open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Súi-thian Su

**Súi-thian Su** (hàn. 水天需), piáu chò **䷄**, kán-chheng **Su** (需), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-5.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khám-kòa (☵)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khiân-kòa (☰)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*''E̍k-keng'' ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Thian-súi Siōng

**Thian-súi Siōng** (hàn. 天水訟), piáu chò **䷅**, kán-chheng **Siōng** (訟), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-6.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khiân-kòa (☰)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khám-kòa (☵)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Tē-súi Su

**Tē-súi Su** (hàn. 地水師), piáu chò **䷆**, kán-chheng **Su** (師), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-7.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khun-kòa (☷)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khám-kòa (☵)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Súi-tē Pí

**Súi-tē Pí** (hàn. 水地比), piáu chò **䷇**, kán-chheng **Pí** (比), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-8.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khám-kòa (☵)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khun-kòa (☷)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hong-thian Siáu-hiok

**Hong-thian Siáu-hiok** (hàn. 風天小畜), piáu chò **䷈**, kán-chheng **Siáu-hiok** (小畜), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-9.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Sùn-kòa (☴)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khiân-kòa (☰)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Khun ûi Tē

**Khun ûi Tē** (hàn. 坤為地), piáu chò **䷁**, kán-chheng **Khun** (坤), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-2.

* Gōa-kòa (téng-thâu): Khun-kòa (☷)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khun-kòa (☷)

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Súi-lûi Tūn

**Súi-lûi Tūn** (hàn. 水雷屯), piáu chò **䷂**, kán-chheng **Tūn** (屯), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-3.

* Gōa-kòa (téng-thâu): Khám-kòa (☵)
* Lāi-kòa (ē-kha): Chìn-kòa (☳)

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Thian-te̍k Lí

**Thian-te̍k Lí** (hàn. 天澤履), piáu chò **䷉**, kán-chheng **Lí** (履), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-10.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khiân-kòa (☰)
* Lāi-kòa (ē-kha): Tōe-kòa (☱)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Tē-thian Thài

**Tē-thian Thài** (hàn. 地天泰), piáu chò **䷊**, kán-chheng **Thài** (泰), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-11.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khun-kòa (☷)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khiân-kòa (☰)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Thian-tē Phí

**Thian-tē Phí** (hàn. 天地否), piáu chò **䷋**, kán-chheng **Phí** (否), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-12.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khiân-kòa (☰)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khun-kòa (☷)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Thian-hó͘ⁿ Thian-jîn

**Thian-hó͘ⁿ Thian-jîn** (hàn. 天火同人), piáu chò **䷌**, kán-chheng **Tông-jîn** (同人), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-13.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khiân-kòa (☰)
* Lāi-kòa (ē-kha): Lī-kòa (☲)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hó͘ⁿ-thian Tāi-iú

**Hó͘ⁿ-thian Tāi-iú** (hàn. 火天大有), piáu chò **䷍**, kán-chheng **Tāi-iú** (大有), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-14.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Lī-kòa (☲)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khiân-kòa (☰)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Tē-san Khiam

**Tē-san Khiam** (hàn. 地山謙), piáu chò **䷎**, kán-chheng **Khiam** (謙), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-15.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khun-kòa (☷)
* Lāi-kòa (ē-kha): Kùn-kòa (☶)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
San-hong Kó͘

**San-hong Kó͘** (hàn. 山風蠱), piáu chò **䷑**, kán-chheng **Kó͘** (蠱), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-18.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Kùn-kòa (☶)
* Lāi-kòa (ē-kha): Sùn-kòa (☴)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Lûi-tē Ū

**Lûi-tē Ū** (hàn. 雷地豫), piáu chò **䷏**, kán-chheng **Ū** (豫), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-16.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Kùn-kòa (☶)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khun-kòa (☷)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Te̍k-lûi Sûi

**Te̍k-lûi Sûi** (hàn. 澤雷隨), piáu chò **䷐**, kán-chheng **Sûi** (隨), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-17.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Tōe-kòa (☱)
* Lāi-kòa (ē-kha): Chìn-kòa (☳)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Tē-te̍k Lîm

**Tē-te̍k Lîm** (hàn. 地澤臨), piáu chò **䷒**, kán-chheng **Lîm** (臨), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-19.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khun-kòa (☷)
* Lāi-kòa (ē-kha): Tōe-kòa (☱)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hong-tē Koan

**Hong-tē Koan** (hàn. 風地觀), piáu chò **䷓**, kán-chheng **Koan** (觀), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-20.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Sùn-kòa (☴)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khun-kòa (☷)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hó͘ⁿ-lûi Sē-khap

**Hó͘ⁿ-lûi Sē-khap** (hàn. 火雷噬嗑), piáu chò **䷔**, kán-chheng **Sē-khap** (噬嗑), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-21.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Lī-kòa (☲)
* Lāi-kòa (ē-kha): Chìn-kòa (☳)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
San-hó͘ⁿ Pì

**San-hó͘ⁿ Pì** (hàn. 山火賁), piáu chò **䷕**, kán-chheng **Pì** (賁), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-22.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Kùn-kòa (☶)
* Lāi-kòa (ē-kha): Lī-kòa (☲)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Tē-lûi Ho̍k

**Tē-lûi Ho̍k** (hàn. 地雷復), piáu chò **䷗**, kán-chheng **Ho̍k** (復), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-24.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khun-kòa (☷)
* Lāi-kòa (ē-kha): Chìn-kòa (☳)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Thian-lûi Bû-bōng

**Thian-lûi Bû-bōng** (hàn. 天雷无妄), piáu chò **䷘**, kán-chheng **Bû-bōng** (无妄), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-25.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khiân-kòa (☰)
* Lāi-kòa (ē-kha): Chìn-kòa (☳)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Te̍k-hong Tāi-kò

**Te̍k-hong Tāi-kò** (hàn. 澤風大過), piáu chò **䷛**, kán-chheng **Tāi-kò** (大過), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-28.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Tōe-kòa (☱)
* Lāi-kòa (ē-kha): Sùn-kòa (☴)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
San-thian Tāi-hiok

**San-thian Tāi-hiok** (hàn. 山天大畜), piáu chò **䷙**, kán-chheng **Tāi-hiok** (大畜), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-26.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Kùn-kòa (☶)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khiân-kòa (☰)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
San-lûi Î

**San-lûi Î** (hàn. 山雷頤), piáu chò **䷚**, kán-chheng **Î** (頤), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-27.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Kùn-kòa (☶)
* Lāi-kòa (ē-kha): Chìn-kòa (☳)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Te̍k-san Hâm

**Te̍k-san Hâm** (hàn. 澤山咸), piáu chò **䷞**, kán-chheng **Hâm** (咸), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-31.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Tōe-kòa (☱)
* Lāi-kòa (ē-kha): Kùn-kòa (☶)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Lûi-hong Hêng

**Lûi-hong Hêng** (hàn. 雷風恆), piáu chò **䷟**, kán-chheng **Hêng** (恆), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-32.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Chìn-kòa (☳)
* Lāi-kòa (ē-kha): Sùn-kòa (☴)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Thian-san Tūn

**Thian-san Tūn** (hàn. 天山遯), piáu chò **䷠**, kán-chheng **Tūn** (遯), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-33.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khiân-kòa (☰)
* Lāi-kòa (ē-kha): Kùn-kòa (☶)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Lûi-thian Tāi-chòng

**Lûi-thian Tāi-chòng** (hàn. 雷天大壯), piáu chò **䷡**, kán-chheng **Tāi-chòng** (大壯), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-34.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Chìn-kòa (☳)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khiân-kòa (☰)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hó͘ⁿ-tē Chìn

**Hó͘ⁿ-tē Chìn** (hàn. 火地晉), piáu chò **䷢**, kán-chheng **Chìn** (晉), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-35.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Lī-kòa (☲)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khun-kòa (☷)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Tē-hó͘ⁿ Bêng-î

**Tē-hó͘ⁿ Bêng-î** (hàn. 地火明夷), piáu chò **䷣**, kán-chheng **Bêng-î** (明夷), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-36.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khun-kòa (☷)
* Lāi-kòa (ē-kha): Lī-kòa (☲)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Lī ûi Hó͘ⁿ

**Lī ûi Hó͘ⁿ** (hàn. 離為火), piáu chò **䷝**, kán-chheng **Lī** (離), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-30.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Lī-kòa (☲)
* Lāi-kòa (ē-kha): Lī-kòa (☲)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Khám ûi Súi

**Khám ûi Súi** (hàn. 坎為水), piáu chò **䷜**, kán-chheng **Khám** (坎), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-29.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khám-kòa (☵)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khám-kòa (☵)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hong-hó͘ⁿ Ka-jîn

**Hong-hó͘ⁿ Ka-jîn** (hàn. 風火家人), piáu chò **䷤**, kán-chheng **Ka-jîn** (家人), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-37.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Sùn-kòa (☴)
* Lāi-kòa (ē-kha): Lī-kòa (☲)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hó͘ⁿ-te̍k Ke

**Hó͘ⁿ-te̍k Ke** (hàn. 火澤睽), piáu chò **䷥**, kán-chheng **Ke** (睽), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-38.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Lī-kòa (☲)
* Lāi-kòa (ē-kha): Tōe-kòa (☱)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Súi-san Kián

**Súi-san Kián** (hàn. 水山蹇), piáu chò **䷦**, kán-chheng **Kián** (蹇), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-39.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khám-kòa (☵)
* Lāi-kòa (ē-kha): Kùn-kòa (☶)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Lûi-súi Kái

**Lûi-súi Kái** (hàn. 雷水解), piáu chò **䷧**, kán-chheng **Kái** (解), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-40.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Chìn-kòa (☳)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khám-kòa (☵)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
San-te̍k Sún

**San-te̍k Sún** (hàn. 山澤損), piáu chò **䷨**, kán-chheng **Sún** (損), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-41.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Kùn-kòa (☶)
* Lāi-kòa (ē-kha): Tōe-kòa (☱)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hong-lûi Ek

**Hong-lûi Ek** (hàn. 風雷益), piáu chò **䷩**, kán-chheng **Ek** (益), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-42.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Sùn-kòa (☴)
* Lāi-kòa (ē-kha): Chìn-kòa (☳)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Te̍k-thian Koái

**Te̍k-thian Koái** (hàn. 澤天夬), piáu chò **䷪**, kán-chheng **Koái** (夬), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-43.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Tōe-kòa (☱)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khiân-kòa (☰)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Thian-hong Kò͘

**Thian-hong Kò͘** (hàn. 天風姤), piáu chò **䷫**, kán-chheng **Kò͘** (姤), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-44.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khiân-kòa (☰)
* Lāi-kòa (ē-kha): Sùn-kòa (☴)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Te̍k-tē Chūi

**Te̍k-tē Chūi** (hàn. 澤地萃), piáu chò **䷬**, kán-chheng **Chūi** (萃), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-45.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Tōe-kòa (☱)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khun-kòa (☷)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Tē-hong Seng

**Tē-hong Seng** (hàn. 地風升), piáu chò **䷭**, kán-chheng **Seng** (升), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-46.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khun-kòa (☷)
* Lāi-kòa (ē-kha): Sùn-kòa (☴)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Te̍k-hó͘ⁿ Kek

**Te̍k-hó͘ⁿ Kek** (hàn. 澤火革), piáu chò **䷰**, kán-chheng **Kek** (革), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-49.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Tōe-kòa (☱)
* Lāi-kòa (ē-kha): Lī-kòa (☲)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Te̍k-súi Khùn

**Te̍k-súi Khùn** (hàn. 澤水困), piáu chò **䷮**, kán-chheng **Khùn** (困), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-47.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Tōe-kòa (☱)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khám-kòa (☵)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hó͘ⁿ-hong Téng

**Hó͘ⁿ-hong Téng** (hàn. 火風鼎), piáu chò **䷱**, kán-chheng **Téng** (鼎), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-50.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Lī-kòa (☲)
* Lāi-kòa (ē-kha): Sùn-kòa (☴)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hong-thian Chiām

**Hong-thian Chiām** (hàn. 風山漸), piáu chò **䷴**, kán-chheng **Chiām** (漸), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-53.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Sùn-kòa (☴)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khiân-kòa (☰)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Chìn ûi Lûi

**Chìn ûi Lûi** (hàn. 震為雷), piáu chò **䷲**, kán-chheng **Chìn** (震), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-51.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Chìn-kòa (☳)
* Lāi-kòa (ē-kha): Chìn-kòa (☳)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Kùn ûi San

**Kùn ûi San** (hàn. 艮為山), piáu chò **䷳**, kán-chheng **Kùn** (艮), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-52.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Kùn-kòa (☶)
* Lāi-kòa (ē-kha): Kùn-kòa (☶)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Lûi-te̍k Kui-mūi

**Lûi-te̍k Kui-mūi** (hàn. 雷澤歸妹), piáu chò **䷵**, kán-chheng **Kui-mūi** (歸妹), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-54.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Chìn-kòa (☳)
* Lāi-kòa (ē-kha): Tōe-kòa (☱)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Lûi-hó͘ⁿ Hong

**Lûi-hó͘ⁿ Hong** (hàn. 雷火豐), piáu chò **䷶**, kán-chheng **Hong** (豐), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-55.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Chìn-kòa (☳)
* Lāi-kòa (ē-kha): Lī-kòa (☲)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Tōe ûi Te̍k

**Tōe ûi Te̍k** (hàn. 兌為澤), piáu chò **䷹**, kán-chheng **Tōe** (兌), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-58.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Tōe-kòa (☱)
* Lāi-kòa (ē-kha): Tōe-kòa (☱)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hó͘ⁿ-san Lú

**Hó͘ⁿ-san Lú** (hàn. 火山旅), piáu chò **䷷**, kán-chheng **Lú** (旅), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-56.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Lī-kòa (☲)
* Lāi-kòa (ē-kha): Kùn-kòa (☶)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Sùn ûi Hong

**Sùn ûi Hong** (hàn. 巽為風), piáu chò **䷸**, kán-chheng **Sùn** (巽), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-57.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Sùn-kòa (☴)
* Lāi-kòa (ē-kha): Sùn-kòa (☴)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hong-te̍k Tiong-hu

**Hong-te̍k Tiong-hu** (hàn. 風澤中孚), piáu chò **䷼**, kán-chheng **Tiong-hu** (中孚), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-61.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Sùn-kòa (☴)
* Lāi-kòa (ē-kha): Tōe-kòa (☱)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Lûi-san Siáu-kò

**Lûi-san Siáu-kò** (hàn. 雷山小過), piáu chò **䷽**, kán-chheng **Siáu-kò** (小過), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-62.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Chìn-kòa (☳)
* Lāi-kòa (ē-kha): Kùn-kòa (☶)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Súi-hó͘ⁿ Kì-chè

**Súi-hó͘ⁿ Kì-chè** (hàn. 水火既濟), piáu chò **䷾**, kán-chheng **Kì-chè** (既濟), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-63.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khám-kòa (☵)
* Lāi-kòa (ē-kha): Lī-kòa (☲)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hó͘ⁿ-súi Bī-chè

**Hó͘ⁿ-súi Bī-chè** (hàn. 火水未濟), piáu chò **䷿**, kán-chheng **Bī-chè** (未濟), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-64.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Lī-kòa (☲)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khám-kòa (☵)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Sam-chū Ài-kok Kàu-hōe

**Sam-chū Ài-kok Kàu-hōe**, mā hông kiò **Sam-chū Kàu-hōe** ia̍h **Sam-chū-hōe**, sī Tiong-kok chèng-hú jīm-khó ê Tiong-kok Ki-tok-kàu kàu-hōe. "Sam-chū" sī "chū-tī" (自治, khàu-hōe sū-bū to̍k-li̍p tī gōa-kok thoân-thé gōa-kháu), "chū-ióng" (自養, châi-bū to̍k-li̍p tī gōa-kok thoân-thé gōa-kháu) kap "chū-thoân" (自傳, goân-choân ēng pún-kok ê lâng thoân-tō) ê ì-sù.

## Siong-koan
* Ka-têng kàu-hōe
Lee Dong-wook

**Lee Dong-wook** (gān. 이동욱 *I Dong-uk*; ), ia̍h **Lí Tòng-hiok** (李棟旭), sī chi̍t ūi Hân-kok ê cha-po͘ ián-oân.

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*Koaⁿ-hong bāng-chām 
*
*
*
Súi-te̍k Chiat

**Súi-te̍k Chiat** (hàn. 水澤節), piáu chò **䷻**, kán-chheng **Chiat** (節), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-60.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Khám-kòa (☵)
* Lāi-kòa (ē-kha): Tōe-kòa (☱)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hong-súi Hoàn

**Hong-súi Hoàn** (hàn. 風水渙), piáu chò **䷺**, kán-chheng **Hoàn** (渙), sī chi̍t ê kòa, tī *[[E̍k-keng]]* lāi pâi tē-59.

## Cho͘-sêng
* Gōa-kòa (téng-thâu): Sùn-kòa (☴)
* Lāi-kòa (ē-kha): Khám-kòa (☵)

## Gōa-pō͘ liân-kiat
*
*E̍k-keng ê 64 kòa

Lūi-pia̍t:Lio̍k-si̍p-sù-kòa
Hasimoto Kanna

**Hasimoto Kanna** (橋本 環奈; ), ia̍h **Kiâu-pún Khoân-nāi**, sī chi̍t ūi Ji̍t-pún ê cha-bó͘ ián-oân.

## Gōa-pō͘ liân-kiat
* Keng-kí kong-si ê kò-jîn kài-siāu ia̍h 
* 
*
Michael Collins (chèng-tī-ka)

**Michael Collins** (Ài-ní-lân-gí: **Mícheál Ó Coileáin**; ) sī Ài-ní-lân ê chi̍t ūi kek-bēng-ka. Bat chò kòe Ài-ní-lân Kiōng-hô-kok ê Châi-chèng Pō͘-tiúⁿ, Ài-ní-lân Kiōng-hô Kun ê chêng-pò chú-jīm, Eng-Ài Tiâu-iok tâm-phòaⁿ ê Ài-ní-lân tāi-piáu-thoân sêng-oân, Ài-ní-lân Lîm-sî Chèng-hú chú-sek kap Ài-ní-lân Kok-bîn Kun chóng-su-lēng. I tī 1922 nî 8 goe̍h tī Ài-ní-lân Lāi-chiàn tiong sí-bông.

## Gōa-pō͘ liân-kiat
* 
* Information on Collins from local tour operator
* Michael Collins Centre
* Collins 22 Society
Tēⁿ Lúi-chu

**Tēⁿ Lúi-chu** (鄭蘂珠; 1910 nî – 1997 nî), goân-miâ **Tēⁿ Khiok** (鄭却), sī Tâi-oân ê sî-jîn, hàn-bûn sian-siⁿ, biō-sī chū-chhî.

## Lâi-le̍k
Tēⁿ-sī tī 1917 nî ji̍p Sin-tek Tē-jī Kong-ha̍k-hāu, tong-sî to̍h tòe Tēⁿ Ka-tin (鄭家珍) téng sian-siⁿ o̍h Hàn-bûn, 1923 nî chut-gia̍p liáu-āu, kè-sio̍k tòe Tēⁿ Ka-tin ha̍k-si̍p Hàn-ha̍k, thian-bûn, kiam le̍k-hoat. 1929 nî i khai-sí kà Sì-su, Gō͘-keng, chhek-to̍k, sî-bûn téng hāng-bo̍k. 1939 nî ê sî, koh chiap ióng-bú Tēⁿ Ia̍p Sūi-liân (鄭葉瑞蓮) chhòng-siat ê Sian-thian-phài Chai-kàu Chí-hâ-tông (紫霞堂) chò chū-chhî.

## Chham-chiàu
*
Ngó͘-keng

**Gō͘-keng** ū khó-lêng sī kóng:

* Mô͘-se Ngó͘-keng, ia̍h sī kóng Torah.
* Sù-su Ngó͘-keng ê ngó͘-keng.
Firenze-gí

**Firenze-gí** sī Toscana-gí ê hun-chi chi it, chú-iàu liû-thong tī Firenze siâⁿ. Chit khoán ōe sī Italia Ông-kok tī 1861 nî kiàn-li̍p liáu-āu chè-tēng kok-ka giân-gí kui-hoān ê ki-chhó͘.

## Le̍k-sú
Dante Alighieri, Francesco Petrarch, kap Giovanni Boccacio, koh ū Niccolò Machiavelli chham Francesco Guicciardini téng chok-ka, goân-lâi lóng sī ēng Firenze-gí lâi su-siá chok-phín.
Claudio Monteverdi

**Claudio Giovanni Antonio Monteverdi** (1567 nî 5 goe̍h 15 ji̍t [siū-sé] – 1643 nî 11 goe̍h 29 ji̍t) sī Italia ê chok-khek-ka, hiân-ga̍k-ka, kiam koa-chiá.
Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi

**** (, ; ), chi̍t khoán kū-sek ê La-teng-hòa miâ-hō sī **Algoritmi**, sī chi̍t ūi Pho-su ê sò͘-ha̍k-ka, thian-bûn-ha̍k-ka, kiam tē-lí-ha̍k-ka. I seng-oa̍h tī Abbas Khalifah-kok sî-tāi, sī Baghdad Tì-hūi-koán ê ha̍k-chiá.

Se-iûⁿ chi̍t kóa sò͘-ha̍k iōng-gí sī tùi i-ê miâ hō--lâi-ê, pí-lūn Eng-gí ê *algebra* ("tāi-sò͘"), *algorism* ("kì-sò͘-hoat"), *algorithm* ("ián-sǹg-hoat") téng jī.
Circa

**Circa** sī Latin-gí "tāi-iok", "tāi-khài" ê ì-sù, thang kán-lio̍k chò **c.**, **ca**, ia̍h **ca.**. Chit jī te̍k-pia̍t tiāⁿ ēng lâi piáu-sī tāi-khài ê ji̍t-chí. Tī kì-lio̍k le̍k-sú kap hē-phó͘ ê sî ēng circa lâi piáu-tat bô goân-choân khak-tēng ê sî-kan, jî-chhiá ka-ta ē-tàng sú-iōng tī í-chêng ê sî-kan, ia̍h to̍h sī í-keng hoat-seng ê tāi-chì.
Ài-ní-lân Chóng-tok

**Ài-ní-lân Chóng-tok** (eng. *Lord Lieutenant of Ireland*) sī Liân-ha̍p Ông-kok kun-chú ê koaⁿ-hong tāi-piáu kiam Ài-ní-lân chèng-hú siú-náu, tī 1171 nî chhòng-siat, tī 1922 nî hòe-tû.
Ài-ní-lân Lōe-chiàn

**Ài-ní-lân Lōe-chiàn** (Ài-ní-lân-gí: *Cogadh Cathartha na hÉireann*; Eng-gí: *Irish Civil War*; 1922 nî 6 goe̍h 28 hō ~ 1923 nî 5 goe̍h 24 hō), sī Ài-ní-lân Chū-iû Pang (taⁿ Ài-ní-lân Kiōng-hô-kok ê chiân-sin) ê chi̍t tiûⁿ lāi-chiàn, goân-chū Eng-Ài Tiâu-iok chi-chhî kap hoán-tùi siang-hong ê lōe-chiàn. Tiâu-iok ê hoán-tùi-chiá hoán-tùi pó-liû Liân-ha̍p Ông-kok chham Ài-ní-lân tiong-kan ê hiàn-chèng liân-kiat kap Pak Ài-ní-lân 6 kūn bô pau-hâm tī chū-iû pang lāi. Lōe-chiàn ê siong-bông pí chá-chêng Ài-ní-lân To̍k-li̍p Chiàn-cheng ê sí-bông jîn-sò͘ chē chiok chē, iā tī Ài-ní-lân siā-hōe lâu-lo̍h chhim-khek ê pit-sûn, che tùi kin-á-ji̍t Ài-ní-lân chèng-tī ê éng-hióng hui-siông tōa.

## Chham-khó chu-liāu

* Calton Younger, Ireland's Civil War (Frederick Muller, London 1968).
* Ernie O'Malley, The Singing Flame, Dublin 1978.
* M.E. Collins, Ireland 1868-1966, Dublin 1993.
* Michael Hopkinson, Green against Green - the Irish Civil War
* Eoin Neeson, The Irish Civil War
* Paul V Walsh, The Irish Civil War 1922-23 -A Study of the Conventional Phase
* Meda Ryan, The Real chief, Liam Lynch
* Tim Pat Coogan, De Valera, Long Fellow, Long Shadow


Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Ài-ní-lân ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Lōe-chiàn
Hē-phó͘-ha̍k

:*Koan-hē le̍k-sú gián-kiù ê chi̍t khoán lí-lō͘, khòaⁿ [[hē-phó͘-ha̍k (tiat-ha̍k)]].*
**Hē-phó͘-ha̍k** sī tùi ka-cho̍k ê gián-kiù, te̍k-pia̍t sī tùi in sè-hē kap le̍k-sú ê tui-jip. Hē-phó͘-ha̍k sú-iōng ê chu-liāu pau-koat kháu-thâu hóng-mn̄g, le̍k-sú kì-lio̍k, ûi-thoân hun-sek, kap kî-tha koan-hē tio̍h ka-cho̍k chhin-chiâⁿ koan-hē ê chu-sìn. Hē-phó͘-ha̍k gián-kiù ê kiat-kó, ē-tàng ēng bûn-su he̍k-chiá sī tô͘-ōe lâi piáu-ta̍t.

## Siong-koan
* Cho̍k-phó͘
Tiong-hôa It-hoan!

***Tiong-hôa It-hoan!*** () sī Ogawa Etusi chè-chok ê chi̍t thò bàng-gà.

Lūi-pia̍t:Tiong-kok liāu-lí
Iû-éng-saⁿ

縮圖|Iû-éng-saⁿ
**Iû-éng-saⁿ** sī chè-chok beh chhēng lâi siû-chúi, chìm-chúi, he̍k-chiá sī chúi-kîⁿ oa̍h-tāng ê ho̍k-chong. 

Iû-éng-saⁿ chū 19 sè-kí í-lâi to̍h sī sî-sek liû-hêng tiōng-iàu ê pō͘-hūn, jî-chiá hoán-èng pháng-chit ki-su̍t, kiam siā-hōe tùi kò-jîn ōe-seng kap lō͘-thé ê thài-tō͘.

## Chham-chiàu
*
Khoe (hoe-sek)

**Khoe** (葵; *Spades*) sī chi̍t chióng hoe-sek.

## Pâi-á

File:01 of spades A.svg|A
File:02 of spades.svg|2
File:03 of spades.svg|3
File:04 of spades.svg|4
File:05 of spades.svg|5
File:06 of spades.svg|6
File:07 of spades.svg|7
File:08 of spades.svg|8
File:09 of spades.svg|9
File:10 of spades - David Bellot.svg|10
File:Jack of spades en.svg|J
File:Queen of spades en.svg|Q
File:King of spades en.svg|K
Thô (hoe-sek)

**Thô** (桃; *Hearts*) sī chi̍t chióng hoe-sek.

## Pâi-á

File:01 of hearts A.svg|A
File:02 of hearts.svg|2
File:03 of hearts.svg|3
File:04 of hearts.svg|4
File:05 of hearts.svg|5
File:06 of hearts.svg|6
File:07 of hearts.svg|7
File:08 of hearts.svg|8
File:09 of hearts.svg|9
File:10 of hearts - David Bellot.svg|10
File:Jack of hearts en.svg|J
File:Queen of hearts en.svg|Q
File:King of hearts en.svg|K
Mûi (hoe-sek)

**Mûi** (梅; *Clubs*) sī chi̍t chióng hoe-sek.

## Pâi-á

File:01 of clubs A.svg|A
File:02 of clubs.svg|2
File:03 of clubs.svg|3
File:04 of clubs.svg|4
File:05 of clubs.svg|5
File:06 of clubs.svg|6
File:07 of clubs.svg|7
File:08 of clubs.svg|8
File:09 of clubs.svg|9
File:10 of clubs - David Bellot.svg|10
File:Jack of clubs en.svg|J
File:Queen of clubs en.svg|Q
File:King of clubs en.svg|K
Kak (hoe-sek)

**Kak** (角; *Diamonds*) sī chi̍t chióng hoe-sek.

## Pâi-á

File:01 of diamonds A.svg|A
File:02 of diamonds.svg|2
File:03 of diamonds.svg|3
File:04 of diamonds.svg|4
File:05 of diamonds.svg|5
File:06 of diamonds.svg|6
File:07 of diamonds.svg|7
File:08 of diamonds.svg|8
File:09 of diamonds.svg|9
File:10 of diamonds - David Bellot.svg|10
File:Jack of diamonds en.svg|J
File:Queen of diamonds en.svg|Q
File:King of diamonds en.svg|K
Benito Mussolini

縮圖|
**Benito Amilcare Andrea Mussolini** () sī Í-tāi-lī ê chèng-tī-chiá. I sī Kok-ka Fasci-chú-gī Tóng ê léng-tō-chiá, chū 1922 nî kàu 1943 nî chò siú-siòng thóng-tī kok-ka.
Kàu-hông Franciscus

**Kàu-hông Franciscus** (), pún-miâ hō chò **Jorge Mario Bergoglio**, sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē 266 jīm kàu-hông. I tī 2013 nî 3 goe̍h 13 ji̍t tòng-soán, 2025 nî 4 goe̍h 21 ji̍t  koè-sin.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Kàu-hông
Lūi-pia̍t:Argentina jîn-bu̍t
Ūn-tōng-saⁿ

縮圖|Ūn-tōng-saⁿ
**Ūn-tōng-saⁿ** sī te̍k-pia̍t khai-hoat beh chhēng lâi ūn-tōng ê ho̍k-chong.

## Le̍k-sú
20 sè-kí chhe-kî tōa-liōng seng-sán ê sêng-i hoat-tián, hō͘ tāi-chiòng thang hū-tam ūn-tōng-saⁿ. Tông-sî ia̍h chhut-hiān *separates* (ē-tàng hun-khui phòe-tah ê saⁿ-á-khò͘) ê siat-kè. Bí-kok New York ê Berthe Holley tī 1920 nî-tāi to̍h ín chi̍t khoán khài-liām lâi seng-sán ho̍k-chong. Keng-kòe 1930 nî-tāi ê chiàm-chhù liû-hêng, kàu 1940 nî-tāi ê sî, ūn-tōng-saⁿ chiâⁿ chò sī keng-ka phó͘-thong ê chhēng-chhah. Bí-kok ê Claire McCardell, Clare Potter, kap Bonnie Cashin téng siat-kè-su, lóng khai-sí chè-chok ūn-tōng sêng-i.

Kàu 20 sè-kí āu-tōaⁿ, Ralph Lauren thui chhut te̍k-pia̍t éng-hióng āu--lâi ê siat-kè, ia̍h to̍h sī ēng jacket, sweater, siat-chuh, tn̂g-khò͘, kap kûn téng sêng-hun cho͘-sêng ê ūn-tōng-saⁿ, jî-chhiá koh têng-sin chè-chok chiam-tùi téng-chân kai-kip jió-to khoán-sek.

## Chham-chiàu
*
Í-sek-lia̍t ê To̍k-li̍p Soan-giân

**Í-sek-lia̍t ê To̍k-li̍p Soan-giân**, chèng-sek ê hō-miâ sī **Í-sek-lia̍t-kok ê Kiàn-li̍p Soan-giân**, sī 1948 nî 5 goe̍h 14 ji̍t Sè-kài Sek-an-chú-gī Cho͘-chit chip-hêng-tiúⁿ kiam Palestine Iû-thài Pān-sū-kio̍k chú-sek David Ben-Gurion chú-chhî soan-pò͘--ê, tsìng-sik sîng-li̍p Í-sek-lia̍t-kok.

Lūi-pia̍t:Í-sek-lia̍t ê le̍k-sú
Tanganyika Ô͘

**Tanganyika Ô͘** sī Hui-chiu Tōa-ô͘ (*African Great Lakes*) kî-tiong chi̍t-ê ô͘, sī sè-kài tē-jī kó͘ ê tām-chúi-ô͘.
Baykal Ô͘

縮圖|Baykal Ô͘ ê ūi-tì
**Baykal Ô͘** (Lō͘-se-a-gí: о́зеро Байка́л, lô. Ozero Baykal; Bông-kó͘-gí: Байгал нуур, Baygal nuur) sī ūi tī Siberia lâm-pō͘ ê tōa-ô͘, bīn-chek 31,722 pêng-hong kong-lí, pêng-kin chhim-tō͘ 758 kong-chio̍h, sī sè-kài-siōng siōng chhim ê ô͘.

## Chham-khó bûn-hiàn


Lūi-pia̍t:Lō͘-se-a ê ô͘
Titicaca Ô͘

**Titicaca Ô͘** ūi tī leh Bolivia kap Peru pian-kài ê Andes Soaⁿ-me̍h, sī Lâm Bí-chiu chiàu piáu-biān-chek kiam thé-chek siāng tōa ê ô͘.
Tâi-oân Chhiú-gí

**Tâi-oân Chhiú-gí/ Chhiú-gú （Eng-gú：Taiwan Sign Language）** sī chú-iàu tī Tâi-oân thong-hêng ê chhiú-gí. Tâi-oân chhiú-gí ē-tàng tāi-khài khu-hun pak-pō͘ kap lâm-po͘ ê hong-giân, in kò-pia̍t hoán-èng Ji̍t-pún sî-tāi nn̄g keng a lông-a ha̍k-hāu só͘ kà Tang-kiaⁿ-sek kap Tāi-pán-sek Ji̍t-pún Chhiú-gí. Tâi-oân Chhiú-gí kap Ji̍t-pún Chhiú-gí tāi-khài ū 60 pha-sén sû-lūi sio-thong.

Tâi-oân chhiú-gí lēng-gōa chi̍t hong-bīn, te̍k-pia̍t sī sû-lūi ê pō͘-hūn, mā siū chiàn-āu thoân--kòe ê Tiong-kok Chhiú-gí éng-hióng.

2018 nî 12 goe̍h 25 hō,《Kok-ka Gí-giân/Gú-giân Hoat-tián Hoat》li̍p-hoat kong-pò͘, Tâi-oân Chhiú-gí/ Chhiú-gú mā lia̍t-ji̍p Tâi-oân ê Kok-ka Gí-giân/ Gú-giân.

## Kán-kài
Ji̍t-pún sî-tāi, Ji̍t-pún tī Tâi-pak, Tâi-lâm siat-li̍p Im-a (é-kháu) ha̍k-hāu. Tâi-pak sī "Ba̍k-chhun Bông-A Kàu-io̍k-só͘", sī chi̍t-ê thòe-hiu ê hái-kun i-koaⁿ Ba̍k-chhun Kín-Ngô͘  tī 1889 nî só͘ chhòng-pān. Tâi-lâm ū "Su-li̍p Tâi-lâm Bông-A Ha̍k-hāu", sio̍k-tī chû-siān ki-kò͘ Chû-hūi Īⁿ, lāi-pō͘ ū "Lông-A Pō͘", chian-sin sī Eng-kok soan-kàu-su Kam Ûi-lîm tī 1889 nî siat-li̍p ê Hùn-Bông Īⁿ, tī 1915 nî kái chheng-chò Bông-A Ha̍k-hāu. Che 2 keng ha̍k-hāu iōng chhiú-gí kàu-ha̍k, hō͘ Ji̍t-pún chhiú-gí phó͘-ki̍p tī Tâi-oân ê thiaⁿ-chiòng jîn-sū tiong-kan. Bêng-tī sî-kî kàu-io̍k hong-hoat hun-chò Tang-kiaⁿ kap Tāi-pán 2 tōa phài, Tang-kiaⁿ phài ê ha̍k-chiá tī pak-pō͘, Tāi-pán phài ê ha̍k-chiá tī tiong-lâm-pō͘.

Chiàn-āu ê thiaⁿ-chiòng kàu-io̍k tōa-liōng sú-iōng ùi Tiong-kok lâi ê chhiú-gí. In-ūi Tiong-kok ê su-chu tāi-to-sò͘ lâu-tī pak-pō͘, só͘-í Tâi-pak Khé-chhong Ha̍k-hāu sú-iōng chin-chōe Tiong-kok ê chhiú-gí sû, Tâi-lâm Khé-chhong Ha̍k-hāu kap Tâi-tiong hun-hāu tō khah chió siū-tio̍h éng-hióng. Tiong-kok su-chu ùi Pak-kiaⁿ, Lâm-kiaⁿ, Siōng-hái, Tiōng-khèng, Hâng-chiu téng-téng só͘-chāi, só͘ iōng ê chhiú-gí tāi-khài chha bô jōa-chōe.

## Tâi-oân Chhiú-gí/ Chhiú-gú ê Hun-lūi

### Chū-jiân Chhiú-gí/ Chhiú-gú
Chū-jiân Chhiú-gí/ Chhiú-gú sī lông-jîn ê bó-gú, gú-hoat kap thiaⁿ-jîn (chí ōe-tàng thiaⁿ-tio̍h siaⁿ-im kong-ōe ê lâng) koàn-sè sú-iōng ê kháu-gí gú-hoat hui-siông bô kâng, sī iōng chhiú-sè, chu-sè kap piáu-chêng só͘ cho͘-sêng--ê.

* **Pak-pō͘ Chhiú-gí**：Ùi Tang-kiaⁿ hē-thóng lâi ê Ji̍t-pún Chhiú-gí kap Tiong-kok Chhiú-gí
* **Tiong-pō͘ Chhiú-gí**：Tāi-pō͘-hūn lâi-chū Lâm-pō͘ Chhiú-gí
* **Lâm-pō͘ Chhiú-gí**：Ùi Tāi-pán hē-thóng lâi ê Ji̍t-pún Chhiú-gí kap chi̍t-pō͘-hūn ê Tiong-kok Chhiú-gí

## Chham-chiàu
* 

Lūi-pia̍t:Chhiú-gú
Chhiú-sè-bé

**Chhiú-sè-bé** sī chi̍t khoán kā kháu-gí (kháu-thâu giân-gí) chiàu it-tēng kui-chek choán chò chhiú-sè ê piáu-ta̍t. Chham hīⁿ-lâng-chiá kûn-thé chū-jiân hoat-tián--chhut-lâi ê chhiú-gí bô-kâng, chhiú-sé-bé sī ū-ì-sek hoat-bêng beh tùi-èng kháu-gí bûn-hoat, iû-kî koh tùi-èng su-siá hē-thóng ê chi̍t khoán chhiú-sè.
Káu-kàng-hong

**Káu-kàng-hong** (九降風) sī Tâi-oân ki-bîn chiū tang-pak kùi-hong (東北季風) chō-sêng kióng-lia̍t chūn-hong ê chheng-ho͘. Hong-sok (風速) múi bió ta̍t-kàu 20 kong-chhioh, ta̍k-nî hoat-seng tī chìn-ji̍p kôaⁿ-thiⁿ tang-pak kùi-hong chiām-chiām kióng sî, khí-hong sî-kan tī Tâi-ôan pak-pō͘ ia̍h kuí cha̍p-thiⁿ.

Lūi-pia̍t:Tâi-oân tē-lí
Lūi-pia̍t:Khì-hāu
Tòng-soán kàu-hông Stephanus

**Tòng-soán kàu-hông Stephanus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê chi̍t ê kàu-hông. I tī 752 nî 3 goe̍h 23 ji̍t tòng-soán, m̄-kò tī saⁿ kang í-āu koè-sin.

Stephanus, Tòng-soán kàu-hông
Kàu-hông Stephanus 3-sè

**Stephanus 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-94 jīm kàu-hông; tī 768 nî kàu 772 nî chāi-ūi.

Stephanus 3-sè
Sī-pa Lú-ông

**Sī-pa Lú-ông** sī Sèng-keng kiam Quran keng ê jîn-bu̍t. Kò͘-sū tang-tiong i pài-hóng Só͘-lô-bûn Ông.
Kàu-hông Stephanus 7-sè

**Stephanus 7-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-124 jīm kàu-hông; tī 929 nî kàu 931 nî chāi-ūi.

Stephanus 7-sè
Kàu-hông Formosus

**Formosus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-111 jīm kàu-hông; tī 891 nî kàu 896 nî chāi-ūi.

Formosus
Kàu-hông Dionysius

**Dionysius** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-25 jīm kàu-hông; tī 259 nî kàu 268 nî chāi-ūi.

Dionysius
Kàu-hông Liberius

**Liberius** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-36 jīm kàu-hông; tī 352 nî kàu 366 nî chāi-ūi.

Liberius
Kàu-hông Damasus 1-sè

**Damasus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-37 jīm kàu-hông; tī 366 nî kàu 383 nî chāi-ūi.

Damasus 1-sè
Kàu-hông Siricius

**Siricius** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-38 jīm kàu-hông; tī 384 nî kàu 399 nî chāi-ūi.

Siricius
Kàu-hông Anastasius 1-sè

**Anastasius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-39 jīm kàu-hông; tī 399 nî kàu 401 nî chāi-ūi.

Anastasius 1-sè
Kàu-hông Innocentius 1-sè

**Innocentius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-40 jīm kàu-hông; tī 402 nî kàu 417 nî chāi-ūi.

Innocentius 1-sè
Kàu-hông Caelestinus 1-sè

**Caelestinus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-43 jīm kàu-hông; tī 422 nî kàu 432 nî chāi-ūi.

Caelestinus 1-sè
Kàu-hông Sixtus 3-sè

**Sixtus 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-44 jīm kàu-hông; tī 440 nî kàu 432 nî chāi-ūi.

Sixtus 3-sè
Kàu-hông Hilarius

**Hilarius** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-46 jīm kàu-hông; tī 461 nî kàu 468 nî chāi-ūi.

Hilarius
Kàu-hông Simplicius

**Simplicius** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-47 jīm kàu-hông; tī 468 nî kàu 483 nî chāi-ūi.

Simplicius
Kàu-hông Zosimus

**Zosimus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-41 jīm kàu-hông; tī 417 nî kàu 418 nî chāi-ūi.

Zosimus
Kàu-hông Bonifacius 1-sè

**Bonifacius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-42 jīm kàu-hông; tī 418 nî kàu 422 nî chāi-ūi.

Bonifacius 1-sè
Kàu-hông Gelasius 1-sè

**Gelasius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-49 jīm kàu-hông; tī 492 nî kàu 496 nî chāi-ūi.

Gelasius 1-sè
Kàu-hông Anastasius 2-sè

**Anastasius 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-50 jīm kàu-hông; tī 496 nî kàu 498 nî chāi-ūi.

Anastasius 2-sè
Kàu-hông Symmachus

**Symmachus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-51 jīm kàu-hông; tī 498 nî kàu 514 nî chāi-ūi.

Symmachus
Kàu-hông Hormisdas

**Hormisdas** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-52 jīm kàu-hông; tī 514 nî kàu 523 nî chāi-ūi.

Hormisdas
Kàu-hông Ioannes 1-sè

**Ioannes 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-53 jīm kàu-hông; tī 523 nî kàu 526 nî chāi-ūi.

Ioannes 1-sè
Kàu-hông Vigilius

**Vigilius** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-59 jīm kàu-hông; tī 537 nî kàu 555 nî chāi-ūi.

Vigilius
Kàu-hông Pelagius 1-sè

**Pelagius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-60 jīm kàu-hông; tī 257 nî kàu 561 nî chāi-ūi.

Pelagius 1-sè
Kàu-hông Benedictus 1-sè

**Benedictus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-62 jīm kàu-hông; tī 575 nî kàu 579 nî chāi-ūi.

Benedictus 1-sè
Kàu-hông Gregorius 1-sè

**Gregorius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-64 jīm kàu-hông; tī 590 nî kàu 604 nî chāi-ūi.

Gregorius 1-sè
Kàu-hông Agapetus 1-sè

**Agapetus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-57 jīm kàu-hông; tī 535 nî kàu 536 nî chāi-ūi.

Agapetus 1-sè
Kàu-hông Silverius

**Silverius** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-58 jīm kàu-hông; tī 536 nî kàu 537 nî chāi-ūi.

Silverius
Kàu-hông Sabinianus

**Sabinianus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-65 jīm kàu-hông; tī 604 nî kàu 606 nî chāi-ūi.

Sabinianus
Kàu-hông Bonifacius 3-sè

**Bonifacius 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-66 jīm kàu-hông; tī 607 nî kàu 607 nî chāi-ūi.

Bonifacius 3-sè
Kàu-hông Adeodatus 1-sè

**Adeodatus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-68 jīm kàu-hông; tī 615 nî kàu 618 nî chāi-ūi.

Adeodatus 1-sè
Kàu-hông Ioannes 4-sè

**Ioannes 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-72 jīm kàu-hông; tī 640 nî kàu 642 nî chāi-ūi.

Ioannes 4-sè
Kàu-hông Theodorus 1-sè

**Theodorus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-73 jīm kàu-hông; tī 642 nî kàu 649 nî chāi-ūi.

Theodorus 1-sè
Kàu-hông Honorius 1-sè

**Honorius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-70 jīm kàu-hông; tī 625 nî kàu 638 nî chāi-ūi.

Honorius 1-sè
Kàu-hông Martinus 1-sè

**Martinus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-74 jīm kàu-hông; tī 649 nî kàu 653 nî chāi-ūi.

Martinus 1-sè
Kàu-hông Eugenius 1-sè

**Eugenius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-75 jīm kàu-hông; tī 654 nî kàu 657 nî chāi-ūi.

Eugenius 1-sè
Kàu-hông Vitalianus

**Vitalianus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-76 jīm kàu-hông; tī 657 nî kàu 657 nî chāi-ūi.

Vitalianus
Kàu-hông Severinus

**Severinus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-71 jīm kàu-hông; tī 638 nî kàu 640 nî chāi-ūi.

Severinus
Kàu-hông Agatho

**Agatho** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-79 jīm kàu-hông; tī 678 nî kàu 681 nî chāi-ūi.

Agatho
Kàu-hông Leo 2-sè

**Leo 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-80 jīm kàu-hông; tī 682 nî kàu 683 nî chāi-ūi.

Leo 2-sè
Kàu-hông Benedictus 2-sè

**Benedictus 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-81 jīm kàu-hông; tī 684 nî kàu 685 nî chāi-ūi.

Benedictus 2-sè
Kàu-hông Ioannes 6-sè

**Ioannes 6-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-85 jīm kàu-hông; tī 701 nî kàu 705 nî chāi-ūi.

Ioannes 6-sè
Kàu-hông Sergius 1-sè

**Sergius 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-84 jīm kàu-hông; tī 687 nî kàu 701 nî chāi-ūi.

Sergius 1-sè
Kàu-hông Conon

**Conon** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-83 jīm kàu-hông; tī 686 nî kàu 687 nî chāi-ūi.

Conon
Kàu-hông Sisinnius

**Sisinnius** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-87 jīm kàu-hông; tī 708 nî kàu 708 nî chāi-ūi.

Sisinnius
Kàu-hông Constantinus

**Constantinus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-88 jīm kàu-hông; tī 708 nî kàu 715 nî chāi-ūi.

Constantinus
Kàu-hông Gregorius 2-sè

**Gregorius 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-89 jīm kàu-hông; tī 715 nî kàu 731 nî chāi-ūi.

Gregorius 2-sè
Sylwia Grzeszczak

縮圖|Sylwia Grzeszczak (2018)
**Sylwia Karolina Grzeszczak** () sī Pho-lân ê chhòng-chok koa-chhiú kiam kǹg-khîm-ka.
Kàu-hông Hadrianus 1-sè

**Hadrianus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-95 jīm kàu-hông; tī 772 nî kàu 795 nî chāi-ūi.

Hadrianus 1-sè
Kàu-hông Zacharias

**Zacharias** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-91 jīm kàu-hông; tī 741 nî kàu 752 nî chāi-ūi.

Zacharias
Kàu-hông Paulus 1-sè

**Paulus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-93 jīm kàu-hông; tī 757 nî kàu 767 nî chāi-ūi.

Paulus 1-sè
Kàu-hông Leo 3-sè

**Leo 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-96 jīm kàu-hông; tī 795 nî kàu 816 nî chāi-ūi.

Leo 3-sè
Kàu-hông Paschalis 1-sè

**Paschalis 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-98 jīm kàu-hông; tī 817 nî kàu 824 nî chāi-ūi.

Paschalis 1-sè
Kàu-hông Eugenius 2-sè

**Eugenius 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-99 jīm kàu-hông; tī 824 nî kàu 827 nî chāi-ūi.

Eugenius 2-sè
Kàu-hông Valentinus

**Valentinus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-100 jīm kàu-hông; tī 827 nî kàu 827 nî chāi-ūi.

Valentinus
Kàu-hông Gregorius 4-sè

**Gregorius 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-101 jīm kàu-hông; tī 827 nî kàu 844 nî chāi-ūi.

Gregorius 4-sè
Kàu-hông Sergius 2-sè

**Sergius 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-102 jīm kàu-hông; tī 844 nî kàu 847 nî chāi-ūi.

Sergius 2-sè
Kàu-hông Leo 4-sè

**Leo 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-103 jīm kàu-hông; tī 847 nî kàu 855 nî chāi-ūi.

Leo 4-sè
Kàu-hông Benedictus 3-sè

**Benedictus 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-104 jīm kàu-hông; tī 855 nî kàu 858 nî chāi-ūi.

Benedictus 3-sè
Kàu-hông Nicolaus 1-sè

**Nicolaus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-105 jīm kàu-hông; tī 858 nî kàu 867 nî chāi-ūi.

Nicolaus 1-sè
Kàu-hông Hadrianus 2-sè

**Hadrianus 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-106 jīm kàu-hông; tī 867 nî kàu 872 nî chāi-ūi.

Hadrianus 2-sè
Kàu-hông Ioannes 8-sè

**Ioannes 8-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-107 jīm kàu-hông; tī 872 nî kàu 882 nî chāi-ūi.

Ioannes 8-sè
Kàu-hông Marinus 1-sè

**Marinus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-108 jīm kàu-hông; tī 882 nî kàu 884 nî chāi-ūi.

Marinus 1-sè
Kàu-hông Romanus

**Romanus** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-114 jīm kàu-hông; tī 897 nî kàu 897 nî chāi-ūi.

Romanus
Kàu-hông Leo 5-sè

**Leo 5-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-118 jīm kàu-hông; tī 903 nî kàu 903 nî chāi-ūi.

Leo 5-sè
Kàu-hông Sergius 3-sè

**Sergius 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-119 jīm kàu-hông; tī 904 nî kàu 911 nî chāi-ūi.

Sergius 3-sè
Kàu-hông Anastasius 3-sè

**Anastasius 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-120 jīm kàu-hông; tī 911 nî kàu 913 nî chāi-ūi.

Anastasius 3-sè
Kàu-hông Leo 6-sè

**Leo 6-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-123 jīm kàu-hông; tī 928 nî kàu 928 nî chāi-ūi.

Leo 6-sè
Kàu-hông Ioannes 11-sè

**Ioannes 11-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-125 jīm kàu-hông; tī 931 nî kàu 935 nî chāi-ūi.

Ioannes 11-sè
Kàu-hông Leo 7-sè

**Leo 7-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-126 jīm kàu-hông; tī 936 nî kàu 939 nî chāi-ūi.

Leo 7-sè
Kàu-hông Lando

**Lando** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-121 jīm kàu-hông; tī 914 nî kàu 914 nî chāi-ūi.

Lando
Kàu-hông Agapetus 2-sè

**Agapetus 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-129 jīm kàu-hông; tī 946 nî kàu 955 nî chāi-ūi.

Agapetus 2-sè
Kàu-hông Benedictus 5-sè

**Benedictus 5-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-131 jīm kàu-hông; tī 964 nî kàu 964 nî chāi-ūi.

Benedictus 5-sè
Kàu-hông Gregorius 5-sè

**Gregorius 5-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-138 jīm kàu-hông; tī 996 nî kàu 999 nî chāi-ūi.

Gregorius 5-sè
Kàu-hông Sergius 4-sè

**Sergius 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-142 jīm kàu-hông; tī 1009 nî kàu 1012 nî chāi-ūi.

Sergius 4-sè
Kàu-hông Benedictus 9-sè

**Benedictus 9-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-145 jīm kàu-hông; tī 1032 nî kàu 1044 nî, 1045 nî, kap 1047 nî kàu 1048 nî chāi-ūi.

Benedictus 9-sè
Kàu-hông Silvester 2-sè

**Silvester 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-139 jīm kàu-hông; tī 999 nî kàu 1003 nî chāi-ūi.

Silvester 2-sè
Kàu-hông Clemens 2-sè

**Clemens 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-149 jīm kàu-hông; tī 1046 nî kàu 1047 nî chāi-ūi.

Clemens 2-sè
Kàu-hông Damasus 2-sè

**Damasus 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-151 jīm kàu-hông; tī 1048 nî kàu 1048 nî chāi-ūi.

Damasus 2-sè
Kàu-hông Leo 9-sè

**Leo 9-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-152 jīm kàu-hông; tī 1049 nî kàu 1054 nî chāi-ūi.

Leo 9-sè
Kàu-hông Victor 2-sè

**Victor 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-153 jīm kàu-hông; tī 1054 nî kàu 1057 nî chāi-ūi.

Victor 2-sè
Kàu-hông Alexander 2-sè

**Alexander 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-156 jīm kàu-hông; tī 1061 nî kàu 1073 nî chāi-ūi.

Alexander 2-sè
Kàu-hông Gregorius 6-sè

**Gregorius 6-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-148 jīm kàu-hông; tī 1045 nî kàu 1045 nî chāi-ūi.

Gregorius 6-sè
Kàu-hông Silvester 3-sè

**Silvester 3-sè** sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-146 jīm kàu-hông; tī 1045 nî kàu 1045 nî chāi-ūi.

Silvester 3-sè
Kàu-hông Gelasius 2-sè

**Gelasius 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-161 jīm kàu-hông; tī 1118 nî kàu 1119 nî chāi-ūi.

Gelasius 2-sè
Kàu-hông Callistus 2-sè

**Callistus 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-162 jīm kàu-hông; tī 1119 nî kàu 1124 nî chāi-ūi.

Callistus 2-sè
Kàu-hông Innocentius 2-sè

**Innocentius 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-164 jīm kàu-hông; tī 1130 nî kàu 1143 nî chāi-ūi.

Innocentius 2-sè
Kàu-hông Caelestinus 2-sè

**Caelestinus 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-165 jīm kàu-hông; tī 1143 nî kàu 1144 nî chāi-ūi.

Caelestinus 2-sè
Kàu-hông Urbanus 2-sè

**Urbanus 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-159 jīm kàu-hông; tī 1088 nî kàu 1099 nî chāi-ūi.

Urbanus 2-sè
Kàu-hông Paschalis 2-sè

**Paschalis 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-160 jīm kàu-hông; tī 1099 nî kàu 1118 nî chāi-ūi.

Paschalis 2-sè
Kàu-hông Eugenius 3-sè

**Eugenius 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-167 jīm kàu-hông; tī 1145 nî kàu 1153 nî chāi-ūi.

Eugenius 3-sè
Kàu-hông Anastasius 4-sè

**Anastasius 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-168 jīm kàu-hông; tī 1153 nî kàu 1154 nî chāi-ūi.

Anastasius 4-sè
Kàu-hông Hadrianus 4-sè

**Hadrianus 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-169 jīm kàu-hông; tī 1154 nî kàu 1159 nî chāi-ūi.

Hadrianus 4-sè
Kàu-hông Alexander 3-sè

**Alexander 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-170 jīm kàu-hông; tī 1159 nî kàu 1181 nî chāi-ūi.

Alexander 3-sè
Kàu-hông Gregorius 8-sè

**Gregorius 8-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-173 jīm kàu-hông; tī 1187 nî kàu 1187 nî chāi-ūi.

Gregorius 8-sè
Kàu-hông Clemens 3-sè

**Clemens 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-174 jīm kàu-hông; tī 1187 nî kàu 1191 nî chāi-ūi.

Clemens 3-sè
Kàu-hông Honorius 3-sè

**Honorius 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-177 jīm kàu-hông; tī 1216 nî kàu 1227 nî chāi-ūi.

Honorius 3-sè
Kàu-hông Caelestinus 4-sè

**Caelestinus 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-179 jīm kàu-hông; tī 1241 nî kàu 1241 nî chāi-ūi.

Caelestinus 4-sè
Kàu-hông Innocentius 4-sè

**Innocentius 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-180 jīm kàu-hông; tī 1243 nî kàu 1254 nî chāi-ūi.

Innocentius 4-sè
Kàu-hông Urbanus 4-sè

**Urbanus 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-182 jīm kàu-hông; tī 1261 nî kàu 1264 nî chāi-ūi.

Urbanus 4-sè
Kàu-hông Gregorius 10-sè

**Gregorius 10-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-184 jīm kàu-hông; tī 1271 nî kàu 1276 nî chāi-ūi.

Gregorius 10-sè
Kàu-hông Hadrianus 5-sè

**Hadrianus 5-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-186 jīm kàu-hông; tī 1276 nî kàu 1276 nî chāi-ūi.

Hadrianus 5-sè
Kàu-hông Ioannes 21-sè

**Ioannes 21-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-187 jīm kàu-hông; tī 1276 nî kàu 1277 nî chāi-ūi.

Ioannes 21-sè
Kàu-hông Nicolaus 3-sè

**Nicolaus 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-188 jīm kàu-hông; tī 1277 nî kàu 1280 nî chāi-ūi.

Nicolaus 3-sè
Kàu-hông Martinus 4-sè

**Martinus 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-189 jīm kàu-hông; tī 1281 nî kàu 1285 nî chāi-ūi.

Martinus 4-sè
Kàu-hông Bonifacius 8-sè

**Bonifacius 8-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-193 jīm kàu-hông; tī 1294 nî kàu 1303 nî chāi-ūi.

Bonifacius 8-sè
Kàu-hông Benedictus 11-sè

**Benedictus 11-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-194 jīm kàu-hông; tī 1303 nî kàu 1304 nî chāi-ūi.

Benedictus 11-sè
Kàu-hông Clemens 5-sè

**Clemens 5-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-195 jīm kàu-hông; tī 1305 nî kàu 1314 nî chāi-ūi.

Clemens 5-sè
Kàu-hông Innocentius 6-sè

**Innocentius 6-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-199 jīm kàu-hông; tī 1352 nî kàu 1362 nî chāi-ūi.

Innocentius 6-sè
Kàu-hông Urbanus 5-sè

**Urbanus 5-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-200 jīm kàu-hông; tī 1362 nî kàu 1370 nî chāi-ūi.

Urbanus 5-sè
Kàu-hông Gregorius 11-sè

**Gregorius 11-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-201 jīm kàu-hông; tī 1370 nî kàu 1378 nî chāi-ūi.

Gregorius 11-sè
Kàu-hông Eugenius 4-sè

**Eugenius 4-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-207 jīm kàu-hông; tī 1431 nî kàu 1447 nî chāi-ūi.

Eugenius 4-sè
Kàu-hông Nicolaus 5-sè

**Nicolaus 5-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-208 jīm kàu-hông; tī 1447 nî kàu 1455 nî chāi-ūi.

Nicolaus 5-sè
Kàu-hông Callistus 3-sè

**Callistus 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-209 jīm kàu-hông; tī 1455 nî kàu 1458 nî chāi-ūi.

Callistus 3-sè
Kàu-hông Pius 2-sè

**Pius 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-210 jīm kàu-hông; tī 1458 nî kàu 1464 nî chāi-ūi.

Pius 2-sè
Kàu-hông Alexander 6-sè

**Alexander 6-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-214 jīm kàu-hông; tī 1492 nî kàu 1503 nî chāi-ūi.

Alexander 6-sè
Kàu-hông Leo 10-sè

**Leo 10-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-217 jīm kàu-hông; tī 1513 nî kàu 1521 nî chāi-ūi.

Leo 10-sè
Kàu-hông Paulus 3-sè

**Paulus 3-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-220 jīm kàu-hông; tī 1534 nî kàu 1549 nî chāi-ūi.

Paulus 3-sè
Kàu-hông Clemens 7-sè

**Clemens 7-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-219 jīm kàu-hông; tī 1523 nî kàu 1534 nî chāi-ūi.

Clemens 7-sè
Kàu-hông Hadrianus 6-sè

**Hadrianus 6-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-218 jīm kàu-hông; tī 1522 nî kàu 1523 nî chāi-ūi.

Hadrianus 6-sè
Kàu-hông Sixtus 5-sè

**Sixtus 5-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-227 jīm kàu-hông; tī 1585 nî kàu 1590 nî chāi-ūi.

Sixtus 5-sè
Kàu-hông Urbanus 7-sè

**Urbanus 7-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-228 jīm kàu-hông; tī 1590 nî kàu 1590 nî chāi-ūi.

Urbanus 7-sè
Kàu-hông Gregorius 14-sè

**Gregorius 14-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-229 jīm kàu-hông; tī 1590 nî kàu 1591 nî chāi-ūi.

Gregorius 14-sè
Kàu-hông Innocentius 9-sè

**Innocentius 9-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-230 jīm kàu-hông; tī 1591 nî kàu 1591 nî chāi-ūi.

Innocentius 9-sè
Kàu-hông Marcellus 2-sè

**Marcellus 2-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-222 jīm kàu-hông; tī 1555 nî kàu 1555 nî chāi-ūi.

Marcellus 2-sè
Kàu-hông Innocentius 10-sè

**Innocentius 10-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-236 jīm kàu-hông; tī 1644 nî kàu 1655 nî chāi-ūi.

Innocentius 10-sè
Kàu-hông Alexander 7-sè

**Alexander 7-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-237 jīm kàu-hông; tī 1655 nî kàu 1667 nî chāi-ūi.

Alexander 7-sè
Kàu-hông Clemens 11-sè

**Clemens 11-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-243 jīm kàu-hông; tī 1700 nî kàu 1721 nî chāi-ūi.

Clemens 11-sè
Kàu-hông Benedictus 13-sè

**Benedictus 13-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-245 jīm kàu-hông; tī 1724 nî kàu 1730 nî chāi-ūi.

Benedictus 13-sè
Kàu-hông Clemens 9-sè

**Clemens 9-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-238 jīm kàu-hông; tī 1667 nî kàu 1669 nî chāi-ūi.

Clemens 9-sè
Kàu-hông Pius 7-sè

**Pius 7-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-251 jīm kàu-hông; tī 1800 nî kàu 1823 nî chāi-ūi.

Pius 7-sè
Kàu-hông Leo 12-sè

**Leo 12-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-252 jīm kàu-hông; tī 1823 nî kàu 1829 nî chāi-ūi.

Leo 12-sè
Kàu-hông Gregorius 16-sè

**Gregorius 16-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-254 jīm kàu-hông; tī 1831 nî kàu 1846 nî chāi-ūi.

Gregorius 16-sè
Kàu-hông Pius 11-sè

**Pius 11-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-259 jīm kàu-hông; tī 1922 nî kàu 1939 nî chāi-ūi.

Pius 11-sè
Kàu-hông Ioannes 23-sè

**Ioannes 23-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-261 jīm kàu-hông; tī 1958 nî kàu 1963 nî chāi-ūi.

Ioannes 23-sè
Kàu-hông Paulus 6-sè

**Paulus 6-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-262 jīm kàu-hông; tī 1963 nî kàu 1978 nî chāi-ūi.

Paulus 6-sè
Kàu-hông Ioannes Paulus 1-sè

**Ioannes Paulus 1-sè** () sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē-263 jīm kàu-hông; tī 1978 nî kàu 1978 nî chāi-ūi.

Ioannes Paulus 1-sè
Lêng-pat Hiàn-chiong

**Lêng-pat Hiàn-chiong** sī tī 2008 nî 12 goe̍h 9 ji̍t iû pau-hâm Lâu Hiáu-pho ê Tiong-kok chok-ka 303 lâng liân-ha̍p hoat-piáu ê, iau-kiû kiat-sok Tiong-kok Kiōng-sán Tóng ê it-tóng-chè, hun-koân, bîn-chú-hoà, kái-siān jîn-koân ê soan-giân.

Lūi-pia̍t:Tiong-kok ê chèng-tī
Lūi-pia̍t:Tiong-kok jîn-koân