# ระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์

ว่าด้วยหลักเกณฑ์การจ่ายคืนค่าหุ้นกรณีสหกรณ์ที่มีผลการดำเนินงานขาดทุนสะสม
หรือสหกรณ์ที่มีแนวโน้มขาดทุนสะสม

พ.ศ. ๒๕๖๖

ด้วยเป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์การจ่ายคืนค่าหุ้นกรณีสหกรณ์ที่มีผลการดำเนินงานขาดทุนสะสมหรือสหกรณ์ที่มีแนวโน้มขาดทุนสะสม อันจะส่งผลให้มูลค่าต่อหุ้นที่กำหนดไว้เดิมตามข้อบังคับมีมูลค่าลดลงจากเดิม เพื่อให้การคำนวณมูลค่าต่อหุ้นเป็นปัจจุบัน และเป็นไปตามหลักการลงทุน ซึ่งเจ้าของทุนต้องรับผิดชอบในส่วนที่ขาดทุนร่วมกัน ให้ชะลอการจ่ายคืนค่าหุ้นแก่สมาชิกที่ขาดจากสมาชิกภาพในระหว่างปี จนกว่าจะปิดบัญชีประจำปี และงบการเงินนั้นได้ตรวจสอบและแสดงความเห็นไว้วแล้ว จึงได้กำหนดแนวทางปฏิบัติในการจ่ายคืนค่าหุ้นและการคำนวณมูลค่าต่อหุ้นในกรณีดังกล่าว

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๖ (๑) (๘) ประกอบมาตรา ๔๓ (๕) แห่งพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๔๒ นายทะเบียนสหกรณ์ จึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์ว่าด้วยหลักเกณฑ์การจ่ายคืนค่าหุ้นครองสหกรณ์ที่มีผลการดำเนินงานขาดทุนสะสมหรือสหกรณ์ที่มีแนวโน้มขาดทุนสะสม พ.ศ. ๒๕๖๖”

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้อยเลิก
(๑) คำสั่งนายทะเบียนสหกรณ์ที่ ๒๗๘/๒๕๔๙ สั่ง ณ วันที่ ๒๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๙
(2) คำแนะนำของนายทะเบียนสหกรณ์ เรื่อง แนวทางปฏิบัติในการจ่ายคืนค่าหุ้น กรรณิตยสาร/ชุมนุมสหกรณ์ขาดทุนสะสม พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ 4 บรรดาระเบียบ ประกาศ คำสั่ง และคำแนะนำอื่นใด ซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ 5 ในระเบียบนี้
“สหกรณ์” มาตรฐานความว่า สหกรณ์หรือชุมชนสหกรณ์ทุกแห่งที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์
“สหกรณ์” มีผลการดำเนินงานขาดทุนสะสม" หากพบว่า สหกรณ์ที่มีผลการดำเนินงานขาดทุนสะสมหรือผลขาดทุนสูตริประบายปีเกินกว่าทุนสำรอง จะแสดงตัวเลขไว้วางใจ โดยปรากฏรายการในงบการเงินปีละสุดที่ได้ตรวจสอบและแสดงความเห็นไว้วแล้ว
“สหกรณ์” มีแนวโน้มขาดทุนสะสม" หากพบว่าดังนี้
สหกรณ์มีผลการดำเนินงานขาดทุนสูตริติดต่อกันในรอบสองปีปัญชัยย้อนหลัง และปรากฏรายการผลการดำเนินงานขาดทุนสูตริจนทำให้ทุนสำรองคงเหลือน้อยกวาร้อยละเสียของทุนสำรองจากปีก่อนในงบการเงินที่ได้ตรวจสอบและแสดงความเห็นไว้วแล้ว

หรือสหกรณ์ที่ปรากฏว่าในระหว่างปีมีความเสียหายจากการดำเนินงานเกี่ยวกับการเงินการบัญชี
หรือกิจการ หรือฐานะการเงิน หรืออื่น ๆ เกินกว่าทุนสำรองของสหกรณ์

"สมาชิก” หมายความว่า สมาชิกหรือสมาชิกสมบทของสหกรณ์หรือชุมนุมสหกรณ์

“สินทรัพย์ทั้งสิ้น” หมายความว่า ยอดรวมของสินทรัพย์หมุนเวียนและสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน
ทั้งสิ้น ณ วันสิ้นปีทางบัญชีที่ขาดจากสมาชิกภาพ ซึ่งปรากฏในงบการเงินที่ได้ตรวจสอบและแสดง
ความเห็นและที่ประชุมใหญ่ของสหกรณ์ได้อนุมัติแล้ว

"หนี้สินทั้งสิ้น” หมายความว่า ยอดรวมของหนี้สินหมุนเวียนและหนี้สินไม่หมุนเวียนทั้งสิ้น
ณ วันสิ้นปีทางบัญชีที่ขาดจากสมาชิกภาพ ซึ่งปรากฏในงบการเงินที่ได้ตรวจสอบและแสดงความเห็น
และที่ประชุมใหญ่ของสหกรณ์ได้อนุมัติแล้ว

"จำนวนหุ้นทั้งสิ้นที่ชำระเต็มมูลค่าแล้ว” หมายความว่า จำนวนหุ้นที่สมาชิกจ่ายเงินชำระค่าหุ้น
จนครบมูลค่าหุ้น ณ วันสิ้นปีทางบัญชีที่ขาดจากสมาชิกภาพ

ข้อ 5 ให้สหกรณ์คำนวณมูลค่าต่อหุ้นโดยนำสินทรัพย์ทั้งสิ้นหักหนี้สินทั้งสิ้น และหารด้วยจำนวนหุ้นทั้งหมดเป็นคราวแรก โดยเปิดเผยไว้ใน
หมายเหตุประกอบงบการเงินประจำปีนั้น ๆ โดยมูลค่าต่อหุ้นจะต้องไม่เกินกว่ามูลค่าที่กำหนดไว้เดิม
ตามข้อบังคับ

ข้อ 6 การจ่ายคืนค่าหุ้นในแต่ละปีบัญชีของสหกรณ์ที่มีผลการดำเนินงานขาดทุนสะสม
หรือสหกรณ์ที่มีแนวโน้มขาดทุนสะสม ให้ง่ายคืนค่าหุ้นได้อย่างไรให้น้อยละลิบของจำนวนหุ้นทั้งหมด
ที่ชำระเต็มมูลค่าแล้ว ณ วันสิ้นปีทางบัญชีของปีก่อน โดยให้นำด้านการจ่ายตามหมายเหตุการขาดจากสมาชิกภาพ
ดังนี้

(๑) ตาย
(๒) เป็นคนไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร่ความสามารถ
(๓) เหตุอื่นตามที่กำหนดไว้ในข้อบังคับ

การจ่ายคืนค่าหุ้นในระหว่างปีบัญชีของสหกรณ์ที่มีผลการดำเนินงานขาดทุนสะสม หรือสหกรณ์
ที่มีแนวโน้มขาดทุนสะสมให้นำมาใช่สมาชิกภาพหรือผู้ใดมีสิทธิไดรับคืนค่าหุ้น หากใช้มูลค่าต่อหุ้น
ที่คำนวนได้นำมาข้อ 5 โดยจะจ่ายได้นำลงจากวันถึงปีทางบัญชี สหกรณ์ในปีที่ขาดจากสมาชิกภาพและ
ที่ประชุมใหญ่ได้อนุมัติงบการเงินประจำปีแล้ว

กรณีสหกรณ์คำนวณมูลค่าต่อหุ้นแล้วพบว่า มูลค่าต่อหุ้นมูญย์ หรือติดลบ มาซึกทำจากกาลามาศึกภาพในขณะกล่าว จะได้นำรับคืนค่าน้ำหน้าศูเนย์ มูลค่าเท่านี้ศูเนย์ ก็จะไม่ได้นำรับเงินค่าน้ำหน้าศูเนย์
กรณีสมาชิกขาดจากสามารถหาทางตามข้อ (๑) (๒) โดยเมื่อคำนาวนอนคลู่ต่อหน้าตามข้อ (๓)
แล้วมูลค่าต่อหน้าลดลง หากเป็นศูเนย์ กรอกติดลบ และหากาหากรอยผู้รับโอนประโยชน์ยังไม่มากพอประสงค์ จะรับคำร้องฟ้องในขณะกล่าว สหวรณอาจโอนจำนวนหน้าเพื่อแกะหาญาทรพรผู้รับโอนประโยชน์

ซึ่งจะต้องเป็นสมาชิกหรือสมาชิกสมทบแล้วแต่กรณีตามข้อบังคับของสหกรณ์ ทั้งนี้ ข้อบังคับของสหกรณ์
จะต้องกำหนดให้สามารถรับโอนหุ้นในกรณีดังกล่าวได้

ข้อ ๘ สหกรณ์ใดที่งบการเงินได้รับการตรวจสอบและแสดงความเห็นว่า งบการเงินนั้น
ไม่ถูกต้องหรือไม่แสดงความเห็น หรืองบการเงินไม่ได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่ของสหกรณ์ จะไม่สามารถ
จ่ายคืนค่าหุ้นแก่สมาชิกได้

ข้อ ๙ ข้อบังคับหรือระเบียบสหกรณ์ใดที่กำหนดข้อความขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ถือใช้
ตามระเบียบนี้ และให้ดำเนินการแก้ไขข้อบังคับและระเบียบของสหกรณ์ในการประชุมใหญ่คราวถัดไป

หากสหกรณ์ใดมิได้กำหนดเรื่องการจ่ายคืนค่าหุ้นกรณีสหกรณ์ที่มีผลการดำเนินงานขาดทุนสะสม
หรือสหกรณ์ที่มีแนวโน้มขาดทุนสะสมไว้ในข้อบังคับของสหกรณ์ ให้นำบทบัญญัติแห่งระเบียบนี้มาใช้บังคับ

ข้อ ๑๐ ให้อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์รักษาการตามระเบียบนี้ และให้มีอำนาจและความและ
วินิจฉัยปัญหาอันเกิดจากการปฏิบัติตามระเบียบนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๑๙ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๖
วิศิษฐ์ ศรีสุวรรณ์
อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์
นายทะเบียนสหกรณ์