๑. กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายในการยุบหรือควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กหรือไม่ และมีมาตรการที่ชัดเจนเป็นรูปธรรมในการแก้ไขปัญหาโรงเรียนขนาดเล็กนั้นอย่างไร และมาตรการดังกล่าวทั้งปวงได้เปิดโอกาสให้ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมหรือมีบทบาทในการตัดสินใจหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. กระทรวงศึกษาธิการมีมาตรการใดในการส่งเสริมให้โรงเรียนขนาดเล็กที่ได้รับความร่วมมือจากชุมชนเป็นอย่างดี เป็นส่วนหนึ่งของความเข้มแข็งของชุมชนเหล่านั้นให้สามารถจัดการเรียนการสอนที่ยืดหยุ่นโดยที่มีคุณภาพและผลสัมฤทธิ์ที่ดีขึ้นหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๓. กระทรวงศึกษาธิการได้เตรียมมาตรการรองรับไว้อย่างไร หากต้องมีการยุบหรือรวบรวมโรงเรียน ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในที่ประชุมสภา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
วิโรจน์ ลักษณาอดิศร
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคอนาคตใหม่

คำตอบกระทู้ถามที่ ๐๖๒/

ของ นายวิโรจน์ ลักษณาอดิศร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
เรื่อง ขอให้กำหนดนโยบายและมาตรการเพื่อแก้ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก
อย่างเป็นรูปธรรม

ข้าพเจ้า นายณัฏฐพล ทีปสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ดังนี้

คำตอบข้อที่ ๑ กระทรวงศึกษาธิการได้มีนโยบายในการยุบหรือควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กเนื่องจากอัตราการเกิดของประชากรลดลงอย่างต่อเนื่อง ทำให้โรงเรียนไม่สามารถจัดการเรียนการสอนให้นักเรียนได้อย่างมีคุณภาพ เพราะจำนวนครูไม่ครบชั้นเรียน และตามมาตรฐานการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ (คปร.) ประกอบกับรัฐบาลได้ดำเนินโครงการโรงเรียนคุณภาพประจำตำบล กระทรวงศึกษาธิการจึงได้วางแนวทางในการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กที่อยู่ใกล้เคียงกับโรงเรียนคุณภาพประจำตำบลจัดเป็นกลุ่มโรงเรียนที่สามารถควบรวมได้ในอนาคต

การควบรวมโรงเรียน จะต้องคำนึงถึงหลักเกณฑ์สำคัญ ได้แก่ ความปลอดภัย ความสะดวกในการเดินทางของนักเรียน ระยะเวลาในการเดินทางไปเรียนต้องไม่ใช่ระยะเวลานานจนเกินไป โดยจะต้องผ่านความเห็นชอบจากชุมชน ผู้ปกครอง คณะกรรมการสถานศึกษา และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องรวมถึงโรงเรียนหลักที่จะไปควบรวมด้วยนั้นจะต้องมีคุณภาพการศึกษาที่ดี ทั้งด้านกายภาพและด้านวิชาการ มีครูครบชั้นเรียนและมีทรัพยากรในการจัดการเรียนการสอนที่เพียงพอ

ซึ่งขณะนี้กระทรวงศึกษาธิการกำลังจัดทำข้อมูลโรงเรียนขนาดเล็กเป็นรายโรงเรียนตามพื้นที่เพื่อใช้ประกอบการพิจารณา แต่สำหรับโรงเรียนที่มีสถานที่ตั้งทางภูมิศาสตร์อยู่ในพื้นที่ห่างไกล กันดารบนพื้นที่เกาะนั้นจะคงอยู่ ไม่ถูกย้ายหรือควบรวม

มาตรการในการแก้ไขปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก ตามแผนยุทธศาสตร์พัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กปีงบประมาณ ๒๕๖๒ - ๒๕๖๕ ประกอบด้วย

ยุทธศาสตร์ที่ ๑ จัดการศึกษาเพื่อความมั่นคง มีมาตรการดังนี้
- เสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันหลัก และการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
- ส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้เรียนในเขตพื้นที่เฉพาะ กลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มที่ด้อยโอกาส และกลุ่มที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลทุรกันดาร สามรถอ่าน เขียน และสื่อสารภาษาไทยได้อย่างถูกต้อง
- ยุทธศาสตร์ที่ ๒ สร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการทางการศึกษาที่มีคุณภาพมามาตรฐานและลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา มีมาตรการดังนี้
- เพิ่มโอกาสการเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ
- ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

ยุทธศาสตร์ที่ ๓ พัฒนาคุณภาพผู้เรียน มีมาตรการดังนี้

๑) เสริมสร้างความเข้มแข็งในการพัฒนาผู้เรียนอย่างมีคุณภาพ

๒) พัฒนาคุณภาพกระบวนการเรียนรู้ ยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาระดับชาติ (O-NET)

๓) ส่งเสริมสนับสนุนการทำวิจัย และนำผลการวิจัยไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา

๔) ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยี Digital Platform

๕) ส่งเสริมการใช้ New DLTV/DLIT

ยุทธศาสตร์ที่ ๔ พัฒนาผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา มีมาตรการดังนี้

๑) พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา ให้สามารถจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการโดยอาศัยพื้นฐานความร่วมมือ

๒) พัฒนาระบบบริหารงานบุคคลให้มีการใช้บุคลากรครูร่วมกันเพื่อประสิทธิภาพสูงสุด

ยุทธศาสตร์ที่ ๕ เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการระบบมีส่วนร่วม โดยมีมาตรการดังนี้

๑) ยกระดับคุณภาพโรงเรียนขนาดเล็กให้มีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา

๒) กระจายอำนาจให้กับเขตพื้นที่การศึกษาและคณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัดในการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่

๓) กำหนดมาตรฐานควบรวมโรงเรียน เพื่อมุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน โดยให้มีเครือข่ายความร่วมมือในการบริหารจัดการ ในรูปแบบโรงเรียนคุณภาพประจำตำบลกลุ่มโรงเรียน และภาคีเครือข่าย

๔) กำหนดมาตรฐานความก้าวหน้า สร้างแรงจูงใจ และให้ขวัญกำลังใจแก่ผู้บริหารโรงเรียน และครูในโรงเรียนขนาดเล็ก

๕) สนับสนุนงบประมาณและวัสดุครุภัณฑ์ ให้เพียงพอที่จะมีคุณภาพตามมาตรฐาน

๖) สร้างการรับรู้ ความเข้าใจ และช่องทางการสื่อสาร เพื่อการมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา

มีการควบรวมสถานศึกษาจะต้องมีการรับฟังความคิดเห็นจากผู้ปกครอง นักเรียน และชุมชน (ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการจัดตั้ง รวม หรือเลิกสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๐)

คำตอบข้อที่ ๒ กระทรวงศึกษาธิการได้มีมาตรการในการส่งเสริมโรงเรียนขนาดเล็กที่ได้รับความร่วมมือจากชุมชนเป็นอย่างดีให้สามารถจัดการเรียนการสอนที่ยืดหยุ่น โดยมีคุณภาพและผลสัมฤทธิ์ที่ดีขึ้น ดังนี้

๑. การจัดสรรสื่อการเรียนการสอนเพื่อสนับสนุนการทำงานของครู เช่น DLTV, DLIT สื่อ ๖๐ พรรษาฯ

๒. เครือข่ายความร่วมมือในการใช้ทรัพยากรร่วมกันในกลุ่มโรงเรียน

คำตอบข้อที่ ๓ หากมีการยุบหรือควบรวมโรงเรียน กระทรวงศึกษาธิการได้มีมาตรการรองรับดังนี้

๑. การสนับสนุนค่าพาหนะรับ - ส่งนักเรียน

๒. การจัดสรรสื่อการเรียนการสอนเพื่อสนับสนุนการทำงานของครู เช่น DLTV, DLIT สื่อ ๖๐ พรรษาฯ

๓. ควบรวมกับโรงเรียนคุณภาพประจำตำบล

๔. สนับสนุนงบประมาณเพื่อปรับปรุงอาคารสถานที่และสิ่งอำนวยความสะดวก