ประกาศกรมปศุสัตว์

เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ และวิธีการทำลายสัตว์ที่เป็นโรคระบาด หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคระบาด หรือสัตว์ หรือซากสัตว์ที่เป็นพาหะของโรคระบาด

พ.ศ. ๒๕๖๓

เพื่อให้การปฏิบัติงานเกี่ยวกับการทำลายสัตว์ที่เป็นโรคระบาด หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. ๒๕๕๘ อธิบดีกรมปศุสัตว์จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒ ให้ยกเลิกประกาศกรมปศุสัตว์ เรื่อง การทำลายสัตว์ ในกรณีที่เป็นโรคระบาด หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคระบาด หรือสัตว์ หรือซากสัตว์ที่เป็นพาหะของโรคระบาด พ.ศ. ๒๕๖๒ ลงวันที่ ๒๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒

ข้อ ๓ ในประกาศนี้ “สัตว์” มีความหมายว่า สัตว์ตามกฎหมายว่าด้วยโรคระบาดสัตว์ “ซากสัตว์” มีความหมายว่า

(๑) ร่างกายหรือส่วนของร่างกายสัตว์ที่ตายแล้ว
(๒) สิ่งใด ๆ ที่ได้จากสัตว์ที่มีชีวิตหรือสัตว์ที่ตายแล้ว
(๓) อาหารสุกที่ทำ ประกอบ หรือปรุงจากซากสัตว์ ตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
(๔) สิ่งประดิษฐ์สำเร็จรูปที่ทำจากซากสัตว์ตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด “โรคระบาด” มีความหมายว่า โรคระบาดร้ายแรงตามกฎหมายว่าด้วยโรคระบาดสัตว์ “พาหะของโรคระบาด” มีความหมายว่า พาหะของโรคร้ายแรงตามกฎหมายว่าด้วยโรคระบาดสัตว์ “สัตวแพทย์” มีความหมายว่า สัตเวแพทย์ตามกฎหมายรับรอง “สัตว์ที่เป็นโรคระบาด” มีความหมายว่า สัตว์ที่ได้รับเชื้อโรคร้ายแรงและแสดงอาการ

“สัตว์ที่มีเหตุอันควรสงสัยจะเป็นโรคร้ายแรง” มีความหมายถึง สัตว์ที่มีลักษณะโดยรวมนี้ จะเกิดโรคนี้ได้

"สัตว์ที่เป็นพาหะของโรคระบาด" หมายความว่า สัตว์ซึ่งไม่ปรากฏอาการของโรคระบาดแต่มีเชื้อโรครบายนี้ หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าได้รับเชื้อโรครบายนี้ซึ่งอาจติดต่อคนหรือสัตว์อื่นได้

"ซากสัตว์ที่เป็นพาหะของโรคระบาด" หมายความว่า

(๑) ซากสัตว์ที่มาจากสัตว์ที่เป็นโรครบายนี้ หรือสัตว์ที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรครบายนี้

(๒) ซากสัตว์ที่มีเหตุอันควรสงสัยว่ามีเชื้อโรครบายนี้ เช่น ซากสัตว์มาจากแหล่งที่มีโรครบายนี้

หรือสงสัยว่ามีโรครบายนี้ หรือไม่ทราบแหล่งที่มา หรือไม่มีเอกสารรับรองสถานะซากสัตว์ จากหน่วยงานที่รับผิดชอบ หรือไม่มีหัวห่อที่ป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อโรคได้ เป็นต้น

"ผู้มีอำนาจสั่งทำลาย” หมายความว่า สัตวแพทย์ หรือนำรักษาราชการแทน หรือผู้รักษาการในตำแหน่งที่เป็นสัตวแพทย์แห่งท้องที่ที่พบสัตว์ที่เป็นโรครบายนี้ หรือสัตว์ที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรครบายนี้ หรือซากสัตว์ที่เป็นพาหะของโรครบายนี้ และนำแต่กรณี

ข้อ ๔ ในการทำลายสัตว์ที่เป็นโรครบายนี้ หรือสัตว์ที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรครบายนี้ หรือการทำลายสัตว์ หรือซากสัตว์ที่เป็นพาหะของโรครบายนี้ตามระเบียบนี้ ให้ผู้มีอำนาจสั่งทำลายดำเนินการ เพื่อให้เจ้าของสัตว์หรือซากสัตว์ได้รับคำชัดใช้ราคาสัตว์หรือซากสัตว์ ตามอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง

ในกรณีที่เจ้าของสัตว์หรือซากสัตว์ได้แจ้งใจกระทำความผิดตามกฎหมายฯ โดยโรครบาลดังกล่าวเจ้าของสัตว์หรือซากสัตว์จะไม่ได้รับคำชัดใช้ราคาสัตว์หรือซากสัตว์ที่ถูกส่งทำลาย

ข้อ ๕ หากผู้อำนวยการสำนักควบคุม ป้องกัน และบำบัดโรคศิลปศาสตร์รักษาการตามประกาศนี้

หมวด การทำลายสัตว์ที่เป็นโรครบายนี้

(๑) สิทธิพิเศษในการทำลาย สิทธิพิเศษในการทำลาย สิทธิพิเศษในการทำลาย

(ก) ม้า โค กระบือ ลา ล่อ เพะ แกะ กวาง ม้าลาย และรวมถึงสัตว์ในวงศ์อีโควดี
(Family Equidae) ชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือรวมกันรายละไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตัว
(ข) สุกร หมูป่า ชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือรวมกันรายละไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ ตัว
(ค) นก ไก่ เป็ด ห่าน ชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือรวมกันรายละไม่เกิน ๑,๐๐๐,๐๐๐ ตัว
(ง) สุนัข แมว อูฐ ลามะ อัลปาก้ำ และรวมถึงสัตว์ในวงศ์คาเมลลิดี (Family
Camelidae) ชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือรวมกันรายละไม่เกิน ๕๐๐ ตัว
(๒) ปศุสัตว์เขต มีอำนาจสั่งทำลายสัตว์ในพื้นที่เขตที่รับผิดชอบ
(ก) ม้า โค กราบอี๋ยวลา อ่อน เพะ และ กวาง ม้าลาย และรวมถึงสัตว์ในวงศ์อีโควดี
(Family Equidae) ชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือรวมกันรายละไม่เกิน ๕๐๐ ตัว
(ข) สุกรหมูป่า ชนิดใดชนิดหนึ่ง หากมีรวมกันรายละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท
(ค) จาก (ค)
(ง) สุนัขแมว อูฐลามะ อัลปาก้ำ และรวมถึงสัตว์ในวงศ์คาเมลลิดี (Family
Camelidae) คนใดคนหนึ่งสามารถนำเข้าสัตว์เหล่านี้มาขายภายในประเทศโดยไม่มีโทษหากมีการอนุมัติจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
(ฮ) สุกรหมูป่า คนใดคนหนึ่งสามารถนำเข้าสัตว์เหล่านี้มาขายภายในประเทศโดยไม่มีโทษหากมีการอนุมัติจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

(ค) นก ไก่ เป็ด ห่าน ชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือรวมกันรายละไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ ตัว

(ง) สุนัข แมว อูฐ ลามะ อัลปาก้า และรวมถึงสัตว์ในวงศ์คาเมลลิดี (Family Camelidae) ชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือรวมกันรายละไม่เกิน ๕๐ ตัว

การสั่งทำลายสัตว์จำนวนที่เกินกว่าอำนาจของปศุสัตว์อำเภอ ให้เป็นอำนาจของปศุสัตว์จังหวัด การสั่งทำลายสัตว์จำนวนที่เกินกว่าอำนาจของปศุสัตว์จังหวัด ให้เป็นอำนาจของปศุสัตว์เขต การสั่งทำลายสัตว์จำนวนที่เกินกว่าอำนาจของหัวหน้าด่านกักกันสัตว์ ให้เป็นอำนาจของผู้อำนวยการกองสารวัตรและกักกัน

การสั่งทำลายสัตว์จำนวนที่เกินกว่าอำนาจของปศุสัตว์เขต ให้เป็นอำนาจของผู้อำนวยการสำนักควบคุม ป้องกัน และบำบัดโรคสัตว์

ข้อ ๘ การสั่งทำลายสัตว์ชนิดอื่นตามกฎหมายว่าด้วยโรคระบาดสัตว์ หรือจำนวนที่เกินกว่าอำนาจของผู้อำนวยการสำนักควบคุม ป้องกัน และบำบัดโรคสัตว์ หรืออำนาจของผู้อำนวยการกองสารวัตรและกักกัน ให้เป็นอำนาจของอธิบดีกรมปศุสัตว์

อธิบดีกรมปศุสัตว์มีอำนาจสั่งทำลายสัตว์ทั่วราชาอาณาจักร

ข้อ ๙ ในการทำลายสัตว์ที่เป็นโรคระบาด หรือสัตว์ที่มีเหตุฉุนควรสงสัยว่าเป็นโรคระบาด หรือสัตว์ที่เป็นพาหะของการรุนแรง มาตร โดยใช้วิธีการอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้

(๑) ใช้สารเคมีให้สัตว์กิน ฉีด หรือสูดดมเข้าร่างกายสัตว์เพื่อให้สัตวน้ำตายโดยไม่ทราบ

(๒) ทำลายสัตวด้วยปืนชนิดยิงสัตว์โดยเฉพาะ มีฝ่ายสนับสนุนให้ตาย

(๓) ทำลายสัตวด้วยอาวุธปืนตามกฎหมายอาวุธปืน เครื่องกระเจ็บปืน และเสียงเทียมอาวุธปืน

(๔) ทำลายสัตวด้วยวิธีการช็อทด้วยไฟฟ้า

(๕) กรรณี้ คน กะ เป็ด คน ในดำเนินการตาม (๑) หรือใช้วิธีการดึงคอให้สัตวล้มตาย

(٩) การทำลายซากเนื้อนอกหรือนอกช้างตามคำแนะนำ (1)

ข้อ ๑๐ หากมีสถานที่ทำการกำจัดภายในข้อ (9) จะนำซากมูลพาพยากรณ์กำจัดตามแผนบริหารจัดการที่กำหนดไว้ในข้อ (1)

หมวด II การทำลายซากเนื้อนอกหรือนอกช้าง

(๑) หากสัตว์ซึ่งมีลักษณะยังเป็นตัวสัตว์ทั้งตัวอยู่

(ก) ให้ผู้มีอำนาจสั่งทำลายมีคำสั่งให้ฝังชาสัตว์ ในบริเวณพื้นที่ดอนที่น้ำท่วมไม่ถึงและห่างจากแหล่งน้ำธรรมชาติ หรือไกลจากแหล่งชุมชน โดยให้ส่วนบนสุดของซากสัตว์อยู่ใต้ระดับผิวดินไม่น้อยกว่า ๕๐ เซนติเมตร และสำหรับซากสัตว์ใหญ่ให้พูนดินกลบหลุมเหนือระดับผิวดินไม่น้อยกว่า ๕๐ เซนติเมตร ใช้สารเคมีที่สามารถทำลายเชื้อจุลินทรีย์หรือเชื้อโรคต่าง ๆ โดยการแช่ ราด หรือโรยที่ส่วนต่าง ๆ ของซากสัตว์นั้นจนทั่ว รวมถึงบริเวณปากหลุมที่ฝังซากสัตว์นั้นด้วย และทำการตรวจสอบดูแลพื้นที่ที่ฝังซากสัตว์ป้องกันบุคคลหรือสัตว์เข้าออกบริเวณสถานที่ฝังซากสัตว์ อย่างน้อย ๑๔ วัน หรือ

(ข) ใช้ไฟเผาทำลายซากสัตว์นั้นให้ไหม้จนสิ้น หรือ

(ค) ใช้วิธีการทำลายซากสัตว์ด้วยวิธีอื่นตามที่ผู้มีอำนาจสั่งทำลายกำหนด

(๒) หากสัตว์ซึ่งไม่มีลักษณะเป็นซากสัตว์ทั้งตัว หรือเป็นสิ่งใด ๆ ที่ได้จากสัตว์ที่มีชีวิต หรือสัตว์ที่ตายแล้ว ให้ทำลายตามวิธีที่กำหนดใน (๑)

กรณีซากสัตว์ที่ตัดออกจากสัตว์ขณะที่สัตว์ยังมีชีวิต เช่น งา เขา และขน เมื่อสัตวแพทย์พิจารณาแล้วเห็นว่าซากสัตว์นี้ยังใช้เป็นประโยชน์ได้ ให้จัดการทำลายเชื้อโรครบาคดูโดยวิธีพ่น แช่ราด อัดฉีดสารเคมีหรือความร้อนที่สามารถทำลายเชื้อโรคได้ จากกว่าซากสัตวนี้ปลอดจากการเชื้อโรครบาดตามหลักวิชาการสัตวแพทย์

หมวด ๓
แบบเอกสาร

ข้อ ๑๓ หนังสือสำเนาทำลายซากสัตว์ และเอกสารที่เกี่ยวข้องให้มอบไปตามแบบที่กรมปศุสัตว์กำหนด

ประกาศ ณ วันที่ ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๓
สรรวิศ ธานิตา
อธิบดีกรมปศุสัต