# ระเบียบคณะกรรมการนโยบายป่าชุมชน
## ว่าด้วยสมาชิกป่าชุมชนและกรรมการจัดการป่าชุมชน
### พ.ศ. ๒๕๖๓

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดประเภท คุณสมบัติ และลักษณะต้องห้ามของสมาชิกป่าชุมชน และกรรมการจัดการป่าชุมชน การแก้ไขเปลี่ยนแปลงสมาชิกป่าชุมชน การเลือกตั้งคณะกรรมการจัดการป่าชุมชน องค์ประกอบและจำนวนกรรมการ วาระการดำรงตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่ง และการดำรงตำแหน่งแทนกรรมการจัดการป่าชุมชนที่พ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๖ (๔) และมาตรา ๔๒ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. ๒๕๖๒ และมติที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายป่าชุมชน ครั้งที่ ๑/๒๕๖๓ เมื่อวันที่ ๒๓ กรกฎาคม ๒๕๖๓ คณะกรรมการนโยบายป่าชุมชนออกระเบียบไว้วางต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบคณะกรรมการนโยบายป่าชุมชน” ว่าด้วยสมาชิกป่าชุมชน และกรรมการจัดการป่าชุมชน พ.ศ. ๒๕๖๓”

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ในระเบียบนี้
- “สมาชิก” มหายความว่า “สมาชิกป่าชุมชน”
- “กรรมการ” มหายความว่า “กรรมการจัดการป่าชุมชน”
- “คณะกรรมการ” มหายความว่า “คณะกรรมการจัดการป่าชุมชน”

ข้อ 4 ให้ประธานกรรมการนโยบายป่าชุมชนรักษาการตามระเบียบนี้ และให้มีอำนาจออกประกาศหรือคำสั่งเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามระเบียบนี้

ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ ให้คณะกรรมการนโยบายป่าชุมชนเป็นผู้วินิจฉัยสุดท้าย

#### หมวด 1
##### มาตรฐานสำหรับสมาชิกป่าชุมชน
###### เล่มที่ 1
###### ส่วนที่ 1
###### มาตราที่ 1

ข้อ ๗ สมาชิกสมทบ ได้แก่ บุคคลซึ่งมีภูมิลำเนาอยู่นอกท้องที่ของสมาชิกสามัญตามข้อ ๖ และสมัครเป็นสมาชิกตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการจัดการป่าชุมชนกำหนด

ข้อ ๘ สมาชิกต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้

ก. คุณสมบัติ
(๑) มีสัญชาติไทย
(๒) มีอายุไม่ต่ำกว่าสิบแปดปี

ข. ลักษณะต้องห้าม
(๑) เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ
(๒) เป็นผู้เคยถูกคณะกรรมการจำนวนไม่น้อยกว่าสามในสี่ของคณะกรรมการทั้งหมดเท่านี้มีอายุ มีผลให้พ้นจากการเป็นสมาชิก เว้นแต่เป็นการพ้นจากการเป็นสมาชิกมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่ คณะกรรมการมีมติ

(๓) เคยเป็นกรรมการของป่าชุมชนที่ถูกเพิกถอน ซึ่งคณะกรรมการของป่าชุมชนที่ถูกเพิกถอนนั้น ยังตรวจสอบทรัพย์สินส่วนกลางของป่าชุมชนและชำระหนี้ที่ค้างอยู่หรือบังคับตามสิทธิเรียกร้องที่มีอยู่ ไม่เสร็จสิ้น และยังไม่ได้รายงานผลการดำเนินการต่อคณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ประกาศการเพิกถอนป่าชุมชนในราชกิจจานุเบกษา

ข้อ ๙ บุคคลจะพ้นจากการเป็นสมาชิกป่าชุมชนอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้

(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๘

ข้อ ๑๐ กรณีที่มีการขยายเขตป่าชุมชนหรือเพิกถอนป่าชุมชนบางส่วน และมีผลทำให้ภูมิลำเนาของสมาชิกสามัญผู้หนึ่งผู้ใดอยู่นอกเขตป่าชุมชนเพราะเหตุที่พื้นที่ป่าชุมชนถูกเพิกถอน หรือภูมิลำเนาของสมาชิกสมทบทั้งผู้หนึ่งผู้ใด มาอยู่ในเขตป่าชุมชนเพราะเหตุที่มีการขยายเขตป่าชุมชนแล้วแต่กรณี ในกรณีนี้ให้สมาชิกดังกล่าวเป็นสมาชิกประเภทเดิมต่อไป หรือจนกว่าคณะกรรมการจะมีมติให้เปลี่ยนแปลงประเภทสมาชิกได้ หากสมาชิกดังกล่าวประสงค์จะเปลี่ยนประเภทสมาชิกให้ยื่นคำขอเปลี่ยนแปลงประเภทสมาชิกต่อคณะกรรมการภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้มีการประกาศการขยายเขตป่าชุมชนหรือเพิกถอนป่าชุมชนบางส่วนในราชกิจจานุเบกษา

กรณีมีการเปลี่ยนแปลงเขตการปกครอง มีผลทำให้ภูมิลำเนาของสมาชิกป่าชุมชนผู้หนึ่งผู้ใดเปลี่ยนแปลงไป หากพิจารณาภาพของสมาชิกดังกล่าว ยังคงเป็นสมาชิกประเภทเดิมอยู่ต่อไป จากความสำเร็จของการเป็นสมาชิกป่าชุมชน

ให้คณะกรรมการพิจารณาการเปลี่ยนแปลงประเภทสมาชิกตามวรรคหนึ่งให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่ได้รับคำขอ หากพิจารณาไม่เสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ถือว่าสมาชิกดังกล่าวเป็นสมาชิกตามที่ได้ยื่นคำขอเปลี่ยนประเภท

หมวด ๑
สมาชิกป่าชุมชน

ข้อ ๑๑ ในป่าชุมชนแห่งหนึ่งให้มีคณะกรรมการจัดการป่าชุมชนคณะหนึ่งประกอบด้วยกรรมการจำนวนไม่น้อยกว่าสิบคน ซึ่งได้รับการเลือกตั้งจากสมาชิกสามัญ

ข้อ ๑๒ ในการเลือกตั้งคณะกรรมการเพื่อประกอบการยื่นคำขอจัดตั้งป่าชุมชนให้ตัวแทนของสมาชิกสามัญซึ่งเป็นผู้ขอจัดตั้งป่าชุมชนคนหนึ่งประกาศกำหนดวัน เวลา และสถานที่ที่จะทำการเลือกตั้ง โดยปิดประกาศ ณ ที่ทำการกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และองค์การบริหารส่วนตำบล หรือเทศบาลอันเป็นภูมิลำเนาของสมาชิกสามัญ โดยต้องประกาศล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสามสิบวันก่อนการเลือกตั้ง

ข้อ ๑๓ ก่อนการลงคะแนนเสียง ให้ที่ประชุมสมาชิกสามัญซึ่งมีสิทธิเลือกตั้ง ดำเนินการดังต่อไปนี้

(๑) กำหนดจำนวนของกรรมการที่จะได้รับการเลือกตั้ง ซึ่งต้องไม่น้อยกว่าสิบคน
(๒) กำหนดวิธีการลงคะแนนเสียง
(๓) เสนอรายชื่อสมาชิกสามัญ ที่จะได้รับเลือกตั้งให้เป็นกรรมการ ซึ่งจะต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามของการเป็นกรรมการตามที่กำหนดในข้อ ๑๗ และต้องมีสมาชิกสามัญซึ่งมีสิทธิเลือกตั้งในที่ประชุมรับรองไม่น้อยกว่าห้าคน โดยผู้ซึ่งได้รับการเสนอชื่ออาจเป็นผู้ซึ่งมิได้เข้าร่วมการประชุมก็ได้

กรณีที่ผู้ซึ่งได้รับการเสนอชื่อให้ได้รับเลือกตั้งเป็นกรรมกรมีจำนวนไม่เกินกรรมการทำตาม (๑) ให้ถือว่าเป็นผู้ได้รับการเลือกตั้งเป็นกรรมการโดยไม่ต้องมีการลงคะแนนเลือกตั้ง

(๔) เลือกตัวแทนสมาชิกสามัญ ซึ่งมิได้ถูกเสนอชื่อตาม (๓) จำนวนไม่น้อยกว่าห้าคน ให้ทำหน้าที่เป็นคณะกรรมการดำเนินการเลือกตั้ง โดยให้เลือกสมาชิกสามัญคนหนึ่งทำหน้าที่ประธานในคณะกรรมการดังกล่าว

การดำเนินการตาม (๑) (๒) และ (๔) ให้มีการลงมติโดยถือเสียงข้างมากของสมาชิกสามัญซึ่งมีสิทธิเลือกตั้งที่มาประชุม สมาชิกคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน

ข้อ ๑๔ คณะกรรมการดำเนินการเลือกตั้งให้มีการออกแบบลายเซียงลงคะแนนเลือกตั้งกรรมการทำตามวิธีการที่กำหนดตามข้อ ๑๓ (๒)

ข้อ ๑๕ เมื่อคณะกรรมการดำเนินการเลือกตั้งตรวจนับคะแนนเสร็จแล้ว ให้เรียงลำดับรายชื่อสมาชิกสามัญซึ่งได้รับการแสดงผลเชิงเทียบเคียงของแต่ละคน จากคะแนนมากไปหาคะแนนน้อย หากผู้ซึ่งได้รับการแสดงผลเชิงเทียบเคียงใดมีคะแนนเท่ากันให้ใช้วิธีการจับสลากเพื่อเรียงลำดับที่

ให้สมาชิกสามัญซึ่งได้รับการแสดงผลเชิงเทียบเคียงตามลำดับเท่ากับจำนวนกรรมการทำตามจะได้งำรเลือกตั้งตามลำดับในข้อ ๑๓ (๑)

เมื่อการแสดงคะแนนเสร็จสิ้นแล้ว ให้นำคณะกรรมการดำเนินการเลือกตั้งประกาศรายชื่อสมาชิกสามัญผู้ซึ่งได้งำรเลือกตั้งเป็นกรรมการทำให้มายประชุมทราบ

ข้อ ๑๖ เพื่อประโยชน์ในการบริหารงานของคณะกรรมการ ให้คณะกรรมการเลือกกันเอง
ว่าจะให้กรรมการคนใดในคณะกรรมการเป็นประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ กรรมการ เลขาธุการ
และตำแหน่งอื่น ตามความจำเป็น

ให้กรรมการผู้มีอายุสูงสุดซึ่งอยู่ในที่ประชุมของคณะกรรมการเป็นประธานชั่วคราวของที่ประชุม
เพื่อดำเนินการตามวรรคหนึ่ง

ข้อ ๑๗ กรรมการต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้

ก. คุณสมบัติ
(๑) เป็นสมาชิกสามัญ
(๒) มีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบห้าปี
(๓) มีความรู้ มีผลงาน หรือประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์
ของการจัดตั้งป่าชุมชน

ในกรณีที่เป็นการเลือกตั้งกรรมการเพื่อประกอบการยื่นคำขอจัดตั้งป่าชุมชน สมาชิกสามัญ
ตาม (๑) ต้องเป็นสมาชิกสามัญซึ่งเป็นผู้ขอจัดตั้งป่าชุมชนตามมาตรา ๓๒

ข. ลักษณะต้องห้าม
(๑) เป็นบุคคลล้มละลายหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายทุจริต
(๒) เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ
(๓) ติดยาเสพติดให้โทษ
(๔) เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกตามกฎหมายว่าด้วยป่าไม้
กฎหมายว่าด้วยป่าสงวนแห่งชาติ กฎหมายว่าด้วยอุทยานแห่งชาติ หรือกฎหมายว่าด้วยการสงวน
และคุ้มครองสัตว์ป่า และพันโทษมาอย่างไม่ถึงหนึ่งปีในวันที่สมัครเป็นสมาชิก เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำ
โดยประมาทรรควางฝืนความผิดลหุโทษ
(๕) เคยถูกไล่อยออก ปลดออก ให้ออก หรือเลิกจ้างจากหน่วยงานของรัฐหรือหน่วยงานของเอกชน
เพราะทุจริตต่อหน้าที่ หรือประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง
(๖) เคยเป็นกรรมการของป่าชุมชนที่ถูกเพิกถอนเพราะเหตุตามมาตรา ๗๘ (๒) หรือ (๓)
ข้อ ๑๘ กรรมการมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละห้าปี และอาจได้รับการเลือกตั้งอีกได้
ข้อ ๑๙ ให้เริ่มนับวาระการดำรงตำแหน่งกรรมการ ดังต่อไปนี้
(๑) ในกรณีที่เป็นการเลือกตั้งคณะกรรมการเพื่อประกอบการยื่นคำขอจัดตั้งป่าชุมชน
ให้เริ่มนับวาระการดำรงตำแหน่งกรรมการตั้งแต่วันที่มีการประกาศอนุมัติจัดตั้งป่าชุมชนในราชกิจจานุเบกษา
(๒) ในกรณีที่เป็นการเลือกตั้งคณะกรรมการแทนกรรมการที่พ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ ให้เริ่มนับวาระการดำรงตำแหน่ง

ข้อ ๒๐ ในกรณีที่คณะกรรมการจะพ้นจากตำแหน่งตามวาระให้ดำเนินการจัดให้มีการเลือกตั้ง
คณะกรรมการชุดใหม่ภายในเก้าสิบวันก่อนวันครบวาระ

ในระหว่างที่ยังมิได้มีการเลือกตั้งคณะกรรมการขึ้นใหม่ ให้คณะกรรมการซึ่งพ้นจากตำแหน่ง
ตามวาระนั้นอยู่ในตำแหน่งเพื่อดำเนินงานต่อไปจนกว่าคณะกรรมการที่ได้รับการเลือกตั้งชุดใหม่เข้ารับหน้าที่

ข้อ ๒๑ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ กรรมการพ้นจากตำแหน่งเมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้าม ตามข้อ ๑๗

ข้อ ๒๒ เมื่อกรรมการพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ ให้ประธานกรรมการกำหนดให้มีการประชุม
สมาชิกสามัญเพื่อเลือกตั้งกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่างภายในสามสิบวันนับแต่วันที่กรรมการผู้นั้นพ้นจากตำแหน่ง
เว้นแต่วาระของกรรมการผู้นั้นเหลืออยู่ไม่ถึงเก้าสิบวัน คณะกรรมการจะไม่เลือกตั้งกรรมการแทนก็ได้
และในกรณีที่ยังไม่มีการเลือกตั้งกรรมการหรือกรณีที่ไม่ต้องเลือกตั้งกรรมการแทน ให้คณะกรรมการ
ประกอบด้วยกรรมการเท่าที่เหลืออยู่

สมาชิกสามัญซึ่งเข้าเป็นกรรมการแทนตามวรรคหนึ่งให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่าวาระ
ที่เหลืออยู่ของกรรมการซึ่งตนแทน

ข้อ ๒๓ การเลือกตั้งคณะกรรมการชุดใหม่แทนคณะกรรมการซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระ
ตามข้อ ๒๐ และการเลือกตั้งกรรมการแทนกรรมการซึ่งพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระตามข้อ ๒๒
ให้เลือกตั้งจากผู้ซึ่งเป็นสมาชิกสามัญ และให้นำความในข้อ ๑๒ ข้อ ๑๓ ข้อ ๑๔ ข้อ ๑๕ ข้อ ๑๖
และข้อ ๑๗ มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม

ข้อ ๒๔ ให้สมาชิกของป่าชุมชนตามมาตรา ๙๙ และมาตรา ๑๐๐ ซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มี
ลักษณะต้องห้ามตามข้อ ៨ เป็นสมาชิกสามัญหรือสมาชิกสมทบ แล้วแต่กรณีของป่าชุมชนที่ตนเป็น
สมาชิกนั้น

กรณีที่สมาชิกสามัญตามวรรคหนึ่งเป็นสมาชิกสามัญของป่าชุมชนหลายแห่ง ให้ตัดสินใจ
และลาออกจากเป็นสมาชิกสามัญของป่าชุมชนแห่งต่าง ๆ เพื่อให้งดเหลือการเป็นสมาชิกสามัญ
ของป่าชุมชนเพียงแห่งเดียว โดยต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ระบียบนี้ใช้บังคับ หากดำเนินการไม่แล้วเสร็จภายในเวลาที่กำหนด จะพ้นจากการเป็นสมาชิกสามัญของป่าชุมชนทุกแห่ง และไม่ตัดสิทธิสมาชิกสามัญดังกล่าวในการสมัครเป็นสมาชิกสามัญของป่าชุมชนแห่งใดแห่งหนึ่งใหม่ได้

ข้อ 25.11 มีคำแนะนำสำหรับบทลงโทษสำหรับความผิดในการละเว้นภาษีอากร

ข้อ ๒๖ นับแต่วันที่ระเบียบนี้มีผลใช้บังคับ ในกรณีที่กรรมการในคณะกรรมการตามข้อ ๒๕ พ้นจากตำแหน่งตามวาระ หรือพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระตามข้อ ๒๑ ให้ดำเนินการเลือกตั้งคณะกรรมการชุดใหม่แทนคณะกรรมการชื่อพ้นจากตำแหน่งตามวาระ หรือดำเนินการเลือกตั้งกรรมการแทนกรรมการชื่อพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ โดยให้เลือกตั้งจากผู้ซึ่งเป็นสมาชิกสามัญ และให้นำความในข้อ ๑๑ ข้อ ๑๒ ข้อ ๑๓ ข้อ ๑๔ ข้อ ๑๕ ข้อ ๑๖ ข้อ ๑๗ ข้อ ๑๙ ข้อ ๒๐ และข้อ ๒๒ มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม

ประกาศ ณ วันที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕bon
พลเอก ประวิตร เวงษ์สุวรรณ
รองนายกรัฐมนตรี
ประธานกรรมการนโยบายป่าชุมชน