ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง
กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

เรื่อง มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์สำหรับเครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงมาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่วิทยุ VHF เพื่อให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีและสภาพการณ์ปัจจุบัน

อาศัยอำนาจตามมาตรา ๒๗ (๑๐) และ (๒๔) แห่งพระราชบัญญัติตามกฎเกณฑ์ของคณะอนุกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ กำหนดให้

ข้อ ๑ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒ ให้ยกเลิกประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ว่าด้วยมาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์ เรื่อง เครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่วิทยุ VHF ลงวันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๐

ข้อ ๓ บรรดาประกาศ ระเบียบ ข้อบังคับ หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่ได้กำหนดไว้แล้ว ในประกาศนี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับประกาศนี้ ให้ใช้ประกาศนี้แทน

ข้อ ๔ มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์สำหรับเครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF ให้เป็นไปตามมาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์ กสทช. มท. ๑๐๒๑ - ๒๕๖๒ แนบท้ายประกาศนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๒๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
พลเอก สุภจนธนะสินทร
กรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
ทำหน้าที่ประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

# มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์

## เครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล
- ย่านความถี่ VHF

### ข้อ 1
- ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

### ข้อ 2
- ให้ยกเลิกประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ว่าด้วยมาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์ เรื่อง เครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่วิทยุ VHF ลงวันที่ 8 พฤศจิกายน 2550

### ข้อ 3
- บรรดาประกาศ ระเบียบ ข้อบังคับ คำสั่ง อื่น ๆ ในส่วนที่ได้กำหนดไว้แล้ว ในประกาศนี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับประกาศนี้ ให้ใช้ประกาศนี้แทน

### ข้อ 4
- มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์สำหรับเครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF เป็นไปตามมาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์ กสทช. มท. 1021 - 2562

## Footnotes and Annotations
- สํานักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
- 87 ถนนพหลโยธินซอย 8 เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร 10400
- Tel. +66 (0)2670-8888 Website: www.nbtc.go.th

# สารบัญ

## ข้อกำหนดภาคเครื่องส่ง (Transmitter)
- 2.1 กำลังคลื่นพาห์ที่กำหนด (Carrier power) : 1
- 2.2 การแพร่ปลอมปลอด (Conducted spurious emissions) : 2
- 2.3 ค่าผิดพลาดทางความถี่ (Frequency error) : 2
- 2.4 ค่าเบี่ยงเบนทางความถี่ (Frequency deviation) : 2
- 2.5 กำลังช่องประชิด (Adjacent channel power) : 3

## ข้อกำหนดภาคเครื่องรับ (Receiver)
- 3.1 ความไว้ที่ใช้ได้สูงสุด (Maximum usable sensitivity) : 3
- 3.2 การเลือกรับสัญญาณ (Adjacent channel selectivity) : 3
- 3.3 การขจัดสัญญาณไม่พึงประสงค์และสัญญาณปลอม (Spurious rejection) : 3

## ข้อกำหนดด้านความปลอดภัย
- 4.1 ความปลอดภัยไฟฟ้า (Electrical Safety Requirements) : 3
- 4.2 ความปลอดภัยเกี่ยวกับการใช้เครื่องส่งวิทยุคมนาคมต่อสุขภาพของมนุษย์ (Radiation Exposure Requirements) : 4

## วิธีการทดสอบ
- 5.1 เครื่องส่ง : 4
- 5.2 เครื่องรับ : 4
- การแสดงความสดคล้องตามมาตรฐานทางเทคนิค : เอกสารอ้างอิงวิธีการทดสอบ : 5

# มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์

## เครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF

### 1. ขอบข่าย

มาตรฐานทางเทคนิคนี้ ระบุลักษณะทางเทคนิคขั้นต่ำสำหรับเครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล (Maritime Mobile Service) ที่มีการมอบดูแลความถี่ (FM) หรือมอบดูแลเฟส (PM) ผ่านความถี่ 156 - 162.050 เมกะเฮิรตซ์ (MHz) และมีช่องห่างระหว่างช่องสัญญาณ (channel spacing) 25 กิโลเฮิรตซ์ (kHz) ซึ่งใช้เป็นเครื่องวิทยุคมนาคมสำหรับสถานีฝั่ง (coast station) สถานีเรือ (ship station) และชนิดมือถือ (push-to-talk หรือ hand portable station)

- **1**) เครื่องวิทยุคมนาคมสำหรับสถานีฝั่ง (coast station) หมายถึง เครื่องรับส่ง (transceiver) ที่มีชั้นสายอากาศสำหรับใช้กับสายอากาศภายนอก และเป็นเครื่องที่ประสงค์จะนำไปใช้ประจำสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง เพื่อติดต่อสาระสนเทศกับสถานีเรือ

- **2**) เครื่องวิทยุคมนาคมสำหรับสถานีเรือ (ship station) หมายถึง เครื่องรับส่งที่มีชั้นสายอากาศสำหรับใช้กับสายอากาศภายนอก และเป็นเครื่องติดตั้งประจำที่ในเรือ (on board a vessel) ทั้งนี้ ไม่รวมถึงสถานีย่านช่วยชีวิต (survival craft station)

- **3**) เครื่องวิทยุคมนาคมชนิดมือถือ (push-to-talk หรือ hand portable station) หมายถึง เครื่องรับส่งที่มีสายอากาศภายในตัว (integral antenna) หรือที่มีชั้นสายอากาศสำหรับใช้กับสายอากาศภายนอกหรือทั้งสองอย่าง และเป็นเครื่องที่ประสงค์จะนำไปใช้ในลักษณะพาดติดตัว หรือถืออยู่ในมือ

 การใช้งานเครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ผ่านความถี่ VHF ต้องเป็นไปตามแผนความถี่วิทยุที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ประกาศกำหนด

## 2. อินโฟราเมชันเกี่ยวกับเครื่องส่ง (Transmitter)

### 2.1 การกำลังคลื่นไฟฟ้าที่กำหนด (Carrier power)

นิยาม การกำลังคลื่นไฟฟ้าที่กำหนด หมายถึง การกำลังส่งเฉลี่ย (mean power) ที่ส่งไปยังสายอากาศเทียม (antificial antenna) ในขณะที่ไม่มีการมอบดูแลเชิงกำลังส่งที่วัดได้จากการทดสอบจะต้องมีค่าไม่เกิน ±1.5 dB ของค่ากำลังส่งที่ผู้ผลิตประกาศหรือแจ้งในเอกสารลักษณะทางเทคนิคของเครื่องวิทยุ

**ข้อจำกัด:** การกำลังคลื่นไฟฟ้าที่กำหนด (rated carrier power) มีอยู่ภายใต้ข้อจำกัดในการทำงาน จะต้องมีค่าไม่เกินค่าในตารางต่อไปนี้

| อินโดนเด็ก | การกำลังคลื่นไฟฟ้าที่กำหนด |
| --- | --- |
| สภาพณฝั่ง | 50 |
| สภาพณเรือ * | 25 |
| มือถือ * | 5 |

* เครื่องวิทยุคมนาคมสำหรับสถานีเรือและชนิดมือถือนี้จะต้องมีความสามารถในการปรับลดกำลังคลื่นไฟฟ้าให้มีค่าไม่เกิน 1 บาทได้

มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์

กสทช. มท. 1021 – 2562

เครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF

## การแพร่ปลอม (Conducted spurious emissions)

นิยาม การแพร่ปลอม หมายถึง การแพร่ที่ขึ้นอยู่บนสายอากาศที่ความถี่วิทยุใดๆ ที่อยู่นอกเหนือจากความจำเป็น (necessary bandwidth) ซึ่งสามารถลดลงได้โดยไม่ได้ทำให้การสื่อสารได้รับผลกระทบ การแพร่ปลอมนี้รวมถึงการแพร่มอนิก (harmonic emission) การแพร่พาหะชิติก (parasitic emission) ผลจากการโมดูละเทียบระหว่างกัน (intermodulation product) และผลจากการแปลงความถี่ (frequency conversion product) แต่ไม่รวมถึงการแพร่นอกแถบ (out-of-band emission)

### ขีดจำกัด
กำลังของการแพร่ปลอมจะต้องเป็นไปตามคำแนะนำหนึ่งที่กำหนด ดังต่อไปนี้

1) กำลังการแพร่ปลอมในช่วงคลื่นความถี่ 9 กิโลเฮิรตซ์ (kHz) ถึง 2 กิโลเฮิรตซ์ (GHz)

| ช่วงห่างระหว่าง | ย่านความถี่ | ขีดจำกัดการแพร่ปลอม |
| --- | --- | --- |
| ช่องสัญญาณ | | |
| 25 kHz | 9 kHz ถึง 2 GHz | P_{\text{mean}} \leq P_{\text{max}}/10 = P_{\text{min}} + P_{\text{residual}} |

2) กำลังการแพร่ปลอมในช่วงคลื่นความถี่ 9 กิโลเฮิรตซ์ (kHz) ถึง 2 กิโลเฮิรตซ์ (GHz) ในรูปแบบของกำลังในขณะที่ไม่มีการโมดูละเทียบ

| ช่วงห่างระหว่าง | ย่านความถี่ | ขีดจำกัดการแพร่ปลอม |
| --- | --- | --- |
| ช่องสัญญาณ | | P_{\text{mean}} \leq P_{\text{max}}/10 = P_{\text{min}} + P_{\text{residual}} |
| 25 kHz | 9 kHz ถึง 2 GHz | -36 dBm |

## เครื่องวัดทางความถี่ (Frequency error)

นิยาม เครื่องวัดทางความถี่ หากแสดงค่าแตกต่างระหว่างความถี่คลื่นพาห์ในขณะที่ไม่มีการโมดูละเทียบกับความถี่ที่ระบุ (nominal frequency) จะเรียกว่าเครื่องส่งผิดปกติ

### ขีดจำกัด
ค่าผิดพลาดทางความถี่จะต้องมีค่าไม่เกิน ±1.5 กิโลเฮิรตซ์ (kHz)

## เครื่องเบ่งบอกทางความถี่ (Frequency deviation)

นิยาม เครื่องเบ่งบอกทางความถี่ หากแสดงค่าแตกต่างที่มากที่สุดระหว่างความถี่ขณะหนึ่ง (instantaneous frequency) เมื่อมีการโมดูละเทียบกับความถี่คลื่นพาห์ในขณะที่ไม่มีการโมดูละเทียบ

### ขีดจำกัด
ค่าเบ่งบอกทางความถี่จะต้องมีค่าไม่เกิน ±5 กิโลเฮิรตซ์ (kHz)

กำลังช่องประชิด (Adjacent channel power)

นิยาม กำลังช่องประชิด หมายถึง ส่วนหนึ่งของกำลังทั้งหมด (total output power) ของภาคเครื่องส่งที่มีการ modulating ตามที่กำหนด ซึ่งตกอยู่ในแถบผ่าน (passband) ที่มีจุดกึ่งกลางอยู่ที่ความถี่ที่ระบุ (nominal frequency) ของช่องประชิดช่องใดช่องหนึ่ง คำกำลังช่องประชิดเป็นผลรวมของกำลังเฉลี่ยที่เกิดจากการ modulating เสียงฮีมและสัญญาณรบกวน (hum and noise) ของเครื่องส่งขึ้นจำกัด กำลังช่องประชิดจะต้องมีค่าไม่เกิน 70 dB

3. ข้อกำหนดภาคเครื่องรับ (Receiver)

3.1 ความไว้ที่ใช้ได้สูงสุด (Maximum usable sensitivity)

นิยาม ความไว้ที่ใช้ได้สูงสุด หมายถึง ระดับสัญญาณป้อนเข้า (input) ต่ำสุดของภาคเครื่องรับที่ความถี่ที่ระบุ ซึ่งเมื่อมีการ modulating ตามที่กำหนด จะทำให้เกิดค่า SINAD มาตรฐานที่สัญญาณขาออก (output) ของภาคเครื่องรับ

ขีดจำกัด ความไว้ที่ใช้ได้สูงสุดจะต้องไม่เกินค่าสัญญาณป้อนเข้าจะต้องมีค่าไม่เกิน -6 dBuV ที่ 12 dB SINAD หรือไม่เกิน +6 dBuV ที่ 20 dB SINAD

3.2 การเลือกสัญญาณช่องประชิด (Adacent channel selectivity)

นิยาม การเลือกสัญญาณช่องประชิด หมายถึง ความสามารถของภาคเครื่องรับในการรับสัญญาณที่มีการ modulating ในขณะที่มีสัญญาณอื่นๆ มีการเลือกสัญญาณประชิด
cЂ¢
ขีดจำกัด การเลือกสัญญาณช่องประชิดต้องไม่น้อยกว่า 70 dB

3.3 การขจัดสัญญาณไม่พึงประสงค์และสัญญาณปลอมปลอม (Spurious response rejection)

นิยาม การขจัดสัญญาณไม่พึงประสงค์และสัญญาณปลอมปลอม หมายถึง ความสามารถของภาคเครื่องรับในการแยกแยะระหว่างสัญญาณอื่นๆ จากความจริง
cЂ¢
ขีดจำกัด หากความถี่ใดๆ มีช่วงห่างจากความถี่ที่ระบุ (nominal frequency) เพียงแค่กว่า 25 kHz นอกจากนี้ยังมีการจัดการขจัดสัญญาณไม่พึงประสงค์และสัญญาณปลอมปลอม จะต้องไม่น้อยกว่า 70 dB

4. ข้อกำหนดด้านความปลอดภัย

4.1 ความปลอดภัยทางไฟฟ้า (Electrical Safety Requirements)

ความปลอดภัยทางไฟฟ้าของเครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล อ่านความถี่ VHF เป็นไปตามมาตรฐานโลกมาตราฐานใหม่

- IEC 60950 – 1 : Information Technology Equipment – Safety – Part 1 : General Requirements

มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์

กสทช. มท. 1021 – 2562

เครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF

4.2 ความปลอดภัยเกี่ยวกับการใช้เครื่องวิทยุคมนาคมต่อสุขภาพของมนุษย์ (Radiation Exposure Requirements)

การติดตั้งสถานีวิทยุคมนาคมและทำการใช้งานเครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF จะต้องสอดคล้องกับข้อกำหนดของมาตรฐานความปลอดภัยต่อสุขภาพของมนุษย์จาก การใช้เครื่องวิทยุคมนาคม รวมทั้งหลักเกณฑ์และมาตรการกำกับดูแลความปลอดภัยต่อสุขภาพของมนุษย์ จากการใช้เครื่องวิทยุคมนาคมที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม แห่งชาติประกาศกำหนด

5. วิธีการทดสอบ
5.1 ภาคเครื่องส่ง
5.1.1 กำลังคลื่นพาห์ที่กำหนด (Carrier power)

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 300 162-1 [1] หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

5.1.2 การแพร่ปลอมปลอม (Conducted spurious emissions)

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 300 162-1, ITU-R Rec. SM 329-10 [2] หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

5.1.3 ค่าผิดพลาดทางความถี่ (Frequency error)

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 300 162-1 หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

5.1.4 ค่าเบี่ยงเบนทางความถี่ (Frequency deviation)

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 300 162-1 หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

5.1.5 กำลังช่องประชิด (Adjacent channel power)

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 300 162-1 หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

5.2 ภาคเครื่องรับ
5.2.1 ความสามารถในการทำงานสูงสุด (Maximum usable sensitivity)

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 300 162-1 หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

5.2.2 การเลือกสัญญาณช่องประชิด (Adjacent channel selectivity)

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 300 162-1 หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

5.2.3 การจำกัดสัญญาณไม่พึงประสงค์และสัญญาณปลอมปลอม (Spurious response rejection)

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 300 162-1 หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

6. การแสดงความสดคล่องตามมาตรฐานทางเทคนิค

เครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF โดยแสดงความสดคล่องตาม มาตรฐานนี้ โดยถือเป็นเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์ประเภท X เครื่องที่กำหนดไว้ในประกาศคณะกรรมการ กิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติตาม เรื่อง การตรวจสอบและรับรองมาตรฐานของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์

มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์

กสทช. มท. 1021 – 2562

เครื่องวิทยุคมนาคมในกิจการเคลื่อนที่ทางทะเล ย่านความถี่ VHF

เอกสารอ้างอิง

[1] ETSI EN 300 162-1 v1.4.1: Electromagnetic compatibility and Radio spectrum Matters (ERM); Radiotelephone transmitters and receivers for the maritime mobile service operating in VHF bands; Part 1: Technical characteristics and methods of measurement

[2] ITU-R Recommendation SM. 329-12 : Unwanted emissions in the spurious domain