(อม.๓๐)

## คำพิพากษา

### ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
#### ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

วันที่ ๑๘ เดือน เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๒

#### คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

| รายละเอียด | ผู้ร้อง | ผู้ถูกกล่าวหา |
| --- | --- | --- |
| นายธนภูมิ วงศ์สวัสดิ์ | ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจนใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิด ข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สิน หรือหนี้สินนั้น กรณีเข้ารับตำแหน่ง กรณีพ้นจากตำแหน่ง และกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่งเลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรครการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง กับลงโทษฐานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลโดยยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการฯ ม.ช. โดยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ |

กรณีฟ้องจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔, ๑๑๙

ผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ

พิเคราะห์คำร้อง เอกสารประกอบคำร้อง และคำให้การของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว
คดีวินิจฉัยได้โดยไม่จำต้องเรียกพยานมาไต่สวน ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่งเลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูนเมื่อวันที่ ๔ มีนาคม ๒๕๕๓
และฟ้องจากตำแหน่งเมื่อวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๕๕๕ ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีเข้ารับตำแหน่งโดยไม่แสดงรายการทรัพย์สินของ
ผู้ถูกกล่าวหา ได้แก่ เงินฝากธนาคารทหารไทย จำกัด (มหาชน) ๑ บัญชี ไม่แสดงรายการหนี้สินของ
ผู้ถูกกล่าวหา ได้แก่ เงินเบิกเกินบัญชีจากบัตรเครดิตบริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ๑ รายการ
กรณีฟ้องจากตำแหน่งไม่แสดงรายการทรัพย์สินของคู่สมรส ได้แก่ เงินลงทุนในหุ้นสหกรณ์ออมทรัพย์
ครูลำพูน จำกัด ๑ รายการ ไม่แสดงรายการหนี้สินของคู่สมรส ได้แก่ เงินเบิกเกินบัญชีจากบัตรเครดิต
บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ๑ รายการ เงินเบิกเกินบัญชีจากบัตรเครดิต First Choice
บริษัท ออยฮยา แคปปิตอล เชอร์วิสเซส จำกัด ๑ รายการ และกรณีฟ้องจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
ไม่แสดงรายการทรัพย์สินของคู่สมรส ได้แก่ เงินลงทุนในหุ้นสหกรณ์ออมทรัพย์ครูลำพูน จำกัด
• การการไม่แสดงรายการหนี้สินของคู่สมรส ได้แก่ เงินกู้จากร้านคารออมสิน • การการสำหรับกรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีฟ้องจากตำแหน่งคดีขาดอายุความทางอาญาแล้ว

ปัญหาต้องวินิจฉัยมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะใช่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ
กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีฟ้องจากตำแหน่ง หากมีความเห็นว่า เป็นไปตามกฎหมายที่กำหนดไว้ในกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและการปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 โดยมาตรา 34 สืบทอดมาจากบรรพบุรุษธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและการปราบปรามการทุจริต พ.ศ.

และที่แก้ไขเพิ่มเติม แต่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ภายหลังการกระทำความผิดยังคงบัญญัติให้การกระทำตามคำร้อง
เป็นความผิดอยู่ โดยมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา ๘๑ บัญญัติว่า “... ในกรณีที่ศาลฎีกา
แผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดตามที่ถูกกล่าวหา
ให้ผู้ต้องคำพิพากษานั้นฟันจากตำแหน่งนับแต่วันหยุดปฏิบัติหน้าที่ และให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง
ของผู้นั้น และจะเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาไม่เกินสิบปีด้วยหรือไม่ก็ได้” ส่วนพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ กำหนดมาตรการบังคับ
ทางการเมืองในมาตรา ๓๔ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “...ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินงานการเมือง
หรือดำรงตำแหน่งใดในพรธรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ศาลมีคำแผนกคดีอาญาของ
ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย ... ” และวรรคสอง บัญญัติว่า “ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่ง
ทางการเมืองตามวรรคหนึ่งฟันจากตำแหน่งจนกว่านวันที่ความปรากฏต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ระยะเวลาห้าปี
ตามวรรคหนึ่งให้นับแต่วันที่ผู้นั้นฟันจากตำแหน่งดังกล่าว" ดังนี้ มาตรการบังคับทางการเมือง
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑
มาตรา ๘๑ มิใช่มาตรการบังคับทางการเมืองตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด จึงต้องใช้พระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ บังคับแก่คนี้
เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินงานการนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ซึ่งเป็นผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่นตามที่ผู้รองออกประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
เรื่อง กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๕๔ ข้อ 4 (3) (C)
ผู้ถูกกล่าวหาจึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา 4 มีหน้าที่ยืนบัญชีแสดงรายการ
ทรัสพย์สินและหนี้สิน และเอกสารประกอบของตน คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะต่อผู้ร้อง
ภายในสามสิบวัน นับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต

และเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง กรณีเข้ารับตำแหน่งโดยไม่แสดงรายการทรัพย์สินของผู้ถูกกล่าวหา
ได้แก่ เงินฝากธนาคาร ๑ บัญชี ไม่แสดงรายการหนี้สินของผู้ถูกกล่าวหา ได้แก่ เงินเบิกเกินบัญชี ๑ รายการ
กรณีพ้นจากตำแหน่งไม่แสดงรายการทรัพย์สินของคู่สมรส ได้แก่ เงินลงทุนในหุ้นสหกรณ์ ๑ รายการ
ไม่แสดงรายการหนี้สินของคู่สมรส ได้แก่ เงินเบิกเกินบัญชี ๒ รายการ พฤติการณ์ดังกล่าวมีเหตุ
อันควรเชื่อได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะมีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ซึ่งการยื่นบัญชีแสดง
รายการทรัพย์สินและหนี้สินเป็นหน้าที่สำคัญของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ต้องปฏิบัติอันเป็นมาตรการ
ในการตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเพื่อให้เกิดการตรวจสอบ
ผู้ใช้อำนาจรัฐ จึงฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่มียืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบ
ต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบกรณีเข้ารับตำแหน่ง
และกรณีพ้นจากตำแหน่ง มีผลห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำเนินการแทนทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใด
ในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง

ปัญหาต้องวินิจฉัยต่อไปมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่มียืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ
กรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี หรือไม่ เห็นว่า คดีนี้ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ลงโทษ
ผู้ถูกกล่าวหาภายหลังพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๖๑ ใช้บังคับ ซึ่งพระราชบัญญัติดังกล่าวไม่ได้กำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น
ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี จึงเป็นกรณีที่บทบัญญัติของ
กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นมักเป็นความผิดต่อไป ผู้ถูกกล่าวหา
ซึ่งเป็นผู้กระทำความผิดนั้นย่อมพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิด ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒
วรรคสอง และเมื่อการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาไม่เป็นความผิดแล้ว จึงไม่อาจใช้มาตรการบังคับ
ทางการเมืองกับผู้ถูกกล่าวหากรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ใน การดำรงตำแหน่งเลขานุการ
นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูนได้

พิพากษาว่า นายธนภูมิ วงศ์สวัสดิ์ ผู้ถูกกล่าวหาว่าเป็นเจ้าของบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่ง ในการดำรงตำแหน่งเลขานุการนายกองค์การบริหาร ส่วนจังหวัดลำพูน ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือดำรงตำแหน่งใดในพรครการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๕๕๕ ซึ่งเป็นวันที่ ผู้ถูกกล่าวหาพ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก.

นายสุรพันธุ์ ละอองมณี

นายอธิป จิตต์สำเริง

นางวาสนา หงส์เจริญ

นายอธิคม อินทุฏิ

นายรังสรรค์ กุลาเลิศ

นายภาณุวัฒน์ สุภาพันธุ์

นายสมศักดิ์ คุณเลิศกิจ

นายเกลิงศักดิ์ คำสุระ

นายนิพนธ์ พิชยพาณิชย์