กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดมากถึง ๒๘๙,๘๑๔ คน

อย่างไรก็ดี แม้ว่าปรัชญาทางอาชญาวิทยาที่เกี่ยวกับการลงโทษผู้กระทำความผิด จะมีความมุ่งหมายให้ผู้ต้องขังได้รับการพัฒนาพฤตินิสัย เพื่อปรับปรุง แก้ไข ฟื้นฟู และคืนคนดีสู่สังคม แต่ขณะเดียวกันหากพิจารณาแนวโน้มจำนวนผู้ต้องขังที่เพิ่มมากขึ้น พบว่า “ปัญหาคนล้นคุก”

นำมาจากแหล่งข้อมูลต่างๆ เสนอ (๑) การขาดโอกาสในการประกอบอาชีพ ซึ่งกระทบต่อผลิตภาพ (Productivity) ทางเศรษฐกิจและสังคม (๒) การมีต้นทุนและการค่าใช้จ่ายในกระบวนการยุติธรรม ซึ่งมีผลต่อการบริหารงานของภาครัฐ (๓) การมีตราบาปเกิดขึ้นกับผู้พ้นโทษ ซึ่งกระทบต่อการเข้าถึงโอกาสทางเศรษฐกิจและสังคม และ (๔) ทำให้ผู้ต้องขังที่พ้นโทษถูกเน้นย้ำว่าเป็นความเสี่ยงและความล้มละลายทางสังคม และทำให้เกิดแรงจูงใจในการหันกลับไปกระทำความผิดซ้ำ

เมื่อพิจารณายุทธศาสตร์ชาติ ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ ในประเด็นเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมควรพิสิทธิมนุษยชนและปฏิบัติต่อประชาชนโดยเสมอภาค ข้อ ๔.๘.๕ แล้ว พบว่า ได้กำหนดให้มีการพัฒนามาตรการอื่นแทนโทษทางอาญา เพื่อลดทอนความเป็นโทษทางอาญาที่ไม่จำเป็น สร้างความสมดุลระหว่างการบังคับโทษตามคำพิพากษากับการให้ออกาสผู้ต้องโทษกลับคืนสู่สังคม เปิดโอกาสให้ภาคส่วนอื่นเข้ามา มีส่วนร่วมในการบริหาร

{"natural_text": "การบังคับโทษและการพัฒนาระบบคุมประพฤติในชุมชน รวมทั้ง การใช้กฎหมายอาญาโดยยึดมั่นหลักการตีความโดยเคร่งครัด ไม่ขยายขอบเขตฐานความผิดให้ครอบคลุมการกระทำที่แท้จริงแล้วไม่เข้าองค์ประกอบ\n\nดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหา “คนล้นคุก” และเตรียมความพร้อมผู้ต้องขังคืนสู่สังคม มิให้กระทำผิดซ้ำ อันเป็นการเพิ่มผลิตภาพทางเศรษฐกิจ และลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม ให้สอดคล้องกับทิศทางของยุทธศาสตร์ชาติด้านต่างๆ เช่น ด้านขีดความสามารถในการแข่งขัน การพัฒนาเศรษฐกิจ และการกระจายรายได้ ด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ ในประเด็น เกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรม เคารพสิทธิมนุษยชนและปฏิบัติต่อประชาชนโดยเสมอภาค จึงขอเรียนถามว่า\n\n๑. รัฐบาลมีนโยบายเกี่ยวกับการแก้ไข “คนล้นคุก” อย่างไร และมีแนวทางการดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวเพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและแผนปฏิรูปประเทศด้านที่เกี่ยวข้องอย่างไร กล่าวคือ\n\n(๑.๑) จะมีมาตรการหรือกลไกในการแก้ปัญหาจำนวนผู้ต้องขังประเภทต่าง ๆ อย่างไร เช่น จะแก้ปัญหาที่ต้นน้ำโดยการลดจำนวนผู้ต้องขังขาเข้า ลดบทบัญญัติที่กำหนดโทษทางอาญา ที่ไม่จำเป็น หรือการส่งเสริมให้ประชาชนเข้าถึงสิทธิในกระบวนการยุติธรรม อาทิ สิทธิในการได้รับการปล่อยชั่วคราว เป็นต้น\n\n(๑.๒) จะมีวิธีลดจำนวนผู้ต้องขังที่มีควรถูกกักขังอย่างไร เช่น ผู้ต้องกักขังในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้กักขังผู้ต้องโทษปรับซึ่งไม่มีเงินชำระค่าปรับ กรณีนี้เป็นสาเหตุประการหนึ่งของจำนวนมากผู้ต้องขังและยังมีประเด็นที่ต้องพิจารณาในแง่ความเป็นธรรมอีกว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายเช่นนี้ เป็นธรรมหรือไม่ เนื่องจากโทษที่แท้จริงของบุคคลผู้นั้นมันซึ่งควรได้รับคือโทษปรับ\n\n(๑.๓) จะมีมาตร

{"natural_text": "# คำตอบกระทู้ถามที่ ๐๐๓ (ร.)\n\n## ของ นายอำพล จินดาวัฒนะ สมาชิกวุฒิสภา\n- เรื่อง การแก้ปัญหาคนล้นคุก\n\n### ข้าพเจ้า พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ขอตอบกระทู้ถาม เรื่อง การแก้ปัญหาคนล้นคุก ของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติตามที่ได้รับรายงานจากกระทรวงยุติธรรม ดังนี้\n\n#### คำตอบข้อที่ ๑\nจากข้อมูลของกระทรวงยุติธรรมทราบว่า กรมราชทัณฑ์มีเรือนจำและทัณฑสถานทั่วประเทศจำนวน ๑๔๓แห่ง สามารถรองรับผู้ต้องราชทัณฑ์ได้จำนวน ๒๕๔,๓๑๒ คน แต่จากการสำรวจเมื่อวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๓ปรากฏว่ามีผู้ต้องราชทัณฑ์ทั้งสิ้นจำนวน ๓๖๗,๙๙๓ คน จึงเกินกว่าที่เรือนจำและทัณฑสถานสามารถรองรับได้ จำนวน ๑๑๓,๖๘๑ คน หรือเกินกว่าร้อยละ ๔۴.۷ ของจำนวนผู้ต้องราชทัณฑ์ที่สามารถรองรับได้ ซึ่งในจำนวนนี้เป็นคนดีเกี่ยวข้องกับยาเสพติดจำนวนมาก มีจำนวนผู้ต้องราชทัณฑ์ทั้งหมด ซึ่งในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว จะออธิบายรายละเอียดตามกระทู้ถาม ดังนี้\n\n- มาตรการหรือกลไกในการแก้ปัญหาจำนวนผู้ต้องขังประเภทต่าง ๆ\n\n- การใช้เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Monitoring) ในกรณีติดตามตัวผู้ที่ได้รับการพักการลงโทษและลดวันต้องโทษจำคุก โดยจุดบันคู่จะรักษามาตรฐานให้ดังนี้\n\n- การปรับปรุงห้องขังให้เป็นพื้นที่นอน ชั้นสำหรับผู้ต้องขังในเรือนจำ เพื่อบรรเทาความแออัดจำนวน 93แห่ง ห้องขังจำนวน 1,895ห้อง ก็เป็นพื้นที่นอนเพิ่มขึ้นทั้งหมด87,275.34ตารางเมตร จากการสำรวจของกรมราชทัณฑ์มีผู้ต้องขังชื่อดังกล่าวในแผนกคลังความควรได้รับคืออะไร?\n\n- อธิการบดีกับการกักขังนี้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา24วรรคหนึ่ง และวรรคสองได้กำหนดให้กักตัวผู้ต้องโทษกักขังไว้ในสถานท

{"natural_text": "๒.๑ การแก้ไขกฎหมายที่มีโทษทางอาญาให้มีโทษทางเลือกเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากการกำหนดโทษทางอาญาที่มีเพียง ๕ สถาน คือ ริบทรัพย์สิน ปรับ กักขัง จำคุก และประหารชีวิตนั้น และในการลงโทษผู้กระทำความผิดใช้การจำคุกเป็นหลักจนกว่าให้เกิดปัญหาคนล้นคุก ทั้งที่ในบางคดี หรือในความผิดบางประเภทไม่จำเป็นต้องใช้โทษดังกล่าว จึงควรมีการแก้กฎหมายที่มีโทษทางอาญาให้มีโทษทางเลือกเพิ่มมากขึ้นเพื่อให้ศาลตัดสินคดีและกำหนดโทษให้เหมาะสมกับพฤติการณ์ลักษณะอาชญากรรมของผู้กระทำผิดและให้เกิดการลงโทษอย่างเป็นธรรมสำหรับผู้กระทำผิดในระดับล่างและไม่รุนแรง (nonviolent convictions) และไม่มีความเป็นอาชญากรติดนิสัย หรือเป็นความผิดที่กฎหมายกำหนด (mala prohibita) แต่ไม่มีลักษณะของความรุนแรงก็ควรใช้การบังคับโทษโดยวิธีการอื่น ซึ่งเป็นการรับโทษอื่นแทนการคุมขัง (Alternative to incarceration) หรือการเลี่ยงโทษจำคุก\n\n๒.๒ การลดทอนความเป็นอาชญากรรม (Decriminalization) ในคดีที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด เนื่องจากคดียาเสพติดนั้นเป็นคดีที่มีจำนวนผู้ต้องขังมากที่สุด การลดจำนวนผู้ต้องขังในคดีประเภทดังกล่าวลงย่อมส่งผลดีต่อความแออัดในเรือนจำ โดยใช้วิธีการเปลี่ยนทัศนะคติของผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการปัญหาดังกล่าวจากการเสพยาเสพติดเป็นอาชญากรรมเปลี่ยนเป็นมุมมองด้านการสาธารณสุขที่กำหนดให้ผู้เสพยาเสพติดเป็นผู้ป่วยที่จะต้องเข้ารับการบำบัดฟื้นฟู และต้องดำเนินการควบคู่ไปกับการป้องกันและปราบปรามผู้ค้ายาเสพติดด้วย ซึ่งแนวคิดเกี่ยวกับการลดทอนความเป็นอาชญากรรมนี้ หากเป็นคดีที่ไม่ร้ายแรงอาจไม่ต้องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญา แต่อย่างต้องรับโทษตามมาตรการทางเลือกอื่น ๆ เช่น การลงโทษทางปกครอง เป็นต้น\n\n๒.๓ การเชื่อมโยงฐานข้อมูลเครือข่ายอาชญากรรม โดยการพัฒนาร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปรา

{"natural_text": "ในรูปแบบของ Personal File กล่าวคือ การพัฒนาฐานข้อมูลส่วนบุคคลกับบุคลิกภาพของผู้กระทำผิด มารวมกันจะส่งผลให้สามารถคาดการณ์พฤติกรรมของผู้กระทำความผิดได้ว่ามีโอกาสที่จะเกิดขึ้นซ้ำ หรือไม่ หรือจะเกิดในบริเวณใดในลักษณะของ Big Data เพื่อการติดตามและเฝ้าระวังให้สังคม มีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น หากกรมราชทัณฑ์ คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และกรมคุมประพฤติสารารถพัฒนาฐานข้อมูลเหล่านี้ได้ จะก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมากในการปฏิบัติต่อผู้กระทำผิดต่อไป\n\n3\\. มาตรการหรือกลไกทางกฎหมายให้ผู้ต้องขังได้รับสิทธิหรือประโยชน์ เช่น การปล่อยชั่วคราว การพักการลงโทษ หรือการได้รับอภัยโทษ เป็นต้น\n\nการแก้ปัญหาจำนวนผู้ต้องขังแต่ละประเภทนั้น กระทรวงยุติธรรมโดยกรมราชทัณฑ์ ได้ปรับปรุงหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเลื่อนชั้นนักโทษเด็ดขาด จากเดิมที่ใช้ระเบียบกรมราชทัณฑ์ว่าด้วย การเลื่อนและลดชั้นนักโทษเด็ดขาด พ.ศ. ๒๕๕๖ เปลี่ยนเป็นกฎกระทรวงกำหนดประโยชน์ ของนักโทษเด็ดขาด และเงื่อนไขที่นักโทษเด็ดขาดซึ่งได้รับการลดวันต้องโทษจำคุกหรือพักการลงโทษ และได้รับการปล่อยตัวด้วยปฏิบัติ พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งส่งผลให้การเลื่อนชั้นนักโทษเด็ดขาดกรณีปรกติ ที่กำหนดไว้ปีละสองครั้งในวันสิ้นเดือนมิถุนายนและสิ้นเดือนธันวาคม เปลี่ยนเป็นการเลื่อนชั้นนักโทษ เด็ดขาดตามกำหนดเวลา และเงื่อนไข ดังต่อไปนี้\n\n(๑) นักโทษเด็ดขาดซึ่งมีกำหนดโทษจำคุกไม่เกินสามปีและต้องโทษจำคุกเพียงคดีเดียว ให้เลื่อนชั้นปีละครั้ง คือ ในวันสิ้นเดือนเมษายนครั้งหนึ่ง ในวันสิ้นเดือนสิงหาคมครั้งหนึ่ง และ ในวันสิ้นเดือนธันวาคมอีกครั้งหนึ่ง\n\n(๒) นักโทษเด็ดขาดซึ่งมีกำหนดโทษจำคุกเกินกว่าสาม

{"natural_text": "อยู่กับครอบครัวในสังคม ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้อย่างเคร่งครัด หากไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขอาจถูกจับ\nเข้ามาคุมขังอีกตามกำหนดโทษที่เหลืออยู่ การพักการลงโทษถือเป็นระบบหนึ่งที่เปิดโอกาสให้ชุมชน\nเข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด (Community - based corrections) ปรับเปลี่ยน\nพฤติกรรมและทัศนคติผู้กระทำผิดให้มีความพร้อมที่จะประพฤติตนเป็นพลเมืองดีสามารถประกอบอาชีพ\nสุจริตและอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ด้วยดีภายหลังพ้นโทษโดยไม่หวนกลับไปกระทำผิดซ้ำอีก นักโทษเด็ดขาด\nได้รับการพักการลงโทษต้องมีคุณสมบัติครบถ้วนตามมาตรา ๕๒ (๗) แห่งพระราชบัญญัติราชทัณฑ์\nพ.ศ. ๒๕๖๐ กล่าวคือ ต้องแสดงให้เห็นว่ามีความประพฤติดี มีความอุตสาหะความก้าวหน้า\nในการศึกษา และทำการงานเกิดผลดี หรือทำความชอบแก่ทางราชการเป็นพิเศษ และการพักการลงโทษ\nจะกระทำได้ต่อเมื่อนักโทษเด็ดขาดได้รับโทษจำคุกมาแล้วไม่น้อยกว่า ๖ เดือน หรือ ๑ ใน ๓\nของกำหนดโทษตามหมายศาลในขณะนั้นแล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า หรือไม่น้อยกว่า ๑๐ ปี ในกรณี\nที่ต้องโทษจำคุกตลอดชีวิต โดยในแต่ละครั้งอาจได้รับการพักการลงโทษ ดังนี้ ชั้นเยี่ยมอาจได้รับการพัก\nการลงโทษไม่เกิน ๑ ใน ๓ ชั้นดีมากอาจได้รับการพักการลงโทษไม่เกิน ๑ ใน ๔ และชั้นดีอาจได้รับ\nการพักการลงโทษไม่เกิน ๑ ใน ๕\n# คำตอบข้อที่ ๒\n\nในกรณีแนวทางการเตรียมความพร้อมก่อนปล่อย กรมราชทัณฑ์ไดดำเนินการ ดังนี้\n\n- การฝึกอบรมวิชาชีพทั้งระยะยาวและระยะสั้น โดยเน้นการวิชาชีพที่ตรงกับความต้องการ\nของตลาด และมีกฎหมายที่ให้การสนับสนุนครือ พระราชกฤษฎีกามาตรฐานทางภาษีสำหรับนายจ้าง\nและผู้ประกอบการที่จ้างผู้พ้นโทษ\n- การดำเนินการในเรื่องจำโครงสร้างเบาจำนวน ๒๑ แห่ง ซึ่งมีแผนการดำเนินโครงการ\nเตรียมความพร้อมก่อนปล