Darey

**Oluwadamilare Babatunde Art Alade** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹsàn-án oṣù kejì ọdún 1982), tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Darey** nídi iṣẹ́ rẹ̀, tàbí **Dare Art Alade** tẹ́lẹ̀, jẹ́ olórin Afro R&B ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ (multi-platinum), oǹkọ̀wé-orin, aṣàgbéjáde orin, olùrànlọ́wọ́ ẹ̀dá, àti oníṣòwò. Ó tún jẹ́ ọmọ olórin jazz Áfíríkà àti òṣèré Art Alade àti olùdarí iṣẹ́-ọnà (creative director) fún Livespot360.

## Ìgbà Èwe
Wọ́n bí Darey (tí a ń pè ní Da-Ray) Art Alade ní Èkó, ṣùgbọ́n ó wá gangan láti Odo Ogga, ìwọ̀-oòrùn Yagba, ní Ìpínlẹ̀ Kogi. Àwọn òbí rẹ̀ ni aṣáájú orin jazz ní Nàìjíríà Art Alade àti Olapeju Alade. Òun ni àbíkẹ́yìn nínú àwọn ọmọ márùn-ún tí wọ́n bí. Nígbà tí ó wà ní èwe, ó sábà máa ń yẹ àkójọpọ̀ orin jazz bàbá rẹ̀ wò, ó sì máa ń tẹ̀lé e lọ sí àwọn ibi ìṣàfihàn orin rẹ̀.

Darey kọrin pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹgbẹ́ akọrin, pẹ̀lú ẹgbẹ́ akọrin National Troupe of Nigeria Choir àti ti Cathedral. Láti ìgbà tí ó ti pé ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún (15) ló ti bẹ̀rẹ̀ sí í kọrin nínú àwọn ilé-ọtí (clubs) káàkiri Èkó, Ìbàdàn àti àwọn ìlú ńlá mìíràn ní Nàìjíríà. Nínú ọ̀kan lára àwọn ìjáde òru wọ̀nyí ni ó ti pàdé ọ̀gá kan ní Cool FM, èyí tí í ṣe ilé-iṣẹ́ rédíò kan. Ọ̀dọ́mọkùnrin yìí bẹ̀rẹ̀ sí í lọ bọ̀ láàrin Cool FM àti Fásitì ìlú Èkó, níbi tí ó ti ń kẹ́kọ̀ọ́ fún oyè nínú ìmọ̀ orin, ó sì ń kọrin pẹ̀lú ẹgbẹ́ akọrin láìlù-ìlù (a cappella) tí ń jẹ́ The Chordwebs. Ní àkókò rẹ̀ ní Cool FM, ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa ṣíṣe ètò lórí rédíò àti títà ọjà (marketing).

## Iṣẹ́
Darey tún ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí atọ́kùn orí rédíò àti tẹlifíṣọ̀nù, ó ti farahàn gẹ́gẹ́ bí olùkọ́, adájọ́ àti atọ́kùn lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ètò tẹlifíṣọ̀nù, bíi *[[Project Fame West Africa]]*, *[[Nigerian Idol]]*, àti *[[The Voice Nigeria]]*. Ó tún jẹ́ alága ìjókòó (MC), agbóhùnsáfẹ́fẹ́ àti olùrànlọ́wọ́ ẹ̀dá.

Darey jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùdásílẹ̀ Livespot360, ilé-iṣẹ́ iṣẹ́-ọnà kan. Lábẹ́ ìdarí rẹ̀, Livespot360 ti ṣètò ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣàfihàn orin àti ayẹyẹ ní Nàìjíríà, èyí tí ó ti ṣe àfihàn àwọn olórin Áfíríkà àti ti àgbáyé títí kan àwọn tó gba àmì-ẹ̀yẹ Grammy bíi Kelly Rowland, Ciara, Cardi B àti Kim Kardashian.

### 2004–06: ''Project Fame''
Darey gbé ipò kẹta nínú ìdíje *[[Project Fame]]* Academy ti ọdún 2004.

### 2006–07: ''From Me 2 U''
Lẹ́yìn tí ó fọwọ́bọ̀wé pẹ̀lú Sony BMG Africa, wọ́n gbé àwo-orin rẹ̀ àkọ́kọ́ *From Me 2 U* jáde lábẹ́ Storm Records. Ó pẹ̀lú àwọn orin àdàkọ bíi "Fuji" àti "Escalade" èyí tí wọ́n gbé sáfẹ́fẹ́ dáadáa lórí àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn Nàìjíríà àti ti àgbáyé. Àwo-orin náà tún pẹ̀lú orin "Original Naija" èyí tí wọ́n lò gẹ́gẹ́ bí orin àkọlé fún ìtẹ̀jáde àkọ́kọ́ ti *[[Big Brother Nigeria]]*. Àwo-orin Darey, *From Me 2 U* gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ títí kan àmì-ẹ̀yẹ fún ìyọrí nínú iṣẹ́ orin ní Nàìjíríà (A.M.E.N) àti àmì-ẹ̀yẹ Channel O Music Video Awards ti ọdún 2006 fún fídíò R&B tó dára jùlọ ní Áfíríkà.

### 2008: ''Project Fame West Africa''
Ní ọdún 2008, Darey lo ọ̀pọ̀lọpọ̀ oṣù gẹ́gẹ́ bí atọ́kùn fún ètò orin lórí tẹlifíṣọ̀nù *Project Fame West Africa*.

### 2009: ''unDAREYted''
Ọdún méjì lẹ́yìn tí ó gbé àwo-orin àkọ́kọ́ rẹ̀ jáde, Darey gbé òmíràn jáde tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ *unDAREYted*, lábẹ́ ilé-iṣẹ́ orin tuntun rẹ̀, Soul Muzik. Àwo-orin náà ta ju ẹ̀dà 150,000 lọ jákèjádò Nàìjíríà laarin oṣù méjì péré. Àwo-orin yìí ṣàfihàn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹgbẹ́ àti ọ̀rẹ́ Darey bíi: Cobhams Asuquo (aṣàgbéjáde orin fún Aṣa), 2face Idibia, Naeto C, 9ice, Tee-Y Mix àti olórin R&B tí ń gòkè bọ̀, Pheel, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Iṣẹ́ yìí tún ní orin ìfẹ́ tó múnádóko "Not The Girl," èyí tí wọ́n dárúkọ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ tí ó sì gba fídíò ti ọdún nínú ayẹyẹ Nigerian Entertainment Awards ti ọdún 2009 tí wọ́n ṣe ní Washington DC.

*unDAREYted* gba àfiyèsí Dick Griffey, ẹni tí wọ́n mọ̀ fún ṣíṣàwárí àti kíkó ipa nínú iṣẹ́ orin àwọn olórin bíi Shalamar, The Whispers, Babyface, L.A. Reid àti Dr. Dre. Dick Griffey farajìn láti jẹ́ olórí aṣàgbéjáde (executive-produce) àwo-orin kẹta ti Darey èyí tí yóò mú kí Darey túbọ̀ wọ inú ọjà Amẹ́ríkà àti ti àgbáyé ṣùgbọ́n Griffey kú kí iṣẹ́ náà tó parí.

### 2010–2015: ''Double Dare''

Ní ọdún 2010, Darey ṣe eré ní àwọn ìlú ńlá káàkiri àgbáyé títí kan Nairobi, Johannesburg, Abuja, Èkó àti àwọn ìlú ńlá mìíràn ní Áfíríkà, pẹ̀lú eré pàtàkì kan tí ó ṣe pẹ̀lú gbajúmọ̀ R&B R. Kelly ní Gúúsù Áfíríkà àti ìrìn-àjò eré àlàáfíà ti This Day nínú ẹkùn Niger Delta ní Nàìjíríà, èyí tí ó ní 50 Cent àti Ciara gẹ́gẹ́ bí àwọn aṣáájú. Nípasẹ̀ ìpè láti ọ̀dọ̀ Ààrẹ Nàìjíríà tẹ́lẹ̀rí, Goodluck Ebele Jonathan, wọ́n pè é láti wá kọrin ní ààfin ààrẹ níbi ayẹyẹ oúnjẹ alẹ́ láti ṣe ìrántí àyájọ́ òmìnira àádọ́ta ọdún orílẹ̀-èdè náà. Níbi ayẹyẹ náà, tí wọ́n gbé sáfẹ́fẹ́ tààrà fún àwọn olùwòran tó lé ní mílíọ̀nù 200 kákààkiri àgbáyé, ó kọ àkójọpọ̀ orin 50 pẹ̀lú ẹgbẹ́ akọrin rẹ̀ tó ní ènìyàn mẹ́ẹ̀ẹ́dógún nínú, "Soul band" fún àwọn ààrẹ ilẹ̀ Áfíríkà àti àwọn olórí àgbáyé ayé àtijọ́ tó péjú síbẹ̀.

Darey ni olórí atọ́kùn fún àwọn ètò tẹlifíṣọ̀nù *[[Gulder Ultimate Search]]* àti *Glo Naija Sings* ní ọdún 2011. Ní oṣù kejì ọdún 2013, ó gbé ọ̀kan lára àwọn ìṣàfihàn orin tó tóbi jùlọ tí Nàìjíríà ti rí kalẹ̀ pẹ̀lú ikọ̀ rẹ̀ ní Soul Muzik, Darey Presents: Love Like A Movie, èyí tí ó ní Kim Kardashian gẹ́gẹ́ bí atọ́kùn aṣọ-pápá pupa, àti títú fídíò orin "Asiko" sílẹ̀ tó ṣe àfihàn Jozi àti Ice Prince.

Ní oṣù karùn-ún ọdún 2013, Darey gbé orin "Special Fever" jáde, èyí tí Harmony Samuels gbé jáde. Ní oṣù kẹfà ọdún 2013, òun àti Dolapo Oni fọwọ́sowọ́pọ̀ láti ṣe atọ́kùn ìfilọ́lẹ̀ ìkànnì tẹlifíṣọ̀nù Mo Abudu, Ebony Life TV. Ó tún fọwọ́bọ̀wé gẹ́gẹ́ bí aṣojú fún ohun mímú gbajúmọ̀ ti Unilever, Lipton.

Darey tún di adájọ́ lórí ètò *[https://thenet.ng/how-dede-darey-and-nneka-became-new-nigerian-idol-judges/ Nigerian Idol]*, láti dípò Jeffrey Daniel.

### 2013-2016: Darey Presents Love Like A Movie
Love Like A Movie jẹ́ eré-orin fún ọjọ́ ìfẹ́ (Valentines Day) tí Darey máa ń ṣe lọ́dọọdún.

Àkọ́kọ́ irú rẹ̀ wáyé ní ọdún 2013. Wọ́n pe àkòrí eré náà ní "The Flight of Love", ó sì ṣe àfihàn ìràwọ̀ tẹlifíṣọ̀nù Amẹ́ríkà Kim Kardashian.

Ẹlẹ́ẹ̀kejì irú rẹ̀ wáyé ní ọdún 2014. ó sì ní ìkọrin pàtàkì láti ọ̀dọ̀ Kelly Rowland.

Ẹlẹ́ẹ̀kẹta irú rẹ̀ wáyé ní ọdún 2016 ó sì gbé Ciara wá gẹ́gẹ́ bí àlejò olórin.

### 2015: ''Naked''

Ní oṣù kẹwàá ọdún 2015, Darey gbé àwo-orin karùn-ún rẹ̀ jáde tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ *Naked*. Àwo-orin náà tó ní orin mẹ́tàlá nínú èyí tó jẹ́ afrobeat, soul àti R&B ṣàfihàn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Asa, akorin rap láti YBNL Nation Olamide àti ẹgbẹ́ akọrin Soweto Gospel Choir tó ti gba àmì-ẹ̀yẹ Grammy lópọ̀lọpọ̀ ìgbà. Ẹ̀wá nínú àwọn orin mẹ́tàlá náà ni Oscar Heman-Ackah gbé jáde, pẹ̀lú àfikún ìrànlọ́wọ́ láti ọ̀dọ̀ Cobhams Asuquo, Vtek àti Darey fúnra rẹ̀.

### 2018-2019: BAFEST

Darey ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùdarí iṣẹ́-ọnà, ó sì tún kọrin níbi ayẹyẹ ńlá kejì ní Nàìjíríà, BAFEST (Born in Africa Festival) ní oṣù kejìlá ọdún 2018 àti 2019. 

### 2019: Livespot X Festival
Darey kọrin níbi Livespot X Festival (tí Livespot 360 gbé jáde) èyí tí ó wáyé ní oṣù kejìlá ọdún 2019 ní àwọn ìlú méjì ní Áfíríkà, Èkó àti Accra, pẹ̀lú ẹni tó gba àmì-ẹ̀yẹ Grammy Cardi B gẹ́gẹ́ bí gbajúmọ̀ olórin ọjọ́ náà. Livespot X Festival àkọ́kọ́ yìí ní Èkó jẹ́ eré-orin tó tóbi jùlọ ní Nàìjíríà pẹ̀lú àwọn ènìyàn tó lé ní 60,000 tó wá síbẹ̀. Lákòókò tí ó ń darí iṣẹ́-ọnà, tí ó ń ṣe atọ́kùn, tí ó sì ń kọrin níbi ayẹyẹ náà, Darey tún ṣe àmúpọ̀ Cardi B sínú àṣà pop Nàìjíríà, ó fún un ní ìtọ́sọ́nà káàkiri ó sì ṣe ìbẹ̀wò àánú sí ilé àwọn ọmọ òrukàn. Lásìkò ìbẹ̀wò rẹ̀, Cardi B gba orúkọ Nàìjíríà "Chioma", ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í pe ara rẹ̀ ní "Chioma B" lórí ẹ̀rọ ayélujára.

### Jah Guide Me
Lẹ́yìn tí kò sí níta fún bíi ọdún márùn-ún gẹ́gẹ́ bí olórin, ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹjọ ọdún 2020, Darey padà dé pẹ̀lú orin àdàkọ kan tí ó dún bíi orin ẹ̀sìn, tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ "Jah Guide Me". Fídíò tí ó fani mọ́ra pẹ̀lú àṣà Áfíríkà ti ọjọ́-ọ̀la tẹ̀lé orin náà. Darey ṣàpèjúwe "Jah Guide Me" gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn kan tí ó ní gbòǹgbò jinlẹ̀ ní Áfíríkà.

## Àkójọ Àwọn Orin Rẹ̀

### Àwọn Àwo-orin
**From Me 2 U* (2006)
**unDAREYted* (2009)
**[[Double Dare (Darey album)|Double Dare]]* (2011)
**[[Naked (Darey album)|Naked]]* (2015)
**Way Home* (2020)

### Àwọn Orin Àdàkọ
*"Escalade" (2006)
*"Fuji" (2006)
*"With This Woman" (2008)
*"Carry Dey Go" (pẹ̀lú 2Face Idibia) (2008)
*"Not The Girl" (2008)
*"More"  (2009)
*"No Stars" (2009)
*"Let You Know" (2009)
*"Style Na Style" Àtúnṣe pẹ̀lú 9ice, Password & Jesse Jagz (2009)
*"Stroke Me" (2009)
*"The Way You Are" (2010)
*"Don't Let Me Know" (2010)
* "Ba Ni Ki Di" (2010)
* "Sisi Eko" (2010)
* "The Way You Are" (Àtúnṣe) pẹ̀lú Chamillionaire (2011)
* "Special Fever" (2013)
* "Asiko Laiye" (Àtúnṣe) pẹ̀lú Olamide  (2015)
* "Pray For Me" pẹ̀lú Soweto Gospel Choir (2015)
* "Jah Guide Me" (2020)

## Àwọn Àmì-ẹ̀yẹ
**Tí Ó Gbà** 
*Fídíò Ọkùnrin tó dára jùlọ (Best Male Video) "Not The Girl" (2009 Channel O Music Video Awards)
*Fídíò R&B tó dára jùlọ (Best R&B Video) "Not The Girl" (2009 Channel O Music Video Awards)
*Orin R&B tó dára jùlọ (Best R&B) "Not The Girl" (2009 Nigerian Music Video Awards)
*Lílo Aṣọ tó dára jùlọ (Best Use of Costume) "More" (2009 Nigerian Music Video Awards)
*Fídíò ti Ọdún (Video of the Year) "More" (2009 Nigerian Music Video Awards)
*Fídíò Orin ti Ọdún tó dára jùlọ (Best Music Video of the Year) "Not The Girl" (2009 Nigeria Entertainment Awards)
*Fídíò R&B tó dára jùlọ (Best R&B Video) "Escalade" (2006 Channel O Music Video Awards)
*Àwòrán / Fídíò Orin tó dára jùlọ (Best Picture / Musical Video) "Escalade" (Awards for Musical excellence in Nigeria (A.M.E.N))
*Orin-gbigbasile ti Ọdún (Recording of the Year) "The Way You Are" (The Headies 2011)
*Orin Àdàkọ R&B ti Ọdún tó dára jùlọ (Best R&B Single of the Year) "The Way You Are" (The Headies 2011)
*Olórin Ọkùnrin tó dára jùlọ: Ìwúrí (Best Male Artiste: Inspirational) "Pray For Me" (All Africa Music Award 2015)

**Wọ́n dárúkọ rẹ̀**
*Orin R&B tó dára jùlọ (Best R&B) (2009 MTV Music Video Awards)
*Orin R&B tó dára jùlọ (Best R&B Song) "Escalade" (2007 Awards for Musical excellence in Nigeria (A.M.E.N)) 
*Àwo-orin R&B tó dára jùlọ (Best R&B Album) "From Me 2 U" (Awards for Musical excellence in Nigeria (A.M.E.N)) 
*Orin-gbigbasile Àdàkọ tó dára jùlọ (Best Single Recording) "Not The Girl" (2009 Hip Hop World Awards) 
*Ìkọrin tó dára jùlọ – Ọkùnrin (Best Vocal Performance – Male) "Not The Girl" (2009 Hip Hop World Awards)
* Fídíò Afro Pop tó dára jùlọ (Best Afro Pop Video) "Ba Ni Ki Di" (2011 Nigerian Music Video Awards)
* Fídíò RnB tó dára jùlọ (Best RnB Video) "The Way You Are" (2011 Nigerian Music Video Awards)
* Fídíò ti ọdún (Video of the year) "The Way You Are" (2011 Nigerian Music Video Awards)
* Lílo Aṣọ tó dára jùlọ (Best Use of Costumes) "Ba Ni Ki Di" (2011 Nigerian Music Video Awards)
* Olórin ti Ọdún (Artist of the Year) (The Headies 2011)
* Àwo-orin R&B Pop tó dára jùlọ (Best R&B Pop Album) – *Double Dare* (2011 The Headies)
* Ìkọrin tó dára jùlọ (Best Vocal Performance) (2011 The Headies)
* Olórin tó ní aṣọ jùlọ – Ọkùnrin (Most Stylish Artist – Male) (FAB Awards 2012)
* Lílo Aṣọ tó dára jùlọ (Best Use of Costumes) "Sisi Eko" (2012 Nigerian Music Video Awards)
* Orin Highlife tó dára jùlọ (Best Highlife) "Sisi Eko" (2012 Nigerian Music Video Awards)
* Fídíò Orin ti Ọdún (Music Video of the Year) "Sisi Eko" (2013 Nigerian Entertainment Awards)
* Olórin Ọkùnrin tó dára jùlọ ní Ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà (Best Male Artiste in West Africa) "Special Fever" (2014 All Africa Music Awards)
* Olórin Ọkùnrin tó dára jùlọ: Ìwúrí (Best Male Artiste: Inspirational) "Pray For Me" (2015 All Africa Music Awards)

## Ìgbésí Ayé Rẹ̀
Ó ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Deola Art Alade, ẹni tí í ṣe oníṣòwò, òṣìṣẹ́ agbóhùnsáfẹ́fẹ́ àti olùṣètọ́jú àṣà ní Nàìjíríà. Papọ̀, wọ́n ń fọwọ́sowọ́pọ̀ lórí àwọn iṣẹ́-ọnà àti iṣẹ́ okòwò, pàápàá jùlọ nípasẹ̀ Livespot360.

## Ẹ tún wo
*African hip hop
*Nigerian hip hop
*R&B
*Soul music

## Àwọn Ìtọ́kasí