คำพิพากษา

(อม.๓๐)

ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

วันที่ ๕ เดือน มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๖๒

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจนใจยืนบัญชี และรายงานการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อมูลความอันเป็นเท็จหรือปกปิด ข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สิน หรือหนี้สินนั้น กรนี้เข้ารับตำแหน่ง กรนี้พ้นจากตำแหน่ง และกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ในการดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร ครั้งที่ ๑ ให้ผู้ถูกกล่าวหา พ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ ๒ ที่ดำเนินอยู่ปัจจุบัน และห้ามมิให้ ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือตำแหน่งใดในพรคการเมืองเป็นเวลาห้าปี นับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒

มาตรา ๓๔ กับลงโทษฐานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจงใจยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบกรณีพ้นจากตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี

เมืองยโสธร ครั้งที่ ๑ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงดำรัสไว้ว่า

> สำหรับข้าราชการที่จะดำรงตำแหน่งหรือดำรงตำแหน่งใดในภาคการเมืองให้ผู้สอบไล่ออกจากการงานของตนโดยคำสั่งของนายกสภาประชุมร่วมกัน และให้ผู้สอบไล่นำเงินเดือนประจำเดือนไปจนกว่าจะหมดอายุกำหนดให้ภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ โดยคำสั่งดังกล่าวให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

พิเคราะห์คำร้อง เอกสารประกอบคำร้อง และคำให้การของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว เห็นว่า คดีวินิจฉัยได้โดยไม่จำต้องเรียกพยานมาไต่สวน ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร ครั้งที่ ๑ เมื่อวันที่ ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๕๕ และพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ ๑ มิถุนายน ๒๕๕๗ ต่อมาผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร ครั้งที่ ๒ เมื่อวันที่ ๑๕ มิถุนายน ๒๕๖๐ และยังดำรงตำแหน่งจนถึงปัจจุบัน ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำสั่งให้ผู้ถูกกล่าวหาหยุดปฏิบัติหน้าที่นับแต่วันที่ ๑๘ ธันวาคม ๒๕๖๑ ซึ่งเป็นวันที่ศาลมีคำสั่งให้รับคำร้องไว้พิจารณา

ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีเข้ารับตำแหน่ง กรณีพ้นจากตำแหน่ง และกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ ๑ โดยทั่วสามกรณีไม่แสดงรายการบัตรเครดิตเงินเบิกเกินบัญชีธนาคารกรุงเทพ จาก (มหาชน) ของ นายจิตพร เชื้อศุภโรปลหลหรือเซเชีย สุสมรสจำนวน 4 บาท มายเลขบัตรเลขที่ **-** - **-** - **-** - **-** เลขที่ **-** - **-** - **-** - **-** เลขที่ **-** - **-** - **-** - **-** เลขที่ **-** - **-** - **-** - **-** เลขที่ **-** - **-** - . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

หรือทั้งจำทั้งปรับ และกำหนดมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา ๓๔ วรรคหนึ่ง โดยบัญญัติว่า
“...ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปี
นับแต่วันที่ศาลมีคำแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย ...” และวรรคสอง บัญญัติว่า
“ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตามวรรคหนึ่งพ้นจากตำแหน่งก่อนวันที่ความปรากฏต่อ
คณะกรรมการ ป.ป.ช. ระยะเวลาห้าปีตามวรรคหนึ่งให้นับแต่วันที่ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งดังกล่าว" ดังนี้
โทษทางอาญาตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลังจึงไม่แตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด
กรณีจึงต้องใช้กฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำผิดบังคับแก่คนนี้ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒
สำหรับมาตรการบังคับทางการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๘๑ มิใช่มาตรการบังคับทางการเมืองตามกฎหมาย
ที่ใช้ในขณะกระทำความผิด จึงต้องใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ บังคับแก่คนนี้ เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า
ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ซึ่งเป็นรองผู้บริหารท้องถิ่นตามที่ผู้ร้อง
ออกประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น
รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๕๔ ข้อ ๔ (๕) (ข) ผู้ถูกกล่าวหาจึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
และเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐฯ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔ มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบของตน
คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะต่อผู้ร้องภายในสามสิบวันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง
และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ผู้ถูกกล่าวหายืนยันชี้แสดง
รายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่ง
รองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ ๑ โดยไม่แสดงรายการบัตรเครดิตเงินเบิกเกินบัญชี จำนวน 4 บาท
ของคู่สมรสที่มียอดหนี้คงเหลือรวมทั้งหมด 4 บาท ในวันที่มีหน้าที่ยื่นบัญชีในกรณีเข้ารับตำแหน่ง จากบนวน
23,421.48 บาท และกรณีพ้นจากตำแหน่ง จากบนวน 6,569.82 บาท โดยผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงต่อผู้ร้อง
ทำหนองว่า การใช้บัตรเครดิตของคู่สมรสเนื่องโดยสมรสเสียดอนหนี้ค้างชำระเล็กน้อย สืบท้ายชี้แจงกล่าวไม่มีการเคลื่อนไหวไป

ผู้ถูกกล่าวหาไม่มีเงินทุนมากปิดหรือไม่แจ้งข้อมูลจริงต่อผู้ร้อง เห็นว่า พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มีเงินทุนรถให้ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
แสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สินเพื่อป้องกันปราบปรามการทุจริตและตรวจสอบถึงความสุจริต
ในการปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งผู้ถูกกล่าวหาได้ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน เมื่อเปรียบเทียบ
จำนวนหนี้สินของบัตรเครดิตที่ผู้ถูกกล่าวหาไม่ได้แสดงในบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินกับ
จำนวนทรัพย์สินและหนี้สินที่ผู้ถูกกล่าวหาแสดงในบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินแล้ว
ถือว่ารายการที่ไม่ได้แสดงเป็นเงินจำนวนมาก ทั้งเป็นหนี้สินของคู่สมรสมิใช่ของผู้ถูกกล่าวหาเอง
และเป็นหนี้เกิดจากการใช้จ่ายหมุนเวียนที่มีการเรียกเก็บและหักทอนบัญชีหรือชำระเป็นครั้งคราวในระยะสั้น
พฤติการณ์ของผู้ถูกกล่าวหาดังกล่าวจึงเชื่อว่า ผู้ถูกกล่าวหาไม่จะใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ
กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ ๑ การกระทำของ
ผู้ถูกกล่าวหาจึงไม่เป็นความผิด แม้ผู้ถูกกล่าวหาทำการรับสารภาพก็ไม่อาจลงโทษได้ ตามประมวลกฎหมาย
วิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๘๕ ประกอบพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญา
ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๘ วรรคสาม เมื่อการกระทำของผู้ถูกกล่าวหา
ไม่เป็นความผิดแล้ว จึงไม่อาจใช้มาตรการบังคับทางการเมืองแก่ผู้ถูกกล่าวหาได้

พิพากษายกคำร้อง.

นายใสลเกษ วัฒนพันธุ์
นายวัฒนา วิทยกุล
นายสมเกียรติ ตั้งสกุล
นายสรรวุธ ศิริกาณุรักษ์
นายสมจิตร์ ทองศรี