open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1046 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Khèng-le̍k (慶曆) 6 nî
* Khè-tan: Tiông-hi (重熙) 15 nî
* Se Hā: Thian-siū-lé-hoat-iân-chà (天授禮法延祚) 9 nî
* Tāi-lí-kok: Pó-an (保安) 2 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-tek (寬德) 3 nî; Éng-sêng (永承) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thian-kám-sèng-bú (天感聖武) 3 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 24 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 16 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) 15 nî
*  Ko-lê-kok: Chēng-chong (靖宗) 12 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 19 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 6 goe̍h 24 ji̍t: Ko-lê Chēng-chong. 1018 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1038 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Kéng-iū (景祐) 5 nî; Pó-goân (寶元) goân nî
* Khè-tan: Tiông-hi (重熙) 7 nî
* Se Hā: Tāi-khèng (大慶) 3 nî; Thian-siū-lé-hoat-iân-chà (天授禮法延祚) goân nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 12 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-le̍k (長曆) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thong-sūi (通瑞) 5 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 16 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 8 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) 7 nî
*  Ko-lê-kok: Chēng-chong (靖宗) 4 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 11 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1037 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Kéng-iū (景祐) 4 nî
* Khè-tan: Tiông-hi (重熙) 6 nî
* Se Hā: Tāi-khèng (大慶) 2 nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 11 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 10 nî; Tiông-le̍k (長曆) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thong-sūi (通瑞) 4 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 15 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 7 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) 6 nî
*  Ko-lê-kok: Chēng-chong (靖宗) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 10 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 8 ji̍t: So͘ Sek, Tiong-kok si-jîn.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1035 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Kéng-iū (景祐) 2 nî
* Khè-tan: Tiông-hi (重熙) 4 nî
* Se Hā: Kóng-ūn (廣運) 2 nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 9 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 8 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thong-sūi (通瑞) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 13 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 5 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) 4 nî
*  Ko-lê-kok: Chēng-chong (靖宗) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 8 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Kàu-hông Urbanus 2-sè, Hoat-kok gōa-kau-koaⁿ. Kàu-hông. 1099 nî kòe-sin.
* Wratysław 2-sè, Bohemia Tāi-kong-kok kok-ông. 1092 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 11 goe̍h 12 ji̍t: Canute, kun-chú. 

## Chham-khó chu-liāu
1036 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Kéng-iū (景祐) 3 nî
* Khè-tan: Tiông-hi (重熙) 5 nî
* Se Hā: Kóng-ūn (廣運) 3 nî; Tāi-khèng (大慶) goân nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 10 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 9 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thong-sūi (通瑞) 3 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 14 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 6 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) 5 nî
*  Ko-lê-kok: Chēng-chong (靖宗) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 9 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Sancho 2-sè, chèng-tī-chiá. Castilla ê kok-ông. 1072 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 5 goe̍h 21 ji̍t: Go-Itizyô Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1008 nî chhut-sì.
* 6 goe̍h 13 ji̍t: Ali az-Zahir, Fatimah Khalifah-kok lâng. Fatimah Khalifah. 1005 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1047 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Khèng-le̍k (慶曆) 7 nî
* Khè-tan: Tiông-hi (重熙) 16 nî
* Se Hā: Thian-siū-lé-hoat-iân-chà (天授禮法延祚) 10 nî
* Tāi-lí-kok: Pó-an (保安) 3 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Éng-sêng (永承) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thian-kám-sèng-bú (天感聖武) 4 nî
* Ông Chek (王則): Tek-sèng (得聖) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 25 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 17 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) 16 nî
*  Ko-lê-kok: Bûn-chong (文宗) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 20 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 3 goe̍h 5 ji̍t: Hā Gē-chong.
* 12 goe̍h 28 ji̍t: Ko-lê Sūn-chong. 1083 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 10 goe̍h: Kàu-hông Clemens 2-sè, Tek-kok Thian-chú-kàu sîn-hū. Kàu-hông. 

## Chham-khó chu-liāu
1034 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Kéng-iū (景祐) goân nî
* Khè-tan: Tiông-hi (重熙) 3 nî
* Se Hā: Hián-tō (顯道) 3 nî; Khai-ūn (開運) goân nî; Kóng-ūn (廣運) goân nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 8 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 7 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thian-sêng (天成) 7 nî; Thong-sūi (通瑞) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 12 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 4 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) 3 nî
*  Ko-lê-kok: Tek-chong (德宗) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 7 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 5 goe̍h 11 ji̍t: Mieszko 2-sè Lambert, Pho-lân lâng. Pho-lân Kok-ông. 990 nî chhut-sì.
* 10 goe̍h 31 ji̍t: Ko-lê Tek-chong. 1016 nî chhut-sì.
* 11 goe̍h 25 ji̍t: Malcolm 2-sè, chèng-tī-chiá. So͘-kat-lân ê kun-chú. 954 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1031 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 9 nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 11 nî; Kéng-hok (景福) goân nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 5 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 4 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thian-sêng (天成) 4 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 9 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 50 nî; Heng-chong (興宗) goân nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 22 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 4 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 3 goe̍h 26 ji̍t: Malcolm 3-sè, So͘-kek-lân Ông-kok chèng-tī-chiá. So͘-kat-lân ê kun-chú. 1093 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 6 goe̍h 25 ji̍t: Liâu Sèng-chong. Tiong-kok Hông-tè. 972 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1030 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 8 nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 10 nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 4 nî
* Heng-liâu-kok: Thian-khèng (天慶) 2 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thian-sêng (天成) 3 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 8 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 49 nî
* Heng-liâu-kok: Tāi Iân-lîm (大延琳) 2 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 21 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 3 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Lulach, chèng-tī-chiá. So͘-kat-lân ê kun-chú. 1058 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
Nina Simone

**Nina Simone** (1933 nî 2 goe̍h 21 ji̍t - 2003 nî 4 goe̍h 21 ji̍t) sī chi̍t ūi Bí-kok ê cha-bó͘ koa-chhiú, chok-khek-ka kiam kǹg-khîm-ka. Simone ê goân-miâ hō-chòe **Eunice Kathleen Waymon**. Tī im-ga̍k siōng, Simone tùi chōe-chōe léng-he̍k lóng chin ū châi-tiāu; pí-lūn-kóng, kó͘-tián, jazz, blues, thoân-thóng, R&B, hok-im kap liû-hêng téng-téng.
Sirobako

***SHIROBAKO*** (Ji̍t-gí: , Hùn-lēng-sek: *Sirobako*, Hàn-jī: ), sī P.A.Works chò--ê Ji̍t-pún tiān-sī tōng-oē, sī tī Hoe Khui Bu̍t-gú (-物語, )  thui-chhut āu, Choh-sit ê Chá-bó͘ Gín-á Hē-lia̍t ()--ê té 2 chhut chok-phín. Chú-té sī tōng-oē sán-gia̍p, ùi 2014 nî 10 goe̍h hòng-sàng.

Tê-bo̍k Sirobako (ì-sù sī "pe̍h siuⁿ-á") chí hòng-sàng chêng hō͘ chè-chok jîn-oân, iah bōe chián-chia̍p (剪接)--ê sa̋m-phú-luh (sample), in-ūi té tī pe̍h siuⁿ-á lāi-thâu, tiō án-ne hō.
Theodore Hamberg

**Theodore Hamberg** (1819 nî 3 goe̍h 25 ji̍t - 1854 nî 5 goe̍h 13 ji̍t), Hàn-gí miâ-jī hō choè **Hân San-bêng** (韓山明), sī khì kàu Tiong-kok thoân-kàu ê Sūi-tián thoân-kàu-sū. I sī Kheh-gí Pe̍h-oē-jī ê hoat-bêng--chiá.
Donald MacIver

**Donald MacIver** (1852 nî - 1910 nî), Hàn-gí miâ-jī hō choè **Kì To-la̍p** (紀多納), sī khì kàu Tiong-kok thoân-kàu ê Eng-kok thoân-kàu-sū. I tī 1905 nî siá koè «Kheh-ka-gí Eng-gí Sû-tián».
1033 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Bêng-tō (明道) 2 nî
* Khè-tan: Tiông-hi (重熙) 2 nî
* Se Hā: Hián-tō (顯道) 2 nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 7 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 6 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thian-sêng (天成) 6 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 11 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 3 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) 2 nî
*  Ko-lê-kok: Tek-chong (德宗) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 6 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Donald 3-sè. So͘-kat-lân ê kun-chú. 1099 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1032 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 10 nî; Bêng-tō (明道) goân nî
* Khè-tan: Kéng-hok (景福) 2 nî; Tiông-hi (重熙) goân nî
* Se Hā: Hián-tō (顯道) goân nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 6 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 5 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thian-sêng (天成) 5 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 10 nî
* Khè-tan: Heng-chong (興宗) 2 nî
* Se Hā: Kéng-chong (景宗) goân nî
*  Ko-lê-kok: Tek-chong (德宗) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 5 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 2 goe̍h 16 ji̍t: Sòng Eng-chong, Tiong-kok lâng. Tiong-kok Hông-tè. 1067 nî kòe-sin.
* 9 goe̍h 3 ji̍t: Go-Sanzyô Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1073 nî kòe-sin.
* 9 goe̍h 14 ji̍t: Liâu Tō-chong. 1101 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 10 goe̍h: Kàu-hông Ioannes 19-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 975 nî chhut-sì.

### Bô ji̍t-kî
* Ottone Orseolo, Venice Kiōng-hô-kok chèng-tī-chiá. Venezia ê Doge. 992 nî chhut-sì.
* Pietro Centranico, Venice Kiōng-hô-kok chèng-tī-chiá. Venezia ê Doge. 

## Chham-khó chu-liāu
William Nesbitt Brewster

**William Nesbitt Brewster** (1864 nî - 1918 nî), Hàn-gí miâ-jī hō choè **Phō͘ Ló͘-sū** (蒲魯士), sī khì kàu Tiong-kok thoân-kàu ê Bî-kok thoân-kàu-sū. I sī Hing-hoà Pêng-oē-jī (Phô͘-sian-gí ê Lô-má-jī) ê hoat-bêng--chiá.
Caleb Cook Baldwin

**Caleb Cook Baldwin** (1820 nî - 1911 nî), Hàn-gí miâ-jī hō choè **Mô͘ Ka-li̍p** (摩嘉立), sī khì kàu Tiong-kok thoân-kàu ê Bí-kok thoân-kàu-sū. I kap Robert Samuel Maclay tī 1870 nî siá koè «Hok-chiu-oē Eng-gí Sû-tián».
Moses Clark White

**Moses Clark White** (1819 nî - 1900 nî), Hàn-gí miâ-jī hō choè **Hoâi Tek** (懷德), sī khì kàu Tiong-kok thoân-kàu ê Bí-kok thoân-kàu-sū. I sī Pêng-oē-jī (Bân-tang-gí ê Lô-má-jī) ê hoat-bêng--chiá.
Judson Dwight Collins

**Judson Dwight Collins** (1823 nî - 1852 nî), Hàn-gí miâ-jī hō choè **Koa Lîm** (柯林), sī khì kàu Tiong-kok thoân-kàu ê Bí-kok thoân-kàu-sū.
Robert Samuel Maclay

**Robert Samuel Maclay** (1824 nî - 1907 nî), Hàn-gí miâ-jī hō choè **Be̍h Lī-hô** (麥利和), sī khì kàu Tiong-kok thoân-kàu ê Bí-kok thoân-kàu-sū. I kap Caleb Cook Baldwin tī 1870 nî siá koè «Hok-chiu-oē Eng-gí Sû-tián».
Robert Warren Stewart

**Robert Warren Stewart** (1850 nî - 1895 nî), Hàn-gí miâ-jī hō choè **Sú Lo̍k-pek** (史犖伯), sī khì kàu Tiong-kok thoân-kàu ê Éire thoân-kàu-sū.
Yim Si-wan

**Yim Si-wan** ( *Jîm Sî-goân*; 1988 nî 12 goe̍h 1 ji̍t chhut-sì) sī chi̍t uī Hân-kok ê cha-po͘ koa-chhiú kiam ián-goân. Sî-goân chhut-sin Hú-san, pún-miâ hō-chòe **Yim Ung-jae** ().

J
Kang So-ra

**Kang So-ra** (; 1990 nî 2 goe̍h 18 ji̍t chhut-sì) sī chi̍t uī Hân-kok ê cha-bó͘ ián-goân.

2016 nî 12 go̍eh 15 hō, Kang So-ra kap Hyun Bin thoân-chhut loân-ài siau-sek, siang-hong keng-kí kong-si chèng-si̍t, piáu-bêng 2 lâng tī 10 go̍eh chhe se̍k-sāi, ùi hō͘-siòng pang-chō͘ hun-hióng hoân-ló ê chêng-āu-pòe choán-piàn chò ài-jîn ê koan-hē.

K
Sora
Thian-tông

**Thian-tông** (天堂), iū-koh hō-chòe **thian-kok** (天國), sī chē-chē chong-kàu kap cheng-sîn tiat-ha̍k só͘ jīn-uî ê sí-āu sè-kài.

## Siong-koan
* Tē-ga̍k
Tē-ga̍k

**Tē-ga̍k** (地獄) pī jīn-uî sī lâng tī kòe-sin liáu-āu, lêng-hûn ē chiân-óng ê só͘-chāi. Tī Hàn bûn-hòa thoân-thóng ê khài-liām lāi, tē-ga̍k sī im-kan ê chi̍t pō͘-hūn. Tē-ga̍k ê koan-liām kóng-hoàn hun-pò͘ tī sè-kài chē-chē ê chong-kàu; pí-lūn, Tō-kàu, Hu̍t-kàu, Ìn-tō͘-kàu, Iû-thài-kàu, Ki-tok-kàu kap I-su-lân-kàu téng-téng.

## Siong-koan
* Im-kan
* Thian-tông

Lūi-pia̍t:Sí-āu ê sè-kài
Hàn bûn-hòa

**Hàn bûn-hòa** () sī Hàn-cho̍k ê thoân-thóng bûn-hòa, hia̍p-gī ê Tiong-hôa bûn-hòa.

## Siong-koan
* Tiong-hôa bûn-hòa
Uno Misako

**Ú-iá Si̍t-chhái-chú** (Ji̍t-gú: , Hùn-lēng-sek: Uno Misako, ), sī Ji̍t-pún Pêng-sêng sî-tāi--ê gē-su̍t-ka kah sàn-bûn-ka, mā sī avex trax chhiùⁿ-phìⁿ kong-si--ê ián-gē (演藝) chó͘-ha̍p *AAA*--ê sêng-oân.1986 nî 7 goe̍h 16 ji̍t chhut-sì tī Ji̍t-pún Tang-kiaⁿ Kang-hō͘-chhoan Khu. I bat tha̍k-koè Pe̍h Pek-ha̍p Ha̍k-oân. Pit-mîa (筆名) Chhiàn ( Akane).

## Chham-khó

## Liân-kiat
*  twitter
* Misako Uno（AAA） -Instagram
* PROFILE - AAA Koaⁿ-hong Bāng-chām
* FM-NIIGATA 

Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún cha-bó͘ koa-chhiú‎
Kun (chhiūⁿ-kî)

**Kun**(君) sī chhiūⁿ-kî kiâⁿ-kî ê sî-chūn. âng-sek kî-jí ê chú-soè kiò choè âng-kun, siá choè **soè** (帥); o͘-sek ê kiò choè o͘-kun, siá choè **chiong** (將). 

Tī tâi-oân mā kā siōng-kín thang thoè-ngó͘ ê lāu-peng kiò *âng-kun*.
Bī-seng

***Bī-seng*** () sī Hân-kok tvN tiān-sī-tâi chū 2014 nî 10 goe̍h 17 ji̍t khai-sí hòng-sàng ê chi̍t chhut Kim-thó͘ Drama. Bī-seng sī tvN khai-tâi 8 tang ê te̍k-pia̍t khì-oe̍h (企圖). I ê kò͘-sū kái-phian chū Ún Thai-hō ê kāng-miâ bāng-lō͘ ang-á-chheh, pī hō-chòe sī "siōng-pan-cho̍k ê kàu-kho-su". Chi̍t pún bàng-gah mā bat tit-tio̍h *Hân-kok Bûn-hòa Tāi-chióng* kap *Hân-kok Kok-hōe Tāi-chióng* ê khéng-tēng.

## Ián-goân
* Jîm Sî-goân sek-ián Tiuⁿ Khek-lâi ()
* Lí Sèng-bûn sek-ián Ngô͘ Siang-si̍t ()
* Khiong Sò͘-la sek-ián An Eng-î ()

## Siu-sī

Lūi-pia̍t:Hân-kok iáⁿ-chi̍p
Lô-lī

**Lô-lī** (loli, Hàn-jī: 蘿莉, Ji̍t-gí:  *rori*) sī "Lolita"--ê kán-lio̍k, *Lolita* sī 1955 nî Vladimir Vladimirovich Nabokov siá--ê sió-soat iah-sī lāi-thâu--ê lú-chú-kak, m̄-koh āu-lâi chiâⁿ-chò Ji̍t-pún--ê chhù-bûn-hoà, pí-lūn ū Lolita Sî-siōng (-時尚, Lolita Fashion), mā éng-hióng ACG bûn-hoà. Taⁿ chit ê sû chí cha-bó͘ gín-á iah-sī siàu-lú. Kah-ì hām him-sióng--ê lâng hō-chò "lô-lī-khóng" (, rorikon, tùi "Lolita chêng-kiat" kán-lio̍k jî sêng).

## Chham-khó
*Chèng-thài (syota)
*Gū-chí (onê)
*Ji̍t-pún ACG-bê iong--ê su̍t-gí (術語) lia̍t-toaⁿ
*Bêng (otaku) (moe)

Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún bûn-hòa
Lūi-pia̍t:Ji̍t-pún tōng-bān
Tâi-oân gōa-séng-lâng

**Tâi-oân goā-séng-lâng**, **A-soaⁿ-á** (阿山仔), iā hō choè **tn̂g-soaⁿ-á** (唐山仔) kap **goā-síng-á** (外省仔), sī tī 1945 nî 8 goe̍h Tiong-hoâ Bîn-kok chiông Ji̍t-pún chiap-siu Tâi-oân í-āu î-bîn kàu Tâi-oân lâi ê Tiong-kok tāi-lio̍k lâng kap in ê āu-tāi. In chin chē sī kin-toè Tiong-hoâ Bîn-kok chìng-hú tâng-chê lâi Tâi-oân ê.

## Koh khoàⁿ
*Poàⁿ-soaⁿ-á
Liân-ka chûn-bîn

**Khiau-tê** (曲蹄, Bân-tang-gí: Kuóh-dà̤), mā hō choè **liân-ka-chûn-bîn** (連家船民), sī Hok-chiu-lâng tùi tī Bân-kang ê tān-ka chûn-bîn ê chióng chhing-ho͘. Íng-sî khiau-tê kap nn̄g-kò-siaⁿ ē hō͘ Hok-chiu-lâng khoàⁿ bô-kàu-tāng, tī Hok-chiu ū "chhù sàn m̄ sī chhoā Khiau-tê tō sī chhoā nn̄g-kò-siaⁿ" ê kóng-hoat, it-poaⁿ tû-liáu si̍t-chāi bô-hoat-tō͘ chhoā-sin-pū, Hok-chiu-lâng bē kap in kiat-hun.

Lūi-pia̍t:Hok-kiàn-séng
Lūi-pia̍t:Hàn-jîn bîn-cho̍k
Nn̄g-kò-siaⁿ

**Nn̄g-kò-siaⁿ** (兩個聲, Bân-tang-gí: lâng-gā-siăng) sī Hok-chiu-lâng tùi àn goā-ūi în-bîn lâi Hok-chiu tīng-ku, bē hō͘ chāi-tē ê Hok-chiu-lâng tông-hoà (同化) ê lâng. In it-poaⁿ m̄-bat kóng Hok-chiu-oē ia̍h-sī kóng Hok-chiu-oē khiuⁿ-kháu chin kó͘-kuài. „Nn̄g-kò-siaⁿ“ chia sû pún-ì sī „Nn̄g-kò bē ji̍t-iūⁿ ê siaⁿ-im“.

Íng-sî nn̄g-kò-siaⁿ kap Khiau-tê ē hō͘ Hok-chiu-lâng khoàⁿ bô-kàu-tāng, tī Hok-chiu ū „chhù sàn m̄ sī chhoā Khiau-tê tō sī chhoā nn̄g-kò-siaⁿ“ ê kóng-hoat, it-poaⁿ tû-liáu si̍t-chāi bô-hoat-tō͘ chhoā-sin-pū, Hok-chiu-lâng bē kap in kiat-hun.

Kin-á-ji̍t „Nn̄g-kò-siaⁿ“ chia sû ū sin--ê ì-sù: tī Hok-chiu, chí kin-toè Tiong-kok Kiōng-sán Tóng lâi Hok-chiu ê koaⁿ-liâu kap in--ê āu-tāi; tī Má-chó͘-tó, chí chìn-chù Má-chó͘ ê Tiong-hoâ Bîn-kok Kok-kun sū-ping.

## Koh khoàⁿ
*A-soaⁿ-á
Lûi-chiu-chhī

**Lûi-chiu-chhī** (雷州市) sī Tiong-kok Kńg-tang-séng Tām-kang-chhī ē-kha koán-lí ê chi̍t ê kōan-kip-chhī.
Bûn-chhiong-chhī

縮圖
**Bûn-chhiong-chhī** (文昌市) sī Tiong-kok Hái-lâm-séng ê 1 ê koān-kip-chhī.

Lūi-pia̍t:Hái-lâm-séng ê koān-kip-chhī
Lūi-pia̍t:Tiong-kok siâⁿ-chhī
Hùi-hi Tâi-oân

**Hoè-hu (Hùi-hi) Tâi-oân** (廢墟台灣), sī Tâi-oân chok-ka Sòng Te̍k-lâi (宋澤萊) tī 1985 nî chhòng-cho̍k--ê hoán o͘-thok-pang (-烏托邦) sió-soat. Siá tī 2010 nî, Tâi-oân hō͘ Chhiau-oa̍t Chū-iû Tóng ke̍k-koân  (極權) tóng-tī, kong-hāi giâm-tiōng, lo̍h-boé chiâⁿ-chò he̍k-ù-jiám (核-) khu--ê siā-hoē.

Lūi-pia̍t:Kho-ha̍k siáu-soat
Lūi-pia̍t:Tâi-oân ê siáu-soat
Koeh Tek-hoâi

**Koeh Tek-hoâi** (郭德懷) chhut-seⁿ tī 1896 nî tī Se Jawa, Bogor-chhī, sī Ìn-nî-Hôa-jîn chok-ka, Sam-kàu soan-kàu-su. Lāu-pē sī seng-lí-lâng. Sè-hàn ê kàu-io̍k iû-goân bē chheng-chhó,  ū-khó-lêng bat tha̍k Hô-lân su-li̍p-ha̍k-hāu kah thoân-tōng-ha̍k-hāu (ēng Hok-kiàn-ōe ê ha̍k-hāu). Chū-sè-hàn hē-pit, gâu kóng Hô-lân-gí, Eng-gí, kap Má-lâi-gī. Tē-it chheh tī 1919 chhut-pán—ê, miâ-chò "Siâ-sîn" ("Allah yang Palsu"), i leh gê-sé tham-sim siā-hōe ê tāi-chì.

Koeh Tek-hoâi tùi chong-kàu-ha̍k kah Tiong-kok-thiat-ha̍k ū koan-sim. M̄-nā siáu-soat, i mā chhòng-chok ū-ê Tang-iûⁿ thiat-ha̍k chheh.

Hit-tong-sî, Koeh tek-hoâi tâu-su Sin-pò, chi̍t-ê Ìn-nî Hôa-jîn pò-siā. Koeh Tek-hoâi iā chham-ka Tiong-hôa Hōe-koán （THHK）, Ìn-nî Hôa-jîn ha̍k-su̍t-thoân-thé. Tiong-hôa-Hōe-koán teh chi-chhî Jû-ha̍k. Koeh Tek-hoâi iā gián-kiú Jû-ha̍k.

Ēng i-ê Jû-ha̍k kiàn-sek, i beh thó-lūn siā-hōe kap chèng-tī ê sū. Jû-ha̍k ê éng-hióng tī i-ê khah-chá bûn-chiuⁿ (1930 í-chêng) ē-tàng chhōe—tio̍h. In-ūi i-sī leh  gián-kiú chong-kàu-ha̍k, i hoán-tùi Kiōng-sán-chú-gī, chàn-sêng Ìn-nî kok-ka chú-gī. Koeh Tek-hoâi kap i-ê pêng-iú kiàn-li̍p *Sam-kàu-hōe* tī 1934 nî. Lēng-gōa, i iā tī *Pa-siâⁿ Hu̍t-kàu Siā-hōe* (Batavia Budhhist Association) chò hōe-tiúⁿ. Ūi-tio̍h hap-it sam-kàu, Koeh Tek-hoâi tùi kok chong-kàu chhōe-tio̍h kāng-khoán ê tāi-chì.
2020 nî

## Sū-kiāⁿ

### 1 goe̍h

* 1 goe̍h 3 ji̍t, Iran chiong-kun Qasem Soleimani tī Iraq ê Baghdad hō͘ Bí-kok ê bû-jîn hui-hêng-ki chà--sí.
* 1 goe̍h 10 ji̍t, Oman sultan Qaboos bin Said kòe-sin.
* 1 goe̍h 11 ji̍t, Chhoà Eng-bûn tòng-soán Tiong-hoâ Bîn-kok tē 15 jīm chóng-thóng.

### 2 goe̍h

### 3 goe̍h
 
### 4 goe̍h
 
### 5 goe̍h
 
### 6 goe̍h

* 6 goe̍h 21 ji̍t: 2020 nî 6 goe̍h 21 ji̍t sit-ji̍t. 
### 7 goe̍h
 
### 8 goe̍h
 
### 9 goe̍h
 
### 10 goe̍h
 
### 11 goe̍h
 
### 12 goe̍h

### Bô ji̍t-kî
## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
## Kòe-sin
* 1 goe̍h 2 ji̍t: Sím It-bêng, Tiong-hoâ Bîn-kok (Tâi-oân) ê chiong-kun, 1957 nî chhut-sì.
* 1 goe̍h 3 ji̍t: Qasem Soleimani, Iran ê chiong-kun, 1957 nî chhut-sì.
* 1 goe̍h 10 ji̍t: Qaboos bin Said, Oman ê sultan, 1940 nî chhut-sì.
* 1 goe̍h 26 ji̍t: Kobe Bryant, Bí-kok NBA nâ-kiû soán-chhiú, 1978 nî chhut-sì.
* 2 goe̍h 25 ji̍t: Hosni Mubarak, Ai-ki̍p chóng-thóng, 1928 nî chhut-sì.
* 3 goe̍h 4 ji̍t: Javier Pérez de Cuéllar, Liân-ha̍p-kok tē-5 jīm ê pì-su-tiúⁿ, 1920 nî chhut-sì.
* 5 goe̍h 26 ji̍t: Hô Hông-sin, Ò-mn̂g ê si̍t-gia̍p-ka, 1921 nî chhut-sì.
* 7 goe̍h 30 ji̍t: Lí Teng-hui, Tiong-hoâ Bîn-kok chóng-thóng, 1923 nî chhut-sì.

## Ji̍t-chì

## Chham-khó chu-liāu
Pek-ka-sèng

***Pek-ka-sèng*** () sī chi̍t pún Tiong-kok Sòng-tiâu sî-tāi koan-î Hàn-sèng ê chheh. I goân-pún siu-chi̍p 411-ê jī-sèⁿ, lo̍h-bóe koh cheng-pó͘ kàu 504-ê; kî-tiong chi̍t-jī-sèⁿ 444-ê, ho̍k-sèⁿ 60-ê.

*Pek-ka-sèng* ê chhù-sī an-pâi m̄-sī sèⁿ-sī ê jîn-kháu ê si̍t-chè pâi-lia̍t, sī in-ūi tha̍k-khí-lâi sòa-chhùi, o̍h-khí-lâi kán-tan koh hó kì-ek. Pek-ka-sèng chham *[[Sam-jī-keng]]* kap *[[Chhian-jī-bûn]]* ha̍p-chheng *Sam-pek-chhian* (), in lóng sī Tiong-kok ia̍h-sī Tang-a kok-ka kó͘-chá sî-tāi ê gín-á khé-bông tho̍k-bu̍t.

## Lōe-iông

## Chù-kái

## Siong-koan
* Hàn-sèⁿ lia̍t-toaⁿ
Àm-lôan

**Àm-lôan** (暗戀) sī chi̍t ê lâng ê sim-lāi tùi lēng-gōa chi̍t ê lâng chûn-chāi ài ia̍h-sī hó-kám, m̄-kò ūi-tio̍h bó͘ chióng gôan-in, bô-hoat-tō͘ piáu-ta̍t chhut-lâi.
Tiân Ho̍k-chin

**Tiân Ho̍k-chin** (Hàn-jī: ; 1983 nî 3 goe̍h 30 ji̍t chhut-sì), gē-miâ hō-chòe **Hebe**, sī Tâi-oân Sin-tek-koān chhut-sin ê cha-bó͘ koa-chhiú. I chāi-chá sī SHE ê thoân-goân.

Lūi-pia̍t:Tâi-oân koa-chhiú
Lūi-pia̍t:1983 nî chhut-sì
Bú-î-soaⁿ-chhī

**Bú-î-soaⁿ-chhī** (Hàn-jī: ), kó͘-chá hō-chòe **Chông-an** (), sī Tiong-kok Hok-kiàn-séng Lâm-pêng-chhī ê chi̍t-ê chhī.
Éng-an-chhī

**Éng-an-chhī** () sī Tiong-kok Hok-kiàn-séng Sam-bêng-chhī koán-hat ê chi̍t-ê koān-kip-chhī.
Hái-chhng-khu

**Hái-chhng-khu** () sī Tiong-kok Hok-kiàn-séng Ē-mn̂g-chhī koán-hat ê chi̍t-ê khu.

## Hêng-chèng tan-ūi
Hái-chhng-khu ē-kha lóng-chóng koáⁿ 4 ê koe-tō.

*Hái-chhng Koe-tō (海滄街道)
*Sin-iûⁿ Koe-tō (海滄街道)
*Siông-sū Koe-tō (嵩嶼街道)
*Tong-hû Koe-tō (東孚街道)
Ô͘-lí-khu

**Ô͘-lí-khu** () sī Tiong-kok Hok-kiàn-séng Ē-mn̂g-chhī koán-hat ê chi̍t-ê khu.

## Hêng-chèng tan-ūi
Ô͘-lí-khu ē-kha lóng-chóng koáⁿ 5 ê koe-tō. 

*Ô͘-lí Koe-tō (湖里街道)
*Tàiⁿ-châiⁿ Koe-tō (殿前街道)
*Hô-san Koe-tō (禾山街道)
*Kang-thau Koe-tō (江頭街道)
*Kim-soaⁿ Koe-tō (金山街道)
Siông-an-khu

**Siông-an-khu** () sī Tiong-kok Hok-kiàn-séng Ē-mn̂g-chhī koán-hat ê chi̍t-ê khu.
## Hêng-chèng tan-ūi
Siông-an-khu ē-kha lóng-chóng koáⁿ 4 ê koe-tō, 2 ê tìn. 

*Toā-tin Koe-tō (大嶝街道)
*Bé-hāng Koe-tō (馬巷街道)
*Sin-tiàm Koe-tō (新店街道)
*Hōng-siông Koe-tō (鳳翔街道)
*Kim-hái Koe-tō (金海街道)
*Hiuⁿ-soaⁿ Koe-tō (香山街道)
*Bín-an Koe-tō (民安街道)
*Sin-hi-tìn (新圩鎮)
*Lāi-chhù-tìn (內厝鎮)
Su-bêng-khu

**Su-bêng-khu** () sī Tiong-kok Hok-kiàn-séng Ē-mn̂g-chhī koán-hat ê chi̍t-ê khu.

## Hêng-chèng tan-ūi
Su-bêng-khu ē-kha lóng-chóng koáⁿ 10 ê koe-tō. 

*Hā-káng Koe-tō (廈港街道)
*Tiong-hoâ Koe-tō (中華街道)
*Pin-hái Koe-tō (濱海街道)
*Lō͘-kang Koe-tō (鷺江街道)
*Khai-goân Koe-tō (開元街道)
*Ngô͘-chhng Koe-tō (梧村街道)
*Oân-tong Koe-tō (篔簹街道)
*Liân-chiân Koe-tō (蓮前街道)
*Ka-lian Koe-tō (嘉蓮街道)
*Kó͘-lōng-sū Koe-tō (鼓浪嶼街道)
Éng-tēng-khu

**Éng-tēng-khu** ū khó-lêng sī:
#Éng-tēng-khu (Lêng-nâ): Tiong-kok Hok-kiàn-séng Lêng-nâ-chhī ê chi̍t-ê khu.
#Éng-tēng-khu (Tiuⁿ-ka-kài): Tiong-kok Ô͘-lâm-séng Tiuⁿ-ka-kài-chhī ê chi̍t-ê khu.
Kó͘-lâu-khu

**Kó͘-lâu-khu** ū khó-lêng sī:
#Kó͘-lâu-khu (Hok-chiu): tī Tiong-kok Hok-kiàn Hok-chiu-chhī.
#Kó͘-lâu-khu (Lâm-kiaⁿ): tī Kang-so͘ Lâm-kiaⁿ-chhī.
#Kó͘-lâu-khu (Chhî-chiu): tī Kang-so͘ Chhî-chiu-chhī.
#Kó͘-lâu-khu (Khai-hong): tī Hô-lâm Khai-hong-chhī.
Ellie Goulding

**Ellie Goulding** (1986 nî 12 goe̍h 30 ji̍t chhut-sì) sī Eng-kok ê cha-bó͘ chhòng-chok koa-chhiú.
O̍at-bûn Wikipedia

**O̍at-bûn Wikipedia** (Hàn-jī: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Oa̍t-bûn (Kńg-tang-oē) pán-pún.
Hô-lân-bûn Wikipedia

**Hô-lân-gí Wikipedia** (Hô-lân-bûn: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Hô-lân-gí pán-pún.
O̍at-lâm-bûn Wikipedia

**O̍at-lâm-bûn Wikipedia** (O̍at-lâm-bûn: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê O̍at-lâm-gí pán-pún.
Lō͘-se-a-bûn Wikipedia

**Lō͘-se-a-bûn Wikipedia** (Lō͘-se-a-bûn: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Lō͘-se-a-gí pán-pún.
Se-pan-gâ-bûn Wikipedia

**Se-pan-gâ-bûn Wikipedia** (Se-pan-gâ-bûn: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Se-pan-gâ-gí pán-pún.
Kheh-ka-gí Wikipedia

**Kheh-ka-bûn Wikipedia** (Hàn-jī: ; Kheh-ka-bûn: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Kheh-ka-gí pán-pún.
Hàn-bûn Wikipedia

**Hàn-bûn Wikipedia** (Hàn-bûn: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Hàn-bûn (Bûn-giân-bûn) pán-pún.
A-la-pek-bûn Wikipedia

**A-la-pek-bûn Wikipedia** (A-la-pek-bûn: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê A-la-pek-gí pán-pún.
Hi-pek-lâi-bûn Wikipedia

**Hi-pek-lâi-bûn Wikipedia** (Hi-pek-lâi-bûn: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Hi-pek-lâi-gí pán-pún.
Bân-tang-gí Wikipedia

**Bân-tang-gí Wikipedia** (Pêng-oē-jī: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Bân-tang-gí pán-pún.
Kàm-gí Wikipedia

**Kàm-gí Wikipedia** (Hàn-jī: ) sī Wikipedia hia̍p-chok kè-ōe ê Kàm-gí pán-pún.

Lūi-pia̍t:Kàm-gí
Kelly Clarkson

**Kelly Brianne Clarkson** (1982 nî 4 goe̍h 24 ji̍t chhut-sì) sī Bí-kok Texas chhut-sin ê cha-bó͘ koa-chhiú.
George Clooney

**George Clooney** (1961 nî 5 goe̍h 6 ji̍t chhut-sì) sī Bí-kok Kentucky-chiu chhut-sin ê cha-po͘ ián-goân.

Mìn-nâ, chhiú sòaⁿ tńg “Minnan” kap “Hokkien”, sī ȁn-tiong ê tōa-gí, khuāi ê lâi-iong, tâi-bîn ê lâng jī it-chhī e̍k-iû tōaⁿ tiōng Ji̍t-pún, tâi-pak-sai chiu̍h-sòaⁿ, ān-chāi it-ê tè-tī-té. Mìn-nâ sī Tâi-oân Tāi-oân, Tâi-lâm-kuā ê jîn-sin tōaⁿ khuànn-ia̍h, chit-ê tè-khu ê Kái-pún tōaⁿ khuànn-ia̍h jī kî-thâu ǹg hôan-tī-lí koh Pú-tō͘, hông-gî, Bûn-kok kap Lâm-ka-kok sṳ-àu, chit-ê bīn-chú ê jîn-khang (bâng kún).
Phó͘-siâⁿ-koān

**Phó͘-siâⁿ-koān** () sī Tiong-kok Hok-kiàn-séng Lâm-pêng-chhī koán-hat ê chi̍t-ê koān.
Bó͘-iûⁿ-chō

**Bó͘-iûⁿ-chō** () sī N̂g-tō cha̍p-jī seng-chō chi-chi̍t, tī Siang-hî-chō kap Kim-gû-chō chi-kan.

## Koh khoàⁿ
*Bó͘-iûⁿ-kiong
Siang-seⁿ-chō

**Siang-seⁿ-chō** () sī N̂g-tō cha̍p-jī seng-chō chi-chi̍t, tī Kim-gû-chō kap Hōe-á-chō chi-kan.

## Koh khoàⁿ
*Siang-seⁿ-kiong
Giat-á-chō

**Giat-á-chō** (), Unicode hû-hō ♏, sī chi̍t ê seng-chō, gōa-hêng chhin-chhiūⁿ giat-á. I mā sī chi̍t ê N̂g-tō seng-chō, i ê sai-pêng sī Thian-pêng-chō, tang-pêng sī Siā-chhiú-chō. 

Giat-á-chō sī joa̍h-thiⁿ ê seng-chō; ta̍k-nî ê 6 goe̍h 3 hō pòaⁿ-mê, Giat-á-chō ê tiong-sim ē keng-kòe chiūⁿ-tiong-thian.

Giat-á-chō ê bīn-chek ū 496.78 pêng-hong-tō͘, chiám thian-kiû bīn-chek ê 1.204%, tī 88 ê seng-chō chi-tiong, bīn-chek pâi-hâng tě 33. 

Giat-á-chō lāi-té khah kng 5.5 téng ê hêng-chheⁿ ū 62 lia̍p, siōng kng ê chheⁿ sī Sim-siù-jī, sī-seng-téng 0.96, sī choân-tiⁿ tě 15 kng.

## Bûn-hòa
Tiong-kok Tông-té-kok si-jîn Tō͘ Hú siá kóng: "Jîn-seng put siong-kiàn, tōng jû Sim ú Siong." 「人生不相見，動如參與商。」"Siong" tiō sī Sim-siù.

## Chú-iàu hêng-chheⁿ

*

## Koh khoàⁿ
*Giat-á-kiong
Hoffmann

**Hoffmann** sī chi̍t ê Tek-gí ê jī-sèⁿ.

## Jîn-bu̍t

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Tek-gí ê sèⁿ
Bí-kok Eng-gí

**Bí-kok Eng-gí** (Eng-bûn: ), kán-chheng **Bí-gí**, he̍k-chiá kóng **Bí-kok-ōe**, sī Bí-kok sú-iōng ê Eng-gí hêng-sek.

## Tōa khiuⁿ-kháu
* O͘-lâng Eng-gí
* Chicano Eng-gí
* Lāi-lio̍k Pak-pō͘ Eng-gí (*Inland Northern English*)
* Tiong Atlantic Eng-gí (*Middle Atlantic English*)
* Tiong-pō͘ Eng-gí
* New York City Eng-gí
* Tiong-pak Eng-gí (*North-Central English*)
* Pak New England Eng-gí
* Lâm-pō͘ Eng-gí
* Sai-pō͘ Eng-gí
* Sai Pensylvania Eng-gí

Lūi-pia̍t:Eng-gí ê hong-giân
Tōa-chhân-oē

**Tōa-chhân-oē** sī Sam-bêng-chhī Tāi-chhân-koān lâng ê bú-gí, mā sī Bân-lâm-gí ē-té ê 1-ki hong-giân.
Hái-kháu-oē

**Hái-kháu-oē** sī Hái-lâm-séng Hái-kháu lâng ê bú-gí, mā sī Hái-lâm-oē ē-té ê 1-ki hong-giân.
Bûn-chhiong-oē

**Bûn-chhiong-oē** sī Hái-lâm-séng Bûn-chhiong lâng ê bú-gí, mā sī Hái-lâm-oē ē-té ê 1-ki hong-giân.
Lêng-nâ-oē

**Lêng-nâ-oē** sī Lêng-nâ Sin-lô-khu--ê lâng ê bú-gí, mā sī Bân-lâm-gí Hō-ló-oē ē-té ê 1-ki hong-giân.
Chiuⁿ-phîng-oē

**Chiuⁿ-phêng-oē** sī Lêng-nâ Chiuⁿ-phêng-chhī ê lâng ê bú-gí, mā sī Bân-lâm-gí Hō-ló-oē ē-té ê 1 ki hong-giân.
Hok-chheng-ōe

**Hok-chheng-oē** sī Hok-chiu Hok-chheng lâng ê bú-gí, mā sī Bân-tang-gí ē-té ê 1-ki thó͘-ōe.
Sam-bêng-ōe

**Sam-bêng-ōe** (三明話) sī Sam-bêng chhī-khu lâng ê bú-gí, mā sī Bân-tiong-gí ē-té ê 1-ki thó͘-ōe.
Hâ-phó͘-ōe

**Hâ-phó͘-oē** sī Lêng-tek Hâ-phó͘ lâng ê bú-gí, mā sī Bân-tang-gí ē-té ê 1-ki thó͘-ōe.
Ozan Yanar

**Ozan Yanar** (1987-nî 3-goe̍h chhe-8 tī Türkiye ê İstanbul chhut-sì) sī Hun-lân ê Le̍k-tóng chèng-tī-ka kap kok-hōe gī-oân. Tùi 2015 nî khai-sí, i mā sī Suomi Le̍k-tóng chheng-liân kap ha̍k-seng cho͘-ha̍p 2 ê chú-se̍k chi it.

Yanar tī 2015 nî hōng soán chòe kok-hōe gī-oân. I tit-tio̍h 4196 phiò. 

## Chham-khó chu-liāu


Lūi-pia̍t:Hun-lân chèng-tī jîn-bu̍t
Lūi-pia̍t:1987 nî chhut-sì
Lūi-pia̍t:Chāi-sè jîn-bu̍t
Sian-iû-ōe

**Sian-iû-ōe** (仙遊話) sī Phô͘-chhân Sian-iû lâng ê bú-gí, mā sī Phô͘-sian-gí ē-té ê 1-ki thó͘-ōe.
Phô͘-chhân-ōe

**Phô͘-chhân-ōe** (莆田話) sī Phô͘-sian-gí ê tāi-piáu thó͘-ōe, thong-hêng tī Tiong-kok Hok-kiàn-séng Phô͘-chhân-chhī goân-té ê siâⁿ-lāi, Hok-chheng kap Pêng-thâm mā ū pō͘-hūn tē-khu kóng. I mā sī Tiong-hoâ Bîn-kok O͘-khiu-hiong ê thó͘-ōe.

## Im-ūn
### Siaⁿ-bó
Phô͘-chhân-ōe lóng-kiōng ū 15-ê siaⁿ-bó.

### Ūn-bó
Phô͘-chhân-ōe lóng-kiōng ū 50-ê ūn-bó.

Lēng-goā, Phô͘-chhân-ōe iáu ū //, //, // 3-ê ūn-bó bô jī-ūn, só͘-í bô siá tī bīn-téng ê pió-keh lāi-bīn.

### Siaⁿ-tiāu
Phô͘-chhân-ōe lóng-kiōng ū 7-ê siaⁿ-tiāu.

### Liân-tha̍k piàn-hoà
Phô͘-chhân-ōe ê jī liân khí-lâi tha̍k ê sî-āu, siaⁿ-bó ia̍h-sī siaⁿ-tiāu ū khó-lêng ē hoat-seng piàn-hoà. Phô͘-chhân-ōe ê liân-tha̍k piàn-hoà ū liân-tha̍k piàn-siaⁿ (連讀變聲) kap liân-tha̍k piàn-tiāu (連讀變調) 2 khoáⁿ. 

#### Liân-tha̍k piàn-siaⁿ
Nn̄g ê í-siōng ê Hàn-jī cho͘-sêng ê sû, thâu-chêng Hàn-jī ê ūn-boé kap āu-bīn Hàn-jī ê siaⁿ-bó ū khó-lêng hoat-seng piàn-hoà, chia hiān-siōng kiò-chò "liân-tha̍k piàn-siaⁿ". Kî-tiong, āu-bīn Hàn-jī ê siaⁿ-bó siū kàu Thâu-chêng Hàn-jī ūn-boé ê éng-hióng hoat-seng piàn-hoà kiò-chò "sūn-tông-hoà" (順同化) ia̍h-sī "siaⁿ-bó lūi-hoà" (聲母類化). Hoán koè-lâi, thâu-chêng Hàn-jī ê ūn-boé siū kàu āu-bīn Hàn-jī siaⁿ-bó ê éng-hióng hoat-seng piàn-hoà kiò-chò "ge̍k-tông-hoà" (逆同化). 

Ē-kha sī Phô͘-chhân-ōe liân-tha̍k piàn-siaⁿ ê kui-lu̍t: 

#### Liân-tha̍k piàn-tiāu
Nn̄g ê í-siōng ê Hàn-jī cho͘-sêng ê sû, choè-āu chi̍t ê Hàn-jī siaⁿ-tiāu thàu-té bē hoat-seng piàn-hoà; kî-thaⁿ Hàn-jī siaⁿ-tiāu khó-lêng ē siū-kàu āu-bīn chi̍t ê Hàn-jī ūn-bó ê éng-hióng hoat-seng piàn-hoà. Chia hiān-siōng kiò-chò "liân-tha̍k piàn-tiāu". 

Ē-kha sī Phô͘-chhân-ōe nn̄g ê Hàn-jī ê sû liân-tha̍k piàn-tiāu ê kui-lu̍t: 

## Chham-khó chu-liāu

*
*
Usher

**Usher** (Eng-bûn: ; 1978 nî 10 goe̍h 14 ji̍t chhut-sì) sī Bí-kok ê R&B koa-chhiú kiam ián-goân.
Bengal-gí

**Bengal-gí** () sī Bangladesh kap Ìn-tō͘ West Bengal ê koaⁿ-hong gí-giân, sio̍k-î  Ìn-tō͘ Aryan gí-ki.

Lūi-pia̍t:Ìn-Au gí-hē
Choân-chiu-hú

**Choân-chiu-hú** (泉州府) sī Bêng-tiâu kap Chheng-tiâu sî-hāu--ê 1--ê hú, koán kin-á-ji̍t ê Choân-chiu-chhī, Ē-mn̂g-chhī kap Tiong-hôa-bîn-kok ê Kim-mn̂g-kōan.
Chiang-chiu-hú

**Chiang-chiu-hú** (漳州府) sī Tāi-bêng kap Tâi-chheng Hok-kiàn-séng ê chi̍t ê hú, hoān-ûi chhat-put-to sī taⁿ Tiong-kok Hok-kiàn-séng ê Chiang-chiu-chhī.

## Le̍k-sú

### Tāi-bêng

### Tāi-chheng
Tâi-chheng ê sî, hú-siâⁿ iáu tī Liông-khe-koān. 

Iong-chèng 12 nî (1734 nî) āu, hoān-ûi chhat-put-to sī taⁿ Tiong-kok Hok-kiàn-séng ê Chiang-chiu-chhī (bô pau-hâm Liông-hái-khu Kak-bí-tìn chió-sò͘ tē-khu, Lâm-chēng-koān sai-pak-kak ê Tn̂g-tah-) Lêng-nâ-chhī Chiuⁿ-phîng-chhī chió-sò͘ tē-khu, Éng-tēng-khu chió-sò͘ tē-khu, Ē-mn̂g-chhī Hái-chhng-khu lâm-pòaⁿ-pō͘, Kńg-tang-séng Sòaⁿ-thâu-chhī Lâm-ò-koān tang-pòaⁿ-po͘ kap Tiong-hôa Bîn-kok Kim-mn̂g-koān Kim-siâⁿ-tìn ê Tang-tiàⁿ-tó.

Iong-chèng 10 nî (1732 nî), í Kńg-tang-séng Tiô-chiu-hú Jiâu-pêng, Hok-kiàn-séng Chiang-chiu-hú Chiàu-an-koān put-piat chhî-iú ê Lâm-ò-tó chu-ò ha̍p-tī Lâm-ò-thiaⁿ, iû Tiô-chiu-hú, Chiang-chiu-hú, kiōng-koán.

Iong-chèng 12 nî (1734 nî), seng Lêng-nâ-koān ûi Lêng-nâ Ti̍t-lē-chiu (龍巖直隸州), ōe Chiuⁿ-phîng-koān pēng Lêng-iông-koān kui Lêng-nâ Ti̍t-lē-chiu koán-hat, Chiang-chiu-hú hat-kéng sok-sió, kan-taⁿ siong-tong taⁿ Hok-kiàn-séng Kiú-liông-kang tiong-hā-iû kip kî se-lâm tē-khu. Kāng-nî, ōe Chiuⁿ-phó͘-koān Tang-soaⁿ-tó (東山島) tang-pak-kak Tâng-soaⁿ-pó (銅山保) sio̍k Chiàu-an-koān。

Iong-chèng 12 nî (1735 nî), ōe Lâm-chēng-koān Chhia-tiân (車田) chóng cha̍p-gō͘ pó sio̍k Chiuⁿ-phó͘-koān.

Ka-khèng 3 nî (1798 nî), sek Pêng-hô, Chiúⁿ-phó͘, Chiàu-an saⁿ koán-tē tì Ûn-sio-thiaⁿ.

Kàu hit-sî, Chiang-chiu-hú hat 7 ê koān, 2 ê sòaⁿ-thiaⁿ.

# Liông-khe-koān (龍溪縣): taⁿ ê Hiong-siâⁿ-khu, Hôa-an-koān, Liông-bûn-khu
# Hái-têng-koān (海澄縣): taⁿ ê Chiang-chiu-chhī Liông-hái-khu tang-lâm-pō͘ kap Ē-mn̂g-chhī Hái-chhng-khu lâm-pòaⁿ-pō͘, koh ū Tiong-hôa Bîn-kok Kim-mn̂g-koān Kim-siâⁿ-tìn Tang-tiàⁿ-tó
# Tiông-thài-koān (長泰縣): taⁿ ê Tiông-thài-khu
# Lâm-chēng-koān (南靖縣): taⁿ ê Lâm-chēng-koān
# Pêng-hô-koān (平和縣): taⁿ ê Pêng-hô-koān
# Chiuⁿ-phó͘-koān (漳浦縣): taⁿ ê Chiuⁿ-phó͘-koān
# Chiàu-an-koān (詔安縣): taⁿ ê Chiàu-an-koān 
# Ûn-sio-thiaⁿ (雲霄廳): taⁿ ê Ûn-sio-koān 
# Lâm-ò-thiaⁿ (南澳廳), hām Tiô-chiu-hú kiōng-koán: Sòaⁿ-thâu-chhī Lâm-ò-koān tang-pòaⁿ-po͘

C
C
C
Hok-lêng-hú

**Hok-lêng-hú** (福寧府) sī Chheng-tiâu sî-hāu--ê 1--ê hú, koán kin-á-ji̍t ê Lêng-tek-chhī.
Siō-bú-hú

**Siō-bú-hú** (邵武府) sī Bêng-tiâu kap Chheng-tiâu sî-hāu--ê 1--ê hú, koán kin-á-ji̍t ê Lâm-pêng-chhī ê Siō-bú-chhī, Kong-te̍k-koān kap Sam-bêng-chhī ê Thài-lêng-koān, Kiàn-lêng-koān.
Hok-kiàn Sêng-soan Bú-chèng-sú-su

**Hok-kiàn sêng-soan bú-chèng-sú-su** (福建承宣布政使司) sī Bêng-tiâu kap Chheng-tiâu tī kin-á-ji̍t ê Hok-kiàn-séng siat-tì ê 1--ê séng-kip koán-lí ki-kò͘.
Heng-choân-éng-tō

**Heng-choân-éng-tō** (興泉永道) sī Chheng-tiâu sî-hāu--ê 1--ê tō, koán Heng-hoà-hú, Choân-chiu-hú kap Éng-chhun ti̍t-lē-chiu.
Teng-chiang-lêng-tō

**Teng-chiang-lêng-tō** (汀漳龍道) sī Chheng-tiâu sî-hāu--ê 1--ê tō, koán Teng-chiu-hú, Chiang-chiu-hú kap Lêng-nâ ti̍t-lē-chiu.
Guilty Crown

***Guilty Crown*** iah sī ***Chōe-ok Ông-koàn***, sī chi̍t-chhut Ji̍t-pún tōng-oē. Ùi 2011 nî 10 goe̍h hòng-sàng kàu 2012 nî 3 goe̍h 22 hō. Āu-lâi mā ū kái-chò bàng-gah kap iû-hì.
## Kò͘-sū
Tī bô goā kú ê bī-lâi, puàⁿ-chiàn-loān ê Tang-kiaⁿ, Eng-boán Chi̍p sī chi̍t-ê 17 hoē ê cheng-siàu-liân. I khiàm-koeh béng-khì, tùi i ê jîn-siⁿ kám-kak-tio̍h bô-la̍t. M̄-kó͘ i tú-tio̍h lú-chú-kak Tia̍p Kî kap Chòng-gî-siā ê chhoā-thâu Iōng-sîn Gâi ê sî, i ê jîn-siⁿ tio̍h án-ne kái-piàn à.
## Jîn-bu̍t
;Ôma shû (Eng-boán Chi̍p) (桜満 集, おうま しゅう)
:Chú-kak. Thian-ông-chiu Tē-it Ko-tiong ê ha̍k-siⁿ.Eng-boán Chin-bêng ê sió-tē. Āu-bú sī Chhun-hā.
;Yuzuriha Inori (Tia̍p Kî) (楪 いのり, ゆずりは いのり)
:Lú-chú-kak. Báng-lō͘ ga̍k-thoân "EGOIST" ê chú-chhiūⁿ, mā sī Chòng-gî-siā ê sêng-oân.
;Tutugami Gai (Iōng-sîn Gâi) (恙神 涯, つつがみ がい)
:Kó͘-chhui Ji̍p-pún to̍k-li̍p ê "Chòng-gî-siā" ê thâu-lâng.
;Sinomiya Ayase (Siau-kiong Lêng-nāi, 篠宮 綾瀬, しのみや あやせ)
:Chòng-gî-siā ê sêng-oân. Chē lûn-í. Kiau-kiông koh ū chèng-gī-kám ê cha-bó͘-gín-á.
;Menzyo Hare (Hāu-tiâu Chè) (校条 祭, めんじょう はれ)
:Chi̍p ê tông-chhong.
## Chú-tê khek
### Phìⁿ-thâu (OP)
*My Dearest (tē 2-12 chi̍p)
**Choh sû, chok-khek, pian-khek ︰ryo (supercell) 
**Koa ︰-supercell (Sony Music Records)
*The Everlasting Guilty Crown  (tē-13-22 chi̍p)
**Choh sû, chok-khek, pian-khek ︰ryo (supercell) 
**Koa ︰EGOIST (Vocal:chelly)  (Aniplex) 
### Phìⁿ-bé (ED)
*Departures 〜あなたにおくるアイの歌〜(Departures-〜 sàng hō͘ lí ê chêng-koa 〜)  (tē-1-12 chi̍p, tē-22 chi̍p) 
**Choh sû, chok-khek, pian-khek ︰ryo (supercell) 
**Koa ︰EGOIST (Vocal:chelly)  (Aniplex)
*Kò-pe̍k (tē-13-21 chi̍p) 
**Choh sî, chok-khek, pian-khek ︰ryo (supercell) 
**Koa ︰supercell (Sony Music Records)
### Chhah-khek
*'エ-ウ-テ-ル-ペ'(E-U-Te-Ru-Pe)  (tē-1 oē, tē-5 oē, tē-8 oē, tē-18 oē) 
**Choh sû, chok-khek, pian-khek ︰ryo (supercell) 
**Koa ︰EGOIST (Vocal:chelly)  (Aniplex) 
*'βίος'  (Sèⁿ-miā)  (tē-1, 4, 19 oē) 
**Choh sû-︰Rie
**Chok-khek, pian-khek ︰Te̍k-iá Hông-chi
**Koa ︰ Siáu-lîm Bī-hiok
*'Tamanegi'  (tē-3 oē) 
**Chok-khek, pian-khek ︰Te̍k-iá Hông-chi
**Koa: bô
*'friends'  (tē-5 oē) 
**choh sû︰Mpi
**Chok-khek, pian-khek ︰Te̍k-iá Hông-chi
**Koa ︰Mpi
*'Rё∀L'  (tē-5 oē, 13 oē) 
**Choh sû︰Rie
**Chok-khek, pian-khek ︰Te̍k-iá Hông-chi
**koa ︰Cyua
*'エ-ウ-テ-ル-ペ-〜-Silence-〜'  (tē-2, 13, 21 oē) 
**Choh sû, chok-khek, pian-khek ︰ryo (supercell) 
**Koa ︰EGOIST (Aniplex) 
*'Departures-〜-Blessing-〜'  (tē-11 oē) 
**Choh sî, chok-khek, pian-khek ︰ryo (supercell) 
**Koa ︰EGOIST (Vocal:chelly)  (Aniplex) 
*'Hill Of Sorrow'  (tē-12, 13, 22 oē) 
**Choh sû, chok-khek, pian-khek ︰Te̍k-iá Hông-chi
**Koa ︰mpi
*'Home ~in this corner~' 
**Choh sî: mpi
**Chok-khek, pian-khek ︰Te̍k-iá Hông-chi
**Koa: leina
*'Release My Soul'  (tē-10 oē, tē-22 oē) 
**Choh sû, chok-khek, pian-khek ︰Te̍k-iá Hông-chi
**Koa ︰Aimee Blackschleger
1029 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 7 nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 9 nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 3 nî
* Heng-liâu-kok: Thian-khèng (天慶) goân nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-goân (長元) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Thian-sêng (天成) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 7 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 48 nî
* Heng-liâu-kok: Tāi Iân-lîm (大延琳) goân nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 20 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chong (太宗) 2 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 1 goe̍h 20 ji̍t: Alp Arslan, Seljuk Tè-kok lâng. Seljuk Tè-kok ê Sultan. 1072 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1028 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 6 nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 8 nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) 2 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Bān-siū (萬壽) 5 nî; Tiông-goân (長元) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 19 nî; Thian-sêng (天成) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 6 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 47 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 19 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 19 nî; Thài-chong (太宗) goân nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* William 1-sè. Eng-lân kun-chú. 1087 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
### Bô ji̍t-kî
* Lý Thài-chó͘, Oa̍t-lâm lâng. 974 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1027 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 5 nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 7 nî
* Tāi-lí-kok: Chèng-tī (正治) goân nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Bān-siū (萬壽) 4 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 18 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 5 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 46 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 18 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 18 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Kàu-hông Victor 2-sè, Tek-kok Thian-chú-kàu sîn-hū. Kàu-hông. 1057 nî kòe-sin.
* Kàu-hông Victor 3-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 1087 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1026 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 4 nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 6 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-thong (明通) 4 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Bān-siū (萬壽) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 17 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 4 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 45 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 17 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 17 nî

## Sū-kiāⁿ
### Bô ji̍t-kî
* Helgeå Chiàn-tò͘, Eng-lân Tan-kok tùi Sūi-tián Lo̍k-ui ê chiàn-cheng.

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1025 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 3 nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 5 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-thong (明通) 3 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Bān-siū (萬壽) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 16 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 3 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 44 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 16 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 16 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 8 goe̍h 28 ji̍t: Go-Reizei Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1068 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 6 goe̍h 17 ji̍t: Bolesław 1-sè Chrobry, Pho-lân lâng. Pho-lân Kok-ông. 967 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1024 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) 2 nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 4 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-thong (明通) 2 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tī-an (治安) 4 nî; Bān-siū (萬壽) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 15 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) 2 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 43 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 15 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 15 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 4 goe̍h 15 ji̍t: Kàu-hông Benedictus 8-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 980 nî chhut-sì.
* 7 goe̍h 13 ji̍t: Heinrich 2-sè, sèng-tô͘. Sèng Lô-má Hông-tè. 973 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1023 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-sèng (天聖) goân nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 3 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-thong (明通) goân nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tī-an (治安) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 14 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Jîn-chong (仁宗) goân nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 42 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 14 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 14 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Lý Sèng-chong, Oa̍t-lâm lâng. 1072 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1022 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Khiân-heng (乾興) goân nî
* Khè-tan: Thài-pêng (太平) 2 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 13 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tī-an (治安) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 13 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 25 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 41 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 13 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 13 nî

## Sū-kiāⁿ
### Bô ji̍t-kî
* Byzantine kap Geogia Ông-kok khí Svindax Chiàn-tò͘.

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
## Kòe-sin
* 3 goe̍h 23 ji̍t: Sòng Chin-chong, Tiong-kok lâng. Tiong-kok Hông-tè. 0968 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Olof Skötkonung, Sūi-tián lâng. Sūi-tián kok-ông. 980 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1021 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-hi (天禧) 5 nî
* Khè-tan: Khai-thài (開泰) 10 nî; Thài-pêng (太平) goân nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 12 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-jîn (寬仁) 5 nî; Tī-an (治安) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 12 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 24 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 40 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 12 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 12 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 2 goe̍h 13 ji̍t: Al-Hakim bi-Amr Allah. Fatimah Khalifah. 985 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
Hok-chiu-hú

**Hok-chiu-hú** (福州府) sī Bêng-tiâu kap Chheng-tiâu sî-hāu--ê 1--ê hú, koán kin-á-ji̍t ê Hok-chiu-chhī kap Lêng-tek-chhī ê Ko͘-chhân, Pêng-lâm 2--ê koān.
Teng-chiu-hú

**Teng-chiu-hú** (汀州府) sī Bêng-tiâu kap Chheng-tiâu sî-hāu--ê 1--ê hú, koán kin-á-ji̍t ê Lêng-nâ-chhī kap Sam-bêng-chhī ê Chheng-liû, Lêng-hoà, Bêng-khe 3--ê koān. Hit-jiah sī chhut-miâ ê Kheh-ka tē-khu, kòng Kheh-oē.
1019 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-hi (天禧) 3 nî
* Khè-tan: Khai-thài (開泰) 8 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 10 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-jîn (寬仁) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 10 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 22 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 38 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 10 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 10 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 12 goe̍h 29 ji̍t: Ko-lê Bûn-chong. 1083 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1018 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-hi (天禧) 2 nî
* Khè-tan: Khai-thài (開泰) 7 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 9 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-jîn (寬仁) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 9 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 21 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 37 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 9 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 9 nî

## Sū-kiāⁿ
### Bô ji̍t-kî
* Carthage kap Lô-má Kiōng-hô-kok phah Cannae Chiàn-tò͘.

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 8 goe̍h 31 ji̍t: Ko-lê Chēng-chong. 1046 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Rajadhiraja Chola, Chola ông-tiâu lâng. Chola ông. 1054 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1017 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Thian-hi (天禧) goân nî
* Khè-tan: Khai-thài (開泰) 6 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 8 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-hô (長和) 6 nî; Khoan-jîn (寬仁) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 8 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 20 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 36 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 8 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 8 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Harthacanute. Eng-lân kun-chú. 1042 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 6 goe̍h 11 ji̍t: Sanzyô Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 976 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1015 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Tāi-tiong-siông-hû (大中祥符) 8 nî
* Khè-tan: Khai-thài (開泰) 4 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 6 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-hô (長和) 4 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 6 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 18 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 34 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 6 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 6 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
### Bô ji̍t-kî
* Harold 1-sè, Eng-lân Ông-kok lâng. Eng-lân kun-chú. 1040 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1014 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Tāi-tiong-siông-hû (大中祥符) 7 nî
* Khè-tan: Khai-thài (開泰) 3 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 5 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-hô (長和) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 5 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 17 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 33 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 5 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 5 nî

## Sū-kiāⁿ
* 7 goe̍h 29 ji̍t: Byzantine kap Bulgaria phah Kleidion Chiàn-tò͘.

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
## Kòe-sin
* 2 goe̍h 3 ji̍t: Sweyn 1-sè. Tan-kok kun-chú. 960 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Raja Raja Chola 1-sè, Chola ông-tiâu lâng. Chola ông. 947 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1012 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Tāi-tiong-siông-hû (大中祥符) 5 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 30 nî; Khai-thài (開泰) goân nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 3 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-hông (寬弘) 9 nî; Tiông-hô (長和) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 3 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 15 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 31 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 3 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 3 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 6 goe̍h: Kàu-hông Benedictus 9-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 1055 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 5 goe̍h 12 ji̍t: Kàu-hông Sergius 4-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 970 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1016 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Tāi-tiong-siông-hû (大中祥符) 9 nî
* Khè-tan: Khai-thài (開泰) 5 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 7 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Tiông-hô (長和) 5 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 7 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 19 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 35 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 7 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 7 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 4 goe̍h 3 ji̍t: Liâu Heng-chong. 1055 nî kòe-sin.
* 6 goe̍h 9 ji̍t: Ko-lê Tek-chong. 1034 nî kòe-sin.
* 10 goe̍h 28 ji̍t: Heinrich 3-sè. Sèng Lô-má Hông-tè. 1056 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* Fernando 1-sè, Navarra Ông-kok kok-ông. 1065 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 4 goe̍h 23 ji̍t: Æthelred, Eng-lân Ông-kok lâng. Eng-lân kun-chú. 968 nî chhut-sì.
* 11 goe̍h 30 ji̍t: Edmund 2-sè. Eng-lân kun-chú. 989 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Murasaki Sikibu, Ji̍t-pún siáu-soat-ka. 978 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1011 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Tāi-tiong-siông-hû (大中祥符) 4 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 29 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) 2 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-hông (寬弘) 8 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 14 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 30 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) 2 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) 2 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì

## Kòe-sin
* 11 goe̍h 27 ji̍t: Reizei Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 950 nî chhut-sì.
### Bô ji̍t-kî
* Itizyô Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 980 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu
1010 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Tāi-tiong-siông-hû (大中祥符) 3 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 28 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-khé (明啓) goân nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-hông (寬弘) 7 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Sūn-thian (順天) goân nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 13 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 29 nî
*  Ko-lê-kok: Hián-chong (顯宗) goân nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Lý Tiâu Thài-chó͘ (太祖) goân nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 5 goe̍h 30 ji̍t: Sòng Jîn-chong, Tiong-kok lâng. Tiong-kok Hông-tè. 1063 nî kòe-sin.
## Kòe-sin

## Chham-khó chu-liāu
1009 nî

## Liân-hō
* Pak Sòng: Tāi-tiong-siông-hû (大中祥符) 2 nî
* Khè-tan: Thóng-hô (統和) 27 nî
* Tāi-lí-kok: Bêng-èng (明應) 4 nî
* Ji̍t-pún (Heian sî-tāi): Khoan-hông (寬弘) 6 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Kéng-sūi (景瑞) 2 nî

## Tang A-chiu kun-chú kì-goân
* Pak Sòng: Chin-chong (真宗) 12 nî
* Khè-tan: Sèng-chong (聖宗) 28 nî
*  Ko-lê-kok: Bo̍k-chong (穆宗) 12 nî
* Tāi-kû-oa̍t-kok (Oa̍t-lâm): Chiân Lê Tiâu Ngō͘-tiâu Hông-tè (臥朝皇帝) 5 nî

## Sū-kiāⁿ

## Kok-ka léng-tō-chiá

## Chhut-sì
* 12 goe̍h 20 ji̍t: Go-Suzaku Thian-hông, Ji̍t-pún lâng. Thian-hông. 1045 nî kòe-sin.
### Bô ji̍t-kî
* So͘ Sûn. 1066 nî kòe-sin.
## Kòe-sin
* 3 goe̍h 2 ji̍t: Ko-lê Bo̍k-chong. 980 nî chhut-sì.
* 7 goe̍h 18 ji̍t: Kàu-hông Ioannes 18-sè, sèng-chhit-chiá. Kàu-hông. 
### Bô ji̍t-kî
* Lê Long Đĩnh, Oa̍t-lâm lâng. 986 nî chhut-sì.
* Pietro 2-sè Orseolo, Venice Kiōng-hô-kok chèng-tī-chiá. Venezia ê Doge. 961 nî chhut-sì.

## Chham-khó chu-liāu