เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๖๕ ก

# คำพิพากษา
## คดีหมายเลขดำที่ อม. ๕๓/๒๕๖๑

คดีหมายเลขแดงที่ อม. ๓๐/๒๕๖๒
ในพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์
ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
วันที่ ๖ เดือน มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ผู้ร้อง นายพื้นฐาน หรือโชติ เดชพงษ์ก่อ ผู้ถูกกล่าวหา
เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด
จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง กรนี้พ้นจากตำแหน่ง
มาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ผู้ร้องมีหนังสือแจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งแจ้งข้อเท็จจริงและเหตุผลของการไม่ยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องแล้ว แต่ผู้ถูกกล่าวหาเพิกเฉย ผู้ถูกกล่าวหา
เป็นบุคคลเดียวกันกับจำเลยในคดีหมายเลขดำที่ อ. ๕๒๖/๒๕๕๓ คดีหมายเลขแดงที่ อ. ๒๖๔๐/๒๕๕๗
ของศาลอาญา

มีปัญหาต้องวินิจฉัยเสียก่อนว่า พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาและมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่
-22 กรกฎาคม 2561 โดยมาตรา 3 ของพระราชบัญญัติดังกล่าว ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม นั้น
คดินี้จะใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542
และที่แก้ไขเพิ่มเติม บังคับได้หรือไม่ องค์คณะผู้พิพากษามีมติเสียงข้างมากกว่า เนื่องจากมีบทเฉพาะกาล
ตามมาตรา 192 วรรคท้าย ของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต

หน้า ๔๑

เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๖๕ ก ราชกิจจานุเบกษา ๑๕ พฤษภาคม ๒๕๖๒
หรือยื่นคำร้องต่อศาลไว้แล้วก่อนวันที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ใช้บังคับ ให้ถือว่าพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม
ยังมีผลใช้บังคับอยู่จนกว่าคดีจะถึงที่สุด และมาตรา ๑๙๙ บัญญัติว่า การดำเนินคดีที่ดำเนินการ
กับผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่น ในฐานะ
ที่เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ดำเนินการอยู่ในศาลแล้ว ให้ศาลอ้างไว้พิจารณา มีอำนาจ
ดำเนินการต่อไปจนกว่าคดีจะถึงที่สุด โดยให้ถือเสมือนว่าพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ยังมีผลใช้บังคับอยู่ ประกอบกับประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา ๑๗ บัญญัติว่า บทบัญญัติในภาค ๑ แห่งประมวลกฎหมายนี้ ให้ใช้ในกรณีแห่งความผิด
ตามกฎหมายอื่นด้วย เว้นแต่กฎหมายนั้น ๆ จะได้บัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น ดังนั้น เมื่อผู้ร้องยื่นคำร้อง
ขอให้วินิจฉัยการตรวจสอบทรัพย์สินในวันที่ ๑๘ พฤษภาคม ๒๕๖๑ จึงต้องใช้พระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม
บังคับแก่คดีนี้

มีปัญหาต้องวินิจฉัยต่อไปว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะใจไม่ยืนบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน
และเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด กรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี
หรือไม่ เห็นว่า พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔២
มาตรา 4 บัญญัติว่า “ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง”หมายความว่า ... (7)’) ‘ผู้บริหารท้องถิ่น’
รองผู้บริหารท้องถิ่น และผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ”ตามที่คณะกรรมการ
ป.ป.ช. ’กำหนด โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา และผู้ร้องออกประกาศคณะกรรมการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง ”กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น ‘รองผู้บริหารท้องถิ่น’
ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
พ.ศ. ‘554 xox (7)(k) ‘กำหนดให้ผู้ดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นผู้ดำรงตำแหน่ง
ทางการเมือง มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้อง
ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ -9 กรกฎาคม -5-4 อันเป็นช่วงเวลาที่ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งนายก
องค์การบริหารส่วนตำบลไร้อย 'แม้อ่านมาผู้ร้องออกประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปราม

เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๖๕ ก

ราชกิจจานุเบกษา

หน้า ๔๒

๑๕ พฤษภาคม ๒๕๖๒
การทุจริตแห่งชาติ เรื่อง กำหนดตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น รองผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น
และสมาชิกสภาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๖๐ แก้ไขเพิ่มเติมประกาศฉบับเดิม แต่ประกาศฉบับใหม่อยังคงกำหนดให้นายกองค์การบริหาร
ส่วนตำบลเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้ถูกกล่าวหาจึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
และเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔ มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบของตน
คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะต่อผู้ร้องภายในสามสิบวันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง วันพ้นจากตำแหน่ง
และวันที่พ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ผู้ถูกกล่าวหาเคยยื่นบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องกรณีเข้ารับตำแหน่งและกรณีพ้นจากตำแหน่ง
ย่อมทราบว่าตนมีหน้าที่ต้องยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้ร้องให้ถูกต้องครบถ้วน
ตามที่กฎหมายกำหนด แต่ผู้ถูกกล่าวหาหลับไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้ร้อง
ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ผู้ร้องมีหนังสือแจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหา
ซ้ำแจงข้อเท็จจริงและเหตุผลของการไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบ
ต่อผู้ร้องแล้ว แต่ผู้ถูกกล่าวหาเพิกเฉย พฤติการณ์ดังกล่าวมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหามีเจตนา
ไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สินนั้น ซึ่งการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินเป็นหน้าที่สำคัญ
ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่ต้องปฏิบัติ อันเป็นมาตรการในการตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สิน
ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเพื่อให้เกิดการตรวจสอบผู้ใช้อำนาจรัฐ จึงฟังได้ว่า ผู้ถูกกล่าวหา
จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อผู้ร้องภายในเวลาที่กฎหมาย
กำหนดกรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี มีผลห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหาดำรงตำแหน่งทางการเมือง
หรือดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง นอกจากนี้
การทำของผู้ถูกกล่าวหายังเป็นความผิดฐานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐจะใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สิน
และหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด ตามพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๑๙ ด้วย

เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๖๕ ก

หน้า ๔๓
ราชกิจจานุเบกษา
๑๕ พฤษภาคม ๒๕๖๒

พิพากษาว่า นายพื้นฐาน หรือโชคดี เดชพงษ์ธร หรือป่านวงศ์ก่อ ผู้ถูกกล่าวหาว่าจะไม่ยืนบัญชี
แสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ภายในเวลา
ที่กฎหมายกำหนด กรณีพ้นจากตำแหน่งมาแล้วเป็นเวลาหนึ่งปี ในการดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหาร
ส่วนตำบลไร่อ้อย อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย
การป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๓ ห้ามมิให้ผู้ถูกกล่าวหา
ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือดำรงตำแหน่งใดในพรครการเมืองเป็นเวลาห้าปีนับแต่วันที่ 5 กันยายน ๒๕๕๖
ซึ่งเป็นวันที่ผู้ถูกกล่าวหาฟันจากตำแหน่ง ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกัน
และปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓๔ วรรคสอง กับมีความผิดตามพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๑๙
จำคุก 2 เดือน ให้นับโทษผู้ถูกกล่าวหาต่อจากโทษจำคุกของจำเลย ในคดีหมายเลขแดงที่ อ. 2640/2557
ของศาลอาญา.
# นายทวี ธงคลาภ
## นายวาสนา สุวรรณีย์
### นายพันธุ์เสศ เสนเลียง
#### นายแก้ว เวศอุไร
##### นายพรศักดิ์ อิกาศี