open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
5 goe̍h 19 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1649 nî: Hoán-tùi Eng-lân kok-ông Charles 1-sè ê Kha-chhng Gī-hoē (*Rump Parliament*) thong-koè hùi-tû kun-chú-chè ê hoat-àn, chiong Eng-lân kái-sêng chi̍t ê kiōng-hô-kok.
* 1743 nî: Hoat-kok bu̍t-lí-ha̍k-ka Jean-Pierre Christin hoat-bêng Lyon un-tō͘-kè, chia mi̍h-kiāⁿ sī thâu ê ū siá Liap-sī un-phiau ê chúi-gîn un-tō͘-kè.
* 1802 nî: Hoat-kok khai-sí siat Légion d'honneur Hun-chiong.
* 1919 nî: Mustafa Kemal Atatürk hoat-tōng hoán-tùi Osman Tè-kok thóng-tī ê Thó͘-ní-kî To̍k-li̍p Chiàn-cheng.

## Chhut-sì
* 1890 nî: Hồ Chí Minh
* 1925 nî: Malcolm X

## Kòe-sin
* 1954 nî: Charles Ives

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 20 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 325 nî: Ki-tok-kàu ê Tē-it-chhù Nicaea Kong-hoē-gī kí-hêng, iû Lô-má Tè-kok hông-tè Constantinus 1-sè chú-chhî.
* 1570 nî: Hô-lân-lâng Abraham Ortelius pian ê tē-tô͘-chi̍p *[[Theatrum Orbis Terrarum]]* chhut-pán, chia chheh sī sè-kài siōng thâu pō͘ tē-tô͘-chi̍p.
* 1902 nî: Cuba chū Bí-kok to̍k-li̍p.
* 1983 nî: Hoat-kok pēⁿ-to̍k-ha̍k-ka Luc Montagnier hoat-hiān HIV pēⁿ-to̍k, tān-sī iáu bē hiáu i kap AIDS ū koan-hē.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 23 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1430 nî: Pah-nî Chiàn-cheng: Jeanne d'Arc tī Compiègne Pau-ûi-chiàn lāi-bīn hō͘ lia̍h tio̍h.
* 1949 nî: *[[Tek-ì-chì Liân-pang Kiōng-hô-kok Ki-pún-hoat]]* thong-kòe, Tek-ì-chì Liân-pang Kiōng-hô-kok sêng-li̍p.
* 1951 nî: Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok hām Se-chōng Ông-kok siang-hong chhiam-tēng *[[Cha̍p-chhit tiâu Hia̍p-gī]]*, chèng-sek khai-sí i tī Se-chōng ê thóng-tī.
* 1994 nî: Roman Herzog chiâⁿ-chòe iû Liân-pang Hōe-gī soán--chhut-lâi ê tē-it jīm Tek-kok chóng-thóng. 
* 1995 nî: Canada tiān-náu kang-thêng-su James Gosling hoat-bêng thêng-sek gí-giân Java.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 24 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1626 nî: Hô-lân-lâng chū Bí-chiu goân-chū-bîn hia bé tio̍h Manhattan.
* 1830 nî: Sarah Josepha Hale ê koa-si kái-pian ê gín-á-koa *[[Mary Had a Little Lamb]]* chhut-pán.
* 1844 nî: Bí-kok hoat-bêng-ka Samuel Morse hoat-bêng tiān-pò.
* 1883 nî: New York Chhī ê Brooklyn Kiô khai-sí ēng, chia kiô sī tong-nî siāng tn̂g ê tiàu-kiô.
* 1930 nî: Eng-kok cha-bó͘ ki-su Amy Johnson tī Darwin kàng-lo̍h, chiâⁿ-chòe tē-it ūi sêng-kong ùi Eng-lân poe kàu Ò-chiu ê cha-bó͘-lâng.
* 1993 nî: Eritrea chū Ethiopia to̍k-li̍p.

## Chhut-sì
* 1743 nî: Jean-Paul Marat

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 21 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 293 nî: Lô-má Tè-kok hông-tè Diocletianus jīm-bēng Galerius chò hù-hông-tè (*Caesar*).
* 1792 nî: Ji̍t-pún Unzen Soaⁿ hoé-soaⁿ po̍k-hoat, ín-khí pang-soaⁿ kap chu-ná-mih.
* 1863 nî: Sin-kàu kàu-phài An-hioh-ji̍t-hoē tī Bí-kok Michigan ê Battle Creek sêng-li̍p.
* 1932 nî: Bí-kok hui-hêng-oân Amelia Earhart chū Newfoundland poe kàu Pak Ài-ní-lân, i sī thâu ê chi̍t-ê-lâng poe koè Tāi-se-iûⁿ ê cha-bó͘.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 26 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1636 nî: Hô-lân Tang Ìn-tō͘ Kong-si tī Siraya-cho̍k ê Sinckan khui chi̍t ê o̍h-tn̂g, che sī Tâi-oân le̍k-sú siōng thâu ê o̍h-tn̂g.
* 1644 nî:  Phû-tô-gâ Ông-chèng-ho̍k-kó͘ Chiàn-cheng: Phû-tô-gâ kap Se-pan-gâ siang-hong kun-tūi lóng seng-chheng chhú-tit tio̍h Montijo Chiàn-tò͘ ê sèng-lī.
* 1828 nî:  Kaspar Hauser chhut-hiān tī Tek-kok ê Nürnberg.
* 1896 nî: Lō͘-se-a choè-āu chi̍t ê hông-tè Nikolai 2-sè kí-hêng tài-koan-sek.
* 1896 nî: Bí-kok kì-chiá Charles Dow thâu hoê hoat-pò͘ i hoat-bêng ê Dow Jones Kang-gia̍p Pêng-kin Chu-kè.
* 1966 nî: Guyana chū Eng-kok to̍k-li̍p.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 25 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1644 nî: Bêng-Chheng chiàn-cheng: Bêng-tiâu chiong-kun Gô͘ Sam-kùi tông-ì Chheng-kok pō͘-tūi ji̍p kàu Tn̂g-siâⁿ ê San-hái-koan phah Lí Chū-sêng.
* 1810 nî: Gō͘-goe̍h Kek-bēng: Buenos Aires ê chhī-bîn chiong Río de la Plata hù-ông Baltasar Hidalgo de Cisneros hùi--tiāu, Argentina To̍k-li̍p Chiàn-cheng po̍k-hoat.
* 1878 nî: Gilbert kap Sullivan ê chhiò-khoe koa-kio̍k *[[H.M.S. Pinafore]]* tī Lûn-tun ê Opera Comique khai-sí ián-chhut.
* 1895 nî: Chheng-kok Tâi-oân Sûn-hú Tn̂g Kéng-siông tī Tâi-pak hoat-piáu to̍k-li̍p soan-giân, soan-pò͘ kiàn-li̍p Tâi-oân Bîn-chú-kok.
* 1977 nî: George Lucas chhòng-chok kiam chí-tō ê *[[Star Wars (tiān-iáⁿ)|Star Wars]]* chiūⁿ-èng, chiâⁿ-chò thong-sè-kài siāng siū hoan-gêng ê tiān-iáⁿ chi-it.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 27 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1703 nî: Toā Pak-hng Chiàn-cheng: Lō͘-se-a chiàm-niá Sūi-tián ê siâⁿ-chhī Ingria í-āu, sa-hông Pyotr 1-sè bēng-lēng tī chia tē-hng kiàn-li̍p Sèng Pí-tek-pó.
* 1937 nî: Liân-chiap Bí-kok Kū-kim-soaⁿ kap Marin Kūn ê Golden Gate Tōa-kiô khai-sí ēng, chia kiô sī hit-tang-chūn thong-sè-kài siōng-tn̂g ê kiô.
* 1940 nî: Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn: Eng-kok, Hoat-kok liân-kun chū Hoat-kok ê Dunkerque thiat-thè kàu Eng-kok.
* 1942 nî: Nazi Tek-kok jīm-bēng ê Bohemia kap Moravia Pó-hō͘-léng chóng-tok Reinhard Heydrich hō͘ àm-sat, 8 kang í-āu koè-sin.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 28 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1588 nî: Eng-Se Chiàn-cheng: 130 chiah chûn kap chhiau-kòe 30,000 lâng ê Se-pan-gâ Bû-te̍k Lām-tūi ùi Lisboa khui hiòng Eng-lân Hái-kiap, chún-pī beh ji̍p-chhim Eng-lân.
* 1830 nî: Bí-kok Chóng-thóng Andrew Jackson phoe-chún *[[Indian Lâng Poaⁿ-sóa Hoat-àn]]*.
* 1858 nî: Chheng-kok kap Lō͘-se-a chhiam-tēng *[[Ài-hui Tiâu-iok]]*, Chheng-kok chiong Goā Boán-chiu 60 bān pêng-hong kong-lí léng-thó͘ ê chú-khoân niū hō͘ Lō͘-se-a.
* 1871 nî: Pa-lí Kong-siā hō͘ Hoat-kok tìn-ap.
* 1905 nî: Ji̍t-Lō͘ Chiàn-cheng: Tôgô Heihatirô toà-niá Ji̍t-pún hái-kun tī Tusima Hái-kiap phah iâⁿ Lō͘-se-a hái-kun ê Baltic Lām-tūi.
* 1936 nî: Eng-kok sò͘-ha̍k-ka Alan Turing thê-chhut Turing Ki-khì.
* 1998 nî: Pakistan chiâⁿ-chò tē-7 ê ióng-iú he̍k-chú bú-khì ê kok-ka.
* 2010 nî: Ìn-tō͘ West Bengal Paschim Medinipur hoat-seng pāi-lián sū-kiāⁿ, chō-sêng chí-chió 141 lâng sí-bông.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 22 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 192 nî: Hàn ê sêng-siòng Táng Tok hō͘ Lū Pò͘ thâi-sí.
* 1455 nî: Eng-lân ê York Kong-chiok Richard toà-niá ê pō͘-tūi tī Tē-it-chhù St Albans Chiàn-tò͘ lāi-bīn lia̍h-tio̍h kok-ông Henry 6-sè, Chhiûⁿ-bî Chiàn-cheng po̍k-hoat.
* 1809 nî: Karl von Österreich-Teschen toà-niá ê Ò-tē-lī pō͘-tūi tī Aspern-Essling phah iâⁿ Napoléon Bonaparte ê Hoat-kok pō͘-tūi.
* 1900 nî: Associated Press tī Bí-kok New York sêng-li̍p.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 31 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1921 nî: Bí-kok Oklahoma ê Tulsa hoat-seng chiam-tùi o͘-lâng ê tô͘-sat, "O͘-lâng ê Wall Street" Greenwood hō͘ pe̍h-lâng pàng-hoé sio--tiāu.
* 1945 nî: Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn: Bí-kok phài hui-ki chà Tâi-pak.
* 1982 nî: Falkland Chiàn-cheng: Eng-kok kap Argentina tī Falkland Kûn-tó hū-kīn hoat-seng hái-chiàn.
* 2012 nî: Kok-chè Sûn-chèng Èng-ēng Hoà-ha̍k Liân-ha̍p (IUPAC) soan-pò͘ chiong Uuq, Uuh chèng-sek khí-miâ kiò choè Flerovium, Livermorium.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
Manchester

**Manchester** sī Liân-ha̍p Ông-kok Eng-lân Manchester ē-kha ê chi̍t ê koān (*district*).

Lūi-pia̍t:Eng-lân ê koān
Lūi-pia̍t:Manchester
6 goe̍h 1 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1980 nî: CNN tī Bí-kok Atlanta chèng-sek khai-sí hòng-sàng.
* 1998 nî: Au-chiu Tiong-iong Gîn-hâng sêng-li̍p.
* 2001 nî: Nepal ông-sek tô͘-sat: Nepal kok-ông Birendra téng-téng ông-sek sêng-oân hō͘ thài-chú Dipendra ēng chhèng phah sí.
* 2003 nî: Tiong-kok Tn̂g-kang ê Sam-kiap Chúi-pà khai-sí ēng.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 2 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 455 nî: Vandal Ông-kok phah kàu Lô-má, chhiúⁿ-kiap nn̄g lé-pài.
* 1896 nî: Í-tāi-lī hoat-bêng-ka Guglielmo Marconi tī Eng-kok tit kàu la-jí-oh hòng-sàng ê choan-lī.
* 1953 nî: Eng-kok lú-ông Elizabeth 2-sè tī Lûn-tun ê Westminster Sī-īⁿ kí-hêng tài-koan-sek.
* 1979 nî: Kàu-hông Ioannes Paulus 2-sè hóng-būn i ê chó͘-kok Pho-lân. I sī thâu ê hóng-būn Kiōng-sán-chú-gī kok-ka ê kàu-hông.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 3 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1621 nî: Hô-lân kiàn-li̍p Hô-lân Sai Ìn-tō͘ Kong-si, hō͘ i tī Caribe Tē-khu bō͘-e̍k ê te̍k-khoân.
* 1839 nî: Hó͘-mn̂g Siau Ian: Chheng-kok ê khim-chhe tāi-sîn Lîm Chek-sû tī Kńg-tang Hó͘-mn̂g chiong Eng-kok seng-lí-lâng bē ê a-phiàn kong-khai húi--tiāu, choè-āu ín-khí Tē-it-chhù A-phiàn Chiàn-cheng.
* 1950 nî: Hoat-kok peh-soaⁿ-ka Maurice Herzog kap Louis Lachenal peh Annapurna Hong sêng-kong kàu téng, che sī jîn-lūi le̍k-sú siōng thâu hoê peh 8,000 kong-chhioh í-siōng ê soaⁿ kàu téng.
* 2006 nî: Montenegro chū Serbia kap Montenegro to̍k-li̍p.

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 1989 nî: Ruhollah Khomeini

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 4 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1644 nî: Gô͘ Sam-kùi toà-niá Boán-chheng pō͘-tūi phah ji̍p Pak-kiaⁿ.
* 1839 nî: Hông-ko͘-tūn sū-kiāⁿ: Tiuⁿ Chok-lîm tī Sím-iông ê Hông-ko͘-tūn hō͘ Ji̍t-pún Koan-tong-kun iōng chà-toâⁿ chà-sí.
* 1942 nî: Midway hái-chiàn: Ji̍t-pún phài hái-kun phah Bí-kok ê Midway Tó.
* 1989 nî: Lio̍k-sù sū-kiāⁿ: Tiong-kok Jîn-bîn Kái-hòng-kun ê tank khui kàu Thian-an-mn̂g Kóng-tiûⁿ tìn-ap khòng-gī ūn-tōng.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 29 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1453 nî: Osman Tè-kok chiàm-niá Constantinopolis, Tang Lô-má Tè-kok bia̍t-bông.
* 1536 nî: Jane Seymour hām Kok-ông Henry 8-sè kiat-hun, chiâⁿ-chò Eng-lân Ông-hiō.
* 1660 nî: Charles 2-sè tńg kàu Eng-lân, soan-pò͘ khoe-ho̍k kun-chú-chè.
* 1895 nî: It-bī Chiàn-cheng: Kitasirakawa Yosihisa Chhin-ông toà-niá Ji̍t-pún pō͘-tūi chhim-ji̍p Tâi-oân.
* 1913 nî: *[[Lûn-tun Tiâu-iok (1913 nî)|Lûn-tun Tiâu-iok]]* chhiam-sú, chhú-lí Tē-it-chhù Balkan Chiàn-cheng liáu-āu ê gī-tê.
* 1953 nî: New Zealand lâng Edmund Hillary kap Nepal lâng Tenzing Norgay peh Chomolangma Hong kàu téng, in sī thâu phoe peh chia soaⁿ kàu téng ê lâng.
* 1963 nî: Hu̍t-kàu-tô͘ gûi-ki: Khòng-gī Thian-chú-kàu-tô͘ kî-sī ê oa̍h-tāng tī Lâm Oa̍t Kok-bîn Gī-hōe chêng kí-pān, che sī tùi Ngô Đình Diệm Chóng-thóng ê tē-1 pái sī-ui khòng-gī.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
5 goe̍h 30 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1431 nî: Jeanne d'Arc hō͘ Eng-lân-lâng ēng hoé sio sí.
* 1626 nî: Bêng-tiâu Pak-kiaⁿ hoat-seng Ông-kiong-chhiúⁿ po̍k-chà, sí 2 bān lâng.
* 1922 nî: Bí-kok Washington, D.C. ê Lincoln Kì-liām-tn̂g khí hó.
* 1967 nî: Nigeria Loē-chiàn: Nigeria kun-jîn C. Odumegwu Ojukwu soan-pò͘ Biafra chū Nigeria to̍k-li̍p.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:5 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 5 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1832 nî: Hoat-kok hoat-seng hoán-tùi kun-chú-chè ê La̍k-goe̍h Po̍k-tōng, hō͘ kok-ông Louis-Philippe 1-sè tìn-ap.
* 1916 nî: A-la-pek Poàn-tó hoat-seng hoán-tùi Osman Tè-kok thóng-tī ê A-la-pek Khí-gī.
* 1947 nî: Bí-kok Kok-bū Pō͘-tiúⁿ George C. Marshall tī Harvard Tāi-ha̍k ián-káng ê sî-hāu thê-chhut Bí-kok pang-chām Au-chiu tiông-kiàn ê Marshall Kè-oē.
* 1967 nî: Í-sek-lia̍t hoat-tōng chiam-tùi Ai-ki̍p, Iok-tàn, Su-lī-a ê La̍k-kang Chiàn-cheng, choè-āu chiàm-niá Tang Ià-lô-sák-lēng, Golan Koân-tē, Sinai Poàn-tó, Gaza Toà kap Iok-tàn-hô Sai-kîⁿ Tē-khu.

## Chhut-sì
*1819 nî – John Couch Adams, Eng-kok thian-bûn-ha̍k-ka.
*1883 nî – John Maynard Keynes, Eng-kok keng-chè-ha̍k-ka.
*1898 nî – Federico García Lorca, Se-pan-gâ si-jîn.
*1903/04 nî – Gân Súi-liông, Tâi-oân ōe-ka.
*1907 nî – Lí Te̍k-hoan, Tâi-oân ōe-ka.
*1956 nî – Kenny G, Bí-kok im-ga̍k-ka.
*1952 nî – Jeff Garlin, Bí-kok ián-oân.
*1977 nî – Liza Weil, Bí-kok ián-oân.
*1982 nî – Yoo In-na, Hân-kok ián-oân.
*1990 nî – Sophie Lowe, Ò-chiu ián-oân.
*1991 nî – Gail Brodsky, Bí-kok the-ní-suh-chhiú.
*1998 nî – Yulia Lipnitskaya, Lō͘-se-a ku̍t-peng-oân.

## Kòe-sin
*1316 nî – Louis 10-sè, Hoat-kok kok-ông.
*1382 nî – Andrea Contarini, Venezia ê Doge.
*1656 nî – Francesco Corner, Venezia ê Doge.
*1855 nî – Hamengkubuwana 5-sè, Yogyakarta Sultan-kok ê sultan.
*1939 nî – Chhî Sè-chhiong, Tiong-kok chèng-tī-ka.
*1991 nî – Ho Jong-suk, Tiâu-sián chèng-tī-ka.
*2004 nî – Ronald Reagan, Bí-kok Chóng-thóng.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 7 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* Sè-kài Si̍t-phín An-choân Ji̍t
* Sè-kài Ú-iàn Ji̍t
* : Kî-á-ji̍t
* : 
* : 
* : Sin-bûn Kang-chok-chiá Ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 421 nî: Lô-má Hông-tè Theodosius 2-sè hām Aelia Eudocia kiat-hun, lo̍h-bóe i pang-chān Hi-lia̍p ê ī-kàu-tô͘ kap Iû-thài-lâng pái-thoat pek-hāi.
* 1099 nî: Tē-it-chhù Si̍p-jī-kun tī Iâ-lō͘-sat-léng khai-sí tùi Fatimah Ông-kok chìn-hêng chi̍t-tiûⁿ 5-kò-goe̍h ê pau-ûi-chiàn.
* 1654 nî: Louis 14-sè hőng ka-bián chò Hoat-kok kok-ông.
* 1776 nî: Virginia Si̍t-bîn-tē ê chèng-tī-ka Richard Henry Lee tī Tē-jī-chhù Tāi-lio̍k Hōe-gī tiong thê-chhut *[[Lee Koat-gī]]*, chú-tiuⁿ Cha̍p-saⁿ Si̍t-bîn-tē ùi Tāi-Eng Tè-kok to̍k-li̍p.
* 1905 nî: Ná-ui Gī-hōe soan-pò͘ Sūi-tián-Ná-ui Liân-bêng chèng-sek kái-thé, Ná-ui chiâⁿ-chò chú-khoân to̍k-li̍p ê kok-ka.
* 1942 nî: Bí-kok Hái-kun tī Tiong-tô͘-tó hù-kīn phah-pāi kè-ōe beh hoat-tōng chìn-kong ê Tāi Ji̍t-pún Tè-kok hái-kun, Tiong-tô͘-tó Chiàn-e̍k kiat-sok.

## Chhut-sì
* 1848 nî – Paul Gauguin, Hoat-kok Ìn-siōng-phài Ōe-ka.
* 1957 nî – Hâu Iú-gî, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, hiān-jīm Sin-pak-chhī chhī-tiúⁿ.
* 1960 nî – Hong-bo̍k Hui-lū-gān (), Ji̍t-pún bàng-gà-ka.
* 1961 nî – Chu Li̍p-lûn, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, chêng Thô-hn̂g-koān-tiúⁿ, Hêng-chèng-īⁿ-tiúⁿ, Sin-pak-chhī-tiúⁿ.
* 1964 nî – Lîm Kiông, Tâi-oân koa-chhiú.
* 1966 nî – Tiuⁿ Ú-seng, Tâi-oân koa-chhiú.
* 1982 nî – Sím Phek-iûⁿ, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, hiān-jīm li̍p-hoat úi-oân.
* 1993 nî – Ngô͘ Liām-têng, Tâi-oân iá-kiû soán-chhiú.

## Kòe-sin
* 1358 nî – Chiok-lī Chun-sī (), Ji̍t-pún Sek-teng Bō͘-hú () tē-it-tāi Cheng-î Tāi-chiong-kun ().
* 1954 nî – Alan Turing, Eng-kok tiān-náu kho-ha̍k-ka, sò͘-ha̍k-ka, tiān-náu kho-ha̍k kah jîn-kang tì-hūi chi hū.
* 2006 nî – Kî-kun (琦君), Tiong-hôa Bîn-kok chok-ka.
* 2018 nî – Pò͘ Ta̍t-jîn, Tâi-oân chiat-bo̍k chú-chhî-jîn.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 8 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* Sè-kài Hái-iôⁿ  Ji̍t
* Sè-kài Náu-liû Ji̍t
*  Pì-ló͘: Kang-têng-su-cheh
* : 

## Sū-kiāⁿ
* 632 nî: Abu Bakr tī Medina siū kàu thui-kí, tòng-soán thâu ê Khalifah.
* 1949 nî: Eng-kok chok-ka George Orwell siá ê siáu-soat *[[1984 nî (siáu-soat)|1984 nî]]* tī Lûn-tun chhut-pán.
* 1995 nî: Ka-ná-tāi kang-thêng-su Rasmus Lerdorf hoat-pò͘ PHP ê thâu ê pán-pún.
* 2021 nî: El Salvador chèng-sek chiong Bitcoin tiāⁿ choè hoat-tēng hoè-pè, chia kok-ka sī sè-kài siōng thâu ê chiong Bitcoin tiāⁿ choè hoat-tēng hoè-pè ê kok-ka.

## Chhut-sì
* 862 nî – Tông Hi-chong Lí Hoân (李儇), Tông-tiâu tē-21-jīm hông-tè.
* 1612 nî – Gô͘ Sam-kùi, Bêng-boa̍t Chheng-chho͘ chèng-tī, kun-sū jîn-bu̍t
* 1972 nî – Tō͘ Bûn-te̍k, Hiong-káng ián-oân.
* 1997 nî – Liāu Í-jīm, Tâi-oân pâi-kiû soán-chhiú.

## Kòe-sin
* 632 nî – Muhammad，I-su-lân-kàu chhòng-li̍p-chiá.
* 756 nî – Sèng-bú Thian-hông (), Ji̍t-pún tē-45-tāi thian-hông.
* 1505 nî – Bêng Hàu-chong Chu Iū-tông (朱祐樘), Bêng-tiâu tē-10-jīm hông-tè.
* 1651 nî – Tek-chhoan Ka-kong (), Ji̍t-pún Kang-hō͘ Bō͘-hú tē-3-tāi Cheng-î Tāi-chiong-kun ().

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 9 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* 
*  : Ò-chiu kā Koaⁿ-hong Seⁿ-ji̍t tēng tī ta̍k-nî 6 goe̍h ê tē-jī-ê pài-it, Sai Ò-chiu lia̍h-gōa.
*  Thih-lō͘-cheh
*  

## Sū-kiāⁿ
* 68 nî: Lô-má Tè-kok hông-tè Nero chū-sat.
* 550 nî: Ko Iông chhoàn Tong Gūi chū-li̍p, kok-hō Chê, āu-sì it-poaⁿ hō-chò "Pak Chê".
* 1815 nî: Vienne Hōe-gī kiat-sok, Napoléon 1-sè chiàn-pāi liáu-āu ê Au-chiu chèng-tī pán-tô͘ hō͘ lia̍t-kiông têng-sin kiàn-li̍p--khí-lâi.
* 1885 nî: Chheng-kok kap Hoat-kok chhiam-tēng *[[Tiong-Hoat Sin-iok]]*, kiat-sok Tiong-Hoat Chiàn-cheng, Hoat-kok kā sè-le̍k iân-sin kàu Hûn-lâm kah Kńg-sai.
* 1898 nî: Chheng-kok kap Eng-kok chhiam-tēng *[[Tián-thok Hiong-káng Kài-chí Choan-tiâu]]*, Chheng-kok chiong Sin-kài chioh hō͘ Eng-kok 99 nî.
* 1934 nî: Bí-kok oē-ka Walter Disney oē ê Donald Duck tī Walt Disney Kong-si ê tōng-oē-phìⁿ lāi-bīn thâu hoê chhut-hiān.
* 1938 nî: Tiong-Ji̍t Chiàn-cheng: Tiong-kok Kok-bîn Chèng-hú chhui-húi N̂g-hô ê poh-hōaⁿ lâi chó͘-tòng Ji̍t-pún kun-tūi ê khoài-sok chhim-chiàm, chō-sêng N̂g-hô pang-hōaⁿ sū-kiāⁿ, thâi-sí chí-chió 400,000 lâng.
* 1946 nî: Thài-kok kok-ông Ananda Mahidol koè-sin, iû i ê tī Bhumibol Adulyadej kè-sêng ông-ūi.
* 2019 nî: Hiong-káng hoat-khí hoán-tùi siu-tēng Tô-hoān Tiâu-lē ê iû-hêng, chhiau-kòe 103-bān lâng chham-ka, sī Hiong-káng chú-khoân î-kau liáu-āu kui-bô͘ tē-2-tōa ê iû-hêng. (chù: Tē-it-tōa ê iû-hêng tī 7-kang liáu-āu ê 2019 nî 6 goe̍h 16, kāng-khoán sī hoán-tùi siu-tèng Tô-hoān Tiâu-lē chháu-àn.)

## Chhut-sì
* 1672 nî – Pёtr Tāi-tè, Lō͘-se-a sa-hông.
* 1840 nî – Pit-kî-lîn, Eng-kok thàm-hiám-ka.
* 1963 nî – Johnny Depp, Bí-kok ián-oân.
* 1975 nî – Lâu Chin, Tâi-oân gē-jîn.
* 1989 nî – Súi-kok Chún (), Ji̍t-pún toh-kiû soán-chhiú.

## Kòe-sin
* 68 nî – Nero, Lô-má Tè-kok hông-tè.
* 1870 nî – Charles Dickens, Eng-kok chok-ka.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 11 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* Kok-chè Tōa-soaⁿ-niau Ji̍t
* : Hái-kun-cheh
*  Ha-óa-ih: 

## Sū-kiāⁿ
* 1748 nî: Tan-be̍h chiong Scandinavia Si̍p-jī tiāⁿ chò kok-kî.
* 1898 nî: Chheng-kok ê Kong-sū Hông-tè khai-sí Bō͘-sut Piàn-hoat.
* 1937 nî: Tāi-siok-chheng: So͘-liân chhèng-sat chiong-kun 8 lâng, pau-koat Mikhail Tukhachevsky.
* 1963 nî: Hoê-siūⁿ Thích Quảng Ðức (Sek Kóng-tek, 釋廣德) put-boán Oa̍t-lâm Kiōng-hô-kok ê hoán Hu̍t-kàu chèng-chhek, tī Sài Gòn (Se-kòng, 西貢) pàng-hoé sio sí ka-kī.

## Chhut-sì
* 1867 nî – I-lêng Ka-kí (), Ji̍t-pún jîn-lūi ha̍k-ka, bîn-sio̍k ha̍k-ka.
* 1910 nî – Kang Bûn-iā, Tâi-oân chok-khek-ka.
* 1970 nî – Chiúⁿ Tok-hūi, Tâi-oân phòe-im-oân.
* 1970 nî – Khiong Hō-tông (), Hân-kok chú-chhî-jîn, hí-kio̍k ián-goân.
* 1988 nî – Sin-oân Kiat-i (), Ji̍t-pún ián-goân.

## Kòe-sin
* 840 nî – Sûn-hô Thian-hông (), Ji̍t-pún tē-53-tāi thian-hông.
* 1885 nî – Ko͘-poa̍t, Hoat-kok hái-kun tiong-chiòng.
* 1944 nî – Tēng Ú-hiân, Tâi-oân im-ga̍k-ka.
* 1963 nî – Sek Kóng-tek, Oa̍t-lâm hoê-siūⁿ.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 10 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* : 
* : Sî ê Kì-liām-ji̍t
* : Hái-kun-cheh

## Sū-kiāⁿ
* 1190 nî: Sîn-sèng Lô-má Tè-kok hông-tè Friedrich 1-sè tī Anatolia tō͘ Göksu Hô ê sî-hāu tū--sí.
* 1846 nî: California chū Be̍k-se-ko to̍k-li̍p.
* 1940 nî: Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn: Ná-ui Chiàn-tàu kiat-sok, Nazi Tek-kok chiàm-niá Ná-ui.
* 1943 nî: Kiōng-sán Kok-chè chèng-sek kái-sàn.
* 1943 nî: Hông-gâ-lī hoat-bêng-ka Bíró László kap Bíró György tī A-kin-thêng sin-chhéng kàu goân-chú-pit ê choan-lī.
* 1967 nî: Su-lī-a kun-tūi lī-khui Ko-lân Koân-tē, Í-sek-lia̍t mā soan-pò͘ thêng-hóe, La̍k-ji̍t Chiàn-cheng kiat-sok.

## Chhut-sì
* 867 nî – Ú-to Thian-hông (), Ji̍t-pún tē-59-tāi Thian-hông.
* 1904 nî – Lîm Hui-in, Tiong-kok kiàn-tio̍k-su, si-jîn.
* 1921 nî – Philip Chhin-ông, chêng Eng-kok lú-ông Elizabeth 2-sè ê ang-sài.
* 1927 nî – Lîm Iôⁿ-káng, Tiong-hôa Bîn-kok chèng-tī jîn-bu̍t.
* 1950 nî – Tân Kiok, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, hiān-jīm Kàm-chhat-īⁿ īⁿ-tióⁿ, bat tam-jīm Ko-hiông-chhī chhī-tióⁿ.
* 1962 nî – N̂g Ka-khu, Hiong-káng koa-chhiú.

## Kòe-sin
* Chêng 323 nî – Alexandros Tāi-ông，kó͘-chá Macedonia kiam Hi-lia̍p ê ông-kun.
* 223 nî – Hàn Chiau-lia̍t-tè Lâu Pī, Sio̍k Hàn khai-kok hông-tè.
* 1926 nî – Antoni Gaudí，Se-pan-gâ kiàn-tio̍k-su.
* 2017 nî – Chê Pek-lîm, Tâi-oân kì-lo̍k-phìⁿ tō-ián, khoân-pó ūn-tōng-chiá.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 13 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* 

## Sū-kiāⁿ
* 313 nî: Lô-má Tè-kok hông-tè Constantinus 1-sè kap Licinius tī Í-tāi-lī ê Milan hoat-pò͘ sìn-hōng Ki-tok-kàu ê bēng-lēng.
* 1525 nî: Tek-kok chong-kàu kái-kek ūn-tōng-ka Martin Luther m̄-koán Lô-má Thian-chú-kàu ê sîn-hū bē-sái kiat-hun ê kui-tēng, kap Katharina von Bora kiat-hun.
* 1777 nî: Bí-kok To̍k-li̍p Chiàn-cheng: Hoat-kok pō͘-tūi tī Lâm Carolina chiūⁿ-hoāⁿ, pang-chām Bí-kok phah Eng-kok.
* 1858 nî: Tāi-chheng Tè-kok kah Lō͘-se-a tī Thian-tin chhiam-tēng *[[Tiong-Lō͘ Thian-tin tiâu-iok]]*.
* 1898 nî: Yukon ka-ji̍p Ka-ná-tāi.
* 1983 nî: Bí-kok thài-khong thàm-chhek-khì sian-hong 10-hō hāⁿ kòe Hái-ông-chheⁿ kúi-tō, chiâⁿ-chò thâu-chi̍t-ê poe chhut-khì Thài-iông-hē hêng-chheⁿ hoān-ûi ê jîn-chō bu̍t-thé.
* 2013 nî: Hân-kok thoân-thé BTS chhut-tō.
* 2017 nî: Pa-ná-má soan-pò͘ kah Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok kiàn-kau, kiat-sok kah Tiong-hôa Bîn-kok 107-tang ê pang-kau.

## Chhut-sì
* 1952 nî – So͘ Sūi, Tâi-oân koa-chhiú.
* 1973 nî – N̂g Ka-chhian, Tâi-oân koa-chhiú, ián-oân, chú-chhî-jîn.
* 1974 nî – Eng-chéng Hàu-hông (), Ji̍t-pún siaⁿ-kak.
* 1992 nî – Pâng Gia̍p-hâm, Tâi-oân kì-chiá, chú-pò͘.

## Kòe-sin
* 220 nî – Hā-hâu Tun, Tiong-kok Sam-kok sî-kî bú-chiòng.
* 1645 nî – Kiong-pún Bú-chōng (), Ji̍t-pún Kang-hō͘ Sî-tāi kiàm-su̍t-ka, peng-hoat-ka.
* 1948 nî – Thài-Cháiⁿ Tī (), Ji̍t-pún chok-ka.
* 2025 nî – Tēⁿ Chhiû-ú, Tiong-hôa Bîn-kok si-jîn.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 14 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* 
*  Kok-kî-ji̍t
*  Sio-chim Chêng-jîn-cheh
*  Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok Ha-ní-pin-chhī Sêng-sìn-ji̍t
*  Falkland Kûn-tó,  Lâm Georgia kap Lâm Sandwich Kûn-tó: Kái-hòng-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1645 nî: Eng-lân Loē-chiàn: Thomas Fairfax kap Oliver Cromwell toà-niá Eng-lân Kok-hoē ê pō͘-tūi tī Naseby phah iâⁿ kok-ông Charles 1-sè ê pō͘-tūi.
* 1777 nî: Tāi-lio̍k Hoē-gī koat-tēng tī Bí-kok to̍k-li̍p í-āu ēng "Seng-tiâu-kî" chò kok-kî.
* 1900 nî: Bí-kok ha̍p-pēng Hawaii Kiōng-hô-kok, chiong chia kok-ka kái-sêng Hawaii Léng-thó͘.
* 1940 nî: Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn: Nazi Tek-kok chiàm-niá Pa-lí.
* 1966 nî: Kàu-hông Paulus 6-sè koat-tēng hùi-tû *[[Kìm-su Bo̍k-lo̍k]]*.
* 1985 nî: Se-tek, Hoat-kok, Pe̍k-ní-gī, Hô-lân, Lô͘-sim-pó 5-kok tī Schengen chhiam-tēng *[[Schengen Kong-iok]]*.

## Chhut-sì
* 1864 nî – Alois Alzheimer, Tek-kok cheng-sîn-pīⁿ-ha̍k-ka.
* 1946 nî – Donald Trump, tē-45, 47-jīm Bí-kok chóng-thóng.
* 1978 nî – Chhî Hi-tē, Tâi-oân chú-chhî-jîn.
* 1982 nî – Lông Lóng, Tiong-kok kǹg-khîm-ka.
* 1983 nî – Sin-bo̍k-hông-tián (), Ji̍t-pún ián-oân, goân-miâ Hong-bo̍k Hông-bûn ().
* 1997 nî – Ko Jíⁿ-soan, Tâi-oân koa-chhiú.
* 1997 nî – Têng-chéng Hong (), Ji̍t-pún koa-chhiú.
* 1999 nî – Chiu Chú-jû, Hân-kok lú-chú thoân-thé TWICE sêng-oân.

## Kòe-sin
* 1161 nî – Sòng Khim-chong Tiō Hoân, Sòng-tiâu tē-9-jīm hông-tè.
* 1920 nî – Max Weber, Tek-kok siā-hōe ha̍k-ka.
* 1936 nî – Chiuⁿ Thài-iām, Tiong-kok ha̍k-chiá.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 15 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* 
* : Kéng-chhat-cheh
* : Kî-á-ji̍t
* : kang-têng-su-ji̍t
* : 
* : Kiù-kok-ji̍t
* : Chèng-chhiū-á-cheh

## Sū-kiāⁿ
* 1215 nî: Eng-lân kok-ông John chhiam-tēng *[[Tāi-hiàn-chiong]]*, chia hoat-lu̍t hān-chè kok-ông ê khoân-le̍k, tùi kin-á-ji̍t kun-chú li̍p-hiān chè-tō͘ éng-hióng chin toā.
* 1672 nî: Ūi tio̍h pī-bián Hoat-kok chiàm-niá, Hô-lân chiong chúi-cha̍h khui khí-lâi, chiong siú-to͘ Amsterdam bi̍t--tiāu.
* 1878 nî: Eadweard Muybridge hip kúi-nā tioⁿ siòng-phìⁿ lâi chèng-bêng bé leh cháu ê sî sì-ki kha lóng ê lī-khui thô͘-kha, mā chiâⁿ-chò iáⁿ-phìⁿ ê ki-chhó͘.
* 1949 nî: Tiong-hoâ Bîn-kok khai-sí hoat-hêng Sin-tâi-phiò.
* 1952 nî: Maya bûn-bêng Palenque kok-ông Kʼinich Janaabʼ Pakal ê bōng hō͘ hoat-hiān.

## Chhut-sì
* 28 nî – Hàn Bêng-tè Lâu Chong, Tong Hàn tē-2-tāi hông-tè.
* 1763 nî – Sió-lîm It-tê (), Ji̍t-pún si-jîn.
* 1953 nî – Si̍p Kīn-pêng, Tiong-kok Kok-ka chú-se̍k.
* 2000 nî – Au-iông Ná-ná, Tâi-oân ián-oân, im-ga̍k-ka.

## Kòe-sin
* 1073 nî – Āu Sam-tiâu Thian-hông (), Ji̍t-pún tē-71-tāi thian-hông.
* 1189 nî – Goân Gī-keng (), Ji̍t-pún Pêng-an Sî-tāi () bú-sū.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 16 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* Sè-kài Hái-ku-ji̍t
*  Lâm-hui: Chheng-liân-ji̍t
* : Kang-têng-su-cheh

## Sū-kiāⁿ
* 1407 nî: Bêng–Tāi-gû Chiàn-cheng (明–大虞-): Bêng-tiâu pō͘-tūi lia̍h tio̍h Đại Ngu (Tāi-gû, Oa̍t-lâm Ô͘-tiâu) ê thài-siōng-hông Hồ Quý Ly (, Ô͘ Kùi-lî), hông-tè Hồ Hán Thương (, Ô͘ Hàn-chhong).
* 1779 nî: Se-pan-gâ pau-ûi Eng-kok chiàm-niá ê Gibraltar.
* 1903 nî: Bí-kok kang-têng-su Henry Ford tī Michigan ê Detroit kiàn-li̍p Ford Chū-tōng-chhia Kong-si, khai-sí seng-sán chū-tōng-chhia.
* 1924 nî: N̂g-phó͘ Kun-hāu khai-ha̍k, siōng-teng Kok-bîn Kek-bēng-kun (taⁿ Tiong-hôa Bîn-kok Kok-kun) kiàn-kun.
* 1963 nî: So͘-liân thài-khong-jîn Valentina Tereshkova chē *[[Vostok 6]]* ji̍p kàu thài-khong, i mā sī sè-kài siōng thâu ê ji̍p kàu thài-khong ê cha-bó͘ thài-khong-jîn.
* 2006 nî: Tâi-oân siāng-tn̂g--ê Soat-san Sūi-tō thong-chhia.
* 2019 nî: Hoán-sàng-tiong Ūn-tōng: Hiong-káng chhī-bîn hoat-khí khòng-gī iû-hêng, chú-pān-hong seng-chheng lóng-chóng ū 200-bān-lâng chham-ka, sī Hiong-káng î-kau chú-khoân liáu-āu kui-bô͘ siāng-tōa--ê iû-hêng.

## Chhut-sì
* 1139 nî: Kīn-ōe Thian-hông (-), Ji̍t-pún tē-76-tāi thian-hông.
* 1404 nî: Murad 2-sè, Osman Tè-kok tē-6-tāi Sultan.
* 1882 nî: Mohammad Mosaddegh, i-láng tē-60, 62-jīm siú-siòng.
* 1978 nî: Niû Chēng-jû, Má-lâi-se-a koa-chhiú.
* 1980 nî: Iông Chó͘-jî, Hiong-káng koa-chhiú.
* 1993 nî: Phok Pó-kiàm (), Hân-kok ián-goân.

## Kòe-sin
* 1905 nî: Lîm Ûi-goân, Tâi-oân hù-siong, koaⁿ-oân.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 17 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1397 nî: Tan-be̍h, Sūi-tián, Ná-ui cho͘-sêng Kalmar Tông-bêng.
* 1631 nî: Mogul Tè-kok hông-hiō Mumtaz Mahal tī seⁿ-kiáⁿ ê sî-hāu koè-sin, í-āu i ê khan-chhiú Shah Jahan bēng-lēng khai-sí khí Taj Mahal chò-ûi i ê bōng.
* 1971 nî: Bí-kok kap Ji̍t-pún chhiam-tēng *[[Okinawa Hoán-hoân Hia̍p-tēng]]*, keh-nî chiong Okinawa kau hō͘ Ji̍t-pún.
* 1972 nî: Watergate sū-kiāⁿ: Bí-kok Kiōng-hô Tóng phài 4 ê te̍k-bū ji̍p kàu Watergate ê Bîn-chú Tóng chóng-pō͘ thau-the̍h mi̍h-kiāⁿ hō͘ lia̍h--tio̍h.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 18 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1812 nî: Bí-kok soan-pò͘ hiòng Eng-kok khai-chiàn, 1812 nî Chiàn-cheng po̍k-hoat.
* 1815 nî: Napoléon Bonaparte toà-niá ê Hoat-kok pō͘-tūi kap Eng-kok kiam Phó͘-kok hoat-seng Waterloo Chiàn-tò͘, Hoat-kok chiàn-pāi.
* 1942 nî: Bí-kok chè-tēng Manhattan kè-oē, khai-sí gián-kiù goân-chú-tān.
* 1953 nî: Ai-ki̍p hùi-tû kun-chú-chè, kái-sêng chi̍t ê kiōng-hô-kok.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 19 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1885 nî: Chū-iû Lú-sîn-siōng chū Hoat-kok sàng kàu Bí-kok.
* 1867 nî: Be̍k-se-ko hông-tè Maximiliano 1-sè tī Santiago de Querétaro hō͘ chhèng-sat.
* 1961 nî: Kuwait chū Eng-kok to̍k-li̍p.
* 2014 nî: Se-pan-gâ kok-ông Juan Carlos 1-sè thè-ūi, iû i ê kiáⁿ Felipe 6-sè kè-jīm.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 20 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1180 nî: Ji̍t-pún po̍k-hoat Genpei Chiàn-cheng.
* 1837 nî: Eng-kok kok-ông William 4-sè koè-sin, i ê cha-bó͘-kiáⁿ Victoria kè-jīm.
* 1863 nî: West Virginia ka-ji̍p Bí-kok, piàn-sêng Bí-kok tē 35 ê chiu.
* 2003 nî: Wikimedia tī Bí-kok Florida ê St. Petersburg sêng-li̍p.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 21 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* Sè-kài Im-ga̍k-cheh
* Sè-kài Kî-lîn-lo̍k  Ji̍t
* Kok-chè chhu-pang  Ji̍t
* Kok-chè ió͘-gah  Ji̍t
* : Lia̍t-sū-cheh
* : Choân-kok Goân-chū-bîn-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1582 nî: Honnô Sī chi Piàn (Pún-lêng-sī chi Piàn, ): Oda Nobunaga (Chit-tiân Sìn-tiông, ) tī Honnô Sī hō͘ pō͘-hā Aketi Mituhide (Bêng-tì Kong-siù, ) toà peng pau-ûi, tī chia sī chū-sat.
* 1900 nî: Gī-hô-thoân chi Loān: Chheng-kok ê Chû-hi Thài-hiō soan-pò͘ hiòng Bí-kok, Eng-kok, Tek-kok, Hoat-kok, Ji̍t-pún téng-téng 11 ê kok-ka khai-chiàn.
* 1942 nî: Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn: Erwin Rommel toà-niá ê Nazi Tek-kok pō͘-tūi tī Hui-chiu phah iâⁿ Tông-bêng-kok, chiàm-niá Tobruk.
* 1985 nî: Kek-lîm-lân chèng-sek chè-tēng chhut ka-kī ê kok-kî.

## Chhut-sì
* 1908 nî: Ún Hōng-kiat (), Hân-kok to̍k-li̍p ūn-tōng-ka
* 1944 nî: Tony Scott, Eng-kok tō-ián
* 1958 nî: Siā Khun-san, Tâi-oân ōe-ka
* 1963 nî: Chheng-san Kong-chhiong (), Ji̍t-pún bàng-gà-ka
* 1963 nî: N̂g Sió-hó͘, Tâi-oân koa-chhiú
* 1982 nî: Lí Tāi-hō (), Hân-kok iá-kiû soán-chhiú

## Kòe-sin
* 1527 nî: Niccolò Machiavelli, Í-tāi-lī chèng-tī-tiat-ha̍k-ka, chok-ka
* 1582 nî: Chit-tiân Sìn-tiông, Ji̍t-pún Chiàn-kok Sî-tāi tāi-bêng
* 1970 nî: Sukarno, Ìn-nî chèng-tī jîn-bu̍t, thâu-chi̍t-jīm Ìn-nî chóng-thóng

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 22 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* : Kàu-su-cheh
* : Hoán Fasci Tò͘-cheng-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1593 nî: Osman Tè-kok kap Habsburg ê sè-le̍k tī Croatia Ông-kok hoat-seng Sisak Chiàn-tò͘.
* 1940 nî: Tek-kok kap Hoat-kok chhiam-tēng Tē-jī-chhù Compiègn Thêng-chiàn Hia̍p-tēng.
* 1965 nî: Hân-kok kah Ji̍t-pún chèng-sek kiàn-kau.
* 1978 nî: Bí-kok thian-bûn-ha̍k-ka James W. Christy hoat-hiān Mê-ông-chheⁿ ê oē-chheⁿ Charon.
* 1986 nî: A-kin-thêng kha-kiû ūn-tōng-oân Diego Maradona tī FIFA Sè-kài Poe ēng chhiú phah ji̍p chi̍t kiû. Chia kiû hō͘ kiò chò "Siōng-tè chi Chhiú", choè-āu A-kin-thêng í 2:1 iâⁿ Eng-lân tūi.

## Chhut-sì
* 662 nî: Tông Jōe-chong Lí Tàn, Tông-tiâu tē-5, 8-jīm hông-tè
* 1962 nî: Chiu Seng-tî, Hiong-káng ián-uân, tō-ián
* 1964 nî: A-pō͘ Khoan (), Ji̍t-pún ián-uân
* 1966 nî: Liú Sêng-te̍k, Tâi-oân tō-ián, ián-uân
* 1995 nî: Chiu Heng-tiat, Tâi-oân koa-chhiú

## Kòe-sin
* 1977 nî: Ô͘ Lián, Tiong-hôa Bîn-kok lio̍k-kun siōng-chiòng

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 23 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* Sè-kài Chhiú-kiû-ji̍t
* 
* : Kok-khèng-ji̍t
* : Chiàn-sèng Kì-liām-ji̍t
* , : Hū-chhin-cheh
*  O͘-khí-ná-oah Koān: 

## Sū-kiāⁿ
* 1757 nî: Robert Clive toà-niá Eng-kok Tang Ìn-tō͘ Kong-si pō͘-tūi tī Plassey phah iâⁿ Siraj ud-Daulah ê Bengal pō͘-tūi.
* 1887 nî: Ka-ná-tāi Kok-hoē koat-tēng kiàn-li̍p Banff Kok-ka Kong-hn̂g.
* 1894 nî: Hoat-kok-lâng Pierre de Coubertin tī Pa-lí Tāi-ha̍k hoat-khí sêng-li̍p Kok-chè Olympic Úi-oân-hoē.
* 1961 nî: *[[Lâm-ke̍k Tiâu-iok]]* chèng-sek seng-hāu, chia tiâu-iok kui-tēng tòng-kiat kok-kok tùi Lâm-ke̍k Tāi-lio̍k ê léng-thó͘ chú-tiuⁿ.

## Chhut-sì
* 1534 nî: Chit-tiân Sìn-tiông (), Ji̍t-pún Chiàn-kok Sî-tāi tāi-bêng.
* 1894 nî: Edward 8-sè, Eng-kok kok-ông.
* 1912 nî: Alan Turing, Eng-kok tiān-náu kho-ha̍k-ka, sò͘-ha̍k-ka, tiān-náu kho-ha̍k kah jîn-kang tì-hūi chi hū.
* 1966 nî: Jîm Hiân-tsê, Tâi-oân koa-chhiú.

## Kòe-sin
* 479 nî: Sòng Sūn-tè Lâu Chún, Lâu Sòng siāng-bóe chi̍t-ê hông-tè.
* 1662 nî: Tēⁿ Sêng-kong, Bêng-boa̍t bú-chiòng, Tang-lêng kiàn-li̍p-chiá.
* 1881 nî: Matthias Schleiden, Tek-kok seng-bu̍t ha̍k-ka.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 24 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* : Kun-jîn-cheh
* : Siâⁿ-chhī-ji̍t
* : Kek-bēng Kì-liām-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 109 nî: Lô-má Tè-kok hông-tè Traianus chú-chhî ku̍t ê Traiana Chúi-tō͘ ku̍t hó. Chia chúi-tō͘ chiong Bracciano Ô͘ ê chúi ín kàu Lô-má lâi ēng.
* 1571 nî: Miguel López de Legazpi kiàn-li̍p kin-á-ji̍t Hui-li̍p-pin ê siú-to͘ Manila.
* 1622 nî: Hô-lân-lâng phài peng kong-kek Phû-tô-gâ léng Ò-mn̂g sit-pāi.
* 1989 nî: Tiong-kok Kiōng-sán-tóng khui tē 13 kài 4 Tiong Choân Hoē, pā-bián Tiō Chí-iông ê chóng-su-kì chit-bū, soán-kí Kang Te̍k-bîn chò sin ê chóng-su-kì.
* 2021 nî: Hiong-káng ê hoàn bîn-chú-phài pò-chóa *[[Phōng-kó Ji̍t-pò]]* in-ūi ûi-hoán Hiong-káng Kok-an-hoat hőng tòng-kiat chu-sán, soan-pò͘ thêng-khan.
* 2023 nî: Wagner chi̍p-thoân ê Yevgeny Prigozhin in-ūi hoán-tùi Lō͘-se-a kok-hông pō͘-tiúⁿ Sergey Shoygu, hoat-tōng bú-chong poān-loān.

## Chhut-sì
* 1954 nî: Tiuⁿ Siān-chèng, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, hiān-jīm Thô-hn̂g-chhī Chhī-tiúⁿ.
* 1961 nî: Koeh Chèng-liōng, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t.
* 1968 nî: Oân Î-jîn, Tâi-oân im-ga̍k-ka.
* 1987 nî: LiSA，Ji̍t-pún koa-chhiú.
* 1987 nî: Messi, A-kin-thêng kha-kiû soán-chhiú.

## Kòe-sin
* 1398 nî: Chu Goân-chiong, Bêng-tiâu khai-kok hông-tè.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 25 ji̍t

## Cheh-ji̍t
*  Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok: Choân-kok Thó͘-tē-ji̍t
*  Pak Tiâu-sián: Chó͘-kok Kái-hòng Kì-liām-ji̍t
* : To̍k-li̍p-ji̍t
* : Kiàn-kok-ji̍t
* : Kàu-su-cheh
* : To̍k-li̍p-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1788 nî: Virginia ka-ji̍p Bí-kok.
* 1876 nî: Crazy Horse toà-niá Bí-kok goân-chū-bîn tī Little Bighorn phah iâⁿ George Armstrong Custer léng-tō ê Bí-kok Lio̍k-kun tē 7 Khî-peng-thoân, chiong chia thoân ê peng choân-pō͘ thâi sí.
* 1900 nî: Tiong-kok tō-sū Ông Oân-lio̍k (王圓籙) tī Kam-siok Tun-hông ê Bo̍k-ko-khut hoat-hiān chin chē kó͘-tāi ê chheh, hu̍t-siōng, piah-oē téng-téng kó͘-chá ê mi̍h-kiāⁿ .
* 1950 nî: Pak Tiâu-sián pō͘-tūi khai-sí kong-kek Lâm Hân, Hân Chiàn po̍k-hoat.
* 1951 nî: Sè-kài-siōng thâu-chi̍t-ê chhái-sek ê tiān-sī chiat-bo̍k khai-sí hòng-sàng.
* 1975 nî: Hui-chiu kok-ka Mozambique To̍k-li̍p.

## Chhut-sì
* 1109 nî: Afonso 1-sè, Phô-tô-gâ kok-ông.
* 1852 nî: Antoni Gaudí, Se-pan-gâ kiàn-tio̍k-ka.
* 1937 nî: Sió-ian Hūi-sam (), Ji̍t-pún chèng-tī jîn-bu̍t, tē-84-jīm Lōe-koh Chóng-lí Tāi-sîn.

## Kòe-sin
* 635 nî: Tông Ko-chó͘ Lí Ian, Tông-tiâu khai-kok hông-tè.
* 2009 nî: Michael Jackson, Bí-kok gē-jîn.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 26 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* 
* : To̍k-li̍p-ji̍t
* : Kok-kî-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1541 nî: Se-pan-gâ si̍t-bîn-tē Nueva Castilla Hù-ông-kok (tī kin-á-ji̍t Peru) ê hù-ông Francisco Pizarro tī Lima hō͘ lâng àm-sat.
* 1858 nî: Chheng-tè-kok kah Eng-kok chhiam-tēng *Tiong-Eng [[Thian-chin Tiâu-iok]]*.
* 1886 nî: Hoat-kok hoà-ha̍k-ka Henri Moissan sêng-kong hun-lī chhut hoà-ha̍k goân-sò͘ hut-sò͘, in-ûi chia goân-in tit kàu Nobel Hoà-ha̍k Chióng.
* 1907 nî: Lō͘-se-a ê Bolshevik kek-bēng-chiá chū Tbilisi ê gîn-hâng chhiúⁿ-kiap kàu 341,000 ruble ê chhîⁿ.
* 1945 nî: 50 ê kok-ka chham-ka Liân-ha̍p-kok hoē-gī ê tāi-piáu tī Bí-kok Kū-kim-soaⁿ chhiam-tēng *[[Liân-ha̍p-kok Hiàn-chiong]]*.
* 1948 nî: : Se-hong kok-ka khai-sí khong-oān hō͘ So͘-liân hong-só ê Sai Peh-lîm.
* 1997 nî: J. K. Rowling chhòng-chok ê sió-soat *[[Harry Potter]]* khai-sí chhut-pán.

## Chhut-sì
* 1892 nî: Sài Tin-chu, Bí-kok chok-ka, bat tit-tio̍h Nobel Bûn-ha̍k-chióng.
* 1997 nî: Lîm Ka-chèng, Tâi-oân iá-kiû soán-chhiú.

## Kòe-sin
* 363 nî: Iulianus, Lô-má Tè-kok hông-tè.
* 422 nî: Sòng Bú-tè Lâu Jū, Lâu Sòng hông-tè.
* 1830 nî: George 4-sè, Eng-kok kok-ông.
* 1949 nî: Kim Kiú (), Hân-kok to̍k-li̍p ūn-tōng-ka.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 27 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* : Lia̍t-sū-cheh
* : To̍k-li̍p-ji̍t
*  Ko-lûn-pí-a: Ka-pi-ji̍t
* : 
* : 

## Sū-kiāⁿ
* 1869 nî: Bō͘-sîn Chiàn-cheng: Enomoto Takeaki (Ká-pún-bú-iông, ) hiòng Ji̍t-pún chèng-hú tâu-hâng, Ezo Kiōng-hô-kok (Hê-î..., ) bia̍t-bông.
* 1967 nî: Eng-kok ê gîn-hâng Barclays tī Lûn-tun ê Enfield khai-sí ēng sè-kài thâu kè chū-tōng kūi-oân-ki (ATM).
* 1976 nî: Í-sek-lia̍t chêng-pò cho͘-chit Mossad hoat-tōng Entebbe Hêng-tōng, chiong hō͘ Pa-le̍k-su-thán Kái-hòng Jîn-bîn Tīn-soàⁿ páng-phiò ê Hoat-kok Hâng-khong ê sêng-kheh choân-pō͘ kiù chhut-lâi.
* 2015 nî: Tâi-oân Pat-sian Lo̍k-hn̂g hoat-seng hóe-chai ì-gōa, chō-sêng 15-lâng kòe-sin, 484-lâng tio̍h-siong.
* 2018 nî: Ji̍t-pún ê thài-khong thàm-chhek-khì *[[Hayabusa2]]* teng-lio̍k sió-he̍k-chheⁿ 162173 Ryugu (Liông-kiong, ), tī hia siu-chi̍p iūⁿ-pún í-āu tńg kàu tē-kiû.

## Chhut-sì
* 1462 nî: Louis 12-sè, Hoat-kok kok-ông.
* 1550 nî: Charles 9-sè, Hoat-kok kok-ông.
* 1850 nî: Sió-choân Pat-hûn (), Ji̍t-pún sió-soat-ka.
* 1876 nî: Dalai Lama 13-sè.
* 1880 nî: Helen Keller, Bí-kok chok-ka, ián-káng-ka kiam ūn-tōng-chiá, chū-sè-hàn tio̍h chheⁿ-mê koh chhàu-hīⁿ-lâng.
* 1895 nî: Pò͘ Chok-gī, Tiong-kok kun-sū-ka.
* 1962 nî: Niû Tiâu-úi, Hiong-káng ián-oân.
* 1970 nî: Tân Kiàn-pin, Tiong-kok ián-oân.
* 1981 nî: Ong Sió-hui, Tiong-kok seng-lí-lâng.

## Kòe-sin
* 1636 nî: I-ta̍t Chèng-chong (), Ji̍t-pún Chiàn-kok Sî-tāi tāi-bêng.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 6 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* Kok-chè Ka-pi-ji̍t
*  Sè-kài Lō͘-se-a-gí-ji̍t
*  Kang-têng-su-cheh
*  Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok Choân-kok Ài-ba̍k-ji̍t (-愛目日)
*  Hián-tiong-ji̍t (顯忠-)
*  Kok-khèng-ji̍t
*  Kàu-su-cheh

## Sū-kiāⁿ
* 1683 nî: Eng-kok Oxford Tāi-ha̍k ē-kha ê Ashmolean Phok-bu̍t-koán chèng-sek khai-hòng, che sī Eng-gí sè-kài thâu ê tāi-ha̍k phok-bu̍t-koán.
* 1884 nî: Oa̍t-lâm Nguyễn Tiâu (Ńg Tiâu, 阮-) kap Hoat-kok chhiam-tēng *[[Huế Tiâu-iok (1884 nî)|Huế Tiâu-iok]]* (Sūn-hòa Tiâu-iok, 順化-), Oa̍t-lâm sêng-ûi Hoat-kok ê pó-hō͘-kok.
* 1844 nî: Ki-tok-kàu Chheng-liân-hoē (YMCA) sêng-li̍p.
* 2020 nî: Keng-koè tâu-phiò, Tâi-oân Ko-hiông ê chhī-tiúⁿ Hân Kok-jû hō͘ pā-bián, sī Tiong-hôa Bîn-kok hêng-hiàn í-lâi thâu-chi̍t-ê hőng pā-bián ê ti̍t-hat-chhī chhī-tiúⁿ.

## Chhut-sì
*1236 nî – Bûn Thian-siông, Lâm-sòng koaⁿ-oân.
*1599 nî – Diego Velázquez, Se-pan-gâ ōe-ka.
*1699 nî – Alamgir 2-sè, Mogul hông-tè.
*1799 nî – Alexander Pushkin, Lō͘-se-a bûn-ha̍k-ka.
*1807 nî – Thiệu Trị (Siāu-tī-tè, 紹治帝), Oa̍t-lâm hông-tè.
*1875 nî – Thomas Mann, Tek-kok siáu-soat-ka.
*1898 nî – Tân Khé-chhoan, Tâi-oân si̍t-gia̍p-ka.
*1901 nî – Sukarno, Ìn-nî Chóng-thóng.
*1934 nî – Albert 2-sè, Pe̍k-ní-gī kok-ông.
*1944 nî – Lū Siù-liân, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, tē-10, 11-jīm Tiong-hôa Bîn-kok Hù-chóng-thóng.
*1951 nî – Tân Kiàn-jîn, Tâi-oân kho-ha̍k-ka, chèng-tī jîn-bu̍t, tē-14-jīm Tiong-hôa Bîn-kok Hù-chóng-thóng, chêng Hêng-chèng-īⁿ-tiúⁿ.
*1955 nî – Sím bûn-têng, Tâi-oân ián-oân, chú-chhî-jîn, koa-chhiú.
*1963 nî – Jason Isaacs, Eng-kok ián-oân.
*1963 nî – Vincent Collet, Hoat-kok nâ-kiû-oân.
*1967 nî – Lîm Bí-siù, Tâi-oân ián-oân.
*1975 nî – Tân Khí-cheng, Tâi-oân koa-chhiú.
*1975 nî – Fritzi Haberlandt, Tek-kok ián-oân.
*1985 nî – Trystan Magnuson, Ka-ná-tah iá-kiû-oân.
*1997 nî – San-kháu Chhiàn (山口茜), Ji̍t-pún ú-mô͘-kiû-oân

## Kòe-sin
*1393 nî – Go-En'yû Thian-hông (Āu Oân-iông Thian-hông, 後圓融-), Ji̍t-pún Pak-tiâu thian-hông.
*1832 nî – Jeremy Bentham, Eng-lân tiat-ha̍k-ka.
*1916 nî – Oân Sè-khái, Tiong-kok Chóng-thóng.
*1938 nî – N̂g Chū, Tiong-kok im-ga̍k-ka.
*1946 nî – Gerhart Hauptmann, Tek-kok bûn-ha̍k-ka.
*1961 nî – Carl Gustav Jung, Sūi-se sim-lí-ha̍k-ka.
*1984 nî – Ngô͘ Kok-cheng, Tiong-kok chèng-tī-ka.
*2013 nî – Jerome Karle, Bí-kok hòa-ha̍k-ka.
*2020 nî – Khó͘ Khun-goân, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, chêng Ko-hiông-chhī Gī-tiúⁿ.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 29 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* : To̍k-li̍p-ji̍t
* : Kang-têng-su-cheh
* : 

## Sū-kiāⁿ
* 1880 nî: Tahiti chèng-sek piàn-sêng Hoat-kok ê si̍t-bîn-tē.
* 1976 nî: Seychelles chū Eng-kok to̍k-li̍p.
* 1995 nî: Hân-kok Siú-ní ê Sampoong Pah-hoè (Sam-hong..., 三豐-) pang--khì, sí 502 lâng, siū-siong 937 lâng.
* 2007 nî: Bí-kok Apple Inc. chò ê thâu ê pán-pún ê iPhone chèng-sek khai-sí bē.

## Chhut-sì
* 1596 nî: Āu-Súi-bóe Thian-hông (), Ji̍t-pún tē-108 tāi thian-hông.
* 1971 nî: Ong Hong, Tiong-kok koa-chhiú.
* 1999 nî: Ong-tiân Tāi-sè (), Ji̍t-pún iá-kiû soán-chhiú.

## Kòe-sin
* 226 nî: Gūi Bûn-tè Chô Phi, Tiong-kok Sam-kok sî-tāi Chô Gūi khai-kok hông-tè, bûn-ha̍k-ka.
* 1156 nî: Sòng Khim-chong Tiō Hoân, Sòng-tiâu]] ê tē-9 tāi hông-tè.
* 1435 nî: Tēⁿ Hô, Bêng-tiâu Thài-kàm.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
6 goe̍h 12 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* 
* : To̍k-li̍p-ji̍t
* : Lō͘-se-a Ji̍t
* : Chêng-jîn-cheh
* : Bîn-chú-ji̍t
* : 

## Sū-kiāⁿ
* 280 nî: Se Chìn bia̍t Sun-ngô͘, Sam-kok Sî-tāi kiat-sok.
* 618 nî: Sûi Kiong-tè siân-ūi hō͘ Tông Ko-chó͘ Lí Ian, Tông-tiâu kiàn-li̍p.
* 1127 nî: Tiō Kò͘ tī Èng-thian-hú kiàn-li̍p Lâm Sòng.
* 1898 nî: Hui-li̍p-pin soan-pò͘ tùi Se-pan-gâ to̍k-li̍p, sêng-li̍p Hui-li̍p-pin Kiōng-hô-kok.
* 1429 nî: Pah-nî Chiàn-cheng: Jeanne d'Arc kap Jean 2-sè toà-niá Hoat-kok pō͘-tūi tī Jargeau phah iâⁿ Eng-lân.
* 1560 nî: Imagawa Yosimoto (Kim-chhoan Gī-goân, ) tī Okehazama Chiàn-tàu (Tháng-hia̍p-kan Chiàn-tàu, -) hō͘ Oda Nobunaga (Chit-tiân Sìn-tiông, ) ê pō͘-tūi thâi sí.
* 1990 nî: So͘-liân pang-hoāi: Lō͘-se-a Choè-ko Soviet chú-se̍k Boris Yeltsin soan-pò͘ khoe-ho̍k Lō͘-se-a ê chú-khoân.
* 2018 nî: Bí-kok chóng-thóng Donald Trump kap Pak Tiâu-sián léng-tō-jîn Kim Jong-un (Kim Chèng-un, ) tī Sin-ka-pho kìⁿ-bīn.

## Chhut-sì
* 950 nî: Léng-choân Thian-hông (), Ji̍t-pún tē-63-tāi thian-hông.
* 1924 nî: George H. W. Bush, Bí-kok tē-41-jīm chóng-thóng.
* 1929 nî: Anne Frank, Hô-lân ê Iû-thài-lâng, ** ê chok-chiá.
* 1978 nî: Siā Him-hō, Tâi-oân gē-jîn.
* 2000 nî: Kó͘ Lîm Jōe-iông, Tâi-oân iá-kiû soán-chhiú.

## Kòe-sin
* 549 nî: Liông Bú-tè Siau Ián, Lâm Liông khai-kok hông-tè.
* 1560 nî: Kim-chhoan Gī-goân, Ji̍t-pún Chiàn-kok sî-tāi Tāi-bêng ().
* 1978 nî: Koeh Phoe̍h-jio̍k, Tiong-kok bûn-ha̍k-ka.
* 2022 nî: N̂g Bûn-te̍k, Tâi-oân pò͘-tē-hì sai-hū.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
Ló͘ Sìn

**Ló͘ Sìn** (魯迅; ) gôan-miâ **Chiu Chiuⁿ-siū** (周樟壽), āu-lâi kái-chòe **Chiu Chhiū-jîn** (周樹人), sī chi̍t-ê Tiong-kok bûn-ha̍k-ka, hoan-e̍k-ka ia̍h phêng-lūn-ka. I sī Sin-bûn-hòa Ūn-tōng ê léng-tō-chiá chit-it, mā-sī Tiong-kok hiān-tāi bûn-ha̍k ê chhōa-thâu-lâng chit-it. 

Ló͘ Sìn ê chok-phín ū A-Q Chèng-tōan (阿Q正傳), Kông-jîn Ji̍t-kì (狂人日記) téng-téng, hong-keh ū pe̍h-ōe mā-ū bûn-giân, tùi Tiong-kok ê siā-hōe ia̍h thôan-thóng bûn-hòa ū chin-chē phe-phòaⁿ.
6 goe̍h 30 ji̍t

## Cheh-ji̍t
* 
* : 
*  Bîn-chú Congo: To̍k-li̍p-ji̍t
* : Kàu-su-cheh

## Sū-kiāⁿ
* 1894 nî: Eng-kok Lûn-tun ê Thah Kiô chèng-sek khai-sí ēng.
* 1905 nî: Albert Einstein tī cha̍p-chì *[[Annalen der Physik]]* hoat-piáu lūn-bûn *Iú-koan Ūn-tōng Bu̍t-thé ê Tiān-khì Le̍k-ha̍k*, thê-chhut te̍k-sû siong-tùi-lūn.
* 1908 nî: Tunguska sū-kiāⁿ: Lō͘-se-a Podkamennaya Tunguska Hô hū-kīn hoat-seng goân-in put-bêng ê po̍k-chà.
* 1936 nî: Bí-kok chok-ka Margaret Mitchell siá ê siáu-soat *[[Gone with the Wind]]* chhut-pán.
* 1963 nî: Kàu-hông Paulus 6-sè tòng-soán kàu-hông.
* 1997 nî: Eng-kok kah Tiong-kok kí-hêng Hiong-káng ê chú-koân kau-chiap gî-sek.
* 2019 nî: Bí-kok chóng-thóng Donald Trump kah Pak-hân léng-tō-jîn Kim Chèng-un tī Lâm-pak-hân Hui-kun-sū-khu kí-hêng hōe-tâm, sī thâu-chi̍t-pái ū Bí-kok hiān-jīm chóng-thóng cháu-khì Pak-hân léng-thó͘.
* 2020 nî: Tiong-kok Jîn-tāi Siông-úi-hōe thong-kòe *[[Hiong-káng Kok-an-hoat]]*.

## Chhut-sì
* 1470 nî: Charles 8-sè, Hoat-kok kok-ông.
* 1886 nî: Iûⁿ Bō͘-kî, Eng-kok koaⁿ-oân, tē-21-jīm Hiong-káng chóng-tok.
* 1911 nî: Czesław Miłosz, Pho-lân chok-ka, si-jîn.
* 1958 nî: Lîm Kia̍t-liông, Tâi-oân i-seng, kàu-siū.
* 1967 nî: Ông Tiong-pêng, Tâi-oân koa-chhiú.
* 1988 nî: Koeh Soat-hû, Tâi-oân koa-chhiú, ián-oân.

## Kòe-sin
* 1993 nî: N̂g Ka-khu, Hiong-káng koa-chhiú.

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:6 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
Montréal

**Montréal** sī Canada Québec-séng ê chi̍t-ê siâⁿ-chhī, sī Canada chôan-kok tē-jī-toā, mā-sī Québec siāng-toā ê siâⁿ-chhī. Tī 1970 nî-tāi chìn-chêng, Montréal iā-bat sī Canada ê tē-it-toā siâⁿ-chhī. 

Montréal ê jîn-kháu ū 162 bān, to͘-hōe-khu jîn-kháu ū 363 bān. Montréal sī Hoat-kok Pa-lê chi-gōa siāng-toā ê Hoat-gí siâⁿ-chhī, koaⁿ-hong gí-giân tio̍h-sī Hoat-gí, sī 70.5% ê chhī-bîn ê ka-têng gí-giân.

## Tē-lí
Montréal tī Saint Lawrence Hô ê Montreal-tó téng-bīn.

## Le̍k-sú
Montréal sī 1976 nî Hā-kùi Olympic Ūn-tōng-hōe ê kí-pān siâⁿ-chhī.

## Hun-khu

Montréal lóng-chóng ū 19 ê khu (arrondissement).

* Ahuntsic-Cartierville
* Anjou
* Côte-des-Neiges–Notre-Dame-de-Grâce
* Lachine
* LaSalle
* Le Plateau-Mont-Royal
* Le Sud-Ouest
* L'Île-Bizard–Sainte-Geneviève
* Mercier–Hochelaga-Maisonneuve
* Montréal-Nord
* Outremont
* Pierrefonds-Roxboro
* Rivière-des-Prairies–Pointe-aux-Trembles
* Rosemont–La Petite-Patrie
* Saint-Laurent
* Saint-Léonard
* Verdun
* Ville-Marie
* Villeray–Saint-Michel–Parc-Extension

## Chham-khó chu-liāu
7 goe̍h 1 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1823 nî: Guatemala, El Salvador, Nicaragua, Honduras kap Costa Rica cho͘-sêng Tiong Bí-chiu Liân-ha̍p-séng (í-āu kái-miâ Tiong Bí-chiu Liân-ha̍p Kiōng-hô-kok), chèng-sek chū Se-pan-gâ to̍k-li̍p.
* 1867 nî: Canada, Nova Scotia, New Brunswick cho͘-sêng Canada Liân-pang.
* 1991 nî: So͘-liân léng-tō ê Warszawa Tiâu-iok Cho͘-chit kái-sàn.
* 1997 nî: Hiong-káng hoán-hoân: Eng-kok chiong Hiong-káng ê chú-khoân kau hō͘ Tiong-kok.
## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:7 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
7 goe̍h 2 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 626 nî: Hiân-bú-bûn chi Piàn: Tông-tiâu ê Chhîn-ông (秦王) Lí Sè-bîn hoat-tōng chèng-piàn, thâi sí thài-chú Lí Kiàn-sêng, Chê-ông (齊王) Lí Goân-kiat.
* 1777 nî: Vermont hùi-tû lô͘-lē chè-tō͘, i sī Bí-kok thâu ê hùi-tû chia chè-tō͘ ê chiu.
* 1950 nî: Ji̍t-pún Kiaⁿ-to͘ ê Kinkaku-ji hō͘ chi̍t ê siáu-lâng pàng-hoé sio--tiāu.
* 1976 nî: Oa̍t-lâm Bîn-chú Kiōng-hô-kok kap Lâm Oa̍t-lâm Kiōng-hô-kok ha̍p-pèng, sêng-li̍p Oa̍t-lâm Siā-hoē-chú-gī Kiōng-hô-kok.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:7 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
7 goe̍h 3 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 987 nî: Hoat-lân-se Kong-chiok Hugues Capet hō͘ lâng thui-kú chò Frank-lâng ê kok-ông, chèng-sek kiàn-li̍p Hoat-kok ê Capet Ông-tiâu.
* 1608 nî: Hoat-kok mō͘-hiám-ka Samuel de Champlain kiàn-li̍p Québec-chhī.
* 1886 nî: Tek-kok kang-thêng-su Karl Benz chò thâu kè Mercedes-Benz chū-tōng-chhia.
* 1914 nî: Eng-kok kap Se-chōng ê tāi-piáu chhiam-tēng *[[Simla Tiâu-iok]]*, Tiong-kok bô sêng-jīm i ê ha̍p-hoat-sèng.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:7 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
7 goe̍h 4 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1776 nî: Cha̍p-saⁿ Si̍t-bîn-tē thong-koè to̍k-li̍p soan-giân, chū Eng-kok to̍k-li̍p, sêng-li̍p Bí-kok.
* 1787 nî: Hoat-kok kap Oa̍t-lâm Nguyễn Chú ê tāi-piáu Pierre Pigneau de Behaine chhiam-tēng *[[Versailles Tiâu-iok (1787 nî)|Versailles Tiâu-iok]]*.
* 1802 nî: Bí-kok Lio̍k-kun Sū-koan Ha̍k-hāu tī New York ê West Point sêng-li̍p.
* 1946 nî: Hui-li̍p-pin chū Bí-kok to̍k-li̍p.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:7 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
7 goe̍h 5 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1687 nî: Eng-kok kho-ha̍k-ka Isaac Newton hoat-piáu *[[Chū-jiân Tiat-ha̍k ê Sò͘-ha̍k Goân-lí]]*, thâu pái thê-chhut Newton ūn-tōng hoat-chek kap bān-iú ín-le̍k hoat-chek.
* 1811 nî: Venezuela chū Se-pan-gâ to̍k-li̍p.
* 1946 nî: Hoat-kok ho̍k-chong siat-kè-su Jacques Heim kap Louis Réard hoat-pò͘ nn̄g ê sin-sek ê iû-éng-saⁿ, chiong chia saⁿ kiò chò Bikini.
* 1996 nî: Eng-kok Roslin Gián-kiù-só͘ gián-kiù chhut sè-kài thâu ê clone ê chhī-leng tōng-bu̍t Dolly Iûⁿ.

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:7 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
7 goe̍h 6 ji̍t

## Cheh-ji̍t

## Sū-kiāⁿ
* 1253 nî: Lietuva thâu ê kok-ông Mindaugas kí-hêng tài-koan-sek.
* 1785 nî: Bí-kim hō͘ chèng-sek soán choè Bí-kok ê hoat-tēng hoè-pè.
* 1854 nî: Kiōng-hô Tóng tī Bí-kok Michigan ê Jackson sêng-li̍p.
* 1885 nî: Hoat-kok hoà-ha̍k-ka Louis Pasteur ēng thâu phoe siáu-káu-pēⁿ e̍k-chu tī-liâu chi̍t ê hō͘ siáu-káu kā siong ê gín-á-kiáⁿ.

## Chhut-sì
* 1946 nî: George W. Bush

## Kòe-sin

## Gōa-pō͘ liân-kiat

Lūi-pia̍t:7 goe̍h
*
Lūi-pia̍t:Chi̍t tang ê ji̍t-chí
Tāi-thóng Pah-hòe Kong-si

**Tāi-thóng Pah-hòe Kong-si** (大統百貨公司), sī Ko-hiông ê pah-hòe kong-si, Tāi-thóng Chi̍p-thôan ê chi̍t hūn-chú. Thâu chi̍t keng khui tī Sin-heng-khu ê Ngó͘-hok Lō͘ piⁿ, 1975 nî khai-bō͘, chhòng-pān-jîn sī Ngô͘ Iāu-têng (吳耀庭). 

Chit keng Tāi-thóng pat sī Tâi-oân siāng-tōa ê pah-hòe kong-si, m̄-koh tī 1995 nî 10 goe̍h 29 ji̍t hoat-seng hóe-sio, liáu-āu ôan-chôan hòe-khì. Kàu 2006 nî khah thiah-chò 4-chân, têng-sin khai-gia̍p, kái-miâ "Tāi-thóng 262". 2010 nî koh kài tńg "Tāi-thóng".

## Hun tiàm
Éng-pái tī Hōng-soaⁿ-chhī mā-ū khui Tāi-thóng, tī 2004 nî siu-soah. Lēng-goā koh ū chi̍t keng Hô-pêng tiàm.

## Hiòng-goā liân-kiat
*1995 nî Tāi-thóng hoé-sio ê iáⁿ-phìⁿ., tī YouTube.