มาตรา ๙๐/๕ ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖ และมาตรา ๒๙ หรือไม่ บทบัญญัติดังกล่าว
เป็นบทบัญญัติที่ศาลอาญาจะใช้บังคับแก่คดี เมื่อจำเลยทั้งสองโต้แย้งพร้อมด้วยเหตุผลว่าบทบัญญัติดังกล่าว
ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ และยังไม่มีคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในส่วนที่เกี่ยวกับบทบัญญัตนี้
กรณีเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๑๒ วรรคหนึ่ง จึงมีคำสั่งรับไว้พิจารณาวินิจฉัย

ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาคำโต้แย้งของจำเลยทั้งสองและเอกสารประกอบแล้วเห็นว่า
คดีเป็นปัญหาข้อกฎหมายและมีพยานหลักฐานเพียงพอที่จะพิจารณาวินิจฉัยได้ จึงไม่ทำการไต่สวน
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. ๒๕๖๑
มาตรา ๕๘ วรรคหนึ่ง กำหนดประเด็นที่ต้องพิจารณาวินิจฉัยว่า ประมวลรัษฎากร มาตรา ๙๐/๕
ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖ และมาตรา ๒๙ วรรคสอง หรือไม่

พิจารณาแล้วเห็นว่า รัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖ เป็นบทบัญญัติในหมวด ๓ สิทธิและเสรีภาพ
ของปวงชนชาวไทย มาตรา ๒๖ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “การตรากฎหมายที่มีผลเป็นการจำกัดสิทธิ
หรือเสรีภาพของบุคคลต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ในกรณีที่รัฐธรรมนูญ
มิได้มัญญิตเงื่อนไขไว้ กฎหมายดังกล่าวต้องไม่ขัดต่อหลักนิติธรรม ไม่เพิ่มภาระหรือจำกัดสิทธิ
หรือเสรีภาพของบุคคลเกินสมควรแก่เหตุ และจะกระทบต่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของบุคคลมิได้
รวมทั้งต้องระบุเหตุผลความจำเป็นในการจำกัดสิทธิและเสรีภาพไว้ด้วย” วรรคสอง บัญญัติว่า
“กฎหมายตามวรรคหนึ่ง ต้องมีผลใช้บังคับเป็นการทั่วไป ไม่มุ่งหมายให้ใช้บังคับแก่กรณีใดกรณีหนึ่ง
หรือแก่บุคคลใดบุคคลหนึ่งเป็นการเฉพาะ" และมาตรา ๒๙ วรรคสอง บัญญัติว่า “ในคดีอาญา
ให้นันนิกายฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด และก่อนมีคำพิพากษาอันถึงที่สุดแสดงว่า
บุคคลใดกระทำความผิด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดมิตัว"

ประมวลรัสฏากร มาตรา ๙๐/๕ บัญญัติว่า "ในกรณีที่ผู้กระทำความผิดตามหมวดนี้
เป็นนิติบุคคล การกระทำความผิดของนิติบุคคลนี้เกิดจากการส่งการหรือการกระทำของการกรรมการ
หรือผู้จัดการ หากคนครใดซึ่งระบาดชอบในการดำเนินงานของนิติบุคคลนี้ หากในกรณีที่คนครใดคนครึ่ง

เพิ่มภาระหรือจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลเกินสมควรแก่เหตุ และกระทบต่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ของบุคคลตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖ ขัดต่อหลักการดำเนินคดีอาญาที่โจทก์มีภาระการพิสูจน์
และขัดต่อข้อสันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิดตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๙
วรรคสอง นั้น เห็นว่า เดิมประมวลรัษฎากร มาตรา ๙๐/๕ ขัดหรอย่างต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖ และมาตรา ๒๙
ซึ่งต้องรับโทษตามหมวดนี้เป็นนิติบุคคล กรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการ หรือผู้แทนของนิติบุคคลนั้น
ต้องรับโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้น ๆ ด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าตนมิได้อยินยอม
หรือมีส่วนในการกระทำความผิดของนิติบุคคลนั้น” ซึ่งถือเป็นข้อสันนิษฐานที่มีผลเป็นการสันนิษฐาน
ความผิดทางอาญาของจำเลย โดยโจทก์ไม่ต้องพิสูจน์ให้เห็นก่อนว่าจำเลยได้มีการกระทำ หรืองดเว้น
หรือไม่ทำการอันเป็นความผิดตามกฎหมาย ต่อมาเมื่อศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยที่ ๑๒/๒๕๕๕
ว่าพระราชบัญญัติขยายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. ๒๕๔๕ มาตรา ๕๔ เฉพาะในส่วนที่สันนิษฐาน
ให้กรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการ หรือนิติบุคคลใดซึ่งรับผิดชอบในการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้น
ต้องรับโทษทางอาญาร่วมกับการกระทำความผิดของนิติบุคคล โดยไม่ปรากฏว่ามีการกระทำ
หรือเจตนาประการใดอันเกี่ยวกับการกระทำความผิดของนิติบุคคลนั้น ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๓๙ วรรคสอง เป็นอันใช้บังคับไม่ได้
ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา 5 ต่อมาศารัฐธรรมนูญ
ยังมีคำวินิจฉัยในทำนองเดียวกันอีก คือ คำวินิจฉัยที่ 5/2556 กรธีพระราชบัญญัตลิกสิกธ์ พ.ศ. 2537
มาตรา 74 คำวินิจฉัยที่ 10/2556 กรธีพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544
มาตรา 78 คำวินิจฉัยที่ 11/2556 กรธีพระราชบัญญัติสถานบริการ พ.ศ. 2509 มาตรา 28/4
และคำวินิจฉัยที่ 19 -20/2556 กรธีพระราชบัญญัติปุ๋ย พ.ศ. 2518 มาตรา 72/5
ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา 39 วรรคสอง
และเป็นอันใช้บังคับไม่ได้ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช "\-

พ.ศ. ๒๕๖๐ โดยประมวลรัษฎากร มาตรา ๙๐/๕ ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖ และมาตรา ๒๙
วรรคสอง หรือไม่

ศาลอาญาส่งคำต้องของจำเลยทั้งสอง (นายภาคิน ทิพพาเชาวคุณ ที่ ๒ และ
นางสาวปรียาภรณ์ แสงตา ที่ ๓) ในคดีอาญาหมายเลขดำที่ อ ๑๑๙๔/๒๕๖๔ เพื่อขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย
ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๑๒ ข้อเท็จจริงตามหนังสือส่งคำต้องของจำเลยทั้งสองและเอกสารประกอบ
สรุปได้ดังนี้

พนักงานอัยการ สำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคดีความมั่งคั่งและการฟื้นฟู การเงิน การคลัง

เล่ม ๑๔๐ ตอนที่ ๔๑ ก

หน้า ๒๙

ราชกิจจานุเบกษา

๑๑ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ตามสมควรว่าจำเลยได้กระทำความผิดหรือไม่ ศาลจะต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้แก่จำเลย
ในระหว่างการพิจารณาของศาลหรือหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมอื่นนั้น กรรมการหรือผู้จัดการ
หรือบุคคลซึ่งรับผิดชอบในการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้น ยังถือว่าเป็นผู้บริสุทธิ์อยู่จนกว่าศาลมีคำพิพากษา
อันถึงที่สุดว่าจำเลยได้กระทำการอันเป็นความผิดตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ ดังนั้น ประมวลรัษฎากร
มาตรา ๙๐/๕ ไม่ขัดต่อหลักนิติธรรม ไม่เพิ่มภาระหรือจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลเกินสมควรแก่เหตุ
ไม่กระทบต่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และไม่ขัดต่อหลักสันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด
ไม่ขัดหรือแย้งต่อวัฏธรรมนูญ มาตรา ๒๖ และมาตรา ๒๙ วรรคสอง

อาศัยเหตุผลดังกล่าวข้างต้น จึงวินิจฉัยว่า ประมวลรัษฎากร มาตรา ๙๐/๕ ไม่ขัดหรือแย้ง
ต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖ และมาตรา ๒๙ วรรคสอง
<table>
<tr>
<th></th>
<th>นายวรวิทย์ กังศศิเทียม</th>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">ประธานศาลรัฐธรรมนูญ</td>
</tr>
<tr>
<td>นายนครินทร์ เมฆไตรรัตน์</td>
<td rowspan="2">นายปัญญา อุดชาชน</td>
</tr>
<tr>
<td>ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ</td>
</tr>
<tr>
<td></td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>นายอุดม สิทธิวิรัชธรรม</td>
<td>ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ</td>
</tr>
<tr>
<td>ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td></td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>นายจirnitii hewan nithi'</td>
<td>นายวิรสฬห์'แสงเทียน</td>
</tr>
<tr>
<td>ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ</td>
<td>ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ</td>
</tr><tr>
<td></td>
<td></td>
</tr><tr>
<td>นายบรรจบศักดิ์วงศ์ปราชญ์</td>
<td>นายอุดม 'ร้อมฤตกฤษณะ</td>
</tr><tr>
<td></td>
<td></td>
The AATRURhMUNYU