Àìná Onábólú

## Awọn iṣẹ

**Àìná Onabolu** OBE (1882 – 1963) je aṣáájú olùkọ́ àti ayàwòrán iṣẹ́ ọnà ìgbàlódé ní Nàìjíríà tí ó jẹ́ ẹni pàtàkì nínú fífi iṣẹ́ ọnà sílẹ̀ sí ẹ̀kọ́ àwọn ilé ẹ̀kọ́ girama ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó ṣe àgbéga iyaworan ti awọn ẹkẹka  àyíká ní Ọ̀nà ti o daju àti pe a mọ fún iṣẹ́ òde òní àkọ́kọ́ rẹ̀ ní aworan aworan . Àìná jẹ́ baba-ńlá ti akọrin alagbejade ilu Kanada Joseph Onabolu .

## Ìgbésí ayé  ati ẹkọ
A bí Àìná Ònàbólú ní ìlú Ijebu-Ode ní ọdún 1882.  Bàbá rẹ̀ jẹ́ oníṣòwò to yanjú, ìyá rẹ̀ na sì jẹ́ oníṣòwò. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àwòrán ní ọmọ ọdún Méjìlá(12), pẹ̀lú ìmísí àwọn àpèjúwe ọ̀nà láti ìwọ ọrùn àwọn Èyìnbó tí ó wọ́pọ̀ nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé ìròyìn Nàìjíríà àti àwọn ìwé ẹ̀sìn. Nígbà tí yio fi di ọmọ ọjọ-ori ọdun 32, o ní ànfàní láti sàfihàn àwọn iṣẹ tìrẹ àti pe o jẹ olókìkí púpọ̀ ti òpò ènìyàn sì mọ sì ẹni tí òní oye ati ìmò ọ̀nà Lẹ́yìn náà ó lọ sí òkèèrè láti kẹ́kọ̀ọ́ iṣẹ́ ọnà ní Académie Julian ní Paris àti ní ilé ẹ̀kọ́ kan ní London; ṣaaju ki o to lọ sí ìlú òkèèrè, o ti jẹ́ alámódájú Akọ̀wé àwòrán ti Ó se Ni Ọdún 1909, nígbàtí ìjọba amúnisìn ní Nàìjíríà gba ìṣàkóso tí ètò èkó, ìlànà ètò èkó ni ile-iwe ni a ṣe àgbékalẹ̀ fún ìpèsè ètò-ètò tí ó yẹ lati kọ́ àwọn akọwe fun ipò iṣakoso ijọba amúnisìn. Kò sí ironu nípa ti èkó iṣẹ́ ọnà ni ilé-ẹ̀kọ́ giga titi ijabọ kan fi ṣe fi sowo sì fún ikẹkọ ti iṣẹ ọwọ abinibi abinibi. Ṣaaju ijabọ naa, Aina ti dá ní àbá fun ṣiṣe àfikún eto-ẹkọ iṣẹ ọna ode oni ni awọn ile-iwe gíga ṣùgbọ́n  àbá rẹ kọ wá sí imunse látàrí ìkọjálé awọn oṣiṣẹ ètò ẹkọ amúnisìn. Ni àkókò yẹn, awọn ònísé ìjọba amúnisìn ti ko síwájú ní àbá pé òpin ìmò awọn ọmọ Áfíríkà kò kọjá kón mo ikoko ati iṣẹ ọwọ.

Ípadábó Àìná láti St John Woods, Lọndọnu, ni ọdun 1922 ati Julians Academy ni Ìlú Paris àti ìmọ̀ tí o gba ti ìlànà European fún kikun, anatomi ati awọn abuda kan ti ẹkọ iṣẹ ọna Ilu Yuroopu ṣe kongẹ ibamu pẹlu irisi tuntun lórí ísáfihán ètò-ẹkọ àwòrán abínibí ni orilẹ-ede Áfíríkà. 

Aina, ti o ti kọ awọn ọmọ ile-iwe ti o ni òyàyà bèrè Ìkọ́ni ní àwọn ilé-ìwé gíga díẹ̀ ní Ìlú Èkó bíi King's College, Lagos àti CMS Grammar School, Lagos . Awọn akori ẹ̀kọ́ rẹ sọrọ ní pàtàkì pẹ̀lú ìmọ̀-ìjìnlẹ̀ ti ìrísí, yíyáwòrán, àwọn ìwòn ènìyàn, ati kíkùn àwò aró olómi. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn olùkọ́ díẹ̀ wá tiwọn nko yíya àwòrán ní ilànà Iwọ-oorun, akókò Aina bẹrẹ iyapa ti aworan ati igbesi aye.

Àìná tún ṣe ìwúrí fún isọdọmọ ti àwọn olùkọ́ Ìlú Yúróòpù nipa itọnisọna aworan ni orilẹ-ede. Ìgbìyànjú rẹ yọrí sí ìgbà ṣíṣé ti olùkọ́ iṣẹ́ Ọnà àjèjì kan ti a npè ní Kenneth C. Murray. Murray ṣe amònà jiji iṣẹ ọwọ ibílẹ̀ áti iṣẹ́ Ọnà . Ònà tuntun fún ìgbéga àwọn iṣẹ́ ọnà abínibí ti ilé Áfíríkà ati gbígbé láàrin ibi ìpamó abínibí ti Ìmọ̀ ni awọn iṣẹ ọna ile Afirika ti aṣa ni a ṣe sínú ìwé-èkó ti awọn ilé-ìwé gíga ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ orilẹ-ede Afirika. Ìgbìyànjú olùkọ́ tuntun náà tètè mú ìyípadà jade, nítorí iye àwọn olùkóni iṣẹ ọna Naijiria pọ si ati imọ ti awọn iṣẹ ibile bii ara "Uli body and wall" pọ sii. Sibẹsibẹ ìgbìyànjú Murray, ní iwoye ọjọ́ Ola, kò lápá to nitori orílẹ̀-èdè naa wa láàárín ìjọba amúnisìn àti ìjọba Iwọ-oorun ti ọ̀nà n ṣe àgbékalẹ̀ ọna igbesi aye tirẹ, eyiti o yori si ìyípadà diẹdiẹ ni awujọ lati aṣa ìbílẹ̀ si àṣà Iwọ-oorun tí ìjọba amunisin.

## Awọn iṣẹ
Awọn eeyan pataki ninu iṣẹ rẹ ni awọn agba ilu Eko ti wọn jẹ alamọdaju aṣeyọri ni aaye iṣẹ wọn, iṣẹ rẹ si maa n ṣe afihan oju ibowo, aṣeyọri ati ipo awọn alabara rẹ. Sibẹsibẹ, iṣẹ rẹ ko ni opin si aworan aworan. Ni awọn ọdun 1930, o ṣiṣẹ pẹlu Ile-ijọsin Kristi ni ṣiṣe apẹrẹ awọn ile-iṣọ ti Katidira tuntun kan ti yoo kọ ni Ilu Eko. Lẹhinna o ṣe awọn akopọ pastel ati awọn ikẹkọ ni awọn ọdun 1940.
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1963
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1882