กระทู้ถามที่ ๐๔๗/ร.

เรื่อง ปัญหาการปฏิรูปการศึกษา

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ดังต่อไปนี้

การศึกษาสร้างคน คนสร้างชาติ ถือเป็นแนวคิดที่สำคัญซึ่งประเทศที่ต้องการพัฒนาจะต้องเริ่มจากพัฒนาคน การพัฒนาการศึกษา ฉะนั้น จึงอาจกล่าวได้ว่าการพัฒนาการศึกษา คือ การพัฒนาคน การลงทุนพัฒนาการศึกษา คือ การลงทุนพัฒนาคน ประเทศที่พัฒนาแล้วส่วนใหญ่ล้วนแต่ผ่านการลงทุนพัฒนาการศึกษาเพื่อพัฒนาคนมาก่อนแทบทั้งสิ้น และต่างก็มีวิสัยทัศน์ตรงกันว่า “การศึกษาต้องมาก่อน” ซึ่งประเทศไทยมีการปฏิรูปการศึกษามาเป็นระยะเวลาหลายสิบปี โดยรัฐบาลได้มีการประกาศโมเดลปฏิรูปการศึกษาทั้งระบบ เพื่อนำประเทศไทยเข้าสู่ยุค ๔.๐ ใช้งบประมาณจำนวนมาก เพื่อขับเคลื่อนนโยบายต่าง ๆ อันจะทำให้การปฏิรูปการศึกษาบรรลุตามเป้าหมาย เช่น นโยบายป.๑ - ๒ นักเรียนทุกคนอ่านออกเขียนได้ ป.๓ - ๔ อ่านคล่องเขียนคล่อง ป.๕ - ๖ อ่านเร็วเขียนเร็ว เป็นต้น แต่ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา กลับพบว่า คุณภาพการศึกษาไทยมีคุณภาพที่ต่ำลงดังจะเห็นได้จากผลการสอบทั้งโอเน็ต (O-net) และเอเน็ต (A-net) ทุกวิชาอยู่ในเกณฑ์ที่ไม่น่าพอใจ และต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน ซึ่งน่าเป็นห่วงอย่างมาก เมื่อปรากฏว่าผลการสอบ PISA เด็กไทยไม่ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ โดยเฉพาะทักษะการคิด ทั้งที่ “การปฏิรูปการศึกษา” ถูกนำมาใช้เป็นนโยบายสำคัญของรัฐบาลไทยในแต่ละสมัย และคุณภาพการศึกษาของไทยกลับยังคงประสบปัญหาเช่นเดิม จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายในการพัฒนาผู้เรียนและครูได้บรรลุผลตามเป้าหมายหรือไม่

๒. หากกระทรวงศึกษาธิกรมีผลิตบุคลากรทางการศึกษา กราบนำจุดควรเรียนรู้ สื่อและแนวทางในการเรียนภาษาสอน สอดคล้องกับวัตถุประสงค์และเป้าหมายหรือไม่

๓. หากกระทรวงศึกษาธิกรมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงกระบวนการวัดและประเมินผลให้สอดคล้องกับยุคสมัยหรือไม่

ขอให้ตอบในที่ประชุมสภา

คำตอบกระทำถามที่ ๐๔๗/ร.

ของ นายสำลี รักสุทธิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
เรื่อง ปัญหาการปฏิรูปการศึกษา

ข้าพเจ้า นายณัฏฐพล ทีปสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ขอตอบกระทำถาม
ของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ดังนี้

คำตอบที่ ๑ กระทรวงศึกษาธิการนำนโยบายรัฐบาลเรื่องการเตรียมคนไทยสู่ศตวรรษที่ ๒๑
เพื่อสร้างให้ผู้เรียนบรรลุตามเป้าหมายและสามารถตอบสนองความต้องการของประเทศในยุค ๔.๐
โดยกำหนดเป็นนโยบายและจุดเน้นของการศึกษาธิการในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ มีหลักการ คือ
- ให้ความสำคัญกับประเด็นคุณภาพและประสิทธิภาพในทุกมิติ ทั้งผู้เรียน ครูและบุคลากร
ทางการศึกษา ข้าราชการพลเรือน และผู้บริหารทุกระดับ ตลอดจนสถานศึกษาทุกระดับ ทุกประเภท
และเป็นการศึกษาตลอดชีวิต
- บูรณาการการทำงานร่วมกันของทุกหน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการให้มีความคล่องตัว
รวมทั้งให้หน่วยงานในพื้นที่ภูมิภาคสามารถปฏิบัติงานร่วมกันได้ เพื่อดำเนินการปฏิรูปการศึกษาร่วมกับ
ภาครัฐ เอกชน และประชาชน ตามนโยบายประชารัฐ
- และให้การศึกษาทุกระดับดำเนินการพร้อมกัน ดังนี้
ระดับก่อนอนุบาล เตรียมความพร้อมผู้เรียนด้านสุขภาพและโภชนาการ และประสบการณ์
การเรียนรู้
ระดับอนุบาล พัฒนาทักษะที่สำคัญด้านต่าง ๆ เช่น ทักษะทางสมอง ทักษะความคิด
ความจำ ทักษะการควบคุมอารมณ์น์ ทักษะการรู้จักและประเมินตนเอง
ระดับประถมศึกษา คำนึงถึงพหุปัญญาของผู้เรียนรายบุคคลที่หลากหลายตามศักยภาพ
ด้วยจุดเน้น ดังนี้
- -ปลูกฝังความมีระเบียบวินัย ทัศนคติที่ถูกต้อง โดยใช้กระบวนการลูกเสือ และยุวกาชาด
- เรียนภาษาไทย เน้นเพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้วิชาอื่น
- เรียนภาษาอังกฤษและภาษาพื้นถิ่น (ภาษาแม่) เน้นเพื่อการสื่อสาร
- เรียนรู้ด้วยวิธีการ Active Learning เพื่อพัฒนากระบวนการคิด การเรียนรู้จาก
ประสบการณ์จริงหรือจากสถานการณ์จำลองผ่านการลงมือปฏิบัติ และเปิดโลกทัศนมุมมองร่วมกันของ
ผู้เรียนและครูด้วยการจัดการเรียนการแสดงความคิดเห็นให้มากขึ้น
- -สร้างแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ และใช้ดิจิทัลเป็นเครื่องมือการเรียนรู้
- -จัดการเรียนการแสดงผลเพื่อฝึกทักษะการคิดแบบมีเหตุผลและเป็นขั้นตอน (Coding)
- - พัฒนาครูให้มีความชำนาญในการสอนภาษาอังกฤษและภาษาคอมพิวเตอร์ (Coding)

{"natural_text": "- จัดให้มีโครงการ ๑ ตำบล ๑ โรงเรียนคุณภาพ โดยเน้นปรับสภาพแวดล้อม\nทั้งภายในและภายนอกบริเวณโรงเรียนให้อื้อต่อการสร้างคุณธรรม จริยธรรม และจิตสาธารณะ\nระดับมัธยมศึกษา ต่อยอดระดับประถมศึกษา ด้วยจุดเน้น ดังนี้\n- จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม คณิตศาสตร์ (STEM) และภาษาต่างประเทศ (ภาษาที่สาม)\n- จัดการเรียนรู้ที่หลากหลาย เพื่อสร้างทักษะพื้นฐานที่เชื่อมโยงสู่การสร้างอาชีพ และ\nการมีงานทำ เช่น ทักษะด้านกีฬาที่สามารถพัฒนาไปสู่นักกีฬาอาชีพ ทักษะภาษาเพื่อเป็นมัคคุเทศก์\nระดับอาชีวศึกษา มุ่งจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำและสร้างนวัตกรรมตามความต้องการ\nของพื้นที่ชุมชน ภูมิภาคหรือประเทศ รวมทั้งการเป็นผู้ประกอบการ ด้วยจุดเน้น ดังนี้\n- จัดการศึกษาในระบบทวิภาคี ให้ผู้เรียนมีทักษะและความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน\n- เรียนภาษาอังกฤษ เพื่อเพิ่มทักษะสำหรับใช้ในการประกอบอาชีพ\n- เรียนรู้การใช้ดิจิทัล เพื่อใช้เป็นเครื่องมือสำหรับการสร้างอาชีพ\n- จัดตั้งศูนย์ประสานงานการผลิตและพัฒนากำลังคนอาชีวศึกษาในภูมิภาค\n\nการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย มุ่งสร้างโอกาสให้ประชาชนผู้เรียน\nที่สำเร็จหลักสูตร สามารถมีงานทำ ด้วยจุดเน้น ดังนี้\n- เรียนรู้การใช้ดิจิทัล เพื่อใช้เป็นเครื่องมือสำหรับหาช่องทางในการสร้างอาชีพ\n- จัดทำหลักสูตรพัฒนาอาชีพที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่เข้าสู่สังคมสูงวัย\nนอกจากนี้ กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายปรับบทบาทครูนำไปสู่การเป็นครูยุคใหม่ที่มี\nสมรรถนะสูง เป็นผู้อำนวยการการเรียนรู้ สามารถออกแบบและจัดระบบการสร้างความรู้ กระตุ้นและ\nสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้เรียนมีการแสดงความคิดเห็นได้มากขึ้น ควบคู่กับการพัฒนาครูให้มีความชำนาญ\nในด้านการสอนภาษาต่างประเทศ รวมไปถึงครูอาชีวศึกษายุคใหม่ที่ต้องเป็นผู้มีความเชี่ยวชาญ\nในการปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการ มีทักษะและสร้างสรรค์สมรรถนะที่สอดคล้องกับมาตรฐานฝีมือแรงงาน\nและมาตรฐานอาชีพให้แก่ผู้เรียน\n\nคำตอบที่ ๒ กระทรวงศึกษาธิการ ได้ให้ความสำคัญในการผลิตบุคลากรทางการศึกษา\nจึงได้พัฒนาศักยภาพของครูให้องรับเป้าหมายการเป็นประเทศไทย ๔.๐ ดังนี้\n๑.สนับสนุนการสร้างเครือข่ายพัฒนาวิชาชีพของผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา\n๒.โครงการอบรมครูด้านการจัดการเรียนการสอนภาษาอังกฤษ (Boot Camp)\n๓. การพัฒนาครูให้สามารถสอนสะเต็มศึกษา\n๔. การพัฒนาครูให้เข้าใจหลักการและการสอนวิทยาการคำนวณ\nสำหรับกระบวนการจัดการเรียนรู้ สื่อ และนวัตกรรมในการเรียนการสอน ได้ดำเนินการ\nส่งเสริมสนับสนุนให้ปรับการเรียนเปลี่ยนการสอน พัฒนาสื่อและนวัต

{"natural_text": "อย่างหลากหลาย โดยกำหนดแผนการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานให้สอดคล้องกับ\nการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ ทั้งปัจจุบันและอนาคต ดังนี้\n\n๑. การพัฒนาหลักสูตรให้ทันสมัยสอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลง\n- เพื่อให้เด็กมีโอกาสพัฒนาตนเองตามลำดับขั้นของพัฒนาการทุกด้านอย่างเป็นองค์รวม มีคุณภาพ และเต็มตามศักยภาพ โดยจัดทำหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย\n- ปรับปรุงมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ใช้กับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ - มัธยมศึกษาปีที่ ๖ เพื่อให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง\n- ปฏิรูปหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยมีหลักการคือ กระจายอำนาจให้ท้องถิ่นและ สถานศึกษา ลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำและการมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่าง ๆ มีทิศทางเป็นหลักสูตร ฐานสมรรถนะ (Competency - based Curriculum) นำไปสู่การปรับปรุงการเรียนการสอน การวัด และประเมินผล สื่อ และนวัตกรรมการเรียนการสอน จัดทำดิจิทัลแพลตฟอร์มสนับสนุนการสอน ของครูและการเรียนรู้ของผู้เรียน และพัฒนาครูให้มีสมรรถนะในการสอน เพื่อพัฒนาศักยภาพ ของผู้เรียนให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง และให้ผู้เรียนที่มีภูมิพลังหลากหลายสามารถพัฒนาพฤปัญญา ทักษะ ทัศนคติและความพร้อมด้านต่าง ๆ จะดำเนินการในปี ๒๕๖๓ – ๒๕๖๔\n\n๒. การส่งเสริมสนับสนุนการเรียนการสอน ได้ดำเนินการจัดโครงการ/กิจกรรมเพื่อพัฒนา ผู้เรียนแต่ละครหวงวัย\nระดับปฐมวัยหรือนุบาล จัดโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย สนามเด็กเล่นตามรอย เบื้องพระยุคลบาท และส่งเสริมการสอนวิทยาการคำนวณ (Computing Science) รวมทั้งส่งเสริม สนับสนุนการออกแบบมอนเตสโซรี่ (Montessori) และการสอนไฮสโคป (Highscope)\nระดับประถมศึกษา จัดโครงการสะเต็มศึกษา (STEM Education) บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ต่อยอดจากระดับปฐมวัย ส่งเสริมการสอนวิทยาการคำนวณ (Computing Science) และ พัฒนาทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ สู่สถานศึกษา\nระดับมัธยมศึกษา จัดโครงการสื่อสารสอนโปรแกรมคอมเม่งในโรงเรียน Coding at School powered by KidBright และส่งเสริกระบบนการคิดขั้นสูง (HOT) ได้แก่ การจัดการเรียนรู้แบบใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning ) และการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-Based Learning : PBL) รวมทั้งส่งเสริมให้มีการทำคำถามกระตุ้นการคิดในห้องเรียน และให้ผู้เรียนศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง (Independent Study : IS )\n\n๓. การพัฒนาสื่อและนวัตกรรมการเรียนการสอน มีแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาทักษะการแสดงผล และแนวทางการแสดงผล “ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้” ต่อยอดการแสดงผล ในห้องเรียน และกิจกรรมตามความสนใจของผู้เรียน รวมทั้งปรับปรุงระบบอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง เข้าสู่ทุกโรงเรียน นำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยลดความเหลื่อมล้ำโดยการศึกษา

(DLTV) และพัฒนาคุณภาพการศึกษาทางไกลผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ (Distance Learning Information Technology : DLIT) อีกทั้งจัดทำสื่อดิจิทัล เช่น Echo English, Echo Hybrid, Echo V ด้วย

คำตอบที่ ๓ กระทรวงศึกษาธิการได้ปฏิรูประบบการวัดและประเมินผลให้สอดคล้องกับการจัดการเรียนการสอนในศตวรรษที่ ๒๑ โดยดำเนินการส่งเสริมและสนับสนุน ดังนี้

๑. ให้สถานศึกษามีการวัดและประเมินผลในชั้นเรียนตามสภาพจริง (Authentic Assessment) หากกว่าการวัดและประเมินผลด้วยแบบทดสอบ (Paper and Pencil Test) โดยกำหนดโจทย์ให้ปฏิบัติหรือแก้ไขปัญหาที่อยู่ในโลกแห่งความเป็นจริง ใช้วิธีการกระตุ้น/ท้าทายให้ผู้เรียนปฏิบัติการหรือแสดงออก อีกทั้งใช้เครื่องมือและวิธีการวัดที่หลากหลาย โดยเน้นให้นักเรียนสะท้อนผลการเรียนรู้ของตนเอง (Self reflection) รวมทั้งให้ครูสะท้อนผลการจัดการเรียนรู้ของตนเองผ่านการวัดและประเมินผล

๒. ให้สถานศึกษามุ่งเน้นการประเมินทักษะ และสมรรถนะที่จำเป็นในศตวรรษที่ ๒๑ นอกจากความรู้ในเนื้อหาตำราเรียน ผ่านการเรียนรู้แบบการลงมือทำ (Learning by Doing)

๓. ให้สถานศึกษาพัฒนาข้อสอบวัดความสามารถด้านการคิดขั้นสูง

๔. ให้สถานศึกษาทำการประเมินสมรรถนะที่สำคัญของผู้เรียนในศตวรรษที่ ๒๑ ที่มุ่งเน้นการประเมินภาคปฏิบัติ (Performance Assessment)

๕. กกำกับ ติดตามให้สถานศึกษาทุกแห่งใช้ข้อสอบแบบเขียนตอบหรืออัตนัย (Essay Test) ในการวัดและประเมินผลในชั้นเรียนในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกการจัดระบาดความคิด การคิดวิเคราะห์ การสังเคราะห์ และการแสดงสำหรับสื่อสาร

๖. เน้นย้ำสถานศึกษาทุกแห่งให้ความสำคัญกับการประเมินเพื่อปรับปรุงและพัฒนา (Formative Assessment) มหากว่าการประเมินเพื่อตัดสินผลการเรียน (Summative Assessment)

๗. วางระบบส่งเสริมสนับสนุนเพื่อสร้างความเข้มแข็งในด้านการวัดและประเมินผลในชั้นเรียนให้แก่สถานศึกษา