(อม.๓๐)

คำพิพากษา

คดีหมายเลขดำที่ อสม. ๑๗๔/๒๕๖๑
คดีหมายเลขแดงที่ อสม. ๒๐๔/๒๕๖๒

ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

วันที่ 6 เดือน สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
ผู้ร้อง

นายอำนาจ คามวัลย์
ผู้ถูกกล่าวหา

เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน

ผู้ร้องยื่นคำร้องและแก้ไขคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
จนโจไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด
และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น กรณีเข้ารับตำแหน่ง
กรณีพ้นจากตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่งรองนายกฯ
องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเขาหลวง อำเภอทุ่งเขาหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหา
ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรครการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง
กับลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๓๔, ๑๑๙ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑

ผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ

พิเคราะห์คำร้อง ประกอบเอกสารตามคำร้อง และคำให้การของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเขาหลวง อำเภอทุ่งเขาหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด เมื่อวันที่ ๒๑ มกราคม ๒๕๕๓ และพ้นจากตำแหน่ง เมื่อวันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖ ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้ร้อง กรณีเข้ารับตำแหน่งภายใต้เวลาที่กฎหมายกำหนดแต่ไม่แนบเอกสารให้ครบถ้วนถูกต้อง ได้แก่ สำเนาแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของผู้ถูกกล่าวหาและคู่สมรส สำเนาสมุดเงินฝาก หรือรายการเคลื่อนไหวทางบัญชีของธนาคารทุกบัญชี สำเนาทะเบียนบ้าน สำเนาทะเบียน หรือคู่มือการจดทะเบียนรถจักรยานยนต์ จำนวน ๒ รายการ สำเนาสัญญากู้เงินกองทุนหมู่บ้าน หรือสำเนายอดหนี้คงเหลือ ณ วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๔ และสำเนาสัญญาเช่าซื้อรถจักรยานยนต์ เหล่านี้เป็นของธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เลขที่บัญชี เก็บเกี่ยวผลิตภัณฑ์ข้าวประจำปี พ.ศ. ๒๕๕๖ ส่วนใหญ่จะเป็นรายละเอียดของรายได้และรายจ่ายของผู้ถูกกล่าวหาและคู่สมรส

กรณีพ้นจากตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่ง นายกสภาตำบลบ้านใหม่

(อม.30)
คำพิพากษา

คดีหมายเลขดำที่ อ.174/2561
คดีหมายเลขแดงที่ อ.204/2562

ปัญหาต้องวินิจฉัยมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรณีข้างรับคำแทน่งะเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔ มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน และหนี้สิน และเอกสารประกอบของตน คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะต่อผู้ร้องภายในสามสิบวัน นับแต่วันข้างรับคำแทน่งะ และพ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ผู้ถูกกล่าวหาอยู่ในบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้ร้องพ้นระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดและไม่นำเอกสารประกอบให้ถูกต้องครบถ้วนเป็นเหตุให้ผู้ร้องไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องและความมีอยู่จริงของทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ถูกกล่าวหาได้ จึงมีผลเท่ากับไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน พฤติการณ์ดังกล่าวประกอบกับผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ มีเหตุอันควรให้เชื่อได้ว่าผู้ถูกกล่าวหา มีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน ซึ่งการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน เป็นหน้าที่สำคัญของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ต้องปฏิบัติ จึงฟังได้ว่าผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง มีผลทำให้มิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินการเมือง

หรือดำเนินการแทน่งะในพรครคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่งรองนายกองค์การบริหาร ส่วนตำบลทุ่งเขาหลวง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง ส่วนที่ผู้ร้องขอให้ลงโทษในข้อหาเป็นผู้มีหน้าที่ยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินจนใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณียืนจากตำแหน่งนั้น เห็นว่า รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๙ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า บุคคลไม่ต้องระบุโทษอาญา เวนแต่ได้กระทำการอันกฎหมายใช้อยู่ในเวลาที่กระทำนั้น

บัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้ และโทษที่จะลงแก่บุคคลนี้จะนำกว่าโทษที่บัญญัติไว้ ในกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำความผิดมิได้ โดยพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๑๙ ซึ่งใช้งานเกณฑ์ด้านความสำราญโดยมีระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน

หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และไม่ได้บัญญัติอายุความไว้เป็นการเฉพาะ

จึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ (๔) ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ในเวลาที่กระทำ
ความผิดที่กำหนดว่า ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในวันที่ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๖๒
นับแต่วันกระทำความผิดเป็นอันขาดอายุความ โดยคดีนี้ได้ตัวผู้ถูกกล่าวหาในวันที่ ๑๖ พฤศภาคม ๒๕๖๒
แม้มาตรา ๙๕ (๔) ไม่ใช่บทบัญญัติก็เกี่ยวกับโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิด แต่ก็เป็นบทบัญญัติ
เกี่ยวกับระยะเวลาที่บุคคลอาจต้องรับโทษอาญาซึ่งเกี่ยวข้องกับบทกำหนดโทษและพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๖๐
มาตรา ๒๕ วรรคหนึ่ง ที่กำหนดให้มีการดำเนินคดีอาญาตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้
เมื่อได้ยื่นฟ้องคดีต่อศาลแล้วให้อายุความสะดุดหยุดลง ย่อมทำให้ระยะเวลาที่บุคคลอาจต้องรับโทษ
อาญาเพิ่มขึ้นหรือหนักกว่าระยะเวลาที่กำหนดไว้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ จึงต้องใช้บทบัญญัติ
เรื่องอายุความตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำความผิด
เมื่อผู้ถูกกล่าวหาไม่มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง
กรณียืนจากคำแนะนำภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖ ซึ่งครบกำหนดต้องยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในวันที่ ๑๑ มกราคม ๒๕๕๗
แต่ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้ร้องโดยไม่นำเอกสารประกอบให้ถูกต้อง
ครบถ้วนภายในกำหนดเวลาดังกล่าว จึงถือว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดในวันที่ 12 มกราคม 2557
อันเป็นวันถัดจากวันที่ครบกำหนดยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง
แม้ผู้ร้องยื่นครองคดีนี้เมื่อวันที่ 10 กันยายน 2561 และเมื่อไม่ได้ตัวผู้ถูกกล่าวหาในวันยื่นครอง
อายุความจึงไม่สะดุดหยุดลง คดีส่วนอาญาจึงขาดอายุความยอมไม่อาจลงโทษโกรธกกล่าวหาได้
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 185 วรรคหนึ่ง ประกอบพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560 มาตรา 8
วรรคสาม เหล่านี้ได้มีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. 2561 เพิ่มผลใช้บังคับแล้วเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2561 โดยยกเลิกพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542 และพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 มาตรา 167
ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้งานหลังการกระทำความผิดอย่างคงบัญญัติให้การกระทาตามคำร้องเป็นความผิดอยู่

ในพรธรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖ ซึ่งเป็นวันที่ผู้ถูกกล่าวหาพ้นจากตำแหน่ง
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๓๔ วรรคสอง ข้อหาและคำขออื่นนอกจากนี้ใหยก.

นายอุดม สิทธิวิรัชธรรม

นายวีรวิทย์ สายสมบัติ

นายเกียรตน์ ธรรมะกุล

นายศิริชัย จันทร์สว่าง

นายธนินท์ พิชยพาณิชย์

นายกฤษชัย จิตธราธารักษ์

นายสันต์ชัย ล้อมณีนพรัตน์

นางกาญจนา ชัยคงดี

นายชาติชาย อัครวิบูลย์