# ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ

## ว่าด้วยการพาณักเรียน และนักศึกษาไปนอกสถานศึกษา

### พ.ศ. ๒๕๖๒

โดยที่เห็นสมควรปรับปรุงระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการพาณักเรียน และนักศึกษา ไปนอกสถานศึกษา ให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น

อาศัยอำนาจตามมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการ กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๖ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

**ข้อ ๑** ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการพาณักเรียน และนักศึกษาไปนอกสถานศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๒”

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้ยกเลิกระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการพาณักเรียน และนักศึกษาไปนอกสถานศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๘

บรรดาระเบียบ ประกาศ และคำสั่งอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้ง กับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ ๔ ในระเบียบนี้
“นักเรียนและนักศึกษา” มหายความว่า บุคคลซึ่งกำลังรับการศึกษาในสถานศึกษา “สถานศึกษา” มหายความว่า สถานศึกษาในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ และให้มายความรวมถึง สถานศึกษาที่อยู่ในกำกับดูแล หรืออยู่ในความควบคุมของกระทรวงศึกษาธิการด้วย

“หัวหน้าสถานศึกษา” มหายความว่า ผู้อำนวยการ หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นที่มีอำนาจหน้าที่ในลักษณะเดียวกันทั้งของรัฐและเอกชนที่มีอำนาจหน้าที่หรือวัตถุประสงค์ในการจัดการศึกษา “การพาณักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษา” มหายความว่า การที่หัวหน้าสถานศึกษาหรือผู้ที่หัวหน้าสถานศึกษามอบหมาย พานักเรียนและนักศึกษาไปทำกิจกรรมการเรียนการสอนนอกสถานศึกษาซึ่งอาจเปิดทำการสอนหรือไม่ก็ได้ หรือไปทำกิจกรรมการเดินทางไกลและการเข้าค่ายพักแรมของลูกเสือ เนตรนารี และยุวกาชาด และไม่รวมถึงการทำลายธรรมในทางราชการ

ข้อ ๕ การพาณักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษาจำแนกเป็น ๓ ประเภท ดังนี้
(๑) การพาไปนอกสถานศึกษาไม่พักแรม
(๒) การพาไปนอกสถานศึกษาพักแรม
(๓) การพาไปนคราชอาณาจักร

ข้อ ๗ การพานักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษาทุกประเภทให้ปฏิบัติตาม
(๑) ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยในการเดินทางและการพักแรมเป็นอันดับแรก
(๒) ต้องได้รับอนุญาตก่อน โดยขออนุญาตตามแบบที่กำหนดท้ายระเบียบนี้
(๓) ให้หัวหน้าสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากหัวหน้าสถานศึกษา จำนวน ๑ คน เป็นผู้ควบคุม และจะต้องมีครูหรือนักครูคนที่ได้รับมอบหมายจากหัวหน้าสถานศึกษา จำนวน ๑ คน ต่อนักเรียนไม่เกิน ๓๐ คน เป็นผู้ช่วยผู้ควบคุม
กรณีที่มีนักเรียนและนักศึกษาเป็นหญิงไปด้วย ให้มีครูสตรีควบคุมไปด้วยตามความเหมาะสม
(๔) ให้หัวหน้าสถานศึกษาเป็นผู้พิจารณาเลือกเส้นทางที่จะเดินทาง ย่านพาหนะที่จะใช้ในการเดินทางซึ่งต้องอยู่ในสภาพมั่นคงแข็งแรง รวมถึงพนักงานขับรถหรือควบคุมยานพาหนะที่มีความรู้ความชำนาญด้วย
(๕) ในกรณีเดินทางให้พิจารณาขอความร่วมมือไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อขอคำแนะนำหรือขอความร่วมมืออื่น ๆ เท่าที่จำเป็น รวมถึงจัดให้มีป้ายข้อความที่ระบุโครงการ กิจกรรม และสถานศึกษาแสดงให้เห็นเด่นชัดติดที่ด้านข้างรถ และมีหมายเลขกำกับติดที่ด้านหน้าและด้านหลังรถ ในตำแหน่งที่เห็นชัดเจน
กรณีการพานักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษาโดยใช้รถโดยสารไม่ต่ำกว่า ๔๐ ที่นั่งจำนวน ๓ คน (ขึ้นไป ควรงัดให้มีรถนำขบวน สำหรับการใช้รถโดยสารต่ำกว่า ๔๐ ที่นั่ง จำนวน ๓ คน)
ขึ้นไป ให้หัวหน้าสถานศึกษาพิจารณาตามความเหมาะสม
(๖) จัดให้มีอุปกรณ์ปฐมพยาบาลเบื้องต้นประจำรถหรือยานพาหนะ และดูแลนักเรียนและนักศึกษาที่มีโรคประจำตัวเป็นพิเศษ
(๗) เพื่อการคุ้มครองความปลอดภัยในชีวิตและร่างกายของนักเรียนและนักศึกษาในการพานักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษา ให้สถานศึกษาจัดให้มีการประกันภัยการเดินทางแก่นักเรียนและนักศึกษา เว้นแต่สถานศึกษาได้จัดให้มีการประกันภัยเองกล่าวแก่นักเรียนและนักศึกษาอยู่ก่อนแล้ว
ข้อ ๘ หากพบคนละเวียงต่อไปนี้เป็นผู้มีอำนาจพิจารณาอนุญาตตามข้อ ๕
(๑) หากหัวหน้าสถานศึกษา สภาพการพาไปนอกสถานศึกษาไม่พักแรมตามข้อ ๕ (๑)
(๒) หากผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มูลฐานตามกฎหมายว่าด้วยโรงเรียนเอกชนผู้มีอำนาจเหนือสถานศึกษาขึ้นไปอีกชั้นหนึ่ง หรือผู้ได้รับมอบหมายแล้วแต่กรณี สำหรับการพาไปนอกสถานศึกษาพักแรมตามข้อ ๕ (๒)
(๓) หากหัวหน้าส่วนราชการหรือผู้ได้รับมอบหมาย สภาพการพาไปนคราชอาณาจักรตามข้อ ๕ (๓)
ข้อ ๙ หากสถานศึกษาส่งคำขออนุญาตพร้อมโครงการที่จะพาณักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษาต่อผู้มีอำนาจพิจารณาอนุญาตก่อนวันเดินทางไม่น้อยกว่า ๑๕ วัน หากไม่สามารถ

เอกสารประกอบการยื่นคำขออนุญาตตามวรรคหนึ่งอย่างน้อยต้องประกอบด้วย ชื่อโครงการหลักการและเหตุผล วัตถุประสงค์ เป้าหมาย ขั้นตอนการดำเนินงาน ระยะเวลาและสถานที่ดำเนินการ กิจกรรม รายชื่อหน่วยงานและผู้รับผิดชอบโครงการ รายชื่อผู้ควบคุมและผู้ช่วยผู้ควบคุมในการเดินทาง รายชื่อนักเรียนและนักศึกษาที่จะเดินทางไปนอกสถานศึกษา แผนที่แสดงเส้นทางการเดินทาง แผนผังแสดงที่ตั้งของสถานที่ที่ไปนอกสถานศึกษาหรือสถานที่พักแรม เพื่อการตรวจสอบและติดตามผลการดำเนินงานทุกระยะ และแผนสำรองกรณีเหตุฉุกเฉิน เป็นต้น

ข้อ ๑๐ ให้ผู้ควบคุมและผู้ช่วยผู้ควบคุมมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามนี้

(๑) ดำเนินการให้นักเรียนและนักศึกษาอยู่ในระเบียบวินัยเพื่อให้การเดินทางเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและปลอดภัย

(๒) ไม่เสพสุรา สิ่งเสพติด ของมืนเมาหรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท และเล่นการพนันทุกชนิด

(๓) จัดให้มีช่องทางหรือระบบการติดต่อสาระและหมายเลขโทรศัพท์ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อการประสานงานทุกระยะ

(๔) ดูแลนักเรียนและนักศึกษาให้ได้รับความปลอดภัยตลอดเวลาที่อยู่ในระหว่างการเดินทาง และในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุจะต้องให้ความช่วยเหลือ

(๕) เมื่อปรากฏว่ามีกรณีเกิดอุบัติเหตุที่เป็นอันตรายต่อความปลอดภัยในชีวิตและร่างกายของนักเรียนและนักศึกษาให้ผู้ควบคุมและผู้ช่วยผู้ควบคุมดูแลนักเรียนและนักศึกษาดำเนินการรายงานต่อหัวหน้าสถานศึกษาทราบโดยเร็ว และเมื่อเหตุการณ์นั้นผ่านพ้นไปให้รายงานเป็นลายลักษณ์อักษรอีกครั้งหนึ่ง

ข้อ ๑๑ ผู้ควบคุมและผู้ช่วยผู้ควบคุมต้องกำกับให้พนักงานขับรถหรือควบคุมยานพาหนะปฏิบัติตามนี้

(๑) ควบคุมยานพาหนะให้เป็นไปตามลำดับหมายเลข ตามเส้นทางที่กำหนดในแผนการเดินทางทั้งปวง การใช้วิธีความเร็วของรถไฟหรือยานพาหนะให้ปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจรจรอ้างเคร่งครัด

(๒) ตรวจสอบสภาพรถหรือยานพาหนะและอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้อยู่ในสภาพดี และพร้อมที่จะใช้งานได้ตลอดเวลา

(๓) ขับรถหรือควบคุมยานพาหนะด้วยความระมัดระวัง ไม่ขับรถหรือควบคุมยานพาหนะในลักษณะประมาทย่อมหวาดเสียวจนเกินจำเป็นเป็นอันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สิน

(๔) หากใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ในขณะขับรถหรือควบคุมยานพาหนะ เว้นแต่การใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่โดยใช้อุปกรณ์เสริมสำหรับการแสดงนาฬิกาโดยพนักงานขับรถหรือควบคุมยานพาหนะไม่ต้องถือหรือจับโทรศัพท์เคลื่อนที่นั้น

(๕) ไม่ขับรถหรือควบคุมยานพาหนะในขณะที่มีอาการมึนเมาหรือเสพสุราหรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิต
และประสาทระหว่างการขับรถหรือควบคุมยานพาหนะ

ข้อ ๑๒ การพานักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษาพักแรมให้ผู้ควบคุมปฏิบัติ ดังนี้
(๑) เมื่อเดินทางถึงสถานที่จัดกิจกรรมต้องจัดให้มีการปฐมนิเทศ เพื่อแจ้งกฎระเบียบ
ข้อปฏิบัติในการใช้สถานที่ และการปฏิบัติตนขณะอยู่ในบริเวณที่จัดกิจกรรมและที่พักแรม
(๒) จัดสถานที่พักแยกชาย -หญิง ให้เป็นส่วนสัด
(๓) จัดให้มีระบบดูแลรักษาความปลอดภัยตลอดช่วงเวลาจัดกิจกรรม
(๔) จัดเจ้าหน้าที่หรือบุคคลผู้มีความรู้ในการด้านการรักษาพยาบาลเพื่อดูแลนักเรียนนักศึกษา
ระหว่างกระทำกิจกรรม รวมทั้งจัดสรับ- ส่ง กรณีมีเหตุฉุกเฉิน

กรณีมีเหตุฉุกเฉินให้รีบรายงานด้วยวาจาต่อผู้อนุญาตโดยด่วนเพื่อให้ความช่วยเหลือเป็นไปด้วย
ความรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ และเมื่อเหตุการณ์นั้นผ่านพ้นไปให้รายงานเป็นลายลักษณ์อักษร
อีกครั้งหนึ่งโดยเร็ว

ข้อ ๑๓ เมื่อกลับจากการพานักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษาแล้วให้รายงาน
ให้ผู้อนุญาตตามข้อ ๘ ทราบ ตามแบบที่กำหนดท้ายระเบียบนี้

ข้อ ๑๔ ให้ถือว่าครู อารย์ ผู้ควบคุมหรือผู้ช่วยผู้ควบคุมที่พานักเรียนและนักศึกษา
ไปนอกสถานศึกษาเป็นการปฏิบัติหน้าที่ราชการและให้เบิกค่าใช้จ่ายในการเดินทางได้ตามระเบียบ
ของทางราชการ

ข้อ ๑๕ ให้ปลัดกระทรวงศึกษาธิการรักษาการให้เป็นไปตามระเบียบนี้ และให้มีอำนาจและความ
วินิจฉัยชั่วขาดปัญหาที่เกิดจากการปฏิบัติตามระเบียบนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๑๕ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
ณัฎฐพล ธีปสุวรรณ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ

# แบบขออนุญาตผู้บังคับบัญชาพาณักเรียน/นักศึกษา
## ไปนอกสถานศึกษา

### สถานศึกษา ...
(วัน เดือน ปี)

#### เรื่อง การพาณักเรียน/นักศึกษาไปนอกสถานศึกษา

เรียน

ข้าพเจ้าขออนุญาตนำนักเรียน/นักศึกษา มีจำนวน ........ คน และครูอาจารย์
ควบคุม ................ คน โดยมี ................ เป็นผู้ควบคุมไปเพื่อ

ณ จังหวัด ........... เริ่มออกเดินทางวันที่ .......... 
เดือน ........ พ.ศ. ......... เวลา ............... น. และจะไปตามเส้นทางผ่าน
................. โดยพาหนะ .......................................................
 จะพักค้างที่ และกลับถึงสถานศึกษา วันที่
เดือน ........ พ.ศ. .......... ค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น จำนวน บาท
(
) การไปครั้งนี้ได้ปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ
ว่าด้วยการพาณักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษาแล้ว

ขอแสดงความนับถือ

(.................................................................)
ตำแหน่ง

# แบบขออนุญาตผู้ปกครองพาณักเรียน/นักศึกษา
## ไปนอกสถานศึกษา

### (วัน เดือน ปี)
สถานศึกษา ...

#### เรื่อง การพาณักเรียน/นักศึกษาไปนอกสถานศึกษา

เรียน

ด้วย (ชื่อสถานศึกษา) ......... มีความประสงค์จะขออนุญาตนำ
(ชื่อนักเรียน/นักศึกษา) ............... ไปศึกษานอกสถานศึกษา ในการไปครั้งนี้มี
นักเรียน/นักศึกษา จำนวน ................ คน มีครู/อาจารย์ควบคุม จำนวน .......... คน
โดยมี ................................................ เป็นผู้ควบคุมไปเพื่อ .......................... คน
จังหวัด .............................................. เริ่มออกเดินทางวันที่ ................... เดือน .................
พ.ศ. ................. เวลา ............... น. และจะไปตามเส้นทางผ่าน .......................
โดยพาหนะ ................................................ จะพักค้างที่ ................................................ และกลับถึงสถานศึกษา
วันที่ ............... เดือน .............. พ.ศ. ............... ค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น จำนวน .......... บาท
(
) การไปครั้งนี้ได้ปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ
ว่าด้วยการพาณักเรียนและนักศึกษาไปนอกสถานศึกษาแล้ว

ขอแสดงความนับถือ

(........................................................)
ตำแหน่ง ...

โปรดกรอกแบบข้างล่างนี้แล้วส่งกลับคืนสถานศึกษา
☐ อุปญาต ☐ ไม่อนุญาต หาก ...
ผู้ปกครองของ ไปศึกษานอกสถานศึกษาในครั้งนี้
ลงชื่อ ................................................................................................................ ผู้ปกครอง

# แบบรายงานผลการพาณักเรียน/นักศึกษา
## ไปนอกสถานศึกษา

### เรื่อง การพาณักเรียน/นักศึกษาไปนอกสถานศึกษา

#### เรียน ................................................................. (วัน เดือน ปี)

ตามที่ข้าพเจ้าได้รับอนุญาตให้นำนักเรียน/นักศึกษา มีจำนวน ................ คน
ครู/อาจารย์ควบคุม จำนวน ........ คน โดยมี
เพื่อ .................................................. ณ.
จังหวัด ........................................... เริ่มออกเดินทางวันที่ .......... เดือน ........ พ.ศ. .......
เวลา ..................... น. ได้ไปตามเส้นทางผ่าน..
โดยพาหนะ ........................................ และได้กลับถึงสถานศึกษา วันที่ ...... เดือน ...
พ.ศ. ............... นั้น

การพาณักเรียน/นักศึกษาไปครั้งนี้ เป็นไปด้วยความ.......................................................
(เรียบร้อย หรือไม่เรียบร้อย ให้ชี้แจงโดยละเอียด)