Complex Port ni Apapa

**Apapa Port Complex** ti a tun mọ si **Lagos Port Complex** jẹ ile-iṣẹ ibudo ti o tobi julọ ti o siṣe julọ ni Nigeria.  Ẹka naa ni nọmba awọn ohun elo Apapa, Ifaagun Apapa Wharf Kẹta, Apapa Dockyard, Apapa Petroleum Wharf, Wharf Epo Ewebe Olopobobo, Ijora Wharf, Terminal Kirikiri Lighter, ati ebute omi ikudu inu omi Lily.  Ti ṣe inawo ati ti ijọba amunisin ti Nigeria kọ, O di ibudo ti orilẹ-ede ti o pọ julọ fun gbigbe ọja agbe jade lati awọn agbegbe ti Iwọ-oorun ati Ariwa Naijiria ni ipari awọn ọdun 1920. A ti gbe iṣakoso lọ si ijọba orilẹ-ede Naijiria lori fifun ijọba ti ara ẹni ati Ni ọdun 2005, eka naa ti pin si awọn ebute ati ti ṣe adehun fun awọn oniṣẹ aladani pẹlu NPA ti n ṣiṣẹ gẹgẹbi onile ati alakoso.

## Itan
Ohun pataki kan ti o yori si idasilẹ Apapa Port Complex ni ipari ti oju -irin irin-ajo Iwọ -oorun pẹlu Eko gẹgẹbi ibudo akọkọ, lẹhinna, iwulo dide fun ohun elo kan lati kojọpọ ati gbigbe awọn ọja ni ọna boya ti Iwọ-oorun Naijiria ati awọn agbegbe Ariwa .  Ṣugbọn ni akoko yẹn, ọpọlọpọ awọn ibudo adayeba ti o wa ni ilu Eko ko dara fun awọn ọkọ oju omi nitori wiwa ti iyanrin adayeba ati awọn omi nla, idena yii fa ki awọn ọja lọ si Eko ni igba miiran ti a dari si ẹnu ọna Forcados . Ni ọdun 1906, inawo olu-ilu nla kan ni eto isuna fun gbigbe ti ibudo Lagos ati kikọ awọn moles okuta meji lati jẹ ki iraye si awọn ọkọ oju omi okun, ni ọdun 1913, awọn iṣẹ imọ-ẹrọ ti pari ati pe awọn ọkọ oju omi ti n lọ si okun ni aye si ibudo Eko. Lọ́dún 1919, wọ́n nawọ́ ọkọ̀ ojú irin tó ní ẹsẹ̀ bàtà 180 sí Apapa, ibi tí wọ́n ti pinnu pé yóò jẹ́ pápákọ̀ òpópónà Ìwọ̀ Oòrùn. Ni ọdun 1926, lẹhin ipari ti awọn yara mẹrin ti o jẹ 1,800 ft ni gigun, Apapa bẹrẹ lati jẹ gaba lori awọn okun miiran ni Iddo ati Eko Island bibẹẹkọ gẹgẹbi awọn kọsitọmu ni gbigbe awọn ọja okeere.  Laarin 1928 ati 1929, o mu 201,307 toonu ti awọn ọja okeere,  ati laarin 1937 ati 1938, Apapa wharf ṣe itọju nipa 370,000 awọn ẹru ẹru, ni ọdun 1953, o mu sunmọ 700,000 tonnes.  Lẹhin opin Ogun Agbaye II, awọn iṣẹ imọ-ẹrọ afikun ti o yori si isọdọtun ti ilẹ fun awọn ohun elo ilẹ gẹgẹbi awọn ebute ọkọ oju-irin, awọn ẹru ẹru ati awọn ohun elo aṣa. Ni asiko yii, iṣakoso ti eka ibudo naa ti tan kaakiri, Ẹka Marine ni o ni idiyele ti itọju aye, ibi ipamọ ati gbigbe awọn ọkọ oju omi, awọn ile-iṣẹ sowo ikọkọ ṣe awọn iṣẹ ina lakoko ti ile-iṣẹ ọkọ oju-irin tun ṣe awọn iṣẹ ibudo ni ipari rẹ. 

Dide ti gbigbe awọn ọja nipasẹ opopona fi wahala si awọn amayedero opopona ti o wa tẹlẹ ati pe a ṣe ile-iṣọ tuntun kan lati so Apapa pọ nipasẹ Mushin si Ibadan ati siwaju si oke-ariwa. 

Bẹrẹ ni ọdun 1956, NPA tuntun ti a ṣẹda bẹrẹ lati faagun nọmba awọn berths laarin eka naa, ni afikun aaye gbigbe mẹfa. Ifaagun ti wharf yii ti pari ni ọdun 1961. Ifaagun keji ti pari lakoko eto idagbasoke orilẹ-ede akọkọ laarin ọdun 1962 ati 1968. Ààyè tí ó pọ̀ síi mú kí èbúté náà túbọ̀ di aṣáájú-ọ̀nà nínú mímu ẹrù àti ní ìparí 1966, ó gbé ẹrù ti 1.9 mílíọ̀nù tọ́ọ̀nù. Lẹhin itẹsiwaju keji, agbegbe ilẹ ti wharf jẹ nipa awọn saare 100 pẹlu agbara lati mu ogun ikojọpọ tabi awọn ọkọ oju-omi gbigbe ni akoko kan. Ifaagun kẹta lẹgbe odò Badagry ti pari ni ọdun 1979. Awọn alaṣẹ ṣẹda awọn ohun elo fun ikojọpọ ati jijade simenti opolopo ati awọn irugbin. 

## Loni
Alaṣẹ Ports Nigeria ni o ni ati ṣakoso awọn iṣẹ ni Lagos Port Complex lati ọdun 1956 titi ti o fi gba ni ọdun 2005. Lakoko yii pupọ julọ awọn iṣẹ ti o wa laarin ibudo ni a ṣe nipasẹ NPA ayafi ti iriju ati iṣelọpọ. Ni ọdun 2005, eka naa ti pin si awọn ebute lọpọlọpọ ati ta si awọn oniṣẹ aladani lati ṣakoso fun iye awọn ọdun kan.

### Ijabọ
Nígbà tí wọ́n parí àwọn ibùdó omi jíjìn ti àwọn àpáta Apapa ní 1926, wọ́n fojú inú wò ó pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọkọ̀ ojú irin ni yóò jẹ́.  Bí ó ti wù kí ó rí, bí èbúté náà ti ń dàgbà tí àwọn ọkọ̀ akẹ́rù sì ti di ọ̀nà gbígbé àwọn ẹrù lọ sí èbúté àti láti ọ̀dọ̀ àwọn ọkọ̀ ojú-ọ̀nà tó fẹ́ràn jùlọ, dídíki ọkọ̀ ojú-ọ̀nà tí ó ṣẹlẹ̀ nípasẹ̀ àwọn ọkọ̀ akẹ́rù tí ń duro si ẹ̀gbẹ́ ọ̀nà di ìṣẹ̀lẹ̀ déédéé. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Eko