{"natural_text": "กระทู้ถามที่ ๑๔๑ ร.\n\nเรื่อง ขอให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช แก้ไขปัญหาช้างป่าข้ามถนนทางหลวงหมายเลข ๓๔๔ (บ้านบึง - แกลง) ในพื้นที่อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง และพื้นที่อำเภอนาหม้อหน่องใหญ่ จังหวัดฉะเชิงเทรา\n\nกราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร\n\nข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมดังต่อไปนี้\n\nด้วยสถานการณ์ช้างป่าจากพื้นที่ป่าอุบลราชธานีสู่วันออกนอกพื้นที่เขตป่าอนุรักษ์ส่งผลกระทบให้เกิดความเสียหายแก่ราษฎร ทั้งในด้านการเกษตรกรรม ชีวิตและทรัพย์สินต่างๆ แล้ว ในช่วงระยะเวลา ๓-๔ ปีที่ผ่านมา จะพบเห็นช้างป่าเดินข้ามถนนทางหลวงหมายเลข ๓๔๔ (บ้านบึง - แกลง) ในพื้นที่อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง และพื้นที่อำเภอหน่องใหญ่ จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งถนนสายดังกล่าวเป็นเส้นทางคมนาคมหลักที่เชื่อมโยงการคมนาคมระหว่างเมืองสำคัญของเขตปราณบุรีหรืออีกชื่อชัยภูมิภาคตะวันออก(อีอีซี)\n\nทั้งนี้ กราฟฟิกช้างป่าเดินออกจากพื้นที่ป่าอนุรักษ์ มุ่งหน้าสู่ถนนสายหลักซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมหลักที่มีการจราจรคับคั่ง ทั้งรถโดยสารระหว่างเมือง รถแท็กซ์แท็กซ์ส่งสินค้าทำให้เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงขณะเดินข้ามถนนในช่วงเวลากลางคืนเสียชีวิตทั้งคนและช้าง และมีเหตุการณ์รถบรรทุกขนส่งสินค้าชนช้างเสียชีวิต ซึ่งเหตุการณ์ในลักษณะนี้ไม่ควรเกิดขึ้น และควรมีการแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน เพื่อมิให้เกิดความสูญเสียในชีวิตและทรัพย์สินของราษฎรและมิให้ช้างบาดเจ็บล้มตายจากกรณีดังกล่าว จึงขอเรียนถามว่า\n\n๑. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชมีแนวทางแก้ไขปัญหาช้างป่าข้ามถนนทางหลวงหมายเลข ๓๔๔ (บ้านบึง - แกลง) ในพื้นที่อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง และพื้นที่อำเภอหน่องใหญ่ จังหวัดฉะเชิงเทราอย่างไร เป็นแนวนางอย่างใด จะดำเนินการแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้เมื่อใด\n\nขอทราบรายละเอียด\n\n๒. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชมีการศึกษาเส้นทางการเดินของช้างป่าจากพื้นที่อำเภอวังจันทร์ไปยังไงปลอดแต้งตลอดจนศึกษาเส้นทางการเดินจากถ้ำถึงหัวใจของช้างป่าฝูงนี้

๓. กรณีหากเกิดอุบัติเหตุจากการใช้รถใช้ถนนโดยมีคู่กรณีเป็นช้างป่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นผู้รับผิดชอบต่อความเสียหายในชีวิตและทรัพย์สินของราษฎรหรือไม่ อย่างไร

ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง

บัญญัติ เจตนจันทร์
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์
จังหวัดระยอง

คำตอบกระทำที่ ๑๔๑ ร.

ของ นายบัญญัติ เจตนจันทร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์ จังหวัดระยอง
เรื่อง ขอให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช แก้ไขปัญหาช้างป่าข้ามถนนทางหลวงหมายเลข ๓๔๔ (บ้านบึง - แกลง) ในพื้นที่อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง และพื้นที่อำเภอหนองใหญ่ จังหวัดชลบุรี

ข้าพเจ้า นายวรารุทธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ขอตอบกระทำทุกขามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามข้อที่ ๑

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มีแนวทางแก้ไขปัญหาช้างป่าข้ามถนนทางหลวงหมายเลข ๓๔๔ (บ้านบึง - แกลง) ในพื้นที่อำเภอกำแพงเพชร จังหวัดนครราชสีมา อย่างเป็นรูปธรรมที่มิใช่ให้เพียงเจ้าหน้าที่อาสาเฝ้าระวังช้างป่าคอยไล่ต้อนหรือไม่ มีแนวทางอย่างไร จะดำเนินการแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้เมื่อใด

คำตอบข้อที่ ๑

- การฟื้นฟูบริเวณแหล่งน้ำ : โดยการเร่งฟื้นฟูระบบนิเวศน้ำในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เช่น

- กรุงปรุงและฟื้นฟูแหล่งหญ้า : เนื้อที่ประมาณ ๒,๐๐๐ ไร่ ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เช่น
- จัดทำแหล่งน้ำขนาดเล็กและฟื้นฟูแหล่งน้ำขนาดใหญ่ จำนวน ๓,๐๐๐ - ๑๐,๐๐๐ บาท/ตร. เมตร ในพื้นที่แปลงทุ่งหญ้า
- ก่อสร้างฝายชะลอแนวชายฝั่งสมุทรปราการ เพื่อเพิ่มความสามารถในการรับน้ำและลดการเซาะกร่อนชายฝั่ง โดยดำเนินการฟื้นฟูระบบระบายน้ำในพื้นที่แม่น้ำบางปะกง และออกมาตรการกันคลื่นในพื้นที่หัวเขาใหญ่
- การฟื้นฟูแหล่งสินค้าเกษตร : การฟื้นฟูฐานเศรษฐกิจในตำบลหนองครัว โดยนำเทคโนโลยีใหม่ๆ มาปรับปรุงการทำเกษตรกรรมในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เช่น

- นำร่องส่งเสริมป่าชุมชน จัดทำแปลงปลูกป่า ๓ อย่าง ประโยชน์ ๔ อย่าง ในจังหวัดชลบุรี ระยอง จันทบุรีจังหวัดละ ๑ หมู่บ้าน เนื้อที่รวม ๕๒๔ ไร่
- สร้างฝายชะลอหน้าและดักตะกอน ๘ แห่ง และการจัดทำแปลงพืชอาหารสัตว์ป่าจำนวน ๑๐๐ ไร่

## การพัฒนาพื้นที่ชุมชน
- โดยการให้ความรู้ สร้างความเข้าใจให้แก่ชุมชนเกี่ยวกับพฤติกรรมของช้างป่า การปฏิบัติต่อช้างป่า การอยู่ร่วมกันกับช้างป่า การสร้างเครือข่ายชุมชนอนุรักษ์ช้างป่า พัฒนาแหล่งน้ำชุมชนแยกจากแหล่งน้ำช้างป่า การปรับเปลี่ยนวิถีการเกษตร สร้างกลุ่มอาสาสมัครเฝ้าระวัง ป้องกัน และแจ้งเตือนภัยจากช้างป่า และเยียวยาผู้ประสบภัยจากช้างป่า เช่น
- จัดตั้งเครือข่ายอาสาสมัครเฝ้าระวังช้างป่า ๔๙ เครือข่าย รอบพื้นที่ป่ารอต่อ ๕ จังหวัด
- จัดตั้งศูนย์เฝ้าระวังช้างป่าด้วยระบบเตือนภัยล่วงหน้า (Elephant smart early warning system) ณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤๅไน ในพื้นที่ป่ารอต่อ ๕ จังหวัด เพื่อกระจายข้อมูลไปยังเครือข่ายเจ้าหน้าที่และชุมชนต่าง ๆ โดยรอบพื้นที่ป่าอนุรักษ์ต่อไป

### กิจกรรมสำคัญ
- กราบเรียน นายกองค์การบริหารส่วนตำบลในพื้นที่การดำเนินโครงการแก้ไขปัญหาช้างป่าออกจากถนนทางหลวงหมายเลข ๓๔๔ (บ้านบึง-แกลง) ในอำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง และพื้นที่อำเภอนาดใหญ่ จังหวัดฉะเชิงเทรา
- นอกจากนี้ในระยะยาวเราคาดว่าจะมีการขยายพื้นที่ของโครงการฯ เป็นวงกลมโดยประมาณร้อยตารางกิโลเมตร เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานตามแผนการปฏิบัติการ.

### เหตุผลของการเดินของช้างป่า
- จากการสำรวจและสอบถามชาวนาดใหญ่และบางคล้า โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มีการศึกษาเส้นทางการเดินของช้างป่าจากพื้นที่อำเภอวังจันทร์ไปยังถนนปลอดแด้ง และเส้นทางการเดินของช้างป่าผ่านฟาร์มสัตว์ในพื้นที่อำเภอวังจันทร์

### การตอบคำถาม
- จากการแสดงความจำนับแต่เหตุการณ์เกิดขึ้นมามากกว่าสองล้านบาท และมีเส้นทางการเคลื่อนย้ายไปมาหลายครั้ง เส้นทางการเดินของช้างป่าเป็นเส้นทางในบางฤดูกาลได้ออกไปหาดใหญ่และพักอาศัยนอกพื้นที่ป่าอนุรักษ์

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มีแผนการศึกษาเส้นทางการเคลื่อนที่ของช้างป่า โดยใช้อุปกรณ์ติดตามตัวสัญญาณดาวเทียม (GPS Collar) ในช้างป่าหรือกลุ่มช้างป่าที่ออกหากินนอกพื้นที่ ป่าอนุรักษ์เป็นประจำ และศึกษาปัจจัยแวดล้อมที่ช้างป่าใช้ประโยชน์ในเส้นทางที่ช้างป่าเคลื่อนย้ายผ่าน ทำแน่นงักนอน แหล่งน้ำ แหล่งอาหาร ฯลฯ เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาใช้ประโยชน์ในการติดตามและ เฝ้าระวังช้างป่าออกจากพื้นที่ป่าอนุรักษ์ และเพื่อประโยชน์ในการวางแผนการจัดการแก้ไขปัญหาช้างป่า อย่างเป็นระบบ โดยในพื้นที่กลุ่มป่าตะวันออก (ป่ารอยต่อ ๕ จังหวัด) มีแผนดำเนินการติดตามช้างป่า จำนวน ๑๒ ชุด เฉพาะช้างป่าในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤๅไน จำนวน ๖ ชุด และช้างป่า ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาชะเมา - เขาวง จำนวน ๒ ชุด

คำถามข้อที่ ๓

กรณีหากเกิดอุบัติเหตุจากการใช้รถใช้ถนนโดยมีคู่กรณีเป็นช้างป่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมเป็นผู้รับผิดชอบต่อความเสียหายในชีวิตและทรัพย์สินของราษฎรหรือไม่ อย่างไร

คำตอบข้อที่ ๓

มาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๖๒ ได้กำหนดให้ ช้างป่า เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองในลำดับที่ ๑๒๗ ซึ่งตามพระราชบัญญัติดังกล่าวกำหนดให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เป็นเพียงเจ้าพนักงานมีหน้าที่ ควบคุม ดูแล และให้สัตว์ป่า สัตว์ป่าสงวน และ สัตว์ป่าคุ้มครองสูญพันธุ์ โดยการถูกทำร้ายหรือถูกฆ่าน้ำมือนุษย์เท่านั้น ไม่มีบทบัญญัติมาตราใดๆที่บัญญัติว่า การอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เป็นเจ้าของผู้มีกรรมสิทธิ์ในสัตว์ป่า สัตว์ป่าสงวน และสัตว์ป่าคุ้มครอง นอกจากนี้ กรนีเกิดอุบัติเหตุจากการใช้รถใช้ถนนโดยมีคู่กรณีเป็นช้างป่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีใช่ผู้รับผิดชอบด้อยความเสียหายในชีวิตและทรัพย์สินของราษฎรหรือไม่สามารถรับผิดชอบดังได้