open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Socotra chhù-chiáu

***Passer insularis*** sī chi̍t khoán chhek-chiáu-á, sio̍k chhek-kho (Passeridae), chhek-sio̍k (*Passer*). In seng-oa̍h tī A-lá-pek Hái ê Socotra Tó téng-bīn.

## Chham-khó chu-liāu
*
Chhiū-chhù-chiáu

**Chhiū chhù-chiáu** (Eng-gí: Tree sparrow), iáu kiò-chòe Chhek-chiáu-á, ha̍k-miâ ***Passer montanus***, sī chi̍t khoán chhù-chiáu-á, sio̍k chhek-kho (Passeridae), chhek-sio̍k (*Passer*).

## Siong-koan
* Ka chhù-chiáu

## Chham-khó chu-liāu
*
Shelley chhù-chiáu

***Passer shelleyi*** sī chi̍t khoán chhek-chiáu-á, sio̍k chhek-kho (Passeridae), chhek-sio̍k (*Passer*). Hō-miâ ê lâi-goân sī Eng-kok chiáu-lūi-ha̍k-chiá George Ernest Shelley.

## Chham-khó chu-liāu
*
Waray-Waray-gí

**Waray-Waray-gí** sī Hui-li̍p-pin Samar tó, Leyte tó, kap Biliran tó téng tē-khu thong-hêng ê gí-giân, sio̍k Lâm-tó gí-hē.

## Liân-kiat
Y'Ami Tó

:*Batanes Kûn-tó ū lēng-goā 1-ê tó hō chò "[[Mabudis Tó]]", hit-ê miâ ū-sî ē siá chò "Mavudis", chóng-sī 2-ê tó bô kâng-khoán.*

**Y'Ami Tó**, mā hō **Mavudis** ia̍h sī **Amianan**, sī Hui-li̍p-pin ê tó-sū, sio̍k Batanes Kûn-tó chi̍t hūn, mā sī hit kok siāng oá pak ê só͘-chāi.

Lūi-pia̍t:Hui-li̍p-pin ê tó-sū
Lūi-pia̍t:Batanes
Pak Tó (Hui-li̍p-pin)

**Pak Tó** (Eng-gí: *North Island*) sī Hui-li̍p-pin Batanes Kûn-tó ê 10-ê sió tó chi it, só͘-chāi tī Y'Ami Tó ê lâm-pêng.

Lūi-pia̍t:Hui-li̍p-pin ê tó-sū
Mario

**Mario** ("") sī Nintendo tiān-tōng iû-hì lāi-bīn ê kak-sek, goân-chhòng-chiá sī Miyamoto Sigeru. Mario khí-seng sī chhut-hiān tī 1981 nî ê tiān-tōng chok-phín *[[Donkey Kong]]*, āu-boé chiâⁿ chò chú-kak, hiān-chāi í-keng ū chhiau-koè 200 khoán ēng Mario chò chú-tê ê tiān-tōng.

Lūi-pia̍t:Hi-kò͘-lūi kak-sek
Lūi-pia̍t:Nintendo
*
Nintendo

**Nintendo Tu-sek Hoē-siā** (任天堂株式会社; Lô-má-jī: *Nintendô Kabusiki Gaisya*, , , ) sī Ji̍t-pún ê khoà-kok kong-si, chóng-pō͘ siat tī Kiaⁿ-to͘. Kong-si tī 1889 nî khai-ki, goân-lâi sī leh bē Hanahuda, chi̍t khoán Ji̍t-pún ê chhit-thô pâi-á.

Nintendo āu-lâi hoat-tián chò tiān-chú iû-lo̍k-khì ê chhut-phín kong-si, chiâⁿ-chò sè-kài-sèng ê khì-gia̍p.

## Le̍k-sú
Nintendo tī 1889 nî chhòng-li̍p ê sî-chūn sī choan-bûn bē chi̍t khoán kiò Hanahuda (花札) ê ji̍t-pún pâi-á, 1947 nî hō-miâ "Tu-sek Hōe-siā Maruhuku" (株式会社丸福), 1951 nî ê sî koh kái "Nintendô Koppai Tu-sek Hōe-siā" (任天堂骨牌株式会社).
Mabudis Tó

:*Tī Mabudis Tó pak-pêng ū lēng-goā 1-ê tó hō "[[Mavudis Tó]]", mā kiò "Y'Ami Tó".*

**Mabudis Tó** sī Hui-li̍p-pin ê tó-sū, sio̍k Batanes Kûn-tó chi̍t hūn.

Lūi-pia̍t:Hui-li̍p-pin ê tó-sū
Lūi-pia̍t:Batanes
Italia chhù-chiáu

**Italia chhù-chiáu**, ha̍k-miâ ***Passer italiae***, sī chi̍t khoán chhek-kho chiáu-lūi. Hun-lūi tē-ūi iáu boē chin khak-tēng, ū khó-lêng sī Ka chhù-chiáu (*Passer domesticus*) kap Se-pan-gâ chhù-chiáu (*Passer hispaniolensis*) ê cha̍p-phoè, ia̍h sī in kî-tiong chi̍t lūi ê a-chéng. 

Kun-kù ûi-thoân-ha̍k ián-kiù, Italia chhù-chiáu ê liám-sek-thé kap Ka chhù-chiáu ū khu-pia̍t; m̄-koh nā chiàu soàⁿ-lia̍p-thé DNA tio̍h ū khah oá-kīn ê koan-hē.

## Chham-khó
Cha̍p-phoè

**Cha̍p-phoè** sī seng-bu̍t-ha̍k-siōng bô kâng lūi seng-bu̍t ê kau-phoè chham seⁿ-thoàⁿ.
Wendy Beckett

**Sister Wendy Beckett** (1930 nî 2 goe̍h 25 ji̍t chhut-sì) sī Lâm-hui-kok chhut-sì ê Eng-kok siu-lú kiam gē-su̍t choan-ka. *Sister Wendy's Story of Painting* téng tì-chok kiōng-tông chok-chiá.
Altamira Tōng

**Altamira Tōng** (Se-pan-gâ-gí: *Cueva de Altamira*) sī Cantabria Santillana del Mar hū-kīn ê tōng-hia̍t. Tōng lāi-bīn ū lâu-chûn sú-chêng sî-tāi (tāi-iok 13000 nî í-chêng) ê piah-oē kap bûn-bu̍t, sī UNESCO chí-tēng ê Sè-kài Ûi-sán.
ヴ

**ヴ** sī Ji̍t-gí su-siá tiong ēng-kâi piáu-kì goā-lâi-gí tiong [u] he̍k-chiá [ɯ] im ê katakana, tī hiragana ê hêng-sek sī "ゔ" (khah chió ēng). Chit-ê kana pún-sin ê Lô-má-jī it-poaⁿ siá chò "vu".

## Tùi-èng koan-hē
ヴ it-poaⁿ ēng lâi hoan Eng-gí ê "v"; Tek-gí ê "w".
Yingluck Shinawatra

**Yingluck Shinawatra** (Thài-gí: ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร, 1967 nî 6 goe̍h 21 ji̍t chhut-sì), sī Thài-kok ê seng-lí-lâng. I sī 2006 nî hong pek lo̍h-tâi ê chêng siú-siōng Thaksin Shinawatra ê sió-moē. 

Tī 2011 nî 5 goe̍h, hoán-tùi-phài (chhin Thaksin sè-le̍k) Ūi Thài Tóng tī kok-hoē chiòng-gī-īⁿ soán-kú tiōng thê-miâ i chò siú-siōng hāu-soán-jîn.
Tezuka Osamu

thumb|Tezuka Osamu (1951)
**Tezuka Osamu** (手塚 治虫; pún-miâ siá-hoat: 手塚 治; ) sī Ji̍t-pún ê bàng-gah chok-chiá. I mā sī i-ha̍k phok-sū, ēng i-seng tī pēⁿ chò chú-tê ê chok-phín *Black Jack* sī i-ê tāi-piáu chok chi it. Kî-tha ê chok-phín koh ū Goân-chú Sió-kim-kong téng-téng.
Soba

**Soba** (Ji̍t-gí: 蕎麦; そば) sī iōng kiô-be̍h chò--ê mī, sī Ji̍t-pún liāu-lí ê chi̍t-khoán.
Bân-bân ti-kha

**Bān-bân ti-kha** (萬巒豬腳) sī Tâi-oân Bān-bân thó͘-sán ê chi̍t khoán ti-kha liāu-lí.

Lūi-pia̍t:Ti-bah
Ō͘-peng

**Ō͘-peng** jī-bīn ì-sù sī ō͘-á chè-chō ê peng-kî-lîm. M̄-koh tī Tâi-oân-oē lāi-bīn, "ō͘-peng" mā chí kâng lūi té tī khok-á lāi ê kî-tha kháu-bī peng phín. Nā "ō͘-á-peng" tio̍h tân-sûn sī kóng ō͘-á kháu-bī.
Otto von Habsburg

**Otto von Habsburg** (1912 nî 11 goe̍h 20 ji̍t - 2011 nî 7 goe̍h 4 ji̍t) sī Tang-kok kiam Tek-kok ê chok-ka, chèng-tī-ka. I sī khah-chá Ò-hiong Tè-kok ông-ka Habsburg ka-cho̍k ê hông-thài-chú.

Lūi-pia̍t:Ò-tē-lī jîn-bu̍t
Ò-tē-lī Hông-gâ-lī

**Ò-tē-lī Hông-gâ-lī** (奧地利洪牙利, , ), kū hoan-e̍k **Tāi Ò-su-má-ka-kok** (大澳斯馬加國), he̍k-chiá kóng **Ò-Hông Tè-kok** (奧洪帝國) ia̍h-sī **Ò-Hiong Tè-kok** (奧匈帝國), sī Ò-tē-lī Tè-kok tī 1867 nî hun-poah khoân-le̍k hō͘ Hông-gâ-lī Ông-kok  liáu-āu pìⁿ-chiâⁿ ê Tiong-au chèng-khoân, si̍t-hêng kun-chú li̍p-hiàn chè-tō͘. In pat sī hit-tong-sî sè-kài kiông-kok chi it, siōng-boé tī 1918 nî It-chhù Tài-chiàn liáu-āu kái-sàn.

## Kò͘-sêng-kok

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Bô-tī-leh ê kok-ka
Lūi-pia̍t:Au-chiu ê le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Ò-tē-lī ê le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Hông-gâ-lī
Firmin Abauzit

**Firmin Abauzit** (1679 nî 11 goe̍h 11 ji̍t - 1767 nî 3 goe̍h 20 ji̍t), sī Hoat-kok ê ha̍k-chiá, sîn-ha̍k-ka. I sī Sin-iok Sèng-keng ê Hoat-gí hoan-e̍k-chiá.

## Chham-khó
* ''Firmin Abauzit'', Encyclopædia Britannica.
Manhattan Im-ga̍k Ha̍k-īⁿ

**Manhattan Im-ga̍k Ha̍k-īⁿ** sī chi̍t-keng tiàm-tī Bí-kok New York New York City ê Im-ga̍k Ha̍k-īⁿ. 1917 nî chhòng-li̍p, goân-té kiò-chò **Manhattan Im-ga̍k Ha̍k-īⁿ**.

## Goā-pō͘ liân-kiat
* Manhattan Im-ga̍k Ha̍k-īⁿ
Ferhat Abbas

**Ferhat Abbas** (1899 nî 10 goe̍h 24 ji̍t - 1985 nî 12 goe̍h 23 ji̍t) sī Algeria ê chèng-tī léng-siù, to̍k-li̍p liáu-āu ê lîm-sî chèng-hú tāi-lí chóng-thóng kap tē-2 tāi ê chóng-thóng
Claudio Abbado

**Claudio Abbado** (1933 nî 6 goe̍h 26 ji̍t — 2014 nî 1 goe̍h 20 ji̍t) sī Italia ê chí-hui-ka. I pat sī London Kau-hiáng Ga̍k-thoân kap Berlin Ài-ga̍k ê siú-se̍k chí-hui-ka.

Lūi-pia̍t:Í-tāi-lī jîn-bu̍t
Tī

**Tī** (箸, mā ū kóng **tū**), sī Tang-a, Tang-lâm-a bûn-hoà tiong thoân-thóng ê oáⁿ-tī, chi̍t thò tī hâm nn̄g ki chiâⁿ tùi ê tn̂g-tiâu koáiⁿ, it-poaⁿ ēng "chi̍t siang" chò tan-ūi. Tī ê ēng-tô͘ chú-làu sī nge̍h mi̍h-kiaⁿ.
Kán Ngô͘

**Kán Ngô͘** (簡娥, 1909 nî chhut-sì) sī Tâi-oân Sin-hoà chhut-sì ê lông-bîn ūn-tōng-chiá, lāu-pē sī Ta-pa-nî sū-kiāⁿ ê siū-lān-chiá. Kán Ngô͘ tī Ji̍t-pún sî-tāi chham-ka lông-bîn cho͘-ha̍p. 

I chiàn-āu tī 1970 nî-tāi î-bîn Bí-kok.

## Chham-khó
*農運的花木蘭 -----簡娥
Lô-má le̍k-hoat

**Lô-má le̍k-hoat** sī Lô-má bûn-bêng só͘ sú-iōng ê le̍k-hoat. In-ê le̍k-hoat keng-koè chin chē kái kái-piàn.

## Chá-kî
Trias-kí

**Trias-kí**, Hàn-bûn sī **Sam-tia̍p-kí** (三疊紀), sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan sī tāi-iok 250 kàu 200 Ma (pah-bān nî-chêng), sī Tiong-seng-tāi ê khui-thâu. Tī Trias-kí í-chá sī Perm-kí; koè-āu sī Jura-kí. Kun-kù khó-kó͘ ián-kiù, Trias-kí ê khí-thâu kap kiat-sok lóng hoat-seng toā bia̍t-choa̍t sū-kiāⁿ.

Siāng chá ê hui-hêng chek-chui tōng-bu̍t tī Tras-kí chhut-hiān, kiò e̍k-liong (Pterosauria).

"Trias" sī La-teng-gí "3" ê ì-sù, hō chit-ê miâ sī in-ūi 19 sè-kí Friedrich Von Alberti teh hun Au-chiu tē-chân ê sî-chūn kā kî-tiong saⁿ chàn ha̍p chheng "Trias".
Perm-kí

**Perm-kí** (*[[Eng-gí|Eng]]*. Permian) Hàn-bûn sī **Jī-tia̍p-kí** (二疊紀), sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan sī tāi-iok 299 kàu 251 Ma (pah-bān nî chêng), sī Kó͘-seng-tāi ê siāng boé kí. Tī Perm-kí í-chá sī Karbon-kí; koè-āu sī Trias-kí.

"Perm" chit-ê miâ sī tùi Lō͘-se-a ê tē-miâ "Perm Khu" (*Пе́рмский край, Permsky kray*) só͘ hō.
Jura-kí

**Jura-kì**, Hàn-bûn sī **Chu-lô-kì** (侏羅紀), sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan sī tāi-iok 199.6 kàu 145.5 Ma (pah-bān nî-chêng), sī Tiong-seng-tāi ê tiong toāⁿ. Tī Jura-kì í-chá sī Trias-kì; koè-āu sī Creta-kì. 

"Jura" chit-ê miâ sī tùi Sūi-se ê Jura Soaⁿ só͘ hō.
Creta-kí

**Creta-kí** (Eng-gí: *Cretaceous period*), Hàn-jī hoan **Pe̍h-ok-kí** (白堊紀), sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan sī tāi-iok 145.5 kàu 65.5 Ma (pah-bān nî-chêng), sī Tiong-seng-tāi ê boé toāⁿ. Tī Creta-kì í-chá sī Jura-kì; koè-āu sī Paleogen-kì. 

Pe̍h-ok ê goân gí "Creta" sī La-teng-gí chi̍t khoán chio̍h-hoe-chit peh thô͘ ê ì-sù.
Tiong-seng-tāi

**Tiong-seng-tāi** sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan sī 250 Ma (pah-bān nî chêng) kàu 65 Ma chó-iū. Chit tāi ē-kha koh hun saⁿ toāⁿ: Trias-kì, Jura-kì, kap Creta-kì.

Tiong-seng-tāi ê chá chi̍t tāi sī Kó͘-seng-tāi; oàⁿ chi̍t tāi sī Sin-seng-tāi. Tiong-seng-tāi sī tùi Se-kok gí-giân ê hoan-e̍k, pí-lūn kóng Eng-gí ê tùi-èng "Mesozoic", sī Hi-lia̍p-gí *meso-* (ì-sù: tiong-ng) kap *zoon* (ì-sù: tōng-bu̍t, sèⁿ-miā) ê cho͘-ha̍p.

Tiong-seng-tāi sǹg sī "khióng-liông ê sî-tāi", in-ūi chit chūn khióng-liông siāng heng-ōng, siōng-boé tī āu-kî in-ūi Chicxulub chhiong-kek téng in-sò͘ bia̍t-choa̍t.
Kó͘-seng-tāi

**Kó͘-seng-tāi** sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan sī 542 Ma (pah-bān nî chêng) kàu 251 Ma chó-iū. Chit tāi ē-kha koh hun 6 toāⁿ, tùi thâu khai-sí sī Cambria-kì, Ordovices-kì, Silur-kì, Devon-kì, Carbo-kì, Perm-kì.
Lâm Sudan

**Lâm Sudan**, chiàⁿ miâ **Lâm Sudan Kiōng-hô-kok** (Eng-gí: ) sī Tang Hui-chiu ê loē-lio̍k kok-ka, siú-to͘ tī Juba. Hiān-chāi ê Lâm Sudan tē-khu tùi 1956 nî Sudan to̍k-li̍p í-āu siok Sudan ê chi̍t pō͘-hūn, kàu 2011 nî khah keng-koè kong-bîn tâu-phiò hun-lî to̍k-li̍p.
Abbas 1-sè (Pho-su)

**Abbas 1-sè** (*ʿAbbās I*, 1571 nî 1 goe̍h 27 ji̍t - 1629 nî 1 goe̍h 19 ji̍t) sī 1588 nî kàu 1629 nî kî-kan ê Pho-su Shah (kok-ông).

Lūi-pia̍t:Pho-su ê kun-chú
Sin-seng-tāi

**Sin-seng-tāi** sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan tùi 65 Ma (pah-bān nî chêng) khai-sí kàu chiang.
Abbas 1-sè (Ai-ki̍p)

**Abbas 1-sè** (*ʿAbbās I*, 1813 nî 7 goe̍h 1 ji̍t - 1854 nî 7 goe̍h 13 ji̍t) sī Ai-ki̍p tī Osman Tè-kok sî-kî ê chóng-tok.
Pà

**Pà** (豹) it-poaⁿ chí kúi khoán toā-hêng niau-kho tōng-bu̍t, pau-koat hoe-pà (*Panthera pardus*), bí-chiu-pà (*Panthera onca*). seh-pà (*Panthera uncia*), la̍h-pà (*Acinonyx jubatus*). Chi̍t koá khah sè-hêng ê niau-kho mā hō chò pà, chhan-chhiūⁿ o͘-hûn-pà (*Neofelis nebulosa*). Lēng-goā, bí-chiu-sai (*Puma concolor*) ū-sî hong kiò chò "bí-chiu-pà", chóng-sī kap chìn-chêng kóng ê "bí-chiu-pà" bô-kâng.

## Siong-koan
* Hó͘
* Sai
* Niau
* Hái-pà
Hoe-pà

**Hoe-pà** (Eng-gí: *leopard*), ha̍k-miâ ***Panthera pardus***, sī chi̍t khoán niau-kho tōng-bu̍t, sio̍k *[[Panthera]]* sio̍k (lāi-té hâm sai, hó͘, bí-chiu-pà) .

Hoe-pà pat tī A-chiu ê tang-pō͘, lâm-pō͘ seng-oa̍h, hiān-sî chū-jiân hun-pò͘ ê hoān-ûi í Hui-chiu ê ē-Sahara tē-khu ûi chú, lēng-goā tī Lâm-a, Tang-lâm-a kap Tiong-kok iáu ū chûn-chāi chió liōng.

Ū chi̍t pò͘-hūn hoe-pà sì o͘-hoà ê tu̍t-piàn kò-thé, hong kiò chò "o͘-pà".

## A-chéng
* *Panthera pardus pardus*
* *Panthera pardus delacourii*
* *Panthera pardus saxicolor*
* *Panthera pardus fusca*
* *Panthera pardus kotiya*
* *Panthera pardus melas*
* *Panthera pardus japonensis*
* *Panthera pardus nimr*
* *Panthera pardus orientalis*

## Chham-khó
Pà-sio̍k

**Pà-sio̍k**, La-teng hō miâ ***Panthera***, sī chi̍t lūi toā-hêng niau-kho tōng-bu̍t.

## Chhin-goân koan-hē

## Chham-khó
Bí-chiu-pà

**Bí-chiu-pà** (Eng-gí: Jaguar), ha̍k-miâ ***Panthera onca***, sī Pà-sio̍k ê toā-hêng niau-kho tōng-bi̍t, mā sī hit sio̍k tiong î-it seng-oa̍h tī Bí-chiu ê chi̍t chéng.

## Chham-khó
Bí-chiu-sai

**Bí-chiu-sai**, he̍k-chiá **soaⁿ-sai**,  ha̍k-miâ ***Puma concolor***, Eng-gí miâ ū **cougar**, **puma** téng-téng. In sī *[[Puma]]* sio̍k ê toā-hêng niau-kho, seng-oa̍h tī Bí-chiu, tùi Pak Bí-chiu ê Yukon kàu Lâm Bí-chiu ê Andes Soaⁿ-lêng lóng ū hun-pò͘.

Bí-chiu-sai ū-sî mā hong kiò "bí-chiu-pà", chóng-sī ū lēng-goā chi̍t khoán *Panthera* sio̍k ê niau-kho mā kiò bí-chiu-pà (*Panthera onca*). 

## Chham-khó
Soat-pà

**Soat-pà**, ia̍h sī kóng **hiāⁿ-hio̍h-pà**, ha̍k-miâ *Panthera uncia* ia̍h *Uncia uncia*, sī seng-oa̍h tī Tiong-a kap Lâm-a soaⁿ-khu ê toā-hêng niau-kho.

Thoân-thóng siōng, seh-pà hun tī *Panthera* sio̍k, m̄-koh mā ū chi̍t koá ián-kiù kā hun chò to̍k-li̍p ê *Uncia* sio̍k. 

## Chham-khó
O͘-pà

**O͘-pà** sī o͘-sek ê pà, in m̄-sī to̍k-li̍p ê chi̍t chéng tōng-bu̍t, sī kúi-a khoán pà lāi-bīn o͘-hoà ê kò-thé. 

O͘-hoà sī ûi-thoân-ha̍k hiān-siōng, tī bí-chiu-pà (*Panthera onca*) sī hián-sèng ûi-thoân; tī hoe-pà (*Panthera pardus*) sī ún-sèng.
Umar Hartono

**Umar Hartono** (1922 nî tī Tâi-lâm-chiu chhut-sì; 2013 nî 10 goe̍h 16 ji̍t koè-sin), Ji̍t-pún miâ **Miyahara Eizi** (宮原永治), Tâi-oân miâ **Lí Pek-chheng** (李柏青), sī Ji̍t-pún sî-tāi Tâi-oân chhut-sin ê kun-jîn. I chham-ka Tāi Tang-a Chiàn-cheng, hong phài ka Tang-lâm-a. Chiàn-āu i lâu tī Ìn-nî, koh chham-ka Ìn-nî to̍k-li̍p chiàn-cheng. 

Liáu-āu, i tī Ìn-nî chia̍h thâu-lō͘ kiam ho̍k-bū lâu tī hia ê Ji̍t-pún lâng. 2009 nî in-ūi tùi Ji̍t-pún/Ìn-nî koan-hē kap Ji̍t-pún î-bîn ê kòng-hiàn, siū Ji̍t-pún chèng-hú piáu-iông, siúⁿ i Hiok-ji̍t-tan-kong-chiong (旭日単光章, *Kyokuzitutankôsyô*) hun-chiong. I mā tiāⁿ chham-ka Ìn-nî chāi-tē ê kiàn-kok kì-liām-hoē.

## Chham-khó
Sigourney Weaver

**Sigourney Weaver** (1949 nî 10 goe̍h 8 ji̍t chhut-sì) sī Bí-kok ián-goân. I sī *[[Alien]]* hē-lia̍t ê chú-kak, kî-tha ê ián-chhut koh ū *Ghostbusters*, *Gorillas in the Mist*, kap *[[Avatar]]* téng chhut.

## Chhut-sin
Goân-miâ Susan Alexandra Weaver, i sī Niú-iok Chhī siâⁿ lāi Manhattan chhut-sì--ê. I-ê pē-bú sī chêng NBC tiān-sī-tâi chú-koán Elizabeth Inglis kap ê Sylvester Weaver. Lāu-bú sī Eng-lân-hē, lāu-pē ū Eng-lân kiam So͘-kek-lân hiat-thóng. 1963 nî, i khai-sí sú-iōng "Sigourney Weaver" chit-ê miâ-jī, lâi-goân sī siáu-soat *The Great Gatsby* lāi-bīn chi̍t-ê kak-sek "Mrs. Sigourney Howard".

## Sū-gia̍p
Weaver pat tī 1977 nî ê tiān-iáⁿ *Annie Hall* lāi-bīn chhut-ián sió kioh. I tè-bé chú-ián 1979 nî Ridley Scott kàn-tok ê tiān-iáⁿ *Alien*.
Robert Campin

**Robert Campin** (tāi-iok 1375 nî - 1444 nî 4 goe̍h 26) sī Kē-tē-kok ê chá-kî oē-ka. Ū chi̍t-ê hō "Flémalle Sian-siⁿ" (*[[:nl:Meester van Flémalle|Meester van Flémalle]]*) ê bô-miâ oē-ka mā hong jīn-ûi tio̍h sī Robert Campin.

## Chham-khó
* 

Lūi-pia̍t:Hô-lân ōe-ka
Cimabue

**Cimabue** (tāi-iok 1240 nî - 1302 nî) sī Italia Firenze ê oē-ka. I sī Italia koè-oē khai-sí beh thoat-lî Byzantine hong-keh ê khí-thâu-chiá.

## Chham-khó
* 

Lūi-pia̍t:Í-tāi-lī oē-ka
1730 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Eng-chèng (雍正) 8 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Hiáng-pó (享保) 15 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-khèng (永慶) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sè-chong (世宗) 8 nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 6 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Hun-tek Kong (昏德公) 2 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Ninh (主寧, "Lêng-chú") 5 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 18 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 3 goe̍h 31 ji̍t: Étienne Bézout, Hoat-kok sò͘-ha̍k-ka. 1783 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 2 goe̍h 21 ji̍t: Kàu-hông Benedictus 13-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 1649 nî chhut-sì.
* 9 goe̍h 19 ji̍t: Bakaffa. Ethiopia Hông-tè. 
### Bô ji̍t-kî
* Ashraf Hotaki, Hotaki Tè-kok lâng. Shah. 1700 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1732 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Eng-chèng (雍正) 10 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Hiáng-pó (享保) 17 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-khèng (永慶) 4 nî; Liông-tek (龍德) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sè-chong (世宗) 10 nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 8 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Hun-tek Kong (昏德公) 4 nî; Sûn-chong (純宗) goân nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Ninh (主寧, "Lêng-chú") 7 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 20 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 17 ji̍t: Stanisław August Poniatowski, Pho-lân Lietuva gōa-kau-koaⁿ. Pho-lân Kok-ông. 1798 nî kòe-sin.
* 3 goe̍h 31 ji̍t: Joseph Haydn, Tang-kok chok-khek-ka.
* 7 goe̍h 4 ji̍t: George Washington, Bí-kok chèng-tī-chiá.

## Kòe-sin
* 3 goe̍h 5 ji̍t: Dodda Krishnaraja 1-sè, Mysore Ông-kok lâng. Mysore ê Maharaja. 1702 nî chhut-sì.
* 5 goe̍h 21 ji̍t: Alvise 3-sè Mocenigo, Venice Kiōng-hô-kok lâng. Venezia ê Doge. 1662 nî chhut-sì.
* 9 goe̍h 24 ji̍t: Reigen Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1653 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
Sofia Coppola

**Sofia Carmina Coppola** (1971 nî 5 goe̍h 14 ji̍t chhut-sì) sī Bí-kok ê pian-kio̍k, tō-ián, ián-goân, kiam chè-phìn. I-ê chok-phín ū *Lost in Translation*, *Marie Antoinette*, kap *Somewhere* téng-téng.
Bill Murray

**William James Murray** (1950 nî 6 goe̍h 21 ji̍t chhut-sì) sī Bí-kok ê ián-goân. I pat ián koè *Ghostbusters*, *Groundhog Day*, *Lost in Translation* téng tiān-iáⁿ.
1733 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Eng-chèng (雍正) 11 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Hiáng-pó (享保) 18 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Liông-tek (龍德) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sè-chong (世宗) 11 nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 9 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Sûn-chong (純宗) 2 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Ninh (主寧, "Lêng-chú") 8 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 21 nî

## Sū-kiāⁿ

### Bô ji̍t-kî
* Hoat-kok kap Se-pan-gâ ê Bourbon kok-ông gī-tēng *[[Pacte de Famille]]* kiat liân-bêng.
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 2 goe̍h 1 ji̍t: August 2-sè Mocny, Lietuva Tāi-kong-kok chú-kàu. Pho-lân Kok-ông. 1670 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1734 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Eng-chèng (雍正) 12 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Hiáng-pó (享保) 19 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Liông-tek (龍德) 3 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sè-chong (世宗) 12 nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 10 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Sûn-chong (純宗) 3 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Ninh (主寧, "Lêng-chú") 9 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 22 nî

## Sū-kiāⁿ
* 5 goe̍h 25 ji̍t: Se-pan-gâ kap Habsburg phah Bitonto Chiàn-tò͘.
* 9 goe̍h 19 ji̍t: Hoat-kok kiam Sardinia kap Ò-tē-lī Tāi-kong-kok khí Guastalla Chiàn-tò͘.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 3 goe̍h 21 ji̍t: Shahrukh Afshar, Iran lâng. Shah. 1796 nî kòe-sin.
* 4 goe̍h 17 ji̍t: Taksin, Thài-kok kun-chú. 1782 nî kòe-sin.

## Kòe-sin

### Bô ji̍t-kî
* Chamaraja Wodeyar 7-sè, Mysore Ông-kok lâng. Mysore ê Maharaja. 1704 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1735 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Eng-chèng (雍正) 13 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Hiáng-pó (享保) 20 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Liông-tek (龍德) 4 nî; Éng-iū (永祐) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sè-chong (世宗) 13 nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 11 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Sûn-chong (純宗) 4 nî; Ì-chong (懿宗) goân nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Ninh (主寧, "Lêng-chú") 10 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 23 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 10 goe̍h 30 ji̍t: John Adams, Bí-kok chèng-tī-chiá.

## Kòe-sin
* 1 goe̍h 5 ji̍t: Carlo Ruzzini, Venice Kiōng-hô-kok gōa-kau-koaⁿ. Venezia ê Doge. 1653 nî chhut-sì.
* 10 goe̍h 8 ji̍t: Eng-chèng Hông-tè, Tiong-kok lâng. Tiong-kok Hông-tè.
### Bô ji̍t-kî
* Lê Đế Duy Phường, Oa̍t-lâm lâng. 1709 nî chhut-sì.
* Lê Sûn-chong, Oa̍t-lâm lâng. 1699 nî chhut-sì.
* Sultan Alauddin Ahmad Syah, Aceh Sultan-kok lâng. Aceh ê sultan. 

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1736 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khiân-liông (乾隆) goân nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Hiáng-pó (享保) 21 nî; Goân-bûn (元文) goân nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-iū (永祐) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Ko-chong (高宗) goân nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 12 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Ì-chong (懿宗) 2 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Ninh (主寧, "Lêng-chú") 11 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 24 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 25 ji̍t: Joseph-Louis Lagrange, Hoat-kok sò͘-ha̍k-ka. Pó-siú Goân-ló-īⁿ sêng-goân. 1813 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 7 goe̍h 1 ji̍t: Ahmed 3-sè, Osman Tè-kok chèng-tī-chiá. Osman Tè-kok ê Sultan. 1673 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Jamalul Alam dari Aceh, Aceh Sultan-kok lâng. Aceh ê sultan. 

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1737 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khiân-liông (乾隆) 2 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Goân-bûn (元文) 2 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-iū (永祐) 3 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Ko-chong (高宗) 2 nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 13 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Ì-chong (懿宗) 3 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Ninh (主寧, "Lêng-chú") 12 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 25 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 2 goe̍h 9 ji̍t: Tom Paine, Liân-ha̍p Ông-kok tiat-ha̍k-ka. Hoat-kok kok-hōe gī-oân. 1809 nî kòe-sin.
* 3 goe̍h 20 ji̍t: Rama 1-sè, Thài-kok kun-chú. Thài-kok Kok-ông. 1809 nî kòe-sin.
* 4 goe̍h 27 ji̍t: Edward Gibbon, Tāi Britain Ông-kok le̍k-sú-ha̍k-ka. Tāi-eng Kok-hōe Gī-goân. 1794 nî kòe-sin.
* 6 goe̍h 20 ji̍t: Tokugawa Ieharu, Ji̍t-pún samurai. 1786 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 4 goe̍h: Ali, Morocco chèng-tī-chiá. Morocco ê sultan. 
* 5 goe̍h 10 ji̍t: Nakamikado Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1702 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
Duccio

**Duccio di Buoninsegna** (tāi-iok 1255 nî - 1318 nî ia̍h 1319 nî) sī Italia ê oē-ka, sio̍k Siena phài.

## Chham-khó
* 

Lūi-pia̍t:Í-tāi-lī oē-ka
Giotto

**Giotto di Bondone** (1267 nî - 1337 nî 1 goe̍h 8 ji̍t) sī Italia ê oē-ka kiam kiàn-tio̍k-su, sio̍k Gothic sî-kî, mā sī Italia koè-oē thoat-lî Byzatine hong-keh ê sian-hêng-chiá.

## Chham-khó
* 

Lūi-pia̍t:Í-tāi-lī oē-ka
Firenze

**Firenze** (La-teng-gí: *Florentia*) sī Italia pak-pō͘ siâⁿ-chhī, sī Toscana toā-khu kiam Firenze Chhī ê siú-hú.

## Jîn-kháu
1700 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 39 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Goân-lo̍k (元祿) 13 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chèng-hô (正和) 21 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 39 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 26 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Hi-chong (熙宗) 25 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 9 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 32 nî

## Sū-kiāⁿ
* 1 goe̍h 26 ji̍t: Cascadia tē-tāng.
* 8 goe̍h 18 ji̍t: Tōa Pak-hong Chiàn-cheng ê koan-hē kok-ka chhiam tēng Travendal ê Hô-pêng tiâu-iok.
* 11 goe̍h 30 ji̍t: Narva Chiàn-e̍k, Tōa Pak-hng Chiàn-cheng ê chá-kî chiàn-sū, Sūi-tián phah iâⁿ Lō͘-se-a.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
*2 goe̍h 8 ji̍t: Daniel Bernoulli, Sūi-se kho-ha̍k-ka. (1782 nî koè-sin)

### Bô ji̍t-kî
* Siōng Kèng. 1752 nî kòe-sin.
* Ashraf Hotaki, Hotaki Tè-kok lâng. Shah. 1730 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 7 goe̍h 7 ji̍t: Silvestro Valier, Venice Kiōng-hô-kok lâng. Venezia ê Doge. 1630 nî chhut-sì.
* 9 goe̍h 27 ji̍t: Kàu-hông Innocentius 12-sè, Sèng-chō gōa-kau-koaⁿ. Kàu-hông. 1615 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Zainatuddin dari Aceh, Aceh Sultan-kok lâng. Aceh ê sultan. 

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1701 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 40 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Goân-lo̍k (元祿) 14 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chèng-hô (正和) 22 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 40 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 27 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Hi-chong (熙宗) 26 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 10 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 33 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 9 ji̍t: Habsburg kap Hoat-kok phah Carpi Chiàn-tò͘.
* 9 goe̍h 1 ji̍t: Chiari Chiàn-tò͘ tī Au-chiu hoat-seng.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 5 goe̍h 19 ji̍t: Alvise 4-sè Mocenigo, Venice Kiōng-hô-kok chèng-tī-chiá. Venezia ê Doge. 1778 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 9 goe̍h 16 ji̍t: James 2-sè, So͘-kek-lân Ông-kok chèng-tī-chiá. So͘-kat-lân ê kun-chú. 1633 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1702 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 41 nî
* Ji̍t-pún: Goân-lo̍k (元祿) 15 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chèng-hô (正和) 23 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 41 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 28 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Hi-chong (熙宗) 27 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 11 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 34 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 29 ji̍t: Lō͘-se-a kap Sūi-tián hoat-seng Hummelshof Chiàn-tò͘.
* 8 goe̍h 15 ji̍t: Habsburg ông-ka kap Mantua Kong-kok khí Luzzara Chiàn-tò͘.
* 9 goe̍h 4 ji̍t: Eng-lân Ông-kok kap Hoat-lân-se Ông-kok phah 8 goe̍h Hêng-tōng.
* 10 goe̍h 14 ji̍t: Hoat-kok kap Sîn-sèng Lô-má phah Friedlingen Chiàn-tò͘.
* 10 goe̍h 23 ji̍t: Eng-lân kap Hoat-kok khí Vigo Bay Chiàn-tò͘.
### Bô ji̍t-kî
* Eng-lân chóng soán-kí.
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 14 ji̍t: Nakamikado Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1737 nî kòe-sin.
* 3 goe̍h 18 ji̍t: Dodda Krishnaraja 1-sè, Mysore Ông-kok lâng. Mysore ê Maharaja. 1732 nî kòe-sin.
* 8 goe̍h 17 ji̍t: Muhammad Shah, Ìn-tō͘ su-hoat-ka. Mogul hông-tè. 1748 nî kòe-sin.

### Bô ji̍t-kî
* Satha 2-sè, kok-ông. 1749 nî kòe-sin.

## Kòe-sin

### Bô ji̍t-kî
* Badrul Alam dari Aceh, Aceh Sultan-kok lâng. Aceh ê sultan. 
* Hon'inbô Dôsaku, Ji̍t-pún ûi-kî kî-su. 1645 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1738 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khiân-liông (乾隆) 3 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Goân-bûn (元文) 3 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-iū (永祐) 4 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Ko-chong (高宗) 3 nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 14 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Ì-chong (懿宗) 4 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Ninh (主寧, "Lêng-chú") 13 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 26 nî

## Sū-kiāⁿ
* 11 goe̍h 18 ji̍t: Liáu-kiat Pho-lân Kè-sêng Chiàn-cheng ê Vienna Tiâu-iok chhiam-tēng.
### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 21 ji̍t: Ethan Allen, Bí-kok koaⁿ-oân.
* 6 goe̍h 4 ji̍t: George 3-sè, Liân-ha̍p Ông-kok kok-ông. kun-chú. 1820 nî kòe-sin.
* 7 goe̍h 3 ji̍t: John Singleton Copley, Bí-kok gē-su̍t-ka.
* 11 goe̍h 15 ji̍t: William Herschel, Tek-kok thian-bûn-ha̍k-ka.
## Kòe-sin

### Bô ji̍t-kî
* Nguyễn Phúc Chú, Oa̍t-lâm lâng. 1696 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1739 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khiân-liông (乾隆) 4 nî
* Ji̍t-pún (Edo sî-tāi): Goân-bûn (元文) 4 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-iū (永祐) 5 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Ko-chong (高宗) 4 nî
*  Tiâu-sián-kok: Eng-chó͘ (英祖) 15 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Ì-chong (懿宗) 5 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Võ (主武, "Bú-chú") goân nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 27 nî

## Sū-kiāⁿ
* 2 goe̍h 24 ji̍t: Pho-su Tè-kok kap Mughal Tè-kok khí Karnal Chiàn-tò͘.
### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 7 goe̍h 26 ji̍t: George Clinton, Bí-kok chèng-tī-chiá. Bí-kok Hù-chóng-thóng. 1812 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Trịnh Sâm, Oa̍t-lâm lâng. 1782 nî kòe-sin.
* Siōng Bo̍k. 1794 nî kòe-sin.
* Outey 2-sè, kok-ông. 1777 nî kòe-sin.
* Ang Non 2-sè, kok-ông. 1779 nî kòe-sin.

## Kòe-sin

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1703 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 42 nî
* Ji̍t-pún: Goân-lo̍k (元祿) 16 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chèng-hô (正和) 24 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 42 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 29 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Hi-chong (熙宗) 28 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 12 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 35 nî

## Sū-kiāⁿ
* 3 goe̍h 29 ji̍t: Sūi-tián kap Pho-lân Lietuva khí Saladen Chiàn-tò͘.
* 5 goe̍h 1 ji̍t: Sūi-tián kap Sachsen Soán-tè-hô͘-kok jiá Pułtusk Chiàn-tò͘.
* 6 goe̍h 30 ji̍t: Hô-lân Kiōng-hô-kok kap Hoat-kok kiam Bourbon Se-pan-gâ phah Ekeren Chiàn-tò͘.
* 11 goe̍h 15 ji̍t: Hoat-kok kap Hesse-Kassel khí Speyerbach Chiàn-tò͘.
* 12 goe̍h 27 ji̍t: Phû-tô-gâ kap Eng-lân chhiam-tēng Methuen Tiâu-iok.
### Bô ji̍t-kî
* Apennine tē-tāng.
* Genroku tē-tāng.
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 3 goe̍h 3 ji̍t: Robert Hooke, Eng-lân Ông-kok thian-bûn-ha̍k-ka.
* 5 goe̍h 16 ji̍t: Charles Perrault
* 12 goe̍h: Mustafa 2-sè, Osman Tè-kok chèng-tī-chiá. Osman Tè-kok ê Sultan. 1664 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1704 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 43 nî
* Ji̍t-pún: Goân-lo̍k (元祿) 17 nî; Pó-éng (寶永) goân nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chèng-hô (正和) 25 nî
* Gūi Chi-ia̍p (魏枝葉): Bûn-heng (文興) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 43 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 30 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Hi-chong (熙宗) 29 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 13 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 36 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 2 ji̍t: Eng-lân, Hô-lân Kiōng-hô-kok, kiam Ò-tē-lī ê liân-bêng kap Bavaria kiam Hoat-kok phah Schellenberg Chiàn-tò͘.
* 8 goe̍h 5 ji̍t: Sūi-tián Tè-kok kap Pho-lân Lietuva phah Jakobstadt Chiàn-tò͘.
* 8 goe̍h 13 ji̍t: Blenheim Chiàn-e̍k, Se-pan-gâ Kè-sêng Chiàn-cheng chi̍t pō͘-hūn.
* 10 goe̍h 28 ji̍t: Pho-lân hoat-seng Punitz Chiàn-tò͘.
### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

### Bô ji̍t-kî
* Chamaraja Wodeyar 7-sè, Mysore Ông-kok lâng. Mysore ê Maharaja. 1734 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 2 goe̍h 2 ji̍t: Guillaume de l'Hôpital, Hoat-kok sò͘-ha̍k-ka. 1661 nî chhut-sì.
*10 goe̍h 28 ji̍t: John Locke
* 11 goe̍h 16 ji̍t: Chikka Devaraja, Mysore Ông-kok lâng. Mysore ê Maharaja. 1645 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1705 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 44 nî
* Ji̍t-pún: Pó-éng (寶永) 2 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chèng-hô (正和) 26 nî; Éng-sēng (永盛) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 44 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 31 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Hi-chong (熙宗) 30 nî; Jū-chong (裕宗) goân nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 14 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 37 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 18 ji̍t: Se-pan-gâ Kè-sêng Chiàn-cheng tang-tiong ê Eng-lân téng kok tông-bêng kap Hoat-lân-se Ông-kok phah Elixheim Chiàn-tò͘.
* 8 goe̍h 16 ji̍t: Au-chiu hoat-seng Cassano Chiàn-tò͘.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 10 goe̍h 31 ji̍t: Kàu-hông Clemens 14-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 1774 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 5 goe̍h 5 ji̍t: Leopold 1-sè, Hiong-gâ-lī chok-khek-ka. Sèng Lô-má Hông-tè. 1640 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1708 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 47 nî
* Ji̍t-pún: Pó-éng (寶永) 5 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 4 nî
* Chîⁿ Pó-thong (錢寶通): Éng-heng (永興) goân nî
* Tiuⁿ Liām-it (張念一): Thian-tek (天德) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 47 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 34 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 4 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 17 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 40 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 11 ji̍t: Eng-kok, Ò-tē-lī téng-kok kap Hoat-kok phah Oudenarde Chiàn-tò͘.
* 7 goe̍h 14 ji̍t: Lō͘-se-a kap Sūi-tián jiá khí Holowczyn Chiàn-tò͘.
* 10 goe̍h 9 ji̍t: Lesnaya Chiàn-e̍k, Sūi-tián kap Lō͘-se-a ê Tōa Pak-hng Chiàn-cheng chiàn-sū.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 12 goe̍h 8 ji̍t: Franz 1-sè, Hoat-kok hôa-cho̍k. Sèng Lô-má Hông-tè. 1765 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 6 goe̍h 30 ji̍t: Tekle Haymanot 1-sè. Ethiopia Hông-tè. 1684 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1709 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 48 nî
* Ji̍t-pún: Pó-éng (寶永) 6 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 5 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 48 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 35 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 5 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 18 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 41 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 8 ji̍t: Poltava Chiàn-e̍k, Lō͘-se-a tùi Sūi-tián ê chàin-sū.
* 9 goe̍h 11 ji̍t: Sîn-sèng Lô-má Tè-kok téng hong kap Hoat-kok phah Malplaquet Chiàn-tò͘.
### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 8 goe̍h 8 ji̍t: Tokugawa Ietugu, Tek-chhoan bō͘-hú chiong-kun. 1716 nî kòe-sin.
* 9 goe̍h 18 ji̍t: Samuel Johnson, Liân-ha̍p Ông-kok gí-giân-ha̍k-ka. 1784 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Lê Đế Duy Phường, Oa̍t-lâm lâng. 1735 nî kòe-sin.
* Chey Chettha 5-sè. Kampuchea kok-ông. 1755 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 2 goe̍h 19 ji̍t: Tek-chhoan Kong-kiat, Tek-chhoan bō͘-hú samurai.
* 5 goe̍h 6 ji̍t: Alvise 2-sè Mocenigo, Venice Kiōng-hô-kok lâng. Venezia ê Doge. 1628 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Trịnh Căn, Oa̍t-lâm lâng. 1633 nî chhut-sì.
* Siōng Cheng. 1645 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1707 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 46 nî
* Ji̍t-pún: Pó-éng (寶永) 4 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 3 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 46 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 33 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 3 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 16 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 39 nî

## Sū-kiāⁿ
* 4 goe̍h 25 ji̍t: Se-pan-gâ kap chē kok phah Almansa Chiàn-tò͘.
### Bô ji̍t-kî
* Hôei Tōa Phùn-hóe , Hù-sū-san po̍k-chà.
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 4 goe̍h 15 ji̍t: Leonhard Euler
* 5 goe̍h 23 ji̍t: Carolus Linnaeus
* 9 goe̍h 7 ji̍t: Georges-Louis Leclerc de Buffon, Hoat-kok sit-bu̍t-ha̍k-ka.
### Bô ji̍t-kî
* Karim Khan, Iran lâng. Shah. 1779 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 3 goe̍h 3 ji̍t: Aurangzeb, Ìn-tō͘ kun-chú. Mogul hông-tè. 1618 nî chhut-sì.
* 6 goe̍h 8 ji̍t: Muhammad Azam Shah, Ìn-tō͘ lâng. Mogul hông-tè. 1653 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1711 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 50 nî
* Ji̍t-pún: Pó-éng (寶永) 8 nî; Chèng-tek (正德) goân nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 7 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 50 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 37 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 7 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 20 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Ek Ông (尚益王) 2 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 23 ji̍t: Osman Tè-kok kap Lō͘-se-a phah Pruth Khe Tiâu-iok.
### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 4 goe̍h 26 ji̍t: Jeanne-Marie Leprince de Beaumont, Hoat-kok kì-chiá. 1780 nî kòe-sin.
* 5 goe̍h 7 ji̍t: David Hume, Tāi Britain Ông-kok tiat-ha̍k-ka.
* 9 goe̍h 25 ji̍t: Khiân-liông Hông-tè, Tiong-kok lâng. Tiong-kok Hông-tè.
### Bô ji̍t-kî
* Trịnh Giang, Oa̍t-lâm lâng. 1762 nî kòe-sin.
* Shah Jahan 3-sè. Mogul hông-tè. 1772 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 4 goe̍h 17 ji̍t: Joseph 1-sè, Hiong-gâ-lī chok-khek-ka. Sèng Lô-má Hông-tè. 1678 nî chhut-sì.
* 10 goe̍h 14 ji̍t: Tewoflos. Ethiopia Hông-tè. 

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1712 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 51 nî
* Ji̍t-pún: Chèng-tek (正德) 2 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 8 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 51 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 38 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 8 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 21 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Ek Ông (尚益王) 3 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 24: Friedrich 2-sè (Preußen)
* 1 goe̍h 28 ji̍t: Tokugawa Iesige, Ji̍t-pún samurai. 1761 nî kòe-sin.
* 6 goe̍h 28: Jean-Jacques Rousseau

## Kòe-sin
* 2 goe̍h 27 ji̍t: Bahadur Shah 1-sè, Mogul Tè-kok lâng. Mogul hông-tè. 1643 nî chhut-sì.
* 11 goe̍h 12 ji̍t: Tokugawa Ienobu, Tek-chhoan bō͘-hú samurai. Tokugawa bo̍k-hú. 1662 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Siōng Ek. 1678 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1713 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 52 nî
* Ji̍t-pún: Chèng-tek (正德) 3 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 9 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 52 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 39 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 9 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 22 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) goân nî

## Sū-kiāⁿ
* 2 goe̍h 1 ji̍t: Sūi-tián Tè-kok kap Osman Tè-kok hoat-seng Bender Sió-chiàn.
* 6 goe̍h 24 ji̍t: Osman Tè-kok kap Lō͘-se-a chhiam Adrianople Tiâu-iok.

### Bô ji̍t-kî
* Sanctio Pragmatica, Habsburg ê Karl 6-sè khak-jīm ông-ūi ē-tàng hō͘ cha-bó͘-kiáⁿ chiap.
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 9 goe̍h 23 ji̍t: Fernando 6-sè, Se-pan-gâ lâng. Se-pan-gâ Kok-ông. 1759 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 2 goe̍h 12 ji̍t: Jahandar Shah. Mogul hông-tè. 1661 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1706 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 45 nî
* Ji̍t-pún: Pó-éng (寶永) 3 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 45 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 32 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 2 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 15 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Cheng Ông (尚貞王) 38 nî

## Sū-kiāⁿ
* 4 goe̍h 19 ji̍t: Hoat-kok kiam Se-pan-gâ kap Ò-tē-lī kiam Phó͘-kok khí Calcinato Chiàn-tò͘.
* 5 goe̍h 23 ji̍t: Eng-lân kap Hoat-kok phah Ramillies Chiàn-tò͘.
* 9 goe̍h 8 ji̍t: Hoat-kok kap Ò-kok hoat-seng Castiglione Chiàn-tò͘.
### Bô ji̍t-kî
* Tāi Pak-hong Chiàn-cheng thâu pái Vyborg Kong-siâⁿ.
* Kletsk Chiàn-tò͘, Sūi-tián chiàn iâⁿ Lō͘-se-a.
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 17: Benjamin Franklin

### Bô ji̍t-kî
* Marthanda Varma. Travancore ê Maharaja. 1758 nî kòe-sin.
* Thommo Reachea 4-sè, kok-ông. 1748 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 10 goe̍h 13 ji̍t: Iyasu 1-sè. Ethiopia Hông-tè. 1654 nî chhut-sì.
* 11 goe̍h 15 ji̍t: Dalai Lama 6-sè, si-jîn.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1710 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 49 nî
* Ji̍t-pún: Pó-éng (寶永) 7 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 6 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 49 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 36 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 6 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 19 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Ek Ông (尚益王) goân nî

## Sū-kiāⁿ
* 3 goe̍h 10 ji̍t: Sūi-tián kap Teng-boa̍t hoat-seng Helsingborg Chiàn-tò͘.
* 7 goe̍h 27 ji̍t: Bourbon Se-pan-gâ kap Habsburg Ò-tē-lī téng kok phah Almenar Chiàn-tò͘.
* 10 goe̍h 4 ji̍t: Sūi-tián kap Tan-be̍h hoat-seng Køge Oan Chiàn-tò͘.
* 12 goe̍h 10 ji̍t: Hoat-kok kap Bourbon Se-pan-gâ kap Ò-tē-lī kiam Habsburg Se-pan-gâ téng sè-le̍k phah Villaviciosa Chiàn-tò͘.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 2 goe̍h 15 ji̍t: Louis 15-sè, Hoat-kok chèng-tī-chiá. Hoat-kok Kok-ông. 1774 nî kòe-sin.
* 11 goe̍h 21 ji̍t: Paolo Renier, Venice Kiōng-hô-kok gōa-kau-koaⁿ. Venezia ê Doge. 1789 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Mohammed ben Abdallah, Morocco chèng-tī-chiá. Morocco ê sultan. 1790 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 1 goe̍h 16 ji̍t: Higasiyama Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1675 nî chhut-sì.
* 9 goe̍h 19 ji̍t: Ole Rømer

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1716 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 55 nî
* Ji̍t-pún: Chèng-tek (正德) 6 nî; Hiáng-pó (享保) goân nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 12 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 55 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 42 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 12 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 25 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 4 nî

## Sū-kiāⁿ
* 8 goe̍h 5 ji̍t: Habsburg sè-le̍k kap Osman Tè-kok hoat-seng Petrovaradin Chiàn-tò͘.
### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 2 goe̍h 19 ji̍t: Yostos. Ethiopia Hông-tè. 
* 6 goe̍h 19 ji̍t: Tokugawa Ietugu, Tek-chhoan bō͘-hú chiong-kun. 1709 nî chhut-sì.
* 11 goe̍h 14: Gottfried Leibniz
### Bô ji̍t-kî
* Lê Hi-chong, Oa̍t-lâm lâng. 1663 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1717 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 56 nî
* Ji̍t-pún: Hiáng-pó (享保) 2 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 13 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 56 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 43 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 13 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 26 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 5 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 28 ji̍t: Mustafa 3-sè, Osman Tè-kok chèng-tī-chiá. Osman Tè-kok ê Sultan. 1774 nî kòe-sin.
* 5 goe̍h 13 ji̍t: Maria Theresa, Hiong-gâ-lī chèng-tī-chiá. soán-kí-kong. 1780 nî kòe-sin.
* 8 goe̍h 6 ji̍t: Hamengkubuwana 1-sè. kun-chú. 1792 nî kòe-sin.
* 11 goe̍h 16 ji̍t: Jean le Rond d'Alembert, Hoat-kok tiat-ha̍k-ka. 1783 nî kòe-sin.
* 12 goe̍h 25 ji̍t: Kàu-hông Pius 6-sè, Italia sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 1799 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Lê Hián-chong, Oa̍t-lâm lâng. 1786 nî kòe-sin.
* Ebrahim Afshar, Iran lâng. Shah. 1748 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 9 goe̍h 22 ji̍t: Tēⁿ Khek-sóng.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1718 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 57 nî
* Ji̍t-pún: Hiáng-pó (享保) 3 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 14 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 57 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 44 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 14 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 27 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 6 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 21 ji̍t: Passarowitz Tiâu-iok, Osman Tè-kok kap Habsburg koh-ū Venezia Kiōng-hô-kok ê hô-pêng tiâu-iok.
* 8 goe̍h 11 ji̍t: Cape Passaro Chiàn-e̍k, Eng-kok tī hái-chiàn phah iâⁿ Se-pan-gâ.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 11 goe̍h 30 ji̍t: Karl 12-sè, Sūi-tián lâng. Sūi-tián kok-ông. 1682 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1719 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 58 nî
* Ji̍t-pún: Hiáng-pó (享保) 4 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 15 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 58 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 45 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 15 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 28 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 7 nî

## Sū-kiāⁿ
* 6 goe̍h 4 ji̍t: Lō͘-se-a kap Sūi-tián ê Ösel Tó Chiàn-tò͘.
### Bô ji̍t-kî
* Sūi-tián kap Phó͘-lí-sū ê Stockholm Tiâu-iok.
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

### Bô ji̍t-kî
* Lê Ì-chong, Oa̍t-lâm lâng. 1759 nî kòe-sin.
* Adil Shah. Shah. 1749 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 4 goe̍h 28 ji̍t: Farrukhsiyar. Mogul hông-tè. 1685 nî chhut-sì.
* 9 goe̍h 19 ji̍t: Rafi ud-Daulah. Mogul hông-tè. 1696 nî chhut-sì.
* 9 goe̍h 19 ji̍t: Rafi ud-Darajat, Ìn-tō͘ lâng. Mogul hông-tè. 1699 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1720 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 59 nî
* Ji̍t-pún: Hiáng-pó (享保) 5 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 16 nî; Pó-thài (保泰) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 59 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 46 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 16 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 29 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 8 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 3 ji̍t: Liáu-kiat Tōa Pak-hng Chiàn-cheng ê Frederiksborg Tiâu-iok chhiam-tēng.
* 8 goe̍h 7 ji̍t: Sūi-tián kap Lō͘-se-a ê hái-kun phah Grengam Chiàn-tò͘.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 2 goe̍h 8 ji̍t: Sakuramati Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1750 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Trịnh Doanh, Oa̍t-lâm lâng. 1767 nî kòe-sin.

## Kòe-sin

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1721 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 60 nî
* Ji̍t-pún: Hiáng-pó (享保) 6 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Pó-thài (保泰) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 60 nî
*  Tiâu-sián-kok: Kéng-chong (景宗) goân nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 17 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 30 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 9 nî

## Sū-kiāⁿ
* 9 goe̍h 10 ji̍t: Nystad Tiâu-iok, Tōa Pak-hng Chiàn-cheng ê siāng bóe hô--pêng tiâu-iok.

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 3 goe̍h 19 ji̍t: Kàu-hông Clemens 11-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 1649 nî chhut-sì.
* 5 goe̍h 18 ji̍t: Dawit 3-sè. Ethiopia Hông-tè. 1695 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1715 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 54 nî
* Ji̍t-pún: Chèng-tek (正德) 5 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 11 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 54 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 41 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 11 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 24 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 3 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 9 goe̍h 1 ji̍t: Louis 14-sè, Hoat-kok chèng-tī-chiá. Hoat-kok Kok-ông.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1714 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 53 nî
* Ji̍t-pún: Chèng-tek (正德) 4 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Éng-sēng (永盛) 10 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 53 nî
*  Tiâu-sián-kok: Siok-chong (肅宗) 40 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 10 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 23 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 2 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

### Bô ji̍t-kî
* Nguyễn Phúc Khoát, Oa̍t-lâm lâng. 1765 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
### Bô ji̍t-kî
* Kanthirava Narasaraja 2-sè, Mysore Ông-kok chok-ka. Mysore ê Maharaja. 1673 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1722 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Khong-hi (康熙) 61 nî
* Ji̍t-pún: Hiáng-pó (享保) 7 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Pó-thài (保泰) 3 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sèng-chó͘ (聖祖) 61 nî
*  Tiâu-sián-kok: Kéng-chong (景宗) 2 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 18 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 31 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 10 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 8 goe̍h 12 ji̍t: Giovanni 2-sè Corner, Venice Kiōng-hô-kok chèng-tī-chiá. Venezia ê Doge. 1647 nî chhut-sì.
* 12 goe̍h 20 ji̍t: Khong-hi Hông-tè, Tiong-kok lâng. Tiong-kok Hông-tè.
### Bô ji̍t-kî
* Chu It-kùi, Tiong-kok lâng. 

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1723 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Eng-chèng (雍正) goân nî
* Ji̍t-pún: Hiáng-pó (享保) 8 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Pó-thài (保泰) 4 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sè-chong (世宗) goân nî
*  Tiâu-sián-kok: Kéng-chong (景宗) 3 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 19 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 32 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 11 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 6 goe̍h 5 ji̍t: Adam Smith, Tāi Britain Ông-kok keng-chè-ha̍k-ka.
* 7 goe̍h 16 ji̍t: Joshua Reynolds, Liân-ha̍p Ông-kok ōe-ka.
* 10 goe̍h 21 ji̍t: Iyasu 2-sè. Ethiopia Hông-tè. 1755 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 8 goe̍h 26 ji̍t: Antoni van Leeuwenhoek, Hô-lân seng-bu̍t-ha̍k-ka.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
1724 nî

## Liân-hō
* Tāi-chheng-kok: Eng-chèng (雍正) 2 nî
* Ji̍t-pún: Hiáng-pó (享保) 9 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Pó-thài (保泰) 5 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Tāi-chheng-kok: Sè-chong (世宗) 2 nî
*  Tiâu-sián-kok: Kéng-chong (景宗) 4 nî
* Tāi-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): 
** Pak-hng (Lê Tiâu Tiong-heng): Jū-chong (裕宗) 20 nî
** Lâm-hng (Nguyễn Chú): Chúa Minh (主明, "Bêng-chú") 33 nî
* Liû-kiû-kok: Siōng Kèng Ông (尚敬王) 12 nî

## Sū-kiāⁿ
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 8 goe̍h 25 ji̍t: George Stubbs, Liân-ha̍p Ông-kok ōe-ka.
* 4 goe̍h 22: Immanuel Kant
### Bô ji̍t-kî
* Dharma Raja, Ìn-tō͘ chok-khek-ka. Travancore ê Maharaja. 1798 nî kòe-sin.

## Kòe-sin
* 3 goe̍h 7 ji̍t: Kàu-hông Innocentius 13-sè, Sèng-chō gōa-kau-koaⁿ. Kàu-hông. 1655 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu