Czesław Miłosz

**Czesław Miłosz** (), Pho-lân-gí ê si-jîn, sàn-bûn-ka. I chhut-sì tī Lō͘-se-a Tè-kok thóng-tī ê Lietuva, Šeteniai hit-tah-á.  Sui-bóng i ê poē-kéng sī Pho-lân, i it-seng kiông-tiāu i hām Lietuva ê koan-hē, chheng-hō͘ ka-kī sī "Lietuvos Grand Duchy siōng-boé-ê kong-bîn".  I toà koè Vilnius chit ê thàu-lām bô-kāng cho̍k-kûn, bûn-hoà ê siâⁿ-chhī, tī hia ê seng-oa̍h éng-hióng i it-seng.  I 1940 nî lī-khui Vilnius, kàu-kah 1992 nî chiah tńg--khì.  Āu--lâi toà Bí-kok.  I tit-tio̍h 1980 nî ê Nobel Chióng, bûn-ha̍k lūi.  Hit nî Pho-lân ê Gdansk tng ū hoán Kiōng-sán-tóng ê kang-lâng ūn-tōng.  Koè-sin chêng tī Pho-lân ê Kraków khiā-khí.

1944 nî ê sî-chūn, i kū-choa̍t chham-ka Warszawa Khí-gī hoán Nazi.  Tek-kok chiàm Polska ê hit 5 tang, i thè Polska ê tē-hā cho͘-chit pian-siá khan-bu̍t.

Chiàn-āu i chò Pho-lân Jîn-bîn Kiōng-hô-kok tiàm Bí-kok, Hoat-kok ê goā-kau-koaⁿ, hū-chek bûn-hoà pō͘-mn̂g.  M̄-koh tī 1951 nî thoat-lî koan-hē, lâu tī Hoat-kok.  1953 nî i tit-tio̍h Au-chiu Bûn-ha̍k Chióng (Prix Littéraire Européen).

1961 nî khai-sí tī Berkeley ê California Tāi-ha̍k hun-hāu chò Slavic gí-giân bûn-ha̍k ê kàu-siū, thoè-hiu liáu-āu (1978) chò Professor Emeritus.

Miłosz chú-iàu sī si-jîn, m̄-koh i hit pún sàn-bûn chi̍p, *Zniewolony umysł* ("Sok-pak tiâu leh ê ì-sek"), khiok-sī i siōng chhut-miâ ê tù-chok, chē lâng o-ló sī gián-kiù ke̍k-koân chi-hā, tì-sek hūn-chú ê su-sióng án-choáⁿ hông niú-khiok siōng iu-siù ê 1 ê tù-chok.  I kóng, pìⁿ-chiâⁿ hoán-tùi-phài ê tì-sek hūn-chú bī-pit ū siōng kian-kiông ê ì-sek, tian-tò sī ū siōng nńg-jio̍k ê ūi.  Lâng ê náu ū-hoat-tō͘ kā jīn-hô mi̍h ha̍p-lí-hoà, m̄-koh lâng ê ūi kan-na ū-hoat-tō͘ thun-jún hiah chē.

I kóng, chò 1 ê si-jîn i bô beh khì tāng-tio̍h ka-kī kok-ka ê siong-chhùi, khah bē khang-chhùi pìⁿ-chiâⁿ sîn-sèng--ê.

Czesław Miłosz ê miâ kì tī Í-sek-lia̍t ê Yad Vashem kì-liām-koán; in chun-kèng i sī "Kok-tō͘ Tang-tiong Ū-gī ê".

I 93-hoè koè-sin ê sî-chūn ū 3 ê kok-ka ê hō͘-chiàu.

I ê si-chok ū lâng kā hoan-e̍k chò Bân-lâm-gí (Tâi-oân).

## Chok-phín

* *Kompozycja* (1930)
* *Podróż* (1930)
* *Poemat o czasie zastygłym* (1933)
* *Trzy zimy* (1936)
* *Obrachunki*
* *Wiersze* (1940)
* *Pieśń niepodległa* (1942)
* *Ocalenie* (1945)
* *Traktat moralny* (1947)
* *Zniewolony umysł* (1953, sàn-bûn)
* *Zdobycie władzy* (1953)
* *Światło dzienne* (1953)
* *Dolina Issy*
* *Traktat poetycki* (1957)
* *Rodzinna Europa* (1958, chū-toān)
* *Kontynenty* (1958)
* *Człowiek wśród skorpionów* (1961)
* *Król Popiel i inne wiersze* (1961)
* *Gucio zaczarowany* (1965)
* *Widzenia nad Zatoką San Francisco* (1969)
* *Miasto bez imienia* (1969)
* *Prywatne obowiązki* (1972)
* *Gdzie słońce wschodzi i kiedy zapada* (1974)
* *Ziemia Ulro* (1977)
* *Ogród nauk* (1979)
* *Hymn o perle* (1982)
* *Nieobjęta ziemio* (1984)
* *Kroniki* (1987)
* *Dalsze okolice* (1991)
* *Zaczynając od moich ulic* (1985)
* *Metafizyczna pauza* (1989)
* *Poszukiwanie ojczyzny* (1991)
* *Rok myśliwego* (1991)
* *Na brzegu rzeki* (1994)
* *Szukanie ojczyzny* (1992)
* *Legendy nowoczesności* (1996)
* *Życie na wyspach* (1997)
* *Piesek przydrożny* (1997)
* *Abecadlo Miłosza* (1997)
* *Inne Abecadło* (1998)
* *Wyprawa w dwudziestolecie* (1999)
* *To* (2000)
* *Orfeusz i Eurydyka* (2003)

## Goā-pō͘ liân-kiat

* Ūi Miłosz chò ê bāng-chām (Polska-gí)
* Tâi-gí hoan-e̍k
* Kán-kài Miłosz  (Hoâ-gí)
* Berkeley Daily Planet (Eng-gí)
* Baltic Times (Eng-gí)

Lūi-pia̍t:Chok-ka
Lūi-pia̍t:Bûn-ha̍k Nobel tit-chióng-jîn
Lūi-pia̍t:Pho-lân jîn-bu̍t