กระเทียมที่ ๑๐๕ ร.

สภาผู้แทนราษฎร

๓๐ พฤษภาคม ๒๕๖๓

เรื่อง มาตรการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคระบาดภาพโรคแอฟริกาในม้าและการป้องกันการแพร่ระบาดสู่คน

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระเทียม ถามนายกรัฐมนตรี ดังต่อไปนี้

หลังจากมีข่าวเรื่องการล้มตายของม้าเป็นจำนวนมากในพื้นที่อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา และอีกหลายจังหวัด เมื่อราวเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายนที่ผ่านมา ซึ่งผลการตรวจเลือดในห้องปฏิบัติการยืนยันว่าสถานการณ์ดังกล่าวคือการแพร่ระบาดของโรคภาพโรคแอฟริกาในม้า (African Horse Sickness; AHS) ซึ่งเป็นโรคอุบัติใหม่ที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในประเทศไทย โดยคาดว่าน่าจะมีการแพร่ระบาดจากการนำเข้าม้าลายในประเทศแถบแอฟริกาได้เข้ามาในประเทศไทย และมีแมลงดูดเลือดเป็นพาหะในการแพร่ระบาดอย่างหนัก หรือที่เรียกว่าห่าลงในม้า โดยขณะนี้มีม้าที่ได้รับเชื้อและตายไปแล้วไม่น้อยกว่า **547** ตัว ซึ่งพื้นที่ระบาดอย่างหนักถึง **12** จังหวัด และกำลังมีการแพร่กระจายอย่างรวดเร็วไปในพื้นที่ต่างๆ ในประเทศ ซึ่งล่าสุดนั้นได้มีคลิปของเจ้าของม้าออกมาโพสต์ลงโซเชียลมีเดียถึงความน่ากลัวในความทรมานของม้าที่กำลังจะตายไปต่อหน้าหลังจากรับเชื้อไปราว **24** ถึง **48** ชั่วโมง จึงขอเรียนถามว่า

- การนำเข้าม้าลายมาในประเทศนั้นเป็นความบกพร่องของหน่วยงานใดในการกักโรคและมีมาตรการในการเฝ้าระวังหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด
- จากเหตุการณ์ที่มีการแพร่ระบาดของโรคนี้พบว่ามีแมลงดูดเลือดเป็นหนึ่งในพาหะในการแพร่ระบาดอย่างหนักของโรค รัฐบาลโดยกรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มีมาตรการป้องกันการแพร่ระบาดสู่คนแล้วหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
นิติพล ผิวเหมาะ
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล

คำตอบกระทำที่ ๑๐๕ ร.

ของ นายนิติพล ผิวเหมาะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล เรื่อง มาตรการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคระบาดภาพโรคแอฟริกาในม้าและการป้องกันการแพร่ระบาดสู่คน

ข้าพเจ้า พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ขอตอบกระทำที่ ๓ มีนาคม ๒๕๕๘ เป็นกฎหมายที่มุ่งควบคุมและป้องกันโรคระบาดที่เกิดจากสัตว์ (ต้องเป็นสัตว์ตามนิยามคำว่า “สัตว์”) ในมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. ๒๕๕๘ ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่กำหนดสัตว์ชนิดอื่นเพิ่มเติม และในมาตราอื่น ๆ ที่กำหนดไว้เป็นการเฉพาะ เช่น มาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ฯ ที่ควบคุมการเคลื่อนย้ายไปยังท้องที่จังหวัดอื่น) กรณีที่มี การนำเข้าม้าลาย ก่อนวันที่ ๘ เมษายน ๒๕๖๓ อันเป็นวันที่ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง การดำเนินการตามพระราชบัญญัติงานและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๕๘ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๓ มีผลใช้บังคับ จึงไม่อยู่ภายใต้บังคับของพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. ๒๕๕๘ และมี การดำเนินการตามพระราชบัญญัติงานและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ ภายใต้การกำกับดูแลของ กรอบอนุญาณแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ส่วนการนำเข้าม้าลาย หลังวันที่ 8 เมษายน 2563 nnnn
อยู่ภายใต้บังคับของพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558
ตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง การกำหนดสัตว์ชนิดอื่น
ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีการดำเนินการดังนี้

- การดำเนินการก่อนการพิจารณาอนุญาตน้ำเข้ามาลาย

- กรุณาตรวจสอบความถูกต้องของเอกสาร E-movement จาก NSW ในระบบ E-movement
ของกรมปศุสัตว์ เพื่อเชื่อมโยงกับระบบ NSW

- หากเอกสาร E-movement จาก NSW ในระบบ E-movement

จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคกาฬโรคแอฟริกาในม้าที่เกิดขึ้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการควบคุมการแพร่ระบาดของโรคกาฬโรคแอฟริกาในม้า และแก้ไข
ปัญหาร่วมกันระหว่างหน่วยงาน เพื่อพิจารณาแนวทางในการแก้ไขปัญหา การป้องกัน และควบคุมโรค
กาฬโรคแอฟริกาในม้า โดยมีการเฝ้าระวัง กักกันสัตว์ และตรวจสอบโรคสัตว์ทุกชนิดที่นำเข้ามาจาก
ต่างประเทศอย่างเคร่งครัดต่อไป

คำตอบข้อที่ ๒

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รายงานว่า โรคกาฬโรคแอฟริกาในม้า (African Horse Sickness)
เป็นโรคที่เกิดขึ้นเฉพาะในสัตว์ชนิด ม้า ลา ล่อ ม้าลาย และอูฐ เท่านั้น ไม่ใช่โรคที่ติดต่อจากสัตว์
สู่คน (zoonosis) การแพร่ระบาดของโรคผ่านทางพาหะนำโรค ได้แก่ ริน หรือแมลงดูดเลือด
สำหรับมาตรการในการดำเนินการกำจัดโรค ได้วางมาตรการไว้ ดังนี้

๑) การบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

๑.๑) คณะกรรมการแก้ไขปัญหาโรคกาฬโรคแอฟริกาในม้า โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
ได้มีการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการฯ ดังนี้

- คณะอนุกรรมการวิชาการด้านการเฝ้าระวัง ป้องกันและควบคุมโรค AHS
- คณะอนุกรรมการด้านการเฝ้าระวัง ป้องกันและควบคุมโรค AHS ในม้าลาย
- คณะอนุกรรมการด้านการเฝ้าระวังโรค AHS ที่มีแหล่งเป็นพาหะ

๑.๒) คณะกรรมการพิจารณาการใช้วัคซีนกำจัดโรค AHS โดยกรมปศุสัตว์

๒) ดำเนินการตามแผนปฏิบัติการกำจัดโรคกาฬโรคแอฟริกาในม้า เพื่อคืนสถานภาพปลอดโรค
จากองค์การโรคระบาดสัตว์ระหว่างประเทศ (OIE)

ระยะที่ ๑ ระยะเผชิญเหตุ (ควบคุมโรค)
- สั่งราชการและขึ้นทะเบียนม้า
- เฝ้าระวังโรคเชิงรุกทางอาการและทางห้องปฏิบัติการ
- ควบคุมการเคลื่อนย้ายและชะลอการเคลื่อนย้ายม้า ลา ล่อ ม้าลาย และอูฐ
- อัดฉีดวัคซีนเพื่อควบคุมโรคเฉพาะในพื้นที่เกิดโรค พื้นที่ป้องกัน และพื้นที่เสี่ยง
- ควบคุมและกำจัดแมลงพาหะนำโรค
- เผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ สื่อสารความเสี่ยง
- สรางความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ

เล่ม ๑๓๗ ตอนพิเศษ ๒๓๐ ง

## เรื่อง .....

- เพิ่มระวังโรคเพื่อพิสูจน์การติดเชื้อในม้า ลา ล่อ อูฐ ม้าลาย
- ติดตามระดับภูมิคุ้มกันในม้า ลา ล่อ ที่ฉีดวัคซีน
- ฝ่ายระวังการติดเชื้อในริน
- พัฒนาระบบการเฝ้าระวังโรคและการแจ้งโรคต่อเนื่อง
- พัฒนาระบบการป้องกันโรคในฟาร์มหรือคอกต่อเนื่อง
- สรางระบบการติดตามและประเมินผลกระทบการควบคุมและกำจัดโรค

### ระยะที่ ๓ ขอคืนสถานภาพและรับรองปลอดภาพโรคจาก OIE
- จัดทำข้อมูลเพื่อยื่นขอรับรองสถานภาพปลอดโรค
- ตรวจประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญจาก OIE