ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม
ฉบับที่ 5116 (พ.ศ. 2561)
ออกตามความในพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
พ.ศ. 2511
เรื่อง กำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
วิธีทดสอบสี วาร์นิช และวัสดุที่เกี่ยวข้อง
เล่ม 58 การทดสอบการแห้งโดยใช้เครื่องบันทึกเชิงกล

อาชีพอำนาจตามความในมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (ฉบับที่ ๗)
พ.ศ. ๒๕๕๘ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมออกประกาศกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
วิธีทดสอบสี วาร์นิช และวัสดุที่เกี่ยวข้อง เล่ม ๕๘ การทดสอบการแห้งโดยใช้เครื่องบันทึกเชิงกล
มาตรฐานเลขที่ มอก. 285 เล่ม 58 - 2560 ไว้ ดังมีรายละเอียดต่อท้ายประกาศนี้

ทั้งนี้ ให้มีผลตั้งแต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๒๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๑
อุตฺฒ สาวนายยน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม

# มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
## วิธีทดสอบสี วาร์นิช และวัสดุที่เกี่ยวข้อง
### เล่ม 58 การทดสอบการแห้งโดยใช้เครื่องบันทึกเชิงกล
#### ขอบคุณสำหรับมิตรภาพดีๆ มอบให้กัน
##### ในการทำงานร่วมกันฟื้นฟู และพัฒนา
###### มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมไทย
###### ให้ได้รับความสำคัญอย่างยิ่งจากผู้บริโภคและภาคธุรกิจ
####### โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากกรมการคุ้มครองผู้บริโภค
######## ท่านจะทราบถึงความสำคัญของมาตรฐานอยู่เสมอหากทำตามมาตรฐานที่กำหนด
###### จะสามารถป้องกันการกระทำความผิดพลาดในการตรวจสอบและทดสอบ
####### หากพบข้อผิดพลาดหรือไม่ครบถ้วนตามมาตรฐานจะแจ้งให้แก้ไขโดยเร็วที่สุด
###### เพื่อให้คงรักษาความมั่นใจและความปลอดภัยของผู้บริโภค

7. วิธีทดสอบ

7.1 ภาวะทดสอบ

หากมีได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น ให้วางแผ่นทดสอบที่เคลือบตัวอย่างแล้วในแนวนอน ที่อุณหภูมิ (27±2) °C และความชื้นสัมพัทธ์ (65±5) %

7.2 การหาระยะเวลาการแห้ง

7.2.1 เคลือบตัวอย่างลงบนแผ่นทดสอบ แล้วนำแผ่นทดสอบที่เคลือบแล้วไปทดสอบทันที โดยวางเข็มบนผิวเคลือบทรงตำแหน่งเริ่มต้น ก่อนใช้ต้องมั่นใจว่าปลายเข็มสะอาด ไม่มีสีแห้งคิด เปิดสวิตซ์มอเตอร์ แล้วเข็มจะเคลื่อนไปตามแนวยาวแผ่นทดสอบ

7.2.2 เนื่องจากการไหลย้อนกลับของสีในร่องจะทำให้เห็นจุดเริ่มต้นไม่ชัดเจน ให้ทำการเตรียมหมายเลขบนแผ่นทดสอบ เพื่อเป็นตำแหน่งเริ่มต้น ซึ่งครึ่งหมายถึงช่วงในการประเมินลักษณะของการแห้งและระยะเวลาการแห้ง

7.2.3 หลังจากวัสดุเคลือบแห้งแล้ว ตรวจสอบแผ่นทดสอบโดยการอ้างอิงรูปที่ 1 เพื่อหาระยะเวลาการแห้งที่ต้องการ และบันทึกเวลาไว้ การใช้เวลานขยายจะช่วยให้การตรวจประเมินชัดเจน

1 คือ จุดเริ่มต้น
2 คือ ระยะเวลายังแต่ได้
3 คือ ระยะเวลายังแต่ไม่คิด
4 คือ ระยะเวลายังแข็ง
5 คือ ระยะเวลายังทั้งฟิล์ม

รูปที่ 1 ลักษณะการแห้งโดยใช้เครื่องบันทึกแบบเส้นตรงสำหรับทดสอบระยะเวลาการแห้ง

8. การจำแนกลักษณะการแห้ง

8.1 การจำแนกลักษณะการแห้งของผิวเคลือบ ให้เป็นไปตามตารางที่ 1 ซึ่งเป็นลักษณะทั่วไปของวัสดุเคลือบที่ไม่
เกิดฟ้าระหว่างการทดสอบ วัสดุเคลือบบางชนิดที่เกิดฟ้า เช่น สีอีพ็อกซี่แยกส่วนผสมสองส่วน สีพลอยยูเรเทน
แยกส่วนผสมสองส่วน จะทำให้รูปร่างของร่องที่แสดงลักษณะการแห้งแตกต่างจากรูปที่ 1 ได้แก่ รูปร่างคล้าย
เพชร รูปร่างคล้ายวัว

ตารางที่ 1 การจำแนกลักษณะการแห้ง
(ข้อ 8.1)

| ลักษณะการแห้ง | ความหมาย | ลักษณะที่สังเกตได้ |
| --- | --- | --- |
| ระยะเวลาแห้งแตะได้ (set-to-touch time) | เปลื้อมแห้งโดยการระเหยของตัวทำละลายหรือการเกิดปฏิกิริยาเคมีหรือทั้งสองอย่าง ซึ่งทำให้เกิดเปลื้อมแข็งพอที่จะไม่ทำให้เกิดการไหลหรือติดนิ้วเมื่อสัมผัสเบา ๆ | ระยะเวลาแห้งแตะได้เกินขึ้น เมื่อเปลื้อมหยุดไหลไปตามแนวของเข็ม และมีรอยเกิดขึ้นจนเห็นพื้นผิวของกระจก |
| ระยะเวลาแห้งแตะไม่ติด (tack-free time) | เปลระวลาที่ผิวเปลื้อมแห้งและไม่ติดกับวัตถุเบา ๆ ที่วางทับลงไปบนผิวเปลื้อม | การแห้งแตะไม่ติดเกิดขึ้นเมื่อโรยแนวเปลื้อมที่ต่อเนื่องสิ้นสุด และเข็มเริ่มฉีกผิวเปลื้อมออกและทิ้งให้เห็นรอยที่มีขอบคมไปตลอดแนวเปลื้อม |
| ระยะเวลาแห้งแข็ง (hard-dry time) | เปลระวลาที่มีการแห้งหรือการบ่มดำเนินต่อไปจนกระทั่งได้ผลิตภัณฑ์แห้งแข็งไม่มีรอยใด ๆ ทั่งบนผิวฟิล์ม เมื่อแผ่นทดสอบถูกบิดดัดดวยนิ้วหัวแม่มือลงบนผิวฟิล์มด้วยแรงที่ค่อนข้างมาก | เปลระวลาแห้งแข็งเกิดขึ้นเมื่อหัวเข็มยกขึ้นจากผิวฟิล์มและเสียงไปบนผิวฟิล์ม ทั่งให้เห็นรอยแต่ไม่ทำให้ฟิล์มเสียหาย |
| ระยะเวลาแห้งทะฟิล์ม (through-dry time) | เปลระวลาที่ฟิล์มแข็งเมื่อทดสอบด้วยแรงบิดแล้วไม่ทำให้ฟิล์มเสียหาย | เปล่าวาแห้งทะฟิล์ม เกิดขึ้นเมื่อหัวเข็มไม่ทิ้งรอยใด ๆ ให้เห็นบนผิวฟิล์ม |

9. การรายงานผล

9.1 รายงานผลทดสอบอย่างน้อยต้องแสดงข้อความดังต่อไปนี้

(1) รายละเอียดที่จำเป็นสำหรับการระบุผลิตภัณฑ์ทดสอบ (เช่น ผู้ทำ เครื่องหมายการค้า รหัสรุ่นที่ทำ)
(2) การอ้างอิงมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้
(3) รายละเอียดการเตรียมแผ่นทดสอบ รวมทั้ง
   (3.1) วัสดุ (รวมทั้งความหนา) และการเตรียมผิวหน้าของพื้นผิว
   (3.2) วิธีการเคลือบทัวอย่างลงบนพื้นผิว
(4) ระยะเวลาการแห้งของแต่ละลักษณะ
(5) การเบี่ยงเบนใด ๆ ที่แตกต่างจากวิธีทดสอบที่กำหนด
(6) ลักษณะผิดปกติใด ๆ ที่สังเกตได้ในระหว่างการทดสอบ
(7) วัน เดือน ปีที่ทดสอบ