(อม.๓๐)

## คำพิพากษา

### ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
#### ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

วันที่ ๖ เดือน สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒

#### คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
##### นายอำนาจ คามวัลย์
###### ผู้ร้อง

##### ผู้ถูกกล่าวหา
###### เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน

ผู้ร้องยื่นคำร้องและแก้ไขคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง จนโจไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น กรณีเข้ารับตำแหน่งนายกฯการบริหารส่วนตำบลทุ่งเขาหลวง อ.เกอทุ่งเขาหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินการแทนทางการเมืองหรือดำเนินงานใดในพรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง กับลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔, ๑๑๙ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑

ปัญหาต้องวินิจฉัยมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรณีข้างรับคำแทน่งะกรณีพิพาท

(อม. ๓๐)

คำพิพากษา

คดีหมายเลขดำที่ อม. ๑๗๔/๒๕๖๑
คดีหมายเลขแดงที่ อม. ๒๐๔/๒๕๖๒

ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
วันที่ 6 เดือน สิงหาคม พุทธศักราช 2562

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ผู้ร้อง นายอำนาจ คามวัลย์ ผู้ถูกกล่าวหา
เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องขอให้วินิจฉัยว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือตำแหน่งใดในราชการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่งของนายกองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเขาหลวง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ มีเหตุอันควรให้เชื่อได้ว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นคนที่มีความเสียหายจากการทำลายทรัพย์สินหรือหนี้สินของตนเองหรือของผู้ใดโดยไม่ชอบธรรม และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาร้ายไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ๆ โดยสมมุติว่าอยู่ในระยะเวลาที่ทำการรายงานรายได้ประจำปี (ตามมาตรา 34,119) หากพบหลักฐานเพียงพอสำหรับสนับสนุนความเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นคนที่มีความเสียหายจากการทำลายทรัพย์สินหรือหนี้สินของตนเองหรือของผู้ใดโดยไม่ชอบธรรม และพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาร้ายไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ๆ โดยสมมุติว่าอยู่ในระยะเวลาที่ทำการรายงานรายได้ประจำปี (ตามมาตรา 34,119) หากพบหลักฐานเพียงพอสำหรับสนับสนุนความเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นคนที่มีความเสียหายจากการทำลายทรัพย์สินหรือหนี้สินของตนเองหรือของผู้ใดโดยไม่ชอบธรรม และพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาร้ายไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ๆ โดยสมมุติว่าอยู่ในระยะเวลาที่ทำการรายงานรายได้ประจำปี (ตามมาตรา 34,119) หากพบหลักฐานเพียงพอสำหรับสนับสนุนความเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นคนที่มีความเสียหายจากการทำลายทรัพย์สินหรือหนี้สินของตนเองหรือของผู้ใดโดยไม่ชอบธรรม และพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาร้ายไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ๆ โดยสมมุติว่าอยู่ในระยะเวลาที่ทำการรายงานรายได้ประจำปี (ตามมาตรา 34,119) หากพบหลักฐานเพียงพอสำหรับสนับสนุนความเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นคนที่มีความเสียหายจากการทำลายทรัพย์สินหรือหนี้สินของตนเองหรือของผู้ใดโดยไม่ชอบธรรม และพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาร้ายไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ๆ โดยสมมุติว่าอยู่ในระยะเวลาที่ทำการรายงานรายได้ประจำปี (ตามมาตรา 34,119) หากพบหลักฐานเพียงพอสำหรับสนับสนุนความเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นคนที่มีความเสียหายจากการทำลายทรัพย์สินหรือหนี้สินของตนเองหรือของผู้ใดโดยไม่ชอบธรรม และพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาร้ายไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ๆ โดยสมมุติว่าอยู่ในระยะเวลาที่ทำการรายงานรายได้ประจำปี (ตามมาตรา 34,119) หากพบหลักฐานเพียงพอสำหรับสนับสนุนความเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นคนที่มีความเสียหายจากการทำลายทรัพย์สินหรือหนี้สินของตนเองหรือของผู้ใดโดยไม่ชอบธรรม และพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาร้ายไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ๆ โดยสมมุติว่าอยู่ในระยะเวลาที่ทำการรายงานรายได้ประจำปี (ตามมาตรา 34,119) หากพบหลักฐานเพียงพอสำหรับสนับสนุนความเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นคนที่มีความเสียหายจากการทำลายทรัพย์สินหรือหนี้สินของตนเองหรือของผู้ใดโดยไม่ชอบธรรม และพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาร้ายไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สิน orofy sin and neesin

(อน.30)

คำพิพากษา

คดีหมายเลขดำที่ อม. ๑๘๐/๒๕๖๑

เป็นการเฉพาะ จึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ (๔) ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้
ในเวลาที่กระทำความผิดที่กำหนดว่า ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในวันที่
อายุความห้าปีนับแต่วันกระทำความผิดเป็นอันขาดอายุความ โดยคดีนี้ได้ตัวผู้ถูกกล่าวหาในวันที่
๑๖ พฤษภาคม ๒๕๖๒ แม้มาตรา ๙๕ (๔) ไม่ใช่บทบัญญัติเกี่ยวกับโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิด
แต่ก็เป็นบทบัญญัติเกี่ยวกับระยะเวลาที่บุคคลอาจต้องรับโทษอาญาซึ่งเกี่ยวข้องกับบทกำหนดโทษ
และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๒๕ วรรคหนึ่ง ที่กำหนดให้มีการดำเนินคดีอาญาตามพระราชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญนี้ เมื่อได้ยื่นฟ้องคดีต่อศาลแล้วให้อายุความสะดุดหยุดลง ย่อมทำให้ระยะเวลาที่บุคคล
อาจต้องรับโทษอาญาเพิ่มขึ้นหรือหนักกว่าระยะเวลาที่กำหนดไว้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕
จึงต้องใช้บทบัญญัติเรื่องอายุความตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้อยู่
ในเวลาที่กระทำความผิด เมื่อผู้ถูกกล่าวหาวามีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖
ซึ่งครบกำหนดต้องยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในวันที่
๑๑ มกราคม ๒๕๕๗ และผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินโดยไม่นำเอกสารประกอบ
ให้ถูกต้องครบถ้วนภายในกำหนดเวลาดังกล่าว จึงถือว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดในวันที่
๑๒ มกราคม ๒๕๕٧ อันเป็นวันถัดจากวันที่ครบกำหนดยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง เหมือนคำร้องคดีนี้เมื่อวันที่ 10 กันยายน 2561 และเนื่องไปได้ตัวผู้ถูกกล่าวหา
มาในวันยื่นคำร้องอายุความจึงไม่สะดุดหยุดลง คดีส่วนอาญาจึงขาดอายุความย่อมไม่อาจลงโทษ
ผู้ถูกกล่าวหาได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 185 วรรคหนึ่ง ประกอบพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560
มาตรา 8 วรรคสาม มีภายหลังได้มีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 และมีผลใช้บังคับแล้วเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2561
โดยยกเลิกพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542
แต่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561

เป็นความผิดอยู่และมีระวางโทษเท่าเดิม จึงต้องใช้กฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำผิดบังคับแก่คนนี้

ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ ส่วนมาตรการบังคับทางการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๘๑ มีใช่มาตรการบังคับทางการเมือง
ตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด จึงต้องใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ บังคับแก่คนนี้

ปัญหาต้องวินิจฉัยต่อไปมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
หรือไม่ เห็นว่า คดีนี้ผู้ร้องยื่นคำร้องข้อให้ลงโทษผู้ถูกกล่าวหาภายหลังพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ใช้บังคับจึงไม่ต้องด้วยบทเฉพาะกาล
ตามมาตรา ๑๙๒ ซึ่งกำหนดให้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ ยังมีผลต่อไปแต่เฉพาะกับคดีที่ได้ยื่นฟ้องไว้ก่อนกฎหมายที่แก้ไขใหม่ใช้บังคับ
ดังนั้น เมื่อพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑
ที่แก้ไขใหม่ ไม่ได้กำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น
มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปี การกระทำดังกล่าวจึงมิใช่การกระทำที่ถูกบัญญัติมุ่งหมายให้เป็นความผิดทางอาญาอีกต่อไป
ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งเป็นผู้กระทำการนั้นมย่อมพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา ๒ วรรคสอง และเมื่อการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาไม่เป็นความผิดแล้ว จึงไม่อาจใช้มมาตรการบังคับ
ทางการเมืองกับผู้ถูกกล่าวหากรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่งรองนายก
องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเขาหลวงได้

พิพากษาว่า นายอำนาจ คำวลีย์ ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรณีเข้ารับตำแหน่ง
และกรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเขาหลวง อำเภอทุ่งเขาหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใด

ในพรธรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖ ซึ่งเป็นวันที่ผู้ถูกกล่าวหา
พ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง ข้อหาและคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก.

นายอุดม สิทธิวิรัชธรรม

นายวีรวิทย์ สายสมบัติ

นายเกียรตนัย ธรรมดุษฎี

นายศิริชัย จันทร์สว่าง

นายนิพนธ์ พิชยพาณิชย์

นายกฤษชัย จิตธราสารักษ์

นายสันต์ชัย ล้อมฉีนพรัตน์

นางกาญจนา ชัยคงดี

นายชาติชาย อัครวิบูลย์