open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bēng Boán-chiu

**Bēng Boán-chiu** (孟晚舟) sī chi̍t ūi Tiong-kok seng-lí-lâng, hiān-jīm Hôa-ûi kong-si ê hù-táng-sū-tiúⁿ kiam châi-bū-tiúⁿ. I sī Hôa-ûi chhòng-pān-jîn Jīm Chèng-hui hām tē-it ê bó͘ Bēng Kun (孟軍) ê cha-bó͘-kiáⁿ.

1993 nî ka-ji̍p Hôa-ûi kong-si. 1997 nî, tī Hôa-tiong Lí-kang Tāi-ha̍k tha̍k se̍k-sū. I tī pit-gia̍p āu tò-tńg khì Hôa-ûi siōng-pan, bat chò kòe Hôa-ûi kok-chè hōe-kè-pō͘ chóng-kàm, Hôa-ûi Hiong-káng kong-si châi-bū-tiúⁿ kap tiòng-bū koán-lí-pō͘ chóng-chhâi. 2011 nî 4 goe̍h, i chiâⁿ-chò Hôa-ûi siông-bū táng-sū kiam châi-bū-tiúⁿ. 2018 nî 3 goe̍h, seng-jīm hù-táng-sū-tiúⁿ kiam châi-bū-tiúⁿ, mā sī hiān-sî Hôa-ûi kî-hā 11 keng kong-si ê táng-sū.

2018 nî 12 goe̍h chhe 1, Ka-ná-tāi kéng-hong èng Bí-kok chèng-hú ê su-hoat hō͘-chō͘ iau-kiû tái-pó͘ tī Un-ko-hôa choán-ki ê Bēng Boán-chiu, ín-hoat khan-sia̍p Bí-kok, Tiong-kok, Ka-ná-tāi 3 kok ê su-hoat, chèng-tī, gōa-kau sū-kiāⁿ. 2019 nî 1 goe̍h 28 hō, Bí-kok soan-pò͘ chèng-sek iau-kiû ín-tō͘ Bēng Boán-chiu, í 23 hāng chōe-miâ khí-sò͘ Hôa-ûi.

Lūi-pia̍t:Tiong-kok ê seng-lí-lâng
B
Kipchak Hān-kok

**Kipchak Hān-kok**, mā hō **N̂g-kim Kok** (*Altan Ord*) ia̍h **[[Jochi]] ê Ulus**, sī goân-té Bông-kó͘ āu--lâi Turk-hòa ê hān-kok, sī 13 sè-kí ê sî kiàn-li̍p, tāi-seng sī Bông-kó͘ Tè-kok tī sai-pak-pêng ê hun-pō͘. 1259 nî Bông-kó͘ Tè-kok hun-lia̍t, Kipchak Hān-kok toh pìⁿ to̍k-li̍p leh ūn-choán ê hān-kok.
North American F-86 Sabre

**North American F-86 Sabre**, mā ū-sî hō **Sabrejet**, sī chi̍t khoán khòa-im-sok phùn-siā chiàu-tò͘-ki (*transonic jet fighter aircraft*). Che sī North American Aviation kong-si seng-sán--ê, sī Bí-kok thâu chi̍t khoán chhu-si̍t (*swept wing*) chiàn-tò͘-ki, thang tī Hân-chiàn tang-tiong tùi-khòng So͘-liân ê MiG-15.

## Tsù-kái
Mikoyan-Gurevich MiG-15

**Mikoyan-Gurevich MiG-15** sī Mikoyan-Gurevich khai-hoat ūi So͘-liân ê chi̍t khoán phùn-siā (*jet*) chiàn-tò͘-ki. MiG-15 sī thâu chi̍t khoán sêng-kong ê phùn-siā chiàn-tò͘-ki ū tàu chhu-si̍t (*swept wings*) thang hó poe koân khòa-im-sok (*transonic speed*) --ê.
Milano Kong-kok

**Milano Kong-kok** sī khá-chá tī Italia pak-pō͘, Sîn-sèng Lô-má Tè-kok ê chi̍t-ê kò͘-sêng-kok. In tī 1395 nî chhòng-li̍p, tāi-seng hâm 26-ê chng, kiam Padan Pêⁿ-po͘ óa Montferrat soaⁿ-tē tang-pêng ê tōa-phìⁿ chhá-tē só͘-chāi.
Enrique Granados

**Enrique Granados** (Catalunya-gí : **Enric Granados**) (Lérida, Lérida Séng, 1867 nî 7 goe̍h 27 ji̍t - 1916 nî 3 goe̍h 24 ji̍t) i sī Catalunya-sek Chok-khek-ka.

## Chù-kha
Francisco Tárrega

**Francisco Tárrega** (Catalunya-gí : **Francesc d'Assís Tàrrega i Eixea**) (Villarreal, Valencia Siā-lí, 1852 nî 11 goe̍h 21 ji̍t - Barcelona, Catalunya, 1909 nî 12 goe̍h 15 ji̍t) i sī Catalunya-sek Chok-khek-ka.

## Chù-kha
Django (web framework)

**Django** () sī chi̍t khoán Python ki-chhó͘ ê chū-iû kiam khai-hòng web framework, kiâⁿ model-view-template (MVT) sek kiàn-tio̍k bô͘-iūⁿ (*architectural pattern*). Django sī Django Nńg-thé Kim-kim-hōe (*Django Software Foundation*) leh pó-ióng, he sī chi̍t keng kiâⁿ 501(c)(3) bû-tek-lī (*non-profit*) hêng-sek ê to̍k-li̍p cho͘-chit.
 
## Chù-kái
Lâm-tó (New Zealand)

**Lâm-tó** (Eng-gí: *Southern Island*; Māori-gí: *Te Wai Pounamu*) sī cho͘-sêng New Zealand ê 2 tōa hái-tó chi it, chham Pak-tó keh chi̍t tiâu Cook Hái-kiap. Lâm Alpes Soaⁿ-me̍h sī Lâm-tó chú-iàu ê soaⁿ-me̍h.

Lūi-pia̍t:New Zealand ê tē-lí
Lâm Alpes Soaⁿ-me̍h

**Lâm Alpes Soaⁿ-me̍h** (Eng-gí: *Southern Alps*) sī tī New Zealand Lâm-tó sai-pō͘ ê chi̍t tiâu soaⁿ-me̍h. Che sī kui-ê Lâm-tó ê thian-jiân hun-chúi-niá. I-ê siāng koân tiám tī Cook Soaⁿ, 3,754 kong-chhioh.

Lūi-pia̍t:New Zealand ê soaⁿ-me̍h
Josep Maria Ventura i Casas

**José María Ventura Casas** (**Pep Ventura**) (Alcalá la Real, Jaén, Andalucía, 1817 nî 2 goe̍h 2 ji̍t - Figueres, Catalunya, 1875 nî 3 goe̍h 24 ji̍t) i sī Catalunya-sek Chok-khek-ka.

## Chù-kha
Hipòlit Trullàs

**Hipòlit Trullàs** (Reus, Catalunya, 1771 nî - Reus, Catalunya, 1813 nî) i sī Catalunya-sek Chok-khek-ka.

## Chù-kha
Node.js

**Node.js** sī chi̍t thò khai-hòng goân-sú-bé, khòa-pêng-tâi ê JavaScript run-time khoân-kéng, chi̍t-hêng JavaScript tī liû-lám-khì gōa-kháu. Kap JavaScript goân-té taⁿ ēng tī lâng-kheh hong-bīn (*client-side*) bô-kâng, Node.js hō͘ khai-hoat-chiá lī-ēng JavaScript tī ho̍k-bū-khì hong-bīn ūn-choán. 

## Tsù-kái
Éng-jī pat-hoat

**Éng-jī pat-hoat** (Hàn-jī: 永字八法) chí hàn-jī khái-su su-hoat--ê 8 khoán jī-oe̍h lóng pau tī "永" (éng)--jī--ê ì-sù.

Éng--jī--ê jī-oe̍h ū 5 oe̍h, m̄-koh kā tē 2 kap tē 3 oe̍h thiah chò bô oan-khiau--ê jī-oe̍h tio̍h piàn 8 oe̍h:

## Chham-khó
*
The Boring Company

**The Boring Company** sī chi̍t keng ki-té kiàn-siat kiam pōng-khang kiàn-siat kong-si, sī 2016 nî Elon Musk khai-ki--ê. In ê sū-gia̍p chi it sī hoat-tián chǹg pōng-khang ki-hâi (*tunnel boring machine*).

## Tsù-kái

## Guā-pōo liân-kiat

* 
* .
*  55 minutes, video of information session on the vision of the Boring Company and the project in Los Angeles, with Q&A.
*
Chheng-san Lêng-an Chun-ông

**Chheng-soaⁿ Lêng-an Chun-ông** (), kán-chheng **Chheng-soaⁿ-ông** () ia̍h **Lêng-an Chun-ông** (), goân-té sī Hok-kiàn Choân-chiu Sam-ip Hūi-oaⁿ Chheng-soaⁿ ê siú-hō͘ sîn-bêng. Tî-liáu goân-iú ê soaⁿ-sîn kap hêng-chèng-sîn ê sîn-keh, mā ū su-hoat-sîn ê chit-lêng, chhin-chhiūⁿ Sam-ip ê Sêng-hông-iâ. Só͘-í Chheng-soaⁿ-ông mā ū phòaⁿ-koaⁿ, im-iông-sai hú-chō͘.
Christopher Markus kap Stephen McFeely

**Christopher Markus** kap **Stephen McFeely** sī Bí-kok ê iáⁿ-chok-ka (*screenwriter*) kiam chè-chok-jîn. In te̍k-pia̍t chhut-miâ--ê sī ūi Marvel Cinematic Universe tiān-iáⁿ só͘ siá ê chok-phín, hâm 3 chhut Captain America tiān-iáⁿ (*[[Captain America: The First Avenger|The First Avenger]]*, *[[Captain America: The Winter Soldier|The Winter Soldier]]* kap *[[Captain America: Civil War|Civil War]]*), **', **' kap **, chham chhòng-chō ABC ê *[[Agent Carter (tiān-sī)|Agent Carter]]* tiān-sī-chi̍p. In mā sī ''The Chronicles of Narnia'' cho͘-ha̍p ê iáⁿ-chok-ka.
Iáⁿ-chok-ka

**Iáⁿ-chok-ka** (Eng-gí: *screenwriter*), chiàu hun-iá mā ū kóng **[[pian-kio̍k]]** ia̍h **[[kha-pún-ka]]**, sī siá iáⁿ-hì hì-bûn ê chok-ka, tiō sī choan-bûn ūi chhan-chhiūⁿ tiān-iáⁿ, tiān-sī chiat-bo̍k, tiān-náu iû-hì téng khoán tōa-chong mûi-thé siá hì-bûn.
Siâⁿ

**Siâⁿ** ū khó-lêng sī kóng:

* Chū-lo̍h: Siâⁿ-chhī, ke-chhī.
* Kiàn-tio̍k-bu̍t: siâⁿ-chhiûⁿ, *[[castle]]*, *[[château]]*, siâⁿ (Ji̍t-pún).
* Siâⁿ (tōng-sû)
* Siâⁿ (sèⁿ)
Norman tùi Eng-lân ê cheng-ho̍k

**Norman tùi Eng-lân ê cheng-ho̍k** sī 11 sè-kí ê sî-chūn Norman lâng, Breton lâng, kiam Vlaams lâng kap Hoat-kok-lâng sio-tàu ê kun-tūi tùi Eng-lân ê chhim-ji̍p kiam chiàm-niá, chhōa-thâu ê lâng sī Normandy ê William 2-sè, āu--lâi koh chheng chò William Cheng-ho̍k-chiá.
Ubol Ratana

**Ubol Ratana** (, ) sī Thài-kok ông-ka ê lâng, chêng ián-oân, kiam chèng-tī-ka. I sī sian-ông Bhumibol Adulyadej kap Ông-hō͘ Sirikit ê tōa-hàn-kiáⁿ.
Palawan (tó)

**Palawan** sī Hui-li̍p-pin Palawan séng ê tē-it tōa tó-sū, mā sī in choân-kok tē-5 tōa--ê. Tó ê sai-pak-pêng sī Lâm Tiong-kok Hái, tang-lâm-pêng sī Sulu Hái. Pún tó ū hong-hù ê ián-seng, soaⁿ-nâ, kiam pe̍h-soa hái-kîⁿ.
21st Century Fox

**Twenty-First Century Fox, Inc.**, sū-gia̍p-siōng hō **21st Century Fox** (ì-sù: "21 sè-kí Fox"), sī Bí-kok ê khòa-kok tōa-chong mûi-thé kong-si, pún-siā tī New York Chhī ê Midtown Manhattan.
Rizal (khu-pia̍t)

**[[Rizal]]** is sī Hui-li̍p-pin ê chi̍t-ê séng.

**Rizal** mā khó-lêng ì-sù:

## Lâng
* Akmal Rizal Ahmad Rakhli, Má-lâi-se-a kha-kiû-oân
* Atep Rizal, Ìn-nî khai-kiû-oân
* José Rizal, Filipino bîn-cho̍k eng-hiông
* Mohd Rizal Tisin, Má-lâi-se-a to̍k-lián-chhia-chhiú
* Paciano Rizal, Hui-li̍p-pin kek-bēng-ka

#### Tē-hng
* Rizal, Cagayan
* Rizal, Kalinga
* Rizal, Laguna
* Rizal, Nueva Ecija
* Rizal, Occidental Mindoro
* Rizal, Palawan
* Rizal, Zamboanga del Norte
José Rizal

**José Protasio Rizal Mercado y Realonda** (1861 nî 6 goe̍h 19 ji̍t – 1896 nî 12 goe̍h 30 ji̍t) sī Hui-li̍p-pin ê bîn-cho̍k-chú-gī-chiá kiam phok-ha̍k-ka, sī Hui-li̍p-pin Se-pan-gâ sî-tāi bóe chām ê lâng. I tāi-seng sī chò gán-kho i-seng, āu--lâi pìⁿ chò chok-ka, kiam Hui-li̍p-pin Soan-thoân Ūn-tōng (*Propaganda Movement*) ê tiōng-iàu jîn-bu̍t, chú-tiūⁿ chèng-tī kái-kek.
Kó͘ Hoat-gí

**Kó͘ Hoat-gí** sī Hoat-kok pak-pō͘ chū 8 sè-kí chì 14 sè-kí kî-kan liû-thong ê giân-gí. Tī 14 sè-kí ê sî-chūn, hia ê hong-giân pìⁿ chò chi̍t cho͘ hō chò *[[oïl-gí|langue d'oïl]]* ê ōe, kap lâm-pêng ê *[[Occitan-gí|langue d'oc]]* bô kâng. 14-sè-kí tiong-kî sī Kó͘ Hoat-gí choân-piàⁿ chò Tiong-kó͘ Hoat-gí ê sî-tāi.
Captain America: The Winter Soldier

***Captain America: The Winter Soldier*** sī chi̍t chhut 2014 nî ê Bí-kok chhiau-kip eng-hiông tiān-iáⁿ, chiàu Marvel Comics ê kak-sek Captain America chò ki-chhó͘, sī Marvel Studios chè-chok, Walt Disney Studios Motion Pictures hoat-hêng--ê. Che sī 2011 nî *[[Captain America: The First Avenger]]* ê kè-sio̍k, mā sī Marvel Cinematic Universe ê tē-9 chhut tiān-iáⁿ. Pún chhut ê kàm-tok sī Anthony kap Joe Russo, iáⁿ-hì-bûn sī Christopher Markus kap Stephen McFeely ê thím siá--ê. Chú-ián sī Chris Evans poaⁿ Steve Rogers / Captain America, phòe Scarlett Johansson, Sebastian Stan, Anthony Mackie, Cobie Smulders, Frank Grillo, Emily VanCamp, Hayley Atwell, Robert Redford, kap Samuel L. Jackson. Tī *Captain America: The Winter Soldier* lāi-bīn, Captain America, Black Widow, kap Falcon lā chhut S.H.I.E.L.D. lāi-bīn ê im-bô͘, koh tú tio̍h hō chò Winter Soldier ê sîn-bi̍t chhì-khek.
Tiong-hôa Kiōng-hô-kok

**Tiong-hôa Kiōng-hô-kok Jîn-bîn Kek-bēng Chèng-hú** (中華共和國人民革命政府) sī 1933 nî Hok-kiàn sū-piàn kî-kan, iû Tân Bêng-chhu kap Lí Chè-chhim téng Tiong-kok Kok-bîn Tóng lāi-pō͘ hoán-tùi Chiúⁿ Kài-se̍k ê chó-phài kap Cha̍p-káu-lō͘-kun tī Hok-kiàn kiàn-li̍p ê chèng-koân; chêng-āu chóng-kiōng 53 kang, chòe-āu pī Kok-bîn Chèng-hú pêng-tēng. Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok hō-chò **Hok-kiàn Jîn-bîn Chèng-hú** (福建人民政府) ia̍h **Hok-kiàn Jîn-bîn Kek-bēng Chèng-hú** (福建人民革命政府). Tiong-hôa Kiōng-hô-kok chèng-hú chú-sek sī Lí Chè-chhim, chip-chèng-tóng sī Seng-sán Jîn-bîn Tóng. Kek-bēng Chèng-hú kā Hok-kiàn pun chò 4 ê séng (Bân-hái, Iân-kiàn, Heng-choân kap Liông-teng) kap 2 ê te̍k-pia̍t-chhī (Hok-chiu kap Ē-mn̂g). Chit-ê chèng-koân bô tit-tio̍h jīm-hô kok-ka ê sêng-jīm.
Walt Disney Studios Motion Pictures

**Walt Disney Studios Motion Pictures** sī Bí-kok ê tiān-iáⁿ hoat-hêng-siong, chhî-iú-chiá sī The Walt Disney Company. 1953 nî kiàn-li̍p ê sî hō chò **Buena Vista Film Distribution Company**, kong-si choan-bûn thè Walt Disney Studios, Walt Disney Pictures, Walt Disney Animation Studios, Pixar, Marvel Studios, Lucasfilm, kap Disneynature só͘ chè-chok kap kong-khai ê tiān-iáⁿ chò hì-hn̂g hoat-hêng, hêng-siau (*marketing*) kap soan-thoân (*promotion*) ê khang-khòe.

Kong-si chit-má ê hō-miâ sī 2007 nî 4 goe̍h sî hō--ê, chá-chêng in chū 1987 nî liáu-āu sī hō **Buena Vista Pictures Distribution**.

Lūi-pia̍t:Bí-kok ê kong-si
Gē-su̍t kong-khai

**Gē-su̍t kong-khai** (Eng-gí: *art release*) sī kóng chi̍t hāng gē-su̍t chok-phín ê chho͘-tián (*premiere*) kiam hiòng kong-chiòng ê hêng-siau.
Tiān-iáⁿ hoat-hêng

**Tiān-iáⁿ hoat-hêng** (Eng-gí: *film distribution*) sī kā tiān-iáⁿ liû-thong hō͘ koan-chiòng him-sióng ê kòe-têng. Che it-poaⁿ sī choan-gia̍p tiān-iáⁿ hoat-hêng-siong ê khang-khòe, in koat-tēng tiān-iá ê hêng-siau kè-e̍k, beh liû-thong ê mûi-thé, kap siat-tēng hoat-hêng-ji̍t téng tāi-chì.
Game of Thrones (tē-1 kùi)

Bí-kok liân-sio̍k-kio̍k ***[[Game of Thrones]]*** tē-1 kùi tī 2011 nî 4 goe̍h 17 hō khai-sí hòng-sàng, kàu 2011 nî 6 goe̍h 19 hō kiat-sok, chóng-kiōng 10 chi̍p. Ta̍k chi̍p tn̂g-tō͘ iok 55 hun-cheng.
Hì-hn̂g

縮圖|Hì-hn̂g
**Hì-hn̂g** sī hì-kio̍k chok-phín ia̍h hì-bûn piáu-ián ê só͘-chāi, ma khó-lêng poaⁿ pí-lūn im-ga̍k-hōe téng piáu-ián.
Maharlika

***Maharlika*** sī kó͘-chá Luzon ê Tagalog siā-hōe tang-tiong ê hong-kiàn chiàn-sū kai-kip, mā ū hoan-e̍k chò Se-pan-gâ-gí hō *Hidalgos*, ì-sù sī chū-iû-lâng. In sǹg sī chi̍t khoán khah kē-chân kùi-cho̍k, kap Bisaya lâng ê *[[Timawa]]* beh kâng. Chóng--sī ùi kin-á-ji̍t ê Hui-li̍p-pin, *Maharlika* chit jī pìⁿ chò sī "ông-ka kùi-cho̍k" ê ì-sù, he goân-té ka-ta sio̍k kè-sêng-sèng ê *[[Maginoo]]* kai-kip.
AirAsia

**AirAsia [[iú-hān kong-si|Berhad]]** sī Má-lâi-se-a ê kē-só͘-hùi hâng-khong, chóng-siā tī Kuala Lumpur Kok-chè Khong-káng.
Khong-káng

**Khong-káng** () ia̍h **ki-tiûⁿ** / ki-tiôⁿ, **hâng-khong-chām** sī tàu koan-liân si-siat ê hui-hêng-tiûⁿ, tōa-pō͘-hūn sī ūi siong-gia̍p khong-tiong kau-thong khí--ê. Khong-káng ū kàng-lo̍h-khu (*landing area*), sī ē-tàng thàng khong-tiong ê khai-hòng khong-kan, siōng-bô hâm chi̍t-ê ū-leh koán-lí ê pêⁿ-bīn pí-lūn cháu-tō (*runway*) hō͘ hui-hêng-ki ē-tàng khí-poe, ia̍h he̍k-chiá sī thêng ti̍t-seng-ki leh ēng ê ti̍t-seng-pêⁿ (*helipad*), mā tiāⁿ koh hâm chi̍t kóa kî-tha kiàn-tio̍k-bu̍t, chhiūⁿ khòng-chè-thah, ki-khò͘ (*hangar*) kap khong-káng-thâu (*terminal*).
Hui-hêng-tiûⁿ

**Hui-hêng-tiûⁿ** ( ia̍h ) sī hâng-khong-ki leh khí-lo̍h ê só͘-chāi, bô it-tēng ū chhù-lí hòe-ūn kap chài-lâng-khè ê tāi-chì. Hui-hêng-tiûⁿ ū pí-lūn sè-ê phó͘-thong hâng-khong (*general aviation*) hui-ki-tiûⁿ, tōa-hêng ê siong-gia̍p khong-káng, kap kun-sū ê hâng-khong ki-tē.

## Chham-chiàu
Ki-tiûⁿ

**Ki-tiûⁿ** ia̍h **hui-ki-tiûⁿ** ū khó-lêng sī kóng:

* Khong-káng (hâng-khong-chām), hui-hêng-tiûⁿ ê chi̍t chióng.
* Hui-hêng-tiûⁿ
Tribhuwana Wijayatunggadewi

**Tribhuwana Wijayatunggadewi**, ông-miâ **Tribhuwannottunggadewi Jayawishnuwardhani**, mā ū chheng **Dyah Gitarja**, sī Jawa lâng ê kok-ông, Majapahit ê tē-3 tāi kun-chú, chū 1328 nî chì 1350 nî kan chāi-ūi. I thóng-tī ê sî-chūn, kap siú-siòng Gajah Mada sio-tàu khok-tiong tè-kok. Thoân-thóng ê kì-su̍t kóng i sī te̍k-pia̍t éng-kám, ū tì-hūi kiam chhong-bêng ê cha-bó͘-lâng.

I sī sian-ông Raden Wijaya ê cha-bó͘-kiáⁿ.
Chhâi-toàn

**Chhâi-toàn** (Eng-gí: *sanction*) chiàu lí-lō͘ ū piáu-sī ún-chún ia̍h chè-hān ê khó-lêng.

* Keng-chè chhâi-toàn
* Kok-chè chhâi-toàn
* Si̍t-iōng chhâi-toàn (*pragmatic sanction*)
* Chhâi-toàn (hoat-lu̍t)

Lūi-pia̍t:Hoat-lu̍t
Joaquín Guzmán Loera

**Joaquín Archivaldo Guzmán Loera** () sī Be̍k-se-ko ê bâ-io̍h cartel thâu-lâng, Sinaloa Cartel ê chêng léng-tō-chiá. Lâng mā chheng i sī "**El Chapo**".
Namecheap

**Namecheap, Inc.** sī ICANN-sìn-jīm ê teng-kì-siong, thê-kiong domain name teng-kì ê ho̍k-bū, kiam bē teng-kì tī tē-saⁿ-hong ê domain name. In mā sī web hosting kong-si, chóng-siā tī Arizona ê Phoenix.
Firebase

**Firebase** sī chi̍t-ê hêng-tōng kiam web èng-iōng ê khai-hoat pêng-tâi, tāī-seng sī Firebase, Inc. khai-hoat--ê, āu--lâi hō͘ Google tī 2014 nî siu-bé.
Jack Kirby

**Jack "King" Kirby** (chhut-sì-miâ **Jacob Kurtzberg**; 1917 nî 8 goe̍h 28 – 1994 nî 2 goe̍h 6 ji̍t) sī Bí-kok ê ang-á-ōe gē-su̍t-ka, chok-ka, kiam pian-chi̍p, sī ang-á-ōe-kài tiōng-iàu ê chhong-sin-chiá chi it.
Penciller

***Penciller*** (óa-im: "pen-sí-lah") sī ang-á-chheh, ang-á siáu-soat (*graphic novel*), kap kî-tha beh-kâng ê sī-kak gē-su̍t hêng-sek tang-tiong ê chi̍t khoán ha̍p-chok gē-su̍t-ka, in choan-bûn tī chho͘-kip ê iân-pit (ia̍h pa̍t khoán ke-si) ōe-tô͘ khang-khòe.

## Koan-liân
* Inker
* Colorist
Tâu-hâng

**Tâu-hâng** (投降) ia̍h sī kiò chò **hâng-ho̍k** (降伏), sī kun-jîn tī chū-goān ia̍h-sī tióng-koaⁿ bēng-lēng hā thêng-chí chiàn-tàu, pēng-chhiáⁿ sêng-ûi te̍k-jîn ê hu-ló͘ ê hêng-ûi.

Tâu-hâng ē sái pun chò iú-tiâu-kiāⁿ tâu-hâng kap bô-tiâu-kiāⁿ tâu-hâng.
Abigail Binay

**Mar-len Abigail "Abby" Binay-Campos** (1975 nî 12 goe̍h 12 chhut-sì) sī Hui-li̍p-pin ê chèng-tī-ka, chū 2016 nî khai-sí chò Makati Chhī-tiúⁿ. I tùi 2007 nî chì 2016 nî kan sī Makati Tē-jī Khu ê Kok-hōe Tāi-gī-goân (*Representative*).
Ba̍k-chúi

**Ba̍k-chúi** sī hâm sek-sò͘ ia̍h ní-liāu ê e̍k-thé ia̍h liâm-chit, ēng beh kā sek-tī chhat tī chi̍t-ê piáu-bīn téng-koân, chè-chō chhut iáⁿ-siōng, bûn-jī, ia̍h siat-kè.
Ang-á siáu-soat

**Ang-á siáu-soat** (Eng-gí: *graphic novel*) sī chi̍t khoán âng-á-ōe pian-sêng ê chheh, ē-tàng hâm hi-kò͘-lūi, hui-hi-kò͘-lūi, ia̍h soán-chi̍p-sek (*anthologized*) ê lōe-iông.

## Koan-liân
* Ang-á-chheh
Ragnarök

Tī Norse sîn-ōe tang-tiong, **Ragnarök** (óa-im: "Lag-ná-lok") sī hoat-seng tī bī-lâi ê chi̍t cho͘ sū-kiāⁿ, hâm chi̍t kái tōa chiàn-tò͘, chhàm kóng kàu-bóe kiat-kó sī chi̍t kóa chú-iàu jîn-bu̍t (hâm Sîn-bêng Odin, Thor, Týr, Freyr, Heimdallr, kap Loki) ê sí-bông, kiam hoat-seng chē khoán chū-jiân chāi-hāi, ka chiūⁿ sè-kài im ji̍p khì chúi-té. Liáu-āu, sè-kài ē koh phû chhut chúi-bīn jî-chhiá koh chài oa̍h-khùi, óa--tèn tó-tńg ê sîn-bêng toh koh kìⁿ-bīn, sè-kài mā tiō tùi nn̄g ūi óa--lo̍h-lâi ê jîn-lūi seⁿ-thòaⁿ jîn-kháu. Ragnarök sī Norse sîn-ōe lāi-bīn tiōng-iàu ê chi̍t kái sū-kiāⁿ, sī German gián-kiù tang-tiong ê ha̍k-chiá thó-lūn kiam lí-lūn tê-bo̍k.

Lūi-pia̍t:Nord sîn-ōe
Sunda Hái-kiap

**Sunda Hái-kiap** só͘-chāi tī Ìn-nî ê Jawa kap Sumatera nn̄g-ê tó tiong-ng. I khan-chiap Jawa Hái kap Ìn-tō͘-iûⁿ.
Jawa-hòa

**Jawa-hòa** (Ìn-nî-gí : *Jawanisasi* iā *Penjawaan*) sī kóng Jawa lâng ê bûn-hòa chi-phòe, tông-hòa, iā éng-hióng kî-tha bûn-hòa ê kòe-têng.
Steve Irwin

**Stephen Robert Irwin** () sī Australia ê tōng-bu̍t-hn̂g-oân, pó͘-io̍k-chiá, kiam tiān-sī miâ-jîn. I kap in-bó͘ Terri keng-kòe hòng-sàng kok-chè ê iá-seng kì-lio̍k-phìⁿ tiān-sī chiat-bo̍k *[[The Crocodile Hunter]]* (1996–2007 nî) tī thong-sè-kài tit tio̍h miâ-siaⁿ. In mā ū kî-tha ê chiat-bo̍k. Lēng-gōa Irwin oa-ná ūn-choán chi̍t keng tōng-bu̍t-hn̂g Australia Zoo.
Cesar Millan

**César Felipe Millán Favela** (1969 nî 8 goe̍h 27 chhut-sì) sī Be̍k-se-ko–Bí-kok ê káu-á hùn-liān-oân, ū chhiau-kòe 25 tang ê káu-lūi keng-giām. I te̍k-pia̍t ū miâ--ê sī i-ê tiān-sī chiat-bo̍k *[[Dog Whisperer with Cesar Millan]]*, sī 2004 nî chì 2012 nî kan chè-chok, tī thong-sè-kài chhiau-kòe 80 kok hòng-sàng.

Lūi-pia̍t:Be̍k-se-ko jîn-bu̍t
Sîn-keng ki-hâi hoan-e̍k

**Sîn-keng ki-hâi hoan-e̍k** (Eng-gí: *neural machine translation*; **NMT**) sī chi̍t khoán ki-hâi hoan-e̍k ê hong-hoat, lī-ēng tōa-hêng jîn-kan sîn-keng bāng-lō͘ khì àn-sǹg chi̍t cho͘ tan-jī ê khó-lêng-sèng.
Tì-lêng

**Tì-lêng** ū chē khoán bô-kâng tēng-gī ê lí-lō͘, hâm lô-chek lêng-le̍k, liáu-kái-le̍k, chū-kak (*self-awareness*), ha̍k-si̍p, kám-chêng tì-sek (*emotional knowledge*), lí-sǹg, kè-ōe, chhòng-chō-le̍k, kap būn-tê kái-koat téng hong-bīn. Khah phó͘-thong--leh thang kóng sī chiap-siu ia̍h ín-ji̍p chu-sìn ê lêng-le̍k, kiam ka tit chò tì-sek khì èng-iōng lâi sek-èng tī khoân-kéng ia̍h pōe-kéng tang-tiong hêng-ûi ê lêng-le̍k.
Tì-hūi

**Tì-hūi**, sī lī-ēng tì-sek, keng-giām, liáu-kái, siông-sek kiam tōng-chhat (*insight*) khì siuⁿ kap chò ê lêng-le̍k.
玉山小飛俠

玉山小飛俠，是近年興起个台灣山林傳說，在民國八十五年前並無此講法。

聽聞至玉山南峰个歧路口，曾有人看到三個戴草笠，身穿黃色登山蓬雨衣个男子徛惦山谷邊緣，若是有人走失而向伊問路，伊就會指出會墜落山谷的路，是以流傳出，有一些个山難同伊等个拆毌開關係。

而且，玉山排雲山莊管理員**胡良武、朱克禮**嘛曾看著焉爾穿个人半冥來扣門。

另外，有人抑號稱至其他山區看著伊等个蹤跡，像是以山難著名个奇萊山區。

一般民間認為這是山魅魍魎个形象，抑是人講个魔神仔。其他嘛有人認為這是所謂的捉交替，可能有冤魂曾死在遮，而欲捉人代替伊。
Lūi-pia̍t:有未審閱翻譯的頁面
Nn̄g-ê Pí-tek ê Chiàn-cheng

**Nn̄g-ê Pí-tek ê Chiàn-cheng** sī 1356 nî chì 1375 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Castilla Ông-léng kap Aragon Ông-léng. Chiàn-tiûⁿ tī leh Aragón Ông-kok téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Phû-tô-gâ ê chiàn-cheng
Jîn-bîn Si̍p-jī-kun

**Jîn-bîn Si̍p-jī-kun** sī 1096 nî 4 goe̍h chì 1096 nî 10 goe̍h ê chiàn-sū. Chiàn-tiûⁿ tī leh İznik kap Anatolia téng só͘-chāi.
Black Hawk Chiàn-cheng

**Black Hawk Chiàn-cheng** sī 1832 nî 5 goe̍h chì 1832 nî 8 goe̍h ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Bí-kok, British Band, Ho-Chunk, Menominee, Sioux kap Potawatomi. Chiàn-tiûⁿ tī leh Illinois kap Michigan Léng-thó͘ téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Bí-kok ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Bí-kok ê le̍k-sú
Tē-it-chhù Rohilla Chiàn-cheng

**Tē-it-chhù Rohilla Chiàn-cheng** sī 1773 nî chì 1774 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Shuja-ud-Daula, Awadh ê Nawab, Rohilla kap Tang Ìn-tō͘ Kong-si.
Eng-Lō͘ Chiàn-cheng

**Eng-Lō͘ Chiàn-cheng** sī 1807 nî 9 goe̍h 2 ji̍t chì 1812 nî 7 goe̍h 18 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Tāi Britain kap Ài-ní-lân ê Liân-ha̍p Ông-kok kap Lō͘-se-a Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Hun-lân téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Liân-ha̍p Ông-kok ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Lō͘-se-a ê chiàn-cheng
Lō͘-Thó͘ Chiàn-cheng (1735–1739 nî)

**Lō͘-Thó͘ Chiàn-cheng** sī 1736 nî chì 1739 nî 9 goe̍h 18 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lō͘-se-a Tè-kok, Habsburg Kun-chú kap Osman Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Crimea Hān-kok téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Lō͘-se-a ê le̍k-sú
Hoat-Thó͘ Chiàn-cheng

**Hoat-Thó͘ Chiàn-cheng** sī 1918 nî 12 goe̍h chì 1921 nî 10 goe̍h ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Hoat-lân-se Tē-it Kiōng-hô-kok kap Kok-bîn Tāi-hōe Chiàn-hú. Chiàn-tiûⁿ tī leh Cilicia téng só͘-chāi.
Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng (1741–1743 nî)

**Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng** sī 1741 nî chì 1743 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Sūi-tián kap Lō͘-se-a Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Hun-lân téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Lō͘-se-a ê le̍k-sú
Ecuador Colombia Chiàn-cheng

**Ecuador Colombia Chiàn-cheng** sī chi̍t kái chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Ecuador, Sin Granada Kiōng-hô-kok kap Colombia Ha̍p-chiòng-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Colombia Ha̍p-chiòng-kok téng só͘-chāi.
1971 nî Ìn-tō͘ Pakistan Chiàn-cheng

**1971 nî Ìn-tō͘ Pakistan Chiàn-cheng** sī 1971 nî 12 goe̍h 3 ji̍t chì 1971 nî 12 goe̍h 16 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Ìn-tō͘ kap Pakistan. Chiàn-tiûⁿ tī leh Bangladesh Ìn-tō͘ pian-kài, Bengal Oan, Ìn-tō͘ Bangladesh poe-tē, Ìn-tō͘ Pakistan pian-kài, Khòng-chè Sòaⁿ kap A-la-pek Hái téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Ìn-tō͘ ê le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Pakistan ê le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Bangladesh ê le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Ìn-tō ê chiàn-cheng
Lapland Chiàn-cheng

**Lapland Chiàn-cheng** sī 1944 nî 9 goe̍h 15 ji̍t chì 1945 nî 4 goe̍h 25 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Nazi Tek-kok, Hun-lân, Lothar Rendulic, August Krakau, Hjalmar Siilasvuo, Aaro Pajari, Ruben Lagus kap So͘-liân. Chiàn-tiûⁿ tī leh Lapland téng só͘-chāi.
Fantastic Chiàn-cheng

**Fantastic Chiàn-cheng** sī 1762 nî chì 1763 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Phû-tô-gâ Ông-kok, Tāi Britain Ông-kok, Se-pan-gâ kap Hoat-lân-se Ông-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Phû-tô-gâ téng só͘-chāi.
Croatia To̍k-li̍p Chiàn-cheng

**Croatia To̍k-li̍p Chiàn-cheng** sī 1991 nî 3 goe̍h 31 ji̍t chì 1995 nî 8 goe̍h 7 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Croatia, Bosnia kap Herzegovina Kiōng-hô-kok, Krajina Serbia-lâng Kiōng-hô-kok, Lâm Slav Siā-hoē-chú-gī Liân-pang Kiōng-hô-kok, Yugoslavia Jîn-bîn Kun, Serbia Kiōng-hô-kok kap Srpska Kiōng-hô-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Croatia téng só͘-chāi.
Caucasus Chiàn-cheng

**Caucasus Chiàn-cheng** sī 1817 nî chì 1864 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lō͘-se-a Tè-kok, Mingrelia Chhin-ông-kok, Guria Chhin-ông-kok, Caucasus Imam-kok, Circassia kap Svaneti Chhin-ông-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Caucasus téng só͘-chāi.
Padri Chiàn-cheng

**Padri Chiàn-cheng** sī 1803 nî chì 1837 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm , Adat, Pagaruyung Ông-kok kap Hô-lân Liân-ha̍p Ông-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Sumatera téng só͘-chāi.
Byzantine Venezia Chiàn-cheng

**Byzantine Venezia Chiàn-cheng** sī 1296 nî 7 goe̍h chì 1302 nî 10 goe̍h 4 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Venezia Kiōng-hô-kok kap Tang Lô-má Tè-kok.
Se-pan-gâ Morocco Chiàn-cheng

**Se-pan-gâ Morocco Chiàn-cheng** sī 1859 nî 10 goe̍h 22 ji̍t chì 1860 nî 4 goe̍h 26 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Se-pan-gâ kap Morocco. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Se-pan-gâ ê chiàn-cheng
Eng-Se Chiàn-cheng

**Eng-Se Chiàn-cheng** sī 1625 nî 11 goe̍h 1 ji̍t chì 1630 nî 11 goe̍h 15 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Maurice, Orange Chhin-ông, Hô-lân Kiōng-hô-kok, Eng-lân Ông-kok, Nassau ê William, Robert Devereux, tē-3 Essex Pek-chiok, Horace Vere, Tilbury ê Baron Vere, Edward Cecil, tē-1 Viscount Wimbledon, Ambrogio Spinola, tē-1 Balbases ê Marquess, Gaspar de Guzmán, Olivares ê Count-Duke, Ernst von Mansfeld, Fadrique de Toledo, Antonio de Oquendo, Juan Manuel Pérez de Guzmán, Se-pan-gâ ê Philip 4-sè, James 1-sè, Charles 1-sè (Eng-lân) kap Habsburg Se-pan-gâ. Chiàn-tiûⁿ tī leh Tāi-se-iûⁿ, Eng-lân Hái-tō, Se-pan-gâ kap Kē-tē Chu-kok téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Eng-lân ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Se-pan-gâ ê chiàn-cheng
Lō͘-se-a Ukraina Chiàn-cheng (1658 nî – 1659 nî)

**Lō͘-se-a Ukraina Chiàn-cheng** sī 1658 nî chì 1659 nî ê chiàn-sū. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Lō͘-se-a ê chiàn-cheng
Saudi Yemen Chiàn-cheng

**Saudi Yemen Chiàn-cheng** sī 1934 nî 2 goe̍h chì 1934 nî 5 goe̍h 20 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Saudi A-la-pek kap Yemen. Chiàn-tiûⁿ tī leh Saudi A-la-pek téng só͘-chāi.
Perusia Chiàn-cheng

**Perusia Chiàn-cheng** sī -41 nî chì -40 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lô-má Kiōng-hô-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Lô-má téng só͘-chāi.
Mataram tùi Surabaya ê cheng-ho̍k

**Mataram tùi Surabaya ê cheng-ho̍k** sī 1614 nî chì 1625 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Mataram Sultan-kok kap Surabaya Kong-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Jawa téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Ìn-nî ê le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Chiàn-cheng
Eng-Hoat Chiàn-cheng

**Eng-Hoat Chiàn-cheng** sī 1778 nî 6 goe̍h chì 1783 nî 9 goe̍h ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Hoat-lân-se Ông-kok kap Tāi Britain Ông-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Eng-lân Hái-tō téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Liân-ha̍p Ông-kok ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Hoat-kok ê chiàn-cheng
Suez Gûi-ki

**Suez Gûi-ki** sī 1956 nî 10 goe̍h 29 ji̍t chì 1956 nî 11 goe̍h 7 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Í-sek-lia̍t, Liân-ha̍p Ông-kok, Hoat-kok kap Ai-ki̍p. Chiàn-tiûⁿ tī leh Gaza Tòa téng só͘-chāi.
Red River Chiàn-cheng

**Red River Chiàn-cheng** sī 1874 nî chì 1875 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Bí-kok, Cheyenne, Arapaho kap Comanche. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Bí-kok ê chiàn-cheng
Tē-it-chhù Í-tāi-lī Ethiopia Chiàn-cheng

**Tē-it-chhù Í-tāi-lī Ethiopia Chiàn-cheng** sī 1894 nî 12 goe̍h 15 ji̍t chì 1896 nî 10 goe̍h 23 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Italia Ông-kok kap Ethiopia Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Eritrea téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Í-tāi-lī ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Hui-chiu kok-ka kap jîn-bîn ê chiàn-cheng
Libya Ai-ki̍p Chiàn-cheng

**Libya Ai-ki̍p Chiàn-cheng** sī 1977 nî 7 goe̍h 21 ji̍t chì 1977 nî 7 goe̍h 24 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Ai-ki̍p kap Libya.
Tiong-Oa̍t Chiàn-cheng

**Tiong-Oa̍t Chiàn-cheng** sī 1979 nî 2 goe̍h 17 ji̍t chì 1979 nî 3 goe̍h 16 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok kap Oa̍t-lâm. Chiàn-tiûⁿ tī leh Oa̍t-lâm Bîn-chú Kiōng-hô-kok téng só͘-chāi.
Tē-jī-chhù Eng-Hô Chiàn-cheng

**Tē-jī-chhù Eng-Hô Chiàn-cheng** sī 1665 nî 3 goe̍h 4 ji̍t chì 1667 nî 7 goe̍h 31 ji̍t ê chiàn-sū. Chiàn-tiûⁿ tī leh Pak-hái téng só͘-chāi.
Siam-lô Kampuchea Chiàn-cheng

**Siam-lô Cambodia Chiàn-cheng** sī 1591 nî chì 1594 nî 1 goe̍h 3 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Ayutthaya Ông-kok kap Kampuchea. Chiàn-tiûⁿ tī leh Kampuchea téng só͘-chāi.
Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng (1590–1595 nî)

**Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng** sī 1590 nî chì 1595 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lō͘-se-a kap Sūi-tián. Chiàn-tiûⁿ tī leh Baltic Hái téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Lō͘-se-a ê le̍k-sú
Abkhazia Chiàn-cheng

**Abkhazia Chiàn-cheng** sī 1992 nî 8 goe̍h 14 ji̍t chì 1993 nî 9 goe̍h 27 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Abkhazia, Lō͘-se-a, Gruzia kap Ukrainia Kok-hōe – Ukrainia Jîn-bîn Chū-ōe-tūi. Chiàn-tiûⁿ tī leh Abkhazia téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Gruzia ê le̍k-sú
Lō͘-se-a Gruzia Chiàn-cheng

**Lō͘-se-a Gruzia Chiàn-cheng** sī 2008 nî 8 goe̍h 7 ji̍t chì 2008 nî 8 goe̍h 12 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lō͘-se-a, Lâm Ossetia, Abkhazia kap Gruzia. Chiàn-tiûⁿ tī leh Lâm Ossetia téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Lō͘-se-a ê le̍k-sú
Croatia Bosnia Chiàn-cheng

**Croatia Bosnia Chiàn-cheng** sī 1992 nî 6 goe̍h 19 ji̍t chì 1994 nî 2 goe̍h 23 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Herzeg-Bosnia ê Croatia-lâng Kiōng-hô-kok, Croatia kap Bosnia kap Herzegovina Kiōng-hô-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Bosnia kap Herzegovina téng só͘-chāi.
Rif Chiàn-cheng

**Rif Chiàn-cheng** sī 1920 nî chì 1927 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Se-pan-gâ, Hoat-kok kap Rif Kiōng-hô-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Rif téng só͘-chāi.
Osman Pho-su Chiàn-cheng

**Osman Pho-su Chiàn-cheng** sī 1730 nî chì 1735 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Safavid ông-tiâu, Osman Tè-kok kap Lezgin lâng. Chiàn-tiûⁿ tī leh Caucasus téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Osman Tè-kok ê chiàn-cheng
Kha-kiû Chiàn-cheng

**Kha-kiû Chiàn-cheng** sī 1969 nî 7 goe̍h 14 ji̍t chì 1969 nî 7 goe̍h 18 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Honduras kap El Salvador. Chiàn-tiûⁿ tī leh El Salvador téng só͘-chāi.
Kitos Chiàn-cheng

**Kitos Chiàn-cheng** sī 115 nî chì 117 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lô-má Tè-kok kap Iû-thài-lâng. Chiàn-tiûⁿ tī leh Tang-pō͘ Tē-tiong-hái téng só͘-chāi.
Creek Chiàn-cheng

**Creek Chiàn-cheng** sī 1813 nî chì 1814 nî 8 goe̍h ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Andrew Jackson, John Coffee, William McIntosh, William Weatherford, Menawa, Peter McQueen, Red Sticks, Cherokee, Choctaw, Muscogee kap Bí-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Lâm Bí-kok téng só͘-chāi.
Tē-it-chhù So͘-liân Hun-lân Chiàn-cheng

**Tē-it-chhù So͘-liân Hun-lân Chiàn-cheng** sī 1918 nî 3 goe̍h chì 1920 nî 10 goe̍h 14 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Hun-lân kap Lō͘-se-a Soviet Liân-pang Siā-hoē-chú-gī Kiōng-hô-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Olonetsky Uyezd téng só͘-chāi.
Jawa Chiàn-cheng (1741–1743 nî)

**Jawa Chiàn-cheng** sī 1741 nî 2 goe̍h chì 1743 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Hô-lân Tè-kok kap Jawa lâng. Chiàn-tiûⁿ tī leh Jawa téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Ìn-nî ê le̍k-sú
Tē-jī-chhù Hoat-kok Dahomey Chiàn-cheng

**Tē-jī-chhù Hoat-kok Dahomey Chiàn-cheng** sī 1892 nî 7 goe̍h 4 ji̍t chì 1894 nî 1 goe̍h 15 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Dahomey kap Hoat-lân-se Tē-it Kiōng-hô-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Ouémé Séng téng só͘-chāi.
Chiân Káu-nî Chiàn-cheng

**Chiân Káu-nî Chiàn-cheng** sī 1051 nî chì 1063 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Abe-sī, Minamoto no Yoriyosi kap Minamoto no Yosiie. Chiàn-tiûⁿ tī leh Mutu-kok téng só͘-chāi.
Phōng-kó Nâ-á Chiàn-cheng

**Phōng-kó Nâ-á Chiàn-cheng** sī 1428 nî chì 1429 nî ê chiàn-sū. Chiàn-tiûⁿ tī leh Metzgau téng só͘-chāi.
Siáu-kông Chiàn-cheng

**Siáu-kông Chiàn-cheng** sī 1485 nî chì 1488 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Hoat-lân-se Ông-kok, Lorraine Kong-kok, Brittany Kong-kok, Albret, Orange Chhin-ông-kok kap Angoumois. Chiàn-tiûⁿ tī leh Hoat-lân-se Ông-kok téng só͘-chāi.
Eng-kok Nepal Chiàn-cheng

**Eng-kok Nepal Chiàn-cheng** sī 1814 nî chì 1816 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Tang Ìn-tō͘ Kong-si, Garhwal Ông-kok, Patiala Kok, Sikkim ông-kok kap Nepal Ông-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Nepal Ông-kok téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Liân-ha̍p Ông-kok ê chiàn-cheng
Hoat-kok tùi Normandie ê chhim-ji̍p

**Hoat-kok tùi Normandy ê chhim-ji̍p** sī 1200 nî chì 1214 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Eng-lân Ông-kok, Hoat-lân-se Ông-kok, Brittany Kong-kok, Lusignan Ông-ka, Hoat-lân-se ê Philip 2-sè, John (Eng-lân), Arthur 1-sè Brittany Kong-chiok, Lusignan ê Hugh 10-sè, William des Roches kap William Marshal. Chiàn-tiûⁿ tī leh Normandie téng só͘-chāi.
Tē-it-chhù Ìn-tō͘-chi-ná Chiàn-cheng

**Tē-it-chhù Ìn-tō͘-chi-ná Chiàn-cheng** sī 1946 nî 12 goe̍h 19 ji̍t chì 1954 nî 8 goe̍h 1 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Việt Minh, Lao Issara, Khmer Issarak, Hoat-lân-se Tè-sì Kiōng-hô-kok, Kampuchea Ông-kok, Laos Ông-kok kap Oa̍t-lâm-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Hoat-kok léng Indochina téng só͘-chāi.
Ingria Chiàn-cheng

**Ingria Chiàn-cheng** sī 1610 nî chì 1617 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lō͘-se-a Tsar-kok kap Sūi-tián Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Lō͘-se-a téng só͘-chāi.
Tokhtamysh Timur Chiàn-cheng

**Tokhtamysh Timur Chiàn-cheng** sī chi̍t kái chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Kipchak Hān-kok kap Timur Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Turkestan kap Caucasus Soaⁿ-tē téng só͘-chāi.
Pho-lân Osman Chiàn-cheng

**Pho-lân Osman Chiàn-cheng** sī 1672 nî chì 1676 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Pho-lân Lietuva, Wallachia, Osman Tè-kok, Crimea Hān-kok, Moldavia kap Cossack Hetman-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Ukrainia Tang-hōaⁿ téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Pho-lân ê chiàn-cheng
Jawa Chiàn-cheng (1825–1830 nî)

**Jawa Chiàn-cheng** sī 1825 nî chì 1830 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Hô-lân Tè-kok kap Jawa lâng. 

Lūi-pia̍t:Ìn-nî ê le̍k-sú
Hoat-kok kap Indian Chiàn-cheng

**Hoat-kok kap Indian Chiàn-cheng** sī 1754 nî chì 1763 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Tāi Britain Ông-kok, Eng-kok-léng America, Haudenosaunee, Catawba lâng, Cherokee, Hoat-lân-se Ông-kok, Sin Hoat-lân-se, Wabanaki Pang-liân, Abenaki, Miꞌkmaq, Algonquin people, Lenape, Ojibwe, Odawa, Shawnee, Wyandot lâng, Jeffery Amherst, Edward Braddock, James Wolfe, John Campbell, James Abercrombie, George Washington, John Forbes, Louis-Joseph de Montcalm, Pierre de Rigaud, Jean Erdman kap François-Marie Le Marchand de Lignery. Chiàn-tiûⁿ tī leh Pak Bí-chiu téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Hoat-kok ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Liân-ha̍p Ông-kok ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Pak Bí-chiu ê le̍k-sú
Burma Siam-lô Chiàn-cheng

**Burma Siam-lô Chiàn-cheng** sī 1785 nî 1 goe̍h chì 1786 nî 1 goe̍h ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Konbaung ông-tiâu kap Thài-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Lan Na téng só͘-chāi.
Lazica Chiàn-cheng

**Lazica Chiàn-cheng** sī 541 nî chì 562 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Tang Lô-má Tè-kok, Lazica kap Sasan Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Lazica téng só͘-chāi.
Lō͘-se-a Pho-su Chiàn-cheng (1804–1813 nî)

**Lō͘-se-a Pho-su Chiàn-cheng** sī 1804 nî chì 1813 nî 10 goe̍h 24 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lō͘-se-a Tè-kok kap Qajar ông-tiâu. Chiàn-tiûⁿ tī leh Pak Caucasus téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Lō͘-se-a ê le̍k-sú
Sūi-tián Kái-hòng Chiàn-cheng

**Sūi-tián Kái-hòng Chiàn-cheng** sī 1521 nî chì 1523 nî ê chiàn-sū. Chiàn-tiûⁿ tī leh Skandinavia téng só͘-chāi.
Ecuador Peru Chiàn-cheng

**Ecuador Peru Chiàn-cheng** sī 1941 nî 7 goe̍h 5 ji̍t chì 1942 nî 1 goe̍h 31 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Peru kap Ecuador.
1521–1526 nî ê Í-tāi-lī Chiàn-cheng

**1521–1526 nî ê Í-tāi-lī Chiàn-cheng** sī 1521 nî chì 1526 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Hoat-lân-se Ông-kok, Sîn-sèng Lô-má Tè-kok, Se-pan-gâ Tè-kok, Venezia Kiōng-hô-kok, Eng-lân Ông-kok kap Kàu-hông-léng. Chiàn-tiûⁿ tī leh Í-tāi-lī téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Í-tāi-lī ê le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Í-tāi-lī ê chiàn-cheng
Gû-á Chiàn-cheng

**Gû-á Chiàn-cheng** sī 1275 nî chì 1278 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Liège Su-kàu-léng kap Namur Kūn.
Peter (hō-miâ)

**Peter** sī chi̍t-ê chú-iàu tī Eng-gí, Hô-lân-gí, Tek-gí leh ēng ê lâng-miâ.

Ē-khah khai-lia̍t--ê sī chiàu *Peter* tàu-jī ín-iōng ê miâ, nā tī koh giân-gí chāi-lâi-sek--ê, chhiáⁿ tī Pí-tek chhōe tàu-jī tùi-tâng ê piàn-hêng.

## Hō chò Peter ê lâng
* Peter Boyle
* Peter Parker

## Siong-koan
* Pí-tek (hō-miâ)
Yuri Bezmenov

**Yuri Alexandrovich Bezmenov** (1939 nî – 1993 nî), pia̍t-miâ **Tomas David Schuman**, sī So͘-liân RIA Novosti ê kì-chiá kiam chêng PGU KGB chêng-pò-oân.
 
I tè-bè hiòng Se-hng tâu-hâng. Tī 1980 nî-tāi i choan-bûn tī hoán kiōng-sán-chú-gī ê ián-soat kap siá-chok.

Lūi-pia̍t:So͘-liân jîn-bu̍t
Jawa Chiàn-cheng

**Jawa Chiàn-cheng** ū khó-lêng sī kóng:

* Jawa Chiàn-cheng (1741–1743 nî)
* Jawa Chiàn-cheng (1825–1830 nî)
Jawa lâng

**Jawa lâng** sī Ìn-nî Jawa tó ê chāi-tē cho̍k-kûn. In ū chha-put-to beh 1 ek jîn-kháu. Jawa lâng sī Ìn-nî siōng tōa ê cho̍k-kûn, chú-iàu khiā tī Jawa ê tiong-pō͘ kap tang-pō͘. Tī Ìn-nî koh séng-hūn, Má-lâi-se-a, Sin-ka-pho, Suriname, Egypt, Saudi Arabia kap Hô-lân téng só͘-chāi, mā lóng ū oa̍h-hiáⁿ ê Jawa-hē jîn-kháu.

Lūi-pia̍t:Lâm-tó bîn-cho̍k
Vandal Chiàn-cheng

**Vandal Chiàn-cheng** sī 533 nî 6 goe̍h chì 534 nî 3 goe̍h ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Tang Lô-má Tè-kok, Gelimer, Belisarius kap Vandal Ông-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Pak Hui-chiu téng só͘-chāi.
Kun-sū chiàm-niá

**Kun-sū chiàm-niá** (Eng-gí: *military occupation*) sī chi̍t-ê thóng-tī sè-le̍k tùi bó͘ chi̍t léng-thó͘ (*territory*) ê lîm-sî khòng-chè, hit-ê léng-thó͘ bô sio̍k chiàm-niá hong ê chú-khoân, che chiàm-niá ê hêng-tōng, bô gāi tio̍h chiaⁿ-si̍t ê chú-khoân. Siū chiàm-niá ê léng-thóng, toh hō chò siū-chiàm-niá léng-thó͘ (*occupied territory*), thóng-tī ê sè-le̍k, hō chò chiàm-niá-hong (*occupant*). Kap pēng-ha̍p (*annexation*) bô sio-siâng, chiàm-niá sī lîm-sî kap kun-sū ê sèng-chit (tiō-sī kóng bô chú-tiuⁿ éng-kiú ê chú-khoân), jî-chhiá khòng-chè-hong ê kong-bîn-khoân bô thê-kiong hō͘ siū chi-phòe ê kûn-thé.

Lūi-pia̍t:Chèng-tī
Lūi-pia̍t:Kok-chè-hoat
Chhim-ji̍p

**Chhim-ji̍p** sī chi̍t khoán kun-sū kong-kek, sī chi̍t pō͘ sio̍k bó͘ chi̍t tē-lí si̍t-thé ê chiàn-tò͘-oân, chhim-chhú ji̍p khì lēng-gōa chi̍t-ê si̍t-thé tng khòng-chè ê léng-thó͘, it-poaⁿ ū cheng-ho̍k, kái-hòng, he̍k-chiá sī têng-sin kiàn-li̍p tùi léng-thó͘ ê khòng-chè ia̍h thóng-tī-khoân; mā ū kiông-le̍k hun-koah kok-ka; thè-ōaⁿ goân-lâi ê chèng-hú ia̍h khòng-chè hit-ê chèng-hú; koh he̍k-chiá sī chia bo̍k-te̍k ê saⁿ-lām.
La̍k-ji̍t Chiàn-cheng

**La̍k-ji̍t Chiàn-cheng** sī 1967 nî 6 goe̍h 5 ji̍t chì 1968 nî 6 goe̍h 10 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Í-sek-lia̍t, Ai-ki̍p, Su-lī-a, Iok-tàn, Iraq kap Lī-pa-lùn. Chiàn-tiûⁿ tī leh Tiong-tang téng só͘-chāi.
Tē-jī-chhù Boer Chiàn-cheng

**Tē-jī-chhù Boer Chiàn-cheng** sī 1899 nî 10 goe̍h 11 ji̍t chì 1902 nî 5 goe̍h 31 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Tāi-eng Tè-kok, Orage Chū-iû Kok, Lâm Hui-chiu Kiōng-hô-kok (1852 nî), Robert Gascoyne-Cecil, Joseph Chamberlain, Alfred Milner, Frederick Roberts, Redvers Buller, Paul Kruger, Louis Botha, Schalk Willem Burger, Koos de la Rey, Martinus Theunis Steyn, Christiaan de Wet, Piet Cronjé, Piet Joubert, Canada, Eng-kok léng Ìn-tō͘ Tè-kok, New Zealand Si̍t-bîn-tē, Ò-chiu kap Eng-kok-léng Ceylon. Chiàn-tiûⁿ tī leh kin-á-ji̍t Lâm-hui-kok kap Swaziland téng só͘-chāi.
Tōa Frisia Chiàn-cheng

**Tōa Frisia Chiàn-cheng** sī 1413 nî chì 1422 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Vetkoper phài kap Schieringer phài, Van Heeckeren, Van Bronckhorst kap Tom Brok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Frisia téng só͘-chāi.
Tē-it-chhù Eng-kok Mysore Chiàn-cheng

**Tē-it-chhù Eng-kok Mysore Chiàn-cheng** sī 1767 nî chì 1769 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Mysore Ông-kok, Hyderabad Kok, Tang Ìn-tō͘ Kong-si, Maratha Tè-kok kap Arcot Kok.
1862 nî Dakota Chiàn-cheng

**1862 nî Dakota Chiàn-cheng** sī 1862 nî 8 goe̍h 17 ji̍t chì 1862 nî 12 goe̍h 26 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Bí-kok kap Dakota lâng. Chiàn-tiûⁿ tī leh Minnesota kap Dakota Léng-thó͘ téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Bí-kok ê le̍k-sú
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Bí-kok ê chiàn-cheng
Yamasee Chiàn-cheng

**Yamasee Chiàn-cheng** sī 1715 nî chì 1717 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Carolina Séng, Yamasee, Catawba lâng, Cherokee, Waxhaw lâng kap Santee. Chiàn-tiûⁿ tī leh South Carolina téng só͘-chāi.
Le Loutre Sîn-hū Chiàn-cheng

**Le Loutre Sîn-hū Chiàn-cheng** sī 1749 nî chì 1755 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Hoat-lân-se Ông-kok, Wabanaki Pang-liân kap Tāi Britain Ông-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Acadia téng só͘-chāi.
Dakota lâng

**Dakota** sī Bí-chiu goân-chū-bîn ê chi̍t-ê pō͘-cho̍k, in mā cho͘ chò chi̍t-ê Pak Bí-chiu ê Chu Tē-it Bîn-cho̍k (*First Nations*) thoân-thé chèng-hú (*band government*). In koh sǹg sī Sioux lâng ê 3-tōa chhù-bûn-hòa chi it, ē-té it-poaⁿ koh hun chò Tang-pō͘ Dakota kap Se-pō͘ Dakota.
Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng (1788–1790 nî)

**Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng** sī 1788 nî chì 1790 nî ê chiàn-sū. 

Lūi-pia̍t:Lō͘-se-a ê le̍k-sú
Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng

**Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng** ū khó-lêng sī:

* Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng (1590–1595 nî)
* Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng (1741–1743 nî)
* Lō͘-se-a Sūi-tián Chiàn-cheng (1788–1790 nî)
Hi-lia̍p Pho-su Chiàn-cheng

**Hi-lia̍p Pho-su Chiàn-cheng** sī Chêng 499 nî chì Chêng 449 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Kó͘-tāi Hi-lia̍p kap Achaemenes Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Kó͘-tāi Hi-lia̍p téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Kó͘-tāi Hi-lia̍p
Pho-lân Sūi-tián Chiàn-cheng (1617–1618 nî)

**Pho-lân Sūi-tián Chiàn-cheng** sī 1617 nî chì 1618 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Sūi-tián kap Pho-lân Lietuva. Chiàn-tiûⁿ tī leh Livonia Kong-kok téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Pho-lân ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Sūi-tián ê chiàn-cheng
Tē-it-chhù Matabele Chiàn-cheng

**Tē-it-chhù Matabele Chiàn-cheng** sī 1893 nî 10 goe̍h chì 1894 nî 1 goe̍h ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Rhodesia, Tāi-eng Lâm Hui-chiu Kong-si, Tswana lâng kap Pak-pō͘ Ndebele lâng. Chiàn-tiûⁿ tī leh Matabeleland téng só͘-chāi.
Colorado Chiàn-cheng

**Colorado Chiàn-cheng** sī 1863 nî chì 1865 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Bí-kok, Cheyenne, Arapaho kap Lakota lâng. Chiàn-tiûⁿ tī leh Colorado téng só͘-chāi.
Lietuva Moskva Chiàn-cheng

**Lietuva Moskva Chiàn-cheng** sī 1368 nî chì 1372 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lietuva Tāi-kong-kok kap Moskva Tāi-kong-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Moskva téng só͘-chāi.
Bengal Oan

**Bengal Oan** tī leh Ìn-tō͘-iûⁿ ê tang-pak-pō͘, sai-pêng kap sai-pak-pêng óa Ìn-tō͘, pak-pêng sī Bangladesh, tang-pêng sī Myanmar kap Andaman Kûn-tó kap Nicobar Kûn-tó, tī lâm-pêng chiàu Sri Lanka kap Sumatra tiong-ng hit tiâu chōa chò kài-sòaⁿ.
Lō͘-Thó͘ Chiàn-cheng

**Lō͘-Thó͘ Chiàn-cheng** sī Lō͘-se-a kap Thó͘-ní-kî chi kan chē kái chiàn-sū ê hō-miâ, tang-tiong ū:

* Lō͘-Thó͘ Chiàn-cheng (1735–1739 nî)
* Lō͘-Thó͘ Chiàn-cheng (1877 nî)
Se-pan-gâ Phû-tô-gâ Chiàn-cheng

**Se-pan-gâ Phû-tô-gâ Chiàn-cheng** sī 1776 nî 2 goe̍h chì 1777 nî 2 goe̍h 24 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Se-pan-gâ Tè-kok kap Phû-tô-gâ Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Lâm Bí-chiu téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Se-pan-gâ ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Phû-tô-gâ ê chiàn-cheng
Asturias Ông-kok

**Asturias Ông-kok** (Latin-gí: *Regnum Asturorum*) sī Iberia Poàn-tó téng-bīn tī 718 nî Asturia thâu-lâng Asturias ê Pelagius khai-kí ê ông-kok. In sī chū Umayyad tùi Hispania cheng-ho̍k ê cheng-ho̍k liáu-āu, thâu-chi̍t-ê Ki-to̍k-kàu chèng-tī si̍t-thé.
Amir-kok

**Amir-kok**, thang hoan-e̍k chú **siú-tiúⁿ-kok**, **ông-kok**, **thâu-lâng-kok**, sī amir, chi̍t khoán Islam kun-chú, leh thóng-tī ê chèng-tī léng-thó͘.

## Koan-liân
* Khalifah-kok
* Imam-kok
* Sultan-kok
Imam

**Imam** sī chi̍t khoán Islam ê thâu-lâng-ūi. Che it-poaⁿ ēng chò Sunni-phài chheng-chin-sī iah Muslim siā-lí ê ho̍k-sāi thâu. Chit-ê lí-lō͘ tang-tiong imam sī chhōa chò Islam ho̍k-sāi sū-kang ê lâng, siā-lí thâu-lâng, kap thê-kiong chong-kàu ín-chhōa ê lâng.

Nā tī Shia-phài, imam ê ì-bī sī koh khah óa imamah koan-liām, kan-ta Ahl al-Bayt ê hōe-oân thang hō imam.
Reconquista

**Reconquista** sī  Au-chiu ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Asturias Ông-kok, León Ông-kok, Castilla Ông-kok, Navarra Ông-kok, Aragón Ông-kok, Phû-tô-gâ Ông-kok, Catalan chu-koān, Kun-sū siu-tō-hōe, Almohad Khalifah-kok, Marinid ông-tiâu, Granada Emir-kok, Almoravid ông-tiâu, Umayya Khalifah-kok, Córdoba Emir-kok, Córdoba Khalifah-kok, Banu Qasi kap Taifa. Chiàn-tiûⁿ tī leh Iberia Poàn-tó téng só͘-chāi.
Dahomey

**Dahomey Ông-kok** sī khah-chá chi̍t-ê Hui-chiu ông-kok, só͘-chāi tī chit-má ê Benin kok, chū 1600 nî kè-sio̍k chì 1894 nî, hit chūn in-ê bóe chi̍t tāi kok-ông Béhanzin chiàn-su Hoat-kok, kok-ka hō͘ pēng ji̍p khì Hoat-lân-se si̍t-bîn tè-kok.
Tē-saⁿ-chhù Eng-kok Maratha Chiàn-cheng

**Tē-saⁿ-chhù Eng-kok Maratha Chiàn-cheng** sī 1817 nî 11 goe̍h chì 1818 nî 2 goe̍h ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Maratha Tè-kok, Tang Ìn-tō͘ Kong-si kap Tāi-eng Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Maharashtra téng só͘-chāi.
Pho-lân Sūi-tián Chiàn-cheng (1626–1629 nî)

**Pho-lân Sūi-tián Chiàn-cheng** sī 1626 nî chì 1629 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Sūi-tián Tè-kok, Pho-lân Lietuva kap Sîn-sèng Lô-má Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Baltic Hái téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Pho-lân ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Sūi-tián ê chiàn-cheng
Ò-Thó͘ Chiàn-cheng

**Ò-Thó͘ Chiàn-cheng** sī 1788 nî chì 1791 nî 8 goe̍h 4 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Habsburg Kun-chú kap Osman Tè-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Kun-sū Kau-kài téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Ò-tē-lī ê chiàn-cheng
Tē-jī-chhù Iraq Kurd Chiàn-cheng

**Tē-jī-chhù Iraq Kurd Chiàn-cheng** sī 1974 nî chì 1975 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Kurdistan Bîn-chú-tóng, Pahlavi ông-tiâu kap Ba'ath Iraq.
Phû-tô-gâ Thó͘-ní-kî Chiàn-cheng

**Phû-tô-gâ Thó͘-ní-kî Chiàn-cheng** sī 1509 nî khai-sí ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Phû-tô-gâ Tè-kok kap Osman Tè-kok. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Phû-tô-gâ ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Osman Tè-kok ê chiàn-cheng
Köln Chiàn-cheng

**Köln Chiàn-cheng** sī 1583 nî chì 1588 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Gebhard Truchsess von Waldburg, Adolf van Nieuwenaar, Waldburg Ông-ka, Palatine Zweibrücken, Nassau Ông-ka, Solms-Braunfels, Bavaria ê Ernest, Wittelsbach Ông-ka, Köln, Felipe 2-sè, Farnese Ông-ka, Isenburg-Grenzau, Mansfeld Ông-ka kap Claude de Berlaymont. Chiàn-tiûⁿ tī leh Köln Soán-kí-kok téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Au-chiu kok-ka kap jîn-bîn ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Sîn-sèng Lô-má Tè-kok ê chiàn-cheng
Tē-jī-chhù Macedonia Chiàn-cheng

**Tē-jī-chhù Macedonia Chiàn-cheng** sī Chêng 200 nî chì Chêng 197 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lô-má Kiōng-hô-kok, Attalid ông-tiâu, Rhodes, Aetolia Liân-bêng, Athens, Dardania Ông-kok kap Macedonia. Chiàn-tiûⁿ tī leh Hi-lia̍p téng só͘-chāi.
NBC

**NBC**, choân-miâ **Kok-ka Hòng-sàng Kong-si** (*National Broadcasting Company*), sī Bí-kok ê Eng-gí siong-gia̍p tē-chiūⁿ (*terrestrial*) tiān-sī bāng-lō͘, sī NBCUniversal (Comcast ê kiáⁿ-kong-si) ê chhōa-thâu sū-gia̍p. NBC ê chóng-siā tī New York Chhī], tī Los Angeles, Chicago kap Philadelphia mā ū chú-iàu ê pang-kong-thiaⁿ.
Aubrey Plaza

**Aubrey Christina Plaza** (1984 nî 6 goe̍h 26 chhut-sì) sī Bí-kok ê ián-oân, khoe-hâi-ka, kiam chè-cho̍k-jîn. I tī NBC ê sitcom poaⁿ *[[Parks and Recreation]]* poaⁿ Aprila Ludgate te̍k-pia̍t chhut-miâ. I mā pat ián kòe chē chhut tiān-iáⁿ, thâu pái ián chú-kak sī 2012 nî ê *[[Safety Not Guaranteed]]*.
Ghost Dance Chiàn-cheng

**Ghost Dance Chiàn-cheng** sī 1890 nî 12 goe̍h 29 ji̍t chì 1891 nî 1 goe̍h 15 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Bí-kok, Miniconjou kap Hunkpapa. Chiàn-tiûⁿ tī leh South Dakota téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Bí-kok ê chiàn-cheng
Uskok Chiàn-cheng

**Uskok Chiàn-cheng** sī 1615 nî chì 1618 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Venezia Kiōng-hô-kok, Hô-lân Kiōng-hô-kok, Eng-lân Ông-kok, Sîn-sèng Lô-má Tè-kok, Habsburg Se-pan-gâ kap Ragusa Kiōng-hô-kok.
Pho-lân Sūi-tián Chiàn-cheng (1600–1611 nî)

**Pho-lân Sūi-tián Chiàn-cheng** sī 1600 nî chì 1611 nî ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Sūi-tián kap Pho-lân Lietuva. Chiàn-tiûⁿ tī leh Estonia téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Pho-lân ê chiàn-cheng
Lūi-pia̍t:Koan-sia̍p tio̍h Sūi-tián ê chiàn-cheng
Parks and Recreation

***Parks and Recreation*** ("Kong-hn̂g kap Hiu-khè") sī Bí-kok ê chi̍t-ê chèng-tī ki-chhì tiān-sī sitcom, chhòng-chō-chiá sī Greg Daniels kap Michael Schur. Pún iáⁿ-chi̍p chū 2009 nî 4 goe̍h chhe 9 khai-sí tī NBC hòng-sàng it-ti̍t kàu 2015 nî 2 goe̍h 24, lóng-chóng chhut 125 chi̍p (*episode*), hun 7 kùi (*season*). Chú-ián Amy Poehler poaⁿ Leslie Knope, sī Pawnee siâⁿ (hi-kò͘ ê Indiana ke-chng) Kong-hn̂g Kio̍k ê koaⁿ-liâu. Kî-tha koh ū phòe Rashida Jones poaⁿ Ann Perkins, Paul Schneider poaⁿ Mark Brendanawicz, Aziz Ansari poaⁿ Tom Haverford, Nick Offerman poaⁿ Ron Swanson, Aubrey Plaza poaⁿ April Ludgate, Chris Pratt poaⁿ Andy Dwyer, Adam Scott poaⁿ Ben Wyatt, Rob Lowe poaⁿ Chris Traeger, Jim O'Heir poaⁿ Jerry Gergich, Retta poaⁿ Donna Meagle, kap Billy Eichner poaⁿ Craig Middlebrooks.

Lūi-pia̍t:Sitcom
Lūi-pia̍t:Bí-kok iáⁿ-chi̍p
Nick Offerman

**Nicholas Offerman** (1970 nî 6 goe̍h 26 chhut-sì) sī Bí-kok ê ián-oân, chok-ka, khoe-hâi-ka, kiam bo̍k-kang. I tī NBC sitcom *[[Parks and Recreation]]* lāi-té poaⁿ Ron Swanson te̍k-pia̍t chhut-miâ.
Hui-li̍p-pin Bí-kok Chiàn-cheng

**Hui-li̍p-pin Bí-kok Chiàn-cheng** sī 1899 nî 2 goe̍h 4 ji̍t chì 1902 nî 7 goe̍h 2 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Tē-it Hui-li̍p-pin Kiōng-hô-kok kap Bí-kok. Chiàn-tiûⁿ tī leh Hui-li̍p-pin téng só͘-chāi.
Lō͘-se-a Pho-su Chiàn-cheng (1826–1828 nî)

**Lō͘-se-a Pho-su Chiàn-cheng** sī 1826 nî 7 goe̍h 31 ji̍t chì 1828 nî 2 goe̍h 22 ji̍t ê chiàn-sū. Chham-chiàn ê sè-le̍k hâm Lō͘-se-a Tè-kok kap Qajar ông-tiâu. Chiàn-tiûⁿ tī leh Transcaucasia téng só͘-chāi. 

Lūi-pia̍t:Lō͘-se-a ê le̍k-sú