เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๐๘ ก

ราชกิจจานุเบกษา

๑๕ ตุลาคม ๒๕๖๒

พิเคราะห์คำร้อง เอกสารประกอบคำร้อง และคำให้การของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว เห็นว่า
คดีวินิจฉัยได้โดยไม่จำต้องเรียกพยานมาไต่สวน ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่งรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลวังคีรี อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง เมื่อวันที่
๒ ตุลาคม ๒๕๕๒ และพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 5 กันยายน ๒๕๕๖ ซึ่งเป็นวันถัดจากวันครบวาระ
การดำรงตำแหน่ง ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง
กรณีพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม ๒๕๕๖ โดยไม่แนบเอกสารประกอบให้ถูกต้องครบถ้วน
ได้แก่ สำเนาหนังสือรับรองยอดหนี้คงเหลือหรือสำเนาใบเสร็จชำระหนี้ระบุยอดหนี้คงเหลือของธนาคาร
ณ วันที่ 5 กันยายน ๒๕๕๖ และสำเนาแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาปีภาษี ๒๕๕๕
และผู้ถูกกล่าวหาไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง กรณีพ้นจาก
ตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี

ปัญหาต้องวินิจฉัยมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะใช้ไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสาร
ประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่ง หรือไม่ เห็นว่า คดีนี้ผู้ร้องขอให้ลงโทษ
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑
มาตรา 81 และมาตรา 167 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 22 กรกฎาคม 2561 โดยมาตรา 3
ของพระราชบัญญัติดังกล่าวให้ยกเลิกพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม แต่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. 2561 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ภายหลังการทำความผิดยังคงบัญญัติให้การกระทำตามคำร้อง
เป็นความผิดอยู่ โดยมีบทกำหนดโทษทางอาญาตามมาตรา 167 หากจำคุกไม่เกินหกเดือน
หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และกำหนดมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา 81
โดยบัญญัติว่า “... ในกรณีที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาว่า
ผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดตามที่ถูกกล่าวหาฯให้ผู้ต้องดำเนินงานนั้นฟันจากตำแหน่งนับแต่วันหยุด
ปฏิบัติหน้าที่ และให้มอบอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้นั้น และจะมอบอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลา

บังคับทางการเมืองในมาตรา ๓๔ วรรคหนึ่ง โดยบัญญัติว่า "... ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่ง
ทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ศาลมีคำแผนกคดีอาญา
ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย ..." และวรรคสอง บัญญัติว่า “ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ตามวรรคหนึ่งพ้นจากตำแหน่งก่อนวันที่ความปรากฏต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ระยะเวลาห้าปีตามวรรคหนึ่ง
ให้นับแต่วันที่ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งดังกล่าว” ดังนี้ โทษทางอาญาตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง
จึงไม่แตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด กรณีจึงต้องใช้กฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำผิดบ้างคับแก่คนี้
ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒ สำหรับมาตรการบังคับทางการเมืองตามพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๘๑
มิใช่มาตรการบังคับทางการเมืองตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด จึงต้องใช้พระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ บังคับแก่คนี้
เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบล ซึ่งเป็น
รองผู้บริหารท้องถิ่นตามที่ผู้ร้องออกประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
เรื่อง กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๕๔ ข้อ ๔ (๗) (ข)
ผู้ถูกกล่าวหาจึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามพระราชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔ มีหน้าที่ยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบของตน คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ
ต่อผู้ร้องภายในสามสิบวันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
ต่อผู้ร้องโดยไม่นับเอกสารให้ถูกต้องครบถ้วน ประกอบด้วยสำเนาหนังสือรับรองยอดหนี้คงเหลือหรือสำเนา
ใบเสร็จชำระหนี้ระบุยอดหนี้คงเหลือของธนาคาร ธนารักษ์ ในวันที่ 5 กันยายน พ.ศ.2556 และสำเนาแบบแสดงรายการ
ภาษีเงินได้ของคนธรรมดาปีภาษี พ.ศ.2555 เป็นเหตุให้ผู้ร้องไม่อาจตรวจสอบความถูกต้องและความมีอยู่จริง
ของทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ถูกกล่าวหาได้มีผลเท่านั้น การไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด พฤติการณ์ดังกล่าวมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่า

ผู้ถูกกล่าวหาว่าไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ซึ่งการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินเป็นหน้าที่สำคัญของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ต้องปฏิบัติ อันเป็นมาตรการในการตรวจสอบ
ทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเพื่อให้เกิดการตรวจสอบผู้ใช้อำนาจรัฐ จึงฟังได้ว่า
ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลา
ที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่ง มีผลห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินการแทนทางการเมือง
หรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง
นอกจากนี้ การกระทำของผู้ถูกกล่าวหายังเป็นความผิดฐานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๑๑๙ ด้วย

ปัญหาต้องวินิจฉัยต่อไปมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
หรือไม่ เห็นว่า คดีนี้ผู้ร้องยืนคำร้องขอยืมไทยผู้ถูกกล่าวหาภายหลังพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ใช้บังคับ ซึ่งพระราชบัญญัติดังกล่าว
ไม่ได้กำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น
มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่ง
มาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี จึงเป็นกรณีที่บทบัญญัติของกฎหมายที่บัญญัติในภายหลังบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้น
ไม่เป็นความผิดต่อไป ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งเป็นผู้กระทำความผิดนั้นมาย้อนพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิด
ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒ วรรคสอง และเมื่อการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาไม่เป็นความผิดแล้ว
จึงไม่อาจใช้มาตรการบังคับทางการเมืองกับผู้ถูกกล่าวหา กรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
ในการดำรงตำแหน่งรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลวังคีย์ได้

พิพาทาว่า นายธงค์ฤทธิ์ สิงหโชตกุล ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรุณาพ้นจาก
ตำแหน่งรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลวังคีย์ อภิเภอห้อยยอด จังหวัดตรัง ตามพระราชบัญญัติ

เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๐๘ ก

# คำพิพากษา
## คดีหมายเลขดำที่ อม. ๒๒๕/๒๕๖๑
### คดีหมายเลขแดงที่ อม. ๑๒๙/๒๕๖๒
#### ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
##### ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
###### วันที่ ๒๓ เดือน พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓
ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปี
นับแต่วันที่ 6 กันยายน 2556 ซึ่งเป็นวันที่ผู้ถูกกล่าวหาฟ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542 มาตรา 34 วรรคสอง
กับมีความผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. 2542 มาตรา 119 จากเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจะไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. โดยในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรนี้พ้นจากตำแหน่ง
จำคุก 2 เดือน และปรับ 8,000 บาท หากผู้ถูกกล่าวหาทำการรับสารภาพ เป็นประโยชน์แก่การพิจารณา
มีเหตุบรรเทาโทษ มีโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คนจำคุก 1 เดือน
และปรับ 4,000 บาท หากปรากฏว่าผู้ถูกกล่าวหาเคยได้รับโทษจำคุกก่อนโทษจำคุกจึงให้รอการลงโทษไว้
จนกำหนดได้ปีตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 นอกจากนี้ให้ระวางโทษให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 29,30 การข้ออื่นนอกจากนี้ให้ยก.

นายวุฒิชัย ธัญจิตตวิวัฒน์
นายแรงรณ์ พิพนธ์พจนพิสุทธิ์
นายณัฏฐชัย นายภาชนะธุรกฤษ
นายน้ำเพชร พานะสถึก
นายประทีป อ่าววิจิตรกุล
นายเอกศักดิ์ อันตรปฏรณ์
นายสนธิศาสตร์ เจตน์วราพงศ์
นายประสิทธิ์ สนามชวด