open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1922

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 3 april - Jozef Stalin wor secretaoris-generaol van de Communistische Partij van Rusland, en deermee nae Lenin de machtigste man in de partij en 't land.
* 2 september - De SS *Zuiderdyk* van de Holland-Amerika Liene komt bie Zoetelande in anvaering mee 't Britse SS *Ezardian*. 7 doôden.
* 16 oktober - Ramp mie het s.s. Cornelis in Zweden.
* 30 oktober - Benito Mussolini wor premier Itâlië nae de zohenaemde *Mars op Rome*.
* 1 november - 't Sultanaot in Turkije wordt of'eschaft. De leste sultan Mehmet VI verlaet 't land. Kemal Ataturk wor de nieuwe groôte man.
* 30 december - Officiële oprichtienge van de Sovjet-Unie. 't Land, 't groôste ter waereld zou exact 69 jaer besto.

## Gebore
* 13 maerte - Ad Kaland, Nederlands belastiengamtenaer en politicus

## Bouwwêrreken

Harlingen vuurtoren.jpg|*Viertoôren van [[Harlingen]]* (1922) C. Jelsma
Haren Sassenhein 53.JPG|*Sassenhein*, Haren (1922) M.G. Eelkema
30 oktober

**30 oktober** is d'n 303e of 304e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1895 - In de Turkse stad Erzurum was een pogrom gericht tegen de Armeense bevolking van de stad. Volgens berichten uut die tied kwammen 'ierbie circa 1.200 mensen om het leêven.
* 1922 - Benito Mussolini wor premier Itâlië nae de zohenaemde Mars op Rome.
1921

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 13 maerte - Monholië verklaert zich onaf'ankelijk van China.
* 18 maerte - Pool'n en Sovjet-Rusland slute de Vrede van Riga. De Russisch-Poolse grens wor opnieuw vastgesteld, weerbie Pool'n een flienk deel van Wit-Rusland toe'ewezen kriegt.
* 29 juli - In Duutsland wor Adolf Hitler 'ekozen toet leider van den NSDAP.
* 8 oktober - De Turken go in de tegenanval op de Grieken die vanuut Smyrna richtieng Ankara op'erukt waere.

## Bouwwêrreken

Papaverhof Den Haag 005.jpg|*Papaverhof*, Den Aegt (1921) Jan Wils
29 juli

**29 juli** is d'n 210e of 211e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1018 - Slag bie Vlaerdienge.
* 1914 - Troepen van Oesteriek-Honharije opene 't bombardement op Belgrado.
* 1921 - In Duutsland wor Adolf Hitler 'ekozen toet leider van den NSDAP.
* 2013 – Een bomanslag op een kerreke in Kano (Noôrd-Nigeria) eist tenminste 29 leêvens.

## Gesturve
* 1890 - Vincent van Gogh (37), Nederlands kunstschilder
8 oktober

**8 oktober** is d'n 281e of 282e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1921 - De Turken goô in de tegenanval op de Grieken die vanuut Smyrna richtieng Ankara op'erukt waere.
Sardientoren

De **Sardientoren** is de hoôgste toren van de gemeênte Vlissienge en nae de 137 meter hoôge Nozema TV Toren in Hoes de hoôgste toren van de previncie Zeêland. De toren is 'elegen aan de Vlissiengse Boulevard, an de Onte en is 85 meter oôge, iets oôger nog dan de *Lange Jan* uut Middelburg. Sinds de opleverieng van de toren is het hét gezicht van Vlissienge.

Op de eerste en twidde verdieping is een grand café/restaurant 'evestigd. Deeronger bevindt zich een drie verdiepingen tellende parkeergarage. De rest van de toren bestit uut weuningen variërend van 100 tot 200m². De toren was ten tieje van de openieng de op twee nae hoôgste weuntoren van Nederland. De toren is vernoemd nae de Sardiengeule in de Onte, vlakbie d'n toren. 

## Zie ok
* Lieste mee 'oôgste gebouwen op Walchern
7 meie

**7 meie** is d'n 127e of 128e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1915 - 't Britse semi-militaire passahiersschip de *Lusitania* wor tiedens een reis van New York nae Liverpool deu de Duutsers tot zienken 'ebrocht in de Ierse Zeê. Naebie twaolfhonderd van de opvaerenden komme om't leêven.
* 1918 - Vrede van Boekarest tussen de *Centraolen* en Roemenië: Roemenië moe gebied ofstô an Bulgarije en Oostenriek-Hongarije en is verplicht oliebronnen te ver'uuren an Duutsland; de *Centraolen* op ulder beurte erkennen de saemenvoeginge van Roemenië en Bessarabië.
* 1920 - Kiev valt in Poôlse han'n.
* 1945 - 't Duutse leger geêft z'n eige in Reims over aon de geallieerden.

## Gebore
* 1774 - Francis Beaufort, Brits admiraol en ontdekkiengsreiziger
* 1956 - Jan Peter Balkenende, Nederlands weêtenschapper en politicus (premier)

## Noôten
10 auhustus

**10 auhustus** is d'n 222e of 223e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1821 - Missouri treedt as 24e staet toe toet de Vereênigde Staeten.
* 1920 - Verdrag van Sèvres. In San Remo beslist de Entente over de bezette Osmaonse gebieden. Turkije verlierst vee grondgebied. 't Vereênigd Konienkriek kriegt 't mandaot over Palestina en Irak, Frankriek over Syrië en 't laetere Libanon.
* 1925 - Windoôs in Borculo mie drie doôden.

## Noôten
13 auhustus

**13 auhustus** is d'n 225e of 226e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1920 - Sovjet-Russische troepen valle Warschau an, mar worre in een slag bie de Vistula terug'edreven.
* 1961 - Behin bouw Berlijnse Mure.
20 september

**20 september** is d'n 263e of 264e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1839 - Officiële opening van d'n eêste spoorliene in Nederland, tussen Haerlem en Amsterdam. 
* 1920 - De Volkenbond kent de Duutse plekken Eupen en Malmedy toe an België.
14 oktober

**14 oktober** is d'n 287e of 288e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1920 - Vrede van Tartu tussen Finland en de Sovjet-Unie. De grens tussen beie land'n wor vast'elegd, weerbie Finland in Petsamo een verbindieng mee de Noôrdelijke Ieszeê kriegt.
1919

**** is een jaer. 

## Gebeurtenisse
* 4 jannewari - Het Rooie Leher veroverd Riga.
* 28 maerte - Hongaorse troepen vallen Slowakije binnen.
* 10 april - Roemenië valt Hongaorije binn'n (Hongaors-Roemeênse Oôrlog).
* 15 meie - Griekenland bezet 't Turkse Smyrna.
* 6 juni - Finland, weer de Witten de overwinnieng he 'ehaeld, verklaert de oôrlog an de Sovjet-Unie.
* 21 juni - De Duutse Keizerleke Merine brengt bie *Scapa Flow* d'r oorlogsvloot toet zienkene, liever dan z'n eige over te draegene an de geallieerde.
* 28 juni - De Duutse delegaotie ongertekent het *Verdrag van Versailles*. Deermee is de Eêste Weareldoôrlog officieel beëindigd.
* 3 auhustus - Roemeênse troepen bezetten Boedapest. De communistische 'eêrser Béla Kun slit op de vlucht nae Wenen (laeter zal um deurreize nae de Sovjet-Unie).
* 9 auhustus - Op de 'oek van Boulevard Bankert en de Coosje Buskenstraat in Vlissienge wor een zandsteên standbeêld voo Frans Naerebout onthuld, vervaerdigd deu A.G. van Lom. In november 1944 wier 't zwaer beschaedigd.
* 10 september - De geallieerde slute vrede mee Oesteriek in het *Verdrag van Saint-Germain*. Tsjecho-Slowakije en Hongarije worre onaf'ankelek, en Oesteriek verlierst ok gebied an Joegoslaovië, Itâlië en Pool'n. Oesteriek wor deermee tot zien huujige grenzen in'eperkt, nog gin achtste van z'n oorspronkeleke grondgebied.

## Gesturve
* 27 december - Theo de Meester (68), Nederlands politicus (premier)

## Bouwwêrreken

Brunssum, Raadhuis zijkant.jpg|*Read'uus*, Brunssum (1919)
Knoôppunt De Rooie Leeuw

{| align="right" class="toccolours" cellspacing="0"
|-
! bgcolor="#ccccff" align="center" | Knoôppunt de Rooie Leeuw
|-
| align="center" style="font-size: 90%;" |  x  

**Knoôppunt De Rooie Leeuw** is een knooppunt in de N57 en de A58 tussen Berrehe op Zoom en Vlissienge ter hoogte van Nieuwland. Hier sluut de N57 aan op de A58 en geeft zo een betere verbindieng tussen Walchern en Goes en vadder naar Noord-Braebant.

Het knooppunt is vernoemd nae Café De Rooie Leeuw dat an de A58 liet. Op 1 december 2010 wier 't knoôppunt 'eopend.
21 juni

**21 juni** is d'n 172e of 173e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1788 - New Hampshire treedt as 9e staet toe toet de Vereênigde Staeten.
* 1919 - De Duutse *Keizerleke Merine* brengt bie Scapa Flow d'r oorlogsvloot toet zienkene, liever dan z'n eige over te draegene an de geallieerde.
28 juni

**28 juni** is d'n 179e of 180e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1787 - Wullemina van Prusen (wuuf van stadouwer Wullem V) wor bie Bonrepas deu de Patriotten ange'ouwe.
* 1914 - Moôrdanslag op aertshertog Frans Ferdinand van Oôsteriek, de troônopvolger van Oôsteriek-Honharije en aertshertogin Sophie deu de Servische nationaolist Gavrilo Princip. Beiden komme om 't lêven. Dit vurmende de directe anleidieng toet 't uutbreken van d'n Eêste Waereldoôrlog.
* 1919 - De Duutse delegaotie ongertekent 't *Verdrag van Versailles*. Deermee is de Eêste Waereldoôrlog officieel beëindigd.
3 auhustus

**3 auhustus** is d'n 215e of 216e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1919 - Roemeênse troepen bezetten Boedapest. De communistische 'eêrser Béla Kun slit op de vlucht nae Wenen (laeter zal um deurreize nae de Sovjet-Unie).
1918

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 31 jannewari - Den Sovjet-Unie erkent de onaf'ankel'eid van Finland.
* 15 feberwari - *Stoomloodsvaartuig 14* lopt in de Onte op een miene, weerbie 8 opvearenden omkomme. Geliektiedig explodeert deu dezelfde miene ok de ARM 16, weerbij 3 vissers omkomme.
* 21 maerte - Behin van het Duutse offensief *Kaiserschlacht*.
* 31 maerte - In het fort van Brest-Litovsk slute de Centraole Mogend'eden (Duutsland en Oesterriek) vrede met Sovjet-Rusland. Finland, Estland, Letland, Litouwen, Pool'n en Oekraïne worre onaf'ankelek.
* 21 april - De beroemdste vliegenier uut de oorlog, Manfred von Richthofen ofwel de Rooee Baron, wor neer'eschoten.
* 24 april - In Middelburg wor de Staetkundig Griffermeerde Partij (SGP) op'ericht.
* 7 meie - Vrede van Boekarest tussen de Centraolen en Roemenië: Roemenië mot gebied ofstô an Bulgarije en Oostenriek-Hongarije en is verplicht oliebronnen te verhuren an Duutsland; de Centraolen op hun beurt erkennen de saemenvoeginge van Roemenië en Bessarabië.
* 8 auhustus - Bie een sturmanval deu de Entente stort het Duutse westfront in mekaore.
* 8 november - Den waepenstilstand wor ongertekend in een treinwaegon in het bos van Compiègne, ten noorden van Paries.
* 11 november - Den waepenstilstand treedt in werkieng. Ende van den Eêste Weareldoôrlog.
* 18 november - Ramp van Hamont. Int Belgische Hamont ontploft een Duutse munitietrein, weerdeu zeer veel mênsen om 't leven kommen. Schattiengen loôpe uuteên van eênige honderden tot 1007.

## Gebore
* 18 juli - Nelson Mandela, Zuud-Afrikaâns anti-apart'eidsstrieder en president
* 27 auhustus - Jelle Zijlstra, Nederlands econoôm, politicus (premier) en bankier
* 7 november - Billy Graham, Amerikaons evangelist
* 23 december - Helmut Schmidt, Duuts politicus (premier)

## Bouwwêrreken

Haren Poortgebouw Eshof.JPG|*De Eshof poortgebouw*, Haren (1918) Kuiler & Drewes


## Noôten
8 auhustus

**8 auhustus** is d'n 220e of 221e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1918 - Bie een sturmanval deu den Entente stort 't Duutse westfront in mekaore.
18 november

**18 november** is d'n 322e of 323e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1827 - Eêste schip deu 't kanaol van Gent nao Terneuzen.
* 1918 - Ramp van Hamont. Int Belgische Hamont ontploft een Duutse munitietrein, weerdeu zeer veel mênsen om 't leven kommen. Schattiengen loôpe uuteên van eênige honderden tot 1007.
Jaer

Een **jaer / jaor** is de relatieve eêneid van tied die de pèriode beschrieft wi in een planeet om z'n sterre, de zunne in ons heval, draoit.

Bie de Aerde ist zô dat'n in 365 daegen en 6 uren om de zunne draoit. Bie een normaal jaer ist zô da je uut gaet van 365 daegen vanof 1 jannewari toet 31 december, mee 31 daegen in de maenden jannewari, maerte, meie, juli, auhustus, oktober en december, 30 daegen in de maenden april, juni, september, en november en 28 daegen in de maend feberwari. In een schrikkeljaer ist anders, di'in ei feberwari nie 28 daegen mè 29, dit komt deur die 6 uren extra die der elk jaer bie komme, in 4 jaer is dat dus een dag derbie. Om de 4 jaer is der dus een schrikkeljaer, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020 en 2024 waere de leste zes schrikkeljaeren, de volgenden binne dus in 2028, 2032, 2036, 2040, 2044 en 2048.

Waereldwied wor in 't algemeên de christeleke jaertellieng gebruukt mie de gregoriaonse kalender.
Reykjavík

**Reykjavík** is de oôdstad van Iesland en is de noordelijkste oôdstad ter waereld. De stad eit ca. 133.000 inweuners (2021). Reykjavík liet in zuudwest-Iesland in de gemeênte Reykjavíkurborg an de fjord Kollafjörður, een uutloôper van de hrote baoi Faxaflói. In de fjord ligge zes kleine eilanden: Viðey, Engey, Þerney, Akurey, Lundey en Grotta. Het schiereiland Geldinganes is mee een heel smalle landtong an het vasteland verbonden. De stad zelf liet voornaemelek op het schiereiland Seltjarnarnes. De voorsteên ligge voornaemelek ten zuujen en oôsten deervan.

Reykjavík is over een hroôt gebied uut'espreid. Hoôgbouw komt voo, mar leegbouw en wieds op'ezette weunwieken domineren en er binne meerdere plekken onbebouwd voor recreatieve doeleinden. De hroôtste rivier die deu de stad lopt is de Elliðaá.

## Interessante plekken
* Harpa, een futuristisch ogende concertzaele en conferentiecentrum bie de ouwe haevene, geopend op 13 mei 2011.
* Þjóðminjasafnið: Nationaol Volksmuseum mee vondsten uut de Vikingtied (boeredracht enzo).
* Þjóðmenningarhúsið: een museum mee originele Ieslandse manuscripten
* Árbæjarsafn: openlochtmuseum.
* Ráðhus Reykjavíkur: het raedhuus mee een reliëfkaerte van Iesland.
* Alþingishúsið: het parlementsgebouw bie het parkje Austurvöllur int centrum.
* Árni Magnússon Manuscript Institute: onderzoekt en beheert ouue Ieslandse manuscripten.
* Hallgrímskirkja: een kerke die de skyline domineert, mee een magnifiek uutzicht over Reykjavík en wieje omgeving.
* Perlan: een museum met bovenin een (exclusief) restaurant met panoramisch uutzicht (vriee toegang) bovenop de imposante warmwateropslagtanks.
* Reykjavík 871 ± 2: Museum en expositie over de kolonisatie van het gebied rond Reykjavík, de *Landnámssýningin*. Dit museum omvat de originele fundamenten van een langhuis, en is voorgedragen als het mooiste museum ter weareld in 2008.
* Laugavegur: winkelstraete.
* Tjörnin: een fraaie viever int centrum mee vee soort'n eenden en ganzen.
* Höfði: het witte huus uit 1909 weer Reagan en Gorbatsjov in 1986 het ende bezegelden van de Kouwe Oorlog.
* Dómkirkjan, een kerke uut 1787 an het Austurvöllur (plein).
* Menntaskólinn í Reykjavík, schoolgebouw uut 1846.
* Landakotskirkja, een kerke uut 1929.
* Landspítalinn, een ziekenhuus in een klassiek gebouw.


Plaetje:Domkirkjan07.jpg|Dómkirkjan
Plaetje:Reykjavik Menntaskoli.jpg|Menntaskólinn í Reykjavík


## Steênbanden
* Caracas (Venezuela)
* Kingston upon Hull (Iengeland)
* Kopenhagen (Denemarken)
* Moskou (Rusland)
* Nuuk (Groenland)
* Oslo (Noorwegen)
* Seattle (VS)
* Sint-Petersburg (Rusland)
* Strumica (Macedonië)
* Tórshavn (Faeröer)
* Vilnius (Litouwen)
* Winnipeg (Canada)
* Zevenaar (Nederland)
26 juli

**26 juli** is d'n 207e of 208e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1945 - De Britse premier Winston Churchill wor opgevolgd deu Clement Attlee.
* 1963 - Skopje, de oôdstad van Noôrd-Mecedonië wor 'etroffen deu een aerdbevieng. Meêr as duuzend mensen overleven ut niet, en er zien rond de 4000 gewonden.

## Gebore
* 1436 - Sigismund van Beieren, 'ertog van Beieren-München
1 auhustus

**1 auhustus** is d'n 213e of 214e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1291 - Op de Rütli, 'n bergweide boven 't meêr van Uri (een stik van 't Vierwoudsteed'nmeêr), wor behun auhustus jaer 1291 de Rütlischwur uutesproken.
* 1417 - Hendrik V lan bie een vloot in de rivier de Touques, mè der is hin kip te beken'n wan de Fransen zien in de stad ekroop'n.
* 1477 - Maria van Bourhondië trouw mie Maximiliaon I van Habsburg. 
* 1914 - Duutsland verklaert d'n oôrlog an Rusland.
* 1963 - De gemeênte Selfkant, dat na de Tweêde Weareldoorlog deu Nederland 'eannexeerd was, wor terug'eheven aan Duutsland.
21 april

**21 april** is d'n 111e of 112e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1918 - De beroemdste vlieger uut de Eêste Waereldoôrlog, Manfred von Richthofen ofwè de *Rooie Baeron*, wor neer'eschoten.
* 2011 - The Passion wor uutgevoerd int centrum van Gouda.
24 april

**24 april** is d'n 114e of 115e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1915 - In Turkije worre 'onderden Armeênse intellectuelen en kunstenaers 'earresteêrd en 'edeporteêrd. Dit is den opmaet naer den Armeênse Genocide.
* 1918 - In Middelburg wor den Staetkundig Griffermeerde Partie (SGP) op'ericht.
12 december

**12 december** is d'n 346e of 347e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1787 - Pennsylvania treedt as 2e staet toe tot de Vereênigde Staeten. 
* 1963 - Kenia wor onafhankelijk van ut Vereênigd Konienkriek.
Zunne

De **Zunne** is de sterre die 't duchtste bie de aerde stoot. De plaoneet'n uut uus zunnestelsel draoien rondom de zunne hene. De aerde draoit in een jaer tied om de zunne hene. Zonger de zunne zou d'r gin leven meugeluk weze op de aerde. De zunne is vele maelen groter dan de aerde. Echt in de buurte komme van de Zunne mee ruumtevaertuugen kunnen me nie, want deer ist veelst te heet.

## De zunne as energiebronne
De zunne genereert wermte en zunnewind. Dienen zunnewind komt tout by d'eirde woa dat 'n tegeng'oudn es deur 'n atmosfeer van d'eirde. Zunnewind bestoat uut klene deelties die de zunne roundomround uutstroalt tout diepe in et zunnestelsel.

Olle leevn op de aerde es moar meugelik deur de warmte die de zunne uutstroalt. Mensen en Beêsten keunn nie leevn zounder de zunnewarmte. Ook de plantn oaln under energie uut zunnestroaln via e proces da me fotosynthese noemn.

De zunne es 't elderste object da j'an d'n hemel kan zieje.

## Zunnestelsel
Oalle emellichoamn in uus zunnestelsel doorloopn e boane mè de zunne in 't middn. De grotste zyn de planeetn. De planeetn beschryvn ellipsvormige boann up verschillige ofstandn. Oe dichter e planete by de zunne stoat, oe warmer da z'es en oe rapper da ze rounddroait (omlooptyd van Mercurius es 88 doagn). De buutnste planeet'n binne ieskoud, droain stryf troage, en doen d'r vree lange over voe ene keer round de zunne te droain (Neptunus bykan 165 joar).

## Structure van de zunne
In de kern van de zunne es 't ounvoorstelboar heet (round 15 500 000 K) en 'n druk es d'r gigantisch. Die twee factoorn t'ope zettn e proces in gank da kernfusie noemt. By da proces, da woaterstof ommezet in helium, komt d'r gigantisch veel energie vry. Ge kut et vergelykn meè woaterstofbommn die under energie ook uut kernfusie oaln (deur e proces dan ze zelve in gank steekn). Die extreme toestand'n in de zunne zorgn d'r voorn dat olle materie plasma es.

De zunne kun j'observeern mè 't bloot oge (mits beschermienge !) of mè angepaste telescoopn. Zels mè 't bloot oge keun je dounkere plekkn ziene up de zunneschyve: de zunnevlekkn. Eén zunnevlekke kut grodder kommn dan 'n diamèter van d'eirde. Zunnevlekkn zyn plekkn up de zunne woa dat minder heet es dan elders, doadeure kommn ze dounker over. Ze kommn en goane zynder in nen cyclus van elf joarn. Zunnevlekkn veroorzoakn veel energie die ne merkboarn invloed èt up uus were, up elektronicamaterioal en communicoatieapparateure.

## Lienks nae buten
* Uutleg op ''So howww'', NASA
* Brochure (19blz) uut'egeven deu Stichting Universum t.b.v. de Jongerenwerkgroep voor Sterrenkunde.
14 juni

**14 juni** is d'n 165e of 166e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1404 - Owain Glyndŵr uut Wales sluut een bondhenootschap mie de Fransen.
Noôrd-Bevelands volkslied

Ut Noôrd-Bevelands volklied is 'eschreven in het Nederlands.

Tekst: Adriaan Bastiaan Holster, wijze: Brons Groen Eikenhout.

: Waar de Schelde ruisend stroomt,
: ‘t Koren welig groeit,
: Waar een sloot de wei omzoomt,
: En het koolzaad bloeit.
: Waar de stormen over ‘t land,
: Heersen met geweld,
: Daar ligt Noord-Beveland, dat geen zorgen telt,
: Daar ligt Noord-Beveland, dat geen zorgen telt.

: Waar de oude stad Kortgeen’
: Rust op vroeger werk,
: Waar Apollo speelt als geen,
: Ligt ons Wissekerk’.
: Waar Colijnsplaat groeit en bloeit,
: Kats vol adeldom,
: Daar ligt Noord-Beveland, roert er dus de trom
: Daar ligt Noord-Beveland, roert er dus de trom

: Waar de duinrij ons beschermt,
: Daar ligt Kamperland,
: Voor ons aller veiligheid,
: Gaan we hand in hand.
: Ook het kleine dorp Geersdijk,
: Leeft er met ons mee,
: Spaar ons Noord-Beveland, dat is onze bee!
: Spaar ons Noord-Beveland, dat is onze bee!

## Zie ok
* Zeêuws volkslied
Zuud-Bevelands volkslied

: Op ons waepen staed een Leeuw,
: Boven waeter aolfverwege,
: En ie leerd an ielke Zeeuw
: Da t’n vechte kon van dege;
: Vechte tegen 't golfgevaer,
: Da besproeng van aolle zieën,
: Mae de Leeuw stoeng aoltied klaer,
: Onvervaerd in bange tieën.

: Op ons waepen staed ‘n leeuw,
: Flienk en ferm z’n kop nae boven,
: En zo stoeng t‘n eeuw nae eeuw
: Oe a de baeren rond z’n stove.
: Oanze leeuw, zo fier van aerd,
: Roept oans toe mie forse stemme:
: ‘Bluuf de naem van Zealand waerd!
: Aoltied worst’le toch ontzwemme!’

## Zie ok
* Zeêuws volkslied
Allemagne-en-Provence

**Allemagne-en-Provence** is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.

## Geograofische informaotie
Allemagne-en-Provence lei op de coördinaot'n 43°46’ 0’’ N 6°0’ 28’’ L (43,7830555556; 6,00777777778). 't Oppervlak omslit 32,99 km².

## Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Allemagne-en-Provence 'n inweunersantal van 379. De bevolkiengsdichteid bedroe 11,7 mins'n per km².

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.

                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:540 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:360 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:180 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,88)(84,89) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 215 1968: 219
  points:(84,89)(100,84)    color:blue    width:2 #1975: 202
  points:(100,84)(128,101)   color:blue    width:2 #1982: 258
  points:(128,101)(160,132)   color:blue    width:2 #1990: 355
  points:(160,132)(196,139)   color:blue    width:2 #1999: 379
Hroenland

**Hroenland** (Hroenlands: *Kalaallit Nunaat*, "Land van de Hroenlanders"; Deens: *Grønland*) is een autonoom land binnen het Koninkriek Denemarken, 'elegen tussen de Noordelijke Ieszee en de Atlantischen Oceaon, ten oôsten van de Canadese Arctische Eiland'n as Baffinland in Ellesmere. Westeluk ist deu een zeestraete escheije van Iesland. Awast geograofisch een deel is van het continent Noord-Amerika, wor Groenland politiek en cultureel 'eassocieerd mee Europa (vanwehe de historische banden mee Denemarken en Noorwegen). Het land wor, op een antal kleindere eilanden nae, volledig 'evourmd deu één groôt eiland dat ok *Hroenland* 'eêt.

Hroenland is mee een oppervlakte van 2.166.000 km² vardeweig 's werelds groôste eiland. Mee een bevolkienge van 56.500 inweuners (2025) ist ien van de dinstbevolkte gebiejen van de wereld. 80% van het land is bedekt mee een ieslaag van maximaol 3 km dikke. Alleêne de kuststroake van 15–150 km breêd, voorà in het zuujen en westen, is beweunbaar, mede deu de invloed van de golfstroam. De kusten binne in'ekerfd mee enorme fjorden en gletsjers, weer regelmaetig iesbergen van ofbreke. Hroenland oa een poolklimaot. De oôdstad 'iet Nuuk, vroeher wier die stad Gothab 'enoemd, da's Deens.

Den Amerikaonsche president Donald Trump wil Hroenland 'ebben, tehen den wens van Hroenland zelve, Denemarken en den rest van den NAVO.

## Noôten


## Lienks nae buten
* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo 
* Historiek
Archail

**Archail** is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.

## Geograofische informaotie
Annot lei op de coördinaot'n 44°7’ 20’’ N 6°20’ 6’’ L (43,122222; 6,335). 't Oppervlak omslit 12,99 km².

## Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Annot 'n inweunersantal van 8. De bevolkiengsdichteid bedroe 0,61 mins'n per km².

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:310 height:323
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:20
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:0 till: 18
  bar:1968 from:0 till: 18
  bar:1975 from:0 till: 11
  bar:1982 from:0 till: 10
  bar:1990 from:0 till: 6
  bar:1999 from:0 till: 7

PlotData=

  bar:1962 at: 18 fontsize:S text: 18 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 18 fontsize:S text: 18 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 11 fontsize:S text: 11 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 10 fontsize:S text: 10 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 6 fontsize:S text: 6 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 7 fontsize:S text: 7 shift:(-10,5)
Banon

**Banon** is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.

## Geograofische informaotie
Banon lei op de coördinaot'n 44°2’ 20’’ N 5°37’ 43’’ L (44,0388888889; 5.62861111111). 't Oppervlak omslit 39,81 km².

## Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Banon 'n inweunersantal van 1 027. De bevolkiengsdichteid bedroe 25 mins'n per km².

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:310 height:323
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:500 till:1000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:500
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:500
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:500 till: 664
  bar:1968 from:500 till: 767
  bar:1975 from:500 till: 850
  bar:1982 from:500 till: 973
  bar:1990 from:500 till: 940
  bar:1999 from:500 till: 878

PlotData=

  bar:1962 at: 664 fontsize:S text: 664 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 767 fontsize:S text: 767 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 850 fontsize:S text: 850 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 973 fontsize:S text: 973 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 940 fontsize:S text: 940 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 878 fontsize:S text: 878 shift:(-10,5)
Dauphin (Alpes-de-Haute-Provence)

**Dauphin** is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.

## Geograofische informaotie
Dauphin lei op de coördinaot'n 43°53’ 57’’ N 5°47’ 1’’ L (43,899167; 5,783611). 't Oppervlak omslit 9,71 km².

## Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Curel 'n inweunersantal van 794. De bevolkiengsdichteid bedroe 81 mins'n per km².

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:310 height:323
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:200 till:800
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:200
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:200
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:200 till: 280
  bar:1968 from:200 till: 357
  bar:1975 from:200 till: 328
  bar:1982 from:200 till: 469
  bar:1990 from:200 till: 684
  bar:1999 from:200 till: 796

PlotData=

  bar:1962 at: 280 fontsize:S text: 280 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 357 fontsize:S text: 357 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 328 fontsize:S text: 328 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 469 fontsize:S text: 469 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 684 fontsize:S text: 684 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 796 fontsize:S text: 796 shift:(-10,5)
Nowy Dwór Królewski

**Nowy Dwór Królewski** is 'n durp in 't Poôlse woiwodschap Koejavië-Pommer'n, en ongerdeêl von de hemeênte Papowo Biskupie. De plêkke telt onheveêr 200 inweuners.
21 meie

**21 meie** is d'n 141e of 142e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1902 - Vrede van Vereeniging. Ende van de Twidde Boer'noôrlog in Zuud-Afrika. 
* 1908 - In het Belse Kontich riejd een trein in op een stilstaende reizigerstrein. Drie rietugen worre vernield en er valle 40 doôden
* 1917 - Bij Valthermond in Drenthe breekt een grôte veenbrand uut. 16 mense komme omme.

## Gesturve
* 1995 - Annie M.G. Schmidt (84), Nederlands dichteres en schriefster
Westerscheldetunnel

De **Westerscheldetunnel** (soms ok wè kortweg de *tunnel*) is 'n tunnel van 6,6 kilometer lang onger de Westerschelde tussn Ellesdiek en Terneuzen en is deermee de langste tunnel voo 't wegverkeer van Nederland.

## Beschrievieng
De Westerscheldetunnel is 6,6 km lang en ao an de zuudkant, over een lengte van 1.200 meter, een weggedeelte mee een hellingsvlak van 4,5%. De maximale deurriehoôgte is 4,30 meter. Het diepste punt bereikt de tunnel onger de Pas van Terneuzen, 60 meter onger waterniveau.
In de tunnel geldt een maximumsnelheid van 100 km/u. Dit wor gecontroleerd deumiddel van trajectcontrole. De tunnel is nie 'eschikt voo voetgangers en fietsers.

De Westerscheldetunnel is een geboorde tunnel en bestit uut twee buzen mee een diaometer van 11 meter die met een tunnelboormaochine hegraoven binne. Elke buze ao ruumte voo twee riestroôken. Een vluchtstrook ontbreekt. Om de 250 meter binne de tunnelbuzen aan mekoare gekoppeld mee dwarsverbindiengen. Normaal binne de deuren nae de dwarsverbindiengen vergrendeld, bie een calaomiteit worren de deuren automatisch ontgrendeld. Het verkeer op de linkerriebaene in de aore tunnelbuze wor dan stil'eleid zodat mênsen veilig de aore tunnelbuze in kunnen loôpn.

De tunnel is 'eopend op 14 maerte 2003. Sindsdien binne de veêrdiensten Vlissienge nae Bresjes en Krunige nae Perkpolder van de Provinciaole Stoômboôtdiensten in Zeêland op'eheven.

## Exploitatie

De bouw van de tunnel en de anleg van de toeleidende wegen kostende 725 miljoen euro (excl. BTW). De tunnel wor voo een periode van dertig jaor 'eëxploiteerd deu de N.V. Westerscheldetunnel, sins 1 juli 2009 is de tunnel eigendom van de Provincie Zeêland. Voorheen was de NV voo 95,4% eigendom van het Ministerie van Verkeer en Waoterstaot (as andeelhouwer van de Nederlandse staot) en voor 4,6% van de provincie Zeêland. Op 17 juni 2008 wier bekend'emaokt dat het ministerie van Verkeer en Waoterstaot de 95,4% van de andelen an de provincie Zeêland zou verkoôp'n.

Tol voo deze tunnel wor 'eheven in Bossele voo beide rierichting'n. Vanof 30 december 2024 15.00 uur wor er van auto's en motorrieers gin tol meer 'eheven.

### Taoriev'n 2023
* Auto's: € 5,00
* Auto's mee een sleur'ut langer as 6 meter en leger as 3 meter: € 7,45
* Kleine vrach'waeges, campers en bussen korter as 12 meter en 'oôger as 3 meter: € 18,20
* Grôte vrach'waeges: € 25,00
* Motors: € 2,50 (an de kassa)

* Voor abonnementhouwers geldt een hereduceerd taorief (resp. € 3,00, € 4,50, € 11,00, € 15,00 en € 2,00).
* Veelhebrukers (meer as 150 passages per t-tag per jaor) kriege ca. 20% extra korting.

Ulpdienst'n en militaire voertugen binne vrie'esteld van tol.

### Bus
De volgende busdiens'en maeken gebruuk van de Westerscheldetunnel:
*Lijn 20 : Terneuzen-Ziekenuus - Goes Station NS
*Lijn 50 : Terneuzen-Staduus - Middelburg Station NS
*Lijn 660 : Vlissienge Fast-Ferry/Station NS - Terneuzen Busstation Westerscheldetunnel

## Noôten


## Lienks nae buten
* Website N.V. Westerscheldetunnel
* Tunnelwet Westerscheldetunnel
* Anvraogen t-tag/abonnement
1916

**** is 'n jaer.

## Gebeurtenisse
* 13 jannewari - Waetersnoôd rond de Zuujerzeê. 16 doôden.
* 21 feberwari - Mee de anval van het Duutse vuufde leher op de vesting Verdun behunt ien van de bloedigste slaegen van de Eerste Wereldoorlog.
* 1 juni - De Slag in het Skagerrak tussen de Britse en Duutse vlote eindigt onbeslist.
* 1 juli - De gezaemenleke Britse en Franse lehers behunnen langs de Somme een groôtscheêpse anval op de Duutse stellingen, de Slag an de Somme. Alleên al op deze dag verlierzen vele tienduzenden soldaoten het leêven. Dit is de dag weer de meeste Britse slachtoffers vielen in de Britse militaire geschiedenis, 19.240 gesneuvelden.
* 24 juli - Het vrachtschip SS *Maas* lopt bie het lichtschip *Noordhinder* op een Duutse miene. Het schip zienkt binnen tweê menuut'n, weerbie 10 bemanniengsleden omkomme.
* 31 juli - De Zeêuwse veêrboot *Koningin Wilhelmina* zienkt. 7 mensen kommen om 't lêven.

## Bouwwêrreken

Robert van 't Hoff Henny House.jpg|*[[Villa Henny]]*, Huis ter Heide (1916) Robert van 't Hoff
Heersdiek

**Heersdiek / Geersdiek** (Nederlands: *Geersdijk*) is een durp in de gemeênte Noôrd-Beveland. 't Durp oa 350 inweuners in 2023. Heersdiek was'a in 1216 een zelfstandige parochie. Op 5 november 1530 wier 'eel Noôrd-Beveland overstroômd, en in 1532 gebeurende dat nogmaels. Aolle durpen, weeronger Heersdiek, verdwenen in de golleven. Mee 't opnieuw inpolderen van Noôrd-Beveland wier in 1598 behunnen. In 1668 wier, nae de bedieking van de Heersdiekpolder, in de buurt van 't ouwe Heersdiek 't hujege Heersdiek op'ebouwd, vogges een hrondplan mee haeks loôpende kaevels.

In 1808 wier iets ten zujen van Heersdiek een haeven'iee an'eleid. Dit wierd 'ebruukt vò 't verschepen van aerpels en juun, en vò een veerdienst op Zuud-Beveland. Rond 1850 wier de veerdienst op'eheven. Het haeven'ie is tehenwoordig in gebruuk as vluchthaevene. De naem is meuhelek ofkomstig van de voornaem Herlof (Gerlof).

Soôs *De [[Vaete]]* in Geêrsdiek is eên Soôs vò iedereên. Soôs de Vaete speêlt eên belangrieke rol binnen de gemeênschap van Geêrsdiek. Met regelmaat worden activiteiten georganiseêrd vò jong en oud.

## Volkslied van Heersdiek
:Heersdiek dat kleine me prachtug durpje
:je weunt di mooi
:bi joe ek ut hoed
:Oh, Heersdiek
:de velden en de dieken
:di klopt m'n harte
:voel uk m'n Zeeuwse bloed.

:Stae'k op d'n diek
:dan kan'k eel varre kieke
:di zie uk Veere
:en Middelburg varre weg
:ut is oal nie vlak
:je ei ok oohe dieken
:durp an ut waeter
:ik wil ier nooit mi weg.

:Elk jaerhetie-je
:is wee anders
:de sturmen raeze
:soms over d'n diek
:me kiek uk rond
:in dat mooi-je durpje
:dan bin'k zo hroos
:un konieng aest heliek

## Lienks nae buten
* Plaatsengids
* AlleCijfers
9 juli

**9 juli** is d'n 190e of 191e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse
* 1915 - De Duutse koloniaole troepen in 't tehenwoordige Namibië capituleren bie Otawi voo de troepen van de Zuud-Afrikaonse heneraal Louis Botha.
Geert Wilders

**Geert Wilders** (Venlo, 6 september 1963) is 'n Nederlandse politicus van de Partij vò de Vrie'eid (PVV), deu um in 2006 op'ericht. Toet 2004 was um lid van de VVD.

Wilders was van 1997 toet 1998 raedslid van Utrecht en in 2010 van D'n Aegt. Sins 1998 is um Twidde Kaemerlid, toet 2004 vò de VVD, daernae vò Groep-Wilders en sins 2006 vò de PVV. Sins 2004 is um ok fraoctieveuzitter en politiek leider en sins 2006 ok partieveuzitter.

Um stit bekend as een uutgesproken criticus van de islam. Hie zurgende d'r voo dat problemen die voo'heen onger ut tapijt wiere 'eschoven weer bespreekbaer wiere. In 2010 nam um mee de PVV deel an een gedoogregerieng, saeme mee de VVD en 't CDA onger premier Mark Rutte. Om deze standpunten wor um ernstig bedreigd deu verscheie mênsen.

In november 2007 maekende Wilders via *De Telegraaf* bekend te werreken an een film over de Koran. De film geeft Wilders' opvatting weer dat de Koran een fascistisch boek is, dat nog aoltied anzet tot geweld. Op 9 feberwari 2008 maekende Wilders de naem van de film bekend: Fitna, dat stit voor "beproeving" in 't Araobisch.

Nog voodat de film uutkwam veroorzaekende deze vee opschudding; onger andere de ministers Ernst Hirsch Ballin (Justitie), Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaeken) en Maxime Verhagen (Butenlandse Zaeken) ao Wilders gewezen op de gevolgen die de film vogges ulder zou kunnen hebben.

Wilders verwoordende zien standpunt tegenover moslims en de islam zelf as volgt: *Ik haete gin moslims, ik haete de islam*.

Um ei 't vaok over *Henk en Ingrid* as heweune Nederlanders die op de PVV stemmen. D'r binne twi landelike PVV-politici mie deêze naemen: Henk de Vree en Ingrid Coenradie.

## Lienks nae buten
* Parlement.com
* Biografieportaal
2013

**** is een jaer.

## Hebeurtenissen
* 1 jannewari - Deur 'n gemeêntelike erindeêlienge ontsti de nieuwe gemeênte Goereê-Overflakkeê uut de ouwe gemeênten Goereê, Dirksland, Menheerse en Oôstflakkeê. 
* 6 jannewari - Bie 'n brand in Maestricht komme tweê kinders omme.
* 15 feberwari - Bie het Russische Tsjeljabinsk raekt een meteoor de aerde. Deu rondvliegend glas (as gevolg van de klap) reake 'onderden mênsen gewond.
* 1 maerte - Han Polman wor Commissaoris van de Konieng(inne) in Zeêland.
* 9 maerte – De christelijke wiek van Lahore in Pakistan wordt geplunderd naedat 'n christen de islamitische profeet Mohammed zou 'ebben beledigd. Zeker 100 tot 160 'uuzen en tweê kerken wiere in brand gestoken.
* 24 april - Een textielfebriek in Bangladesh stort in mekaore. 'Ierbie valle 1.127 doôie.
* 30 april - Wullem-Alexander wor konienk nae een in'uldigingsceremonie in Amsterdam.
* 5 meie – Bie een anval op een makt en een kerreke in Njilan in Nigeria komme 10 mênsen om.
* 1 juli - Andorra gaet over op den euro.
* 29 juli - Een bomanslag op een kerreke in Kano (Noôrd-Nigeria) eist tenminste 29 leêvens.
* 22 september - Bie een anslag op de Allerheiligenkerk in Peshawar in Pakistan valle zeker 78 doôden.
* 3 oktober - Bie een scheepsramp naebie Lampedusa komme 359 illigaole immigrant'n om.
* 13 oktober - Extreme waeteroverlast op Goereê-Overflakkeê. Vee schae, vooral voo de akkerbouwers.
* 26 oktober - Een zeventienjaerig meisje uut Tole sturft nae complicaoties die ze kriegt bie de maezelen. Het meisje is het eêrste dat komt te overliejen bie een uutbraek van maezelen in 2013.
* 28 oktober - Sturm van 28 oktober 2013. Vee schae, mae vooral in 't noor'n van Nederland. Er valle drie doôdelijke slachtoffers.
* 29 oktober - D'r onstoôt brand in een windmeule bie Sluushaeven tussen Ouwe Tonge en De Plaete. Tweê monteurs komme hierbie om het leêven, tweê aore kunne d'r eige in veiligheid brienge. De brandweer die ter plekke kwam kon niks doewe, omdat de brand op 67 meter hoagte was.
* 4 november - Een windoôs veroorzaekt flienke schae in het Utrechtse stadje Wiek bie Duurstede. Er ontstoot een schaedespoor van 2 km, weerbie vee 'uuzen en bedrieven zwaer beschaedigd worre.
* 8 november - Een zwaere tyfoôn richt zeêr zwaere schae an op de Filepien'n. Deu deze tyfoôn Haiyan komme ruum 5.500 Filepino's om. Veural de stad Takloban wor biezonder zwaer getroffe.
* 22 november - In de Letse stad Riga stort een supermart in. Tenminste 18 man komme om. Het gebouw was nog mar tweê jaer oud.
* 5 december - Opnieuw een zwaere sturm, de kering goôt dicht. Sturm van 5 december 2013.
* 6 december - De veiligeidsraed van de VN stemt in mie een Franse interventie in de Centraâl Afrikaânse Republiek. In dit land maeke moslimmilities de boel onveilig. 
* 25 december - Een ontploffende autobom kost op Eerste Kerstdag an tenminste 35 kerkhangers in de Iraekse stad Bagdad het leêven.

## Hesturven
D'r valle in dit jaer 17 verkeersdoôden in Zeêland.

* 5 december - Nelson Mandela (95), Zuud-Afrikaons president en activist

## Noôten
2014

**** is een jaer.

## Hebeurtenissen
* 1 jannewari - Letland gaet over op den euro.
* 3 jannewari - In Libanon wor deu moslimextremisten een christelijke bibliotheek in brand gestoken. Tweêderde van de antieke boeken goô in vlammen op of worre beschaedigd deu bluswaeter.
* 3 jannewari - D'n sturm van 3 jannewari 2014 ging gepaerd mie 'aord onweêr en veê regen. Boôven d'n Oôsterschelde wierre 'n windsnel'eid van 169 km/h 'emeten.
* 6 jannewari - Vitesse-speler Dan Mori mag nie mee op trainingskamp nae de Vereênigde Araobische Emiraot'n. Um wordt geweigerd omdat 'm uut Israël komt.
* 9 feberwari - Flappy Bird wordt uut de App Store en Google Play Store gehaeld.
* 8 maerte - Vlucht MH340 van Malaysia Airways verdwient 40 menuten nae vertrek uut Kuala Lumpur van de radar. Sinsdien is d'r niks meer van dat vliegtuug vernome. D'r zaete 239 man an boord.
* 16 maerte - Beweuners van het Oekrainse schiereiland Krim kieze in groôte meerdereid voe ansluuting bie Rusland.
* 19 maerte - De reheriengspartieën PvdA en VVD verlierze vee zeêtels bie de gemeênteraedsverkieziengen van 2014. In Vlissienge wier Lilian Janse verkoze voe de SGP en is zie de eêste vrouwe die naemens deêze partie volksvertehenwoordiher wor.
* 25 maerte - Behun van de ebola-uutbraek in West-Afrika.
* 15 meie - In Soedan wordt de 27-jaerige Mariam Yahia Ibrahim Ishag ter doôd veroordeeld omdat 'ur d'r eihe bekeerd 'eit van d'n islam tot 't chrissendom.
* 10 juni - De terreurgroep Islamitische Staete in Irak en de Levant verovert de Iraekse stad Mosoel.
* 17 juli - Een Boeing 777 van Malaysia Airlines (Malaysia Airlines-vlucht 17‎) stort neer vlakbie het Oôst-Oekraïense durp Hrabove in de oblast Donetsk. An boord waere 283 passagiers en 15 bemanningsleden, wivan meer as d'n helt mie de Nederlandse nationaliteit. Er waere gin overleêvenden. Volgens Amerikaânse bronnen is het vliegtuug getroffen deu een luchtdoelraket. 
* 10 auhustus - In D'n Aegt loôpt een demontratie van Pro Patria uut de hand as moslims ulder belette de Schilderswijk binne te kommen. 
* 22 oktober - In Canada vinde tweê anslaegen plaets deu moslimextremis'n die boôs bin over de oôrlog die westere lan'n voere tegen d'n Islamitische Staete.

## Hesturven
D'r valle in dit jaer 30 verkeersdoôden in Zeêland.

* 11 jannewari - Ariel Sharon (85), Israëlisch generaol en premier
* 10 feberwari - Els Borst (81), Nederlands arts en politicus
* 19 auhustus - James Foley (40), Amerikaons journalist
* 12 september - Ian Paisley (88), Noôrd-Iers predikant en politicus

## Temperaturen
2014 was warm en zonnig, oes was koud:
* 'oôgste temperatuur was 36,5° C op 19 juli in Oek van 'Olland
* laegste temperatuur was -9,1° C op 28 december in Woensdrecht

## Noôten
Sionkerke (Goes)

De **Sionkerke** van de Grifformeerde Gemeênte te Goes is de groôste kerke van Zeêland, 'emeten nea 't antal zitplekken. Dat binne d'r 2.250. De kerke is 'ebouwd in 1979. In verband met het steeds groôter worrende tekort an plekken in de Bethelkerke (vorige kerke van de gemeênte) besloot op 5 juni 1973 de gemeênte grond an te koôpene aan de Louise de Colignylaen. Op 6 meie 1977 wier de eerste paele 'eslogen voo een nieuwe kerke. Op 23 meie 1979 wier de Sionkerke in gebruuk 'enomen. De klokken wieren 'eleverd deu de klokkengieterieje Eysbouts uut Asten. De annemer was de firma Jaocobsen uit Melis.

De gemeênte wier bediend deu de volgende predikanten:
* Ds. D.B. van Smalen (1871-1875)
* Ds. D. Wijting (1876-1888)
* Ds. C. Groeneweg (1888-1892)
* Ds. P.H. Makenschijn (1892-1901)
* Ds. H. Roelofsen (1905-1909)
* Ds. J. (Jozias) Fraanje (1916-1918)
* Ds. A.F. Honkoop (1953-1967)
* Ds. N.W. Schreuder (1967-1995)
* Ds. G.J.N. Moens (1996-2005)
* Ds. C.J. Meeuse (2006-2017)
* Ds. G.P. van Nieuw Amerongen (2019-noe)

## Zie ok
* Lieste van hroste Nederlandse kerrekgebouwen near zitplekken

## Lienks nae buten
* De kerke op www.reliwiki.nl
* Informatie overt urgel
1915

**** is 'n jaer.

## Gebeurtenisse
* 19 jannewari - Op de Hr. Ms. *Triton* explodeert een miene bie 't oprumen van een mienversperring in de Onte. 5 man doôd.
* 2 maerte - Een angespoelde zeemiene ontploft bie de haeveninhang van Zurrikzeê, waardeu 5 inweuners van dit stad'ie omkomme.
* 24 april - In Turkije worre honderden Armeênse intellectuelen en kunstenaers 'earresteêrd en 'edeporteêrd. Dit is de opmaet naer de Armeênse Genocide.
* 7 meie -  Het Britse semi-militaire passahiersschip de *Lusitania* wor tiedens een reis van New York City nae Liverpool deu de Duutsers tot zienken 'ebrocht in de Ierse Zeê. Bienae twaelfhonderd van de opvaerenden komme om't leêven.
* 9 juli -  De Duutse koloniaole troepen in 't tehenwoordige Namibië capituleren bie Otawi voo de troepen van de Zuud-Afrikaonse heneraal Louis Botha.

## Gebore
* 6 september - Franz Josef Strauß, Duuts politicus

## Bouwwêrreken

Concertgebouw 'De Vereeniging' in 2007.JPG|*[[Concertgebouw de Vereêniging]]*, Nijmegen Oscar Leeuw
1917

**** is een jaer.

## Gebeurtenisse
* 16 jannewari - De Duutse minister van butenlandse zaeken verstuurt het *Zimmermanntelegram* an Mexico met 't verzoek zich an de kant van de centraolen te schaeren in de Eêste Waereldoôrlog.
* 8 maerte - De Feberwarirevolutie begint in Sint-Petersburg, Rusland (23 feberwari op de juliaonse kalender).
* 21 meie - Bij Valthermond in Drenthe breekt een grôte veenbrand uut. 16 mense komme omme.
* 28 juni - Aerpeloproer in Amsterdam.
* 2 november - De Balfour-verklaerieng belooft de Joôdse zionisten Britse hulp bie de opbouw van een 'nationaol tehuus' in Palestina.
* 6 december - In Halifax exploderen twee schepen nae een anvaering. Ierbie komme meer as 2000 man omme. 
* 9 december - Britse troepen bezette Jeruzalem, en nemen de macht in Palestina over van het verslaegen Ottomaanse Riek.
* 13 december - Waepenstilstand van Brest-Litowsk. Einde van de vijandelijkheden tussen Rusland en Duutsland.

## Gebore
* 23 jannewari - Hette Abma, Nederlands predikant en politicus

## Bouwwêrreken

(Barcelona) Seu de la Caixa de Pensions - Enric Sagnier i Villavecchia.jpg|Caixa de Pensions, Barcelona, architect Enric Sagnier
Catharinakerkdenbosch.jpg|*Sint-Catharinakerreke*, D'n Bos Jan Stuyt
Noôrdhaevenpoorte

De **Noôrdhaevenpoorte** is één van de drie stadspoorten van Zurrikzeê. De Noôrdhaevenpoorte is 'elegen tegenover d'n Zuudhaevenpoorte, bie de ingang van de ouwe haevene.

De poorte is in de 14e eêuw 'ebouwd. Laeter wieren de poorten uut'ebreid. Zien tehenwoordige vurm dateert uut het behun van de 16e eêuw. Aloewel de Noôrdhaevenpoorte tehenwoordig sterk verschilt mee de Zuudhaevenpoorte, was um er vroeher haest geliek aan. 

De Noôrdhaevenpoorte is 'n rieksmonument.

## Lienks nae buten
* Rijksmonumenten
* Zierikzee-Monumentenstad