土耳其語文法

**土耳其語文法**（）為土耳其語之文法。土耳其語和其他突厥語言如阿塞拜疆語、土庫曼語、烏茲別克語、哈薩克語和維吾爾語的語法相似，儘管它們的細節不同。

土耳其語是一種高度凝聚性的語言，因為大部分語法都是通過添加到名詞和動詞的後綴來表達的。與許多歐洲語言相比，這是非常規律的。

## 導論
### 後綴
**後綴**(*ek*)附加到**詞幹**(*gövde*)後。

### 性別
土耳其語是一種性別中立的語言，除了一些性別特定的專業複合詞。第三人稱單數代詞她他它都對應一個土耳其語代詞o。由於許多土耳其語中的名字也是性別中立的，因此有可能描述一個沒有性別的人。

### 人稱
土耳其語使用第二人稱代詞，區分不同程度的禮貌，社交距離，年齡，禮貌或對收件人的熟悉程度。

#### T-V 第二人稱區別

家庭成員及朋友使用第二人稱單數代名詞 *sen* 相互交談，成年人使用 *sen* 來稱呼未成年人。
在正式場合中、對長輩或者上司，則應以第二人稱複數代名詞 *siz* 稱呼，相當於中文的「您」。

#### 敬語

土耳其語的敬語通常跟隨在名字後面，特別是當它們指到性別、或特定的社會地位時。
比如 Ahmet Bey（Ahmet先生）、Ayşe Hanım（Ayşe女士）、İhsan Öğretmen（İhsan老師）。

### 土耳其語術語

**ek* "supplement, affix" (notably Turkish has no prefixes)
**yap-* "make"
**çek-* "pull, draw"

**yapım* "construction";
**çekim* "[a] pull or draw" (or a "take" in cinema).

**yapım eki* "structure-suffix";
**çekim eki* "inflection-suffix".

## 詞性
土耳其語"詞性"(söz türleri "word-kinds")有九個部分。

#**[[名詞]]** (*isim* 或 *ad* "name");
#**[[代詞]]** (*zamir* "inner being", 或 *adıl* 源自於 *ad*);
#**[[形容詞]]** (*sıfat* "role, quality", 或 *önad* "front-noun");
#**[[動詞]]** (*fiil* "act, deed", 或 *eylem* "action" 源自於 *eyle-* "make, do").
#**[[副詞]]** (*zarf* "envelope", 或 *belirteç* 源自於 *belir-* "determine");
#**[[介詞]]** (*ilgeç* 源自於 *ilgi* "interest, relation");
#**[[連詞]]** (*bağlaç* 源自於 *bağ* "bond");
#**[[助詞]]** (*edat*, 或 *ilgeç*);
#**[[感嘆詞]]** (*nidâ* [obsolete], 或 *ünlem* 源自於 *ün* "fame, repute, sound").

## 語序
土耳其語基本順序是主語 - 賓語 - 動詞（SOV）。

## 語素順序

## 屈折後綴

**複數後綴**(*çoğul eki*)可用於名詞以及第三人稱動詞： 
* *-ler* (前元音和諧：*e*, *i*, *ö*, *ü*)
* *-lar* (後元音和諧：*a*, *ı*, *o*, *u*)

## 名詞

### 詞形變化
土耳其語名詞沒有區分性別。

#### 數詞

:

:

:*teyzelerim* "my maternal aunts"

: *gün* ("day") – *İyi günler!* ("Good day!")
: *yıl* ("year") – *Mutlu yıllar!* ("Happy new year!")

#### 所有格

:

#### 格位

##### 通格
通格(絕對格)結合主格、呼格以及(部分)賓格等格位的用法。通格用於句子上的主題，以及被尋址的人名。通格也用為"不定式的直接賓語"(indefinite direct object)。"定式的直接賓語"(Definite direct object)是在存於"定式的賓格"(definite-accusative case)裏：

:

##### 與格

:

:

:

##### 方位格
方位格在說明"什麽地方"(where)，因此對應於英語介詞 “at”、“on”，以及 “in”（當"in"不在表示“into”時）。一般以後綴形式置於詞尾。 
: *ev* "house" → *ev*'de**'' "at home"

:

===== 離格 =====

:


:

===== 所有格 =====

: 


:


:


* Annemizin uzak bir semtte oturmasına rağmen, her gün ona uğruyoruz. // Although our mother lives in a remote neighborhood, we visit her every day."
* Başkanın vermesi gerekiyor. // The president needs to give it.
* Tuğçe bizim Ankara'ya gitmemizi istedi. // Tuğçe wanted us to go to Ankara.
* Ben Alinin camı kırdığı zamanı biliyordum. // I knew when Ali broke the glass.

===== 工具格 =====

:

:

====謂語====



**示例**
: ''dünya'' "world" → ''Dünyayız.'' "We are the world."
: ''çocuk'' "child" → ''Çocuklarsınız.'' "You are the children"


:


:

===動名詞===

:''Konuşmaktayız'' – "We are in (the act of) speaking."
:''Savaşmaktayız'' – "We are in warmaking", that is, "We are at war."

:''bekle'' "wait" → ''bekleme'' "waiting": ''bekleme odası'' "waiting room"


:

:


:

===助動詞===
土耳其語中的某些動詞可以用於增強其它動詞的含義，或則將名詞與動詞[[黏著法構詞|黏著]]成新動詞。而這些黏著構成新動詞稱之為[[助動詞]]。簡明列表説明如下： 

動詞和名詞一起使用以黏著成新動詞
* **' (to do)
* **' (to be)
* **' (to make)
* **' (to make)

**示例**
* ''farz'' (assumption) → ''farz etmek'' (to assume)
* ''hak'' (right) → ''hak etmek'' (to deserve)
* ''af'' (amnesty) → ''affetmek'' (to excuse)
* ''kayıp'' (loss) → ''kaybetmek'' (to lose)
* ''terk'' (leaving) → ''terk etmek'' (to leave)
* ''arz'' (submission, supply) → ''arz etmek'' (to submit, to supply)

如果名詞的[[詞根]]通過[[黏著法構詞|黏著]]的過程發生構詞變化，那麽詞根與[[詞綴]]之間相鄰書寫即可。這些用法主要是在[[阿拉伯語]]的[[借詞]]，黏著法可以轉換構詞為更原始的形式。

在土耳其語中，一個音節裏的兩個輔音需要加上一個元音才能發音。僅有借詞有例外情況，但那些失去原始形式的字詞則更常見此種元輔音的構詞。此種構詞會以兩種方式產生：

:如果一個[[單詞]]以兩個相同的輔音結尾，則刪除其中一個輔音，比如hâll("狀態、處境")則變為hâl；aff("赦免、寬恕")變成了af。
:如果一個[[音節]]以兩個不同的輔音結尾，另則在兩個輔音之間添加一個元音； 比如，hükm(“判斷”)變為hüküm。

例外情況：如以ht、nk、rt、rk等雙輔音結尾的單詞，比如taht("王座")、renk("顏色")、kart("卡片")，則此兩個輔音之間不要添加元音。這種情況的單詞大部分是來自[[波斯語]]、或西方語言的借詞(也有少部分來自阿拉伯語的單詞、比如ذَوْق意即zevk("樂趣、快樂")。 

**範例**


和其他的動詞一起使用以增強其含義的動詞：

* ''-(i)vermek'' (implies urgency)
* ''-(e)bilmek'' (implies ability)
* ''-(e)durmak'' (implies continuity)
* ''-(e)gelmek'' (implies repetition)
* ''-(a)kalmak'' (implies continuity)
* ''-(e)yazmak'' (implies a close escape)

**範例**
* ''düş-'' (fall) → ''düşeyazdım'' (I almost fell)
* ''git-'' (go) → ''gidiverdim'' (I just went)
* ''yavaşla-'' (slow down) → ''yavaşlayabilirim'' (I can slow down)
* ''yaz-'' (write) → ''yazaduruyorlar'' (they keep on writing)
* ''söylen-'' (be told) → ''söylenegelir'' (keeps being told)

==形容詞==

:

===描述性形容詞===

* ''var'' ("existing")
* ''yok'' ("not existing")

:

===不定形容詞===

:''güzel bir gün'' – "a nice day"
:''bir güzel gün'' – "one fine day"

:

:

比較:
*''Bir şey görüyorum.'' – "I see something."
*''Hiçbir şey göremiyorum.'' – "I can't see anything."

===形容詞比較法===
形容詞的比較詞組構造法中，同中文及英語等語言一樣；分爲比較級及最高級。比較級分爲正向比較級法、及負向比較級法；同樣、最高級也分爲正向最高級法、及負向最高級法兩種。

====比較級====
在"正向比較級詞組"構造法中，比較基準詞在使用[[離格]](後綴)的情形時(tüyden)；副詞daha("較多")是可選擇性的，除非該"比較基準詞"被排除在外。如加daha則置於"比較級形容詞"(hafif)之前。。

:

在"負向比較級詞組"構造法中，副詞az("較少")則是必須加在"比較級形容詞"(ağır)前；"比較基準詞"(kurşundan)仍然使用離格(後綴)的情形時；daha仍然是可選擇性、如加daha則置於az之前。

:

====最高級====
在"正向最高級詞組"構造法中"、則在詞組前置加副詞en("最")來構成；en則置於"最高級形容詞"(büyük)之前、"比較基準詞"(yalancı)則置於詞組最後。

:

在"負向最高級詞組"構造法中"、則在詞組前置加副詞en("最")來構成；en則置於"最高級形容詞"(az)之前、"比較基準詞"(güvenilir)則置於詞組最後。

:

===分詞===

***personal**, if they take a suffix of possession;
***impersonal**, if they do not.

====不定過去時====



====現在式====



====未來式====



====過去式/現在式====



=== 曡詞強化性修飾 ===
土耳其語形容詞亦可用強化性()的[[前綴]][[疊字 (修辭)|曡詞]]來加強其修飾程度。這種用法亦如[[閩南語文法|閩南語]]修飾語之曡詞架構；而曡詞之間就以[[輔音]]做[[介音|中介音]]，規則如下：

假如形容詞以輔音字母作開頭。其詞構是《前綴輔音 + 跟隨元音 + **m**、**p**、**r** 或 **s**(中介輔音) + 重複前綴輔音 + 詞尾》。**p** 則設定為内定默認值，這種是最常見的詞構形式。而/r/及/m/這兩種形式則很少見。並沒有單一的語音規則來支配中介輔音的選擇性需求。這種選擇性傾向於盡量減少在形容詞基底架構中輔音的特徵相似性、亦强化[[響度]]差異性的顯著；特別是第一個"前綴輔音"以及第二個"中介輔音"的語音響度差異：  

* siyah ("黑色的") → si**m**siyah ("漆黑")《si + **m** + si +yah》
* güzel ("漂亮的") → gü**p**güzel ("很漂亮")《gü + **p** + gü + zel》
* temiz ("乾淨的") → te**r**temiz ("潔净如針")《te + **r** + te + miz》
* katı ("堅硬的") → ka**s**katı ("堅如磐石")《ka + **s** + ka + tı》

如果形容詞以元音開頭之，則其前綴由該形容詞的元音 + p 所組成。其詞構是《前綴元音 + 跟隨輔音 + **p**(中介輔音) + 重複前綴元音 + 詞尾》：
* uzun ("長") → u**p**uzun ("很長")

而元音有時也跟著加在輔音之後。其詞構是《前綴輔音 + 跟隨元音 + (**p** + (**a**/**e**))(中介輔音) + 重複前綴輔音 + 詞尾》：
* sağlam ("健康") → sa**pa**sağlam ("身體健康") (使用 sa**p**sağlam 亦可)
* yalnız ("獨自的") → ya**pa**yalnız ("獨自一人") (使用 ya**p**yalnız 亦可)
* gündüz ("白天") → gü**pe**gündüz ("光天化日") (使用 gü**p**gündüz 亦可)
* çevre ("環境") → çe**pe**çevre ("圓形的") (使用 çe**p**çevre 亦可)
* tıp ("醫學/藥品") → tı**pa**tıp ("確切地")

亦有一些不規則的"中介輔音"([[中綴]])形式：
* çıplak ("裸的") → çı**rıl**çıplak ("全裸的") (çı**r**çıplak and çı**r**çıplak 亦可)
* sıklam ("淋濕的") → sı**rıl**sıklam ("濕漉漉的") (sı**r**sıklam 亦可)
* karışık ("複雜的") → ka**rma**karışık ("十足複雜")
* dağınık ("不整潔") → da**rma**dağınık ("很不整潔") (da**p**dağınık and da**s**dağınık 亦可)
* renk ("色彩的") → re**ngâ**renk ("五彩繽紛")
* deli (瘋狂的") → **zır**deli ("瘋了")
* parça ("片") → pa**ram**parça ("分成多片")

且有些形容詞不止有一種曡詞強化性"中介輔音"([[中綴]])形式：
* düz ("平坦的"): dü**p**düz (24.1%), dü**m**düz (78.1%) ("很平", 2 形式) (不規則的 dü**pe**düz 亦可)
* yaş ("新鮮的"): ya**p**yaş (44.8%), ya**m**yaş (58.6%) ("很新鮮", 2 形式)
* sefil ("悲慘的"): se**p**sefil (24.1%), se**m**sefil (6.8%), se**r**sefil (66.6%) ("很慘", 3 形式)
* geniş ("大的"): ge**p**geniş (77%), ge**m**geniş (9.15%), ge**s**geniş (6.8%), ge**r**geniş (5.7%) ("很大", 4 形式)
* topaç ("最佳的"): to**p**topaç (47.15%), to**m**topaç (5.75%), to**s**topaç (33.3%), to**r**topaç (3.4%) ("極佳", 4 形式)

這個形容詞强化性過程、亦稱為曡詞强化性語構。上述修飾性語構的變化僅適用於特定的常見形容詞（介於100與215之間，具體取決於詞語來源），不過不適用於新加入土耳其語的新形容詞。然而，當要進行這種語詞修飾的變化時，母語人士則是能夠創造出新穎的修飾性之語構來。

强化性修飾的過程也存在於另一種[[突厥語系]]中的[[圖瓦語]]裏，且其圖瓦語"中介輔音"(中綴)只用[[土耳其語字母|輔音]]p而已。

==副詞==
**否定**副詞是''değil''。 "否定副詞"用於"無動詞否定句型"、或則''var'' 的句型；而且"否定副詞"亦需要適當的[[人稱]]結尾： 

<syntaxhighlight>
''Evde değilim'' "我不在家" 《''Evde değil-im''》
</syntaxhighlight>

<syntaxhighlight>
''Güle güle'' "[Go] smilingly" (said to somebody departing);
''Güle güle kullanın'' "Use [it] smilingly" (said to somebody with a new acquisition);
''Beşe çeyrek kala kalktım'' "To-five a-quarter remaining I-got-up", that is, 
"I got up at a quarter to five";
''Onu yirmi geçe uyudun'' "You slept at twenty past ten" 
(''uyu-'' "sleep", although ''uy-'' "heed").
</syntaxhighlight>

<syntaxhighlight>
''Geceyi konuşarak geçirdik'' "The-night talking we-caused-to-pass", that is, 
"We spent the night talking."
''Akıl yürüterek bu sonuca ulaşıyorum'' "By using reason, I arrived at this conclusion"
</syntaxhighlight>

[the latter is [[Bülent Ecevit]] as quoted in ''[[Cumhuriyet]]'', 20 July 2005].

<syntaxhighlight>
''Doğaya en az zarar vererek yaşamak'' "To live while giving the least harm to nature"
</syntaxhighlight>

[''Buğday'' 雜誌, 7&ndash;8/2005, no 32].

<syntaxhighlight>
''Size bir dost olarak söylüyorum'' "To-you a friend as I'm-telling", that is, 
"I'm telling you this as a friend";
''ciddi olarak'' "seriously" (''ciddi'' "serious").
</syntaxhighlight>

<syntaxhighlight>
''Bakmadan atlama'' "Don't leap without looking";
''Bakmadan önce atlama'' "Don't leap before looking."
''Bir soruyu cevaplamadan   tartışmak,''
''tartışmadan  cevaplamaktan iyidir''
"A particular-question without-answering     to-debate
without-debating from-to-answer is-good," that is,
"It is better to debate without answering than to answer without debating."
</syntaxhighlight>

<syntaxhighlight>
''Baktıktan sonra atla'' "After looking, leap";
''Ayşe baktıktan sonra Neşe atladı'' "After Ayşe looked, Neşe leapt."
</syntaxhighlight>

<syntaxhighlight>
''Eve girmekteyken, bir şey hatırladım'' "As I was entering the house, I remembered something";
''Ben eve girmekteyken, telefon çaldı'' "As I was entering the house, the telephone rang."
</syntaxhighlight>

==代名詞==



==動詞==

===係詞===


===動詞詞幹===

====源於名詞的動詞詞幹====

:

====語音====

:


:

====動詞詞幹中的否定與潛在的結構====

***negative**, by addition of ''-me'';
***impotential**, by addition of ''-e'' and then ''-me''.

:

===動詞的基礎===

:''Gelmem'' "I do not come" (cf. ''Gelmez miyim'' "Do I not come?");
:''Gelmeyiz'' "We do not come" (cf. ''Gelmez miyiz'' "Do we not come?")

===問題===
疑問[[助詞]]mi在[[謂語]](I 型)[[詞尾]]之前(除[[第三人稱]]複數-ler之外)，不過接在[[動詞]]II型詞尾所構成的完整動詞之後： 

:''Geliyor  musunuz?'' "你們來嗎？" (不過: ''Geliyorlar mı?'' 表示"他們來嗎？")
:''Geldiniz mi?''      "你們來了嗎？"

===選擇性與命令性語氣===

:

===有缺陷的動詞 ''i-''===

*''imiş'',
*''idi'',
*''ise''.

===複合語氣時態===

*過去時態:
****continuous past:** ''Geliyordum'' "I was coming";
****aorist past:** ''Gelirdim'' "I used to come";
****future past:** ''Gelecektim'' "I was going to come";
****pluperfect:** ''Gelmiştim'' "I had come";
****necessitative past:** ''Gelmeliydim'' "I had to come";
****conditional past:** ''Gelseydim'' "If only I had come."
*推理時態:
****continuous inferential:** ''Geliyormuşum'' "It seems (they say) I am coming";
****future inferential:** ''Gelecekmişim'' "It seems I shall come";
****aorist inferential:** ''Gelirmişim'' "It seems I come";
****necessitative inferential:*' *Gelmeliymişim* "They say I must come."

:*önemli bir şey yapıyorsunuz* "You are doing something important";
:*Önemli bir şey yapıyorsanız, rahatsız etmeyelim* "If you are doing something important, let us not cause disturbance."

:*Bakmakla öğrenilse, köpekler kasap olurdu* "If learning by looking were possible, dogs would be butchers."

==註解==



==註釋==


==參考文獻==

===文法===
* "A classic, still used to teach Turkish grammar in many universities."
* "Turkish lessons with Turkish-English explanation[s] for foreigners."
* "A classic, still used to teach Turkish grammar in many universities."
* "The most recent comprehensive grammar in English."
*
*  Second edition.  Structural differences between the two editions are not named in the second, but appear to be as follows:  IV,4 "*-çe*", VI,7 "Arithmetical terms", XI,16 "*-diğinde*", and XII,25 "*tâ*" are new, while XV,1 "Nominal sentences and verbal sentences" in the first edition was dropped.
*  "Semantic and syntactic properties of words: subjects, examples, questions, answers with explanation (language ability for the university entrance examinations, 2)."
*  "The Turkish language, language, and expression."
*
*
*Gerjan van Schaaik (2020). *The Oxford Turkish Grammar*. Oxford: Oxford University Press.

===字典===
*  "Etymological Dictionary of the Turkish Language."  Expanded and revised second edition.
*  New edition revised and updated by Resuhi Akdikmen.
**Redhouse Yeni Türkçe-İngilizce Sözlük.  New Redhouse Turkish-English Dictionary.*  Redhouse Yayınevi, İstanbul, 1968 (12th ed., 1991).
**Redhouse Büyük Elsözlüğü İngilizce-Türkçe, Türkçe-İngilizce.  The Larger Redhouse Portable Dictionary English-Turkish, Turkish-English.*  Redhouse Yayınevi, İstanbul 1997 (9th printing, 1998).
*Türk Dil Kurumu [Turkish Language Foundation], *Türkçe Sözlük, expanded 7th edition, 1983.

### 其它土耳其語語法資料
*Aksan, Doğan (Hazırlayan) (1983), Sözcük Türleri, TDK, Ankara, 2. Baskı, 288 s.
*Aksan, Doğan (1978), Türkiye Türkçesinde Gelişmeli Sesbilim, (Hazırlayanlar: Atabay, N-Özel, S., Çam, A.-Pirali, N.), TDK, Ankara.
*Atabay, Neşe-Özel, Sevgi-Çam, Ayfer (1981), Türkiye Türkçesinin Sözdizimi, TDK, Ankara, 131 s. (2003), Papatya Yayınları.
*Atalay, Besim (Haz.), (Bergamalı Kadri) (1946), Müyessiretü’l-Ulûm, İbrahim Horoz Basımevi, İstanbul.
*Banguoğlu, Tahsin (1940), Ana Hatları ile Türk Grameri, İstanbul.
*Banguoğlu, Tahsin (1959), Türk Grameri I: Sesbilgisi, TDK, Ankara, 306 s.
*Banguoğlu, Tahsin (1986), Türkçenin Grameri, TDK, Ankara, 2. Baskı, 628 s.
*Bilgegil, Kaya (1984), Türkçe Dilbilgisi, Dergâh Yayınları, İstanbul
*Bozkurt, Fuat (1995), Türkiye Türkçesi, Cem Yayınevi, İstanbul, 552 s.
*Burdurlu, İbrahim Zeki (1982), Uygulamalı Cümle Çözümlemeleri, İstanbul.
*Delice, H. İbrahim, (2003), Türçe Sözdizimi, Kitabevi, İstanbul, 248s.
*Demiray, Kemal (1964), Türkçe Dilbilgisi, Ankara.
*Demircan, Ömer (1996), Türkçenin Sesdizimi, Der Yayınları, İstanbul, X+196 s, (2002) Der Yayınları.
*Demircan, Ömer (1979), Türkiye Türkçesinin Ses Düzeni Türkiye Türkçesinde Sesler, Ankara
*Demircan (1977), Ömer, Türkiye Türkiye Türkçesinde Kök-Ek Bileşmeleri, TDK, Ankara
*Deny, Jean (1992), Grammaire de la Langue Turque, Dialecte Osmanli, Paris, 1920, 1216 s.
*Develi, Hayati (2001), Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1-2, Kitabevi.
*Deny, Jean (1941), Türk Dili Grameri, (Osmanlı Lehçesi), Çev.: Elöve, A.U., İstanbul
*Deny, Jean (1995), Türk Dili Gramerinin Temel Kuralları, (Çeviren: Oytun ŞAHiN), TDK, Ankara, XII+164 s.
*Dilmen, İbrahim Necmi (1930), Türkçe Gramer, İstanbul, 2 cilt.
*Dizdaroglu, Hikmet (1976), Tümcebilgisi, TDK, Ankara, 522+2 s.(doğru-yanlış cetveli).
*Dizdaroglu, Hikmet (1988), Türkçede Sözcük Yapma Yolları, Ankara, 1962.
*Eckmann, János, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul, XVI+288 s.
*Ediskun, Haydar (1992), Türk Dilbilgisi, Remzi Kitabevi, İstanbul, 4. Baskı, 407 s.
*Elöve, Ali Ulvi (Çeviren), (Jean Deny) (1941), Türk Dili Grameri (Osmanlı Lehçesi), TDK, İstanbul, XXII+1142+İlâve Doğru-Yanlış Cetveli)+XLI+A-G (İçindekiler).
*Emecan, Neşe (1998), 1960'tan Günümüze Türkçe, İstanbul.
*Emre, Ahmed Cevat (1945), Türk Dilbilgisi, TDK, İstanbul, XIX+613 s.
*Ergin, Muharrem (1987), Osmanlıca Dersleri, Boğaziçi Yayınları, İstanbul, 9. Baskı, VIII+124+236+16 s.
*Ergin, Muharrem (1985), Türk Dil Bilgisi, Boğaziçi Yayınları, İstanbul, 5. Baskı, XXVIII+407 s.
*Gabain, Annamarie (1988), Eski Türkçenin Grameri, (Çeviren: Mehmet Akalın), TDK, Ankara, XXIII+313 s.
*Gencan, Tahir Nejat (1966), Dilbilgisi, TDK, İstanbul, XV+412 s, (2001), Ayraç Yayınları .
*Göğüş, Beşir (1969), Faydalı Dilbilgisi, I-II-II, İstanbul
*Göknel, Yüksel (1974), Modern Türkçe Dilbilgisi, İzmir
*Grönbech, K. (1995), Türkçenin Yapısı, (Çeviren: Mehmet Akalın), TDK, Ankara, 148 s.
*Hacıeminoğlu, M. Necmettin (1984), Türk Dilinde Edatlar, Milli Eğitim Bak., İstanbul, 3. Baskı, VIII+335+1 s.
*Hacıeminoğlu, Necmettin (1991), Türk Dilinde Yapı Bakımından Fiiller (En Eski Türkçeden Çağdaş Türk Şivelerine Kadar), Kültür Bak., Ankara, 279 s.
*Hatiboğlu, Vecihe (1981), Türk Dilinde İkileme, TDK, Ankara, 2. Baskı, 120 s.
*Hatiboğlu, Vecihe (1981), Türkçenin Ekleri, TDK, Ankara
*Hatipoğlu, Vecihe (1972), Türkçenin Sözdizimi, Ankara
*Karahan, Leyla (1991), Türkçede Söz Dizimi, Akçağ Yayınları, Ankara.
*Karaağaç, Günay (2003), Çağatayca El Kitabı, Akçağ Yayınları.
*Koç, Nurettin (1996), Yeni Dilbilgisi, İstanbul.
*Kononov, A. N (1956)., Grammatika Sovremennogo Turetskogo Literaturnogo Yazıka, Akademiya Nauk SSSR  Institut Vostokovedeniya, Moskva-Leningrad, 569 s.(Tıpıkbasım (2001), Multilingual, İstanbul)
*Korkmaz, Zeynep (1994), Türkçede Eklerin Kullanılış Şekilleri ve Ek Kalıplaşması Olayları, TDK, Ankara, Üçüncü baskı, X+92 s.
*Kornfilt, J. (1997), Turkish, London:Routledge.
*Kutluk, İbrahim (1976), Sözcük Türleri I, (D. Aksan-N.Atabay-S.Özel ile), Ankara
*Kükey, Mazhar (1975), Türkçenin Sözdizimi, Ankara
*Lees, Robert B. (1961), The Phonology of Modern Standard Turkish, Indiana University, Bloomington, Mouton and Co. The Hague, Netherlands, VII+76 s.
*Lewis, G.L. (1967), Turkish Language, Oxford University Press.
*Mungan, Güler (2002), Türkçede Fiillerden Türetilmiş İsimlerin Morfolojik ve Semantik Yönden İncelenmesi, Simurg Yayınları.
*Nash, Rose (1973), Turkish Intonation, Mouton.
*Özden, Ragıp Hulusi (1938), Tarihsel Bakımdan Öztürkçe ve Yabancı Sözcüklerin Fonetik Ayraçlaır I, İstanbul, 21 s.
*Özel, Sevgi (1976), Sözcük Türleri II, (D. Aksan-N.Atabay ile), Ankara.
*Özel, Sevgi (1977), Türkiye Türkçesinde Sözcük Türetme ve Birleştirme, Ankara.
*Selen, Nevin (1979), Söyleyiş Sesbilimi, Akustik Sesbilimi ve Türkiye Türkçesi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
*Swift, Llyod B. (1963), A Reference Grammar of Modern Turkish, Indiana University, Bloomington, Mouton and Co. The Hague, Netherlands, 267 s.+4 Analyses (Tables).
*Şimşek, Rasim (1987), Örneklerle Türkçe Sözdizimi, Trabzon.
*Tansu, Muzaffer (1941), Türk Dilinin Entonasyonu: Tecrübi Etüd, Ankara.
*Tansu, Muzaffer (1963), Durgun Genel Sesbilgisi ve Türkçe, Ankara.
*Tekin, Talat (1988), Orhun Yazıtları, TDK, Ankara, XIV+200+23+4 s.(Yazıtların Kopyası)
*Tekin, Talat (1994), Türkoloji Eleştirileri, Doruk Yayınları, Ankara.
*Tekin, Talat (1995), Türk Dillerinde Birincil Uzun Ünlüler, Kültür Bak. Simurg, Ankara, 192 s.
*Timurtaş, Faruk K. (1987), Osmanlı Türkçesi Giriş I (Eski Yazı—Gramer—Aruz—Metinler), Umur Reklamcılık ve Matbaacılık, İstanbul, 9. Baskı, XVI+232+176 s.
*Timurtaş, Faruk K., Osmanlı Türkçesi Grameri III (Eski Yazı ve İmlâ—Arapça—Farsça—Eski Anadolu Türkçesi), Umur Reklamcılık ve Matbaacılık, İstanbul, 3. Baskı, XV+469 s.
*Timurtaş, Faruk K. (1983), Osmanlı Türkçesi Grameri III, (5. Baskı), Umur Reklâmcılık, İstanbul
*Timurtaş, Faruk Kadri (1994), Eski Türkiye Türkçesi XV. Yüzyıl (Gramer-Metin-Sözlük), Enderun Kitabevi, İstanbul.
*Şahin, Hatice (2003), Eski Anadolu Türkçesi, Akçağ Yayınları.
*Underhill, R. (1976), Turkish Grammar, Mass: The MIT Press.

## 參閱
*(句法混合；破格文體)

## 外部連結
* 
* 
* Turkish tools