ข้อบังคับ

ว่าด้วยประมวลจริยธรรมของสมาชิกวุฒิสภาและกรรมาธิการ

พ.ศ. ๒๕๖๓

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๒๘ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๑๙ วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ประกอบกับข้อ ๑๙๔ ของข้อบังคับการประชุมวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๖๒ วุฒิสภาจึงตราข้อบังคับว่าด้วยประมวลจริยธรรมของสมาชิกวุฒิสภาและกรรมาธิการ พ.ศ. ๒๕๖๓ ขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ข้อบังคับนี้เรียกว่า “ข้อบังคับว่าด้วยประมวลจริยธรรมของสมาชิกวุฒิสภาและกรรมาธิการ พ.ศ. ๒๕๖๓”

ข้อ ๒ ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ในข้อบังคับนี้ คำว่า

“ข้อบังคับ” หมายถึง ข้อบังคับว่าด้วยประมวลจริยธรรมของสมาชิกวุฒิสภาและกรรมาธิการ พ.ศ. ๒๕๖๓

“สมาชิก” หมายถึง สภาผู้แทนราษฎร

“กรรมาธิการ” หมายถึง กรรมาธิการสามัญและกรรมาธิการวินสามัญซึ่งวุฒิสภาตั้งขึ้นและให้หมายความรวมถึงอนุกรรมการที่คณะกรรมการตั้งขึ้นด้วย

“คณะกรรมการ” หมายถึง คณะกรรมการจริยธรรมวุฒิสภา

“ประธานคณะกรรมการ” หมายถึง ประธานคณะกรรมการจริยธรรมวุฒิสภา

“รองประธานคณะกรรมการ” หมายถึง รองประธานคณะกรรมการจริยธรรมวุฒิสภา

“กรรมการ” หมายถึง กรรมการจริยธรรมวุฒิสภา

“การประชุม” หมายถึง การประชุมวุฒิสภาและการประชุมคณะกรรมการหรือกรรมการประจำชื่อโดยซึ่งเป็นหน้าที่ของสมาชิกและกรรมาธิการ

ข้อ 4 ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับแก่สมาชิกและกรรมาธิการ

ข้อ 5 ให้ประธานวุฒิสภารักษาราชการตามข้อบังคับนี้

หมวดที่ 1
จริตธรรม

ข้อ ๗ ต้องพิทักษ์รักษาไว้ซึ่งสถาบันพระมหากษัตริย์ เอกราช อธิปไตย บูรณภาพแห่งอำนาเขต
และเขตที่ประเทศไทยมีสิทธิอธิปไตย เกียรติภูมิและผลประโยชน์ของชาติ ความมั่นคงของรัฐ และ
ความสงบเรียบร้อยของประชาชน

ข้อ ๘ ต้องถือผลประโยชน์ของประเทศชาติเหนือกว่าประโยชน์ส่วนตน

ข้อ ๙ ต้องปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต ไม่แสวงหาประโยชน์โดยมิชอบเพื่อตนเอง
หรือผู้อื่น หรือมีพฤติการณ์ที่รู้เห็นหรือยินยอมให้ผู้อื่นใช้ตำแหน่งหน้าที่ของตนแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ

ข้อ ๑๐ ต้องไม่ขอ ไม่เรียก ไม่รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดในการทำให้กระทบกระเทือนต่อการปฏิบัติหน้าที่

ข้อ ๑๑ ต้องไม่รับของขวัญของกำนัล ทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใด เว้นแต่เป็นการรับจากการให้โดยธรรมจรรยา และการรับที่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมาย ระเบียบ หรือข้อบังคับให้รับได้
# ส่วนที่ ๒
## จริยธรรมอันเป็นคำนิยมหลัก

ข้อ ๑๒ ไม่กระทำการอันเป็นการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนตนกับประโยชน์ส่วนรวม ทั้งนี้
ไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม

ข้อ ๑๓ มีดมั่นหลักนิติธรรม และประพฤติตนอยู่ในกรอบศีลธรรมอันดีของประชาชน

ข้อ ๑๔ ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความยุติธรรม เป็นอิสระ เป็นกลาง และปราศจากอุคติด โดยไม่หวั่นไหวต่ออิทธิพล กราเสสังคม หรือแรงกดดันอันมิชอบด้วยกฎหมาย โดยคำนึงถึงสิทธิและความสมเหาะสมแห่งสถานภาพของประชาชน

ข้อ ๑๕ มักษาไว้ซึ่งความลับในการประชุม การพิจารณาวินิจฉัย รวมทั้งเคารพต่อมติตามที่ประชุมฝ่ายข้างมาก และเหตุผลของทุกฝ่ายอย่างเคร่งครัด

ข้อ ๑๖ หากข้อมูลข่าวสารตามข้อเท็จจริงแก่ประชาชนหรือสื่อมวลชนอันอยู่ในความรับผิดชอบของตน กูกต้องครบถ้วนและไม่บิดเบือน

ข้อ ๑๗ หากกำหนดเกณฑ์คล้ายนอก จากการแสดงความคิดเห็น หากข้อมูลผ่านการสาธารณะ การรายงานกรณีในเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณา อันอาจก่อให้เกิดความเสียหายหรือเสียความเป็นธรรมแก่การปฏิบัติหน้าที่ เว้นแต่เป็นการปฏิบัติตามที่ตามกฎหมายขององค์กร

ข้อ ๒๐ ไม่พบหาสมาคมกับคู่กรณี ผู้ปฏิพฤติผิดกฎหมาย ผู้มีอิทธิพล หรือผู้มีความประพฤติ
หรือผู้มีชื่อเสียงในทางเสื่อมเสีย อันอาจกระทบกระเทือนต่อความเชื่อถือศรัทธาของประชาชน
ในการปฏิบัติหน้าที่

ข้อ ๒๑ ไม่กระทำการอันมีลักษณะเป็นการล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศ จนเป็นเหตุทำให้
ผู้ถูกกระทำได้รับความเดือดร้อนเสียหายหรือกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ โดยผู้ถูกกระทำอยู่ในภาวะ
จำต้องยอมรับในการกระทำนั้น

ไม่นำความสัมพันธ์ทางเพศที่ตนมีต่อบุคคลใดมาเป็นเหตุหรือมีอิทธิพลครอบงำให้ใช้ดุลพินิจ
ในการปฏิบัติหน้าที่อันเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่บุคคลใด

ส่วนที่ ๓
จริยธรรมทั่วไป

ข้อ ๒๒ ปฏิบัติหน้าที่ราชการอย่างเต็มกำลังความสามารถ และยึดมั่นในความถูกต้องชอบธรรม
โปร่งใสและตรวจสอบได้ และปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบแบบแผนของทางราชการ โดยคำนึงถึง
ผลประโยชน์ของชาติ และความผาสุกของประชาชนโดยรวม

ข้อ ๒๓ อุทิศเวลาแก่ทางราชการ ไม่เบียดบังเวลาราชการไปประกอบธุรกิจ เพื่อประโยชน์
ส่วนตัวหรือผู้อื่น

ข้อ ๒๔ ปฏิบัติต่อประชาชนด้วยความเต็มใจ ให้บริการด้วยความรวดเร็ว เสมอภาค ถูกต้อง
โปร่งใส ปราศจากอคติ และเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

ข้อ ๒๕ ดูแลรักษาและใช้ทรัพย์สินของทางราชการอย่างประหยัด คุ้มค่า โดยระมัดระวังมิให้
เสียหายหรือสินเปลืองโดยไม่จำเป็น

ข้อ ๒๖ รักษาความลับของทางราชการตามกฎหมาย และระเบียบแบบแผนของราชการ

ข้อ ๒๗ ปฏิบัติ ก้ำกับดูแลหรือบังคับบัญชาเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคล การงบประมาณ
และการดำเนินการอื่น ให้เป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ และระบบคุณธรรม รวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดความสามัคคีในการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประโยชน์ส่วนรวม

ส่วนที่ ๔
จริยธรรมอันเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของสมาชิกและกรรมาธิการ

ข้อ ๓๐ ในกรณีพิจารณา สภาพ กลั่นกรอง หรือแต่งตั้งบุคคลใดเข้าสู่ตำแหน่งตามบทบัญญัติ
ของกฎหมายต้องพิจารณาให้เป็นไปตามระบบคุณธรรมและความสำเร็จของพฤติกรรมทางจริยธรรมของบุคคล
ดังกล่าวด้วย

ข้อ ๓๑ ต้องให้เกียรติและเคารพสิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลของสมาชิก กระทำธิการ และผู้อื่น
ไม่แสดงกิริยาหรือใช้วาจาอันไม่สุภาพ ใส่ร้ายหรือเสียดสีบุคคลใด หรือนำเอาเรื่องที่เป็นเท็จมาอภิปราย
หรือแสดงความเห็นในการประชุม

ข้อ ๓๒ พึงระวังในการปฏิบัติหน้าที่อันอาจจะก้าวก่ายการปฏิบัติหน้าที่ของสมาชิกและ
กระทำธิการอื่น และต้องไม่กระทำการใดอันเป็นการนอกเหนือหน้าที่และอำนาจ

ข้อ ๓๓ พึงเป็นแบบอย่างที่ดีในการรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมอันดีงาม
รวมทั้งการรักษาเอกลักษณ์ของความเป็นชาติไทย

ข้อ ๓๔ พึงแต่งกายสุภาพเรียบร้อยตามข้อบังคับการประชุมวุฒิสภา ให้เกียรติและเคารพ
ต่อที่ประชุมสภา และสำรวจกิริยาวาจาในบริเวณรัฐสภา

ข้อ ๓๕ พึงระวังการปฏิบัติตาม การปฏิบัติหน้าที่หรือกระทำการใดของผู้เชี่ยวชาญ
ผู้ชำนาญการประจำตัวสมาชิก และผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิก ที่ปรึกษา ผู้ชำนาญการ นักวิชาการ
และเลขานุการประจำคณะกรรมาธิการหรือบุคคลใกล้ชิดอื่นโดยมีให้มีการกระทำใด ๆ อันเป็นที่เสื่อมเสีย
แก่สมาชิก กระทำธิการ หรือวุฒิสภา

ข้อ ๓๖ ต้องไม่กระทำการใดหรือปฏิบัติตามข้อนี้เมื่อได้เกษมอายุหรือออกจากการเป็น
สมาชิกหรือกระทำธิการ หรือภายในระยะเวลาที่กำหนดในข้อบังคับนี้

ในกรณีที่มีความเคลื่อนแคลงหรือสงสัยว่าจะขัดกับข้อบังคับนี้
คณะกรรมการพินิจฉัย เป็นประการใดแล้ว จึงปฏิบัติตามคำสั่ง

ประจำวุฒิสภาแต่ละคณะมอบหมายเมื่อได้หารือคณะกรรมาธิการ
เป็นกรรมการ

ให้คณะกรรมการเลือกรองประธานคณะกรรมการ เลขานุการคณะกรรมการ และตำแหน่งอื่น
ตามความจำเป็น

ให้สำนักงานเลขานุการวุฒิสภาปฏิบัติหน้าที่ฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการตามวรรคหนึ่ง
ข้อ ๓๘ คณะกรรมการมีหน้าที่และอำนาจ ดังต่อไปนี้
(๑) ส่งเสริมสนับสนุน ให้มีการปฏิบัติตามข้อบังคับนี้อย่างเคร่งครัด
(๒) ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเที่ยงธรรมและรักษาความลับที่ได้จากการปฏิบัติหน้าที่
(๓) รับและพิจารณาเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับจริยธรรมจากสมาชิก บุคคลหรือนายงานใด
กรณีที่มีการกล่าวหาว่าสมาชิกหรือกระทำผิดจริยธรรมการกระทำการผ่าฟันหรือไม่ปฏิบัติตามข้อบังคับนี้
(๔) พิจารณาวินิจฉัยชั่วด้านปัญหาอันเกิดจากการใช้ข้อบังคับนี้ เมื่อได้วินิจฉัยแล้วให้คำวินิจฉัยเป็นที่สุด
(๕) แต่งตั้งคณะอนุกรรมการหรือคณะทำงานเพื่อดำเนินการใด ๆ อันอยู่ในหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมการ รวมทั้งมอบให้คณะอนุกรรมการหรือคณะทำงานดังกล่าวทำการแทน แล้วรายงานให้คณะกรรมการทราบ
(๖) ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่วุฒิสภามอบหมาย
ข้อ ๓๙ กรรมการพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) จากสมาชิกภาพของการเป็นสมาชิก
(๔) พ้นจากตำแหน่งประธานคณะกรรมการสามัญประจำวุฒิสภา
(๕) ประธานคณะกรรมการสามัญประจำวุฒิสภาที่มอบหมายนั้นพ้นจากตำแหน่ง หรือมีการยกเลิกการมอบหมาย
(๖) อายุของวุฒิสภาสินสุดลง
(๗) วุฒิสมาคมีมติงโทษตามข้อ ๔๓

ข้อ ๔๑ ให้คณะกรรมการพิจารณาเรื่องที่ได้รับการร้องเรียนเกี่ยวกับจริยธรรมของสมาชิกหรือ
กรรมาริการให้แล้วเสร็จภายในหกสิบวันนับแต่วันที่รับเรื่องร้องเรียนจากเลขาธิการวุฒิสภา หากมีความจำเป็น
ไม่สามารถพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาดังกล่าว ให้คณะกรรมการขอขยายเวลาต่อ
ประธานวุฒิสภาได้ไม่เกินสองครั้ง ครั้งละไม่เกินสามสิบวัน

ข้อ ๔๒ เมื่อคณะกรรมการได้พิจารณาเสร็จแล้ว ให้รายงานต่อวุฒิสภา ในรายงานดังกล่าว
คณะกรรมการต้องสรุปข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานต่าง ๆ พร้อมทั้งความเห็นว่าสมาชิกหรือ
กรรมาริการผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อบังคับหรือไม่ อย่างไร ข้อใด และควรดำเนินการต่อไปอย่างไร
เพื่อให้วุฒิสภาพิจารณา โดยให้เป็นการประชุมลับ

ข้อ ๔๓ ในกรณีที่วุฒิสภาเห็นว่ามีหลักฐานและข้อเท็จจริงอันควรเชื่อได้ว่าสมาชิกหรือ
กรรมาริการผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อบังคับนี้ ให้วุฒิสภามีมติว่ากล่าวตักเตือน หรือตำหนิ

ในกรณีที่วุฒิสภามีมติว่าเป็นการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อบังคับนี้ อันเกี่ยวกับมาตรฐาน
ทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง ให้ประธานวุฒิสภาส่งเรื่องให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปราม
การทุจริตแห่งชาติพิจารณาดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องต่อไป และแจ้งให้ที่ประชุมวุฒิสภาทราบ

มติของวุฒิสภาตามวรรคหนึ่ง ให้ถือเอาคะแนนเสียงไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิก
ทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ เว้นแต่มติของวุฒิสภาตามวรรคสอง ให้ถือเอาคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสามในห้า
ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่

ข้อ ๔๔ การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามจริยธรรมตามหมวด ๑ ส่วนที่ ๑ ให้ถือว่ามีลักษณะ
ร้ายแรง

การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามจริยธรรมกรณีอื่นนอกจากที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง จะถือว่า
มีลักษณะร้ายแรงหรือไม่ ให้พิจารณาจากพฤติกรรม เจตนา ตำแหน่ง ความสำคัญของตำแหน่ง หน้าที่
ความรับผิดชอบ อายุ ประวัติและความประพฤติของผู้นั้น มูลเหตุจนใจ สภาพแวดล้อมแห่งกรณี
ผลรายหรือความร้ายแรงของความเสียหายที่เกิดจากการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตาม และเหตุอื่นอันควร
นำมาประกอบการพิจารณา

ข้อ ๔๕ มาชิกและกระมาธิกาธินาจักต้องปฏิบัตน์ให้เป็นไปตามข้อบังคับนี้และเคารพบรรณาธินี
หรือคำบรินิดฉัยของคณะกรรมการและวุฒิตาภา

ในกรณีที่มีข้อขัดข้องในการดำเนินการตามระเบียบทามวรรคหนึ่ง ให้ดำเนินการตามมติ
ของคณะกรรมการ

ข้อ ๔๗ เรื่องร้องเรียนที่อยู่ระหว่างการพิจารณาหรือที่มีการยื่นเรื่องไว้ก่อนวันที่ข้อบังคับนี้
ใช้บังคับให้ดำเนินการต่อไปตามข้อบังคับนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๓
ศาสตราจารย์พิเศษพรเพชร วิชิตชลชัย
ประธานวุฒิสภา