(อม.๓๐)

คำพิพากษา

คดีหมายเลขดำที่ อ. ๒๒๘/๒๕๖๑
คดีหมายเลขแดงที่ อ. ๑๓๐/๒๕๖๒

ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

วันที่ ๒๓ เดือน พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
ผู้ร้อง

นายสุวิบูลย์ เตโซจิรพัฒน์
ผู้ถูกกล่าวหา

เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจนใจยืนบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิด
ข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สิน
หรือหนี้สินนั้น กรณีเข้ารับตำแหน่ง กรณีพ้นจากตำแหน่ง และกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
ในการดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโพนทอง อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม
ให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้ถูกกล่าวหากับลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๔๑, ๑๖๗ และประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 91

ผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ

พิเคราะห์คำร้อง เอกสารประกอบคำร้อง และคำให้การของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว เห็นว่า คดีวินิจฉัยได้โดยไม่จำต้องเรียกพยานมาไต่สวน ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาได้รับเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโพนทอง อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2552 โดยแถลงนโยบายเพื่อเข้ารับหน้าที่เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2552 และพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 6 กันยายน 2556 ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีเข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2554 โดยไม่แสดงรายการหนี้ตามสัญญาเช่าซื้อ 515,333 บาท ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2556 โดยไม่แสดงรายการเงินลงทุน 10,000 บาท รถยนต์ 2 คัน มูลค่า 1,400,000 บาท หนี้เงินกู้ธนาคารบัญชีละ950,000 บาทรวม 2 บัญชี หนี้ตามสัญญาเช่าซื้อ 3 สัญญาจำนวน 252,408 บาท (1,129,089 บาท และ 849,360 บาท) จากสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน No. อ.46 นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่ อ.46 นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่ อ.46 นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่

เป็นเวลาหนึ่งปีเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2558 เพิ่งเกินกำหนดระยะเวลาตามกฎหมายโดยไม่แสดงรายการเงินฝากธนาคาร 1,419.73 บาท เงินลงทุน 10,000 บาทรถชนต์ 3 คน มูลค่า

2,000,000 บาท

(หนี้ตามสัญญาเช่าซื้อจำนวน

176,204 บาท

863,421 บาท

)

บาท

ผู้ร้องมีหลักฐานแจ้งให้เห็นว่าตนเป็นเจ้าของบ้านเลขที่

และเหตุผลของการไม่แสดงรายการทรัพย์สินดังกล่าวแล้ว
ผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงว่า เป็นไปตามกฎระเบียบที่กำหนดไว้ในกฎหมายและมีการดำเนินการอย่างไรให้มีความเหมาะสมกับสถานะทางเศรษฐกิจของตนเอง และมีพฤติการณ์อันควร เช่น การทำเกษตรกรรม การทำไร่ การทำสวน และมีรายได้อย่างสม่ำเสมอจากการทำงาน ในหมู่บ้านหนองใหญ่

ปัญหาต้องวินิจฉัยประการแรกมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะใช่บัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดซ้อมทั้งจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ
กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโพนทองหรือไม่ เห็นว่า
คดีนี้ผู้ร้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๑๖๗ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ภายหลังกระทำความผิด
และมีผลให้ใช้บังคับเมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๖๑ โดยมาตรา ๓ ของพระราชบัญญัติดังกล่าว
ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
และที่แก้ไขเพิ่มเติม แต่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ภายหลังการกระทำความผิดยังคงบัญญัติให้การกระทำตามคำร้อง
เป็นความผิดอยู่ โดยมีบทกำหนดโทษทางอาญาตามมาตรา ๑๖๗ ระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน
หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และกำหนดมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา ๘๑
โดยบัญญัติว่า “... ในกรณีที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาว่าผู้ถูกกล่าวหา
กระทำความผิดตามที่ถูกกล่าวหา ให้ผู้ต้องคำพิพากษานั้นฟันจากตำแหน่งนับแต่วันหยุดปฏิบัติหน้าที่
และให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้นั้น และจะเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาไม่เกินสิบปี
ด้วยหรือไม่ก็ได้” และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดมีบทกำหนดโทษทางอาญาตามมาตรา ๑๑๙
ระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และกำหนดมาตรการ
บังคับทางการเมืองในมาตรา ٣៤ วรรคหนึ่ง โดยบัญญัติว่า “...ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่ง
ทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญา
ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย ... ” และวรรคสอง บัญญัติว่า “ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ตามวรรคหนึ่งฟันจากตำแหน่งก่อนวันที่ความปรากฏต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ระยะเวลาห้าปี
ตามวรรคหนึ่งให้นับแต่วันที่ผู้นั้นฟันจากตำแหน่งดังกล่าว” ดังนี้ โทษทางอาญาตามกฎหมายที่บัญญัติ
ในภายหลังจึงไม่แตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด อันจะเป็นปัญหาให้ต้องพิจารณาปรับใช้
ในส่วนกฎหมายที่เป็นคุณแก่ผู้ถูกกล่าวหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 และต้องใช้กฎหมาย
ที่ใช้ในขณะกระทำผิดบังคับแก่คนอื่นตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 2 สำหรับมาตรการบังคับทางการเมือง
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561

มาตรการ ๔๑ ประกอบมาตรา ๑๑๔ วรรคสาม มิใช่มาตรการบังคับทางการเมืองตามกฎหมายที่ใช้
ในขณะกระทำความผิด จึงต้องใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ บังคับแก่คนนี้ เพราะหากบังคับใช้ตามกฎหมายที่บัญญัติ
ในภายหลังกระทำความผิดย่อมเป็นการขัดต่อหลักนิติธรรม เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่ง
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลและตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔ บัญญัติว่า ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หมายความว่า ... (๗)
ผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น และผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. กำหนด โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา และผู้ร้องออกประกาศ
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น
รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๕๔ ข้อ ๔ (๗) (ก) กำหนดให้ผู้ดำรงตำแหน่งนายก
องค์การบริหารส่วนตำบลเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๔
อันเป็นช่วงเวลาที่ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโพนทอง แม้ต่อมาผู้ร้อง
ออกประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น
รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐ แก้ไขเพิ่มเติมประกาศฉบับเดิม
แต่ประกาศฉบับใหม่อย่างคงกำหนดให้นายกองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ผู้ถูกกล่าวหาจึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐตามพระราชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา 4 มีหน้าที่ยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบของตน คนสมรส และบทรี่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ
ต่อผู้ร้องภายในสามสืบวันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปี หากพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต

รถยนต์ หนี้เงินกู้ธนาคาร หนี้ตามสัญญาเช่าซื้อ และเงินฝากธนาคารของบุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะ เมื่อผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ พฤติการณ์ดังกล่าวมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าผู้ถูกกล่าวหาว่ามีเจตนาร้าย

ไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ซึ่งการยืนยันชี้ชัดรายละเอียดของทรัพย์สินและหนี้สินเป็นหน้าที่สำคัญของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ต้องปฏิบัติ อันเป็นมาตรการในการตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง เพื่อให้เกิดการตรวจสอบผู้ใช้อำนาจรัฐ จึงฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่สามารถแสดงรายละเอียดของทรัพย์สินและหนี้สินของตนเองได้

ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระนามพระองค์ที่ ๙ ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระนามพระองค์ที่ ๑๐ ผ่านมา การทำลายความมั่งคงและการกระทำการเสียหายต่อเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะผลกระทบของการละเมิดอำนาจประชาชน สร้างความเสียหายแก่สถาบันปกครอง ส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงระบบราชการและโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ

สำหรับบทบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เนื้อหาโดยรวมคือ การกำหนดหลักการและกฎเกณฑ์ในการดำเนินงานของรัฐบาล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อควบคุมอำนาจองศาลาและจำกัดอำนาจของรัฐบาล เพื่อป้องกันการกระทำการทุจริตและการกระทำความผิดต่อไป

(อม.๓๐)
คำพิพากษา

คดีหมายเลขดำที่ อม. ๒๒๘/๒๕๖๑
คดีหมายเลขแดงที่ อม. ๑๓๐/๒๕๖๒

ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒ วรรคสอง และเมื่อการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาไม่เป็นความผิดแล้ว
จึงไม่อาจใช้มาตรการบังคับทางการเมืองกับผู้ถูกกล่าวหากรณีฟันจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
ในการดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโพนทองได้

พิพากษาว่า นายสุวิบูลย์ เตโซจิรพัฒน์ ผู้ถูกกล่าวหาจะโจยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง
ที่ควรแจ้งให้ทราบ กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีฟันจากตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโพนทอง
อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ และห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินการเมือง
หรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ 5 กันยายน ๒๕๕๖ ซึ่งเป็นวันที่
ฟันจากตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโพนทอง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง กับมีความผิด
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๑๑๙ ฐานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจะโจยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสาร
ประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ
ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีฟันจากตำแหน่ง จำคุก 2 เดือน และปรับ 8,000 บาท ผู้ถูกกล่าวหา
ให้การรับสารภาพ เป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา ๗๘ คนจำคุก 1 เดือน และปรับ 4,000 บาท ไม่ปรากฏว่าผู้ถูกกล่าวหาเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อน
โทษจำคุกจึงให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 1 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ไม่ชำระค่าปรับ
ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29,30 “ข้อหาและคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก.

นายอุดม สิทธิวิรัชธรรม