กระทู้ถามแยกเฉพาะที่ 150/ร.

เรื่อง ธนาคารน้ำใต้ดิน (Groundwater Bank)

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ตาม นายกรัฐมนตรี ดังต่อไปนี้

ธนาคารน้ำใต้ดิน หรือ Groundwater Bank คือเป็นอีกนวัตกรรมหนึ่งที่ช่วยในเรื่องของการแก้ปัญหาของน้ำในเรื่องต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น ปัญหาน้ำท่วม ปัญหาภัยแล้ง ปัญหาน้ำเค็ม และปัญหาความสำเร็จแล้วในหลายๆพื้นที่ทั่วประเทศ เช่น จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดแพร่ จังหวัดหนองคาย จังหวัดบึงกาฬ และจังหวัดสตูล เป็นต้น แต่ปัจจุบันหลักการและวิธีการในการดำเนินการจัดทำธนาคารน้ำใต้ดินแบบครบวงจรที่มีความยั่งยืนจนประสบความสำเร็จแล้วในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ เช่น จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดแพร่ จังหวัดหนองคาย จังหวัดบึงกาฬ และจังหวัดสตูล เป็นต้น

๑. รัฐบาลมีนโยบายที่จะประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนมีความรู้และความเข้าใจในเรื่องของธนาคารน้ำใต้ดินหรือไม่ และจะสนับสนุนให้ประชาชนได้เข้าถึงการทำธนาคารน้ำใต้ดินหรือไม่ โดยมีหลักการและวิธีการอย่างไร

๒. รัฐบาลมีการบูรณาการหน่วยงานที่มีองค์ความรู้ในเรื่องของธนาคารน้ำใต้ดินทั่วประเทศ และเอกรชน เพื่อเชื่อมโยงกับภาคเอกชนในการดำเนินการจัดทำธนาคารน้ำใต้ดินหรือไม่ โดยมีหลักการและวิธีการอย่างไร

ขอให้ตอบในห้องกระทู้ถาม

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
จากุลชัย พิณฑลไพบูลย์
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคพลังปวงชน

คำตอบกระทำทุกข์ฉาวแยกเฉพาะที่ ๑๕๐/ร.

ของ นายชาตุงค์ เพ็งนรพัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดศรีสะเกษ พรรคเพื่อไทย เรื่อง ธนาคารน้ำใต้ดิน (Groundwater Bank)

ข้าพเจ้า พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี มอบหมายการสร้าง ธนาคารน้ำใต้ดิน (Groundwater Bank) เพื่อแก้ไขปัญหาภัยแล้ง กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งคำถาม ถามนายกรัฐมนตรี ดังต่อไปนี้

- ธนาคารน้ำใต้ดินหรือ Groundwater Bank คือสถาบันการเงินประเภทไหน?
- มีอำนาจและความรับผิดชอบในการดำเนินงานอย่างไร?
- มีแผนงานและโครงการอะไรบ้าง?
- มีแหล่งเงินทุนมาจากไหน?
- มีความเสี่ยงในการดำเนินงานอย่างไร?

คำตอบข้อที่ ๑

จากข้อมูลของสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ในกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมทรัพยากรน้ำบาดาลจังหวัดได้จัดทำ
(กษ.) ครั้งที่ ๒/๒๕๖๓ เมื่อวันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๖๓ รองนายกรัฐมนตรี (พลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ) ส่งเสริมการบริหารจัดการน้ำโดยมีความยั่งยืนจนประสบความสำเร็จในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ เช่น จังหวัดกาญจนบุรี, จังหวัดฉะเชิงเทรา, จังหวัดสมุทรปราการ, และจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นต้น

- การฟื้นฟู และพัฒนาการบริหารจัดการน้ำในประเทศไทย โดยมีความยั่งยืนจนประสบความสำเร็จในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ

## การประสานงานระหว่างภาครัฐและเอกชนในการบริหารจัดการน้ำใต้ดิน

- การประสานงานระหว่างภาครัฐและเอกชนในการบริหารจัดการน้ำใต้ดินเป็นไปตามแนวโน้มของการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐและเอกชนในการบริหารจัดการน้ำในประเทศไทย โดยมีความยั่งยืนจนประสบความสำเร็จในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ

หน่วยงานส่วนท้องถิ่น หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา และผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด ทั่วประเทศ เพื่อซักซ้อมความเข้าใจในหลักเกณฑ์และแนวทางการเติมน้ำใต้ดิน

ที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมกว่า ๖๑๙ ราย

๒. การจัดอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการเติมน้ำใต้ดินให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและประชาชนทั่วไป ภายใต้โครงการศูนย์เรียนรู้ด้านการอนุรักษ์และฟื้นฟูแหล่งน้ำบาดาลพื้นที่แอ่งเจ้าพระยาตอนบน โดยปี พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๒ ดำเนินการไปแล้วในพื้นที่จังหวัดสุโขทัยและจังหวัดพิษณุโลก มีผู้เข้าร่วมอบรม ๕๐๐ ราย ซึ่งปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ กรมทรัพยากรน้ำบาดาลได้ดำเนินการจัดฝึกอบรม เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. ๒๕๖๓ ในพื้นที่จังหวัดพิจิตรและจังหวัดกำแพงเพชร มีจำนวนผู้เข้ารับการอบรม จำนวน ๒๔๕ ราย และให้การสนับสนุนวิทยากรในการบรรยายให้ความรู้ด้านการเติมน้ำใต้ดินตามที่หน่วยงานต่าง ๆ ได้ขอความอนุเคราะห์ เช่น กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

๓. การประชาสัมพันธ์และเผยแพร่องค์ความรู้ด้านการเติมน้ำใต้ดิน กรมทรัพยากรน้ำบาดาลได้ให้ความรู้ผ่านสื่อวิดีทัศน์และอินโฟกราฟิก ทางเว็บไซต์และเฟซบุ๊กของกรมทรัพยากรน้ำบาดาลออย่างต่อเนื่อง และได้จัดทำคู่มือการเติมน้ำใต้ดินระดับตื้น เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ และคู่มือการก่อสร้างระบบเติมน้ำใต้ดินระดับตื้น เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. ๒๕bon เพื่อเผยแพร่ให้หน่วยงานส่วนท้องถิ่น และประชาชนทั่วไปสามารถนำไปปฏิบัติตามได้อย่างถูกต้อง

คำตอบข้อที่ 2

รัฐบาลได้ตระหนักถึงความสำคัญในการบูรณาการของทุกภาคส่วน รวมทั้งการเชื่อมโยงกับภาคประชาชนให้สามารถเข้าถึงและดำเนินการจัดทำการเติมน้ำใต้ดินได้อย่างเป็นรูปธรรมโดยได้มอบฐานะความร่วมมือกับหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องและภาคเอกชน โดยจากข้อมูลของสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติทราบว่า คณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (กสม.) ได้มีคำสั่งที่ 5/2562ลงวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2562 เหตุฉุดเคลื่อนแผนแมบทบาทบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ มีหน้าที่ในการขับเคลื่อน พิจารณา กร่อนกระสอบ และบริหารแผนงานโครงการด้านการจัดหา พัฒนา และบริหารจัดการทรัพยากรน้ำให้บรรลุเป้าหมาย รวมทั้งติดตามประเมินผลของการดำเนินการภายใต้แผนแมบทบาทบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ (พ.ศ. 2561-2560) และจากการประชุมกองอำนวยการน้ำแห่งชาติครั้งที่ 3/2563เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ.2563) ก่อนประชุมมีมติเห็นชอบให้นำเสนอรายงานผลการทำงานของคณะกรรมการขับเคลื่อนแผนแมบทฯ มีหน้าที่ในการศึกษาวิเคราะห์สถานภาพและการกำหนดแนวทางการพัฒนาหลักเกณฑ์

ตามเป้าหมายแผนแม่บทฯ โดยสามารถเชิญหน่วยงานของรัฐหรือภาคเอกชนเข้ามาบูรณาการร่วมกัน
ในการแลกเปลี่ยนข้อมูลและองค์ความรู้ต่าง ๆ เพื่อให้แนวทางการเติมน้ำใต้ดินของประเทศไทยเกิด
มาตรฐานถูกต้องตามหลักวิชาการและลดการปนเปื้อนในระหว่างกระบวนการขั้นตอนการเติมน้ำใต้ดิน
โดยคณะทำงานดังกล่าว ได้จัดการประชุมครั้งที่ ๑/๒๕๖๓ เมื่อวันที่ ๓ กันยายน ๒๕๖๓ และมีมติ ดังนี้

๑. เห็นชอบหลักเกณฑ์การพัฒนาการเติมน้ำใต้ดินระดับตื้น โดยให้กรมทรัพยากรน้ำบาดาล
พิจารณาเพิ่มเติมหลักเกณฑ์การเติมน้ำใต้ดินระดับตื้นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พร้อมทั้งจัดทำ
คู่มือการเติมน้ำใต้ดิน เพื่อให้กระชับ และเข้าใจง่ายเป็นแนวทางในการนำไปปฏิบัติต่อไป

๒. เห็นชอบการกำหนดพื้นที่เป้าหมายจัดทำแผนพัฒนาธนาคารน้ำใต้ดิน ๒,๘๐๐ ตำบล
ตามที่กรมทรัพยากรน้ำบาดาลเสนอ ซึ่งมอบหมายให้กรมทรัพยากรน้ำบาดาล และกรมส่งเสริม
การปกครองท้องถิ่น วิเคราะห์และจัดทำแผนปฏิบัติการดำเนินการระยะเร่งด่วนในพื้นที่ที่เหลือให้แล้วเสร็จ
ภายในปี ๒๕๖๕

ในการนี้ กรมทรัพยากรน้ำบาดาล และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้ร่วมกันวิเคราะห์
ข้อมูลเพื่อจัดทำแผนปฏิบัติการในพื้นที่เป้าหมายทั้ง ๒,๘๐๐ ตำบลแล้ว มีโครงการที่อยู่ในความ
รับผิดชอบของกรมทรัพยากรน้ำบาดาล ได้รับการพิจารณาอนุมัติให้ดำเนินการโดยใช้งบประมาณ
รายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ งบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น
และงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๔ รวมทั้งสิ้น ๙๒ ตำบล ซึ่งเมื่อตรวจสอบ
ข้อมูลพื้นที่การดำเนินงานแล้ว พบว่ามีความซ้ำซ้อนกับพื้นที่ที่กรมทรัพยากรน้ำบาดาลดำเนินการแล้ว
จำนวน ๒๗ ตำบล ทำให้คงเหลือแผนงานที่กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจะดำเนินการในปี
พ.ศ. ๒๕bon - bbon เพียง 65 บาท ทั้งนี้ ส่วนพื้นที่เป้าหมายที่เหลืออีก 1,735 บาท
กรมทรัพยากรน้ำบาดาล และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจะได้พิจารณาจัดทำแผนปฏิบัติการ
ตามความเหมาะสมในพื้นที่เป้าหมายที่เหลือให้แล้วเสร็จภายในปี พ.ศ. 2565 tito
นอกจากนี้ กรมทรัพยากรน้ำบาดาลอยังได้ให้การสนับสนุnd้านข้อมูล และเทคนิคการเติมน้ำใต้ดิน
ระดับตื้นแก่องค์กรและภาคเอกชนที่มีความสนใจในการเติมน้ำใต้ดิน โดยได้ร่วมกับสภาอุตสาหกรรม
แห่งประเทศไทย ดำเนินโครงการ “อุตสาหกรรมเติมน้ำใต้ดินระดับตื้น” เพื่อขยายผลให้อุตสาหกรรม
มีส่วนร่วมแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมในการอนุรักษ์น้ำบาดาล โดยส่งเสริมให้มีการใช้พื้นที่ว่างภายใน
โรงงานสำหรับพัฒนาเป็นแหล่งรองรับนำฝนและเติมลงสู่ชั้nnำใต้ดินระดับตื้น จำนวน 100 แห่ง
ทั่วประเทศและร่วมกับภาคอุตสาหกรรมในรูปแบบของกิจกรรมความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม
ขององค์กร (Corporate Social Responsibility, CSR) เพื่อขยายผลการเติมน้ำใต้ดินระดับตื้นมู่ชุมชน