Geografische utersten

## Hroste [[eiland]]n
(oppervlakte in vierkante kilometer)

#Groenland, 2.175.600
#Nieuw-Guinea, 800.311
#Borneo, Indonesië/Maleisië/Brunei, 744.108
#Madagaskar, 587.041
#Baffineiland, Canada, 507.451
#Sumatra, Indonesië, 473.605
#Honshu, Japan, 230.966
#Groôt-Brittannië, 229.979
#Victoria, Canada, 217.291
#Ellesmere, Canada, 196.235

### Per [[werelddeêl]]
#Noôrd-Amerika: Groenland, 2.175.597
#Oceanië: Nieuw-Guinea, 771.900
#Azië: Borneo, 744.108
#Afrika: Madagaskar, 587.931
#Europa: Groôt-Brittannië, 229.979
#Zuud-Amerika: Vuurland (Argentinië/Chili), 47.000 
#Antartica: Alexandereiland, 43.200

Extra: Het hroste eiland in Midden-Amerika is Cuba mie 110.900 km²

### Aore extremen
*Hroste eiland in 'n meêr: Manitoulin, Huronmeêr, Vereênigde Staeten/Canada, 2772 km²
----

## Hroste meren
(oppervlakte in vierkante kilometer)

#Kaspische Zeê (zout), Azië, 371.795 (1)
#Bovenmeêr, Vereênigde Staeten/Canada, 82.103
#Victoriameêr, oôst-Afrika, 69.484
#Huronmeêr, Vereênigde Staeten/Canada, 59.570
#Michiganmeêr, Vereênigde Staeten/Canada, 57.757
#Tanganyikameêr, Oôs-Afrika, 32.893
#Baikalmeêr, Siberië, 31.500
#Malawimeêr, Malawi/Mozambique/Kenia, 29.604
#Great Bear Lake, Canada, 28.570

### Per werelddeêl
#Azië: Kaspische Zeê (zout), 371.795 (1)
#Noôrd-Amerika: Beuvenmeêr, 82.103
#Afrika: Victoriameêr, 69.484
#Europa: Ladogameêr (Rusland), 17.703 (1)
#Australië & Oceanië: Eyremeêr (Australië, zout), 10.000
#Zuud-Amerika: Titicacameêr (Peru/Bolivia), 8300
(1) *Niettegenstaende de naem, is de Kaspische Zeê un meêr omdat ze volledig deur land omringd is. Het noôrdelijke deêl van het meêr ligt in Europa.*

### Aore extremen
* Diepste meêr: Baikalmeêr, 1620 m (meêroppervlak 455m boven de zeêspiegel)
----

## Oôgste bergen
(Oôgte in meters)

#Everest, Tibet/Nepal, 8850 http://pweb.jps.net/~prichins/everest.htm
#K2 (Godwin-Austen), China/Pakistan, 8611
#Kanchenjunga, India/Nepal, 8586
#Lhotse, Nepal, 8516
#Makalu, Nepal, 8463
#Cho Oyu, Nepal, 8201
#Dhaulagiri, Nepal, 8167
#Manaslu, Nepal, 8163
#Nanga Parbat, Pakistan, 8125
#Annapurna, Nepal, 8091

### Per werelddeêl
#Azië: Everest, China-Nepal, 8850
#Zuud-Amerika: Aconcagua, Argentinië, 6962
#Noôrd-Amerika: McKinley, Alaska, Vereênigde Staeten, 6194
#Afrika: Kilimanjaro, Tanzania, 5963
#Europa: Elbroes, Rusland, 5633 (1)
#Australië & Oceanië: Puncak Jaya, Indonesië (Nieuw-Guinea), 5030
#Antarctica: Vinsonmassief, Marie Byrd Land, 4897

(1): De Elbroes ligt in de Kaukasus, en wordt soms tot Azië gerekend. In dat geval wordt de hoôgste berg van Europa de Mont Blanc, 4807 meter

### Aore extremen
* Hoôgste berg van voet tot top: Mauna Loa, Hawaï, Vereênigde Staeten, ruum 13000 meter (waervan 4168 m boven het zeê-oppervlak)
* Oôgste actieve vulkaen: Cotopaxi, Ecuador, 5897
* Hroste berg: Kilimanjaro, Tanzania, 80x60 km
* Hroste gebergte (land): Himalaya, 2500 km lang, 150-280 km breêd
* Hroste gebergte (onder water): Midden-Atlantische Rug, 15000 km lang, 1600 km breêd
* Langste gebergte (land): Andes, ruum 14000 km
* Oôgste berg in ons zonnestelsel: Olympus Mons op Mars, onheveêr 24 km oôg.
----

## Langste [[rivier]]en
(lengtes in kilometers)

#Nijl, Afrika, 6650
#Amazone, Zuud-Amerika, 6387
#Mississippi - Missouri,  Noôrd-Amerika , 6270
#Jangtsekiang, Azië, 6211
#Jenisej-Angara-Selenga, Azië, 5550 
#Gele Rivier, 5464
#Ob-Irtysj, Azië, 5410
#Kongo, Afrika, 4667
#Lena-Kirenga, Azië, 4400
#Mekong, Azië, 4350
#Murray-Darling, Australië, 3750
#Wolga, 3688

### Per werelddeêl
#Afrika: Nijl, 6650
#Zuud-Amerika: Amazone, 6448
#Noôrd-Amerika Mississippi - Missouri, 6270
#Azië: Jangtsekiang, 6211
#Australië & Oceanië: Murray-Darling, 3750
#Europa: Wolga, 3688

### Aore extremen
*meêst waterrieke rivier: Amazone, gemiddeld 180.000 m³/s aen de monding en eên stroômgebied van 7.500.000 km², wat ongeveêr het dubbele van De Nijl (langste rivier) is. 
*langste kanael: Grote kanael van China (China. 1794 kilometer)
*oôgste waeterval: Angel waetervallen (Venezuela), 978 meter
*hroste rivierdelta: Ganges-Brahmaputra, 80.000 km²
----

## hroste diepten
(diepte in meters)

#Marianentrog, Groôte Oceaen, 11.034
#Tongatrog, Groôte Oceaen, 10.882
#Japantrog, Groôte Oceaen, 10.554
#Koerilentrog, Groôte Oceaen, 10.542
#Filipienentrog, Groôte Oceaen, 10.540
#Mindanaotrog, Groôte Oceaen, 10.497
#Kermadectrog, Groôte Oceaen, 10.047
#Puerto-Ricotrog, Atlantischen Oceaen, 9219
#Peru-Chilitrog, Groôte Oceaen, 8050
#Aleoetentrog, Groôte Oceaen, 7822
#Indische Oceaen: Javatrog, 7725
#Kaeimantrog, Atlantischen Oceaen, 7680

### Per [[oceaen]]
#Grote Oceaen: Marianentrog 11.034
#Atlantische Oceaen: Puerto-Ricotrog, 8648
#Indische Oceaen: Javatrog, 7725
#Noôrdelijke ieszeê: Euraziatisch Bekken, 5122

----

## Klimaetuutersten
*Eêtste plekke: Azizia (Libië), 58°C (13 september 1922)
*Eêtste plekke (gemiddelde jaertemperatuur): Dallol (Ethiopië), 34,4°C
*Koudste plekke: Plateau-Station (Antarctica): -89°C
*Koudste plekke mie permanent verbluuf: Vostokstation (Antarctica), -88,3°C, gemiddelde jaertemperatuur -55,6°C
*Koudste durp of stad: Ojmjakon (Siberië), -71°C, gemiddelde jaertemperatuur -16,5°C
*Regenriekste plekke: Mount Waialeale (Hawaï, VS), 12.547 mm per jaer
*Regenermste plekke: Calama, Atacama (Chili), in 1974 veur 't eêst in 400 jaer regen

----

## hroôste [[woestijn]]en

#Sahara, Afrika, 8.600.000 km² (1)
#Gobi, Mongolië/China, 1.300.000 km² 
#Patagonische woestijn, Argentinië, 673.000 km²
#Groôte Bekken, Vereênigde Staeten, 600.000 km²
#Kalahari, Botswana/Namibië/Zuud-Afrika, 583.000 km²
#Grote Zandwoestijn, Australië, 389.000 km²
#Chihuahua, Mexico/VS, 363.000 km²
#Gibsonwoestijn, Australië, 311.000 km²
#Kysylkum, Oezbekistan, 300.000 km²
#Karakum, Turkmenistan, 280.000 km²

(1): *De [[Libische Woestijn]], die aores qua oppervlakte (2 miljoen km²) in dit liesje zou tuusoôren, is as ongerdeêl van d'n Sahara heteld.*
----

## Diversen
*laegste punt op 't land: oevers van d'n Dooie Zeê, ca. 417,5 (2005) meter onder zeêniveau en nog immer dalend.(1)
*diepste grot: Réseau Jean Bernard (Frankriek), 1602 m
(1) *Niettegenstaende de naem, is de Dooie Zeê un meêr.*