# ระเบียบราชการศาลทหาร

## ว่าด้วยกำหนดระยะเวลาดำเนินงานในศาลทหาร

### พ.ศ. ๒๕๖๖

โดยที่พระราชบัญญัติกำหนดระยะเวลาดำเนินงานในกระบวนการยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๕ มาตรา 6 วรรคหนึ่ง บัญญัติให้หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมกำหนดระยะเวลาแล้วเสร็จในการพิจารณาเรื่องในขั้นตอนต่าง ๆ ของการดำเนินงานในส่วนที่เกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของตนตามแต่ลักษณะ สภาพ หรือประเภทคดี ดังนั้น ศาลทหารจึงจำเป็นต้องกำหนดขั้นตอนและแนวทางปฏิบัติตลอดจนกรอบระยะเวลาการดำเนินงานต่าง ๆ เพื่อให้ประชาชนได้รับความยุติธรรมโดยไม่ล่าช้า และให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทราบได้ว่าศาลทหารจะพิจารณาเรื่องที่อยู่ระหว่างการดำเนินงานเสร็จสิ้นเมื่อใด รวมทั้งตรวจสอบความคืบหน้าได้

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. ๒๔๙๘ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร (ฉบับที่ 8) พ.ศ. ๒๕๕๘ โดยอนุมัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เจ้ากรมพระธรรมนูญ จึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

**ข้อ 1** ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบราชการศาลทหารว่าด้วยกำหนดระยะเวลาดำเนินงานในศาลทหาร พ.ศ. ๒๕๖๖”

**ข้อ 2** ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

**ข้อ 3 ในระเบียบนี้**

“ผู้บังคับบัญชา” มายความว่า ตุลาการพระธรรมนูญหัวหน้าศาลอธิธรณ์นูญหัวหน้าสำนักงานศาล และให้มหายความรวมถึงตุลาการพระธรรมนูญชื่อดังรับมอบหมายให้มีหน้าที่และอำนาจตามที่ตุลาการพระธรรมนูญหัวหน้าศาลอธิธรณ์หัวหน้าสำนักงานศาลกำหนดแล้วแต่กรณี

**ข้อ 4** ให้หัวหน้าสำนักตุลาการทหารรักษาการตามระเบียบนี้ และมีอำนาจวินิจฉัยชัชชุดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติ รวมทั้งออกคำแนะนำเพื่อปฏิบัติตามระเบียบนี้

### มหวด 1
#### บาททั่วไป

**ข้อ 5** การกำหนดประเภทดี การเปลี่ยนแปลงประเภทดี และการกำหนดระยะเวลาดำเนินงานที่คาดว่าจะแล้วเสร็จของศาลทหารตามระเบียบนี้ ให้เป็นหน้าที่และอำนาจของผู้บังคับบัญชา

**ข้อ 6** การกำหนดระยะเวลาดำเนินงานตามระเบียบนี้ ต้องไม่เกิดผลกระทำลบต่อความเป็นอิสระในการอำนวยความยุติธรรมหรือการดำเนินงานโดยสุจริตของบุคคลไม่ว่าทางใด

ข้อ ๗ การติดต่อระหว่างศาลหรือระหว่างศาลกับบุคคลอื่นใด จะกระทำโดยทางโทรสาร จดหมายอิเล็กทรอนิกส์หรือสื่อทางเทคโนโลยีสารสนเทศประเภทอื่นเพื่อความสะดวกและรวดเร็วก็ได้

ทั้งนี้ ให้ศาลอธิบดีปกครองด้วยอำนาจสำเนาเอกสารการติดต่อระหว่างกันดังกล่าวเป็นหลักฐานไปพลางก่อนได้

ข้อ ๘ การนับระยะเวลาตามระเบียบนี้ ให้เริ่มนับตั้งแต่วันที่ได้รับเรื่องที่สมบูรณ์และเพียงพอ ต่อการพิจารณาและสามารถดำเนินการได้ตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น

หมวด ๒
ประเภทคดีของศาลทหาร

ข้อ ๙ คำที่พิจารณาพิพากษาในศาลทหารชั้นต้น แบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ดังต่อไปนี้

(๑) คดีประเภทที่ ๑ ได้แก่ คดีที่ไม่มีข้อยุ่งยากซับซ้อน คดีที่ไม่จำต้องสืบพยานหรือไต่สวน และมีแนวโน้มที่จะพิจารณาให้เสร็จสิ้นได้ง่ายในวันเดียว และคดีอื่นที่ผู้บังคับบัญชาเห็นสมควรให้ดำเนินงานอย่างคดีประเภทที่ ๑ เช่น คดีที่จำเลยให้การรับสารภาพและไม่ต้องสืบพยานประกอบคำรับสารภาพ คดีที่สิทธินำคดีอาญา มาฟ้องระงับไปเนื่องจากได้มีการถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้องหรือยอมความกัน โดยถูกต้องตามกฎหมาย คดีสืบพยานประเด็น คดีสืบพยานไว้ก่อนฟ้องคดีหรือสืบพยานล่วงหน้าคดีไต่สวนมูลฟ้อง คดีร้องขอคืนของกลาง คดีขอลดค่าปรับ หรือคดีขอให้รับทรัพย์สิน

(๒) คดีประเภทที่ ๒ ได้แก่ คดีที่ต้องมีการสืบพยานหรือไต่สวน และคดีอื่นที่ผู้บังคับบัญชาเห็นสมควรให้ดำเนินงานอย่างคดีประเภทที่ ๒ เช่น คดีที่ต้องสืบพยานประกอบคำรับสารภาพ คดีที่ศาลทหารกลางหรือศาลทหารสูงสุด มีคำสั่งให้ย้อนสำนวนให้ศาลทหารชั้นต้นทำการพิจารณาพิพากษาคดใหม่ คดรือผู้คนนำคำชี้แจง พิจารณาใหม่

(๓) คดีประเภทที่ ๓ ได้แก่ คดีที่มีข้อยุ่งยากซับซ้อน คดีที่ต้องสืบพยานหรือไต่สวน เซ่งมายานหลักฐานจำนวนมาก และคดีอื่นที่ผู้บังคับบัญชาเห็นสมควรให้ดำเนินงานอย่างคดีประเภทที่ ๓ เช่น คดีที่มีผู้เสียหายหรือจำเลยหลายคน คดีที่มีการกระททำความผิดหลายกรรมะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะะéา พยานเอกสาร เรียนพยานคนละคราวมาก

ข้อ ๑๐ คนใดในพิจารณาพิพากษาในศาลทหารกลางและศาลทหารสูงสุด เป็นอย่างไร ก็ตาม ในกรณีย้าย

{"natural_text": "หมวด ๑\nบททั่วไป\n\nข้อ ๕ การกำหนดประเภทคดี การเปลี่ยนแปลงประเภทคดี และการกำหนดระยะเวลาดำเนินงาน ที่คาดว่าจะแล้วเสร็จของศาลทหารตามระเบียบนี้ ให้เป็นหน้าที่และอำนาจของผู้บังคับบัญชา\n\nข้อ ๖ การกำหนดระยะเวลาดำเนินงานตามระเบียบนี้ ต้องไม่เกิดผลกระทบต่อความเป็นอิสระในการอำนวยความยุติธรรมหรือการดำเนินงานโดยสุจริตของบุคคลไม่ว่าทางใด\n\nหมวด ๒\nการดำเนินงานในศาลทหารชั้นต้น\n\nข้อ ๑๑ การพิจารณาคำร้องขอฝากขัง และคำร้องขอปล่อยชั่วคราว ให้ศาลทหารชั้นต้น พิจารณาคำร้องและมีคำสั่งให้แล้วเสร็จภายในวันที่ได้รับคำร้อง\n\nข้อ ๑๒ การพิจารณาคำร้องคำขอที่มิใช่ประเด็นแห่งคดี ให้ศาลอธิการชั้นต้นพิจารณาคำร้องคำขอ และมีคำสั่งให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งวันนับแต่วางใจได้รับคำร้องคำขอ เว้นแต่คำร้องคำขอที่ต้องมีการไต่สวนหรือตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติมก่อนให้ได้ความชัดเจนก่อน ให้ศาลอธิการชั้นต้นดำเนินการโดยเร็ว\n\nข้อ ๑๓ การส่งคำร้องคำขอที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลอธิการกลางหรือศาลอธิการสูงสุด ให้ศาลอธิการชั้นต้นพิจารณาตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนของคำร้องคำขอและส่ง แล้วรวบรวมส่งให้ศาลอธิการกลางหรือศาลอธิการสูงสุดแล้วแต่กรณี โดยเร็วที่สุด\n\nข้อ ๑๔ การพิจารณาพิพากษาคดี ให้ศาลอธิการชั้นต้นพิจารณาพิพากษาคดีให้แล้วเสร็จภายในกำหนดระยะเวลา ดังต่อไปนี้\n(๑) คดีประเภทที่ ๑ ให้พิจารณาพิพากษาคดีให้แล้วเสร็จภายในหกเดือนนับแต่วันรับฟ้อง\n(๒) คดีประเภทที่ ๒ ให้พิจารณาพิพากษาคดีให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งปีนับแต่วันรับฟ้อง\n(๓) คดีประเภทที่ ๓ ให้พิจารณาพิพากษาคดีให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งปีนับแต่วันรับฟ้อง กรุณ์คดีที่ตุลาการพระธรรมมูญหัวหน้าศาลหรือตุลาการพระธรรมมูญหัวหน้าสำนักงานศาลเห็นสมควรอาจกำหนดระยะเวลาเป็นอย่างอื่นได้ ตามลักษณะและสภาพแห่งคดีเท่านั้นและเหมาะสมแล้วรายงานให้หัวหน้าสำนักตุลาการทหารทราบ ในกรณีที่ศาลอธิการชั้นต้นส่งเสียคนคดี เพื่อให้มีผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกล่าวหาหรือรอการชัดใช้งานหาย การพิจารณาพิพากษาคดีให้เป็นไปตามระยะเวลาที่ศาลอธิการชั้นต้นเห็นสมควร\n\nหมวด ๓\nการดำเนินงานในศาลทหารกลางและศาลทหารสูงสุด\n\nข้อ ๑๕ การพิจารณาคำร้องขอปล่อยชั่วคราว ให้ศาลอธิการกลางหรือศาลอธิหาระหว่างสุด พิจารณาคำร้องและมีคำสั่งให้แล้วเสร็จภายในวันที่ได้รับคำร้องจากศาลทหารชั้นต้น\n\nข้อ ๑๖ การพิจารณาคำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว ให้ศาลอธิการกลางหรือศาลทหารสูงสุด พิจารณา

ข้อ ๑๗ การพิจารณาคำร้องคำขอที่มิใช่ประเด็นแห่งคดี ให้ศาลทหารกลางหรือศาลทหารสูงสุด พิจารณาคำร้องคำขอและมีคำสั่งให้แล้วเสร็จภายในสองเดือนนับแต่วันที่ได้รับคำร้องคำขอจากศาลทหารชั้นต้น เว้นแต่คำร้องคำขอที่ต้องมีการไต่สวนหรือตรวจสอบข้อเท็จจริงให้ได้ความชัดเจนก่อน ทั้งนี้ ห้ามมิให้นับวันที่ทำการไต่สวนหรือตรวจสอบข้อเท็จจริงนี้เข้าในกำหนดเวลาดังกล่าว ให้นับแต่วันที่ได้ไต่สวนหรือตรวจสอบข้อเท็จจริงแล้วเสร็จ

ข้อ ๑๘ การส่งผลการพิจารณาคำร้องคำขอซึ่งอยู่ในอำนาจการพิจารณาของศาลทหารกลาง หรือศาลทหารสูงสุด เมื่อศาลทหารกลางหรือศาลทหารสูงสมมีคำสั่งแล้ว ให้แจ้งคำสั่งนั้นให้ศาลทหารชั้นต้นทราบร้อยเร็ว

ข้อ ๑๙ การพิจารณาพิพาทภาคใต้ ให้ศาลทหารกลางหรือศาลทหารสูงสุดพิจารณาพิพาทภาคใต้ ให้แล้วเสร็จภายในกำหนดระยะเวลา ดังต่อไปนี้

(๑) คดีดุลพินิจในการลงโทษ ให้พิจารณาพิพาทภาคใต้ได้แล้วเสร็จภายในหกเดือนนับแต่วันที่ได้รับสำนวนจากศาลทหารชั้นต้น

(๒) คดีทั่วไป ให้พิจารณาพิพาทภาคใต้ได้แล้วเสร็จภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ได้รับสำนวน จากศาลทหารชั้นต้น

(๓) คดีพิเศษ ให้พิจารณาพิพาทภาคใต้ได้แล้วเสร็จภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ได้รับสำนวน จากศาลทหารชั้นต้น กรณีคดีที่ตุลาการพระธรรมนูญหัวหน้าศาลมเห็นสมควรอาจกำหนดระยะเวลา เป็นอย่างอื่นได้ ตามลักษณะและสภาพแห่งคดีเท่านี้จำเป็นและเหมาะสม ในกรณีศาลทหารกลางให้รายงานหัวหน้าสำนักตุลาการทหารทราบ
# หมวด ๕ การดำเนินงานที่ไม่เป็นไปตามกำหนดระยะเวลา

ข้อ ๒๐ ในกรณีที่ผู้รับผิดชอบดำเนินงานเป็นตุลาการพระธรรมนูญเจ้าของเรื่องหรือเจ้าของสำนวนหรือเจ้าหน้าที่ศาล เห็นว่าการดำเนินงานใด ๆ ไม่อาจแล้วเสร็จได้อย่างในระยะเวลาตามระเบียบนี้ให้ผู้รับผิดชอบดำเนินงานที่ไม่อาจแล้วเสร็จนั้น รายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบเพื่อพิจารณาสั่งการ โดยระบุเหตุแห่งความล่าช้าและกำหนดระยะเวลาที่คาดว่าจะแล้วเสร็จโดยเร็วที่สุด และให้ศาลทหารนั้น ๆ แจ้งให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทราบถึงเหตุแห่งความล่าช้าตลอดจนกำหนดระยะเวลาที่คาดว่าจะแล้วเสร็จเป็นหนังสือโดยเร็วที่สุด เพื่อมห้างฉลาดทำบันทึกแนบติดสำนวนไว้เป็นหลักฐานด้วย

ในกรณีที่ผู้รับผิดชอบดำเนินงานที่ไม่อาจแล้วเสร็จตามวรรคหนึ่งไม่รายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบหรือในกรณีที่ผู้บังคับบัญชาเห็นว่าความล่าช้านั้นมิสมควรแก่เหตุหรือไม่มีเหตุอันสมควร หรือไม่แจ้งให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทราบ เป็นหน้าที่และอำนาจของผู้มีอำนาจบังคับบัญชาตามกฎหมายว่าด้วยวินัยทหาร พิจารณาดำเนินการทางวินัยต่อไป

ข้อ ๒๑ ในกรณีที่การดำเนินงานใดไม่อาจแล้วเสร็จภายในระยะเวลาตามระเบียบนี้ หากเกิดจาก
ความยินยอมหรือความตกลงหรือความสมัครใจของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง หรือมีข้อขัดข้องอันเกิดจาก
ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหรือจากการดำเนินงานของหน่วยงานอื่นหรือบุคคลภายนอก ผู้รับผิดชอบดำเนินงาน
ไม่จำต้องดำเนินการตามข้อ ๒๐

ข้อ ๒๒ ในกรณีที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องแจ้งว่าได้รับความเดือดร้อนอันเนื่องมาจากการดำเนินงานล่าช้า
ของศาลทหารใด ให้จ่าศาลทหารเป็นผู้รับเรื่อง และให้ตรวจสอบความคืบหน้าของการดำเนินงาน
แล้วแจ้งผลการตรวจสอบไปยังผู้มีส่วนเกี่ยวข้องภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับเรื่อง พร้อมทั้งรายงาน
ให้ผู้บังคับบัญชาทราบ
# หมวด 5 การรายงานการดำเนินงาน

ข้อ ๒๓ ให้ศาลทหารทุกศาลรวบรวมข้อมูลสถิติระยะเวลาของการดำเนินงานของศาลทหาร
ในแต่ละชั้นตอนทุกปี และให้จ่าศาลทหารติดประกาศ ณ ที่ทำการของศาลทหารนั้น ๆ และรายงาน
ผู้บังคับบัญชาเพื่อรวบรวมข้อมูลสถิติดังกล่าวส่งให้กองงานวิชาการ สำนักตุลาการทหาร รวบรวมไว้
เมื่อสิ้นเดือนธันวาคมของทุกปี

ข้อ ๒๔ ให้กองงานวิชาการ สำนักตุลาการทหาร ตรวจสอบความเหมาะสมของชั้นตอนและระยะเวลา
การดำเนินงานของศาลทหารในภาพรวมทุกสามปี แล้วรายงานให้หัวหน้าสำนักตุลาการทหารทราบ

ในกรณีที่กองงานวิชาการ สำนักตุลาการทหาร เห็นว่าชั้นตอนและระยะเวลาการดำเนินงาน
ไม่เหมาะสม ให้เสนอหัวหน้าสำนักตุลาการทหารกำหนดให้มีมาตรการเพื่อพัฒนาหรือปรับปรุงศาลทหาร
หรือระบบการปฏิบัติราชการของศาลทหารโดยเร็ว
## หมวด 6 บาทเฉพาะกาล

ข้อ ๒๕ บรรดาคดีที่ศาลทหารชั้นต้นประทับฟ้องไว้แล้ว คดีที่อยู่ระหว่างพิจารณาของศาลทหารกลาง
หรือศาลทหารสูงสุด และคำร้องคำขอที่ได้ยื่นไว้ต่อศาลทหาร ก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับ ให้ศาลมหาระบวนพิจารณาและมีคำพิพากษาหรือคำสั่งต่อไปจนคดีนั้นเสร็จสิ้นโดยเร็ว โดยไม่ต้องปฏิบัติตามระเบียบนี้ ส่วนการดำเนินงานต่อไปให้ปฏิบัติตามระเบียบนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๒๓ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๖
พลเอก เชิดชัย อิงศูสิงห์
เจ้ากรมพระธรรมนูญ