กระทู้ถามที่ ๒๔๒ ร.

สภาผู้แทนราษฎร

๑๔ ธันวาคม ๒๕๖๖

เรื่อง ขอให้มีการทบทวนแก้ไขประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอ
ต่อหน่วยงานของรัฐ ฉบับลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๖ แม้ว่าจะมีการแก้ไขฉบับลงวันที่
๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๐ แล้ว แต่ยังคงมีเนื้อหาที่เอื้อการฮั่วประมูลอยู่เช่นเดิม

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ดังต่อไปนี้
จากกรณีที่ข้าพเจ้าได้มีการตั้งกระทู้ถามให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังตอบในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ ๓๑ ตุลาคม ๒๕๖๖ เรื่อง เสนอให้มีการทบทวนแก้ไขหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข
ในการขึ้นทะเบียนผู้ทำงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอก่อนหน่ายางานรัฐ ซึ่งเอื้อให้เกิดการฮั่วประมูล
ปรากฏว่าในปัจจุบันแม่ว่าจะมีการปรับปรุงแก้ไข ประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียน
ผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้าง
ที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอก่อนหน่ายางานของรัฐจากฉบับลงวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๐ เป็น
ฉบับลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕bon จากการแสดงรายละเอียดหลักเกณฑ์ในการขึ้นทะเบียนผู้รับเหมา
ตามประกาศฯ ฉบับดังกล่าว ยังพบเนื้อหาที่เข้าข่ายเป็นการเอื้อผู้รับเหมาชั้นพิเศษให้อยู่ในสภาพกึ่งผูกขาด
และเอื้อให้เกิดการฮั่วประมูลอยู่เช่นเดิม ปัญหาดังกล่าวนี้ เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 2566 ก็ผ่านมา
คณะกรรมการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ สภาผู้แทนราษฎร ได้เชิญ
ผู้ที่เกี่ยวข้องมาหารือร่วมกันถึงปัญหาของ “ประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอ
ต่อหน่วยงานของรัฐ” ก็ไม่มีหลักเกณฑ์ที่ไม่เป็นธรรม มีเพียงหากดินก้น การเลื่อนชั้นของผู้รับเหมาชั้น ๆ,
ของโครงการก่อสร้างทางไม่ให้ได้เลื่อนชั้นเป็นผู้รับเหมาชั้นพิเศษ เพื่อทำให้ผู้รับเหมาชั้นพิเศษ
ของโครงการก่อสร้างทางที่มีอยู่ประมาณ ๆ77)ราย อู่ในสภาพกึ่งผูกขาดและเอื้อให้เกิดการฮั่วประมูล

ทางวิศวกรรมที่ซับซ้อนกว่าเลย และในที่ประชุมกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ
สภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันที่ ๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ผู้แทนจากกรมทางหลวง และกรมทางหลวงชนบท
ต่างก็ยืนยันตรงกันว่า ผู้รับเหมาชั้น ๑ และผู้รับเหมาชั้นพิเศษนั้นมีมาตรฐานในการควบคุมคุณภาพ
ในการก่อสร้าง และตรวจรับงานเหมือนกันและหากพิจารณาโดยสถิติจากกรมบัญชีกลาง
และกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) พบว่ามีอัตราการตรวจรับงานผ่านและมีอัตราการทิ้งงานในระดับที่ต่ำมาก
ไม่แตกต่างกัน โดยสรุปคือ การแก้ไขประกาศฯ เป็นฉบับลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๖ ประกาศ
คณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข
ในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นขอเสนอต่อหน่วยงานของรัฐยังคงเอื้อให้เกิด
การฮั่วประมูลเหมือนเดิม นอกจากนี้ หากพิจารณาในรายละเอียดของประกาศฯ ฉบับลงวันที่
๙ ตุลาคม ๒๕๖๖ ในสาขาวางานก่อสร้างประเภทอื่น ไม่ว่าจะเป็นสาขาวางานก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่ง
และชายฝั่ง สาขาวางานก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างในทะเล สาขาวางานก่อสร้างขุดลอกและบำรุงรักษาร่องน้ำ
ชายฝั่งทะเล สาขาวางานก่อสร้างขุดลอกและบำรุงรักษาร่องน้ำภายในประเทศ ๆๆ ต่างก็มีปัญหา
ที่หลักเกณฑ์ผลงานหนึ่งโครงการ ภายใน ๑๐ ปี มีเนื้อหาเกี่ยวกันการเลื่อนชั้นของผู้รับเหมาย่างไม่เป็นธรรม
จนเป็นเหตุให้เกิดการเอื้อการฮั่วประมูล ไม่ต่างจากสาขาวางานก่อสร้างทางและสะพาน จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงการคลังรับทราบข้อมูลตามประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียน
ผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้าง
ที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นขอเสนอต่อหน่วยงานของรัฐ ฉบับลงวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ มีเนื้อหาที่เอื้อ
การฮั่วประมูล โดยมีการดำเนินการแก้ไขปรับปรุงให้เป็นฉบับลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๖ แต่เหตุใด
มีการแก้ไขเกิดขึ้น ด้วยการเพิ่มผู้รับเหมาชั้น อีก เข้าไปในสาขาวางานก่อสร้างทางและสะพาน
ซึ่งมีการปรับปรุงตามเกณฑ์ดังกล่าว โดยไม่สามารถแก้ไขปัญหาการเอื้อให้เกิดการฮั่วประมูลได้
เพราะเหตุใดกระทรวงการคลังจึงได้แก้ไขประกาศในลักษณะนี้ หรือไม่ อย่างไร จากทราบรายละเอียด

๒. ตามประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นขอเสนอต่อหน่วยงานของรัฐ
ฉบับลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕bon Yang cong mi neoi ha thi eoi hai kikda yau pramul dai doy pardein sakaญ
of pyunหายang congoyู่ที่หลักเกณฑ์ “ผลงานหนึ่งโครงการ” chen dim nok jak nii yang pab pyunha peimเตiม
wa sa xางาน ก่อสร้างประเภทอื่นมีหลักเกณฑ์ที่กำหนดการแสดงผลของการเลื่อนชั้นของผู้รับเหมาย่างไม่เป็นธรรม

และเอื้อให้เกิดการฮั่วประมูลไม่แตกต่างกัน หากเกิดการฮั่วประมูลขึ้นย่อมไม่อาจปฏิเสธความรับผิดชอบได้

กระทรวงการคลังมีแนวทาง และกำหนดการในการปรับปรุงแก้ไขประกาศฯ ฉบับนี้ โดยเฉพาะ
หลักเกณฑ์ “ผลงานหนึ่งโครงการ” อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
วโรจน์ ลักษณาอดิศร
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
แบบบัญชีรายชื่อ

คำตอบกระทู้ถามที่ ๒๔๒ ร.

ของ นายวิโรจน์ ลักขณาอดิศร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล
เรื่อง ขอให้มีการทบทวนแก้ไขประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่น
ข้อเสนอต่อหน่วยงานของรัฐ ฉบับลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๖ แม้ว่าจะมีการแก้ไขฉบับลงวันที่
๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๐ แล้ว แต่ยังคงมีเนื้อหาที่เอื้อการฮั่วประมูลอยู่เช่นเดิม

ท่านประธานที่เคารพ ข้าพเจ้า นายเศรษฐาทรวีสิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
ขอตอบกระทู้ถามของสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามข้อ ๑ กระทรวงการคลังรับทราบข้อมูลตามประกาศคณะกรรมการราคากลาง
และขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ
งานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอต่อหน่วยงานของรัฐ ฉบับลงวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๖
มีเนื้อหาที่เอื้อการฮั่วประมูล โดยมีการดำเนินการแก้ไขปรับปรุงให้เป็นฉบับลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๖
แต่เหตุดูเหมือนการแก้ไขเกิดขึ้น ด้วยการเพิ่มผู้รับเหมาชั้น อีก เข้าไปในสาขาวางก่อสร้างทางและสะพาน
ซึ่งมีการปรับปรุงตามเกณฑ์ดังกล่าว โดยไม่สามารถแก้ไขปัญหาการเอื้อให้เกิดการฮั่วประมูลได้
เพราะเหตุใดกระทรวงการคลังจึงได้แก้ไขประกาศในลักษณะนี้ หรือไม่ อย่างไร จากตราบรายละเอียด

คำตอบข้อ ๑ การตรวจราชการคลังฯ จะเรียนว่า จากพระราชบัญญัติตามจัดซื้อจัดจ้าง
และการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๓๔วรรคหนึ่ง (๗) ก็กำหนดให้คณะกรรมการราคากลาง
และขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ (คณะกรรมการราคากลาง) มีอำนาจหน้าที่ออกประกาศกำหนด
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการทำงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอ
ต่อหน่วยงานของรัฐ โดยคณะกรรมการราคากลาง จะกำหนดโดยผู้แทนของหน่วยงานของรัฐ อารยาเช่น
กรมทางหลวง กรุงเทพกรุงชนบท กรุงชลบุรีปราทาน กรุงโยธิสาระและฝ่ายเมืองสำนักงานตรวจสอบเงินแผ่นดิน
เป็นต้นรวมทั้งยังมีผู้ทรงคุณวุฒิชื่อดังจากสถาาวิศวกร สภาพอาสนิก สภาพอาการค้าแห่งประเทศไทย
สภาพุฒิสาหรธรรมแห่งประเทศไทย และผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้ความสามารถเชี่ยวชาญหรือประสบการณ์
ในด้านพัสดุหรือด้านอื่นๆ เป็นประโยชน์ต่องานของคณะกรรมการราคากลาง

ทั้งนี้ เพื่อประส่งค์ของการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการทำงานก่อสร้าง ก็เพื่อ

• การดำเนินการเกี่ยวกับการจ้างก่อสร้างของหน่วยงานของรัฐมีคุณภาพและความมาตรฐาน
จึงต้องคัดเลือกผู้ประกอบการทำงานก่อสร้างที่มีคุณสมบัติเบื้องต้นที่เหมาะสม ในขึ้นทะเบียนไว้อย่างเป็นระบบและควบคุมพร้อมทั่งคุณสมบัติด้านฐานะทางการเงิน อุปกรณ์เครื่องจักรกล และผลงาน

๒. เพื่อแบ่งชั้นผู้ประกอบการงานก่อสร้างให้สอดคล้องกับประเภทก่อสร้าง รวมถึงลักษณะงาน
ที่ต้องใช้เทคโนโลยีใหม่ ๆ เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพ และประสิทธิผลในการก่อสร้างให้ดียิ่ง ๆ ขึ้น
รวมทั้งให้เหมาะสมกับขนาดและจำนวนโครงการก่อสร้างทั้งในปัจจุบันและอนาคต

๓. เพื่อให้มีมาตรการในการคัดเลือกผู้ประกอบการงานก่อสร้างขึ้นทะเบียน เลื่อนชั้น ลดชั้น
หรือเพิกถอนรายชื่ออออกจากทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้าง รวมถึงการพิจารณาให้เป็นผู้ขาดคุณสมบัติ
ประกวดราคางานก่อสร้าง ตามหลักเกณฑ์ที่กรมบัญชีกลางกำหนด

ซึ่งการกำหนดหลักเกณฑ์ดังกล่าว ต้องเป็นหลักเกณฑ์กลางที่สามารถใช้กับหน่วยงานของรัฐ
ทุกแห่งที่มีงานก่อสร้างในลักษณะประเภทเดียวกัน รวมทั้งต้องการให้หน่วยงานของรัฐได้ผู้ประกอบการ
ที่มีศักยภาพมาเป็นคู่สัญญา สามารถดำเนินการได้แล้วเสร็จตามเงื่อนไขของสัญญากำหนด
ขณะเดียวกันก็ต้องเป็นธรรมกับผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่จะมีโอกาสสะสมผลงานเพื่อนำมาขอขึ้นทะเบียน
และขอเลื่อนระดับชั้นได้ด้วย อย่างไรก็ดี ประเด็นปัญหาที่ผ่านมา พบว่า ข้อร้องเรียนกรณีประกาศ
คณะกรรมการราคากลางกำหนดหลักเกณฑ์ฯ เปิดโอกาสให้เกิดการแข่งขันอย่างเป็นธรรมหรือไม่
โอกาสถี่ผู้ประกอบการชั้น ๑ จะได้เลื่อนชั้นเป็นผู้ประกอบการชั้นพิเศษแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยในทางปฏิบัติ
ซึ่งในประเด็นนี้กรมบัญชีกลางได้ตำระหนักถึงประเด็นปัญหาดังกล่าว และปรับปรุงหลักเกณฑ์ฯ ให้ดีขึ้น
เพื่อเป็นการให้ออกาสผู้ประกอบการชั้น ๑ สามารถเลื่อนชั้นเป็นผู้ประกอบการชั้นพิเศษได้นะคะ
ในระยะแรก กรอบบัญชีกลางจึงไดดำเนินการปรับหลักเกณฑ์บัญชีเอกสารแนบท้าย ๒ - ๐๑
สาขาวางานก่อสร้างทาง โดยเพิ่มชั้นผู้ประกอบการ คือ ชั้น ๑ ก และเพิ่มสิทธิในการเสนอราคา
งานก่อสร้างให้งามารถมีสิทธิเสนอราคาได้อย่าเกิน ๖๐๐ ล้านบาท เพื่อให้ผู้ประกอบการชั้น ๑ ก
มีผลงานเลื่อนชั้นเป็นผู้ประกอบการชั้นพิเศษได้นะคะ และคงมูลค่าผลงาน ๑ สัญญาเท่าเดิม ตามประกาศ
คณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข
ในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๖
ซึ่งมีผลบังคับใช้มายาวนานวันที่ ๑๕ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ และกรอบบัญชีกลางมีแผนปรับปรุงหลักเกณฑ์ฯ
ให้มียิงขึ้นมายในระยะถัดไป

คำถามข้อ 2) ตามประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอ
ต่อนำวงจรราชการของรัฐ ในรอบลงวันที่ 9 ธันวาคม 2566 มัยคงมีเนื้อหาที่เอื้อให้นำทำการฮัวประมูลได้นะคะโดยประเด็นสำคัญของปัญหายังคงอยู่ที่หลักเกณฑ์ “ผลงานหนึ่งโครงการ” เช่นเดิม นอกจากนำยังพบปัญหาเพิ่มเติมว่าสาขาวางานก่อสร้างประเภทยืนมีหลักเกณฑ์ที่กดดันการทำงานเลื่อนชนของพรับเหมาอย่างไม่เป็นธรรมและเอื้อให้นำการทำฮัวประมูลไม่แตกต่างกัน หากเกิดการทำฮัวประมูลขึ้นโยรมใจอาจปฏิเสธความรับฟิตชอบได้นะคะกระทรวงการคลังเมืองทาง และกำหนดการทำงานปรับปรุงแก้นะไขประกาศฯ อัยบนี้ โดยเฉพาะหลักเกณฑ์ “ผลงานหนึ่งโครงการ” ออย่างไร การทราบรายละเอียด

คำตอบข้อ ๒ กระทรวงการคลัง ขอเรียนว่า สำหรับสาขาวางานก่อสร้างประเภทอื่น เนื่องจาก
ปัจจุบันยังไม่สามารถชี้ชัดได้ว่ามีการฮั้วประมูลแต่อย่างใด แต่อย่างไรก็ดี คณะกรรมการราคากลาง
และขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ (คณะกรรมการราคากลาง) ได้มีประเด็นข้อสังเกตในคราวการประชุม
ครั้งที่ ๑๒ /๒๕๖๖ เมื่อวันที่ ๒๕ ธันวาคม ๒๕๖๖ มอบหมายให้กรมบัญชีกลางรับไปพิจารณาข้อมูล
สาขาวางานก่อสร้างประเภทอื่นที่มีจำนวนผู้ประกอบการขึ้นทะเบียนน้อยราย หากมีการเสนอราคา
ที่ไม่เกิดการแข่งขัน ก็ควรจะลดสาขาวางานก่อสร้างที่ไม่จำเป็นลง ซึ่งปัจจุบันกรมบัญชีกลางอยู่ระหว่างดำเนินการ
ตามข้อสังเกตของคณะกรรมการราคากลาง และจะเร่งดำเนินการให้เสร็จสิ้นโดยเร็วต่อไป