ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม
ฉบับที่ 5117 (พ.ศ. 2561)
ออกตามความในพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
พ.ศ. 2511
เรื่อง ยกเลิกมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
กำมะถัน
และกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
กำมะถันสำหรับอุตสาหกรรม

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กำมะถัน มาตรฐานเลขที่
มอก. 692 - 2530
อาชีพอำนาจตามความในมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (ฉบับที่ ๗)
พ.ศ. ๒๕๕๘ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมออกประกาศยกเลิกประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม
ฉบับที่ ๑๑๖๑ (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๑ เรื่อง การกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กำมะถัน ลงวันที่ ๒๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๓๐
และออกประกาศกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กำมะถันสำหรับอุตสาหกรรม มาตรฐาน
เลขที่ มอก. 692 - 2560 ขึ้นใหม่ ดังมีรายละเอียดต่อท้ายประกาศนี้

ทั้งนี้ ให้มีผลเมื่อผ่านกำหนด 90 วัน นับแต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ในวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2561
อุดม สวนายยน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม

# มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
## กำมะถันสำหรับอุตสาหกรรม
### 1. ขอบข่าย
- มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ครอบคลุมเฉพาะ กำมะถันแท่งและกำมะถันผงที่ผ่านการทำให้บริสุทธิ์แล้ว และละลายในคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) เท่านั้น
- มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ไม่ครอบคลุมถึง กำมะถันสำหรับอุตสาหกรรมยาง มอก. 2774

### 2. ชนิด
- 2.1 กำะถันสำหรับอุตสาหกรรมแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ
    - 2.1.1 ชนิดแท่งหรือก้อน
    - 2.1.2 ชนิดผง

### 3. คุณลักษณะที่ต้องการ
#### 3.1 ลักษณะทั่วไป
- ต้องเป็นแท่ง ก้อน หรือผง ตามชนิด มีเสียงนวล และปราศจากสิ่งแปลกปลอมที่มองเห็นได้ การทดสอบให้ทำโดยการตรวจพินิจ
#### 3.2 ลักษณะทางฟิสิกส์และทางเคมี
- ต้องเป็นไปตามตารางที่ 1

# ตารางที่ 1 ลักษณะทางฟิสิกส์และทางเคมี (ข้อ 3.2)

| รายการที่ | คุณลักษณะ | หน่วย | เกณฑ์ที่กำหนด | วิธีทดสอบตาม |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | กำมะถัน (elemental sulfur) ไม่น้อยกว่า | % โดยมวล | 99.5 | IS : 6655 วิธีที่ 1 |
| 2 | ความชื้น (moisture content) ไม่เกิน | % โดยมวล | 0.15 | IS : 6655 |
| 3 | เหล็ก (ash) ที่อุณหภูมิ 850°C ไม่เกิน | % โดยมวล | 0.15 | ISO 3425 |
| 4 | ความเป็นกรด (as H₂SO₄⁻) ไม่เกิน | % โดยมวล | 0.050 | ISO 3704 |
| 5-14* | *ความละเอียด (เฉพาะชนิดผง)*
- C_{a,b} = d_{c,a,b} + d_{c,b,a}
| - c_{a,b} &lt; d_{c,a,b} &lt;d_{c,a,b}| mg/kg
| --- |
| > c_{a,b} &lt; d_{c,a,b}| g/m³
| > d_{c,a,b}| kg/dm³
| **หมายเหตุ**
| *สามารถแทนค่าได้โดยใช้ค่าเฉลี่ยของค่า C_{a,b}, d_{c,a,b}, R และ S ในส่วนของการคำนวณ*

## การบรรจุ
### อุปกรณ์สำหรับการบรรจุ
- **กระบอก**: ส่วนประกอบในการทำกระบอกจะมีขนาดและรูปร่างตามมาตรฐานของประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา, สหภาพยุโรป, เป็นต้น.
- **ฉลาก**: จะระบุบนฉลากระบอบการบรรจุด้านในและนอกกระบอกให้ชัดเจน.
- **สายบรรจุ**: เพื่อนำกระบอกกระดาษไปบรรจุมืออาชีพ.

### การบรรจุมืออาชีพ
- **ฝ่ายปฏิบัติงาน**: จะดำเนินการบรรจุมืออาชีพตามมาตรฐานของประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา, สหภาพยุโรป, เป็นต้น.
- **ฝ่ายควบคุมงาน**: จะตรวจสอบและประเมินประสิทธิภาพการทำงานของฝ่ายปฏิบัติงาน.

### การตรวจวิเคราะห์
- **การตรวจวิเคราะห์ก่อนการบรรจุ**: จะทำการตรวจวิเคราะห์สภาพและความพร้อมของกระบอกก่อนการบรรจุเพื่อรับรองว่ามีความสมบูรณ์และพร้อมใช้งาน.
- **การตรวจวิเคราะห์หลังจากบรรจุ**: จะทำการตรวจวิเคราะห์ความถูกต้องและสมบูรณ์ของกระบอกที่บรรจบแล้วโดยใช้เทคนิคและอุปกรณ์ที่เหมาะสม.

7.1.2 หากมิได้กำหนดเป็นอย่างอื่น นำกลั่นและสารเคมีที่ใช้ต้องมีความบริสุทธิ์เหมาะสมสำหรับใช้ในการวิเคราะห์

7.2 การทดสอบสารอินทรีย์
7.2.1 เครื่องมือ
7.2.1.1 ตะเกียงบุนเสน
7.2.1.2 ถ้วยกระเบื้อง ขนาดไม่เกิน 5 mL
7.2.1.3 เดชิกเคเตอร์

7.2.2 วิธีทดสอบ
ชั่งตัวอย่างประมาณ 5 g ให้ทราบมวลแน่นอน เป็น m₀ เผากล้วยกระเบื้องที่ทราบมวลแน่นอนแล้วด้วย ตะเกียงบุนเสนจนร้อนแดง นำถ้วยกระเบื้องออกจากตะเกียงบุนเสน ค่อยๆ เติมตัวอย่างลงในถ้วยกระเบื้องทีละน้อย จะเกิดเปลวไฟสีน้ำเงินอย่างต่อเนื่อง เมื่อเติมตัวอย่างหมด ปล่อยให้เย็นในเดชิกเคเตอร์ ชั่งเป็นมวลของสารอินทรีย์รวมกับถ้วยกระเบื้อง เป็น m₁ เผากล้วยกระเบื้องซึ่งมีส่วนที่ค้างอยู่อีกครั้ง จนกระทั่งสารอินทรีย์เผาไหม้อหมด ปล่อยให้เย็นในเดชิกเคเตอร์ ชั่งเป็นมวลของเถ้ารวมกับถ้วยกระเบื้อง เป็น m₂

หมายเหตุ สารอินทรีย์ที่ได้จากการทดสอบนี้เป็นถ่านที่เหลือจากการเผาไหม้งสารอินทรีย์ไม่ใช่ตัวสารอินทรีย์เอง

7.2.3 วิธีคำนวณ
คำนวณหาสารอินทรีย์ จากสูตร
\[
A = \frac{m_1 - m_2}{m_0} \times 100
\]
เมื่อ A คือสารอินทรีย์ เป็นร้อยละโดยมวล m₀ คือมวลของตัวอย่าง เป็นกรัม m₁ คือมวลของสารอินทรีย์รวมกับถ้วยกระเบื้อง เป็นกรัม m₂ คือมวลของเถ้ารวมกับถ้วยกระเบื้อง เป็นกรัม

7.4.2 วิธีเตรียมสารละลายตัวอย่าง

ให้ใช้วิธีอย่างที่เตรียมจากข้อ 7.3.2

7.4.3 วิธีทดสอบ

ให้ใช้วิธีของตอมิกแอปซอร์ปชันสเปกโทรเมตรี

ภาคผนวก ก

การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน
(ข้อ 6.1)

ก.1 รุ่น ในที่นี้ หมายถึง กำมะถันสำหรับอุตสาหกรรมชนิดเดียวกัน บรรจุในภาชนะบรรจุชนิดและขนาดเดียวกัน ที่ทำหรือส่งมอบหรือซื้อขายในระยะเวลาเดียวกัน

ก.2 การชักตัวอย่างและการยอมรับ แนะนำให้ใช้แผนการชักตัวอย่างที่กำหนดต่อไปนี้ หรือใช้แผนการชักตัวอย่างตาม มอก. 465 เล่ม 1 หรืออาจใช้แผนการชักตัวอย่างอื่นที่เทียบเท่ากันทางวิชาการกับแผนที่กำหนดไว้

ก.2.1 การชักตัวอย่างและการยอมรับสำหรับการทดสอบลักษณะทั่วไป การบรรจุ และเครื่องหมายและฉลาก

ก.2.1.1 ให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน ตามจำนวนที่กำหนดในตารางที่ ก.1

ก.2.1.2 จำนวนตัวอย่างที่ไม่เป็นไปตามข้อ 3.1 ข้อ 4. และข้อ 5. ในแต่ละรายการ ต้องไม่เกินเลขจำนวนที่ยอมรับที่กำหนดในตารางที่ ก.1 จึงจะถือว่ากำมะถันสำหรับอุตสาหกรรมรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด

ตารางที่ ก.1 แผนการชักตัวอย่างสำหรับการทดสอบลักษณะทั่วไป การบรรจุ และเครื่องหมายและฉลาก (ข้อ ก.2.1.1 )

| ขนาดรุ่น | ขนาดตัวอย่าง |
| --- | --- |
| หน่วยภาชนะบรรจุ | หน่วยภาชนะบรรจุ |
| ≤500 | ≥500-1300 |
| >1300 | - |
| - | ≥8 |
| - | ≥13 |

ก.2.2 การชักตัวอย่างและการยอมรับสำหรับการทดสอบลักษณะทางฟิสิกส์และทางเคมี

ก.2.2.1 ให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากตัวอย่างที่เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดตามข้อ ก.2.1 และใช้เครื่องมือที่เหมาะสมชักตัวอย่างที่ระดับความลึกต่างๆ กันของภาชนะบรรจุ ในปริมาณเท่าๆ กัน มาผสมกันให้ได้ตัวอย่างรวมไม่น้อยกว่า 2 kg

ก.2.2.2 ตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 3.2 ทุกรายการ จะถือว่ากำมะถันสำหรับอุตสาหกรรมรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด

ก.3 เกณฑ์ตัดสิน

ตัวอย่างกำมะถันสำหรับอุตสาหกรรมต้องเป็นไปตามข้อ ก.2.1 และข้อ ก.2.2 หากข้างจะถือว่ากำมะถันสำหรับอุตสาหกรรมรุ่นนั้นเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม