open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harry Daniel Beeby

**Harry Daniel Beeby** (1920 nî 8 goe̍h 24 ji̍t – 2013 nî 3 goe̍h 18 ji̍t), hō Hàn-miâ **Bí-te̍k-lí** (彌迪理), sī Eng-kok ê bo̍k-su, ùi Yorkshire ê Hul chhut-sì. I tī 1946 nî hong phài kàu Tiong-kok Ē-mn̂g, 1949 nî hiòng Hiong-káng so͘-khai, āu-lâi tńg Eng-kok, kàu 1950 nî koh phài lâi Tâi-oân.

I tī Tâi-oân pat chò Tióng-êng Tiong-ha̍k hāu-bo̍k, mā chham-ka liáu Tang-hái Tāi-ha̍k ê sêng-li̍p chún-pī, āu lâi khì Tâi-lâm Sîn-ha̍k-īⁿ chiap chò hù īⁿ-tiúⁿ. 1972 nî, i chham-ú Ki-tok-kàu só͘ hoat-piáu hi-bāng chèng-hú kái-kek ê Tùi Kok-sī ê Seng-bêng kap Kiàn-gī. Chit hūn kiàn-gī pún-té sī Chìm-sìn-hōe, Ōe-lí Kong-hōe kap Tiúⁿ-ló Kàu-hōe liân-ha̍p thê-chhut, m̄ kok siāng bóe kaⁿ-taⁿ Tiúⁿ-ló-hōe chhiam-sú. In-ūi á-né, i soah hō͘ Tiông-hoa Bîn-kok chèng-hú kóaⁿ chhut Tâi-oân.

Tó-tńg Eng-kok liáu-āu, i khì Birmingham ê Selly Oak chāi-tē ha̍k-hāu kà-chheh, 1986 nî thè-hiu.

## Chham-khó
* 
* 

Lūi-pia̍t:Eng-lân jîn-bu̍t
Lūi-pia̍t:Tâi-oân jîn-bu̍t
Chhī-tiong-sim (Sin-ka-pho)

**Chhī-tiong-sim** (Hàn-jī: 市中心; Eng-gí: *Downtown Core*) sī Sin-ka-pho Tiong-khu ê chi̍t ê kui-ōe-khu.

Lūi-pia̍t:Tiong-khu (Sin-ka-pho)
Lūi-pia̍t:Sin-ka-pho ê kui-ōe-khu
Pn̄g-oân

**Pn̄g-oân** (飯丸) sī iōng pn̄g chè-chok ê kok-chióng oân-hêng chia̍h-mi̍h. Ji̍t-gí hō-chò **onigiri** ().
Matt Damon

**Matthew Paige "Matt" Damon** () sī Bí-kok ê cha-po͘ ián-goân, pian-kio̍k, chham chè-chok-jîn. Damon chan-keng hām Ben Affleck táu-tīn chhòng-chok *[[Good Will Hunting]]* (1997) ê kio̍k-pún, tî-liáu āu-lâi tit-tio̍h Academy Chióng ê chòe-ka kio̍k-pún, i kò-jîn mā tit-tio̍h chē-chē Chòe-ka Ián-goân ê thê-miâ.
## Chham-khó
Chú-chhî-jîn

**Chú-chhî-jîn** (主持人) sī tiûⁿ-só͘, chiat-bo̍k, kap gî-sek téng-téng ê chú-chhî-chiá, sī choan-bûn hū-chek tāi-chì chìn-tō͘ kap khì-hun ê hū-chek-jîn.
Chhàu-oân

**Chhàu-oân** (臭丸) he̍k-chiá **chiuⁿ-ló-oân** (樟腦丸) sī chi̍t-khoán iōng-lâi pó-chûn saⁿ-á-khò͘ ê hòa-ha̍k siong-phín.
Sa-hông

**Sa-hông** (Lō͘-se-a-gí: царь; Lô-má-jī: car') sī Au-chiu Slav lâng, phì-jû Lō͘-se-a ê kun-ông. Chit jī ê gí-goân sī Lô-má-lâng kóng--ê *Caesar*.

Lūi-pia̍t:Kun-chú hâm-thâu
Lūi-pia̍t:Au-chiu ê le̍k-sú
Hián-seng-tāi

**Hián-seng lúi-tāi** (Eng-gí: *Phanerozoic eon*; Ji̍t-gí: 顕生累代) sī tē-chit lúi-tāi chi it, mā sī hiān-sî só͘ chāi ê chi̍t tāi, ū hong-hù ê tōng-bu̍t kap si̍t-bu̍t chûn-chāi. I-ê khai-sí sī ngē-khak tōng-bu̍t chhut-hiān ê sî, kàu chiang í-keng kòe liáu 541 ± 1.0 pah-bān-nî,.
IBM 701

**IBM 701** sī IBM kong-si thâu chi̍t hāng siong-gia̍p kho-ha̍k tiān-náu, 1952 nî 4 goe̍h 29 kong-khai. I-ê ki-chhó͘ sī IAS machine.

Lūi-pia̍t:IBM
Koeh Kim-thah

**Koeh Kim-thah** (郭金塔; 1913 nî 10 goe̍h 22 - 2012 nî 11 goe̍h 13) sī Tâi-oân ê i-seng kiam si̍t-gia̍p-ka, sī Se̍k-chí chhut-sì ê lâng. I 1937 nî ùi Tâi-pak Tè-kok Tāi-ha̍k chut-gia̍p, sī i-ha̍k choan-bûn-pō͘ thâu chi̍t kài.

## Chham-khó
* 興南新聞社 (1943) 臺灣人士鑑.
Ngô͘ Chong-hiàn

**Ngô͘ Chong-hiàn** (吳宗憲; Eng-bûn miâ: ; ) sī chhut-sin Tâi-lâm-chhī ê Tâi-oân cha-po͘ koa-chhiú chham chong-gē chiat-bo̍k chú-chhî-jîn.
Sparta

**Sparta** () mā kiò **Lacedaemon** (), sī Kó͘-tāi Hi-lia̍p ê siâⁿ-chhī kok-ka, só͘-chāi tī Laconia. Tāi-khài chêng 650 nî chó͘-iū i chiâⁿ chò hit-tong-sî chi-phòe Hi-lia̍p ê kun-sū sè-le̍k.

Lūi-pia̍t:Kó͘-tāi Hi-lia̍p
Lūi-pia̍t:Au-chiu ê le̍k-sú
Lîm Théng-seng

**Lîm Théng-seng** (林挺生, ), Ji̍t-pún sî-tāi pat kái miâ **Hayasi Tetuo** (林哲生), sī Tâi-oân ê si̍t-gia̍p-ka kiam chèng-tī-chiá. I chiap i-ê lāu-pē Lîm Siōng-chì chò Tāi-tông Kong-si ê táng-sū-tiúⁿ. I mā pat kiâⁿ Tâi-pak-chhī Gī-hōe gī-tiúⁿ téng chèng-tī thâu-lō͘.

## Chham-khó
* 興南新聞社 (1943) 臺灣人士鑑.
Nâ Ìm-téng

**Nâ Ìm-téng** (藍蔭鼎, 1903 nî 10 goe̍h 13 – 1979 nî 2 goe̍h 4 ji̍t) sī Tâi-oân ê ōe-ka. I sī Lô-tong chhut-sin, chú-iàu ê chok-phín sī chúi-chhái. 

I mā pat chò Tiông-hoa Tiān-sī Kong-si ê táng-sū-tiúⁿ.

Lūi-pia̍t:Tâi-oân jîn-bu̍t
Lūi-pia̍t:Tâi-oân ê ōe-ka
Lūi-pia̍t:Tâi-oân Bí-su̍t Tián-lám-hōe ji̍p-soán-chiá
Yorkshire

**Yorkshire** sī Eng-lân pak-pō͘ ê le̍k-sú kūn (*historic county*), tē-lí kiam bûn-hòa siōng ê khu-ōe. I ē-té si̍t-chè hêng-chèng khu ū North Yorkshire, South Yorkshire, West Yorkshire kap East Riding of Yorkshire.

Lūi-pia̍t:Eng-lân
Tē-sì-kí

**Tē-sì-kí** (Eng-gí: *Quaternary period*) sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan tùi 2.588 ± 0.005 pah-bān-nî chêng kàu hiān-chāi. 

## Chham-chiàu
Tô͘ Iu-iu

**Tô͘ Iu-iu** (屠呦呦; ) sī chhut-sin Tiong-kok Chiat-kang-séng Lêng-pho-chhī ê cha-bó͘ kho-ha̍k-ka. 2015 nî, i hām Ài-ní-lân ê William C. Campbell kap Ji̍t-pún ê Ômura Satosi kiōng-tông tit-tio̍h Nobel Seng-lí-ha̍k I-ha̍k Chióng; chiâⁿ-chò Hôa-jîn kap choân A-chiu tē-it ūi cha-bó͘ ê Nobel I-ha̍k Chióng tit-chióng-jîn.

Lūi-pia̍t:Seng-lí-ha̍k I-ha̍k Nobel tit-chióng-jîn
Tāi-ha̍k-seng Liáu Boa̍t

***Tāi-ha̍k-seng Liáu Boa̍t*** (大學生了沒) sī Tâi-oân ê tiān-sī chiat-bo̍k.

Lūi-pia̍t:Tâi-oân ê chong-gē chiat-bo̍k‎
Lîm Iok-tì

**Lîm Iok-tì** (林郁智; ), gē-miâ hō-chò **La̍p-tāu** (納豆), sī Tâi-oân ê chú-chhî-jîn.
Sin-chiâⁿ-kí

**Sin-chiâⁿ-kí** (eng. *Neogene period*; ji̍t. 新成紀) sī chi̍t toāⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan sī 23.03 kàu 2.58 pah-bān-nî chêng chi kan. Pún sî-tāi sī í-chá kóng--ê tē-saⁿ-kí (*tertiary period*) ê āu tōaⁿ.

Tiām chit-ê sî-kî, chhī-leng-lūi kap chiáu-lūi kè-sio̍k hiòng hiān-tāi hêng-thé chìn-hòa, tông-sî kî-tha ê seng-bu̍t siong-tùi khah bô piàn-hòa. Siōng chá ê lâng-kho tōng-bu̍t tī sî-kî ê bóe chām chhut-hiān tī Hui-chiu. Tāi-lio̍k ê sóa-tāng lāi-bīn khah oa̍h-hiáⁿ--ê sī Sian-sin-sè bóe-kî Pak Bí-chiu kap Lâm Bí-chiu ê sio-chiap, chit-ê sū-kiāⁿ chhiat tn̄g liáu Thài-pêng-iûⁿ kap Tāi-se-iûⁿ chi kan ê sio-joa̍h iûⁿ-liû. 

Tī Sin-chiâⁿ-kí, Tē-kiû ê ūn-tōng bêng-hián kàng-kē, tè-bé ín-chhōa ji̍p Tē-sì-kí ê chē kái peng-hô-hòa (*glaciation*).

## Chham-chiàu
Soat-san Sūi-tō

**Soat-san Sūi-tō** (雪山隧道; iā tha̍k-chò **Soat-soaⁿ Sūi-tō**), goân-miâ **Pêⁿ-nâ Sūi-tō** (坪林隧道), sī tn̂g-tō͘ Tâi-oân tē-it, thong-sè-kài tē-9 ê kong-lō͘ pōng-khang. Soat-san Sūi-tō ūi-tī Chiúⁿ Ūi-súi Ko-sok Kong-lō͘ lō͘-chām 15.2 chì 28.1 kong-lí; iā chiū sī Sin-pak-chhī Pêⁿ-nâ-khu kap Gî-lân-koān Thâu-siâⁿ-tìn chi-kan. Sūi-tō choân tn̂g 12.9 kong-lí. 1991 nî 7 goe̍h tāng-kang, 2006 nî 6 goe̍h 6 hō khé-iōng thong-chhia.

Lūi-pia̍t:Tâi-oân kau-thong
Bâ-gán-ā-pí

**Bâ-gán-ā-pí** (**Bagansiapiapi**), kán-chheng **Bā-gán** sī Ìn-nî Liau-séng, Rokan Hilir-kōan ê kōan-chèng-hú.

Bā-gán tī 19-sè-kí hō͘ Hok-kiàn î-bîn siú-chhòng--ê. Pún-lâi sī chi̍t ê hî-chhoan (漁村). Óa Malacca Hái-kiap, khah-chá sī chin tiōng-iàu chúi-sán-gia̍p ê tē-khu. Bā-gán tī Hô-lân Sî-tāi bat chò sè-kài tē-2 siōng tōa chúi-sán-gia̍p ê seng-sán-chiá. Kàu chit-má Bā-gán jîn-kháu tōa-pō͘-hūn sī Hok-kiàn-lâng. Bā-gán Hok-kiàn-ōe kap Tâng-oaⁿ-khiuⁿ chin sio-siâng.

## Chham-khó
Tē-saⁿ-kí

**Tē-saⁿ-kí** (*Tertiary period*) sī chi̍t tōaⁿ tē-chit sî-tāi, sio̍k-í kū-sek ê hun toāⁿ hong-sek, sî-kan sī 66 kàu 2.58 pah-bān-nî chêng.

Chiàu Kok-chè Tē-chân-ha̍k Úi-oân-hōe (*International Commission on Stratigraphy*), pún sî-tāi í-keng m̄-sī chèng-sek ê hun tōaⁿ.
Kó͘-chiâⁿ-kí

**Kó͘-chiâⁿ-kí** (eng. *Paleogene*; ji̍t. 古成紀) sī chi̍t tōaⁿ tē-chit sî-tāi, sî-kan sī 66 kàu 23.03 pah-bān-nî chêng, sio̍k Sin-seng-tāi thâu tōaⁿ.

Pún sî-tāi lāi chú-iàu te̍k-sek sī chhī-leng-lūi tōng-bu̍t ū chin tōa hoat-tián. 

## Chham-chiàu
A-lí-san Kok-ka Hong-kéng-khu

**A-lí-san Kok-ka Hong-kéng-khu** (阿里山國家風景區) ūi-tī Tâi-oân Ka-gī-koān tang-pō͘, sī iû Kau-thong-pō͘ Koan-kong-kio̍k kui-ōe kap koán-lí ê Kok-ka-kip hong-kéng te̍k-tēng-khu. 2001 nî siat-li̍p. Hong-kéng-khu pau-hâm ūi-tī A-lí-san-hiong iû Lîm-bū-kio̍k koán-lí ê A-lí-san Kok-ka Sim-lîm Iû-lo̍k-khu; lēng-gōa iáu-ū hū-kīn ê Mûi-san-hiong, Tek-kiā-hiong, kap Hoan-lō͘-hiong it-tài ê ti-miâ hong-kéng-khu.

Si̍t-chè siōng, A-lí-san pēng m̄-sī chi̍t pêng soaⁿ, i ka-na sī chi̍t-ê te̍k-tēng hoān-ûi ê thóng-chheng. Chèng-khak ê kóng-hoat èng-kai sī "A-lí-san-khu". Tē-lí siōng, i sio̍k-î A-lí-san Soaⁿ-lêng ê chi̍t pō͘-hūn; tang-pêng kap pak-pêng hām Gio̍k-san Soaⁿ-lêng kap Soat-san Soaⁿ-lêng sio-oá.

Lūi-pia̍t:A-lí-san
Gio̍k-san Soaⁿ-me̍h

**Gio̍k-san Soaⁿ-me̍h** (玉山山脈) sī Tâi-oân ê chi̍t-ê chú-iàu soaⁿ-lêng; i tī Ji̍t-pún sî-tāi hō-chò **Sin-ko-san** (新高山). Gio̍k-san Soaⁿ-lêng ūi-tī Lâm Tâi-oân, pak-pêng tùi Chúi-lí-hiong Lô-chúi-khe khai-sí hiòng-lâm kàu Ko-hiông-chhī La̍k-ku-khu ê Cha̍p-peh Lô-hàn Soaⁿ hū-kīn. Gio̍k-san Soaⁿ-lêng siōng koân ê só͘-chai ū 3952 kong-chhioh, mā sī choân Tâi-oân siōng koân ê só͘-chai. Soaⁿ-lêng ê tn̂g-tō͘ tāi-iok 180 kong-lí chó-iū, sī Tâi-oân 5-ê chú-iàu soaⁿ-lêng tiong, siōng té--ê chi̍t-ê. Gio̍k-san Soaⁿ-lêng ê tang-pêng sī Tiong-iong Soaⁿ-lêng ê lâm-toan; sai-pêng sī A-lí-san Soaⁿ-lêng.

## Siong-koan
*Gio̍k-san
Lô-chúi-khe

**Lô-chúi-khe** () sī chi̍t-tiâu ūi-tī Tâi-oân tiong-pō͘ ê khe. Lô-chúi-khe sī Tâi-oân siōng tn̂g ê khe, choân tn̂g 186.6 kong-lí. Liû-he̍k bīn-chek 3,156.90 pêng-hong kong-lí, kè-ōe hông-chúi liōng 24,000 li̍p-hong kong-lí.

Chit tiâu khe in-ūi khe té soa thô͘ liōng chē, khe-chúi khòaⁿ khí-lâi lô, só͘-í lâng kā i hō-chò lô-chúi-khe. Khe-chúi goân-thâu ê soaⁿ-khu nî pêng-kun kàng-hō͘ 2000 chì 3000 mm.

Lūi-pia̍t:Lâm-tâu-koān ê khe
Lūi-pia̍t:Hûn-lîm-koān ê khe
Anzola dell'Emilia

**Anzola dell'Emilia** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Bologna Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Anzola dell'Emilia ê sì-ûi ū Bologna, Calderara di Reno, Crespellano, San Giovanni in Persiceto, Zola Predosa, Castelfranco Emilia, kap Sala Bolognese téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Bologna Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Bologna

**Bologna** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Bologna Chhī ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Bologna ê sì-ûi ū Calderara di Reno, Casalecchio di Reno, Castenaso, Pianoro, Sasso Marconi, Zola Predosa, Anzola dell'Emilia, Castel Maggiore, Granarolo dell'Emilia, kap San Lazzaro di Savena téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Bologna Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Tiān-hong tì-miā lūn

**Tiān-hong tì-miā lūn** sī Hân-kok chi̍t khoán to͘-chhī thoân-soat, jīn-ûi lâng nā tī koaiⁿ-bā ê pâng-keng lāi chhoe tiān-hong ē sí--khì.
Sufi-phài

**Sufi-phài** sī I-su-lân sè-kài chi̍t khoán sîn-bi̍t-chú-gī. In bô sǹg chi̍t khoán kàu-phài, sī kok phài (phì-jû Sunni he̍k-chiá Shia) lóng ū ê chi̍t chióng sìn-gióng kà-sī.

Sufi-phài tī I-su-lân chín-thé su-sióng lāi-bīn sǹg chió-sò͘, m̄-koh in tī I-su-lân bûn-ha̍k te̍k-pia̍t oa̍h-hiáⁿ.

## Chham-khó
* Sufism, BBC.

Lūi-pia̍t:Islam
Argenta, Emilia–Romagna

**Argenta** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Ferrara Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Argenta ê sì-ûi ū Baricella, Conselice, Imola, Molinella, Ravenna, Alfonsine, Comacchio, Ferrara, Medicina, Portomaggiore, kap Voghiera téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Ferrara Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Bagno di Romagna

**Bagno di Romagna** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Forlì-Cesena Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Bagno di Romagna ê sì-ûi ū Chiusi della Verna, Poppi, Santa Sofia, Verghereto, Bibbiena, Mercato Saraceno, Pratovecchio, kap Sarsina téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Forlì-Cesena Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Forlì

**Forlì** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Forlì-Cesena Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Forlì ê sì-ûi ū Bertinoro, Faenza, Meldola, Ravenna, Brisighella, Castrocaro Terme e Terra del Sole, Forlimpopoli, Predappio, kap Russi téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Forlì-Cesena Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Camposanto

**Camposanto** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Modena Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Camposanto ê sì-ûi ū Bomporto, Crevalcore, Finale Emilia, Medolla, Ravarino, San Prospero, kap San Felice sul Panaro téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Modena Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Modena

**Modena** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Modena Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Modena ê sì-ûi ū Bastiglia, Bomporto, Campogalliano, Carpi, Casalgrande, Castelfranco Emilia, Castelnuovo Rangone, Nonantola, San Cesario sul Panaro, Soliera, Spilamberto, Formigine, kap Rubiera téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Modena Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Albareto

**Albareto** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Parma Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Albareto ê sì-ûi ū Borgo Val di Taro, Compiano, Pontremoli, Sesta Godano, Tornolo, Zeri, kap Varese Ligure téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Parma Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Sissa

**Sissa** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Parma Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Sissa ê sì-ûi ū Gussola, Martignana di Po, San Secondo Parmense, Torricella del Pizzo, Torrile, Trecasali, Colorno, kap Roccabianca téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

Lūi-pia̍t:Parma Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Agazzano

**Agazzano** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Piacenza Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Agazzano ê sì-ûi ū Borgonovo Val Tidone, Gazzola, Pianello Val Tidone, Piozzano, kap Gragnano Trebbiense téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Piacenza Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Casola Valsenio

**Casola Valsenio** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Ravenna Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Casola Valsenio ê sì-ûi ū Borgo Tossignano, Brisighella, Castel del Rio, Fontanelice, Palazzuolo sul Senio, kap Riolo Terme téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Ravenna Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Ravenna

**Ravenna** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Ravenna Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Ravenna ê sì-ûi ū Argenta, Bagnacavallo, Bertinoro, Cervia, Cesena, Comacchio, Forlì, Russi, Alfonsine, kap Forlì-Cesena Séng téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu


Ravenna-122-San Vitale-Mosaik-Abel und Melchisedech-1979-gje.jpg|San Vitale
Mausoleum of Galla Placidia in Ravenna.JPG|Mausoleum of Galla Placidia
Ravenna-138-Mausoleum der Galla Placidia-Mosaik-1979-gje.jpg|Mausoleum of Galla Placidia
Ravenna-154-Sant' Apollinare Nuovo-Totale innen-1979-gje.jpg|Sant' Apollinare Nuovo
Ravenna-164-Sant' Apollinare Nuovo-Mosaik-Palatium-1979-gje.jpg|Sant' Apollinare Nuovo
Ravenna-142-Grabmal Dantes-1979-gje.jpg|Grave of Dante
Ravenna-144-Grabmal Dantes-Dante-1979-gje.jpg|Grave of Dante
Ravenna-182-Sant' Apollinare in Classe-Mosaik-Kuppel-1979-gje.jpg|Sant' Apollinare in Classe
Ravenna-188-Sant' Apollinare in Classe-Mosaik-Kreuz-1979-gje.jpg|Sant' Apollinare in Classe
Ravenna-202-Sant' Apollinare in Classe-Mosaik-1979-gje.jpg|Sant' Apollinare in Classe


## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Ravenna Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Albinea

**Albinea** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Reggio Emilia Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Albinea ê sì-ûi ū Quattro Castella, Scandiano, Viano, Vezzano sul Crostolo, kap Reggio Emilia téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām 

Lūi-pia̍t:Reggio Emilia Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Reggio Emilia

**Reggio nell'Emilia** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Reggio Emilia Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Reggio Emilia ê sì-ûi ū Albinea, Bagnolo in Piano, Bibbiano, Cadelbosco di Sopra, Campegine, Casalgrande, Correggio, Montecchio Emilia, Quattro Castella, Rubiera, San Martino in Rio, Sant'Ilario d'Enza, Scandiano, kap Cavriago téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām 

Lūi-pia̍t:Reggio Emilia Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Coriano

**Coriano** (Italia-bûn: ) sī Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Rimini Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Coriano ê sì-ûi ū Misano Adriatico, Monte Colombo, Montescudo, Riccione, Rimini, San Clemente, Domagnano, Faetano, kap Serravalle téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Rimini Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Emilia-Romagna ê siâⁿ-chhī
Scandium

**Scandium** sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 21, hoà-ha̍k hû-hō sī Sc.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Chromium

**Chromium**, ū lâng kóng **khu-ló͘-mih**, sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 24, hoà-ha̍k hû-hō sī **Cr**.

## Hō-miâ
Pún goân-sò͘ ê miâ sī hō tùi Hi-lia̍p-gí ê *chroma*, ì-sū sī sek-chhái.

## Sèng-chit kap lī-ēng
Chromium ê sek-tī sī ná kǹg-thih mô͘-iūⁿ ê phú-sek, i-ê sûn-chit chin chhè, ka-taⁿ ē-tàng ēng-lâi tō͘-kim. Nā tī ha̍p-kim siōng ê lī-ēng, Chromium ē-tàng èng-iōng ùi chè-thih sán-gia̍p, lām 0.5 kàu 3% ê Chromium, ē-tàng seng-sán kiông-tō͘ koân ê kǹg-thin. Chromium chò chú-iàu ê èng-iōng sī tī su-tén-lé-suh (*stainless steel*) ê seng-sán, lāi-té lām tai-khài 10.5 kàu 30% ê Chromium.

## Le̍k-sú
Chromium siāng chá sī 1797 nî Nicolas-Louis Vaquelin chhōe tio̍h; 1895 nî ê sî, Hans Goldschmidt hun-lî chhut i-ê sûn-chit. Tī 19 sè-kí chá-kî, Hoat-kok kap Bí-kok chio̍h ū chhut-sán chit khoán kim-sio̍k, hit tong-sî Pennsylvania kap Maryland ê sán-chhut ē-tàng kong-èng thong sè-kài su-kiû.

## Chham-khó

## Tsham-khó bûn-hiàn

*  

## Tsham-ua̍t
*Nicolas-Louis Vaquelin
*Hans Goldschmidt

## Guā-pōo liân-kiat

* ATSDR Case Studies in Environmental Medicine: Chromium Toxicity  U.S. Department of Health and Human Services
* IARC Monograph "Chromium and Chromium compounds"
* It's Elemental – The Element Chromium 
* The Merck Manual – Mineral Deficiency and Toxicity
* National Institute for Occupational Safety and Health – Chromium Page
* Chromium at *[[The Periodic Table of Videos]]* (University of Nottingham)
* 

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Manganese

**Manganese**, **Mangan** ia̍h **boán-án** (滿俺), sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 25, hoà-ha̍k hû-hō sī Mn.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Ni-ké-luh

**Ni-ké-luh** (Eng-gí: Nickel, Latin-gí: Niccolum) sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘, sī chi̍t khoán kim-sio̍k. I ê goân-chú-hoan sī 28, hoà-ha̍k hû-hō sī Ni.

I sī chi̍t chióng gîn-pe̍h-sek ê kim-sio̍k, mā tò chi̍t kóa-a kim-sek.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Wolfram

**Wolfram**, ia̍h kiò **Tungsten**, sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 74, hoà-ha̍k hû-hō sī W.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Uranium

**Uranium** () sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 92, hoà-ha̍k hû-hō sī U.
## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Chhiah-jī

**Chhiah-jī** (刺字) ia̍h-sī **chhiah-hoe** (刺花) sī tī sin-khu phôe-bah téng chhiah-jiám kok-chióng hoe-jī.
## External Links
Tattoo Designs
Capriva del Friuli

**Capriva del Friuli** (Italia-bûn: ) sī Italia Friuli-Venezia Giulia Tōa-khu Gorizia Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Capriva del Friuli ê sì-ûi ū Cormons, Moraro, Mossa, San Floriano del Collio, kap San Lorenzo Isontino téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Gorizia Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Friuli-Venezia Giulia ê siâⁿ-chhī
Xenon

**Xenon** sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 54, hoà-ha̍k hû-hō sī Xe.

## Chham-chiàu

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Caesium

**Caesium** sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 55, hoà-ha̍k hû-hō sī Cs.

## Chham-khó

## Guā-pōo liân-kiat
* Caesium or Cesium at *[[The Periodic Table of Videos]]* (University of Nottingham)
* View the reaction of Caesium (most reactive metal in the periodic table) with Fluorine (most reactive non-metal) courtesy of The Royal Institution.
* 
 

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Barium

**Barium** sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 56, hoà-ha̍k hû-hō sī Ba.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Actinium

**Actinium** ("Ak-tín-ni-ùm") sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 89, hoà-ha̍k hû-hō sī Ac.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Thorium

**Thorium** sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 90, hoà-ha̍k hû-hō sī Th.

## Chham-khó

## Chham-khó chu-liāu

* 
* 
* 

## Siong-koan chu-liāu

* 
* International Atomic Energy Agency (2005). Thorium fuel cycle – Potential benefits and challenges

## Goā-pō͘ liân-kiat

* FactSheet on Thorium , World Nuclear Association
* Thorium TV – A review of the element
* EnergyFromThorium.com – Content-rich site on Thorium as a future energy source, and its extraction technology
* TED talk by former NASA engineer Kirk Sorensen about Thorium energy production (video) 



Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Bismuth

**Bismuth** (), ia̍h kiò **Bismut** (), sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 83, hoà-ha̍k hû-hō sī Bi.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Polonium

**Polonium** () sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 84, hoà-ha̍k hû-hō sī Po.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Lūi-pia̍t:Kim-sio̍k
Astatine

**Astatine** () sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 85, hoà-ha̍k hû-hō sī At.

## Chham-chiàu

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Sunni

**Sunni** sī Islam ê chi̍t phài, in jīn Muhammad ê tiūⁿ-lâng Abu Bakr chò Muhammad ê chiàⁿ kè-sêng-chiá.

## Siong-koan
* Shia

Lūi-pia̍t:Islam
Flerovium

**Flerovium** sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 114, hoà-ha̍k hû-hō sī Fl.

"Flerovium" sī ēng Georgy Flyorov ê miâ-jī khí--ê.

## Chham-chiàu

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Kiⁿ

**Kiⁿ** (鹼) sī chi̍t khoán hoà-ha̍p-bu̍t, chí kiⁿ-kim-sio̍k ia̍h sī kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k ê chúi-sng hoà-bu̍t. Kiⁿ sī iâm-ki (base) ê ì-sù, m̄ koh pún jī mā ū-sî chí alkali, ia̍h tio̍h sī ē-tàng iûⁿ ùi chúi ni̍h ê iâm-ki.

Chia hoà-ha̍p-bu̍t kā sng siong-tuì, ū hoat-tō͘ kā sng hoat-seng tiong-hô hoán-èng. 

## Ēng-gí
Chiàu kò-pia̍t hòa-ha̍k kài-liām kap hoan-e̍k si̍p-koàn, "kiⁿ" ū-sî tùi-èng alkali, pí-lūn kóng "kiⁿ-kim-sio̍k" sī "alkali kim-sio̍k"; mā ū-sî tùi-èng iâm-ki (*base*), pí-lūn "kiông-kiⁿ" sī "kiông iâm-ki" (*strong base*).

## Liāu-lí
Chái-kî liāu-lí siōng ēng ê kiⁿ sī mi̍h-kiāⁿ sio--chhut-lâi-ê. Hiān-sî tiāⁿ sī ēng chú-chia̍h choan-ēng hâm thòaⁿ-sng-la̍p téng sêng-hun ê châi-liāu.

## Siong-koan
* Iâm, Iâm (hòa-ha̍k)
* Sng
* Chúi-sng hoà-bu̍t
* Kiⁿ-chúi

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k
Kiⁿ-kim-sio̍k

**Kiⁿ-kim-sio̍k** (鹼金屬; Eng-gí: *alkali metal*) sī chí tī hòa-ha̍k gôan-sò͘ ê chiu-kî-piáu lāi-bīn tē 1 cho̍k ê 6 khoán gôan-sò͘, pau-koat Lî-sò͘ (Lithium), La̍p-sò͘ (Natrium), Kah-sò͘ (Kalium), Rubidium, Caesium kap Francium, lóng sī kim-sio̍k.

In ē-táng kap chúi-sng lî-chú (hydroxide) ha̍p chò chúi-sng-hòa-bu̍t.

## Chham-khó

Lūi-pia̍t:Goân-sò͘ ê cho̍k
Kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k

**Kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k** (鹼土金屬) sī chí tī hòa-ha̍k gôan-sò͘ ê chiu-kî-piáu lāi-bīn tē 2 cho̍k ê 6 khoán gôan-sò͘, pau-koat Beryllium, Magnesium, khā-lú-siúm (Calcium), Strontium, Barium kap Radium, lóng sī kim-sio̍k.
Kòe-tō͘ kim-sio̍k

**Kòe-tō͘ kim-sio̍k** (過渡金屬) sī chí tī hòa-ha̍k gôan-sò͘ ê chiu-kî-piáu lāi-bīn tē 3 cho̍k kàu tē 12 cho̍k ê gôan-sò͘.
Ló͘-sò͘

**Ló͘-sò͘** (鹵素) sī chí tī hòa-ha̍k gôan-sò͘ ê chiu-kî-piáu tē 17 cho̍k, ia̍h hō **ló͘-cho̍k** lāi-bīn ê 6 khoán gôan-sò͘, pau-koat Hut-sò͘, Iâm-sò͘, Chhàu-sò͘, Ak-sò͘, Astatine kap Ununseptium.

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Hi-iú khì-thé

**Hi-iú khì-thé** (稀有氣體) sī chí tī hòa-ha̍k gôan-sò͘ ê chiu-kî-piáu lāi-bīn tē 18 cho̍k ê 7 khoán gôan-sò͘, pau-koat Helium, Neon, Argon, Krypton, Xenon, Radon kap Ununoctium.

Lūi-pia̍t:Hòa-ha̍k goân-sò͘
Tâi-jī-chiong

**Tâi-jī-chiong** (台字章) sī Ji̍t-pún sî-tāi Tâi-oân Chóng-tok-hú ê 1 sek tô͘-kì, tiāⁿ ēng tī koaⁿ-hú he̍k-chiá ki-koan siat-si ê hui-chiong, ia̍h sī kòa tī leh chè-ho̍k, koh ū ìn tī chhut-pán-bu̍t kiam ēng chò ìn-chiong téng-téng.

## Chham-khó
* 臺灣總督府 (1929) 加除自在 臺灣法令輯覽

## Liân-kiat

Lūi-pia̍t:Bûn-chiong-ha̍k
Aiello del Friuli

**Aiello del Friuli** (Italia-bûn: ) sī Italia Friuli-Venezia Giulia Tōa-khu Udine Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Aiello del Friuli ê sì-ûi ū Bagnaria Arsa, Campolongo Tapogliano, Cervignano del Friuli, Ruda, San Vito al Torre, kap Visco téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Udine Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Friuli-Venezia Giulia ê siâⁿ-chhī
Udine

**Udine** (Italia-bûn: ) sī Italia Friuli-Venezia Giulia Tōa-khu Udine Séng ê chi̍t-ê *[[comune]]*.

## Tē-lí
Tī Udine ê sì-ûi ū Campoformido, Martignacco, Pasian di Prato, Pavia di Udine, Pradamano, Reana del Rojale, Remanzacco, Pagnacco, Povoletto, kap Tavagnacco téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

## Chham-chiàu

## Liân-kiat
* Bāng-chām

Lūi-pia̍t:Udine Séng ê kong-siā
Lūi-pia̍t:Friuli-Venezia Giulia ê siâⁿ-chhī
Rimini Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Bellaria-Igea Marina
*Casteldelci
*Cattolica
*Coriano
*Gemmano
*Maiolo
*Misano Adriatico
*Mondaino
*Monte Colombo
*Montefiore Conca
*Montegridolfo
*Montescudo
*Morciano di Romagna
*Novafeltria
*Pennabilli
*Poggio Berni
*Riccione
*Rimini
*Saludecio
*San Clemente
*San Giovanni in Marignano
*San Leo
*Sant'Agata Feltria
*Santarcangelo di Romagna
*Talamello
*Torriana
*Verucchio
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Reggio Emilia Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Albinea
*Bagnolo in Piano
*Baiso
*Bibbiano
*Boretto
*Brescello
*Busana
*Cadelbosco di Sopra
*Campagnola Emilia
*Campegine
*Carpineti
*Casalgrande
*Casina
*Castellarano
*Castelnovo di Sotto
*Castelnovo ne' Monti
*Cavriago
*Canossa
*Collagna
*Correggio
*Fabbrico
*Gattatico
*Gualtieri
*Guastalla
*Ligonchio
*Luzzara
*Montecchio Emilia
*Novellara
*Poviglio
*Quattro Castella
*Ramiseto
*Reggiolo
*Reggio nell'Emilia
*Rio Saliceto
*Rolo
*Rubiera
*San Martino in Rio
*San Polo d'Enza
*Sant'Ilario d'Enza
*Toano
*Vetto
*Vezzano sul Crostolo
*Viano
*Villa Minozzo
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Ravenna Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Alfonsine
*Bagnacavallo
*Bagnara di Romagna
*Brisighella
*Casola Valsenio
*Castel Bolognese
*Cervia
*Conselice
*Cotignola
*Faenza
*Fusignano
*Lugo
*Massa Lombarda
*Ravenna
*Riolo Terme
*Russi
*Sant'Agata sul Santerno
*Solarolo
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Piacenza Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Agazzano
*Alseno
*Besenzone
*Bettola
*Bobbio
*Borgonovo Val Tidone
*Cadeo
*Calendasco
*Caminata
*Caorso
*Carpaneto Piacentino
*Castell'Arquato
*Castel San Giovanni
*Castelvetro Piacentino
*Cerignale
*Coli
*Corte Brugnatella
*Cortemaggiore
*Farini
*Ferriere
*Fiorenzuola d'Arda
*Gazzola
*Gossolengo
*Gragnano Trebbiense
*Gropparello
*Lugagnano Val d'Arda
*Monticelli d'Ongina
*Morfasso
*Nibbiano
*Ottone
*Pecorara
*Piacenza
*Pianello Val Tidone
*Piozzano
*Podenzano
*Ponte dell'Olio
*Pontenure
*Rivergaro
*Rottofreno
*San Giorgio Piacentino
*San Pietro in Cerro
*Sarmato
*Travo
*Vernasca
*Vigolzone
*Villanova sull'Arda
*Zerba
*Ziano Piacentino
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Parma Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Albareto
*Bardi
*Bedonia
*Berceto
*Bore
*Borgo Val di Taro
*Busseto
*Calestano
*Collecchio
*Colorno
*Compiano
*Corniglio
*Felino
*Fidenza
*Fontanellato
*Fontevivo
*Fornovo di Taro
*Langhirano
*Lesignano de' Bagni
*Medesano
*Mezzani
*Monchio delle Corti
*Montechiarugolo
*Neviano degli Arduini
*Noceto
*Palanzano
*Parma
*Pellegrino Parmense
*Polesine Parmense
*Roccabianca
*Sala Baganza
*Salsomaggiore Terme
*San Secondo Parmense
*Sissa
*Solignano
*Soragna
*Sorbolo
*Terenzo
*Tizzano Val Parma
*Tornolo
*Torrile
*Traversetolo
*Trecasali
*Valmozzola
*Varano de' Melegari
*Varsi
*Zibello
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Modena Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Bastiglia
*Bomporto
*Campogalliano
*Camposanto
*Carpi
*Castelfranco Emilia
*Castelnuovo Rangone
*Castelvetro di Modena
*Cavezzo
*Concordia sulla Secchia
*Fanano
*Finale Emilia
*Fiorano Modenese
*Fiumalbo
*Formigine
*Frassinoro
*Guiglia
*Lama Mocogno
*Maranello
*Marano sul Panaro
*Medolla
*Mirandola
*Modena
*Montecreto
*Montefiorino
*Montese
*Nonantola
*Novi di Modena
*Palagano
*Pavullo nel Frignano
*Pievepelago
*Polinago
*Prignano sulla Secchia
*Ravarino
*Riolunato
*San Cesario sul Panaro
*San Felice sul Panaro
*San Possidonio
*San Prospero
*Sassuolo
*Savignano sul Panaro
*Serramazzoni
*Sestola
*Soliera
*Spilamberto
*Vignola
*Zocca
*Scandiano
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Forlì-Cesena Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Bagno di Romagna
*Bertinoro
*Borghi
*Castrocaro Terme e Terra del Sole
*Cesena
*Cesenatico
*Civitella di Romagna
*Dovadola
*Forlì
*Forlimpopoli
*Galeata
*Gambettola
*Gatteo
*Longiano
*Meldola
*Mercato Saraceno
*Modigliana
*Montiano
*Portico e San Benedetto
*Predappio
*Premilcuore
*Rocca San Casciano
*Roncofreddo
*San Mauro Pascoli
*Santa Sofia
*Sarsina
*Savignano sul Rubicone
*Sogliano al Rubicone
*Tredozio
*Verghereto
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Ferrara Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Argenta
*Berra
*Bondeno
*Cento
*Codigoro
*Comacchio
*Copparo
*Ferrara
*Formignana
*Jolanda di Savoia
*Lagosanto
*Masi Torello
*Massa Fiscaglia
*Mesola
*Migliarino
*Mirabello
*Ostellato
*Poggio Renatico
*Portomaggiore
*Ro
*Sant'Agostino
*Vigarano Mainarda
*Voghiera
*Tresigallo
*Goro
*Migliaro
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Bologna Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

Italia Emilia-Romagna Tōa-khu Bologna Chhī ê comune lia̍t-toaⁿ:

*Anzola dell'Emilia
*Argelato
*Baricella
*Bazzano
*Bentivoglio
*Bologna
*Borgo Tossignano
*Budrio
*Calderara di Reno
*Camugnano
*Casalecchio di Reno
*Casalfiumanese
*Castel d'Aiano
*Castel del Rio
*Castel di Casio
*Castel Guelfo di Bologna
*Castello d'Argile
*Castello di Serravalle
*Castel Maggiore
*Castel San Pietro Terme
*Castenaso
*Castiglione dei Pepoli
*Crespellano
*Crevalcore
*Dozza
*Fontanelice
*Gaggio Montano
*Galliera
*Granaglione
*Granarolo dell'Emilia
*Grizzana Morandi
*Imola
*Lizzano in Belvedere
*Loiano
*Malalbergo
*Marzabotto
*Medicina
*Minerbio
*Molinella
*Monghidoro
*Monterenzio
*Monte San Pietro
*Monteveglio
*Monzuno
*Mordano
*Ozzano dell'Emilia
*Pianoro
*Pieve di Cento
*Porretta Terme
*Sala Bolognese
*San Benedetto Val di Sambro
*San Giorgio di Piano
*San Giovanni in Persiceto
*San Lazzaro di Savena
*San Pietro in Casale
*Sant'Agata Bolognese
*Sasso Marconi
*Savigno
*Vergato
*Zola Predosa

## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Udine Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Aiello del Friuli
*Amaro
*Ampezzo
*Aquileia
*Arta Terme
*Artegna
*Attimis
*Bagnaria Arsa
*Basiliano
*Bertiolo
*Bicinicco
*Bordano
*Buja
*Buttrio
*Camino al Tagliamento
*Campoformido
*Carlino
*Cassacco
*Castions di Strada
*Cavazzo Carnico
*Cercivento
*Cervignano del Friuli
*Chiopris-Viscone
*Chiusaforte
*Cividale del Friuli
*Codroipo
*Colloredo di Monte Albano
*Comeglians
*Corno di Rosazzo
*Coseano
*Dignano
*Dogna
*Drenchia
*Enemonzo
*Faedis
*Fagagna
*Fiumicello
*Flaibano
*Forni Avoltri
*Forni di Sopra
*Forni di Sotto
*Gemona del Friuli
*Gonars
*Grimacco
*Latisana
*Lauco
*Lestizza
*Lignano Sabbiadoro
*Ligosullo
*Lusevera
*Magnano in Riviera
*Majano
*Malborghetto Valbruna
*Manzano
*Marano Lagunare
*Martignacco
*Mereto di Tomba
*Moggio Udinese
*Moimacco
*Montenars
*Mortegliano
*Moruzzo
*Muzzana del Turgnano
*Nimis
*Osoppo
*Ovaro
*Pagnacco
*Palazzolo dello Stella
*Palmanova
*Paluzza
*Pasian di Prato
*Paularo
*Pavia di Udine
*Pocenia
*Pontebba
*Porpetto
*Povoletto
*Pozzuolo del Friuli
*Pradamano
*Prato Carnico
*Precenicco
*Premariacco
*Preone
*Prepotto
*Pulfero
*Ragogna
*Ravascletto
*Raveo
*Reana del Rojale
*Remanzacco
*Resiutta
*Rigolato
*Rive d'Arcano
*Rivignano
*Ronchis
*Ruda
*San Daniele del Friuli
*San Giorgio di Nogaro
*San Giovanni al Natisone
*San Leonardo
*San Pietro al Natisone
*Santa Maria la Longa
*San Vito al Torre
*San Vito di Fagagna
*Sauris
*Savogna
*Sedegliano
*Socchieve
*Stregna
*Sutrio
*Taipana
*Talmassons
*Tarcento
*Tarvisio
*Tavagnacco
*Teor
*Terzo d'Aquileia
*Tolmezzo
*Torreano
*Torviscosa
*Trasaghis
*Treppo Carnico
*Treppo Grande
*Tricesimo
*Trivignano Udinese
*Udine
*Varmo
*Venzone
*Verzegnis
*Villa Santina
*Villa Vicentina
*Visco
*Zuglio
*Forgaria nel Friuli
*Campolongo Tapogliano
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Trieste Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Duino-Aurisina
*Monrupino
*Muggia
*San Dorligo della Valle
*Sgonico
*Trieste
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Pordenone Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Andreis
*Arba
*Arzene
*Aviano
*Azzano Decimo
*Barcis
*Brugnera
*Budoia
*Caneva
*Casarsa della Delizia
*Castelnovo del Friuli
*Cavasso Nuovo
*Chions
*Cimolais
*Claut
*Clauzetto
*Cordenons
*Cordovado
*Erto e Casso
*Fanna
*Fiume Veneto
*Fontanafredda
*Frisanco
*Maniago
*Meduno
*Montereale Valcellina
*Morsano al Tagliamento
*Pasiano di Pordenone
*Pinzano al Tagliamento
*Polcenigo
*Porcia
*Pordenone
*Prata di Pordenone
*Pravisdomini
*Roveredo in Piano
*Sacile
*San Giorgio della Richinvelda
*San Martino al Tagliamento
*San Quirino
*San Vito al Tagliamento
*Sequals
*Sesto al Reghena
*Spilimbergo
*Tramonti di Sopra
*Tramonti di Sotto
*Travesio
*Valvasone
*Vito d'Asio
*Vivaro
*Zoppola
*Vajont
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Gorizia Séng ê comune lia̍t-toaⁿ

*Capriva del Friuli
*Cormons
*Doberdò del Lago
*Dolegna del Collio
*Farra d'Isonzo
*Fogliano Redipuglia
*Gorizia
*Gradisca d'Isonzo
*Grado
*Mariano del Friuli
*Medea
*Monfalcone
*Moraro
*Mossa
*Romans d'Isonzo
*Ronchi dei Legionari
*Sagrado
*San Canzian d'Isonzo
*San Floriano del Collio
*San Lorenzo Isontino
*San Pier d'Isonzo
*Savogna d'Isonzo
*Staranzano
*Turriaco
*Villesse
## Siong-koan
*Italia ê comune lia̍t-toaⁿ
Oscar Isaac

**Oscar Isaac** (chhut-sì **Óscar Isaac Hernández Estrada**; ) sī Bí-kok ê cha-po͘ ián-goân.

## Chham-khó
Chúi-tō-thâu

**Chúi-tō-thâu** (水道頭) he̍k-chiá **chúi-chūn-thâu** (水拵頭) sī khòng-chè chúi-kóng lāi-bīn ê chúi lâu-chhut ia̍h-sī thêng-chí ê chūn-thâu; lēng-gōa mā ē-sái khòng-chè chúi-liû ê tōa-sè káng.
Chang-sui

**Chang-sui** (棕簑) sī tī Tiong-kok kang-lâm, Tâi-oân, Ji̍t-pún, Tiâu-sián, kap Oa̍t-lâm téng-téng Tang-a kok-ka ê chng-kha só͘-chāi tiāⁿ-tiāⁿ sú-iōng ê kó͘-chá jia-hō͘ hō͘-moa.

## Siong-koan
*Hō͘-moa
Chháu-kâu

**Chháu-kâu** (草猴; ha̍k-miâ: ***Mantodea***) sī khun-thiông-kong chháu-kâu-bo̍k ê thóng-chheng; bo̍k-chêng, tī sè-kài siōng tāi-iok ū 1800 chì 2000 chióng chháu-kâu.
Tō͘-koai-á

**Tō͘-koai-á** (肚胿仔; mā tha̍k-chò **tō͘-koâi-á**) sī lióng-chhe-lūi tōng-bu̍t sèⁿ-miā chiu-kî tiong ê iù-seng; te̍k-pia̍t sī chúi-ke kap chiuⁿ-chî. Tāi-pō͘-hūn ê tō͘-koai-á lóng sī súi-seng tōng-bu̍t, m̄-koh iàu-sī ū pō͘-hūn bu̍t-chéng ê tō͘-koai-á sī lio̍k-seng--ê.
Bermuda Saⁿ-kak

**Bermuda Saⁿ-kak** (Eng-bûn: ) sī ūi-tī Pak Tāi-se-iûⁿ ê Sargasso Hái, iû Eng-kok só͘-iú ê Bermuda, Bí-kok só͘-iú ê Puerto Rico, kap Bí-kok Florida Chiu lâm-toan kiōng-tông kò͘-sêng ê hái-iûⁿ saⁿ-kak khu-he̍k.

## Siong-koan
*Formosa Saⁿ-kak
Formosa Saⁿ-kak

**Formosa Saⁿ-kak** (Eng-bûn: ; Ji̍t-bûn: ), mā kiò-chò **Liông Saⁿ-kak** (龍三角; ; ) kap **Mô͘-kúi Hái** (魔鬼海; ), sī ūi-tī Se Thài-pêng-iûⁿ pak-tài ê chi̍t-ê saⁿ-kak-hêng hái-iûⁿ khu-he̍k.

## Siong-koan
*Bermuda Saⁿ-kak
Un-tài

**Un-tài** (溫帶; Eng-bûn: ) tī tē-lí-ha̍k siōng, sī ūi-tī a-jia̍t-tài kap ke̍k-khian chi-kan ê khì-hāu-tài. Pak-pòaⁿ-kiû ê un-tài hoān-ûi sī tī pak-hūi 23.5° ê pak-tài chì 66.5° ê pak-ke̍k-khian chi-kan. Lâm-pòaⁿ-kiû ê un-tài hoān-ûi sī tī lâm-hūi 23.5° ê lâm-tài chì 66.5° ê lâm-ke̍k-khian chi-kan. Un-tài khì-hāu pau-hâm un-hô kāu-hō͘ ê hái-iûⁿ-sèng khì-hāu kap sù-kùi hun-bêng ê tāi-lio̍k-sèng khì-hāu. Tāi-pō͘-hūn ê un-tài tē-khu lóng ūi-tī se-hong-tài lāi-bīn.
Pe̍h-ōe (khu-pia̍t)

**Pe̍h-ōe** ū khó-lêng sī kóng:

* Kháu-gí, siong-tùi ēng tī chèng-sek bûn-su ê giân-gí.
* Hiong-tâm, tē-hng he̍k-chiá sī hui piau-chún-hòa giân-gí.
Sih-nà

**Sih-nà** (; mā tha̍k-chò **sih-nah**) sī tōa-khì ê kiông-lia̍t pàng-tiān hiān-siōng. Sih-nà sī it-poaⁿ ê pe̍h-ōe, khah bûn-giân ê kóng-hoat sī **siám-tiān** (閃電).

## Siong-koan
*Tân-lûi-kong
Chūn-thâu

**Chūn-thâu** (拵頭; Eng-bûn: ) sī khòng-chè liû-tōng liû-thé kài-chit ê liû-liōng, hong-hiòng, ap-le̍k, un-tō͘ téng-téng ê ki-hâi chong-tì. Chūn-thâu sī kńg-lō͘ su-sàng siōng ki-pún ê lêng-kiāⁿ. Chūn-thâu tī ki-su̍t hām phòng-phuh kāng-khoán, tiāⁿ-tiāⁿ chò-ûi chi̍t-ê tan-to̍k ê lūi-pia̍t lâi thó-lūn.
A-jia̍t-tài

**A-jia̍t-tài** (亞熱帶; Eng-bûn: ) he̍k-chiá **hù-jia̍t-tài** (副熱帶) sī tē-kiû siōng ê chi̍t chióng khì-hāu tē-tài. A-jia̍t-tài it-poaⁿ hun-pò͘ tī un-tài oá jia̍t-tài ê tē-khu (tāi-iok lâm-pak-hūi 23.5° chì 40° chi-kan). A-jia̍t-tài ê khì-hāu te̍k-tiám sī joa̍h-lâng chhiūⁿ jia̍t-tài, ah kôaⁿ-lâng pí jia̍t-tài hân-léng; siōng-léng ê goe̍h-hūn pêng-kin khì-un tī Liap-sī 0° í-siōng.
Joa̍h-thiⁿ

**Joa̍h-thiⁿ** (熱天) ia̍h sī kiò chò **joa̍h-lâng** (熱儂), sī chi̍t-ê kùi-chiat, chiap-sio̍k tī chhun-thiⁿ ê āu-piah, chhiu-thiⁿ ê thâu-chêng. Joa̍h-lâng sī it-poaⁿ ê pe̍h-ōe, khah bûn-giân ê kóng-hoat sī **hā** (夏) kap **hā-thiⁿ** (夏天).

Lūi-pia̍t:Sù-kùi
Koâⁿ-thiⁿ

**Koâⁿ-thiⁿ** (寒天), ia̍h sī kiò chò **koâⁿ-lâng** (寒儂), sī chi̍t-nî lāi-bīn ê siōng-bóe chi̍t-ê kùi-chiat, chiap-sio̍k tī chhiu-thiⁿ ê āu-piah, keh-tńg-tang  chhun-thiⁿ ê thâu-chêng. Kôaⁿ-thiⁿ sī it-poaⁿ ê pe̍h-ōe, khah bûn-giân ê kóng-hoat sī **tang** (冬) kap **tang-thiⁿ** (冬天).

Lūi-pia̍t:Sù-kùi
Joe Pantoliano

**Joseph Peter "Joe" Pantoliano** (), phian-miâ "Joey Pants", sī Bí-kok ê cha-po͘ ián-goân.
## Chham-khó
Halle Berry

**Halle Maria Berry** (pún-miâ **Maria Halle Berry**; ) sī Bí-kok ê cha-bó͘ ián-goân kiam sî-siōng model.
## Chham-khó
Joseph John Thomson

**Joseph John Thomson** (**J. J. Thomson**; ) sī Eng-kok ê bu̍t-lí-ha̍k-ka. Thomson tī 1906 nî tit-tio̍h Nobel Bu̍t-lí-ha̍k Chióng.

Lūi-pia̍t:Bu̍t-lí-ha̍k Nobel tit-chióng-jîn
Nigeria chà-khi

**Nigeria chà-khi** (Eng-gí: *Nigerian scams*), mā thang hō **419 chà-khi**, sī chi̍t khoán chà-khi (chà-phiàn, phiàn-kio̍k) hêng-sek. 

Nigeria chà-khi bô it-tēng kap Nigeria ū koān-hē, i ki-pún ê sêng-hun mā kiò sìn-jīm phiàn-su̍t. Chú-iàu sī phiàn kóng beh pun chi̍t pit chîⁿ hō͘ pī-hāi-chiá , m̄-koh tāi-seng iau-kiû pī-hāi-chiá la̍p chi̍t kóa só͘-hùi, nā pī-hāi-chiá khak-si̍t hō͘ pián--khì, pián-sian sòa--lo̍h-lâi to̍h ū khó-lêng koh pian chi̍t liân-sòa sin lí-iû lâi thó chîⁿ.

Í-chá Nigeria chài-khi sī lī-ēng phoe-sìn chiap-chhio̍k pī-hāi-chiá. Bāng-lō͘ hoat-tián liáu-āu, chá-kî sī lī-ēng e-mail, che mā sī "Nigeria" chi̍t-ê miâ-hō sán-seng ê pōe-kéng, in-ūi pián-sian tiāⁿ phiàn lâng kóng ū Nigeria ê chu-kim iā sī ka-tī sī "Nigeria Ông-chú"; nā "419" chit-ê sò͘-jī sī tùi Nigeria chà-khi-chōe hoat-lūt pian-hō 4-1-9 hō--lâi-ê.

Āu-lâi koh hoat-tián ēng siā-kau ho̍k-bū phì-jû Facebook ia̍h Line téng mn̂g-lō͘ phiàn chîⁿ.

## Siong-koan
Chit khoán chà-khi ū chi̍t khoán kó͘-chá hêng-sek kiò "Se-pan-gâ Kaⁿ-siû" (Spanish Prisoner).
Line

**LINE** sī Hân-kok NAVER chi̍p-thoân khai-hoat ê chi̍t khoán kō͘ èng-iōng nńg-thé chò ki-chhó͘ ê bāng-lō͘ chek-sî thong-sìn kiam siā-kau ho̍k-bū, tī 2011 nî 6-ge̍h hoat-pió. Sú-iōng-chiá chi-kan ē-sái kō͘ bāng-chè-bāng-lō͘ tī bô lēng-gōa cheng-ka hùi-iōng ê chêng-hêng chi-hā, chham kî-thaⁿ ê sú-iōng-chiá thoân sìn-sit kap kóng tiān-ōe.  

Keng-êng LINE ê kong-si LY Corporation tī Ji̍t-pún. 2019 nî 11-ge̍h āu-pòaⁿ, NAVER kap chhî-iú Ji̍t-pún Ia-hú! (Eng. *Yahoo! Japan*) ê Nńg Gîn-hâng (Eng. *SoftBank Group*) ta̍t-tio̍h hia̍p-gī, thàu-kòe sêng-li̍p Z Holdings lâi chéng-ha̍p LINE kap Yahoo! Japan (ia̍h-sī to̍k-li̍p ūn-chok). 2023 nî 10-ge̍h chhoe-1, LINE, Yahoo! Japan, Z Holdings, Z Entertainment, kap Z Data chiah lâi ha̍p-pèng-chò chit-má ê LY Corporation. 

## Chhī-tiûⁿ
Lâng tī Hân-kok, Ji̍t-pún, Tâi-oân, Thài-kok kap Ìn-nî, siāng liû-hêng iōng Line chit-ê á-phuh (Eng. *app*) lâi thoân sìn-sit, kàu 2022 nî 11-ge̍h ta̍kge̍hji̍t ū leh oa̍htāng ê sú-iōng-chiá ū chi̍t-ek káu-chheng sì-pah-bān lâng.

## Kong-lêng

### Tah-chóa

### Line La̍p-chîⁿ

### Line Kè-têng-chhia
Line Kè-têng-chhia chit hāng ho̍k-bū hām Ji̍t-pún chāi-tē ê kè-têng-chhia kong-si Nihon Kotsu ha̍p-chok, tī 2015 nî chiaⁿ--ge̍h khai-sí khai-hòng. Line Kè-têng-chhia kap Line La̍p-chîⁿ kāng-khoán, sú-iōng-chiá pit-su ài lēng-gōa an-chong chi̍t ê sin ê á-phuh. Kî-tiong ê ho̍k-bū pau-koa kiò chhia koh nā kap Line La̍p-chîⁿ ê kháu-chō sio-liân chiū ē-tàng chū-tōng la̍p chhia-chîⁿ.

### Kin-á Line
Kin-á Line (Line Today) sī tī Line lāi-té ê sin-bûn tiong-sim, ē thê-kiong tong-ji̍t siōng-sin ê siau-sit.

## Chham-khó chu-liāu
Bí-kok ê giân-gí

Bí-kok ū chē khoán gí-giân liū-thong, hiān-sî siāng chú-iàu sī Eng-gí. Lóng-chóng sǹg--khì-lâi tāi-iok 337 khoán kháu-gí kap chhiú-gí lāi, ū chha-put-to 176 khoán sī goân-chū-bûn ê gí-giân.

Kun-kù 2009 nî phó͘-cha, Bí-kok lâng chú-iàu gí-giân 80% sī Eng-gí, 12.4% sī Se-pan-gâ-gí, kî-tha Ìn-au gí-giân chiàm 3.7%, A-chiu kap Thài-pêng-iûⁿ tó-sū ê gí-giân chiàm 3%.

Bí-kok tī liân-pang (choân-kok) ê chân-kip kui-tēng Eng-gí chò koan-hong gí-giân.

Lūi-pia̍t:Bí-kok siā-hōe
Lūi-pia̍t:Giân-gú
Lūi-pia̍t:Bí-kok ê giân-gí
Negrito Lâng

**Negrito Lâng** seng-oa̍h tī Tang-lâm-a, hiān-sî pau-koat Andaman Kûn-tó, Má-lâi-se-á, Thài-kok, kap Hui-li̍p-pin ū chit lūi lâng khiā-khí.  

It-poaⁿ jīn-ûi in khó-lêng sī kó͘-chá tī Tang-lâm-a seng-oa̍h ê Austral-lâng lâu--lo̍h-lâi-ê. Kó͘-chá Tâi-oân khó-lêng mā ū in ê chûn-chāi.
Gex Kūn

**Gex Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Ain séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Gex Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 29-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Ain ê kūn
Château-Thierry Kūn

**Château-Thierry Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Aisne séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Château-Thierry Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 123-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Aisne ê kūn
Montluçon Kūn

**Montluçon Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Allier séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Montluçon Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 106-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Allier ê kūn
Digne-les-Bains Kūn

**Digne-les-Bains Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Alpes-de-Haute-Provence séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Digne-les-Bains Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 65-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Alpes-de-Haute-Provence ê kūn
Briançon Kūn

**Briançon Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Hautes-Alpes séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Briançon Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 38-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Hautes-Alpes ê kūn
Grasse Kūn

**Grasse Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Alpes-Maritimes séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Grasse Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 62-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Alpes-Maritimes ê kūn
Largentière Kūn

**Largentière Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Ardèche séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Largentière Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 103-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Ardèche ê kūn
Charleville-Mézières Kūn

**Charleville-Mézières Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Ardennes séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Charleville-Mézières Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 160-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Ardennes ê kūn
Foix Kūn

**Foix Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Ariège séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Foix Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 135-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Ariège ê kūn
Bar-sur-Aube Kūn

**Bar-sur-Aube Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Aube séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Bar-sur-Aube Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 104-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Aube ê kūn
Carcassonne Kūn

**Carcassonne Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Aude séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Carcassonne Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 207-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Aude ê kūn
Millau Kūn

**Millau Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Aveyron séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Millau Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 101-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Aveyron ê kūn
Aix-en-Provence Kūn

**Aix-en-Provence Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Bouches-du-Rhône séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Aix-en-Provence Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 44-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Bouches-du-Rhône ê kūn
Bayeux Kūn

**Bayeux Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Calvados séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Bayeux Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 126-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Calvados ê kūn
Aurillac Kūn

**Aurillac Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Cantal séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Aurillac Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 96-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Cantal ê kūn
Angoulême Kūn

**Angoulême Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Charente séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Angoulême Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 245-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Charente ê kūn
Jonzac Kūn

**Jonzac Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Charente-Maritime séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Jonzac Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 114-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Charente-Maritime ê kūn
Bourges Kūn

**Bourges Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Cher séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Bourges Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 131-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Cher ê kūn
Tulle Kūn

**Tulle Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Corrèze séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Tulle Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 118-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Corrèze ê kūn
Ajaccio Kūn

**Ajaccio Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Corse-du-Sud séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Ajaccio Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 80-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Corse-du-Sud ê kūn
Corte Kūn

**Corte Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Haute-Corse séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Corte Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 109-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Haute-Corse ê kūn
Beaune Kūn

**Beaune Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Côte-d'Or séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Beaune Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 194-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Côte-d'Or ê kūn
Dinan Kūn

**Dinan Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Côtes-d'Armor séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Dinan Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 101-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Côtes-d'Armor ê kūn
Guéret Kūn

**Guéret Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Creuse séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Guéret Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 142-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Creuse ê kūn
Bergerac Kūn

**Bergerac Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Dordogne séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Bergerac Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 159-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Dordogne ê kūn
Besançon Kūn

**Besançon Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Doubs séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Besançon Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 316-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Doubs ê kūn
Die Kūn

**Die Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Drôme séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Die Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 104-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Drôme ê kūn
Les Andelys Kūn

**Les Andelys Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Eure séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Les Andelys Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 156-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Eure ê kūn
Châteaudun Kūn

**Châteaudun Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Eure-et-Loir séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Châteaudun Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 80-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Eure-et-Loir ê kūn
Châteaulin Kūn

**Châteaulin Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Finistère séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Châteaulin Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 61-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Finistère ê kūn
Nîmes Kūn

**Nîmes Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Gard séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Nîmes Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 177-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Gard ê kūn
Muret Kūn

**Muret Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Haute-Garonne séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Muret Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 126-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Haute-Garonne ê kūn
Auch Kūn

**Auch Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Gers séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Auch Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 154-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Gers ê kūn
Arcachon Kūn

**Arcachon Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Gironde séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Arcachon Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 17-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Gironde ê kūn
Béziers Kūn

**Béziers Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Hérault séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Béziers Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 152-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Hérault ê kūn
Fougères Kūn

**Fougères Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Ille-et-Vilaine séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Fougères Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 57-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Ille-et-Vilaine ê kūn
Le Blanc Kūn

**Le Blanc Kūn** (Hoat-bûn: ) sī Hoat-kok Indre séng ê chi̍t-ê kūn. Tī Le Blanc Kūn ê koán-hat hā, lóng-chóng ū 56-ê *[[Hoat-kok ê commune|commune]]*.

Lūi-pia̍t:Indre ê kūn