กระทู้ถามที่ ๑๙๐ ร.

เรื่อง ขอทราบแนวทางการแก้ไขปัญหาการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลเกินราคา
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าของตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ดังต่อไปนี้
เนื่องจากในปัจจุบันมีการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลเกินราคา ทั้งตามแผงลอยทั่วประเทศ และทั้งในรูปแบบออนไลน์ โดยปัญหาดังกล่าวเป็นปัญหาที่ยืดเยื้อยาวนานและส่งผลกระทบต่อ ทั้งผู้บริโภคและต่อทั้งผลประโยชน์ของรัฐบาลเอง จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงการคลังมีแผนแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าวหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. ข้อจำกัดของกระทรวงการคลัง ในการแก้ปัญหาการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลเกินราคา คืออะไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

สภาผู้แทนราษฎร

๒๖ ตุลาคม ๒๕๖๖

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
รักชนก ศรีนอก
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร

คำตอบกระทู้ถามที่ ๑๙๐ ร.

ของ นางสาวรักชนก ศรีนอก สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร เรื่อง ขอทราบแนวทางการแก้ไขปัญหาการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลเกินราคา

ท่านประธานที่เคารพ ข้าพเจ้า นายเศรษฐาทรวสิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามข้อ ๑ กระทรวงการคลังมีแผนแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าวหรือไม่
อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบข้อ ๑ กระทรวงการคลัง ขอเรียนดังนี้

๑. แผนแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลเกินราคา
(๑) แผนระยะสั้น

๑.๑ การจัดทำฉุดจำหน่ายสลาก ๘๐ วัตถุประสงค์เพื่อต้องการให้มีจุดจำหน่ายสลากที่มีการซื้อขายสลาก โดยการจำหน่ายสลากแบบใบชำระเงินผ่านแอปพลิเคชันเป๋าตังและถุงเงินมาใช้ในการควบคุมการซื้อขายสลาก สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลไดดำเนินโครงการสลาก ๘๐ โดยการให้ตัวแทนจำหน่ายสลากสมัครเข้าร่วมโครงการ ซึ่งจะจัดสรรสลากให้รายละ ๒๕ เล่มต่องวด และกระจายทั่วประเทศในปี ๒๕๖๔ สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลจะดำเนินการในส่วนของกรุงเทพฯ และจังหวัดนนทบุรี โดยมีเป้าหมายเขตละ ๑ จุดจำหน่าย และในปี ๒๕๖๕ จะมีการขยายจุดจำหน่ายไปยังทุกจังหวัด ซึ่งปัจจุบันมีจุดจำหน่ายทั้งสิ้น ๙๘๐ จุด

๑.๒ การจัดทำฉุดจำหน่ายสลากราคา สบาท บาท จากตัวแทนจำหน่ายประเภทนิติบุคคลที่ได้รับการจัดสรรสลากตั้งแต่ พ.ย. เล่มขึ้นไป มีจุดจำหน่ายสลากตามราคาที่สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลกำหนด เพื่อให้ประชาชนสามารถหาซื้อสลากใบเดียว หากสำเนากรมธรรมชุดได้ตามราคา สบาท บาท เป็นจำนวน พ.ย. เล่มขึ้นไป จากกำหนดให้มีการจัดตั้งจุดจำหน่ายสลากตามราคา สบาท บาท ในเขตกรุงเทพมหานครและส่วนภูมิภาคกระหายอยู่ทั่วประเทศเพิ่มขึ้นอีกจำนวน พ.ย. เล่ม

๑.๓ การจัดทำฉุดจำหน่ายสลากตามราคา สบาท ในส่วนของภูมิภาคสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลไดดำเนินการจุดจำหน่ายสลากโครงการสลาก ส.ย. จากกำหนดผู้ซื้อบางรายโดยเฉพาะผู้สูงอายุและคนพิการไม่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลดังดำเนินการสร้างจุดจำหน่ายสลาก ส.ย. ในส่วนของภูมิภาคโดยขอความร่วมมือจากหน่วยงานในการทำฉุดจำแนกสถานะจะมีจุดจำหน่ายณบริเวณศาลกลางแจ้ง/สถานที่ที่จังหวัดกำหนด กับ

ชื่งประเภทและรูปแบบสลากที่กำหนดดังกล่าว สามารถแก้ไขปัญหาการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาล
เกินราคา ได้ดังนี้

๓.๑ สลากกินแบ่งรัฐบาลหกหลัก (Lottery 6: L6) แบบดิจิทัล เป็นการจำหน่าย
สลากแบบดิจิทัล ซึ่งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลไดดำเนินการแล้ว โดยการเพิ่มช่องทางการจำหน่าย
สลากกินแบ่งรัฐบาลในแพลตฟอร์มแอพลิเคชัน “เป๋าตัง” พบว่าสามารถแก้ไขปัญหาการจำหน่าย
สลากเกินราคาได้อย่างยั่งยืน ดังนี้

• สลากกินแบ่งรัฐบาลหกหลัก (Lottery 6: L6) แบบดิจิทัล ไม่สามารถ
เปลี่ยนมือได้ ทำให้ไม่สามารถนำไปขายส่ง ขายต่อได้

• สลากกินแบ่งรัฐบาลหกหลัก (Lottery 6: L6) แบบดิจิทัล สามารถ
ควบคุมราคาซื้อขายได้ เนื่องจากเป็นการกำหนดราคาซื้อ - ขายจากระบบการจำหน่าย โดยตัวแทนจำหน่าย
ไม่สามารถเพิ่มราคาสลากไดเอง กำหนดให้มีการชำระเงินค่าสลากผ่านระบบดิจิทัล โดยไม่ใช้เงินสด

• มีระยะเวลาในการจำหน่ายสลากมากขึ้น ด้วยสลากดิจิทัลไม่มีกระบวนการ
จัดส่งสลาก ไม่ต้องรอรับสลากเพื่อนำไปจำหน่าย รวมทั้งสามารถจำหน่ายสลากได้ในทุกสภาพการณ์
เช่น สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโควิด 19 หรือฝนตก น้ำท่วม โดยสามารถ
จำหน่ายสลากได้ตั้งแต่เวลา ๐๖.๐๐ พ. - ๒๓.๐๐ พ. ทำให้จำหน่ายสลากไดรวดเร็ว สะดวก
และมีโอกาสจำนำลายสลากได้หมด ทำให้ได้รับผลตอบแทนที่รวดเร็ว และไม่ต้องรับภาวะขาดทุน
ในการจำหน่ายสลากไม่ได้

• มีรายได้จากการจำหน่ายสลากสูง สามารถลดต้นทุนในเรื่องค่าใช้จ่าย
ที่เกิดขึ้นจากการเดินทางไปเร่งจำนำอยู่หรือเช่าแผงพื้นที่เช่าจำนำอยู่สลาก โดยเฉพาะผู้พิการทางร่างกาย
สามารถจำนำอยู่สลากรายใหญ่ในพื้นที่พักอาศัย

• ตัวแทนจำหน่ายสลากสามารถประกอบอาชีพอื่นเสริมได้ ด้วยการจำหน่าย
สลากผ่านแอพลิเคชันเป๋าตังเป็นระบบนออนไลน์ที่ผู้บริโภคสามารถเลือกซื้อสลากได้ง่ายๆเอง
โดยอัตโนมัติ

• ตัวแทนจำหน่ายสลากไม่ต้องมีความเสี่ยงในเรื่องการจะกระทำผิดกฎหมาย
ในเรื่องของการจำหน่ายสลากเกินราคา และหรือการจำหน่ายให้กับเยาวชนอายุต่ำกว่า ๒๐ ปี
ซึ่งเป็นเหตุให้ตัวแทนจำหน่ายถูกยกเลิกการเป็นตัวแทนจำหน่ายมีผลทำให้ขาดรายได้เลี้ยงชีพ

• อานวยความสะดวกสบายให้ตัวแทนจำหน่ายโดยเฉพาะผู้พิการสามารถ
จำนำอยู่สลากระหว่างขึ้นรวดเร็วขึ้น

ไม่จำเป็นต้องมีสลากหมายเลขอยู่ในมือ เมื่อไม่ต้องมีการผลิตสลากเอาไว้ล่วงหน้า ผู้จำหน่ายไม่ต้องรับภาระ
การจำหน่ายสลากไม่หมด ขึ้นอยู่กับความสามารถของการจำหน่ายของผู้จำหน่ายเอง จำหน่ายมากได้มาก
ไม่จำหน่ายไม่ได้ แต่ก็ไม่ต้องรับภาระสลากเหลือ ขึ้นอยู่กับความสามารถการจำหน่ายของผู้จำหน่ายเอง
ซึ่งเป็นการตอบสนองในเรื่องการส่งเสริมอาชีพโดยแท้ ประกอบกับผู้บริโภคหรือผู้ซื้อก็สามารถซื้อหมายเลข
ที่ต้องการได้ โดยไม่ต้องขึ้นอยู่กับว่าผู้จำหน่ายจะมีหมายเลขที่ตนต้องการหรือไม่ สลากกินแบ่งรัฐบาล
ตัวเลขสามหลัก (Numbers 3: N3) จึงเป็นสลกรูปแบบที่สามารถตอบสนองได้ทั้งผู้จำหน่าย
และผู้ซื้อได้อย่างแท้จริง และช่วยแก้ไขปัญหาสลากเกินราคาได้ ดังนี้

• เป็นสลากๆ ที่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภคได้อย่างแท้จริง
เนื่องจากผู้บริโภคสามารถกำหนดตัวเลข เพื่อซื้อได้ตามความต้องการของผู้บริโภคเอง จึงหมดปัญหา
ในเรื่องของการที่ผู้จำหน่ายจะเพิ่มมูลค่าของสลากๆ (โก่งราคา) จากเลขที่ได้รับความนิยมสูง
และเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคจำนวนมาก รวมทั้งสลากฯ ที่มีตัวเลขจำนวนจำกัด อีกทั้งยังเป็น
การเพิ่มทางเลือกให้กับผู้บริโภคมีผลิตภัณฑ์ทางเลือก สามารถซื้อสลากๆ ที่อยู่ในราคาตามที่กำหนดได้มากขึ้น
ก็จะทำให้สลากๆ ที่ยังขายเกินราคาต้องปรับราคลดลง ซึ่งเป็นไปตามกลไกของตลาดตามหลัก
ความต้องการของผู้บริโภค

• เป็นสลากๆ ที่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของผู้จำหน่าย (ตัวแทนจำหน่าย)
ด้วยสาเหตุ ๒ ประการ ประกอบด้วย ประการแรก ผู้จำหน่าย (ตัวแทนจำหน่าย) ไม่ต้องหาเงิน
มาลงทุนเพื่อจ่ายค่าสลากๆ ให้กับสำนักงานฯ ก่อนนำไปจำหน่ายให้กับผู้บริโภค เป็นสลากๆ ที่ไม่ต้อง
มีต้นทุนในการจำหน่าย และไม่ต้องกลัวว่าจะขาดทุนหากจำหน่ายสลากไม่หมด ไม่ต้องจำหน่ายสลาก
เกินราคาเพื่อล้วนเฉลี่ยสลากที่จำหน่ายไม่ได้ และประการที่สอง เป็นสลากๆ รูปแบบที่สามารถจัดสรรให้
ได้ตามความต้องการของผู้จำหน่าย (ตัวแทนจำหน่าย) ได้อย่างแน่นอน โดยไม่ต้องมาแย่งกัน
เป็นผู้จำหน่าย ในลักษณะแย่งโควาตาที่มีจำนวนจำกัด มีปริมาณจำนวนสลากที่ไม่เพียงพอต่อจำนวนผู้จำหน่าย
(ตัวแทนจำหน่าย) หรือผู้ที่มีความต้องการที่จะมีอาชีพการจำหน่ายสลาก แต่สลากกินแบ่งรัฐบาล
(Numbers 3: N3) สามารถรองรับผู้จำหน่าย (ตัวแทนจำหน่าย) ได้โดยที่ไม่ต้องมาแย่งกันเป็น
ผู้จำหน่าย (ตัวแทนจำหน่าย)จนเป็นที่มาของการขายส่งต่อ ๆ กันจนทำให้ราคาสลากฯ สูงเกินกว่า
ที่กำหนดไว้ว่า

คำถามข้อ ๒ x้อจำกัดของกระทรวงการคลัง ในกรณีแก้ไขปัญหาการจำหน่ายสลกกินแบ่งรัฐบาล
เกินราคาคืออะไรขอทราบรายละเอียด

คำตอบข้อ ๒. การตรวจการคลัง เห็นเรียนว่า “ข้อจำกัดในการแก้มไขปัญหาสถานะเกินราคา” มีดังนี้
๑. การดำเนินรายการคลัง เห็นเรียนว่า “ข้อจำกัดในการแก้มไขปัญหาสถานะเกินราคา” มีดังนี้
๑. การดำเนินรายการคลัง เห็นเรียนว่า “ข้อจำกัดในการแก้มไขปัญหาสถานะเกินราคา” มีดังนี้

ทำให้เกิดกลไกทางการตลาดในเรื่องของการขายส่ง โดยผู้ที่ได้รับการจัดสรรสลากกินแบ่งรัฐบาลโดยตรง จากสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลเห็นช่องทางการทำกำไร ประกอบกับความสะดวกสบายจึงขาย สลากกินแบ่งรัฐบาลส่งต่อให้บุคคลผู้ที่ต้องการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลแต่ไม่ได้รับการจัดสรร สลากกินแบ่งรัฐบาล เกิดการขายส่งต่อกันกว่าจะมาถึงมือผู้บริโภคก็ทำให้ราคาสลากกินแบ่งรัฐบาล เพิ่มขึ้นกว่าราคาที่กำหนดแล้ว

แต่อย่างไรก็ดี กลไกตลาดในเรื่องการขายส่งเป็นช่องว่างระหว่างผู้ที่ต้องการขายสลากแต่ไม่มีโควตา ซึ่งทำให้เกิดอาชีพเพื่อหารายได้และเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจในระดับรากหญ้าของประเทศ

๒. สลากกินแบ่งรัฐบาลดหหลัก (Lottery 6: L6) เป็นสลกรูปแบบดั้งเดิมที่ต้องพิมพ์ หรือจัดให้มีสลากผลิตเอาไว้ล่วงหน้า ผู้จำหน่ายต้องนำสลากแสดงหมายเลขให้ผู้บริโภคเลือกซื้อ ผู้บริโภคสามารถเลือกซื้อสลากได้ตามหมายเลขเฉพาะที่ผู้จำหน่ายมีไว้ให้เลือกซื้อเท่านั้น ผู้บริโภค ไม่สามารถเลือกสลากหมายเลขนอกเหนือจากที่ผู้จำหน่ายมีได้ ดังนั้น สลากกินแบ่งรัฐบาลดหหลัก (Lottery 6: L6) จะต้องคำนึงถึงความต้องการของผู้บริโภคเป็นหลัก ซึ่งในปัจจุบันจำนวนสลายนั้นมีความเหมาะสมพอประมาณความต้องการของผู้บริโภคอยู่แล้ว การที่จะเพิ่มจำนวนสลากเพื่อตอบสนองความต้องการการจำหน่าย จึงไม่สามารถกระทำได้ จำเป็นที่จะต้องคำนึงถึงความต้องการซื้อ เพื่อตอบสนองผู้บริโภคเป็นหลัก มิเช่นนี้ฉะนั้นปริมาณสลากก็จะสูงและเหลือนจนจำหน่ายไม่หมด ก็จะตกอยู่กับผู้จำหน่ายเอง ดังนั้น การเพิ่มจำนวนสลาก ซึ่งเป็นรูปแบบสลากกินแบ่งรัฐบาลดหหลัก (Lottery 6: L6) ให้ผู้จำหน่ายในกรณียืนี้จึงไม่ใช่การแก้อัญหาที่ตรงจุด เพราะท้ายที่สุดผู้จำหน่ายเอง ก็จะต้องรับภาวะและมีปัญหาตามมาอีกมากมาย

๓. สลากกินแบ่งรัฐบาลดหหลัก (Lottery 6: L6) แบบดิจิทัล สามารถแก้ไขปัญหา การจำหน่ายสลากเกินราคาได้อย่างยั่งยืน และการละเมิดจำนวนสลากกินแบ่งรัฐบาลดหหลัก (Lottery 6: L6) แบบใบ และไปเพิ่มจำนวนสลากกินแบ่งรัฐบาลดหหลัก (Lottery 6: L6) แบบดิจิทัล บน มยังมีข้อจำกัด ดังนี้

๓.๑ พฤติกรรมของผู้บริโภคที่ยังไม่ปรับเปลี่ยนจากระบบใบเป็นระบบดิจิทัล

๓.๒ ไม่สามารถบังคับตัวแทนจำหน่ายในระบบที่ได้รับการจัดสรรสลากกินแบ่งรัฐบาลแบบใบให้เข้าสู่ระบบสลากกินแบ่งรัฐบาลแบบดิจิทัล

๓.๓ สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลไม่สามารถโฆษณาประชาสัมพันธ์ทางการตลาด เพื่อการจำหน่ายได้ ทำให้สลากกินแบ่งรัฐบาลดหหลัก (Lottery 6: L6) แบบดิจิทัล ยังไม่เป็นที่นิยม และผู้บริโภคจำนวนมากยังไม่สามารถเข้าถึงได้