ประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน
เรื่อง มาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติ สาขาอาชีพช่างไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์
สาขาช่างเครื่องปรับอากาศในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็ก

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงมาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติ สาขาอาชีพช่างไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ สาขาช่างเครื่องปรับอากาศในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็ก ให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๒ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๕ และมาตรา ๓๙ (๓) แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๕๗ คณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงานโดยความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน จึงออกประกาศไว้ ดังนี้

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน เรื่อง มาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติ สาขาอาชีพช่างเครื่องปรับอากาศในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็ก ลงวันที่

ข้อ ๒ ในประกาศนี้ สาขาอาชีพช่างไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ สาขาช่างเครื่องปรับอากาศในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็ก
หมายถึง
ผู้ที่มีความรู้
ความสามารถในการทำลายสถานะของวัสดุ
รวมถึงการทำงานภายใต้บริบทของการทำงานและความยากลำบากในการทำงาน

ข้อ ๓ การกำหนดมาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติ
สาขาวาฬกซ์ช่างไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์
สำหรับภาคธุรกิจในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็ก
แบ่งออกเป็น ๓ระดับ
ดังต่อไปนี้

- **ระดับที่ 1**
( Condensing Unit )
หรือคอยล์เย็น ( Fan Coil Unit )
สำหรับเครื่องปรับอากาศใหม่ เดินท่อและต่อท่อระบบสารทำความเย็น โดยใช้แล้วล้างทำความสะอาดหรือรื้อถอนคอยล์ร้อน ( Condensing Unit )
คอยล์เย็น ( Fan Coil Unit )
ทำให้สามารถนำความร้อนออกจากอากาศได้อย่างรวดเร็ว และประสานพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยใช้เทคโนโลยีการผลิตที่ทันสมัยในการผลิตเครื่องปรับอากาศ

๓.๒ ระดับ ๒ หมายถึง ผู้ที่มีความรู้ ความสามารถในการปฏิบัติตามเกี่ยวข้องกับเครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนระบายความร้อนด้วยอากาศ ระบบที่ไฟฟ้า ๑ เฟส หรือ ๓ เฟส โดยติดตั้ง รื้อถอน ย้าย หรือเปลี่ยนคอยล์ร้อน (Condensing Unit) หรือคอยล์เย็น (Fan Coil Unit) ตัดต่อหรือเดินท่อระบบการทำความเย็น เดินท่อน้ำทิ้ง ตรวจสอบวินิจฉัย ซ่อมแซมเครื่องปรับอากาศ ทำสุญญาการบริหารจุดสำรองความเย็น

หรือดูดเก็บสารทำความเย็นออกจากระบบปรับอากาศ ต่อระบบไฟฟ้า หากสอบถามการเดินเครื่อง เพื่อตรวจสอบอุณหภูมิ ความดันและกระแสไฟฟ้า บำรุงรักษา ล้างทำความสะอาด ตรวจวินิจฉัย

ช่องชมเครื่องปรับอากาศ ให้คำแนะนำการทำงานของเครื่องปรับอากาศ โดยปฏิบัติงานกับเครื่องปรับอากาศขนาดไม่เกิน ๒๑ กิโลวัตต์ (๗๒,๐๐๐ บีทียูต่อชั่วโมง) โดยให้เกิดความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน การใช้งาน และสิ่งแวดล้อม

๓.๓ ระดับ ๓ หมายถึง ผู้ที่มีความรู้ความสามารถในการปฏิบัติตามเกี่ยวข้องกับเครื่องปรับอากาศทุกชนิด ระบบที่ไฟฟ้า ๑ เฟส หรือ ๓ เฟส โดยติดตั้ง รื้อถอน ย้าย เปลี่ยนคอยล์ร้อน (Condensing Unit) หรือคอยล์เย็น (Fan Coil Unit) สำหรับเครื่องปรับอากาศ ตัดต่อหรือเดินท่อระบบการทำความเย็น

ดูดเก็บสารทำความเย็นจากบรรยากาศขนาดใหญ่

(+) พลังงานไฟฟ้า

ตรวจวินิจฉัย

ให้คำแนะนำการทำงานและควบคุมคุณภาพของระบบเครื่องปรับอากาศ โดยปฏิบัติตามกฏหมายการใช้งานของเครื่องปรับอากาศขนาดไม่เกิน กิโลวัตต์ (๒๔๐,๐๐๐ บาท/ชั่วโมง)

ข้อกำหนดทางวิชาการที่ใช้เป็นเกณฑ์วัดระดับฝีมือและความสามารถและความคุ้มครองแรงงานของประเทศสมาชิกอาเซียนในสถานะของการทำงานในประเทศไทยและมาตรการป้องกันโรคตามกฎหมายแรงงานและสวัสดิการแรงงานตามกฎหมายแรงงานระหว่างประเทศ และมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ เช่น มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ มาตรฐานแรงงานระวังคนช่วยช่วยช่วยช่วยช่วย

### ท่อส่งลมเย็น
- **ข้อ 1** ให้ยกเลิกประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน เรื่อง มาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติ สาขาอาชีพช่างเครื่องปรับอากาศในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็ก ลงวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2554

- ในประกาศนี้ สาขาอาชีพช่างไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ สาขาช่างเครื่องปรับอากาศในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็ก หมายถึง ผู้ที่มีความรู้ ความสามารถในการติดตั้ง รื้อถอน ย้ายเปลี่ยน บำรุงรักษา ล้างทำความสะอาด ตรวจสอบวินิจฉัย ซ่อมแซมเครื่องปรับอากาศ ในบ้านและพาณิชย์ ทั้งภายในอาคารและภายนอกอาคาร ให้คำแนะนำการทำงานและการควบคุมงานของระบบเครื่องปรับอากาศ โดยให้เกิดความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน การใช้งาน และสิ่งแวดล้อม

- **ข้อ 2** กำหนดมาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติ สาขาอาชีพช่างไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ สาขาช่างเครื่องปรับอากาศในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็ก แบ่งออกเป็น 3 ระดับ

| ระดับ | เงื่อนไข |
| --- | --- |
| **ระดับ 1** | - การเดินสายไฟฟ้าของการไฟฟ้านครหลวงและการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค<br>- การเชื่อมต่อระหว่างสายไฟฟ้าเกินและสวิตซ์ตัดตอนอัตโนมัติได้อย่างเหมาะสม<br>- การหุ้มฉนวนท่อสาธารณะเย็นและการขนส่งของระบบเครื่องปรับอากาศ |
| **ระดับ 2** | - การเดินสายไฟฟ้าของการไฟฟ้านครหลวงและการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค<br>- การเชื่อมต่อระหว่างสายไฟฟ้าเกินและสวิตซ์ตัดตอนอัตโนมัติได้อย่างเหมาะสม<br>- การหุ้มฉนวนท่อสาธารณะเย็นและการขนส่งของระบบเครื่องปรับอากาศ |
| **ระดับ 3** | - การเดินสายไฟฟ้าของการไฟฟ้านครหลวงและการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค<br>- การเชื่อมต่อระหว่างสายไฟฟ้าเกินและสวิตซ์ตัดตอนอัตโนมัติได้อย่างเหมาะสม<br>- การหุ้มฉนวนท่อสาธารณะเย็นและการขนส่งของระบบเครื่องปรับอากาศ |

- **ข้อ 3** เตรียมแนวทางการประเมินผลและความเข้มแข็งในการอบรม

### ที่อยู่ในเครื่องปรับอากาศ
- เอ็กซ์แพนชั่นวาล์วและแคปปิลลาไรท์ทิวป์
- ระบบควบคุม
- ในเครื่องปรับอากาศ
- ไหลเวียนในระบบทได้ถูกต้อง
- ในทางดูดและทำอันตรายต่อคอมเพรสเซอร์
- (Evaporator) ตั้งแต่ ๒ ตัวขึ้นไป
- อิเล็กทรอนิกส์

## มาตรฐานของขนาดการทำงานความเย็น
- การทำงานของอุปกรณ์ที่ใช้ในเครื่องปรับอากาศ
- อุปกรณ์และหลักการทำงานของระบบควบคุมต่าง ๆ

(๑) การวิเคราะห์และแก้ไขข้อบกพร่องที่เกิดจาก
(๒) การปรับและตั้งค่าการทำงานของอุปกรณ์และ

(๑) เดินท่อเพื่อให้สารทำความเย็นและนำมันหล่อลื่น
(๒) เดินท่อเพื่อป้องกันไม่ให้สารทำความเย็นเหลวเข้าไป
(๓) เดินท่อสารทำความเย็นให้แผงทำความเย็น
(๔) การเลือกขนาดและความยาวของแคปปิลลาไรท์ทิวป์
หลักการและวิธีการหล่อลื่นอุปกรณ์ในระบบเครื่องปรับอากาศ
(๑) วิธีเติมน้ำมันหล่อลื่นคอมเพรสเซอร์
(๒) ชนิดและคุณสมบัติของน้ำมันหล่อลื่นคอมเพรสเซอร์
(๓) สัญลักษณ์ทางไฟฟ้า การอ่านแบบวงจรทางไฟฟ้า และ

อุบัติเหตุ

๔.๒.๑๖ ความปลอดภัยในการทำงานและการปฐมพยาบาลผู้ที่ได้รับ

ดังต่อไปนี้

๔.๒.๒ ความสามรถ ประกอบด้วย ขอบเขตความสามารถในการปฏิบัติงาน

ที่ใช้ประกอบในเครื่องปรับอากาศ

๔.๒.๓ ติดตั้งส่วนประกอบและอุปกรณ์ของเครื่องปรับอากาศ

๔.๒.๔ ตรวจหาสาเหตุ แก้ไข ระบบสารทำความเย็น ระบบทไฟฟ้า
และระบบควบคุมที่ใช้ในเครื่องปรับอากาศ

๔.๒.๕ เดินสายไฟฟ้า ๑ เเฟส และ ๓ เฟส ที่ใช้ในเครื่องปรับอากาศ

๔.๒.๖ ติดตั้งและตรวจวัดระบบสารทำความเย็น ระบบทไฟฟ้า
และระบบควบคุมที่ใช้ในเครื่องปรับอากาศ

๔.๒.๗ การทดสอบการทำงานของเครื่องปรับอากาศ

๔.๓ มาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติ ระดับ ๓ ได้แก่

- **ความรู้** ประกอบด้วย ขอบเขตความรู้ ในเรื่องดังต่อไปนี้
	*   สัญลักษณ์สากลของอุปกรณ์เครื่องปรับอากาศ
	*   วิธีการเขียนแบบรางเพื่อแสดงแผนผังการติดตั้งเครื่องปรับอากาศ
	*   การใช้เครื่องมือวัดต่าง ๆ ที่ใช้ในเครื่องปรับอากาศ
	*   (๑) ความหมายของอุณหภูมิกระเพาะเปียก อุณหภูมิกระเพาะแห้ง และความชื้นสัมพัทธ์
	    *   (๒) หน่วยวัดปริมาณความร้อน อัตราการไหลของมวล อัตราการไหลของบริมาตร ความเร็ว และปริมาณความชื้นในอากาศ
	    *   (๓) การหาสาเหตุข้อขัดข้องและข้อผิดพลาดที่คล้ายกัน ของอุปกรณ์ควบคุมแรงดัน และอุปกรณ์ควบคุมอุณหภูมิ
	        *   (Direct Expansion System) และระบบน้ำเย็น (Chilled Water System)
        *   (4.) ระบบสารทำความเย็นท่วม (Flooded System) และใดเร็กซ์เอ็กแพ่นชั่นวาล์ว (Direct Expansion Valve)

### ๔.๓.๑.๖ องค์ประกอบที่มีผลต่อสมรรถนะของคอนเดนเซอร์และแผ่นคอยล์แบบครีบ เช่น อัตราการไหลของลม พื้นผิวถ่ายเทความร้อน

๔.๓.๑.๗ องค์ประกอบที่มีผลต่อสมรรถนะของคอนเดนเซอร์แบบประหยัดพลังงานและคุณภาพมือของน้ำ พื้นผิวถ่ายเทความร้อน

(ปฐมภูมิ และทุติยภูมิ)

- การขยายตัวและความร้อนด้วยของท่อ
- การทำงานของเครื่องปรับอากาศ
- ความชื้น แก๊สที่ไม่สามารถควบแน่น
- การประหยัดพลังงานไฟฟ้า
- การคำนวณหาความจำเป็นของมอเตอร์
- การคำนวณหาความเร็วรอบของมอเตอร์
- การคำนวณหาค่าพลังงานไฟฟ้าของเครื่องปรับอากาศ
- การเลือกและตั้งค่าอุปกรณ์ทางไฟฟ้า (๑) การเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันทางไฟฟ้า (๒) การตั้งค่าอุปกรณ์ป้องกันทางไฟฟ้า (๓) การเลือกขนาดของสายไฟฟ้ากำลังและสายไฟฟ้าควบคุมตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า
- ความสำเร็จ ประสบความสำเร็จด้วย ขอบเขตความสามารถในการปฏิบัติงานดังต่อไปนี้

#### ปฏิบัติงาน

- เขียนแบบรายงานแผนผังการติดตั้งเครื่องปรับอากาศเพื่อการควบคุมตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า

๔.๓.๓ ทัศนคติ ประกอบด้วย จรรยาบรรณในการทำงาน แนวความคิด
ในการวิเคราะห์ การวางแผน และการแก้ไขปัญหาในการปฏิบัติงานโดยคำนึงถึงประสิทธิภาพและ
ประสิทธิผลในการทำงาน มีจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพและความภูมิใจในงานอาชีพ

ประกาศ ณ วันที่ ๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๓
สุทธิ สุโกศล
ปลัดกระทรวงแรงงาน
ประธานกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน