รองนายกเทศมนตรีตำบลสันป่าเปา อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ ๒๖ เมษายน ๒๕๕๓
และพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ ๗ มีนาคม ๒๕๕๗ ผู้ถูกกล่าวหาอยู่ในบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งโดยไม่แนบสำเนาแบบแสดงรายการ
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และไม่แสดงเอกสารประกอบรายการหนี้สินจากธนาคารเพื่อการเกษตร
และสหกรณ์การเกษตร และไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบ
กรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ผู้ร้องมีหนังสือแจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งข้อเท็จจริง
และเหตุผลของการไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง
ให้ถูกต้องครบถ้วนแล้ว แต่ผู้ถูกกล่าวหาเพิกเฉย

ปัญหาต้องวินิจฉัยมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะใช้ไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรี
ตำบลสันป่าเปา หรือไม่ เห็นว่า คดีนี้ผู้ร้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ และมาตรา ๑๑๙ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้
ในขณะกระทำความผิด แม้ขณะผู้ร้องยืนคำร้องคดีนี้ปรากฏว่ามีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งมีผลให้ใช้บังคับแล้วเมื่อวันที่
๒๒ กรกฎาคม ๒๕๖๑ โดยมาตรา ๓ ของพระราชบัญญัติดังกล่าวให้ยกเลิกพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม
แต่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑
ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ภายหลังการกระทำความผิดยังคงบัญญัติให้การกระทำตามคำร้องเป็นความผิดอยู่
โดยมีบทกำหนดโทษทางอาญาตามมาตรา ๑٩٧ ระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ และกำหนดมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา ៨១ โดยบัญญัติว่า “... ในกรณีที่ศาลฎีกา
แผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดตามที่ถูกกล่าวหา
ให้ผู้ต้องคำพิพากษานั้นฟันจากตำแหน่งจนกว่านับแต่วันหยุดปฏิบัติหน้าที่ และให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้นั้น
และจะเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาไม่เกินสิบปีด้วยหรือไม่ก็ได้” และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔២ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด

นับแต่วันที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย ... " และวรรคสอง
บัญญัติว่า “ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตามวรรคหนึ่งพ้นจากตำแหน่งก่อนวันที่ความปรากฏ
ต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ระยะเวลาห้าปีตามวรรคหนึ่งให้นับแต่วันที่ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งดังกล่าว" ดังนี้
โทษทางอาญาตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลังจึงไม่แตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด
อันจะเป็นปัญหาให้ต้องพิจารณาปรับใช้ในส่วนกฎหมายที่เป็นคุณแก่ผู้ถูกกล่าวหาตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา ๓ และต้องใช้กฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำผิดบังคับแก่คนี้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒
สำหรับมาตรการบังคับทางการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๘๑ ประกอบมาตรา ๑๑๔ วรรคสาม มิใช่มาตรการบังคับ
ทางการเมืองตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด จึงต้องใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย
การป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ บังคับแก่คนี้ เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่า
ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีตำบล ซึ่งเป็นรองผู้บริหารท้องถิ่นตามที่ผู้ร้องออกประกาศ
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น
รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๕๔ และ พ.ศ. ๒๕๖๐ ข้อ ๔ (b) (ข) ผู้ถูกกล่าวหา
จึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา 4 มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบของตน คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะต่อผู้ร้อง
ภายในสามสิบวันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ผู้ถูกกล่าวหายื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้ร้อง
โดยไม่นพบเอกสารประกอบให้ถูกต้องครบถ้วน เป็นเหตุให้ผู้ร้องไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้อง
และความมีอยู่จริงของทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ถูกกล่าวหาได้ จึงมีผลเท่ากับไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สิน ผู้ร้องมีหนังสือแจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงข้อเท็จจริงและเหตุผลของการไม่ยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องให้ถูกต้องครบถ้วนแต่ผู้ถูกกล่าวหาเพิกเฉย
พฤติการณ์ดังกล่าวมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าผู้ถูกกล่าวหามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น
ซึ่งการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินเป็นหน้าที่สำคัญของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ต้องปฏิบัติ
อันเป็นมาตรการในการตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเพื่อให้เกิด

การตรวจสอบผู้ใช้อำนาจวัฏฐ์ จึงฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งมีผลห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหา
ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรธรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๓๔ วรรคสอง ส่วนที่ผู้ร้องขอให้ลงโทษในข้อหาเป็นผู้มีหน้าที่ยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สิน
จนใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งนั้น
องค์คณะผู้พิพากษาเสียงข้างมาก เห็นว่า พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๑๙ ซึ่งใช้บังคับแก่คดีนี้มีระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน
หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และไม่ได้บัญญัติอายุความไว้เป็นการเฉพาะ จึงต้องบังคับ
ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ (๔) ที่กำหนดว่าถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาล
ภายในกำหนดอายุความห้าปีนับแต่วันกระทำความผิดเป็นอันขาดอายุความ เมื่อผู้ถูกกล่าวหามีหน้าที่
ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งภายในสามสิบวัน
นับแต่วันที่ ๗ มีนาคม ๒๕๕๗ ซึ่งครบกำหนดต้องยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในวันที่ 5 เมษายน ๒๕๕๗ แต่ผู้ถูกกล่าวหายื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้ร้องโดยไม่นแนบเอกสารประกอบให้ถูกต้องครบถ้วนภายในกำหนดเวลาระยะหลักๆ
จึงถือว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดในวันที่ 7 เมษายน ๒๕๕๗ อันเป็นวันถัดจากวันที่ครบกำหนด
ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง แม้ผู้ร้องยื่นครัวร้องคดีนี้เมื่อวันที่
27 กันยายน 2561 อันเป็นการยื่นครัวร้องภายในกำหนดอายุความห้าปีนับแต่วันที่ผู้ถูกกล่าวหา
กระทำความผิดก็ตาม แต่เมื่อไม่ได้ตัวผู้ถูกกล่าวหามาศลาภายใต้อยู่ความห้าปีนับแต่วันที่ผู้ถูกกล่าวหา
กระทำความผิด คดีส่วนอาญาจึงขาดอายุความยอมไม่อาจลงโทษโกรธแช่งซัดฮึดฮัดด่า เรามาจากการสอบสวนของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
วิธิพิจารณาความอาญา มาตรา 185 วรรคหนึ่ง ประกอบพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยวิธิพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560 มาตรา 85 วรรคสาม

ปัญหาต้องวินิจฉัยประการสุดท้ายมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีตำบลสน้ำปาเปาหรือไม่ เห็นว่า คดียนี้ ผู้ร้องยื่นครัวร้อง

ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ ยังมีผลต่อไปแต่เฉพาะกับคดี
ที่ได้ยื่นฟ้องไว้ก่อนกฎหมายที่แก้ไขใหม่ใช้บังคับ ดังนั้น เมื่อพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ที่แก้ไขใหม่ ไม่ได้กำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่น
รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
จึงมิใช่การกระทำที่ถูกบัญญัติมุ่งหมายให้เป็นความผิดทางอาญาอีกต่อไป ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งเป็นผู้กระทำการนั้น
ย่อมพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒ วรรคสอง และเมื่อการกระทำ
ของผู้ถูกกล่าวหาไม่เป็นความผิดแล้ว จึงไม่อาจใช้มาตรการบังคับทางการเมืองกับผู้ถูกกล่าวหา
กรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีตำบลสันป่าเปาได้

พิพากษาว่า นายกังวาณ สดับ ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรี
ตำบลสันป่าเปา อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย
การป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหา
ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ ๗ มีนาคม ๒๕๕๗
ซึ่งเป็นวันที่ผู้ถูกกล่าวหาพ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง ข้อหาและคำขออื่นนอกจากนี้ใหยก.
# นายวิชัย เอื้ออ้างคนากุล
## นายอธิคม อินทนุฏฐิ
## นายรังสรรค์ กุลาเลิศ
### นางพนมวรรณ ธงวิฑูโกมาลย์
#### นายอำพันธ์สมบัติสถาพรกุล
##### นายสาคร ตั้งวรรณวิบูลย์
###### นางสาวนันทวัน เจริญชาศรี
####### นายสมยศ เข็มทอง
######## นายวิวรรต นิมละม้าย