เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๘๑ ก

(อม.๓๐)
คำพิพากษา

ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
วันที่ ๒๒ เดือน มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
ผู้ร้อง
นายไพโรจน์ ธนะนพรัตน์
ผู้ถูกกล่าวหา

เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจึงไม่ยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด และมีพฤติการณ์
อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น กรนี้พ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรี
ตำบลหมอนนาง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี ครั้งที่ ๒ และกรณีพ้นจากตำแหน่งดังกล่าวมาแล้ว
เป็นเวลาหนึ่งปี ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔, ๑๑๙ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑

ผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ

พิเคราะห์คำร้อง เอกสารประกอบคำร้อง และคำให้การของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว คดีวินิจฉัยได้
โดยไม่จำต้องเรียกพยานมาไต่สวนข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง

และพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ ๙ ธันวาคม ๒๕๕๔ ต่อมาผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง
รองนายกเทศมนตรีตำบลหมอนนาง ครั้งที่ ๒ เมื่อวันที่ ๑ กรกฎาคม ๒๕๕๖ และพ้นจากตำแหน่ง
เมื่อวันที่ ๑๕ มกราคม ๒๕๕๙ และผู้ถูกกล่าวหาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรี
ตำบลหมอนนาง ครั้งที่ ๓ เมื่อวันที่ ๑๕ กรกฎาคม ๒๕๕๙ และพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่
๑๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ผู้ถูกกล่าวหาไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบ
ต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่ง ครั้งที่ ๒ และกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปีในการดำรงตำแหน่ง
ครั้งที่ ๒ ผู้ร้องมีหนังสือแจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งแจ้งข้อเท็จจริงและเหตุผลของการไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องแล้ว แต่ผู้ถูกกล่าวหาเพิกเฉย ผู้ร้องมีมติว่าผู้ถูกกล่าวหา
จะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด
และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ให้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา
แผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องเป็นคดีนี้ ผู้ถูกกล่าวหาเป็นบุคคลคนเดียวกับ
ผู้คัดค้านในคดีหมายเลขแดงที่ อสม. ๒/๒๕๖๑ ของศาลานี้ ซึ่งศาลมีคำพิพากษาว่าผู้คัดค้านจงใจไม่ยื่น
บัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ การเมืองหรือดำเนินการเมืองใดในเวลากฎหมายกำหนด
สำหรับการกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ในกรณีดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรี
ตำบลหมอนนาง อสม.พันสนิคม จังหวัดชลบุรี ครั้งที่ ๑ และกรณีย้ายเข้ารับทำแทนรองนายกเทศมนตรี
ตำบลหมอนนาง ครั้งที่ ២ นายมิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิ
เป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ 15 มกราคม พ.ศ.2559 “ เป็นวันที่ผู้คัดค้านพ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรี
ตำบลหมอนนาง ‘ครั้งที่ ’ และให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิให้มิใช่มายกเทศมนตรียำบรอบหมอนนาง ‘ครั้งที่ ’
นับแต่วันที่ . กุมภาพันธ์ พ.ศ.2561 กับมามาความผิดฐานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจงใจไม่ยืนบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ การเมืองหรือดำเนินการเมืองใดในเวลากฎหมายกำหนด

เห็นว่า คดีนี้ผู้ร้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ และมาตรา ๑๑๙ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด แม้ว่าจะผู้ร้อง
ยื่นคำร้องคดีนี้ปรากฏว่ามีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งมีผลให้ใช้บังคับแล้วเมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๖๑ โดยมาตรา ๓ ของพระราชบัญญัติดังกล่าว
ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
และที่แก้ไขเพิ่มเติม แต่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ภายหลังการกระทำความผิดยังคงบัญญัติให้การกระทำตามคำร้อง
เป็นความผิดอยู่ โดยมีบทกำหนดโทษทางอาญาตามมาตรา ๑๖๗ ระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน
หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และกำหนดมาตรการบังคับทางการเมืองในมาตรา ៨០
โดยบัญญัติว่า “... ในกรณีที่ศาลมีกำแพงคนคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาว่า
ผู้ถูกกล่าวหากระทำความผิดตามที่ถูกกล่าวหา ให้ผู้ต้องคำพิพากษานั้นฟ้นจากตำแหน่งนับแต่วันหยุดปฏิบัติหน้าที่
และให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้นั้น และจะเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาไม่เกินสิบปี
ด้วยหรือไม่ก็ได้” และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด มีบทกำหนดโทษทางอาญาตามมาตรา ฯลฯ
ระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ดังนี้ โทษทางอาญา
ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลังจึงไม่แตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด และต้องใช้ออกหมาย
ที่ใช้งานขณะกระทำผิดบังคับแก่นี้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 2 เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่า
ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเทศบาลตำบลและตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕٤٢ มาตรา 4 บัญญัติว่า ‘ผู้ดำรงตำแหน่ง
ทางการเมือง นายความว่า .. (7)’)‘ผู้บริหารท้องถิ่น’ ‘รองผู้บริหารท้องถิ่น’ และ‘ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น’
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ‘ตามที่คณะกรรมการ ’ ‘ป.ป.ช.’ ‘กำหนด’ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
และผู้ร้องออกประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง การกำหนดตำแหน่ง
ผู้บริหารท้องถิ่น ‘รองผู้บริหารท้องถิ่น’ ‘ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น’ และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2554 'ข้อ # (b) (x) ‘กำหนดให้มีจำนวนตำแหน่งรองนายกองเทศมนตรี
เทศบาลตำบลเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง มีหน้าที่ยืนยันชี้แจงรายละเอียดรายงานทรัสพย์สินและหนี้สิน

และเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๔ ขณะผู้ถูกกล่าวหา
ดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีตำบลหมอนนาง ครั้งที่ ๑ แม้ว่ามาผู้ร้องออกประกาศคณะกรรมการ
ป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น
ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐ แก้ไขเพิ่มเติมประกาศฉบับเดิม แต่ประกาศฉบับใหม่ยังคงกำหนดให้
รองนายกเทศมนตรีตำบลเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้ถูกกล่าวหาจึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
และเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔ มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบของตน
คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะต่อผู้ร้องภายในสามสิบวันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง
และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ผู้ถูกกล่าวหาไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการ
ทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่ง ครั้งที่ ๒ ผู้ร้องมีหนังสือ
แจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงข้อเท็จจริงและเหตุผลของการไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องแล้ว แต่ผู้ถูกกล่าวหาเพิกเฉยและยังให้การรับสารภาพในชั้นพิจารณา
พฤติการณ์ดังกล่าวมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าผู้ถูกกล่าวหามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น
ซึ่งการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินเป็นหน้าที่สำคัญของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ต้องปฏิบัติ
อันเป็นมาตรการในการตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเพื่อให้เกิดการตรวจสอบ
ผู้ใช้อำนาจรัฐ จึงฟังได้ว่าผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสาร
ประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีตำบลหมอนนาง
ครั้งที่ ๒ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๓๔ วรรคสอง นอกจากนี้การกระทำของผู้ถูกกล่าวหายังเป็นความผิดฐานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ
จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ก.ป.ช.
ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๑๙ โดย

ปัญหาต้องวินิจฉัยประการสุดท้ายมีว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะใช้ไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง กรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ในการดำรงตำแหน่ง
รองนายกเทศมนตรีตำบลหมอนนาง ครั้งที่ ๒ หรือไม่ เห็นว่า พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ไม่ได้กำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น
ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี จึงเป็นกรณีที่บทบัญญัติของกฎหมาย
ที่บัญญัติในภายหลังบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นไม่เป็นความผิดต่อไป ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งเป็นผู้กระทำความผิดนั้น
ย่อมพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิด ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒ วรรคสอง

พิพากษาว่า นายไพโรจน์ ธนะพรัตน์ ผู้ถูกกล่าวหาจะใช้ไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรณีพ้นจากตำแหน่งรองนายก
เทศมนตรีตำบลหมอนนาง อำเภอพนัสสนิคม จังหวัดชลบุรี ครั้งที่ ๒ ตามพระราชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓
และมาตรา ๓๔ วรรคสอง กับมีความผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๑๙ จำคุก ๒ เดือน และปรับ ๘,๐๐๐ บาท
ผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ เป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่ง
ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ คนจำคุก ๑ เดือน และปรับ 4,000 บาท ไม่ปรากฏว่า
ผู้ถูกกล่าวหาเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อน โดยจำคุกจึงให้อรอการลงโทษไว้มีกำหนด ๑ ปี
ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕٩) (ข้าง) การจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา )
ข้อหาอื่นนอกจากนี้ให้ยก.
# นายวุฒิชัย ธูระจิตตวิวัฒน์
## นายเสรี เพชประเสริฐ
## นายธราเพชร พานะสถึก
## นายเอกศักดิ์ อันดรปกรณ์
## นายสรียง สืบสถิรามันฑ์
### นายธราพร อ่างทอง