Tiong-hôa Chit-gia̍p Pāng-kiû Tāi Liân-bêng

**Tiong-hôa Chit-gia̍p Pāng-kiû Tāi Liân-bêng** (; sok-siá **CPBL**), kán-chheng **Tiong-hôa Chit-pāng** (中華職棒), **Tiong-chit** (中職), sī bo̍k-chêng Tâi-oân (Tiong-hôa Bîn-kok) ûi-it jî-chhiáⁿ sêng-li̍p siōng-chá ê chit-gia̍p iá-kiû liân-bêng. I ê chiân-sin sī tī 1989 nî chhòng-li̍p ê **Tiong-hôa Chit-gia̍p Pāng-kiû Liân-bêng** (中華職業棒球聯盟); chhòng-sí kiû-tūi ū Bī-choân Liông, Hiaⁿ-tī Chhiōⁿ, Sam-siong Hó͘ kah Thóng-it Sai. 2003 nî, Tiong-hôa Chit-pāng hām Tâi-oân Chit-gia̍p Pāng-kiû Tāi Liân-bêng ha̍p-pèng liáu-āu, kái-miâ chò chit-má ê miâ-chheng. Bo̍k-chêng, Tiong-hôa Chit-pāng iû 6 ki tūi-ngó͘ chó͘-sêng, hun-pia̍t sī Thóng-it 7-ELEVEn Sai, Tiong-sìn Hiaⁿ-tī, Hù-pang Hān-chiòng, Lo̍k-thian Thô-oân, Bī-choân liông kah Tâi-kǹg Hiông-eng, kēng-sài tē-tiôⁿ chú-iàu hun-pò͘ Tâi-pak, Sin-pak, Thô-hn̂g, Tâi-tiong, Tâi-lâm kah Ko-hiông téng-téng tōa-hêng to͘-chhī.

## Hoat-tián Iân-kek
### Tiong-hôa Chit-gia̍p Pāng-kiû Liân-bêng
#### Chhòng-li̍p

1987 nî 12 goe̍h 31, "**Tiong-hôa Bîn-kok Chit-gia̍p Pāng-kiû Thui-tōng Úi-oân-hōe** (中華民國職業棒球推動委員會)" tī Hiaⁿ-tī Tōa-pn̄g-tiàm táng-sū-tióⁿ Âng Thêng-sèng ê thui-tōng chi-hā sêng-li̍p. 1988 nî 1 goe̍h 18, Tiong-hôa Bîn-kok Chit-gia̍p Pāng-kiû Thui-tōng Úi-oân-hōe soan-pò͘, bo̍k-piau tī 1990 nî sêng-li̍p chit-gia̍p liân-bêng, lāi-té ài ū siāng-bô sì ki kiû-tūi; pòaⁿ-tang liáu-āu, úi-oân-hōe tāi-khài tēng-tēng liáu chit-pāng liân-bêng ê hoat-tián hong-hiàng, pēng-chhiáⁿ khai-sí beh tiû-chó͘ kiû-thoân, tēng-tēng kui-chiang, kái-koat tē-tiôⁿ būn-tê kah pôe-ióng chhâi-phòaⁿ jîn-châi, kiàn-li̍p chhâi-phòaⁿ chè-tō͘ téng-téng ê si̍t-chè khang-khòe.

1989 nî 10 goe̍h 23, "**Tiong-hôa Chit-gia̍p Pāng-kiû Liân-bêng**" tī Hiaⁿ-tī Tōa-pn̄g-tiàm kí-hêng sêng-li̍p tāi-hōe, iû Bī-choân, Thóng-it, Sam-siong, Hiaⁿ-tī chiâⁿ-chò siāng khai-sí tâu-ji̍p chit-pāng kiû-thoân keng-îng ê 4-ê khì-gia̍p.

1990 nî 3 goe̍h 17, Tâi-oân iá-kiû sú-siāng ê thâu-chi̍t-ê chit-pāng sài-kùi khai-sí, iû tī Ji̍t-pún phah-kiû ê iá-kiû miâ-chiòng Ông Cheng-tī chú-chhî khai-kiû gî-sek, khai-sí "Chit-pāng goân-nî", chit-pāng ê thâu-chi̍t-chiàn sī Thóng-it Sai tùi-chiàn Hiaⁿ-tī Chhiōⁿ, lo̍h-bóe Sai-tūi í 4:3 phah iâⁿ).

**Tiong-hôa Chit-pāng Goân-nî Khai-bō͘-chiàn Pí-sài Kì-lo̍k**

#### Choân-sēng Sî-kî
Tiong-hôa Chit-pāng khai-phah liáu-āu, tùi Chit-pāng goân-nî kàu Chit-pāng 8 nî chi-kan (1990－1997), Tâi-oân iá-kiû soán-chhiú ê thāi-gū kah siā-hōe tē-ūi lóng ke khah koân, m̄-nā kái-siān liáu in ê seng-oa̍h, mā cheng-ka in ê tōng-le̍k, iá-kiû jia̍t-tiâu koh-chi̍t-pái thòaⁿ kàu choân-Tâi-oân, kàu 1997 nî (Chit-pāng 8 nî) ê sî-chūn koan-chiòng jîn-sò͘ í-keng chhiau-kòe chheng-bān jîn-chhù; lāu-kū--ê kiû-tiôⁿ ē-tàng chéng-kiàn, sin--ê kiû-tiôⁿ mā tau̍h-tau̍h-á leh cheng-ka.

Tû-liáu chhòng-sí ê 4-ki kiû-tūi í-gōa, āu-lâi koh ū Tiong-kok Sî-pò (Sî-pò Eng), Chùn-kok Kiàn-siat (Chùn-kok Hîm), Heng-lông Chi̍p-thoân (Heng-lông Gû), Hô-sìn Chi̍p-thoân (Hô-sìn Keng) téng-téng--ê khì-gia̍p ka-ji̍p chit-pāng kiû-thoân ê keng-êng; Chit-pāng 8 nî ê tan-it kiû-kùi siāng-chē bat ū 7-tūi ê kui-bô͘ (Thóng-it Sai, Hiaⁿ-tī Chhiōⁿ, Heng-lông Gû, Bī-choân Liông, Hô-sìn Keng, Sam-siong Hó͘, Sî-pò Eng). Tû-liáu chit-pāng í-gōa, kok-kip iá-kiû-tūi ê sò͘-liōng mā it-ti̍t leh cheng-ka, iá-kiû, lúi-kiû ūn-tōng chiâⁿ sî-kiâⁿ.

#### Soe-thè Sî-kî

1997 nî (Chit-pāng 8 nî) po̍k-hoat ê kiû-oân chhiam-tó͘, ké-kiû sū-kiāⁿ, tì-sú chit-pāng khoân-kéng biān-lîm giâm-tiōng--ê khó-lâu, kiû-bê tùi chit-pāng kiû-sài ê bô-sìn-jīm chō-sêng kiû-bê jîn-sò͘ ti̍t-ti̍t-lo̍h. Lēng-gōa tī 1996 nî chhòng-li̍p ê Tâi-oân Chit-gia̍p Pāng-kiû Tāi Liân-bêng tùi Tiong-chit lâi-kóng mā-sī bô bí kiam jūn-goe̍h.

Siāng-chá sī chhiam-tó͘-àn lāi-té sia̍p-àn siāng-chhim--ê Sî-pò Eng soan-pò͘ kái-sàn, āu--lâi Sam-siong Hó͘, Bī-choân Liông mā tī 1999 nî soan-pò͘ kái-sàn, Tiong-hôa Chit-pāng tùi 7-ki kiû-tūi kiám kah chhun 4-tūi. Tâi-oân Tāi Liân-bêng ê sêng-li̍p sui-jiân hō͘ ta̍k-ke khòaⁿ-tio̍h kiû-oân ê ha̍p-iok būn-tê, mā hō͘ nn̄g-ê liân-bêng tī hō͘-siong kēng-cheng chi-hā khai-sí chit-pāng khoân-kéng ê kái-kek, tān-sī hō͘-siong ok-sèng kēng-cheng kah chhiam-tó͘-àn iu-goân chō-sêng chiâⁿ giām-tiōng--ê siong-hāi.

#### Tiông-chìn
2001 nî (Chit-pāng12 nî) Sè-kài-poe Iá-kiû-sài tī Tâi-oân kí-hêng, Tiong-hôa Bîn-kok Iá-kiû Hia̍p-hōe hiàng Tiong-hôa Chit-pāng teng-tiàu 15-ūi iu-siù chit-pāng kiû-oân chìn-ji̍p kok-ka tāi-piáu-tūi chham-sài, tī gia̍p-î soán-chhiú Tiuⁿ Chì-ka (āu--lâi bat ka-bêng Ji̍t-pún Chit-pāng Kî-gio̍k Se-bú Sai), lú-Bí soán-chhiú Tân Kim-hong ê chhōa-niá chi-hā tit-tio̍h tâng-pâi. Che-sī Tiong-hôa-tūi chū chhiam-tó͘-àn liáu-āu, siāng-hó--ê kok-chè-sài sêng-chek, ka-siāng pí-sài tī Tâi-oân kí-hêng, khip-ín chiâⁿ-chē Tâi-oân bîn-chiòng ê koan-chù, mā tiông-sin hō͘ Tâi-oân-lâng kā tùi iá-kiû ê jia̍t-chêng chhōe--tńg-lâi, chit-pāng koan-chiòng jîn-sò͘ kah phiò-pâng siu-ji̍p mā tòe leh hôe-seng.

### Tiong-hôa Chit-gia̍p Pāng-kiû Tāi Liân-bêng
#### Sin Kí-goân
2003 nî 1 goe̍h 13 (Chit-pāng 14 nî) nn̄g-ê chit-pāng liân-bêng chhiam-tēng ha̍p-pèng hia̍p-gī-su, Ná-ló͘-oan Kong-si tông-ì kái-sàn Tâi-oân Tāi Liân-bêng, pēng-chhiáⁿ kā Tâi-oân Tāi Liân-bêng ê 4-ki kiû-tūi kái-chò 2-tūi: Sêng-thài Thài-iông (iû Tâi-tiong Kim-kong, Ka-lâm Ióng-sū ha̍p-pèng) kah Tē-it Kim-kong (iû Tâi-pak Thài-iông, Ko-pîn Lûi-kong ha̍p-pèng) ha̍p-pèng ka-bêng, kái-miâ chò "**Tiong-hôa Chit-gia̍p Pāng-kiû Tāi Liân-bêng**".

#### Chhiam-tó͘-àn Po̍k-hoat

2005 nî 7 goe̍h 25 (Chit-pāng 16 nî), La New Hîm sin-siù pó͘-chhiú Tân Chiau-éng tī pí-sài kiat-sok liáu-āu hō͘ kiám-hong khu-thê, Tiong-hôa Chit-pāng koh-chi̍t-pái po̍k-hoat chhiam-tó͘-àn, kiû-bê ê sit-bōng chêng-sū mā tòe-leh chhut-hiān. Lóng-chóng ū 6-ê kiû-oân kah 1-ê kàu-liān tī cheng-sìn liáu-āu hőng ki-ah ia̍h kau-pó hāu-thoân (lo̍h-bóe mā lóng hō͘ kiû-thoân khai-tû, éng put lo̍k-iōng), āu--lâi koh po̍k-hoat sêng-pān kiám-chhat-koaⁿ kah bîn-ì tāi-piáu hőng cha-chhut sia̍p-hiâm tham-u, chia̍h-chîⁿ téng-téng ê put-hoat chêng-sū, choân-àn tī 2008 nî 2 goe̍h it-sím soan-phòaⁿ.

2008 nî 10 goe̍h 23 (Chit-pāng 19 nî), chiân-sin sī Sêng-thài Cobras ê Bí-te̍k-a Pō-liông kiû-thoân, in-ūi sia̍p-ji̍p chhiam-tó͘ sū-kiāⁿ hō͘ Tiong-hôa Chit-pāng tû-miâ, kiû-thoân hong-bīn ê kóng-hoat sī "keng-êng kai-chân hō͘ o͘-tō kah cho͘-thâu ji̍p-chú", sī thâu-chi̍t-pái kui-ki kiû-tūi lóng hō͘ o͘-tō khòng-chè--khì ê chōng-hóng hoat-seng.

2009 nî 10 goe̍h 27 (Chit-pāng 20 nî), koh po̍k-hoat ké-kiû sū-kiāⁿ, chêng Chit-pāng soán-chhiú N̂g Chùn-tiong, Chhòa Hong-an, Chng Hông-liōng kah o͘-tō Sù-hái-pang chi̍t-kóa sêng-oân hőng ki-ah so͘-sek, Hiaⁿ-tī Chhiōⁿ chi̍t-kóa kiû-oân kah siat-si mā lóng hőng so͘-sek. O͘-tō thàu-kòe chêng La New Hîm kiû-oân N̂g Chùn-tiong, chêng Tiong-sìn Keng kiû-oân kah chêng Hiaⁿ-tī Chhiōⁿ kiû-oân Chng Iū-lîm (goân-miâ Chng Hông-liōng) tam-jīm tiōng-kài, khì chhau-khòng hőng o͘-se ê kiû-oân phah ké-kiû.Lēng-gōa tī chit-pái ê sū-kiāⁿ lāi-té, in-ūi kiám-chhat-koaⁿ kah mûi-thé oân-choân bô chun-siú "cheng-chhat put kong-khai" ê ki-pún tō-tek, tì-sú khì siong tio̍h bû-ko͘ ê lâng. Kòe bô kui-tang tio̍h po̍k-hoat chi̍t-kái ê ké-kiû àn mā hō͘ chok-chē kiû-bê chiâⁿ sit-bōng, iû-kî tī 2009 nî ê O͘-Chhiōⁿ Sū-kiāⁿ liáu-āu, che mā tùi Tiong-chit chō-sêng chok tōa ê siong-hāi. Tī O͘-Chhiōⁿ Sū-kiāⁿ liáu-āu, tû-liáu Tiong-chit ū chiam-tùi chit-ê pō͘-hūn khì tiâu-chéng, kiàn-li̍p chè-tō͘ í-gōa, Tâi-oân mā li̍p-hoat hi-bāng ē-tàng pī-bián ké-kiû-àn koh-chài hoat-seng.

#### Tong-san-chài-khí
2012 nî 10 goe̍h 22 (Chit-pāng 23 nî), keng-êng chit-pāng Heng-lông Gû 17-tang ê Heng-lông Chi̍p-thoân, tī chit-pāng 大khoân-kéng it-ti̍t bô-hó ê chêng-hóng chi-hā, in-ūi khui-sún koat-gī kiat-sok kiû-tūi keng-êng, pēng-chhiáⁿ thàu-kòe sin-bûn-kó chhōe lâng lâi bé, lo̍h-bóe sī kah Gī-liân Chi̍p-thoân ta̍t-sêng kiōng-sek. 12 goe̍h 17, Heng-lông Gû chèng-sek kiâⁿ-ji̍p le̍k-sú, pēng-chhiáⁿ í 1.3-ek-kho͘ bē-hō͘ Gī-liân Chi̍p-thoân, kái-miâ hō-chò Gī-tāi Sai-gû.

2013 nî Sè-kài Iá-kiû Keng-tián-sài, Tiong-hôa-tūi í hun-cho͘ tē-it ê sêng-chek phah ji̍p-khì ho̍k-sài, koh chha chi̍t-tiám-á phah iâⁿ Ji̍t-pún, hō͘ Tâi-oân-lâng koh-chi̍t-pái kā tùi iá-kiû ê jia̍t-chêng chhōe--tńg-lâi. Siū-tio̍h Keng-tián-sài ê éng-hióng, koh ka-siāng kâng-nî ka-bêng Gī-tāi Sai-gû ê Bí-kok kiû-chheⁿ Manny Ramirez ín-khí ōe-tê, Tâi-oân koh-chi̍t-pái chhut-hiān Tiong-hôa Chit-pāng ê jia̍t-tiâu.

2013 nî 10 goe̍h 19 (Chit-pāng 24 nî), Hiaⁿ-tī Chhiōⁿ táng-sū-tióⁿ Âng Sūi-hô soan-pò͘ beh kā Hiaⁿ-tī Chhiōⁿ kiû-thoân bē-tiāu, lo̍h-bóe sī Tiong-sìn Kim-khòng chiap-chhiú. 2014 nî 1 goe̍h 5 hō (Chit-pāng 25 nî), Tiong-sìn Kim-khòng soan-pò͘ tūi-miâ kái-chò Tiong-sìn Hiaⁿ-tī, tāi-piáu tōng-bu̍t kāng-khoán sī chhiōⁿ.

Tī 2014 nî kàu 2018 nî, (Chit-pāng 25 nî－29 nî) Tiong-hôa Chit-pāng tiāⁿ-tiāⁿ leh tēng-tēng sin--ê chè-tō͘, pau-hâm pī-bián chhâi-phòaⁿ gō͘-phòaⁿ khì éng-hióng tio̍h pí-sài ê tiān-sī hú-chō͘ phòaⁿ-koat, hō͘ pí-sài sok-tō͘ thang khah-kín ê tâu-kiû sî-cheng, kò͘-ì sì-bái-kiû téng-téng ê kui-tēng.

#### Khok-pian
In-ūi Tiong-hôa-tūi tī 2013 nî Sè-kài Iá-kiû Keng-tián-sài (WBC) ê hó piáu-hiān, tī 2013 nî liáu-āu, Tiong-chit jîn-khì khoe-ho̍k, khai-sí ū khì-gia̍p tùi ka-ji̍p Tiong-chit ū hèng-chhù.

2019 nî (Chit-pāng 30 nî) 1 goe̍h, Gūi Èng-chhiong piáu-sī khak-tēng beh têng-cho͘ í-keng kái-sàn 20-tang ê Bī-choân Liông; 4 goe̍h 29, Bī-choân Liông chèng-sek hiàng Tiong-chit thê-kau ka-bêng sin-chhéng-su, pēng-chhiáⁿ tī kâng-nî 6 goe̍h 24 chèng-sek thong-kòe ka-bêng têng-sū tńg--khì Tiong-chit, sī Tiong-chit kah Tâi-oân Tāi Liân-bêng ha̍p-pèng liáu-āu tē-it-ki ka-bêng ê kiû-tūi, mā-sī bo̍k-chêng Tiong-chit ûi-it chi̍t-ki tī kái-sàn liáu-āu iū-koh têng-sin ka-bêng ê kiû-tūi. Bī-choân chū 2020 nî kiû-kùi khai-sí tī jī-kun pí-sài, 2021 nî kiû-kùi khai-sí chèng-sek chiâⁿ-chò Tiong-hôa Chit-pāng it-kun ê tē-5-tūi.

2021 nî (Chit-pāng 32 nî), Chhòa Kî-chhiong chiōⁿ-jīm Tiong-chit hōe-tióⁿ piáu-sī, beh chek-ke̍k khok-tián tē-6-tūi, àn-sǹg tī 2022 nî ū ki-hōe, ū hèng-chhù ê khì-gia̍p pau-koat: Tiong-hôa Tiān-sìn, Tâi-oân Kǹg-thih.

2022 nî 2 goe̍h 25 (Chit-pāng 33 nî), Tiong-chit kong-pò͘ iû Tâi-oân Kǹg-thih Chi̍p-thoân sêng-li̍p tē-6-tūi; 3 goe̍h 2 hō, Tâi-kǹg Chi̍p-thoân kah Tiong-chit chhiam "Ka-bêng Ì-hiòng-su", pēng-chhiáⁿ khak-jīn tūi-miâ hō-chò "Tâi-kǹg Hiông-eng"; 4 goe̍h 27, liân-bêng Siông-bū Lí-sū-hōe sím-cha thong-kòe. 7 goe̍h chham-ka soán-siù-hōe, 2023 nî kiû-kùi tī jī-kun chhut-sài, 2024 nî kiû-kùi chèng-sek chiâⁿ-chò Tiong-hôa Chit-pāng it-kun ê tē-6-tūi, chú-tiôⁿ tī Tōa-pi-ô͘ Iá-kiû-tiôⁿ.

#### Kī-tàn Jia̍t-tiâu

2023 nî 10 goe̍h 20, chū 1991 nî tio̍h khai-sí leh thó-lūn beh khí ê Tâi-pak Tōa-kī-tàn oân-kang, pēng-chhiáⁿ tī kâng-nî 12 goe̍h 2 hō khé-iōng, sī Tâi-oân ê thâu-chi̍t-lia̍p kī-tàn.

2024 nî 3 goe̍h 30, Bī-choân Liông kah Lo̍k-thian Thô-oân chìn-hêng Tiong-hôa Chit-pāng thâu-chi̍t-tiôⁿ tī Tâi-pak Tōa-kī-tàn kí-hêng ê lē-hêng-sài, lo̍h-bóe sī Bī-choân Liông í 3:2 phah-iâⁿ. Chit-tiôⁿ pí-sài lóng-chóng ū 28,618-ê koan-chiòng ji̍p-tiôⁿ, sī Tiong-chit ê sin kì-lo̍k.

2024 nî 7 goe̍h 20, 21, thâu-chi̍t-pái tī Tōa-kī-tàn chìn-hêng bêng-chheⁿ-sài, nn̄g-tiôⁿ pí-sài hun-pia̍t ū 33,688 kah 28,666-lâng ji̍p-tiôⁿ, lóng-chóng 62,354-lâng, chhiau-kòe Tiong-chit liân-bêng goân-pún ê kì-lo̍k (1990 nî 3-tiôⁿ lóng-chóng 36,000-lâng).

2024 nî 9 goe̍h 21, 22, Tiong-sìn Hiaⁿ-tī tī Tâi-pak Tōa-kī-tàn kí-hêng Chiu Su-chê ê ín-thè-sài, nn̄g-tiôⁿ pí-sài lóng ū 40,000-ê koan-chiòng ji̍p-tiôⁿ, sī Tōa-kī-tàn tē-it kah tē-jī tiôⁿ móa-tiôⁿ ê pí-sài, mā chiâⁿ-chò Tiong-chit ê sin kì-lo̍k.

2024 nî Tâi-oân Tōa-sài kî-kan, in-ūi Tōa-kī-tàn ê koan-hē, 5-tiôⁿ koan-chiòng jîn-sò͘ lóng-chóng ū 132,625-lâng, mā sī Tâi-oân Tōa-sài siāng-chē koan-chiòng ê kì-lo̍k, iû-kî thâu-chi̍t-tiôⁿ tī Tâi-pak Tōa-kī-tàn koh-ū 4-bān-lâng móa-tiôⁿ, lo̍h-bóe tī 10 goe̍h 25, Tiong-sìn Hiaⁿ-tī tī Tâi-oân Tōa-sài í 4-sèng 1-pāi phah iâⁿ Thóng-it 7-ELEVEn Sai, tit-tio̍h tūi-sú tē-10-ê chóng-koan-kun.

## Kiû-tūi

### Kiû-tūi-miâ Piàn-chhian

## Pí-sài Tē-tiôⁿ
### It-kun

### Jī-kun

## Chham-khó Chu-liāu