ประกาศกรมที่ดิน
เรื่อง แนวทางปฏิบัติในการเดินสำรวจสอบเขตที่ดินตามมาตรา ๖๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน

ด้วยกรมที่ดินได้มีโครงการเดินสำรวจจัดทำรูปแปลงโฉนดที่ดินด้วยระบบ RTK GNSS Network ให้ครอบคลุมทั่วประเทศ โดยการเดินสำรวจสอบเขตที่ดินตามมาตรา ๖๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เพื่อยกระดับวิธีการรังวัดและทำแผนที่ให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ จึงได้วางแนวทางปฏิบัติในการสอบเขตที่ดินตามมาตรา ๖๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ดังนี้

๑. ที่ดินแปลงใดมีชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมหลายคน ผู้ถือกรรมสิทธิ์คนใดคนหนึ่งจะทำการสอบเขตที่ดิน หรือรับรองเขตที่ดิน หรือรับโฉนดที่ดินที่จัดสร้างขึ้นใหม่ก็ได้ โดยให้บันทึกถ้อยคำว่า เป็นการดำเนินการแทนผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมทั้งหมด และรับทราบว่า เป็นการนำชี้แนวเขตรูปแบบซิกฮ์ในที่ดินตามหลักฐานของผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมทุกคนยืนยอมรับรองไว้ เป็นหลักฐานก่อนรับโฉนดที่ดิน

๒. กรุณาเจ้าของที่ดินเสียชีวิต มีทางยาหาหลายคน หากยังคนใดคนหนึ่งจะทำการสอบเขตที่ดิน หรือรับรองเขตที่ดิน หรือรับโฉนดที่ดินที่จัดสร้างขึ้นใหม่ก็ได้ โดยให้สอบถามทางยาหาพร้อมแสดงบัญชี เครื่องญาติ แล้วบันทึกถ้อยคำว่า หากยังเป็นผู้มีสิทธิในที่ดินและเป็นการดำเนินการแทนทางยาหาทั้งหมด และรับทราบว่า เป็นการนำชี้แนวเขตรูปแบบซิกฮ์ในที่ดินตามหลักฐานของผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมทุกคนยืนยอมรับรองไว้เป็นหลักฐานก่อนรับโฉนดที่ดิน โดยการรังวัดสอบเขตครั้งนี้เป็นการรังวัดต่างวิธีกับหลักฐานโฉนดเดิม จากความเห็นชอบของสำนักงานอนุกรรมการบริหารงานราชการกลาง และสำนักงานคณะกรรมการบริหารงานราชการภาคใต้ และให้ผู้ถือหุ้นใหญ่ทราบว่า การทำลายพื้นฐานของตนเองโดยไม่จำเป็นต้องแจ้งความขออนุญาตให้ก่อน และสามารถยื่นฟ้องกล่าวหาได้ว่าละเมิดลักษณะภูมิทรัพย์ ส่วนเกณฑ์ พฤศนาคม พ.ศ. 2555 มาตรา 136 (1) และมาตรา 137 (1)

(๑) กรุณาไม่มีข้อพิพาทด้านคู่มือนในการรังวัด ให้ดำเนินการสอบเขตที่ดินต่อไป

(๒) กรณีมีข้อพิพาทหรือคัดค้านในการรังวัด ให้บันทึกข้อเท็จจริงคำว่า มีข้อพิพาทหรือโต้แย้ง
คัดค้านในที่ดินอย่างไร โดยกรณีดังกล่าวเจ้าพนักงานที่ดินทำการสอบสวนใกล้เคียงได้โดยให้ถือว่าเป็น
กรณีตกลงกันไม่ได้ และให้แจ้งคู่กรณีไปฟ้องต่อศาลตามมาตรา ๖๙ ทวิ วรรคห้า แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
โดยอนุโลม

๔. กรณีมีข้อพิพาทหรือมีการคัดค้านการรังวัด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการสอบสวนใกล้เคียง
โดยถือหลักฐานแผนที่เป็นหลักในการพิจารณา แล้วดำเนินการตามมาตรา ๖๙ ทวิ วรรคห้า
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน โดยอนุโลม เว้นแต่กรณีมีข้อพิพาทฟ้องคดีต่อศาลเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน
ไม่ให้ดำเนินการสอบเขตที่ดิน เนื่องจากอาจส่งผลกระทบต่อกระบวนการพิจารณาของศาล

๕. ในกรณีที่ไม่สามารถนัดหมายโดยวิธีการประชาสัมพันธ์ได้ การส่งหนังสือแจ้ง
เจ้าของที่ดินหรือเจ้าของที่ดินข้างเคียงเพื่อนัดทำการรังวัด กรณีฉะเชิงที่ดินมีผู้ถือกรรมสิทธิ์หลายราย
หรือผู้ถือกรรมสิทธิ์บางรายเสียชีวิตหรือเสียชีวิตทั้งหมด ให้แจ้งไปยังผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมคนใดคนหนึ่ง
หรือทางราชการใดคนหนึ่งก็ได้ โดยให้ระบุในหนังสือนำ เมื่อได้รับทราบหนังสือนี้แล้วขอได้แจ้งให้
ผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมทั้งหมด หรือทางราชการทั้งหมดทราบทั่วกัน
สำหรับกรณีผู้มีสิทธิในที่ดินข้างเคียงได้รับการแจ้งหรือติดต่อจากพนักงานเจ้าหน้าที่
ให้มาระวางแบ่งเขตแต่ไม่มาหรือมาแต่ไม่ลงนามรับรองแนวด่วน หากที่ดินข้างเคียงมีผู้ถือกรรมสิทธิ์หลายคน
หรือผู้ถือกรรมสิทธิ์บางรายเสียชีวิตหรือเสียชีวิตทั้งหมด ให้มีหนังสือนี้แจ้งผู้มีสิทธิในที่ดินข้างเคียงทุกคน
หรือทางราชการคนมาลงชื่อรับรองแนวด่วนหรือคัดค้านการรังวัด

๖. กรณีฉะเชิงที่ดินเดียมีสาธารณประโยชน์ เช่น ทางสาธารณะประโยชน์ ทางหลวง
คลองสารารณประโยชน์ เป็นต้น ตัดผ่านในภายหลังให้ดำเนินการ ดังนี้
๖.๑ กรณีฉะเชิงที่ทำรายการรังวัดขอบเขตภูมิภาคโดยไม่มีการทำลายพื้นในที่ดิน
(๑) กรณีมีการอุทิศที่ดิน ให้สอบถามและบันทึกถ้อยคำว่า เจ้าของที่ดินได้มี
การอุทิศที่ดินดังกล่าวเป็นสาธารณประโยชน์หรือไม่ อ้างไร และยืนยอมใจดำเนินการรังวัดกันที่ดิน
ส่วนที่เป็นสาธารณประโยชน์ออกจากโฉนดที่ดิน
(๒) กรณีไม่มีการอุทิศที่ดิน ให้บันทึกถ้อยคำผู้มีอำนาจหน้าที่ดูแลรักษาบริเวณว่า
ทำให้ความเข้าใจระหว่างนายกรัฐมนตรียุโรปและนายกรัฐมนตรียุโรปและนายกรัฐมนตรียุโรป

(๓) กรณีเจ้าของที่ดินยินยอมให้ดำเนินการรังวัดกันที่ดินส่วนที่เป็นที่สาธารณประโยชน์
ออกจากรอบดีที่ดินตามข้อ (๑) และ (๒) ให้จัดทำรูปแผนที่ ร.ว. ๙ แสดงขอบเขตที่ดินทั้งหมด
ตามผลการรังวัด เก็บไว้ในเรื่อง แล้วจัดสร้างโฉนดที่ดินขึ้นตามผลการรังวัด

๖.๒ กรณีที่ดินที่ทำการรังวัดสอบเช็คที่ดินมีภูมิภาคผูกพันในที่ดิน ผู้ทรงสิทธิในภูมิภาคผูกพัน
ต้องให้ความยินยอมในการรังวัดสอบเช็คที่ดิน แล้วให้พิจารณาว่าภูมิภาคผูกพันดังกล่าวเกี่ยวข้องหรือ
แตะต้องที่ดินส่วนที่เป็นที่สาธารณะประโยชน์หรือไม่

(๑) หากภาวะผูกพันไม่เป็นส่วนหนึ่งของที่สาธารณะประโยชน์ เช่น การจำยอม
บางส่วนโดยส่วนที่เป็นการจำนอมไม่มีส่วนหนึ่งส่วนใดแตะต้องอยู่ในที่สาธารณะประโยชน์ เป็นต้น
ให้ดำเนินการเช่นเดียวกับข้อ ๖.๑ และบันทึกถ้อยคำเจ้าของที่ดินว่า ที่สารารณประโยชน์ดังกล่าว
ไม่เป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตามภาวะผูกพัน

(๒) หากภาวะผูกพันเป็นส่วนหนึ่งของที่สาธารณะประโยชน์

(๒.๑) กรณีมีการอุทิศที่ดิน ให้สอบถามและบันทึกถ้อยคำว่าเจ้าของที่ดินได้มี
การอุทิศที่ดินดังกล่าวเป็นที่สาธารณะประโยชน์หรือไม่ อย่างไร และที่ดินดังกล่าวมีภูมิภาคผูกพัน
ในที่ดินอย่างไร และเมื่อได้ทำการรังวัดสอบเช็คที่ดินแล้วเจ้าของที่ดินต้องไปดำเนินการจุดทะเบียน
แบ่งหักที่สาธารณะประโยชน์ก่อนที่จะรับโฉนดที่ดินใหม่

(๒.๒) กรณีไม่มีการอุทิศที่ดิน ให้บันทึกถ้อยคำผู้มีอำนาจหน้าที่ดูแลรักษาที่ดินว่า
ที่ดินดังกล่าวเป็นที่สาธารณะประโยชน์หรือไม่ ถ้าได้รับการยืนยันว่าเป็นที่สาธารณะประโยชน์ ให้บันเท็ก
ถ้อยคำเจ้าของที่ดินระบุว่าที่ดินดังกล่าวมีส่วนหนึ่งส่วนใดเป็นที่สาธารณะประโยชน์ เจ้าของที่ดิน
จะต้องไปดำเนินการจุดทะเบียนแบ่งหักก่อนรับโฉนดใหม่ หากไม่ยินยอม
ให้ยกเลิกเรื่อง

(๒.๓) ให้จัดทำรูปแผนที่กระดาษบาง (ร.ว. ๙) ตามข้อ ๑๙ แห่งระเบียบ
กรมธิดา ว่าเก็บจากการสำรวจขอบเขต แบ่งแยก และรวมโฉนดลักษณ์ พ.ศ. ๒๕๒๗ เพื่อเข้าเพิ่มเติม
โดยรอบบริเวณก่อนลงนาม ในระหว่างการสำรวจขอบเขต แบ่งแยก และรวมโฉนตลักษณ์ (ฉบับแรก ๆ ) พ.ศ. ๒๕๓๔
และสร้างโฉนคณฑิตใหม่ๆ จากผลการสำรวจ และรายงานทางสำนักงานหลักฐานทางตะเบียน
แบ่งหักก่อนนำรายละเอียดรับรองโครงการเดือนสำรวจฯ ในปีงบประมาณ หากยังไม่มีการ
จุดทะเบียนแบ่งหักก่อนนำรายละเอียดรับรองโครงการเดือนสำรวจฯ ส่งเรื่องให้สำนักงานทางใต้เห็นชอบจนกว่าจะได้มารับมอบหมายใหม่

(2.) เมื่อสิ้นสุดโครงการเดือนสำรวจฯ ในปีงบประมาณ หากยังไม่มีการ
จุดทะเบียนแบ่งหักก่อนนำรายละเอียดรับรองโครงการเดือนสำรวจฯ ส่งเรื่องให้สำนักงานทางใต้เห็นชอบจนกว่าจะได้มารับมอบหมายใหม่

เรื่อง การปฏิบัติในเรื่องที่ดินพังลงน้ำทำให้รูปที่ดินตามแผนที่เดิมเปลี่ยนแปลง พร้อมบันทึกถ้อยคำ
เจ้าของที่ดินรับทราบว่า ที่ดินตามหลักฐานเดิมปัจจุบันมีสภาพกลายเป็นน้ำไม่สามารถทำการรังวัดได้
พนักงานเจ้าหน้าที่จะทำการรังวัด ในที่ดินส่วนที่เหลือโดยการครอบรูปกับหลักฐานที่ดินเดิมแล้วจัดทำ
โฉนดที่ดินให้ใหม่ในที่ดินส่วนที่เหลือ และให้นำผลการรังวัดซึ่งได้ครอบกับรูปแผนที่เดิมมาจัดทำรูป
แผนที่กระดาษบาง (ร.ว. ๙) เก็บไว้ในเรื่อง แล้วดำเนินการตามข้อ ๖.๑ หรือ ๖.๒ แล้วแต่กรณี

๖.๔ กรณีรังวัดแบ่งหักที่สาธารณประโยชน์แล้วผลการรังวัดมีเนื้อที่คงเหลือน้อยกว่าส่วนที่รังวัด
แบ่งหักเป็นที่สาธารณะประโยชน์ ให้หมายเหตุในโฉนดที่ดินเดิมว่า “ที่ดินแปลงนี้คำนวณระยะรอบแปลง
ทางคณิตศาสตร์ได้เนื้อที่...ไร่...งาน...ตารางวา รังวัดแบ่งหักที่สาธารณประโยชน์ เนื้อที่...ไร่...งาน...ตารางวา
คงเหลือเนื้อที่จากการคำนวณทางคณิตศาสตร์โดยประมาณ...ไร่...งาน...ตารางวา” และให้เจ้าพนักงานที่ดิน
ลงชื่อ พร้อมวัน เดือน ปี กำกับไว้

๗. กรณีเจ้าของที่ดินเปลี่ยนคำนำหน้านาม ชื่อตัว ชื่อสกุล หากตรวจสอบเอกสารที่เกี่ยวข้อง
ถูกต้องชัดเจนแล้ว ให้เจ้าหน้าที่สอบถามสิทธิจัดทำบันทึกถ้อยคำเจ้าของที่ดิน กรณีคำนำหน้านาม ชื่อตัว
ชื่อสกุล เปลี่ยนแปลงประกอบไว้ในเรื่อง และให้ดำเนินการจัดสร้างโฉนดที่ดินตามคำนำหน้านาม ชื่อตัว
ชื่อสกุล ที่ขอเปลี่ยนใหม่ให้กับเจ้าของที่ดิน

๘. ในการสอบเขตที่ดินตามมาตรา ๖๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน หากโฉนดที่ดินสูญหาย
ทั้งคู่ฉบับ และไม่มีกรณีที่ต้องดำเนินการจดทะเบียนกับโฉนดที่ดินเดิม ไม่ต้องจัดสร้างโฉนดที่ดินขึ้นใหม่
ตามมาตรา ๖๔ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน

๙. เมื่อมีการจัดสร้างโฉนดที่ดินขึ้นใหม่ ผ่านหน้าโฉนดที่ดินให้ระบุชื่อเจ้าของที่ดินคนปัจจุบัน
หากโฉนดที่ดินเดิมมีรายการจดทะเบียนภาระผูกพันที่เจ้าของที่ดินก่อขึ้น ให้นำรายการจดทะเบียนดังกล่าว
จุดแจ้งลงในสารบัญจัดทะเบียนโฉนดที่ดินใหม่ และให้หมายเหตุคำว่า “สอบเขต” ด้วยหมึกสีแดง
ลงมุมบนค้านขวาของโฉนดเดิมฉบับสำนักงานจนคืนปรุงขึ้นใหม่โดย

จึงประกาศมาให้ทราบโดยเทวกัน