open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fuut

}

De **fuut** (*Podiceps cristatus*) is 'n veugel uut de femielje van de futen (*Podicipedidae*). 't Is nae de zwaenenalsfuut de hroste veugel uut deze femielje. De fuut kom voe van Europa tot in Azië in China; vadder in Afrika en Oceanië. De hewone fuut is de talriekste futesoôrt in Europa.

## Kenmerk'n
De fuut is in zeumerkleêd onmiskenbaer. Ie ei dan een zwarte rik en nikke mie 'n witte buuk, voe'als en hezicht. Zen verlengde kopveêrn zien roôdbruun en ie ei een hroôte zwarte kuve. 't Oôhe is roôd. In winterkleêd zien zen kop, voe'als en buuk wit en ei 't een 'n brunihe rik, nikke en kopkappe. De snaevel is roôzeachtig. Juveniele veugels zien doenker mie zwartwitte streep'n op de kop en 'als in de lengte. 

De poôten van de fuut staen varre ni achter, kenmerk'nd voe 'n echte waeterveugel. Deur zen kleine vleuhels vlieg een bie hevaer nie weg, mè duuk 'n onder. De fuut is hoed estroômlijnd en ei stevihe poôten die aon deêls vurziene zien van zwemvliezen. Futen worn 59-73 cm.

## Broedhedrag
Futen zien beroemd vanwehe der spectaculaire balts, wat a hepaerd hi mie vee vertoôn. De ventjes en wuufjes vurmen à in de winter pèrtjes. Tiedens de balts till'n ze der eihen synhroon mie hestrekte bost en nikke op uut 't waeter mie waeterplant'n in der snaevel die aon ze mekaorn anbieën. Ierbie slaen ze ok bie der kopp'n een en weer. Ze bouwen een drievend nist wat a besti uut plant'nmaterjaol verankerd an stengels. 't Nist lig mistal verschoôl'n, mè soms ok op 'n opvall'nde plekke. Der worn 4 of 5 eiers eleid, die aon onheveêr 4 week'n worn bebroed. De kukens kunn'n helieke zwemm'n en liffen, ok tiedens 't duken, op de rik van der ouwers mee. Futen broeien in hroôte stilstaende waeters, mè soms ok in vievers en hrachen.

## Eetn

Futen eetn vurnaemelijk vis, mè eetn ierneffen ok kikkers, kikkervissen en waeterinsect'n.
Moernerieng

**Moernerieng** is 't ofhraeven van veenhrond (turf) voe de winnieng van zout. Bie 't woôrd *moer* wor 't veen of 't veenhebied bedoeld.

Moernerieng von vurral plekke in de provincies Zeêland en Noord-Braebant wir aon de veenhebied'n deurdrienkt waorn mie zeêwaeter. De darienk, de laehe veen die a zen eihen onder de zeêklei bevin, wier ofestook'n en verbrand in de zohenaemde zoutkeet'n om 't zout der uut te aeln. Dit d'r uut aeln van 't zout eêt selnerieng, ni zel, de naem voe verbrande darienk.

Nae de moernerieng onstoeng een typisch landschap mie allerlei hobbels en bobbels, wat a 'n hollebollig landschap wor enoemd. Vadder ieuwen ze an de moernerieng de zoekwehhetjes over; rechte wehhetjes in 't veenhebied wilangs an de mensen ten tiede an ze turf stoken kon steek'n in 'n patroôn.
Femielje (biologie)

Een **femielje** binn'n de biologie is 'n taxon of rang uut de taxonomie. Nae soôrt en heslacht is 't eên van de belangriekste taxons. Boven de rang van femielje sti die van de orde. Een femielje kan eên soôrt (zoa de femielje Ginkgoaceae allin Ginkgo biloba bevat), mè ok onderde soôrten bevatt'n.

Voebeêl'n van femieljes zien:
* Gaviidae
* Phasianidae
* Ramphastidae
* Trogonidae

## Zie ok
* Taxonomie
Beschermiengsstatus

De **beschermiengsstatus** van 'n bepaeld soôrt is 'n indicator die a de vatbaerheid anheef van een soôrt mie betrekkieng toet 't overleven. Ierbie wor ni verschill'nde factoorn ekeek'n, buvobbeld ni 't antal, de toe- of ofnaeme per jaer, de situaotie van de predatoorn en de maete wirin a de soôrt zen eihen kan voeplant'n.

De bekenste beschermiengsstatus waereldwied is die van de IUCN, mè ierneffen zien der nog vee verschill'nde aore beschermiengsliesen. De IUCN onderschei nehen hroepen:
* Uutesturven (EX); 
* Uutesturven in 't wild (EW); 
* Kritiek (mie uutsturven bedreigd) (CR); 
* Bedreigd (EN); 
* Kwetsbaer (VU); 
* Hevoelig (NT); 
* Van beschermieng afankelijk (CD) 
* Veilig (LC); 
* Onzeker (DD); 
* Nie heëvalueerd. 

## Zie ok
* IUCN
* Rooie Lieste
* Lieste van uutesturven beêsten
* Lazarus-taxon
Bosklauwier'n

De **bosklauwier'n** (*Malaconotidae*) zien een kleine femielje uut de orde van de zangveugels (*Passeriformes*). Vroeher wiern ze inedeêld bie de hewone klauwier'n (*Laniidae*), mè ze zien noe in een aparte femielje eplekt. 

Bosklauwier'n leven op 't Afrikaonse continent in hebied'n mie bossen en struken. Ze jaehen op insect'n vanof een takke as de klauwier'n, mè verschill'n ten opzichte van de klauwier'n deur der hekleurde uterlijk.

## Taxonomie
* Heslacht Dryoscopus
** Zanzibar-poeierdonsklauwier (Dryoscopus affinis)
** Anhola-poeierdonsklauwier (Dryoscopus angolensis)
** Poeierdonsklauwier (Dryoscopus cubla)
** Gambia-poeierdonsklauwier (Dryoscopus gambensis)
** Dwergpoeierdonsklauwier (Dryoscopus pringlii)
** Sabines poeierdonsklauwier (Dryoscopus sabini)
** Bospoeierdonsklauwier (Dryoscopus senegalensis)

* Heslacht Laniarius
** Ethiopische fiskaol (Laniarius aethiopicus)
** Gabelafiskaol (Laniarius amboimensis)
** Burchells fiskaol (Laniarius atrococcineus)
** Zwart-hele fiskaol (Laniarius atroflavus)
** Goudkapfiskaol (Laniarius barbarus)
** Moerasfiskaol (Laniarius bicolor)
** Oranjebostfiskaol (Laniarius brauni)
** Zwartkopfiskaol (Laniarius erythrogaster)
** Waeterfiskaol (Laniarius ferrugineus)
** Fülleborns fiskaol (Laniarius fuelleborni)
** Leikleurihe fiskaol (Laniarius funebris)
** Zwart'n fiskaol (Laniarius leucorhynchus)
** Buulobarde-fiskaol (Laniarius liberatus)
** Lühders fiskaol (Laniarius luehderi)
** Papyrusfiskaol (Laniarius mufumbiri)
** Bergfiskaol (Laniarius poensis)
** Roôdkuuffiskaol (Laniarius ruficeps)
** Turati's fiskaol (Laniarius turatii)

* Heslacht Malaconotus
** Uluguruklauwier (Malaconotus alius)
** Struukklauwier (Malaconotus blanchoti)
** Bloedklauwier (Malaconotus cruentus)
** Hladiatorklauwier (Malaconotus gladiator)
** Kupe-klauwier (Malaconotus kupensis)
** Asjanti-klauwier (Malaconotus lagdeni)
** Monteiro's klauwier (Malaconotus monteiri)

* Heslacht Nilaus
** Brubru-klauwier (Nilaus afer)

* Heslacht Rhodophoneus
** Roze klauwier (Rhodophoneus cruentus)

* Heslacht Tchagra
** Anchieta's tsjagra (Tchagra anchietae)
** Bruunkruuntsjagra (Tchagra australis)
** Somalische tsjagra (Tchagra jamesi)
** Kleine tsjagra (Tchagra minuta)
** Zwartkruuntsjagra (Tchagra senegala)
** Kaopse tsjagra (Tchagra tchagra)

* Heslacht Telophorus
** Hrieze bosklauwier (Telophorus bocagei)
** Doherty's bosklauwier (Telophorus dohertyi)
** Veekleurihe bosklauwier (Telophorus multicolor)
** Reichenows bosklauwier (Telophorus nigrifrons)
** Oliefhroene bosklauwier (Telophorus olivaceus)
** Vierkleurihe bosklauwier (Telophorus quadricolor)
** Oranje bosklauwier (Telophorus sulfureopectus)
** Bonte bosklauwier (Telophorus viridis)
** Bokmakierieklauwier (Telophorus zeylonus)
Madahaskar

**Madahaskar** (Merina: Repoblikan'i Madagasikara) is een land en eiland in Afrika in de Indischen Oceaon 't a hescheien wor deur de Straet Mozambique. 't Dichsbielihhende land op de kuste is ok Mozambique. Madahaskar is nae Hroenland, Nieuw-Hunea en Borneo 't hroste eiland en herberg deur zen ofelehen lihhieng vee endemische beêstesoôrten. Den oôdstad is Antananarivo. Tot 1960 wast een Franse kolonie.

Een bekende veuhel op Madahaskar is de Asitie.

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
Medellín

**Medellín** is 'n plêkke in Colombia. De stad wier op 3 maerte 1616 op'ericht deu Francisco Herrera y Campuzano onger de naem *Poblado de San Lorenzo* en is een van de groôste ste'en van Colombia. Op 2 november 1675 wier de naem van de stad veranderd in *Villa de Nuestra Señora de la Candelaria de Medellín*.

## Lienks nae buten
* Website gemeênte
Elisabeth Willeboordse

**Elisabeth Willeboordse** (Middelburg, 14 september 1978) is 'n Zeêuwse judoka. Ze kom uut in de klasse toet 63 kilo.

Willeboordse is 'n laetbloeister. D'r groôste succes was 't winnen van 't Europees Kampioenschap in 2005. 'n Jaer laeter kwam ze nie vedder as brons; ze wier uutgestuukt deu Sarah Clark uut Groôt-Brittannië, die-a 't toernooi goeng winne. In 2007 'aelde ze brons op 't Waereldkampioenschap. Tussendeu won ze verschillende waereldcup-tournooien. In 2008 stoeng ze in Pekieng op de Olympische Speêl'n. Daer 'aelde ze brons deu in de verliezersfinaole te winnen van de veteraonse Driulis González, die-a a vuuf keêr ao meegedae en altoos 'n medalje gewonne ao.

## Medailles
* Goud: 2005 Europees Kampioenschap (-63 kg), Rotterdam
* Brons: 2006 Europees Kampioenschap (-63 kg), Tampere
* Brons: 2007 Wereldkampioenschappen (-63 kg), Rio de Janeiro
* Brons: 2008 Olympische Spelen (-63 kg), Peking
* Zilver: 2009 Wereldkampioenschap (-63 kg), Rotterdam
* Goud: 2010 Europees Kampioenschap (-63 kg), Wenen

## Lienks nae buten
* Profiel op de webplekke van de Spelen 2008 (in 't Iengels)
Końskowola

**Końskowola** (IFA : [kɔɲskɔ'vɔla]) is een klein durp in Poôl'n mee een hoeie 2250 (2013) inweuners.

## Lienks nae buten
* www.konskowola.info.pl
Heêle zanger

}

De **heêle zanger** (*Dendroica petechia*) is een veugel uut de femielje van de Amerikaonse zangers (*Parulidae*). De heêle zanger broei in bieni ael Noôrd-Amerika en kom voe toet 't noôrn van Zuud-Amerika.

## Kenmerk'n
Heêle zangers èn een gouwen veêrnkleêd, wibie an op de bost van 't ventje kestanjebrune streep'n zitt'n. Bie de wuufjes zien deze streep'n vaeg of nie anwezig. Sommihe ondersoôrten èn ok roestkleurihe streep'n op de flank'n. De ondersoôrten die aon in de manhroôvebossen leven èn een kestanjehekleurde kroône op der kop. Bie aolle ondersoôrten is 't veêrnkleêd van 't wuufje vaeler. De bovenkant divan is heêlhroen toet oliefhroen. De snaevel is spits en hries. Heêle zangers worn, verschill'nd per ondersoôrt, 8 toet 18 centimeter.

## Eetn
Heêle zangers eetn overwehend insect'n, die aon ze in den vlucht of van 'n takke plukk'n. Ok eetn ze wè kleine vruchen as beiers.
Tole (eiland)

**Tole** (Ollans: *Tholen*) is een van d'n Zeêuwse (schier)eilanden. 't Vurmt met 't eilandje Flupland de gemeênte Tole. An d'n ooskant hrenst 't eiland Tole an Braebant. D'n belangriekste stad op 't eiland is 't stadje Tole. Aore belangrieke plekke bin Smerdiek, Schaerpenisse, Staevenisse, Ou-Vossemaer, Stalland en Poôfliet.

't Eiland telt 24.080 inweuners (2023) op 'n landoppervlakte van 121,82 km².

't Tools is 't Zeêuws van 't eiland Tole. In principe oor d'r 't dialect, of de dialecten, van eêl 't eiland mee bedoeld, maer 't kan ok slae op de tael van 't stadje Tole alleêne. 't Fluplands liek d'r vee op.

## Zie ok
* Lieste mee 'oôgste gebouwen op Tole

## Lienks nae buten
* AlleCijfers gemeênte Tole minus AlleCijfers wiek/eiland Flupland
* Panorama Landschap
Scheuteldoek

'n **Scheuteldoek** kan verwieze na 'n doek of na 'n Zeêuws-Vlaoms festival.

Int geval van 'n doek, ister jintjie waemee je veurwerpe kan schoonmaeke a je hesmost e. Ut wor veural hebruukt in de keuke.

Int andere geval ist 'n Zeêuws-Vlaoms muzifestival in Bresjies. In 2024 opgezet deu De Duts'n.

De leste kjir ston Ries de Vuyst mi z'n muzikale kornuutn d'r, Johnny O.K. kwam t'r wah versjies bring'n, De Krakers ehn d'r vo een schwon fjistjie gezurgd, en fassef ehn De Duts'n d'r oek wah lappn op geheevn.

D'r hoan heruchtn in de Zjeeuwse polders da 't 29 mèrte 2025 wee fjistje zah zin.
Ternisse

**Ternisse** (Nederlands: *Nisse*) is 'n plekke en 'n voormaelige gemeênte (toet an 1979) in de gemeênte Bossele in de Nederlandse provicie Zeêland. Ut durp is helegen in het zuudelijk hedeelte van de Zak van Zuud-Beveland. Ut durp ei 600 inweuners (2023). In 't durp is nog een vaete, vroeger een drinkplekke voor beês'n.

Bie Ternisse leit de D'n Ouwe Kaemersediek, een 'erdenkingsdiek voo kinders die an een stofwisselingsziekte bin overleên. Engel Reinhoudt eit ier een liedje van gemaekt, mie de naem; *Drie lindebômen langs d’n diek*.

Een van de meêst karakteristieke aspecten van Ternisse is het groôte rechtoekige durpsplein mie an de zuudkant de kèrk en toren uut de 15de en 16de eêuw. De schole is lang 'ongerdeel' van de kèrk gewist en had een gebouw tegen de kèrk. In 1856 is op het durpsplein een aparte schole gebouwd. Tot 1966 stong 'ier de schole. 

De tehenwoordige schole an de Diaconielaan wier in 1965 geopend. Eind jaeren '90 vong uutbreiding plaes an de zuudkant van Ternisse. De leste nieuwbouw is in 2012 gestart en wordt de *Heerlijckheid van Nisse* genoemd.

## Zie ook
* Meidoornloop

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
* 't Dorpsuus op Zeelandnet
Finland

**Finland** is ìn van de Scandinavische lan'n in Noôrd-Europa. Ut land eet officieel Rippebliek Finland en den oôdstad van Finland is Helsinki. Aore belangrieke plekk'n bin Oulu, Lahti, Kuopio en Jyväskylä. Ut land is helegen tussen Rusland en Zweden. Ten zuuden van Finland gescheie deur de Finse golf ligt Estland. 

Finland wor ok we 't land van de duuzend meere henoemd, me in werkelijkhied bin dr onheveer 188.000 meren. 't hroste meer is 't Saimeer. In't zuudoosten lihhen ontelbaer vee meren as huvulg van den iestijd die a de beudum ier a uutheschuurd. 

't land is een democratiesche rippebliek mie 'n hekozen president. 't presidentschap in Finland duur zoon 6 joar plus een eventuele herverkiezing. Da betekend dat a nie meugelijk is meer dan 12 joare president te weeze.

Finland a zoon 3,7 miljoen heeteluchtbaden. Die bin uuthevond'n in Finland ten tijde van de strenge winters. Laeter beweerde Zweee dat a hulder zelluf d'n heteluchtbade adden uutevond'n, maer da komt deurda toen a 't heteluchtbad wier uutevonden Finland in handen was van Zweee.

Finland is sins 1995 lid van d' Europeêse Unie sins 2023 ok van de NAVO.

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
* Europese Unie
* Historiek
Zweden

**Zweden** of **Koninkriek Zweden** (Zweeds: *Konungariket Sverige*) is een koninkriek in Noôrd-Europa mee een hoeie tien meljoen inweuners. 't Is gelegen in Scandinavië. De'n uudige koning is Kârel XVI Gustaaf. De'n ôofdstad is Stockholm, de twidde stad is Göteborg, den dorden Malmö. Uuteraerd is de meest 'esproken taele ut Zweeds.
 
Zweden beslit de oôsteleke helt van 't Scandinavisch schiereiland in grens in 't west'n an Noorwegen en in 't oôst'n an Finland. Naer 't zuujen komt 'land tot verbie de 55e breedtegraad, 't heit een kleiner andeel in de arctische gebieden van Noord-Scandinavië dan z'n beie buurlan'n. In 't zuujen wor't deur een smalle zeêstraete van Denemarken 'escheie. De ofstand van 't noor'n nae 't zuujen bedraegt 1.572 kilometer. De groôste breedte is ongeveer 500 kilometer.

Zweden is een ontzettend riek land en loopt wereldwied voorop mee vee zaeken as internetansluutingen, vrouwenrechten enz. De leste jaeren binne d'r wel wat problemen mee immigranten, zoas in Malmö. Zweden is mee Denemarken verbonde door middel van een brugge.

Zweden is sins 1995 lid van d' Europeêse Unie sins 2024 ok van de NAVO.

## Zie oak
* Kârel XVI Gustaaf
* Victoria van Zweden
* Carolus Linnaeus

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
* Europese Unie
* Historiek


Moose-Gustav.jpg|Een eland in 't elandenpark Grönåsen
Tarfala.jpg|Vlakbie de Kebnekaise in Lapland
Gamla Stan swe.jpg|Zicht op *Gamla Stan* in Stockholm
Zweden.jpg|Meer bie de kust in Midden-Zweden
Sweden from cia.png|Kaerte
Kârel XVI Gustaaf

**Kârel XVI Gustaaf** (1946) is sins 19 september 1973 konieng van Zweden.

## Gezin
Kârel Gustaaf is het vuufde kind en de ênige zôon van prins Gustaaf Adolf en z'n wuuf Sibylla van Saksen-Coburg en Gotha. Ie eit vier zusters: Margarêtha (1934) , Birhitta (1937), Dêsirêe (1938) en Kristina (1943). Karel Gustaaf is een volle neef van de Deense kôningin Margaretha II. 
Ze n'è vier kinder'n:
Prinses Victoria,
Prins Karel Filip en
Prinses Madeleine.

## Verplihtienge
Kârel Gustaaf eit een ceremôniële taak, maer moe wè staesbezoeken afleggen.
Nederlandse gemeênte

De **gemeênte/hemeênte** is d'n derde bestierslaeg in 't **[[Nederland]]se** staetsbestel en komt nae de Rieksover'eid en de provincies.

De gemeênten worn bestierd deu raedsleden, wetouwers en de burhemeêster.

De bestuurlieke orhanisasie van de gemeênte en eur taken en bevoegdeden bin vastgeleid in de Gemeêntewet.

Sins 1 jannewari 2023 binne d'r 345 gemeênten in Nederland: 342 in 't Europeêse deel plus 3 biezondere gemeênten in Noôrd-Amerika: Bonaire, Saba en Sint Eustatius (Caribisch Nederland).

## Zie ok
* Gemeênte
* Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland
* Lieste van Nederlandse gemeênten vo aole Nederlandse gemeênten
* Nederlandse provincie

## Lienks nae buten
* Parlement.com
* Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)
* Nederlandse Vereniging voor Raadsleden
* Wethoudersvereniging
* Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB)
* Stichting Behoud van 't Oud
* Binnenlands Bestuur
Greunienge (gemeênte)

**Greunienge** is 'n gemeênte in en d'n oôdstad van de gelieknaemige provincie. De plekke wor in de provinsie ok we kortweg anheduud mie *Stad*.

De gemeênte ei 244.000 inweuners, de stad 212.000 en is daermee een van d'n hroste tien plekken in Nederland. 't is een plekke mie eel hevarieerde handel en industrie. In Greunienge zit ok 'n universiteit enaemd Rieksuniversiteit Greunienge. Vadder ei Greunienge 'n 'oôgeschole die a Hanze'oôgeschole enoemd wier. D'n Rieksuniversiteit en d'n Hanze'oôgeschole e saomen ruum 45.000 studenten.

Greunienge is in 1969 vergroôt mie de gemeênten Oôgkerke en Noorddiek, in 2017 mie 'n deêl van de voormaelige gemeênte Slochteren en in 2019 mie de gemeênten Haren en Ten Boer.

## Bekende inweuners
* Dirk de Geer, journalist en politicus (premier)
* Andries Heidema, amtenaer en politicus
* Roelien Kamminga, amtenaer en politicus (burhemeêster)
* Attje Kuiken, politicus
* René Paas, bestierder en politicus (wetouwer)
* Peter Rehwinkel, rechsheleêrde en politicus (burhemeêster)
* Diederik Samsom, activist en politicus
* Koen Schuiling, politicus (wetouwer, burhemeêster)
* Kars Veling, bestierder en politicus

## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Royan

***Royan*** is 'n hemeênte in 't Franse departement Charente-Maritime (rehio Poitou-Charentes) en 't teln in 1999 17 102 inweuners. De plekke maekt deêl uut van 't arrondissement Rochefort. Royan ei een oppervlakte van 19,30 km2 en een bevolkiengsdichteid van 886 inweuners per km2.


Port_Royan.jpg
Rue_Gambetta.jpg

Esplanade de Royan - geograph.org.uk - 1330760.jpg
Royan, Charente-Maritime, Fr, Promenade boulevard Briand.jpg
GeenStijl

**GeenStijl** (in't zeeuws, Hinstiel) is n Nederlandstaólige weblog ophericht in april 2003. In april 2004 wer GeenStijl opheheven. In de zeumer van 2004 maekte GeenStijl een erstart. 't weblog is onderhebracht bie online uuthever 'News Media', die a ook aore sites beeert (zoas SpitsNieuws en Dumpert), en uust in Pand Noord in Amsterdam. D't werken onheveer vuuftien mensen. Sinds begin 2008 is GeenStijl volledig eihendom van de uutheverie D'n Telegraaf; al sins maart 2006 a den uuthever een belang van 40% in 't weblog. De redactionele onafankeliekheid van GeenStijl zien vasteleid in een overeenkomst mie Den Telegraaf.
Bløf

**Bløf** is 'n Zeêuwse popband uut Middelburg. Ze bestaet uut Paskal Jakobsen (zank, gitaor), Peter Slager (basgitaor), Bas Kennis (toesen) en Norman Bonink (drums). De band wier in 1992 opgericht en in 1998 beroem mee *Liefs uit [[Londen]]*. Vanaf dien tied eien ze veele hits gescoore. In't 't jaer 2001 gieng drummer Chris Gotte dood deu 'n vekeersongeluk. Ie wier toen vervangen deu Norman Bonink. 

Sins 2006 organiseêre ze ieder jaere 'n Zeêuws festival mee d'n naem *Concert at Sea*. 

## Discograofie
### Albums

### Live albums

### Singels

## Noôten


## Lienks nae buten
* Website
* BLØF-forum
* Lijst van programma's ien 't archief van het Neerlands Instituut veu Beeld 'n Geluud
Bolus

'n **Bolus** (ok soms we jikkemien enoemd) is 'n Zeêuws zoet streêkgerecht. Bolussen worren ebakken van een soôrt broôddig dat a in 'n sliert in een spiraolvorm wor operold en mie suukerstroôp en kaneêl bewerkt. Vee bakkers vurmen d'n bolus nae eihen inzicht. Ze worre vaek bie d'n koffie enuttigd, waerbie de (vlakkere) onderkant meêstal mie wa beuter besmeêr wor.

## Geschiedenis
D'n bolus wier a tiedens de eêsten helft van de zeventiende eêuw veur 't eêst in Zeêland ebakken deur de bakkers van d'n Sefardiem. 'N joôdse begraafplekke in Middelburg erinnert nog an dezen Portugese joôdse emeênschap, die toen in Zeêland leefde. 'T waere de joôdse bakkers toe toen 't fundament legden voe de nu beroemde zeêuwsen bolussen.
De laetere zeêuwsen bakkers e de kunst van 't bakken van 'n hoeie, zeêr smaekelike bolus, waarveur soms stoômovens wor'n ebruukt om 't kaneêlhebak mals te houden, biena tot a in d'n perfectie opevoerd.
D'n moderne bolus is deur de Zeêuwen van heneratie op heneratie veredeld en dirom is't 'n echt Zeêuws product.

## Lienks nae buten
* Bolusdiskussie
* Bakkerij verstuurt bolussen
Koniengsfezante

}

De **koniengsfezante** (*Syrmaticus reevesii*) is 'n veugel uut de femielje van de fezant'n (*Phasianidae*) die a oôrsproenkelijk voekwam in de berhen van Min'n- en Noôrd-China. Ze zien heïntroduceerd in ienkele Europese lan'n wironder Frankriek en Hroôt-Brittanië. Den koniengsfezante leef in bossen toet zoôn 2000 meter oôgte.

## Kenmerk'n
't Ventje ei een zeêr lange stert die a toet 1,80 meter lange kan worn en is in zen heheêl hrotter dan 't wuufje. Zen veêrn zien houdheêl mie zwarte topp'n. De vleuhels zien roestbruun mie wit en zwart. De lange stert is bruun en wit hebandeêrd, de kop is wit mie een brune band voe de oôhen. 't 'Ennetje ei een doenkerbrune rik mie zwarte veêrpunt'n, en okerkleurihe, roôdbruun hevlekte onderdeêl'n. De kop is lichbruun mie 'n doenkere kappe.

## Broeien
't 'Aentje is polyhaom: saemen mie drie wuufjes bezet 'n een eihen territorium. De 'ennetjes lèn 7 toet 15 eiers, die aon in 24 toet 25 daehen worn uutebroeid.
Annajacobapolder

**Annajacobapolder / Anna Jacobapolder** is een durp in op 't vroegere eiland Flupland in de gemeênte Tole. 't Durp ei 240 inweuners (2023) en was vroeger voornaemelijk bekend van 't veêr oôr de Krammer nae Schouwen-Duveland, 't pontje Annajacobapolder-Ziepe. Naedat de Flupsdam gebouwd is, vaert 't veer nie meer.

In 't durp is een griffermeerde kerke te vinden.

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Zoetelande

**Zoetelande** (Nederlands: *Zoutelande*) is 'n durp in de gemeênte Ter Veere. Op 1 jannewari 2023 oat et 1.630 inweuners. Het leit tussen Disoek en Waschappel in. Vroeger was Zoetelande voornaemelijk een boerendurp, en was de landbouw de voornaemste economische activiteit. Van lieverleé is da karakter veranderd vanwege den introductie van badhasten rond midden 19e eeuw.

## Bekende inweuners
* Nicole Geeloed, schaesster
* Ad Kaland, politicus
* Ad Koppejan, politicus

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
* Toeristensite van Zoetelande


Zoutelande-Promenade-Sonnenuntergang-Crop.jpg|Zunsongerhang in Zoetelande
Zoutelande kerk noordzijde 4150290.JPG|De 'ervormde kerke van Zoetelande
Zoutelande 1865.gif|Kaerte van 1865
Vught

**Vught** is 'n gemeênte en plekke in de provincie Noord-Braebant. De gemeente ei 32.000 inweuners, de plekke 26.000.

Vught is in 2021 vergroôt mit de plekke Helvoirt.

## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Ambras

**Ambras** komt uut 't Land van 'Ulst. 't Kwartet da veural oude liedjes ziengt, startte in 1981. Piet Scheerders (voormalig onderwiezer in Westdorpe) dukelt het liedmateriaal op allerlei plekken op. Ok worden oude Nederlandse liedjes of versjes uut een aore streek deur de groep omgezet in 't Zeêuws-Vlaoms. De eerste LP van Ambras wier heproduceerd deur Piet Brakman.
De groep bestaot al vanof 't begun uut Hans van Bellen (gitaar en zang), Rob van Bellen (viool), Jos Neve (accordeon, bas en zang) en Piet Scheerders (gitaar en zang). Scheerders speelde en zong ok in 't Duo Ellende in 1981.
Ambras treedt vaok op als begeleidingsgroep van Engel Reinhoudt. Met Miel de Piel bereikte Ambras de twaolfde plekke in de Zeeuwse Top-40 van 2007.

## Van Verre gekomen
* Zijj’geboren op Desnis
* of komde gij van de Kijkuit,
* opgegroeid op Tivoli
* en naor ’t school op Groenendijk.
* Komde van de Graauw, ’t Zeedurp of van Oek'nbos,
* om ier naor Ambras te kijken; wij brann'm los.

* Jao, ze komm’n van Usdijk
* En van de Kraoi en zelfs van 't Steen
* van D'n Bos en Raopenburg;
* van 't Patrijsken zienk’r één.
* Ôôk van Rôôzenberg en van Bal'oek en daor De Paol
* En uit ’t land van Klôôster kommen wij allemaol 

En gaoi strek weer t'rug naor Ulst
of naor Lamswjèrde; 't Eilug Land.
Stao d’ouw uis op Ruspad
of moej naor d'Elft of naor 't Zand
Deenk nog even t’rug aon deze aoved oe da’t was,
meej die liekes en da schôône spel van Ambras.

## Discograofie
LP's:
*Van verre gekomen (Stichting Ambras, AM 88-2, 1988)
*Op 't randje (Stichting Ambras, 1990)

CD-single met Engel Reinhoudt:
*Vremd volk / Miel de Piel (Open Stal 0796, 1996)

CD's:
*'t Wier tijd (Stichting Ambras STAM 96.10.05-1, 1996)
*Hé ja, dat ken ik (Stichting Ambras STAM 970402, 1997)
*'k Èn beet...! (Stichting Ambras STAM CD/29.9.00, 2000)

CD's samen met Engel Reinhoudt:
*Een bolus bie de koffie (Eigen uitgave, GZGR 9210002, 1992)
*Bel-bel 't is toch vrêêd (Eigen uitgave, CD 961003, 1996)
*Gewoon (Eigen uitgave, GZGR 21405, 2002)

DVD's:
*25 Jaar Ambras (eigen uitgave, 2008)

## Lienks nae buten
*Ambras
Bulharije

**Bulharije / Bulgarije** (Bulhaers: България), officieêl: *Rippebliek Bulharije*, is een land in Zuudoôst-Europa mie 6,4 meljoen inweuners (2024) op een oppervlakte van 111 duuzend km² (58 inw./km²). Den 'oôdstad is Sofia.

Bulharije liet int oôssen an den Zwarte Zeê. 

Den Donau vormt groôtendeêls den noôrdgrens mie Roemenië.

't Zuudwessen is erg bergachtig. 'Oôgste berg is den Musala (2925 meter).

Bulharije grenst int wessen an Servië en Noôrd-Macedonië, int zuuden an Griek'nland en int zuudoôsten an Turkije.

Den bevolkieng bestaet uut 86% Bulharen, 8,5% Turken en 4,5% Roma (2021).

65% van de inweuners is chrissen (meêsten Bulhaers-Orthodox) en 10% moslim (2021).

Bulharije is sins 2004 lid van den NAVO en sins 2007 ok van den Europeêse Unie.

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
* Europese Unie
* Historiek


Plovdiv view.jpg|Plovdiv
Musala-celek.JPG|Berg Musala
Varvara Beach Dinev.jpg|Strange an den Zwarte Zeê
Православна църква "Свети Дух" (Каменар).jpg|Noôrdoôst-Bulharije
Topographic Map of Bulgaria English.png|Landschapp'n
Bredevoort

**Bredevoort** ok wè **Brevoort** (Nedersaksisch: *Breevoort*, Ollans: *Bredevoort*) is 'n plekke - officieel 'n stad die-a in 't oôste van d'n Gelderse Achteroek leit mie 1.500 inweuners (2023). De stad oôrt bie de gemeênte Aelten (Aalten).

## Geschiedenisse
Bredevoort oor vò 't eêrst vermolde in 1188 as Breidervort, van 't woord *[[voorde]]* (Germaans: *furdu*) dat "doorgang" of "doorwaadbare plaats" betekend. Mede vanwehe de strattehische plekke ontwikkelt 't daenae z'n eige lanksaem tot 'n plekke van betekenisse, en in 1388 kriegt 't stadsrechten. In d'n Tachtigjaerihen Oôrlog wor de stad in 1597 deur Prins Maurits belegt, dit beleg was 't kierpunt in de geschiedenisse van Bredevoort. Toet 1818 was Bredevoort 'n eige gemeênte.

## Stadsbeêld
Bredevoort is nog dudelik 'n ouwe vestiengstad, mee 'n veste die vo 'n klein deêl nog lanks d'n stad loôp. Bredevoort eit betrekkelik vee monumente, daervan de Sint Joriskerke en de ouwe aeves de meês opvallende bin. Ok molen Prins van Oranje mag nie onvermolde bluve. 

## Lienks nae buten
* Bredevoort.nu
* Plaatsengids
* AlleCijfers



Bredevoort 1634.jpg
Bredevoort aalterpoort.jpg
Molen Prins van Oranje, Bredevoort.jpg
Bredevoort hendrikje.jpg
Map of Bredevoort, Netherlands 1684.jpg
Bredevoort markt.jpg
Gondelvaart_bredevoort.jpg
Grieps

**Grieps** of **Hrieps** (Burgers/Nederlands: *Grijpskerke*) is 'n durp mie 1.415 inweuners (2025) in de gemeênte Ter Veere dat naebie presies in 't midden van Walchren leit. 't Eit vuuf toegangswegen en je bin mee 10 minuten in Middelburg, Zoetelande of in Oôskappel.

't Bestaed a zeker negen'onderd jaer, mae precies wete ze 't nie. Grieps is bekend om z'n kasteeltje 't Munnikken'of. Dae eit Jacob Cats geweund, die-as Raadspensionaris van 'Olland was in de zeventiende eêuwe. Grieps is vanaf 1812 een eihe gemeênte saeme mie Ter Bottienge en Hoôgelande wimie het in 1816 wier saemengevoegd. Op 1 juli 1966 wier Grieps mie Aegte en Melis saemengevoegd toet Maoriekerke.

Grieps is de leste jaeren bekend ehaore deur ´t boerenrockfestival dat a ´t weekend vô kaoneginnedag (vanof kommende jaer kaoniengsdag) ehouwen aort. Dit festival aort, net as 't durp, Hrieps enoemd. 

## Bekende inweuners
* Lous Coppoolse, leraer en politicus (gedeputeêrde Zeêland)


HervormdeKerk.Grijpskerke.jpg|Michaëlskerke
't Munnikenhof.jpg|Kasteel 't Munnikken'of


## Lienks nae buten
* Grijpskerke.info
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Zwitserland

**Zwitserland** is 'n staet in Europa. T'is geleegen in de Alpen.
Den hôodstad is Bern, mae de grootste stad is Basel of Zürich.
De taelen van Zitserland zien Duuts, Frans, Italiaons en Retoromaons.
't Land hrenst an Duutsland, Itâlië, Frankriek, Oesteriek en Liechenstein.

## Taelen
De nationaele en officiële taelen van Zwitserland zien (2016):
* Duuts, als hoofdtael hesproken door 62,8 procent van de bevolkieng.
* Frans, als hoofdtael hesproken door 22,9% van de bevolkieng.
* Italiaans, als hoofdtael hesproken door 8,2% van de bevolkieng.
* Reto-Romaans, als hoofdtael hesproken door 0,5% van de bevolkieng.

Vèdder oort 'r oôk nog Zwitserduuts hesproken.

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo 
* World Meteo. Org.
* Historiek
Dong Hoi

**Đồng Hới** is een hemêente in de provincie Quang Binh, in de rehio Bac Trung Bo, in Vietnam.

## Situerieng
Đồng Hới bevin zen eihen 500 km ten zuud'n van Hanoi, die 'oôdplekke van Vietnam.
Barack Obama

**Barack Hussein Obama II** (Honolulu (Hawaii), 4 auhustus 1961) was de 44ste en voorleste president van de Vereênigde Staeten. Ie is d' eêste Afro-Amerikaense in dizze functie. Tussen 3 januaori 2005 en 16 november 2008 was Obama lid van de Senaet as vertegenwoordiger van de staet Illinois en vôhdien was ie staetssenator in de wetgevende vergaedering van zijn tuusstaet. Op 20 januaori 2009 wier Obama tiedens de inauguratie op het Capitool beëdigd as president.

Z'n opvolger was Donald Trump.

Vicepresident was Joe Biden.

## Lienks nae buten
* Historiek
* Britannica
Victoria van Zweden

**Victoria van Zweden, Hertogin van Västergötland**, (1977) is de'n ouste dochter van konieng Kârel XVI Gustaaf. Zie is daerum de kroônprinses van Zweden. In de zeumer van 2010 trouwt zie mee Daniel Westling.
't Nieuwedurp

** 't Nieuwedurp** (Nederlands: *Nieuwdorp*) is 't op eên nae joengste durp van de gemeênte Bossele. D'r weunden in 2023 1.305 mênsen. 't Nieuwedurp is eên van de wienige durpen in Nederland waer a da de kerke in de rienk niet d'n 'ervormde kerke is, mae d'n griffermeerden.

Naedat de ambachtseren van Sraskerke in oktober 1641 beslote om de West-Kraaijert te bedieken en droôg te leggen, ontstong in een 'oekje van die West-Kraaijertpolder omstreeks 1642 de ouwe durpskern van 't Nieuwedurp. De eerste gedrukte bron werin spraeke was van 't Nieuwedurp dateert uut 1722. Het nieuwere deel van 't Nieuwedurp ligt in de Nieuwe West-Kraayert polder die rond 1676 droôggelegd wier. Tot 1924 lag d'r midden in het durp een vaete. 

## 'Ebore
* Cornelis Steenblok, dômenee

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Gmina

**Gmina** is 't laegste bestierlike niveau in Poôl'n, en is vergeliekbaor mee 'n hemeênte in Nederland. In 2007 waere er 2478 gmina's. 'n Gmina kan bestae uut mèddere steed'n (*miasto*) en kleinere plêkken. Deze plêkken (durpen) zien meestal administraotief vasheleg in 'n sołectwo.

Gmina is afgeleid van 't Duutse woord *Gemeinde* (hemeênte).

## Types
Er bestaen 3 verschillende type gmina's in Poôl'n:
* 306 stadshemeênten (*gmina miejska*)
* 586 stad- en landgemeênten (*gmina miejsko-wiejska*)
* 1586 landhemeênten, ruraal hebieden (*gmina wiejska*)

An 't 'oofd van 'n gmina staet de *rada gminy* (hemeênteraod). 'n Gmina maek deêl uut van 'n *[[powiat]]*.
Zak van Zuud-Beveland

De **Zak van Zuud-Beveland** (Ollans: *Zak van Zuid-Beveland*) is een gebied op het voormaelihe eiland Zuud-Beveland in Zeêland, geheel elegen in de gemeênte Bossele. 't Is 'n kleinschalig landschap dat wor ekenmerkt deur kleine polders en talloze binnendieken. Het ebied is ontstaen door talloze kleine inpolderingen, waormee estart wier in de twelfde eeuw deur de monniken van Sint Bavo uut Gent. Van ulder is de naem Beveland afkomstig.

De Zak van Zuid-Beveland is een prachtig gebied mie belangrijke natuur-en landschapswaerden zoas weêlen, grenslinden, kreken, vliedbergen en kleine durpen. De overheid ei dirom in 1994 de Zak van Zuud-Beveland anhewezen als *Waardevol Cultuur Landschap*.


Vliedberg thof-blaemskinderen.JPG|'n Vliedberg bie s'Gravenpolder
OvezandeKerkje1.jpg|Ovezande
Litouwen

**Litouwen** (Litouws: *Lietuva*, *Lietuvos Respublika*) is een land in Oôst-Europa dat in't zuuden an Poôl'n, in 't zuudoôsten an Wit-Rusland, in 't oôsten an Rusland en in 't noôrden an Letland hrenst. Ook in 't zuudwessen hrenst 't an Rusland, an de exclaef Kaliningrad. Den oôdstad van Litouwen is Vilnius. 't land is pas ontstô in 1991 nae 't uuteênvalle van de Sovjet-Unie.

Sinds 2004 is 't land lid van den Europese Unie.

## Zie ok
* Baltische taelen

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo 
* World Meteo. Org.
* Europese Unie
* IsGeschiedenis
Aerebezems

**Aerebezems** (Fragaria) (Walchers:Frinzen) is 'n heslacht van bloeiende plant'n uut den roôzenfemielje (Rosaceae), veural bekend om z'n eêtbaore vruchen. Botanisch hezien is den aerebezem een schienvruch. D'r bin meêr as twintig soôrten en van den geteêlde aerebezems bin d'r veêle honderden rassen.


Aardbei_Karina.jpg|Aerbezem 'Karina'
Aardbeien.ogv|Aerbezems in 1938
SADEHodHasharon.jpg|Teelt onger plastieke tunnels in Israël
Aardbei_uitlopers_Korona.jpg|Aerbezem uutloapers
Aardbei plant (Fragaria × ananassa).jpg|Aerbezems in 't vroege voojaer
Pineberries.jpg|Aerbezems met witte vruchten
Rusland

**Rusland** (Russisch: Россия, Rossija), officieêl Russische Federaotie (Russisch: Российская Федерация, Rossijskaja Federatsija), is een land, hedeêltelijk helegen in Europa en vo hroste deêl in Azië. Het land ligt echter vanuut 'n politiek perspectief in Europa, omdat d'n belangriekste delen d'r van int Europese deêl liggen en ruum 70% van d'n bevolking ier weunt. D'n oôdstad is Moskou.

Mie 'n oppervlakte van ruum 17 miljoen km² is Rusland het hroôtste land ter wereld, biena tweê mael zo hroôt als het diropveulgende land, Canada. In't inweunertal is Rusland het achtste land ter wêreld. Rusland deelt zien hrenzen mie de volgende landen (tegen den klok in van NW naor ZO): Noorwegen, Finland, Estland, Letland, Litouw'n, Poôl'n, Wit-Rusland, Oekraïne, Georhië, Aâzerbeidzjan, Kazachstan, China, Mongolië en Noôrd-Korea. Varder is het door een zeê of door een relatief smalle zeêstraot gescheie van de volgende lan'n: Vereênigde Staeten (Alaska), Canada, Turkmenistan, Iran, Turkije, Zweden en Japan.

In de 17e en de 18e eeuw wiere groôte delen van Siberië veroverd. In de 19e eeuw wiere volken in centraal-Azië ongerworpe as de Oezbeken, de Turkmenen en de Kirgiziërs. De invloed van de Russen reikte tot an Alaska, wa-a in 1869 wier verkocht an de Vereênigde Staeten. Het land vormde van 1917 toet an 1991 as Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek (RSFSR) de kern van den Sovjet-Unie. Rusland is noe een onafhankelijk land en een invloedriek lid van't Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS). In diplomatieke zaken wor Rusland gezien as den opvolgerstaete van de Sovjet-Unie. 

In 1917 kwamt in Rusland tot een revolutie. Toe kwam Lenin an de macht, leater op'egovolgt deur Stalen. Na de overwinning van Stalin op Adolf Hitler wier de Sovjetunie een supermacht. Mee de Vereenigde Staeten vochte ze de Kouwe Oorlog uut. In 1989 viel het iesdere gerdien tussen oôst en west. Boris Jeltsin wier premier vant land, wa-a een zwaere crisis deurmikte in de jaeren '90. Na 2000 kwamt land deer weer aerdig bovenop. Rusland eit vee inkomsten uut olie en gas. Een belangriek staetsbedrief is Gazprom.

De munteênheid van Rusland is de Russische roebel. Tehenwoordig president is Vladimir Poetin.


Kremlevskaya Naberezhnaja Moscow.hires.jpg|Moskou
Триумфальная арка и памятник Святой Екатерине (1).jpg|Krasnodar
Saratov Bridge P8090870 2475.jpg|Saratov
Санкт-Петербург. река Большая Невка, весна. 02.03.2020.jpg|Sint-Petersburg


## President'n
President'n van den Russische Federaotie:
* Boris Yeltsin	(1991-1999)
* Vladimir Poetin (2000-2008)
* Dmitry Medvedev (2008-2012)
* Vladimir Poetin (2012-noe)

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo 
* World Meteo. Org.
* Historiek
Meidoornloop

De Meidoornloop is een hardloôp wedstried die 'a elk jaer in Ternisse hehouwe wor. De lôpers lôpen over 2 verscheie afstand'n. De 7,5 en de 15 kilometer. 't parcours loôpt deur de Zak van Zuud-Beveland of meêr specifiek deur 't Heggengebied rond Ternisse. D'n eêste keer wier den wedstrijd helopen in 1997, me toen wier helopen over 5, 10 en 15 km. 't Evenement wor jaerlijks door de Zaklopers uut Ternisse heorganiseêrd.

## Winnaers
### 15 km

## Lienks nae buten
* Lienk ni de Zaklopers
Expressionisme

**Expressionisme** is een streuming in de kunsten uut 't begin van de twintigste eêuw. 't Expressionisme wier onder andere beïnvloed deur 't werk van Vincent van Gogh.

## Zie ok
* Kubisme
Driewéh'n (Bossele)

**Driewéh'n** (Nederlands: *Driewegen*) is 'n durp in de gemeênte Bossele. In 2023 ao 't 575 inweuners. Driewegen ligt op Zuud-Beveland in de Zak van Zuud-Beveland. 

Voe 1970 was Driewéh'n een zelfstandige gemeênte.

## Zie ok
In Zeêuws-Vlaonderen:
* Driewéh'n (Biervliet), gehucht in de gemeênte Terneuzen
* Driewéh'n (Terneuzen), buurt in de stad Terneuzen

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Islam in Nieuw-Zeêland

De **[[Islam]]** is in **[[Nieuw-Zeêland]]** 'n relatief kleine en nieuwe religieuze hemeênschap van meêr dan 36.000 mense.

De Islam in Nieuw-Zeeland begon meê de komst van Islamitische-Chineêse mieënwerkers in de 1870 jaere. Tusse 1900 en 1960 vestigde zich ook kleine aantalle Islamitische immigranten uut India en Oôst-Europa in Nieuw-Zeêland. Groôtschaelige islamitische immigratie begon in de 1990 jaere, meê de komst van immigrante en vluchtelinge uut verschillende door oôrlog verscheurde lande.

De eêrste islamitische organisatie in Nieuw-Zeêland, de Nieuw-Zeêland Muslim Association, werd in 1950 opgericht. 't Eêrste islamitische centrum werd opgericht in Auckland City in 1959. De eêrste moskee werd gebouwd tussen 1979 en 1980. In 1962 werd eên islamitische vereêniging opgericht in de Nieuw-Zeêlandse vòstad Wellington. In 1977 werd eên darde islamitische organisatie opgericht in Christchurch, op 't Zuidereiland.
Piet Brakman

**Piet Brakman** (De Groe, 7 maerte 1945) is 'n Zeêuwse zanger en tekstschriever die à in 't Zeêuws-Vlaems dialekt ziengt.

## Lienks nae buten
*Webstekke Piet Brakman
Kunst

**Kunst** vertrekt vanuut de kunstenaer en is in de eêrste plekke de subjectieve expressie van 'n mens. Kunst, in expressionistische zin, drukt de verbeêlding of gevoeles van de kunstenaer uut in 'n scheppende activiteit of in impressionistische zin; is 'n schepping die bie de waerneêmer 'n gevoel of verbeelding oproept, met as doel 't voortbrenge van 'n origineel, zintuuglijk waerneêmbaere (of anderszins vòstelbaer) uuting of product met 'n bepaolde gevoelswaerde of vòstelling. Meêstal doet kunst 'n beroep op 't menselijk gevoel vò esthetiek, maer kan daer soms ook op schokkende wieze afstand van doen. An de waerneêmer biedt kunst de moôgelikhede om te worden meeënome uut de daogelikse realiteit, naer 'n door die kunstenaer ecreëerde waareld, of aors de mogelikhede om die daogelikse realiteit vanuut 'n ander perspectief te ervaeren.
Planoise

**Planoise** is een gemeênte in 't Franse departement Doubs (regio Franche-Comte) en telt zo'n 20.700 inweuners.

## Plae'ies

Image:Planoise IDF CASSIN.JPG|
Image:Planoise depuis Chaudanne.JPG| 
Image:Franche-Comté-Planoise.JPG|
The Mars Volta

**The Mars Volta** is 'n rockband mee Omar Rodriguez-Lopez, Cedric Bixler-Zavala, Isaiah Ikey Owens, John Frusciante, Thomas Pridgen, Marcel Rodriguez-Lopez en Juan Alderete. 

## Discograofie

* *De-Loused in the Comatorium* (2003)
* *Frances the Mute* (2005)
* *Amputechture* (2006)
* *The Bedlam in Goliath* (2008)
* *Octahedron* (2009)
* *Noctourniquet* (2012)
* *The Mars Volta* (2022)
* *Que Dios Te Maldiga Mi Corazón* (2023)
* *Lucro Sucio; Los Ojos del Vacío* (2025)
At the Drive-In

**At the Drive-In** is een rockband mee Omar Rodriguez-Lopez, Cedric Bixler-Zavala, Jim Ward, Paul Hinojos en Tony Hajjar. 

## Discograofie

* Acrobatic Tenement
* In/Casino/Out
* Relationship of Comand
De Facto

**De Facto** is een reggaeband mee Omar Rodriguez-Lopez, Cedric Bixler-Zavala, Isaiah Ikey Owens, John Frusciante en Jeremy Ward. 

## Discograofie

* How Do You Dub? You Fight For Dub. You Plug Dub In.
* Megaton Shotblast
* Légende Du Scorpion á Quatre Queses
Boômkorvisserie

Bie **boômkorvisserie** is een visserie die vooral vee voo'komt op de Noôrdzeê. Er wor hebruuk hemaekt van een kotter mee tweé bokken. An die oallebei die bokken zit dan een net, dat wor over de zeébodem hesleept. 
Da net wor openhouwe deu 'n boôm, das een metaelle buuze an de voorkant van't net. An die boôm zitte verschil'nde kettiengen: kiettelaers en wekkers. De kiettelaers bin wat luchtere kettienkjes dan de wekkers. Die kettiengen bin dr vô om de vissen te laete schrikke, zôda ze't net in zwemme. 

De maezen int net bin vanonder een groôte van onheveer 8 centimeter, terwiel asse van bov'n onheveer 24 centimeter bin. Die maezen kunne anhepast worre vô verschillende soorten vis die hevange moet worre. 
Soms meugge de vissers wat kleinere of wat groôtere vissen vange en dan doe ze dr binnenstearten in, waerdeu de maezen wat kleiner worre. 
Ok zitte dr ant net, an d'n onderkant groôtte lappen of pluus, om't net te bescherremen.

De kotters ebbe motoren mee een vermohen van onheveer 2000 pk. Vroeger was da nog wel is 4000 pk, ma deudat de oliepriezen zô ontieggelijk oôg bin heworre, bin dr wat kleinere motoren in hebruuk henome.

De vissers bin meéstal een eéle weéke op zeé. As ze dan in d'n aeven komme, wor oal de vis die asse hevange ebbe, op de kaaie hezet, en dan in de vismijn gepeekt. Daernae wort ut in de vismijn verkocht, en haet ut overoal ni toe, deur't eéle land.

Boômkorvisserie komt in Zeêland voo bie vissers uut onger meer Vlissienge en Erremu. Ok de Kop van Goeree kent een grôot antal kotters uut Ouwdurp, Goeree in Stellendam. Iese kent vee mosselvisserie, die worre op'evist mee eenzelfde techniek as bie de boômkorkotters op de Noôrdzeê.
Ouwelande

**Ouwelande** (Nederlands: *Oudelande*) is een klein durp en voormaelige gemeênte (tot 1970) in de gemeênte Bossele, in de provincie Zeêland. Het dorp ei 680 inweuners (2023).

D'n heren van Baerland, t naéburige dorp, hadden vroeger véé invloed in Ouwelande, zij leiden belastingen en andere verplichtingen op.

De protestantse kerk van het dorp dateert oet de 15e eêuw, de toren woort gebouwd omstreêks 1400. De klokken zien in d'n oôrlog in beslag genome, maar later teruggevonde en opnieuw geplaats. Naost de kerk staot rond 'n kastanjeboom de "klapbanke", bankjes waér a den dorpsroddels wiere uutgewisseld. Karakteristiek bin de leilinden in de straoten rond de kerk.

Ten noôrden van Ouwelande ligt 't ouwe stationnetje van d'n stoômtrein Goes - Bossele. De dienst op dees toeristische spoôrweg bin echter al een aantal jaoren beperkt tot Oedjeskerke. Rond 't durp ligge boôgerds, mie veural appelboôme en akkers.

In het durp bin hin verkeêrsborden te vinden, op het maximum snelheidbord onder de plekkenaem nae. Ok 't bordje dat a buurtschool ankondigt, is weggehaeld. Net a d'n aanduudingen van doôdlopende straoten Dit is bewust gedaan om het aanzicht van het dorp te verfraoien. Dit was 'n ideê van d'n dorpsraed, die door de gemeente daerna is overgenomen. Tot nu toe bliekt de opzet niet tot minder verkeersveiligheid te hebben geleid.

## Bekende inweuners
* Marga Vermue, politicus

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Brezilië

**Brezilië** is een land in Zuud-Amerika 't a hrens an de lan'n Frans Huyana, Surinaome, Huyana, Venezuela, Colombia, Peru, Bolivia, Paraguay, Arhentinië en Uruguay. Ok hrens 't et in 't oôssen an de Atlantischen Oceaon. Den oôdstad is Brasilia. Groôste steden binne Rio de Janeiro en Sao Paulo. Brezilië is 't vuufde groôste land ter weareld en eit meer as 190 miljoen inweuners.

Brezilie is in het jaer 1500 ontdekt deur Europeaonen. De paus ao Zuud-Amerika voo Spanje en Portuhal grofweg deu de helt 'edeeld, 't westelek deel an Spanje, int oôstelek deel an Portuhal. Toet an 1820 was dit Portuhees gebied, aol hao ok de Ollanders stikken in bezit 'ehad. Vandeer dat Portuhees noe nog de taele van 't land is. 

't Noordelek deel van 't land wor in'enome deu 't reusachtige Amazonewoud. 

Alleverwege de negentiende eêuw emigreerden zo’n vuufonderd inweuners van west Zeêuws-Vlaonderen nae Brezilië. Tot op de dag van vandaege wor d'r in de staet Espírito Santo nog deu een paor femilies Zeêuws-Vlaoms gesproken. Mae dan wel een eel biezondere vurm.

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
* Zeeuws-Vlaams in Brazilië: een bijzondere mix
Atoomfysica

**Atoomfysica** is d'n leer over kerndeêltjes, kerndeêltjes bin iel erg klein. Een stof bestae uut moluculen en moluculen bestae uut atomen en atomen bestae uut een kern die bestae uut protonen en neutronen. Mie daer uut vliege dr elektronen om. Protonen bin postief gelaeje en elektonen negatief, as dr evenvee posietieve as negatieve bin dan is dn kern stâbiel. Zo nie dan is 't n onstabiel atoom en is dn stof raedioaktief.

## Zie oak
* Kernenergie
* Kerncentrale
Rittem

**Rittem** (Nederlands: *Ritthem*) is 'n durpje in de gemeênte Vlissienge in de provincie Zeêland, mee naebie vuuf'onderd inweuners (530 in 2023). 't Leit kort an de 'Onte en d'n 'Aeve Vlissienge-Oôst. Rittem is juust as de meêste Walcherse durpen 'n kerkdurp; de kerke daer a 't om gaet is oorsproenkelijk veertiende-eêuws mee 'n schip uut de zestiende eêuwe. Kort bie Rittem leie ok 't Fort Rammekens en de groôste rioolwaeterzuveriengsinstallatie van Zeêland.

## Geschiedenisse
Rittem oor vo 't eêste vermolde in 1235, as de plekke 'n eige parochie wier. Toet dan toe wier ze vanuut West-Soeburg bestierd. In dien tied laege noordelijk van Rittem 't durp en de 'eêrlijk'eid Nieuwerve en 't g'ucht Welzinge. Die wiere an 't begin van d'n Tachtigjaerigen Oôrlog deu 't geweld verwoest. De verwoestienge van de Rittemse kerke dwoeng de Rittemers toet 1612 in Oôst-Soeburg nae kerke te gaen. In dat jaer wier d'r in Rittem 'n 'Ervurmde Gemeênte gesticht. 't Ambt Rittem viel toe an de Vlissiengse fermielje Lambrechtsen, die-a d't toet 1849 rechten op ao. Toet 1 januaori 1966 was Rittem 'n aparte gemeênte, daenae viel 't an Vlissienge toe.

## Monumenten
D'r bin in en bie Rittem vier Rieksmonumenten:

* Fort Rammekens
* De 'Ervurmde Durpskerke
* De boerderie an de Zandwegt nommer 13
* 'n Vliedberg

## Gebore
* Wim Koole (1929-2009), theoloog

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Rekker

Rekker is een verzaemelnaem voe rekbaere materiaole. Mè nie aole rekbaere materialen bin rekker. Rekker wor vee hebruukt in de zoôm van kleding om te veurkomen da a 't afzakt. 'N aore vee gebruukte toepassing voe rekker is as een rekkertje om spulle zoas brieven bie mekaere te ouwen.