# ระเบียบราชการศาลทหาร

## ว่าด้วยการสอบถามผู้ต้องหาหรือทำการไต่สวนพยานหลักฐานในการออกหมายขังผู้ต้องหาและการเบิกความคดีอาญาโดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพ

### พ.ศ. ๒๕๖๒

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสอบถามผู้ต้องหา หรือทำการไต่สวนพยานหลักฐานในการออกหมายขังผู้ต้องหาในลักษณะการประชุมทางจอภาพ และการเบิกความคดีอาญาโดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพในกรณีที่มีเหตุจำเป็นไม่อาจนำพยานมาเบิกความในศาลที่พิจารณาคดีได้

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. ๒๔๙๘ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๕๘ โดยอนุมัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เจ้ากรมพระธรรมนูญจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

**ข้อ ๑** ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบราชการศาลทหารว่าด้วยการสอบถามผู้ต้องหา หรือทำการไต่สวนพยานหลักฐานในการออกหมายขังผู้ต้องหาและการเบิกความคดีอาญาโดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๖๒”

**ข้อ ๒** ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

**ข้อ ๓** ให้หัวหน้าสำนักตุลาการทหารรักษาการตามระเบียบนี้และมีอำนาจวินิจฉัยชั่วขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติรวมทั้งออกคำแนะนำเพื่อปฏิบัติตามระเบียบนี้

*หมวด ๑*
*บททั่วไป*

**ข้อ ๔** การติดต่อระหว่างศาล พนักงานสอบสวน อัยการทหาร หรือระหว่างศาลกับคู่ความหรือผู้ที่เกี่ยวข้องในคดีจะกระทำโดยทางโทรสาร จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อทางเทคโนโลยีสารสนเทศประเภทอื่นก็ได้

**ข้อ ๕** แบบพิมพ์สำหรับศาลในการไต่สวนพยานหลักฐานในการออกหมายขังผู้ต้องหา ในลักษณะการประชุมทางจอภาพ และการเบิกความคดีอาญา โดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียง ในลักษณะการประชุมทางจอภาพ ให้เป็นไปตามแบบที่สำนักตุลาการทหารกำหนด

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ ๑ การร้องขอให้ศาลสอบถามผู้ต้องหาหรือทำการไต่สวนผู้ต้องหาในลักษณะการประชุมทางจอภาพ หรือการสอบสวนผู้ต้องหาโดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพ ให้เป็นไปตามแบบที่สำนักตุลาการทหารกำหนด

ข้อ ๒ การร้องของผู้ต้องหาหรือการตอบโต้คำร้องของผู้ต้องหาในลักษณะการประชุมทางจอภาพ หรือการตอบโต้คำร้องของผู้ต้องหาโดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพ ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นไม่อาจนำพยานมาเบิกความในศาลที่พิจารณาคดีได้

(๑) กรณีที่ศาลมีคำสั่งไม่อนุญาตให้สอบถามหรือไต่สวนผู้ต้องหาโดยระบุสถานที่ที่จะสอบถาม หรือใต้ส่วนใดส่วนหนึ่งของการประชุม

(๒) การสอบสวนทางอากาศพาผู้ต้องหาในคำร้องด้วย

เมื่อได้รับคำร้องตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้ศาลอ้อนุญาตตามคำร้องนั้นก็ได้

กรณีที่ศาลมีคำสั่งไม่อนุญาตให้สอบถามหรือไต่สวนผู้ต้องหาโดยระบุสถานที่ที่จะสอบถาม หรือใต้ส่วนใดส่วนหนึ่งของการประชุมทางอากาศพาผู้ต้องหาในคำร้องด้วย

ข้อ ๓ การยื่นคำร้องของฝ่ายข้างหรือคำร้องที่แก้ไขมายังศาลอยู่ในทางโทรศัพท์ จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อทางเทคโนโลยีสารสนเทศ

ข้อ ๑๐ ให้เจ้าหน้าที่ของศาลตรวจสอบคำร้องขอฝากขัง หากไม่ถูกต้องให้แจ้งพนักงานสอบสวนทางโทรศัพท์ เพื่อแนะนำแก้ไขให้ถูกต้องโดยเร็ว

เมื่อพนักงานสอบสวนได้รับแจ้งจากเจ้าหน้าที่ของศาลให้แก้ไขคำร้องขอฝากขังเมื่อพนักงานสอบสวนพิจารณาแก้ไขครบถ้วนถูกต้องและส่งคำร้องขอฝากขังที่แก้ไขมายังศาลในวันเดียวกันกับวันที่ได้รับแจ้งก็ให้รับคำร้องขอฝากขังเสนอศาลต่อไป หากไม่สามารถแก้ไขได้ทันเวลาให้เจ้าหน้าที่ของศาลแจ้งพนักงานสอบสวนมายื่นคำร้องด้วยตนเอง

ข้อ ๑๑ ให้เจ้าหน้าที่ของศาลตรวจสอบคำร้องใหม่แล้วเสร็จก่อนวันครบรอบกำหนดฝากขัง หรือก่อนวันหยุดราชการ ๒ วัน

ข้อ ๑๒ ให้เจ้าหน้าที่ของศาลติดต่อเจ้าหน้าที่เรือนจำผู้รับผิดชอบมารับหมายที่ศาลอ้างอิงวันสำเนาคำร้องฝากขังพร้อมหลักฐานการรับสำเนาคำร้องจากเจ้าหน้าที่ของศาลนำกลับไปเรือนจำให้ผู้ต้องหาลงชื่อในหลักฐานการรับสำเนาคำร้อง และรับสำเนาคำร้องฉบับที่จัดไว้ให้ผู้ต้องหาไปแล้วนำหลักฐานการลงชื่อรับสำเนาคำร้องมามอบให้กับเจ้าหน้าที่ของศาลในวันรุ่งขึ้น

ส่วนที่ ๓
ขั้นตอนและวิธีการในวันฝากขัง

ข้อ ๑๓ วิธีการสอบถามหรือโต้ตอบคำร้องขอออกหมายชั่งผู้ต้องหาในลักษณะการประชุมทางอากาศ ให้ศาลมอบหมายให้เจ้าหน้าที่ของศาล หรือบุคคลภายนอกที่ศาลชี้ทะเบียนไว้ หรือบุคคลที่ผู้ต้องหาร้องขอเป็นสักซีพยาน ณ สถานที่ตามข้อ ๗ เว้นแต่มีเหตุขัดข้องที่เจ้าหน้าที่ของศาลบุคคลภายนอก หรือบุคคลที่ผู้ต้องหาร้องขอไม่อาจไปเป็นสักซีพยาน ณ สถานที่ดังกล่าวศาลจะมอบหมายให้บุคคลอื่นเป็นสักซีพยานแทนก็ได้

ข้อ ๑๔ การสอบถามผู้ต้องหาหรือโต้ตอบคำร้องขอออกหมายชั่งผู้ต้องหาในลักษณะการประชุมทางอากาศใหดำเนินการในห้องพิจารณา โดยมีการถ่ายทอดภาพและเสียงระหว่างห้องพิจารณากับสถานที่ที่ผู้ต้องหาถูกควบคุมตัว และสถานที่ทำการของผู้รอง ในลักษณะที่สามารถเห็นและสื่อสารได้อย่างชัดเจน โดยจะต้องมีสักซีพยานอยู่ร่วมกับผู้ต้องหาด้วย

ก่อนเริ่มสอบถามผู้ต้องหาหรือทำการใดสวนพลานหลักฐานให้ศาลสอบถามสักซีพยานถึงความพร้อมในการดำเนินการประชุมทางอากาศ หากผู้เป็นสักซีพยานเห็นว่าการสอบถามผู้ต้องหาหรือทำการใดสวนพลานหลักฐานในลักษณะการประชุมทางอากาศมีเหตุที่อาจกระทบต่อสิทธิของผู้ต้องหาและได้รายงานเหตนั้นต่อศาลโดยพลันแล้ว ให้ศาลใช้วดลพินิจว่าสมควรที่จะสอบถามผู้ต้องหาหรือทำการใดสวนพลานหลักฐานในลักษณะการประชุมทางอากาศต่อไปหรือไม่ และในระหว่างที่ศาลสอบถามผู้ต้องหา หรือทำการใดสวนพลานหลักฐานให้มีสักซีพยานอยู่ในขณะนั้นด้วย

ข้อ ๑๕ วิธีการสอบถามและไต่สวนให้เป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
เมื่อศาลสอบถามผู้ต้องหาหรือทำการไต่สวนพยานหลักฐานเสร็จแล้ว ให้เจ้าหน้าที่ของศาลจัดให้พนักงาน
สอบสวน อัยการทหาร ทนายความหรือพยานที่อยู่ในห้องพิจารณาลงลายมือชื่อในคำร้องหรือรายงาน
พิจารณา และให้ศาลจัดบันทึกให้ปรากฏด้วยว่าได้สอบถามผู้ต้องหาหรือทำการไต่สวนพยานหลักฐาน
ผ่านระบบการประชุมทางจอภาพ ในสถานที่ตามข้อ ๗ โดยมีสักขี่พยานอยู่ด้วยในขณะนั้น

ข้อ ๑๖ ให้ศาลมอบเวลาฝากขังของทุกวันทำการ และแจ้งให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทราบก่อน
วันสอบถามผู้ต้องหาหรือไต่สวนพยานหลักฐานให้เจ้าหน้าที่ของศาลจัดเตรียมความพร้อมระบบ
การติดต่อสื่อสารในลักษณะการประชุมทางจอภาพ ลำดับคำร้องขอฝากขังแจ้งให้พนักงานสอบสวน
และเรือนจำร่วมในการฝากขังจนกว่าจะเสร็จสิ้น

ข้อ ๑๗ ในกรณีที่พนักงานสอบสวนไม่สามารถเข้าร่วมในการฝากขังโดยมีเหตุอันสมควร
เมื่อพนักงานสอบสวนแจ้งเจ้าหน้าที่ของศาลทราบทางโทรศัพท์ก่อนเวลาฝากขังแล้ว ให้เจ้าหน้าที่ของศาล
กำชับพนักงานสอบสวนจัดเตรียมโทรศัพท์พื้นฐานหรือโทรศัพท์เคลื่อนที่สำหรับให้ติดต่อกับศาล
และพร้อมที่จะให้เรียกไต่สวนได้ทันที โดยให้ใช้วิธีฝากขังผู้ต้องหาในลักษณะการประชุมทางจอภาพเฉพาะ
ศาลกับเรือนจำไปพลางก่อน

ข้อ ๑๘ ในกรณีที่เรือนจำไม่สามารถเข้าร่วมในวันฝากขังโดยมีเหตุอันสมควร เมื่อเรือนจำ
แจ้งเจ้าหน้าที่ของศาลทราบทางโทรศัพท์แล้ว ให้เจ้าหน้าที่ของศาลประสานให้เรือนจำนำตัวผู้ต้องหา
ที่ฝากขัง มาส่งฝากขัง โดยวิธีปกติที่ศาลได้ โดยให้ใช้วิธีฝากขังผู้ต้องหาในลักษณะการประชุม
ทางจอภาพเฉพาะพนักงานสอบสวนกับศาลไปพลางก่อน
# ส่วนที่ ๔ ขั้นตอนหลังวันฝากขัง

ข้อ ๑๙ ในกรณีที่พนักงานสอบสวนยื่นคำร้องขอปล่อยตัวผู้ต้องหา หรือเมื่อพนักงานสอบสวน
ส่งสำเนาการสอบสวนต่ออัยการทหาร หรือศาลมีคำสั่งเรียกให้ส่งให้เจ้าหน้าที่ของศาลเรียกต้นฉบับ
คำร้องขอฝากขังจากพนักงานสอบสวน เพื่อประกอบการพิจารณาของศาล

ข้อ ๒๐ ให้เจ้าหน้าที่ของศาลตรวจสอบความถูกต้องของคำร้องขอฝากขังตามข้อ ๑๙
แล้วออกใบรับต้นฉบับแก่พนักงานสอบสวนรับไป จากนั้นให้นำต้นฉบับคำร้องดังกล่าวไปจัดเก็บ
ลงในแฟ้มต้นฉบับคำร้องขอฝากขัง โดยไม่ให้นำไปรวมไว้ในสำเนาการฝากขัง แต่ให้อย่าทำฉ้ำฉับ
คำร้องที่เก็บในแฟ้มดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของสำเนาการฝากขัง

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ ๑ การดำเนินการของศาล หรือการดำเนินการใด ๆ ที่ศาลอาจกำหนดให้เป็นการสอบสวน หรือการไต่สวน หรือการสอบถามผู้ต้องหา จำเป็นต้องทำภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด

ข้อ ๒ หากปรากฏว่าการสอบสวน หรือการไต่สวน หรือการสอบถามผู้ต้องหา เป็นไปตามกฎระเบียบที่กำหนดไว้แล้ว และหากมีพยานหลักฐานสำหรับฟ้องฟ้องผู้ต้องหา ก็ให้ศาลมีคำสั่งลงโทษตามกฎหมาย

ข้อ ๓ หากศาลได้ทำการสอบสวน หรือทำการไต่สวน หรือทำการสอบถามผู้ต้องหา และศาลยังไม่มีพยานหลักฐานสำหรับฟ้องฟ้องผู้ต้องหา ก็ให้ศาลมีคำสั่งลงโทษตามกฎหมาย

ให้ตุลาการพระธรรมนูญซึ่งปฏิบัติหน้าที่ประจำศาลที่พยานไปเบิกความหนึ่งนายออกนั่งพิจารณา
ควบคุมการสืบพยานให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย เมื่อพยานเบิกความเสร็จสิ้นและลงชื่อในรายงาน
พิจารณาแล้วให้ส่งรายงานพิจารณานั้นและเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการสืบพยานพร้อมด้วยพยานเอกสาร
หรือพยานวัตถุตามข้อ ๒๓ ไปยังศาลที่พิจารณาคดีโดยเร็ว

ข้อ ๒๕ ในกรณีที่ศาลอุญาตให้พยานไปเบิกความที่สถานที่ทำการของทางราชการ หรือ
สถานที่แห่งอื่นซึ่งอยู่ในประเทศ โดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพ
ให้ศาลที่พิจารณาคดีประสานงานไปยังสถานที่ที่จะให้พยานไปเบิกความ เกี่ยวกับวันเวลาที่พร้อม
จะให้พยานไปเบิกความ แล้วมีหนังสือแจ้งยืนยันวันเวลา ชื่อ และจำนวนพยานบุคคลไปยังผู้มีอำนาจ
หน้าที่ดูแลสถานที่นั้น และส่งพยานเอกสารหรือพยานวัตถุตามข้อ ๒๓ ไปยังศาลที่มีเขตอำนาจ
เหนือท้องที่ที่สถานที่นั้นตั้งอยู่เพื่อตุลาการพระธรรมนูญซึ่งปฏิบัติหน้าที่ประจำศาลนั้นทำหน้าที่
ตามข้อ ๒๔ วรรคสาม

ข้อ ๒๖ ในกรณีที่พยามมีถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศ ศาลอาจให้พยานเบิกความในต่างประเทศ
โดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพได้ โดยคำนึงถึงความสามารถและความพร้อมของสถานที่ที่จะให้พยานเบิกความ ตลอดจนบุคคลที่ศาลจะมอบหมายให้ทำหน้าที่
ตามข้อ ๒๔ วรรคสาม ประกอบด้วย

ถ้าสถานที่ที่จะให้พยานเบิกความเป็นศาลในต่างประเทศ หรือสถานที่ของหน่วยงานของรัฐ
ในต่างประเทศ หรือสถานที่ขององค์กรระหว่างประเทศ ให้ศาลดำเนินการตามความตกลงระหว่างกัน
ถ้าไม่มีความตกลงเช่นว่านั้น ให้เจ้าหน้าที่ของศาลส่งเรื่องให้สำนักตุลาการทหาร เพื่อดำเนินการแจ้ง
กรมพระธรรมนูญและรายงานให้กระทรวงกลาโหมติดต่อประสานงานตามหลักการปฏิบัติระหว่างประเทศ
เว้นแต่กรณีจำเป็นเร่งด่วนอย่างยิ่ง ซึ่งหากล่าช้าไปอาจเป็นการยากต่อการนำพยานบุคคลมาเบิกความ
หรือเสียหายต่อคดี ให้เจ้าหน้าที่ของศาลส่งเรื่องให้สำนักตุลาการทหาร เพื่อดำเนินการติดต่อประสานงาน
กับศาลในต่างประเทศ หรือนำรายงานของรัฐในต่างประเทศ หรือองค์กรระหว่างประเทศได้โดยตรง
แล้วแจ้งกรมพระธรรมนูญเพื่อรายงานให้กระทรวงกลาโหมทราบ

ข้อ ๒๗ เมื่อศาลที่พิจารณาคดีได้รับคำขอรับเงินค่าตอบแทน ค่าป่วย การ ค่าพาหนะเดินทาง
ค่าเช่าที่พัก หรือค่าใช้จ่ายอื่น และหลักฐานประกอบคำขอจากผู้มีสิทธิรับเงินตามระเบียบว่าด้วยการนั้น
แล้วให้ศาลส่งจ่ายและจัดส่งเงินนั้นโดยทำเป็นตัวแลกเงินหรือโอนเงินผ่านทางธนาคารไปให้แก่ผู้มีสิทธิ
รับเงินโดยเร็ว

ข้อ ๒๘ ให้นำความในข้อ ๒๔ มาใช้บังคับแก่การดำเนินกระบวนพิจารณากรณีสถานที่
ที่พยานไปเบิกความ โดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพเป็นสถานที่
ทำการของทางราชการหรือสถานที่แห่งอื่น ซึ่งอยู่ในประเทศหรือต่างประเทศโดยอนุโลม

ประกาศ ณ วันที่ ๒๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
พลเอก ประชาพัฒน์ วัจนะรัตน์
เจ้ากรมพระธรรมนูญ