กระทู้ถามที่ ๐๐๗ ร.

วุฒิสภา

๑๘ ธันวาคม ๒๕๖๖

เรื่อง การพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในพื้นที่ทะเลสาบสงขลา
กราบเรียน ประธานวุฒิสภา

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ตามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ดังต่อไปนี้

ทะเลสาบสงขลาเป็นทะเลสาบสามน้ำ (น้ำจืด น้ำทะเล และน้ำกร่อย) ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดสงขลา จังหวัดพัทลุง และจังหวัดนครศรีธรรมราช ทะเลสาบสงขลา เป็นที่ไหลรวมกันของต้นน้ำลำคลองเล็ก ๆ มากมาย และยังมีทางออกสู่ทะเลอ่าวไทยด้วย จึงมีสภาพทางนิเวศที่เหมาะสม เป็นแหล่งที่มีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์จำนวนมากทำให้ประชาชนโดยรอบทะเลสาบและพื้นที่ใกล้เคียงใช้เป็นแหล่งอาหาร สร้างรายได้ สร้างอาชีพมาอย่างยาวนานนับแต่บรรพบุรุษจนปัจจุบัน และเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญที่ได้รับความนิยมอย่างสูงจากนักท่องเที่ยวต่างชาติและชาวไทย ก่อให้เกิดรายได้มาสู่ชุมชนอย่างมั่นคง ส่งผลดีต่อเศรษฐกิจของประเทศในภาพรวม

จุดเด่นของพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาที่เป็นทะเลสาบแบบ “ลากูน” หนึ่งเดียวของประเทศไทย และเป็นหนึ่งใน ๑๑๗ แห่งทั่วโลก เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพ มีคุณค่าและความโดดเด่นทั้ง ๓ ด้าน คือ ทางธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม ที่สามารถพัฒนาและต่อยอดเชิงสรรค์เพื่อพลิกฟื้นรูปแบบการท่องเที่ยวไทยสู่การท่องเที่ยวที่มีมูลค่าสูง มีเอกลักษณ์บนพื้นฐานของความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม แต่ปัจจุบันพบประเด็นปัญหาของแหล่งท่องเที่ยวอยู่ในสภาพที่เสื่อมโทรมไม่ได้รับการพัฒนาให้มีมาตรฐาน มีการบุกรุกทำลายภูมิปัญญาและวัฒนธรรม และประวัติศาสตร์เสียหายจะสูญหายไม่ได้รับการสืบทอดซึ่งส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะความไม่ชัดเจนและไม่ต่อเนื่องของนโยบายหรือแผนงานด้านการท่องเที่ยว การพัฒนากระจูกตัวจนเกิดเป็นความเหลื่อมล้ำ สินค้าและผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวไม่ได้รับการพัฒนาให้เกิดเป็นรายได้

คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๕ รับทราบ ตามที่กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาเสนอว่า เห็นชอบกับการประกาศพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาเป็นพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ตามประกาศคณะกรรมการองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) จัดทำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา และขับเคลื่อนพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาต่อไป จึงขอเรียนถามว่า

๑. แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขรามีรายละเอียดอย่างไร

๒. การขับเคลื่อนพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขามีความก้าวหน้าหรืออุปสรรค/ข้อขัดข้องอย่างไร

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
พลเอก บุญธรรม ออริส
สมาชิกวุฒิสภา

(Carrying Capacity) มีการจำแนกเขตการจัดการตามศักยภาพและความเปราะบางของพื้นที่ และกำหนดแนวทางการจัดการพื้นที่ที่เหมาะสมเพื่อป้องกันผลกระทบจากกิจกรรมการท่องเที่ยว และมีการส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยวที่มีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และกิจกรรมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ พร้อมกับคุณภาพสิ่งแวดล้อมในแหล่งท่องเที่ยว และในชุมชนท้องเที่ยวได้รับ การป้องกัน บำบัด และฟื้นฟู จากการส่งเสริมให้แหล่งท่องเที่ยวและสถานประกอบการที่ได้รับ การรับรองมาตรฐานการท่องเที่ยวไทย และเกณฑ์ของสภาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนระดับโลก หรือ GSTC และมาตรฐานการท่องเที่ยวโดยชุมชน (CBT Thailand Standard) มาใช้ในการท่องเที่ยว

ปัจจุบัน อยู่ระหว่างการขับเคลื่อนแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยว อย่างยั่งยืนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา (พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐) และการจัดเตรียมการทำแผนปฏิบัติการภายใต้แผนยุทธศาสตร์ฯ และได้นำเสนอแนวทางการพัฒนาในพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาตามโซนพื้นที่ ประกอบด้วย

(๑) การส่งเสริมการท่องเที่ยวทางธรรมชาติชั้นดี
(๒) การส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน และวิถีชีวิตชุมชน
(๓) การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม เพื่อรองรับการพัฒนาการ ท่องเที่ยวเมืองเก่า
(๔) การส่งเสริมการท่องเที่ยวสารคามและบริหาร เพื่อรองรับการพัฒนาในอนาคต

คำตอบข้อที่ ๒

ในส่วนของความก้าวหน้าของการขับเคลื่อนพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำ เหลาสะบุงขลา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา โดยองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) สำนักงานพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ลุ่มน้ำเหลาสะบุงขลา ได้มีการจัดประชุมสร้างการรับรู้แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่ พิเศษ เพื่อการทำงานอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำเหลาสะบุงขลา รวมถึงการแสดงงานให้เป็นไปตามข้อเสนอแนะของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๕ โดยนำความเห็นของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงวัฒนธรรม และสำนักงาน ก.ปร. ไปพิจารณาดำเนินการต่อ รวมหัวใจเดินรถตามความเห็นของสำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (ศศช.) ในส่วนที่เกี่ยวข้อง กับการแสดงแผนยุทธศาสตร์ การบริหารราชการ พัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการทำงานอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำเหลาสะบุงขลา และดำเนินรายการตามความเห็นของสำนักงบประมาณในส่วนที่เกียวกับขอรับจาจรสงคราม

ทำให้ การขับเคลื่อนการแสดงโครงการภายในแผนยุทธศาสตร์ การ พัฒนาพื้นที่ พิเศษ เพื่อการทำงานอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำเหลาสะบุงขลา (พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐) ยังมีประเด็นปัญหาในการบรรยายการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานภายในแผนยุทธศาสตร์ฯ และองค์การบริหาร

การพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) ซึ่งองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) อาศัยอำนาจคณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ หรือ ท.ท.ช. ในการให้ความเห็นชอบแผน (ตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน)) โดยในการประชุมคณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ ครั้งที่ ๓/๒๕๖๕ วันที่ ๒๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๕ ซึ่งมีมติเห็นชอบแผนยุทธศาสตร์ การพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา (พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐) เรียบร้อยแล้วนั้น ซึ่งมีรายละเอียดของแผนยุทธศาสตร์ฯ เพื่อใช้ในการขับเคลื่อนให้การพัฒนาพื้นที่พิเศษ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
ภายใต้กระบวนการการมีส่วนร่วมจากภาคีผู้แทนราบทุกภาคส่วน ในขณะที่การประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๕ มีมติรับทราบประกาศพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาเป็นพื้นที่พิเศษ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ซึ่งอาจเป็นอุปสรรคต่อหน่วยงานร่วมดำเนินการภายใต้แผนยุทธศาสตร์ฯ ซึ่งต้องอาศัยอำนาจของคณะรัฐมนตรีพิจารณา

ในการนี้ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา โดยองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) ได้นำประเด็นดังกล่าวข้างต้นมาพิจารณาทบทวน เพื่อกำหนดแนวทางของหน่วยงานตามความจำเป็นและเหมาะสมต่อไป ว่าเมื่อมีการพิจารณาประกาศกำหนดให้พื้นที่ใดเป็นพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนได้ผ่านขั้นตอนการพิจารณามาตามลำดับ จากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องขึ้นไปสู่คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติแล้ว
ยังสมควรที่จะต้องเสนอต่อคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้มีความเห็นชอบทำการประกาศกำหนดพื้นที่ดังกล่าวอีกครั้ง