open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Galileo Galilei

**Galileo Galilei** (Pisa, 15 feberwari 1564 - Arcetri (Florence), 8 jannewari 1642) was een Itâliaans natuurkundige, astronoom, wiskundige en filosoof. Um was hoogleraar in Pisa (1589-1592) en in Padua (1592-1610). In het Nederlands en het Duuts, en in de Scandinavishe taelen, worre um meestal aangeduud als *Galilei*; in de meêste aore Europese taelen worre um bie um z'n voornaeme *Galileo* genoemd.
Um ei 4 maenen van Jupiter ontdekt.

## Lienks nae buten
* Britannica
Jupiter (planete)

**Jupiter** is vanaf de zunne gezien de vuufde en tevens groôtste planete van ons zunnestelsel. Net as Saturnus is Jupiter een gasreus, um beschikt dus nie over een vast oppervlak. Zoals de aerdse planeten terrestrische planeten genoemd worden, worre gasreuzen ok wè Joviaanse planeten genoemd. Deze naem is afkomstig van het Latijnse *Iovis*, de genitief van het woord Jupiter. Joviaans betekent vrieë vertaeld *Jupiterachtig* of *van Jupiter*.

De planeet is vernoemd naar de Romeinse oppergod Jupiter.
Jupiter ei minstens 63 maenen, de groôtsten bin Io, Europa, Ganymedes en Callisto.
Saturnus (planete)

**Saturnus** is van de zunne af gerekend de zesde planete in ons zunnestelsel en op Jupiter na de grootste. Beide gasreuzen zijn zogenaamde 'buutenplaneten'. Saturnus is vernoemd nae de Romeinse god van de landbouw, Saturnus.
Saturnus is a sinds de prehistorie bekend.

## Saturnus in cijfers
* Gemiddelde baansnelheid : 9,7 km/s
* Helling van het baanvlak tegen over het baanvlak van de aerde : 2,49°
* Soortelijke massa (Dichtheid) : 0,69 g/cm3
* Ontsnappingssnelheid : 35,5 km/s

## Samenstelling
D'n samenstelling van Saturnus liekt veê op die van Jupiter. In het centrum bevindt zich een rotsachtige kern, daaromheen een mantel van vloeibaar metallisch waterstof, gevolgd deu 'n laeg van moleculair waterstof. De temperatuur in de kern bedraegt 12&nbsp;000 K. Als gevolg van het Kelvin-Helmholtz mechanisme straelt Saturnus meê energie uit dan um van de zunne ontvangt. Deze energie-uitstraling worre verstaerkt deu de wrijvingswarmte die vrijkomt wanneer helium in de mantel tegen waterstof botst.

Als gevolg và um z'n snelle rotatie (10h 14m aan de evenaar, 10h 41m op hogere breedtegraden) is Saturnus naar de polen toe behoorlijk afgeplat.
## Atmosfeêr

De atmosfeer van Saturnus bestaet vò meê dan 93% uut waterstofgas en voor iets meer dan 5% uut helium. Het resterende deel wordt ingenomen deu methaân, waterdamp, ammoniak, ethaan, propaan, ethyn en fosfine, die sporadisch voorkomen.

## Ringe
Saturnus is vorà bekend vanwehe um z'n ringen.

## Maenen
Saturnus ei 62 maenen, de grootste is Titan
Latijn

't **Latijn** is 'n taele.

't Latijn worre in 't Vaticaon hesproke.
De Romeinen spraoken Latijn. Noe wor et nog veural in de kerke gebruukt, mae nie vee meer in et daogelijks leêven.

## Lienks nae buten
* Britannica
Taj Mahal

D'n **Taj Mahal** (Urdu: تاج محل, Hindi: ताज महल, vroeger ook Tâdj-Mahal) is 'n wit marmeren mausoleum in Agra in India. Shah Jahan, de vuufde 'eêrser van het Mogolrijk, liet 't grafmonument tussen 1632 en 1648 bouwen als laetste rustplaats vò um z'n vrouw. Nae d'n doôd van Shah Jahan wierre ok um z'n resten bijgezet in de tombe.
De Mogoldynastie ao de gewoonte om vò haar leden grafmonumenten in symmetrisch aangelegde tuunen te bouwen. Tuunen staen in de islamitische traditie symbool vò 't paradies.
De Taj Mahal worre 'eroemd om de volmaakt uutgevoerde symmetrie.
Shah Jahan slaegde in zijn ambitie om een monument voor de eêuwen neer te zetten. De Taj Mahal is een van de herkenbaarste 'ebouwen ter wereld en een symbool van India. In 2007 wierre de Taj Mahal verkozen tot één van de zeven nieuwe wereldwonders. Het gebouw worre jaerlijks deu miljoenen bezoekers bezocht. Vò velen van hen is het mausoleum voorà een romantische ode aan de liefde.
Eêuw

Een **eêuw** is 'n tiedsperiode và 100 jaer.
De eêuw waarin ons noe leêven (de 21<sup>e</sup>eêuw) loôpt và 2001-2100 en nie và 2000-2099 zoas veê mensen denk'n.
Zeven nieuwe wereldwonders

De **Zeven nieuwe wereldwonders** is 'n lieste mee zeven biezondere 'ebouwen en constructies. D'n lieste is het resultaet và een verkiezing. Het initiatief ertoe wierre in 2001 genomen door de Zwitserse New7Wonders Foundation. Van de zeven wereldwonders van de antieke wereld staet er nog mae één overeind en mee de populariteitspeiling mosten zeven intacte constructies verkozen worre tot nieuwe wereldwonderen. De stichting selecteerde tweê'onderd bestaende monumenten, waaruut het publiek van 6 augustus 2006 tot 6 juli 2007 een keuze kon maken.
## Wonders

De Piramide van Cheops in Ehypte is het eênig overgebleven wereldwonder uut de lieste van zeven wereldwonderen van de antieke wereld. Dit bouwwerk wierre bekroond met een erepositie in de lijst.
Pluto (dwergplanete)

**Pluto** (symboôlen:  en  ) is 'n in 1930 ontdekte dwergplanete in ons zunnestelsel, Pluto wierre tot an 24 augustus 2006 'eclassificeerd als planete en sindsdien as dwergplanete. Op 13 september 2006 kreêg Pluto ok 'n nummer in de catalogus van planetoïden, naemelijk 134340. De dwergplaneet is vernoemd naar de gelijknamige Romeinse god van de onderwereld, Pluto.
De maenen van Pluto heêten Charon, Nix, Hydra, Kerberos en Styx

In juli 2015 kwam de ruumtesonde New Horizons langs de dwergplanete. De sonde 'ei daer 'eêl scherpe beeld'n van 'emaekt.

## Noôten
Osama bin Laden

**Osama bin Mohammed bin Awad bin Laden**, Araobisch: أسامة بن لادن , (Riyad (Saoedi-Arabië), 10 maerte 1957 - Pakistan, 2 meie 2011) was 'n Saoedi-Araobische terrorist.

bin Laden wierre berucht vanwe'e d'n aonslagen op 11 september 2001 op verschillende doelen in de Verenigde Staoten. De terroristenleider was 'n telg uut de omvangrieke miljonairsfamilie Bin Laden. Bin Laden was de oprichter van de islamistische terreurorganisaotie al-Qaeda. Um bekritiseerde um z'n vaerland wegens veilig'eidssamenwerkieng mee de Vereênigde Staoten en wierre in Saoedi-Araobië.

In 2011 is Bin Laden deu de Amerikaonen doôdgeschote. Naedat Amerika jaerenlang vergeêfs nae bin Laden ao gezocht, wierre um op 1 meie deu Amerikaanse elitetroepen 'edoôd. Um wier opgevolgd deu Ayman al-Zawahiri.

## Lienks nae buten
* Britannica
Schelde-Rijnkanaol

Het **Schelde-Rijnkanaol** loôpt van Antwerpen nae 't Volkerak en is onderdeel van de Schelde-Rijnverbinding, de vaarroute die Antwerpen mee Rotterdam en de Nederlandse groôte rivieren verbindt. Het Schelde-Rijnkanaol wierre geopend in 1975. Pas na de voltooiing van de Oesterdam, in 1986, was 't kanaol volledig getijdenvrie.

## Route
Het kanaal begint in de 'aeven van Antwerpen. Vervolgens loopt het door Zuud-Beveland, vlak langs de grens met Noord-Braebant. Aan de noordkant van Zuud-Beveland wordt dit 'Antwerpse' deel van het kanaal afgesloôten deu de Kreekraksluuzen in de Zeêuwse gemeênte Reimerswaol. Daarna loopt het kanaal tussen de Oesterdam en de Markiezaetskade, deu 't Zoômmeer. De 'aeven van Berrehe op Zoôm staat hier via een korte vaerroute in verbinding mee het Schelde-Rijnkanaol.

Het kanaal vervolgt zijn route over de voormalige Eendracht tussen het eiland Tole en het vasteland van Noord-Braebant. Daarna passeert het Flupland en komt het uut in 't Volkerak. Via de Volkeraksluuzen en de Dordtse Kil kunnen schepen verder vaeren nae Rotterdam.
Anslaegen op 11 september 2001

**De aanslaegen op [[11 september]] [[2001]]**, ok wè **9/11** (Iengels: nine eleven), waeren 4 aanslaegen in de Vereênigde Staoten van Amerika.
Op deze datum boorden zich tweê vliegtuugen in d'n Twin Towers van het World Trade Center in New York City, en ander vliegtuug in 't Pentagon, in de buurt van Washington D.C. Een vierde vliegtuig stortte neê in de buurt và Shanksville (Pennsylvania). Alle vier de passagierstoestellen vlogen binnen 't normale dienstrooster. Tweê toestellen waeren van American Airlines en tweê và United Airlines.
De aanslagen werden volgens officiële rapporten uitgevoerd door negentien uit het Midden-Oôsten (mee name uut Saoedi-Araobië) afkomstige leden van Al Qaida. Bie d'n aanslaegen kwaomen biena 3 duzend mensen om 't leêven.

George W. Bush, toenmaelig president startende nae anleiding 'iervan de 'oorlog tegen terreur'.

## Lienks nae buten
* BBC
Pi (wiskunde)

't Getal **π**, soms 'eschreven as pi, is een wiskundige constante, mee in decimale notatie de getalswaarde 3,141 592 653... Deze waerde is de verhoudieng và omtrek en diameter van 'n cirkel.

Pi is 'n irrationaol getal (da wil zeie dat 't nie as breuk tussen tweê 'eêle getallen uut te drukken is), en ok 'n transcendentaol getal. As gevolg daevan eit 't gin ende, mae gae 't altoos mae deu achter de komma, en wè zonder systeem of 'er'aelienge.

D'r bin wè formules om 't uut te rekenen, awast gae die ok eêuwig deu en bin je dus noôit 'êlemaele uutgerekend. De simpelste formule vò pi is 4/1 - 4/3 + 4/5 - 4/7 + 4/9....

of in de sigma-noterieng:
\sum_{n =1}^\infty 4/(4n-3) - \sum_{n =1}^\infty 4/(4n-1)

## Decimalen
Dit bin de eêrste duzend decimalen van pi: 
 
3,14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510
  58209 74944 59230 78164 06286 20899 86280 34825 34211 70679
  82148 08651 32823 06647 09384 46095 50582 23172 53594 08128
  48111 74502 84102 70193 85211 05559 64462 29489 54930 38196
  44288 10975 66593 34461 28475 64823 37867 83165 27120 19091
  98336 73362 44065 66430 86021 39494 63952 24737 19070 21798
  60943 70277 05392 17176 29317 67523 84674 81846 76694 05132
  00056 81271 45263 56082 77857 71342 75778 96091 73637 17872
  14684 40901 22495 34301 46549 58537 10507 92279 68925 89235
  42019 95611 21290 21960 86403 44181 59813 62977 47713 09960
  51870 72113 49999 99837 29780 49951 05973 17328 16096 31859
  50244 59455 34690 83026 42522 30825 33446 85035 26193 11881
  71010 00313 78387 52886 58753 32083 81420 61717 76691 47303
  59825 34904 28755 46873 11595 62863 88235 37875 93751 95778
  18577 80532 17122 68066 13001 92787 66111 95909 21642 01989 ...
De Brak

**De Brak** is een ronde steênen stellingmeulen en een rieksmonument die zich bevindt te Sluus en als korenmeulen is ingericht.
Hoewè de stad Sluus in de 15e eeuw wel zeven windmolens telde zijn de meeste daarvan gesloopt. De laatste tweê, biede 'outen standaerdmeulens, in 1926 en 1937. Gebleêven is De Brak, 'enoemd nae 'n hondenras, die gebouwd is in 1739 en zich op een 2,5 m oôge molenbelt bevindt. Het was de eêrste stenen meulen van Sluus.

## Zie ok
* Lieste mee Zeêuwse meulens

## Plaetjes

Plaetje:Sluis - molen De Brak vanaf parkeerplaats.jpg|De meule
Plaetje:Sluis - molen De Brak - brasserie.jpg|De brasserie 
Plaetje:Sluis - molen De Brak - gevelsteen.jpg|Gevelsteên
Plaetje:Sluis - molen De Brak - steenzolder.jpg|Steênzolder]] van De Brak
Zeven wereldwonders

De **zeven wereldwonders** van de antieke wereêld verwijzen nae opmerkelijke constructies uut de klassieke oudheid. Deze zeven bewondering en soms ontzag oproepende bouw- of kunstwerreken uit de klassieke oudheid wierren aangewezen door verschillende schrijvers, zoas Philon van Byzantium (±280 - 210 v.Chr.) en Antipater van Sidon (2e eeuw v.Chr.).
## Wonders
Piramide van Cheops

D'n **Piramide van Cheops** of de **Grote Piramide (van Gizeh)** in Ehypte is het eênige van de zeven klassieke wereldwonderen dat tot op de dag van vandaeg bewaerd is 'ebleven. Tot aan de voltooiing van de Kathedraal van Lincoln in 1311, 'n kleine vier millennia laeter, was um mee um z'n 146 meter het 'oôgste 'ebouw van de wereld.
Pharos van Alexandrië

**De Pharos in Alexandrië** (Hrieks: Φάρος της Ἀλεξανδρείας, Latijn: Turris Pharia of Pharus Alexandrinus) worre algemeen beschouwd als eên van de zeven klassieke wereldwonderen. De toren droeg dezelfde naem als het kleine eilandje vò de kust van Alexandrië, waarop um 'ebouwd was.
Tot onheveêr 1375 deêd de Pharos van Alexandrië dienst as vuurtoren, daarnae wierre d'n bovenkante verwoest deu 'n aerdbevieng, 't is noôit meê ophebouwd.
Petra

**Petra (Πέτρα)** was de Hriekse naem van de 'oôdstad van de Nabateeërs en is gelegen in het hudige Jordaonië. De stad is gelegen in een kloôf in d'n 'euvels en is gedeeltelijk uut de rotsen uutgehakt. Vriewè aolle 'ebouwen die er ooit stonden, bin nu ruïnes.
De Nabateeërs àdd'n lange tied een eigen konienkriek. In 106 wierre hun rijk deu het Romeinse Rijk veroverd. 'T 'ebied ging deel uitmaken van de provincie Arabia. Later wierre de stad de zetel van een bisdom. De handelsroute deu Petra wierre vervangen deu de scheepvaart over de Rode Zeê. Na die tied wierre de stad verlaoten.
De Zwitser Jean Louis Burckhardt, vermomd als Indiase handelaar, herontdekte Petra in 1812 voor de westerse wereld. De stad was inmiddels tot een ruïne verworden.
Petra is 1 van de 7 nieuwe wereldwonders gekozen.


Petra-Siq-40-2010-gje.jpg
Petra-12-Grab-2010-gje.jpg
Petra-Koenigswand-12-2010-gje.jpg
Petra-Jabal al-Madbah-16-Auftstieg-2010-gje.jpg
Petra-Opferplatz-12-Aussicht-2010-gje.jpg
Petra-Wadi al-Farasa-50-Renaissancegrab-2010-gje.jpg
Petra-El Deir-Klostergrab-26-Panorama-2010-gje.jpg
Petra-Jabal al-Deir-32-Souvenirstand-2010-gje.jpg
Christus de Verlosser

**Christus de Verlosser** (Portugeês: Cristo Redentor) is een groôt standbeêld van Jezus Christus in de wiek Alto da Boa Vista in de stad Rio de Janeiro in Brezilië. 't Beêld is 38 meter 'oôg en staet op de 710 meter 'oôge berreg Corcovado, uutkiekend over de stad Rio de Janeiro.

't Beêld 'oôrt toet de zeven nieuwe wereldwonders.
Queen

**Queen** is 'n hardrockband uut Iengeland.

## Discograofie

*Queen (1973)
*Queen II (1974)
*Sheer Heart Attack (1974)
*A Night at the Opera (1975)
*A Day at the Races (1976)
*News of the World (1977)
*Jazz (1978)
*The Game (1980)
*Flash Gordon (1980)
*Hot Space (1982)
*The Works (1984)
*A Kind of Magic (1986)
*The Miracle (1989)
*Innuendo (1991)
*Made in Heaven (1995)
Colosseum

Het **Flavisch Amfitheater** (Latijn: Amphitheatrum Flavium), ok wè **Colosseum** 'enoemd, is 'ebouwd in d'n 1e eeuw nae Chr. te Rome, was het grootste amfitheater in het Romeinse Rijk.
D'r bin veê hladiatoren'evechte ge'ouwe.
Op 7 juli 2007 wierre 't Colosseum tot 1 van de zeven nieuwe wereldwonders hekozen.
Venus (planete)

**Venus** is vanaf de zunne gezien de twidde planete van ons zunnestelsel. De planeet is vernoemd ne Venus, de Romeinse godin van de liefde. Vanaf Aerde gezien is Venus op de zunne en de maen na het helderste object an de hemel.
Venus draoit om 243 daegen om um z'n asse en in 225 daegen om de zunne.
Deimos (maen)

**Deimos** is de klienste van de tweê natuurlijke maenen van Mars.
De maen Deimos is genoemd naar de Hriekse god van de paniek. De andere maan van Mars, Phobos, heet nae de Hriekse god vò de angst.
De omvang van de maen is 15 bij 12 bij 11 km, dit maekt um tot eên van d'n kleinsten van 't zunnestelsel.
Maen (Aerde)

De **Maen** (symboôl: ) is de eênige Natuurlijke satteliet van de Aerde en is de op vier na groôtste maen van ons zunnestelsel. Ze wordt soms aangeduid mee haer Latijnse naam *Luna*. In 1969 stong de eêrste mens op de maen.

De meeste maenen in het Zunnestelsel bin erg klein, mae d'r bin enkele groôte, planeetachtige maenen. Onze maan hoort dae ok bie. Hoewel er manen in het Zunnestelsel bin die nog groter bin dan onze maen (te weten Ganymedes, Titan, Callisto en Io), worre de Aerde en de Maen wè als *[[dubbelplanete]]* aangeduud, omdat de Maen in vergelijking met de Aerde niet zeer klein is: de massa van de Mean is 1/81 van die van de Aerde. Het gemeenschappelijk zwaertepunt waar Aerde en Maen omheen draoien, ligt echter nog binn'n de Aerde. Alleen bie de dwergplanete Pluto en zijn maen Charon is de maen naar verhouding nóg groter, namelijk 1/8 van de planeetmassa, en ligt het gemeenschappelijk zwaartepunt buuten Pluto.
De maen ei 'n omtrek van 10.916 km, 'n diameter van 3.476 km en 'n massa van 7,35×1022kg.
Charon (maen)

**Charon** is de hroôtste natuurlijke satelliet van de dwergplanete Pluto. Charon is ontdekt in 1978 bie 't United States Naval Observatory Flagstaff Station. Sinds de ontdekking van de twee andere maenen van Pluto in 2005 (Nix en Hydra), kan Charon ok (134340) Pluto I worden genoemd. In juli 2015 zal de sonde New Horizons Pluto en Charon bereiken. De diameter van Charon is 1.209 km.
Ganymedes

**Ganymedes** is niet alleen de hroôtste maen van Jupiter, maar zelfs de hroôtste maen van ons zunnestelsel. Um is groôter dan Mercurius.
Op 11 jannewari 1610 wierre deze maan ontdekt deu Galileo Galilei. Simon Marius, die ok de ontdekking claimde, noemde de maen nae Ganymedes, de zoon van de mythische koning Tros, stichter van Troje. Een alternatieve naem van Ganymedes is Jupiter III, de derde satelliet van Jupiter.
Alexander de Groôte

**Alexander III van Macedonië** (Hrieks: Μέγας Ἀλέξανδρος, Mégas Aléxandros of Ἀλέξανδρος Γ' ὁ Μακεδών, Aléxandros tritos ho Makedón), (Pella, 21 juli 356 v.Chr. — Babylon, 11 juni 323 v.Chr.), beter bekend as **Alexander de Groôte**, was konienk van Macedonië en op de leeftied van 30 jaer was um de schepper van eên van de hroôtste rieken in de oud'eid, een riek dat z'n eihe uutstrekte van de Ionische Zeê tot an de Himalaya.

Um kreêg ongerwies van de Griekse filosoôf Aristoteles.

## Lienks nae buten
* Historiek
* Britannica
Plato

**Plato** (Hrieks: Πλάτων / Plátōn) - (Athene, ca. 427 v.Chr. – aldaar, 347 v.Chr.) was een Hrieks filosoof en schriever. Plato, was 'n leêrling van Socrates en leraar van Aristoteles, is eên van de meêst invloedrijke denkers in de westerse filosofie en um was ok de stichter van de Atheênse Academie, het eerste instituut vò 'oger onderwijs in het westn'. Um schreêf een aantal dialogen over zeer diverse onderwerpen.

## Lienks nae buten
* Cultureel Woordenboek
* Filosofie Magazine
* Britannica
Planete

Een **planete** in ons zunnestelsel is een 'emellichaem dat volgens de definitie voldoet aon drie voorwaerden. Het hemellichaem:
*Bevindt zich in een baan rond de Zunne;
*Ei genoeg massa om met um z'n eigen zwaertekracht de interne krachten van um z'n eigen lichaam te overwinnen zodat daermee een hydrostatisch evenwicht bewerkstelligd worre (mee aore woôrden gedraegt zich als een vloeistof en is daerdeu na'enoeg rond);
*Ei de omgeving van haar baen schoongeveegd van aore objecten.
Op de IAU-conferentie van augustus 2006 wierre bovenstaande definitie aen'enomen om hemellichamen binnen ons zunnestelsel te classificeren. Hierdoor verloor Pluto de status van planete. Als wè aan voorwaarde 1 en 2 wordt voldaen, mae nie an voorwaârde 3, worre 't betreffende hemellichaem een dwergplanete 'enoemd; voorbeelden bin Pluto, Ceres en Eris. Vò de classificatie van planeten buten ons zunnestelsel (exoplaneten) bin, onder aore deu de moeilijke waerneming (ze worre nooit rechtstreeks waargenomen mae hun bestaan wordt afgeleid uut de afwijking in de baen và de sterren), nog geen regels vast'esteld.
Mercurius (planete)

**Mercurius** is de dichtst bie de zunne staonde en tevens kleinste planete in ons zunnestelsel. De planeet is vernoemd nae de Romeinse god Mercurius vanwe'e de snelle draoi om de zunne. Net as de Aerde is het een terrestrische planete met een vast oppervlak dat veê overeenkomsten vertoont met dat van de Maen. Opmerkelijk is dat deze kleine planete een vrieê sterk magnetisch veld vertoônt. Mercurius ei hin maenen.
Thomas Edison

**Thomas Alva Edison** (Milan (Ohio), 11 feberwari 1847 – West Orange (New Jersey), 18 oktober 1931) was een Amerikaanse uutvinder en oprichter van General Electric Company.
Um ei d'n hloeilamp en d'n fonograef uut'evonden.

## Lienks nae buten
* Britannica
Francis Drake

Sir **Francis Drake** (Tavistock (Devon, Iengeland), circa 1540 - Portobelo (Panama), 28 jannewari 1596) was 'n Iengels kaper, viceadmirael, ontdekkiengsreiziger, zeê'eld, politicus en de eêrste Iengelsman die de waereld rondvoer, in de jaeren 1577 toet 1580.

## Lienks nae buten
* Britannica
Vasco da Gama

**Vasco da Gama** (Sines, 1469 - Cochin (India), 24 december 1524) was 'n Portugeêse ontdekkiengsreiziger en um was de leider van de eêrste expeditie van Portugal nae India.

## Lienks nae buten
* Britannica
Flupsdam

D'n **Flupsdam** ('Ollans: *Philipsdam*) is 'n deltawêrk. Mee de bouw van de Flupsdam wierren de waeteren Krammer en Volkerak direct afgesloten van de Oôsterschelde. De Flupsdam loôpt van de Grevelingendam nae Flupland. De Flupsdam is bewegwijzerd als N257 die Tole en Flupland verbinde mee Flakkeê en Schouwen. Op  2 feberwari 1987 wierre d'n damme 'eopend. Vanaf 1976 is er an gewerkt. De uutwaeteringssluuzen in de dam bin technisch ingewikkeld deurda 't zoute en 't zoete waeter gescheie mo bluuve.

De dam most het oppervlak van de Oôsterschelde verkleine zoôdat de werken van hoôg en leeg waeter wier versterkt. Een tweêde reden was het maeken van een getievrieje verbinding tussen Rotterdam en Antwerpen. De bouw wier makkelijk gemaekt deurdat de kerieng dichtgezet wier. Bie de Oesterdam is dat ok gebeurd. De dam is zo varde meugelijk nae achter gebouwd zoôdat de schorren van Flupland gespaerd wiere. In de jaeren 1977 en 1978 wier op de Plaete van Vliet een wêrkeiland van 96 ha (0,96 km2) gemaekt. De bouwpit was 19 ha groôt. In totaôl wier ongeveer 370.000 m3 beton gestort waerin 27.000 ton waepeningsiesder wier verwerkt. De sluuzen waere al in 1984 klaer de 'eele dam in 1987.

## Lienks nae buten
*Deltawerken.com over de Flupsdam
21 oktober

**21 oktober** is d'n 294e of 295e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1805 - Slag bie Trafalgar. Horatio Nelson verslit een Frans-Spaonse vloot, mar overleeft zelf de slag nie.
Wullem-Alexander der Nederlan'n

**Wullem-Alexander der Nederlan'n**, volledige naem in 't Nederlands: *Willem-Alexander Claus George Ferdinand, Koning der Nederlanden, Prins van [[Oranje-Nassau]], Jonkheer van Amsberg*, (Utrecht, 27 april 1967) is sins 30 april 2013 konienk và Nederland. Um is 't oudste kind và prinses Beatrix en prins Claus. Um is de vierde konienk der Nederlan'n. Um is 'etrouwd mee Máxima der Nederlan'n.

Wullem-Alexander en Máxima eie drie dochters:
* Catharina-Amalia der Nederlan'n (2003)
* Alexia der Nederlan'n (2005)
* Ariane der Nederlan'n (2007)

## Lienks nae buten
* Britannica


2022 Willem-Alexander and Máxima.jpg|Wullem-Alexander en Máxima
2019 Annual winter photocall with the Dutch Royal Family in Lech, Austria - 02.jpg|'t Konienklek gezin
William Alexander Netherlands Oranje-Nassau Personal Arms.PNG|Um z'n waepen
A256

**Provincialeweg 256** (voo een deel **A256** en voo een deel de **N256**) is een Nederlandse auto(snel)weg die deur de provincie Zeêland loôpt. De weg loôpt vanaf de N59 bie Zurrikzeê over de Zeêlandbrugge, Noôrd-Beveland en de Zandkreêkdamme nae Zuud-Beveland. Vanaf de afslag Goes wor het een vierbaensweg en is het stikje ingericht as autosnelweg weera je 100 km/u mag. Uuteindelijk kruust um de A58 bie Knoôppunt De Poel. 

Op de Zeêlandbrugge vind trajectcontrole plaes.  

## Zie ok
* Zeêlandbrugge

## Lienks nae buten
* Openstellingsgeschiedenis A256/N256
N62

D'n N62 is d'n verbindingsweg tussen d'n A58, Vlissienge-Oôst, Terneuzen en d'n Belhische grens. 
De wegverbinding gaet deu d'n Westerscheldetunnel.
De Westerscheldetunnel is in 2003 voor het verkeer opengesteld en het wegnummer N62 wierre op dat moment ok in'evoerd. Bie Sluuskille is de Sluuskiltunnel in anbouw. Tot noe toe moste auto's soms we 20 menuten wachte op de draoibrugge as d'r bevobbeld een zeêschip langs kwam.
Absdoâl

**Absdoâl** (Nederlands: *Absdale*) is een plekke mie 100 inweuners (2020) in de gemeênte 'Ulst. Het is mar een klein durpje en ligt op een zandrik ruum tweê meter boven NAP. Het durpje ligt vlak bie de N258 (Absdoâlseweg) een paer kilometer west van de stad 'Ulst.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
1852

**** is 'n jaer.

## Gebeurtenisse
* 1 jannewari - De poszegel wor in Nederland ingevoerd.
* 2 oktober - 't Veêrschip tussen Berrehe op Zoom en Zurrikzeê zienkt, weerbie 6 mins'n omkomme.
E312

D'n E312 is 'n Europese weg die d'n A58 volgt, d'n weg gaot allene deu Nederland. Um komt langs de volgende steden:
*Vlissienge
*Middelburg
*Hoes
*Berrehe op Zoôm
*Roôsendael
*Breda
*Tilburg
*Eind'oven
Bethlehem

**Bet(h)lehem** (Araobisch: بيت لحم — Bayt Lahm (*vleisuus*), Hebreêuws: לחם בית — Beit Lechem (*brooduus*)) is 'n Palestijnse stad op de Westelijke Jordaonoever in 't Israëlische district Judea en Samaria. D'r weune 29.000 mins'n (2017).

Bethlehem leit vlakbie Jeruzalem.

'Ier bevind z'n eihe 't Graf van Rachel. Voo christenen 'eit de stad ok 'n biezondere betekenis omdat dit de geboôrteplekke is van Jezus.

## Noôten


## Lienks nae buten
* Britannica
* City Population
1854

**** is 'n jaer. 

## Gebeurtenisse
* 23 feberwari - Bie Bloemfontein erkennen de Iengelse de onafankelijkeid van Oranje Vriestaet.
PSV

**PSV**, volledige naem: *Eindhovense Voetbalvereniging Philips Sport Vereniging*, is een professionele voebalclub uut Eindoven, opgericht op 31 auhustus 1913, die uutkomt in de Eredivisie. De traditionele uutrusting van PSV bestaot voornaomelijk uut een rood-wit tenue. De voebalploeg is een van de drie traditionele topclubs in Nederland, naest Feyenoord en Ajax. Zeêland kent nie vee PSV-supporters.

## Ereliest
Nederlands landskampioenschap (26x):
* 1929, 1935, 1951, 1963, 1975, 1976, 1978, 1986, 1987, 1988
* 1989, 1991, 1992, 1997, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007
* 2008, 2015, 2016, 2018, 2024, 2025

KNVB Beker (11x):
* 1950, 1974, 1976, 1988, 1989, 1990, 1996, 2005, 2012, 2022
* 2023

Johan Cruijff Schaele (14x):
* 1992, 1996, 1997, 1998, 2000, 2001, 2003, 2008, 2012, 2015
* 2016, 2021, 2022, 2023

Europacup I (1x):
* 1988

UEFA Cup (1x):
* 1978

## Lienks nae buten
* Eige webstek
De Hoop (Ouwdurp)

**De Hoop** is een meule en een rieksmonument in Ouwdurp. D'r is aok nog een aore meule, De Zwaene. De meule is gebouwd in 1845. De meule is een van de weinige in het land die nog in particulier eigendom is. Hie draoit nog ieleken dag, behalve op zondag. De meule is eigendom van de femielie Voogd en stoôt op de kruusing van de Meulblok mit de Meuleweg. Onger an de meule is een wienkeltje weer da-j 't een en 't aor kan kaope. 

In 1981 was de meule zoô vervalle dat 'n nie meer kon draoie. Nae ieleken dag lagge d'r rondom de meule overal stikkies hout. In 1982 is de meule gerestaureerd.

## Lienks nae buten
* http://www.voogdmeelhandel.nl
Oesterdam

De **Oesterdam** is een dam tussen Tole en Zuud-Beveland in het oôstelijke deel van de Oôsterschelde. De dam is mee een lengte van 10,5 kilometer de langste dam van de Deltawêrreken.

De bouw van begon in 1979 mee de anleg van een wêrkeiland. Dit eiland was in 1980 klaer. In etappes wier toe de Oesterdam angeleid. De dam kwam gereêd in 1986. Toe in 1989 ok de (N659) over de dam klaer was, wier de nieuwe verbinding officieel geopend deu de Commissaoris van de Konienginne. An de binnenkant van de Oesterdam kwam zoôdoewnde een tieloôze kanaolverbinding tussen Rotterdam en Antwerpen, het Schelde-Rijnkanaol. Dit kanaol wier an de kante van Berrehe op Zoom nog es ofgescheie mee de Markiezaotskaai, zoôdat er op de kaerte een 'eêle wirwar an dammen te ziejen is.

De Bergse Diepsluus, an het noordelijk stik van de dam, is angeleid op de restan'n van de verdroenke stad Reimerswaol.

D'n Oesterdam was de eêrste directe verbindieng tussen Tole en de rest van Zeêland. De dam ligt 'êlemae op Zeêuws grondgebied.

## Lienks nae buten
*Deltawerken.com over de Oesterdam
*Duukpekke Oesterdam
Terschellienge

**Terschellieng(e)** is 'n eiland en gemeênte in de provincie Friesland. Bie mekaore weune d'r zo'n 4.900 mênsen op 't eiland. 

De groôste plekke op het eiland is West-Terschelling. Een aor durp op Terschelling is Midsland. Vanof 'West' is er een veerverbinding nae Harlingen, die-a d'r naebie een ure over vaert.

Terschelling grenst an de Noôrdzeê en int zuujen an de Waddenzeê; ten zuudwes'n leit Vlieland en ten oôs'n Ameland. De totale strandliengte is 30 kilometer. Nae Texel is Terschelling het groôste Nederlandse waddeneiland.

Net as bir de meêste aore Waddeneilanden is het toerisme een belangrieke bron van inkoms'n. In het 'oogseizoen bin d'r meer as drie keer zovee mênsen as in de winter. In juni is Terschelling jaerlijks de locatie voo het Oerol Festival. Vadder kent Terschelling de zeêvaertschole ''Willem Barentsz'' (sins 1875). Een bekend bouwwêrk op het eiland is de vuurtoren Brandaris.

## Geschiedenis
Het eiland is in de Middeleêuwen ontstaen naedat een zandplaete mee de naem De Schelling saemen ging mee het oôstelijker gelegen eiland Wexalia. De naam Wexalia, Wuxalia of Wecsile geldt as de middeleeuwse naam voo het gebied van Oôst-Terschelling. De naem raekte al in de Middeleêuwen in onbruuk. In de 17e eêuwe wier het eiland deu de Iengelse geplunderd. Ant ende van de 18e eêuwe strandde bie het eiland het goudschip *De Lutine*.

Terschelling is verscheie keren in aore han'n overgegaen; de laeste keer was in de Twidde Wereldoôrlog (1942), toe Terschelling saemen mee Vlieland van de provincie Noord-'Olland bie de provincie Friesland kwam. 

## Durpen en g'uchten
De gemeênte Terschelling telt vuuftien officiële kernen. De 'oôdplekke is West-Terschelling. 

Antal inweuners per plekke in 2022:

## Gemeênteraed
De gemeênteraed van Terschelling bestit uut 11 zetels. 'Ieronger stit de saemenstelling van de raed sins 1990:

## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
29 oktober

**29 oktober** is d'n 302e of 303e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 2013 - D'r onstoôt brand in een windmeule bie Sluushaeven tussen Ouwe Tonge en De Plaete. Tweê monteurs komme hierbie om het leêven, tweê aore kunne d'r eige in veiligheid brienge. De brandweer die ter plekke kwam kon niks doewe, omdat de brand op 67 meter hoagte was.

## Noôten
Jericho

**Jericho**  (Araobisch: أريحا — Ariha / Er-Riha, Hebreêuws: יריחו — Jericho) is 'n Palestijnse stad op de Westelijke Jordaonoever in 't Israëlische district Judea en Samaria. D'r weune 21.000 mins'n (2017).

Jericho leit vlakbie de rivier de Jordaon.

## Lienks nae buten
* Britannica
* City Population
* Jericho in d'n Biebel
Hebron

**Hebron**  (Araobisch: الخليل — Al-Khalil, Hebreêuws: חברון — Chevron) is 'n Palestijnse stad op de Westelijke Jordaonoever in 't Israëlische district Judea en Samaria. D'r weune 201.000 mins'n (2017).

Hebron leit in 't Gebergte van Judea.

Zowel in 't jood'ndom as in d'n islam is Hebron één van de vier 'eilige / 'eiligste steê.

## Lienks nae buten
* Britannica
* City Population
Neuschwanstein

**Neuschwanstein** is 'n kasteêl in Beieren int zuujen van Duutsland. Het is gebouwd opt ende van de 19e eêuwe. De bouw is gestart in 1869 en wier bie het overliejen van opdrachtgever Koning Lodewijk van Beieren in 1886 stilgeleid. In de jaeren '90 van de 19e eêuw ist kasteel ofgebouw mee de gelden van de bezoekers. Het is een van de groôste attracties van Duutsland en Europa. Bie de verkiezieng van de Zeven nieuwe wereldwonders kwam Neuschwanstein op de achtste plekke.

## Lienks nae buten
* Officiële homepage van Slot Neuschwanstein (Duuts- en Iengelstalig)
* Video over geschiedenis en bouw
* Interactieve rondgang
Sluushaeven

**Sluushaeven** (Ollans: *Galatheese Haven*) is een landbouwhaeventje tussen Ouwe Tonge en De Plaete op Goereê-Overflakkeê. D'r ligge wat kleine boôtjes in de haeven. Bie Sluushaeven is een restaurantje, genaemd Sluishaven.

Op 29 oktober 2013 ontstit brand in een windmeule bie Sluushaeven. Tweê monteurs komme hierbie om het leêven, tweê aore kunne d'r eige in veiligheid brienge. De brandweer die ter plekke kwam kon niks doewe, omdat de brand op 67 meter hoagte was.

## Noôten
Cooperatieve Worteldrogerij CAAGO

De **Cooperatieve Worteldrogerij CAAGO** was een draogerieje an de Kelderwegt (Scheerhoek) in Ouwdurp. De draogerieje was eigendom van CAAGO (Cooperatieve Aankoop- en Afzetorganisatie Goeree-Overflakkee) en bouwende het hele spul in 1951. Drie draogvloeren bin d'r ingebouwd. De natte peên wiere op de bovenste vloere voorgedraogd, daarnae op de middelsten en op de ongersten naegedraogd. Een beetje op dezelfde meniere as chichorei aoltied wier gedroagd. De peên zao vol mit caroteen, een rooie stof die verwant is an vitamine A. 

Toe de chemische industrie in de jaeren zestig caroteen kon maeke, wier de draogerieje overbodig. In 1966 brak d'r brand uut en in 1986 is de draogerieje gesloopt. Op dit terrein is noe het bungalowpark *De Scheerhoek* gebouwd. 

## Lienks nae buten
* Silo's van de CAAGO in Menheerse
Justin Bieber

**Justin Drew Bieber** (Londen (Ontario), 1 maerte 1994), ok wè *Justin*, is 'n Canadese zanger. Um ao 'n hit bie *Baby*. Ie is stik populair bie tienermeisjes. In 2013 bezocht Bieber Nederland, weer-a um het Anne Frank-huus in Amsterdam bezocht.

## Lienks nae buten
* Discogs
Lady Gaga

**Lady Gaga**, artiestennaem van: *Stefani Joanne Angelina Germanotta*, (New York City, 28 maerte 1986) is 'n zangeres uut de Vereênigde Staeten.

Zie ao 'n hit bie *Bad Romance*. Gaga is bekend deu d'r extravagante uutdossiengen en levensstiel.

## Lienks nae buten
* Discogs
Sturm van 28 oktober 2013

De **sturm van 28 oktober 2013** (ok biegenaemd **Christian**) was een sturm die vanof 25 oktober 2013 over West- en Noord-Europa trok en zwaere schae aanrichtte. Getroffen waere vooral de kustgebieden van Zuud-Iengeland, Nederland, Noord-Duutsland (Nedersaksen en Sleeswijk-Holstein), Denemarken en Zuud-Zweden.

Vooral op 28 oktober 2013 hieuw de sturm 'uus in Zeêland en de rest van 't land. De zwaerste windstoôt in Nederland was 152 km/u en wier gemeten te Lauwersoog. Ok in het binnenland wiere windstoôten gemeten tot 120 km/u. Een windstoôt van 194,4 km/u op 28 oktober op het Deense Als was de zwaerste windstoôt van de sturm.

## Slachtoffers
As gevolg van de sturm waeren er in meerdere Europese landen doôden te betreuren.

* Duutsland: 7
* Vereênigd Koninkriek: 6
* Nederland: 3
* Denemarken: 2
* Frankriek: 1
Zunnebank

Een **zunnebank** is een soort bank weer-a je tussen kan ligge om bruun te worre. Dan kan tuus, mar ok in een zogenaemde zunnestudio.
Mali

**Mali**, offisjeel de Republiek Mali, is een Afrikaons land ten zuden van de Sahara. 'T is volledig af'esloten van de zeê en worre be'rensd deu Mauritanië, Algerije, Niger, Burkina Faso, Ivoorkust, Guinee en Senegal. Deêlen van 't land leie in een 'ordel genaamd de Sahel.
D'n 'oôdstad Bamako leit in het zuudwesten van 't land. Mali is een van de êrmste landen ter wereld en eit ruum 15 meljoen inweuners.
Bamako

**Bamako** is d'n 'oôdstad van Mali en telt naebie de meljoen inweuners. Bamako leit int zuujen van Mali.
Sabic

**Sabic** is 'n bedrief uut Saoedi-Araobië, 't maekt plastics, 't is 't 'rootste petrogemische bedrief van Saoedi-Araobië. Sabic eit een paer jaer geleden DSM uut Zuud-Limburg overgenomen. D'r is ok een vestigieng in Berrehe op Zoôm.
Shakira

**Shakira**, volledige naem: *Shakira Isabel Mebarak Ripoll*, (Barranquilla, 2 feberwari 1977) is 'n zangeres uut Colombia. Ze ao 'n hit mie *Laundry Service*. Shakira is een van de populairste arties'n op de weareld.

## Lienks nae buten
* Discogs
Schaele van Beaufort

D'n **schaele van Beaufort** is 'n schaele die worre gebruukt om d'n snel'eid van wind te meêten.
D'n schaele is bedocht deu de Iengelsman Francis Beaufort.

## Lienks nae buten
* Cultureel Woordenboek
* Britannica
Francis Beaufort

**Francis Beaufort** (Navan, 7 meie 1774 - 17 december 1857) was 'n Britse admiraol.
Um ei de Schaele van Beaufort bedocht, ok is d'n Beaufortzeê nae um 'enoemd.

## Lienks nae buten
* Britannica
Martin Luther King

**Martin Luther King** (Atlanta (Georgia), 15 jannewari 1929 – Memphis (Tennessee), 4 april 1968) was 'n Amerikaonse baptistendoômenee en politiek leider. Um z'n speech *I Have A Dream* is stikke beroemd 'eworre. Op 4 april 1968 is King doôdgeschoten.

## Toespraeken
*As the negro wins, labor wins
*Give us the ballot
*We will transform the South
*Beyond Vietnam: a time to break silence
*I have a dream
*I have seen the promised land

## Lienks nae buten
* Britannica
Washington, D.C.

*Zie ok: [[Washington]], staet van de Vereênigde Staeten*
----

**Washington, D.C.** (D.C. staet vò District of Columbia) is den 'oôdstad van de Vereênigde Staeten mie 702.000 inweuners (2024).

't Witte 'uus, de ambstweuning van den president vant land staet ok in Washington. 'n Aor bekend gebouw ist Pentagon, 't ministerie van Defensie weera in 2001 een vliegtuug op neerstortte op 11 september.

## Lienks nae buten
* Washington, D.C.
* Britannica
* Historiek
* City Population
* Liggienge:
Witte 'Uus

't **Witte 'Uus** (*the White House*) is den ambtsweuning van den Amerikaonse president.

't Liet op 1600 Pennsylvania Avenue NW, 20500 Washington D.C.

't Witte 'Uus is gebouwd ant ende van den 18e eêuwe.

## Lienks nae buten
* Britannica
De Moffenschans

**De Moffenschans** is een 400 jaar oud 'uus 'alverwege de Axelsestraat in Terneuzen. Vee mensen dinke da 't ijsje uut d'n Twidde Weareldoôrlog komt mah 't eh z'n oorsprong in de 80-jarige oorlog. Deu het overlopen van Servaas van Steelant van de Nederlandse na de Spaanse zijde viel bijna heel Zeêuws-Vloanderen in Spoanse anden, Filips van Hohnelo kwam vanuut Middelburg na Terneuzen soamen mee duuzend Duutse soldoaten om tehe de Spanjolen te vechten, De Moffenschans was het onderdak voor deze soldoaten.
Anggun

**Anggun Cipta Sasmi** (Jakarta, 29 juli 1974), ok wè *Anggun*, is 'n zangeres uut Indonesië. Ze ao 'n hit bie *Echoes*. Anggun is bekend deu d'r extravagante stijl.

## Lienks nae buten
* Discogs
Benedicta Boccoli

**Benedicta Boccoli** (Milaen, 11 november 1966) is 'n Itâliaense actrice.

## Filmograofie
**Gli angeli di Borsellino*, geregisseerd deu Rocco Cesareo - 2003
**Valzer*, geregisseerd deu Salvatore Maira - 2007
**Dolce di latte*, geregisseerd deu Gianni Leacche - 2008
**Ciao Brother*, geregisseerd deu Nicola Barnaba - 2016

## Theater
**Blithe Spirit*, Noël Coward - 1992/1993
**Cantando Cantando*, Maurizio Micheli - 1994/1995
**Buonanotte Bettina*, Pietro Garinei & Sandro Giovannini - 1995/1996/1997
**Can Can* - 1998/1999 
**Orfeus all'inferno*, Opera, Jacques Offenbach - 1999 - Tersicore
**Polvere di stelle* - 2000/2001/2002
**Le Pillole d'Ercole* - 2002/2003/2004
**Anfitrione*, Plautus - 2004
**Stalker* gan Rebecca Gillmann - 2004
**Plutus*, Aristofanes - 2004
**Fiore di cactus* - 2004/2005/2006
**Prova a farmi ridere*, Alan Ayckbourn - 2006
**The Tempest*, William Shakespeare - 2006 - Ariel
**Sunshine*, William Mastrosimone - 2007/2008
**L'Appartamento*, Billy Wilder - 2009/2010
**Vite private*, Noël Coward - 2012/2013
**Dis-order*, Neil LaBute - 2014
**Incubi d'Amore*, Augusto Fornari, Toni Fornari, Andrea Maia, Vincenzo Sinopoli - 2014
**Crimes of the Heart*, Beth Henley - 2015
**A Room with a View*, E. M. Forster - 2016
**Cactus Flower*, Pierre Barillet, Jean-Pierre Grédy - 2016
**Il più brutto week-end della nostra vita*, Norm Foster - 2016
**El test*, Jordi Vallejo - 2019-2023
**Su con la vita*, Maurizio Micheli - 2020
**Le preziose ridicole*, Molière - 2023

## Lienks nae buten
* Officiële website
* Benedicta Boccoli in de Internet Movie Database


Benedicta-boccoli-1998.jpg|Benedicta Boccoli, 1998
Benedicta Boccoli Milan May 3rd 2015.JPG|Benedicta Boccoli, 2015
Ruud Lubbers

**Ruud Lubbers** (Kraeliengen (Rotterdam), 7 meie 1939 - Kraeliengen (Rotterdam), 14 feberwari 2018) was 'n Nederlands chrissen-democraotisch politicus. Van 1982 toet an 1994 was um minister-president van Nederland.

In 't kabinet-Den Uyl, wat regeerde van 1973 tot 1977, was um minister van Economische zaeken. 'Ie was eên van de jóngste ministers tot dan toe in Nederland. In die functie kreeg um te maeken mee tweê oliecrises. Kritiek kwam d'r op de levering van reactorvaeten an Zuud-Afrika.
In 't kabinet-Van Agt I nam um gin zitting, mae ging nae de Twidde Kaemer. Toe in 1978 Willem Aantjes es fractievoozitter mos oftreeje volgde Lubbers dezen op. 

Nae tweê vroeg gevalle kabinetten ging Dries van Agt in 1982 uut de politiek. 't CDA, wat de groôste partij was geworre, leverde wel weer de premier; dat wier Ruud Lubbers. 'Ie formeerde een kabinèt mee de VVD. 't Beleid van 't kabinet-Lubbers I stong in 't teken van umvangrieke bezuuneginge, omdat de staesschuld 'oôg was opgelope. In 1982 wier 't Akkoord vaan Wassenaer geslote, wat as 't begin van 't Poldermodel wor gezieje. 't Kabinet-Lubbers II, ok CDA en VVD, zette dit beleid deu. Dit kabinèt viel in 1989 deu actie van de VVD. Datzelfde jaer wier 't Kabinet-Lubbers III geformeerd, uut CDA en PvdA. Dit kabinet was nie populair. Nae het oftreden van Lubbers verloor 't CDA in 1994 20 zetele in de Twidde Kaemer.

Lubbers kreeg in de jaeren '90 een oôge functie bie de Verenigde Naâties in New York City, mae kreeg 'ier te maeken mie een anklacht vanwege vermeênde seksuele intimidâtie.

Um studeerde economie an d'n Erasmus Universiteit Rotterdam, was getrouwd en katteliek.

## Kabinet'n
* Kabinet-Lubbers I (1982-1986): CDA, VVD
* Kabinet-Lubbers II (1986-1989): CDA, VVD
* Kabinet-Lubbers III (1989-1994): CDA, PvdA

## Lienks nae buten
* Parlement.com
* Historiek
Fort Galle

**Fort Galle** is een voormaelig Nederlands fort in het tehenwoordihe Sri Lanka, en is eihenlijk het stadscentrum van de stad Galle.
Het eêste (vee kleinere) fort is gebouwd in 1588 deu de Portuhezen. In het jaer 1640 wor het fort deu Nederlanse troepen veroverd en anzienlijk verstevigd en uutgebouwd. De vesting 'eit een totale oppervlakte van 52 hectare. In 1775 wordt een nieuwe protestantse kerke in barokstijl gebouwd, de *Groote Kerk*. Het originele urgel van de kerke is nog aoltied anwezig. In 1796 komt het fort in Britse  'an en dat bluuft zo tot de onafankelijkeid van Sri Lanka in 1947.
Tijdens de zeêbeving van 2004 raekt het fort beschaedigd. Het fort 'eit nog een antal koloniale straetnamen mee Nederlandse inbreng, zoas de *Moorse Kramerstraat*, de *Zeeburgstraat*, *Middelpuntstraat* en de *Kerkstraat*. De ouwe poorte van de stad 'eit het waepen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie tussen twee leeuwenfihuren en daeronger het jaertal 1669. An de aore kant van de poorte is een Iengels waepen te ziejen.
Geronimo

**Geronimo**, (Arizona, 16 juni 1829 – Fort Sill, Oklahoma, 17 feberwari 1909) was een bekend indianen-opperhoofd uut de VS.
Um behoorde tot de Apache indianen. Um werd gebore'n als Goyaałé (wat um die geeuwt betekent). Wat uuteindelijk is verbasterd tot Geronimo. Um is verschillende keren ontsnapt uut 't reservaat in San Carlos.
Um werd beroemd door z'n verzet tehen Mexico en de VS.

## Biografieë
Apache is de verzamelnaem voor verschillende cultureel relevante Indianen. Oorspronkelijk uut ‘t zuudwesten van de VS. Geronimo werd gebore’n in New Mexico, wat  toen nog hoorde bie Mexico. Z’n grootvader (Mahko) was ’t opperhoofd van de Bedonkohe Apache.Um ao drie broers en vier zussen.
1530

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 5 november - Sint-Felixvloed in het strômhebied van de Westerschelde. Deze *Quade Saterdach* is wellicht de ernstigste overstrôming uut de Nederlandse heschiedenis. Schattingen loôpn op tot 100.000 doôden. Deer wè noe 't Verdroenke land van Zuud-Beveland is, verdwiene 18 durpen in de golleven. In de stad Reimerswaol verdrienke 404 parochies.

## Noôten
Zeca Pagodinho

**Zeca Pagodinho**, 'ebore as *Jessé Gomes da Silva Filho*, (Rio de Janeiro, 4 feberwari 1959) is 'n Breziliaense zanger en componist

## Discograofie
* 1983: *Camarão Que Dorme a Onda Leva*, mie Beth Carvalho - (RCA)
* 1986: *Zeca Pagodinho* - (RGE)
* 1987: *Patota de Cosme* - (RGE)
* 1988: *Jeito Moleque* - (RGE)
* 1989: *Boêmio Feliz* - (BMG)
* 1990: *Mania da Gente* - (BMG)
* 1991: *Pixote* - (BMG)
* 1992: *Um dos Poetas do Samba* - (BMG)
* 1993: *Alô, Mundo!* - (BMG)
* 1995: *Samba pras Moças* - (PolyGram)
* 1996: *Deixa Clarear* - (PolyGram)
* 1997: *Hoje é Dia de Festa* - (PolyGram)
* 1998: *Zeca Pagodinho* - (PolyGram)
* 1999: *Ao Vivo* - (Universal Music)
* 2000: *Água da Minha Sede* - (Universal Music)
* 2002: *Deixa a Vida Me Levar* - (Universal Music)
* 2003: *Acústico MTV - Zeca Pagodinho* - (Universal Music)
* 2005: *À Vera* - (Universal Music)
* 2007: *Acústico MTV - Zeca Pagodinho (vol. 2 - Gafieira)*
* 2007: *Zeca Pagodinho - Raridades* - (Som Livre)
* 2008: *Uma Prova de Amor* - (Universal Music)
* 2009: *Especial MTV - Uma Prova de Amor Ao Vivo* - (Universal Music)
* 2010: *Vida da Minha Vida* - (Universal Music)
* 2011: *Ao Vivo com os Amigos* - (Universal Music)
* 2012: *O Quintal do Pagodinho* - (Universal Music)
* 2013: *Multishow Ao Vivo: 30 Anos - Vida Que Segue* - (Universal Music)
* 2014: *Sambabook Zeca Pagodinho* - (Universal Music)
* 2015: *Ser Humano* - (Universal Music)
* 2016: *O Quintal do Pagodinho* - (Universal Music)
* 2019: *Mais Feliz* - (Universal Music)

## Lienks nae buten
* Discogs
* Eihe website
* Zeca Pagodinho op Dicionário Cravo Albin da Música Popular Brasileira
1532

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 2 november - Reimerswaol wor opnieuw zwaer getroffen deu een overstroôming. Het waeter stong acht voet 'oôg in de kerk. Zo 'oôg dat de eenden vogges de overleverieng niet eens deu de deur nae binnen konne zwemmen. Binnen de muren van de stad verdrienke tientallen mênsen. Het kloôster Paradisus Mariae, net buten de Noorderpoorte, wordt verwoest. Nae de vloed komt de stad zelfs op een eiland te liggen, nie meer verbonde mie Zuud-Beveland. De stad 'ao noe in feite gin achterland meer en verèrmde snel, omdat d'r noe weinig 'andel meer was.
1632

**** is 'n jaer.

## Gebeurtenisse
* Zonger daotum - In 1632 verkochten de Staeten van Zeêland de meêste restant'n van de 'uuzen en wallen van Reimerswaol. Dit briengt duuzend gul'n op. In juli 1632 vertrekke de leste burhers. De stad wor noe an de elemen'n overgelaeten.
Gerrit Hendrik Kersten

**Gerrit Hendrik (Henri) Kersten** (Deventer, 6 auhustus 1882 - Waerde, 6 september 1948) was een Nederlandse theoloog en doômenee van de Grifformeerde Gemeênten, mae ok politicus voe de Staetkundig Grifformeerde Partij (SGP). Deze partij is groôtendeels bie um in 1918 tot stand gekommen. Kersten was de voorman van de bevindelijk grifformeerden en 'eit in die krieng ok vandaeg de dag nog vee betekenis.

## Levensloôp
Nae een korte periode as ongerwiezer (1899-1902) begon um as doômenee in de Grifformeerde Gemeênte van Melis as oefenaer. Kersten was de drievende kracht achter het ontstaen van de Grifformeerde Gemeênten in 1907. In 1906 ging Kersten nae Rotterdam (1906-1912), laeter nae Iese (1912-1926) en van 1926 tot um z'n doôd in 1948 weer in Rotterdam (Boezemsingelkerke). 

## Bronnen/literatuur
* M. Golverdingen, *Ds. G.H. Kersten. Facetten van zijn leven en werk* (Amersfoort, 1971; 3e druk: Houten, 1993)
* P. van de Breevaart e.a., *De vereniging van 1907, de vereniging van de Ledeboeriaanse gemeenten en de Gereformeerde Gemeenten onder het Kruis* [= *Bibliotheek van de Kleine Kerkgeschiedenis* 1] (Houten, 1984)
* H. Florijn, J. Mastenbroek (red.), *Gerrit Hendrik Kersten, grenswachter en gids van de Gereformeerde Gemeenten* (1993; 3e druk: Kampen, 2008)
* G.H. Kersten, *Mijn standpunt toegelicht. Een korte uiteenzetting van mijn gedrag tijdens den oorlog in verband met het besluit der Zuiverings-Commissie tot mijn niet-toelating als lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal* (Rotterdam, 1945)

## Lienks nae buten
* Gergeminfo
* Parlement.com
* Dodenakkers
* Resources Huygens ING
* Dominees
Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch

**Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch**()
[ˌɬan.ˈvair.puɬ.ˌɡwɪn.ɡɘɬ.ɡo.ˌɡer.ɪ.ˌχwɪrn.ˌdro.buɬ.ˌɬan.tɘ.ˈsil.io.ˌɡo.ɡo.ˈɡoːχ] is 'n plekke in Wales, d'n naeme worre mistal af'ekort tot  Llanfairpwll. Llanfairpwll ei 3040 inweuners.
De naem van het durp is de langste pleknaeme in Europa. De naem betekent '*Parochie van d'n Eilehen Maria in't dal van de witte aezelaer bie de snelle stromieng en de parochie van Sint-Tysilio bie de rooie hrot*' op z'n Wels. 't Durp is in trek bie de toeristen, want d'r bin d'r vee die a 'n foto komme trek'n bie 't bord mee de pleknaeme op 't station.  

De naem bestaet sinds 1860, toen a de durpsraod 'n nieuwe pleknaeme wilde bedienkn zoda ze de langste pleknaeme in't langt konne kriehen. Vanouds êette de plekke heweun *Llanfair Pwllgwyngyll*, wat of ok a bekant nie uut te spreken is veu mênsen die a nie hewend bin van de stemloze, heaspireerde lateraole fricatief *ll* te maoken in udder eihe moerstaele, zoas d'n Iengelsen.

De naem van 't durp is de langste in hans Europa, en de derden langste in d'n êeln wereld, achter de volhende twêe.

* 1e plekke: Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit (163 letters), d'n officiële pleknaeme van Bangkok. In 't Thaise schrift eit de naeme mao 95 letters me, omdat in da schrift klienkers nie êender meetellen as medeklienkers.
* 2e plekke: Tetaumatawhakatangihangakoauaotamateaurehaeaturipukapihimaunga-horonukupokaiwhenuaakitanarahu (92 letters) in Nieuw-Zeêland.