(อม.๓๐)

คำพิพากษา

คดีหมายเลขดำที่ อสม. ๒๖๓/๒๕๖๑
คดีหมายเลขแดงที่ อสม. ๑๕๑/๒๕๖๒

ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

วันที่ ๕ เดือน มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๖๒

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
ผู้ร้อง

นายศักดิ์ชาย เชื้อศุภโรบล
ผู้ถูกกล่าวหา

เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจนใจยืนบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิด
ข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาระหว่างที่มาแห่งทรัพย์สิน
หรือหนี้สินนั้น กรณีนี้เราเห็นว่า กรณีนี้เกี่ยวข้องกับบทลงโทษของกฎหมายแห่งชาติ
ในการดำเนินการโดยสำนักงานตำรวจแห่งชาติ จังหวัดยโสธร ครั้งที่ ๑ ให้ผู้ถูกกล่าวหาฟ้องจาก
ตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ ๒ ที่ดำเนินการอยู่ปัจจุบัน และทำมามิให้ดำเนินการแทนเนื่องจาก
ทางการเมืองหรือดำเนินการตำแหน่งใดในพรหมคณาธีโตเป็นเวลาห้าปี นับแต่วันที่ฟ้องจากตำแหน่งตามประมวลกฎหมายแห่งชาติ
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒

มาตรา ๓๔ กับลงโทษฐานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจงใจยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน และเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ด้วยข้อความอันเป็นเท็จ หรือปกปิดข้อเท็จจริง ที่ควรแจ้งให้ทราบ กรณีพ้นจากตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ในการดำรงตำแหน่ง

รองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ ๑ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการปกครองกัน และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๑๙ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑

ผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ

พิเคราะห์คำร้อง เอกสารประกอบคำร้อง และคำให้การของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว เห็นว่า คดีวินิจฉัยได้โดยไม่จำต้องเรียกพยานมาไต่สวน ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร ครั้งที่ ๑ เมื่อวันที่ ๒๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ และพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ ๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๗ โดยมาผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร ครั้งที่ ๒ เมื่อวันที่ ๑๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๐ และยังดำรงตำแหน่งจนถึงปัจจุบัน ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำสั่งให้ผู้ถูกกล่าวหาหยุดปฏิบัติหน้าที่นับแต่วันที่ ๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งเป็นวันที่ศาลมีคำสั่งให้รับคำร้องไว้พิจารณา ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีเข้ารับตำแหน่ง กรนีพ้นจากตำแหน่ง และกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ ๑ โดยทั่วสามกรณีไม่แสดงรายการบัตรเครดิต เงินเบิกเกินบัญชีธนาคารกรุงเทพ จาก (มหาชน) ของ นายจุฬพร เชื้อศุภโรปล สหรือแซ่เซียคู่สมรสจำนวน 4 บาท มายเลขบัตรเลขที่

(+) (+)

(+) (+)

(+) (+)

(+) (+)

(+) (+)

(+) (+)

(+) (+)

(+) (+)

(+) (+)

(+) (+)

เห็นว่า พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑
ไม่ได้กำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น
มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปี จึงเป็นกรณีที่บทบัญญัติของกฎหมายที่บัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้น
ไม่เป็นความผิดต่อไป ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งเป็นผู้กระทำการนั้นย่อมพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิด
ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒ วรรคสอง และเมื่อการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาไม่เป็นความผิดแล้ว
จึงไม่อาจใช้มาตรการบังคับทางการเมืองแก่ผู้ถูกกล่าวหา กรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
ในการดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร ครั้งที่ ๑ ได้

ปัญหาต้องวินิจฉัยต่อไปมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ
กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ ๑ หรือไม่
เห็นว่า คดีนี้ผู้ร้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ และมาตรา ๑๑๙ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด
ขณะผู้ร้องยื่นครัวของคดีนี้ปรากฏว่ามีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งมีผลให้ใช้บังคับแล้วเมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๖๑
โดยมาตรา ๓ ของพระราชบัญญัติดังกล่าว ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม แต่พระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ภายหลัง
การกระทำความผิดยังคงบัญญัติให้การกระทำตามคำร้องเป็นความผิดอยู่ โดยมีบทกำหนดโทษ
ทางอาญาตามมาตรา ๑٩៧ ระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
และกำหนดมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา ៨០ โดยบัญญัติว่า “... ในกรณีที่ศาลมีกำแพงคนคดียายา
ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดตามที่ถูกกล่าวหา
ให้ผู้ต้องคำพิพากษานั้นพ้นจากตำแหน่งแต่วันหยุดปฏิบัติหน้าที่ และให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง
ของผู้นั้น และจะเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาไม่เกินสิบปีด้วยหรือไม่ก็ได้” ส่วนพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มีบทกำหนดโทษ

ทางอาญาตามมาตรา ๑๑๙ ระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
และกำหนดมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา ๓๔ วรรคหนึ่ง โดยบัญญัติว่า “... ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหา
ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรรถการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ศาลมีคำแผนกคดีอาญา
ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย ... ” และวรรคสอง บัญญัติว่า “ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่ง
ทางการเมืองตามวรรคหนึ่งพ้นจากตำแหน่งก่อนวันที่ความปรากฏต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ระยะเวลาห้าปี
ตามวรรคหนึ่งให้นับแต่วันที่ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งดังกล่าว” ดังนี้ โทษทางอาญาตามกฎหมายที่บัญญัติ
ในภายหลังจึงไม่แตกต่างกฏหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด กรณีจึงต้องใช้กฎหมายที่ใช้
ในขณะกระทำผิดบังคับแก่คนี้ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒ สำหรับมาตรการบังคับ
ทางการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๘๑ มิใช่มาตรการบังคับทางการเมืองตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด
จึงต้องใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๓๔ บังคับแก่คนี้ เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรี
เมืองยโสธร ซึ่งเป็นรองผู้บริหารท้องถิ่นตามที่ผู้ร้องออกประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปราม
การทุจริตแห่งชาติ เรื่อง การกำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น
และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๕๔
ข้อ 4 (5) (x) ผู้ถูกกล่าวหาจึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา 4 มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบของตน คู่สมรส
และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะต่อผู้ร้องภายในสามสิบวันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง
และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ผู้ถูกกล่าวหายืนบัญชีแสดง
รายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่ง
รองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร ครั้งที่ 1 โดยไม่แสดงรายการบัตรเครดิตเงินเบิกเกินบัญชีจำนวน 4 บาท
ของคู่สมรสที่มียอดหนี้คงเหลือรวมทั้งหมด บาท ในกรณีเข้ารับตำแหน่ง

ซึ่งบัญชีดังกล่าว
ไม่มีการเคลื่อนไหวบ่อย ผู้ถูกกล่าวหาไม่มีเงินทุนมากปิดหรือไม่แจ้งข้อเท็จจริงต่อผู้ร้อง เห็นว่า
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มีเงินทุนการณ์ให้ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองแสดงบัญชี และรายละเอียดสินและหนี้สินเพื่อป้องกัน
ปราบปรามการทุจริตและความสุจริตในการปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งผู้ถูกกล่าวหาได้ยื่นบัญชีแสดง
รายการทรัพย์สินและหนี้สิน เมื่อเปรียบเทียบจำนวนหนี้สินของบัตรเครดิตที่ผู้ถูกกล่าวหาไม่ได้แสดงในบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินกับจำนวนทรัพย์สินและหนี้สินที่ผู้ถูกกล่าวหาแสดงในบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินแล้ว ถือว่ารายการที่ไม่ได้แสดงเป็นเงินจำนวนมากเกินไปนับจาก
ของคู่สมรสใช้ของผู้ถูกกล่าวหาเอง และเป็นหนี้เกิดจากการใช้จ่ายหมุนเวียนที่มีการเรียกเก็บและหักทองบัญชี
หรือชำระเป็นครั้งคราวในระยะสั้น พฤติการณ์ของผู้ถูกกล่าวหาดังกล่าวจึงเชื่อว่า ผู้ถูกกล่าวหาไม่จะใช่บัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องด้วยข้อความอ้างเป็นเหตุผลหรือปกปิด
ข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ กรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองยโสธร
ครั้งที่ ๑ การกระทำของผู้ถูกกล่าวหาจึงไม่เป็นความผิด แม่ผู้ถูกกล่าวหาทำการรับสารภาพก็ไม่อาจลงโทษได้
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๘๕ ประกอบพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๘ วรรคสาม
เมื่อการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาไม่เป็นความผิดแล้ว จึงไม่อาจใช้มาตรการบังคับทางการเมืองแก่ผู้ถูกกล่าวหาได้

พิพากษายกคำร้อง.

นายใสลเกษ วัฒนพันธุ์
นายสิทธิชัย โชคสวัสดิ์ไพศาล นายวัฒนา วิทยกุล
นายวิชัย สังคมภู นายสมเกียรติ ตั้งสกุล
นางอโนชา ชีวิตโสภณ นายสราวุธ ศิริกาญจนรักษ์
นายทรงศิลป์ ธรมมรัตน์ นายสมจิตร์ กวงศรี