กระทู้ถามที่ ๑๒๒ ร.

เรื่อง แนวทางการแก้ไขอัตรากำลังในกระทรวงสาธารณสุข
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ตามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ดังต่อไปนี้
เนื่องจากในปัจจุบัน มีการลาออกของแพทย์จบใหม่จากระบบราชการเป็นจำนวนมาก ประกอบกับ
ข้อมูลของแพทย์สภา ณ วันที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๖ ชี้แจงรายละเอียดว่า กระทรวงสาธารณสุข
มีแพทย์ทำงานอยู่ทั้งสิ้น ๒๔,๖๔๙ คน ซึ่งจะต้องรับผิดชอบประชากรประมาณ ๔๕ ล้านคน
คิดเป็นสัดส่วนแพทย์ ๑ คน ต่อประชากร ๒,๐๐๐ คน หรือถ้าใช้เกณฑ์สากล คือมีแพทย์ ๕ คน
ต่อประชากร ๑๐,๐๐๐ คน ซึ่งสวิชาชีพก็มีสถานการณ์ที่ใกล้เคียงกัน บ่งชี้ให้เห็นว่า บุคลากร
ทางการแพทย์ในปัจจุบัน มีจำนวนที่ไม่เพียงพอ จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงสาธารณสุข มีข้อจำกัดในการแก้ปัญหาอัตรากำลังของบุคลากรทางการแพทย์
ในปัจจุบันอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. กระทรวงสาธารณสุข มีแนวทางการแก้ไขปัญหาแพทย์จบใหม่ลาออกหรือไม่ อย่างไร
ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
รักชนก ศรีนอก
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
กรุงเทพมหานคร

คำตอบกระทู้ถามที่ ๑๒๒ ร.

ของ นางสาวรักชนก ศรีนอก
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร
เรื่อง แนวทางการแก้ไขอัตรากำลังในกระทรวงสาธารณสุข

ข้าพเจ้า นายชลน่าน ศรีแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ขอตอบกระทู้ถาม
ของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามที่ ๑ กระทรวงสาธารณสุขมีข้อจำกัดในการแก้ไขปัญหาอัตรากำลังของบุคลากร
ทางการแพทย์ ในปัจจุบันอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบ
กระทรวงสาธารณสุข ขอเรียนดังนี้ ข้อจำกัดในการแก้ไขอัตรากำลังของบุคลากรทางการแพทย์
ในปัจจุบัน ซึ่งมีข้อจำกัดเชิงโครงสร้างและการบริหารงาน ดังนี้

๑. ข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง
๑.๑ ด้านนโยบายการผลิตบุคลากรทางการแพทย์ มีข้อจำกัดในการผลิตแพทย์ได้ปีละ
จำนวนไม่มาก และใช้ระยะเวลานานเพื่อผลิตบุคลากรให้เพียงพอต่อความต้องการ โดยในปัจจุบันนั้น
กระทรวงสาธารณสุข ได้ดำเนินการตามแนวทางต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาอัตรากำลังของบุคลากร
ทางการแพทย์ให้เพียงพอ ดังนี้

๑.๑.๑ การเพิ่มกำลังการผลิตนักศึกษาในสายงานบุคลากรทางการแพทย์
โดยเฉพาะสายงานที่มีการขาดแคลน

๑.๑.๒ การปรับปรุงการจ่ายค่าตอบแทนและการปรับปรุงสวัสดิการให้แก่บุคลากร
เพื่อการคงอยู่ในระบบภาครัฐในประเทศ

๑.๑.๓ การแก้ไขปัญหาการกระจุกตัวของแพทย์ในโรงพยาบาลส่วนกลาง โดยการ
ส่งเสริมให้บุคลากรมีความรู้ที่หลากหลาย มีนโยบายการหมุนเปลี่ยนงาน (Job Rotation) สำหรับ
ผู้ที่จะขึ้นสู่ตำแหน่งระดับสูง รวมทั้งมีแนวทางส่งเสริมการใช้ระบบเทคโนโลยีการแพทย์ทางไกล

๑.๑.๔ การร่วมมือกับหน่วยผลิตบุคลากรทางการแพทย์ เพื่อผลิตให้เพียงพอ กับความต้องการของประชาชน เช่น โครงการผลิตแพทย์เพิ่มร่วมกันระหว่างกระทรวงสาธารณสุข กับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

๑.๒ ด้านกฎระเบียบที่ทำการสรรหาและความก้าวหน้าในวิชาชีพของบุคลากรทางการแพทย์
ซึ่งได้ดำเนินการและเสนอให้มีการแก้ไขกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

๑.๒.๑ เสนอขอปรับแนวทางตำแหน่งสายสอบแข่งขันเป็นสายคัดเลือกบรรจุ โดยยึดหลักเกณฑ์ของสำนักงาน ก.พ. โดยอยู่ระหว่างคัดเลือกสายงานที่เข้าหลักเกณฑ์เพื่อเสนอไปยังสำนักงาน ก.พ.

๑.๒.๒ ดำเนินการแก้ไขวิธีการประเมินและเลื่อนระดับบุคลากรในสายงานที่ให้บริการทางการแพทย์

๑.๒.๓ ดำเนินการพิจารณากำหนดตำแหน่งประเภทวิชาการ ระดับชำนาญการพิเศษ ในราชการบริหารส่วนภูมิภาค โดยมีการกระจายจำนวนอัตราที่เพิ่มขึ้น

๒. ข้อจำกัดการบริหารงานเพื่อให้ตอบสนองต่อความต้องการและความคาดหวังของประชาชน ต่อระบบบริการสาธารณะ เช่น การถ่ายโอน รพ.สต.บางแห่งไม่สามารถจัดบริการให้ประชาชนตามที่ ประชาชนคาดหวังทำให้เข้ามารับบริการที่โรงพยาบาลส่วนกลางมากขึ้น ส่งผลต่อภาระงานที่มากเกินไป และให้เกิดการลาออกบุคลากรทางการแพทย์ในภาครัฐ โดยในปัจจุบันนั้น กระทรวงสาธารณสุขได้ดำเนินการตามแนวทางต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาข้อจำกัดการบริหารงาน ดังนี้

๒.๑ การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการของหน่วยบริการ

๒.๑.๑ การกระจายอำนาจและบูรณาการบุคลากร เช่น การกระจายอำนาจลงสู่เขตสุขภาพและมีการบริหารจัดการเขตสุขภาพอย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรมมากขึ้น

๒.๑.๒ ยกระดับสถานบริการให้มีความพร้อมมากขึ้น เช่น โรงพยาบาลชุมชน จะต้องมีแพทย์สาขาเชี่ยวชาญหลักใน 4 สาขา (อายุรแพทย์ กุมารแพทย์ สูตินรีแพทย์ และศัลยแพทย์)

๒.๑.๓ ปรับรูปแบบการให้บริการ เป็น 3 ระดับ ได้แก่ S - Standard A - Academy P - Premium เพื่อประเมินกำลังคน งบประมาณ และศักยภาพ โดยให้ทุกโรงพยาบาลยกระดับ การให้บริการประชาชน โดยไม่ยึดจำนวนประชากรในพื้นที่

๒.๑.๔ วางแผนกำลังคนด้านสุขภาพ โดยกำหนดให้มีแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว เพื่อดูแลประชากรในพื้นที่ได้อย่างใกล้ชิด

๒.๒ ดำเนินการกระจายอำนาจให้เป็นรูปธรรม โดยการสนับสนุนการถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตามพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542

คำถามที่ 2 กระทรวงสาธารณสุขมีแนวทางการแก้ไขปัญหาแพทย์จบใหม่ลาออกหรือไม่อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบ

กระทรวงสาธารณสุข ขอเรียนดังนี้ จากกรณีแพทย์จบใหม่ลาออก กระทรวงสาธารณสุขรับทราบและตระหนักถึงปัญหาดังกล่าวและไม่ได้นิ่งนอนใจ ซึ่งอาจเกิดจากปัจจัยในหลายประการอาทิ อัตราค่าตอบแทนแพทย์น้อยกว่าภาคเอกชน ขาดขวัญกำลังใจและความก้าวหน้าในวิชาชีพ และภาวะงานที่มากเกินไป โดยแนวทางในการดำเนินการแก้ปัญหาอาการลาออกของแพทย์จบใหม่นั้น กระทรวงสาธารณสุข จะดำเนินการโดยแบ่งออกเป็น 3 ด้าน ดังนี้