กระทู้ถามที่ ๐๐๑ ร.

วุฒิสภา

๓ มกราคม ๒๕๖๖

เรื่อง การผลิตผู้เรียนด้านอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี และระบบนอื่น ๆ ที่เน้นการฝึกปฏิบัติอย่างเต็มรูปแบบ นำไปสู่การจ้างงานและการสร้างงาน

กราบเรียน ประธานวุฒิสภา

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ดังต่อไปนี้

ตามแผนการปฏิรูประเทศด้านการศึกษา (ฉบับปรับปรุง) ส่วนที่ ๒ กิจกรรมปฏิรูปที่จะส่งผลให้ เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อประชาชนอย่างมีนัยสำคัญ กิจกรรมปฏิรูปที่ ๔ การจัดอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี และระบบนอื่น ๆ ที่เน้นการฝึกปฏิบัติอย่างเต็มรูปแบบนำใส่สู่การจ้างงานและการสร้างงาน ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการ เป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบหลักในการผลิตกำลังคนตามแผนการปฏิรูปดังกล่าว

เนื่องจากในห้วงที่ผ่านมา คำนิยมของผู้เรียนและผู้ปกครองต่างมุ่งที่จะให้บุตรหลานเข้ารับ การศึกษาสายสามัญเพื่อเข้าเรียนต่อระดับอุดมศึกษาเป็นส่วนใหญ่ ส่งผลให้ประเทศไทยขาดกำลังคนสายอาชีพที่จะสนับสนุนภาคแรงงานเป็นอย่างมาก รัฐบาลมีความต้องการผลิตกำลังคนระดับฝีมือ ที่มีคุณภาพและมาตรฐานให้มีปริมาณเพียงพอต่อความต้องการของตลาดแรงงาน จึงมีนโยบาย ในผลิตผู้เรียนด้านอาชีวศึกษาให้มากขึ้น เพื่อรอดรับการจ้างงาน ทั้งภาคธุรกิจ ภาคบริการ ภาคอุตสาหกรรม และภาคการเกษตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มอาชีพที่เป็นความต้องการของตลาดแรงงาน ที่กำลังขยายตัวในทุกภาคส่วน

บัดนี้ การปฏิรูประเทศได้ครบทามกำหนดระยะเวลาแล้ว จึงขอเรียนถามว่า

๑. ปัจจุบันสัดส่วนผู้เรียนสายอาชีวศึกษาเมื่อเปรียบเทียบกับเมื่อก่อนปฏิรูปได้เพิ่มขึ้นหรือไม่ อย่างไร และบรรลุตามเป้าหมายและตัวชี้วัดของกิจกรรมปฏิรูปหรือไม่ อย่างไร

๒. ในการจัดอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี และระบบนอื่น ๆ ที่เน้นการฝึกปฏิบัติอย่างเต็มรูปแบบ ดังกล่าว กระทรวงศึกษาธิการได้มีการบรูณาการร่วมกับหน่วยงานที่มีความต้องการทำลายคนสายวิชาชีพ แต่ละสาขาและตลาดแรงงานหรือไม่ อย่างไร

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

คำตอบกระทู้ถามที่ ๐๐๑ ร.

ของ พลเอก บุญธรรม ออริส สมาชิกวุฒิสภา
เรื่อง การผลิตผู้เรียนด้านอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี และระบบอื่น ๆ ที่เน้นการฝึกปฏิบัติอย่างเต็มรูปแบบ นำไปสู่การจ้างงานและการสร้างงาน

ข้าพเจ้า นางสาวตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ขอตอบกระทู้ถาม
ของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ดังนี้

คำตอบข้อที่ ๑
การขับเคลื่อนแผนปฏิรูปการศึกษา (ฉบับปรับปรุง) กิจกรรมที่ ๔ การจัดอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีและระบบนอื่น ๆ ที่เน้นการฝึกปฏิบัติอย่างเต็มรูปแบบ นำไปสู่การจ้างงานและการสร้างงาน ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการเป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลัก มีระยะเวลาดำเนินการ ๑ ปี ๙ เดือน คือ ตั้งแต่เดือนมกราคม ๒๕๖๔ ถึงเดือนกันยายน ๒๕๖๕ โดยมีเป้าหมายให้ผู้สำเร็จอาชีวศึกษามีทักษะที่ตรงตามความคาดหวังของสถานประกอบการ และมีทักษะการเป็นผู้ประกอบการ สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาประเทศ

จากสถิติการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ปี พ.ศ. ๒๕๖๔ พบว่า ผู้เรียนสายอาชีวศึกษา : สายนามัญ มีอัตราส่วน ๓๔.๑๓ : ๖๕.๘๗ และเมื่อสิ้นสุดแผนปฏิรูปการศึกษา ในปี พ.ศ. ๒๕๖๕ ผู้เรียนสายอาชีวศึกษามีอัตราส่วนเพิ่มขึ้นเล็กน้อย คือ ๓๔.๒๙ : ๖๕.٦១ ซึ่งในระหว่างการดำเนินงานตามแผนปฏิรูปดังกล่าว เกิดการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (Covid-19) ส่งผลให้การดำเนินงานไม่เป็นไปตามแผนที่กำหนดไว้

สำหรับตัวชี้วัดและเป้าหมายตามกิจกรรมปฏิรูปที่กำหนดไว้ กระทรวงศึกษาธิการสามารถดำเนินการโดยสรุปได้ดังนี้

1.) หลักสูตรฐานสมรรถนะ (Competency-based Curriculum) เป็นหลักสูตรที่จัดทำร่วมกับผู้ประกอบการ เพื่อลดช่องว่างทักษะระหว่างการเรียนการสอนในสถานศึกษาและการทำงานในสถานประกอบการ ภายใต้โครงการ “ดังนี้

1.1) โดยโครงการพัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษา การจัดการอาชีวศึกษา และฝึกอบรมวิชาชีพ โดยดำเนินการปรับปรุงหรือพัฒนาหลักสูตรจำนวน **88** หลักสูตร **51**สาขาวิชา **15**สาขาโรงงาน และมีเครื่องมือประเมินมาตรฐานวิชาชีพตามหลักสูตรอาชีวศึกษา เพื่อนำไปใช้การประเมินผู้เรียนก่อนสำเร็จการศึกษา จำนวน **106**สาขาโรงงาน

1.2) โดยโครงการพัฒนาศูนย์ความเป็นเลิศทางการอาชีวศึกษา (Excellent Center) โดยพัฒนาสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศและเชี่ยวชาญเฉพาะ เช่นจำนวน **50**แห่ง **19**สาขาวิชา/สาขาโรงงานกำลังคนกลุ่มเป้าหมายได้รับการพัฒนายกระดับศักยภาพเฉพาะทาง จากจำนวน **15,946 คน** และมีหลักสูตรฐานสมรรถนะที่สอดคล้องกับมาตรฐานอาชีพตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ (NQF) และ

ในสถานศึกษาอาชีวศึกษา หรือสถาบัน และเรียนภาคปฏิบัติในสถานประกอบการ รัฐวิสาหกิจ
หรือหน่วยงานของรัฐ

โดยมีประกาศคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เรื่อง มาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษา
ระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๖๓ ซึ่งมีหลักการสำคัญให้ผู้เรียนทวิภาคีต้องฝึกอาชีพในสถานประกอบการ
มีระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๒ ภาคเรียน หรือ ๑ ปีการศึกษา ของแต่ละหลักสูตร

ทั้งนี้ การจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ผ่านกลไกคณะอนุกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชน เพื่อผลิตและพัฒนากำลังคนอาชีวศึกษา (อ.กรอ.อศ.) ๓๒ กลุ่มอาชีพ ซึ่งสถานประกอบการจะเข้ามา
มีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตร พัฒนาครู บุคลากรอาชีวศึกษา โดยให้ไปฝึกประสบการณ์ในสถาน
ประกอบการเพื่อมหาถ่ายทอดให้ผู้เรียน และพัฒนาครูฝึกในสถานประกอบการ ให้มีความพร้อม
ในการผลิตและพัฒนากำลังคนอาชีวศึกษาให้มีทักษะสมรรถนะสูง ได้มาตรฐาน ตรงตามความต้องการ
ของสถานประกอบการ