open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Albert Einstein

**Albert Einstein** (Ulm, 14 maerte 1879 - Princeton, 18 april 1955) was nen Duuts-Zwitsers natuurkundige en uutvinder. Ie wor meesttieds ezieje as eee van de belangriekste natuurkundigen uut de geschiedenisse, naest Sir Isaac Newton. 

Einstein was vooral bekend van de beide rellativiteatstheoriejen: de spesjale rellativiteatstheorie uut 1905 en de algemene rellativiteatstheorie van 1915 en deeropvolgende joeren.

Hie kreeg de Nobelpries voh Natuurkunde in 1921 voh z'n verkloaring van 't foto-elektries effekt en ok z'n beschrieving van de Brownse beweging was 'n belangrieken deurbraek. Vadder heit um nog eschreven over kwantummechaniek, Statistiese Thermodynamiek, kosmologie, theorie over straeling (fotonen en de theorie achter de laser) en de veldentheorie.

om um te eren ao ze 'n eenheid in de fotochemie naer um eneemd; 'n Einstein. Een *einstein* is geliekweardig an 't Getal van Avogadro voh fotonen. 't Chemiese elemeant einsteinium is ok noar um 'enoemd en ok de Einsteinreenk in de staerrekunde en 't Einsteincoëffisjent in de optiek.

Albert Einstein wier in ne Joodse femilie 'eboren in 't Duutse Keizerriek. Deerna weunde um in Itâlië, Zwitserland en t toenmaelige Oostenriek-Honharije. In 1933, toe-a Adolf Hitler in Duutland an de macht kwam, verhuusde um nae de Vereênigde Staeten. In 1955 was 'n uut de tied.

## Lienks nae buten
* Britannica
Aristoteles

**Aristoteles**, Ouw-Grieks: Ἀριστοτέλης, Aristotélēs, (Stageira, 384 v.Chr. - Chalkis (Evia), 322 v.Chr.) was een Griekse filosoôf uut den oudeid.

Um was een leêrling van Plato.

## Lienks nae buten
* Cultureel Woordenboek
* Filosofie Magazine
* Britannica
Archeolohie

**Archeolohie** of **archeologie** is de weêtenschap om kennis te verzaemelen van de mens'eid ut 't verlee'n (van voh de tied van de geschreven bronnen) deur te zoeken naer overbliefsels.

## Zie ok
* Geschiedenisse
George Everest

**George Everest** (Gwernvale Manor (Wales), 4 juli 1790 - Londen, 1 december 1866) was een Brits heograef wenae de hoôgste berg op aerde vernoemd is, de 8.848 meter hoôge Mount Everest in Nepal, toe Brits-Indië.

## Lienks nae buten
* Britannica
Sigmund Freud

**Sigismund Schlomo Freud** (Freiberg (Moravië), 6 meie 1856 – Londen, 23 september 1939) was 'n neuroloog-psyholoog uut Oesteriek-Honharije.

## Lienks nae buten
* Cultureel Woordenboek
* Britannica
Charles Montesquieu

**Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu** (kasteel La Brède bie Bordeaux, 18 jannewari 1689 – Paries, 10 feberwari 1755) was een Frans filosoof. De tehenwoordige politieke inrichting van westerse democratieën is 'ebaoseerd op ideeën van um. Montesquieu wor beschouwd as een vaoder van de sociologie en as iemand van groôt belang voo de Verlichtieng.

Bekend is um van de drie'oek van Montesquieu, de verdeêling tussen de politieke, rechterlijke en uutvoerende macht.

## Lienks nae buten
* Britannica
Art Deco

**Art Deco** is 'n stroôming in de architectuur die voorà int behun van de 20e eêuw vreêd populair was.
Leonardo da Vinci

**Leonardo da Vinci** (Vinci, 15 april 1452 - Amboise, 2 meie 1519) was 'n beroemde architect, uutvinder, ingenieur, filosoof, natuurkundige, scheikundige, anatomist, beêldouwer, schriever, schilder, componist enz. uut de Florentijnse Republiek, tiejens de renaissance. Um wor 'ezieje ast schoolvòbeêld van 'n genie.

## Zie ok
* Lieste mee schilderiejen van Leonardo da Vinci

## Lienks nae buten
* Historiek
* Britannica
Vincent van Gogh

**Vincent Willem van Gogh** (Zundert, 30 maerte 1853 – Auvers-sur-Oise, 29 juli 1890) was een beroemde Nederlanse schilder.

## Trivia
In d'r jonge jaeren 'eit Jeanne-Louise Calment die in 1997 stierf as ouwste mens ooit op aerde Vincent van Gogh ontmoet, toe die een schildersdoek kwam kôpen in de stoffenwienkel van dr oom. Ze vond 'um "vies, slecht gekleêd en koppig". Bie de viering van de 100e sturfdag van Vincent van Gogh in 1990 wier d'r een uutgebreid interview mie Calment ge'ouwen.

## Noôten


## Lienks nae buten
* Cultureel Woordenboek
1896

**** is 'n jaer. 

## Gebeurtenisse
* Zonger daotum - In dit jaer komt de jeugdroman De ondergang van Reimerswaal uut, geschreven deu de Zeêuwse schriever Jacob Stamperius (1858-1936).
* 2 jannewari - As de Iengelse Doornkop in Zuud-Afrika bereiken, worre ulder opgewacht deu een Boerenleger mee zwaere artillerie. Jameson verlierst ongeveer dertig man.
* 4 jannewari - Utah treedt as 45e staet toe tot de Vereênigde Staeten. 
* 1 maerte - De Itâliaonen worre versloge in Abessynië (noe Ethiopië) bie Adua. De Itâliaoanse pohing Abessynië te veroveren mislukt deurdeu.

## Bouwwêrken

Hotel de l'europe 2.jpg|*Hotel de l'Europe*, Amsterdam, Willem Hamer jr.
Lutherse Kerk, Prins Hendrikstraat 1926 Documentnummer F18507.jpg|*Lutherse kerke*, Nijmegen, Derk Semmelink
Lucht'aeven Cam Ranh

**Luchtaeven Cam Ranh** (Vietnameês: *Sân bay Cam Ranh*) lig vlak bie den nasjonaole lucht'aeven Dong Hoi en lig bie Cam Ranh, in de provincie Khanh Hoa in Vietnam. De lucht'aeven is te bereiken deur middel van eên spoôrlien. De lucht'aeven is 'ebouwd deu 't Amerikaonse leger tiejes de Vietnamoôrlog in de jaeren '70. De landiengsbaene is naebie drie kilomeêter langk.
Jacob Cats

**Jacob Cats** (Brouwes'aeven, 10 november 1577 – D'n Aegt, 12 september 1660) was een dichter, jurist en politicus. Cats is ok bekend as Vaoder Cats.
 
Cats wier 'eboren as vierde kind vant gezin. Um z'n femilie was regentenfemilie uut Zeêland. Jacob Cats zat eêst op de Latiense school in Zurrikzeê en bezocht deernae de universiteite van Leiden. Hij promoveerde in Orléans en deed z'n eed as advocaot in D'n Aeg.

In 1603 wier um stadsadvocaot van Middelburg en op 29 meie 1605 trouwende um in de Nieuwe Kerke van Amsterdam mie de 26-jaerige Elisabeth van Valckenburg uut Antwerpen.

Rond 1612 hiew'um z'n eige bezit mie het bedieken van land in Zeêuws-Vlaonderen. Nae een antal jaer was'n groôtgrondbezitter 'eworren.

Van 30 oktober 1621 toet an 31 maerte 1623 was'n pensionaoris van Middelburg. Laeter was'n pensionaoris van Dordrecht van 1623 tot an 1636. Op 3 juli 1636 wier um benoemd as raedpensionaoris van 'Olland. Dat was'n toet an 1651.

Ie trok z'n eihe vromme nae de Munniken'of bie Grieps en lei z'n eihe toe op 't maeken van hedich'n. Op Zurgvliet in D'n Aeg gint'n uut de tied int huus dat nie as ambtsweuning van de minister-president in gebruuk is, het Catshuus. 

## Bibliografie
* 1593 - *Carmen in laudem doctissimi & eximij juvenis Iohannis Antonii Amstelrodamensis*
* 1595 - *Ode epithalamia in nuptias nobilissimi iuvenis Galeni van-der-Laen ac generosae virginis Franciscae ab Hemstede*
* 1598 - *Disputatio de actionibus, compilata quasi per Saturam ex. Tit. Inst. De Actionibus*
* 1618 - *Proteus* of *Sinne- en minnebeelden* (emblemataboek)
* 1620 - *Self-stryt*
* 1625 - *Houwelick* 
* 1632 - *Spiegel van den ouden en nieuwen tyt*
* 1637 - *Trou-ringh* (daarin het beroemde verhaal *Het Spaans heidinnetje*)
* 1655 - *Alle de wercken van Jacob Cats* (herdrukt in 1658 en 1665) 
* 1655 - *Koningklyke herderinne, Aspasia*
* 1656 - *Doodkiste voor den levendige*
* 1658 - *Ouderdom, buytenleven en hofgedachten op [[Zorgvliet (Den Haeg)|Sorghvliet]]*
* 1659 - *Twee- en tachtig-jarig leeven*

## Spreuk
:*Dickwijls siet men dat de sotten*
:*Met de wijse lieden spotten;*
:*Maer wie sich nae wijsheyt stelt,*
:*Laat de gecken ongequelt.*

## Lienks nae buten
* PZC
* Zeeuwse Ankers
Paerd

't **Paerd** (*Equus ferus caballus*) is 'n zoogdier uut de orde van onevenoevigen en de fermielje van paerdachtigen. 't Is de sind duzenden jaeren getemde variant van 't wilde paerd (*E. ferus*) wat-a vanouds op de steppen en aore vlaktes in Oôst-Europa en Centraol-Azië leefde. Toet vo kort wieren paeren om ulder kracht vo van aolles gebruuk: d'r wier op gereje, ze trokke de waegen en ze werkte bie d'n boer op 't land. D' opkomst van auto's en aore machines eit daer 'n ende an gemaekt. Vandaeg d'n dag oor d'r nog wè vee paerd gereje vo de sport, mae ze ore ok nog wè gebruukt bie de pliesie (dan klappe ze van *pliesie te paerd*). Vedders bin d'r 'n stik of wat tradities daerin paerden gebruukt ore; zo ei je in Zeêland 't straô-rieën en 't rienkrieën. 't Ras wat-an ze daevo gebruke 'eêt 't Zeêuws trekpaerd.

## Zie ok
* Springen (paerdesport)
Willibrordbiebel

De **Willibrordbiebel** is 'n versie van de Biebel. 't Is 'n Nederlandstaelihe Biebelvertaelienge van de Katholieke Biebelstichtienge (KBS). Ze wier in opdracht van de Roôms-katholieke Kerke geschreev'n ter vervangienge van de Petrus Canisiusvertaelienge.

't Nieuwe Testamant is as eêste vertaeld ewor'n, uut de Hriekse hrondtekst. De Willebrordvertaelienge bevat vèdder 't geheêle Ouwe Testamant, rechstreeks vertaeld uut de Hebreêuwse hrondtekst. De Biebelboek'n staen in de volgorde zoas hebrukelik binn'n de Roôms-katholieke traditie. De deuterocanonieke boek'n staen biehevolg verwerkt tuss'n de boek'n van 't Ouwe Testamant. De deuterocanonieke boek'n, die-a bie de protestant'n apocrief henoemd ore, bin vertaeld uut de Hriekse hrondtekst (Septuaginta). Dit is de hrondtekst vò dizze boek'n. Ok vò 't eênigste boek wivan men over 'n aenzienlik deêl (2/3) van 't Hebreeuwse origineel beschikt, De wiesheid van Jezus Sirach, gebruukt men dizze alleên vò de reconstructie van de tekst bie fout'n in de Hriekse 'andschrif'n.  

## Lienks nae buten
*Katholieke Biebelstichting
*Zoekmeuglekeid in de Willibrordvertaeling (1995) online 
*De Biebelboeken om te lezen in de Willibrordvertaeling (1995) online 
*De Biebel: 18 vertaelingen uut het Nederlands taelhebied
Olympische Speêl'n

D' **Olympische Speêl'n** bin 'n groôt sporthebeuren wa-a om de vier jaer wor 'ehouwen.

D'r bin zeumer- en winterspeêl'n.

Geêstelijk vaer is de Fransman Pierre de Coubertin.

## Zeumerspeêl'n

## Lienks nae buten
* Britannica
* Historiek
* Paries 2024, NOS
Gdańsk

**Gdańsk** is een haevenstad in Poôl'n. Int Duuts wor de stad ok we *Danzig* enoemd. In Gdańsk worre vee casco's emikt voo Zeêuwse Boômkorkotters. Die worre van Gdańsk nae Stellendam 'esleept om deer of'ebouwd te worren.
* Inweuners: 461 935 (2014) 
* Oppervlakte: 261,96 km²
Sinte Pier

**Sinte Pier** of **Sente Pier** (Nederlands: *Nieuwvliet*) is een durp, eihelek meer een gehucht in de gemeênte Sluus. Het durp ao 405 inweuners in 2023 en bestit uut twe deel'n: Durp en Bad.

Nieuwvliet, da verstaon ze ier eigelek nie. Da schien een keer een waotersnôôd gewist te en bie 't ouwe durp Sinte Pier. En dan moet 't nieuw gebouwd zien an de vliet. Sint Pier is bluven bestaon.

't Durp leit twi kilometer van zeê. Rond 1600 ontstong 'ier de eeste bebouwing. Naest de Hervormde kerke is er van de ouwe bebouwing nie vee meer over. De miste inweuners weune ier. Er is een kleine durpsschole. Bad leit drek an zeê. Ier bin vee campings en recreaotiepark'n te vin'n. 't Breeje zandstrange is de belangriekste trekker daevan netuurlek.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
* Webcam strange
* Zurgboerderieje Jodisintepier
Ramskapelle (Knokke-Heist)

**Ramskapelle** is een deêlgemeênte van 'Eist. D'r weune 838 mins'n (2021). Saomn mee Westkapelle, Oôstkerke en 'Eist zelf. Gefuseerde durpen mee een stikje zelfstandigeid en een burgemeêster. In aolle vier de durpen van 'Eist kieze ze die mee de kermesse. 

Bie krachtbal, vreêd populair in Vlaenderen, oor een bal van vier kilo deu twì ploegen over en weer gesmeten. 't Is leutig om nao te kiekn. Bie de grôte mensn ei je d'r die twintig meter smietn, mee zô'n bal. 
In Ramskapelle spele ze ook troumadam. 't Ei wè wat van 't Zeêuws-Vlaomse krulbollen: Dat is boln in gaotn gooin. Platte boln zien dadde en die moe je dan in een gat gooin vo puntn. En je èt oôk toptaofel. Dan neem je een toppe, doet er een koord rond'eene en zet dat in een taofel. Dan slao je die toppe af up de taofel en dao top je kegeltsjes mee omverre. 

Ramskapelle ei 'onderdvuuftig huuzen, mee een café in 't midden en de kerke d'r nest. Ramskapelle leit an de Riante Polderroute, een fietsroute daer as ze je bie de VVV van Sluus van aolles over kunne vertelle. En de deurgaende weg van Sluus nae Brugge is oôk nie verre weg. A je nae Westkapelle rechtsaf slaet richtieng 'Eist, rie je zò 't durp in. 


Ramskapelle - Sint-Vincentiuskerk 1.jpg|Sint-Vincentiuskerreke
Ramskapelle - Callantmolen 1.jpg|Callantmeule
Frans-Vlaonderen

**Frans-Vlaonderen** is een hebied int noôr'n van Frankriek. Ze praete d'r nog voo een klein deel een Nederlans dialect, Frans Vlaoms. *Frans-Vlaoms* is een taele die a zò vergemes vee op Zeêuws liekent, mae die a zò ‘ard achteruut gaet dat noe nog mae een percent of tieene van de mensen tussen Duunkerke en Riessel ’t proate kan. Nederlands kunne ze gunter in Frankriek nie. Ze praote enkelt ulder eige dialect. En Frans netuurlijk. Ze è oôk nooit Nederlands of Vlaoms lere leze of schrieve. Aolle geschreve communicatie is en was a sind meer as ‘onderdvuuftig jaer in ’t Frans.
12 auhustus

**12 auhustus** is d'n 224e of 225e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 2008 - Elisabeth Willeboordse 'ael brons in Pekieng op de Olympische Speêl'n deu in de verliezersfinaole te winnen van de veteraonse Driulis González, die-a a vuuf keêr ao meegedae en altoos 'n medalje gewonne ao.
Yvonne Wisse

**Yvonne Wisse** (Vlissienge, 6 juni 1982) is 'n Zeêuwse atlete.

## Ereliest
## Nederlanse kampioenschappen
### Outdoor

### Indoor

## Statistiek'n
### Persoonleke records
;Outdoor

;Indoor

### Prestaotieontwikkeling meerkamp
Slikplaote

**Slikplaote** (Nederlands: *Slijkplaat*) is een buurtschap in de gemeênte Sluus. Slikplaote bestit uit tweê straot'n. In Slikplaote bin 30 huzen, hierin weune 50 man (2020).

Toet an 28 december 2002 ao Slikplaote een eihe Roôms-Katholieke kerke. Dizze is voo 't lest gebruukt voe de begreafenisse van Emma Amelia Sijnesael-Geernaert (1908-2002). Naessen de kerke leit een kleine begraofplekke mee naomen as Sijnesael, Geernaert, Blaakman en Steijaert.

## Geschiedenisse
Slikplaote ontstong rond 1790 toe de slikken rond Dwòfdplaote wiere in'epolderd. De polder- en landerrebeiers kwamme uut het Meetjesland en het Land van Waos int tehenwoordige Belgie. Om dizze reden is Slikplaote evenas Nummer Jin katholiek eworren.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
Zeêuws trekpaerd

't **Zeêuws/Nederlands trekpaerd/ploegpaerd** is 'n koudbloejig paereras wat-a eêuwenlang in Nederland is gebruukt, voraol vo werk op 't land. 't Is daermee 't eênigste trekpaerenras wat-a je in dit land vinde kan, a bin aore rassen vroeger ok vo de ploeg gezet. Vandaeg d'n dag oor 't ras nog 't meêste mee Zeêland geassocieerd; daerom noeme ze 't dikkels *Zeêuws* trekpaerd.

## Geschiedenisse
't Zeêuwse trekpaerd trek vergemes vee op 't Bels trekpaerd en gaet ok vromme op 'n type paerd dat a in de middeleêuwen a gebruukt wier. 'n Stamboek is t'r sinds begin negentienden eêuwe.

Buten de landbouw wier 't ok as sleperspaerd gebruukt. Liek as bie aolle koudbloedpaeren stortte 't gebruuk nae d'n Oorlog glad in. In Zeêland 'ieuwe ze d'r an vast, omdat 't 'ier bie tradities as de straô (in Noordwelle) en 't rienkrieën (Walcheren) oor gebruukt.

## Butekante
't Is 'n middelgroôt paerd mee 'n schoft'oôgte van zò'n 1,60 meter. 't Lief is bonkig en gespierd, mee korte beênen en 'n vrie klein 'oôd. 't Gewicht leit in de regel tussen 750 en 1000 kilo. Vroeger deje ze de staert coupere, mae sind 2001 is dat in Nederland verboje.

## Karakter
't Zeêuwse trekpaerd stae bekend as 'n koele beêste die nie gauw schrikt. Wè bin ze 'n bitje koppig.

## Lienks nae buten
* 't Zeêuwse trekpaerd op Trekpaarden.eu
* Konienklijke Vereêniging 't Nederlands trekpaerd en d'n Haflinger
Burgsluus

**Burgsluus** (Nederlands: *Burghsluis*) is een g'ucht in de gemeênte Schouwen-Duveland an de Oôsterschelde, vlakbie de kering. De aev'n van Burgsluus is tehenwoordig in gebruuk deu de pleziervaert, mar was int verlee'n ok gebruukt voe de visserie en as wêrkaev'n voo Riekswaeterstaet.

Bie Burgsluus stit de Plompetoren, overbluufsel vant verdroenke durp Kouwekaerke.

## Lienks nae buten
* De Plompetoren
* Plaatsengids
Zwin

't **Zwin** is een ouwe zeeaerm die in de middeleêuwen van de kust nao Brugge liep. 't Ligt nu op 't grondgebied van de gemeênte Knokke-Heist.  't Zwin verzandege en de (klêne) zeilbootn kosten oogstes nog na Damme vaoren. Laoter was zelfs da nie mi meuglik en moestn z'anlegn in Sluus. Napoleon trok ne voart van Brugge noa Sluus: de Zwinvoart - e stikske liep zelfs dwis deur Damme. In den omtrek van da kanoal lopt er nog een beke, 't Zwintjen, en da volgt 't oude trace van 't Zwin voer een stik, wan 't Zwin ed 'em in de middeleêuwen ôok verschillende keêr'n verleid.

A't 'ard genoeg vriest, wordt er in de winter de Zwinsteed'ntocht 'eorganiseerd. 

D'ouwe naom voe 't Zwin is *Sincfala*.

## Lienks nae buten
* Officiële website van 't Zwin
The Voice of Holland

**The voice of Holland** (kortweig **TVOH**) is'n populaire talent'njachtserie op RTL 4.
De show behun in 2010 en is bedocht deu John de Mol en Roel van Velzen. Nae 't succes vant eeste seizoen wier 't format wereldwied verkocht. Er is ook een kinderversie genaamd The Voice Kids.

## Programmaformule
Het programma bestit uit vier verscheie fases: productieauditie, *blind audition*, *The Battles* en de liveprogramma's. De productieaudities worre nie gefilmd en 'ier worre alleên de goeie zangers geselecteerd. Bij *[[Idols]]*, *[[Popstars]]* en *[[X Factor (Nederland)|X Factor]]* worre kandidaoten vervolges nae de jury gestierd om deer auditie te doewen, mae bie *The voice of Holland* doe ulder een "blind audition". Die is vergeliekbaer mee de theaterrondes uut de aore talentenjachtshows. 

As aolle kandidaoten bin gewist komt de voggende ronde, "The Battles". Nae "The Battles" moô de overebleven kandidaoten ulder staende 'ouwen in de liveshows. De kandidaot'n worre gecoacht deu ulder coach en ziengen in overleg mee de coach een gekozen nummer. Het publiek tuus kan vervolges stemmen welke act voggens ulder nae uus moe. 

In de leste faose van de liveshows bin er dan nog tweê acts per coach over. Uutendelijk bepaelen de coaches saemen mee het publiek tuus welke act er weig moe. Zowè de coach as het publiek tuus ao saemen 50/50 weig te geven an stemmen. Vervoggens bluuft er per coach nog ééne act over die mee ulder vieren de strijd angaen in de finaole. 'Ier wor uutendelijk de winnaer mee behulp van televoting deu 't publiek tuus benoemd tot "The voice of Holland".

## Juryleden/coaches en winnaers
### Juryleden/coaches

### Winnaers

## Seizoenen
Overzicht van aole seizoenen, coaches en kandidaoten die de liveshows 'aelden. Dikgedrukte kandidaot is de winnaer.

## Priezen

## Zie ok
* The Voice Kids

## Noôten
Sinte Kruus

**Sinte Kruus** (Nederlands: *Sint Kruis*) is een durp in de gemeênte Sluus. Sinte Kruus leit an de Belse meête naebie Erreburg. D'r weunende 310 man in 2023. Van 1796 toet an 1 april 1941 was Sinte Krues een eihe gemeênte. Deerna wiert seame mee Djie bie Erreburg 'evoegd. Sinte Kruus ei jillemao’ hjin voebalclub.

De kerke ei een flienke toor'n, ok we de Peperbusse 'enoemd.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Loôperkappel

**Loôperkappel** (Nederlands: *Looperskapelle*) is een g'ucht in de gemeênte Schouwen-Duveland. Noe telt 't mae een stik of wat uuzen, vroeher wast een echt durp. D'r is nog we een begraefplekke. De naem ei betrekking op een kappelle'ie van de femilie Loôpers. De ouwste vermoldieng van de naem is uut 1324, as *Lopers Capelle*, 'oewe 't in 1280 nog wier vermold as *Capella*.

De kerke is in 1590 of'ebroke voo de omwalling van Brouwes'aeven. Loôperkappel was een eige gemeênte toet an 1813, toen 't mee Briepe en Klaoskinders wier toe'evoegd an de gemeênte Duvendieke. Van 1961 toet an 1997 behorende het toet de kleine gemeênte Middenschouwen.

## Waepen
Het waepen van Loôperkappel bevat in zulver een man van saobel. Het komt voo in de 17e eêuw  en wier op 31 juli 1817 in'esteld, toe-a de gemeênte al nie meer bestong.

## Noôten
 

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
Baoloek

**Baoloek** (Nederlands: *Baalhoek*) is eên g'ucht mie 50 inweuners (2020) in de gemeênte 'Ulst an de diek langs de Onte bie Kloôster. D'r staon 20 'uzen langs de Scheldeweg. In 1840 hao Baoloek 15 'uzen mee 73 inweuners. Baoloek ei bekend'eid kregen deu 't Baoloekkanaol da-a Antwerpen woe graov'n, dwars deu Zeêuws-Vlaondern. In 1967 al wier een voorstudie uutgevoerd nao de aanleg van dit kanaol. Het geplande kanaol zou de route van de Onte nao de Linkeroever bie Antwerpen een stik korte maoke. Ambras ei Baoloek bezongen int voggende nummer:

:Het is weer december, oog tied voor de jacht 
:Die duur nog maor inkele daogen 
:’n lekker kernien of n’n flinken fiezant 
:Want Bernard die kan al zoo zaogen 
:Wij gaommen naor Kloôster, de Linde bij Raos 
:D’n anderen dag vroeg naor Collot 
:Ik gao naor den oek van den diek bie Baoloek 
:Beklim die inco-og-ni-to 

:Zienkik de lichtjes van de schelde 
:En dienen boot mee zijnen naom 
:Ik ‘oop dattij n’n aos zal schieten 
:Of anders n’n fiezanten’aon 
:Zienkik de lichtjes van de schelde 
:Krij kik al kriebels in mijn maog 
:Op dien dijk daddis een pleksken 
:Vee schooner as da duf Den ‘Aog 

:En smiddags dan etem op Kloôster wa friet 
:En Willem gao wijer mee jaogen 
:Want smerrens dan aoitij allen maor gemist 
:Daorover viel snachts nie te klaogen 
:de Saeftinghe in, bij Magda een pint 
:onder den dijk list de Paol 
:nog even Walsôôrd'n, want Pabo ruim’ op 
:genieten doen wij maximaal 

:‘s Anderendaags trug naor Bea zijn ma 
:Natuurlijk mee boot Alexander 
:Een kom goeie jèrtsoep, een vette kreket 
:Die vind’ op da schip as geen ander 
:Maor kommend jaor dan zemmen weer trug 
:En Willem die schiet weer n’n aos 
:Ik gao naor mijn plek op den diek bie Baoloek 
:Bij de schaopen en achter de gaos 

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
Usdiek

**Usdiek** of **Usdijk** (Nederlands: *Hengstdijk*) is een durp in de gemeênte 'Ulst. In Zeêland boven de Onte zal de naem uutgesproke worre as* 'Engstdiek*. Het durp ao 685 inweuners in 2023. De diek waoran 't durp leit is in 1161 'emikt. Toet an 1936 was Usdiek een eige gemeênte. Tussen 1936 en 1970 mikte 't deel uut van de gemeênte Veugelwjerde; daorna van 'Ontenisse en nao 2003 van de gemeênte 'Ulst. De ouwste vurm van de naom Usdiek is *Hengisdic*. Via verscheie tussenvurmen as *Hainsdijc* en *Heijnxdijck* 'Heinsdijk', komt er pas nao 1700 voo 't eest een "t" in de naom voor. De naom vant durp ao dan ook gin betrekking op een hengst, mar op de diek van een persoôn die hein 'enoemd wier.

De Nederlandse wielrenners die deelnaomen an de Ronde van Frankriek in 1957 wiere nao terugkeer in Nederland 'ehuldigd in de tuun van de pastoor van Usdiek.

## Schôôn Usdiek
Ambras ziengt over Usdiek int voggende nummer:

:De wjereld ken veel schoone durpen 
:Ge gao d’aon die schoon ‘eid verbij 
:Mijn toekomst en eel mijn verleden 
:Daddis voor mijn durp in de rij 

:Schoon Usdiek, o mijn schoon Usdiek 
:Waor addet lot mij bringen zal 
:Voor mij gaoi gij toch bovenal 
:Schoon Usdiek, o mijn schoon Usdiek 
:Geen plek op de wjereld die liek 
:Op mijn schoon Usdiek 

:De Veugel, ou waaien en slooten 
:De blommen in ’t Puttinger land 
:Daor zit ‘k altmaor aon te dinken 
:Daor enk ik mijn art aon verpand 

:Ik ou van mijn uis en den toren 
:Men waaien, men land in het rond 
:Daor keuje de veugels alt ooren 
:’t Leven is ier eel gezond 
:Geen plek op de wjereld die liek 
:Op mijn schoon Usdiek 

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
* Usdiek en omheving
Rutten

**Rutten** is 'n durp in de provincie Flevoland, in de gemeênte Noôrdoôstpolder, 10 km ten noôr'n van Emmeloord. Rutten ao 1.700 inweuners (2023). De eêste bebouweing is van 1952. 't Is de mist noordeleke plekke van Flevoland, nie varde van 't Friese Lemmer. Een eindje van Rutten lopt de Rieksweg 6.

Rutten ao 2 schoôlen, 2 kêrreken, een kleine brandweêrkezerne, een industrieterein, een sportpark (voôrà voo de voebal) en een gymzaele. Ruttens schaesclub hiet STC Rutten en de voebalclub hiet RKO.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Ko de Lavoir

**Jacobus Johannes (Ko) de Lavoir** (Usnis, 14 jannewari 1898 - Aksel, 15 auhustus 2005) was vanof 21 juli 2004 de ouwste leêvende man van Nederland, naodat Joop Rosbach uut den tied ging. In totaol was um 1 jaor en 25 daogen de ouwste man van 't land.

De Lavoir kwam uut een femilie die al generaoties langk in Zeêuws-Vlaonderen woonde. Hij weunde een hortje in een kloòster in Sluuskille, wee um de tuun dee. Ok was um errebeier. De Lavoir, hao gin kinders en weunde toet z'n negentigste tuus. Um was een lief'ebber van sigaoren die-a 'n toet an't ende van z'n leven 'eroôkt. Op de leeftied van 107 jaor en 213 daog'n sturfde 'm. Zijn opvolger was Jan Voogt Pzn.

## Noôten
Marie-Cécile Moerdijk

**Marie-Cécile Moerdijk** (Siedurpe, 24 meie 1929) is een zangeres en schriefster.

## Biograofie
Moerdijk groeide op in Siedurpe. Laeter volgende ze mezieklessen in Amsterdam, Caracas en Wenen. Moerdijk zong in vrêêd vee stijlen. Hur zong volksliedjes in zowat veertig verscheie taelen, weeronger het uut Suudurpe ofkostige lied: De boer zijn uis es afgebrand, tes in den brand gebleven, / Den boer zijn wijf was op et land, de was es nie gesteven / 't Was in den vasten tijd, mijn zieleken was verblijd / Moar den boer den boer den boer ach irm.

Moerdijk mikte ok jaerenlangk een raodioprogramma. Ze schreef boeken en mikte hedichten. 

Tehenwoordig woônt Marie-Cécile Moerdijk in Lommel-Kolonie (België), alwaor ze benoemd is toet stadsdichteresse.

## Ongerscheidiengen
*Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
*De Gerrit den Braber Muzepries (2003)
*Chevalier des Arts (Frankriek)
*Sciences et Lettres (Frankriek)

## Discograofie
**Scheharezade / Ach Palnym palna / Unrem unrem / Lula / Kurikinga / Ach Modr...*. (EP) Philips 327 799 JF, 1965
**Midden in de winternacht*, (LP mee Haags Matrozenkoor o.l.v. Sipke de Jong) Imperial Sali 8015, 1970
**Kerstfeest op de Strijpe*. (LP) Mirasound SGLP 6208, 1981
**Liedjes van vroeger*. (LP) Decca 6412 105, 1972
**Thuis*. LP samen met Adrie Oosterling. Mirasound, 1985

## Bibliografie
**Vlamingen*. 1935
**Allerlande / Natuur*. Helmond, Helmond, 1980
**Allerlande / Verlangen*. Helmond, Helmond, 1980
**Allerlande / Liefde*. Helmond, Helmond, 1980
**Allerlande / Wiegeliedjes*. Helmond, Helmond, 1980
**Nederlandse kerstliedjes*. Helmond, Helmond, 1981
**De wereld is klein*. Weesp, Van Holkema & Warendorf, 1985
**Boven de Marie-Cécile Moerdijk*. Zeist, Studio Flantua, 1985
**Onder de linden. Het dorp waar ik geboren ben*. Bussum, Michon, 1987
**Zocht je mij*. Kampen, La Rivière & Voorhoeve, 1988
**Als jij me dat zou vragen*. Bussum, Michon, 1988
**Koormaatjes, voor en over koorifeeën en koornuiten*. Kampen, La Rivière & Voorhoeve, 1990
**De fiere fluiter*. Houten, Van Holkema & Warendorf, 1994
**Achter de lach*. Baarn, Fontein, 1995
**Vroumens aan het woord*. Hilversum, Van der Weij, 1997
**Toe, pak me dan..* Dordrecht, Liverse, 2006
**De Brem Ster*

Saomen mee aore:
**Simsalabim : oude en nieuwe liedjes om samen te zingen*. Den Haag, Kruseman's uitgeverij, 1969
**Hosse bosse teune*. Zutphen, De Walburg Pers, 1972
**Jan Pierewiet : een bundel met liedjes van overal*. Assen, Van Gorcum, 1972
**Welkom op de wereld*. Kampen, La Riviere & Voorhoeve, 1989
**Mijn hart is warm. Aforismen met een knipoog*. Bussum, Van Holkema & Warendorf, 1981
**Hoe komen toch de blaadjes aan de bomen ?*. Beesd, Heerlijkheid Mariënwaerdt, 2003

## Lienks nae buten
*Collectie liedbundels (M.C. Moerdijk), (1913) 1933 - 1972
*Internetgazet LOMMEL - Marie-Cécile Moerdijk eerste stadsdichter
*ZIN OP ZONDAG - Zin op Zondag
*De Gerrit den Braber Muzepries ''(foto's, 2008)''
*De Muzeprijs|Laureaoten
Noôrdoôstpolder

**Noôrdoôstpolder** is 'n polder en gemeênte in de provincie Flevoland mie 50.000 inweuners.

Mee een landoppervlak van 458 km² is de Noôrdoôstpolder de groôste gemeênte van Nederland. De oôdplekke is Emmeloord. Het voormaelige eiland Urk mikt gin deel uut van de gemeênte, het voormaelige eiland Schokland wel. De polder is in 1942 droôg 'eleid int kaeder van de Zuujerzeêwerken.

Aol in de Twidde Wereldoôrlog wier behunnen mee de bouw van boerderiejen, in eerste instantie dezelfde as in de Wieringermeer. Dizze sto voornaomelijk an de oôstkant van de Polder, meestà aat behun van een weg. Nae de oôrlog wazze stenen en messelaers nog schaers; voo 't eest wier gebruuk 'emikt van prefab betonelementen. In 1947 begon de uutgifte van grond. De nieuwe boeren wiere streng 'eselecteerd. Ulder kwamme voornaemelek uut Friesland, Noord-'Olland, en Zeêland (onger aore uut Walchren da-a in oktober 1944 deu de geallieerden onger waeter was 'ezet). Nae de waetersnoôd van 1953 kwamme d'r nog vee boeren van Schouwen-Duveland, Tole en Zuud-Beveland over.

Bie de inrichtieng van de polder ging ulder uut van één centraole plekke (Emmeloord), en stervurmige verbindiengswegen nae tien kleinere durpen. Bie het ontwerp van de Noôrdoôstpolder wier uut'ego van kernen op fietsofstand, mar de opkomst van de auto mikte dit tiejens de uutvoering al achterhaeld.

## Plekken en durpen in de gemeênte
De gemeênte Noôrdoôstpolder eit 12 plekken, weervan Emmeloord vardeweig de groôsten is. Nae Emmeloord is Marknesse het groost.

Antal inweuners per weunkern (mee 't jaer van anvang per durp), bie planning 'eprojecteerd, per 1 janawari 1985, en op 1 jannawari 2010:

## Literatuur
* : *Uitverkoren. De kolonisatie van de Noordoostpolder 1940-1960* (Zwolle 1987)

## Noôten
 

## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Onafankelijkeid

Mee **onafankelijk** wor bedoeld, dat een land of staet nie (meer) bestierd wor deu een aor land en volledig kan beslissen over um z'n binnenlanse en butenlanse politiek.

De staotus van onafankelijkeid wor internationaol bepaeld door erkenning deu aore staten. Alleên onafankelijke lan'n kunne volledig lid worre van de Verenigde Naoties, maor dat bin ulder nie verplicht. Er bin lan'n weevan de onafankelijkeid internationaol nie of amper wor erkend. Een vòbeeld is de Turkse Republiek van Noord-Cyprus, dat alleêne deu Turkije wor erkend. Staeten die deu gin ienkele aore staet erkend worre, bin bevobbeeld Somaoliland en Nagorno-Karabach.

Bekend bin onafankelijkeidsverklaoringen van verscheie lan'n, de ouwst bewaerd ebleven verklaering is die van Schotland de *Declaration of Arbroath* en de mist recente is die van Abchazië de *Onafankelijkeidsverklaoring van de Republiek van Abchazië*. Een aor vobeeld is de Declaration of Independence van de Vereênigde Staeten geschreven in 1776.

Rumer 'ezieje ka'j onafankelijkeid ok toepassen op persoônen en vereênigingen. 

## Noôten
Schokland

**Schokland** is een voormaelig eiland in de provincie Flevoland. Vroeher wast 'elegen in de Zuujerzeê. Tehenwoordig ist droôg 'eleid toe de Noôrdoôstpolder gereêd kwam in 1942. 't Stit op de werelderfgoedlieste van UNESCO.

Eeuwenlang wier 't eiland bedreigd deu sturmen en vloeden. Eiheluk vee meer as Urk, da-a een stevige keileembulte was. Schokland lag vee leager en wier mee wat paelen en planken tegen 't waeter beschermd. D'r lagge drie nederzettingen opt eiland, de Noorderbuurte (ok we Emmeloord), de Middenbuurte (ok we Ens) en de Zuujerbuurte. Op 1 maerte 1859 mikte burgemeêster Gerrit Jan Gillot op anplakborden bie 't gemeêntehuus van Schokland bekend dat de beweuners het eiland binnen vier maenden mosten verlaeten. Het eiland wier in dat jaer beweund deu 650 persoônen. 

De miste inweuners vertrokke nae Kamp'n of Vollenhove. Tot an de droôglegging wiert eiland beweund deu een vuurtorenwachter.

## Ienkele ciefers
* Lengte: 4 km
* Breêdte: 100 – 500 m
* Oppervlak: ca. 150 ha
* Inweuners: 5 (2023)

## Literature
* Schokland en omgeving, Leven met water, door Gerrit van Hezel en Aaldert Pol. Uitgave Stichting Matrijs, Utrecht, 2008.
* Schokland, de historie van een weerbarstig eiland, door dr. A.J. Geurts. Uitgeverij De Twaalfde Provincie, 1997.

## Lienks nae buten
* Schokland.nl
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Polandball

**Polandball** binne lan'n uut'ebeeld in de vurm van ballen. In de vurm van strips verschiene die op verscheie plekken op internet. 't is as gekkig'eid ontsto deu Poôlse internetgebruukers.
Elkerzeê

**Elkerzeê** (Nederlands: *Elkerzee*) is een g'ucht in de gemeênte Schouwen-Duveland. Noe telt 't mae tien uuzen, vroeher wast een echt durp. De kerke is in 1954 verplaest nae Schaerendieke. De plekke wor in 1156 vermeld as *Hildchereshe*. Die naem wier laeter *Elegarsee* en *Elcherzee* wa'a betrekking eit op het waeter van ene Hildcher of Helcker. Toet an 1961 wast zelfs nog een eihe gemeênte, weer Schaerendieke as g'ucht onger viel. In dat jaer is Elkerzeê op'ego in Middenschouwen, weer langzaem'an Schaerendieke de oôdplekke van 'eworren is.

## Waepen
Het waepen van Elkerzeê bevat in zulver tweê golvende baenen van azuur. Het komt voo in de 17e eêuw en wier op 31 juli 1817 in'esteld.

## Noôten
 

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
Lemmer

**Lemmer** (Fries: *De Lemmer*) is 'n plekke in Friesland. D'r weune ruum 10.000 man (2023). Lemmer leit voor een klein deel in de Noôrdoôstpolder, dit stuk was van de Noôrdoôstpolder gekocht door Lemsterland, de gemeênte van Lemmer dat mie Scharsterland en Gaesterland-Sloôten as De Friese Meren is saemengegaen. 'n Bekend gemael ist Woudagemael. Lemmer is 'n belangrieke waetersportplekke en de geboôrteplekke van turner Epke Zonderderland.

De plekke is 'elegen an de A6, die vanof Noord-'Olland nae Friesland lopt.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Arduin

**Arduin** is 'n Zeêuwse organisatie die-a zurg vo verstandelijk gehandicapten. Ze zurge voraol dan die lui 'aollef-zelfstandig weune kunne, en daenessens ok wat aorigs en nuttig om'anden è, zòdan ze nie in inrichtiengen weggestopt ore moete. D'r bin coaches in dienst die-an komme kieke 'oe of 't ulder gaet. Bie sommige bedrieven ore de cliënten van Arduin vo simpel sociaol werk ingezet. Vroeger weunde de cliënten in 'n gemeênschap an de Koukerksewegt, kortbie 't Toorenvliedtpark en T'r 'Oôge, mae noe zitte ze in 'uzen deu Middelburg en in (zurg)boerderieën.

## Lienks nae buten
* Webplekke van de organisatie
Truzement

**Truzement** (Nederlands: *Retranchement*) is 'n vestingdurp in de gemeênte Sluus. Truzement leit tuss'n 't Belse Knokke-Eist en Kezand. Het durpje ao mae 275 inweuners in 2023. *Retranchement* ist Franse woord voo *verschansing* in de vurm van een aerden walle zonger vaste vurm.

Bie de sturmvloed van 1682 zakkende een deel van 't Fort Oranje weig in 't Zwin en toe wier een dam an'eleid om 't fort te beschermen. Uut dizze *Boerendamme* ist durp Truzement ontstaon.

Toet an 1970 was Retranchement een eige gemeênte. In dat jaer wier het bie Sluus 'evoegd. Van 1995-2003 hoorde 't bie Sluus-Erreburg, daorna bie de groôte gemeênte Sluus.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
* Waernemingen van veugels in Truzement
Merjaen

**Merjaen** (Nederlands: *Moriaanshoofd*) is een g'ucht in de gemeênte Schouwen-Duveland. Noe telt 't mae een stik of wat uuzen, mae vee mensen komme d'r ielke dag langs. Merjaen leit an de Rieksweg 59 tussen Zurrikzeê en Sêêskerke. De meule van Merjaen stit pal an de wegt. Dizze meule komt uut 1886. 't Oort officieel bie Kerkwaerve. Bie meakoare sti d'r 20 uuzen mee 50 beweuners. Vroeher waster ok een wienkel en een schole, mar das al lank eleje. 

Ierbie citeren m'n een Ollanse geschiedschriever over de erkomst van de naeme: *Moriaanshoofd of kortweg “Merjaen” duidt vermoedelijk op een buitendijks gelegen of gelegen hebbende “nolle”, dat is een stenen of houten zeehoofd, tot land en dijkbescherming, die de naam droeg van “Moertjenshoofd”. Dit werd der gewoonte getrouw ingekort tot Moerjenshoofd en in het Schouws tot Merjaensood, of nog korter “Merjaen” en later in hoog-Hollands tot Moriaanshoofd opgesierd*.

## Volksverhaelen
Over Merjaen bin een antel volksverhaelen bekend die bin openomen in de *nationaole volksverhaelenbank*: De eesten gaet as vogt:

In m’n jonge jaeren woond’ik op Merjaen en di woonden toe twi mannen Toon Kloet en Job Kloet, broers.
Ze konne moeilijk lôôpe, want d’r voeten waere krom egroeid. Zō waere ze ebore, aollebeie.
Ze ao ’n Schouwse schute, di vaerde ze mee deur de vaerten. A se dan op bezoek nae femielje moste of ni de kèrke op Kerkwaerve, dan gienge ze ok mit de schute. Dan moste ze verbie ’n spulletje, di woonde Gert van Damme. Die z’n vrouwe stieng bekend as ’n ekse.
Op zekere keer vaerden ze verbie die ofstie. Die vrouwe stong op de kant van de vaert. Toe zei ze: “Passe julder mar op da je nie uut die schute vaole.” Ze zei niks ma vaerden zo gauw mogelik vaarder.
’n Endje vaarder viele ze uut de schute in de vaert. Ze glôôfden vast en zeker, dat die vrouwe dat edae ao.
Job Kloet ei nog ewoond bie Jaop van der Mêêt. Ie vertèlde, dat het di dikkels spookte. As ’n dan ’s aevens in de schure most weze, brandde d’er wel ‘s ’n lichje, ma ze zaege nooit gin mèns. 
Dat was ut spook.

Een aor verhael van Job Kloet git as vogt: Jobje Kloet woonde op Merjaen. Ie ao orlevoeten. Ie gieng op een aevond us deur “Oôsjeswegt”; ’t was donker.
Inêêns kwam ’n osse nast um lôôpe, een rooie osse. Wi die osse vandaene kwam wis Jobje nie, mar ie ao un stok bie z’n. Toe ie die osse wou wegjaege in naer die osse wou slae, zag ’n inêêns niks mi. Dien osse was zo mae inêêns weg.

## Noôten
 

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
Araobische Revolutie

De **revoluties in de Araobische wereld** (Araobisch الثورات العربية *ath-Thawraat al-'arabiyyah* 'de Arabische opstand'), ok we **Araobische Lente** 'enoemd, wazze een holf van revoluties, opstan'n en protesten in de Araobische wereld die-a behunnen op 18 december 2010 in Tunesië. Nie vee laeter wast ok onrustig in Ehypte, Libië en Jemen en vee aore lan'n.

As eerste mos de president van Tunesie 't veld ruume, nie vee laeter 'evolgt deu Mubarak van Ehypte in feberwari 2012. De protes'n opt Tahrirplein in Cairo wiere over de eêle weareld aedemloôs 'evolgt. Nie vee daernae kwam 't in Libië tot geweld. De oôsteleke stad Benghazi kwam in han'n van opstandelingen. Gadaffi greep arde in. Ie trok op nae Benghaozi, mae 't lukkende um nie de stad in te nemen. Deer mos overiges nog we de Naovo bie an de pas komme. Alverwege 't jaer trokke de opstandeliengen op nae Tripoli, mae Gadaffi bleek onvinbaer. Pas 't ende van 't jaer wier Gadaffi op'epakt en kwam ant geweld in Libië een ende. In de eerste en twidde helt van 2012 kwam Syrië in beeld. De burheroôrlog in dat land wier als mar bloediher. Assad weihert alleêne tot noe toe om te vertrekken. De opstandeliengen ao we groôte deêlen van 't land in han'n. In de aore lan'n kwam alles meer toe ruste.

In vee lan'n wiere in verkieziengen 'ehouwen, die vee 'ewonnen wiere deu de Moslimbroederschap, zoas in Ehypte, Lybië en Tunesië. Echt vee democraotischer wiere de lan'n nie. Vaek wiere ze vijandiger richting 't Wes'n en Israël, en de Araobische Lente wor deerom ok we de Araobische winter 'enoemd deu critici. Ehype bevobbeêld ao vrede 'esloten mee Israël, mae de Moslimbroederschap wast deer nie mie eêns. Ok de meerdereid van de bevolkieng nie, dus in die zin ister we spraoke van democraotie. 

Ongerstaende tabel geeft de ontwikkelieng van de maote van vrieheid an tussen 2010 en 2012. Dizze tabelle wor ielk jaer 'eplubiceerd deu *Freedom House* een Amerikaons ongerzoeksinstituut. Lan'n worren 'eclassificeerd as 'free, partly free of not free' (*vrie, gedeêltelek vrie of nie vrie*). 

## Noôten


## Lienks nae buten
* Onrust in de Arabische wereld, NOS Nieuws, 26 jannewari 2011
* Interview met prof. Sami Zemni over de protesten in de Arabische wereld, Vrede.be, 28 jannewari 2011
* Dossier Nu.nl
* Al Jazeera
* BBC News
Life with Boys

**Life with Boys** (Leêve mee jonges) is'n TV-serie uut Canada van YTV, bedocht deu Michael Poryes.
## Rollen
### Oôdrollen
* **Tess Foster** (Torri Webster) is de 14-jaerige oôdpersoôn. Ur weunt me alleene jongens in een uus en houd van worstele. Ur kan eel aerdig doewe tegen d'r broers, mar nie altied. Ze zit net as Allie, Sam en Gabe op Westfield High, weer ze deel uutmikt vant worstelteam.
* **Allie Brooks** (Madison Pettis) is Tess' beste vriendin, die oud van wienkele en meidediengen.
* **Gabriel 'Gabe' Foster** (Nathan McLeod), is de ouwste broer van Tess (16 jaer). Ie valt erg in de smaek bie meiden.
* **Samuel Joseph 'Sam' Foster** (Michael Murphy) is Tess' tweêlingbroer, al is da nie altoôs te merken. Ie is nie echt populair. Ie vindt Allie leuk mae ur ziet um niet zitten. Ie is slim en grappig vogges Tess.
* **Spencer Foster** (Jake Goodman) is de jongste van de Fosters (8 jaer). Gabe is um z'n idool en ie vraagt um soms om advies. Spencer is eel slim en zo kriegt um vaek z'n zin.
* **Jack David Foster** (Sandy Jobin-Bevans) is de vaoder van de vier kinders en is ok coach van de Wolfpack, het sportteam op Westfield High weer Tess bie zit.

### Vromme kommende bierollen
* **Oma Helen** (Judy Marshak) is de oma van Tess en d'r broers.
* **Andy Jacobs** (Austin MacDonald) zit bie Tess int worstelteam.
* **Kaylee** (Francesca Martin) is een rivaol van Tess.
* **Travis** (Alexander Conti) is een joôn op Westfield High die Tess en Sam nie mag.
* **Bobby Parelli** (John-Alan Slachta) is 'n worstelkampioen die tegen Tess mos' strieje vò de zulveren eland. Laeter wur um Allie d'r vriendje. 
* **Mr. Bennet** (Tyler Murree) is wiskundeleraer op Westfield High. Ook coacht um de wisketiers. 
* **Chloe** (Madison Scott) is de vriendin van Tess en Allie as ulder onenigeid ao.
* **Walter** ist honge'ie in uuze Foster.
Schwòndieke

**Schwòndieke** (Nederlands: *Schoondijke*) is een durp in de gemeênte Sluus mee 1.446 inweuners in 2023. In Zeêland boven de Onte zal de naem uutgesproke worre as *Schoôndieke*. Midden int durp komme twee oôdwegen bie mekaore. Dis al jaorn een centraol punt in West Zeêuws-Vlaonderen. Vroeher wast een plein van 50 bie 150 meter. Laoter is dat een rotonde 'eworren. In 2013 en 2014 wor d'r een rondweg rond durp 'eleid, as de nieuwe N61 klaor is.

Toet an 1970 wast durp een eihe gemeênte.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Midden-Oôsten

't **Midden-Oôsten** is een historische en politieke rehio in Noord-Afrika en Azië. De term wier populair rond 1900 in het Vereênigd Koninkriek.

De rehio is noe groôtendeels islamitisch, mar ok het chrissendom en het jodendom bin int Midden-Oôsten ontstaen. Toet an 1920 waere groôte deel'n in han'n van 't Ottomaonse Riek. Deernae wiere deêl'n in mandaot 'egeven an Iengeland en Frankriek. In 1948 ontstong de staet Israël. De Araobieren ao veêlal een bloedekel an Joden en verklaerende de staet de oôrlog. Die wonge ze nie, ok nie in 1956, 1967 en 1973.  

Tehenwoordig ist Midden-Oôsten een voe 't groôste deel een errum en onontwikkeld hebied mae we belangriek omdat het de meerdereid van de wereldwieje aerdolievoorraejen eit.

## Zie ok
* Araobische Liga
* Araobische Revolutie

## Lienks nae buten
* Britannica
* IsGeschiedenis
Fort Zeelandia (Guyana)

**Fort Zeêlandia** was een voormaelig fort (noe een ruïne) op het Forteiland in de Guyaonse rehio Essequibo Islands-West Demerara. Het eiland leit in de Essequiborivier ent fort dienende as verdedihing van de riviermonding. Het fort wier ebouwd in 1743 en oort daemee toet de ouwste bouwwêrken van Guyana.

Het kleine fort, deu Zeêuwen 'ebouwd, is vuuftien meter lang en twintig meter breêd. Er is een centraol deel omheven deu oôge muren mee in de oeken laege torens. Buuten het centraole deel is er nog een leêgere mure die het eêle fort omsluut. De vestingmure langs de rivierkante is emae in'estort. 

Het fort stit sins 15 november 1995 op de Weerelderfhoedlieste van de UNESCO.

## Zie ok
* Fort Zeelandia (Formosa)
* Fort Zeelandia (Surinaome)

## Lienks nae buten
*Webpagina op de site van UNESCO over Fort Zeêlandia
Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck

**Cornelis van Aerssen**, 'eer van Sommerdieck, Bommel, De Plaete, Spijck, (D'n Aegt, 20 auhustus 1637 - Paramaribo, 19 juli 1688) was een voormaelig kolonel der cavaolerie. Um was gouverneur van Surinaome van 28 november 1683 toet de dag weerop um wier vermoord. Van Aerssen was gelieerd an de *markies van Saint André Montbrun*, elegen an de voet van de Mont Ventoux, via z'n vrouwe, de dochter van een roemruchte Franse militair, Alexander du Puy.

## Persoônlijk
Cornelis trouwde te Paries op 1 juni 1664 mee Marguérite du Puy *markiezin van St. André Montbrun*. Ur stamde uut een protestantse femilie, ofkomstig uut Montbrun-les-Bains in de Dauphiné. Ze was de dochter van Alexander du Puy, markies van St. André Montbrun (1600-1673) en van Louise Madeleine de la Fin Salin, vrouwe van la Nocle (1609-1693).

Uut het 'uwelijk van Cornelis en Marguérite bin de volgende kinders eboren:
* Alexander van Aerssen *heer van Sommelsdijk en Spijck* (1668-1696).
* François van Aerssen *heer van Châtillon* en nae de doôd van um z'n broer Alexander in 1696 *eer van Sommelsdijk, de Plaat, Bommel en Spijck*
* Henriette Lucretia van Aerssen, 'eboren in D'n Aeg op 9 oktober 1678, hing in december 1700 in ongertrouw te Deventer en trouwende op 6 feberwari 1701 in D'n Aeg mee Vincent Gédéon de Henry *markies van Cheusses* eboren in La Rochelle rond 1664. Ie was luitenant-kolonel in Deense dienst en de zeune van Jacques de Henry de Cheusses en Renee de Lauzerée.

## Surinaome
Cornelis van Aerssen kocht op 21 meie 1683 voor 86.666 gulden, een derde deel in de Sociëteit van Surinaome. Um liet z'n eihe deu de aore deelhebbers - de West-Indische Compagnie en de stad Amsterdam - tot onbezoldigd gouverneur van Surinaome verkiezen. Cornelis scheepte z'n eihe op 3 september 1683 in op Texel en kwam op 24 november 1683 te Paramaribo aan. D'r weunden in die jaoren onheveer 1.200 blanken in Surinaome en in Paramaribo stonge nie meer as zestig uuzen. Van Aerssen stellende voo een *Politycke Raed* in te stellen van acht in plekke van tien kolonis'n en raekte al snel in conflict mee de raed. As Calvinist proberende um de zondagsrust in te voerene, mar kreeg kritiek van zowe de Joodse plantage-eigenaoren as vanuut Amsterdam. Toch eit um ok vee goeds edae voo de kolonie.

Op 19 juli 1688 wor um vermoord as muitende soldaoten meer held eise. Cornelis van Aerssen wier in 1689 begraeven in Sommerdiek.

## Noôten


## Bronn'n
* Knevel, P. (2001) Het Haagse Bureau: 17de-eeuwse ambtenaren tussen staatsbelang en eigenbelang.
* Meiden, G.W. van der (1986) Betwist bestuur. Een eeuw strijd om de macht in Suriname (1651-1753).
* Slot, E. (1990) Vijf gulden eeuwen. Momenten uit 500 jaar gemeentefinanciën.
* Oosthoek's Encyclopaedie (1917)
* Achtenveertig brieven door C. van Aerssen vanuit Suriname. In: De West-Indische Gids 1923-1926

## Lienks nae buten
* Wolbers over Van Aerssen van Sommelsdijck
* Nationaal Archief over de eerste predikanten in Suriname
* VIP's uit Suriname
* Robert Fruin over Cornelis van Aerssen
Almere

**Almere** is 'n gemeênte en stad in de provincie Flevoland mie 230.000 inweuners.

Almere is nie de oôdstad van deêze provincie, we de groôste stad en een van de kleinere gemeênten van Flevoland. De eeste anzet voe de bouw van Almere wier 'egeven op 30 september 1975 en de eeste weuninge wieren op'eleverd in november 1976. De stad wier toen nog bestierd deu het *[[Openbaor Lichaom Zuujeleke IJsselmeerpolders]] (Z.IJ.P.)*, mee een landdrost ant oôd.

## Gemeênteraed
De gemeênteraed van Almere bestit uut 39 zetels. Ieronger volgt de saemenstellieng van de gemeênteraed sins 2002:

¹ 2014-2022: Almere Partij/Ouderen Politiek Actief

## Burhemeêsters
Burhemeêsters van Almere.

## Bekende inweuners
* Bente Becker, politicus
* Raymond de Roon, politicus (raedslid)
* Franc Weerwind, amtenaer en politicus (burhemeêster)

## Noôten
 

## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
't Schutje

**'t Schutje** (Nederlands: *Nieuwerkerke Schutje*) is een g'ucht in de gemeênte Schouwen-Duveland. Noe telt 't mae een stik of wat uuzen, mae vroeher wast een echt durp. Biezonder is we dat de Zeêuwse naem vee meer wor gebruukt dan de Ollansen. 't Schutje valt onger Kerkwaerve.

De naem vant g'ucht wor voe 't eest vermold in 1298. Toet an 1813 was 'Schutje een eihe gemeênte, toe most bie Kerkwaerve. In de 18e eêuw wier de kerke of'ebroken en in 1820 d'n toren. In 1840 ao 't Schutje nog 26 uuzen en 140 inweuners, noe weunt d'r gin ond meê. De leste schoolmeêster was Jacob van der Have (1768-1838).

## Lienks nae buten
* Plaatsengids