Goes

**Goes**, ok wè **Hoes**, (Nederlands: *Goes*) is 'n stad en gemeênte in Zeêland, op 't eiland Zuud-Beveland. Buten de stad Hoes bestaet de gemeênte nog uut de durpen Èndewehe, Sraskerke, Sreinskinders, Kattendieke, Kloetehe, Oud-Sabbehe, 't Wulleminadurp en Wolfersdiek. De gemeênte ao in 2025 onheveer 40.000 inweuners, daer-an de meêste van in Stad weune (onheveer 30.000). Goes had toet 2021 ok een zusterstad, Panevėžys in Litouw'n. Goes stit bekend as Ganzestad. In 't waepen van de stad komt ok een ganze voo.

## Stadsfuncties
Goes is 'n belangriek verzurgiengscentrum vò Zuud-Beveland en ok wè vo eêl Zeêland. Zoô is der *Emergis* gevestegd, de instellieng vò geêstelike gezondeidszurge, en staet der ok 'n psychiatrisch ziekenuus. De zendmaste zendt de landelike Nederlandse zenders uut. Goes eit 'n station an de lijn Vlissienge-Rozendael. Voe vee bedrieven is Goes antrekkeliker as Middelburg of Vlissienge, om-at 't vanuut de Randstad sneller te berieken is. Blikvanger van Goes is de televisiezendmaste in Goes-Noord en de Maria-Magdalenakerke in 't centrum. Groôste kerke is echter de Sionkerke an de Louise de Collignylaen. Bekend bin ok de tiejewaetermeule 't Soepuus en de waetertoren, de 'oôgsten van Nederland.

Het wienkelcentrum van Goes is het groôste van Zeêland.

## Geschiedenisse
Goes oor vò 't eêrst vermolde in 976 as *Curtagosum*, wat-a vo "korte Gos" moe stae; *gos* is ierbie 'n waeternaem, de naem van de kreêke daer 't durpje an lag. Daenae ontwikkelt 't z'n eige lanksaem tot 'n plekke van betekenisse, en in 1420 kriegt 't stadsrechten.

Van Goes is 't volgende spotlie'ie bekend:
:Wie wil stele en nie'ange,
:Gae nae Goes en lae zich vange;
:Want de'eeren van Ter Goes,
:Bin zözacht as appelmoes.

Nae een groôte stadsbrand rond 1550 word de stad vrie snel 'erbouwd. Uut deze tied komt ok het 'uus van Karel V. Van de tweê wereldoôrlogen ei Goes nie vee mee gekregen. Tiejens de Eerste Wereldoorlog raekten 7 bommen Goes en Kloetehen; dit gebeurende bie ongelok deu een Iengels vliegtuug. In Kloetehen vielen 3 bommen, de schae viel mee. In Goes wier een 'uus aan de Magdalenastraete kapot gemikt, d'r kwam ok iemand bie om. Tiejens de Tweêde Wereldoorlog 'eit Goes nie vee gemerkt van het oorlogsgeweld dat toch vlak bie pleas vong (Slag om de Sloedam). 

Nae de oôrlog wor Goes uut'ebreid mee verschie weunwieken. In 1976 gebeurd d'r een groôte ramp bie Goes, zie 't artîkel: Treinramp bie Goes.

## Weunwieken
* Goes Centrum (Centrum)
* Goese Meer (Noord)
* Goes Oost (Oost)
* Goese Polder (Noord)
* Goes West (West)
* Goes Zuud (Zuud)
* Nieuw West (West)
* Noord'oek (Noord)
* Oostmolenpark (Kloetige)
* Overzuid (Zuud)
* Ouverture (Zuud)

## Bedrieventerreinen
* De Goese Poort (Noord)
* De Poel (I, II, III en IV) (Zuud)
* Klein Frankrijk (Centrum)
* Marconi (West)
* Stationspark (Zuud)

## Ongerwies

### Baosisongerwies
* 't Noorderlicht
* CBS Princes Beatrix
* Prinses Irene Schole
* OBS De Zuidwesthoek
* R.K. Bisschop Ernstschole
* Montessorischole De Basis
* R.K Holtkampschole
* De Kohnstammschole
* Koelmanschole
* G.B.S. De Wingerd
* SO De Kring
* Stichting De Korre
* Odyzee College

### Middelbaor ongerwies
* Edudelta College Goes
* Stichting Calvijn College
* Het Goese Lyceum
* Ostrea Lyceum

### Beroepsongerwies
* Hoornbeeck College
* ROC Zeêland

## Verkeer en vervoer
Goes liet an de A58, wa voo de bereikbaorheid vanuut wes'en (Vlissienge en Middelburg) en oôs'en (Berrehe op Zoom en Roosendaal) zurgt. Vanuut het noor'n (Zurrikzeê en Rotterdam) is Goes bereikbaar via de N256. Goes ao een stasjon an de Zeeuwse lijn.

## Stadskaert
Kaertbeêld van de stad Goes in 2017:

## Politiek

### Gemeênteraod
Saemenstellieng van den gemeênteraod.

¹ 1990-1998: CU = GPV + RPF

### Burhemeêsters
Burhemeêsters van Goes.

## 'Eboorn in Goes
* Menno de Bruyne (1957), SGP-spindoctor
* Siem Buijs (1944), huusarts en politicus
* Stefan de Die (1986), zwemmer
* Rinus Ferdinandusse (1931-2022), schriever, journalist en komiek
* Bas van Fraassen (1941), filosoof
* Isaäc Dignus Fransen van de Putte (1822-1902), politicus
* Jules Geirnaerdt (1964), weerman
* Joannes Antonides van der Goes (1647-1684), dichter, toneelschriever en -vertaeler
* Jacqueline van den Hil (1968), zurgmanager en politicus
* Frans den Hollander (1893-1982), president Nederlandse Spoorwegen
* Piet Leupen (1939), geschiedkundige
* Dinja van Liere (1990), ruter
* Piet Meeuse (1947), schriever en vertaeler
* Johannes van Melle (1887-1953), schriever
* Hannes Minnaar (1984), musicus
* Rik Mol (1985), trompettist
* Frans de Munck (1922-2010), voebalkeeper
* Erwin Nuytinck (1994), voeballer
* Pieter Adrianus Ossewaarde (1775-1853), politicus
* Hugo Polderman (1951), politicus
* Sanne de Regt (1982), Miss Nederland 2003/2004
* Theo Rietkerk (1962), politicus
* Gerard Rothuizen (1926-1988), theoloog en predikant
* Katinka Simonse (1979), kunstenaer
* Bernardus Smytegelt (1695-1735), predikant
* Myrna Veenstra (1975), hockeyinternational
* Hilda Verwey-Jonker (1908-2004), politica en sociologe
* Guus Vleugel (1932-1998), tekstschriever
* Bart van der Weide (1975), zanger van Racoon
* Jacob Adriaan de Wilde (1879-1956), politicus

## Bekende (voormaolige) inweuners van Goes
* Jo-Annes de Bat, ongernemer en politicus (wetouwer)
* Huibert Jacobus Budding, dômenee
* Kees van Eersel (1944), orgaenist
* Roel Felius (1988), zanger
* Oek de Jong (1952), schriever
* Freek de Jonge (1944), cabaretier
* Frans Naerebout, loôds en mins'nredder
* Cees Pille, politicus (wetouwer)
* Peter Slager, zanger, liedjesschriever en basgitaerist (Bløf)
* Dick van der Velde, ongernemer en politicus (raedslid)

## Ouwe kaarten en prenten

Goes 1572 Minuut+ v Deventer.jpg | 1572 v Deventer
Goes 1575 Net v Deventer'.jpg | 1572 v Deventer
Goes 1572 Bijkrt v Deventer.jpg| 1572 v Deventer
Ter Goes 1572 1622 Le Poivre.jpg| 1572 Le Poivre
Goes 1649 Blaeu'.jpg | 1649 Blaeu
Ravelijn.jpg| 1650 Roman
Zs07 Goes².jpg| 1660 Vischer
Goes 1749 Hattinga'.jpg| 1749 Hattinga
Goes diverse gezichten + plattegrond.jpg| 1753 Tirion; Pronk
Goes en omgeving JMA Hubar 1857.jpg| 1857 Hubar
Kuy Goes 1867 scan.jpg| 1867 Kuyper
Goes 638 & Hansweert 659 1-25.000 1914.jpg|1914 Topografische Inrichting


## Noôten


## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers