กระทำถาวมที่ ๒๒๗/ว.

เรื่อง การแก้ไขปัญหาพนักงานจ้างเหมาบริการในหน่วยงานของรัฐ

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ดังต่อไปนี้

เนื่องจากพนักงานจ้างเหมาบริการในหน่วยงานของรัฐ ไม่ได้รับความเป็นธรรมในการปฏิบัติงานโดยไม่ได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานที่ลูกจ้างควรได้รับ เช่น สิทธิการลาป่วย ลาคลอดบุตร ลาเก็บภาษี และลาพักผ่อน โดยได้รับคำตอบแทนระหว่างลา สิทธิได้รับการปรับเพิ่มเงินเดือน สิทธิการเบิกค่ารักษาพยาบาล และการนำเงินสมทบของผู้ว่าจ้างเข้ากองทุนประกันสังคม โดยที่ส่วนราชการต่างๆ ได้จัดจ้างพนักงานจ้างเหมาบริการในรูปแบบของสัญญาจ้างทำของเพื่ออำพรางสัญญาจ้างแรงงาน ส่งผลให้พนักงานจ้างเหมาบริการไม่ได้รับการคุ้มครองในฐานะลูกจ้าง ทั้งที่ในทางปฏิบัติตามกฎหมายการทำงานที่ไม่แตกต่างจากข้าราชการ หรือพนักงานราชการ จึงขอเรียนถามว่า

๑. ในระยะสั้น ตามมติคณะรัฐมนตรี วันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๖๓ ให้กรมบัญชีกลางจัดทำหนังสือซักซ้อมความเข้าใจกับส่วนราชการให้ดำเนินการจ้างงานให้ถูกต้องตามประเภทการจ้างงาน พิจารณาตามวัตถุประสงค์การจ้างงานเป็นสำคัญ สำหรับการจ่ายอัตราค่าจ้างให้พิจารณาในอัตราที่เหมาะสมและเป็นธรรม ต้องไม่จำเป็นในอัตราที่ต่ำเกินไป เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมกับผู้จ้างนั้น

กระทรวงแรงงานได้มีการประสานงานกับส่วนราชการที่เกี่ยวข้องกับการจ้างเหมาบริการเกี่ยวกับการพิจารณาหาแนวทางหรือมาตรการในการคุ้มครองสิทธิแรงงานขั้นพื้นฐานของพนักงานจ้างเหมาบริการหรือไม่มีความคืบหน้าในการดำเนินการอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. ในระยะยาว (เชิงระบบ) ตามมติคณะรัฐมนตรีให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่

กระทรวงแรงงานและกรมบัญชีกลางเป็นผู้รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับพนักงานจ้างเหมาบริการรายบุคคล โดยสำนักงาน ก.พ. จะเป็นผู้ประสานและสนับสนุนการรวบรวมข้อมูลดังกล่าว เพื่อนำมาประกอบการพิจารณาหาทางแก้ไขปัญหาให้เป็นรูปธรรมต่อไปนั้น ในส่วนของกระทรวงแรงงานได้มีการประสานงาน

ความคืบหน้าในเชิงระบบทกส่วนราชการที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินการแก้ไขในระยะยาวอย่างเป็นรูปธรรม
หรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในที่ประชุมสภา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง

ธีระชัย พันธุมาศ
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
แบบบัญชีรายชื่อ

คำตอบกระทู้ถามที่ ๒๒๗/ว.

ของ นายธีระชัย พันธุมาศ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล เรื่อง การแก้ไขปัญหาพนักงานจ้างเหมาบริการในหน่วยงานของรัฐ

ข้าพเจ้า นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

กระทรวงแรงงาน ได้พิจารณาหาแนวทางแก้ไขปัญหาหรือมาตรการในการคุ้มครองสิทธิแรงงานขั้นพื้นฐานของพนักงานจ้างเหมาบริการที่เกี่ยวข้อง ซึ่งที่ประชุมสรุปแนวทางในการแก้ไขปัญหา ๒ รูปแบบ

๑. จัดประชุมหารือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งที่ประชุมสรุปแนวทางในการแก้ไขปัญหา ๒ รูปแบบ
   - ๑.๑ ให้สำนักงาน ก.พ. พิจารณาความเป็นไปได้ในการเพิ่มกรอบอัตรากำลังของส่วนราชการจากที่ให้จ้างเหมาบริการ ให้ปรับเป็นลูกจ้างชั่วคราว หรือจ้างในรูปแบบอื่นที่ได้รับสิทธิประโยชน์ที่เท่าเทียมกัน ซึ่งสำนักงาน ก.พ. มีหนังสือแจ้งว่า การปรับเปลี่ยนจากการจ้างเหมาให้เป็นบุคลากรภาครัฐ (ลูกจ้าง/พนักงานราชการ) ไม่สอดคล้องกับแผนพัฒนาระบบราชการไทยและมาตรฐานการบริการและพัฒนากำลังพลภาครัฐ
   - ๑.๒ ให้กรมบัญชีกลางปรับเปลี่ยนรูปแบบการจ้างบุคลากรจากการจ้างเหมาบริการเป็นจ้างแรงงาน โดยเปลี่ยนหมวดเงินงบประมาณจากงบดำเนินงานเป็นงบบุคลากร ซึ่งกรมบัญชีกลางมีหนังสือแจ้งว่าการจ้างเหมาบริการให้ยึดตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๔๑ แนวทางของกรมบัญชีกลาง
   - ๒. กรุงเทพฯแรงงานได้เสนอคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการจ้างเหมาบริการของส่วนราชการตามข้อสังเกตของคณะกรรมการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติเงินทดแทน (ฉบับที่ .. ) พ.ศ. .... โดยคณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ ๓๐ เมษายน ๒๕๖๒ รับทราบแนวทางการแก้ไขปัญหาดังนี้
     - **ระยะเวลาเร่งด่วน**
       - ให้ส่วนราชการทบทวนให้สอดคล้องแนวทางที่กรมบัญชีกลางกำหนดไว้
       - กรุณาจ้างเหมายุคคลควรส่งเสริมให้ผู้รับจ้างสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 40
     - **ระยะเวลา**
       - หากลดภาระรายบุคคลควรจะสามารถนำเงินเหลือไปใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาทดแทน
        - หากปรับมติตามคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2563 (เสนอโดยสำนักงาน ก.พ.) มีสาระสำคัญ “รับทราบรายงานสรุปผลการพิจารณาต่อข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน” กรุณาเป็นผู้นำในวงจรของการแก้ไขปัญหานี้อย่างรวดเร็วโดยภายในระยะเวลาเร่งด่วนให้ส่วนราชการทบทวนการจ้างงานใหม่สอดคล้องกับแนวทางที่กรมบัญชีกลางกำหนด และกรณีการจ้างเหมาบริการรายบุคคลเพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในการทำให้ผู้รับจ้างเหมาบริการได้อยู่ภายใต้ว่าด้านนโยบายของประเทศ โดยความเห็นชอบของนายกรัฐมนตรี

บริการในหน่วยงานของรัฐสมัครเป็นผู้ประกันตน ตามมาตรา ๔๐ แห่งพระราชบัญญัติ
ประกันสังคม พ.ศ. ๒๕๓๓ โดยส่วนราชการเพิ่มค่าจ้างให้กับผู้รับจ้าง ในระยะเวลาเห็นควร
ลดลักษณะการจ้างรายบุคคลลงแล้วให้นิติบุคคล หรือคณะบุคคลเข้ามาเป็นผู้รับจ้าง หรือใช้ระบบ
เทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาดำเนินการแทน

๓. กระทรวงแรงงาน โดยสำนักงานประกันสังคมได้ขยายความคุ้มครองไปยังลูกจ้างหน่วยงาน
ของรัฐและเอกชน กล่าวคือ พระราชบัญญัติเงินทดแทน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑ ได้ประกาศ
ในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๑ มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ ๙ ธันวาคม ๒๕๖๑
ได้ขยายความคุ้มครองไปยังลูกจ้างหน่วยงานราชการ องค์กรระหว่างประเทศที่มีการจ้างงานในประเทศ
และนายจ้างประเภทกิจการที่มิได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไรในทางเศรษฐกิจ รวมเป็นจำนวนทั้งสิ้น
๑,๐๔๒,๑๖๕ คน ซึ่งทำให้ลูกจ้างได้รับความคุ้มครองกรณีประสบอันตราย เจ็บป่วย สูญหายหรือตาย
เนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างเพิ่มขึ้นเหมือนลูกจ้างของธุรกิจทั่วไป

4. เนื่องจากสภาพปัญหาของพนักงานจ้างเหมาที่ได้รับผลกระทบมีหลายมิติและมี
ความละเอียดอ่อน เพื่อให้การพิจารณาแก้ไขปัญหาเป็นไปด้วยความรอบคอบและมีประสิทธิภาพ
กระทรวงแรงงานจะไดหารือกับกรมบัญชีกลาง สำนักงาน ก.พ. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกัน
พิจารณาแนวทางในการดำเนินการจ้างงานพนักงานจ้างเหมาบริการให้ถูกต้องตามประเภทรางงาน
ตามวัตถุประสงค์การจ้างงาน การจ่ายอัตราค่าจ้างสิทธิประโยชน์ที่เหมาะสม และเป็นธรรมกับผู้จ้างงาน
ต่อไป นอกจากนี้ หากมีการปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ จะได้หารือ
กับหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องกำหนดให้ส่วนราชการที่มีการจ้างงานต้องปฏิบัติตามอยู่กว่ามาตรฐานขั้นต่ำ
ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่แรงงาน (แก้ไขมาตรา 4 โดยกำหนดให้
การจ้างพนักงานจำแนกตามภาระโดยส่วนราชการที่เป็นนายจ้างต้องดำเนินการให้พนักงานจำแนกดังกล่าวได้อรับสิทธิประโยชน์ อสวัสดิการ วันหยุด วันลาฯลฯ (ที่เป็นธรรม)