open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hoa-liân Koān-li̍p Tek-heng Iá-kiû-tiûⁿ

**Hoa-liân Koān-li̍p Tek-heng Iá-kiû-tiûⁿ**, kán-chheng **Hoa-liân Koān-li̍p Iá-kiû-tiûⁿ** ia̍h **Hoa-liân Tek-heng Iá-kiû-tiûⁿ**, sī ūi tī Tâi-oân Hoa-liân-koān Hoa-liân-chhī ê chi̍t-ê iá-kiû-tiûⁿ, 2001 nî lo̍k-sêng khé-iōng, pēng-chhiáⁿ tī 2015, 2017, 2019 bat chéng-siu kiû-tiûⁿ siat-si. In-ūi Hoa-lian Kiû-tiûⁿ tau̍h-tau̍h-á iōng tī Tiong-hôa Chit-pāng sài-sū, koān-chèng-hú hiòng tiong-iong cheng-chhú 1-ek 5000-bān-kho͘ lâi chéng-siu, tī 2026 nî oân-kang.

## Kiû-tiûⁿ Chu-sìn
* Chē-chí: Hoa-liân-koān Hoa-liân-chhī Ta̍t-kò͘-ô͘-oân-tōa-lō͘ 1-hō 
* Koan-chiòng-se̍k sò͘: 5,500 se̍k (lāi-iá) 
* Tó-gōa-iá: 
* Tiong-gōa-iá: 
* Chiàⁿ-gōa-iá: 
* Ū bián-hùi thêng-chhia-tiûⁿ.
* Hù-kīn ū Siú-to͘ Kheh-ūn 307-lō͘ kong-chhia thang kàu, tān-sī chi̍t-kang kan-na lâi-hôe kok saⁿ-pan, jî-chhiáⁿ tú-tio̍h lē-ká-ji̍t kah Chû-chè Kho-ki Tāi-ha̍k hioh-kôaⁿ hioh-joa̍h kî-kan thêng-sái, só͘-í nā beh chē-chhia khì ài chē kè-thêng-chhia khì (siōng-kīn--ê tāi-chiòng ūn-su hē-thóng sī Tâi-thih Hoa-liân Chhia-thâu āu-chām, kī-lī chha-put-to sī 2.4 kong-lí).
* Hù-kīn tē-piau: Hoa-liân Káng-thian-kiong, Tek-heng Ūn-tōng Kong-hn̂g, Hoa-liân-koān Su-li̍p Sù-ûi Ko-kip Tiong-ha̍k, Kok-hok Pāng-lúi-kiû-tiûⁿ

## Kài-siāu
Hoa-lian Tek-heng Kiû-tiûⁿ í-chêng kan-na sī khah-bái--ê it-poaⁿ pāng-lúi-kiû-tiûⁿ; keng-kòe Hoa-liân-koān Chèng-hú tī 2001 nî ūi-tio̍h beh kí-pān Choân-tiong-ūn chéng-kiàn Tek-heng Ūn-tōng Kong-hn̂g liáu-āu, chiah ū khah-sin--ê iá-kiû-tiûⁿ chhut-hiān. Tī Tek-heng Ūn-tōng Kong-hn̂g gōa-kháu--ê Bí-lūn-khe piⁿ--á, ū kúi-ê thang hō͘ it-poaⁿ kiû-tūi kah bîn-chiòng sú-iōng ê kán-ī lúi-kiû-tiûⁿ.

Chit-ê kiû-tiûⁿ sī Tâi-oân khah-chió ū siat-tì ûi-khoan-sek gû-tiâu ê iá-kiû-tiûⁿ, pēng-chhiáⁿ í-keng kái-kiàn sek-lāi gû-tiâu téng-téng ê siat-si. Gōa-iá khòaⁿ-tâi-khu bô siat-tì chō-ūi, sī chi̍t-phìⁿ chháu-po͘-á, kah Lô-tong Iá-kiû-tiûⁿ sio-kâng.

## Tiōng-iàu Ji̍t-kî
* Tiong-hôa Chit-pāng thâu-chi̍t-chiàn: 2002 nî 5 goe̍h 3 hō (Hèng-lông Gû 4:4 Hiaⁿ-tī Chhiūⁿ）
* Tiong-hôa Chit-pāng Bêng-seng-sài: 2017 nî
* tiong-hôa Chit-pāng kùi-āu-sài: bô
* Tiong-hôa Chit-pāng Chóng-koan-kun-sài: bô
* Kok-chè pí-sài: bô

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat

*中華職棒大聯盟全球資訊網-花蓮縣立德興棒球場
Bi̍t-soat-peng-siâⁿ

**Bi̍t-soat-peng-siâⁿ** (蜜雪冰城) sī Tiong-kok ê chi̍t keng toā-hêng ê si̍t-phín khì-gia̍p.
Kàu-hông Leo 14-sè

**Kàu-hông Leo 14-sè** (), pún-miâ hō chò **Robert Francis Prevost**, sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē 267 jīm kàu-hông. I tī 2025 nî 5 goe̍h 8 ji̍t tòng-soán.

Lūi-pia̍t:Kàu-hông
Lūi-pia̍t:Bí-kok jîn-bu̍t
Tè Pôe-hong

**Tè Pôe-hong** () sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī pó͘-chhiú. Tī 2018 nî kùi-tiong soán-siù lāi-té hō͘ Hù-pang Hān-chiòng í tē-it-lûn tē-it chí-miâ kéng-tio̍h, sī hit-kài ê chiōng-goân.

## Keng-le̍k
* Tâi-tiong-chhī Se-khu Tiong-hàu Kok-bîn Sió-ha̍k Siàu-pāng-tūi
* Tâi-tiong Chhī-li̍p Tiong-san Kok-bîn Tiong-ha̍k Chheng-siàu-pāng-tūi
* Thô-hn̂g Chhī-li̍p Pêng-tìn Ko-kip Tiong-ha̍k Chheng-pāng-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng (2018 nî 8 goe̍h 30－)

## Te̍k-sû Sū-chek
* 2019 nî 4 goe̍h 14 tī Sin-chng Iá-kiû-tiûⁿ tùi-chiàn Lamigo Thô-oân, bīn-tùi hō͘-oān tâu-chhiú Ngô͘ Sêng-tiat, khà-chhut chit-pāng seng-gâi thâu-chi̍t-ki an-táⁿ, sī chi̍t-ki jī-lúi an-táⁿ.
* 2019 nî 9 goe̍h 15 tī Sin-chng Iá-kiû-tiûⁿ tùi-chiàn Lamigo Thô-oân, bīn-tùi hō͘-oān tâu-chhiú So͘ Chùn-chiong, kòng-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki chài-kiàn ko-hui hi-seng-táⁿ.
* 2020 nî 4 goe̍h 17 tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiûⁿ tùi-chiàn Lo̍k-thian Thô-oân, bīn-tùi sian-hoat tâu-chhiú Villanueva kòng-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki hőng-bú-láng, ū nn̄g-hun ê táⁿ-tiám.
* 2022 nî 8 goe̍h 26 tī Sin-chng Iá-kiû-tiûⁿ tùi-chiàn Bī-choân Liông, bīn-tùi hō͘-oān tâu-chhiú Lîm Khái-ui, keng-kòe 790-kang koh kòng-chhut hőng-bú-láng, ū saⁿ-hun ê táⁿ-tiám, siāng-sî ge̍k-choán pí-sài pang-chō͘ kiû-tūi phah-iâⁿ, kiat-sok tī Sin-chng Iá-kiû-tiûⁿ bīn-tùi Bī-choân Liông ê tùi-chiàn káu-liân-pāi, mā tit-tio̍h seng-gâi thâu-chi̍t-ê tan-tiûⁿ MVP.
* 2022 nî 10 goe̍h 25 tī Thô-hn̂g Kok-chè Iá-kiû-tiûⁿ tùi-chiàn Lo̍k-thian Thô-oân í sian-hoat pó͘-chhiú chhut-sài, sī Tè Pôe-hong pún-sài-kùi í pó͘-chhiú sin-hūn chhut-sài ê tē-100-tiûⁿ pí-sài, chiâⁿ-chò liân-bêng 10-nî-lâi thâu-chi̍t-pái ta̍t-sêng tan-kùi sian-hoat 100-tiûⁿ ê pó͘-chhiú, mā-sī liân-bêng siāng siàu-liân ta̍t-sêng ê pó͘-chhiú.
* 2024 nî 6 goe̍h 13 tī Sin-chng Iá-kiû-tiûⁿ tùi-chiàn Bī-choân Liông, bīn-tùi hō͘-oān tâu-chhiú Tân Koàn-úi, khà-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki chài-kiàn an-táⁿ.

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
* 2022 nî A-chiu Ūn-tōng-hōe iá-kiû pí-sài Tiong-hôa-tūi
* 2023 nî A-chiu Chit-pāng Koan-kun Cheng-pà-sài Tiong-hôa-tūi
* 2024 nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài Tiong-hôa-tūi

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Png Chhióng-ēng

**Png Chhióng-ēng** (, ) sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, YouTuber, in-ūi seⁿ kah chok sêng í-kò͘ Tâi-gí koa-chhiú Tân It-lông tit-tio̍h "It-lông" ê phian-miâ, bat hāu-le̍k kòe Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai, siú-pī ūi-tì sī gōa-iá-chhiú. I tī 2013 nî kùi-bóe soán-siù-hōe lāi-té í tē-peh-lûn tē-29-ūi hō͘ Thóng-it 7-ELEVEn Sai kéng-tio̍h, pēng-chhiáⁿ í 100-bān chhiam-iok-kim kah 50-bān kek-lē chióng-kim ka-bêng. 2019 nî 10 goe̍h hō͘ kiû-thoân sek-chhut, āu--lâi choán-hêng keng-êng kò-jîn YouTube pîn-tō "Pà-á-thúi Png Chhióng-ēng" (Hôa-gí: ), chú-iàu leh hip choan-gia̍p iá-kiû kàu-ha̍k. 2022 nî pò-miâ chham-ka Tâi-kǹg Hiông-eng chhek-chhì-hōe, tān-sī bô ji̍p-soán.

## Keng-le̍k
* Tâi-lâm-chhī Pak-khu Kong-hn̂g Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Tâi-lâm-chhī Bîn-tek Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Ko-hiông-koān Ko-oán Kang-siong Chheng-pāng-tūi
* Ka-gī Tāi-ha̍k Iá-kiû-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it jī-kun chioh-chiòng (2009 nî, 2011 nî)
* Tâi-tiong Ui-ta̍t Sêng-pāng-tūi (2012 nî 3 goe̍h－11 goe̍h)
* Kok-hùn Tiong-sim Iá-kiû-tūi (2013 nî)
* Thô-hn̂g Hâng-khong-siâⁿ Iá-kiû-tūi（2013 nî 9 goe̍h－12 goe̍h 19)
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai (2013 nî 12 goe̍h 19－2019 nî 10 goe̍h 9 hō)

## Te̍k-sû Sū-chek
*2016 nî 5 goe̍h 7 hō tī Sin-chng Iá-kiû-tiôⁿ bīn-tùi Tiong-sìn Hiaⁿ-tī tâu-chhiú Lô Kok-hôa, kòng-chhut kò-jîn chit-pāng it-kun seng-gâi thâu-chi̍t-hong.
* 2020 nî 4 goe̍h 23 khai-sí keng-êng YouTube pîn-tō "Pà-á-thúi Png Chhióng-ēng", bat kah YouTuber Chháu-iâ téng-lâng ha̍p-chok cho͘-sêng Kiàn-siàu-chháu Ji̍t-kì (Hôa-gí: ) Iá-kiû-tūi, tián-khui i ê āu-iá-kiû jîn-seng.
* Kàu 2025 nî 11 goe̍h í-keng ū 26-bān tēng-oa̍t.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat

*
Maddux (kì-lo̍k)

**Maddux** koh hō-chò **siáu-káu oân-hong**, sī chi̍t-hāng iōng-lâi kè-sǹg tâu-chhiú oân-hong tâu-kiû-sò͘ ê sò͘-kì, chí-iàu chi̍t-ê tâu-chhiú tâu-chhut chi̍t-tiôⁿ 9-kio̍k í-siāng ê oân-hong sèng, jî-chhiáⁿ kiû-sò͘ bô chhiau-kòe 100-kiû, tio̍h sī chi̍t-pái--ê Maddux. In-ūi bo̍k-chêng Tāi Liân-bêng oân-sêng siāng-chē-pái ê soán-chhiú tio̍h sī Greg Maddux, só͘-í chit-ê sò͘-kì tio̍h-iōng i lâi hō-miâ.  bat oân-sêng 7-pái, sī Tāi Liân-bêng tē-jī-chē ê kì-lo̍k. Hiān-ia̍h tâu-chhiú ê kì-lo̍k sī  kah  kiōng-tông pó-chhî, nn̄g-lâng lóng oân-sêng 3-pái. 1988 nî, Tāi Liân-bêng lóng-chóng chhut-hiān 25-pái--ê Maddux, sī sú-siāng siāng-chē; 2018 nî kan-na chhut-hiān 2-pái, sī sú-siāng siāng-chió. Tiong-hôa Chit-pāng lē-hêng-sài bo̍k-chêng ū 46-ê kiû-oân bat ta̍t-sêng-kòe, siāng-chē-pái ê kiû-oân sī Tân Gī-sìn, lóng-chóng ta̍t-sêng 4-pái. Kî-tiong tē-3-pái 1995 nî 3 goe̍h 21 tùi-chiàn Sam-siong Hó͘ ê pí-sài, tâu 10-kio̍k sī liân-bêng bo̍k-chêng ûi-it chhiau-kòe 9-kio̍k ê kì-lo̍k, kâng-nî 4 goe̍h 7 hō tùi-chiàn Sî-pò Eng koh chhòng-chō iōng-kiû-sò͘ siāng-chió ê 78-kiû kì-lo̍k.

## Tiong-hôa Chit-pāng ê Maddux Kì-lo̍k

* Chù-kha: Ū piau "*" ê sī hiān-ia̍h kiû-oân.

## Tâi-oân Lí-gōa Kiû-oân Maddux Kì-lo̍k
### [[Ji̍t-pún Chit-pāng]]

* Chù-kha: Ū piau "*" ê sī hiān-ia̍h kiû-oân.

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Drew Gagnon

**Andrew Miles Gagnon** (), sī Bí-kok ê iá-kiû soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. 2018 nî kàu 2019 nî hāu-le̍k Bí-kok Chit-pāng Tāi Liân-bêng Niú-iok Tāi-to͘-hōe, 2020 nî hāu-le̍k Hân-kok Chit-pāng Khí-a Hó͘, 2021 nî khai-sí tī Tiong-hôa Chit-pāng Bī-choân Liông, Tiong-bûn ê teng-lo̍k-miâ sī "**Kong-liông** (Hôa-gí:  *Gānglóng*)".

## Chit-gia̍p Seng-gâi
### Milwaukee Kek-chiú-jîn
2011 nî Bí-kok Chit-pāng Tāi Liân-bêng soán-siù, Kek-chiú-jîn tī tē-saⁿ-lûn kā Gagnon kéng ji̍p-khì.

Gagnon seng tùi sin-jîn liân-bêng khai-sí chit-gia̍p seng-gâi, hông-gū-lu̍t sī 8.05. 2012 nî i peh khí--lih ko-kai 1A, keh-nî chiōⁿ 2A. 2015 nî, i sêng-kong peh khì kàu 3A, 2016 nî i tâu-chhut 3-sèng 1-pāi, hông-gū-lu̍t 4.48 ê sêng-chek.

### Lo̍k-sam-ki Thiⁿ-sài
2016 nî 12 goe̍h 13, Gagnon kah Martín Maldonado hőng kau-e̍k khì Thiⁿ-sài-tūi, Kek-chiú-jîn ōaⁿ-lâi Jett Bandy. 2017 nî i tī 3A tâu-chhut 1-sèng 1-pāi, hông-gū-lu̍t 6.25 ê sêng-chek, kiû-kùi kiat-sok liáu-āu chiâⁿ-chò chū-iû kiû-oân.

### Niú-iok Tāi-to͘-hōe
2017 nî 12 goe̍h 22, Gagnon kah Tāi-to͘-hōe chhiam ha̍p-iok, chèng-sek ka-ji̍p Niú-iok Tāi-to͘-hōe-tūi. I tī 2A kan-na chhut-sài 1-tiôⁿ pí-sài tio̍h chiōⁿ 3A. 2018 nî 7 goe̍h 10 hō, Gagnon ji̍p-khì Tāi Liân-bêng. I tī chho͘-teng-pán chú-tâu 4.2-kio̍k sit 6-hun.

2019 nî 11 goe̍h 20 hō, kiû-tūi kā i khǹg ji̍p-khì chí-tēng niō͘-tō͘ miâ-toaⁿ lāi, i mā koat-tēng thiáu-chiàn Hân-kok Chit-pāng.

### Khí-a Hó͘
2019 nî 12 goe̍h 10 hō, Gagnon kah Khí-a Hó͘ chhiam--loeh 1-nî 85-bān Bí-kim ê ha̍p-iok.

### Bī-choân Liông
2020 nî 12 goe̍h 26, Gagnon kah Bī-choân Liông chhiam--loeh ha̍p-iok, chìn-ji̍p Tiong-hôa Chit-pāng. 2021 kàu 2024 nî, i bat tit-tio̍h Tiong-hôa Chit-pāng Sa̋n-sín-ông, Sèng-tâu-ông, Chòe-ka 9-jîn Tâu-chhiú Chióng, tâu-chhiú Kim-chhiú-thò Chióng, Tiong-hôa Chit-pāng Nî-tō͘ MVP.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Bí-kok Chit-pāng

### Hân-kok Chit-pāng

### Tiong-hôa Chit-pāng
* (**Chho͘-o͘-jī** sī hit-nî siōng-hó ia̍h siōng-koân ê sêng-chek)

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Chng Him-gān

**Chng Him-gān** () sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. Tī 2019 nî Kùi-tiong Soán-siù lāi-té hō͘ Lamigo Thô-oân í tē-6-lûn tē-34-ūi kéng ji̍p-khì.

## Keng-le̍k
* Phêⁿ-ô͘-koān Kóng-bí Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Phêⁿ-ô͘-koān Má-keng Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Tâi-lâm-chhī Su-li̍p Lâm-eng Ko-kip Siong-kang Chit-gia̍p Ha̍k-hāu Chheng-pāng-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Lamigo Thô-oân (2019 nî 7 goe̍h 22－2019 nî 12 goe̍h 16)
* Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân (2019 nî 12 goe̍h 17－)

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
* 2022 nî U-23 Sè-kài-poe Iá-kiû-sàiTiong-hôa-tūi
* 2024 nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông SàiTiong-hôa-tūi

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat

*
*
Ông Chì-soan

**Ông Chì-soan** () sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. Tī 2020 nî Kùi-tiong Soán-siù lāi-té hō͘ Lo̍k-thian Thô-oân í tē-5-lûn tē-27-ūi kéng ji̍p-khì.

## Keng-le̍k
* Sin-tek-koān Siōng-koán Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Sin-tek chhī-li̍p Sêng-tek Ko-kip Tiong-ha̍k Chheng-siàu-pāng-tūi
* Sin-tek chhī-li̍p Sêng-tek Ko-kip Tiong-ha̍k Chheng-pāng-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân (2020 nî 9 goe̍h 4 hō－)

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
* 2023 nî A-chiu Chit-pāng Koan-kun Cheng-pà-sài Tiong-hôa-tūi
* 2024 nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài Tiong-hôa-tūi

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Hirano Keiiti

**Pêng-iá Hūi-it** ( *Hirano Keiiti*, ), tī Tâi-oân mah hőng kiò-chò "**Hi-lá-no͘h**", sī Ji̍t-pún ê thè-ia̍h iá-kiû soán-chhiú, í-chêng sī Ji̍t-pún Chit-pāng kiû-oân, bat hāu-le̍k kòe O͘-le̍k-sū kah Pán-sîn Hó͘, siú-pī ūi-tì sī lāi-iá-chhiú, gōa-iá-chhiú. 2023 nî 12 goe̍h 29 chiap-thè Phêⁿ Chèng-bín chiâⁿ-chò Tiong-sìn Hiaⁿ-tī tūi-sú tē-19-jīm it-kun chóng-kàu-liān, mā sī Tiong-sìn Hiaⁿ-tī tūi-sú tē-5-ūi Ji̍t-che̍k chóng-kàu-liān.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chip-kàu Seng-gâi Sêng-chek

### Pōe-hō
* **9** (2002 nî－2007 nî)
* **5** (2008 nî－2015 nî)
* **76** (2016 nî－2021 nî)
* **10** (2022 nî－)

## Chù-kha

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
*
Lâu Ki-hông

**Lâu Ki-hông** (), sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Bī-choân Liông hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì chú-iàu sī saⁿ-lúi-chhiú, sī Liông-tūi tńg--khì Tiong-hôa Chit-pāng liáu-āu thâu-chi̍t-ūi thàu-kòe soán-siù ka-ji̍p kiû-tūi ê soán-chhiú.

Lâu Ki-hông tī 2019 Kùi-tiong Soán-siù lāi-té hō͘ Bī-choân Liông í tē-1-lûn thâu-chi̍t-ūi kéng tio̍h, sī hit-nî soán-siù chiōng-goân, āu--lâi Liông-tūi í Sin-tâi-phiò 590-bān-kho͘ ê chhiam-iok-kim chhiam--lo̍h-lâi.

## Keng-le̍k
* Tâi-tiong-chhī Hong-tiân Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Tâi-tiong Chhī-li̍p Tiong-san Kok-bîn Tiong-ha̍k Chheng-siàu-pāng-tūi
* Thô-hn̂g Chhī-li̍p Pêng-tìn Ko-kip Tiong-ha̍k Chheng-pāng-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Bī-choân Liông (2019 nî 7 goe̍h－)

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
* (**Chho͘-o͘-jī** sī hit-nî siōng-hó ia̍h siōng-koân ê sêng-chek)

## Te̍k-sû Sū-chek
* 2021 nî 3 goe̍h 27, Bī-choân Liông tī Thian-bú Iá-kiû-tiûⁿ tùi-chiàn Hù-pang Hān-chiòng, 2-kio̍k-hā bīn-tùi Tân Sū-pêng kòng-chhut kò-jîn tī chit-pāng it-kun ê thâu-chi̍t-ki hőng-bú-láng, ū nn̄g-hun--ê táⁿ-tiám.

* 2023 nî 11 goe̍h 4 hō Tâi-oân Tōa-sài G1, iân-tn̂g-sài tē-14-kio̍k-hā bīn-tùi Lo̍k-thian Thô-oân hō͘-oān tâu-chhiú N̂g Úi-sêng kòng-chhut chài-kiàn hőng-bú-láng, tit-tio̍h tan-tiûⁿ MVP. Chit-ki hőng-bú-láng mā sī Tâi-oân Tōa-sài sú-siōng thâu-chi̍t-ki chài-kiàn hőng-bú-láng.

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Enderson Franco

**Enderson Daniel Franco** (), sī Venezuela ê iá-kiû soán-chhiú, chìn-chêng bat tī Bí-kok Chit-pāng Kū-kim-soaⁿ Kī-jîn, Hân-kok Chit-pāng Lo̍k-thian Kī-jîn kah Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng hāu-le̍k--kòe, siāng-kín--ê kiû-sok thang kàu 161km/h, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú.

## Seng-gâi
Enderson Franco tī 2009 nî Bí-kok Chit-pāng soán-siù lāi-té hō͘ Hiu-sū-tùn Thài-khong-jîn í chū-iû kiû-oân khè-iok kéng ji̍p-khì, āu--lâi bat hāu-le̍k kòe Tampa Oan Kong-bông, Māi-a-bi̍t Má-lîm Hî, Atlanta Ióng-sū, Kū-kim-soaⁿ Kī-jîn, tī 2019 nî kiû-kùi hāu-le̍k Kū-kim-soaⁿ Kī-jîn ê sî bat chiōⁿ kòe Tāi-liân-bêng. 2021 nî hāu-le̍k Hân-kok Chit-pāng Lo̍k-thian Kī-jîn. 2022 nî 3 goe̍h ka-ji̍p Be̍k-se-ko Liân-bêng Durango Chiong-kun, tān-sī tī kâng-nî 5 goe̍h 25 hőng sek-chhut, 6 goe̍h khì-kàu Tâi-oân ka-ji̍p Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ hō-chò **Hù-lâm-ko** (Tâi-oân Hôa-gí:  *Fù lán gē*). 2025 nî 8 goe̍h-tiong, in-ūi kiû-tūi khah su-iàu pó͘-kiông sian-hoat tâu-chhiú, Hù-pang Hān-chiòng koat-tēng kā Hù-lâm-ko chù-siau.

## Te̍k-sû Sū-chek
* 2022 nî 10 goe̍h 14 tī Tâi-tiong Chiu-chè Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Tiong-sìn Hiaⁿ-tī, tâu-chhut 160 km/h ê kiû-sok, kah 2013 nî Kiông-khek chhòng-chō ê Tiong-chit kì-lo̍k pêⁿ kín.

* 2022 nî 10 goe̍h 25 tī Lo̍k-thian Thô-hn̂g Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Lo̍k-thian Thô-oân, tâu-chhut 161 km/h ê kiû-sok, phah-phòa Tiong-chit siāng-kín kiû-sok ê kì-lo̍k.

* 2022 nî 9 goe̍h 27 tī Sin-chng Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Thóng-it Sai, hō͘-oān 1.1-kio̍k bô chek-sit-hun, í-keng liân-sòa 46.1-kio̍k bô chek-sit-hun ê kì-lo̍k, chhiau-kòe Garcia ê liân-sòa 45-kio̍k bô chek-sit-hun ê kì-lo̍k, chiâⁿ-chò sin--ê kì-lo̍k pó-chhî-jîn; 2022 nî 10 goe̍h 8 hō tī Lo̍k-thian Thô-hn̂g Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Lo̍k-thian Thô-oân, 9-kio̍k-hā chek-sit 1-hun, hō͘ i ê kì-lo̍k thêng tī 49.2-kio̍k, liân-sòa tiôⁿ-chhù bô chek-sit-hun mā thêng tī 37-tiôⁿ. (goân kì-lo̍k sī 2014 nî Lamigo Mejia, 2023 nî Thóng-it Lâu Hian-tap chò-hóe pó-chhî ê 31-tiôⁿ)

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Bí-kok Chit-pāng

### Hân-kok Chit-pāng

### Tiong-hôa Chit-pāng

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Marcelo Martinez

**Marcelo Martinez** (), sī Be̍k-se-ko ê iá-kiû soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú, tī 2018 nî ê Bí-kok Chit-pāng soán-siù-hōe lāi-té hō͘ Kham-sat-su-chhī Hông-ka  í chū-iû khè-iok kiû-oân chhiam--loeh khai-sí i ê chit-gia̍p seng-gâi, 2024 nî kàu 2025 nî Tiong-hôa Chit--pāng Lo̍k-thian Thô-oân hāu-le̍k, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ hō-chò **Mô͘-sîn-lo̍k** (Tâi-oân Hôa-gí:  *Mó shén lè*). 2026 nî khai-sí tī Bī-choân Liông hāu-le̍k, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ kái-chò **Mô͘-sîn-liông** (Tâi-oân Hôa-gí:  *Mó shén lóng*).

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Tiong-hôa Chit-pāng

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Tn̂g Tiāu-têng

**Tn̂g Tiāu-têng** (), sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, ū "**Tn̂g-sòe**", "**Khoài-théng**" téng-téng ê phian-miâ. Ko-tiong pit-gia̍p liáu-āu hőng iau-chhiáⁿ chham-ka Choân Bí-kok Ko-tiong Bêng-seng-sài, chiâⁿ-chò sài-sū lāi-té thâu-chi̍t-ūi kok-chè kiû-oân, mā-sī ûi-it--ê A-è kiû-oân, bat tī Bí-kok Chit-pāng Té-te̍k-lu̍t Hó͘ Sió-liân-bêng hē-thóng hāu-le̍k, sī hit-tūi thâu-chi̍t-ūi À-chiu kiû-oân. 2012 nî-té chham-ka Tiong-hôa Chit-pāng Soán-siù-hōe, hō͘ Thóng-it 7-ELEVEn Sai tī tē-jī-lûn tē-7-ūi kéng ji̍p-khì, 2024 nî kiû-kùi kiat-sok liáu-āu soan-pò͘ kiat-sok kiû-oân seng-gâi choán-jīm kàu-liān, Thóng-it Sai mā tī keh-nî 5 goe̍h thè i kí-pān ín-thè oa̍h-tāng. Bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai chò jī-kun táⁿ-kek kàu-liān, kiû-oân sî-kî ê siú-pī ūi-tì sī gōa-iá-chhiú.

## Keng-le̍k
* Ko-hiông-chhī Chó-iâⁿ-khu Éng-chheng Kok-sió Tiân-kèng-tūi
* Ko-hiông-chhī Ngó͘-hok Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Ko-hiông-chhī Sam-bîn Ko-tiong Chheng-pāng-tūi
* Kok-li̍p Thé-īⁿ (Tâi-oân Bì-lù) Iá-kiû-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Tiong-sìn jī-kun chioh-chiòng (2008 nî)
* Bí-kok Chit-pāng Té-te̍k-lu̍t Hó͘ (2008 nî 6 goe̍h－2010 nî 10 goe̍h), Sin-jîn Liân-bêng → Ko-kai 1A
* Chông-oa̍t Kho-ki Iá-kiû-tūi (2011 nî 6 goe̍h－8 goe̍h)
* Kok-hùn Iá-kiû-tūi (2011 nî 9 goe̍h－2012 nî 10 goe̍h)
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai (2013 nî 1 goe̍h 3號－2024 nî)
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai jī-kun táⁿ-kek kàu-liān (2025 nî－)

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
* 2007 Tē-11-kài Hô-lân Káng-kháu-poe
* 2007 Tē-2-kài Í-tāi-lī Iá-kiû Iau-chhiáⁿ-sài
* 2008 Pak-kiaⁿ Ò-ūn Pôe-hùn-tūi
* 2012 Tē-5-kài Í-tāi-lī Iá-kiû Iau-chhiáⁿ-sài
* 2012 tē-26-kài Hô-lân Ha-liân-poe
* 2013 À-chiu Chit-pāng Tōa-sài
* 2020 Tâi-Ji̍t Kau-liû-sài Tiong-hôa Chit-pāng Tāi-piáu-tūi

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Bí-kok Chit-pāng
* Pêng-kin táⁿ-kek-lu̍t / chiūⁿ-lúi-lu̍t / tn̂g-táⁿ-lu̍t sī 0.223 / 0.274 / 0.300, lóng-chóng khà-chhut 101-ki an-táⁿ, kî-tiong 2-ki sī hőng-bú-láng.

### Tiong-hôa Chit-pāng

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Pò͘ Û-kong

**Pò͘ Û-kong** (), phian-miâ **Bán-thô**, sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai tam-jīm jī-kun ki-tē kàu-liān, soán-chhiú sî-kî siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. 2012 nî sī i chit-pāng seng-gâi thâu-chi̍t-tang, í tiong-kè tâu-chhiú sin-hūn chiōⁿ-tiôⁿ, piáu-hiān bē-bái, tit-tio̍h hit-tang ê sin-jîn-ông, mā sī Tiong-hôa Chit-pāng sú-siōng thâu-chi̍t-ūi oân-choân í hō͘-oān sin-hūn chhut-sài ê sin-jîn-ông.

tī Kok-li̍p Tiong-heng Tāi-ha̍k Hù-sio̍k Tâi-tiong Ko-kip Lông-gia̍p Ha̍k-hāu ê sî, chóng-kàu-liān Lí Bêng-ek jīn-ûi i ê khòng-kiû bē-bái, tio̍h koat-tēng hō͘ i tùi iá-chhiú choán-jīm tâu-chhiú, tān-sī khah-chē sī tam-jīm hō͘-oān tâu-chhiú ê khang-khòe. Tùi Ka-gī Tāi-ha̍k pit-gia̍p liáu-āu, tio̍h kah sin sêng-li̍p ê gia̍p-î kiû-tūi Tâi-tiong-chhī Ui-ta̍t Chhiau-sùn Iá-kiû-tūi chhiam-iok, chiâⁿ-chò Ui-ta̍t ê chhòng-tūi tūi-oân, mā tam-jīm in tūi-sú thâu-chi̍t-tiôⁿ pí-sài ê sian-hoat tâu-chhiú.

Tī keng-le̍k beh nn̄g-tang ê gia̍p-î bôa-liān liáu-āu, tī 2010 nî nî-té chham-ka Tiong-hôa Chit-pāng Soán-siù-hōe, hō͘ Thóng-it 7-ELEVEn Sai tī tē-la̍k-lûn tē-23-ūi kéng-tio̍h, tī kiû-tūi lāi-té chi̍t-tang ê iá-kiû thè-tāi-e̍k kiat-sok liáu-āu, má-siōng tio̍h hō͘ Thóng-it 7-ELEVEn Sai í Sin-tâi-phiò 200-bān-kho͘ ê chhiam-iok-kim chèng-sek chhiam--loeh. 2024 nî kiû-kùi kiat-sok liáu-āu choán-jīm kàu-liān, Thóng-it Sai mā tī 2025 nî 5 goe̍h thè i kí-pān ín-thè oa̍h-tāng. 

## Keng-le̍k
* Tâi-lâm-koān Siān-hòa-tìn Siān-hòa Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Tâi-lâm-koān Siān-hòa Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Tâi-tiong-chhī Kok-li̍p Tiong-heng Tāi-ha̍k Hù-sio̍k Tâi-tiong Ko-kip Lông-gia̍p Ha̍k-hāu Chheng-pāng-tūi
* Ka-gī Tāi-ha̍k Iá-kiû-tūi
* Tâi-tiong-chhī Ui-ta̍t Chhiau-sùn Iá-kiû-tūi（2009 nî 4 goe̍h 10 hō－2010 nî)
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai tāi-hùn kiû-oân (2010 nî 12 goe̍h 31－2011 nî 11 goe̍h 11)
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai (2011 nî 11 goe̍h 11－2024 nî)
* Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai jī-kun ki-tē kàu-liān (2025 nî－)

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
* 2012 nî Kó͘-pa Tùi-khòng-sài Tiong-hôa-tūi
* 2013 nî Keng-tián-sài Chu-keh-sài Tiong-hôa-tūi
* 2012 nî A-kím-sài Tiong-hôa-tūi

## Te̍k-sû Sū-chek
* chū 2012 nî 5 goe̍h 10 hō kàu 8 goe̍h 5 hō liân-sòa 28-kio̍k bô sit-hun, phah-phòa sin-lâng tē-it-tang siāng-chē liân-sòa kio̍k-sò͘ bô sit-hun ê kì-lo̍k 
* 2013 nî, tī Tâi-oân Tōa-sài lāi-té í tiòng-kè tâu-chhiú ê sin-hūn chhut-sài nn̄g-tiôⁿ, lóng tâu-chhut bô sit-hun ê hó piáu-hiān, in-ūi nn̄g-tiôⁿ lóng sī tī kiû-tūi lo̍k-hō͘ ê sî teng-pán, só͘-í tit-tio̍h nn̄g-tiôⁿ sèng-tâu.

## Chù-kha

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Chiúⁿ Ūi-súi Ko-sok Kong-lō͘

**Chiúⁿ Ūi-súi Ko-sok-kong-lō͘** (蔣渭水高速公路) sī Tâi-oân ê ko-sok-kong-lō͘, iā hō-hò **Kok-tō Gō͘-hō** (國道五號).

Lūi-pia̍t:Tâi-oân ê kong-lō͘
Tyler Eppler

**Tyler Austin Eppler** (óa-im: *Thái-lo Á-sú-thin Ep-pho̍h-loh*, ), sī Bí-kok ê iá-kiû soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân hāu-le̍k, bat hāu-le̍k kòe Ji̍t-pún Chit-pāng O͘-le̍k-sū Béng-gû, Hân-kok Chit-pāng Pôe-chèng Eng-hiông, Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng kah Bī-choân Liông.

## Seng-gâi
### Bí-kok Chit-pāng
I tī 2014 nî ê Bí-kok Chit-pāng soán-siù-hōe hō͘ Phit-chu-pó Hái-chha̍t í tē-6-lûn tē-191 sūn-ūi kéng ji̍p-khì, khai-sí i ê chit-gia̍p seng-gâi, tān-sī m̄ bat chiōⁿ kòe Tāi-liân-bêng.

### Ji̍t-pún Chit-pāng
2019 nî choán óng A-chiu hoat-tián, tī Ji̍t-pún Chit-pāng O͘-le̍k-sū Béng-gû chhut-sài.

### Hân-kok Chit-pāng
2022 nî kiû-kùi tī Hân-kok Chit-pāng Pôe-chèng Eng-hiông hāu-le̍k.

### Tiong-hôa Chit-pāng
2023 nî bat tī Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng hāu-le̍k pòaⁿ-tang, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ hō-chò **Ngāi-phó͘-le̍k** (Tâi-oân Hôa-gí:  *Ài pǔ lè*), kâng-nî 6 goe̍h 30, i ka-ji̍p Be̍k-se-ko Liân-bêng ê Sultanes de Monterrey, pēng-chhiáⁿ tī hit-kang tio̍h tam-jīm sian-hoat tâu-chhiú.

2024 nî ka-ji̍p Tiong-hôa Chit-pāng Bī-choân Liông, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ kái-chò "**Ngāi-phok-lo̍k**" (Tâi-oân Hôa-gí:  *Ài pú lè*).

2026 nî, i ka-ji̍p Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ kái-chò "**Ngāi-phô͘-lo̍k**" (Tâi-oân Hôa-gí:  *Ài pú lè*).

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Ji̍t-pún Chit-pāng

### Hân-kok Chit-pāng

### Tiong-hôa Chit-pāng

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
*
Lîm Chiàu-un

**Lîm Chiàu-un** (), sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Thóng-it 7-ELEVEn Sai siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú.

## Seng-gâi
Lîm Chiàu-un tī Tâi-tang-koān chhut-sì, chū kok-sió tio̍h khai-sí phah iá-kiû, pēng-chhiáⁿ bat tī 2016 nî ê Chiā Kok-sêng Poe Siàu-pāng-sài tan-tiûⁿ kòng-chhut siang-hiáng-phàu, pang-chō͘ in hāu Hong-tiân Kok-sió tit-tio̍h hit-kài sài-sū ê kùi-kun.

Tī kok-tiong ê sî chiâⁿ-chò kiû-tūi chú-le̍k tâu-chhiú, 2019 nî tāi-piáu Tâi-tang-koān chham-ka Hôa-lâm Kim-khòng Poe Choân-kok Chheng-siàu-pāng Kím-phiau-sài, tī koan-kun-sài hō͘-oān 5.1-kio̍k bô sit-hun, pang-chō͘ Tâi-tang-koān í 3 : 2 phah-pāi Thô-hn̂g-chhī, tit-tio̍h koan-kun, sài-āu mā tit-tio̍h MVP.

2022 nî, tī ko-tiong pit-gia̍p liáu-āu chham-ka Tiong-hôa Chit-pāng Soán-siù-hōe, pēng-chhiáⁿ tī tē-3-lûn tit-tio̍h Thóng-it 7-ELEVEn Sai chí-miâ, chòe-āu tī 8 goe̍h 31 í chhiam-iok-kim Sin-tâi-phiò 300-bān kho͘, kek-lē chióng-kim 70-bān kho͘ kah goe̍h-kip 5-bān kho͘ ê ha̍p-iok ka-bêng. 9 goe̍h ji̍p-soán U-18 Sè-kài-poe Iá-kiû-sài, tâu 12-kio̍k í hông-gū-lu̍t 0 kah 14-pái sa̋n-sín tit-tio̍h choân-bêng-seng-tūi tâu-chhiú kah hông-gū-lu̍t-ông.

2023 nî, tī 8 goe̍h 12 chho͘-teng-pán, tiòng-kè 1.2-kio̍k bô sit-hun. 8 goe̍h 18 seng-gâi thâu-chi̍t-pái sian-hoat, tān-sī kan-na tâu 3.2-kio̍k tio̍h sit 4-hun, tit-tio̍h pāi-tâu. Hit-kùi lóng-chóng chhut-sài 11-tiûⁿ pí-sài, 0-sèng 2-pāi, hông-gū-lu̍t 4.15. Āu--lâi hun-pia̍t tī 11 goe̍h kah 12 goe̍h ji̍p-soán A-chiu Chit-pāng Koan-kun Cheng-pà-sài kah A-chiu Iá-kiû Kím-phiau-sài.

2024 nî, tī 4 goe̍h 6 hō tùi-chiàn Bī-choân Liông, sian-hoat tâu 5-kio̍k bô sit hun, tit-tio̍h seng-gâi thâu-chi̍t-ê sèng-tâu.

Lîm Chiàu-un 2025 nî-chhe oân-sêng pó͘-chhiong peng-e̍k, thè-ngó͘ liáu-āu tâu-ji̍p chhun-hùn, khai-kùi ê sî mā hŏng khòaⁿ-chò pún-thó͘ sian-hoat ê jîn-soán, chū 5-goe̍h khai-sí chiâⁿ-chò ûi-it ún-tēng sian-hoat ê pún-thó͘ tâu-chhiú. 2025 nî 6 goe̍h 29 pó-liû pí-sài, i sian-hoat tâu 6.1-kio̍k sit 1-hun tit-tio̍h sèng-tâu, hō͘ kiû-tūi tit-tio̍h téng-pòaⁿ-kùi koan-kun, mā í 21-hòe koh 136-kang ê nî-hòe chiâⁿ-chò liân-bêng sú-siōng siōng-siàu-liân ê kùi-koan-kun hong-ông-chiàn sèng-lī tâu-chhiú. M̄-koh tī 8-goe̍h tio̍h-siong su-iàu hioh 3-kò͘-goe̍h, khak-tēng pún-kùi pò-siau.

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
* 2023 nî A-chiu Chit-pāng Koan-kun Cheng-pà-sài Tiong-hôa-tūi
* 2023 nî A-chiu Iá-kiû Kím-phiau-sài Tiong-hôa-tūi

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Tō-kàu Chiat

**Tō-kàu Chiat**（）sī tī Sin-ka-pho Tō-kàu Hiap-hōe chhōe-pān--ê nî-tō͘ tō-kàu chiat-khèng hōa-tō͘. Chhit-ji̍p tī 1996 nî, tī tī-kò͘ lāi-lí jī-go͘ ge̍h tē-cha̍p-gō͘ jit chhīⁿ-chì, chhīⁿ-chì Thài-siōng Ló-kun sióng-tán, hō͘ sìn-tô͘ chhīⁿ-chì chhái-chiàu, kî-ho̍k hō͘ chhīⁿ-chì tō-kàu tō͘-chú Thài-siōng Ló-kun (chhiah-sī kò͘-tāi che̍k-ha̍k-ka Ló͘-chú) sióng-tán. Chit-ê chiat ê mok-tē sī hōng-iông Tō-kàu kàu-giāⁿ kap Tiong-hôa bûn-hoà, koh nâng koaⁿ-kiàn sī-hōe lō͘-tāi--ê lâng tī Tō-kàu ê liau-kái.

## Gî-sik kap hōa-tō͘
Chiat ê tī-chhū, tō͘-chióng tō͘ chhīⁿ-chì seng-tāi--ê chhái-chiàu kap kî-ho̍k hoat-hōe. Tō͘-tiúnn só͘-líng sòng-keng, sio-hiang, tiám-ting, hiàn-kong tī chhōe-tō͘ gî-sik, hō͘ sìn-tô͘ kî-chhiú kok-thài bîn-an, hong-tiâu hō͘-sūn--ê hok-chí. Tóng-sî, koh chhīⁿ-chì kok-chóng tō-kàu bûn-hoà chhēn-ián hōa-tō͘, chhíng-chhiú bû-su̍t piáu-ián, keng-koan bûn-hoà chhēn-lān, chiau-hōe kap kóng-chhòe, hō͘ kong-chèng liau-kái tō-kàu ê bûn-chú kap bûn-hoà lâm-hān. Lí-kāng, 2006 nî ê tō-kàu bûn-hoà chiat hōa-tō͘ koh ū Bú-tong-soaⁿ tō-kàu hiap-hōe ê bû-su̍t piáu-ián kap tō-kàu kong-biō bûn-bu̍t chhēn-lān.

## Lē-kîⁿ hōa-tō͘

* 2006 nî: Tī Bū-lo̍h-pak Sam-chheng-keng pêng--ê khong-tē chhīⁿ-chì tōa-keng tō-kàu bûn-hoà chiat, Sin-ka-pho chhóng-thóng Nā-tân kháng-lí chhut-sè tān-jîn chù-pīn. Tōa-keng hōa-tō͘ an-pài sè-kài hō-pêng kî-ho̍k hoat-hōe, Bú-tong-soaⁿ bû-su̍t piáu-ián kap tō-kàu kong-biō chhēn-lān.
* 2011 nî: Sin-ka-pho Tō-kàu Hiap-hōe liân-ha̍p lâi-chhū 18 ê kok-ka ê pah-ū ê tō-kàu thoân-thé, chhó͘-tō͘ tī Í-tāi-lī chhīⁿ-chì "**Tō-kàu Chiat Sè-kài Khèng-tēn（道教節世界慶典）**", chhīⁿ Tō-kàu Chiat thang nâng koh kok-kàu tō-kàu-tô͘ kong-tông chhīⁿ-chì ê kok-chèng-sìng seng-sū.
* 2025 nî: Chhit-pêng Sin-ka-pho kiàn-kok 60 chhit-nî kap Tō-kàu Hiap-hōe 30 chhit-nî, chhīⁿ-chì ū-ki 3 jit ê "Tō-kàu Chiat Sè-kài Khèng-tēn". Hōa-tō͘ iōng-chhīⁿ koh-kah Tiong-kok Ūn-chiu Tō-kàu Hiap-hōe tī lāi ê kok-ka tō-kàu tāi-piāu-thôan chham-ū iōng-liû, koh chham-pâng Sêng-hông-biō, Sam-chheng-keng, Tó͘-bó͘-keng tōa-tiûⁿ, kong-hiong seng-chū. "Tō-kàu Chiat Sè-kài Khèng-tēn" chhó͘-tō͘ tī Sin-ka-pho pún-tē chhīⁿ-chì.

## Kok-chèng-hoat kap chiat-jit chhōe-giân
Sin-ka-pho Tō-kàu Hiap-hōe chhū 2008 nî chhōe-tō͘ kap sè-kài kok-kah tō-kàu tổ-chi̍p kiat-li̍p liân-ha̍p, sīng-tō͘ Tō-kàu sī chhit kok-chèng-sìng siong-kàu, chit-ê chiat-jit ē-tàng tik-tō͘ koh khòaⁿ-kiàn ê jī-sik. Hiap-hōe hō͘-bāng Tō-kàu Chiat ē-tàng kap chhit-ê chong-kàu chiat-jit chia̍h-pêng, nā-jī Sin-ka-pho kong-kong ke-khì thè-hē chhè-thâu.

## Sū-i
Tō-kàu Chiat chhòng-tiâu Tō-tik-keng kap Tō-kàu sī-siōng ê chhûn-thêng, hō͘ sióng-hián Hôa-jîn chûn-thông bûn-hoà; tī chhit-pêng, tō͘ tō͘-kò͘ khui-pōng biō-ū kap chhīⁿ-chì tōa-keng khèng-tēn, chhōe-giân bîn-chòng tī Tō-kàu gî-sik kap sìn-ông ê liau-kái kap chùn-chêng. Sin-ka-pho Tō-kàu Hiap-hōe pîn-chhî "chhû, kiám, put-chēng" chit-ê Tō-kàu sîn-sîn, tō͘ Tō-kàu Chiat chit-ê hōa-tō͘ chhōe-tō͘ chhōe-tō͘ chhōe-tō͘ ch

## chham-khó chù-liāu
Vibe coding

**Vibe coding** (Eng-gí, ì-sù: "ēng khì-hun siá têng-sek"; óa-im "bái-boh khó͘-lèng") sī chi̍t khóan sán-chhut têng-sek--ê hong-hoat. I m̄ sī ti̍t-chiap siá têng-sek-bé, khioh-sī ēng tī jîn-kang tì-hūi--ê LLM (**', tōa ê gí-giân mô͘-hêng) su-ji̍p su-kiû--ê thê-sī (**')--ê chhiú-toāⁿ, lâi the̍h-tio̍h LLM seⁿ--ê têng-sek-bé ê hong-hoat. M̄-kú LLM só͘ chhut--ê têng-sek-bé bô tek-khak sī ha̍p su-kiû--ê.

Lūi-pia̍t:Tiān-náu
Lūi-pia̍t:Jîn-kang tì-hūi
UNIS

**Unis** (Hân-kok-gí: 유니스; RR: Yuniseu; MR: Yunisŭ; jī-bú choân-tāi-siá hō͘ sióng U&iS) sī chi̍t ê Hân-kok lú-sú tōan-thé, kè-ū F&F Entertainment thó͘-kòe senn-tsûn si̍t-líng tsit-bóe 《Universe Ticket》chhòng-siông kap kuán-lí. Tōan-thé sîng-hn̂g pán tī Hyeonju, Nana, Gehlee, Kotoko, Yunha, Elisia, Yoona, kap Seowon. Tān-tē tī 2024 nî 3 goe̍h 27 hō͘ chhì, chhē-tōa sī mini tsuan-ke̍k 《We Unis》.

## Chham-khó chu-liāu
Karakalpakstan

**Karakalpakstan** sī Uzbekistan ê chi̍t ê chū-tī kiōng-hô-kok.

## Hêng-chèng-khu

# Nukus 
# Amudaryo Koān
# Beruniy Koān
# Bozataw Koān
# Qonliko‘l Koān
# Qorao‘zak Koān
# Kegeyli Koān
# Qo‘ng‘irot Koān
# Mo‘ynoq Koān
# Nukus Koān
# Taqiyatas Koān
# Taxtako‘pir Koān
# To‘rtko‘l Koān
# Xo‘jayli Koān
# Chimboy Koān
# Shumanay Koān
# Ellikqala Koān

## Chham-khó
Chhèng-tauh

**Chhèng-tauh** () a̍h-sī **chhèng-ke** (銃雞) sī chi̍t khoán hō͘ hóe-chhèng, khong-khì-chhèng, si̍p-jī-keng, a̍h-sī hî-chhiuⁿ t.t. tn̂g-chām bú-khì (Eng. *ranged weapons*) khí-kiâⁿ ê ki-koan. Tī chhèng-tauh téng-thâu si-ka chió-liōng ê lêng-liōng tio̍h ē-tàng sek-hòng koh-khah chē ê lêng-liōng.

Hóe-chhèng ê chhèng-tauh it-poaⁿ sī "ko͘-kái tōng-chok", tāi-piáu chhèng-tauh ê siat-kè tio̍h-sī beh hō͘ chó͘-thih sang--khui, lâi hō͘ su-pú-lín-guh giú-tiâu ê thûi-á/lòng-chiam sek-hòng--khì. Lēng-gōa, chhèng-tauh mā hun-chò "ti̍t-chiap chhèng-tauh", tiāⁿ-tiāⁿ iōng teh phah-la̍h; koh ū "ap-le̍k chhèng-tauh", khah chia̍p iōng lâi pí-sài.

Lūi-pia̍t:Chhèng
Chhài-tāu

**Chhài-tāu** a̍h-sī **chhài-tāu-á** (ha̍k-miâ: ) sī chi̍t khoán tāu-kho Vigna-sio̍k ê ti̍t-bu̍t. Tāu-á-khak khah kāu koh nńg, tāi-khài 30–50 kong-hun (10–17 chhùn) tn̂g, tùi-ti̍t tāi-khài 0.6–1.0 kong-hun (0.2–0.3 chhùn). Lāi-tóe ê chí ū kui-lō lia̍p, siⁿ-chò io-chí-hêng a̍h-sī thiāu-hêng, ū 0.6–1.2 kong-hun (0.2–0.4 chhùn) tn̂g; sek-chúi ū n̂g-pe̍h-sek, o͘-âng-sek, he̍k-chiá sī kî-thaⁿ ê sek.

Chhài-tāu-á sī siōng tiōng-iàu ê si̍t-iōng tāu-kho lông-chok-bu̍t chi-it. I ê hoān-ûi ùi A-chiu, Hui-chiu, Au-chiu lâm-pêng kàu Tiong Bí-chiu kap Lâm Bí-chiu t.t. pòaⁿ-ta-khó ê jia̍t-tài tē-khu lóng ū.

## Hêng
無|縮圖|Chhài-tāu-á
無|縮圖|Kòa khak ê chhài-tāu-á

## A-chéng

Chhài-tāu-á ū 4 khoán a-chéng:

* *Vigna unguiculata* subsp. *cylindrica*
* *Vigna unguiculata* subsp. *dekindtiana*
* Tn̂g-tāu
** *Vigna unguiculata* subsp. *sesquipedalis*
* *Vigna unguiculata* subsp. *unguiculata*
Lūi-pia̍t:Tāu-kho
Sió-he̍k-chheⁿ ê lia̍t-toaⁿ: 1–1000

1 Ceres
2 Pallas
3 Juno
4 Vesta
5 Astraea
6 Hebe
7 Iris
8 Flora
9 Metis
10 Hygeia
11 Parthenope
12 Victoria
13 Egeria
14 Irene
15 Eunomia
16 Psyche
Khòa-bāng-chām kha-pún

**Khòa-bāng-chām kha-pún (Cross-site scripting, kán-chheng XSS)** sī chi̍t-chióng an-choân ê khang-phāng, ū-kóa bāng-lō èng-iōng-thêng-sek lāi-té ē-tàng chhōe--tio̍h. XSS ê kong-kek hō͘ kong-kek-chiá ē-tàng kā kheh-hō͘-toan ê kha-pún (**') chù-ji̍p kàu pa̍t-ê sú-iōng-chiá teh khoàⁿ ê bāng-ia̍h lāi-té. Chi̍t-ê khòa-bāng-chām kha-pún ê khang-phāng, kong-kek-chiá khó-lêng ē lī-iōng lâi se̍h-kòe (bypass) chûn-chhú khòng-chè (**'), chhin-chhiūⁿ kóng tông-goân chèng-chhek (**') chit-lūi ê mi̍h-kiāⁿ.


XSS ê éng-hióng, tōa-sè hōan-ûi chha chin chē, khin--ê sī sió-khóa-á khùn-jiáu, tāng--ê sī kàu-kah giâm-tiōng ê an-choân hong-hiám; che tio̍h-ài khòaⁿ hit-ê ū khang-phāng ê bāng-chām só͘ chhú-lí ê chu-liāu ê bín-kám-tō͘, kap hit-ê bāng-chām ê thâu-ke tī in-ê [[Tiān-náu bāng-lō͘|bāng-lō͘]] ū si̍t-si siáⁿ-mih-khoán an-choân pó-hō͘ (**') ê pún-chit.

Lūi-pia̍t:Bāng-lō·
Kng-ha̍k ku̍t-chhú

縮圖|300x300像素|Microsoft ê bô-sòaⁿ kng-ha̍k ku̍t-chhú kap USB chiap-siu-khì.
**Kng-ha̍k ku̍t-chhú/chhí** sī 1 chióng khò kng-ha̍k lâi ūn-chok ê ku̍t-chhú. Kng-ha̍k ku̍t-chhú bô-hoat-tō͘ tī thàu-bêng ê piáu-bīn bīn-téng (khó-pí po-lê) lâi chèng-siông ūn-chok.

Lūi-pia̍t:Tiān-náu su-ji̍p siat-pī
VTuber

縮圖|280x280像素|VTuber hài-sìn ōe-bīn ê chia̍t-tô͘.
**VTuber** (; , kán-chheng chòe 、**VTB**, ì-sù: Hi-gí YouTuber), sī ēng hi-gí ê ang-á tī bāng-lō͘ pêⁿ-tâi hoat-pò͘ iáⁿ-phìⁿ ia̍h-sī khui hài-sìn ê chhòng-chok-chiá. Tiāⁿ ē tī YouTube, Twitch, Facebook, X(Twitter) chia-ê só͘-chāi oa̍h-tāng.

## Siāu-kài
縮圖|Tōng-bu̍t hêng-siōng ê VTuber
VTuber chú-iàu ū 2 ê pō͘-hūn, hun-pia̍t sī ang-á-phôe kap phôe āu-piah ê tiong-chi-jîn. Khò tiān-náu siat-pī lâi lia̍h tiong-chi-jîn ê siaⁿ-im, tōng-chok kap piáu-chêng, keng-kòe nńg-thé ê chhú-lí lâi hō͘ ang-á-phôe tòe leh tín-tāng.

VTuber bō͘-āu ê keng-êng ū-sî-á sī 1 ê thoân-tūi. Nā-sī kong-si leh keng-êng ê tō hō-chòe khì-gia̍p-sè; nā-sī kò-jîn ka-tī keng-êng ê tō hō-chòe kò-jîn-sè.

### Iu-sè
縮圖|Ē-sái tui-chong chhiú-ê tōng-chok ê vtuber
Tāi-pō͘-hūn ê VTuber sī iōng kiàⁿ-thâu hip ka-tī ê tōng-chok kap piáu-chêng, koh ū 1 pō͘-hūn ê VTuber sī sú-iōng 3D tōng-chok tui-chong ê ki-su̍t. Lia̍h-tio̍h tōng-chok kap piáu-chêng liáu-āu, chiah-koh lī-iōng  nńg-thé (pí-lūn-kóng VTube Studio) lâi hō͘ ang-á-phôe tòe leh tín-tāng.

### KHIÀM-TIÁM

Nā tùi ti̍t-chiap kap koan-chiòng bīn-tùi-bīn ê phòe-sìn chú-pò͘ lâi kóng, su-iàu koh ke chhoân 1 ê ang-á, nā-sī hun-pia̍t khì chhōe Live 2D tōng-ōe-su kap ōe-su khì siat-kè ang-á, chit-ê kè-siàu tùi 3 bān kho͘ kàu 30 bān put-téng, nā-sī úi-thok ê tōng-ōe-su iah-sī ōe-su ê kháu-pi kap miâ-siaⁿ khah tōa, sêng-pún ē ke tùi cha̍p-kúi bān kàu 20 bān put-téng, nā-sī ka-tī beh kiám-séng sêng-pún, khó-lêng ài ū ōe-tô͘ iah-sī thiah ang-á ê ki-su̍t. Tong-jiân, í-siōng ê m̄-sī ngē-sèng ê kui-tēng.

### Ki-su̍t
VTuber chit-khoán piáu-ián hêng-sek ē-sái hō͘ piáu-ián-chiá khah ū ún-su. 

## Chham-khó Chu-liāu

Lūi-pia̍t:Bāng-lō͘ meme
Lūi-pia̍t:Bāng-lō͘ bûn-hòa
Lūi-pia̍t:VTuber
Lūi-pia̍t:YouTube
Kang Kok-hô

**Kang Kok-hô** (), sī Tâi-oân ê chit-gia̍p iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. Tī 2019 nî Kùi-tiong Soán-siù-hōe lāi-té hō͘ Hù-pang Hān-chiòng í tē-it-lûn tē-saⁿ-ūi kéng ji̍p-khì.

## Keng-le̍k
* Chiang-hòa-koān Oân-lîm-chhī Tong-san Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Chiang-hòa Koān-li̍p Chiang-hòa Gē-su̍t Ko-kip Tiong-ha̍k Cheng-siàu-pāng-tūi
* Hûn-lîm Koān-li̍p Be̍h-liâu Ko-kip Tiong-ha̍k Chheng-pāng-tūi
* Tâi-tiong-chhī Kok-li̍p Tâi-oân Thé-io̍k Ūn-tōng Tāi-ha̍k Iá-kiû-tūi (Hù-pang Kang-gû)
* Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng (2019 nî 7 goe̍h 26－)

## Sêng-pāng Kok-chhiú Keng-le̍k
* 2023 nî A-chiu Chit-pāng Koan-kun Cheng-pà-sài Tiong-hôa-tūi
* 2024 nî Sè-kài Iá-kiû 12-kiông Sài Tiong-hôa-tūi

## Te̍k-sû Sū-chek
* 2020 nî 5 goe̍h 2 hō tī Tâi-lâm Chhī-li̍p Iá-kiû-tiûⁿ tùi-chiàn Thóng-it 7-ELEVEn Sai, chú-tâu 6-kio̍k bô sit-hun, lo̍h-bóe tit-tio̍h seng-gâi thâu-chi̍t sèng.
* Be̍h-liâu Ko-tiong kia̍t-chhut hāu-iú

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat

*
Lee Jae-myung

**Lee Jae-myung** (; ) sī Tāi-hân Bîn-kok ê chèng-tī-ka. I tī 2025 nî 6 goe̍h 3 ji̍t tòng-soán chóng-thóng, 6 goe̍h 4 ji̍t chèng-sek chiū-jīm.
2025 nî Tāi-hân Bîn-kok chóng-thóng soán-kí

**2025 nî Tāi-hân Bîn-kok chóng-thóng soán-kí** tī 2025 nî 6 goe̍h 3 ji̍t kí-hêng, choè-āu Lee Jae-myung tòng-soán Tāi-hân Bîn-kok chóng-thóng.

## Chham-khó
Sè-kài Gû-leng-ji̍t

[縮圖|2017 nî 6-ge̍h chhe-1 [Ìn-tō͘ Thiok-bo̍k-gia̍p kap Hî-gia̍p-pō͘ tī New Delhi kí-pān ê “Sè-kài Gû-leng-ji̍t” khèng-chiok-hōe]]
 
**Sè-kài Gû-leng-ji̍t** sī chi̍t ê kok-chè cheh-ji̍t, iû Liân-ha̍p-kok Chia̍h-mi̍h kap Lông-gia̍p Cho͘-chit () chhòng-li̍p--ê. Chong-chí sī beh hō͘ lâng chai-iáⁿ kóng, gû-leng sī thang-sè-kài ê tiōng-iàu chia̍h-mi̍h. Ùi 2001 nî khai-sí, chit-ê cho͘-chit ta̍k-nî ê 6-ge̍h chhe-1 tō ē koan-chhat 1 táu. Chit kang sī beh hō͘ ta̍k-ke tùi lo̍k-lông-gia̍p ū koh-khah chē ê chù-ì.
Tâi-gú tiám-jī

**Tâi-gú（Tâi-gí）tiám-jī** sī chi̍t-khoán bông-jīn（sī-chiòng jîn-sū）só͘ sú-iōng ê Braille tiám-jī hē-thóng ê Tâi-gú piáu-ta̍t.

## Le̍k-sú

* Goân-khì-thâu

Tâi-gú（Tâi-gí）tiám-jī hē-thóng kun-kù chu-liāu, tāi-khài tī 1885 nî So͘-keh-lân thoân-káu-sū Kam ÛI-lîm（William Campbell）khai-sí hoat-tián ê bông-jīn tiám-jī hē-thóng. Chhím-thâu iōng it-poaⁿ ba̍k-kim ê lâng sú-iōng ê bûn-jī kā iōng hō͘ phòng--khí-lâi（embossed type）, khiok-sī thé-chek thài tōa, siuⁿ tìn-ūi, tāng-khok-khok, āu-lâi kái-iōng Braille tiám-jī, hit-tong-sî sī Ē-mn̂g-im ê Tâi-gú Lô-má-jī. Hit-ê nî-tāi Tâi-oân siā-hōe phó͘-phiàn sú-iōng Tâi-gú chòe kau-thong iōng-gú, chóng--sī hoat-tián sî-kan bô kài kú-tn̂g, ū-kóa kui-chek khiàm-khoeh, phì-jū: om, oang, tē 9 tiāu, khin-siaⁿ hû-hō...téng-téng. M̄-koh tōa pō͘-hūn pheng-im ê hoat-tō͘ í-keng tit-tio̍h kiàn-li̍p.  

* Hoat-tián Chōng-hóng

1896 nî Ji̍t-pún thóng-tī Tâi-oân liáu-āu, bông-jīn sú-iōng ê tiám-jī koaⁿ-hong kái-chòe Ji̍t-gú tiám-jī, Tâi-gú tiám-jī tō pìⁿ-chòe su-té-hā á-sī kàu-hōe leh sú-iōng.

Tiong-hôa-bîn-kok chèng-hú lâi Tâi-oân liáu-āu, Thui-tōng Kok-gú chèng-chhek, pún-thó͘ gú-giân hoat-tián siū-tio̍h hān-chè, Tâi-gú tiám-jī sú-iōng-chiá lú-lâi-lú chió.

1993 nî in-èng bîn-kan iau-kiû tiâu-chéng kok-ka gú-giân chèng-chhek, Kàu-io̍k-pō͘ 1993 nî soan-pò͘ bó-gú kàu-io̍k lia̍t-ji̍p kok-bîn ha̍k-hāu chèng-sek kàu-ha̍k. Kàu-io̍k-pō͘ tī 2000 nî chhut-pán 《Tiám-jī Hû-hō Hōe-phian》, Tâi-gú tiám-jī sī kî-tiong ê chi̍t-pún chhiú-chheh, m̄-koh hit-sî ē-hiáu Tâi-gú tiám-jī ê lāu-su chin-chió, tì-kàu sī-chiòng ha̍k-seng pèng-bô o̍h Tâi-gú tiám-jī.

2018 nî 12 ge̍h 25 hō Tâi-oân Li̍p-hoat-īⁿ sam-tha̍k thong-kè 《Kok-ka Gú-giân Hoat-tián-hoat》, Tâi-gú kah kî-thaⁿ pún-thó͘ gú-giân koh-khah tit-tio̍h tiōng-sī, iā chiâⁿ-chòe kok-kip kok-bîn ha̍k-hāu kah ko-tiong ê pit-siu khò-têng, ta̍uh-ta̍uh-á mā ū-lâng khai-sí tiōng-sī Tâi-gú tiám-jī ê koh-oa̍h kah hoat-tián.
## Kui-chek

* Siaⁿ-bó

* Ūn-bó

* Kiat-ha̍p Ūn-bó（Iā iōng-lâi chòe 4/8 tiāu ji̍p-siaⁿ ê siá-hoat）

* Phîⁿ-im

* Siaⁿ-tiāu

* Bo̍k-chêng Sú-iōng Hoat-tō͘ kah Khiàm-khoeh ê pō͘-hūn

* Bô iōng phiau-tiám hû-hō, iōng khàng 1 keh á-sī ōaⁿ-hâng keh-khui.
* "om", "uang / oang" kah siong-koan ê ji̍p-siaⁿ iáu-bē ū kui-chek.

## References
Suzuki Syunsuke

**Lêng-bo̍k Chùn-hú** ( *Suzuki Syunsuke*; ), sī Ji̍t-pún ê chit-gia̍p iá-kiû soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng hāu-le̍k, chìn-chêng bat hāu-le̍k kòe Lo̍k-thian Thô-oân.

## Seng-gâi
Lêng-bo̍k Chùn-hú tī 2019 nî lī-khui tāi-ha̍k liáu-āu tio̍h khì Ji̍t-pún ê to̍k-li̍p liân-bêng phah-piàⁿ. 2023 nî 11 goe̍h, i lâi kàu Tâi-oân ka-ji̍p Tiong-hôa Chit-pāng Lo̍k-thian Thô-oân, tī 2024 nî 4 goe̍h thâu-chi̍t-pái tī Tiong-chit it-kun teng-pán. I tī chit-pāng seng-gâi ê thâu-chi̍t-tang chhut-sài 10-tiôⁿ, tâu-chhut 3-sèng 4-pāi, hông-gū-lu̍t 5.55 ê sêng-chek.

2024 nî 8 goe̍h 6 hō, in-ūi 831 Iôⁿ-chiòng Tāi-hān hőng chù-siau, kâng-nî 9 goe̍h 5 hō ka-bêng Choân-oa̍t Ūn-tōng Iá-kiû-tūi.

2025 nî 5 goe̍h 9 hō, ka-ji̍p Hù-pang Hān-chiòng, tńg-khì kàu Tiong-chit.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Tiong-hôa Chit-pāng

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Yokota Hisanori

**Hêng-tiân Kiú-chek** ( *Yokota Hisanori*, ), sī Ji̍t-pún ê chit-gia̍p iá-kiû soán-chhiú, bat tī Ji̍t-pún Chit-pāng Kî-gio̍k Se-bú Sai kah Tiong-hôa Chit-pāng Hiaⁿ-tī Chhiōⁿ hāu-le̍k. 2010 nî khai-sí tam-jīm 2-tang ê Ji̍t-pún BC Liân-bêng  kàm-tok, 2012 nî khai-sí tam-jīm Se-bú Sai jī-kun tâu-chhiú kàu-liān, 2023 nî koh-chi̍t-pái lâi kàu Tiong-hôa Chit-pāng tam-jīm Tâi-kǹg Hiông-eng tâu-chhiú kàu-liān, bo̍k-chiân sī Tâi-kǹg Hiông-eng ê it-kun tâu-chhiú thóng-tiû kàu-liān.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Ji̍t-pún Chit-pāng

### Tiong-hôa Chit-pāng
* (**Chho͘-o͘-jī** sī hit-nî siōng-hó ia̍h siōng-koân ê sêng-chek)

## Chù-kha

## Chham-khó Chu-liāu




## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Furukubo Kenzi

**Kó͘-kiú-pó Kiān-jī** ( *Furukubo Kenzi* , ) sī Ji̍t-pún ê chit-gia̍p iá-kiû kàu-liān kah chêng chit-pāng soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī pó͘-chhiú, bo̍k-chiân sī Lo̍k-thian Thô-oân it-kun chóng-kàu-liān.

## Seng-gâi
Kó͘-kiú-pó ê chit-pāng seng-gâi tī Ji̍t-pún Chit-pāng Tāi-pán Kīn-thih Béng-gû hāu-le̍k 18-nî, 2002 nî kiû-kùi kiat-sok liáu-āu ín-thè. Ín-thè liáu-āu tam-jīm Kīn-thih jī-kun tâu-pó͘ kàu-liān (2003 nî－2004 nî), Tiong-ji̍t Liông jī-kun pó͘-chhiú kàu-liān (2005 nî－2008 nî), Ióng-lo̍k-to Ìⁿ-á jī-kun tâu-pó͘ kàu-liān (2009 nî－2012 nî), O͘-le̍k-sū it-kun tâu-pó͘ kàu-liān (2013 nî－2014 nî), Hân-kok Chit-pāng Hân-hôa Eng it-kun tâu-pó͘ kàu-liān (2015 nî), Tang-pak Lo̍k-thian Kim-chiū it-kun tâu-pó͘ kàu-liān (2016 nî－2018 nî). 2019 nî kàu 2021 nî, tit-tio̍h Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng ê iau-chhiáⁿ kàu Tâi-oân tam-jīm Hù-pang it-kun pó͘-chhiú kàu-liān. 2022 nî khai-sí tī Lo̍k-thian Thô-oân tam-jīm it-kun siú-se̍k kàu-liān.

2022 nî 5 goe̍h 28, Lo̍k-thian Thô-oân chóng-kàu-liān Chan Hô-khu khak-chín COVID-19, só͘-í Kó͘-kiú-pó Kiān-jī tāi-lí nn̄g-tiôⁿ pí-sài ê chóng-kàu-liān, it-ti̍t kàu 6 goe̍h 6 hō Chan Hô-khu chóng-kàu-liān kái-tû keh-lî. Tān-sī tī 6 goe̍h 8 hō, Kó͘-kiú-pó mā khak-chín COVID-19.

2023 nî 11 goe̍h 29 khai-sí chiap-thè Chan Hô-khu tam-jīm it-kun chóng-kàu-liān, sī Lo̍k-thian Thô-oân kiû-thoân thâu-chi̍t-ê Ji̍t-che̍k chóng-kàu-liān, mā-sī kè Tāi-tiân Tok-su () í-āu, Thô-oân tūi-sú tē-jī-ūi gōa-che̍k chóng-kàu-liān. 2025 nî 11 goe̍h 9 hō, Lo̍k-thian Thô-oân soan-pò͘ Kó͘-kiú-pó Kiān-jī sià-jīm it-kun chóng-kàu-liān.

2026 nî 1 goe̍h, Kó͘-kiú-pó Kiān-jī ka-ji̍p Bī-choân Liông tam-jīm sûn-hôe thóng-tiû kàu-liān.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Táⁿ-kek Sêng-chek

### Siú-pī Sêng-chek

### Chóng-kàu-liān Sî-kî

## Chù-kha

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Lâu Chùn-hūi (iá-kiû)

**Lâu Chùn-hūi** (), sī Tâi-oân ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Bī-choân Liông hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī iû-kek-chhiú. I tī 2023 nî soán-siù-hōe lāi-té hō͘ Bī-choân Liông í tē-1 chí-miâ kéng-tio̍h, chhiam-iok-kim 520-bān-kho͘, lēng-gōa koh-ū 80-bān ê kek-lē chióng-kim.

## Keng-le̍k
* Tang-hn̂g Kok-sió Siàu-pāng-tūi
* Tiông-an Kok-tiong Chheng-siàu-pāng-tūi
* Kok-pó Ka-siong Chheng-pāng-tūi
* Tiong-hôa Chit-pāng Bī-choân Liông (2023 nî －)

## Chit-pāng Seng-gâi
2024 nî 4 goe̍h 3 hō, tī Thian-bú Iá-kiû-tiôⁿ tùi-chiàn Lo̍k-thian Thô-oân, Lâu Chùn-hūi sian-hoat tam-jīm káu-hoan iû-kek-chhiú, pēng-chhiáⁿ tī jī-kio̍k-siāng seng-gâi thâu-chi̍t-ê táⁿ-se̍k bīn-tùi Bañuelos khà-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki an-táⁿ. Kâng-nî 6 goe̍h 2 hō tī Tâi-pak Tōa-kī-tàn tùi-chiàn Tiong-sìn Hiaⁿ-tī, Lâu Chùn-hūi tī peh-kio̍k-hā bīn-tùi Lī Gān-chheng, kòng-chhut seng-gâi thâu-chi̍t-ki hőng-bú-láng.

2024 nî U-23 Sè-kài-poe Iá-kiû-sài, Lâu Chùn-hūi ji̍p-soán Tiong-hôa-tūi. 2024 nî-té, Bī-choân Liông soan-pò͘ kah Ò-chit  chìn-hêng kiû-oân kau-liû ha̍p-chok, an-pâi Lâu Chùn-hūi, Ông Sūn-hô nn̄g-ê kiû-oân ka-ji̍p pí-sài.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
David Buchanan

**David Andrew Buchanan** (), sī Bí-kok ê iá-kiû soán-chhiú, bo̍k-chiân tī Tiong-hôa Chit-pāng Tâi-kǹg Hiông-eng hāu-le̍k, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. Bat hāu-le̍k kòe Bí-kok Chit-pāng Hùi-siâⁿ Hùi-siâⁿ-lâng, Ji̍t-pún Chit-pāng Tang-kiaⁿ Ióng-lo̍k-to Ìⁿ-á, Hân-kok Chit-pāng Sam-seng Sai kah Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng.

## Seng-gâi
### Bí-kok Chit-pāng
I tī 2010 nî Bí-kok Chit-pāng soán-siù-hōe lāi-té hō͘ Hùi-siâⁿ Hùi-siâⁿ-lâng í tē-7-lûn kéng ji̍p-khì, bat tī 2014 kàu 2015 nî nn̄g-ê kiû-kùi tī Hùi-siâⁿ Hùi-siâⁿ-lâng chiōⁿ kòe Tāi-liân-bêng.

### Ji̍t-pún Chit-pāng
2017 khì-kàu Ji̍t-pún Chit-pāng hāu-le̍k Tang-kiaⁿ Ióng-lo̍k-to Ìⁿ-á.

### Hân-kok Chit-pāng
2020 nî cháu khì Hân-kok Chit-pāng Sam-seng Sai.

### Tiong-hôa Chit-pāng
2025 nî tī Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng hāu-le̍k, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ hō-chò "**Pò͘-khám-lâm**" (Tâi-oân Hôa-gí:  *Bù kǎn nán*).

2026 nî 2 goe̍h 28, i ka-bêng Tiong-hôa Chit-pāng Tâi-kǹg Hiông-eng, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ kái-chò "**Khám-lâm**" (Tâi-oân Hôa-gí:  *Kǎn nán*）.

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Bí-kok Chit-pāng

### Ji̍t-pún Chit-pāng

### Hân-kok Chit-pāng

### Tiong-hôa Chit-pāng

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Roenis Elias

**Roenis Elias** (), sī Kó͘-pa ê iá-kiû soán-chhiú, siú-pī ūi-tì sī tâu-chhiú. 2011 nî Bí-kok Chit-pāng Se-ngá-tô͘ Chúi-siú í chū-iû khè-iok kiû-oân kā i chhiam--lo̍h-lâi, hō͘ Elias khai-sí i ê chit-gia̍p seng-gâi, bat tī 2014 kàu 2015 nî nn̄g-ê kiû-kùi tī Se-ngá-tô͘ Chúi-siú chiōⁿ kòe Tāi-liân-bêng, āu--lâi tī Pho-sū-tùn Âng-boe̍h-á kah Hôa-sèng-tùn Kok-bîn mā ū tī Tāi-liân-bêng chhut-sài kúi-nā tiôⁿ. 2023 nî ka-ji̍p Hân-kok Chit-pāng SSG Teng-lio̍k-chiá, 2025 nî cháu khì Tâi-oân ka-ji̍p Tiong-hôa Chit-pāng Hù-pang Hān-chiòng, Tiong-bûn teng-lo̍k-miâ **Le̍k-a-sū** (Tâi-oân Hôa-gí:  *Lì yǎ shì*).

## Chit-pāng Seng-gâi Sêng-chek
### Bí-kok Chit-pāng

### Hân-kok Chit-pāng

### Tiong-hôa Chit-pāng

## Chham-khó Chu-liāu

## Gōa-pō͘ Liân-kiat
Lo̍k-lông-gia̍p

縮圖
縮圖|Tek-kok chi̍t keng hiān-tāi-hòa ê gû-leng chè-phín kang-tiûⁿ ê îⁿ-pôaⁿ-sek tēⁿ-leng-sek
**Lo̍k-lông-gia̍p** () sī thiok-bo̍k-gia̍p ê chi̍t khoán hêng-thài, sī choh-sit-lâng chèng bo̍k-chháu lâi chhī leng-gû, leng-iûⁿ t.t., lâi seng-sán gû-leng ia̍h-sī gû-leng chè-phín ê lông-gia̍p. Lo̍k-lông-gia̍p siōng chá tī se-le̍k-chêng 7 sè-kí ê sin chio̍h-khì sî-tāi ê Au-chiu kap Hui-chiu chē-chē tē-khu tio̍h í-keng ū--ah. 20 sè-kí í-chêng lóng sī jîn-kang teh sòe-hêng ê lông-tiûⁿ lāi-té tēⁿ-leng, lō͘-bé in-ūi kho-ki chìn-pō͘ kang-tiûⁿ tio̍h lú-lâi-lú tōa-keng. Kàu 1990 nî-tāi-chhe ū-lâng hoat-bêng  ê ki-hâi, hō͘ thiok-lông-gia̍p piàn kah koh-khah sêng kang-tiûⁿ ê seng-sán-sòaⁿ chok-gia̍p.

## Sè-kài ta̍k-kok ê lo̍k-lông-gia̍p hoat-tián
Bo̍k-chêng choân-kiû ê gû-leng sán-liōng sī Ìn-tō͘ siōng chōe, Bí-kok kap Tiong-kok tē-jī, bōe hō͘ chāi-tē-lâng sī in chú-iàu ê chhī-tiûⁿ. Siōng tōa ê gōa-siau-kok sī Niú-se-lân.

## Chham-khó

## Gōa-pō͘ bāng-liān

* 
* 
* World milk production 1980–2003  (FAO diagram)
* Respiratory hazards in dairy and beef farming by D Sewell and others. Institute of Occupational Medicine Research Report TM/95/06
* Climate Change, Heat Stress, and U.S. Dairy Production United States Department of Agriculture, Economic Research Service
Má Eng-kiú Pā-bián-àn

縮圖|Tong-sî ê chóng-thóng: Má Eng-kiú
2012 nî 5-ge̍h 14, Tiong-kok Kok-bîn-tóng ê chèng-tī jîn-bu̍t Má Eng-kiú tī tē-12 jīm ê Tiong-hôa Bîn-kok chóng-thóng jīm-kî lāi-té—tī i ê tē-jī kái jīm-kî khai-sí chìn-chêng chêng 6 kang—hō͘ tong-sî Tâi-oân ê chú-iàu chāi-iá-tóng Bîn-chú Chìn-pō͘-tóng tī Li̍p-hoat-īⁿ thê-chhut pā-bián-àn.

Pún-àn sī kun-kù Bîn-chú Chìn-pō͘-tóng kap Tâi-oân Thoân-kiat Liân-bêng Li̍p-hoat-īⁿ tóng-thoân ê hù-gī lâi thê-àn. Lí-iû sī Má Eng-kiú chóng-thóng chú-tiuⁿ Chi̍t-kok Nn̄g-khu, khai-hòng Bí-kok gû-bah chìn-kháu kap ngē chhui-sak iû-chîⁿ chham tiān-chîⁿ tâng-chôe khí-kè. Thê-àn tóng-phài jīm-ûi in-ūi chia-ê tāi-chì, Má chóng-thóng í-keng bô sek-ha̍p chò kok-ka goân-siú, tì-sú i-chiàu Hiàn-hoat kap Li̍p-hoat-īⁿ ê koân-le̍k lâi thê-chhut pā-bián-àn.

Chóng-sǹg Bîn-chìn-tóng kap Tâi-liân Li̍p-hoat-īⁿ tóng-thoân ū 43 ū li̍p-hoat úi-goân liân-ha̍p chhiam-jī, jî-chhiáⁿ sūn-lī sêng-àn. Iau-m̄-koh keh-tńg-kang (5-ge̍h 15) Li̍p-hoat-īⁿ Thêng-su Úi-goân-hōe ê tâu-phiò bô thong-kòe, só͘-tì àn-kiâⁿ bô ji̍p-khì īⁿ-hōe gī-thêng lâi thó-lūn, pún-àn sit-pāi siu-soah.

Koan-î pún-àn Bîn-chìn-tóng jīm-ûi sui-bóng bô thong-kòe, m̄-koh í-keng ū le̍k-sú kì-lo̍k ah; Chip-chèng ê Kok-bîn-tóng tóng-thoân soah jīm-ûi kóng sī lōng-hùi kok-hōe ê chu-goân.

## Chham-khó chu-liāu

* 聯合新聞網：綠提總統罷免案，程委會否決
* 自由電子報：罷免總統案，慘遭藍營封殺 
Lūi-pia̍t:Má Eng-kiú chèng-hú