กระทู้ถามที่ ๐๐๔ ร.

สภาผู้แทนราษฎร

๔ กรกฎาคม ๒๕๖๖
เรื่อง แนวทางการดูแลผู้เช่าอาศัย และการปรับปรุงสภาพโครงการที่อยู่อาศัยภายใต้การดูแลของกรุงเทพมหานคร

ทราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ตามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
ดังต่อไปนี้

เนื่องจากโครงการที่อยู่อาศัยภายใต้การดูแลของการเคหะแห่งชาติในบางพื้นที่อาจมีความเสียหายหรือการเสื่อมสภาพเกิดขึ้นเนื่องจากอายุการใช้งานหรือการบำรุงรักษาไม่เพียงพอ รวมถึงการขาดส่วนโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกับการอำนวยความสะดวก เช่น ลิฟต์ ซึ่งส่งผลให้เกิดความไม่ปลอดภัยและความไม่สะดวกสบายในการพักอาศัย โดยเฉพาะกลุ่มผู้เช่าอาศัยที่มีแนวโน้มเป็นกลุ่มผู้สูงอายุจำนวนมากในอนาคต จึงขอเรียนถามว่า

๑. ปัจจุบัน (ปี ๒๕๖๖) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หรือหน่วยงานในกำกับ มีแนวทางการดูแลและแก้ไขปัญหาการชำรุดของห้องพักเนื่องจากอาคารมีการเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งานอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หรือหน่วยงานในกำกับมีแนวทางใดที่กำลังพิจารณาการดูแลและปรับปรุงสภาพห้องพักและสิ่งอำนวยความสะดวกที่เหมาะสมตามความต้องการของผู้เช่าอาศัย โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ เพื่อตอบรับสถานการณ์สังคมผู้สูงอายุในอนาคตขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

คำตอบกระทู้ถามที่ ๐๐๔ ร.

ของ นายเอกราช อุดมอำนวย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร เรื่อง แนวทางการดูแลผู้เช่าอาศัย และการปรับปรุงสภาพโครงการที่อยู่อาศัยภายใต้การดูแลของการเคหะแห่งชาติ

ข้าพเจ้า นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ขอตอบกระทำตามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามข้อที่ ๑

ปัจจุบันปี (๒๕๖๖) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หรือหน่วยงานในกำกับ มีแนวทางการดูแล และแก้ไขปัญหาการชำรุดของห้องพักเนื่องจากอาคารมีการเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งานอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบข้อที่ ๑

การเคหะแห่งชาติ เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลักด้านการพัฒนาที่อยู่อาศัยของภาครัฐ ภายใต้การกำกับของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยรัฐบาลได้มอบหมายให้ดำเนินการขยายผล การสร้างโอกาสในการเข้าถึงที่อยู่อาศัยและการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ครอบคลุมทุกลุ่มเป้าหมาย โดยการเคหะแห่งชาติมีแนวทางการปรับปรุงสภาพโครงการที่อยู่อาศัยและการดูแลผู้เช่าอาศัย ดังนี้

๑) การปรับปรุงซ่อมแซมอาคารเช่า การเคหะแห่งชาติได้ดำเนินงานพัฒนาและจัดหาที่อยู่อาศัยประเภทเช่า นับตั้งแต่ปี ๒๕๑๖จนถึงปัจจุบัน (เดือนสิงหาคม ๒๕๖๖) มีจำนวน ๑๑๙ โครงการประมาณ ๒๘,๐๐๐ หน่วย สามารถตอบสนองความต้องการ และบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนที่ยังไม่สามารถซื้อที่อยู่อาศัยเป็นของตนเองได้ หรือยังไม่สามารถเข้าถึงที่อยู่อาศัยประเภทเช่าที่ได้มาตรฐานในตลาดได้ และพบว่าอาคารเช่า ประมาณร้อยละ ๘๕ มีอายุการใช้งานมากกว่า ๑๐ ปีขึ้นไป สภาพภายนอกและภายในอาคารมีปัญหาทางกายภาพ เช่น มีรอยร้าว และท่อน้ำร่วงซึม เป็นต้น ซึ่งการเคหะแห่งชาติ พิจารณาแล้วว่ามีความจำเป็นที่ต้องดำเนินการปรับปรุง ซ่อมแซม และบำรุงรักษาอาคารเช่า เพื่อเสริมสร้างความปลอดภัยแก่ชีวิตและทรัพย์สิน รวมทั้งเป็นการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมยกระดับคุณภาพชีวิตด้านการออกแบบอยู่อาศัยของประชาชน เป็นการช่วยลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมในการเข้าถึงสวัสดิการและบริการของรัฐ ซึ่งการเคหะแห่งชาติได้กำหนดหลักเกณฑ์เพื่อพิจารณาดำเนินการซ่อมแซมอาคารเช่า ประกอบด้วย (๑) เป็นอาคารที่มีอายุ ๑๐ ปีขึ้นไป และ (๒) เกิดสภาพความทรุดโทรมทางกายภาพที่อาจส่งผลกระทบต่อการทำอยู่อาศัย เช่น สภาวะภัยธรรมชาติ และทรัพย์สินของผู้อยู่อาศัย

ซึ่งการดำเนินการซ่อมแซมประกอบด้วย **4** ด้าน ๆได้แก่ **1**) ก้านภูมิสถาปัตยกรรม : กันน้ำและทางเท้า **2*) ก้านปรับปรุงอาคาร : การภายในบริเวณห้องพักทางเดินบันได **3*) ก้านระบบความปลอดภัย:

ระบบสัญญาณเตือนอัคคีภัย ทั้งภายในและภายนอกห้องพัก ระบบนับเพลิง ไฟฟ้าแสงสว่างลานจอดรถ
โครงสร้างอาคาร และ ๔) ด้านระบบประปา/ระบายน้ำ/สุขาภิบาล: ระบบเครื่องกล ไฟฟ้าของระบบ
บำบัดน้ำเสีย ระบบน้ำประปา

๒) โครงการพัฒนาสภาพแวดล้อมชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต ด้วยการปรับปรุงสาธารณูปโภค
สาธารณะในชุมชนของการเคหะแห่งชาติ ให้มีสภาพพร้อมใช้งาน เช่น ถนน ทางเท้า ไฟฟ้าส่องสว่าง
และลานอนุกรมสังค์ เป็นต้น เพื่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน รวมทั้งเพื่อสนับสนุน
การยกระดับคุณภาพชีวิตการอยู่อาศัย โดยเป็นการดำเนินงานตามรอบระยะเวลา และตามแผนการพัฒนา
และปรับปรุง รวมทั้งเมื่อมีการแจ้งขอจากชุมชนที่ได้รับความเดือดร้อนเป็นกรณีเร่งด่วน

๓) การตรวจสอบอาคารตามกฎกระทรวง มาตรา ๓๒ ทวิ แห่ง พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓ และกฎกระทรวงกำหนดประเภทอาคารที่ต้องจัดให้มีผู้ตรวจสอบ พ.ศ. ๒๕๔๘
โดยการเคหะแห่งชาติมีแผนการตรวจสอบประจำปี เป็นการตรวจสอบสภาพอากาศ โครงสร้างตัวอาคาร
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับระบบไฟฟ้า ระบบการเตือนการป้องกันและการระวังอัคคีภัย รวมถึงการซ่อมแซมแผน
อพยพหนี้ไฟ

๔) การฟื้นฟูชุมชนเมืองภายใต้การฟื้นฟูเมือง (Urban Renewal) ในพื้นที่โครงการเคหะ
ชุมชนดินแดง ซึ่งอาคารพักอาศัย และสารารณูปโภค สภาพธุรกิจในการ มีสภาพทรุดโทรม
จากการใช้งานมากกว่า ๕๐ ปี โดยการดำเนินโครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดงเป็นการพัฒนา
และปรับปรุงด้านกายภาพของชุมชน รวมทั้งการส่งเสริมเศรษฐกิจและสังคมของผู้คนในชุมชนให้ดีขึ้น
และยังเป็นการส่งเสริมการใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตเมืองซึ่งเป็นทรัพยากรของประเทศให้เกิดประโยชน์สูงสุด

คำถามข้อที่ ๒
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หรือหน่วยงานในกำกับมีแนวทางใด
ที่กำลังพิจารณาการดูแลและปรับปรุงสภาพห้องพักและสิ่งอำนวยความสะดวกที่เหมาะสมตามความ
ต้องการของผู้เช่าอาศัย โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ เพื่อตอบรับสถานการณ์สังคมผู้สูงอายุในอนาคต
ขอทราบรายละเอียด
คำถามข้อที่ ๒
รัฐบาลได้ให้ความสำคัญในการแก้ไขปัญหาความยากจน ลดความเหลื่อมล้ำ เสร้างความเป็นธรรม
ในสังคม และการสร้างโอกาสในการเข้าถึงสวัสดิการและบริการของรัฐที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
การสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ การประกอบอาชีพ และการมีรายได้ที่มั่นคงแก่ประชาชน ทั้งกลุ่ม
ผู้มีรายได้น้อย และผู้ด้อยโอกาส เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน รวมถึงการมีความมั่นคง
ในที่อยู่อาศัย
 การเคหะแห่งชาติ เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลักด้านการพัฒนาที่อยู่อาศัยของภาครัฐ ในสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยรัฐบาลได้มอบหมายให้ดำเนินการขยายผล โดยการมุ่งเน้นการพัฒนาที่อยู่อาศัยที่ประชาชนสามารถเข้าถึงได้ และเหมาะสมกับกลุ่มคน

ทุกช่วงวัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มผู้สูงอายุ เพื่อรองรับสังคมผู้สูงวัยที่เพิ่มสูงขึ้น โดยการส่งเสริม
และพัฒนานวัตกรรมการออกแบบสำหรับผู้สูงอายุ ดังนี้

๑. การออกแบบและพัฒนาโครงการที่อยู่อาศัยเพื่อรองรับการอยู่อาศัยของผู้สูงอายุ
โดยออกแบบที่อยู่อาศัยตามสัดส่วนหน่วยพักอาศัยจำนวน ร้อยละ ๑๐ - ๒๐ ของจำนวนหน่วยพักอาศัย
ในโครงการเพื่อรองรับกลุ่มผู้สูงอายุ กรณีเป็นอาคารแนวสูง จะสำรองหน่วยชั้นล่างสำหรับผู้อยู่อาศัย
ที่เป็นผู้สูงอายุหรือมีสมาชิกเป็นผู้สูงอายุ ปัจจุบันการเคาะแห่งชาติมีโครงการที่ออกแบบตามแนวคิด
ดังกล่าวทั่วประเทศ

๒. การออกแบบโดยคำนึงถึงวิถีการอยู่อาศัยในชีวิตประจำวันของผู้สูงอายุเป็นสำคัญ
ตามแนวคิด Universal Design โดยวางผังและออกแบบอาคารให้มีความปลอดภัย และมีความ
สะดวกสบาย เอื้อต่อการใช้งานของผู้สูงอายุ เช่น ทำทางลาดเพื่อให้เดินขึ้น-ลง ได้สะดวกขึ้น ติดตั้ง
สวิตซ์สูงจากพื้นไม่เกิน ๙๐ เซนติเมตร ติดตั้งปลั๊กไฟสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า ๔๕ เซนติเมตร ติดตั้งราวจับทรงตัว
และสเตนเล斯ข้างโถสุขภัณฑ์ เป็นต้น ทั้งนี้ ปัจจุบันการเคะแห่งชาติ พัฒนาโครงการที่อยู่อาศัย
เพื่อขายและเช่าให้กับผู้สูงอายุ เช่น โครงการบ้านเคะกกัญญู จังหวัดปทุมธานี โครงการบ้านเคะหะสุขเกษม
จังหวัดสมุทรปราการ เป็นต้น

นอกจากนี้ การเคะแห่งชาติไดดำเนินการพัฒนาศูนย์ชุมชนในโครงการของการเคะแห่งชาติ
เพื่อรองรับการดูแลกลุ่มผู้สูงอายุในชุมชน โดยการจัดตั้งศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ (Elderly Day Care)
ในชุมชน ภายใต้การบูรณาการกับหน่วยงาน และภาคีที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานพัฒนาสังคม
และความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล
ชุมชน และภาคเอกชน เป็นต้น เพื่อดูแลผู้สูงอายุ และมีการอบรมผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Care Giver)
ให้กับบุตรหลาน ญาติพี่น้อง และผู้ที่คุ้นเคย เพื่อให้มีความรู้ความสามารถในการดูแลผู้สูงอายุด้วย

ปัจจุบันการเคะแห่งชาติมีศูนย์ดูแลและฟื้นฟูสุขภาพผู้สูงอายุ (Eelderly Day Care)
ในจังหวัดฉะเชิงเทรา จำนวน ๙ แห่ง ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ศูนย์ชุมชนโครงการบ้านเอื้ออาทรของการเคะแห่งชาติ
ได้แก่ บ้านเอื้อพรรารักษ์ธาราธิเบศร์ (ท่าอิฐ), บ้านเอื้อพรรจนทนพร (วัดกู่ ๒), บ้านเอื้อพรรจนทนพร (วัดกู่
๓), บ้านเอื้ออาหารประชานิเวศน์, บ้านเอื้ออาหารบางบัวทอง ๑, บ้านเอื้ออาหารบางบัวทอง ๒
(บางกรวย - ธารน้อย), บ้านเอื้อพรรจนทนพร (บางใหญ่ซิตี้), บ้านเอื้อพรรจนทนพร (แผลตก) และบ้านเอื้อพรรจนทนพร (กันดารา)

ซึ่งกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์พิจารณาเห็นว่าศูนย์ดูแลและฟื้นฟูกำลังสร้างความสะดวก