กระทู้ถามแยกเฉพาะที่ ๑๗๓/ร.

เรื่อง การแก้ไขปัญหาน้ำทะเลหนุนสูงไหลท่วมขังในพื้นที่ชุมชนเมือง เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ดังต่อไปนี้

ด้วยสถานการณ์ปัญหาน้ำทะเลหนุนสูงไหลท่วมขังซ้ำซากในพื้นที่บริเวณชุมชนเมือง โดยเฉพาะชุมชนบางกระดี่ ชุมชนสามดาว ซอย ๒๓, ๒๔, ๒๕ และพื้นที่อื่นๆ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร น้ำท่วมขังทุกปี โดยในพื้นที่ชุมชนเมืองดังกล่าวมีประชากรหนาแน่น ประชาชนจำนวนมาก ได้รับผลกระทบน้ำท่วมขังเป็นเวลานาน โดยวัดค่าเฉลี่ยระดับความสูงของน้ำท่วมขัง โดยประมาณ ๑๕ - ๓๐ เซนติเมตร ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การอยู่อาศัย การสัญจรไปมา รวมถึงการประกอบอาชีพของประชาชนในชุมชนเมืองเป็นไปด้วยความลำบาก หากภาครัฐไม่ดำเนินการหาวิธีการป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืนจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจครัวเรือน และคุณภาพชีวิตของประชาชนในชุมชนเป็นอย่างมาก จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงมหาดไทยทราบปัญหาระบบป้องกันหรือไม่ และมีการมอบหมายให้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยดำเนินการศึกษาสำรวจตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้หรือไม่ อย่างไร

ขอทราบรายละเอียด

๒. กระทรวงมหาดไทยมีนโยบายป้องกันและแก้ไขปัญหาในเรื่องนี้หรือไม่ อย่างไร

ขอทราบรายละเอียด

๓. กระทรวงมหาดไทย มีแผนงานโครงการในระยะสั้นและระยะยาวเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำทะเลหนุนไหลท่วมขังในพื้นที่ชุมชนเมือง เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร หรือไม่ อย่างไร

ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในห้องกระทู้ถาม

คำตอบกระทู้ถามแยกเฉพาะที่ ๐๗๓/ร.

ของ นายณัฐชา บุญไชยอินสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคอนาคตใหม่
เรื่อง การแก้ไขปัญหาน้ำทะเลหนุนสูงไหลท่วมขังในพื้นที่ชุมชนเมือง เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร

ข้าพเจ้า พลเอก อุนาพงษ์ เฝ้าฉินดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ขอตอบกระทู้ถาม
ของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

๑. กระทรวงมหาดไทย ทราบปัญหาเรื่องนี้หรือไม่ และมีการมอบหมายให้กรมป้องกัน
และบรรเทาสาธารณภัยดำเนินการศึกษาสำรวจตรวจสอบข้อเท็จจริงเรื่องนี้หรือไม่ อย่างไร ขอทราบ
รายละเอียด

เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร มีพื้นที่ประมาณ ๑๒๐.๖๘๗ ตารางกิโลเมตร
ประกอบด้วยแหล่งที่อยู่อาศัย แหล่งการค้า แหล่งอุตสาหกรรม แหล่งเกษตรกรรม และแหล่ง
ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ โดยเขตบางขุนเทียนเป็นเพียงเขตกึ่งกลางของกรุงเทพมหานครที่มีพื้นที่เขตติดกับ
ทะเลอ่าวไทย ซึ่งมีระยะทางติดกับทะเลประมาณ ๕ กิโลเมตร ในพื้นที่ตอนล่างของเขตบางขุนเทียน
จึงประสบกับปัญหาน้ำท่วมขังเป็นประจำในช่วงน้ำทะเลหนุนสูง โดยปัญหาดังกล่าวจะเกิดขึ้นเฉพาะช่วง
น้ำทะเลหนุนสูงเท่านั้น (ช่วงเดือนตุลาคมถึงเดือนธันวาคมของทุกปี) และที่ผ่านมาสำนักการระบายน้ำ
กรุงเทพมหานคร ร่วมกับกรมชลประทานได้ดำเนินการบริหารจัดการน้ำภายในโครงการแก้มลิง
คลองมหาชัย - คลองสนามชัย อันเนื่องมาจากพระราชดำริเพื่อช่วยการระบายน้ำท่วมขังในพื้นที่ตอนบน
ของกรุงเทพมหานครด้านฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยาให้เร่งระบบออกสู่ทะเลโดยเร็วตามจังหวะ
การขึ้น – ลงของน้ำทะเล และป้องกันมิให้น้ำทะเลหนุนไหลเข้ามาในบริเวณพื้นที่แก้มลิงโดยการก่อสร้าง
สถานีสูบน้ำ ประตูระบายน้ำ และก่อสร้างแนวป้องกันน้ำท่วม (ตามเอกสารหมายเลข ๑) ซึ่งในส่วน
ของกรุงเทพมหานคร ดำเนินการแล้วเสร็จตั้งแต่เดือนมิถุนายน ๒๕๕๔ ในการนี้สำนักการระบายน้ำ
กรุงเทพมหานคร มิได้ประสานขอความร่วมมือให้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ดำเนินการศึกษา
สำรวจ ตรวจสอบข้อเท็จจริงในเรื่องดังกล่าวแต่อย่างไร

๒. กระทรวงมหาดไทย มีนโยบายป้องกันและแก้ไขปัญหาในเรื่องนี้ หรือไม่ อย่างไร
ขอทราบรายละเอียด

สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร มีแผนปฏิบัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำท่วม
ในพื้นที่กรุงเทพมหานครเนื่องจากน้ำทะเลหนุน โดยการตรวจสอบสภาพและดำเนินการปรับปรุง
หรือซ่อมแซมสถานีสูบน้ำ ประตูระบายน้ำ และแนวป้องกันน้ำท่วมให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานได้สูงสุด
เป็นประจำ และกำหนดให้มีการควบคุมการเปิด - ปิดประตูระบายน้ำตามจังหวะการขึ้น - ลงของน้ำทะเล
เช่น กรณีน้ำทะเลหนุนสูงจะทำการปิดประตูระบายน้ำลงเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำทะเลหนุนเข้าท่วม
พื้นที่ชั้นมหรือพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญ แต่เมื่อน้ำทะเลเริ่มหลังก็จะทำการเปิดประตูระบายน้ำ เพื่อระบายน้ำ

ในคลองต่าง ๆ ให้ระบายน้ำออกสู่ทะเล ซึ่งเป็นการหมุนเวียนน้ำให้มีคุณภาพดีขึ้นและช่วยเหลือประชาชน
ที่ประสบภัยจากธรรมชาติ สำหรับการฟื้นฟูเสถียรภาพของสัตว์น้ำกร่อย ให้สามารถประกอบอาชีพได้อย่างยั่งยืนด้วย

3. กระทรวงมหาดไทย มีแผนงานโครงการในระยะสั้นและระยะยาวเพื่อป้องกันและแก้ไข
ปัญหาการขาดแคลนแหล่งที่อยู่ในพื้นที่ชุมชนเมือง เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร หรือไม่ อย่างไร
ขอทราบรายละเอียด

สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร มีแผนงานเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาการขาดแคลนแหล่งที่
ดังนี้

1. ระยะสั้น สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร จะดำเนินการเปิด - ปิดประตูระบายน้ำ
ตามจังหวะการขึ้น - ลงของระดับน้ำทะเล เพื่อควบคุมระดับน้ำในคลองไม่ให้น้ำล้นตลิ่งหรือค้นก้นน้ำ
และการระบายน้ำและการสูบน้ำ โดยในเดือนมกราคม - พฤษภาคม จะทำการปิดประตู
ระบบฉัตรและหยุดเครื่องสูบน้ำในช่วงเช้าเขารอบ 4-10 คำ และจะเปิดประตูระบายน้ำ
หรือสูบน้ำออกในช่วงเช้าเขารอบ 11-3 คำ ส่วนในช่วงเดือนมิถุนายนถึงเดือนธันวาคม สามารถ
ทำการสูบน้ำหรือเปิด - ปิดประตูระบายน้ำได้ตามจังหวะการขึ้น - ลงของน้ำทะเล เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบที่
ต่อเกษตรกรรมที่เลี้ยงสัตว์น้ำกร่อยและไม่กระทบต่อการป้องกันน้ำท่วมในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

2. ระยะยาว สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร ได้จ้างที่ปรึกษา ศึกษา ออกแบบ
และจัดทำแผนแม่แบบระบบระบายน้ำพื้นที่ฝั่งธนะบุรี ซึ่งตามผลการศึกษาได้เสนอแนะให้ดำเนินการ
ก่อสร้างแนวป้องกันน้ำพร้อมก่อสร้างประตูระบายน้ำปิดกั้นครองแต่ง ๆ ตามแนวพื้นที่โครงการแก้มลิง
คลองมหาชัย - คลองสนามชัย (ตามเอกสารหมายเลข 2) ซึ่งปัจจุบันสำนักการระบายน้ำ
กรุงเทพมหานครดำเนินการก่อสร้างตามผลการศึกษาแล้วบางส่วน คนเหลืองานก่อสร้างแนวป้องกันนำท่วม
และประตูระบายน้ำตามแนวคลองสนามชัย ซึ่งอยู่ระหว่างเตรียมขอจัดสรรงบประมาณ
เพื่อดำเนินการก่อสร้างตามผลการศึกษาต่อไป ทั้งนี้ การแก้ไขปัญหาระบายเนื่องจากนำทะเลหนุ่ม
ในพื้นที่เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร นั้น เป็นต้องอาศัยขอความร่วมมือจากกรมชลประทาน
ให้ช่วยดำเนินการเปิด - ปิดประตูระบายน้ำคลองมหาชัย คลองสามดาว และคลองสาขาวาง ๆ
ที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมชลประทานตามจังหวะการขึ้น - ลงของนำทะเลฯ หรือควบคุมระดับนำ
ในคลองให้มีระดับที่เหมาะสม เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้นำทะเลหนุ่มเข้าพื้นที่เขตบางขุนเทียน
กรุงเทพมหานครอย่างถาวรและยั่งยืน

# แผนที่โครงการแก้มลิงคลองมหาชัย - คลองสนามชัย

## โครงสร้างโครงการ
- **คลองมหาชัย:**
  - ก.ป. ปะเว็ก คลองมหาชัย (1)
  - ก.ป. ปะเว็ก คลองสนามชัย (2)

- **คลองสนามชัย:**
  - ก.ป. ปะเว็ก คลองสนามชัย (3)
  - ก.ป. ปะเว็ก คลองฉางเชิงเทรา (4)

## พื้นที่เก็บน้ำ
| พื้นที่ | พื้นที่ |
| --- | --- |
| 78.1 ตร.กม. | พื้นที่ปิดล้อมบางนอน-บางขนุนเทียน |
| 103.5 ตร.กม. | พื้นที่ปิดล้อมบางบัวลำกม |
| 76.42 ตร.กม. | พื้นที่ปิดล้อมบางนา-บางเขน |

## สัญลักษณ์
- 🔵: พื้นที่เสียหายจากน้ำท่วม
- 🟸: พื้นที่เสียหายจากฝนแล้ง
- ⚠️: พื้นที่เสียหายจากแผ่นดินไหว

สำนักงานระบายน้ำ
กรุงเทพมหานคร
งานจำนวนที่ปรึกษาทางสารสนเทศระบบเนื่องด้วย
เพื่อการประสานงานระบบราชการระหว่างหน่วยงานภายในกรุงเทพมหานคร
และผลการรายงานการปฏิบัติงาน
แผนที่แสดงแนวเส้นทางน้ำของแม่น้ำ (เส้นเหนือ) และถนนหลัก (เส้นใต้)
(ขอบเขตแผนที่เพิ่มเติม)

พื้นที่ปิดล้อม
หนองแขม 25.3 กม.

พื้นที่ปิดล้อมเพชรเกษม
ฝั่งตะวันตก 14.1 กม.

พื้นที่ปิดล้อม
บางพลัด
13 กม.

พื้นที่ปิดล้อม
บางกอกใหญ่ 5.7 กม.

พื้นที่ปิดล้อม
ธนบุรี-คลองสาทร 14.4 กม.

พื้นที่ปิดล้อม
บางกระเจ้า 14.8 กม.

พื้นที่ปิดล้อม
บางนา-บางเขน 78.1 กม.

พื้นที่ปิดล้อม
บางจาก-บางกะปิ 7.2 กม.

พื้นที่ปิดล้อม
ราชพฤกษ์ 12.4 กม.

พื้นที่ปิดล้อม
นครปฐม-สมุทรสาคร 230 กม.