# ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น

## เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์
- พ.ศ. ๒๕๖๑

โดยที่เป็นการสมควรตราข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น ว่าด้วยการควบคุมการเลี้ยงสัตว์หรือปล่อยสัตว์

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗๑ แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. ๒๕๓๗ และที่แก้ไขเพิ่มเติมประกอบมาตรา ๒๙ แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น โดยความเห็นชอบของสภาองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น และนายอำเภอนาหม่อม จึงตราข้อบัญญัติไว้ ดังต่อไปนี้

**ข้อ ๑** ข้อบัญญัตนี้เรียกว่า “ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์” พ.ศ. ๒๕๖๑

**ข้อ ๒** ข้อบัญญัตนี้ให้ใช้บังคับในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้นตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

**ข้อ ๓** บรรดาข้อบัญญัติ ประกาศ ระเบียบ หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่ได้ตราไว้แล้ว ในข้อบัญญัตนี้หรือซึ่งชัดหรือแย้งกับข้อบัญญัตนี้ให้ใช้ข้อบัญญัตนี้แทน

**ข้อ ๔** ในข้อบัญญัตนี้

"เจ้าพนักงานท้องถิ่น” มายความว่า นายกองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น "ผู้ได้รับการแต่งตั้งจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น” มายความว่า ข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นซึ่งได้รับแต่งตั้งจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ปฏิบัติตามพระราชบัญญัติ การสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ ในเขตอำนาจขององค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น

“เจ้าพนักงานสาธารณสุข” มายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขให้มีปฏิบัติตามพระราชบัญญัติ การสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

“การเลี้ยงสัตว์” มายความว่า การเลี้ยงสัตว์หรือนำเสียงไว้ในครอบครองและดูแลเอาใจใส่บำรุงรักษากลอดจนให้อาหารเป็นอาชีพ

"การปล่อยสัตว์" หมายความว่า การละการครอบครองสัตว์หรือปล่อยสัตว์ให้อยู่นอกสถานที่เลี้ยงสัตว์โดยปราศจากการควบคุม

"สถานที่เลี้ยงสัตว์" หมายความว่า โคกสัตว์ กรงสัตว์ ที่ขังสัตว์ หรือสถานที่ในลักษณะอื่นที่ใช้ในการควบคุมสัตว์เลี้ยงไม่ว่าจะมีขอบรัวหรือไม่มี

"เจ้าของสัตว์" หมายความรวมถึงผู้ครอบครองสัตว์ด้วย

"ที่หรือทางสาธารณะ” หมายความว่า สถานที่หรือทางมิใช่เป็นของเอกชน และประชาชนสามารถใช้ประโยชน์หรือใช้สัญจรได้

ข้อ ๕ เพื่อประโยชน์การรักษาสว่างภาพและความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของประชาชน ในท้องถิ่นหรือเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคที่เกิดจากสัตว์ให้พื้นที่จึงให้เขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น เป็นเขตควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ ดังต่อไปนี้

(๑) สุนัข
(๒) แมว
(๓) ช้าง
(๔) โค
(๕) กระบือ
(๖) เพาะ แกะ
(๗) นก
(๘) ก่ำ
(๙) เป็ด ห่าน
(๑๐) สุกร
(๑๑) สัตว์มีพิษและสัตวดูร้ายต่าง ๆ 
(๑๒) สัตว์ป่าตามกฎหมายว่าด้วยการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าซึ่งได้รับอนุญาต จากกรมป่าไม้

ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจกำหนดประเภทและชนิดสัตว์ที่ต้องควบคุมการเลี้ยงเพิ่มเติม
ทั้งนี้ โดยอาจควบคุมการเลี้ยงสัตว์เฉพาะในเขตท้องที่ใดท้องที่หนึ่งหรือเต็มพื้นที่องค์การบริหาร
ส่วนตำบลทุ่งขมิ้น

ข้อ 5 ห้ามทำการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ที่ต้องควบคุมตามข้อ 5 ในที่หรือทางสาธารณะ
ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้นโดยเด็ดขาด

ความในวรรคนี้ไม่ใช่บังคับแก่การเลี้ยงสัตว์ ดังต่อไปนี้

(๑) เพื่อการรักษาโรคเจ็บป่วยหรือสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคของสัตว์
(๒) เพื่อกิจกรรมใด ๆ ที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น ประกาศกำหนดพื้นที่
ส่วนหนึ่งส่วนใดให้เลี้ยงโดยมีกำหนดระยะเวลาที่แน่นอนเป็นการเฉพาะ
(๓) เพื่อการย้ายถิ่นที่อยู่ของเจ้าของสัตว์

ความในวรรคนี้ไม่ใช่บังคับแก่การปล่อยสัตว์ เพื่อการกุศลหรือจารีตประเพณีโดยได้รับ
อนุญาตกองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น หรือเพื่อในพระราชพิธีหรือพิธีกรรมทางศาสนา
ตามประกาศของทางราชการ

ข้อ 6 เพื่อประโยชน์การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจออกประกาศกำหนดเขตพื้นที่เลี้ยงสัตว์หรือปล่อยสัตว์ที่ต้องควบคุม
ตามข้อ 5 โดยให้มีมาตรการอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑) กำหนดจำนวน ประเภทและชนิดของสัตว์ที่เลี้ยง
(๒) กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการทำทะเบียนตามประเภทและชนิด
ของสัตว์
(๓) กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการปล่อยสัตว์

ข้อ 7 นอกจากการเลี้ยงสัตว์ตามปกติวิธีแล้วเจ้าของสัตว์จะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์
และเงื่อนไข ดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีสถานที่เลี้ยงสัตว์ที่มั่นคงแข็งแรงตามความเหมาะสมแก่ประเภท
และชนิดของสัตว์โดยมีขนาดเพียงพอแก่การดำรงชีวิตของสัตว์ มีแสงสว่างและการระบายอากาศ

(๒) รักษาสถานที่เลี้ยงสัตว์ให้สะอาดอยู่เสมอจัดเก็บสิ่งปฏิกูลให้ถูกสุขลักษณะ เป็นประจำไม่ปล่อยให้เป็นที่สะสมหมักหมม จนเกิดกลิ่นเหม็นระบายน้ำผู้ที่อยู่บริเวณใกล้เคียง

(๓) เมื่อสัตว์ตายลงเจ้าของสัตว์จะต้องกำจัดซากสัตว์และมูลสัตว์ให้ถูกสุขลักษณะ เพื่อป้องกันมิให้เป็นแหล่งพาหะพันธุ์แมลงหรือสัตว์นำโรค ทั้งนี้ โดยวิธีที่ไม่ก่อเหตุรำคาญจากกลิ่น ควัน และไม่เป็นเหตุให้เกิดการปนเปื้อนของแหล่งน้ำ

(๔) จัดให้มีการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคในสัตว์เพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคที่เกิด จากสัตว์

(๕) ให้เลี้ยงสัตว์ภายในสถานที่ของตน ไม่ปล่อยให้สัตว์อยู่นอกสถานที่เลี้ยงสัตว์โดย ปราศจากการควบคุม หากประสงค์จะเลี้ยงสัตว์ในสถานที่อื่นต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของสถานที่และ ต้องควบคุมดูแลกรณีเป็นสัตว์ดูร้ายจะต้องเลี้ยงในสถานที่หรือกรงที่บุคคลภายนอกเข้าไปไม่ถึงตัวสัตว์ และมีป้ายเตือนให้ระมัดระวังโดยชัดเจน

(๖) ไม่เลี้ยงสัตว์ภายในสถานที่ที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนด

(๗) ควบคุมดูแลสัตว์ของตนเองให้อย่างรอบคอบหรือรำคาญแก่ผู้อื่น

(๘) ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าพนักงานสาธารณสุข สำหรับพนักงานท้องถิ่น รวมทั้งข้อบังคับ ระเบียบ และคำสั่งขององค์การบริหารส่วนตำบลทุกชนิด

ข้อ 9 กรุณาการเลี้ยงสัตว์ช่วยดำเนินกิจการในลักษณะของฟาร์มเลี้ยงสัตว์ หรือเลี้ยงสัตว์ เป็นจำนวนมาก เจ้าของสัตว์จะปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขตามข้อ 9 อ้างเคร่งครัด เพื่อการดูแลสภาพหรือสุขลักษณะของสถานที่ที่ใช้เลี้ยงสัตว์และต้องปฏิบัติตามมาตรฐานการเพื่อป้องกัน อันตรายจากเชื้อโรคหรือเหตราราษฎรอันเกิดจากการเลี้ยงสัตว์ ดังนี้

(๑) การดูแลสภาพและสุขลักษณะของสถานที่เลี้ยงสัตว์ทำรางระบายน้ำรับน้ำโสนครึ่งไปให้พ้นจากที่น้ำโดยสะดวกและเหมาะสม

(๒) การระบายน้ำเสียดังไม่ให้เป็นที่เด็ดร้อนแก่น้ำใช้แหล่งน้ำสาธารณะ

(๓) ดังจัดให้มีระบบฉีดน้ำหรือบำบัดน้ำเสียให้เหมาะสม ทั้งนี้ ดังไม่มากทำให้เกิด กลิ่นเหม็นจนสร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้อยู่อาศัยข้างเคียง

(๔) ดังทำความสะอาดลาดปลาสถานที่เลี้ยงสัตว์ให้อยู่ในภาวะฉันดีเสมอ

(๕) ต้องรักษาสถานที่อย่าให้เป็นที่เพาะพันธุ์แมลงวัน แมลงสาป ยุง หรือสัตว์
นำโรคอื่น ๆ และต้องเก็บวัสดุอุปกรณ์ เครื่องใช้ในการเลี้ยงสัตว์ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยเสมอ

(๖) ต้องมีที่รองรับมูลฝอยและสิ่งปฏิกูลให้ถูกสุขลักษณะจำนวนเพียงพอ

ข้อ ๑๐ ในกรณีที่มีเหตุควรสงสัยว่าสัตว์เลี้ยงนั้นเป็นโรคอันอาจเป็นอันตรายแก่สุขภาพ
ของบุคคลทั่วไปให้เจ้าของสัตว์ แยก กักกันสัตว์นั้นไว้ต่างหาก และแจ้งให้เจ้าพนักงานท้องถิ่น
หรือเจ้าพนักงานสาธารณสุขทราบ รวมถึงต้องแจ้งให้สัตวแพทย์ของหน่วยงานราชการทราบ
และต้องปฏิบัติตามคำแนะนำโดยเคร่งครัด

ข้อ ๑๑ ในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นพบสัตว์ในที่หรือทางสาธารณะอันเป็นการฝ่าฝืนข้อ ๖
โดยไม่ปรากฏเจ้าของ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจกักสัตวดังกล่าวเป็นเวลาอย่างน้อยสามสิบวัน
เมื่อพ้นกำหนดแลวยังไม่มีผู้ใดแสดงหลักฐานการเป็นเจ้าของเพื่อรับสัตว์คืน ให้สัตว์นั้นตกเป็นของ
องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้นแต่ถ้าการกักสัตว์ไว้อาจก่อให้เกิดอันตรายแก่สัตว์นั้นหรือสัตว์อื่น
หรือต้องเสียค่าใช้จ่ายเกินสมควร เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะจัดการขายหรือขายทอดตลาดนั้นตามควร
แก่กรณีก่อนถึงกำหนดดังกล่าวก็ได้เงินที่ได้จากการขายหรือทอดตลาดเมื่อได้หักค่าใช้จ่ายใน
การขายทอดตลาดและค่าเลี้ยงดูสัตว์แล้วให้องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้นเก็บรักษาไว้แทนสัตว์

ในกรณีที่มีได้มีการขายหรือขายทอดตลาดสัตว์ตามวรรคหนึ่งและเจ้าของสัตว์มาขอรับสัตว์คืน
ภายในกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่ง เจ้าของสัตว์ต้องเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายสำหรับการเลี้ยงดูสัตว์
ให้แก่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น ตามจำนวนที่ได้จ่ายจริงด้วย

ในกรณีที่ปรากฏว่าสัตว์ที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นพบบนี้เป็นโรคติดต่ออันอาจเป็นอันตราย
ต่อประชาชนให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำลายหรือจัดการตามที่เห็นสมควรได้

ข้อ ๑๒ หากเจ้าของสัตว์ปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
กฎกระทรวงหรือประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ หรือข้อบัญญัตนี้
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจสั่งให้เจ้าของสัตว์แก้ไขหรือปรับปรุงให้ถูกต้องได้ และถ้าเจ้าของสัตว์
ไม่แก้ไขหรือทำการเลี้ยงสัตว์หรือปล่อย สัตว์ช่วงจะก่อให้เกิดหรือนำเห็ดฉลวกสรรพางคาวะจะเกิดอันตราย
อย่างร้ายแรงต่อ สุขภาพของประชาชน เจ้าพนักงานท้องถิ่น จะ ส่งให้ผู้คนหยุดเลี้ยง สัควัน

เป็นการชั่วคราวจนกว่าจะเป็นที่พอใจแก่เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบริหารงานท้องถิ่น

ข้อ ๑๓ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจแต่งตั้งข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นเพื่อให้
ปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา ๔๔ วรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
ในเขตอำนาจขององค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น ในเรื่องใดหรือทุกเรื่องก็ได้

ข้อ ๑๔ ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อบัญญัตินี้ต้องระวางโทษตามที่กำหนดไว้ในบทกำหนดโทษ
แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

ข้อ ๑๕ ให้นายกองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้นรักษาการให้เป็นไปตามข้อบัญญัตินี้
และให้มีอำนาจออกคำเบ็ด ประกาศ หรือคำสั่ง เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามข้อบัญญัตินี้

ประกาศ ณ วันที่ ๒๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๑
ธัชพล หวังชูแก้ว
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขมิ้น