open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tâi-pak Tōa-kī-tàn

**Tâi-pak Tōa-kī-tàn**, koh hō-chò **Tâi-pak Tōa-lia̍p-nn̄g**, **Tâi-pak Tōa-kiong-téng**, **Tâi-pak Tōa-îⁿ-tiâⁿ**, sī ūi-tī Tiong-hôa Bîn-kok Tâi-pak-chhī Sìn-gī-khu ê sek-lāi iá-kiû-tiûⁿ, siōng chē ē-tàng hō͘ 59,833 ê koan-chiòng ji̍p--khì (ū 40,575 ê ūi, tān-sī iá-kiû pí-sài siōng-chē kan-na ē-tàng khai-hòng 40,071 ê), ūi-tī Kok-hū Kì-liām-koán piⁿ-á. Tōa-kī-tàn mā-sī choân Tâi-oân tē-it-ê sek-lāi ê iá-kiû-tiûⁿ, só͘-í siū-tio̍h bē-chió ê koan-chù.

1991-nî 11-goe̍h 10-hō, bān-gōa ê koan-chiòng tī Tâi-pak Chhī-li̍p Iá-kiû-tiûⁿ beh khòaⁿ 1991-nî Tiong-hôa Chit-pāng Chóng-koan-kun-sài tē-7-tiûⁿ Bī-choân Liông tùi Thóng-it Sai ê pí-sài, hit-sî ê hêng-chèng-īⁿ īⁿ-tiúⁿ Hok Pek-chhun mā tī lāi-té; bô-gî-ngō͘ hit-àm lo̍h-tōa-hō͘ bē-sái phah, Tiong-hôa Chit-pāng soan-pò͘ pí-sài iân-kî. Hiān-tiûⁿ ê koan-chiòng chū-àn-ne khai-sí hoah "Hok-īⁿ-tiúⁿ, goán siūⁿ-beh kī-tàn!" 

Tōa-kī-tán tī 2012-nî 4-goe̍h 17 khí-kang, 2023-nî 10-goe̍h 20 oân-kang, 2023-nî 12-goe̍h 2-hō khé-iōng, Tiong-hôa Chit-pāng tùi 2024-nî sài-kùi khai-sí tī Tōa-kī-tàn pí-sài.

Lūi-pia̍t:Tâi-pak-chhī ê kiàn-tio̍k-bu̍t
Sòng Sēng-jōe

**Sòng Sēng-jōe** (宋晟睿, ) sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chêng tī Tiong-hôa Chit-pāng ê Tiong-sìn Hiaⁿ-tī hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī gōa-iá-chhiú. Tī 2020-nî hō͘ Tiong-sìn Hiaⁿ-tī kéng tio̍h.

## Keng-le̍k
*Sin-pak-chhī Thô͘-siâⁿ-khu Thô͘-siâⁿ Kok-bîn Sió-ha̍k Siàu-pāng-tūi
* Tâi-pak-chhī Bān-hôa-khu Tang-hn̂g Kok-bîn Sió-ha̍k Siàu-pāng-tūi
* Tâi-pak Chhī-li̍p Tiông-an Kok-bîn Tiong-ha̍k Chheng-siàu-pāng-tūi
* Thô-hn̂g Chhī-li̍p Pêng-tìn Ko-kip Tiong-téng Ha̍k-hāu Chheng-pāng-tūi
*Tiong-hôa Chit-pāng Tiong-sìn Hiaⁿ-tī (2020-nî 8-goe̍h 26－)

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
* 2026 nî Sè-kài Iá-kiû Keng-tián-sài Chu-keh-sài Tiong-hôa-tūi

## Te̍k-sû Su-chek
* 2021-nî 8-goe̍h 15, bīn-tùi Bī-choân Liông tâu-chhiú Lī Úi-sēng phah-chhut seng-gâi tē-1-ki an-táⁿ.
* 2021-nî 10-goe̍h 3-hō tī Tâi-tiong Chiu-chè Pāng-kiû-tiûⁿ, bīn-tùi Bī-choân Liông tâu-chhiú Gagnon phah-chhut seng-gâi tē-it-ki choân-lúi-táⁿ.
* 2022-nî 8-goe̍h 6-hō tī Tâi-lâm Chhī-li̍p Pāng-kiû-tiûⁿ, bīn-tùi Thóng-it Sai tâu chhut 3-chiūⁿ-3-lo̍h.
* 2025-nî 2-goe̍h 22, WBC Chu-keh-sài Tiong-hôa-tūi tī Tâi-pak Tōa-kī-tàn tùi-chiàn Lâm-hui, 6-kio̍k-siōng khà chhut tiûⁿ-lāi hőng-bú-láng cháu tńg--lâi Tiong-hôa-tūi ê tē-5-hun, sī Tiong-hôa-tūi tī Keng-tián-sài (pau-hâm chu-keh-sài, chèng-sài) ê thâu-chi̍t-ki tiûⁿ-lāi hőng-bú-láng, mā sī Tōa-kī-tàn ê thâu-chi̍t-ki.
* 2025-nî 5-goe̍h 17 tī Tâi-tiong Chiu-chè Pāng-kiû-tiûⁿ, bīn-tùi Lo̍k-thian Thô-oân ê pí-sài, tī 1-kio̍k-hā thau-lúi sêng-kong, 5-kio̍k-hā kòng chhut ū saⁿ-hun táⁿ-tiám ê hőng-bú-láng, pēng-chhiáⁿ tī 9-kio̍k-siōng teng-pán tâu-kiû, 1.0-kio̍k hőng khà nn̄g-ki an-táⁿ bô sit-hun, chiâⁿ-chò Tiong-chit sú-siōng thâu-chi̍t-ūi, tī kâng chi̍t-tiûⁿ pí-sài lāi-té oân-sêng chit saⁿ-hāng kì-lo̍k ê kiû-oân.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat

*
Lī Gān-chheng

**Lī Gān-chheng** (, ) sī chêng Ji̍t-pún Chit-pāng Pán-sîn Hó͘ jī-kun ê tâu-chhiú, chit-má tī Tiong-hôa Chit-pāng ê Tiong-sìn Hiaⁿ-tī. Lī Gān-chheng chū 2017-nî 11-goe̍h tio̍h chhut-kok phah-kiû ah, tī Ji̍t-pún Chit-pāng 3-tang m̄-bat tit-tio̍h tī it-kun tâu-kiû ê ki-hōe, 2020-nî ha̍p-iok kàu-kî liáu-āu bô tit-tio̍h Pán-sîn Hó͘ ê sio̍k-iok, sûi koat-tēng tńg-khì Tâi-oân. 2021-nî hō͘ Tiong-sìn Hiaⁿ-tī kéng tio̍h, chit-má sī Tiong-hôa Chit-pāng Tiong-sìn Hiaⁿ-tī ê siú-hō͘-sîn.
Logan Ondrusek

**Logan Ondrusek** (), sī lâi-chū Bí-kok ê iá-kiû soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú, bat phah kòe Bí-kok Chit-pāng, Ji̍t-pún Chit-pāng, 2022-nî khai-sí tī Tiong-hôa Chit-pāng ê Thóng-it 7-ELEVEn Sai hāu-le̍k, hō-chò ***羅昂***.
Tēⁿ Khái-bûn (iá-kiû ūn-tōng-oân)

**Tēⁿ Khái-bûn** (, , ), sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng ê Tiong-sìn Hiaⁿ-tī hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. Tēⁿ Khái-bûn bat tī Ji̍t-pún Chit-pāng phah-kiû kòe, 2014-nî tńg-lâi Tâi-oân, ka-ji̍p Tiong-sìn Hiaⁿ-tī.
Kirkland McCarty

**Kirkland McCarty** (), sī lâi-chū Bí-kok ê iá-kiû soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú, bat phah kòe Bí-kok Chit-pāng, Hân-kok Chit-pāng kah Tiong-hôa Chit-pāng, 2024 nî tī Tiong-sìn Hiaⁿ-tī hāu-le̍k, teng-lo̍k-miâ hō-chò **Khek-te̍k** (Hôa-gí:  *Kèdí*), 2025 nî 4 goe̍h in-ūi seng-gâi kui-ōe koat-tēng tńg-khì Bí-kok, lī-khui Tiong-chit.
Daniel Mengden

**Daniel Joseph Mengden** (), sī lâi-chū Bí-kok ê iá-kiû soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú, bat phah kòe Bí-kok Chit-pāng, Hân-kok Chit-pāng, 2024-nî khai-sí tī Tiong-hôa Chit-pāng ê Tiong-sìn Hiaⁿ-tī hāu-le̍k, hō-chò ***猛登***. 2025-nî 3 goe̍h in-ūi io̍h-kiám bô kòe, hō͘ kiû-tūi sek-chhut.
Berat

**Berat** (Albania-gí: **) sī Albania Kiōng-hô-kok Berat Séng ê chi̍t ê chhī (*qytet*).

## Chham-khó


Lūi-pia̍t:Albania ê chhī
Lūi-pia̍t:Lâm Albania Séng ê chhī
Ritsumeikan Tāi-ha̍k

**Ritsumeikan Tāi-ha̍k** () sī Ji̍t-pún Kiaⁿ-to͘-hú ê chi̍t keng su-li̍p tāi-ha̍k; kán-chheng **Ritsumeidai** ().
Se-pan-ngâ bō͘-hn̂g

縮圖|Se-pan-ngâ bō͘-hn̂g

* Gī-chng I-phe-gâ (hoat-bûn: *Ossuaire*") (Oa̍t-lâm-gú:  *Nghĩa trang Y Pha Nho*), iū chheng Hoat-kok - Se-pan-ngâ bō͘-hn̂g, ūi-ū Hiān-káng Soaⁿ-tê pán-tó. Chhú gī-chng kau-hōa chi̍t chōe sió lē-pài-tông, ióng lâi chûn-pāng Hoat-kok - Se-pan-ngâ liân-kun sū-peng î-kut. Lē-pài-tông í chián-phok ki-chhek, lāi-hoa ū kián-tām ê sîn-ūi kap chū-kòe chhêng-hò͘, chí sīk-ūi chhēng-lèng. Lē-pài-tông chiau-oē ū chōe sū-peng ê chú-lêng-bō͘, pēng li̍p ū bō͘-pia, chiáu-sái kì-ló chhiá-kòe iú-chhun ê sū-peng miâ-chèng.

= Le̍k-sú =

* Gī-chng I-phe-gâ chiū-seⁿ ūi 1858 nî Hoat-kok - Se-pan-ngâ liân-kun chhim-lio̍k Oa̍t-nâm chí-āu, tong-sî in-chèng si̍p-kik Hiān-káng, khái-sí chiú tióng-kî chhim-lio̍k sî-kî. Hiá chū-ū ūi chhûn-tông ê sū-peng pō͘-mâi ū tō-chhù, āu-lâi Hoat-chiu In-to͘ Chi-na Chóng-to̍k Paul Doumer chiú-ūn sū-peng î-kut i oǎng Soaⁿ-tê pán-tó, pêng ūi 1895 nî ki-li̍p chiū-chú gī-chng, í kì-liām hōe-seng ê Hoat-kok kap Se-pan-ngâ ê sū-peng.
Siok-sèng!! Loli Sîn Requiem

***Siok-sèng!! Loli Sîn Requiem*** (, *Syukusei!! Rori Kami Rekuriemu*) sī Ji̍t-pún hōe-su (繪師) kiam VTuber Sigure Ui () só͘ chhiùⁿ--ê, kap IOSYS ha̍p-chok--ê koa-khek. Chok-sû sī Maron; Chok-khek sī D.watt. Chit-tiâu koa sī thâu chi̍t tiâu tī YouTube hòng-sàng-sò͘  kòe 1 e̍k--ê VTuber ê goân-chòng MV. Koa-sû chú-tê sī khau-sè Loli-khóng--ê bûn-hòa.

## Chù-kha


## Gōa-pō͘ liân-kiat
* Youtube lāi-té--ê MV 

Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún ê koa
2024-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Pí-sài

**2024-nî [[Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài]]** (), goân-té beh tī 2023-nî kí-pān, tān-sī iân-āu kah 2024-nî kí-pān. Iû be̍k-se-ko, Tiong-hôa Bîn-kok kah Ji̍t-pún tī 2024-nî 11-goe̍h 9-hō kàu 11-goe̍h 24 kiōng-tông kí-pān. Chit-kài ê sài-sū iû 2023-nî nî-bóe "Sè-kài Pāng-lúi-kiû Chóng-hōe iá-kiû sè-kài pâi-miâ" thâu 12 miâ ê kok-ka chhú-tit chham-sài chu-keh. 12-tūi hun-chò nn̄g-cho͘ chìn-hêng ī-sài, ta̍k-cho͘ thâu-2-miâ lóng-chóng 4-tūi chìn-kip chhiau-kip sûn-khoân-sài, chhiau-kip sûn-khoân-sài thâu-2-miâ kah āu-2-miâ hun-pia̍t chìn-kip koan-kun-sài kah kùi-kun-sài.

Tâi-oân tī koan-kun-chiàn tong-tiong í 4:0 phah-pāi koat-sài chú-pān-kok kiam ōe-bián koan-kun Ji̍t-pún, kiat-sok Ji̍t-pún tùi 2019-nî khai-sí ê kok-chè-sài 27 liân-sèng ê kì-lo̍k, tit-tio̍h thâu-chi̍t-ê Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài koan-kun, Ji̍t-pún-tūi chit-pái sī 15-nî lâi thâu-chi̍t-pái tī kok-chè chú-iàu sài-sū tang-tiong hőng oân-hong. Bí-kok tī tâng-pâi-chiàn í 6:1 phah-pāi Venezuela, tit-tio̍h kùi-kun.

## Chham-sài Tūi-ngó͘

## Pí-sài Tê-tiám
Ī-sài *A*-cho͘ tī  Guadalajara kah Tepic chìn-hêng; *B*-cho͘ tû-liáu khai-bō͘-chiàn tī  Na-gó͘-iah Kī-tàn kí-hêng í-gōa, chhun--ê pí-sài lóng tī  Tâi-pak Tōa-kī-tàn kah Tâi-pak Chhī-li̍p Thian-bú Iá-kiû-tiôⁿ chìn-hêng. Chhiau-kip sûn-khoân-sài, koat-sài lóng tī  Tang-kiaⁿ Kī-tàn kí-hêng.

## Hun-cho͘ Ī-sài
### ''A''-cho͘
* *A*-cho͘ ê sî-kan Estadio Charros Kiû-tiôⁿ iōng UTC-6, Estadio Olímpico Santa Teresita Kiû-tiôⁿ iōng UTC-7.

* Bí-kok kah Panama sèng-lu̍t sio-kâng, in-ūi nn̄g tūi sio-chiàn sī Bí-kok iâⁿ, só͘-í Bí-kok tē-2, Panama tē-3.
* Be̍k-se-ko kah Hô-lân sèng-lu̍t sio-kâng, in-ūi nn̄g tūi sio-chiàn sī Be̍k-se-ko iâⁿ, só͘-í Be̍k-se-ko tē-4, Hô-lân tē-5.

|}

### ''B''-cho͘
* *B*-cho͘ī-sài ê sî-kan Na-gó͘-iah Kī-tàn í UTC+9 piáu-sī, Tâi-pak Chhī-li̍p Thian-bú Iá-kiû-tiôⁿ kah Tâi-pak Tōa-kī-tàn sī UTC+8.

* Cuba, Ò-chiu, To-bêng-nî-ka 3-tūi sèng-lu̍t sio-kāng, tùi-chiàn sêng-chek mā lóng-sī 1-sèng 1-pāi, só͘-í iōng 3-tūi TQB (tùi-chiàn iu-chit-lu̍t) koat-tēng pâi-miâ, Ò-chiu (+0.2353) tē-4, To-bêng-nî-ka (-0.0196) tē-5, Cuba (-0.2059) tē-6.

|}

## Ho̍k-sài
Ho̍k-sài ê sî-kan í UTC+9 piáu-sī.

* Tâi-oân, Venezuela, Bí-kok chiàn-chek sio-kāng, jî-chhiáⁿ tùi-chiàn kiat-kó sio-kā, iōng 3-tūi sio-chiàn ê TQB koat-tēng pâi-miâ, só͘-í Tâi-oân (+0.2092) tē-2 chìn-ji̍p koan-kun-sài, Venezuela (+0.0784) tē-3, Bí-kok (-0.2778) tē-sì ài phah kùi-kun-sài.

|}

## Koat-sài
koat-sài sî-kan í UTC+9 piáu-sī.

### Tâng-pâi-chiàn

|}

### Koan-kun-chiàn

|}

## Lo̍h-bóe Pâi-miâ

## Chióng-hāng Miâ-toaⁿ

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
* 
* Sè-kài Pāng-lúi-kiû Liân-bêng【Koaⁿ-bāng】
* 2024-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Pí-sài【Koaⁿ-bāng】
Saif al-Adel

**Mohamed Salah al-Din al-Halim Zaidan** () sī I-su-lân khióng-pò͘-chú-gī chō͘-chit al-Qaeda ê tē 2 jīm thâu-lâng.
A-put-tó

**A-put-tó** (阿不倒) iah-sī **A-put-tó-á** (阿不倒仔) sī chi̍t-ê chhit-thô-mi̍h. I ê hêng-chōng chhiūⁿ chi̍t lia̍p nn̄g, téng-kha khin, ē-kha tāng, só͘-í kā i sak-tó (捒倒) liáu-āu iáu ē-tàng ka-kī khiā--khí-lâi.
Loa̍h-á

**Loa̍h-á** (捋仔) sī chi̍t-ê loa̍h thâu-chang (頭鬃) ê ke-si. Khah-chá ê loa̍h-á chin chē lóng-sī iōng bo̍k chè-chō--ê, só͘-í koh ē-tàng hō "**Chhâ-se / Chhâ-soe**" (柴梳). The̍h-lâi khì-tû thâu-sat ê loa̍h-á mā hō "**Sat-pìn**" (蝨篦).
Thng-sî

**Thng-sî** (湯匙), sī ē-tàng khat thng (𣁳湯) kah té chi̍t-sut-á chia̍h-mi̍h ê oáⁿ-tī.
Tiān-chhoe

**Tiān-chhoe** (電吹) iah-sī **Chhoe-hong-ki** (吹風機), sī hó kā thâu-mn̂g chhoe hō͘ ta (予焦) ê chi̍t-ê tiān-khì.
Tûn-hông

**Tûn-hông** (脣紅) tī Tâi-oân hō **Ian-chi** (胭脂), sī chi̍t chióng boah tī chhùi-tûn téng-koân, kā chhùi-tûn sek-tī piàn khah súi teh ê chng-thāⁿ (妝娗) iōng-phín.
Pōng-hoan-be̍h

**Pōng-hoan-be̍h** (; ), sī ēng hoan-be̍h chò ê chi̍t chióng sì-siù-á, tī tiān-iáⁿ-īⁿ lāi-té chia̍p khòaⁿ-tio̍h.

Pōng-hoan-be̍h tī kúi-nā chheng nî chêng ê Ìn-ka Tè-kok tio̍h chhut-hiān--ah, che sī hoan-be̍h siāng kó͘-ló ê liāu-lí hong-sek chi-it.
Bih-sio-chhōe

**Bih-sio-chhōe / Bih-sio-chhē(r)** (覕相揣) iah-sī **Bih-ko̍k-koe** (覕咯雞), **Ng-kho͘-koe** (掩呼雞) kap **Ī-kiù-kok** (奕救國), sī chi̍t-ê gín-á ū-kàu ài sńg ê iû-hì. Chhit-thô ê sî , ta̍k-ke soán-chhut chi̍t-ê lâng hū-chek lia̍h lâng, kî-thaⁿ ê lâng tō su-iàu bih tī chi̍t-kóa bô kán-tan hō͘ chhōe-tio̍h (揣著) ê só͘-chāi hō͘ chit-ê lâng khì chhōe.

## Chham-chiàu
Kan-lo̍k

**Kan-lo̍k** (矸轆, 干樂), Phêⁿ-ô͘ Bân-lâm-gú mā hō **Chhâ-pu̍t** (柴佛), sī chi̍t-ê ē-tàng ûi-teh tiong-sim-te̍k se̍h tín-tāng (踅振動) ê chhit-thô-mi̍h.
Perigee Aerospace

**Perigee Aerospace**, (Ko-lê-jī: 페리지에어로스페이스) sī Tāi-hân Bîn-kok ê Ú-tiū Hóe-chìⁿ kong-si, chóng-siā tī Daejeon Kóng-he̍k-chhī ê Seo Khu. Kong-si tāi-seng sī 2018 nî Sindong-Yun.

## Hóe-chìⁿ
* BW-0.1
* BW-0.3
* BW-0.4
* BW0.4v3

## Chù-kái

## Gōa-pō͘  liân-kiat
* official website
Sigure Ui

**Sigure Ui** (), mā hō-chò "**Sî-ú Ú-i** (時雨羽衣)", sī Ji̍t-pún--ê chhap-ōe-ka, bàng-gà-ka, āu-lâi mā chò VTuber, Chhut-sin tī Mie-koān ().

## Chù-kha



Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún ê bān-ōe-ka
Lūi-pia̍t:VTuber
Hong-thai Kong-rey (2024 nî)

**Hong-thai Kong-rey** () sī 2024 nî Thài-pêng-iûⁿ hong-thai ê hong-thai. "Kong-rey" () sī Khmer-gí ê sû, iû Kán-po͘-chē thê-kiong, ì-sù sī "Phnom Kong Rei Soaⁿ". Che hong-thai choè kē khì-ap sī 925 hPa, sùn-kan choè toā tīn-hong ê hong-sok sī 185 km/h.

10 goe̍h 31 ji̍t 13:40, Kong-rey tī Tâi-oân Tâi-tang-koān Sêng-kong-tìn teng-lio̍k. Chit-koè hong-thai éng-hióng kàu Hui-li̍p-pin, Tâi-oân kap Hân-kok.
Han Gang

**Han Gang** (; Bûn-giân-im: Hân Kang; ), sī Lâm-hân chok-ka. I ê chok-phín *[[Sò͘-si̍t Chú-gī-chiá]]* () the̍h-tio̍h Eng-gí Sè-kaì--ê Book Chióng (**), 2024 nî the̍h-tio̍h Nobel Bûn-ha̍k-chióng, sī thâu chi̍t-ê A-chiu lú-sèng kap thâu chi̍t-ê Lâm-hân Nobel bûn-ha̍k chióng tit-chióng-jîn.

## Chù-kha


Lūi-pia̍t:Hân-kok ê chok-ka
Lūi-pia̍t:Bûn-ha̍k Nobel tit-chióng-jîn
2024 nî Bí-kok chóng-thóng soán-kí

**2024 nî Bí-kok chóng-thóng soán-kí** tī 2024 nî 11 goe̍h 5 ji̍t kí-hêng, choè-āu Kiōng-hô Tóng ê hāu-soán-jîn Donald Trump tòng-soán Bí-kok chóng-thóng.
Pat-thâu lêng

**Pat-thâu lêng** (八頭鈴 / 팔두령) sī Tiâu-sián Chheⁿ-tâng-khì Sî-tāi ê 1 kò Khó-kó͘ bûn-bu̍t.

## Khó-kó͘ bûn-bu̍t
*Thian-hû-Ìn
*To-liú chho͘-bûn-kèng (多鈕粗文鏡)
*Pî-pê-hêng tâng-kiàm (琵琶形銅劍)

Lūi-pia̍t:Khó-kó͘ bûn-bu̍t
Pî-pê-hêng tâng-kiàm

**Pî-pê-hêng tâng-kiàm** (琵琶形銅劍 / 비파형동검) sī Tiâu-sián Chheⁿ-tâng-khì Sî-tāi ê 1 kò Khó-kó͘ bûn-bu̍t.

## Khó-kó͘ bûn-bu̍t
*Thian-hû-Ìn
*Pat-thâu lêng (八頭鈴)
*To-liú chho͘-bûn-kèng (多鈕粗文鏡)

Lūi-pia̍t:Khó-kó͘ bûn-bu̍t
To-liú chho͘-bûn-kèng

**To-liú chho͘-bûn-kèng** (多鈕粗文鏡 / (다뉴조문경 / 거친무늬거울)) sī Tiâu-sián Chheⁿ-tâng-khì Sî-tāi ê 1 kò Khó-kó͘ bûn-bu̍t.

## Khó-kó͘ bûn-bu̍t
*Thian-hû-Ìn
*Pat-thâu lêng (八頭鈴)
*Pî-pê-hêng tâng-kiàm (琵琶形銅劍)

Lūi-pia̍t:Khó-kó͘ bûn-bu̍t
Tâi-pak Chhī-li̍p Thian-bú Iá-kiû-tiûⁿ

**Tâi-pak Chhī-li̍p Thian-bú Iá-kiû-tiûⁿ**, kán-chheng **Thian-bú Iá-kiû-tiûⁿ**, sī chi̍t-ê ūi tī Tâi-oân Tâi-pak-chhī Sū-lîm-khu Thian-bú ê iá-kiû-tiûⁿ, tī 1999-nî 8-goe̍h khé-iōng, piⁿ--á sī Thian-bú Ūn-tōng Kong-hn̂g. Thian-bú Iá-kiû-tiûⁿ lāi-iá ú 10,000 ê chē-ūi, gōa-iá in-ūi beh lâu khí kī-tàn ê só͘-chāi, bô siat-tì chē-ūi; 2020-nî kái-chò jîn-kang chháu-pêⁿ, chiâⁿ-chò choân Tâi-oân tē-1-ê sú-iōng jin-kang chháu-pêⁿ ê chit-pāng kiû-tiûⁿ .

Thian-bú Iá-kiû-tiûⁿ goân-té bô beh chò chit-pāng ê kiû-tiûⁿ, só͘-í kan-na siat-kè 6000-ê chē-ūi, āu--lâi ūi-tio̍h beh kí-pān kok-chè pí-sài chiah kái-chò 10,000-ê chē-ūi. Chhú-gōa, Thian-bú Iá-kiû-tiûⁿ mā in-ūi hù-kīn ê ki-bîn hoân-ló nā ū chit-pāng pí-sài ē siuⁿ chhá, só͘-í mā kìm-chí chit-pāng pí-sài tī chia phah. Āu-lâi tī chhī-chèng-hú hâm Tiong-hôa Chit-pāng khì kah ki-bîn ko͘-thong, chhiâu hó-sè liáu-āu, tī 2002-nî khai-hòng chit-pāng pí-sài, Tiong-chit sûi tī 5-goe̍h 11 kí-pān Thian-bú Iá-kiû-tiûⁿ ê thâu-1-pái Tiong-chit pí-sài.

M̄-koh Thian-bú iu-goân ū chiâⁿ chē te̍k-pia̍t ê kui-tēng, pau-hâm chhiau-kòe 10-tiám bē-sái iōng khok-siaⁿ siat-pī kah ga̍k-khì ka-iû, lē-hêng-sài nā chhiau-kòe 10-tiám tio̍h bē-sái koh phah iân-tn̂g-sài (nā-sī 10-tiám ê sî-chūn í-keng leh phah iân-tn̂g-sài--ah tio̍h-sī phah kah hit-kio̍k kiat-sok). Goân-té koh-ū kui-tēng pài-it kah pài-sì bē-sái pâi pí-sài, āu-lâi tī 2022-nî kái-chò chi̍t lé-pài siōng chē ē-tàng pâi sì tiûⁿ.

Lūi-pia̍t:Tâi-oân ê iá-kiû-tiûⁿ
Tāi-hân Tè-kok Hái-kun

**Tāi-hân Tè-kok Hái-kun** (Hàn-jī: 大韓帝國海軍; Ko-lê-jī: 대한제국 해군) sī Tāi-hân Tè-kok ê Tè-kok Hái-kun.

## kun-tūi
*Tāi-hân Tè-kok Kun
*Tāi-hân Tè-kok Lio̍k-kun

Lūi-pia̍t:Koh-kok hái-kun
Lūi-pia̍t:Tāi-hân Tè-kok
Gōa-siang-khoe

**Gōa-siang-khoe** (外雙溪; Tâi-oân-ōe phó͘-thong-khiuⁿ: Gōa-siang-khe) sī Tâi-oân Tâi-pak-chhī ê chi̍t tiâu khoe, sī Koe-lâng-hô ê chi-liû.

Lūi-pia̍t:Tâi-pak-chhī ê khe
Lūi-pia̍t:Tām-chúi-hô chúi-hē
Chhim-chùn Tāi-ha̍k

**Chhim-chùn Tāi-ha̍k** (Eng-bûn: Shenzhen University, jián-chēng: SZU), jián-chēng Chhim-tāi, 1983 nî chhòng-lì, tī Tiong-kok Kuàng-tong-séng Chhim-chùn-chhī Lâm-san-khu tī-tê. I sī chi̍t keng kàu-ha̍k kiam kho-ha̍k pêng-chèng ê tsóng-hêng-sèng tāi-ha̍k. Ha̍k-hāu ùi "Tè-khu tāi-ha̍k, Chuāng-khàu tāi-ha̍k, Sì-giām tāi-ha̍k" ūi hān-ha̍k tèsè, ū kám-sī-sū, soat-sī-sū kàu pak-sī-sū ê hoân-téng jîn-tâi pē-iáu thé-hê, chiah-ū to-lōng-téng ê kho-ha̍k ián-kiù kah siā-hōe pō͘-pē thē-hê, sī chhin-sî Kuàng-tong-séng 13 sóo ko-téng tāi-ha̍k chi̍t-ê. Chhin-sī ū Gia̍t-hái, Lē-ô͘ nn̄g ê ha̍k-khu.
Sim Tiông Bín

**Sim Tiông Bín** (森重敏) ē-sái chí:

* Mori Sigetosi (森 重敏)
* Morisige Satosi (森重 敏)
Ko Pek-khái

**Ko Pek-khái** (Hàn-jī: ; , 1996 nî 12 goe̍h chhe-9 chhut-sì) sī Tâi-oân cha-po͘ nâ-kiû ūn-tōng-oân, ūi-tì sī siàn-thah (). I chit-má tiàm tī Tâi-oân Chit-gia̍p Nâ-kiû Tāi-liân-bêng Formosa Bāng-sióng-ka tūi lāi-té.
Tōa-thê-khîm

Tōa-thê-khîm (Cello) sī chi̍t khoán keng-hiân ga̍k-khì. Sī thê-khîm ê chit chióng. Thê-khîm ka-cho̍k lāi-bīn ū sió-thê-khîm, tiong-thê-khîm, tōa-thê-khîm, iah-koh-ū kē-im thê-khîm.  Tōa-thê-khîm ē-sái sī to̍k-chàu ga̍k-khì, tī ga̍k-thoân lāi-bīn tiāⁿ-tiāⁿ chò kē-im ê phōaⁿ-chàu. 

Sè-kài thâu chi̍t ki tōa-thê-khîm sī ti 16 sè-kí chòe--chhu̍t-lâi-ê. Tāi-seng chòe kah chiok tōa ki, bô siáⁿ ū  lâng beh ián-chàu. Kàu 18, 19 sè-kí, tōa-thê-khîm chiah hō͘ lâng kái kah khah sè ki, chiah ū khah chē lâng khai-sí ián-chàu. 

Chit-má tōa-thê-khîm í-keng sī tiōng-iàu ê ga̍k-khi. Mā ū chiok chōe chhut-miâ ê khek.
Ku-pí-lō͘-tó

Ku-pí-lō͘-tó sī chi̍t lia̍p tó-sū, tī Tē-tiong-hái, bīn-chek chha-put-to 9000 pêng-hong khí-loh (km). Chiàu Liân-ha̍p-kok ê phiau-chún, chit lia̍p tó téng-thâu kan-ta ū chi̍t ê kok-ka. M̄-koh hiān-si̍t lái kóng, chit lia̍p tó chhin-chhiūⁿ Tiâu-sián Pòan-tó án-ne, thiah chò nn̄g kok. Pak-pêng sī Thó͘-ní-kî tī 1974 nî chhut-peng phah Ku-pí-lō͘,  phah iàⁿ sò͘ chiàm ê tē, sòa sêng-li̍p chi̍t ê kok, hō͘-chò Pak Ku-pí-lō͘. 

Liân-ha̍p-kok tī chit nn̄g kok tiong-ng siat-li̍p oān-chhiong (緩衝) tē-tài (tô͘ téng-bīn phú-sek hit khu). Nn̄g kok ê siú-to͘ lóng kiò-chò Nicosia, chit ê siânn-chhī mā sī hun chó nn̄g-pêng. 

In-ūi Ki-pí-lō͘ sī Au-bêng ê kok-ka, Tâi-oân-lâng nā-sī beh khì chhit-thô sī m̄-bián chhiam-chèng, m̄-koh hui-ki-phiò phah phiò ài sè-jī, tio̍h poe khì lâm-pêng ê ki-tiûⁿ chiah tio̍h, chhian-bān m̄-thang poe túi pak-pêng ê ki-tiûⁿ, nā bô, ē bô hoat-tō͘ ji̍p-kéng.

Nā beh khì pak-pêng chhit-thô, tioh-ài seng poe-khì lâm-pêng ê Ku-pí-lō͘ kok, chiah koh chē chhia khì pak-pêng.

Akrotiri kap Dhekelia sī Liân-ha̍p Ông-kok tiàm-tī Ku-pí-lō͘-tó ê Chú-koân Ki-tē Tē-khu (UK Sovereign Base Areas).

Lūi-pia̍t:A-chiu tó-sū
Lūi-pia̍t:Ku-pí-lō͘
2019-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Pí-sài

**2019-nî [[Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Pí-sài]]** (), iû Ji̍t-pún, Be̍k-se-ko, Tiong-hôa Bîn-kok kah Hân-kok tī 2019-nî 11-goe̍h 2-hō kàu 11-goe̍h 17 kiōng-tông kí-pān. Pún-kài sài-sū sī iû 2018 nî-bóe "Sè-kài Pāng-lúi-kiû Liân-bêng iá-kiû sè-kài pâi-miâ" thâu 12 miâ ê kok-ka tit-tio̍h chham-sài ê chu-keh. 12-tūi hun-chò 3-cho͘ chìn-hêng ī-sài, ta̍k-cho͘ thâu-2-miâ lóng-chóng 6-tūi chìn-kip chhiau-kip sûn-khoân-sài. Pí-sài kiat-kó A-chiu kah Tōa-iôⁿ-chiu khu ê thâu-miâ kah Bí-chiu-khu ê thâu-miâ ē tit-tio̍h 2020-nî Hā-kùi Ò-ūn iá-kiû pí-sài ê chham-sài chu-keh。*'

== Chham-sài Tūi-ngó͘ ==


== Pí-sài Tê-tiám ==
2019-nî 12-kiông sió-cho͘ ī-sài hun-chò 3-tē leh phah, *A*-cho͘ tī  [[Guadalajara, Jalisco|Guadalajara]] ê Estadio Charros Kiû-tiôⁿ chìn-hêng, *B*-cho͘ tī  [[Tâi-tiong Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ]] kah  [[Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiôⁿ]] chìn-hêng, *C*-cho͘ tī  [[Siú-ní]] [[Ko-chhioh Thiⁿ-téng Kī-tàn]] chìn-hêng.
Ta̍k-cho͘ thâu-2-miâ chìn-kip tī  [[Chiba hái-iôⁿ kiû-tiôⁿ]] kah  [[Tang-kiaⁿ Kī-tàn]] kí-hêng ê chhiau-kip sûn-khoân-sài. Chhiau-kip sûn-khoân-sài thâu-4-miâ chìn-kip tī Tang-kiaⁿ Kī-tàn chìn-hêng ê koan-kun-chiàn (sûn-khoân-sài pâi-miâ tē-1 tùi tē-2) kah kùi-kun-chiàn (sûn-khoân-sài pâi-miâ tē-3 tùi tē-4).


== Hun-cho͘ Ī-sài ==
Ta̍k-cho͘ 4-tūi chìn-hêng tan-sûn-khoân-sài, sêng-chek thâu-2-miâ thang ji̍p-khì 6-kiông.

=== *A*-cho͘ ===
Chia ê sî-kan í sai-6-khu sî-kan ([[UTC-6]]) piáu-sī.









|}

=== *B*-cho͘ ===
Chia-ê sî-kan í tang-8-khu sî-kan ([[UTC+8]]) piáu-sī.









|}

=== *C''-cho͘ ===
Chia-ê sî-kan í tang-9-khu sî-kan (UTC+9) piáu-sī.

|}

## Chhiau-kip sûn-khoân-sài
Ta̍k-cho͘ thâu-2-miâ tùi-chiàn kî-thaⁿ 2-cho͘ ê thâu-2-miâ (Ta̍k-tūi lóng ài pí 4-tiôⁿ). Hun-cho͘ ī-sài sio-chiàn ê sêng-chek chah-ji̍p-khì Chhiau-kip sûn-khoân-sài.
Chia-ê sî-kan í tang-9-khu sî-kan (UTC+9) piáu-sī.

|}

## Koat-sài
Chia-ê sî-kan í tang-9-khu sî-kan (UTC+9) piáu-sī.

|}

## Lo̍h-bóe Pâi-miâ
WBSC thê-kiong lóng-chóng 521-bān Bí-kim ê chióng-kim hō͘ chham-sài tūi-ngó͘.Chit-pái ê pí-sài mā sī 2020-nî Hā-kùi Ò-ūn iá-kiû pí-sài À-chiu kap Tōa-iôⁿ-chiu-khu hâm Bí-chiu-khu ê chu-keh-sài, lo̍h-bóe hun-pia̍t-iû  kah  tit-tio̍h chham-sài khoân.

## Chióng-hāng Miâ-toaⁿ

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
*12強棒球賽程戰績整理 直播資訊報你知
*台灣棒球維基館：2019年第二屆世界12強棒球賽
*世界棒壘球聯盟【官網】
*2019第二屆世界12強野球賽【官網】
Làm-po͘

**Làm-po͘** () sī Tâi-oân Ko-hiông-chhī Chiáu-chhêng-khu ê chi̍t ê thoân-thóng ê tè-he̍k miâ-chheng, tī Chiáu-chhêng-khu ê tiong-tang-pō͘ . 

## Chham-khó bûn-hiàn

Lūi-pia̍t:Ko-hiông-chhī ê tē-hng
2015-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Pí-sài

**2015-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Pí-sài** () iû  kah  tī 2015-nî 11-goe̍h 8-hō kàu 11-goe̍h 21 kiōng-tông kí-pān, sī thâu-chi̍t-kài ê Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài. Pún-kài sài-sū iû 2014-nî nî-bóe "Sè-kài Pāng-lúi-kiû Liân-bêng iá-kiû sè-kài pâi-miâ (WBSC Baseball World Rankings)" thâu-12-miâ ê kok-ka tit-tio̍h chham-sài ê chu-keh. 12-tūi hun-chò 2-cho͘ chìn-hêng ī-sài, ta̍k-cho͘ thâu-4-miâ chìn-kip 8-kiông koat-sài. Pòaⁿ chún-koat-sài iâⁿ--ê chìn-kip chún-koat-sài, chún-koat-sài iâⁿ--ê chìn-hêng koan-kun-sài, su--ê chìn-hêng kùi-kun-sài. Choân-pō͘ lóng-chóng 38-tiôⁿ pí-sài.

## Chham-sài Tūi-ngó͘

## Pí-sài Tē-tiám
12-kiông khai-bō͘ chiàn  tùi  tī Pak-hái-tō Sapporo kī-tàn chìn-hêng,  tùi  Tâi-oân tī Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ chìn-hêng, ī-sài kah 8-kiông-sài hun-pia̍t-tī Chiu-chè, Táu-la̍k, Thô-hn̂g, Thian-bú chìn-hêng, 4-kiông kah koat-sài tī Ji̍t-pún Tang-kiaⁿ Kī-tàn.

;Ī-sài kah 8-kiông-sài

;4-kiông kah Koat-sài

## Ī-sài
### ''A''-cho͘
**A*-cho͘: Ka-ná-tāi, Cuba, Hô-lân, Puerto Rico, Tâi-oân, Í-tāi-lī

* Cuba kah  Hô-lân chiàn-chek sio-kâng, tān-sī in-ūi 2-tūi sio-chiàn sī  Cuba iâⁿ, só͘-í  Cuba pâi tī thâu-chêng.
* Puerto Rico kah  Tâi-oân chiàn-chek sio-kâng, tān-sī in-ūi 2-tūi sio-chiàn sī  Puerto Rico iâⁿ, só͘-í  Puerto Rico pâi tī thâu-chêng chìn-kip.

|}

### ''B''-cho͘
**B*-cho͘: Ji̍t-pún, Bí-kok, Hân-kok, Be̍k-se-ko, Venezuela, To-bêng-nî-ka

* Bí-kok kah  Hân-kok chiàn-chek sio-kâng, tān-sī in-ūi 2-tūi sio-chiàn sī  Bí-kok iâⁿ, só͘-í  Bí-kokpâi tī thâu-chêng.
* Be̍k-se-ko kah  Venezuela chiàn-chek sio-kâng, tān-sī in-ūi 2-tūi sio-chiàn sī  Be̍k-se-ko iâⁿ, só͘-í  Be̍k-se-kopâi tī thâu-chêng  chìn-kip.

|}

### Ī-sài Miâ-chhù

## 8-kiông Koat-sài
### 8-kiông-sài

|}

### 4-kiông-sài

|}

### Kùi-kun-sài

|}

### Koan-kun-sài

|}

## Lo̍h-bóe Pâi-miâ

## Chióng-hāng Miâ-toaⁿ

## Chham-khó Chu-liāu

## Siong-koan Bûn-chioⁿ
*Sè-kài Keng-tián-sài
*Sè-kài Pāng-lúi-kiû Liân-bêng iá-kiû sè-kài pâi-miâ

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
*2015 WBSC Premier12™ Pro - IBAF
*台灣棒球維基館
*麥卡貝網路電視
Pó͘-chhiú

**Pó͘-chhiú** (; sok-siá tāi-bé: ; kì-lo̍k tāi-bé: **2**), koh hō-chò **khià-tsì <small>（キャッチ）</small>**, sī iá-kiû ia̍h-sī lúi-kiû pí-sài tong-tiong ê kiû-oân chi-it, hū-chek chiap-pó͘ tâu-chhiú tâu-kiû kah pún-lúi hù-kīn ê kek-kiû, hông-chí cháu-lúi-oân ê thau-lúi, mā ài tìn-siú pún-lúi chó͘-chí tùi-hong kiû-oân tit-hun, koh ài chí-tō tâu-chhiú phòe-kiû kah chí-hui kiû-tiôⁿ lāi-té siú-pī kiû-oân ê ūi-tì, ū "kiû-tiôⁿ lāi ê kàu-liān" ê chheng-ho͘. In-ūi thoân-kiû hong-hiòng ê koan-hē, pó͘-chhiú tōa-pō͘-hūn lóng-sī chiàⁿ-chhiú-á.

## An-choân Hông-hō͘

In-ūi pó͘-chhiú ài chiap-pó͘ tâu-chhiú tâu-chhut ê koân-kàu 130 kong-lí í-siōng ê kiû, sīm-chì sī chhiau-kòe 150 kong-lí ê kiû, mā sù-siông ē hō͘ thûi-á-chhiú phah chhut ê kiû phah tio̍h, koh ài bīn-tùi tùi-hong kiû-oân ūi-tio̍h an-choân tit-hun só͘ hoat-seng ê sio-lòng, só͘-í pó͘-chhiú sī só͘-ū siú-pī ūi-tì lāi-té chong-pī siōng-chē, pó-hō͘ siōng oân-siān ê. Pó͘-chhiú leh siú-pī ê sî, thâu ē kòa bīn-phè, heng-chêng, kha-thâu-u, kha-āu-tó͘, kha-ba̍k kah kái-piⁿ mā lóng ē chhēng hō͘-kū, pó͘-chhiú ê chhiú-thò mā sī só͘-ū chhiú-thò lāi-té siōng kāu--ê.

## Táⁿ-kek Lêng-le̍k
It-poaⁿ lâi kóng, pó͘-chhiú siōng tiōng-iàu ê sī siú-pī, phòe-kiû kah chí-hui kiû-tūi ê lêng-le̍k, jî-chhiáⁿ kui-tiôⁿ pí-sài lóng-ài iōng khû ê hong-sek lâi siú-pī, chiâⁿ bô-sóng-khoài, só͘-í táⁿ-kek lêng-le̍k it-poaⁿ khah bái, cháu-lúi sok-tō͘ thong-siông mā khah-bān. M̄-koh kīn-nî-lâi siú-pī, phòe-kiû, chí-hui kah táⁿ-kek lêng-le̍k lóng bē-bái ê pó͘-chhiú mā bē-chió, tio̍h sī "kong-kek-hêng pó͘-chhiú", chhiōⁿ Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân ê Lîm Hông-io̍k.

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Ngô͘ Chùn-úi

**Ngô͘ Chùn-úi** (), goân-té sèⁿ "Tî", gōa-hō **Sió-o͘**, sī Tâi-oân Pâi-oan-cho̍k ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng ê Tiong-sìn Hiaⁿ-tī hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. Tī 2018-nî hō͘ Tiong-sìn Hiaⁿ-tī kéng-tio̍h.

## Keng-le̍k
* Pîn-tong-koān Lāi-po͘-hiong Hù-tiân Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Pîn-tong-koān Lîn-lo̍k Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Pîn-tong-koān Pîn-tong Ko-tiong Chheng-pāng-tūi
* Sin-pak-chhī Sêng-pāng-tūi (2017-nî－2018-nî)
* Tiong-hôa Chit-pāng Tiong-sìn Hiaⁿ-tī (2018-nî 7-goe̍h 25－)

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
*2024-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
*(**Chho͘-o͘-jī** sī hit-nî siōng-hó ê sêng-chek)

## Te̍k-sû Kì-lo̍k
* 2019-nî 4-goe̍h 5-hō tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Lamigo Thô-oân tiong-kè tâu-kiû 0.2-kio̍k, hā-pòaⁿ-kio̍k kiû-tūi tit-tio̍h 2-hun liáu-āu lo̍h-bóe tūi-iú kā siú--lo̍h-lâi, tit-tio̍h chit-pāng seng-gâi thâu-chi̍t-sèng.
* 2020-nî 9-goe̍h 4-hō tī Tâi-tiong Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Hù-pang Hān-chiòng tiong-kè tâu-kiû 1-kio̍k, tit-tio̍h pún-kùi kò-jîn tē-20-pái tiong-kè sêng-kong, 21-hòe the̍h-tio̍h tan-kùi 21-pái tiong-kè sêng-kong sī sú-siōng siōng siàu-liân--ê, lo̍h-bóe mā chiâⁿ-chò sú-siōng siōng siàu-liân ê tiong-kè-ông.
*2023-nî 5-goe̍h 19, Tiong-sìn Hiaⁿ-tī tī Sin-pak Chhī-li̍p Sin-chng Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Hù-pang Hān-chiòng, tūi-iú Tēⁿ Hō-kin tam-jīm sian-hoat tâu-chhiú, peh-kio̍k hā-pòaⁿ Ngô͘ Chùn-úi chiap-thè tē-2-jīm āu-oān tâu-chhiú Chiā Êng-hô chiōⁿ-tiôⁿ tâu-kiû, tâu 1-kio̍k sàng-chhut 2-ê sa̋n-sín, 1-pái sì-pháiⁿ-kiû, bô sit-hun, sòa--lo̍h-lâi chiong-kiat-chiá Lī Gān-chheng kiōng-tông oân-sêng liân-bêng sú-siōng thâu-chi̍t-ê bô-kâng tâu-chhiú chiap-le̍k oân-sêng ê bû-an-táⁿ pí-sài.

## Chham-khó Chu-liāu
Su-jîn kok-ka kî-chhì chheng-toaⁿ

**Bû-chú-khoân Kok-ka Chheng-toaⁿ** sī bô-chú-khoân, soah lia̍h ka-tī ū kok-ka kap jîn-bîn ê kok-ka (su-jîn kok-ka; )--ê kî-chhì (旗幟) chheng-toaⁿ.


File:Flag of Free Laos.jpg|Republic Free Laos
File:Nikoniko14.jpg|Republic of Nikoniko
File:State of Baodai Flag.jpg|State Baodai


## Siong-koan
*Chú-khoân kok-ka

Lūi-pia̍t:Kok-ka
Lūi-pia̍t:Kok-kî
Giljegiljaw Kungkuan

**Giljegiljaw Kungkuan** (Pâi-oan-gí: , kū Hàn miâ **Chu Li̍p-jîn**,), kán-chheng **Giljaw**, sī chi̍t-ê seⁿ tī Tâi-oân Tâi-tiong-chhī ê iá-kiû soán-chhiú, goân-che̍k sī Pîn-tong-koān Má-ka-hiong Ka-gī-chhun ê Pâi-oan-cho̍k lâng, siú-pī ūi-tì sī pó͘-chhiú. Giljegiljaw bat tī Bí-kok Chit-pāng phah-kiû kòe, tńg-lâi Tâi-oân liáu-āu 2021-nî seng tī Tiong-hôa Chit-pāng Bī-choân Liông ka-kī pôe-hùn, āu-lâi tī soán-siù-hōe hō͘ Bī-choân Liông í thâu-1-lûn tē-5-ūi kéng tio̍h, í 2.4-nî 1,293-bān-kho͘ ê ha̍p-iok ka-ji̍p Bī-choân.

## Keng-le̍k
* Tâi-tiong-chhī Sai-tūn-khu Tāi-jîn Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Tâi-tiong-chhī Se-oán Ko-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Tâi-tiong-chhī Se-oán Ko-tiong Chheng-pāng-tūi
* Tâi-oân Thé-io̍k Tāi-ha̍k Tâi-tiong Hāu-khu, Tâi-oân Thé-io̍k Ūn-tōng Tāi-ha̍k (Hù-pang Kong-gû) Iá-kiû-tūi
* Bí-kok Chit-pāng Cleveland Indians (2012-nî－2020-nî)
**2013-nî: Tōa-liân-bêng Ò-chiu Iá-kiû Ha̍k-īⁿ Kè-ōe
**2014-nî: Sin-lâng Liân-bêng - Arizona Indians
**2015-nî: Té-kî 1A - Mahoning Valley Bok-sin-káu
**2016-nî: Sin-lâng Liân-bêng - Arizona Indians
**2016-nî: 1A - Ô͘-kūn Chûn-tióⁿ
**2017-nî: 1A - Ô͘-kūn Chûn-tióⁿ
**2018-nî: Ko-kai 1A - Lynchburg Suaⁿ-niau
**2018-nî: 2A - Akron Chhiōⁿ-phôe-ah
**2018-nî: 3A - Columbus Khoài-théng
**2018-nî: 2A - Akron Chhiōⁿ-phôe-ah
**2019-nî: 2A - Akron Chhiōⁿ-phôe-ah
*Tiong-hôa Chit-pāng Bī-choân Liông (2021-nî 8-goe̍h 25－)
*2023-nî Sè-kài Iá-kiû Keng-tián-sài Tiong-hôa-tūi Tāi-piáu (2023-nî)
*2024-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài Tiong-hôa-tūi Tāi-piáu (2024-nî)
## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Tiong-hôa Chit-pāng
* (**Chho͘-o͘-jī** sī hit1-nî siōng-hó ê sêng-chek)

## Kò-jîn Chêng-pò
### Chióng-hāng
* 2008-nî Sió-má Liân-bêng Sió-má-kip Sè-kài Chheng-siàu-pāng Kím-phiau-sài Sè-kài-sài Choân-lúi-táⁿ-chióng
* 2009-nî Sè-kài Chheng-siàu-pāng Kím-phiau-sài Chòe-ka Sam-lúi-chhiú
* Tiong-hôa Chit-pāng Choân-lûi-táⁿ-ông: 2022、2023

### Kì-lo̍k

### Pōe-hō
* **44** (tī Bī-choân Liông pôe-hùn ê kî-kan)
* **4** (2021-nî 8-goe̍h－)
### Chhù-sū
* 2024-nî 11-goe̍h Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài kî-kan in-ūi Ji̍t-pún ê TBS Tiān-sī-tâi tī hoan-e̍k i ê miâ ê sî-chūn ti̍t-chiap tùi Hôa-gí iōng Hàn-jī "吉力吉撈・鞏冠" hoan-e̍k, piⁿ-á koh siá Ji̍t-gí hoat-im "キチリキキチロウ・キョウカン (Chikirikichikirō Kyōkan)", piàn-sêng hoat-im oân-choân bô-kâng koh lò-lò-tn̂g ê hoan-e̍k-miâ, mā in-ūi án-ne, Giljegiljaw Kungkuan ê miâ tī Ji̍t-pún kah Tâi-oân siū-tio̍h chin chē lâng ê thó-lūn. Lo̍h-bóe Tâi-oân Goân-chū-bîn-cho̍k Chheng-liân Kong-kiōng Chham-ú Hia̍p-hoe kah Goân-chū-bîn-cho̍k Chheng-liân Tīn-sòaⁿ téng thoân-thé khì kā khòng-gī liáu-āu, Ji̍t-pún kái-chò iōng khah óa goân-pún hoat-im ê "ギリギラウ・コンクアン (Girigirau Konkuan)" hoan-e̍k.

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
*小聯盟官方網站個人頁面

*
Ông Io̍k-lîm

**Ông Io̍k-lîm** ū khó-lêng sī:
* Ông Io̍k-lîm (kiám-chhat-koaⁿ) (王育霖; 1919 - 1947), sī Tâi-oân í-chêng ê chi̍t-ê kiám-chhat-koaⁿ, āu--lâi sí tī Kok-bîn-tóng ê pe̍h-sek khióng-pò͘.
* Ông Io̍k-lîm (iá-kiû ūn-tōng-oân) (王躍霖; 1991 -), sī Tâi-oân ê chi̍t-ê iá-kiû soán-chhiú, chit-má tī Tâi-kǹg Hiông-eng Tūi.
Gû-chia̍h-kheⁿ

**Gû-chia̍h-kheⁿ** sī Tâi-oân Ko-hiông-chhī Tōa-siā-khu ê chi̍t ê thoân-thóng tē-he̍k-miâ, tī hit-khu ê tang-pak-pō͘. Kah kin-á-ji̍t ê hêng-chèng-khu sio pí, hoān-ûi tāi-kài sī Ka-sêng-lí tang-lâm-pêng tāi-pō͘-hūn khu-he̍k kah Tōa-siā-lí tang-pak-pêng. 

## Chham-khó bûn-hiàn
Hûn-su

**Hûn-su** (Tiâu-sián-gí: 운사) sī Tiâu-sián Sîn-oē ê Sîn-siù (神獸).

## Liân-kiat
*Thian-hû-Ìn

## Chham-chiàu

Lūi-pia̍t:Sîn-oē
Lūi-pia̍t:Hân-kok bûn-hòa
Kang Khun-ú

**Kang Khun-ú** (), sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Tiong-sìn Hiaⁿ-tī, siú-pī ūi-tì sī iû-kek-chhiú. Tī 2018-nî kùi-tiong soán-siù-hōe hō͘ Tiong-sìn Hiaⁿ-tī í tē-3-lûn tē-11-ūi kéng ji̍p-khì.

2025 nî 1 goe̍h 24, Tiong-sìn Hiaⁿ-tī soan-pò͘ kah Kang Khun-ú ta̍t-sêng 10-nî siōng koân chóng kè-ta̍t 1-ek 4788-bān-kho͘ ê ha̍p-iok kiōng-sek, kî-tiong kin-nî goe̍h-kip tùi 54-bān thê-seng kàu 66-bān, tē-5-nî sī 120-bān, pêng-kin goe̍h-kip chhiau-kòe pah-bān, koh ū 1000-bān ê kek-lē chióng-kim, sī Tiong-chit sú-siōng siōng siàu-liân the̍h tio̍h pêng-kin goe̍h-kip chhiau-kòe 100-bān ê kì-lo̍k, siāng-sî mā chhiau-kòe Tân Chú-hô kah Bī-choân Liông 1.3-ek ha̍p-iok ê kì-lo̍k。

## Keng-le̍k
* Tâi-pak-chhī Bān-hôa-khu Tang-hn̂g Kok-bîn Sió-ha̍k Siàu-pāng-tūi
* Tâi-pak Chhī-li̍p Tiông-an Kok-bîn Tiong-ha̍k Chheng-siàu-pāng-tūi
* Thô-hn̂g Chhī-li̍p Pêng-tìn Ko-kip Tiong-téng Ha̍k-hāu Chheng-pāng-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Tiong-sìn Hiaⁿ-tī (2018-nî 8-goe̍h 17－)

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
*2023-nî Sè-kài Iá-kiû Keng-tián-sài Tiong-hôa-tūi
*2024-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài Tiong-hôa-tūi

## Te̍k-sû Sū-chek
*2019-nî 10-goe̍h 5-hō, tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Lamigo Thô-oân tâu-chhiú Tioⁿ Bêng-siông, phah-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki an-táⁿ, sī chi̍t-ki lāi-iá an-táⁿ.
*2020-nî 4-goe̍h 18, tī Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ bīn-tùi Thóng-it 7-ELEVEn Sai tâu-chhiú Tēⁿ Kun-jîn kòng-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-hoat hőng-bú-láng, ū 2-hun ê táⁿ-tiám.
*2020-nî 7-goe̍h 11, tī Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Hù-pang Hān-chiòng, 4-kio̍k-hā bīn-tùi Tân Sū-pêng kòng-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki móa-lúi hőng-bú-láng, pēng-chhiáⁿ mā-sī tūi-sú lāi-té siōng siàu-liân kòng-chhut móa-lúi hőng-bú-láng ê soán-chhiú.
*2023-nî 6-goe̍h 19, tit-tio̍h Tiong-hôa Chit-pāng Bêng-chheⁿ-sài ê jîn-khì-ông kiû-oân.
*2023-nî 8-goe̍h 23, tī Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Hù-pang Hān-chiòng, 10-kio̍k-hā bīn-tùi Chan Chùn-ga̍k kòng-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki chài-kiàn hőng-bú-láng.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Tiong-hôa Chit-pāng
* (**Chho͘-o͘-jī** sī hit-nî siōng-hó ê sêng-chek)

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat

*
Chhan-thiaⁿ

縮圖|Washington, D.C. (Bí-kok) ê Via Sophia chhan-thiaⁿ ê chia̍h-pn̄g-thiaⁿ
**Chhan-thiaⁿ** sī chi̍t khoán chún-pī chia̍h-mi̍h kah ím-liāu, thê-kiong hō͘ lâng-kheh ê ki-kò͘. It-poaⁿ lâi kóng, lâng-kheh ē tī chhan-thiaⁿ lāi-té chia̍h pn̄g-tǹg; mā sī ū chin chē chhan-thiaⁿ ē thê-kiong cha̍h-cháu a̍h-sī chia̍h-mi̍h gōa-sàng ê ho̍k-bū. 

## Chham-khó chu-liāu
Lūi-pia̍t:Chhan-thiaⁿ
Phîⁿ Oán-jû

**Phîⁿ Oán-jû** (Hàn-jī siá-chòe 彭婉如，1949 nî 7 ge̍h 13 hō - 1996 nî 11 ge̍h 30 hō), Tâi-oân Sin-tek-chhī lâng, lú-koân ūn-tōng-chiá. Chi̍t-sì-lâng tī sèng-pia̍t pêng-koân kah hū-lú ūn-tōng phah-piàⁿ. Ūi-tio̍h beh tī siā-hōe siōng lo̍h-si̍t sèng-pia̍t pêng-koân, tâu-ji̍p chèng-tī, chhui-kóng chē-chē hāng pó-chiong lú-sèng ê hoat-àn. Pat tī Hū-lú Sin-ti Ki-kim-hōe tam-jīm pì-su-tiúⁿ, tī Chú-hū liân-bêng Khoân-kéng Pó-hō͘ Ki-kim-hōe kah Hū-lú Kiù-oān Ki-kim-hōe tam-jīm táng-sū, tī Boán-chêng Hū-lú Hia̍p-hōe chòe lí-sū-tiúⁿ, tī Bîn-chú Chìn-pō͘ tóng Hū-lú pō͘ chòe chú-jīm.

1996 nî 11 ge̍h 30 hō àm-sî, chē kè-thêng-chhia lī-khui Chiam-bí pn̄g-tiàm liáu-āu, tō sit-chong. 12 ge̍h 3 hō hō͘ lâng tī Ko-hiông-koān Chiáu-chhêng-hiong (Hiān-chú-sî ê Ko-hiông-chhī Chiáu-chhêng-khu) hoat-hiān si-thé, hióng-nî 47 hè.
Oán
Lūi-pia̍t:Ko-hiông le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Hông bô͘-sat ê Tâi-oân-lâng
Lūi-pia̍t:Tâi-oân lú-sèng
Lūi-pia̍t:Bîn-chú chìn-pō͘ tóng
Lūi-pia̍t:Bîn-chìn-tóng
Lūi-pia̍t:Bîn-chìn-tóng lú tóng-oân
Lūi-pia̍t:Kok-li̍p Tâi-oân su-hoān tāi-ha̍k hāu-iú
Phoaⁿ Kia̍t-khái

**Phoaⁿ Kia̍t-khái ** (kū-miâ **Phoaⁿ Gān-têng**, A-bí-cho̍k miâ: **Iyang**; ) sī Tâi-oân ê Iá-kiû soán-chhiú. Bo̍k-chiân hāu-le̍k tī Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai, siú-pī ūi-tì sī lāi-iá-chhiú. Tī 2016-nî kùi-tiong soán-siù hō͘ Thóng-it 7-ELEVEn Sai í tē-5-lûn tē-17-ūi kéng--tio̍h.

## Chá-nî kah Gia̍p-û Seng-gâi
Phoaⁿ Kia̍t-khái tī Tâi-tang-koān chhut-sì, sī A-bí-cho̍k lâng. Sè-hàn tio̍h ka-ji̍p iá-kiû-tūi, tha̍k Koan-san-tìn Tek-ko Kok-sió, Sin-seng Kok-tiong, Kok-pó Ka-siong. Chìn-ji̍p Tiong-kok Bûn-hòa Tāi-ha̍k liáu-āu ka-ji̍p hāu-chè iá-kiû-tūi (Bí-hu Kī-jîn), tāi-ha̍k kî-kan mā-bat chham-ka gia̍p-î ê Chông-oa̍t Kho-ki Iá-kiû-tūi. In a-pah koh bat hiòng pêng-iú chioh chîⁿ lâi chi-chhî i.

Phoaⁿ Kia̍t-khái tī 2014-nî iá-kiû le̍k-sú tiān-iáⁿ *[[KANO]]* lāi-té ián Lâm-it-tiong tâu-chhiú Sim-tiân (Morita). I goân-té bat siū-tio̍h tō-ián iau-chhiáⁿ tam-jīm chú-ián chi-it, tān-sī i kiaⁿ poaⁿ-hì ē éng-hióng tāi-ha̍k khò-gia̍p kah iá-kiû seng-gâi, só͘-í tio̍h kā oán-kī tiāu. M̄-koh ū pō͘-hūn mûi-thé gō͘-hōe kiò-sī i goân-té sī lâm-chú-kak Ngô͘ Bêng-chia̍p ê jîn-soán (iû Chô Iū-lêng ián-chhut), chit chân tāi-chì in-ūi 2024-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài koh hőng chù-ì--tio̍h, *KANO* tō-ián Má Chì-siông tio̍h chhut-lâi chē-chheng, iau-chhiáⁿ i ián ê kak-sek si̍t-chè-siōng sī chi̍t-ê Ka-lông ê goân-chū-bîn soán-chhiú, hőng oán-kī liáu-āu iu-goân iau-chhiáⁿ i lâi chhah-hoe-á.

## Chit-gia̍p Seng-gâi
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai (2016-nî 8-goe̍h 3-hō—)

* 2018-nî 5-goe̍h 10-hō tī Tâi-lâm Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Hù-pang Hān-chiòng, 8-kio̍k-hā chiap-thè Ngô͘ Kia̍t-jōe chiōⁿ-tiôⁿ tāi-táⁿ, tī móa-lúi ê sî bīn-tùi Lîm Io̍k-chheng phah-chhut chi̍t-ki ū saⁿ-hun táⁿ-tiám ê sam-lúi an-táⁿ, ta̍t-sêng Thóng-it tūi-sú tē-500-ki sam-lúi an-táⁿ.
* 2018-nî 10-goe̍h 30 Tâi-oân Tōa-sài tē-3-chiàn, tī 8-kio̍k-hā bīn-tùi Lamigo Thô-oân ê tiong-kè tâu-chhiú Chu Chùn-siông phah chhut sam-lúi an-táⁿ, kā tūi-iú Koeh Hū-lîm sàng tńg-lâi pún-lúi, tit-tio̍h Thóng-it Sai hit tiôⁿ ê tē-9-hun.

## Kok-chè-sài Keng-le̍k
2024-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài Tiong-hôa-tūi

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Chù-kái

## Gōa-pō͘ Liân-kiat

*
Medea

Medea (tó-pîng)|thumb

**Bí-ti̍k-à**（Kóo Hi-lia̍p-gú ：Μήδεια，Lia̍p-ting-gú：Medea）sī Kolchis ê **kong-tsú**，I A-sòng （kah Ai Koo-su）ê bóo ，**iā sī** sîn-thong kóng-tāi ê ang-î。

## tāi-tsiòng bûn-huà

* Iû-hì *Fate/stay night* tiong ê tshit-miâ tsiông-tsiá ê tsi̍t ê，tsit-gia̍p kai-ki̍p sī Caster；līng-guā tī tshiú-iû 《Fate/Grand Order》tiong mā ū ting-tiûnn koh tshut-hiān i ê siàu-lí ê pán-pún.  
* Iû-hì *[[Sîn-mô͘ chi Thah|Sîn-môo tsi thah]]* tiong bû-lú  hē-lia̍t  ê hué-sio̍k-sìng tiàu-huàn-siù (hué-bû), í-keng choán-seng kàu pa̍t ê khong-kan.  
* *[[Saint Seiya Omega]]*tiong ê sîn-sìng môo-lú Medea， **tsiàn-tàu ê sîn Mars** ê kè-jīm ê bóo，**thinn-giat-tsō Sonia** ê āu-bú ia̍h sī **la̍h-hōo-tsō I-tiân** ê tshin-senn bó-tshin.  

## gē-sut tshòng-tsok
19 sè-kí sî-kî，Huat-kok uē-ka Eugène Delacroix tuì Medea tsit ê tê-tsâi tsìn-hîng liáu 30 tang ê tshòng-tsok.  Kî-tiong 1838 nî tshòng-tsok ê *[[Medea ê hùn-nō͘|Medea ê Hùn-nōo]]*（*Medea Furieuse*）tshiong-muá liáu tiuⁿ-li̍k (張力). Tik-kok uē-ka Fellbach tī-leh 1870 nî  tshòng-tsok ê  *Bí-ti̍k-a* tio̍h tshiong-muá bú-ài kap iu-ut.

Lūi-pia̍t:Hi-lia̍p sîn-oē
N̂g Un-sù (1996 nî)

**N̂g Un-sù** (), sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, Hoa-liân-koān A-bí-cho̍k lâng, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Tiong-sìn Hiaⁿ-tī, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. Tī 2017-nî kùi-tiong soán-siù-hōe lāi-té hō͘ Tiong-sìn Hiaⁿ-tī í tē-2-lûn tē-7-ūi kéng ji̍p-khì, goân-té beh í 440-bān-kho͘ chhiam-iok-kim ka-ji̍p, tān-sī in-ūi sin-thé chōng-hóng, āu-lâi pìⁿ-chò 380-bān chhiam-iok-kim kah 100-bān kek-lē chióng-kim kah kiû-tūi ta̍t-sêng kiōng-sek, chhiú-su̍t tōng hó liáu-āu, tī 2019-nî khoe-ho̍k chhut-sài.

## Keng-le̍k
* Hoa-liân-koān Sūi-sūi-hiong Hù-goân Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Hoa-liân-koān Sūi-sūi Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Hoa-liân-koān Gio̍k-lí Ko-tiong Chheng-pāng-tūi
* Kok-li̍p Tâi-oân Thé-io̍k Ūn-tōng Tāi-ha̍k (Hù-pang Kong-gû) iá-kiû-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Tiong-sìn Hiaⁿ-tī (2017-nî 7-goe̍h 14－)

### Hì-kio̍k Ián-chhut
* Tâi-sī *Pí-sài Khai-sí*: Û Un-sù (A-Su)，2009-nî pò͘-chhut.

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
*2024-nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài Tiong-hôa-tūi

## Te̍k-sû Kì-lo̍k
*2008-nî chham-ú 97-nî Hia̍p-hōe-poe Choân-kok Siàu-pāng Kím-phiau-sài tit-tio̍h táⁿ-tiám-chióng
* 2010-nî 11-goe̍h 29 tī tē-17-kài Koan-hoâi-poe Saⁿ-kip Iā-kiû Kím-phiau-sài, tùi-chiàn Pi-lâm Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi, phah-chhut tiôⁿ-lāi hőng-bú-láng. Keh-ji̍t tùi-chiàn Hok-iâⁿ Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi, koh phah chhut tiôⁿ-lāi hőng-bú-láng, jî-chhiáⁿ sī chi̍t-ki "chài-kiàn tiôⁿ-lāi hőng-bú-láng".
*2019-nî 4-goe̍h 7-hō tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Lamigo Thô-oân sian-hoat 5-kio̍k bô sit-hun, tit-tio̍h seng-gâi siú-sèng kah tan-tiôⁿ MVP.
* 2019-nî 6-goe̍h 1-hō tī Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Thóng-it 7-ELEVEn Sai, 1-kio̍k-siōng tio̍h bīn-tùi thûi-á chhiú N̂g Un-sù, chiâⁿ-chò Tiong-hôa Chit-pāng sú-siōng thâu-chi̍t-pái kâng-miâ kâng-sèⁿ ê tâu-táⁿ tùi-koat, kiat-kó sī thûi-á chhiú phah-chhut siang-sat-táⁿ, hit-tiôⁿ pí-sài nn̄g-lâng tùi-koat 3-pái, lóng bô hō͘ thûi-á-chhiú N̂g Un-sù chiōⁿ-lúi.
*2020-nî 6-goe̍h 17 kah 27tī Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Hù-pang Hān-chiòng-tūi, hun-pia̍t tâu-chhut 11-pái kah 10-pái sa̋n-sín, Tiong-chit téng-piàn ū pún-thó͘ tâu-chhiú liân-sòa 2-tiôⁿ chhut-sài tâu-chhut siōng-chió 10-pái sa̋n-sín, sī Lîm Un-ú tī 2006-nî 9-goe̍h 5-hō kah 14-hō ta̍t-sêng.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Kài-giâm

**Kài-giâm** (戒嚴) sī ēng kun-sū thóng-tī kā kong-bîn chéng-hú thè-oāⁿ, kah ūi-tio̍h kun-sū le̍k-liōng tiong-chí kong-bîn ha̍p-hoat têng-sū.
Ha̍p-tông Sim-bô͘ Gī-tiúⁿ (Tāi-hân Bîn-kok)

**Ha̍p-tông Sim-bô͘ Gī-tiúⁿ** (Hân-kok-gí: 합동참모의장; hàn-jī: 合同參謀議長) iah-sī **Ha̍p-sim Gī-tiúⁿ** (Hân-kok-gí: 합참의장; hàn-jī: 合參議長) sī Tāi-hân Bîn-kok Ha̍p-tông Sim-bô͘ Pún-pō͘ ê Siú-tiúⁿ.

## Siong-koan
*Sim-bô͘ Chóng-tiúⁿ

Lūi-pia̍t:Kun-sū
Lūi-pia̍t:Hân-kok
Khu Tì-thêng

**Khu Tì-thêng** (Pâi-oan-gí: Djaekun, ), sī Tâi-oân Pâi-oan-cho̍k ê iá-kiû soán-chhiú, chhut-sin Tâi-tang-koān Kim-hong-hiong Sin-heng-chhun Sapulju Pō͘-lo̍k, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī gōa-iá-chhiú. Tī 2019-nî kùi-tiong soán-siù-hōe hō͘ Thóng-it 7-ELEVEn Sai í tē-5-lûn tē-28-ūi kéng ji̍p-khì, 2022-nî khai-sí tī it-kun ún-tēng chhut-sài.

## Keng-le̍k
* Tâi-tang-koān Kim-hong-hiong Sin-heng Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Tâi-tang-koān Pi-lâm Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Sin-pak-chhī Su-li̍p Kok-pó Ko-kip Ka-sū Siong-gia̍p Chit-gia̍p Ha̍k-hāu Chheng-pāng-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai (2019-nî 8-goe̍h 29－)

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Te̍k-sû Sū-chek
*2020-nî 5-goe̍h 10-hō tī Sin-chng Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Hù-pang Hān-chiòng thâu-chi̍t-pái sian-hoat, 5-kio̍k-siōng bīn-tùi Iû Têng-ui phah-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki an-táⁿ, mā tit-tio̍h seng-gâi thâu-chi̍t-ê táⁿ-tiám, sī chi̍t-ki chah ū 1-hun tá-tiám ê jī-lúi an-táⁿ.

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Chò-lí-chia̍h chhan-thiaⁿ

**Chò-lí-chia̍h chhan-thiaⁿ** a̍h-sī **chia̍h-thàng-hái chhan-thiaⁿ** sī chi̍t khoán (1 tǹg) thê-kiong bô hān-liōng chia̍h-mi̍h ê chhan-thiaⁿ; it-poaⁿ lâi kóng, khah chē sī chū-chō͘-chhan ê hêng-sek. Jî-chhiáⁿ koh ū hóe-ko, hang-bah a̍h-sī jī-hap-it t.t., he̍k-chiá sī thê-kiong ko-kip si̍t-châi ê chò-lí-chia̍h hêng-sek.

## "Chò-lí-chia̍h" chit-ê sû ê kî-thaⁿ sú-iōng hong-hoat
"Chò-lí-chia̍h" mā tiāⁿ-tiāⁿ hŏng the̍h-lâi phì-jū-chò kî-thaⁿ bô hān-liōng thê-kiong sū-bu̍t ê hong-sek, chhin-chhiūⁿ tiān-sìn gia̍p-chiá leh iōng ê "bāng-lō͘ chò-lí-chia̍h" hong-àn -- chit-khoán hong-àn bô jīm-hô ê bāng-lō͘ liû-liōng hān-chè, mā bōe lēng-gōa siu liû-liōng ê hùi-iōng.
The̍h-phòe

縮圖|Sè-kài siōng tōa-keng ê the̍h-phòe kong-si FedEx ê hòe-chhia
**The̍h-phòe** (Hàn-jī: 宅配) ùi Ji̍t-gí lâi, tī Ji̍t-pún mā hō-chò "the̍h-phòe-piān" (宅配便). The̍h-phòe tī Ji̍t-pún sī kā hòe sàng kàu chhù--lí ê ho̍k-bū, kah iû-kio̍k ê ho̍k-bū bô-kâng. Iû Yamato Ūn-su khai-chhòng ê "Takkyūbin (the̍h-kek-piān)" ho̍k-bū, kah thoân-thóng ê sàng-hòe a̍h-sī khoài-tē ho̍k-bū bô-kâng. Tī 2000 nî iû Tâi-oân The̍h-phòe-thong kap Thóng-it Sok-ta̍t ín--ji̍p-lâi Tâi-oân liáu-āu, lâng tio̍h kā hō-chò "the̍h-phòe", "the̍h-phòe-thong" a̍h-sī "the̍h-kek-piān".

## Chù-kái
Lîm Li̍p (Iá-kiû ūn-tōng-oân)

**Lîm Li̍p** (), sī chhut-sì tī Tâi-oân Hoa-liân-koān, tī Thô-hn̂g tōa-hàn ê A-bí-cho̍k iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân tūi, mā tam-jīm hiān-jīm Lo̍k-thian Thô-oân tūi-tióⁿ ê chit-ūi. Siú-pī ūi-tì sī lāi-iá-chhiú, gōa-iá-chhiú.

Lîm Li̍p chhut-sin tī Tafalong Pō͘-lo̍k, tān-sī it-ti̍t kàu kok-sió sì-nî ê sî choán-ha̍k khì Thô-hn̂g Tōa-ióng Kok-sió liáu-āu chiah ka-ji̍p iá-kiû-tūi, pēng-chhiáⁿ chiâⁿ-chò iû-kek-chhiú. Beh seng ko-tiong saⁿ-nî ê sî bat khì 18U Sè-kài-poe Iá-kiû-sài, kah Niô͘ Ka-êng sī tūi-iú. Tāi-ha̍k sî-kî kok-chhiú chu-le̍k khah chió, tān-sī tiāⁿ-tiāⁿ hō͘ kéng li̍p-khì kok-ka pôe-hùn-tūi, mā bat khì Bí-kok phah hā-kùi liân-bêng. Tāi-ha̍k saⁿ-nî hā-ha̍k-kî ê sî koat-tēng chham-ká 2017-nî kùi-tiong soán-siù-hōe, hō͘ Lamigo Thô-oân í tē-2-lûn tē-5-ūi kéng ji̍p-khì, 8-goe̍h 8-hō chèng-sek í 440-bān chhiam iok-kim, 60-bān kek-lē chióng-kim ka-bêng.

Lîm Li̍p mā sī Tiong-hôa Chit-pāng le̍k-sú-siōng tē-3-ūi "nî-tō͘ MVP" (2022-nî), "Tâi-oân Tōa sài MVP" (2019-nî) kah "Bêng-chheⁿ-sài MVP" (2023-nî) lóng bat tit-tio̍h--kòe ê kiû-oân.

## Keng-le̍k
* Thô-hn̂g-chhī Pat-tek-khu Tōa-ióng Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Thô-hn̂g Chhī-li̍p Sin-bêng Kok-bîn Tiong-ha̍k Chheng-siàu-pāng-tūi
* Thô-hn̂g Chhī-li̍p Pêng-tìn Ko-kip Tiong-téng Ha̍k-hāu Chheng-pāng-tūi
* Thô-hn̂g-chhī Kok-li̍p Thé-io̍k Tāi-ha̍k iá-kiû-tūi (Tâi-oân bì-luh), 2015-nî hioh-joa̍h bat ka-ji̍p Bí-kok Tāi-ha̍k Hā-kùi Liân-bêng Battle Creek Bombers tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Lamigo Thô-oân (2017-nî 8-goe̍h 8-hō－2019-nî 12-goe̍h 16)
* Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân (2019-nî 12-goe̍h 17－)

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Tiong-hôa Chit-pāng

* (**Chho͘-o͘-jī** sī hit1-nî siōng-hó ê sêng-chek)

## Te̍k-sû Sū-chek
*2017-nî 8-goe̍h 30, tī Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ bīn-tùi Tiong-sìn Hiaⁿ-tī sian-hoat tâu-chhiú Âng Sîn-ú, seng-gâi thâu-chi̍t-ê táⁿ-se̍k tio̍h kòng-chhut hőng-bú-láng, sī Tiong-hôa Chit-pāng sú-siōng tē-2-ūi ta̍t-sêng chit-ê sêng-chiū ê pún-thó͘ kiû-oân , hit kang 5 táⁿ-sò͘ 3 an-táⁿ ê piáu-hiān, mā tit-tio̍h tan-tiôⁿ MVP.
* 2018-nî 4-goe̍h21, tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiôⁿ, 10-kio̍k-hā bīn-tùi Thóng-it 7-ELEVEn Sai tâu-chhiú Khu Hō-kun, phah-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki chài-kiàn hőng-bú-láng.
* 2019-nî 4-goe̍h 27, tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiôⁿ, 12-kio̍k-hā bīn-tùi Thóng-it 7-ELEVEn Sai tâu-chhiú Ông Kèng-bêng, kòng-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki chài-kiàn choân-lúi-táⁿ.
* 2019-nî 6-goe̍h 20, tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiôⁿ, 5-kio̍k-hā bīn-tùi Tiong-sìn Hiaⁿ-tī hiō-oān tâu-chhiú Phêⁿ Sek-íⁿ, kòng-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki móa-lúi hőng-bú-láng, mā sī seng-gâi thâu chi̍t pái ê siang-hiáng phàu (thâu-chi̍t-ê táⁿ-se̍k mā kòng chhut hőng-bú-láng）.
* 2019-nî 8-goe̍h30, tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Thóng-it 7-ELEVEn Sai, 5-kio̍k-hā bīn-tùi sian-hoat tâu-chhiú Lîm Chú-ui kòng chhut móa-lúi hőng-bú-láng, ta̍t-sêng kò-jîn chit-pāng seng-gâi tan-kùi 3-ki móa-lúi-phàu, mā kah Tiong-hôa Chit-pāng ê kì-lo̍k pêⁿ chē.

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat

*

## Chù-kha
Bû-jîn hâng-khong-ki Tsok-tsiàn Su-lēng-pō͘

**Bû-jîn hâng-khong-ki Tsok-tsiàn Su-lēng-pō͘** (Hân-kok-gí: 드론작전사령부; hàn-jī: 無人航空機作戰司令部; ) sī Tāi-hân Bîn-kok ê Tsok-tsiàn Su-lēng-pō͘.

## Siong-koan
*Chiàn-lio̍h Su-lēng-pō͘

Lūi-pia̍t:Kun-sū
Hái-kun lio̍k-chiàn-tūi Su-lēng-pō͘

**Tāi-hân Bîn-kok Hái-kun lio̍k-chiàn-tūi Su-lēng-pō͘** (Hân-kok-gí: 대한민국 해병대사령부; hàn-jī: 大韓民國海軍陸戰隊司令部) sī Tāi-hân Bîn-kok ê Hái-kun lio̍k-chiàn-tūi Su-lēng-pō͘.

## Siong-koan
Tāi-hân Bîn-kok Hái-kun lio̍k-chiàn-tūi

Lūi-pia̍t:Kok-kok ê kun-sū
Lūi-pia̍t:Hân-kok
Kang Bûn-jû

**Kang Bûn-jû**（**江文瑜**；）, sī Tâi-oân ê ha̍k-tsiá, si-jîn. Hiān-jīm Kok-li̍p Tâi-oân Tāi-ha̍k gí-giân-ha̍k gián-kiù-sóo kàu-siū. Tsú-iàu gián-kiù sī gí-giân-ha̍k, Lú-sèng-chú-gī. Tù-tsok ū si-tsok, gí-giân-gián-kiù tíng.

I sī 「Lú-hái-ang si-siā」（女鯨詩社）ê huat-khí-lâng, tsit ê si-siā ê sîng-uân lóng sī lú-sèng, hi-bāng hōo ta̍k-ke thiann-tio̍h lú-sèng ê siann-im.

## Chham-chiàu
Tân Bûn-tsiong

Tân Bûn-tsiong(), sī Tâi-uân ê ha̍k tsiá, Royal Society of Chemistry huē-sū, hiān-jīmKok-lip Tâi-oân Tāi-ha̍k hāu-tiúnn。 

## Sing　Pîng

## Tsham-khó

Lūi-pia̍t:Tâi-oân ha̍k-chiá
Si̍p-jī-keng

縮圖|21 sè-kí ê phah-la̍h ho̍k-ha̍p si̍p-jī-keng
**Si̍p-jī-keng** () sī chi̍t khoán sú-iōng tân-sèng hoat-siā chong-tì ê hn̄g-têng bú-khì (*a ranged weapon*) — thâu-chêng ū chi̍t ê chhiūⁿ keng ê pō͘-kiāⁿ cho͘--khí-lâi-ê, thán-pêⁿ an-chong tī kheng-khak téng-thâu. Sú-iōng-chiá ài chhiūⁿ teh giâ tǹg-kóng-chhèng kāng-khoán lâi giâ si̍p-jī-keng. Si̍p-jī-keng ê chhèng-chí seⁿ-liáu sêng chìⁿ.
Kéng-bé

**Kéng-bé** (景美, 梘尾; Tâi-oân-ōe Thong-hêng-khiuⁿ: *Kéng-bóe*), mā kiò-chòe **Kéng-bí** (景美), sī Tâi-oân Tâi-pak-chhī Bûn-san-khu ê tē-hng. Tang-pêng pôaⁿ kè Kéng-bé-soaⁿ sī Ba̍k-sa, pak-pêng kè Chiuⁿ-chî-soaⁿ sī Kong-koán, sai-pêng hāⁿ-kè Sin-tiàm-khoe sī Siang-hô, lâm-pêng hāⁿ-kè Kéng-bé-khoe sī Sin-tiàm.

## Miâ-chheng
Kun-kù *Tâi-oân-tó chi Le̍k-sú ú Tōe-chì*, Kéng-bé chá-chêng sī siá-chòe **梘尾**, tiō sī Liû-kong-chùn ê tōa ba̍k-kéng (木梘) ê bé-liu, āu-lâi siá-chòe Tâi-gú lāi-tóe kâng-im ê **景尾**. 1950 nî, hŏng kái-miâ chòe **景美**, m̄-ku tī Tâi-oân-ōe, lán koàn-sì tha̍k-chòe Kéng-bé.

## Le̍k-sú
[右|縮圖|Kéng-bé-koe Khai-tō-pi (開道碑), [Bêng-tī 42 nî 9--goe̍h li̍p]]
Chheng-kok Sî-tāi, Kéng-bé sio̍k-tī Tâi-pak-hú Tām-chúi-koān Kûn-san-pó ê Bān-sēng-chng (萬盛庄) kah Heng-hok-chng (興福庄). Ji̍t-pún Sî-tāi, chiâⁿ-chòe Tâi-pak-chiu Bûn-san-kūn Chhim-kheⁿ-chng ê Bān-sēng kah Heng-hok 2 ê Tōa-jī. Chiàn-āu, u̍ih hō͘ Tâi-pak-koān Chhim-kheⁿ-hiong. 1950 nî 3 goe̍h chhe-1, ùi Chhim-kheⁿ-hiong to̍k-li̍p--chhut-lâi, siat-li̍p **Kéng-bé-tìn** (Hôa-gí: 景美鎮)。1968 nî 7 goe̍h chhe-1, Kéng-bé-tìn pèng-ji̍p chêng-chi̍t-nî tú-á seng-keh chòe Ti̍t-hat-chhī ê Tâi-pak-chhī, kái-miâ **Kéng-bé-khu** (Hôa-gí: 景美區)。1990 nî 3 goe̍h 12, Tâi-pak-chhī hêng-chèng-khu tiông-u̍ih, Kéng-bé kah Ba̍k-sa ha̍p-pèng chòe Bûn-san-khu. M̄-ku chin chōe koe-á-lō͘, ki-koan ê miâ goân-á ēng Kéng-bé lâi hō-miâ. 

## Kau-thong

*  Tâi-pak Chia̍t-ūn  thong-kè Kéng-bé sai-sì ê Bāng-sēng Tē-khu, ū Bān-liông Chām, Kéng-bé Chām.
*  Tâi-pak Chia̍t-ūn  thong-kè Kéng-bé tang-sì ê Heng-ho̍k Tē-khu, ū Sin-hāi Chām, Bān-hong Pīⁿ-īⁿ Chām.

## Chham-khó chu-liāu

Lūi-pia̍t:Bûn-san-khu