open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1008 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Kéng-tek (景德) 5 nî; Tāi-tiong-siông-hû (大中祥符) goân nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 26 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-èng (明應) 3 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-hông (寬弘) 5 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Kéng-sūi (景瑞) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 11 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 27 nî
*  Ko-lê-kok: Bo̍k-chong (穆宗) 11 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chiân Lê Tiâu Ngō͘-tiâu Hông-tè (臥朝皇帝) 4 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 7 goe̍h 24 ji̍t: Anund Jakob, Sūi-tián lâng. Sūi-tián kok-ông. 1050 nî kòe-sin.
* 10 goe̍h 18 ji̍t: Go-Itizyô Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1036 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 2 goe̍h 8 ji̍t: Kazan Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 968 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1005 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Kéng-tek (景德) 2 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 23 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-tī (明治) 9 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-hông (寬弘) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Èng-thian (應天) 12 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 8 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 24 nî
*  Ko-lê-kok: Bo̍k-chong (穆宗) 8 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chiân Lê Tiâu Tāi-hêng Hông-tè (大行皇帝) 26 nî; Tiong-chong (中宗) goân nî; Ngō͘-tiâu Hông-tè (臥朝皇帝) goân nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 6 goe̍h 20 ji̍t: Ali az-Zahir, Fatimah Khalifah-kok lâng. Fatimah Khalifah. 1036 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Macbeth, chèng-tī-chiá. So͘-kat-lân ê kun-chú. 1057 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 11 goe̍h 6 ji̍t: Abe no Seimei, Ji̍t-pún thian-bûn-ha̍k-ka. 921 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Lê Long Việt, Oa̍t-lâm lâng. 983 nî chhut-sì.
* Lê Đại Hành, Oa̍t-lâm lâng. 941 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1004 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Kéng-tek (景德) goân nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 22 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-tī (明治) 8 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-pó (長保) 6 nî; Khoan-hông (寬弘) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Èng-thian (應天) 11 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 7 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 23 nî
*  Ko-lê-kok: Bo̍k-chong (穆宗) 7 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chiân Lê Tiâu Tāi-hêng Hông-tè (大行皇帝) 25 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1003 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Hâm-pêng (咸平) 6 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 21 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-tī (明治) 7 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-pó (長保) 5 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Èng-thian (應天) 10 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 6 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 22 nî
*  Ko-lê-kok: Bo̍k-chong (穆宗) 6 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chiân Lê Tiâu Tāi-hêng Hông-tè (大行皇帝) 24 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 6 goe̍h 7 ji̍t: Hā Kéng-chong.
## Kòe-sin
* 5 goe̍h 12 ji̍t: Kàu-hông Silvester 2-sè, Hoat-kok thian-bûn-ha̍k-ka. Kàu-hông. 938 nî chhut-sì.
* 12 goe̍h 12 ji̍t: Kàu-hông Ioannes 17-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 

## Chham-khó chu-liāu
1002 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Hâm-pêng (咸平) 5 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 20 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-tī (明治) 6 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-pó (長保) 4 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Èng-thian (應天) 9 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 5 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 21 nî
*  Ko-lê-kok: Bo̍k-chong (穆宗) 5 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chiân Lê Tiâu Tāi-hêng Hông-tè (大行皇帝) 23 nî

## Sū-kiāⁿ
* 11 goe̍h 13 ji̍t: Eng-lân hoat-seng thâi Tan-be̍h-lâng ê Sèng Brice Ji̍t tô͘-sat sū-kiāⁿ.

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 6 goe̍h 21 ji̍t: Kàu-hông Leo 9-sè, Tek-kok Thian-chú-kàu sîn-hū. Kàu-hông. 1054 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Mûi Giâu-sîn, si-jîn. 1060 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

* 1 goe̍h 24 ji̍t: Otto 3-sè. Sèng Lô-má Hông-tè. 980 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1001 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Hâm-pêng (咸平) 4 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 19 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-tī (明治) 5 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-pó (長保) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Èng-thian (應天) 8 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 4 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 20 nî
*  Ko-lê-kok: Bo̍k-chong (穆宗) 4 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chiân Lê Tiâu Tāi-hêng Hông-tè (大行皇帝) 22 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
### Bô ji̍t-kî
* Đinh Phế Đế, Oa̍t-lâm lâng. 974 nî chhut-sì.
* Jayavarman 5-sè, Kampuchea lâng. Kampuchea kok-ông. 958 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1000 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Hâm-pêng (咸平) 3 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 18 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-tī (明治) 4 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-pó (長保) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Èng-thian (應天) 7 nî
* Ông Kun (王均): Hoà-sūn (化順) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 3 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 19 nî
*  Ko-lê-kok: Bo̍k-chong (穆宗) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chiân Lê Tiâu Tāi-hêng Hông-tè (大行皇帝) 21 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Lý Thài-chong, Oa̍t-lâm lâng. 1054 nî kòe-sin.
* Kàu-hông Gregorius 6-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 1048 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
Chu It-kùi

**Chu It-kùi** (Hàn-jī: ; 1690 nî - 1722 nî) sī Tâi-oân Chheng-tiâu sî-tāi Chu It-kùi Sū-kiāⁿ ê léng-tō-chiá.
Lee Na-young

**Lee Na-young** (Ko-lê-jī: ; 1979 nî 2 goe̍h 22 ji̍t chhut-sì) sī Hân-kok ê cha-bó͘ ián-goân. 

L
Nayoung
1020 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-hi (天禧) 4 nî
* Khè-tan: Khai-thài (開泰) 9 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 11 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-jîn (寬仁) 4 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 11 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 23 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 39 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 11 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 11 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
### Bô ji̍t-kî
* Ferdowsi, Samanid ông-tiâu si-jîn. 940 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
Telêmaco Borba

**Telêmaco Borba** sī ūi-tī Pa-se Paraná chiu ê chi̍t ê chū-tī-thé (*município*).

## Liân-kiat
* Koaⁿ-hong bāng-chām 

Lūi-pia̍t:Paraná ê chū-tī-thé
Chhit-hok-sîn

**Chhit-hok-sîn** (Hàn-jī: ) sī chhit ê tī Ji̍t-pún sìn-gióng lāi-bīn, pī jīm-ûi ē tòa-lâi hok-khì kap châi-ūn ê sîn-bêng.

In hun-pia̍t sī Pò͘-tē, Siū-ló-jîn, Hok-lo̍k-siū, Pî-sa-bûn-thian, Piān-châi-thian, Tāi-hek-thian iah-koh ū Hūi-pí-siū.
Pò͘-tē

:*Koan-hē Tâi-oân ê tē-hng, khòaⁿ [[Pò͘-tē-tìn]]; "pò͘-tē" ê goân ì-sù, khòaⁿ [[tē-á]].*

**Pò͘-tē** (Hàn-jī: ) sī Ji̍t-pún ê Chhit-hok-sîn chi-it; mā tiāⁿ-tiāⁿ hō-chòe **Pò͘-tē hôe-siūⁿ** () ia̍h-sī **Chhiò-hu̍t** ().
Jī-si̍p-sù-sú

**Jī-si̍p-sù-sú** (Hàn-jī: ) sī Tiong-kok kó͘-chá ta̍k-ê tiâu-tē phian-chōan ê 24 pún le̍k-sú-chheh, mā hō-chòe **Chèng-sú** ().

## Jī-si̍p-sù-sú
# Sú-kì
# Hàn-su
# Hiō Hàn-su
# Sam-kok-chì
# Chìn-su
# Sòng-su
# Lâm Chê-su
# Liông-su
# Tân-su
# Gūi-su
# Pak Chê-su
# Chiu-su
# Sûi-su
# Lâm-sú
# Pak-sú
# Kū Tông-su
# Sin Tông-su
# Kū Ngó͘-tāi-sú
# Sin Ngó͘-tāi-sú
# Sòng-sú
# Liâu-sú
# Kim-sú
# Goân-sú
# Bêng-sú
Ìn-tō͘ Kok-ka Gîn-hâng

**Ìn-tō͘ Kok-ka Gîn-hâng** (Eng-bûn: ) sī Ìn-tō͘ Mumbai ê chi̍t keng gîn-hâng, mā sī Ìn-tō͘ kok-lāi siōng tōa keng ê gîn-hâng; i ê siōng tōa kó͘-tong sī Ìn-tō͘ Chèng-hú.
Chū-iû Bîn-chú Jîn-bîn Tóng

**Chū-iû Bîn-chú Jîn-bîn Tóng** (Hô-lân-bûn: ), kán-chheng **VVD**, sī Hô-lân ê Pó-siú Chū-iû-chú-gī chèng-tóng.
Hô-lân chèng-tóng lia̍t-pió

Hô-lân ê chèng-tī sio̍k-î to-tóng-chè.
## Chèng-tóng
### Gī-hōe chèng-tóng

## Siong-koan

* Hô-lân chèng-tī
Mark Rutte

**Mark Rutte** (1967 nî 2 goe̍h 14 ji̍t chhut-sì) sī  Hô-lân Chū-iû Bîn-chú Jîn-bîn Tóng ê chèng-tī jîn-bu̍t. Rutte chū 2010 nî 10 goe̍h 14 ji̍t khai-sí chhut-jīm Hô-lân Siú-siòng.
Tan-be̍h chèng-tóng lia̍t-pió

Tan-be̍h ê chèng-tī sio̍k-î to-tóng-chè.
## Chèng-tóng
### Chú-iàu chèng-tóng

### Bô se̍k-chhù chèng-tóng
* E Chèng-gī Tóng (Retsforbundet)
* K Tan-be̍h Kiōng-sán Tóng (Danmarks Kommunistiske Parti)
* K Ki-tok-kàu Bîn-chú Tóng (Kristendemokraterne)
* U To̍k-li̍p Tóng (De Uafhængige)
* Y Chó-phài Siā-hōe Tóng (Venstresocialisterne)
* Z Chìn-pō͘ Tóng (Fremskridtspartiet)
* Å Tan-be̍h Bîn-cho̍k Siā-hōe Ūn-tōng

## Siong-koan

* Tan-be̍h chèng-tī
Siā-hōe bîn-chú

**Siā-hōe bîn-chú** (社會民主; Eng-bûn: ) sī chū 19 sè-kí bóe-kî kap 20 sè-kí chho͘-kî khai-sí chhut-hiān ê chi̍t chióng chèng-tī ê ì-sek hêng-thài. Siā-hōe bîn-chú sī chiông Marx-chú-gī hun-lî chhut-lâi ê chōe-chōe hun-chi chi-it. Siā-hōe bîn-chú chú-tiuⁿ thàu-kòe bîn-chú lâi chìn-hêng piàn-kek, kiàn-li̍p chi̍t ê hōng-hêng Siā-hōe-chú-gī ê siā-hōe.
Chèng-tī kong-phó͘

**Chèng-tī kong-phó͘** (Eng-bûn: ) sī the̍h-lâi chhek-liông kò-jîn chèng-tī li̍p-tiûⁿ kheng-hiòng kap ì-sek hêng-thài ê kang-khū. Tāi-to-sò͘ ê chèng-tī kong-phó͘ lóng pau-hâm chó-phài (khah óa Siā-hōe-chú-gī) kap iū-phài (khah óa Pó-siú-chú-gī) nn̄g tōa phài.
Pó-siú-chú-gī

**Pó-siú-chú-gī** (Eng-bûn: ) sī chi̍t khoán chi-chhî thoân-thóng siā-hōe ki-koan ê chèng-tī kiam siā-hōe tiat-ha̍k.
Kang Tóng (Hô-lân)

**Kang Tóng** (Hô-lân-bûn: ), kán-chheng **PvdA**, sī Hô-lân chi̍t ê Tiong-kan phian chó ê chèng-tóng. I sī Siā-hōe Tóng Kok-chè ê sêng-gôan.
Tē-jī-īⁿ (Hô-lân)

**Tē-jī-īⁿ** (Hô-lân-bûn: ) sī Hô-lân Kok-hōe ê hā-gī-īⁿ. Tē-jī-īⁿ ūi-tī Hái-gê, ū 150 ê se̍k-chhù.
Chū-iû Tóng (Hô-lân)

**Chū-iû Tóng** (Hô-lân-bûn: ) sī Hô-lân chi̍t ê Bîn-chhùi-chú-gī ê iū-phài chèng-tóng; kán-chheng **PVV**, tī 2006 nî sêng-li̍p.

## Le̍k-sú
Chū-iû Tóng ê chiân-sin sī Geert Wilders tī Tē-jī-īⁿ ê 1-lâng chèng-tóng. Chū-iû Tóng tī 2006 nî ê tāi-sóan tiong, tit-tio̍h 9 ê se̍k-chhù; chiâⁿ-chòe gī-hōe ê tē 5 tōa chèng-tóng, mā sī tē 3 tōa hóan-tùi-tóng. 2009 nî Au-chiu Gī-hōe sóan-kí, Chū-iû Tóng tit-tio̍h 25 se̍k lāi-bīn ê 4 se̍k, chiâⁿ-chòe tē 2 tōa tóng.

## Tóng-kang
Chū-iû Hân-kok Tóng

**Sin-kok-ka Tóng** (Ko-lê-jī: ) sī Tāi-hân Bîn-kok ê pó-siú-chú-gī chèng-tóng. Tóng ê gôan-miâ hō-chòe **Tāi-kok-ka Tóng** (), tī 2012 nî 2 goe̍h 13 ji̍t ê sî-chūn chèng-sek kái-miâ chòe **Saenuri Tóng**, ì-sù sī **Sin-sè-kài Tóng**; m̄-koh in ê Hàn-jī miâ-chheng sóan-te̍k sú-iōng **Sin-kok-ka Tóng**.

Sin-kok-ka Tóng bo̍k-chiân sī Hân-kok ê chip-chèng-tóng.
Chhun-mûi

***Chhun-mûi*** (Hàn-jī: ; Eng-bûn: **) sī 2015 nî ê chi̍t chhut Tâi-oân sî-tāi hì-chhut; iû Lîm Ú-hi, Hân Gî-pang, Ông Su-pêng, Khu Khái-úi, Iûⁿ Chú-gî kap Lí Phài-hiok niá-hâm chú-ián. Tī 2014 nî 7 goe̍h khai-hip, 9 goe̍h 24 ji̍t khai-kiàⁿ. N̂g Chì-siông ê sió-soat *[[Bāng-hiong]]* () sī *Chhun-mûi* ê gôan-tio̍h.

## Lōe-iông
*Chhun-mûi* ê kò͘-sū sī hoat-seng tī 1925 nî ê Tâi-oân.

## Ián-gôan

Lūi-pia̍t:Tâi-sī ê tiān-sī-kio̍k‎
Lūi-pia̍t:Tâi-oân Ji̍t-pún sî-tāi
Amélie Mauresmo

**Amélie Simone Mauresmo** (1979 nî 7 goe̍h 5 ji̍t chhut-sì) sī Hoat-kok chhut-sin ê the-ní-suh soán-chhiú.

Lūi-pia̍t:1979 nî chhut-sì
1. FC Köln

**1. FC Köln** sī chi̍t ê ūi-tī Tek-kok Nordrhein-Westfalen Köln ê kha-kiû kū-lo̍k-pō͘, tī 1948 nî ê sî-chūn sêng-li̍p; i mā sī Tek-kok Kha-kiû Kah-kip Liân-sài ê khai-ki kiû-tūi kiam tē-it kài koan-kun; lēng-gōa koh sī 3 kài Tek-kah kap 4 kài Tek-kok Chiok-hia̍p Poe ê koan-kun, kî-tiong pau-hâm tio̍h 1977/78 sài-kùi ê siang-liāu koan-kun; sī Tek-kah sêng-li̍p chho͘-kî siōng sêng-kong ê kiû-tūi. 1. FC Köln chū 1980 nî-tāi khai-sí hi-lám lo̍h-khì, koh bat tī 1999 nî kàng-kip; āu-lâi chiū it-ti̍t chāi kah-kip hām it-kip chi-kan phû-tîm.

## Chú-tiûⁿ


File:RheinEnergieStadion Köln 002.jpg|Gōa-hêng
File:RheinEnergie Stadion Köln Eingang.JPG|Ji̍p-kháu
File:FIFA WM06 Stadion Koeln.jpg|Lāi-pō͘
File:WM-Vorbereitungen 2006.JPG|Khòaⁿ-tâi


## Êng-ū

## Kiû-gôan

## Kiû-chheⁿ


*  Rainer Bonhof (1980—1983)
*  Klaus Fischer (1981—1984)
*  Thomas Hässler (1984—1990)
*  Bodo Illgner (1983—1996)
*  Morten Olsen (1986—1989)
*  Jürgen Kohler (1987—1989)
*  Pierre Littbarski (1978—1986; 1987—1993)
*  Youssef Mohamad (2007—2011)
*  Wolfgang Overath (1962—1977)
*  Lukas Podolski (2003—2006; 2009—2012)
*  Toni Polster (1993—1998)
*  Harald 'Toni' Schumacher (1972—1987)
*  Bernd Schuster (1978—1980)
*  Tony Woodcock (1979—1982; 1986—1988)
*  Okudera Yasuhiko (1977—1980)


## Chham-khó

## Liân-kiat
* 1. FC Köln ê koaⁿ-hong bāng-chām
Tek-kok Kha-kiû Kah-kip Liân-sài

**Tek-kok Kha-kiû Kah-kip Liân-sài** (Tek-bûn: ), kán-chheng **Tek-kah**, sī Tek-kok siōng kôan téng-kip ê kha-kiû sài-sū lūi-pia̍t. 1962 nî 7 goe̍h 28 ji̍t, iû Tek-kok Kha-kiû Chóng-hōe tī Dortmund sêng-li̍p. Sin-ûi Tek-kok Kha-kiû Liân-sài Hē-thóng chó͘-sêng ê chi̍t pō͘-hūn, Tek-kah ê ta̍k ki kiû-tūi lóng ài hām kî-thaⁿ só͘-ū ê kiû-tūi chìn-hêng pí-sài; chòe-āu, tit-tio̍h Tek-kok kha-kiû koan-kun ê kiû-tūi, ē-sái chham-ka Au-chiu Koan-kun Liân-sài; pâi-miâ tī siōng bóe-āu ê 2 ki kiû-tūi, ē kàng-kip chiâⁿ-chòe Tek-kok Kha-kiû It-kip Liân-sài ê kiû-tūi. Lēng-gōa, Tek-kah ê só͘-ū kiû-tūi lóng ū chham-ka Tek-kok Chiok-hia̍p Poe ê chu-keh.
FC Augsburg

**FC Augsburg** sī Tek-kok ê chi̍t ê kha-kiû kū-lo̍k-pō͘, kiû-tūi ūi-tī Bayern ê Augsburg.
FC Bayern München

**FC Bayern München** sī Tek-kok ê chi̍t ê kha-kiû kū-lo̍k-pō͘, kiû-tūi ūi-tī Bayern ê München.

## Chú-tiûⁿ


File:Allianz arena daylight Richard Bartz.jpg|Ji̍t-sî ê gōa-hêng
File:Allianz-Arena.blue.red.jpg|Àm-sî ê gōa-hêng
File:Allianz-Arena.ebenerdig.rang1-3.s.JPG|Kiû-tiûⁿ lāi-pō͘
Tāi-khián-chō VY

**VY Canis Majoris** (VY CMa) sī chi̍t lia̍p ke̍k-chhiau-kū-chheⁿ (hypergiant), tī thian-kiû téng ūi tī Tāi-khián-chō (Canis Major). I sī bo̍k-chêng só͘ chai siōng tōa ê seng-kiû, pòaⁿ-kèng tāi-iok 1,420 ± 120 thài-iôn poàⁿ-kèng (solar radius; siong-tong iok 1,976,640,000 kong-lí), lî tē-kiû ū 3,900 kng-nî.
Kán-hòa-jī

**Kán-hòa-jī** (簡化字) tī Hoâ-gí sio̍k-gí kóng kán-thé-jī (簡體字), sī Tiong-hoâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok, Sin-ka-pho kap Má-lâi-se-a--ê piau-chún su-siá bûn-jī. Chit khoán bûn-jī sī iû thoân-thóng Hàn-jī kán-hoà lâi--ê, thoân-thóng--ê jī chit-má Hoâ-gí hoán-koè--lâi kiò hoân-thé-jī (繁體字), m̄-kè tī Tiong-hoâ Bîn-kok (Tâi-oân) sī kiò chè chèng-thé-jī (正體字).
Hoân-thé-jī

**Hoân-thé-jī** (繁體字), **Chèng-thé-jī** (正體字), ia̍h-sī kiò chòe **Thoân-thóng Hàn-jī** (傳統漢字), sī Hàn-jī--ê thoân-thóng su-siá pit-ōe. Chit khoán bûn-jī sī Tâi-oân, Hiong-káng kap Ò-mn̂g--ê piau-chún su-siá bûn-jī, tī Tâi-oân, Tiong-hoa Bîn-kok chèng-hú hō-miâ in-ê hit thò piau-chún pán-pún kiò Chèng-thé-jī; tī Tiong-kok tāi-lio̍k, Sin-ka-pho kap Má-lâi-se-a chú-iàu hō chòe Hoân-thé-jī.

## Siong-koan
* Kū-jī-thé
Lí Chong-jîn

**Lí Chong-jîn** (李宗仁, ), piáu-jī **Tek-lîn** (德鄰), sī Tiong-hoâ Bîn-kok--ê 1--ê chèng-tī-ka kap hù-chóng-thóng, i ê jīm-kî chîng 1948 nî kàu 1954 nî.

Lūi-pia̍t:Tiong-hoâ Bîn-kok jîn-bu̍t (1912–1949 nî)
Tân Sêng

**Tân Sêng** (陳誠, ) sī Tiong-hoâ Bîn-kok--ê 1--ê chèng-tī-ka kap hù-chóng-thóng, i ê jīm-kî chîng 1954 nî kàu 1965 nî.
Giâm Ka-kàm

**Giâm Ka-kàm** (嚴家淦, ) sī Tiong-hoâ Bîn-kok--ê 1--ê chèng-tī-ka. I tī 1966 nî kàu 1975 nî sī hù-chóng-thóng, 1975 nî kàu 1978 nî sī chóng-thóng.
Siau Bān-tiông

**Siau Bān-tiâng** (蕭萬長, ) sī Tiong-hoâ Bîn-kok (Tâi-oân) ê 1--ê chèng-tī-ka kap hù-chóng-thóng, i ê jīm-kî chîng 2008 nî kàu 2012 nî.

## Chham-khó
Dalai Lama

**Dalai Lama** (Chōng-gí: ) sī Se-chōng Hu̍t-kàu Gelug-phài--ê 1--ê choán-sè thoân-sêng--ê tulku (hoa̍t-hu̍t).

Kin-á-ji̍t ê Dalai Lama sī Dalai Lama 14-sè.
Panchen Lama

**Panchen Lama** (Chōng-gí: ) sī Se-chōng Hu̍t-kàu Gelug-phài--ê 1--ê choán-sè thoân-sêng--ê tulku (hoa̍t-hu̍t).

Kin-á-ji̍t ê Panchen Lama sī Panchen Lama 11-sè. Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok sêng-jīn ê Panchen Lama 11-sè sī Gyaincain Norbu, Dalai Lama sêng-jīn ê sī Gedhun Choekyi Nyima.
Se-chōng Hu̍t-kàu

**Se-chōng Hu̍t-kàu** (Chōng-gí: བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།) sī hu̍t-kàu tī Se-chōng--ê 1--ê hun-chi.
Sòng Thài-chó͘

**Sòng Thài-chó͘** (宋太祖; ), pún-miâ **Tiō Khong-īn** (趙匡胤), sī Tiong-kok Sòng-tiâu ê khai-kok hông-tè.

Lūi-pia̍t:Sòng-tiâu hông-tè
K
Bod Tè-kok

**Bod Tè-kok** (Chōng-gí: ) mā kiò chè **Tibet Tè-kok**, sī Se-chōng le̍k-sú lāi-lé ê 1 ê tè-kok. Siú-to͘ sī Lhasa.

## Kok-ông
*Songtsen Gampo
*Mangsong Mangtsen
*Tridu Songtsen
*Me Agtsom
*Trisong Detsen
*Muné Tsenpo
*Mutik Tsenpo
*Sadnalegs
*Ralpacan
*Langdarma
Songtsen Gampo

**Songtsen Gampo** (Chōng-gí: , 605 nî – 649 nî) sī Bod Tè-kok ê 1-ê Tsen-po (kok-ông), 617 nî kàu 649 nî chāi-ūi.
Chōng-jîn Hêng-chèng Tiong-iong

**Chōng-jîn hêng-chèng tiong-iong** (Hàn-jī:藏人行政中央; Chōng-gí：བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་།), mā kiò tsò **Se-chōng liû-bông chèng-hú**, sī Se-chōng to̍k-li̍p ūn-tōng ê 1-ê ki-kòo, chèng-hú só͘-chāi-tē tī Ìn-tō͘ ê Dharamsala.

Se-chōng tī Tiong-hoâ Bîn-kok tāi-lio̍k sî-tāi (1912-1950) sī puànn to̍k-li̍p ê. 1950 nî Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok khai-sí thóng-tī Se-chōng, tap-ìng
hōo Chōng-jîn tsū-tī. Tān-sī 1959 nî Chōng-jîn tuì Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok put-buán, huat-tōng kik-bīng, sit-pāi liáu-āu Dalai Lama 14-sè kah 8 bān Chōng-jîn liû-bông Ìn-tō͘, keh-nî kiàn-li̍p **Chōng-jîn hêng-chèng tiong-iong**, tsú-iàu sī uī-tio̍h pó-hōo Se-chōng ê bûn-huà.

2011 nî, Chōng-jîn hêng-chèng tiong-iong uân-sîng bîn-tsú-huà, iû suán-kí suán-tshut líng-tō-jîn.
Dharamsala

**Dharamsala** sī Ìn-tō͘ Himachal Pradesh Kangra koān ê siâⁿ-chhī. Chiah siâⁿ-chhī sī Chōng-jîn hêng-chèng tiong-iong ê só͘-chāi-tē.
Trisong Detsen

**Trisong Detsen** (Chōng-gí: , 742 nî – 797 nî) sī Bod Tè-kok ê 1-ê Tsen-po (kok-ông), 755 nî kàu 797 nî chāi-ūi.
Langdarma

**Langdarma** (Chōng-gí: , 799 nî – 842 nî) sī Bod Tè-kok ê 1-ê Tsen-po (kok-ông), 838 nî kàu 842 nî chāi-ūi.
Panchen Lama 10-sè

**Panchen Lama 10-sè** (), hoat-miâ hō-chòe **Choekyi Gyaltsen** (), sī Se-chōng hu̍t-kàu ê 1-ê Tulku, iû 1949 nî kàu 1989 nî sī Gelug-phài--ê Panchen Lama.

|-
Se-chōng Ông-kok

**Se-chōng Ông-kok** () ia̍h-sī **Bod Ông-kok**, sī Se-chōng tī 1912 nî kàu 1951 nî chi-kan si̍t-chè chûn-chāi ê 1-ê to̍k-li̍p chèng-tī si̍t-thé. Chiah kok-kâ hō͘ Tiong-hôa Bîn-kok kiò chè „Se-chōng Tē-hng“ (西藏地方), m̄-kè Tiong-hôa Bîn-kok chèng-hú bô-hoat-tō͘ thóng-tī i.

1912 nî, Hàn-tē (漢地) hoat-seng Sin-hāi Kek-bēng, Boán-chheng bia̍t-bông, sêng-li̍p Tiong-hôa Bîn-kok. Dalai Lama 13-sè tī Lhasa soan-pò͘ Se-chōng to̍k-li̍p. Chiah kok-kâ tī Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn ê sî-hāu kap Nazi Tek-kok, Tāi-ji̍t-pún Tè-kok ê koan-hē bē-bái.

1950 nî, Tiong-kok Jîn-bîn Kái-hòng-kun hoat-tōng Chamdo Chiàn-e̍k, Se-chōng hō͘  i phah su. Dalai Lama 14-sè phài lâng khì Liân-ha̍p-kok khòng-kò Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok „chhim-lio̍k“, m̄-kò bô lâng chhap i. 1951 nî, Se-chōng chèng-hú kap Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok chèng-hú chhiam-tēng Cha̍p-chhit-tiâu hia̍p-gī, chèng-sek tâu-hâng, kái chè Tiong-kok ê Se-chōng Chū-tī-khu.
## Koh Khoàⁿ
*Se-chōng to̍k-li̍p ūn-tōng
*Chōng-jîn Hêng-chèng Tiong-iong
Dalai Lama 13-sè

**Dalai Lama 13-sè** (), hoat-miâ hō-chòe **Thubten Gyatso** (), sī Se-chōng hu̍t-kàu ê 1-ê Tulku, iû 1879 nî kàu 1933 nî sī Gelug-phài--ê Dalai Lama.

1912 nî, Hàn-tē (漢地) hoat-seng Sin-hāi Kek-bēng, Boán-chheng bia̍t-bông, sêng-li̍p Tiong-hôa Bîn-kok. I tī Lhasa soan-pò͘ Se-chōng to̍k-li̍p, kiàn-li̍p Se-chōng ông-kok.
Gyaincain Norbu

**Gyaincain Norbu** (, ) sī Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok sêng-jīn ê Panchen Lama 11-sè. Dalai Lama 14-sè sêng-jīn ê Panchen Lama 11-sè sī Gedhun Choekyi Nyima.
Panchen Lama 9-sè

**Panchen Lama 9-sè** (), hoat-miâ hō-chòe **Thubten Chökyi Nyima** (), sī Se-chōng hu̍t-kàu ê 1-ê Tulku, iû 1883 nî kàu 1937 nî sī Gelug-phài--ê Panchen Lama.
Sikkim Ông-kok

**Sikkim ông-kok** sī 1642 nî kàu 1975 nî chi-kan ê 1-ê ông-kok. 1975 nî 4 goe̍h 14 ji̍t, hō͘ Ìn-tō͘ bia̍t-bông, kái chè Ìn-tō͘ ê Sikkim Pang.

## Kok-ông (Chogyal)
*Phuntsog Namgyal
*Tensung Namgyal
*Chakdor Namgyal
*Gyurmed Namgyal
*Phuntsog Namgyal 2-sè
*Tenzing Namgyal
*Tshudpud Namgyal
*Sidkeong Namgyal
*Thutob Namgyal
*Sidkeong Tulku Namgyal
*Tashi Namgyal
*Palden Thondup Namgyal

## Koh khoàⁿ
*Sikkim
*Se-chōng
*Ladakh
*Bhutan
Tulku

**Tulku** (Chōng-gí: ) sī chí Se-chōng Hu̍t-kàu ê choán-sè siu-hēng--chiá.

## Koh khoàⁿ
*Rinpoche
Chögyel Phagpa

**Chögyel Phagpa** (, ) sī Se-chōng ê 1--ê chhut-miâ ê hoê-siūⁿ. I sī Goân-tiâu hông-tè Kublai ê sian-siⁿ.
Dalai Lama 5-sè

**Dalai Lama 5-sè** (), hoat-miâ hō-chòe **Lozang Gyatso** (), sī Se-chōng hu̍t-kàu ê 1-ê Tulku, iû 1617 nî kàu 1682 nî sī Gelug-phài--ê Dalai Lama.
Phô͘-sat

**Phô͘-sat** (菩薩) tī Hu̍t-kàu lāi-té chi ū kak-ngō͘ (覺悟) ê ū-chêng (有情) chiòng-seng (眾生).
Hu̍t

:*Hòa-ha̍k goân-sò͘ chhiáⁿ-khòaⁿ [[Hut-sò͘]].*

**Hu̍t** (佛) tī Hu̍t-kàu lāi-té sī chi ū hok-tek (福德) kap tì-huī (智慧) ê siu-hēng (修行) oân-boán--chiá (圓滿者).
Hôe-siūⁿ

**Hoê-siūⁿ** (和尚) sī chi Hu̍t-kàu ê cha-po͘ chhut-ke-lâng.

## Guap-oo liân-kiat
* Muho Noelke: What does it take to become a full-fledged Soto-shu priest and is it really worth the whole deal? Part 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9
* The Formation of Soto Zen Priests in the West, A Dialogue
Kang Chheng

**Kang Chheng** (江青, ) sī Tiong-kok Kiōng-sán Tóng léng-tō-jîn Mô͘ Te̍k-tong--ê cha-bó͘-lâng. I sī Tiong Kiōng ê Sì-lâng-pang chi it.
Hòa Kok-hong

**Hoà Kok-hong** (華國鋒, ), pún-miâ **So͘ Chù** (蘇鑄), sī Tiong-hoâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok ê 1-ê chèng-tī-ka kap Tiong-kok Kiōng-sán Tóng ê léng-tō-jîn.

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-
Lîm Piu

**Lîm Piu** (林彪, ) sī Tiong-hoâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok ê 1-ê chèng-tī-ka kap Tiong-kok Kiōng-sán Tóng ê léng-tō-jîn. I sī Tiong-hoâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok ê 10-tāi goân-sòe chi it.
Tiuⁿ Ko-lē

**Tiuⁿ Ko-lē** (張高麗, ), Choân-chiu Chìn-kang lâng, sī Tiong-hoâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok ê chèng-tī jîn-bu̍t.
Chu Iông-ki

**Chu Iông-ki** (朱鎔基, ), Ô͘-lâm Tn̂g-soa lâng, sī Tiong-hoâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok ê chèng-tī jîn-bu̍t. 1998 nî kàu 2003 nî sī Tiong-kok ê Kok-bū-īⁿ chóng-lí.

|-

|-

|-
Ông Kî-san

**Ông Kî-san** (王岐山, ), sī Tiong-hoâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok ê chèng-tī jîn-bu̍t. I sī Soaⁿ-sai Tāi-tông-chhī lâng, tī Soaⁿ-tang ê Chheng-tó-chhī chhut-sì.
Mangsong Mangtsen

**Mangsong Mangtsen** (Chōng-gí: , ? - 676 nî) sī Bod Tè-kok ê 1-ê Tsen-po (kok-ông), 650 nî kàu 676 nî chāi-ūi.
Tridu Songtsen

**Tridu Songtsen** (Chōng-gí: , ) sī Bod Tè-kok ê 1-ê Tsen-po (kok-ông), 676 nî kàu 704 nî chāi-ūi.
Ngô͘ Ú-sim

**Ngô͘ Ú-sim** (Hàn-jī: ; 1946 nî 9 goe̍h 22 ji̍t chhut-sì) sī Hiong-káng kap Hollywood ê tō-ián kiam pian-kio̍k. Chhut-sin Tiong-kok Kńg-chiu, tī Hiong-káng sêng-tióng.
Isikawa Rika

**Isikawa Rika** (Hàn-jī: ; Kana: ; 1985 nî 1 goe̍h 19 ji̍t chhut-sì) sī Ji̍t-pún ê cha-bó͘ koa-chhiú. Isikawa khah-chá sī Morning Musume ê sêng-gôan.
Khu Jio̍k-liông

**Khu Jio̍k-liông** (Hàn-jī: ; 1965 nî chhut-sì) sī Tâi-oân ê bàng-gà-ka kiam kì-lo̍k-phìⁿ tō-ián.

## Pêng-seng

## Chok-phín
### Bàng-gà

### Iáⁿ-sī

## Chham-khó
Ang-bó͘

**Ang-bó͘** () sī keng-kòe hun-lé ia̍h-sī hoat-lu̍t lâi kiàn-li̍p hun-in koan-hē ê chi̍t tùi cha-po͘ kap cha-bó͘; mā kiò-chòe **hu-chhe** () ia̍h-sī **hu-hū** ().
Waseda Tāi-ha̍k

**Waseda Tāi-ha̍k** () sī Ji̍t-pún Tang-kiaⁿ-to͘ ê chi̍t keng su-li̍p tāi-ha̍k; kán-chheng **Sōdai** ().
Murakami Haruki

**Murakami Haruki** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Chhun-siōng Chhun-sū**; 1949 nî 1 goe̍h 12 ji̍t chhut-sì) sī Ji̍t-pún ê sió-soat-ka kiam Bí-kok bûn-ha̍k ê hoan-e̍k-ka. Murakami chū 29 hòe khai-sí siá-chok, i ê tē-1 pō͘ chok-phín *[[Thiaⁿ Hong ê Koa-siaⁿ]]* chiū tit-tio̍h sin-jîn-chióng ê khéng-tēng; 1987 nî ê tn̂g-phiⁿ sió-soat *[[Nô͘-ui ê Chhiū-nâ]]* jiân-āu koh thiòng-siau 400-bān pún. Murakami ê siá-chok hong-keh chhim-chhim siū-tio̍h Se-iûⁿ chok-ka ê éng-hióng, chham Ji̍t-pún chiàn-āu ê ut-chut tîm-tāng bô-sáⁿ kāng-khóan.
Inoue Mao

**Inoue Mao** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Chéng-siōng Chin-iong**; 1987 nî 1 goe̍h 9 ji̍t chhut-sì) sī chhut-sin Ji̍t-pún Kanagawa-koān Yokohama-chhī ê cha-bó͘ ián-gôan.

I
I
I
Lūi-pia̍t:Liân-sio̍k Tiān-sī Siáu-soat ê chú-kak ián-oân
Mitusima Hikari

**Mitusima Hikari** (Ji̍t-bûn: ; 1985 nî 11 goe̍h 30 ji̍t chhut-sì) sī chit ūi chhut-sin Ji̍t-pún Okinawa-koān Okinawa-chhī ê cha-bó͘ ián-gôan kiam koa-chhiú.

M
M
M
Thiaⁿ Hong ê Koa-siaⁿ

***Thiaⁿ Hong ê Koa-siaⁿ*** (Ji̍t-bûn: ) sī Ji̍t-pún chok-ka Murakami Haruki ê sêng-miâ sió-soat chok-phín; tī 1979 nî 7 goe̍h 23 ji̍t hoat-piáu, iû Káng-tâm-siā chhut-pán hoat-hêng. *Thiaⁿ Hong ê Koa-siaⁿ* ê siau-lō͘ chhiau-kòe 200-bān chheh.
Han Hyo-joo

**Han Hyo-joo** (Ko-lê-jī: ; 1987 nî 2 goe̍h 22 ji̍t chhut-sì) sī Lâm Hân ê cha-bó͘ ián-goân kiam model.
 

H
H
H
Tanaka Yûko

**Tanaka Yûko** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Tiân-tiong Jū-chú**; 1955 nî 4 goe̍h 29 ji̍t chhut-sì) sī chi̍t-ūi chhut-sin Ji̍t-pún Tāi-pán-hú Ikeda-chhī ê cha-bó͘ ián-gôan. 1983 nî, Tanaka in-ūi ián-chhut NHK ê Liân-sio̍k TV Sió-soat *[[Osin]]*, tit-tio̍h sè-kài kui-bô͘ ê ti-miâ-tō͘. Tanaka lo̍h-bóe tī 1989 nî 11 goe̍h 12 ji̍t kap Sawada Kenji kiat-hun, hiān-sî hō-chòe **Sawada Yûko** (). 2011 nî 11 goe̍h, Tanaka tit-tio̍h Chí-siū Po-chiong.

## Chok-phín
### Tiān-iáⁿ

### Tiān-sī-kio̍k

### Phòe-im

## Ti̍t-chióng

## Siong-koan
* Osin

T
T
T
Lūi-pia̍t:Liân-sio̍k Tiān-sī Siáu-soat ê chú-kak ián-oân
Kang-lâng Lî-khui Lumière Kang-tiûⁿ

***Kang-lâng Lî-khui Lumière Kang-tiûⁿ*** (Hoat-gí: La Sortie de l'Usine Lumière à Lyon), mā kiò **Lî-khui Kang-tiuⁿ**, sī 1895 nî Hoat-kok ê o͘-pe̍h bô-siaⁿ iáⁿ-phìⁿ. Chè-chō chiá sī Louis Lumière, lōe-iông sī kì-lo̍k kang-tiuⁿ chhut-kháu hā-pan ê chêng-hêng, tn̂g-tō͘ 1 hun-cheng. 

Lî-khui Kang-tiuⁿ sī Lumière Hiaⁿ-tī ê thâu chit chhut chok-phín, sūi-jiân m̄-sī siāng chá ê tiān-iáⁿ, chóng mā sī chá-kî tiāⁿ-iáⁿ ê tāi-piáu chi it.
Ebihara Yuri

**Ebihara Yuri** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Thùi-gôan Iú-lí**; 1979 nî 10 goe̍h 3 ji̍t chhut-sì) sī chhut-sin Ji̍t-pún Miyazaki-koān Miyazaki-chhī ê cha-bó͘ model kiam ián-gôan. Ebihara in-ūi tam-jīm Sió-ha̍k-kóan chhut-pán ê *[[AneCan]]* lí-sèng cha̍p-chì model lâi chhut-miâ.

E
Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún cha-bó͘ model
Khì-chúi

**Khì-chúi** sī chi̍t lūi ím-liāu, it-poaⁿ chú-iàu sêng-hun sī thòaⁿ-sng chúi lām thn̂g kap phang-liāu. Pí-lūn ramune, sah-suh kap cola lóng sǹg sī khì-chúi.
La-mú-neh

**La-mú-neh** (ji̍t. ラムネ *ramune*) sī chi̍t khoán Ji̍t-pún khì-chúi, khah-chá tī Tâi-oân mā chin liû-hêng. La-mú-neh thoân-thóng ê pau-chong tī kân-á kháu lāi-té-pêng ū thah chi̍t lia̍p po-lê chu-á.

## Gí-goân
Ji̍t-gí ê *ramune*, goân-té sī tùi Eng-gí ê *lemonade* (lê-móng-chúi) choán--kòe-ê.

Lūi-pia̍t:Ím-liāu
Hisaisi Jô

**Hisaisi Jô** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Kiú-se̍k Jiōng**; Eng-bûn: ; 1950 nî 12 goe̍h 6 ji̍t chhut-sì) sī chhut-sin Ji̍t-pún Nagano-koān Nakano-chhī ê chi̍t-ūi im-ga̍k-ka. Hisaisi ê pún-miâ hō-chòe **Fujisawa Mamoru** (). Hisaisi chū Kok-li̍p Im-ga̍k Tāi-ha̍k chok-khek-kho pit-gia̍p, sī chi̍t-ūi chôan-lêng ê im-ga̍k-ka, tông-sî sin-kiam chok-khek-ka, pian-khek-ka, chí-hui-ka kap kǹg-khîm-ka.

Hisaisi ê gē-miâ sī gôan-chū i ê ngó͘-siōng () Quincy Jones. Hisaisi kò-jîn chú-iàu ê im-ga̍k o̍ah-tāng sī tam-jīm tiān-iáⁿ phòe-ga̍k ê khang-khòe ûi-chú; te̍k-pia̍t sī hām Miyazaki Hayao, Kitano Takesi kap Ōbayasi Nobuhiko chia-ê tō-ián ha̍p-chok. Tī 2010 nî chìn-chêng, Hisaisi pat tit-tio̍h 7-pái Ji̍t-pún Akademi Sióng ê khéng-tēng. 2009 nî, i chiâⁿ-chòe Chí-siū Po-chiong ê ti̍t-chióng-jîn.
Adati Rika

**Adachi Rika** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-gí: **Chiok-li̍p Lê-hoa**; Kana: ; 1992 nî 10 goe̍h 16 ji̍t chhut-sì) sī chhut-sin Ji̍t-pún Nagasaki-koān ê chi̍t-ūi cha-bó͘ ián-gôan kiam model; i ê keng-chè kong-si sī Horipro.

A
A
A
A
Adati Yumi

**Adachi Yumi** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **An-ta̍t Iū-si̍t**; 1981 nî 9 goe̍h 14 ji̍t chhut-sì) sī Ji̍t-pún ê koa-chhiú kiam ián-gôan. Adachi ê pún-miâ hō-chòe **Hasegawa Yumi** (). Chhut-sinTang-kiaⁿ-to͘ ê Taitô-khu,  chū Horikosi Ko-téng Ha̍k-hāu  pit-gia̍p.

A
A
A
Coca-Cola

**Coca-Cola** sī khì-chúi ê pâi-chú, Cola ê chi̍t khoán, seng-sán-chiá sī Coca-Cola Kong-si, tī Eng-gí mā tiāⁿ hong kiò chò **Coke**.
Ko͘ Chín-hú

**Ko͘ Chín-hú** (Hàn-jī: ; 1917 nî 1 goe̍h 6 ji̍t - 2005 nî 1 goe̍h 3 ji̍t) sī Tâi-oân chiàn-āu chin chhut-miâ ê khì-gia̍p-ka. Chhut-sin Lo̍k-káng Ko͘-ka, lāu-pē sī Ji̍t-pún sî-tāi ê kùi-cho̍k gī-ôan Ko͘ Hián-êng; sió-tī sī Tâi-oân to̍k-li̍p ê ūn-tōng-chiá Ko͘ Khoan-bín.
Aizawa Sayo

**Aizawa Sayo** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Siong-te̍k Sa-sè**; 1978 nî 7 goe̍h 24 ji̍t chhut-sì) sī chhut-sin Ji̍t-pún Hirosima-koān Hirosima-chhī ê chi̍t-ūi cha-bó͘ ián-gôan, model kiam chú-chhî-jîn.

A
A
A
Kago Ai

**Kago Ai** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Ka-hō͘ A-i**; ) sī chi̍t-ūi chhut-sin Ji̍t-pún Nara-koān Yamatotakada-chhī ê cha-bó͘ koa-chhiú kiam ián-gôan. Khah-chá ê Kago sī lú-chú thôan-thé Morning Musume kap W ê sêng-gôan. Kago lo̍h-bóe in-ūi chia̍h-hun hō͘ mûi-thé lia̍h-pau, i kap Tsuji Nozomi ê thôan-thé W pī-pek kái-sàn.

K
K
K
Kimura Yosino

**Kimura Yosino** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Bo̍k-chhun Ka-nái**; 1976 nî 4 goe̍h 10 ji̍t chhut-sì) sī chi̍t-ūi Ji̍t-pún ê cha-bó͘ koa-chhiú kiam ián-gôan. Chhut-sin Eng-kok Lûn-tun, tī Ji̍t-pún Tang-kiaⁿ Setagaya-khu sêng-tióng. Hām Higasiyama Noriyuki kiat-hun liáu-āu, kái-miâ **Higasiyama Yosino** ().

K
K
K
Renbutu Misako

**Renbutsu Misako** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Liân-hu̍t Bí-sa-chú**; 1991 nî 2 goe̍h 27 ji̍t chhut-sì) sī chi̍t-ūi chhut-sin Ji̍t-pún Tottori-koān Tottori-chhī ê cha-bó͘ ián-gôan kiam koa-chhiú. Chū Horikosi Ko-téng Ha̍k-hāu kap Shirayuri Tāi-ha̍k pit-gia̍p.

R
R
R
Bae Doona

thumb|Bae Doona
**Bae Doona** (Ko-lê-jī: ; 1979 nî 10 goe̍h 11 ji̍t chhut-sì) sī chi̍t-ūi Hân-kok ê cha-bó͘ ián-gôan.

P
P
P
T
Lee Soo-kyung

**Lee Soo-kyung** (Ko-lê-jī: ; 1982 nî 3 goe̍h 13 ji̍t chhut-sì) sī chi̍t-ūi Hân-kok ê cha-bó͘ ián-gôan.

L
L
S
Jang Jin-young

**Jang Jin-young** (Hàn-jī: ; Ko-lê-jī: ; ) sī chi̍t-ūi Hân-kok ê cha-bó͘ ián-gôan. 2009 nî, Jang Jin-young in-ūi ūi-gâm ín-khí ê sīn-soe-kia̍t kòe-sin.

T
C
Ngô͘ Bēng-ta̍t

**Ngô͘ Bēng-ta̍t** (Hàn-jī: ; ) sī Hiong-káng--ê 1--ê chhut-miâ--ê ián-oân. I tī Tiong-kok Hok-kiàn--ê Ē-mn̂g chhut-sì.

## Chham-khó
Jang Ja-yeon

**Jang Ja-yeon** (Ko-lê-jī: ; 1980 nî 1 goe̍h 25 ji̍t - 2009 nî 3 goe̍h 7 ji̍t) sī chi̍t-ūi Hân-kok cha-bó͘ ián-gôan. 2009 nî, in-ūi chū-sat sin-bông, kiat-hoat Hân-kok ián-gē-khoan ê chōe-chōe sèng chhiú-bûn.

T
T
T
C
Kim Yeo-jin

**Kim Lē-tin** (Ko-lê-jī: ; 1972 nî 6 goe̍h 24 ji̍t chhut-sì) sī chi̍t-ūi Hân-kok ê cha-bó͘ ián-gôan. I tī 2004 nî kap Kim Jin-min kiat-hun.

K
K
L
Nicole Kidman

**Nicole Kidman** (Eng-bûn: ; ) sī Bí-kok ê cha-bó͘ ián-goân. Tī Hawaiʻi Honolulu chhut-sì, sè-hàn-sî tòe pē-bú î-bîn kàu Australia Melbourne seng-o̍ah.
Sawano Hiroyuki

**Sawano Hiroyuki** (Hàn-jī: ; Kana: ; Bân-lâm-gí: **Te̍k-iá Hông-chi**; ) sī chi̍t-uī Ji̍t-pún ê chok-khek-ka.
Larysa Bakurova

**Larysa Bakurova** (O-khek-lân-bûn: ; ) sī chhut-sin O-khek-lân ê Tâi-oân cha-bó͘ model kiam ián-goân. Bakurova ê Hàn-jī-miâ hō-chòe **Sūi-sa** (). Bakurova ê lāu-pē sī O-khek-lân-lâng, lāu-bú sī Hi-lia̍p-lâng. I ê ha̍k-le̍k sī Odessa Chiu-li̍p Keng-chè Tāi-ha̍k ê se̍k-sū. Chū 2013 nî khai-sí, Bakurova chhú-tit Tâi-oân ê ki-liû-chèng, chèng-sek kui-hòa chiâⁿ-chòe Tâi-oân-lâng.

B
B
B
Huzii Rina

**Huzii Rina** (Ji̍t-bûn: ; Kana: ; Eng-bûn: ; ) sī chi̍t-ūi chhut-sin Ji̍t-pún Tang-kiaⁿ-to͘ ê cha-bó͘ model kiam koa-chhiú.

Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún cha-bó͘ ián-goân
Ôhasi Nozomi

**Ōhasi Nozomi** (Ji̍t-bûn: ; ) sī chi̍t-ūi Ji̍t-pún ê cha-bó͘ tông-seng, ián-gôan, koa-chhiú kiam phòe-im-gôan.
Satō Takeru

**Satō Takeru** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-bûn: **Chó-têng Kiān**; ) sī chhut-sin Ji̍t-pún Saitama-chhī ê cha-po͘ ián-gôan.
Hirahara Ayaka

**Hirahara Ayaka** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-bûn: **Pêng-gôan Lêng-hiong**; ) sī chi̍t-ūi chhut-sin Ji̍t-pún Tang-kiaⁿ ê cha-bó͘ koa-chhiú kiam Saxophone ián-chàu-ka.
Son Dam-bi

**Son Dam-bi** (Ko-lê-jī: ; ) sī chi̍t-ūi chhut-sin Hân-kok Siú-ní ê cha-bó͘ koa-chhiú kiam model.
Den Kenzirô

**Den Kenzirô** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-bûn: **Tiân Kiān-tī-lông**; ) sī tē 8-jīm ê Tâi-oân Chóng-tok.

## Chhut-sin

## Keng-le̍k

## Sí-bông

## Nî-phó͘
Utida Kakiti

**Utida Kakiti** (内田 嘉吉, 1866 nî 10 goe̍h 12 ji̍t - 1933 nî 1 goe̍h 3 ji̍t) sī tē 9-jīm Tâi-oân Chóng-tok.
Kamiyama Mannosin

**Kamiyama Mannosin** (上山 満之進, 1869 nî 9 goe̍h 27 ji̍t - 1938 nî 7 goe̍h 30 ji̍t) sī tē 11-jīm Tâi-oân Chóng-tok.
Kawamura Takezi

**Kawamura Takezi** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-bûn: **Chhoan-chhun Tek-tī**; ) sī tē 12-jīm ê Tâi-oân Chóng-tok.
Isizuka Eizô

**Isizuka Eizô** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-bûn: **Se̍k-thióng Eng-chông**; ) sī tē 13-jīm ê Tâi-oân Chóng-tok.
Tâi-oân Chóng-tok

**Tâi-oân Chóng-tok** (臺灣總督) sī Ji̍t-pún sî-tāi Tâi-oân ê chòe-ko tióng-koaⁿ, iû Thian-hông chí-phài.

## Le̍k-jīm

* Kabayama Sukenori 
* Katsura Tarô 
* Nogi Maresuke 
* Kodama Gentarô 
* Sakuma Samata 
* Andô Sadayosi 
* Akasi Motozirô 
* Den Kenzirô 
* Utida Kakiti 
* Izawa Takio 
* Kamiyama Mannosin 
* Kawamura Takezi 
* Isizuka Eizô 
* Ôta Masahiro 
* Minami Hirosi 
* Nakagawa Kenzô 
* Kobayasi Seizô 
* Hasegawa Kiyosi 
* Andô Rikiti

## Siong-koan
*Tâi-oân Chóng-tok-hú

Lūi-pia̍t:Tâi-oân Ji̍t-pún sî-tāi ê koaⁿ-chit
Hukatu Eri

**Hukatsu Eri** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-bûn: **Chhim-chin Hōe-lí**; ) sī chi̍t-ūi Ji̍t-pún ê cha-bó͘ ián-goân kiam koa-chhiú.

Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún cha-bó͘ ián-goân
Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún cha-bó͘ koa-chhiú
Lūi-pia̍t:Liân-sio̍k Tiān-sī Siáu-soat ê chú-kak ián-oân
Kanakanavu-cho̍k

**Kanakanavu-cho̍k** sī Tâi-oân--ê goân-chū-bîn-cho̍k chi it. In ê chāi-tē giân-gí sī Kanakanavu-gí.
Choi Ji-woo

**Choi Ji-woo** (Ko-lê-jī: ; ) sī chi̍t-ūi Hân-kok ê cha-bó͘ ián-gôan. Pún-miâ hō-chòe **Choe Mi-hyang** ().

C
Itano Tomomi

**Itano Tomomi** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-bûn: **Pán-iá Iú-bí**; ) sī chi̍t-ūi chhut-sin Ji̍t-pún Kanagawa-koān Yokohama-chhī ê cha-bó͘ model kiam koa-chhiú. Itano í-chá sī AKB48 ê chú-iàu sêng-gôan.

I
I
I
U15 (Tek-kok tāi-ha̍k)

**U15** () sī Tek-kok ê chi̍t-ê tāi-ha̍k liân-bêng. Tī 2012 nî 10 goe̍h 12 ji̍t sêng-li̍p, lóng-chóng ū 15-keng tāi-ha̍k ka-ji̍p.

## Sêng-gôan
*Berlin Chū-iû Tāi-ha̍k
*Berlin Humboldt Tāi-ha̍k
*Bonn Tāi-ha̍k
*Frankfurt Goethe Tāi-ha̍k
*Freiburg Tāi-ha̍k
*Göttingen Tāi-ha̍k
*Hamburg Tāi-ha̍k
*Heidelberg Tāi-ha̍k
*Köln Tāi-ha̍k
*Leipzig Tāi-ha̍k
*Mainz Tāi-ha̍k
*München Tāi-ha̍k
*Münster Tāi-ha̍k
*Tübingen Tāi-ha̍k
*Würzburg Tāi-ha̍k
Frankfurt Goethe Tāi-ha̍k

**Frankfurt Goethe Tāi-ha̍k** () sī Tek-kok Frankfurt ê chi̍t-keng kong-li̍p chong-ha̍p tāi-ha̍k.
Leipzig Tāi-ha̍k

**Leipzig Tāi-ha̍k** () sī Tek-kok Sachsen Leipzig ê chi̍t keng kok-li̍p tāi-ha̍k. Chū 1409 nî khí-chō kàu-taⁿ.
Tang-kiaⁿ Thah

**Tang-kiaⁿ Thah** (Ji̍t-bûn: ; Eng-bûn: ) sī Ji̍t-pún Tang-kiaⁿ-to͘ ê chi̍t-ê thah-kiàn-tio̍k .
Eva Green

**Eva Green** (Hoat-bûn: ; ) sī chi̍t-ūi Iû-thài-è ê Hoat-kok cha-bó͘ tiān-iáⁿ ián-goân kiam model.
Ayaka

**Iida Ayaka** (Hàn-jī: ; Bân-lâm-bûn: **Hoān-tiân Hiàn-hiong**; ) sī chi̍t-ūi chhut-sin Ji̍t-pún Tāi-pán-hú Moriguti-chhī ê koa-chhiú. Ayaka ê ang-sài sī Mizusima Hiro, nn̄g-lâng tī 2009 nî kiat-hun.
Tohoku Tāi-ha̍k

**Tohoku Tāi-ha̍k** (; Hô-ló-bûn: *Tang-pak Tāi-ha̍k*) sī chi̍t keng Ji̍t-pún Sendai-chhī ê kok-li̍p tāi-ha̍k. Tī 1907 nî ê sî-chūn khí-chō, khah-chá hō-chòe **Tohoku Tè-kok Tāi-ha̍k** ().

T
Ho̍k-tàn Tāi-ha̍k

**Ho̍k-tàn Tāi-ha̍k** (復旦大學) sī Tiong-kok Siōng-hái-chhī ê chi̍t keng kong-li̍p tāi-ha̍k.
Krystal Jung

**Chrystal Soo Jung** (), Hân-kok-miâ **Jeong Su-jeong** (), sī chhut-sin Bí-kok California ê chi̍t-ūi Hân-kok cha-bó͘ koa-chhiú, ián-goân, bú-chiá kiam chú-chhî-jîn. I ê gē-miâ hō-chòe **Krystal** ().

## Goā-pō͘ liân-kiat
* 
* 

T
T
T
S
T
Python

**Python** sī chi̍t khoán ko-chân-kip (high-level) têng-sek gí-giân. Siat-kè ê lí-sióng hâm khó-tha̍k-sèng (*readability*), kiam ē-sài ēng (pí-kàu chhin-chhiūⁿ C gí-giân) khah chió ê pian-bé lâi siá chhut su-iàu ê lō͘-iōng téng-téng.

Python tāi-seng sī 1989 nî Guido van Rossum ūi tio̍h siat-kè thang thè-ōaⁿ ABC gí-giân ê gí-giân, beh ēng tī Amoeba chit khoán chok-gia̍p hē-thóng ē-té. Van Rossum sī Python ê chú-iāu chok-chiá, sī Python gí-giân khai-hoat ê chú-chhî-chiá.

Python siāng-chá sī tī 1990 nî hoat-piáu, miâ sī tùi Eng-kok ê chhiò-khoe gē-jîn cho͘-ha̍p Monty Python hō--lâi-ê.

Python 3.x tī 2008 nî thui-chhut, chóng-sī Python 2.x mā koh chin phó͘-phiàn pēng-chhiá siū kái-sin.

## Chham-khó

## Chham-khó bûn-hiàn

* 
* 
* 
* 

## Gōa-pō͘ liân-kiat

* 
* 
* Awesome Python
* Real Python Tutorials
* programingz － Learn Python Programming
* w3schools － Python Tutorial
* Tutlane － Learn Python Programming Online
Gertrude Bell

**Gertrude Margaret Lowthian Bell** (1868 nî 7 goe̍h 14 ji̍t - 1926 nî 7 goe̍h 12 ji̍t) sī Eng-kok ê chok-ka, lú-hêng-ka, koaⁿ-goân, kiam khó-kó͘-ha̍k-ka. I tùi hiān-tāi Tiong-tang chin ū éng-hióng, kap T. E. Lawrence chò-hóe pang-chō Hashemite sī-cho̍k tī Iok-tàn kap Iraq ê kiàn-li̍p.
T. E. Lawrence

**Thomas Edward Lawrence** (1888 nî 8 goe̍h 16 ji̍t - 1935 nî 5 goe̍h 19 ji̍t) sī Eng-kok ê lio̍k-kun kun-koaⁿ kiam khó-kó-ha̍k-chiá. I tī Sinai kap Palestine Chok-chiàn (Sinai and Palestine Campaign) kî-kan kap A-lá-pek hoán-khòng Ottoman tiong khan-sòaⁿ ê kak-sek chi ū-miâ, āu-lâi 1962 nî ū chi̍t chhut chò i sū-chek ê tiān-iáⁿ A-lá-pek ê Lawrence (Lawrence of Arabia).
Hanasaku Iroha

***Hanasaku Iroha*** (Ji̍t-gí: , Hàn-gí: ***Hoe Khui Bu̍t-gú***(花開物語)) sī Ji̍t-pún ê goân-chhòng tōng-oē. Iû P.A.Works chè-chok.
## Kò͘-sū
Chhut-sin tī Tang-kiaⁿ ê chú-kak Siông-chiân Sū-hoa sī chi̍t-ê siūⁿ-beh kap "chit-má ê ka-kī" bô kāng-khoán ê 16 hoè cha-bó͘ ko-tiong-siⁿ.Ū-chi̍t-kang, i pī-pek kàu in a-má khui ê un-choâⁿ lú-koán chia̍h-thâu-lō͘. Tī hia, i tú-tio̍h pah-pah-koán ê lâng.
## Jîn-bu̍t
;Siông-chiân Sū-hoa (Matsumae Ohana)
:I sī chit-ê ū-oa̍h-la̍t koh chek-ke̍k lo̍k-koan ê cha-bó͘-gín-a. Tī in a-bú kap lâm-pêng-iú cháu-lō͘ láu-āu, tio̍h ka-kī káu a-má khui ê un-choâⁿ lú-koán "Hí-chhùi-chong" toà.
;Ho̍k-lâi Bîn-chú (Tsurugi Minko)
:I tī "Hí-chhùi-chong" chò chóng-pò͘-sai ê sai-á, mā toà tī hia. I chi̍t-khai-sí bô kah-ì Sū-hoa, koh kiò i ah-kiáⁿ-nn̄g (hobiron), m̄-koh āu-lâi mā tòng-chò i si pêng-iú.
;Ap-súi Chhài-chú (Oshimizu Nako)
:Hí-chhùi-chong ê ha̍k-siⁿ-á-kang. Chin kiaⁿ-siⁿ-hūn.
;Hô-chhong Kiat-beng (Wakura Yuina)
:Keh-pià Ho̍k-ok Lú-koán ê cha-bó͘-kiáⁿ. Kap Sū-hoa hām Bîn-chú sî tông-chhong.
;Chéng-chhun Hàu-it (Tanemura Kōichi)
:Sū-hoa ê ho-pêng-iú. I tī Sū-hoa beh lī-khui Tang-kiaⁿ ê sî tùi i kò-pe̍h, m̄-koh kiaⁿ thiaⁿ-tio̍h i ê hoê-hok, tio̍h liu--khì--ah.
;Sù-si̍p-bān Chhùi (Shijiman Sui)
:Sū-hoa ê a-má, Hí-chhùi-chong ê thâu-ke-niû. I tùi i ê oân-kang chioh giâm-keh.
;Lûn-tó Pa (Wajima Tomoe)
:Hí-chhùi-chong ê nè-chiàng. Tiāⁿ-tiāⁿ hō͘ in lāu-bú thê-chhéⁿ ài chhoē chi̍t-ê ang hó kiat-hun.
;Sù-si̍p-bān Iân (Shijiman Enishi)
:Sū-hoa ê a-kū. Sè-hàn ê sî tiāⁿ-tiāⁿ hō͘ in a-chí ki-hu.
;Kiong-gān Thiat (Miyagishi Tōru)
:Hí-chhùi-chong ê siàu-liân chóng-pò͘-sai. Tī chàu-kha kā Bîn-chú chí-tō.
;Hū-kian Liân-jī (Togashi Renji)
:Hí-chhùi-chong ê schóng-pò͘-sai. Bīn-iông giâm-siok, bô-oē-bô-kù. Tī Hí-chhùi-chong chia̍h-thâu-lō͘ oá-beh 20 tang.
;Chhoan-kho Chông-chú (Kawajiru Takako)
:Iân ê tāi-ha̍k tông-chhong. Āu-lâi kap i kiat-hun, piān-chò Sū-hoa ê a-kīm.
## Mûi-thé
### Tōng-oē
*Hanasaku Iroha* ū 26 chi̍p, iû P.A.Works chè-chok, Ang-têng Chin-jū tō-ián. Chit-chhut 2011 nî 4 goe̍h kàu 6 goe̍h tī Ji̍t-pún ê Tokyo MX hòng-sàng. Hē-lia̍t kò͘-sêng sī Kong-tiân Mâ-lí, Koan-kháu Ko-nāi-bī chù Gān-tiân Mel ê goân-àn siat-kè jîn-bu̍t. Im-hióng chí-tō sī Bêng-tiân-chhoan Jîn, chè-chok im-ga̍k ê sī Pin-kháu Sí-lông.
### Bàng-gah
*Kāng-miâ kái-phian ang-á-tô͘ tī    ê 2010- nî 12-ge̍h hō khai-sí liân-chài, Chhian-tiân Oē-jîn choh oē. 
*  tī 2011- nî 7-ge̍h-1-ji̍t-khí tī Web Comics Gekkin bāng-lō͘ liân-chài, Sè-soat Sûn choh oē.
### Tiān-iáⁿ
  
2013 nî 3-ge̍h-9-ji̍t khai-sí Se̍k-chhoan-koān lāi ê 4 ê kio̍k-tiûⁿ poaⁿ, tâng-nî 3-ge̍h-30-ji̍t choân-kok hòng-sàng. Chú-iàu kang-chok jîn-oân kap tam-tng  siaⁿ-iu ham tiān-sì-pán kâng-khoán. ' Goá siūⁿ-beh koh-khah hiáⁿ-ba̍k …… !'  Oân-choân sin chò ê loē-iông, biâu-su̍t seh-tōng-chè chìn-chêng ê chhiu-ji̍t só͘-hoat-seng ê tāi-chì.
## Goā-pō͘ liân-kiat
* Hoe-khui Bu̍t-gí tiān-sī tōng-oē koaⁿ-bāng  
* ke̍k-tiûⁿ-pán Hoe-khui Bu̍t-gí HOME SWEET HOME koaⁿ-bāng  
* Hoe-khui Bu̍t-gí koaⁿ-bāng blog
*    
* JPHK.WIKI
Sî-sek

**Sî-sek** (hàn. 時式; eng. *fashion* ""; hoat. *mode*) ia̍h **sî-iūⁿ** (-樣), **sî-khoán** (-款); he̍k-chiá **sî-mo͘** (-髦), **sî-siōng** (-尚) sī sî-sio̍k liû-hêng ê chhēng-chhah kap sú-iōng mi̍h-kiāⁿ ê khoán-sek. Sî-sek tī siā-hōe siōng piáu-hiān lâng ê sèng-chit, seng-oa̍h ê hong-sek koh ū siā-hōe, keng-chè kap bûn-hòa pōe-kéng.

Sî-sek, nā chiàu *fashion* tī Eng-kok ha̍k-su̍t khan-bu̍t *[[Fashion Theory]]* só͘ tēng ê chi̍t khoán ì-sù, ē-tàng kóng sī "kū-thé-hòa ê sin-hūn ê bûn-hòa kiàn-chō" (*the cultural construction of the embodied identity*).

## Chham-khó
Dômoto Kôiti

**Dômoto Kôiti** (Hàn-jī: ; Hô-ló-bûn: **Tông-pún Kong-it**; ) sī chhut-sin Ji̍t-pún Hyôgo-koān Asiya-chhī ê chi̍t-ūi cha-po͘ koa-chhiú, ián-goân kiam chú-chhî-jîn. Tī 1993 nî, kap Dōmoto Tsuyosi chó͘-sêng KinKi Kids.
Muraoka Hanako

**Muraoka Hanako** (Hàn-jī: ; Hô-ló-bûn: **Chhun-kong Hoa-chú**; ) sī chi̍t-ūi chhut-sin Ji̍t-pún Yamanasi-koān Kôhu-chhī ê hoan-e̍k-ka kiam jî-tông bûn-ha̍k chok-ka. I ê pún-miâ hō-chòe **Annaka Hana** ().
Ji Sung

**Ji Sung** (Ko-lê-jī: ; ) sī chi̍t-ūi Hân-kok ê cha-po͘ ián-goân. Pún-miâ hō-chòe **Gwak Tae-geun** (). I hām Lee Bo-young nn̄g-lâng tī 2013 nî kiat-hun.
Kim Ah-joong

**Kim Ah-joong** (Ko-lê-jī: ; ) sī chhut-sin Hân-kok Siú-ní ê chi̍t-ūi cha-bó͘ ián-goân.

K
A
SKY (tāi-ha̍k)

**SKY** sī Hân-kok 3-keng tāi-ha̍k ê kán-chheng. Hun-pia̍t sī:
*Seoul Tāi-ha̍k-hāu ()
*Ko-lê Tāi-ha̍k-hāu ()
*Yonsei Tāi-ha̍k-hāu ()
Kok-li̍p Sêng-kong Tāi-ha̍k

**Kok-li̍p Sêng-kong Tāi-ha̍k** (Hàn-jī: ; Eng-bûn: , **NCKU**) sī Tâi-oân Tâi-lâm-chhī ê chi̍t keng kok-li̍p tāi-ha̍k.

S
Lūi-pia̍t:Tâi-lâm-chhī ê tāi-ha̍k
Kok-li̍p Chèng-tī Tāi-ha̍k

**Kok-li̍p Chèng-tī Tāi-ha̍k** (; , sok-siá: **NCCU**) sī Tâi-oân Tâi-pak-chhī ê chi̍t keng kok-li̍p tāi-ha̍k.
Ko-hiông 85 Tōa-lâu

**Ko-hiông 85 Tōa-lâu** (; **Ko-hiông Pat-ngó Tōa-lâu**; Eng-bûn: ) sī Tâi-oân Ko-hiông-chhī ê chi̍t keng mô͘-thian tōa-lâu.
Sin-kong Jîn-siū Pó-hiám Mô͘-thian-tōa-lâu

**Sin-kong Jîn-siū Pó-hiám Mô͘-thian-tōa-lâu** (Hàn-jī: ; Eng-bûn: ) sī Tâi-oân Tâi-pak-chhī ê chi̍t keng mô͘-thian-tōa-lâu, kán-chheng **Sin-kong Mô͘-thian-tōa-lâu** ().
N̂g Bí-tin

**N̂g Bí-tin** (Hàn-jī: ; Eng-bûn: ; ) sī chi̍t-ūi Tâi-oân Pi-lâm-cho̍k cha-bó͘ koa-chhiú .
Thiaⁿ-kìⁿ Lo̍h-hō͘ ê Siaⁿ-im

**Thiaⁿ-kìⁿ Lo̍h-hō͘ ê Siaⁿ-im** (Tiong-bûn:  / ***Theng-kiàn Hā-ú tek Seng-im***; Eng-bûn: ) sī chi̍t chhut 2013 nî ê Tâi-oân tiān-iáⁿ.
Bernadette Soubirous

**Bernadette Soubirous** (1844 nî 1 goe̍h 7 ji̍t - 1879 nî 4 goe̍h 16 ji̍t) sī Hoat-kok Lourdes chhut-sì ê Thian-chú-kàu sèng-lú.

## Chham-khó
* Saint Bernadette of Lourdes
Benazir Bhutto

**Benazir Bhutto** (1953 nî 6 goe̍h 21 ji̍t - 2007 nî 12 goe̍h 27 ji̍t) sī Pakistan ê tē-11 ūi chóng-lí, chāi-jīm kî-kan sī 1988-90 nî kap 1993-96 nî. I sī Bhutto ka-cho̍k ê lâng, lāu-pē sī chêng-chóng-lí Zulfikar Ali Bhutto. I tī 2007 nî 12 goe̍h hong chhì--sí.
Acer

**Acer** (Eng-bûn: ) sī Tâi-oân ê chi̍t keng chu-sìn kho-ki ê chiūⁿ-chhī kong-si. Tiong-bûn hō-chòe **Hông-kî Kó͘-hūn Iú-hān Kong-si** ().

A
A
Lūi-pia̍t:Tâi-oân ê pâi-chú
A
A
Tâi-sok Koan-hē Khì-gia̍p

**Tâi-sok Koan-hē Khì-gia̍p** (台塑關係企業) sī Tâi-oân kui-bô͘ siāng tōa ê bîn-êng khì-gia̍p chi̍p-thôan, it-poaⁿ kán-chheng **Tâi-sok** (台塑). Tâi-sok khí-gôan chū 1954 nî chhòng-li̍p ê **Hok-bō͘ Sok-ka Kang-gia̍p Kó͘-hūn Iú-hān Kong-si** (福懋塑膠工業股份有限公司), 1957 nî kái-miâ **Tâi-oân Sok-ka Kang-gia̍p Kó͘-hūn Iú-hān Kong-si** (台灣塑膠工業股份有限公司), jiân-āu chiām-chiām khok-tāi keng-êng. Bo̍k-chiân, Tâi-sok kî-hā sū-gia̍p hâm-kài sok-ka, liān-iû, chio̍h-hòa, chhiam-ûi, pháng-chit, tiān-chú, lêng-goân, ūn-su, kang-têng, seng-bu̍t ki-su̍t, kàu-io̍k kap i-liâu téng léng-he̍k. Tâi-sok keng-kòe 60 tang ê hoat-tián, bo̍k-chiân ū Tâi-sok, Lâm-a, Tâi-hòa, Tâi-sok-hòa téng-téng chhiau-kòe 100 keng koan-hē khì-gia̍p, hun-pia̍t tī Tâi-oân, Bí-kok, Tiong-kok, Oa̍t-lâm, Hui-li̍p-pin kap Ìn-nî lóng ū siat-li̍p kang-chhiúⁿ. Leng-gōa, Tâi-sok mā ū tōa kui-bô͘ ê kàu-io̍k kap i-liâu hoat-jîn.

Tâi-sok khì-gia̍p ê chhòng-pān-jîn sī Ông Éng-khèng kap Ông Éng-chāi hiaⁿ-tī. Kin-kì thóng-kè, chū 1980 nî-tāi í-lâi, Tâi-sok khì-gia̍p tī chu-sán chóng-gia̍h, êng-siu chēng-ta̍t, oân-kang sò͘-liōng téng hong-bīn lóng sī Tâi-oân tē-it ê bîn-êng khì-gia̍p, mā thè i-ê chú-iàu chhòng-pān-jîn Ông Éng-khèng iâⁿ-tit "Tâi-oân keng-êng chi sîn" ê miâ-hō.

Ông Éng-khèng tī 2008 nî 10 goe̍h 15 hō kòe-sin liàu-āu, kui-ê chi̍p-thoân ê ūn-chok chèng-sek kau hō͘ ùi 2002 nî khai-sí chó͘-sêng ê "7 lâng koat-chhek sió-cho͘", pau-hâm: Ông-ka sêng-oân Ông Bûn-ian, Ông Sūi-hôa, Ông Bûn-tiâu kap Ông Sūi-jû; choan-gia̍p keng-lí Lí Chì-chhun, Ngô͘ Khim-jîn kap Iûⁿ Tiāu-lîn. 2011 nî ūi-tio̍h khì-gia̍p keng-êng ê su-iàu, koh cheng-ka Tân Pó-lông kap Lîm Sìn-gī, chiâⁿ-chò "9 lâng sió-cho͘", it-poaⁿ hō-chò "hêng-chèng tiong-sim". 2017 nî 6 goe̍h 1 hō, Tâi-sok sêng-li̍p "koán-lí tiong-sim", Ông-ka sêng-oân Ông Bûn-ian, Ông Sūi-hôa, Ông Bûn-tiâu kap Ông Sūi-jû thè-chhut "hêng-chèng tiong-sim", chìn-jip "koán-lí tiong-sim". Goân-té ê "hêng-chèng tiong-sim" iû 5 tōa kong-si ê chòe-ko choan-gia̍p keng-lí-jîn Lîm Kiān-lâm, Ngô͘ Ka-chiau, Tân Pó-lông, Tân Goân-sêng kap Âng Hok-goân kiōng-tông cho͘-sêng.

T
Chóng-chhâi

**Chóng-chhâi** (Hàn-jī: ; Eng-bûn: ) sī kong-si, khì-gia̍p ia̍h-sī kî-thaⁿ siā-hōe cho͘-chit ê chú-kóan ia̍h-sī hū-chek-jîn.
Itbayat

**Itbayat** sī Hui-li̍p-pin Batanes séng ē-té ê hêng-chèng-khu, i-ê chú tó Itbayat Tó mā sī séng lāi siāng tōa ê tó-sū, só͘-chāi tī Hui-li̍p-pin oa̍h pak, lî Tâi-oân tāi-iok 200 kong-lí.

Itbayat ê jîn-kháu ū 2,867 lâng, biān-chek 83.13 pêng-hong kong-lí. Itbayat só͘ koán ê tó-sū tû-liáu chú tó, iá ū Diogo, Siayan, Maysanga, Mabudis, North, kap Mavulis (mā kiò Y'ami), in sī Hui-li̍p-pin siān oa̍h pak ê kûn-tó.

## Le̍k-sú
Tī Itbayat tó ê Torongan kap Reranum ê soaⁿ-tōng, ū hoat-kiàn tāi-kài 3000 kàu 4000 nî chêng ê ûi-chek.

## Chham-khó
Itbayat Tó

**Itbayat Tó** sī Hui-li̍p-pin ê tó-sū, sio̍k Batanes chi̍t hūn, kap hū-kīn sió-tó ha̍p chòe Itbayat hêng-chèng-khu.

Lūi-pia̍t:Hui-li̍p-pin ê tó-sū
980 nî-tāi

**980 nî-tāi** sī 980 nî kàu 989 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 980 nî
* 981 nî
* 982 nî
* 983 nî
* 984 nî
* 985 nî
* 986 nî
* 987 nî
* 988 nî
* 989 nî
970 nî-tāi

**970 nî-tāi** sī 970 nî kàu 979 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 970 nî
* 971 nî
* 972 nî
* 973 nî
* 974 nî
* 975 nî
* 976 nî
* 977 nî
* 978 nî
* 979 nî
960 nî-tāi

**960 nî-tāi** sī 960 nî kàu 969 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 960 nî
* 961 nî
* 962 nî
* 963 nî
* 964 nî
* 965 nî
* 966 nî
* 967 nî
* 968 nî
* 969 nî
950 nî-tāi

**950 nî-tāi** sī 950 nî kàu 959 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 950 nî
* 951 nî
* 952 nî
* 953 nî
* 954 nî
* 955 nî
* 956 nî
* 957 nî
* 958 nî
* 959 nî
940 nî-tāi

**940 nî-tāi** sī 940 nî kàu 949 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 940 nî
* 941 nî
* 942 nî
* 943 nî
* 944 nî
* 945 nî
* 946 nî
* 947 nî
* 948 nî
* 949 nî
930 nî-tāi

**930 nî-tāi** sī 930 nî kàu 939 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 930 nî
* 931 nî
* 932 nî
* 933 nî
* 934 nî
* 935 nî
* 936 nî
* 937 nî
* 938 nî
* 939 nî
920 nî-tāi

**920 nî-tāi** sī 920 nî kàu 929 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 920 nî
* 921 nî
* 922 nî
* 923 nî
* 924 nî
* 925 nî
* 926 nî
* 927 nî
* 928 nî
* 929 nî
910 nî-tāi

**910 nî-tāi** sī 910 nî kàu 919 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 910 nî
* 911 nî
* 912 nî
* 913 nî
* 914 nî
* 915 nî
* 916 nî
* 917 nî
* 918 nî
* 919 nî
900 nî-tāi

**900 nî-tāi** sī 900 nî kàu 909 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 900 nî
* 901 nî
* 902 nî
* 903 nî
* 904 nî
* 905 nî
* 906 nî
* 907 nî
* 908 nî
* 909 nî
890 nî-tāi

**890 nî-tāi** sī 890 nî kàu 899 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 890 nî
* 891 nî
* 892 nî
* 893 nî
* 894 nî
* 895 nî
* 896 nî
* 897 nî
* 898 nî
* 899 nî
880 nî-tāi

**880 nî-tāi** sī 880 nî kàu 889 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 880 nî
* 881 nî
* 882 nî
* 883 nî
* 884 nî
* 885 nî
* 886 nî
* 887 nî
* 888 nî
* 889 nî
870 nî-tāi

**870 nî-tāi** sī 870 nî kàu 879 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 870 nî
* 871 nî
* 872 nî
* 873 nî
* 874 nî
* 875 nî
* 876 nî
* 877 nî
* 878 nî
* 879 nî
860 nî-tāi

**860 nî-tāi** sī 860 nî kàu 869 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 860 nî
* 861 nî
* 862 nî
* 863 nî
* 864 nî
* 865 nî
* 866 nî
* 867 nî
* 868 nî
* 869 nî
850 nî-tāi

**850 nî-tāi** sī 850 nî kàu 859 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 850 nî
* 851 nî
* 852 nî
* 853 nî
* 854 nî
* 855 nî
* 856 nî
* 857 nî
* 858 nî
* 859 nî
840 nî-tāi

**840 nî-tāi** sī 840 nî kàu 849 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 840 nî
* 841 nî
* 842 nî
* 843 nî
* 844 nî
* 845 nî
* 846 nî
* 847 nî
* 848 nî
* 849 nî
830 nî-tāi

**830 nî-tāi** sī 830 nî kàu 839 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 830 nî
* 831 nî
* 832 nî
* 833 nî
* 834 nî
* 835 nî
* 836 nî
* 837 nî
* 838 nî
* 839 nî
820 nî-tāi

**820 nî-tāi** sī 820 nî kàu 829 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 820 nî
* 821 nî
* 822 nî
* 823 nî
* 824 nî
* 825 nî
* 826 nî
* 827 nî
* 828 nî
* 829 nî
810 nî-tāi

**810 nî-tāi** sī 810 nî kàu 819 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 810 nî
* 811 nî
* 812 nî
* 813 nî
* 814 nî
* 815 nî
* 816 nî
* 817 nî
* 818 nî
* 819 nî
800 nî-tāi

**800 nî-tāi** sī 800 nî kàu 809 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 800 nî
* 801 nî
* 802 nî
* 803 nî
* 804 nî
* 805 nî
* 806 nî
* 807 nî
* 808 nî
* 809 nî