กระทำถูกที่ ๒๓๖/ร.

สภาผู้แทนราษฎร

๒๙ กรกฎาคม ๒๕๖๓

เรื่อง ปัญหาโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังสัตว์ ลักลอบปล่อยน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังสัตว์ ลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา ในเขตอุตสาหกรรมบางปู กม.๓๐ และ กม.๓๔ จังหวัดสมุทรปราการ

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ดังต่อไปนี้

เนื่องด้วยประเทศไทยมีโรงงานฟอกหนังสัตว์ขนาดใหญ่ที่สุดในโลกรวมกว่า ๒๐๐ โรงงาน ตั้งอยู่ในเขตอุตสาหกรรมบางปู ถนนสุขุมวิท อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ กม.๓๐ และ กม.๓๔ โดยมีการนำเข้าหนังสัตว์จากต่างประเทศมาฟอกในโรงงานเขตพื้นที่ดังกล่าวเป็นจำนวนมาก และมีประชาชนร้องเรียนการลักลอบการปล่อยน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังสัตว์ลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา (มีรายงานจากกรมควบคุมมลพิษ ที่ ทส ๐๓๐๗/๒๓๗๐ ลงวันที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๖๓)

ในการบำบัดน้ำเสียที่ไม่ได้มีการบำบัดจริงทำให้น้ำเสียไหลลงสู่อ่าวไทย และทำให้สัตว์น้ำได้รับสารโลหะปนเปื้อนอย่างหนัก ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศของสัตว์น้ำในทะเลอ่าวไทย เกิดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมและอาจเป็นอันตรายต่อมนุษย์ในลำแม่น้ำเจ้าพระยาและอ่าวไทย จึงขอเรียนถามว่า

1. กระทรวงอุตสาหกรรมมีนโยบายและมาตรการแก้ไขปัญหาการลักลอบปล่อยน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมหนังสัตว์ลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาในเขตอุตสาหกรรมบางปู กม.๓๐ และ กม.๓๔ อย่างเร่งด่วนและกำหนดให้เป็นวาระเร่งด่วนได้หรือไม่ อย่างไร จะทราบรายละเอียด

2. การฟอกหนังสัตว์ในประเทศไทยในเขตพื้นที่ดังกล่าว ส่วนใหญ่จะเป็นการนำเข้าหนังสัตว์ จากต่างประเทศมาฟอกในโรงงานในประเทศไทย และส่งออกไปยังต่างประเทศ โดยไม่มีการเสียภาษีนำเข้าและส่งออก ทำให้ประเทศไทยไม่ได้ประโยชน์อะไร มีแต่ผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้นโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังเหล่านี้ ไม่มีประโยชน์อะไรต่อประชาชาติ กระทรวงอุตสาหกรรม จะพบกับแนวทางและไม่อนุญาตให้มีการฟอกหนังสัตว์ในประเทศไทยได้หรือไม่ โดยให้ย้ายออกจากประเทศไทยไปตั้งอยู่ตามประเทศเพื่อน

๓. โรงงานฟอกหนังสัตว์เหล่านี้ มีทั้งน้ำเสีย มีทั้งสารโครเมียม ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่ง และมีการกำจัดสารโครเมียมอย่างไม่ถูกวิธี ทางกระทรวงอุตสาหกรรมจะมีแนวทางควบคุมสารพิษเหล่านี้ จากโรงงานฟอกหนังที่ไม่มีประโยชน์ใด ๆ ต่อประเทศนี้อย่างไร

ขอให้ตอบในที่ประชุมสภา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง

อนุชา น้อยวงศ์
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคพลังประชารัฐ
จังหวัดพิษณุโลก

คำตอบกระทู้ถามที่ ๒๓๖/ร.

ของ นายอนุชา น้อยวงศ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคพลังประชารัฐ จังหวัดพิษณุโลก เรื่อง ปัญหาโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังสัตว์ ลักลอบปล่อยน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังสัตว์ลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา ในเขตอุตสาหกรรมบางปู กม.๓๐ และ กม.๓๔ จังหวัดสมุทรปราการ

ข้าพเจ้า นายสุริยะ จิระเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ดังนี้

๑. กระทรวงอุตสาหกรรมมีนโยบายและมาตรการแก้ไขปัญหาการลักลอบปล่อยน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังสัตว์ลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาในเขตอุตสาหกรรมบางปู กม.๓๐ และ กม.๓๔ อย่างเร่งด่วนและกำหนดเป็นวาระเร่งด่วนได้หรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

ตอบ การกำกับดูแลโรงงานนี้ กระทรวงอุตสาหกรรมจะมีหน่วยงานหลักที่กำกับดูแลโรงงาน ได้แก่

- ส่วนภูมิภาค : สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดในแต่ละท้องที่ที่โรงงานตั้งอยู่
- ส่วนกลาง (กทม.) : กรมโรงงานอุตสาหกรรม

ซึ่งทั้งสองหน่วยงานที่รับผิดชอบจะมีหน้าที่ในการกำกับดูแลโรงงานในด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยให้โรงนานได้ปฏิบัติตามกฎหมาย เพื่อป้องกันมิให้กระทำต่อสิ่งแวดล้อมและประชาชนที่อยู่บริเวณโรงงาน

กรมโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบในการดำเนินการเกี่ยวกับประกาศและพัฒนาเขตประกอบการและชุมชนอุตสาหกรรม มีแผนตรวจสอบโรงงานในเขตประกอบการประจำปีเพื่อกำกับดูแลและควบคุมการอุตสาหกรรมในการปฏิบัติตามกฎหมายให้ถูกต้อง พร้อมทั้งให้คำปรึกษาแนะนำผู้ประกอบการในการแก้ไขปัญหา นอกจากนี้สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดสมุทรปราการในฐานะสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดในท้องที่ของงานดังกล่าว ยังมีแผนการตรวจโรจนานที่ระบายน้ำทิ้งออกนอกโรงงานประจำปีและได้จัดทำแผนการตรวจสอบเพิ่มเติมเฉพาะบริเวณเขตประกอบการอุตสาหกรรมตำบลท้ายบ้าน (กม.๓๐) และตำบลบางปูใหม่ (กม.๓๔) และโรจนานช้างเคียงที่มีการระบายน้ำทิ้งออกนอกโรงงาน (เอกสารแนบ ๑) ทั้งนี้ หากเจ้าหน้าที่ตรวจพบการกระทำความผิดกรณีผลการตรวจวิเคราะห์น้ำทิ้งมีค่าไม่เป็นไปตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมฯ ส่วนงานอาชีพอำนาจตามความในมาตรา ๓๗ แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๓๕ และหากโรจนานมีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งดังกล่าว จะมีการสั่งการตามมาตรา ๓๙ เพื่อให้โรจนานหยุดประกอบกิจการไว้ก่อนและทำการปรับปรุงแก้ไข และถ้ายังมีการฝ่าฝืนอีก ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมฯ จะมีอำนาจสั่งการให้ปิดโรจนานเพื่อเพิกถอนใบอนุญาตได้ และถ้ากรณีการลักลอบปล่อยน้ำเสีย

เราจะสามารถส่งการให้หยุดประกอบกิจการโรงงานได้ทันที ดังนั้น จะเห็นได้ว่ากระทรวงอุตสาหกรรม มีมาตรการเข้มข้นในการควบคุมกำกับดูแลโรงงานให้ปฏิบัติตามกฎหมายโรงงานอย่างเคร่งครัดอยู่แล้ว อย่างไรก็ตาม หากมีผู้ใดพบเห็นการลักลอบปล่อยน้ำเสียลงสู่ทะเลก็สามารถแจ้งได้ ที่ศูนย์รับเรื่องราว ร้องทุกข์ของกระทรวงอุตสาหกรรมหรือแจ้งโดยตรงที่สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดสมุทรปราการ ได้ตลอด ๒๔ ชั่วโมง

๒. การฟอกหนังสัตว์ในประเทศไทยในเขตพื้นที่ดังกล่าว ส่วนใหญ่จะเป็นการนำเข้า หนังสัตว์จากต่างประเทศมาฟอกในโรงงานในประเทศไทยและส่งออกไปยังต่างประเทศ โดยไม่มี การเสียภาษีนำเข้าและส่งออก ทำให้ประเทศไทยไม่ได้ประโยชน์อะไรมีแต่ผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้น โรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังเหล่านี้ไม่มีประโยชน์อะไรต่อประชาชาติ กระทรวงอุตสาหกรรม จะทบทวนแนวทางและไม่อนุญาตให้มีการฟอกหนังสัตว์ในประเทศไทยได้หรือไม่โดยให้ย้ายออกจาก ประเทศไทยไปตั้งอยู่ต่างประเทศแทน

ตอบ จากข้อมูลของสมาคมอุตสาหกรรมฟอกหนังไทยพบว่า ผู้ประกอบการอุตสาหกรรม ฟอกหนังในประเทศไทยส่วนใหญ่จะนำเข้าหนังสัตว์มาจากต่างประเทศมากกว่าใช้หนังสัตว์ในประเทศ เนื่องจากหนังสัตว์ในประเทศจะมีคุณภาพน้อยกว่าหนังสัตว์จากต่างประเทศ สำหรับการนำเข้าและ ส่งออกหนังสัตว์ที่ไม่เสียภาษีนั้น เป็นมาตรการของภาครัฐเพื่อที่จะทำให้ผู้ประกอบการมีศักยภาพ ในทางแข่งขันในวงโลก ซึ่งสามารถสร้างรายได้เข้าประเทศได้อย่างมากและทำให้เกิดธุรกิจต่อเนื่อง ในระหว่างเชิงอาชญากรรมมากมาย อย่างไรก็ตาม กระทรวงอุตสาหกรรมก็มิได้ละเลยที่จะควบคุมและกำกับ ดูแลการประกอบกิจการของกลุ่มโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังให้อยู่ในมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด โดยมีโทษหากผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้น เพื่อประโยชน์ในการส่งเสริมและสนับสนุนการประกอบกิจการให้รวมถึงอยู่ในท้องที่ใดท้องที่หนึ่งและความสะดวกในการกำกับดูแลปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมเกี่ยวกับ อุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรมจึงได้ออกประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง การจัดตั้งเขต ประกอบการอุตสาหกรรม ตำบลท้ายบ้าน ตำบลบางปูใหม่ จังหวัดสมุทรปราการ ลงวันที่ ๒๙ เมษายน ๒๕๓๖ เป็นเขตประกอบการอุตสาหกรรมตามมาตรา ๓๐ แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๓๕ ทั้งนี้ หากในอนาคตจะมีการจัดตั้งหรือขยายเขตประกอบการอุตสาหกรรมเพิ่มเติม

กระทรวงอุตสาหกรรมจะดำเนินการจัดทำแผนบริหารจัดการเก็บขยะและวิธีการที่กำหนดในการขอรับการสนับสนุน เป็นเขตประกอบการอุตสาหกรรม ซึ่งจะมีความเกี่ยวข้องกับกฎหมายผังเมืองฯ มีความจำเป็นของการจัดทำรายงานสถานะของโครงการลดปรมาณของขยะ (EIA) และวางแผนให้มีความเหมาะสมจากสำนักงานนโยบาย และแผนสิ่งแวดล้อม กรุงเทพฯกรุงธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมภูเขา และจะดำเนินพิจารณา

ถึงประเด็นสำคัญ ๆ เช่นรอบด้าน อากาศ อุณหภูมิผู้เสนอโครงการเขตประกอบการอุตสาหกรรม และระบบป้องกัน สิ่งแวดล้อมเป็นพิษ เป็นคน

โดยจะเห็นได้ว่ากระทรวงอุตสาหกรรมให้ความสำคัญกับผลกระทบท่อสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ขั้นตอนการขอรับการสนับสนุนเป็นเขตประกอบการอุตสาหกรรม ตลอดจนมีความเข้มงวดในการกำกับดูแลการประกอบกิจการโรงงานมิให้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนองค์ความรู้ด้านการผลิตเทคโนโลยีในการผลิตและการบำบัดกำจัดของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม ในขณะที่กลุ่มโรงงานอุตสาหกรรมฟอกหนังเองก็ถือว่ามีการพัฒนาตัวเองขึ้นอย่างต่อเนื่องนับจากอดีตถึงปัจจุบัน แต่การพิจารณาให้กลุ่มโรงงานฟอกหนังย้ายไปอยู่ต่างประเทศคงยังไม่สามารถดำเนินการได้ในขณะนี้ เนื่องจากภาครัฐยังให้การสนับสนุนมาตรฐานทางภาษีและการประกอบกิจการยังสามารถสร้างงานสร้างรายได้ให้แก่ประเทศ อีกทั้ง ภาครัฐยังสามารถควบคุมการประกอบกิจการให้ปฏิบัติตามข้อกำหนดของกฎหมายได้

**3. โรงงานฟอกหนังสัตว์เหล่านี้ มีทั้งน้ำเสียทั้งสารโครเมียม ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่ง และมีการทำลายสารโครเมียมอย่างไม่ถูกวิธี ทางกระทรวงอุตสาหกรรมจะมีแนวทางควบคุมสารพิษเหล่านี้จากโรงงานฟอกหนังที่ไม่มีประโยชน์ใด ๆ ต่อประเทศนี้อย่างไร

ตอบ กระทรวงอุตสาหกรรมมีแนวทางในการควบคุมมลพิษทางน้ำจากโรงงานที่มีปริมาณน้ำทิ้งมากกว่า ๕๐๐ ลบ.ม./วัน ขึ้นไป โดยกำหนดให้โรงงานต้องติดตั้งเครื่องมือหรือเครื่องอุปกรณ์เพิ่มเติมเพื่อรายงานการระบายน้ำทิ้งออกจากโรงงานเข้ากับระบบเครื่องช่วยคอมพิวเตอร์ของกรมโรงงานอุตสาหกรรมตลอดเวลา (Online Monitoring System) และยังมีกฎหมายเฉพาะสำหรับควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงานที่ประกอบกิจการเกี่ยวข้องกับการฟอก ขัด หรือเคลือบสีหนังสัตว์ พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งได้กำหนดคำโครเมียมเฮกซาเวเลนท์ (Hexavalent Chromium) และโครเมียมทั้งหมด (Total Chromium)ไว้อีกด้วย อีกทั้งสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดสมุทรปราการได้ตรวจสอบและเก็บตัวอย่าง น้ำทิ้งเพื่อตรวจวัดคุณภาพน้ำทั่วรวมถึงคำโครเมียมของโรงงานตามแผนการตรวจโรงแรงงานที่ระบายน้ำออกนอกโรงงานประจำปี และแผนการตรวจสอบเพิ่มเติมเฉพาะ (บริเวณเขตประกอบการอุตสาหกรรมตำบลท้ายบ้าน กม.๓๐) และตำบลบางปูใหม่ (กม.๓๔) และโรงงานข้างเคียงที่มีการระบายน้ำทิ้งออกนอกโรงงาน ซึ่งผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำทิ้งในปัจจุบันของสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดสมุทรปราการและกรมควบคุมมลพิษพบว่ามีคำโครเมียมเป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด (เอกสารแนบ ๒) นอกจากนี้กระทรวงอุตสาหกรรมยังมีการจัดทำโครงการต่าง ๆ เพื่อป้องกันปัญหาสิ่งแวดล้อมและบริหารจัดการมลพิษจากสถานประกอบการ ตลอดจนการส่งเสริมและสนับสนุนให้ชุมชนและโรงงานอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนผ่านโครงการต่าง ๆ อาทเช่น โครงการป้องกันผลกระทบน้ำนมลพิษของสถานประกอบการ เพื่อเปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังปัญหาด้านนมลพิษจากสถานประกอบการโครงการบริหารจัดการลุ่มน้ำและวางแผนธรรมชาติงานส่งเสริมเพื่อตรวจสอบสถานประกอบการ

ที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำสายหลักไม่ให้สร้างมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมและสร้างเกณฑ์การมีธรรมาภิบาลสิ่งแวดล้อม
ที่ดีในสถานประกอบการนี้ โครงการส่งเสริมให้โรงงานอุตสาหกรรมมีความรับผิดชอบต่อสังคมและชุมชนอย่างยั่งยืน (CSR-DIW) โครงการอุตสาหกรรมสีเขียว (GREEN INDUSTRY) เพื่อให้เกิดภาพลักษณ์และทัศนคติที่ดีต่ออุตสาหกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมพร้อมทั้งส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจที่ดีและการยอมรับระหว่างอุตสาหกรรมและชุมชนที่อยู่โดยรอบ เป็นต้น