เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๑๔ ก

ราชกิจจานุเบกษา

หน้า ๓๙

(อม.๓๐)
คำพิพากษา

คดีหมายเลขดำที่ อสม. ๑๘๖/๒๕๖๑
คดีหมายเลขแดงที่ อสม. ๑๑๒/๒๕๖๒
ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
วันที่ ๑๕ เดือน พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
ผู้ร้อง
นางสุวรรณ์ นนทานอก
ผู้ถูกกล่าวหา
### เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจนใจไม่ยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดและมีพฤติการณ์
อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาระไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น กรนี้พ้นจากตำแหน่งและกรณีพ้นจาก
ตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำเนินการบริหารราชการบริหารส่วนตำบลหนองขาม
อำเภอเก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ และทำมมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใด
ในพรรถการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง กับลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔, ๑๑๙’ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ៩០
ผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ

พิเคราะห์คำร้อง เอกสารประกอบคำร้อง และคำให้การของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว คดีวินิจฉัยได้
โดยไม่จำต้องเรียกพยานมาไต่สวน ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง

เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๑๔ ก

## คำพิพากษา
### คดีหมายเลขดำที่ อสม. ๑๘๖/๒๕๖๑
#### คดีหมายเลขแดงที่ อสม. ๑๑๒/๒๕๖๒
##### ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
###### ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
####### วันที่ ๑๕ เดือน พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ผู้ร้อง นางสาวสุพรรณี สืบแจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งระบุไว้ว่าเป็นนายกองค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม อ.แก่งคร้อ จ.ชัยภูมิ มีเงินสดจำนวน 1,860,000 บาท โดยไม่ได้รับอนุมัติจากสภาองค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม และมีหลักฐานแสดงว่าตนเป็นเจ้าของบ้านเลขที่ 99/1 หมู่ 5 ถนนเลี่ยงเมืองปากเกร็ด-นนทบุรี (บางตลาด) กรุงเทพฯ และทะเบียนรถยนต์ยี่ห้อโตโยตา มูลค่าประมาณ 250,000 บาท นอกจากนี้ยังมีหลักฐานแสดงรายได้ประจำปีของตนเองอย่างครบถ้วน และมีสำเนาหนังสือรับรองรายได้จากนายกองค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม อ.แก่งคร้อ จ.ชัยภูมิ เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 และมีสำเนาหนังสือรับรองรายได้จากเทศบาลเมืองปากเกร็ด อ.ปากเกร็ด เชียงใหม่ และมีสำเนาหนังสือรับรองรายได้จากกรมสรรพากร เพื่อสนับสนุนการสอบสวนในกรณีที่เกิดขึ้นภายหลัง การสอบสวนดังกล่าวดำเนินการไปจนถึงปัจจุบัน และยังคงดำเนินการอยู่

หรือทั้งจำทั้งปรับ และกำหนดมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา ๓๔ วรรคหนึ่ง โดยบัญญัติว่า
"... ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปี
นับแต่วันที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย ... " และวรรคสอง บัญญัติว่า
" ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตามวรรคหนึ่งพ้นจากตำแหน่งก่อนวันที่ความปรากฏต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช.
ระยะเวลาห้าปีตามวรรคหนึ่งให้นับแต่วันที่ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งดังกล่าว” ดังนี้ โทษทางอาญาตามกฎหมาย
ที่บัญญัติในภายหลังจึงไม่แตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด อันจะเป็นปัญหาให้ต้องพิจารณา
ปรับใช้ในส่วนกฎหมายที่เป็นคุณแก่ผู้ถูกกล่าวหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ และต้องใช้กฎหมาย
ที่ใช้ในขณะกระทำผิดบังคับแก่คนนี้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒ สำหรับมาตรการบังคับ
ทางการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๘๑ ประกอบมาตรา ๑๑๔ วรรคสาม มิใช่มาตรการบังคับทางการเมือง
ตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด จึงต้องใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย
การป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ บังคับแก่คนนี้ เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า
ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม ซึ่งตามพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔ บัญญัติว่า
“ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง นายความว่า ... (๗) ผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น
และผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตามที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. กำหนด
โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา” และผู้รองออกประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปราม
การทุจริตแห่งชาติ เรื่อง การกำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น
และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๕๔
ข้อ 4 (7) (x) การกำหนดให้ผู้ดำรงตำแหน่งรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นผู้ดำรงตำแหน่ง
ทางการเมือง มีหน้าที่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง
ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม ๒๕๕๔ อันเป็นช่วงเวลาที่ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่ง
รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม ‘แม้ต่อมาผู้รองออกประกาศคณะกรรมการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง การกำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น ‘รองผู้บริหารท้องถิ่น’
‘ฝ่ายยู่บริหารทองถิน และสมาชิกสภาท้องถินขององค์กรปกครองส่วนทองถิน เป็นผู้ดำรงตำแหน่ง’
ทางการเมือง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. ‘560 “แก้ไขเพิ่มเติมประกาศฉบับเดิม ‘แต่ประกาศฉบับใหม่

เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๑๔ ก

ราชกิจจานุเบกษา

หน้า ๔๒

๓๑ ตุลาคม ๒๕๖๒
ยังคงกำหนดให้รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้ถูกกล่าวหา
จึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔ มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบของตน คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะต่อผู้ร้อง
ภายในสามสิบวันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ผู้ถูกกล่าวหาไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่ง ผู้ร้องมีหนังสือ
แจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งจะข้อเท็จจริงและเหตุผลของการไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดแล้ว แต่ผู้ถูกกล่าวหาเพิกเฉย ซึ่งการยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินเป็นหน้าที่สำคัญของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ต้องปฏิบัติ
อันเป็นมาตรการในการตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเพื่อให้เกิด
การตรวจสอบผู้ใช้อำนาจรัฐ จึงฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาจงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่ง มีผลห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหา
ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๓๔ วรรคสอง

ส่วนที่ผู้ร้องขอให้ลงโทษผู้ถูกกล่าวหาในข้อหาเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรณีพ้นจากตำแหน่ง
เห็นว่า รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ២៩ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า
บุคคลไม่ต้องรับโทษอาญา เว้นแต่ได้กระทำการอันกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำนั้นบัญญัติ
เป็นความผิดและกำหนดโทษไว้ และโทษที่จะลงแก่บุคคลนั้นจะหนักกว่าโทษที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย
ที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำความผิดมิได้ โดยพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ٠) เช่นใช้บังคับแก่คดีนี้มีระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน

ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายใต้กำหนดอายุความห้าปีนับแต่วันกระทำความผิด
เป็นอันขาดอายุความ แม้มีตรา ๙๕ (๔) ไม่ใช่บทบัญญัติเกี่ยวกับโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิด
แต่ก็เป็นบทบัญญัติเกี่ยวกับระยะเวลาที่บุคคลอาจต้องรับโทษอาญาซึ่งเกี่ยวพันกับบทกำหนดโทษ
และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๒๕ วรรคหนึ่ง ที่กำหนดให้การดำเนินคดีอาญาตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้
เมื่อได้ยื่นฟ้องคดีต่อศาลแล้วให้อายุความสะดุดหยุดลง ย่อมทำให้ระยะเวลาที่บุคคลอาจต้องรับโทษอาญาเพิ่มขึ้น
หรือหนักกว่าระยะเวลาที่กำหนดไว้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ จึงต้องใช้บทบัญญัติ
เรื่องอายุความตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำความผิด
เมื่อผู้ถูกกล่าวหาไม่ยื่นคำร้องภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖ ครบกำหนดต้องยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในวันที่ ๑๑ มกราคม ๒๕๕๗
แต่ผู้ถูกกล่าวหาไม่ยื่นภายในกำหนดเวลาดังกล่าว จึงถือว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดในวันที่
๑๒ มกราคม ๒๕๕๗ อันเป็นวันถัดจากวันที่ครบกำหนดยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง เม้นำผู้ร้องยื่นคำร้องคดีนี้เมื่อวันที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๖๑ อันเป็นการยื่นคำร้อง
ภายในกำหนดอายุความห้าปีนับแต่วันที่ผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดก็ตาม แต่เมื่อไม่ได้ตัวผู้ถูกกล่าวหา
มาศาลภายในอายุความห้าปีนับแต่วันที่ผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิด ก็ดี ส่วนอาญาที่ขอให้งลงโทษผู้ถูกกล่าวหา
ในข้อหาเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบ
ต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่ง จึงขาดอายุความ ย่อมไม่อาจลงโทษโกรธแช่งซัดฮึดฮัดด่า

และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ ยังมีผลต่อไปแต่เฉพาะกับคดีที่ได้ยื่นฟ้องไว้ก่อนกฎหมาย
ที่แก้ไขใหม่ใช้บังคับ ดังนั้น เมื่อพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ที่แก้ไขใหม่ ไม่ได้กำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น
ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี จึงเป็นกรณีที่บทบัญญัติ
ของกฎหมายที่บัญญัติในภายหลังบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นไม่เป็นความผิดต่อไป ผู้ถูกกล่าวหา
ซึ่งเป็นผู้กระทำความผิดนั้นย่อมพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒
วรรคสอง

พิพากษาว่า นางสุวรรณ์ นนทานอก ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายก
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม อำเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ห้ามมิให้
ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่
๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖ ซึ่งเป็นวันที่ผู้ถูกกล่าวหาพ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง ข้อหาและคำขออื่น
นอกจากนี้ใหยก.
# นายอนันต์ วงษ์ประภาธัตน์
## นางนุจรินทร์ จันทร์พรายศรี
## นายจักษ์ชัย เยวิทยกษ์
### นางสร้างคนา กมลละคร