กระทู้ถามที่ ๑๘๙ ร.

๒๖ ตุลาคม ๒๕๖๖

เรื่อง ขอทราบแนวทางการแก้ไขปัญหาอัตราเด็กเกิดใหม่มีจำนวนน้อยลง
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ตามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ดังต่อไปนี้
เนื่องจากปัจจุบันอัตราเด็กเกิดใหม่ในประเทศไทยมีจำนวนน้อยลงเป็นอย่างมาก ประกอบกับ การที่ประชากรวัยทำงานมีแนวโน้มที่จะลดลงและประชากรวัยสูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ซึ่งอาจนำไปสู่ความจำเป็นในการเพิ่มงบประมาณค่าใช้จ่าย ด้านสวัสดิการและค่ารักษาพยาบาลมากขึ้น รายได้และการลงทุนของประเทศลดลง และนำไปสู่ การสูญเสียความสามารถในการแข่งขันของประเทศ จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงสาธารณสุข มีแผนแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าวหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. กระทรวงสาธารณสุข มีข้อจำกัดในการป้องกันหรือแก้ไขหาอัตราเด็กเกิดใหม่มีจำนวนน้อยลง หรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
รักษณก ศรีนอก
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
กรุงเทพมหานคร

คำตอบกระทู้ถามที่ ๑๘๙ ร.

ของ นางสาวรักชนก ศรีนอก สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร เรื่อง ขอทราบแนวทางการแก้ไขปัญหาอัตราเด็กเกิดใหม่มีจำนวนน้อยลง

ข้าพเจ้า นายสันติ พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้รับมอบหมาย จากกรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขให้เป็นผู้ชี้แจงตอบกระทู้ถาม ข้าพเจ้าขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามที่ ๑ กระทรวงสาธารณสุข มีแผนแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าวหรือไม่อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบ

กระทรวงสาธารณสุข ขอเรียนว่า ประเด็นปัญหาสถานการณ์เด็กเกิดใหม่น้อยลงนั้น กระทรวงสาธารณสุขมีแผนในการเตรียมที่จะผลักดันให้ประเด็นส่งเสริมการมีบุตรเป็นวาระแห่งชาติ เพื่อให้ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องได้ร่วมดำเนินการ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มจำนวนการเกิด รักษาอัตราเจริญพันธุ์รวมไม่ให้ลดต่ำเร็วกินไป สร้างมาตรการฉุกเฉินในการมีบุตร บนพื้นฐานของสิทธิอนามัย การเจริญพันธุ์ และบูรณาการการทำงานจากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเพื่อส่งเสริมการมีบุตร โดยจะดำเนินการตามมาตรการ ๕ ด้าน ได้แก่ (๑) สร้างสมดุลระหว่างการทำงานและการดูแลครอบครัว (๒) เพิ่มจำนวนและการเข้าถึงบริการสถานรับเลี่ยงเด็ก (๓) แบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูบุตร (๔) ส่งเสริมและสนับสนุนการเข้าถึงบริการดูแลรักษาภาวะมีบุตรยาก และ (๕) ทบทวนปรับปรุง เพิ่มเติม และแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการดูแลช่วยเหลือภาวะมีบุตรยาก โดยมีเป้าหมายสำคัญ คือ ในปี ๒๕๘๐ อัตราการเจริญพันธุ์รวม (TFR) ไม่น้อยกว่า ๑.๕

คำถามที่ ๒ กระทรวงสาธารณสุข มีข้อจำกัดในการป้องกันหรือแก้ปัญหาอัตราเด็กเกิดใหม่มีจำนวนมากหรือไม่อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบ

กระทรวงสาธารณสุข ขอเรียนว่า ข้อจำกัดในการแก้อัตราเด็กเกิดใหม่มีจำนวนน้อยลงนั้น เป็นข้อจำกัดที่พบเห็นจากปัจจัยภายนอกและปัจจัยส่วนบุคคลที่ส่งผลกระทบของการตัดสินใจ มีบุตรของประชากรไทย ดังนี้

๑. ข้อจำกัดจากปัจจัยภายนอก

๑.๑ นอกจากวางแผนครอบครัวของประเทศไทยในอดีต จากการรณรงค์ครอบครัวมีบุตรไม่เกิน ๒ คน ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์จำนวนประชากรที่ลดลงในปัจจุบัน ส่งผลต่อทัศนาคติและความเชื่อถึงการมีบุตร หากทำให้มีจำนวนการเกิดลดลงจนต่ำกว่าระดับทดแทนประชากร

๑.๒ สภาพกรณีจำนวนหญิงวัยเจริญพันธุ์ลดลง เนื่องจากประเทศไทยมีแนวโน้มจำนวน การเกิดลดลงอย่างต่อเนื่อง เชิงส่งผลให้จำนวนหญิงวัยเจริญพันธุ์ลดลงตามไปด้วย จากสถิติสารารณสุข

จำนวนหญิงวัยเจริญพันธุ์ (อายุ ๑๕ - ๔๙ ปี) ของประเทศไทยลดลงอย่างต่อเนื่องจากจำนวน
๑๘,๐๐๐,๐๐๐ คน ใน พ.ศ. ๒๕๕๕ ลดลงเหลือเพียงประมาณ ๑๖,๕๐๐,๐๐๐ คน ในปี พ.ศ. ๒๕๖๓

**ข้อจำกัดจากปัจจัยส่วนบุคคล**

- **ทัศนคติและความเชื่อเรื่องการมีคู่และการแต่งงานหญิงไทยน้อยลง** ซึ่งหากมี
ความพร้อมทั้งทางด้านเศรษฐกิจ การศึกษา หน้าที่การทำงาน มักนิยมอยู่เป็นโสดและไม่แต่งงาน

- **คู่ที่แต่งงามีความต้องการมีบุตรและจำนวนบุตรที่ต้องการลดลง เนื่องจากการมี
บุตรมีผลกระทบต่อรูปแบบการใช้ชีวิตและการประกอบอาชีพ ส่งผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายและหน้าที่
ความรับผิดชอบที่เพิ่มขึ้นจากภาวะทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และคำครองชีพต่าง ๆ ที่สูงขึ้น**

- **คู่ที่แต่งงานและต้องการมีบุตรประสบกับภาวะมีบุตรยากจากโรคบางอย่างที่ทำให้
เกิดภาวะมีบุตรยาก และจากสถานการณ์การทำงานที่ช้าลงหรือแต่งงานเมื่ออายุมาก ส่งผลให้โอกาส
สำเร็จในการมีบุตรลดลงตามอายุที่เพิ่มมากขึ้น**

    ทั้งนี้ กระทรวงสาธารณสุขได้มีแผนและแนวทางการแก้ไขปัญหาอัตราเด็กเกิดใหม่ มีจำนวนน้อยลง
ภายในบ้านโยบายและยุทธศาสตร์การพัฒนาอนามัยการเจริญพันธุ์แห่งชาติ ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๙)
ว่าด้วยการส่งเสริมการเกิดและการเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ ใน 4 ข้อ คือ (၁) พัฒนายุทธศาสตร์
นโยบายและยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง (២) พัฒนาระบบบริการสาธารณสุขและสร้างการเข้าถึงบริการ
อย่างเท่าเทียม (٣) พัฒนาระบบการจัดสวัสดิการสังคม («) พัฒนาระบบสารสนเทศและการสื่อสารสังคม
โดยกระทรวงสาธารณสุข กำหนดนโยบายด้านประชากรด้วยการรณรงค์ให้ครอบครัวที่มีความพร้อม
มีบุตรครอบครัวละไม่น้อยกว่า 2 คน โดยการมีบุตรคนจะต้องเป็นไปด้วยความสมัครใจ มีการวางแผน
และมีการเตรียมความพร้อมตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ รวมถึงมีการช่วยเหลือผู้ที่ประสบภาวะมีบุตรยาก
ให้เข้าถึงบริการได้เร็วขึ้น เพื่อให้การส่งเสริมการมีบุตรสามารถดำเนินการได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม
ไม่เลือกปฏิบัติ ประชาชนได้รับประโยชน์ตามสิทธิอนามัยการเจริญพันธุ์

    ออยางไรก็ตามได้ดำเนินการการช่วยเหลือผู้มีภาวะมีบุตรยาก กำหนดให้การรักษาภาวะมีบุตรยาก
และการผสมเทียม ยกเว้นการแสดงผลของการตั้งครรภ์แทน (Surrogacy) เป็นบริการที่เข้าข่าย
การทำให้มียอด (inclusion) บริหารพื้นฐานทั่วไป ได้แก่ การให้คำแนะนำปรึกษา หรือการตรวจพื้นฐาน