ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

เรื่อง กำหนดมาตรฐานสินค้าเกษตร : มันฝรั่งสำหรับการแปรรูป
ตามพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าเกษตร พ.ศ. ๒๕๕๑

ด้วยคณะกรรมการมาตรฐานสินค้าเกษตร เห็นสมควรกำหนดมาตรฐานสินค้าเกษตร
เรื่อง มันฝรั่งสำหรับการแปรรูป เป็นมาตรฐานทั่วไป ตามพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าเกษตร
พ.ศ. ๒๕๕๑ เพื่อส่งเสริมสินค้าเกษตรให้ได้คุณภาพ มาตรฐาน และปลอดภัย

อาชีพอำนาจตามความในมาตรา ๕ มาตรา ๑๕ และมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติ
มาตรฐานสินค้าเกษตร พ.ศ. ๒๕๕๑ ประกอบมติคณะกรรมการมาตรฐานสินค้าเกษตร ในการประชุม
ครั้งที่ ๔/๒๕๖๑ เมื่อวันที่ ๒๕ กันยายน ๒๕๖๑ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
จึงออกประกาศกำหนดมาตรฐานสินค้าเกษตร : มันฝรั่งสำหรับการแปรรูป มาตรฐานเลขที่
มกษ. 1524-2561 ไว้เป็นมาตรฐานทั่วไป ดังมีรายละเอียดแนบท้ายประกาศนี้

ทั้งนี้ ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๑๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๑

ลักษณ์ วงนานวัช

รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปฏิบัติราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

# มาตรฐานสินค้าเกษตร
## มันฝรั่งสำหรับการแปรรูป
### 1. ขอบข่าย
- มาตรฐานสินค้าเกษตรนี้ ใช้กับหัวมันฝรั่งซึ่งได้จากพืชที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Solanum tuberosum L.
- วงศ์ Solanaceae พันธุ์ที่ผลิตเป็นอาหารค้า ที่ผ่านการเตรียมและบรรจุหีบห่อ เพื่อจำหน่ายในรูปแบบมาตรฐานสินค้าเกษตร: มันฝรั่งสำหรับการแปรรูป เป็นมาตรฐานทั่วไป

### 2. คุณภาพ
#### 2.1 ข้อกำหนดขั้นต่ำ
- มันฝรั่งทุกชิ้นคุณภาพต้องมีลักษณะดังต่อไปนี้ เว้นแต่มีข้อกำหนดเฉพาะของแต่ละชนิด
- คุณภาพ และเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนที่ยอมให้มีได้ตามที่ระบุไว้
    - ก) เป็นมันฝรั่งทั้งหัว
        - ทรงตามพันธุ์
            - สด
                - เนื้อเนียน
                    - ไม่มีการออกของตา
                        - ไม่มีความผิดปกติด้านรูปทรงที่มีผลต่อการนำไปแปรรูป
                            - ปราศจากสิ่งแปลกปลอมที่มองเห็นได้
                            - ไม่เสื่อมคุณภาพหรือไม่น่าเสียหายให้ไม่เหมาะสมต่อการบริโภค
                                - ไม่มีศัตรูพืชที่มีผลกระทบต่อรูปลักษณ์ของมันฝรั่ง
                                - ไม่มีความเสียหายเนื่องมาจากศัตรูพืชที่มีผลกระทบต่อคุณภาพของมันฝรั่ง
                                    - โดยไม่รวมถึงหยดน้ำที่เกิดหลังจากนำมันฝรั่งออกจากห้องเย็น
                                    - (i) ในระหว่างขนส่งทางทะเลและ /หรือ อุณหภูมิสูง
                                        - (ii) ในระหว่างการเก็บเกี่ยวและ /หรือ การเก็บเกี่ยว

# การแบ่งชั้นคุณภาพ

## มันฝรั่งสำหรับการแปรรูป (Class I)
- มันฝรั่งในชั้นนี้ต้องมีคุณภาพดีที่สุด ไม่มีรอยแตกตามธรรมชาติ ไม่มีความเสียหายจากเครื่องมือ/เครื่องจักร ผิวด้านนอกไม่มีสีเขียว ในกรณีที่มีตำหนิต้องมองเห็นได้ไม่ชัดเจน และไม่มีผลกระทบต่อรูปลักษณ์ทั่วไป คุณภาพของเนื้อมันฝรั่ง และคุณภาพระหว่างการเก็บรักษา

### มันฝรั่งในชั้นนี้ ต้องมีค่าความถ่วงจำเพาะไม่ต่ำกว่า 1.081

## มันฝรั่งสำหรับการแปรรูป (Class II)
- มันฝรั่งในชั้นนี้รวมมันฝรั่งที่มีคุณภาพไม่เข้าขึ้นที่สูงกว่า แต่มีคุณภาพตามข้อกำหนดข้างต้น ข้อ 2.1 มันฝรั่งในชั้นนี้มีความผิดปกติด้านสีหรือตำหนิต้องไม่มีผลกระทำต่อคุณภาพของเนื้อมันฝรั่ง และคุณภาพระหว่างการเก็บรักษา ดังต่อไปนี้

### ก) รอยแตกตามธรรมชาติ กว้างไม่เกิน 1 cm สึกไม่เกิน 1 cm
#### x) ความเสียหายจากเครื่องมือ/เครื่องจักร ยาวไม่เกิน 1 cm สึกไม่เกิน 1 cm
##### c) ผิวด้านนอกมีสีเขียว โดยรวมไม่เกิน 5% ของพื้นที่ผิวของมันฝรั่ง
###### d) ตำหนิตี่ผิว เช่น รอยฉลอกหรือรอยชำ เนื่องจากการเก็บเกี่ยว หรือการจัดการหลังการเก็บเกี่ยว ไม่เกิน 5% ของพื้นที่ผิวของมันฝรั่ง

## การจัดขนาด
- การจัดขนาดของมันฝรั่งวัดจากส่วนที่กว้างที่สุด ต้องไม่น้อยกว่า 4.5 cm และไม่มากกว่า 9.0 cm

## เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน
- เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนเรื่องคุณภาพและขนาดที่ยอมให้มีได้ในแต่ละรุ่นที่ส่งมอบสำหรับมันฝรั่งที่ไม่เป็นไปตามคุณภาพและขนาดที่ระบุไว้ มีดังนี้

### a) เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนเรื่องคุณภาพ
#### i) ชั้นหนึ่ง (Class I)
- ความคลาดเคลื่อนไม่เกิน 5% โดยนำหนักของมันฝรั่งที่มีคุณภาพไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของชั้นหนึ่ง (ข้อ 2.2.1) และเป็นไปตามคุณภาพของชั้นสอง (ข้อ 2.2.2) หากคุณภาพยังอยู่ในเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของคุณภาพชั้นสอง (ข้อ 4.1.2)

4.1.2 ชั้นสอง (Class II)

ความคลาดเคลื่อนไม่เกิน 10% โดยนำหนักของมันฝรั่งที่มีคุณภาพไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของชั้นสอง (ข้อ 2.2.2) หรือไม่ได้ข้อกำหนดขั้นต่ำ (ข้อ 2.1.1) แต่ต้องไม่น่าเสียหรือมีลักษณะอื่นที่ไม่เหมาะสมสำหรับการนำไปใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับการแปรรูป

4.2 เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนเรื่องขนาด

มีมันฝรั่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดขั้นต่ำเรื่องขนาด (ข้อ 3) ปนมาได้ไม่เกิน 5% โดยนำหนักของมันฝรั่งในแต่ละภาชนะบรรจุ

5. การบรรจุห่อห่อ

5.1 ความสม่ำเสมอ

มันฝรั่งที่บรรจุในแต่ละภาชนะบรรจุ ต้องมีความสม่ำเสมอทั้งในเรื่องคุณภาพและขนาด กรนี้ที่มองเห็นมันฝรั่งจากภายนอกภาชนะบรรจุ มันฝรั่งส่วนที่มองเห็นต้องเป็นตัวแทนของผลิตผลทั้งหมด

5.2 ภาชนะบรรจุ

ภาชนะบรรจุต้องมีคุณภาพ สูงสุขลักษณะ ไม่มีกลิ่นและสิ่งแปลกปลอม สามารถป้องกันความเสียหายที่มีผลกระทบต่อคุณภาพของมันฝรั่งได้

6. การแสดงฉลากและเครื่องหมาย

6.1 เอกสารกำกับสินค้า

ต้องมีข้อมูลที่ระบุถึงสินค้าในแต่ละภาชนะบรรจุหรือรุ่นที่ส่งมอบ ที่อ่านได้ง่ายเจน ไม่หลุดลอกไม่เป็นเท็จหรือหลอกลวง อย่างน้อยดังต่อไปนี้

- ก) ชื่อผู้ผลิต
- ข) นำหนักสุทธิ
- ค) ชั้นคุณภาพ
- ธ) ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิต หรือผู้รวบรวม หรือประเทศผู้ผลิต

## เครื่องหมายรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตร

- การใช้เครื่องหมายรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตร ให้เป็นไปตามกฎกระทรวง เรื่อง กำหนดลักษณะของเครื่องหมาย การใช้เครื่องหมาย และการแสดงเครื่องหมายรับรองมาตรฐานกับสินค้าเกษตร พ.ศ.2553 และประกาศสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติที่เกี่ยวข้อง

### 7. สารปนเปื้อน

- ปริมาณสารปนเปื้อนในมันฝรั่งให้เป็นไปตามข้อกำหนดในกฎหมายหรือข้อกำหนดของมาตรฐานสินค้าเกษตรที่เกี่ยวข้อง

### 8. สารพิษตกค้าง

- ปริมาณสารพิษตกค้างในมันฝรั่ง ให้เป็นไปตามข้อกำหนดในกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และ มกษ. 9002 มาตรฐานสินค้าเกษตร เรื่อง สารพิษตกค้าง: ปริมาณสารพิษตกค้างสูงสุด และ มกษ. 9003 มาตรฐานสินค้าเกษตร เรื่อง สารพิษตกค้าง: ปริมาณสารพิษตกค้างสูงสุดที่ปนเปื้อนจากสาเหตุที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้

### 9. สุขลักษณะ

- การผลิตและการปฏิบัติตอมันฝรั่งในขั้นตอนต่างๆ รวมถึงการเก็บรักษา การบรรจุ และการขนส่ง ต้องปฏิบัติต่อยู่ถูกสุขลักษณะ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนที่จะทำให้เกิดอันตรายต่อผู้บริโภค หรือได้รับการรับรองตาม มกษ.9001 มาตรฐานสินค้าเกษตร เรื่อง การปฏิบัติตามการเกษตรที่ดีสำหรับพืชอาหาร หรือมาตรฐาน GAP ที่เทียบเท่า

### 10. วิธีวิเคราะห์และซักตัวอย่าง
#### 10.1 วิธีวิเคราะห์

- ให้ใช้ตามตารางที่ 1 ดังนี้

| ข้อกำหนด | วิธีวิเคราะห์ | หลักการ |
| --- | --- | --- |
| **1**. **คุณภาพตามข้อกำหนดขั้นต่ำ (ข้อ 2.1)** |ตรวจพินิจและการใช้ประสาทสัมผัส | - |
| **2**. **ขนาด (ข้อ 3)** |วัดความยาวเส้นผ่าศูนย์กลาง ในส่วนที่กว้างที่สุดของมันฝรั่ง | length measurement |

# ข้อกำหนด
## วิธีวิเคราะห์
| ข้อกำหนด | วิธีวิเคราะห์ |
| --- | --- |
| 3. ค่าความถ่วงจำเพาะ (ข้อ 2.1.1(ท)) | - ซึ่งมันฝรั่งในอากาศให้ได้ 5 kg จากนั้นนำไปซึ่งในน้ำด้วยเครื่องซึ่งแขวนเพื่อหาหนักมันฝรั่งในน้ำนำมาคำนวณค่าความถ่วงจำเพาะ โดยใช้สูตรค่าความถ่วงจำเพาะ = \frac{น้ำหนักมันฝรั่งในอากาศ}{น้ำหนักมันฝรั่งในอากาศ – น้ำหนักมันฝรั่งในน้ำหรือใช้วิธีอื่นที่สามารถเทียบเคียงได้ เช่น วิธีหาค่า gross solid หรือ total solid} |
| - | specific gravity |

# ภาคผนวก ก

## ภาพแสดงตัวอย่างมันฝรั่งสำหรับการแปรรูป

(ก) มีความผิดปกติด้านรูปทรง (ข้อ 2.1.1(ฉ))

![Mangele](image_url)

(ข) มีความเสียหายเนื่องมาจากศัตรูพืชที่มีผลกระทบต่อคุณภาพของมันฝรั่ง (ข้อ 2.1.1(ญ))

### ภาพที่ ก.1 ตัวอย่างมันฝรั่งที่ไม่ผ่านข้อกำหนดขั้นต่ำ (ข้อ 2.1)

- ![Mangele](image_url)

(ค) รอยแตกตามธรรมชาติ กว้างไม่เกิน 1 cm สึกไม่เกิน 1 cm (ข้อ 2.2.2(ก))

![Mangele](image_url)

### ภาพที่ ก.2 ตัวอย่างตำหนิของมันฝรั่งที่ผ่านข้อกำหนด (ข้อ 2.2.2)

- ![Mangele](image_url)

มกษ. 1524-2561
(ข) ความเสียหายจากเครื่องมือ/ เครื่องจักร ยาวไม่เกิน 1 cm สึกไม่เกิน 1 cm (ข้อ 2.2.2(ข))

(ค) ผิวด้านนอกมีสีเขียว โดยรวมไม่เกิน 5% ของพื้นที่ผิวของมันฝรั่ง (ข้อ 2.2.2(c))

(ง) ตำหนิที่ผิว เช่น รอยฉลอก หรือรอยช้ำ เนื่องจากการเก็บเกี่ยว หรือการจัดการหลังการเก็บเกี่ยว
ไม่เกิน 5% ของพื้นที่ผิวของมันฝรั่ง (ข้อ 2.2.2(g))

ภาพที่ ก.2 ตัวอย่างตำหนิของมันฝรั่งที่ผ่านข้อกำหนด (ข้อ 2.2.2) (ต่อ)