open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ajase-Ipo

**Ajasse Ipo** jẹ́ ìlú lára àwọn ìlú láéláé tí ó wà ní abẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ Ìrẹ́pọ̀ọ́dùn ní Ìpínlẹ̀ Kwara  tí àwọn ìlú mìíràn  bíi ìlú Ẹlẹ́yọkà, Àńbẹrí, Fálokùn àti Arárọ̀mí  àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀l lọ tún wà lábẹ́ rẹ̀. Orúkọ Ọba ìlú Àjàṣẹ́ Ipò ni Olúpo tí Ọba  Ismail Atoloye Alebiosu sì jẹ́ Olúpo tó wà lórí àpèrè ọlá báyìí.

## Ibi tí Àjàṣẹ́ Ipò wà
Ìbú ìlú Àjàṣẹ́ Ipò wà  8° 13' 60, nígbà tí òró rẹ̀ wà ní 4° 49' 0 gẹ́gẹ́ bí ó ti wà ní orí àtẹ ilẹ̀ àgbáyé. Ìlú náà ni àwọn ìkoríta tí ó pọ̀ tí wọ́n sì já sí àwọn ìlú mìíràn káàkiri ní ìpínlẹ̀ Kwara. Lára àwọn ìlú tí Àjàṣẹ́ Ìpo já sí ni ìlú Ìlọrin tí ó jẹ́ olú ìlú fún ìpínlẹ̀ Kwara, ìlú Omu-Aran, ìlú Offa tí ó fi mọ́ ìlú AÌgbaja.

## Ojú ọjọ́ ibẹ̀
Lásìkò ọ̀gbẹlẹ̀, ìlú Àjàṣṣẹ́ Ipò  sábà ma ń gbóná riri fún ooru látàrí ọ̀dá òjò. Bí ó bá sì di àsìkò òjò náà ń ṣe ni òtútù òun ògìnìntìn ma ń mú pẹ̀lú.

## Àwọn ilé-ẹ̀kó tó wà níbẹ̀
Lára àwọn ilé-ẹ̀kọ́ àgbà tó wà ní Àjàṣẹ́ Ipò ni: 

#North South College of Health Technology, Ajasse Ipo
#International Vocational Technical and Entrepreneurship College, Ajaase-Ipo
#Institute of Basic and Advanced Educational Studies, Ajasse Ipo.
#Comprehensive High School Ajasse Ipo
#Girls Day Secondary school
#Baptist Primary School
#Community Primary School
#Banwo Nursery and primary school
#Banwo College
#Abiola Nursery and primary school
#Abiola Standard College
#Alade Nursery and primary school
#Alade College

## Oríkì Olúpo

Olúpo àláelú

Ọmọ mo lé téńté jọba

## Oriki
Different compounds/families in Ajasse Ipo have different Oriki. Examples of oriki of the royal families of Ajasse ipo include:

**ARIGANJOYE**

Emi Ni omo Ariganjoye Baba Ronke

Kegbeyale Aremu

Oba lo dabayi, adijale Oba

Osupa Ajase, Baba Sumonu

Kosi eni ti kiwu, oko Iwaloye

Ajade ma tan ni ile Baba Yahaya

Alaburo bi eni leru Baba Aarinwoye

Timutimu ko wo inu abaa, oko Oguntomi

Omo Oniro dalagbe lohun

Odabiowo, oko Olujo.

**OLUPO ONIRO** [Ibrahim Ayinde]

Elewe ko jeun tan rara

Agbalagba ko tayo epe

Agba to fe ewe ni ew N fe

Agbenuke eni ti aba je ti aba mu, oun ni tobi loju eni

Aralagbe masa, Baba Abdulkadri (Ariganjoye)

Totun tosi lofin nawo, Baba Lawani (Arojojoye)

Ki ri alejo ko roju, Baba Asumowu

Ko si eni ti ki nawo fun Baba Buhari

Ti Gambari ba dele re yio fi ata panu

Ogbegbe ti gbo omo gesin

Owowo ti wo akiwi lewu

Oda yio dun fun Ajayi, oko Oderonke

Opa baba mo esin lese oko Ibijoju

Esin je ko, baba Ayinde N mi gbongan gbongan, baba Ayinde mai mi mo ko je ki esin Olayanju je oko Oba

Omo erin kole, oko oju si Igbo, efon kole oko oju si oja Oba

Oko konbi koko, oko to kankan

Onile okankan Baba Ibidere.

**AJADO** [Alebiosu]

Baba mi Ajado oloro

Abo bi ifa

Moso Ipo

Ebora oke odan

Ogbe agbala fohun okunrin

Agbogun lowo Baba Olaniran

Oroki Baba Magbagbe ola

Eyi tomi layo Baba Pela

Oba lomu l’Ajase, Oba biwapele

Ogbe ori iroko dajo egun Baba Oya

Alagbala a sa si Baba Ibrahim.

2. Noscohtech website, https://web.archive.org/web/20240820110439/https://noscohtech.edu.ng/

## External links
Glory Onome Nathaniel

**Glory Onome Nathaniel** (ọjọ-ibi ọjọ kẹtàlélógún Oṣù Kínní ọdún 1996) jẹ eléré-ìjẹ ọmọ orílẹ-èdè Nàìjíríà ti o se amòye nínú awon eré erinwo mita .  O ṣe aṣoju orílẹ-èdè rẹ ni Awọn idije Àgbáyé ọdún 2017 ti o de ìpele kán sí ipari. Ni àfikún, o gba àwọn ami-ẹri fàdákà mẹta níbi Awọn ere Isokan Islam ọdún 2017 .

Onome kọ ẹkọ Ẹka Kinetics Human ni Tai Solarin University of Education (TASUED) . Orúkọ rẹ jẹyọ ni ààyè ìpolongo orúkọ nigbati o ṣe atokọ ọ̀kan nínú àwọn mọkànlelógún àkọ́kọ́ ti Awọn ọmọ ile-iwe ti o ṣe TASUED Ni ọdun 2016/17. 
thumb|Glory Nathaniel Onome ti orile-ede Naijiria nibi idije elere idaraya ile Afirika ti ọdun 2018 ni Asaba, Nigeria
Awọn ohun ti o fi dara julọ ti ara ẹni jẹ eré iṣẹju-aaya 55.30 ninu awọn eré erínwó mita (London 2017) àti àwọn iṣẹju aaya 52.24 ni awọn erinwo mita (Abuja 2017). 

Nathaniel gba isẹ́mọ́lé fun ọdún mẹrin lati ọdun 2018 si 2022 fun ilodi si ofin egboogi-olóró lẹhin idanwo ránpẹ́ fún stanozolol . 

## International idije

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Annette Echikunwoke

**Annette Nneka Echikunwoke** tí a bi ní ọjọ kọkàndinlọ́gbọ̀n oṣù keje ọdún 1996)   jẹ ọmọ orile-ede Naijiria ati Amerika ti o n ju lulu ti n gbé ni Ohio, United States. O yẹ ki o ṣoju orílẹ-èdè Nàìjíríà ni Olimpiiki Igba ooru ọdún 2020, ṣugbọn wọn jáà nitori aibikita ti Ẹgbẹ elere idaraya ti Nigeria . O yi iṣọ pada o si ṣe aṣoju Amẹrika ni Awọn Olimpiiki Igba ooru ọdún 2024, ti o gba ami ẹyẹ fadaka kan ninu ìdíje náà, ami ẹyẹ Olympic akọkọ fun AMẸRIKA ni iṣẹlẹ jiju lulu àwọn obìnrin. O di igbasilẹ agbegbe Afirika ni jiju lulu mún, pẹlu jiju ti 75.49m ni Tucson ni ọdun 2021.

## Ìbẹrẹ Ìgbésí ayé
Annette Echikunwoke bẹrẹ àwọn iṣẹlẹ jiju eré-ìdárayá ni ilé-ìwé lẹhin ti o jáwé olúborí níbi jiju niwọn ati sisọ discus níbi iṣẹlẹ ọjọ eré kan,o pinnu pe ti o ba dara o le tun tẹsiwaju.  Ọmọ ẹgbọn bàbá rẹ jẹ oṣere Megalyn Echikunwoke . 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Echikunwoke wa lati Pickerington, Ohio o si lọ si Ile-ẹkọ giga ti Cincinnati fun ile-iwe giga rẹ ati oye titunto si, nibiti o ti wa lori ìlà ati ààyè. Pẹlu Cincinnati o gba iṣẹlẹ jiju iwuwo ní ọdún 2017 NCAA Championship, o tun di aṣaju NCAA akọkọ ti ile-ẹkọ giga ni orí ìlà ati ààyè.   Ni ọdun 2020, wọn yan lati ṣe aṣojú orílẹ-èdè àbínibí awọn obi rẹ ni Nigeria ni yiyan orilẹ-ede Olympic.  

Ni ọdun 2021, Echikunwoke ju awọn igbasilẹ mẹrin ti orilẹ-ede Naijiria ati Afirika níbi jiju, ti o ṣeto ami si 75.49m níbi jiju ajọdun USATF ni Tucson, Arizona, ni ọjọ kéjìlélógún Oṣù Karun, Ọdun 2021.   O wa ni ipò keje ni àgbáyé níbi jiju àwọn obinrin; o ti ni ipò kọkànlélọ́gọ́run tẹlẹ  ni àgbáyé ni jiju àwọn obìnrin papọ mọn ara ẹni ti o dara julọ ti 16.79m ni ọdún 2017. O tun ju discus ati iwuwo 20lb (ààrin inú ile AMẸRIKA kan ti o ṣe déédé pẹlú jiju). 

## Awọn akọle orilẹ-ede

* NCAA Division I Women ká Abe ile Track ati Field Championships
** Jiju iwuwo: 2017

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Abigail Ashley

**Abigail Ashley** jẹ olùsètò orí amuohunmuaworan ra ilu Ghana kan, sọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ orí redio, agbawi elétò ìlera ati adarí iṣẹ agbese fun Behind My Smiles Foundation - àjọ ti kii ṣe ti ijọba (NGO) ti o dá lóri ìlera kidinrin. O tun jẹ onkọwe ti iwe “A Decade of my Life” Behind My Smiles.   

## Ẹkọ
Ashley lọ si Ile-iwe GH Fashion ni Accra .  

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ashley ni olutayo ati agbàlejò fun "My Health, My Life" lori United Television Ghana .   O tun jẹ agbalejo *Mo Ho Y3* lori Okay FM . 

### Àwárí

* *Aseda Ndwom* ti n ṣe àwárí TMI 

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2007, o ṣe iwadii ati ye ìpele àrùn kidirin onibaje lẹhìn ti o fun ni ọdún márún lati gbe.  O ṣe abẹ fun isọdọtun kidinrin.  

## Àmì ẹ̀yẹ ati yiyan
Ni ọdun 2016, 2017 ati 2018, wọn fun un ni Ààmì ẹ̀ye Awọn Lejendi Ilera 

Ni ọdun 2017 wọn yán fun “ Awọn ọdọ àádọta ti o ni ipa julọ ni Ghana”.  

Ni Oṣu kọkànlá ọdún 2019, wọn bu ọla fun ni Ẹya kẹsan ti Awọn ẹbun 3G ni Bronx ni New York ni AMẸRIKA . Wọn fún ní ẹbun fun awọn ifunni rẹ si awọn eniyan kọọkan ati awọn ipolongo rẹ lori gbígbé àwọn ìgbésí ayé ìlera. 

Ni ọdún 2020, wọn bu ọla fun pẹlu ẹbun Awujọ Media Health Advocate ti Odun ni ìdánimọ̀ fun lilo media awujọ lati ṣe àgbéga itọju ilera ati ìgbésí ayé ìlera. 

Ni Oṣu Keje ọdún 2023, o gba awọn àmì ẹ̀yẹ mẹrin ni Ile-iwe GH Fashion ni Accra. Awọn àmì ẹ̀yẹ náà jẹ Ọmọ ile-iwe ti o dara julọ ni Iṣowo imura, Ọmọ ile-iwe ti o dara julọ ni Ẹrọ, Ọmọ ile-iwe imura ti o ni ileri pupọ julọ, ati Ọmọ ile-iwe ti o dara julọ ni ìwọ̀ Aṣọ.  

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Segun Gele

**Segun Gele** (a bí Hakeem Oluwasegun Olaleye ní; ọjọ kejì oṣù kàrún ọdún 1974)  o jẹ ọmọ orílẹ-èdè Naijiria ti o jẹ aṣeni lóge ati otaja to tẹ̀dó sí orile -ede Amerika . Iṣẹ rẹ jẹ ìfihàn lori CNN fun agbára rẹ lati di gele ni aṣa didan, aṣọ àṣà ti o ṣe pàtàkì  si àṣà àwọn obìnrin Yorùbá, Nàìjíríà ati Ìwọ̀-oòrùn Afirika.

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ọjọ keji oṣù karùn-ún ọdún 1974 ni wọn bi Oluwasegun ní Ipinle Cross River ni Nàìjíríà.  Ó dàgbà ní Èkó, ó sì tún kó lọ sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní ọdún 2001. Ní ọdún 2010, ó fẹ́ ìyàwó rẹ̀, Olufunmilola, wọ́n sì bí àwọn ọmọ alárinrin mẹ́ta. Segungele jẹ́ ẹni tí o ní ẹ̀bùn lọ́pọ̀lọpọ̀ àti ẹ̀bùn ẹ̀dá ènìyàn tí ó ti yọrí sí rere ní gbogbo ẹka tí ó fọwọ́ sí. O ṣe aṣáájú-ọnà ni iṣẹ ọna igbè dìde ti gélé wíwé eyiti o fun ní orukọ iyasọtọ náà “segungele”. 

## Ẹkọ ati iṣẹ
Gele jẹ ọmọ ilé-ìwé gíga ti St Gregory's College, Lagos . SegunGele kẹ́kọọ́ gboyè ni Yunifasiti Ipinle Eko ni ọdún 2001, pẹlu oye ni ede Gẹẹsi .  Iṣẹ rẹ bi aṣa ati aṣara loge bẹrẹ ni Houston. SegunGele fi han pe o kọ ẹkọ lati wé gèlè lati ọdọ iya rẹ bi o ṣen dàgbà.  Iṣẹ rẹ bẹrẹ nigbati, ni ibi ayẹyẹ kan ni Houston, o ta tẹtẹ $ 7 pẹlu obinrin kan lati ṣe ìwúnilórí rẹ nípa wíwé gele rẹ ní ọna tí o rẹwa. O jẹ tẹ́tẹ́ náà ati pe lẹhinna o tẹsiwaju láti jẹ $265 ni ọjọ yẹn lati wé awọn gèlè àwọn obìnrin míìràn. &#x5B; **' &#x5D;</sup>  O ṣe ìṣòwò kan nínú eyi tí wọn sin sanwó lati wé gele ati ṣe awọn àtúnṣe oju ni àwọn ìnáwó lọdọ rẹ. 

=== Fiimu ===
Ni ọdun 2017, Gele ṣe alabapin ninu fíìmù kàn ''Awakọ Amẹrika'' . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1974
Innocent Egbunike

**Innocent Ejima Egbunike** (ọjọ-ibi ọgbọ̀njọ́ oṣù kọkànlá ọdún 1961) jẹ eléré ìjẹ tẹ́lẹ̀ rí láti Nigeria .

O kọ ẹkọ ni Ile-ẹkọ giga Azusa Pacific, nibiti o tun di ẹnití orúkọ rẹ ní igbasilẹ ní ile-iwe náà ni awọn mita erínwó  ati akoko NAIA bá ìgbàsílẹ̀ orúkọ náà ni mítà 200. 

## Àwọn ami-ẹyẹ̀
Ni 1983 Summer Universiade o jáwé olúborí nínú awọn mita igba. Ni ipele agbègbè o jáwé olúborí nínú Awọn ere Gbogbo-Afirika ti ọdún 1987 pẹlu awọn ami-ẹri góòlù mẹta ni Àwọn ìdíje Áfíríkà.

O gba ami-ẹri idẹ Olympic kan ni 4 x 400 mita yii ni Los Angeles ọdún 1984 . O pari ní ipo kẹfa ni ipari ti idije  mita erínwó kọọkan. Ọdun mẹrin lẹhinna ni Seoul o gbé ipò karun. Ni afikun o gba ami-ẹri fàdákà kan ni awọn mita erínwó ni Awọn ìdíje Àgbáyé ọdún 1987 .

O tun gba ami-ẹri góòlù ni awọn mita igba ni 1983 Summer Universiade pẹlu ara ẹni ti o dara julọ ti awọn iṣẹju àáyá 20.42; o tẹle eyi nipa ipari sí ipò kẹfà ni ààyè kilasi agbaye ni ipari  mita igba ni 1983 World Championships ni Awọn elere idaraya ni Helsinki.

O tun gba awọn mita ọgọrùn Soviet ni ọdun 1983.

## Ifiweranṣẹ àwọn eré ìdárayá
Lẹhin ti o fẹhinti kúrò níbi ìdíje o di olukọni. O jẹ olukọni fun ẹgbẹ agbabọọlu Nàìjíríà ni ọdún 1996 ati 2000 Olimpiiki Igba ooru, ati olukọni agba ni Olimpiiki Igba ooru ọdún 2008 . O jẹ olukọni ti Angelo Taylor, ẹni tí o gba góòlù níbi eré 400m ni Awọn Olimpiiki Ìgbà ooru ọdún 2008, olukọni ti Chris Brown, ẹni tí o ṣe ipò kẹrin níbi 400m ni Àwọn eré Olimpiiki Ìgbà ooru ọdún 2008. Lọwọlọwọ Egbunike jẹ olori olukọni ti ẹgbẹ eré ìlà ati papa ti Pasadena City College .

## Awọn aṣeyọri

## Awọn didara ti ara ẹni

* 100 mita - 10.15 iṣẹju (1984)
* 200 mita - 20.42 s (1983)
* Awọn mita 400 - 44.17 s (1987) - Igbasilẹ Agbaye titi di ipari Olimpiiki 2012
* 800 mita - 1.51.1 iṣẹju (1986)

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ọ̀rẹ́ réré ni Egbunike pelu Christian Okoye ti awon Oloye Kansas City tẹlẹ ti wọn si pàdé nígbà ti awon mejeeji n se idanilẹkọ fún ẹgbẹ agbábọ́ọlu orílẹ-èdè Nàìjíríà. Lakokò ti o wa ni Azusa Pacific, o sọ fun àwọn olukọni nípa agbára Okoye ninu discus ati pé wọn pinnu láti fun Okoye ni sikolashipu fun eré orí ìlà àti ààyè. 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1961
Sunday Uti

thumb|Uti (672) lakoko ipari 400m ni Awọn Olimpiiki 1984
**Sunday Uti** (ti won bi ni  ọjọ kẹtàlélógún oṣù kẹwa ọdún 1962) jẹ ọmọ orílẹ-èdè Naijiria   tí ó sì jẹ eléré tẹ́lẹ̀ ti o gbá ami-ẹyẹ̀ fún idije Olympic kan ni 4 x 400 meters relay ni Los Angeles 1984 . O pari sí ipò kẹfa ni ipari ti ìdíje 400 mita kọọkan.

Ni àfikún o gba ami-ẹyẹ̀ góòlù ni 1983 Summer Universiade, àti ami-idẹ kan ni ọdun 1985 . O tun gba ami-ẹyẹ̀ fàdákà ni 1984 African Championships.

## Awọn aṣeyọri

## Ita ìjápọ

* 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1962
Thomas J. Hudner Jr

**Thomas Jerome Hudner Jr.** (tí wọ́n bí lọ́jọ́ 31, oṣù kẹjọ ọdún 1924, tí ó sìn kú lọ́jọ́ kẹtàlá oṣù kọkànlá, ọdún 2017) jẹ́ ológun orí-omi ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. He rose to the rank of captain and received the Medal of Honor for attempting to save the life of his wingman, Ensign Jesse L. Brown, during the Battle of Chosin Reservoir in the Korean War.

Born in Fall River, Massachusetts, Hudner attended Phillips Academy in Andover, Massachusetts and the United States Naval Academy in Annapolis, Maryland. Initially uninterested in aviation, he eventually trained as a pilot and joined Fighter Squadron 32, flying the F4U Corsair at the outbreak of the Korean War. Arriving off Korea in October 1950, he flew support missions from the aircraft carrier .

On December 4, 1950, Hudner and Brown were among a group of pilots on patrol near the Chosin Reservoir when Brown's Corsair was hit by ground fire from Chinese troops and crashed. In an effort to save Brown from his burning aircraft, Hudner intentionally crash-landed his own aircraft on a snowy mountainside in freezing temperatures. Despite his efforts, Brown died of his injuries, and Hudner was forced to leave his body behind, as a rescue helicopter could not remain after nightfall and Hudner had been injured in the landing.

Following the incident, Hudner served aboard several U.S. Navy ships and with multiple aviation units, including a brief stint as executive officer of  during a tour in the Vietnam War, before retiring in 1973. In later years, he worked with various veterans' organizations in the United States. The  guided missile destroyer  is named in his honor.
Patrick Ekeji

**Patrick Chima Ekeji** tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlá oṣù ẹrẹ́nà, ọdún 1951, jẹ́ alábòójútó eré ìdárayá tẹ́lẹ̀ rí ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà   àti agbábọ́ọ̀lù . Ó kẹ́kọ̀ọ́  gboyè ní Yunifásítì Nàìjíríà, Nsukka, níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí àkọ́kọ́ nínú Ẹ̀kọ́ ìdáraya Ara (Physical Education) ní ọdún 1978, àti ilé ẹ̀kó gìga Yunifásítì ti Frankfurt,tí ó wà ní orílẹ̀ èdèe Germany, tí ó kẹ́kọ̀ọ́ jáde ní ọdún 1982. Gẹ́gẹ́ bí ọmọ ilé ẹ̀kọ́ girama, Ekeji ṣe iṣẹ́ agbófinró fún East Central State Academicals, ósì jáwé olúborí ní Manuwa Adebajo Cup ní ọdún 1971.

Ekeji lọ sí St Jude's Catholic Primary School, Amuzi, Ìpínlẹ̀ Imo ní ọdún (1955); St Mathias Catholic School, Lafiaji tí ó wà ní ìlú Èkó ní ọdún (1956); St George's Primary School, Falomo, tí ó wà ní ìlú Èkó ní ọduń (1958–1962); St Gregory's College, tí ó wà ní ìlú Èkó ní ọdún (1963–1967); Community Secondary School, Amuzi (1970); Ilé-ìwé Atẹle Mbaise (WASC, 1971); Ilé-ẹ̀kọ́ Ẹ̀mí Mímọ́, ti ìlú Owerri (1971–1972).

Àwọn kókó iṣẹ tí Ekeji ṣe nínú bọ́ọ̀lù aláfẹsègbá pẹ̀lú àwọn àmì-iṣẹ́ pẹ̀lú ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè, Green Eagles (1975–1980); Rangers of Enugu (1977/1978); àti Vasco Da Gama FC Enugu (1973–1977). Ekeji tún gbá bọ́ọ̀lù f´n ẹgbẹ́ East Central State, Àwọn Spartans, ẹni tí ó jáwé olúborí nínú àmì ẹ̀yẹ góòlù bọ́ọ̀lù níbi ayẹyẹ àjọ̀dún 1st National Sports, Lagos ní ọdún 1973.

Lẹ́yìn ìyànsipò rẹ̀ ní ọdún 1993 gẹ́gẹ́ bìi olùdarí eré ìdárayá ní ìpínlẹ̀ Imo, Ekeji ni wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bíi olùdarí eré ti ìjọba àpapọ̀ tí a mọ̀ sí National Sports Commission ní oṣù Kejìlá ọdún 1994. Olùdarí Ìdàgbàsókè eré ìdárayá ní National Sports Commission, ọdún 2001, àti Olùdarí Gbogboogbò, National Sports Commission ni ọdún 2009, ó kọ ìwè ìfẹ̀yìntì ní ọdún 2013. Ekeji jẹ olùkọ́ni ní ṣókí fùn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ-èdè nàìjíríà ní ọdún 1986. O gbé Ngozi Immaculata Pat Ekeji ní ìyàwó, ọba òkè sì fi ọmọ mẹfa jíǹkì ìgbéyàwó wọn.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀ bọ́ọ́lù-àfẹsẹ̀gbá ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1951
Gbenga Shobo

**Gbenga Francis Shobo** (ti a bi ni ọjọ keji oṣù kẹfà ọdún, 1963) jẹ Igbákejì Alákóso lọwọlọwọ, First Bank of Nigeria Limited ; ṣáájú ki o to jẹẹ́, o jẹ Oludari Alase, Retail Banking pẹlu awọn ile ifowo pamo.  Oniṣiro-owo ti o ni iwe-aṣẹ kan, Gbenga bẹrẹ iṣẹ rẹ pẹlu Coopers &amp;amp; Lybrand, ile-iṣẹ ti àwọn oniṣiro iṣowo, ni ọdún 1986. Lẹhinna, o darapọ mọ Victory Merchant Bank, bẹrẹ iṣẹ ni ile-ifowopamọ ti o ti kọja ọdun métàlelogun.

## Ìbẹrẹ Ìgbésí ayé
Gbenga jẹ ọmọ bíbí ilu Eko . Bàbá rẹ jẹ ẹlẹrọ kemikali tí ìyá sí jẹ nọ́ọsi . Gbenga ni awọn ẹgbọn meji, Tosin ati Funmi. O lọ si St Gregory's College, Lagos fun iwe-ẹri ile-iwe girama, ṣáájú ki o to parí  oye ni imọ-ọrọ olóṣèlú ni Fasiti ilè Ife .

## Iṣẹ-ṣiṣe

### FBN Merchant Bank Limited
Gbenga ṣiṣẹ fun ọdún kan (2004 - 2005) pẹlu FBN Merchant Bank gẹgẹbi Olùdarí gbogboògbò ti ile-ifowopamọ ile-iṣẹ / ìṣòwò. O ni ojuse fun kirẹditi, iṣakoso ibatan, ati idagbasoke iṣowo, ni ipa ti o rii pe o ṣakoso awọn iṣẹ ti àwọn ẹka bánkì ni gbogbo orílẹ-èdè náà.

### First Bank of Nigeria Limited
Gbenga darapọ̀ mọ FirstBank lati FBN Merchant Bank Limited gẹgẹbi olórí ẹgbẹ ti àwọn ilé-iṣẹ́ orílẹ-èdè ní ọdún 2006. O ṣíṣe ní awọn ọfiisi oriṣiriṣi ni banki ṣaaju ki o to di igbakeji aláṣẹ ti Retail South ni ọdun 2010.  Nípa ìfẹ́ tó lágbára sí ànfààní fún àwọn ilé-ìṣòwò kékeré àti àárín ilé ní orílẹ̀-èdè,   nípa ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùdarí àgbà, Ẹ̀ka Èkó àti Ìwọ̀-Oòrùn, Gbenga ló ń bójú tó apá ìjọba àti ilé ìfowopamọ́ oníṣòwò ti FirstBank ní agbègbè Èkó àti Ìwọ̀-Oòrùn..

Ni ọjọ ajé ọjọ kẹrin Oṣu Kini, ọdun 2016, Gbenga bẹrẹ sí ní lọ ọfiisi gẹgẹbi igbákejì olùdarí ile-iṣẹ First Bank of Nigeria Limited.  

**<big>FBN General Insurance Limited</big>**

Gbenga di awọn ipò míìràn mu láàrin FBN Holdings Group, pàápàá bi Alákóso ati Alága ti FBN General Insurance Limited ni imunadoko ni ọjọ kọkànlélógún Oṣu Kẹta, Ọdun 2016  Archived    

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ogbontarigi oni gọọfu ati agba tẹnisi odan, Gbenga ni iyawo t'in ṣe Vivien Shobo, ti o jẹ alaga tẹlẹ ti ilé-ìgbìmọ̀ ilè iṣẹ àmúlò ìdánimọ̀ ti Nàìjíríà, Agusto & Co. Wọn ni ọmọkunrin meji.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1963
Alfred Ofosu-Ahenkorah

**Alfred Kwabena Ofosu-Ahenkorah** jẹ agbẹjọro agbara ara ilu Ghana kan ti o ṣiṣẹ lati ọdún 2005 si 2020, gẹgẹbi iranṣẹ Akowe Aláṣẹ ti Igbimọ Agbara ni Accra, Ghana .     

Ofosu-Ahenkorah ti gba ikẹkọ gẹgẹbi ẹlẹ́rọ ìwádìí ni Ghana ati Soviet Union ati pe o jẹ olùṣàkoso agbára ti a fọwọsi.  Lẹhin ti o gba ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù kejì nínú Imọ-ẹrọ ni sáyẹnsì, o gba ìwé ẹ̀rí dókítà rẹ nínú Awọn imọ-ẹrọ tẹ́kinikà sáyẹnsì pẹlu àfikún kan ni ìmọn Agbara lati Volgograd State Technical University .  O gba MBA Alase pẹlu ifọkansi ni Isuna lati Ile-iwe Iṣowo ti Ile-ẹkọ giga ti Ghana . Lati ọdún 1992 si 1998, o ṣe olori Iṣiṣẹ Agbara, Agbara isọdọtun ati Ẹka Fidipo epo ni Ile-iṣẹ ti wíwà ati Agbara ni Accra. Láàrin ọdún 1998 ati 2005, o jẹ olùdarí  ti Ghana Energy Foundation, ajọṣepọ ti gbogbo eniyan-ikọkọ ti wọn gbekalẹ fún igbega agbara  ni ibi ti o ti ṣiṣẹ lati ọdún 1998 si 2005.  O ti jẹ ohùn elo níbi ìgbéjáde àwọn iṣedede agbára ati isamisi fun àwọn ohun elo ile ni Ghana ati awọn orilẹ-ede Afirika míìràn. O ti yan Akowe Aláṣẹ ti Igbimọ Agbara ni Oṣu Karun ọdún 2005.  Ni afikun, o ti ṣiṣẹ bi Igbákejì Alága ti Agbara isọdọtun &amp;amp; Ajọṣepọ Agbara (REEEP).  O jẹ Alakoso Eto imulo, Eto, Abojuto ati Igbelewọn ni Ile-iṣẹ Agbara. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Rakatak

thumb|A Rakatak ṣe ti beech igi
**Rakatak** jẹ ohun-elo orin ti o wá láti Ghana . Rakatak ni a ṣe pẹlú ọ̀pọ̀ àpò kólófò igbá ti a so mọ igi gígùn to rọ́rọ́, tí wọ́n sì darapọ̀ mọ́ ìdí igi pàtàkì tó gùn jù lọ ní igun aadọrun. A máa ń lò Rakatak lọ́pọ̀ ìgbà nínú orin ìbílẹ̀ Áfíríkà. 

## Awọn itọkasi
Andrews Pomeyie Mensah

**Andrew Mensah Pomeye** (tí won bí ní ọjọ kọkànlá oṣù kẹfà ọdún 1983) jẹ agbábọ́ọlu láti orilẹ èdè Ghana . Ó jẹ́ ọkan gbóògì ninu àwọn ẹgbẹ́ gíga ti orílẹ-èdè Ghana Àwọn wọn eré Òlíḿpíìkì ńlá àti ti pe o ti gbá kẹhin fun Mahindra United .  

## Awọn ẹgbẹ

* 2001–2003: Sekondi Hasaacas 
* 2004–2005: Great Olimpiiki
* Ọdun 2006–2008: Mahindra United 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1983
Wingman

**Wingman** (tàbí **wingmate**) jẹ́ awakọ̀ òfurufú ọ̀wọ́kejì tí ó máa ń ran òfurufú àkọ́kọ́ lọ́wọ́ nígbà tó bá wà nínú ìjàmbá lọ́wọ́, nígbà tó bá ń fò sí àgbègbè tí kò tọ́ sí i láti fò sí. Nígbá mìíràn, wọ́n má ń lo orúkọ fún ọkọ̀ òfurufú aṣẹ̀ràwọ́ ,pàápàá nígbà tí ó ba jẹ́ ọkọ̀ ofurufu ti kònílò awakọ̀, dípò èyítí ènìyàn lè wà. 

Gẹ́gẹ́ bí U.S. Air Force,  ti sọ
Dan Davies (Osere)

**Daniel Joseph "Dan" Davies** ti won bí ní Oṣù Kejìlá ọjọ́ ogúnléláàrún,ọdún 1965) jẹ́ òṣèré ara Amẹ́ríkà, akéwì àwòrán (screenplay writer), ólu dasile fiimu. Davies kọ, o si je olùṣelọpọ to sin tu kópa gẹ́gẹ́ bí òṣèré ní fiimu ada erin pa ni Ed Gein, ni Musical(2010), tó dá lórí ìtàn apànìyàn ti won ma je ara won àti oníbọ̀lé ọkú, Ed Gein. [1]
Peller

**Habeeb Hamzat** tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹwàá, Oṣù Karùn-ún, ọdún 2005, tí ó mọ̀ sí Peller, jẹ́ àmúnilarayá lórí ayélujára àti Oní Àkóónú láti Nàìjíríà. Peller farahàn lórí ayélujára ní ọdún 2023, tí wọ́n mọ̀ ọ́ fún ìhùwàsí rẹ̀ lori ayelujara gẹ́gẹ́ àdewe ke. Ní báyìí, ó ní stream tó ní àwọn olùwo púpọ̀ jùlọ ní ile Afiirika iyen ile adulawo pẹ̀lú olùwo 76,000, tó kọja àwọn olùwo rẹ̀ tẹ́lẹ̀ tí ń ṣe 60,000, tí ó sì tún kópa pẹ̀lú olórin Nàìjíríà tó gbajúmọ̀, Olamide. Ó gba àmì ẹ̀yẹ “OníÀkóónú Tó Dáa Jùlọ” ní Trace Awards & Festival ní ọdún 2024.

## Ìgbésí-ayé rẹ̀ lati ibẹ̀rẹ̀
Àwọn òbí Peller tí wọ́n jẹ́ Yorùbá Wọ́n bí i lọ́jọ́ kẹ́wàá oṣù karùn-ún ọdún 2005, ní Ikorodu, Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó lọ sí ile-ẹ̀kọ́ Providence Primary School fún ẹ̀kọ́ alákọ́bẹrẹ rẹ, lẹ́yìn náà ó tẹ̀síwájú lọ sí ile-ẹ̀kọ́ gíga Frontrunner Academy.

## Ìṣẹ́ rẹ
Àwọn tí ó jẹ́ awokọ́ṣe rẹ ni Kai Cenat, Fanum, IShowSpeed, àti Duke. Peller bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ ní ọdún 2021. Ni ibẹ̀rẹ̀, àkíyèsí kékèké ni wọ́n fi fún àwọn akitiyan rẹ, ṣùgbọ́n ó tẹ̀síwájú. Ní ọdún 2024, ó ṣe ìgbekale ere ti pa ni lerin eyi ti akori re je ‘Peller’s Palava’, lẹ́yìn ìfọwọ́sowọpọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú arabinrin Jadrolita (Javis).

Òkìkí re tan ni gba ti akọrin Nàìjíríà–Kánádà, Dax, darapọ̀ mọ́ lórí ayelujara re (live stream). Lá fi kún jn, akọrin Olamide tún ba fọwọ́sowọpọ̀ ni ìpàdé alákòóso (live sessions).  Peller sé àṣeyọrí nígbà tí ó ja we olu bori ni pa ami eye  ‘Best Content Creator’ ní Trace Awards Africa ní ọjọ́ kejo Oṣù Keje, ọdún 2024.

## Ìgbé ayé rẹ́
Ní ọdún 2025, Peller kede pé óun ti yí ẹ̀sìn rẹ̀ padà láti ẹ̀sìn ìmàle sí ẹ̀sìn Kristi, nípasẹ̀ àwọn  ìrírí  ìbànújẹ́ ti o ri  ni gba ti o wa ni ọmọde  ní ile-ẹ̀kọ́ Qur’án kan, èyí tí ó ti ń yà á lọ́ láti ìgbàgbọ́ rẹ̀ tẹ́lẹ̀.

## Àwọn Itọ́kasí
Sandra Benede

**Sandra Ebipade Benede** Tí wọ́n bí ní ọjọ́ Méjìlélógún oṣù kẹfà ọdún 1996, tí a sì mọ̀ ọ́ ní Sandra Benede, ó jẹ́ awokose ni Naijiria ati Amẹ́ríkà, ó jẹ́ oníṣòwò aṣọ, apanilerin, àti akoonu lórí ayélujára. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní Naijiria nípasẹ̀ ìdíje àṣọ́ àti àwòkọ́sẹ̀, kí ó tó yí padà sí lílo ayélujára, níbi tí ó ti di ọ̀kan lára àwọn TikTokers tó jẹ́ olókìkí.

## Ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé rẹ àti ẹ̀kọ́re
Sandra Benede ni won bí ní ọjọ́ mejilelogbon oṣù kẹfà ọdún 1996 ní Warri, Ìpínlẹ̀ Delta, Naijiria, sínú ẹbí Ijaw tí baba nla wọn ti gbé ní Ojobo,Agbègbè Ìjọba Àgbà Burutu. Bàbá rẹ̀, Ebiegberi Benede, wá láti Ìpínlẹ̀ Delta, ìyá rẹ̀, Awoziere Benede, sì wá láti Peretoru, Agbègbè Ìjọba Àgbà Ekeremo ni Ìpínlẹ̀ Bayelsa.
Ó lọ sí Girls Model Enwerni, Delta Career College, àti Royal School Ovwian kí ó tó kẹ́kọ̀ọ́ Ọgbin (Agriculture) ní Ìlé-ékò gìgá Port Harcourt. Lẹ́yìn náà, ó lọ sí Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ Ìmọ̀ Ọkàn (Psychology) ní ile eko giga Georgia State ní Atlanta, Georgia. Lẹ́yìn náà, Benede di ara ilu Amẹ́ríkà.

## ìṣe rere
Benede ti ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ẹbí àti àwọn ẹni tí kò ní àǹfààní, láti san owó ilé-ẹ̀kọ́, owó ilé, àti láti dá won ni owo(bussiness). Ó ti sọ pé àwọn ìṣe ìwà ìrẹ rẹ̀ wá láti àwọn iriri tirẹ̀ nípa ìṣòro owó tí ó ní nígbà tí ó ń dagba.

## Ìgbésí ayé re
Benede ti sọ nípa ìní rẹ̀ ní Ijaw, bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sọ èdè náà dáadáa. Ó ti tọ́ka sí olùṣàfihàn Amẹ́ríkà, Kim Kardashian, gẹ́gẹ́ bí àwòkọ́sẹ̀ rẹ. Ó ti ní ìbáṣepọ̀ lórí ìròyìn pẹ̀lú akọrin Naijiria, Naira Marley, lẹ́yìn tí ó pín àwọn fídíò àti àwòrán ìrántí ọjọ́ ìbí pẹ̀lú rẹ̀ ní ọdún 2022. Ní Oṣù Kẹrin ọdún 2025, oro kan ti ko fi di mu le tan ka pé ó jẹ́ ìyá àwọn ọmọ ìbeji Marley, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó kọ́ ìtàn náà ní gbangba, ó sì ṣàlàyé pé àwọn ọ̀rọ̀ ti oun so ni ori ayelujara o un fi deweke ni.

## Àṣeyọrí
Benede ti gba idanimo ní TikTok, pẹ̀lú àmi ẹ̀yẹ LivePro tí a fún un ní ọdún 2025 fún àfihàn àtẹ̀jáde lórí ayélujára. Ó wo àwọn àṣeyọrí rẹ̀ kì í ṣe ní ìwọ̀n àkóónú lórí ayélujára nìkan, ṣùgbọ́n pẹ̀lú àwọn ìṣe ìwà ìrẹ tí ó ṣe. Ó ti ṣàlàyé àwọn ète rẹ̀ láti gbooro sí ọjà ìròyìn àgbáyé àti láti dá ilé-ẹ̀kọ́ ìfowosowopo kan sílẹ̀ láti darapọ̀ ìdárayá pẹ̀lú ipa rere lórí àwùjọ.

.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Anthony Olubunmi Okogie

**Anthony Olubunmi Okogie** (ọjọ-ibi ọjọ kẹrindínlógún oṣù kẹfà ọdún 1936  ) jẹ Alufa Kadinali Nàìjíríà ati Archbishop Emeritus ti Eko ni ijọ Roman Catholic. 

## Ìgbésíayé
A bi Okogie ni ìlú Eko ni Naijiria, ìdílé ọba Uromi ní ipinle Edo ni wọn bi Okogie. Awọn obi rẹ ni ọmọ ọba Michael Okojie - ti o jẹ ọmọ Ọba Ogbidi Okojie ti Uromi - ati Lucy Adunni Okojie (ọmọ Afolabi).  bàbá rẹ jẹ Esan ti iya re si jẹ́ Yoruba . Okogie jẹ alufaa ni ọjọ kọkànlá Oṣu kejila ọdún 1966. O ni iwe-aṣẹ ninu ẹkọ mimọ, o si ti gbèrò lati kàwé ni Rome, ṣugbọn a pe si Nàìjíríà níbití o ti jẹ olutọju ni Holy Cross Cathedral. Wọ́n mú un wọṣẹ́ ológun Nàìjíríà, ó sì ṣiṣẹ́ níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àlùfáà. Lẹhin àkókò iṣẹ míìràn ni Holy Cross Cathedral, o jẹ olukọni ni Ile-ẹkọ giga King .

Ní ọdún 1971, wọn ti sọ ní Titular Bishop ti Mascula ati Oluranlọwọ ti Oyo di mimọ, ati ni ọdún 1973 ti a sọ ni archbishop. Gẹ́gẹ́ bí bíṣọ́ọ̀bù àgbà, Okogie jẹ́ ààrẹ Ẹgbẹ́ Krístì ti Nàìjíríà, àti láti ọdún 1994 sí 2000 ló jẹ́ olórí àjọ Bishops’ Conference of Nigeria.

Cardinal Okogie ti yọ̀ǹda ara rẹ̀ láti kú ni ipò obìnrin Mùsùlùmí kan tí ilé ẹjọ́ Islam kan sọ lókùúta pa nítorí panṣágà. 

Wọn kéde rẹ̀ gẹgẹbi Cardinal nipasẹ Pope John Paul II ni ipilẹ ti ọjọ kọkànlelógún Oṣu Kẹwa Ọdún 2003, o si di akọle Kadinali alufaa ti *Santa Maria del Monte Carmelo a Mostacciano* (tabi ni Gẹẹsi Olubukun Virgin Mary ti Mt. Karmeli ti Mostacciano). Lakokò Cardinlate rẹ, Okogie jẹ ọkan nínú àwọn oludibo Cardinal ti o kópa nínú apejọ papal ọdún 2005 ti o yan Pope Benedict XVI .  Cardinal Okogie tún jẹ ọ̀kan nínú àwọn oludibo Cardinal ti o ṣe alabapin nínú apejọ papal ọdún 2013 ti o yan Pope Francis .    Lakoko ọjọ ibẹrẹ ti àpéjọ ọdún 2013, Cardinal Okogie ṣe àkíyèsí ni pe òun ni Cardinal kan ti o wa lori kẹkẹ alarinrin lakoko ọpọlọpọ awọn ilana, ti o dide nikan nígbàtí àkókò tó fún u lati rin si àwọn ìhìnrere ati ṣe ibura àwọn oludibo Cardinal.  Lakókò ìlànà ati titẹsi sinu conclave, Cardinal Okogie ni Cardinal kan lati ile ijọsin Latin ti ko wọ mozzetta . 

Ifipòsilẹ̀ rẹ kuro nínú ìṣàkóso pastoral ti ilu Eko nitori pe o ti de opin ọdún (marùnlelọ́gọ́rin ọdún 75) ni a gba ni ọjọ kẹẹdọ́gbọ̀n oṣù kàrún ọdún 2012.

## Awọn iwo

### Awọn kondomu
Ni ọdún 2007, o takò ifọwọsi ijọba ti ile-iṣẹ kondomu kan. 

### Akọbi
Cardinal Okogie ti gbèjà àwọn òfin Ṣọ́ọ̀ṣì Kátólíìkì lórí àìgbéyàwó fún àwọn àlùfáà Kátólíìkì. 

### Àsà American
Okogie ti ṣe pataki si àṣà Amẹrika ṣugbọn o tẹsiwaju lati gbàdúrà fun orílẹ-èdè náà ati àwọn ara ilu.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1936
Jibril Martin

**Alhaji Jibril Martin** (Ogúnjọ́ oṣù Kọkànlá ọdún 1888 - ọjọ kẹtàlá oṣù kẹfà ọdún 1959) jẹ agbẹjọ́rọ̀ àti olukowe ọmọ orílẹ-èdè Nàìjíríà ti o jẹ ọmọ ẹgbẹ ìgbìmò aṣòfin Nàìjíríà. Bakan náà lo tun jẹ alága àwọn àjọ Hajj ti agbègbè ìwọ̀òrùn Nàìjíríà lẹyìn òmìnira Nàìjíríà. O jẹ ọmọ ẹgbẹ pàtàkìAhmadiyya ni Nàìjíríà. 

## Ìgbésí ayé
Jibril Martin ni a bi ni Popo Aguda, agbègbè Brazil ni Lagos Island ti awọn ẹrú ti o gba òmìnira láti Brazil n gbé.  A bi si idile Haruna Jose Martin ati Seliat Remilekun Martin. Martin ti kọ ẹkọ ni Holy Cross Primary School ati St Gregory's College . Lẹyìn ẹkọ gírámà rẹ, o bẹrẹ sípò pẹlú iṣẹ ìjọba amunisin níbi ti o ti ṣíṣe láti ọdún 1907 si 1923. O fipo sílẹ láti kàwé nípa òfin ní University College, London ni ọdún 1923. Martin ni oyé gẹgẹ bi agbẹjọ́rọ̀ ní ọdún 1926, o di agbẹjọro Mùsùlùmí keji ni orílẹ-èdè lẹhin Basil Agusto. 

Nigbati o padà si Nàìjíríà, o di agbẹjọ́rọ̀ ṣugbọn nigbamii lọwọ nínú òṣèlú. O jẹ ọmọ ẹgbẹ àwọn ọdọ Nàìjíríà, o si jẹ olùdíje ẹgbẹ náà látí sójú Eko nínú ìdìbò Ìgbìmò Aṣòfin lọdun 1940 .

### Egbe Ahmadiyya
Martin jẹ ọmọ ẹgbẹ ti awọn ẹgbẹ Musulumi méjì ni àwọn ọdún 1910 ati 1920: Ẹgbẹ Mùsùlùmí Àwọn ọmọdé àti àwùjọ Lítírésò Mùsùlùmí àti àwùjọ àríyànjiyàn. Àwọn wọ̀nyí lo di ipilẹṣẹ ẹgbẹ Ahmadiyya ní Nàìjíríà.  Martin ni ifamọra si iṣipopada ni apakan nítorí ìwà réré ti ronu náà si gbígbà ẹkọ ìwọ̀-oòrùn. Lẹhinna o kó ipa pàtàkì láàrin ẹka agbègbè. O jẹ Igbákejì alága ẹgbẹ́ náà ni ọdún 1927 ati pe o jẹ ọmọ ẹgbẹ ti igbimọ akọkọ.  Ni ọdún 1940, o rọpo Saka Tinubu gẹgẹ bi ààrẹ. O jẹ olùkọ eto-ẹkọ àti àtìlẹ́yìn ìdásílẹ̀ ti àwọn ilé-ìwé alakọbẹrẹ ati ilé-ẹ̀kọ́ gíga fún àwọn Mùsùlùmí ni agbègbè Oorun ati ìpèsè àwọn sikolashipu fún àwọn ọmọ ilé-ìwé láti gba àwọn oye ni òkèèrè. Ó jẹ́ olórí ẹgbẹ́ agbẹjọ́rò Nàìjíríà láti ọdún 1952 sí 1959. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1959
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1888
J. M. Johnson

Oloye **Joseph Modupe Johnson** Listen ⓘ CFR, (Ọgbọ̀njọ́ oṣù kẹta ọdún 1912 – ọjọ kẹẹ́dogun oṣù kẹfà ọdún 1987), jẹ olóṣèlú ọmọ Nàìjíríà ati mínísítà ìjọba àpapọ. 

## Ìgbésí ayé
Ilu Eko ni wọn bi sí, o si kàwé ni William Wilberforce Academy .

Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀ nínú Ẹgbẹ́ ọmọ ogun Nàìjíríà lásìkò Ogun Àgbáyé Kejì, ó padà sẹ́nu ìgbé ayé abẹ́lé lẹ́yìn tí ogun parí, ó sì jẹ́ akọ̀wé ilé ìfowópamọ́, ó sì jẹ́ agbéròyìnjáde fún ọdún díẹ̀. Láti ọdún 1948 ní o tin gbìyànjú ninu okowo ati òṣèlú, wọn dibò yán sínú igbimọ agbègbè Ibadan lọdun náà, to si di ẹni àkọkọ ti kii se ọmọ abínibí to jẹ Alága ìgbìmò. Ni ọdún 1956 o di mínísítà ìjọba àpapọ̀ orílẹ-èdè Nàìjíríà o si ṣiṣẹ nínú àwọn ọrọ inú, lẹhinna ni laala ati ìrànlọ́wọ́ láwùjọ àti eré ìdárayá, o ṣiṣẹ lẹẹ méjì bí Alákóso Àgbà ni Ìjọba àpapọ̀. &#x5B; **' &#x5D;</sup>

Pẹlú àwọn agbára wọ̀nyí, o ṣe iyatọ si ara rẹ nipa yíyọ kúrò gẹgẹbi Ààrẹ ti ẹka ti Nigeria ti [[Àgbájọ Òṣìṣẹ́ Akáríayé|ILO]], ti o ṣe àfihàn gbígbà ti South Africa gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ. O kọ pápá iṣere eré ìdárayá ti orílẹ-èdè akọkọ ati ti o tobi jùlọ ni Ìlú Eko, o lọ si ogún iṣẹgun ti Aṣiwaju Boxing Middleweight ti Nigeria ati Light Heavyweight Boxing ti àgbáyé, [[Dick Tiger]] vs Gene Fullmer ni California, ati ni Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú olupolowo Boxing olókìkí ti Ìlú Lọndọnu, Jack Solomons, ṣe ìpele ìjà àkọlé ìdíje Àgbáyé akọkọ ni Afirika, ni Ibadan, ìwọ̀ Òòrùn Nàìjíríà, láàrin Tiger ati Fullmer, ní ọdún 1963 ni gbángba ṣaaju ki o to bẹrẹ ìjà ni gbangba láàrin [[Muhammad Ali]] ati [[George Foreman]] ni [[Zaire]], ni ọdun 1974. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;

Ni ọdún 1963 o fẹyìntì láti ìṣèlú nípa kikọ̀ láti díje níbi ìdìbò Gbogboògbò. Eyi ni, gẹgẹ bi o ti sọ, lati ṣe ọna fun awọn ọdọ, eyiti o jẹ ki ọpọlọpọ àwọn ọmọ Nàìjíríà fẹran rẹ. Ti a bi si àwọn ìdílé Eko ati Brazil ni Lafiaji, Lagos, wọn ṣe àpèjúwe rẹ bi giga, lẹwa, alarinrin, ologo ati olókìkí bi ọkọ àwọn obìnrin. Wọ́n sọ pé ó ti tọ́ àwọn ọmọ bíi mélòó kan láti ọ̀dọ̀ àwọn ìyá tó ní onírúurú ẹ̀yà àti ẹ̀yà. Ọmọ rẹ̀ keji, Abiola, tẹle ipase rẹ, o di olóṣèlú o si je mínísítà Ẹkùn kan nilu Eko.

## Awọn itọkasi

## Awọn orisun

* Ronald Segal, et al. *Oselu Afirika: Tani Tani ti Awọn eniyan ati Awọn ẹgbẹ* . Praeger (1961)
* Iwe akọkọ ti Naijiria: iwe amudani lori awọn ara ilu Naijiria aṣáájú-ọnà (p. 191)
* Iwọ-oorun Afirika, Awọn ọrọ 3638-3650 (oju-iwe 1365)
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1987
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1912
Aminu Maigari

**Aminu Maigari** jẹ alakoso bọọlu Naijiria ti o ṣiṣẹ gẹgẹbi Alàkóso kejìdínlógógì (38th) ti Igbimọ Bọọlu afẹsẹgba Naijiria lati ọdún 2010 si 2014 lẹhìn igbati o ti fi iṣẹ silẹ nítorí "aiṣedeede owo, ìlòkulò ati aiṣedeede".  

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Sani Lulu

**Alhaji Sani Lulu Abdullahi** (ọjọ-ibi ọjọ kẹrindínlógún oṣù kẹrin ọdún 1958) jẹ Ààrẹ ẹgbẹ agbábọ́ọlu orílẹ-èdè Naijiria teleri (NFF) . Ṣáájú ki o to di Alákóso NFF ni ọdún 2006, o ti ṣiṣẹ bi olùdarí FCT ti àwọn eré ìdárayá. Ààrẹ NFF rẹ ko pẹ púpọ nítorí ti Ìgbìmọ̀ Alákóso NFF ti yọ ọ kuro ni ọdún 2010.   Òun ní Olùdásílẹ̀ ati oludari agba ti Fosla Football Academy ti o wa ni Karshi ni Federal Capital Territory . 

## Ìgbésíayé
Sani Lulu ni wọn bi ni Zaria, ni ipinle Kaduna ni ọjọ kẹrindínlógún oṣù kẹrin ọdún 1958. O lọ si Federal Government College Warri, ipinlẹ Delta lati ọdún 1971 sí 1976. Lẹyìn ti o pari IJMB ni ilè ìwé Basic Studies Zaria ni ọdún 1977, o si gbá oyè ni Quantity Surveying lati Fasiti Ahmadu Bello ní Zaria ní ọdún 1980

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1958
M. T. Usman

**Mohammed Tukur Usman** (1932 - 2009) jẹ oṣiṣẹ ìjọba orílẹ-èdè Nàìjíríà ti o jẹ akọwe titilai fún mínísítà fún ètò isẹ́ ìjọba àpapọ̀ nígbà ìjọba Murtala Mohamed ati Obasanjo lati ọdún 1975 si 1979.  O jẹ ọmọ iya Yaradua .

## Ìgbésí ayé
Usman ni wọn bí ni Katsina níbi to ti lo ọpọlọpọ ìgbà èwe rẹ. O parí ẹkọ gírámà láti Barewa College Zaria, o si wa ni kilaasi ayẹyẹ ipari ẹkọ ti o di ẹni akọkọ ti o kọkọ ṣe idanwo Ijẹrisi Gbogbogbo ti Ẹkọ ni Barewa. Lẹhin ìdánwò náà, tí o fi yàtọ sí àwọn ẹlẹgbẹ rẹ ti o lọ tààrà lati ṣiṣẹ fun Awọn aláṣẹ àbínibí, Usman pinnu lati darapọ̀ mọ iṣẹ ilu amunisin gẹgẹ bi ẹlẹ́rọ ìlú. Ilana akọkọ ti didarapọ mọ iṣẹ náà bẹrẹ pẹlu rẹ nígbà ti o ṣe idanwo iṣẹ ilu ní ọdún 1949, lẹhinna o gbá láti ṣe iwadi imọ-ẹrọ ilu.  Láàrin ọdún 1950 ati 1953, o wa ni ikẹkọ ni Yaba polytechnic o si lo àwọn oṣù míìràn bi oṣiṣẹ ikẹkọ labẹ àwọn onimọ-ẹrọ iṣẹ ilu. Ni ọdún 1954, o gba iwe-ẹkọ sikolashipu lati ọ̀dọ́ ìjọba agbègbè ti Àríwá láti ṣe ìwádìí imọ-ẹrọ ilu ni Fasiti ìlú Sussex . Lẹ́yìn tí ó kẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ iṣẹ́ ẹ̀rọ alágbádá nílẹ̀ òkèèrè, ó padà sí Nàìjíríà; Iṣẹ akọkọ ti Usman jẹ pẹlu Ile-iṣẹ Iṣẹ ti agbègbè gẹgẹbi ọkan ninu àwọn onimọ-ẹrọ aṣaaju-ọna mẹrin lati agbègbè náà. Lẹhinna o fiweranṣẹ ni iṣẹ́jú keji fún ọdún mẹta si Alakoso Awọn ibudokọ oju omi Naijiria ni Ilu Eko ati Port Harcourt. Ni ọdún 1968, o darapọ mọ Federal Ministry of Works
Étienne Djaument

**Étienne Djaument** (ti a bi ni ọjọ kọkànlá oṣù Kọkànlá ọdún 1911, a kò mọn ọjọ iku) jẹ olóṣèlú Ilu Ivory Coast ti wọn dìgbò yán si Sẹ́nátì Faranse ni ọdún 1947. O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Groupe de l'Union Républicaine et Résistante pour l'Union Française, ti o somọ pẹlu Ẹgbẹ Komunisiti Faranse .   Djaument padà di Ààrẹ Eburnean Democratic Bloc . Ni ọdún 1961 o jẹ aṣoju orílẹ-èdè Ivory ni Naijiria .

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1911
Bruno Onyemaechi

**Sopuruchukwu Bruno Onyemaechi MON** tí wọ́n bí ní ọjọ kẹta oṣù kẹrin ọdún 1999, jẹ agbabọọlu Nàìjíríà kan ti o gbá bọọlu bi ẹhin osi fun ẹgbẹ agbabọọlu Super League Greece Olympiacos  ati ẹgbẹ agbabọọlu orílẹ-èdè Naijiria .

## Iṣẹ ṣíṣe fún ẹgbẹ́
Ni igba òtútù ti ọdún 2018, wọn dán Onyemaechi wò nipasẹ àwọn ẹgbẹ ni Norway, ti o lo aṣojú àwọn agbábọ́ọlu Atta Aneke . Onyemaechi kọkọ ṣe iwadii pẹlu Stabæk, lẹhinna Lillestrøm papọ pẹlu ọmọ ilu Jerome Philip. A mu Onyemaechi lọ si ibùdó ikẹkọ Marbella ti Lillestrøm ati pe o gbá àwọn ere ọrẹ, ṣugbọn wọn o padà gba orúkọ rẹ silẹ.  

### Boavista
Ni ọjọ kẹtàdinlogun Oṣu Kẹjọ ọdún 2022, Onyemaechi darapọ̀ mọ Boavista lóri awin gígùn-àkókò kan pẹlu àṣàyàn láti ráa.  Ni Oṣu kẹfà ọdún 2023, Boavista ṣe ìfilọ́lẹ̀ àṣàyàn ati fọwọ si i lori àdéhùn titilai. 

### Olympiacos
Ni ọdun 2025, Onyemaechi darapọ mọ Olympiacos . 

## Iṣẹ ṣíṣe káàkiri ayé
Ni ọjọ kẹwa Oṣu Kẹsán ọdún 2023, Onyemaechi ṣe àkọkọ àfihàn rẹ̀ fún orílẹ-èdè rẹ t'in ṣe orilẹ-ede Naijiria, ti o gbá bi ẹhin-apa osi fún àwọn iṣẹju aadọrun ni kikun ti iṣẹgun 6–0 lori São Tomé ati Principe, ni idije ẹgbẹ ikẹhin ti awọn afiyẹyẹ Ife Awọn orilẹ-ede Afirika ọdún 2023 . Nàìjíríà tóótun, wọ́n sì lọ sí ìdíje àṣekágbá, níbi tí wọ́n ti pàdánù 1–2 sí Ivory Coast . 

## Awọn iṣiro iṣẹ

### Ẹgbẹ

## Awọn ọlá
**Olympiacos**

* Super League Greece : 2024–25
* Giriki Bọọlu afẹsẹgba Cup : 2024–25

**Nigeria**

* Orílẹ̀-èdè Áfíríkà tí ó tẹ̀síwájú: 2023 

**Awọn aṣẹ**

* 60x60px Ọmọ ẹgbẹ ti aṣẹ ti Niger 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1999
Valdimira da Silva Tavares

**Valdimira da Silva Tavares** jẹ oloselu São Toméan kan .  O jẹ mínísítà obìnrin akọkọ ti ọ̀gbìn ati Ìdàgbàsókè ìgbèríko o sì ṣiṣẹ láti ọdún 2007 si 2008.  ẹni tí o gbasẹ́ lẹyìn rẹ Ângela Viegas Santiago, tun jẹ obìnrin bákannáà. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Abubakari Kankani

**Abubakari Kankani** (ti a bi ni ọjọ kẹẹdọ́gbọ̀n Oṣu kejila, ọdún 1976) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá ọmọ orílẹ-èdè Gánà lọ́wọ́lọ́wọ́ tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù jẹun gẹ́gẹ́ bí ọlọ́wọ́-ẹ̀mú  fún ikọ̀ Norchip Sepe Timpom.

## Iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ agbábọ́ọ̀lù
Kankani  ti ń gbá bọ́ọ̀lù láti ọdún 2001 títí di ọdún 2003 fún ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù ti Gánà . Ó ti kòpa ninú African Cup of Nations ní ọdún 2002 ní Mali gẹgẹbi goolí kẹta lati Ghana lẹhin James Nanor ati Sammy Adjei . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1976
Accs-market

**Accs-market** jẹ́ ibi ìtajà lórí ayélujára àgbáyé fún rírà àti títà àwọn àkáǹtì ìgbàlódé tí a ti sàyẹ̀wò  fún ìkànnì àjọlò, ìkànnì àtẹ̀jísẹ́, ìkànnì géèmù, àti àwọn isẹ́ míìràn lọ́nà ìgbàlódé. Lẹ́yìn tí a se ìdásílẹ̀ rẹ̀ ní ọdún 2017, pẹpẹ ìtajà yìí fún ẹgbẹ́ olùtajà àti ìmúndẹrùn ní ànfààní àkáǹtì tí a ti sètò sílẹ̀ fún ìpolówó, ìjùmọ̀sọ̀rọ̀pọ̀ àti àwọn isẹ́ ìgbàlódé.

## Ìtàn
A dá Accs-market sílẹ̀ ní ọdún 2017. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé olú ilé-iṣẹ́ rẹ̀ wà ní London, United Kingdom, ó ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ òfin lábẹ́ orúkọ Carfax Commerce Inc, táa forúkọ rẹ̀ sílẹ̀ ní Seychelles.

Láti ọdún 2020, ilé isẹ́ Accs-market ti gbòòrò dórí títa àkáǹtì pẹpẹ àjọlò bíi Twitter, TikTok, Reddit, Discord, Steam, Telegram, àti àkànse  Facebook àkáǹtì tí a yà sọ́tọ̀ fún ìpolówó láìsí òdiwọ̀n lórí owó ìpolówó pẹ̀lú alákòso.

## Itokasi
Sammy Adjei

**Samuel Adjei** (ti a bí ni ọjọ kínní Oṣu Kẹsan ọdún 1980) jẹ agbabọọlu  tẹlẹ rí ọmọ orílẹ-èdè Ghana  ti o gbá gẹgẹ bi goolí .

## Iṣẹ-ṣiṣe
A bi Adjei ni Accra, Ghana ni ọjọ kínní Oṣu Kẹsan ọdún 1980. Wọn gbe kúrò lati Accra-orisun club Hearts of Oak si Club Africain pẹlú owó tó tó $150,000 ní ọjọ́ kẹẹ́dogun oṣù Kẹsán ọdún 2005. Ni ọjọ kọkàndinlọ́gbọ̀n oṣù Kọkànlá ọdún 2008, o padà si Hearts of Oak fun ìgbà keji pẹlú ẹgbẹ náà.  O gbà latí padà si Hearts Of Oak SC lori àdéhùn ọdún kan láti lè pàrowà fun akọ́ni-mọọ́gbá ẹgbẹ orílẹ-èdè náàMilovan Rajevac láti ṣàfikún rẹ ni ẹgbẹ orílẹ-èdè. &#x5B; ** &#x5D; Ni Oṣu Keje ọdún 2009, o ṣe ìdánwò pẹlu ẹgbẹ South Africa Maritzburg United . 

## Iṣẹ ṣíṣe káàkiri ayé
Adjei jẹ olù múlé akọkọ tí a yán láàyò fún ẹgbẹ́ orílẹ-èdè titi di ọdún 2006, nigbati Richard Kingson di olókìkí. Adjei ni orukọ nínú ẹgbẹ Ghana fún ọdún 2006 African Cup of Nations ni Egypt ati 2006 World Cup ẹgbẹ ni ọjọ kẹtàlá oṣù kàrún ọdún 2006.  Adjei ṣe ifarahan kan ni idije naa, gẹgẹbi olùgbéwọlé , nigbati wọn gbé ólùmulé akọkọ Richard Kingson jáde torí  ipalara.

Ni ọjọ kẹrinlélógún Oṣu Kẹta Ọdun 2007, Adjei ṣe ipo ifiweranṣẹ fun Ghana tí o fi lòdì si Austria ni gbígbá ọrẹ FIFA International kan ni Graz . Sibẹsibẹ o farapa ninu ìjàmbá pẹlu ikọlu ilu Austria kan ni idaji àkókò ati pe wọn gbe lọ si ile-iwosan. Kingson ni a mu lati rọpo rẹ. Wọ́n tún pè é láti dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù Ghana ní ọdún 2008 Africa Cup of Nations gẹ́gẹ́ bí olùṣọ́ agbábọ́ọ̀lù kejì, lẹ́yìn náà ó fẹ̀yìn tì lẹ́nu iṣẹ́ bọ́ọ̀lù àgbáyé. Botilẹ̀jẹ́wipé o padà gba iranti kan fun ifẹsẹwọnsẹ Africa ti Ghana pẹlu Congo .

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Fifa 2006 World Cup Profaili
* Sammy Adjei 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1980
James Nanor

**James Tetteh Nanor** (ti a bi ni ọjọ kejìlá oṣù Kẹjọ ọdún 1976) jẹ agbabọọlu alámọ̀dájú tẹlẹ ọmọ orílẹ-èdè Ghana kan ti o gbá bọọlu bi goolí kan ti o si nṣe iranṣẹ lọwọlọwọ bi olukọni awọn goolí.  

## Iṣẹ ṣíṣe fún ẹgbẹ́
Nanor gbá bọọlu ni Ghana fun Afienya United ati Hearts of Oak . O gba idije Premier League Ghana ni igba mẹfa ati idije FA Cup Ghana lẹẹ méjì pẹlu Hearts of Oak. 

## Iṣẹ ṣíṣe káàkiri ayé
Nanor ti gbá bọọlu fun Ghana,  o si jẹ ọmọ ẹgbẹ agbabọọlu ni 2002 Africa Cup of Nations . Ni Oṣu Kejila ọdun 1999, CAF  dá Nanor dúró fún ọdún kan lẹhin ti o tutọ si adarí kan lakoko ìdíje ìpele ẹgbẹ CAF Champions League ọdún 1999. 

## Iṣẹ akóni-moogbá
Nanor di akóni-moogbá àwọn goolí nigbati o ti fẹyìntì lati gbígbá bọọlu. Ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2014, wọn yan gẹgẹbi akóni-moogbá àwọn goolí fun ẹgbẹ Tema-based International Allies . 

## Awọn ọlá
**Awọn ọkàn ti Oak **

* Ghana Premier League : 1997–98, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004 
* Idije FA Ghana : 1999, 2000 
* Ghana Super Cup : 1997, 1998

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1976
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ruke Orhorhoro

**Oghenerukevwe “Ruke” Orhorhoro** ( / oʊ ˈr oʊ r oʊ r oʊ /  ti a bi ni ọjọ kẹtàlá Oṣu Kẹwa, ọdun 2001) jẹ ọmọ Naijiria-Amẹrika ọjọgbọn t'in gbá gẹgẹbi olùgbèjà bọọlu fun Atlanta Falcons ti National Football League (NFL). A bi ní Lagos, Nigeria, wọn si gbe lọ si Michigan ni Amẹrika nigbati o jẹ ọmọ ọdun mẹsan, lẹhinna ón gbá  bọọlu fún kọlẹji ni Clemson .

## Ìbẹrẹ Ìgbésí ayé
Orhorhoro ni a bi ni Lagos, Nigeria, wọn si gbe lọ si Michigan ni Amẹrika nigbati o jẹ ọmọ ọdun mẹsan.  O lọ si Ile-iwe giga River Rouge ni River Rouge, Michigan, nibiti o ti gbá bọọlu inu agbọn ati bọọlu aláfẹsègbá ti o bẹrẹ láti kekere ni ọdún 2017.   Orhorhoro ṣe adehun si Ile-ẹkọ giga Clemson lati gbá bọọlu kọlẹji. 

## Iṣẹ ṣíṣe ni kọlẹẹjì
Gẹgẹbi alabapade otitọ ni Clemson ni ọdún 2019, Ororhoro gbá ni àwọn eré mẹsan ati pe o ni awọn ikọlù marun ati apo idaji kan.  Ni ọdun 2020, o gbá ni awọn ere mẹrin o si mu seeti iṣoogun kan. O bẹrẹ mẹsan ninu awọn ere mẹtala ni ọdun 2021, gbigbasilẹ awọn ikọlù mẹ́rindinlógójì yíi ati awọn apo 2.5.   Orhorhoro pada si Clemson ni ọdún 2022 ati 2023. 

## Iṣẹ ṣíṣe gẹgẹbi ọjọgbọn
Orhorhoro ni a yan ni iyipo keji pẹlu yiyan gbogbogbo 35th ni yiyan 2024 NFL nipasẹ Atlanta Falcons .  

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 2001
Kingsley Sokari

**Kingsley Sokari** (a bí ní ọgbọ̀njọ́ oṣù kàrún ọdún 1995) o jẹ agbaboolu orile-ede Naijiria to n gbá fún àárin fun Nasaf ati ẹgbẹ́ orílẹ-èdè Naijiria . Ti a pe ni “Iniesta tuntun” ni Ajumọṣe bọọlu Premier Nigeria.  Sokari nìkan ní agbabọ̀ọlù Nàìjíríà keji ti yoo gbá fún ẹgbẹ U20, U23 ati ẹgbẹ orílẹ-èdè àwọn àgbà ni ọdun kanna lẹhin Ahmed Musa ni ọdun 2011. 

## Iṣẹ ṣíṣe fún ẹgbẹ́
Kingsley Sokari gbá ní orí pápá pẹlú Enyimba ni àkókò ọdún 2013–2014. Lẹhin ti o forukọsilẹ bi agbábọ̀ọlù ọdọ ni atẹle adaṣe igbanisiṣẹ ni ọdún 2013, lẹsẹkẹsẹ ni ìgbéga si ẹgbẹ akọkọ ati pe yóò ṣe apakan ninu iranlọwọ Aba Millionaires láti díje ni liigi orílẹ-èdè ati CAF African Champions League. Lakokò náà, o ṣepọ pẹlú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ dáradára ti o sìn pese awọn iranlọwọ lọpọlọpọ ni awọn ere pataki.

### Enyimba FC (2013-)
O ṣe ifilọlẹ ile rẹ akọkọ lodi si awọn abanidije igba ọdún Heartland, Sokari rari wọ ààrin àwọn olólùfẹ́ Enyimba nípa gbígbà bọọlu kan sínú àwọn láti ara firikiriki kan. Yóò gba ami ayo liigi keji rẹ sẹyin si Kaduna Utd ninu ìgbìyànjú adashe nla kan lati gba ere Eniyan ti idije naa. Kingsley ni a fun ni ọmọ NPFL Ọdọmọkunrin ti ọdun ni opin àkókò rẹ (2014) ati pe wọn tun yan fun Ajumọṣe Bloggers' Player ti ẹbun àkókò náà.

### CS Sfaxien (2015)
Ọmọ orilẹ-ede Naijiria U-23 ti o jẹ ọmọ ọdun mọkànlelógún, Sokari darapọ mọ 2013 CAF Confederation Cup CS Sfaxien ni Oṣu Kejila ọdun 2015 lori adehun ọdun mẹta ati idaji lati Enyimba FC fun iye ti ko ṣe afihan. O gbá àmì ayo keji wọlé fún ẹgbẹ agbabọọlu naa ni iṣẹju 49th ti ere-idaraya ti o pari ni 3–1 bori Stade Tunisien. O wọ awọn nọmba ogún Jersey fún ẹgbẹ náà. 

### Pharco FC
Ni ọjọ kẹsan Oṣu Kẹjọ ọdún 2021, sokari darapọ mọ ẹgbẹ agbabọọlu Egypt Pharco FC lori gbigbe ọfẹ lori adehun ọdun mẹta kan.  

## Iṣẹ ṣíṣe káàkiri ayé
Ni atẹle awọn iṣẹ rẹ ni NPFL ni ọdún 2014, Sokari ṣe akiyesi nípasẹ àwọn olutọju ẹgbẹ́ orílẹ-èdè. Wọn pe lati ṣe ikẹkọ pẹlu ẹgbẹ U-20 ni igbaradi fún AYC 2015; ti o gbá bọọlu fun ẹgbẹ U-23 ti Samson Siasia jẹ olukọni ati pe o gba ipò aṣáájú rẹ fún ẹgbẹ agbábọ́ọlu orílẹ-èdè Nàìjíríà ni ifẹsẹwọnsẹ ni Oṣu Kini ọdún 2015.  Sokari bẹrẹ 2015 U-20 World Cup pẹlu North Korea, o gbá àmì ayò kàn lati 25 yards fun góòlù kẹta ti eré náà.

## Awọn ọlá

### Ologba

* Enyimba :

:: NPFL ọdun 2014&nbsp;– Asare Up
:: NPFL ọdun 2015&nbsp;– Awọn aṣaju-ija 

### Olukuluku
NPFL Young Player ti Odun 2014

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1995
Joseph Legwaila

**Joseph Manson John Legwaila** (ti a bi ní ọjọ kejì oṣù kínní ọdún 1937) jẹ aṣojú orílẹ-èdè àti olóṣèlú láti Botswana . Legwaila kọ ẹkọ ìṣèlú, ìtàn-akọọlẹ àti àwọn ìbátan káríayé ní Yunifasiti ti Alberta ni Ilu Kanada o kọ ẹkọ níbẹ fun igba diẹ. O jẹ Igbákejì Alákóso ti Apejọ Gbogbogbo ti United Nations fún àwọn àkókò mẹta lápapọ̀ (1981, 1987 ati 1991). O ṣe aṣojú Botswana ni Igbimọ Aàbò o si ṣe olórí fún oṣù kan lakoko 1995, gẹ́gẹ́bí Alàkóso. O tun ti ṣe ọpọlọpọ àwọn iṣẹ ìlú fún Botswana ni Amẹrika. Láàrin ìwọ̀nyí jẹ aṣojú si Kuba (1981-2001) ati bi Consul General ni Ilu Jamaica (1982-2001). O ṣiṣẹ lórí ọpọlọpọ àwọn iṣẹ apinfunni ti UN ní Afirika . Legewaila ti ṣe aṣáájú- ọ̀nà Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-Èdè ní Ethiopia àti Eritrea (UNMEE) láti ọjọ kọkàndinlọ́gbọ̀n oṣù kẹ̀sán Ọdún, 2000 gẹ́gẹ́ bí aṣojú kan pàtó ti Akọ̀wé Àgbà ní Eritrea àti Ethiopia . Legwaila ní iyawo o si ni ọmọ mẹta.

## Ita ìjápọ

* Atẹjade Atẹjade ti United Nations lori ipinnu lati pade gẹgẹbi Oludamọran pataki lori Afirika
* UNMEE-Apinfunni
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1937
Arthur Ahmed

**Arthur Ahmed** jẹ olóṣèlú ará Ghana ti o jẹ́ ọmọ ilé ìgbìmò asòfin fún agbègbè gúúsù Okaikwei ni Greater Accra Region láti ọdún 2013 si 2017 lórí tiketi ti New Patriotic Party . 

## Ìbẹ̀rẹ̀ Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́
O wá lati Nsuta Mampong ni agbegbe Ashanti . Arthur gbà ìwé-ẹ̀rí ìpele déédé rẹ lati Accra Academy ati ijẹrisi Ìpele ìlọsíwájú GCE rẹ lati Ile-ẹkọ giga ti Ipinle Abuakwa . 

## Ìgbanisísẹ́
O jẹ olùdarí ìṣàkóso ti Ackwell Entreprise àti àwọn iṣẹ àdéhùn. 

## Ìṣèlú
O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin fun Okaekwei South Constituency láti ọdún 2013 ati pe wọn tún yàn ni ọdún 2016. 

## Ṣe o ní ìyàwó tàbí ọkọ
O ti ní ìyàwó pẹlú ọmọ mẹta. 

## Ẹ̀sìn
Onìgbàgbọ́ ni. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1970
Akpan Okon

**Akpan Okon** listen ⓘ jẹ *Obong* (ọba) ti ijọba Ibom ni àyíká ọdún 1690-1720. Arákùnrin rẹ Akakpokpo Okon lo gbìyànjú láti yọ́ọ̀ nípò pẹlu atilẹyin àwọn ẹgbẹ bíi Eze Agwu, Nnachi Ipia ati Oba Nnubi ni àwọn ìpele igbẹyin Ogun Aro-Ibibio . Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àjọṣepọ̀ yìí ṣe pàtàkì gan-an tó sì ṣe pàtàkì, ogun náà dópin láìsí àní-àní. Ibaṣepọ ti o wa láàrin ìdílé Eze Agwu ati arákùnrin rẹ ti o ni ifẹ Akakpokpo fún awọn ènìyàn Aro ni agbára, o si fi ìpìlẹ ijọba Arochukwu lelẹ̀.

## Ita ìjápọ

* http://www.aro-okigbo.com/history_of_the_aros.htm
* https://web.archive.org/web/20081121232256/http://www.aronetwork.org/others/arohistory.html
* http://www.aronewsonline.com/origincivilization.html  Archived
Michael Ozor

**Micheal Ozor** (ọjọ-ibi ọjọ kẹtàlá oṣù kínní ọdún 1988) jẹ agbaboolu Nàìjíríà . Lọwọlọwọ o gbá fún FC Kiffen . 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ozor ti gbá tẹ́lẹ̀ fún Youth Star Sporting Club ní Nigeria . Ni ọdún 2006, o fọwọ si ìwé àdéhùn pẹlú ẹgbẹ Finish First Division s FC . Ni aarin-aàkko 2à0ó,òoọdún  jẹ awwọn gbá láàwìn láti Atlantis FC si SoVo titi di opin ọdún náà. 

Ni Oṣù Kini ọdún 2008, Ozor wa lori idanwo pẹlu Bonner SC, ṣugbọn o gbá pẹlu OLS lakoko ọdún 2008. Ni Oṣu Kejìlá ti ọdún yẹn, o nṣe adaṣe pẹlu AC Oulu ṣáájú ki o to lọ si Berlin fún eré ìdánwò pẹlu Hertha BSC . O kuro ni Oṣu Kini ọdún 2009 ẹgbẹ AC Oulu rẹ lati gbá àkókò 2009 pẹlu EIF . Lẹhin ọdún kan fún Ekenäs Idrottsförening kede ni oṣù Kẹ́rin ọdún 2010 rẹ pada si Atlantis FC .

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1988