open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abbécourt

**Abbécourt** is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.

## Geograofische informaotie
Abbécourt lei op de coördinaot'n 49°35’ 0’’ N 3°10’ 50’’ L (49,5963888889; 3,18055555556). 't Oppervlak omslit 5,96 km².

## Bevolkienge
In 2014, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Abbécourt 'n inweunersantal van 510. De bevolkiengsdichteid bedroe 86 mins'n per km².

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.

                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:900 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:600 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:300 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,128)(84,119) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 570 1968: 524
  points:(84,119)(100,108)    color:blue    width:2 #1975: 468
  points:(100,108)(128,109)   color:blue    width:2 #1982: 471
  points:(128,109)(160,108)   color:blue    width:2 #1990: 467
  points:(160,108)(196,104)   color:blue    width:2 #1999: 447
  points:(196,104)(228,109)     color:blue    width:2 #2004/5
Guignicourt

**Guignicourt** is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.

## Geograofische informaotie
Guignicourt lei op de coördinaot'n 49°26’ 0’’ N 3°58’ 0’’ L (49,4358333333; 3,96666666667). 't Oppervlak omslit 17,74 km².

## Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Guignicourt 'n inweunersantal van 2 203. De bevolkiengsdichteid bedroe 123,8 mins'n per km².


Population - Municipality code 02360.svg|Grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE
Guignicourt (Aisne) Mairie.JPG|Stad'uus van Guignicourt
Ribemont

**Ribemont** is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek. In 880 wier 'ier het *Verdrag van Ribemont* 'etekend tussen de Duutse koning Lodewijk de Jonge en de koningen van Frankriek Lodewijk III en Karloman van Frankriek. Een twidde verdrag wier 'ier op 2 meie 1179 tussen de naekommeliengen van de hertog Mattheus I van Lothaeringen ongertekend. Ribemont lei op de coördinaot'n 49°47’ 0’’ N 3°27’ 33’’ L (49,7963888889; 3,45916666667). 't Oppervlak omslit 26,91 km². In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Ribemont 'n inweunersantal van 2 059. De bevolkiengsdichteid bedroe 76,8 mins'n per km².
Aisne

**Aisne (02)** is 'n departement in 't noôrd'n van Frankriek, vernoemd ni de riviere Aisne, en leit in de rehio Picardie. De prefectuurstad is Laon.

## Geschiedenisse
't Departement waos eên von de 83 departement'n die wer'n hecreëerd tiedens de Franse Revolutie, op 4 maert 1790 deur uutvoerienge von de wet von 22 december 1789.

't Werd saem'nhesteld uut hebied'n die-a behier'n tot Île-de-France (Laonnois, Soissonnais, Noyonnais, Valois) en Picardie (Thiérache, Vermandois).

Aisne bestit uut de vuuf arrondissement'n:
* Château-Thierry
* Laon
* Saint-Quentin
* Soissons
* Vervins

## Demograofie
Lieste von de 10 hroôste hemeênt'n in 't departement Aisne:

## Zieë òk
* Lieste van hemeênt'n in Aisne
Bangkok

**Bangkok** (Thai: *กรุงเทพมหานคร*, *Krung Thep*) is d'n ôodstad van Thailand. De stad heit 8 miljoen inweuners. De volledige naem van de stad is: *Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit*,

## Lienks nae buten
* Officiëlen toerist'nwebsite
Zeêniveau

Het **zeêniveau** is de gemiddelde hoagte van de zeêspiegel as alle variaosies as gevolg van het tieje worre weigemiddeld.
Picardie

**Picardie** (Nederlands: *Picardië*) is 'n voormaelige rehio in Noôrd-Frankriek, noôrdoôstelijk von Normandie. De rehio bestond uut drie departement'n: Somme, Oise en Aisne, die henoemd bin near de  belangriekste rivier'n. De 'oôdstad was Amiens. Picardie is in 2016 opgegaen in de nieuwe rehio Hauts-de-France.

Tot 't bie de Franse Revolutie opedeêld werd in drie departement'n, waos 't hedeêlte bov'n de riviere de Somme ongerdeêl von de Nederland'n. Onger de toenmaolihe grens lihhe Oise en Aisne, die in die tied deêl uutmaekt'n von 't Île-de-France.

De Picardische kuste is 'n stroake von ongeveer sestig kilometer, mee aofwusselend krietrots'n en zandstrangen.

De Franse 'ervormer Jewannes Calvijn is 'ebore in Noyon in Picardie.
Autry-Issards

**Autry-Issards** is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.

## Nüns taledavik
Autry-Issards lei op de coördinaot'n 46°32’ 0’’ N 3°8’ 11’’ L (46,5494444444; 3,13638888889). 't Oppervlak omslit 19,45 km².

## Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Autry-Issards 'n inweunersantal van 320. De bevolkiengsdichteid bedroe 16,7 mins'n per km².

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.  

                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:480 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:320 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:160 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,143)(84,140) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 347 1968: 339
  points:(84,140)(100,130)    color:blue    width:2 #1975: 311
  points:(100,130)(128,129)   color:blue    width:2 #1982: 307
  points:(128,129)(160,136)   color:blue    width:2 #1990: 327
  points:(160,136)(196,129)   color:blue    width:2 #1999: 307
  points:(196,129)(228,133)     color:blue    width:2 #2004/5
Saint-Christophe-en-Bourbonnais

**Saint-Christophe-en-Bourbonnais** is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne-Rhône-Alpes, in Frankriek.

Toet 2023 was de naem *Saint-Christophe*.

## Geograofische informaotie
Saint-Christophe-en-Bourbonnais lei op de coördinaot'n 46°10’ 0’’ N 3°34’ 35’’ L (46,1675; 3,57638888889). 't Oppervlak omslit 28,02 km².

## Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Christophe-en-Bourbonnais 'n inweunersantal van 443. De bevolkiengsdichteid bedroe 15,9 mins'n per km².

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Allier

**Allier (03)** is 'n Frans departement dat-a zien naem dankt an de riviere Allier. De prefectuurstad is Moulins.

## Geschiedenisse
't Departement waos eên von de 83 departement'n die-a op 4 maert 1790 wer'n hecreëerd (tiedens de Franse Revolutie) deur uutvoerienge von de wet von 22 december 1789, uuthaend von 't hroôste deêl von de provincie Bourbonnais.

In 1940 installeerde de reherienge von Vichy-Frankriek zich in Vichy. Deêze tiedelijke, Duutsezinde, reherienge stong onger leidienge von Maerschalk Pétain. In 1944 werd Vichy deur de Vrieë Frans'n bevried.

## Geografie
Allier maek deêl uut von de rehio Auvergne. 't Oor begrens deur de departement'n Cher, Nièvre, Saône-et-Loire, Loire, Puy-de-Dôme en Creuse.

Allier 'ei 35 kantons en bestit uut drie arrondissement'n:
* Montluçon
* Moulins
* Vichy

Vedder bestit Allier uut 320 hemeênt'n:
* Lieste van hemeênt'n in Allier

## Demograofie
Lieste von de 10 hroôste hemeênt'n in 't departement Allier.
Auvergne

**Auvergne ** (*Auvèrnha* of *Auvèrnhe* in 't Occitaons) is 'n voormaelige rehio in 't zudelijke centrum von Frankriek, in 't Centraol Massief. De inweuners wor'n Auvergnats en Auvergnates henoemd. De oôdstad was Clermont-Ferrand.

## Geschiedenisse
Auvergne dankt zien naem an 't Gallische volk de Arverni, wivon Vercingetorix de koôning waos t'n tiede von de Romeinse invaosie. In de Middeleêwen wier Auvergne in vier feodaole hebied'n versnipperd:
* 't graofschap Auvergne (de naem dateert uut ±980);
* 't bisschoppelijk graofschap Clermont (uut dezelfde tied, tegenspeler);
* 't graofschap Clermont, daterend von ±1155 — dit graofschap werd in 1302 formeel 't graofschap Dauphiné von Auvergne;
* *La Terre royale d'Auvergne* (*'t koôninklijk hebied von Auvergne*) dat-a in 1360 werd opericht, in 't 'ertogdom Auvergne.

Deêze vier vormd'n tot an de Franse Revolutie de zelfstandige Franse provincie Auvergne. In 1790 werd deêze provincie in de vier departement'n verdeêld die 'r vandaeg de dag noh zin, 'oewè Haute-Loire en Allier òk deêl uutmaekt'n von de hrond'n von de historische provincies Bourbonnais, Lyonnais en Languedoc-Roussillon.
Riek

**Riek** kan verwieze ni verschillende behriep'n:

*Riek (biologie): 'n onderdeêl in de biolohie.
*'n Hroôt land, meêstal mei 'n keizer as staats'oôd.
*de Rieksover'eid in Nederland. 
*Vee held 'ebbend.
Roebel

De **Russische roebel** (Russisch: российский рубль, *rossiejski roebl*) is de munteênheid van Rusland (en gedurende 74 jaer (1917-1991) ok de munteênheid van de Sovjet-Unie). Sinds 1992 bestaon onafhankelijk van mekoare roebels in Rusland en Wit-Rusland.

Eén roebel bestaot uut 100 kopeken. De roebel wordt uut'egeven deu de Bank Rossii. Er bin munten van 10 roebel, 5 roebel, 2 roebel, 1 roebel, 50 kopeken, 10 kopeken, 5 kopeken en 1 kopeke.
Eben-Haëzerkerke (Ouwdurp)

De **Eben-Haëzerkerreke** is een kerkgebouw van de Hersteld Hervormde Kerke in Ouwdurp. De bouw is estart in meie 2012 en 't gebouw is in gebruuk genome op weunsdag 28 juni 2013. 't Gebouw heit 1.071 zitplekken in is deermee de groôste kerke van Goereê-Overflakkeê. De spits van de kerke is 30,5 meter hoôge. 

De bouw was nôdig omdat de Durpskerke naer de PKN is egao bie de kerkscheuring van 2004. De gemeênte kwam nae een rechszeak in 2010 zonger kerke te zittene. D'r is tiejelijk ekerkt in verênigingsgebouw Durpstienden. Bie de eerste zondaekse dienst in het gebouw bleek dat er te weinig zitplekken waere. D'r moste flienk wat stoelen bie-ezet worre.

De kerke staot an de Preekhillaen, naest 't al bestaonde verênigingsgebouw Eben-Haëzer. Voor de bouw van de kerke is een perceel anekocht. D'r binne 108 parkeerplekken rond de kerke.

## Domenees van de gemeênte
* 1595-1597 Jacobus Cornet
* 1597-1619 Cornelius Dammanus
* 1620-1622 Nicolaas Russius
* 1622-1632 Livinius Stamperius
* 1633-1639 Daniël Rady
* 1639-1653 Wesselius Pretorius
* 1653-1681 Jozef Rousse
* 1681-1720 Hendrik van Ulft
* 1721-1747 Johannes van Leeuwen
* 1748-1757 Jacobus Schelvisvanger
* 1757-1770 Daniël van den Hoek
* 1770-1776 Johannes Adrianus Du Blois
* 1777-1808 Michiel Gersen
* 1808-1817 Samuël La Lau
* 1818-1864 Aalt Gerrit van Dijkhuizen
* 1865-1867 Hendrik Bax
* 1869-1872 Jan Felix Franc Van de Hamme
* 1873-1881 Hendrik Jacobus Den Boer
* 1882-1889 Johan Louis Tichelaar
* 1891-1896 Dooitze Tako’sn Meinsma
* 1898-1900 Yme Doornveld
* 1901-1907 Jan Bos
* 1909-1918 Arie van der Kooij
* 1919-1924 Jan Bus
* 1930-1933 Hendrik Hubertus Van Ameide
* 1935-1946 Jan Hovius
* 1947-1958 Roeland Willem Steur
* 1960-1967 Jan van Vliet
* 1970-1978 Sijmen de Jong
* 1979-1989 Willem Jan op 't Hof
* 1980-1987 Gijsbert Meuleman
* 1988-1992 Dirk Heemskerk
* 1990-2003 Rudolf Veldman
* 1994-2004 Jan Glastra van Loon
* 2005-2010 Harm Lassche
* 2011-2020 Dirk Zoet
* 2020 - noe A.P. Muilwijk
Katwiek

**Katwiek** is 'n gemeênte en plekke in de provincie Zuud-'Olland. De gemeênte ei 67.000 inweuners, de plekke 43.000.

Katwiek is in 2006 vergroôt mie de gemeênten Riensburg en Valkenburg.

't Durp Katwiek bestaet uut de (voormaelige) plekken Katwiek an de Rien en de 'aevenplekke Katwiek an Zeê ('ei alleêne zelf 18.000 inweuners in 2024).

## Bekende inweuners
* Esther Ouwehand, activist en politicus
* Cornelis Visser, politicus (burhemeêster)

## Zie ok
* Biebelgordel
* Boômkorvisserie

## Noôten


## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Hardinxveld-Giessendam

**Hardinxveld-Giessendam** is 'n gemeênte en plekke in de provincie Zuud-'Olland mie 19.000 inweuners.

Hardinxveld-Giessendam in 1957 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten Hardinxveld en Giessendam (be'alve de plekke Giessen-Ouwekerke, die bie de gemeênte Giessenburg is 'evoegd).

De gemeênte kent 'n groôt antal kerken. Opvallend binne vooral de groôte reformaotorische kerken, onder meer 'n Grifformeerde Gemeênte, twi Hersteld Hervormde Kerken in 'n Oud Grifformeerde Gemeênte in Nederland.

## Bekende inweuners
* Elco Brinkman, amtenaer, politicus en bestierder
* Henk de Vree, ongernemer en politicus

## Zie ok
* Biebelgordel

## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Sliedrecht

**Sliedrecht** is 'n gemeênte en plekke in de provincie Zuud-'Olland mie 26.000 inweuners.

In 1970 is de Sliedrechtse Biesbosch nae de gemeênte Dordt overgegaen.

Sliedrecht kent 'n groôt antal kerken. Opvallend binne veural de groôte reformaotorische kerken, onger meer 'n grifformeerde gemeênte en de christeleke grifformeerde Bethelkerke, die 1498 zitplekken 'eit.

## Burhemeêsters
Burhemeêsters van Sliedrecht vanof 1895.

## Gemeênteraed
Saemenstellieng van den gemeênteraed sins 1990:

¹ 1990-1998: CU = GPV + RPF

² 1990-1998: Progressief Sliedrecht, 2002: Leefbaar Sliedrecht

³ 1998: PvdA + D66

## Trivia
* Sliedrecht stoôt op plekke 28 van vuulste lucht van Nederland.

## Bekende inweuners
* Bas van der Vlies, politicus

## Zie ok
* Biebelgordel

## Noôten


## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers


Sliedrecht, kerk1 foto6 2010-06-27 15.18.JPG|'Ervormde Durpskerreke
Sliedrecht 1869.png|Kaerte van gemeênte Sliedrecht uut 1869
Beneden Merwede 2018 8.jpg|Beneden-Merwede bie Sliedrecht
Hoogspanning - panoramio (1).jpg|Platteland bie Sliedrecht
Nieuw-Lekkerland

**Nieuw-Lekkerland** is 'n vroegere gemeênte en durp in de gemeênte Meulelan'n in de previnsie Zuud-'Olland. Ut durp heit 8.700 inweuners (2023). De plekke Kinderdiek viel onger gemeênte Nieuw-Lekkerland.

In 2013 is Nieuw-Lekkerland saemengegaen mie Graefstroôm en Liesveld in de nieuwe gemeênte Meulewaerd; deêze is in 2019 opgegaen in de nieuwe gemeênte Meulelan'n.

Nieuw-Lekkerland liet an de Lek in de Alblasserwaerd en kent 'n groôt antal kerken. Opvallend binne vooral de groôte reformatorische kerken, onder meêr 'n Hervormde Kerreke in 'n Hersteld Hervormde Kerke.

De klokke van de durpskerk komt uu 1949 mie het opschrift: *Mijn voorganger is in oorlogstijd verdwenen. Nu ben ik in vredestijd verschenen*.

## Zie ok
* Biebelgordel

## Lienks nae buten
* Plaatsengids 
* AlleCijfers
1970

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 1 jannewari - De gemeênte Bossele ontsti deur 'n hemeêntelijke herindeêlienge.
* 12 jannewari - Biafra capituleert, waarmee een einde komt an de Nigeriaonse burherôorlog. Meer as een meljoen mensen komme 'ierbie om.
* 6 meie - Feyenoord leit as eerste Nederlandse voebalclub beslag op de Europacup I. In 't San Siro-stadion in Milaen wor in de finale met 2-1 'ewonge van 't Schotse Celtic, deu doelpunten van Rinus Israel in de Zweed Ove Kindvall.
* september - Zwarte September: tienduuzenden Palestijnen gedoôd deu het leger van Jordaonië.

## Gebore
* 31 maerte - Mei Li Vos, Nederlands vakbondsbestierder en politicus
* 6 april - Cees Pille, Nederlands politicus
* 26 april - Melania Trump, Sloveêns-Amerikaons model, ontwerper en first lady
* 31 auhustus - Rania, koniengin van Jordaonië
* 29 september - Daniëlle Jansen, Nederlands weêtenschapper en politicus
* 17 oktober - Ingrid Coenradie (PS), Nederlands politicus
* 21 december - Bart De Wever, Belhisch politicus (premier)
1969

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 20 jannewari - Richard Nixon wor beëdigd as 37e president van de Vereênigde Staeten.
* 9 feberwari - Eerste testvlucht Boeing 747.
* 2 meie - Het reusachtige passahiersschip Queen Elizabeth 2 wor te waeter 'elaeten.
* 23 meie - De Lauwerszeê wor of'esloten en hiet vanof dan Lauwersmeer.
* 23 meie - Behun van de Mega Top 50, 'n hitparade op Hilversum 3. Joost den Draaijer was de diskjockey die 't programma presenteerde. Den eêste nummer 1-hit was Israelites van Desmond Dekker & The Aces.
* 21 juli - De beroemde maenlanding van de Amerikaonen. Neill Armstrong is de eesten die op maene stept.

## Gebore
* 3 jannewari - Michael Schumacher, Duuts autocoureur
* 6 jannewari - Barry Madlener, Nederlands politicus
* 7 jannewari - Margo Mulder, Nederlands psycholoôg en politicus 
* 10 feberwari - Jan Kees de Jager, Nederlands ongernemer en politicus
* 2 meie - Ahmed Marcouch, Nederlands pliesiefunctionaoris en politicus
* 9 juli - Gert-Jan Segers, Nederlands schriever en politicus
* 19 september - Eppo Bruins, Nederlands natuurkundige en politicus
1968

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 9 feberwari - Prinses Beatrix opent in Rotterdam den eêste metrolien van Nederland.
* 21 auhustus - Meer dan 200.000 militairen van het Warschaupact valle Tsjecho-Slowakije binne in de nacht van 20 op 21 augustus en maeke op bloedige wijze een eind an de hervormingen van de Praegse Lente.

## Gebore
* zonger daotum - Anja Schouten, Nederlands bestierder, amtenaer en politicus 
* 28 maerte - Roos Vermeij, Nederlands politicus 
* 30 maerte - Céline Dion, Canadees zangeres
* 3 juni - Ina Adema, Nederlands politicus
* 16 juli - Wim Hillenaar, Nederlands politicus 
* 29 juli - Arno Brok, Nederlands politicus
* 9 oktober - Mona Keijzer, Nederlands advocaet, amtenaer en politicus 
* 12 oktober - José van Egmond, Nederlands politicus

## Gesturve
* 4 april - Doômenee en activist Martin Luther King wor te Memphis dood'eschote.
1967

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 15 feberwari - D66 doet voo 't eerst mee bie de Kaemerverkiezingen.
* 30 meie - Ofscheiding van de oôstelijke deelstaat van Nigeria; uutroeping van de onafankelijke staet Biafra. Behin van een bloedihe burheroôrlog.
* 5 juni - Behun Zesdaegse Oôrlog tussen Israël en de Araobische buurlan'n Ehypte, Syrië en Jordaonië.
* 7 juni - 't Israëlische leger verovert 't ouwe Jeruzalem.
* 25 juni - Een wind'oos van ongekende kracht jaegt over delen van Zuud-Nederland. In Tricht valle 5 doojen in 20 gewonden. In Belhië wor vooral Oôstmalle etroffen, mee 135 verwoeste 'uuzen.
* 28 september - De eêste beweuners betrekke Lelystad, de 'oôdstad van het laetere Flevoland.

## Gebore
* 31 jannewari - Wybren van Haga, Nederlands ongernemer en politicus
* 14 feberwari - Mark Rutte, Nederlands politicus (premier) en diplomaet
* 19 maerte - Dion Graus, Nederlands activist en politicus
* 27 april - Wullem-Alexander der Nederlan'n, Nederlands konienk
* 6 juni - Caroline van der Plas, Nederlands journalist en politicus
* 21 juli - Reinette Klever, Nederlands politicus 
* 25 juli - Ruth Peetoom, Nederlands predikant, politicus en bestierder

## Gesturve
* 19 april - Konrad Adenauer (91), Duuts politicus (premier)
* 9 oktober- Che Guevara (39), Arhentijns revolutionair
Hendrik-Ido-Ambacht

**Hendrik-Ido-Ambacht** is 'n gemeênte en plekke in de provincie Zuud-'Olland mie 33.000 inweuners.

De gemeênte liet op 't eiland Iesselmonde en ok in de Zwiendrechtse Waerd (maek deêl uut van Iesselmonde).

Hendrik-Ido-Ambacht is in 1855 vergroôt mie de gemeênte Sandeliengen-Ambacht en is de plekke Oôstendam nae de gemeênte Ridderkerke overgegaen (allene 't gebied t'n noôrden van 't Waeltje, 't gebied t'n zuuden is de huidige buurt Oôstendam mie 3.200 inweuners in 2024).

Toet 1855 hietende de gemeênte *Hendrik-Ido-Schildmanskinderen-Ambacht en de Oostendam*

De ouwste naem voor deêze plekke was *Hendrik-Ido-Oostendam-Schildmanskinderen-Groot-en-Klein-Sandelingen-Ambacht*.

Hendrik-Ido-Ambacht kent 'n groôt antal kerken. Opvallend binne veural de groôte reformaotorische kerken, onder meer 'n Grifformeerde Gemeênte, 'n Grifformeerde Gemeênte in Nederland en 'n Vrieje Oud Grifformeerde Gemeênte. De Petrakèrreke (*Petrakerk*) van de Grifformeerde Gemeênte telt 1620 zitplekken, maar is te kleine vò deêze groeiende gemeênte eworren.

## Plaetjes


Onderdijk.jpg|De Onderdiek (*De Onderdijk*)
Petrakerk hendrik ido ambacht.jpg|Petrakèrreke van de Grifformeerde Gemeênten
Detail Hendrik Ido Ambacht 1584.jpg|Kaerte uut 1584 mit Hendrik-Ido-Ambacht
Hia-wereldbol.jpg|Rotonde
Bridge Alblasserwaard.jpg|Brugge over de Noôrd
Overzicht toren - Hendrik-Ido-Ambacht - 20376661 - RCE.jpg|Hervormde kèrreke
Waaltje in Hendrik Ido Ambacht.jpg|Riviertje 't Waeltje
Woonhuis - Hendrik-Ido-Ambacht - Hoogstraat 2.jpg|'Uus


## Gemeênteraed
Saemenstellieng van de gemeênteraed sins 1990:

¹ 1990: alleêne SGP, 1994-1998: CU = GPV + RPF

² 1998: PvdA + GL

## Burhemeêsters
Burhemeêsters van Hendrik-Ido-Ambacht vanof 1896.

## Trivia
* Hendrik-Idi-Ambacht stoôt op plekke tien van vuulste lucht van Nederland.

## Bekende inweuners
* André Flach, ongernemer en politicus (wetouwer)
* Margo Mulder, psycholoôg en politicus

## Zie ok
* Biebelgordel

## Noôten


## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
1965

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 21 jannewari - Een extremistische moslim pleegt een anslag op de Iraonse premier Hassan Ali Mansur, die vuuf daogen laoter an de gevolgen overliejd.
* 1 april - Op deze daotum wier de Greveliengendam 'eopend deur minister van Verkeer en Waeterstaat Jan van Aartsen.
* 1 juni - Jan van Aartsen wor Commissaoris van de Konienginne in Zeêland.
* 16 juli - De presidenten van Frankriek en Itâlië, Charles de Gaulle in Giuseppe Saragat, opene de Mont Blanctunnel.
* 8 december - Bie wet wor prins Claus henaturaliseêrd toet Nederlander.
* 15 december - Op deze daotum stellende konienginne Juliaona de Zeêlandbrugge officieel ope. De dag d'rvoor was de veêrboot Konienginne Emma voor de leste keer 'een en weer 'evaoren tussen Kats en Zurrikzeê. Bie opleverieng was 't de langste brugge van Europa. Einde van de veêrdienste van Zurrikzeê nae Kats.

## Gebore
* 16 maerte - Mark Carney, Canadees bankier en politicus (premier)
* 30 april - Ada Grootenboer, Nederlands amtenaer en politicus
* 23 meie - Marleen Sijbers, Nederlands politicus 
* 30 juni - Yvonne van Mastrigt, Nederlands pliesiefunctionaoris en politicus 
* 30 juli - Sybrand van Haersma Buma, Nederlands politicus 
* 23 september - Harald Bergmann, Nederlands politicus 
* 16 december - Alexander Pechtold, Nederlands politicus

## Gesturve
* 24 jannewari - Winston Churchill (90), Brits journalist, schriever en politicus (premier)

## Bouwwêrreken

Grand Duchess Charlotte bridge.JPG|*Groothertogin Charlottebrugge*, Luxemburg (1965) Egon Jux
Koningin Juliana bij het openen van de Oosterscheldebrug de koningin in gezels, Bestanddeelnr 918-5663.jpg|Konienginne Juliaona en Commissaoris van de Konienginne Jan van Aartsen bie d' openieng van de Zeêlandbrugge
1964

**** is een jaer. 

## Gebeurtenisse
* 22 jannewari - Noôrd-Rhodesië (tegenwoôrdig Zambia) krieg zelfbestier mee Kenneth Kaunda as premier.
* 6 meie - 't Afrikaonse Nyasaland kriegt zien onafhankelijkheid onger de naem Malawi.
* 14 september - Den Universiteit Twente wor op'ericht.

## Gebore
* 23 april - Caspar Veldkamp, Nederlands diplomaet en politicus
* 19 juni - Peter Rehwinkel, Nederlands rechsheleêrde en politicus 
* 16 juli - Martin Bosma, Nederlands journalist, schriever en politicus
* 22 september - Franc Weerwind, Nederlands amtenaer en politicus
Sint-Truiden

**Sint-Truiden** (Limburgs: *Sintruin, Sintreen*) is 'n gemeênte en stad in de Belse provincie Limburg. D'r weune 41.000 mins'n (2023).

## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Vlaanderen
Arnem

**Arnem** is 'n gemeênte in en d'n oôdstad van de provincie Gelderland mee 169.000 inweuners. 't Is een van de groôste steden van die provincie. De stad is aerdig 'elege an de rand van de 'Oôge Veluwe. Stikken van de stad leie biena 100 meter bove NAP. Bekende bezienswaedighejen binne 't Opelochtmuseum in Burgers Bush. De voebalclub van Arnem iet Vitesse. De stad is onger meer bekend van de Slag om Arnhem in september 1944. Arnem wier toe zwart getroffen tiejes deêze slag.

## Inweuners
* 1795 - 10.000
* 1849 - 19.000
* 1899 - 57.000
* 1950 - 103.000
* 2000 - 138.000
* 2025 - 169.000

## Burgemeêsters
Burgemeêsters vanof 1899:

## Gemeênteraed
Saemenstellieng van de Arnemse gemeênteraed vanof 1990:

¹ Toet 2016: Zuid Centraal

² 1994-1998: CU = GPV + RPF

³ 2014: Verenigd Arnhem, 2018: DENK-Verenigd Arnhem

## Bekende inweuners
* Esmee Denters, zangeres
* Victor Marijnen, politicus (premier)

## Zie ok
* Nijmeegse Vierdaegse

## Noôten


## Lienks nae buten
* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers
* GeschiedenisExtra
* Historiek


Arnhem Blick von der Grote Kerk Sint Eusebius 04.jpg|Zicht op Arnem
The John Frost bridge across the Rhine, rebuilt after the II World war, with the Eusebiustower as cityskyline - panoramio.jpg|John Frostbrugge
The 400 m long beechberceaux "de Groene Bedstee" in fresh springcolours at 11 May 2013 - panoramio.jpg|Natuur bie Arnem
De Sint-Eusebiuskerk te Arnhem 9.jpg|Sint-Eusebiuskerke
Verwoestingen Arnhem. Gezicht op de Markt. Op de achtergrond de Grote- of St. Eu, Bestanddeelnr 120-1128.jpg|Arnem april 1945
Cottonwood (Alabama)

**Cottonwood** is 'n plekke in Alabama, Vereênigde Staeten. In 2006 'ao de stad 1.172 inweuners, 't oppervlak beslit 14,3 km².
Tracktor Bowling

**Tracktor Bowling** is 'n Russische rockband mee Lu, Kondrat, Mult, Wit en Proff. De band begon in 1996.

## Discograofie
* Напролом (2002)
* Черта (2005)
* Шаги по стеклу (2006)
* Tracktor Bowling (2010)

## Lienks nae buten
* Website van Tracktor Bowling
Joan Franka

**Joan Franka** (Rotterdam, 2 april 1990) is 'n zangeres uut Nederland. Ze ao Nederland bie 't Eurovisie Songfestival in 2012 in Azerbaidjan vertehenwoôrdiht.

## Singles
* Foolish Games (2010)
* Promise Me (2011)
* You and Me (2012)

## Lienks nae buten
* https://web.archive.org/web/20220314003327/https://www.joanfranka.com/
Julianatop

De **Julianatop** (Bahasa Indonesia: *Puncak Mandala*) is een berg in de Indonesische provincie Papoea, 't voormaelige Nederlands Nieuw-Guinea. Met 4760 meter is het één van de hoôgste bergen in de provincie. In de Nederlandse koloniaole tied wier de top in 1959 voo 't eerst beklommen deu de leden van de Nederlandse Sterrengebergte-expeditie.

## Literatuur
* Andrew G. Klein, Joni L. Kincaid: 'On the disappearance of the Puncak Mandala ice cap, Papua', in: Journal of Glaciology, vol. 54, nr. 184, 2008, p. 195.
Lacuna Coil

**Lacuna Coil** is een rockband uut Itâlië, mee Cristina Scabbia, Cristiano Mozzati, Marco Coti Zelati, Andrea Ferro en Cristiano Migliore. Den band begon in 1996.

## Discograofie
* In a Reverie (1999)
* Unleashed Memories (2001)
* Comalies (2003)
* Karmacode (2006)
* Shallow Life (2010)
* Dark Adrenaline (2012)
* Broken Crown Halo (2014)
* Delirium (2016)
* Black Anima (2019)
* Sleepless Empire (2025)

## Lienks nae buten
* Website van ''Lacuna Coil''
Henk Angenent

**Henk Angenent** (Woubrugge, 1 november 1967) is 'n voormaelig Nederlands marathonschaetser en spruut'ieskweker uut Woubrugge. Hie was winnaer van de Elfsteêdentocht van 4 jannewari 1997.

## Boek
* *Henk Angenent - Een onbegrepen doordouwer*, door Huub Snoep. Uitgeverij *Spider Graphics*, 264 pagina's.

## Bronnen
*Resultaten van Henk Angenent op SkateResults.com
*PR's van Henk Angenent op Jakub Majerski's Speedskating Database
1963

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 18 jannewari - Vò 't eêst sins 1956 wor er weer 'n Elfsteêdentocht geriejen. De winter van 1963 was biezonder koud.
* 26 juli - Skopje wor 'etroffen deu 'n aerdbevieng. Meer as duuzend mins'n overleven ut niet, en er zien rond de 4000 gewonden. 
* 1 auhustus - De gemeênte Selfkant, dat nae de Twidde Waereldoôrlog deu Nederland 'eannexeerd was, wor terug'eheven aen Duutsland.
* 22 november - Lyndon B. Johnson wor beëdigd as 36e president van de Vereênigde Staeten.
* 12 december - Kenia wor onafhankelijk van ut Vereênigd Konienkriek.

## Gebore
* ? - Jo Dumon Tak, Nederlands kunstschilder
* 16 jannewari - Han Polman, Nederlands politicus (voormaelig Commissaoris van de Konienk in Zeêland)
* 6 april - Rafael Correa, Ecuadoriaens politicus
* 14 april - Hans Wagner, Duuts-Nederlands politicus
* 6 september - Geert Wilders, Nederlands politicus
* 16 september - Luc Frieden, Luxemburgs advocaet en politicus (premier)

## Gesturve
* 22 november - John F. Kennedy, Amerikaons president (vermoôrd deu Lee Harvey Oswald)
Youcef Nadarkhani

**Youcef Nadarkhani** (1977) is een Iranese christen, die in 2010 ter doôd was veroordeeld weges afvalligheid van d'n islaom.

Hie was voorganger in de *Protestant Evangelical Church of Iran*, een huuskerreke. Het Hoaggerechshof van Iran heit um evroge zien geloôf te herroepene, as um dat nie doet volgt de doôdstraf. Nadarkhani weigert echter zun geloôf te verwerpene.

Vanuut verscheie landen, weeronger Nederland is druk op Iran uut'eoefend om de voorganger vrie te laeten.

## Lienks nae buten
* Digibron
* Digibron
Armenië

**Armenië** (Armeens: *Հայաստան*, *Hajastan*), officieel de **Rippebliek Armenië** (Armeens: Հայաստանի Հանրապետություն, *Hajastani Hanrapetut῾jun*) is een land mie ruum 2,9 meljoen inweuners (2022). 't Land lig in de Kaukasus 't a voe een stik in Europa lig en voe een stik in Azië. Dibie is 't et een zohenaemde transcontinentaole staet. Armenië hrens in 't noôrn an Georhië, in 't oôssen an Aâzerbeidzjan, in 't wessen an Turkije en in 't zuujen an Iran. Armenië is hericht op Europa, is lid van de Raed van Europa en voel zen eihen dan ok een Europees land.

In d'n Eêste Waereldoôrlog is d'r een genocide op de Armenen epleegt deu de Turken. Ierbie kwamme meer as 1,5 miljoen Armenen omme. Deze Armeênse Genocide wor nog steeds ontkend deu Turkije. Nea die oorlog behorende Armenië tot 1991 bie de Sovjetunie. 

De oôdstad van Armenië is Jerevan, vlakbie de berg Ararat. 

## Relihie
Armenië is het eeste land ter weareld dat het christendom annam as staesreligie, dit hebeurende in 301. 94,7% van de inweuners van Armenië behoor toe de Armeens-apostolische Kerreke. 

## Klimaot
Armenië ei over 't alhemeên een subtropisch klimaot, mè an de elliengen en op de oôgtes van de Kaukasus is 't vee droôher en eêrs 't er een steppeklimaot.

## Zie ok
* Tigranes de Groôte

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
* Historiek


Etchmiadzin cathedral.jpg|*Kathedrael van Echmiatsin* den ouwste kathedrael ter weareld
Armenia Garni front.jpg|*Tempel van Garni* (1e eeuw)
Tatev Monastery from a distance.jpg|*Bergkloôster van Tatev*
Dead Armenian girl in Aleppo desert.jpg|Een hedeporteerde Armeênse moeder mie hur dooie guus in de woestijn nabie Aleppo in 1917
Jerevan

**Jerevan** (Armeens: Երևան, Aâzerbeidzjaans: İrəvan, Russisch: Ереван) is den oôdstad van Armenië. De stad telt om en de nabie de 1 miljoen inweuners en is helegen an de voet van de beroemde berg Ararat. Die berg ligt echter in Turkije. In 1989 is de stad zwaer 'etroffen deu een aerdbevieng.


Երեւան.JPG|*Blik op de stad mee de Ararat*
Place-botero.jpg|*Sovjetarchitektuur*
Government building of the first Rep. of Armenia (1918-1920), Yerevan.jpg|*Goevernementshuus uut 1918*
Nederlands Nieuw-Guinea

**Nederlands Nieuw-Guinea** wier eên Nederlands overzeês gebiedsdeêl van 1949 toe 1962. De oôdstad was Hollandia, tehenwoordig Jayapura. In de jearen vuuftig wier 't binnenland nog groôtendeels onbekend, op de kearte was 't een blinde vlekke. 't Land telde in 1962 nie meer dan 'n half miljoen inweuners, minder as 1 per km².

Tehenwoordig meakt 't deel uut van Indonesië. Vee immigranten van Jaova verdringen de oorspronkelijke Papoeao's, wat leid tot spanningen.

## Lienks nae buten
* Het Indisch Filmarchief (INFA), verzaemelt filmmateriaol uut voormalig Nederlands-Indië en Nederlands-Nieuw-Guinea
* Het Polygoon Journael over Nieuw-Guinea
Cyprus

**Cyprus** is een land in een eiland in d'n Middelandse Zeê. D'n oôdstad is Nicosia. Het eiland telt 796.740 (2009) inweuners op een oppervlakte van 9.251 km². Ut noorden van 't land is sins 1974 deu Turkije bezet. 

Vroeher was 't land een kolonie van ut Vereênigd Konienkriek. D'r binne nog steeds twee Britse merienebasissen, vanwehe de straotegische lihhing. As gevolg iervan ried ut verkeer nog altied lienks.

Sinds 2004 is Cyprus lid van den Europese Unie.

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo 
* World Meteo. Org.
* Europese Unie
* Historiek
Azië

**Azië** is 't groôste weareldeel. In het jaer 2006 tellende ut continent naebie 3,97 miljard inweuners, ofwè 61% van de totale weareldbevolkinge (6,5 miljard). Azië bedekt, mee een oppervlak van 43.810.000 km², 8,6% van ut totaole oppervlak van de aerde en 29,4% van ut totaole landoppervlak. 

Groôte lan'n is Azië binne China in Rusland. Vee lan'n binne flienk in opkomst de leste jaeren. De hoôgste berg ter waereld, de Mount Everest is 'elegen in Azië, in Nepal. Dizze is 8.848 meter hoôge.
Şehrazat

**Şehrazat**, volledige naem: *Şehrazat Kemali Söylemezoğlu*, (Ankara, 3 september 1952) is 'n zangeres uut Turkije. Ze wor beschouwd as eên van de beste componissen uut de heschiedenisse van de Turkse meziek.

## Discograofie
### LP
* 45'lik (Grammofoonplaat) (1967-1968)
* LP (1981)

### Maxisingle
* Sevemedim (1980)

## Lienks nae buten
* Discogs
1953

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 13 jannewari - Een ongelok in de Escouffiaux kolenmiene bie 't Belhische Wasmes, 20 man komme omme.
* 20 jannewari - Dwight D. Eisenhower wor beëdigd as 34e president van de Vereênigde Staeten.
* 1 feberwari - Waetersnoȏdramp van 1953. In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurde *De Ramp*, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goeree-Overflakkee zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland waeren overstroômiengen. In 1953 komme d'r in totaâl 1.836 mensen om.
* 1 auhustus - Noord-Rhodesië (noe Zambia), Zuud-Rhodesië (noe Zimbabwe) en Nyasaland wiere saemengevoegd tot een federâtie, genaemd Federâtie van Rhodesië en Nyasaland. In 1963 ging dat land ter ziele.
* 30 september - Koningin Juliana opent het verpleeg'uus D'r Boede in Koukerke. 
* 7 november - 't leste gat (bie Ouwerkerk op Schouwen-Duveland) wor edicht.
* Zonger daotum - De Grifformeerde Gemeênten in Nederland onsto as kerkverband.

## Gebore
* 15 juni - Xi Jinping, Chineês politicus (leider)

## Gesturve
* 1 jannewari - Hank Williams (29), Amerikaons zanger


Zadkine rb I.jpg|*De Verwoeste Stad* (1953) Ossip Zadkine
Die Bremer Stadtmusikanten.jpg|*Die Bremer Stadtmusikanten* (1953) Gerhard Marcks
Rotterdam de welvaart kunstwerk.jpg|*Vrede en Welvaert* (1953) Pieter Starreveld


## Bouwwêrken

Rotterdam groothandelsgebouw.jpg|*Groôt'andelsgebouw*, Rotterdam (1953) Hugh Maaskant en Willem van Tijen 
Laboratorium Landmeetkunde2.jpg|*Laboratorium voor Landmeetkunde (Wageningen)* (1953) Frants Edvard Röntgen
Estland

**Estland** (Ests: *Eesti*) is een land in 't noor'oôsten van Europa. Estland grens an Rusland in Letland. Ten noor'n van Estland gescheie deur de Finse Golf ligt Finland. D'n oôdstad is Tallinn, vroeher Reval enoemd. Estland is ietwat groôter dan Nederland, mar d'r weune slechts ruum 1,3 miljoen mensen. De taele Estisch is weer verwant an 't Fins.

Tot 1991 was Estland ongerdeel van de Sovjet-Unie. Sins 2004 is 't land lid van den Europese Unie.

Estland is te verdelen in tweê geografische zones: de kustregio in het noor'n en westen mie veenmoerassen, meren en eilan'n. De gemiddelde 'oôgte is ± 50 meter boven zeêniveau. Het oôs'n en het zuujen van het land bestaen uut een zandsteênplateau dat iets 'oôger gelegen is dan de rest van Estland. Het 'oôgste punt van Estland is de Suur Munamägi mie 318 meter.

Estland telt onheveer 1400 meren en 1500 eilan'n. De eilan'n maeken saemen onheveer 10% van het landoppervlak uut. De voo de kust gelegen eilan'n bin res'n van een ouwe kust. De groôste eilan'n bin Saaremaa (2670 km2) en Hiiumaa (990 km2). Ter vergelieking, Zeêland is onheveer 1700 km2 groôt.


Tallin 06.JPG|Tallinn
Town Hall23 2008.JPG|Stadhuus in Tartu
Pärnu main street.jpg|Pärnu
Haapsalu.JPG|Haapsalu
Kuressaare-linnus, 2010.jpg|Kuressaare-kasteel in de winter
Haanja Upland.jpg|De Suur Munamägi (Groôte Eierberg, 318 m)


## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo 
* World Meteo. Org.
* Europese Unie
Eêmdiek

**Eêmdiek** (Nederlands: *Eemdijk*) is 'n klein durp an de rivier d'n Eêm (gemeênte Bunschoten), in de Nederlandse provincie Utrecht. 't Durp telt 815 inweuners (2025).

Eêmdiek is ontstô in de vuuftiende eêuwe, nae d' anleg van de zeêdiek. 't Durp heit 'n veêrpont, dat op zoondag niet vaert. In Eêmdiek is één baosisschole 'evestigd, 'n 'Schole mie d'n Biebel'.

Varder binne d'r in Eêmdiek drie kerreken:
* 'n Grifformeerde kerreke
* 'n Grifformeerde vriegemaekte kerreke
* 'n Christeleke grifformeerde kerreke

## Plae'ies

Pontsje oer de Iem nei Iemdyk.JPG|Pontje over d'n Eêm
Iemdyk trafohúske by in wiel efter de dyk.JPG|Trafohuussie achter d'n diek


## Bronnen
* *De Eem, verborgen rivier*, Regioboek, Koos Termorshuizen en Jos Wassink

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Aâzerbeidzjan

**Aâzerbeidzjan** (Aâzerbeidzjaens: *Azərbaycan*) is een land in de Kaukasus mie ruum 10,2 meljoen inweuners (2023).

De oôdstad is Bakoe an de Kaspische Zeê. Vroeher was 't een deel van de Sovjet-Unie. Aâzerbeidzjan is een islamitisch land.

Aâzerbeidzjan hrens in 't noôrn an Rusland, in 't wessen an Georhië en Armenië, in 't oôssen an de Kaspische Zeê en in 't zuuden an Iran.

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
* Historiek


Bazarduzu robl.JPG|Bazardüzüberg
Quba 452.jpg|Bergachtige lanschap van Quba
Azerbajiani landscape - Another version.jpg|Lanschap van Khinalugvalleije
Bosnië-Hercegovina

**Bosnië-Hercegovina** is een land op de Balkan, onstô in 1995. Voheen was 't eem ongerdeel van Joegosloavië. De oôdstad is Sarajevo. Bosnië in Herzegovina telt 3.531.159 (2013) inweuners en heit een oppervlak van 51.197 km². Het land wor bienea geheel deu land omheven, behalve bie de stad Neum, weer 21 kilometer kustlijn is met de Adriaotische Zeê.

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo 
* World Meteo. Org.
Letland

**Letland** (Lets: Latvija; Letgaols: Latveja; Lijfs: Lețmō) is een land in 't noor'oôsten van Europa. Letland grens an Rusland, Estland in Litouwen, westelijk liet de Oôstzeê. D'n oôdstad is Riga. Letland is ietwat groôter dan Nederland, mar d'r weune nog gin 1,9 meljoen mins'n (2025). De taele Lets is weer verwant an 't Litouws, ut bin allebeie Baltische taelen.

Tot 1991 was Letland ongerdeel van de Sovjet-Unie. Sinds 2004 is 't land lid van den Europese Unie.

De oôdstad Riga leit an de Golf van Riga in het mi'n van het land. De oppervlakte van Letland is 64.600 km2 en het land is dimêe anderhalf keer zoô groôt as Nederland. Letland is over het algemeên vlak of een bitje 'euvelachtig. Letland is aerdig dicht bebost (42% van 't land, Engelse Wikipedia), 'eit vee meren en rivieren en landbouwgebieden. Op Riga nae bin d'r niet echt groôte steên. Letland telt ongeveer duuzend rivieren. De langste rivier is de Daugava, 1020 km lang wivan 370 km deu Letland stroômt. Aore groôte rivieren bin de Gauja, de Lielupe, de Venta en de Aiviekste. Onheveer 10% van het land bestit uut veen, drassige gebieden en moerassen. Letland 'eit zo'n vuufduuzend kleine meren. Het groôste meer is Razna (55 km2). De meêste meren bin ondiep en in de winter ienkele maen'n bevroze.

## Bevolkienge

;Etnische saemenstellieng (2025, Engelse Wikipedia)

* 65,5% Letten
* 24,1% Russen
* 2,9% Wit-Russen
* 2,9% Oekraïners
* 1,9% Poôl'n
* 1,1% Litouwers
* 1,6% aore

;Religieuze saemenstellieng (2018, Engelse Wikipedia)

* 64% chrissen:
** 36% luthers
** 17% katteliek
** 9% orthodox
** 2% overige chrissenen
* 35% gin religie
* 1% overig

## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo 
* World Meteo. Org.
* Europese Unie
Armeênse genocide

De **Armeênse genocide** (Armeêns: Հայոց Ցեղասպանութիւն, Turks: Ermeni Soykırımı), (ok wè omschreve as de *Armeênse kwestie* deu diehenen die twiefelen of er spraoke was van een genocide) is de naom voor de volkerenmoord hepleegd op (honderdduuzenden tot vee meer dan een miljoen) Armeniërs in het Ottomaonse Riek ten tiede van de Eêste Weareldoôrlog. Sommihe bronnen spreke over 1,8 miljoen doôden. Tegeliekertied vond ok de Assyrische genocide en de Griekse genocide plaes.

## Lienks nae buten
* Historiek
* Britannica
Biebel

Den **Biebel**  is 't 'eilige boek van de chrissenen. 't Woôrd stamt vant Griekse woôrd βιβλια (biblia), dat een meêrvoud is van βιβλιον (biblion), en dat boeken betekent. Chrissenen geleuven dat den Biebel onger leidieng van den 'Eilige Geêst toet stand is 'ekomme en wor daerom as 't *Woôrd van [[God]]* beschouwt. 

Den Biebel bestaet uut twi deêlen: 't Ouwe Testamant en 't Nieuwe Testamant.

## Biebel in ’t Zeêuws
In jannewari 2001 is begonne mie ’t vertaelen van (stikken uut) den Biebel int Zeêuws.
Van Jona, Ruth, Marcus en 'Oôglied zien uutgaeve verschene.

## [[Ouwe Testamant]]

## [[Nieuwe Testamant]]

## [[Apocrieve boeken]]
* Tobith
* Judit
* Ester (Grieks)
* 1 Makkabeeën
* 2 Makkabeeën
* Wies'eid
* Sirach
* Baruch
* Brief van Jeremia
* Daniël (Grieks)
* Manasse

## Boek'n
* Ernst Aebi - Korte inleiding tot de Bijbelboeken
* Pat en David Alexander - Handboek bij de Bijbel
* Ian Barnes - Historische atlas van de Bijbel
* M.A. Beek en G. Sevenster - Encyclopedie van de Bijbel 
* John Bimson - Nieuwe Bijbelatlas
* Jakob van Bruggen - Het kompas van het christendom
* Ethelbert William Bullinger - Getallen in de Bijbel
* Karina van Dalen-Oskam en Marijke Mooijaart - Bijbels lexicon
* Johan van Delden - Spreekwoorden en gezegden uit de Bijbel
* John Drane - Nieuwe encyclopedie van de Bijbel
* A.H. Edelkoort en J.H. Bavinck - Bijbel met kanttekeningen 
* H.C. Endedijk en S.D. Heij - Bijbelse encyclopedie 
* Gordon Fee en Douglas Stuart - Haal meer uit de Bijbel
* Jeffrey Geoghegan en Michael Homan - De Bijbel voor dummies
* Willem Glashouwer en Willem Ouweneel - Het ontstaan van de Bijbel
* Henk Hagoort - De Bijbel betrouwbaar 
* James Hoffmeier - De archeologie van de Bijbel
* H.W. Hollander - Spectrum Bijbelvertalingen
* Werner Keller - En de Bijbel heeft toch gelijk
* Johan Knigge - Bijbel en archeologie 
* Izak Kole - Oriëntatie in de Bijbelse oudheidkunde
* Paul Lawrence - De wereld van de Bijbel 
* Joel Meredith - Bijbels feitenboek
* Benjamin van Oeveren - Tekst voor tekst
* Fokkelien Oosterwijk - De Bijbel in een notendop
* Reinoud Oosting en Roelien Smit - Bijbel in 't kort
* Mart-Jan Paul enz. - Vertaling en vertolking van de Bijbel
* David Pawson - Sleutels tot de Bijbel
* Eric Peels - Studiebijbel in perspectief 
* François Jacobus Pop - Bijbelse woorden en hun geheim
* John Rogerson - Atlas van de Bijbel
* Bob Smalhout - Bijbelse tijdgenoten 
* Klaas Smelik - De gereedschapskist van de Bijbelschrijvers
* L.A. Snijders - De getallen in de Bijbel en hun verhaal
* L.A. Snijders - Groot Bijbels woordenboek
* Robert Charles Sproul - De Bijbel leren kennen
* Christopher Wright - De Bijbelse missie

## Noôten


## Lienks nae buten
* Den Biebel in vee verscheie Nederlandse en butenlandse vertaeliengen:  Staetenvertaelieng, 'Erziene Staetenvertaelieng, Nederlands Biebelgenoôtschap 1951, Willibrordbiebel, Groôt Nieuws Biebel, Nieuwe Biebelvertaelieng 2004 en 2021
2012

**** is een jaer.

## Hebeurtenissen
* 4 maerte - Bie een antal ontploffingen in een munitiedepot in Konho-Brazzaville vallen minstens 200 doôden.
* 13 maerte - In een tunnel op de A9 bie het Zwitserse Sierre verongelukt een Belhische bus met schoolkinderen. Er vallen 28 doôden, weervan 22 guus. 
* 23 maerte - Finâle van The Voice Kids (seizoen 1).
* 11 april - Zeêbeving Indische Oceaon 2012.
* 16 auhustus - Aerdbevieng mie een kracht van 3,6 bie 'Uuzienge in Greunienge, de zwaerste oôit in deêze provincie.
* 5 december - 65 kilometer uut de kust van Schouwen-Duveland wor de autoboot *Baltic Age* an'evaeren deu een containerboot. 11 doôden.
* 21 december - Voorspellienge voh 't end van de waereld deur de Maya's. De voorspelling komt nie uut.
* 25 december – Tweê anslagen tiejens kerst in Niheria. De eêrste anslag was in de stad Potiskum, in de staet Yobe, in het noor'oôs'n van het land. Gewaepende mannen schoten zeker 6 bezoekers van een nachtmis doôd. Onger de slachtoffers zou ok eeb priester weze. Het kerkgebouw is nae de anval in brand gestoken. Een aore aaslag was in de stad Maiduguri in het noôr'n van het land. 'Ier wiere ok 6 kerkgangers vermoôrd, waeronger de voorhanger.

## Hesturven
D'r valle in dit jaer 15 verkeersdoôden in Zeêland.

## Noôten
Zeêbeving Indische Oceaon 2012

Op **[[11 april]] [[2012]]** vong een zeer zwaere **[[zeêbeving]]** plaes in de **[[Indische Oceaan]]** bie Indonesië, die een tsunaomi veroorzaekende die zich in verscheie richtingen over de Indische Oceaon verplaesende.

De zeebeving dee zich voor om 08:38:38 (UTC) op een diepte van 33 kilometer. Vrijwel direct wier een tsunami waerschuwing of'egeven, voor de complete Indische Oceaon

Op 26 december 2004 vong op bijna exact dezelfde locaosie een beving plaes mee een kracht van 9,1 op de schaol van Richter mee duuzenden doôden.

## Zie ok
* Zeêbeving Indische Oceaon 2004
1962

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 8 jannewari - Treinramp bie Harmelen. Mee bienea 'onderd doôden, de ergste treinramp uut de Nederlandse geschiedenisse.
* 15 jannewari - Slag bie Vlakke Hoek tussen Nederland in Indonesië. De inzet was Nederlands Nieuw-Guinea.
* 29 meie - De opdracht voor de Zeêlandbrugge wor 'egeve an de *Combinatie Brug Oosterschelde*, die de brugge tussen 1963 en 1965 realiserende. Dit bedrief was een saemenwerkingsverband van de annemers Van Hattum en Blankevoort NV uut Beverwijk en de *NV Amsterdamsche Ballast Maatschappij* uut Amsterdam.
* 22 oktober - Cuba crisis. De Verenigde Staoten en de Sovjet-Unie komme recht tehenover mekaore te sto. Een atoomoorlog dreigt. Uuteindeluk draoit de Sovjetunie bie op 28 oktober.
* 23 december - Op het Schildmeer in Groningen komme vier schaesers omt leven naedat ze deu het ies waoren 'ezakt.

## Gebore
* 2 maerte - Andries Heidema, Nederlands amtenaer en politicus
* 24 juni - Harry van Bommel, Nederlands politicus en amtenaer
* 24 auhustus - Emile Roemer, Nederlands politicus
* 2 september - Keir Starmer, Brits politicus
* 23 november - Nicolás Maduro, Venezolaens politicus (president)

## Bouwwêrreken

Jatiyo Sangshad Bhaban (Roehl).jpg|*Parlementsgebouw van [[Bangladesh]]* (1962) Louis Kahn
Viitatorni Jyvaskyla Finland-2007-06-15.jpg|*Viitatorni*, Finland (1962) Alvar Aalto