open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Garrincha

**Manuel Francisco dos Santos** (October 28, 1933 – January 20, 1983), to gbajumo pelu oruko alaje **"Garrincha"** (, "little bird"), je agbaboolu-elese ni ipo arin egbe otun ati iwaju ara Brazil to ran egbe agbaboolu Brazil lowo lati gba Ife Eye Agbaye ni 1958 ati 1962. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1933
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1983
Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Brasil
Amilcar Cabral

thumb|Àwòrán Amilcar Cabral
**Amílcar Lopes da Costa Cabral** (;  – ) jẹ́ onímọ̀-ẹ̀rọ iṣẹ́-àgbẹ̀, olùkọwé, Marksistì, agbógunti ìmúnisìn àti olóṣèlú ará Guinea-Bissau. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ará Guinea-Bissau
Billy Ocean

**Billy Ocean** (ojoibi **Leslie Sebastian Charles**, 21 January 1950) je omo Trinidad ara Ilegeesi to gba Ebun Grammy to je olorin pop ati rhythm and blues international pop hits in the 1970s and 1980s. He was the main British-based R&B singer / songwriter of the 1980s.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1950
Ẹ̀ka:Àwọn ará Trínídád àti Tòbágò
Sam Cooke

**Samuel Cook** (January 22, 1931 &ndash; December 11, 1964), to gbajumo bi **Sam Cooke**, je akorin gospel, R&B, soul, ati pop ara Amerika, akorin, ati onisowo. O je gbigba bi ikan ninu awon asiwaju ati oludasile orin soul. Wo unpe bi Oba Orin Soul fun iru ohun ikorin re ati ipa to ni lori orin agbaye odeoni. Ipa re lori Orin Soul lo fa idide Aretha Franklin, Bobby Womack, Curtis Mayfield, Stevie Wonder, Marvin Gaye, o si je ki awon akorin bi Otis Redding ati James Brown o gbajumo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1931
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1964
Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Khan Abdul Ghaffar Khan

**Khan Abdul Ghaffar Khan** (1890 - 20 January 1988) (Pashto : خاں عبدالغفار خاں, ) was a Pashtun political and spiritual leader known for his non-violent opposition to British Rule in India. A lifelong pacifist, a devout Muslim, and a close friend of Mahatma Gandhi, he was also known as *Badshah Khan* (also *Bacha Khan*, ., "King Khan"),Fakhr-e-Afghan(pride of Afghans) and *Sarhaddi Gandhi* (Urdu, Hindi lit., "Frontier Gandhi").

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1890
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1988
Ẹ̀ka:Àwọn ará Pakístàn
Francis Bacon

**Francis Bacon, 1st Viscount Saint Alban**,  KC (22 January 1561 – 9 April 1626) je amoye, agbaalu, onimo sayensi, agbejoro, adajo ati olukowe ara Ilegeesi. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1561
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1626
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì
Lord Byron

**George Gordon Byron, 6th Baron Byron**, later **George Gordon Noel, 6th Baron Byron**, FRS (22 January 1788 – 19 April 1824), to gbajumo bi **Lord Byron** (*Iba Bairon*), je akoewi ara Britani ati eni asiwaju ninu Iseromansi. Ninu awon iwe Byron to gbajumo julo ni  *[[She Walks in Beauty]]*, *When We Two Parted*, ati *[[So, we'll go no more a roving]]*, *[[Childe Harold's Pilgrimage]]* ati *[[Don Juan (Byron)|Don Juan]]*. O je ikan ninu awon akoewi ara Britani to lokikijulo, won si unka awon iwe re titi doni.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1788
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1824
Ẹ̀ka:Àwọn ará Brítánì
Camille Jordan

**Marie Ennemond Camille Jordan** (January 5, 1838 &ndash; January 22, 1922) je onimo mathimatiki ara Fransi, to gbajumo fun ise ipilese re lori ero adipo ati eko *Cours d'analyse* re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1838
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1922
Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Pierre Bourdieu

**Pierre Bourdieu** (1 August 1930 – 23 January 2002) je onimo oro-awujo, onimo oro-omoniyan, ati amoye ara Fransi. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1930
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2002

Ẹ̀ka:àwọn amòye ará Fránsì
Casablanca

**Casablanca** (Arabic: **الدار البيضاء** "ad-Dār al-Bayḍāʼ", oruko ni ede Amazigh: **Anfa /[[Fáìlì:Anfa picture.jpg]]**) je ilu ni apa iwoorun Morocco, leba Okun Atlantiki. Ibe na tun ni oluilu agbegbe Grand Casablanca.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Mòrókò
Christian Wolff

**Christian Wolff** (less correctly **Wolf**; bakanna bi **Wolfius**; eleye bi: Christian Freiherr von Wolff; 24 January 1679 - 9 April 1754) je amoye ara Germany .

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1679
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1754
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Jẹ́mánì
Edith Wharton

**Edith Wharton**, oruko abiso **Edith Newbold Jones**  (January 24, 1862 – August 11, 1937), je eni to gba Ebun Pulitzer-winning American onitan, olukowe itan soki ati aran aso-oge ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1862
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1937
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Amẹ́ríkà
Rafael Caldera

**Rafael Antonio Caldera Rodríguez** (; 24 January 1916 &ndash; 24 December 2009) lo je Aare ile Venezuela lati 1969 de 1974 ati lati 1994 de 1999.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1916
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2009
Homi J. Bhabha

*Homi Jehangir Bhabha*', FRS (30 October 1909 – 24 January 1966) je onimo fisiksi ara India.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1909
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1966
Ẹ̀ka:àwọn ará Índíà
Giambattista Vico

**Giovanni Battista **(**Giambattista**)** Vico** tabi **Vigo** (23 June 1668 – 23 January 1744) je amoye oloselu, asoro, akoitan, ati agbejoda ara Italia.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1668
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1744
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Itálíà
Telly Savalas

**Aristotelis** "**Telly**" **Savalas** (January 21, 1922 – January 22, 1994) jẹ́ òṣèrékùnrin ti ilẹ̀ Gíríìkì tó tan mọ́ orílè-èdẹ̀ Amẹ́ríkà. Ó gbajúmọ̀ fún orí pípa rẹ̀, àti ohun kíki rẹ̀,  bẹ́ẹ̀ sì ni ó gbajúmọ̀ fún ṣíṣẹ́ ẹ̀dá-ìtàn Lt. Theo Kojak nínú fíìmù ajẹmọ́ ìwà-ọ̀daràn tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ *[[Kojak]]* (1973–1978) àti ẹ̀dá-ìtàn James Bond Ernst Stavro Blofeld, nínú fíìmù *On Her Majesty's Secret Service* (1969).

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

### Fíìmù

### Television

## Àtòjọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1922
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1994
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
4 (nọ́mbà)

** Ẹrin (4)** jẹ́ nọ́mbà, iye ati glyph tó dúró fún nọ́mbà náà. Ó jẹ́ Nọ́mbà àdábáyé tó tẹ̀lé ẹta (3) sùgbọ́n tó síwájú aárùn-ún (5).

04
Eusébio

**Eusébio da Silva Ferreira**, GCIH, GCM (; born 25 January 1942), commonly known simply as **Eusébio**, is a retired Portuguese football forward. He is considered one of the best footballers of all-time, by the IFFHS. He helped the Portuguese national team reach third place at the 1966 World Cup, being the top goalscorer of the tournament with nine goals (six of which were scored at Goodison Park) and was elected the European Footballer of the Year in 1965. He played for Benfica for 15 years, and is the team's all-time top scorer.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1942
Ẹ̀ka:àwọn ará Pọ́rtúgàl
Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Pọ́rtúgàl‎
Robert Boyle

**Robert Boyle** FRS  je ara orundun 17k amoye aladanida, asekenistri, asefisiksi, ati oluda, to tun gbajumo fun iwe re lori oro-olorun. O lokiki fun ofin Boyle. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1627
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1691
Ẹ̀ka:Àwọn ará Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì
Etta James

**Etta James** (oruko abiso **Jamesetta Hawkins**, Oṣù Kínní 25, 1938 - Oṣù Kínní 20, 2012) je akorin blues, soul, R&B, rock & roll, gospel ati jazz ara Amerika. Eni to bere ise orin kiko larin ewadun 1950, o gbajumo pelu orin bi "Dance With Me, Henry", "At Last", "Tell Mama", ati "I'd Rather Go Blind", awon eyi to ko fun ra re. O koju orisirisi isoro, larin eyi ti se lilo ogun oloro, ko to tun gbe awo rin miran jade ni opin ewadun 1980 pelu awo orin "The seven year Itch".

Won gba pe o se japo orin rhythm and blues ati rock and roll, be sini o gba Ebun Grammy ni emefa ati Ebun Orin Blues ni eme 17. Won fun ni eye fifi si Rock and Roll Hall of Fame ni 1993, si Blues Hall of Fame ni 2001, ati si Grammy Hall of Fame ni 1999 ati 2000. Iwe iroyin olosoosu Rolling Stone fun ni ipo 22 ninu atojo awon akorin 100 to se pataki julo lailai ati ipo 62 ninu atojo awon onisona 100 to se pataki julo.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn olórin ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Al Capone

**Alphonse Gabriel "Al" Capone** (January 17, 1899 – January 25, 1947) je odaran ati gangster omo Italia Amerika.  

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1899
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1947
Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Stephen Cole Kleene

**Stephen Cole Kleene** (January 5, 1909, Hartford, Connecticut, United States – January 25, 1994, Madison, Wisconsin) je amomathimatiki ara Amerika to seranlowo lati sefilole fun sayensi komputa oniriro.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1909
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1994
Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Thurgood Marshall

**Thurgood Marshall** (July 2, 1908 – January 24, 1993) je agbaejoda ara Amerika ati omo Afrika Amerika akoko ni Ile-Ejo Gigajulo ile Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1908
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1993
Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Àwọn Ìdíje Òlímpíkì Ìgbà Otútù

**Àwọn Ìdíje Òlímpíkì Ìgbà Otútù** ni awon idije orisirisi ere-idaraya to waye ni odoodun merin. O koko waye ni 1924 ni Fransi

## Àtòjọ àwọn Ìdíje




***Note:*** Unlike the Summer Olympics, the cancelled 1940 Winter Olympics and 1944 Winter Olympics are *not* included in the official Roman numeral counts for the Winter Games. While the official titles of the Summer Games actually count Olympiads (which occur even if the Games do not), the official titles of the Winter Games only count the Games themselves.

## Itokasi
Concepción, Chile

**Concepción** () je ilu kan ni Tsile, oluilu Igberiko Concepción ati fun Agbegbe Biobio tabi Agbegbe 8k. Concepción Ninla (*Gran Concepción*, nika kun Talcahuano, San Pedro de la Paz, Hualpén, Chiguayante, Penco, Tomé, Lota, Coronel, Hualqui ati Concepción) je agbegbe keji totbijulo ni Tsile pelu awon olugbe 889,725 (ikaaralu 2002). Lonikookan, o je it is the 11th largest agbajo kokanla totobijulo ni Tsile pelu alabugbe to to 212,003.

## Itokasi

* 

File:Centronocheconce.jpg|
File:Arco de Medicina UdeC.jpg|
File:Moderno Edificio en Concepción.jpg|
File:Desembocadura del Biobío.jpg|
File:Ex Catedral de Concepción.jpg|
File:Biobus01.jpg|
File:Hotel El Araucano.JPG|
File:Plaza de Armas Concepción.jpg|


Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Tsílè
Phillip Nnaemeka-Agu

**Phillip Nnaemeka-Agu** (February 28, 1928 - January 24, 2011) je onidajo ara Naijiria

## Itokasi

*Phillip Nnaemeka-Agu (1928 – 2011) 

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1928
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2011
Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Haute-Savoie

**Haute-Savoie** (; Arpitan : ***Savouè d’Amont*** / ***Hiôta-Savouè***) je ikan ninu awon apaipin ile Fransi. Won unpe ni *Haute*, to tumosi "giga" ni Faranse, nitoripe o budo sinu awon oke Alps .

## Itokasi

Haute-Savoie
Manuel Lopes

**Manuel António de Sousa Lopes** (December 23, 1907 in Mindelo - January 25, 2005) je omo orile-ede Cape Verde olukowe, alaroko ati oludasile litireso odeoni Cape Verde.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1907
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2005
Ẹ̀ka:Àwọn ará Cape Verde
Leopold 2k ilẹ̀ Bẹ́ljíọ̀m

**Leopold 2k** (, ) (9 April 1835 – 17 December 1909) lo je Oba awon ara Beljiom keji. Won bi ni Brussels gege bi omokunrin keji Leopold 1k ati Louise-Marie of Orléans, o joba leyin baba re ni 17 December 1865 titi di ojo iku re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1835
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1909
Ẹ̀ka:Àwọn Ọba ilẹ̀ Bẹ́ljíọ̀m
Thomas Carlyle

**Thomas Carlyle** (4 December 1795 – 5 February 1881) je omo Skot olukowe  oniyeye, alaroko, akoweitan ati oluko ni igba aye Fiktoria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1795
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1881
Ẹ̀ka:Àwọn ará Skọ́tlándì
Orílẹ̀-èdè Olómìnira Aṣọ̀kan Árábù

The **United Arab Republic** ( Arabic pronunciation *Al-Jumhuriyah al-Arabiyah al-Muttahidah*, international Arabic pronunciation *Al-Jumhuriyah al-Arabiyah al-Muttahidah*), often abbreviated as the **U.A.R.**, was a union between Egypt and Syria. The union began in 1958 and existed until 1961 when Syria seceded from the union. Egypt continued to be known officially as the "United Arab Republic" until 1971. The President was Gamal Abdel Nasser. During most of its existence (1958-1961) it was a member of the United Arab States, a confederation with North Yemen.

## Itokasi
William Cullen

**William Cullen** FRS FRSE FRCPE (15 April 1710 – 5 February 1790) je aseise-agbe, oluwosan ati asekemistri ara skotlandi. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1710
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1790
Ẹ̀ka:Àwọn ará Skọ́tlándì
Natalie Cole

**Natalie Maria Cole** (ojoibi February 6, 1950 – December 31, 2015), to gbajumo bakana bi **Natalie Cole** je akorin, olukoweorin ara Amerika. Natalie Cole ni omo eninla jazz, Nat King Cole.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1950
Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2015
Rubén Darío

**Félix Rubén García Sarmiento** (Metapa, January 18, 1867 &ndash; Leon February 6, 1916), to gbajumo bi **Rubén Darío**, je akoewi ara Nicaragua to bere egbe irinkankan onimookomooka awon omo Spani Amerika to nje *[[modernismo]]* (iseodeoni; modernism) to gbajumo lopin orundun 19k.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1867
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1916
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Nikarágúà
Emilio Aguinaldo

**Emilio Aguinaldo y Famy** (March 22, 1869 – February 6, 1964) je omo Filipino ogagun, oloselu, ati olori ilominira to di Aare orile-ede Filipini.

## Akiyesi

## Itokasi

*
*
*
*
*

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1869
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1964
Ẹ̀ka:Àwọn Filipínò
Ẹgbẹ́ Ìsọdàmúsìn Amẹ́ríkà

**Ẹgbẹ́ Ìsọdàmúsìn Amẹ́ríkà** (*American Colonization Society* ni ekunrere bi, Egbe fun Isodamusin awon Eniyan Adulawo ile Amerika; *The Society for the Colonization of Free People of Color of America*), to je didasile ni 1816, je egbe fun idapada awon omo African Americans alainidekun si Africa. O sedasile amusin ile Liberia ni 1821–22 gege bi ibi itedo fun awon eni alanidekun. Awon oludasile re ni Henry Clay, John Randolph, ati Richard Bland Lee.

## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:ìtàn àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:ìtàn ilẹ̀ Làìbéríà
Chris Rock

**Christopher Julius "Chris" Rock III** (ojoibi February 7, 1965) je alawada, osere, olukowe-ere, atokun telifisan, atokun filmu ati oludari ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn aláwàdà ará Amẹ́ríkà
Jean-Claude Duvalier

**Jean-Claude Duvalier**, pipe bi **"Bébé Doc"** tabi **"Baby Doc"** (ojoibi July 3, 1951) lo je Aare ile Haiti lati 1971 titi di igba ti won fi tipatipa lekuro ni 1986 leyin igberadide ilu to sele. O ropo baba re, François "Papa Doc" Duvalier, gegebi olori Haiti nigba ti baba re ku ni 1971.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1951
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Hàítì
John von Neumann

**John von Neumann** () (December 28, 1903 – February 8, 1957) was a  Hungarian American mathematician who made major contributions to a vast range of fields, including set theory, functional analysis, quantum mechanics, ergodic theory, continuous geometry, economics and game theory, computer science, numerical analysis, hydrodynamics (of explosions), and statistics, as well as many other mathematical fields. He is generally regarded as one of the greatest mathematicians in modern history.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1903
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1957
Ẹ̀ka:Àwọn ará Húngárì
Samuel Butler

**Samuel Butler**  (8 February 1612 – 25 September 1680) je akoewi ati oniyeye ara Ilegeesi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1612
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1680
Ẹ̀ka:Àwọn ará Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì
Daniel Bernoulli

**Daniel Bernoulli** (tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹjọ oṣù kejì odun 1700, ó sìn di olóògbé ní Ọjọ́ kẹjọ oṣù Kẹta ọdún 1782) jẹ́ ògbóǹtarìgì onímọ̀ Ìṣirò ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Dutch-Swiss mathematician, ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ògbóǹtarìgì onímọ̀ Ìṣirò tí ẹbí Bernoulli. 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1700
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1782
Ẹ̀ka:Àwọn ará Swítsàlandì
Jules Verne

thumb|left|Ile Imọlẹ ni Ipari Agbaye ni a gba pe ọkan ninu awọn aramada ti o dara julọ ti ipele iwe-kikọ Verne.

**Jules Gabriel Verne** (; February 8, 1828 – March 24, 1905) was a French author from Brittany who pioneered the science-fiction genre. He is best known for novels such as *[[Twenty Thousand Leagues Under the Sea]]* (1870), *[[A Journey to the Center of the Earth]]* (1864), and *[[Around the World in Eighty Days]]* (1873). Verne wrote about space, air, and underwater travel before air travel and practical submarines were invented, and before practical means of space travel had been devised. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1828
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1905
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Fránsì
Jan Tinbergen

**** je aseoro-okowo to gba Ebun Nobel ninu ọ̀rọ̀-òkòwò. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ọ̀rọ̀-Òkòwò
Simon Kuznets

**** je aseoro-okowo to gba Ebun Nobel ninu ọ̀rọ̀-òkòwò. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ọ̀rọ̀-Òkòwò
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Joseph E. Stiglitz

**Joseph Eugene Stiglitz**, ForMemRS, FBA, (ojoibi February 9, 1943) je ara Amerika aseoro-okowo ati ojogbon ni Yunifasiti Kolumbia. O gba Ebun Iranti Nobel fun awo Sayensi Oro-Okowo (2001) ati Eso John Bates Clark (1979).

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1943
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ọ̀rọ̀-Òkòwò
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Arthur Lewis (aṣeọ̀rọ̀-ọkòwò)

**Sir (William) Arthur Lewis** (January 23, 1915 — June 15, 1991) je ara Saint Lucia aseoro-okowo to gbajumo fun ipa re ni papa idagbasoke oro-okowo. Ni 1979 o gba Ebun Nobel ninu Oro-Okowo, lati di adulawo akoko to gba Ebun Nobel ninu eka miran ju alafia lo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1915
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1991
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ọ̀rọ̀-Òkòwò
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Lùsíà Mímọ́
Àkójọ àwọn Ẹlẹ́bùn Nobel adúláwọ̀

## Laureates

## E tun wo
* List of African-American firsts
* List of Nobel laureates
* Nobel Prize

## Itokasi

* Nelson Mandela Interview
Herbert Simon

**Herbert Alexander Simon** (June 15, 1916 – February 9, 2001) je ara Amerika asesayensi oloselu, aseitokowo, aseoroawujo, ati aseorookan, ati ojogbon ni Carnegie Mellon University—ti iwadi po to be lat cognitive psychology, cognitive science, computer science, public administration, economics, management, philosophy of science, sociology, ati political science. Simon gba Ebun Nobel 1978 ninu ọ̀rọ̀-òkòwò. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ọ̀rọ̀-Òkòwò
Daniel Kahneman

**Daniel Kahneman** jẹ́ onímọ̀ okòwò tó gba Ẹ̀bùn Nobel nínú ọ̀rọ̀-òkòwò. 
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ọ̀rọ̀-Òkòwò
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Irin olọ́ksíjìn

Awon **irin olọ́ksíjìn** (*Iron oxides*) je adapo kemika ti won ni irin ati oksijin. Lapapo, iye awon irin oloksijin ati oxyhydroxides ti a mo je merindinlogun. The uses of these various oxides and hydroxides are tremendously diverse ranging from pigments in ceramic glaze, to use in thermite.

## Àwon oloksijin
* iron(II) oxide, wüstite (FeO) 
* iron(II,III) oxide, magnetite (Fe3O4)
* iron(III) oxide (Fe2O3)
** alpha phase, hematite (α-Fe2O3)
** beta phase, (β-Fe2O3)
** gamma phase, maghemite (γ-Fe2O3)
** epsilon phase, (ε-Fe2O3)

## Hydroxides
* iron(II) hydroxide (Fe(OH)2)
* iron(III) hydroxide (Fe(OH)3), (bernalite)

## Oxide/hydroxides

* goethite (α-FeOOH), 
* akaganéite (β-FeOOH), 
* lepidocrocite (γ-FeOOH), 
* feroxyhyte (δ-FeOOH), 
* ferrihydrite (Fe5HO8·4H2O approx.), or 5Fe2O3•9H2O, better recast as FeOOH•0.4H2O

* high-pressure FeOOH
* schwertmannite (ideally Fe8O8(OH)6(SO)·nH2O or Fe3+16O16(OH,SO4)12-13·10-12H2O)

## See also
*Limonite
*Iron oxide nanoparticles

## References


## External links

* Information from Nano-Oxides, Inc. on Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>. 
* http://chemed.chem.purdue.edu/demos/demosheets/12.3.html
* http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/iron_oxide/
René Cassin

**** je eni to gba Ebun Nobel Alafia

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Norman Borlaug

**Norman Ernest Borlaug** je eni to gba Ebun Nobel Alafia

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Adolfo Pérez Esquivel

**Adolfo Pérez Esquivel** (ojoibi November 26, 1931) je agbeere, oniseonaikole ati olulaja ara Argentina to gba Ebun Nobel Alafia

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Argẹntínà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Alva Myrdal

**** je eni to gba Ebun Nobel Alafia

## Awon Itoka si

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1902
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Alfonso García Robles

**Alfonso García Robles** (20 March 1911 – 2 September 1991) je oloselu ara Meksiko to gba Ebun Nobel Alafia fun odun 1982.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Mẹ́ksíkò
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Elie Wiesel

**** jẹ́ ẹni tó gba Ẹ̀bùn Nobel Àlàáfíà

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1928
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Menachem Begin

thumb|200px|Menachem Begin
**** (1913-1992) je eni to gba Ebun Nobel Alafia.

## Àwọn ìtokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Ẹ̀ka:Àwọn ará Ísráẹ́lì
Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Ísráẹ́lì
Adetokunbo Ademola

**Adetokunbo Adegboyega Ademola**, KBE, GCON (1 February 1906 - 29 January 1993) jẹ́ adájọ́ àgbà ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ adájọ́ àgbà ile Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ rí , àti ọmọ Ọba Ladapo Ademola II, tí ó jẹ́ Aláké ti Ẹ̀gbá tẹ́lẹ̀. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn agbẹjọ́rò àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Olumuyiwa Jibowu

**Olumuyiwa Jibowu** (August 26, 1899 - June 1, 1959) je asedajo ara Nigeria to je omo Afrika akoko ninu Ile-Ejo Gigajulo ile Naijiria. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1899
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1959
Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Agbẹjọ́rò Àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà

**Agbẹjọ́rò Àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà**

## Àwon Agbejoro Agba ile Naijiria Pataki

## Itokasi

Ẹ̀ka:Òfin Nàìjíríà
T. A. Bankole-Oki

**Tanimose Abioye Bankole-Oki** (November 15, 1919 - August 13, 2010) je agbejoro ara Naijiria to di Agbẹjọ́rò Àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà ni ojo 12 osu kinni 1978. Bankole-Oki lo je alakoso idajo ni Ipinle Eko lati 1967 titi de 1975.

## Itokasi

*Behold! Bankole-Oki, the oldest Nigerian Senior Advocate

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1919
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2010
Ẹ̀ka:Àwọn agbẹjọ́rò ará Nàìjíríà
Mohamed ElBaradei

**Mohamed ElBaradei** je eni to gba Ebun Nobel Alafia

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1942
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Frederick Rotimi Williams

**Frederick Rotimi Alade Williams**, QC, SAN ti a bi ni ojo kerindilogun osu kejila ofun 1920, ti o si papo da ni ojo kerindinlogbon odu keta odun 2005 je agbejoro pataki ara Nigeria to je ara Naijiria akoko to di Agbejoro Agba ile Naijiria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn agbẹjọ́rò àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà
A. I. Katsina-Alu

**Aloysius Iyorgyer Katsina-Alu** (ojoibi 28 August 1941) je onidajo agba Ile-ejo Gigajulo ile Naijiria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1941
Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Darnley Arthur Alexander

**Darnley Arthur Alexander** je Olùdájọ́ Àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà tele. 

**Eni owo Darnley Alexander**, QC, SAN, GCFR (ojo kejidinlogbon osu kinni odun 1920 – ojo kewa osu keji 1989) je adajo ati pelu Olùdájọ́ agba nigbakan ri lori ile ede Nàìjíríà.

Alexander je ọmọ bíbí Castries, St Lucia ni ọjọ kejidinlogbon oṣù kínní 1920. O  bẹrẹ ìwé kíkà ni ile-iwe giga eyi to wa nilu London níbi tí ọ ti gba oyè amofin ni ọdún 1942. O ṣiṣe gẹgẹ bí olumoran ati òṣèré òfin ni ìlú Jamaica ati  adájọ ni Turks and Caicos Islands. O wà sí Nàìjíríà ni ọdún 1957 láti ìwé iransẹ lati owo  ìwọ̀ oòrùn, Obafemi Awolowo ti ọ ṣe afilo sí  ile iṣẹ amunisin ti London láti ṣe iranwọ fún amofin ; Alexander ṣiṣe ni agbegbe ni orisirisi awọn agbara. O jẹ òṣèré òfin, ìwọ̀ oòrùn, Nàìjíríà lati ọdún 1957-1969 o ṣiṣe bi adari ilé iṣẹ awọn ẹjọ ni ọdún 1958. Ni ọdún 1960, a yàn gẹgẹ bí agbejoro gbogboogbo àti akọwe ti  agbegbe ijoba tí ìdájọ ni ọdún 1963, a fún ní òye Queen's Counsel. Ni ọdún 1964, a yàn gẹgẹ bi adájọ ni ile ẹjọ to gaju ni eko, ni ọdún 1969, a yàn gẹgẹ bí adájọ agba ti guusu ila oorun ni awon ipinle Cross River ati Akwa Ibom. A yàn gẹgẹ bí agbejoro to ga ju ni ọdún 1975 lórí àwọn ọmọ ẹgbẹ agba ti ilé ejó. Gẹgẹ bí agbejoro, a fi je oyè láti ọwó Dennis Osadebay láti darí gẹgẹ bí igbimọ òfin tòótọ sínú Owegbe secret cult, o tu ṣiṣe bi alága ilé ejó ti ìbéèrè sinu ayẹwo ti ọ ṣe dédé.

Lẹyìn ífeyinti rẹ, o di alaga egbe ti on mojuto òfin tòótọ ilu Nàìjíríà.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1920
Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Atanda Fatai Williams

**** je Oludajo Agba ile Nàìjíríà tele. 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1918
Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
George Sodeinde Sowemimo

**George Sodeinde Sowemimo** (November 8, 1920 - November 29, 1997) je Oludajo Agba ile Naijiria tele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Mohammed Bello (adájọ́)

Onidajo **Mohammed Bello** (1930-2004) je Onidajo Agba ile Naijiria tele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Taslim Olawale Elias

**Taslim Olawale Elias** (November 11, 1914 &ndash; August 14, 1991) je oludajo ara Naijiria. O je Aare Ile-Ejo Idajo Akariaye ati Oludajo Agba Ile-Ejo Gigajulo ile Naijiria tele. Bakanna o kopa ninu isodotun ati atunse awon ofin Naijiria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1914
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1991
Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Babs Fafunwa

**Aliu Babatunde Fafunwa** (23 September 1923 – 11 October 2010) je ara Nigeria to je ojogbon ninu eko ati alakoso eto eko ile Naijiria tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Alfa Belgore

**Salihu Modibbo Alfa Belgore**, GCON (tí a bí ni ọjọ́ 1kẹ́tàdínlógún Oṣù Kínní ọdún 1937) jẹ́ adájọ́ olókìkí ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Adájọ́ Àgbà (Chief Justice) ti Nàìjíríà láti ọdún 2006 sí 2007.

## Ìtàn ìgbésí ayé ara ẹni
Wọ́n bí Alfa Belgore ní oṣù kẹtàdínlógún, Oṣù Ṣéẹ́rẹ́, ọdún 1937 sí ìdílé Fulani ní Ìlọrin, olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Kwara, gbùngbùn-àríwá Nàìjíríà. Ó lọ sí Iléẹ̀kọ́ Alákọ̀bẹ́ẹ̀rẹ̀ Òkesúnà bákan náà Iléẹ̀kọ́ Middle kí ó tó tẹ̀síwájú sí Iléẹ̀kọ́ Gírámà Iléṣà níbi tí ó ti gba Ìwé-ẹri Iléẹ̀kọ́ tí Iwọ̀-Oòrùn Áfíríkà ní ọdún 1956. 

Ó gba oyè BA nínú imọ̀ òfin ní ọdún 1963 ó sì kẹ́kọ̀ọ́ fún ọdún kan ní Inner Temple kí ó tó padà sí Nàìjíríà ní ọdún 1964,láti ṣiṣé sin Májísítírètì ní Àríwá Nàìjíríà.  

Ní ọdún 1986,wọ́n yàn án gẹ́gẹ́bí adájọ́ Ilé-ẹjọ́ tí ó gajù ní orílẹ̀èdè Nàìjíríà (Supreme Court of Nigeria). Ó ti di ipò oríṣìíríṣìí ní ẹ̀ká ètò idajọ mú kí wọ́n tó fi jẹ́ adájọ́ àgbà ní oṣù Agẹmọ, ọdún 2006, ipò yìí ló fẹyìntìn sí ní ọdún 2007. 

## Ìbáṣepọ̀ àti ẹgbẹ́
*Ọmọ ẹgbẹ́ Nigerian Bar Association
*Ọmọ ẹgbẹ́ International Bar Association
*Ọmọ ẹgbẹ́ Nigerian Body of Benchers
*Adarí gbogbogbò fún àjọ, Honourable Society of the Inner Temple.
## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1937
Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Babatunde Belgore

**Babatunde Mahmud Belgore** (August 16, 1936 - 2010) je omo ile Naijiria to je Adajo Agba Federal High Court of Nigeria tele. Babatunde Belgore je egbon Alfa Belgore to je Oludajo Agba ile Naijiria tele. Belgore was the  longest serving Chief Judge of the Federal High Court, from September  22, 1987 until retirement on August 31, 2001.

## Itokasi

*The Return of the Crooked Banker

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1934
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2010
Ẹ̀ka:Àwọn adájọ́ ará Nàìjíríà
Julio Cortázar

**Julio Cortázar**, oruko abiso Jules Florencio Cortázar, (August 26, 1914 &ndash; February 12, 1984) je olukowe ati akoewi ara Argentina (lopo ni ibere aye re) sugbon o gbajumo gege bi oluda awon itan soki. O ni ipa lori opo awon olukowe ni Amerika Latin lati Mexico de Argentina. Opo ninu awon ise e o se won ni France, nibi to lo ungbe lati 1951.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1914
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1984
Ẹ̀ka:Àwọn ará Argẹntínà
Podolsk

**Podolsk** () je is an industrial ilu awon ile-ise ero ati gbangan ijoba Agbegbe Podolsky ni Moscow Oblast, Russia. O budo si eti Odo Pakhra (to je ekaodo Odo Moskfa). Ohun ni ilu titobijulo ni Moscow Oblast, pelu olugbe 180,963 (2002).

## Itokasi

Ẹ̀ka:Rọ́síà
Hans Morgenthau

**Hans Joachim Morgenthau** (February 17, 1904 – July 19, 1980) je omo Germany ara Amerika] to je ikan ninu asiwaju ninu igbeka oselu akariaye ni orundun ogun. O se ipa pataki si irojinle awon ibasepo akariaye ati igbeka ofin akariaye, be sini iwe re *Politics Among Nations,* (Oselu Larin awon Orile-ede) to koko je titejade ni 1948, je eyi to je lilojulo ni awon yunifasiti ni Amerika ninu papa eko re. Bakanna, Morgenthau tun kowe pupo nipa oselu akariaye ati lori iselu okere orile-ede Amerika ninu awon iwe onideede bi *The New Leader,* *Commentary,* *Worldview,* ati *The New Republic.* O mora be sini o sore pelu opo ninu awon omowe asiwaju ati olukowe igba aye re bi Reinhold Niebuhr, George F. Kennan, ati Hannah Arendt. Lasiko kan ni bere Ogun Alasiri, Morgenthau je oludamoran fun Ile-Ise Oro Okere Amerika nigbati Kennan je olori Ibise Eto Iselu re. Fun opo igba isese re Morgenthau je olugbewo olomowe iselu okere Amerika ju bi oluda re lo. Ooto nipe o lodi si ikopa Amerika ni Vietnam.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1904
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1980

Ẹ̀ka:Àwọn aṣesáyẹ́nsì olóṣèlú ará Amẹ́ríkà
Max Horkheimer

**Max Horkheimer** (February 14, 1895 &ndash; July 7, 1973) je  amoye-aseoro-awujo omo Ju ara Jemani, to gbajumo fun ise re ninu irojinle alagbewo gege bi okan ninu 'Frankfurt School' fun iwadi awujo. Ninu awon iwe re pataki je *The Eclipse of Reason* (1947) ati eyi to ko pelu Theodor Adorno, *The Dialectic of Enlightenment* (1947). O sese opo pataki ni Frankfurt School. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1895
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1973
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Jẹ́mánì
Giordano Bruno

**Giordano Bruno** (1548 – February 17, 1600), oruko abiso **Filippo Bruno**, je ara Italia elesin Dominiki, amoye, onimomathimatiki ati atorawo, to gbajumo bi elegbe ijeailopin agbalaaye. Awon irojinle oro-ida aye re koja afijuwe ti Koperniku lo nipa pe o pe Òrùn bi ikan ninu awon ohun agbarajo ojuorun alainiye ti won unda lo kiri: ohunni ara Europe akoko to setumo agbalaaye bi ohun ajapo nibi ti awon irawo ti a unri lale ri bakanna bi Orun. O je siseku pa pelu ijona lowo awon alase i 1600 leyin ti Ile Iwadi Romu dalebi esun ailesin to je aibofinmu nigbamo. Leyi iku re o gbajumo gidi; ni orundun 19k ati ibere orundun 20k, awon olutuwo ti won gbe awon igbagbo alatorawo re wo gba bi akoni fun ironu ominira ati awon erookan sayensi odeoni.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1548
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1600
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Itálíà
Walter Benjamin

**Walter Bendix Schönflies Benjamin** (, 15 July 1892 – 27 September 1940) je omowe omo Ju Jemani, to sese orisirisi bi olugbewo onimookomooka, amoye, aseoro-awujo, ayiededa, olukede redio ati alaroko.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1892
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1940
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Jẹ́mánì
Àròjinlẹ̀ aláyẹ̀wò

**Ìròjinlẹ̀ oníàgbéwò** tabi **irojinle alagbewo** je idanwo ati ayewo awujo ati asa, nipa lilo imo inu awon sayensi awujo ati awon sayensi omoniyan. Oro yi ni itumo meji pelu awo orisun otooto ati itan: ikan bere lati inu oro-awujo ekeji lati inu iseagbewo onimookomooka. Eyi lo fa to je pe This has led to the very literal use of 'irojinle alagbewo' to ka si gbogbo irojinle to ba duro lori ayewo. 

Ninu lilo oloro-awujo, irojinle alagbewo untoka si iru irojinle Marksisti pelu agbara lati koju awon ipa alaise Marksisti (fun apere iwe Friedrich Nietzsche ati Sigmund Freud). Agbara yi ni awon asemarksisti gbamugbamu unpe bi abuku ni 'iseatunyewo'. Irojinle alagbewo odeoni dide lati inu eka to ta wa lati inu oro-awujo alaiseonididaloju ti Max Weber ati Georg Simmel, irojinle Marksisti tonituntun ti Georg Lukács ati Antonio Gramsci, titi de ti awon to sepo mo Ibi-Eko Iwadi Awujo Frankfurt. 

Pelu awon aserojinle ibi ti aun pe ni '"Ile-Eko Frankfurt" ni oro yi unsaba toka si: Herbert Marcuse, Theodor Adorno, Max Horkheimer, Walter Benjamin, ati Jürgen Habermas. Latowo eni to gbeyin yi ni irojinle oniagbewo ti tun jinna si ibere to ni ninu iseboseye Jemani to si bo sunmo iseoloungidi ara Amerika. Fife wa idi onirojinle fun "opo titobi" asa to wa lati "ipile" eleroja nikan ni igbagbo Marksisti toseku ninu irojinle alagbewo igbalode.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àròjinlẹ̀ aláyẹ̀wò
Alessandro Volta

**Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta** (18 February 1745 &ndash; 5 March 1827) je asefisiksi ara Italia  onímọ̀ kẹ́míìsì, àti aṣáájú-ọ̀nà iná mànàmáná àti agbára,ẹni tí a kà sí ẹni tí ó dá batiri oníná àti olùṣàwárí methane. O ṣe  pile voltaic ni ọdun 1799, o si royin awọn abajade awọn idanwo rẹ ni ọdun 1800 ninu lẹta apakan meji si Alakoso Ẹgbẹ Royal. Pẹlu ẹda yii Volta fi idi rẹ mulẹ pe ina le ṣe ipilẹṣẹ ni kemikali ati pe o sọ asọye ilana ti o gbilẹ pe awọn ẹda alãye nikan ni a ṣe ina ina. Awọn kiikan Volta tan imọlẹ nla ti imo ijinle sayensi o si mu ki awọn miiran ṣe awọn idanwo ti o jọra, eyiti o yorisi idagbasoke aaye ti itanna eletiriki.

Volta tun fa itara lati ọdọ Napoleon Bonaparte fun ẹda rẹ, o si pe si Institute of France lati ṣe afihan ẹda rẹ si awọn ọmọ ẹgbẹ ti ile-ẹkọ naa. Volta gbádùn ìsúnmọ́ra kan pẹ̀lú olú ọba jálẹ̀ ìgbésí ayé rẹ̀, ó sì fi ọ̀pọ̀ ọlá fún un. Volta di alaga ti fisiksi idanwo ni Yunifasiti ti Pavia fun ohun ti o fẹrẹẹ to 40 ọdun ati pe awọn ọmọ ile-iwe rẹ ṣe oriṣa pupọ.

Pelu aṣeyọri alamọdaju rẹ, Volta nifẹ lati jẹ eniyan ti o ni itara si igbesi aye inu ile ati pe eyi han diẹ sii ni awọn ọdun ti o kẹhin. Ni akoko yii o nifẹ lati gbe ni ikọkọ lati igbesi aye gbogbogbo ati diẹ sii nitori idile rẹ titi di iku rẹ nikẹhin ni ọdun 1827 lati ọpọlọpọ awọn aisan ti o bẹrẹ ni ọdun 1823. Ẹka SI ti agbara ina mọnamọna ni orukọ ni ọlá rẹ bi volt.

## Igbesi aye ibẹrẹ ati awọn iṣẹ
Volta ni a bi ni Como, ilu kan ni ariwa Ilu Italia, ni ọjọ 18 Kínní 1745. Ni ọdun 1794, Volta fẹ iyaafin aristocratic tun lati Como, Teresa Peregrini, pẹlu ẹniti o dide ọmọkunrin mẹta: Zanino, Flaminio, ati Luigi. Baba rẹ, Filippo Volta, jẹ ti idile ọlọla. Iya rẹ, Donna Maddalena, wa lati idile Inzaghis.

Ni 1774, o di ọjọgbọn ti fisiksi ni Royal School ni Como. Odun kan nigbamii, o mu ilọsiwaju ati ki o gbajumo ni electrophorus, ẹrọ kan ti o nse ina aimi. Igbega rẹ̀ gbòòrò débi pé ó sábà máa ń jẹ́ ẹni tí ó ṣẹ̀dá rẹ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹ̀rọ kan tí ń ṣiṣẹ́ lórí ìlànà kan náà ni a ṣapejuwe rẹ̀ ní 1762 láti ọwọ́ olùdánwò ará Sweden Johan Wilcke. Ni ọdun 1777, o rin irin-ajo nipasẹ Switzerland. Nibẹ ni o ṣe ọrẹ H. B. de Saussure.

Ni awọn ọdun laarin 1776 ati 1778, Volta kọ ẹkọ kemistri ti awọn gaasi. O ṣe iwadii ati ṣe awari methane lẹhin kika iwe kan nipasẹ Benjamin Franklin ti Amẹrika lori “afẹfẹ flammable”. Ni Oṣu kọkanla ọdun 1776, o rii methane ninu awọn ira ti Angera lori adagun Maggiore, ati ni ọdun 1778 o ṣakoso lati ya sọtọ methane. O ṣe agbekalẹ awọn idanwo bii ina methane nipasẹ ina mọnamọna kan ninu ọkọ oju-omi ti o ni pipade.

Volta tun ṣe iwadi ohun ti a n pe ni agbara itanna ni bayi, idagbasoke awọn ọna lọtọ lati ṣe iwadi mejeeji agbara itanna (V) ati idiyele (Q), ati ṣawari pe fun ohun ti a fifun, wọn jẹ iwọn. Eyi ni a npe ni Volta's Law of Capacitance, ati fun iṣẹ yii ẹyọ ti agbara itanna ti ni orukọ folti.

Ni ọdun 1779, o di olukọ ọjọgbọn ti fisiksi adanwo ni Yunifasiti ti Pavia, alaga kan ti o tẹdo fun fere 40 ọdun.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1745
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1827
Ẹ̀ka:Àwọn ará Itálíà
Heinrich Cornelius Agrippa

**Heinrich Cornelius Agrippa von Nettesheim** (September 14, 1486 – February 18, 1535) je  onimajiki, olukowe oro awo, onimo oro-olorun, aworawo, ati asealkemistri ara Jermani.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1486
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1535

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Jẹ́mánì
Deng Xiaoping

**Deng Xiaoping** (pípè: ; 22 August 1904  19 February 1997) je oloselu, babaalu, aserojinle ati diplomati ara Saina. Gege bi asiwaju Egbe Komunisti ile Saina, Deng je alatunda to siwaju Saina lati sunmo okowo oja. Botilejepe Deng ko ni aga gege bi olori orile-ede, olori ijoba tabi Akowe Agba Egbe Komunisti ile Saina (to je ipo gigajulo ni Saina Onikomunisti), sibesibe o sise bi asiwaju pataki Orileolominira awon Ara saina lati 1978 titi de 1992.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1904
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1997
Ẹ̀ka:Àwọn ará Ṣáínà
Francesco Totti

**Francesco Totti** (ojoibi 27 September 1976 ni Romu) je alagbata agbaboolu-elese omo Itálíà to un gba iwaju fun egbe alagbata ni Serie A, AS Roma.

## Itokasi

## Àwọn ìjápọ̀ òde
*Francesco Totti 
*FootballDatabase

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1976
Ẹ̀ka:Àwọn ará Itálíà
Ìròjinlẹ̀ aláwùjọ

Awon **ìròjinlẹ̀ aláwùjọ** tabi **irojinle awujo** je awon ilana isese onirojinle ti wo unje lilo lati se agbeka ati se itumo awon isele awujo larin inu ile-eko ironu pati kan. Bi irinse to se koko fun awon asesayensi alawujo, awon irojinle je mo ijiyan lati atijo lori awon oro-onaise to fesemule ati tosegbarale julo (f.a. iseonididaloju ati iseilodionididaloju), ati bakanna bi ipa ti opo tabi araunse unko. Awon irojinle awujo pato kan ungbiraka lati je ti onisayensi, aseaijuwe ati alaifisegbekan ni gbamigbamu. Awon irojinle ajodu, lodi si eyi, ni ipo to duro lori ise pato kan, be sini oun se ayewo awon iru oloro-erookan to wa ninu ironu alasabile to gbale.

Ibere irojinle awujo soro lati se wari, sugbon awon ijiyan lori re unsaba pada si Griisi Ayeijoun . Lati inu awon ipilese yi ninu imoye Apaiwoorun ni irojinle adehun awujo Olaju, iseonididaloju oloro-awujo, ati sayensi awujo odeoni ti dide. Loni, 'sayensi awujo' je lilo lati toka si oro-awujo, oro-okowo, sayensi oloselu, oro-ofin, ati awon beebe lo. Irojinle awujo bi be je nipa awon eka eko pupo; oun mu erookan wa lati inu papa orisirisi bi oro-edaomomiyan ati awon ikeko amohunmaworan. Irojinle awujo ti ko ni ilana, tabi ti olukowe ko wa lati inu sayensi awujo tabi oloselu oniomowe, se toka si bi "isealagbewo awujo" tabi "aroye awujo". Bakanna, "isealagbewo asa" le toka si iweakeko onilana asa ati onimookomooka, ati si iru awon ikowe ti ki se ti olomowe tabi ti won je ti oniroyin.

## E tun wo

* Itan awon sayensi awujo
* Itan oro-awujo
* Phronetic social science
* Irojinle oloselu
* Imoye oloselu
* Irojinle alagbewo
* Irojinle asa
* Irojinle asetobinrin
* Queer Theory
* Irojinle onimookomooka
* Iseyinodeoni
* Irojinle eyin-alamusin
* Post-structuralism

## Ijapo ode

* The International Social Theory Consortium
* Theoria: A Journal of Social and Political Theory 
* Sociological Theorists 
* Social Theory Research Network of the European Sociological Association

## References

* 
* 
* 
* 
*
Baruch Spinoza

**Baruch Spinoza** ( *Baruch Shpinoza*, , ) to di **Benedict Spinoza** (November 24, 1632 – February 21, 1677) je omo Portogi ara Hollandi elesin Ju amoye. Pelu opolo onisayensi to ni, bi ise Spinoza se lagbara to ati se pataki to ko han titi ki o to ku. Loni, o je gbigba bi ikan ninu awon aselaakaye olokiki imoye orundun 17k, to se ipilese fun Olaju orundun 18k ati iseagbewo bibeli odeoni. Nitori iwe re *Ethics*, to jade leyin iku re, ninu ibi to ti lodi si iseonimeji okan-ara Descartes, Spinoza je gbigba bi ikan ninu awon amoye pataki ninu Imooye apaiwoorun. Amoye ati akoitan Georg Wilhelm Friedrich Hegel so nipa gbogbo awon amoye igbalode pe, "E le je Asespinosa tabi ki e mo je amoye rara." 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1632
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1677
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nẹ́dálándì
Ishmael Reed

thumb|right|Ishmael Reed
**Ishmael Scott Reed** (ojoibi 22 February 1938) je akoewi ara Amerika, alaroko, ati alaloaroso. Eni pataki onimookomooka omo Afrika Amerika, Reed gbajumo fun awon iwe oniyeye re un ta asa amerika laya, o si un toka si ituje oloselu ati asa re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Amẹ́ríkà
Karl Jaspers

**Karl Theodor Jaspers** (February 23, 1883 – February 26, 1969) je asewosan-emin ati amoye ara Jemani to ko ipa gidi lori oro-olorun odeoni. Leyin to ko eko nipa bi a ti n se iwosan-emin, Jaspers boju de iwadi imoye, o si tiraka lati wa sistemu imoye tuntun. O je gbigba bi akede iseoniwalaaye ni Jemani, botilejepe ko faramo pipe be.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1883
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1969
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Jẹ́mánì
Josiah Bartlett

thumb|Josiah Bartlett
**** fowobowe fun ifilole ilominira orile-ede Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn ará Amẹ́ríkà
Carter Braxton

**** fowobowe fún ìfilọ́lẹ̀ ìlómìnira orílẹ̀-èdè Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn ará Amẹ́ríkà
George Read

thumb|George Read - Robert Edge Pine
**** jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí ó tọwọ́ bọ̀wé fún ìfilọ́lẹ̀ ìgbòmìnira orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.  Ní ọdún 1753, wọ́n gba George Read wọlé  gẹ́gẹ́ bí i ọmọ ẹgbẹ́ amòfin sílé ẹjọ́.

Ó jẹ́ olówó àti ọlọ́rọ̀, tí ó sì jẹ́ gbajúgbajà amòfin. Ọmọ rẹ̀ kan ń jẹ́ John  Read.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn ará Amẹ́ríkà
Roger Sherman

thumb|Roger Sherman
**Roger Sherman** jẹ́ ọ̀kan pàtàkì nínú àwọn adarí àti Agbẹjọ́rò tí ó sì jẹ́ ẹni tí ó da  ilẹ̀ United States sílẹ̀ . Òun ni ẹni ákọ́kọ́ tí ó kọ́kọ́ fọwọ́ bọ̀wé ìfilọ́ọ́lẹ̀ àkójọpọ̀ ilẹ̀ Amẹ́ríkà sí United States, Òun náà ló tún kéde ìgbòmìnira orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà , pàá pàá jùlọ ṣíṣàgbékalẹ̀ ọ̀kan-ò-jọ̀kan ìlànà àti  òfin orílẹ̀-èdè olómìnira Amẹ́ríkà.

## Àwọn Ìtaọ́ka sí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn ará Amẹ́ríkà
Charles Carroll ilẹ̀ Carrollton

thumb|ère Charles Carroll ti ilẹ̀ Carrollton
**** fowobowe fun ifilole ilominira orile-ede Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn ará Amẹ́ríkà
Zhu Guangya

thumb|Fọ́tò àtijọ́ ti àwọn olókìkí onímọ̀-ìjìnlẹ̀ mẹ́rin ọmọ ilẹ̀ Chinisi
**Zhu Guangya** (Chinese: 朱光亚; December 25, 1924 - February 26, 2011) je asefisiksi inuatomu ara Ṣáínà ati oluko ni Chinese Academy of Sciences. Ohun lo je igbakeji alaga 8k ati 9k Chinese People's Political Consultative Conference (CPPCC).

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1924
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2011
Ẹ̀ka:Àwọn ará Ṣáínà
STS-133

**STS-133** (ISS assembly flight **ULF5**) was the 133rd mission in NASA's Space Shuttle program; during the mission, Space Shuttle ''Discovery'' docked with the International Space Station. It was *Discovery*s 39th and final mission. The mission launched on 24 February 2011, and landed on 9 March 2011. The crew consisted of six American astronauts, all of whom had been on prior spaceflights, headed by Commander Steven Lindsey. The crew joined the long-duration six person crew of Expedition 26, who were already aboard the space station. About a month before lift-off, one of the original crew members, Tim Kopra, was injured in a bicycle accident. He was replaced by Stephen Bowen.

The mission transported several items to the space station, including the Permanent Multipurpose Module *Leonardo*, which was left permanently docked to one of the station's ports. The shuttle also carried the third of four ExPRESS Logistics Carriers to the ISS, as well as a humanoid robot called Robonaut. The mission marked both the 133rd flight of the Space Shuttle program and the 39th and final flight of *[[Space Shuttle Discovery|Discovery]]*, with the orbiter completing a cumulative total of a whole year (365 days) in space.

The mission was affected by a series of delays due to technical problems with the external tank and, to a lesser extent, the payload. The launch, initially scheduled for September 2010, was pushed back to October, then to November, then finally to February 2011.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìránlọṣe àwọn Ọkọ̀-ayára Òfurufú
Stuart Hall

**Stuart McPhail Hall** (3 February 1932 – 10 February 2014) je  aserojinle asa ati aseoro-awujo to ungbe be sini tounsise ni Ileoba Asokan lati 1951. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Jamáíkà
Spike Lee

**Shelton Jackson "Spike" Lee** (ojoibi March 20, 1957) je omo Amerika oludari filmu, atokun, olukowe ere filmu, ati osere.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn olùdarí fílmù ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
John Maynard Keynes

**John Maynard Keynes, 1st Baron Keynes** ( ; 5 June 1883&nbsp;– 21 April 1946), CB,  je ara Britani aseoro-okowo ti eroinu re ko ipa pataki lori irojinle ati imuse  oro-okowotitobi odeoni, ati awon iselu oro-okowo awon ijoba. O se atunse gidigidi ise tele lori awon ohun toun fa iyipo osowo, o si polongo fun ilo awon eto isenawo ati oro owo lati satunse ipa buburu awon economic ifaseyin oro-okowo ati itelole oro-okowo. Awon eroinu re ni won di pepe fun ile-eko ero toun je oro-okowo Keynes, ati iru awon to wa lati inu re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1883
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1946
Ẹ̀ka:Àwọn ará Brítánì
Àwọn èdè irú Yorùbá

**Yoruboid** jẹ akojọpọ awọn ede ti o ni Igala, ede ti wọn n sọ ni agbedemeji Naijiria, ati ẹgbẹ Edekiri, ti awọn ọmọ ẹgbẹ ti wọn n sọ ni ẹgbẹ ẹgbẹ kan kaakiri Togo, Benin ati guusu iwọ-oorun Naijiria. Orukọ Yoruboid wa lati ọdọ ọmọ ẹgbẹ rẹ ti o gbajumo julọ, Yorùbá, ti o ni diẹ sii ju 20 milionu awọn agbọrọsọ. Ede Yoruboid miiran ti a mọ daradara ni Itsekiri (Nigeria, awọn agbọrọsọ 600,00-800,000). Ẹgbẹ Yoruboid jẹ ẹka ti Defoid, eyiti funrararẹ jẹ ẹka ti idile Benue-Congo ti idile ede Niger-Congo.

Igala jẹ ede Yoruboid ti o ṣe pataki, ti eniyan 1.8 milionu eniyan n sọ ni agbegbe Niger-Benue ni agbedemeji Nigeria, o ti yọ kuro ni agbegbe akọkọ ti awọn ede Yoruboid si iwọ-oorun nipasẹ Ebirra ati awọn ede Edo. Igala ni ibatan pẹkipẹki pẹlu awọn ede Yoruba ati awọn ede Itsekiri.

Gbogbo ede Yoruboid jẹ tonal, pẹlu pupọ julọ wọn ni awọn ohun orin ipele mẹta. Ní èdè Gírámà, wọ́n ń yà sọ́tọ̀ pẹ̀lú ìtòlẹ́sẹẹsẹ ọ̀rọ̀ ìpìlẹ̀ ọrọ̀ Nkan Koko-ọrọ.

Awon Itsekiri's je omo Yoruba odo ti won n gbe ni agbegbe Niger Delta ni Naijiria. Wọn ṣetọju idanimọ ti o yatọ si awọn eniyan Yoruba miiran. Awọn aladugbo wọn ni Urhobos, Awọn Ijaw, ati Mahin Ilaje, idile Yoruba.

**Yoruboid** is a group of languages composed of Igala, a language spoken in central Nigeria, and the Edekiri group, the members of which are spoken in a band across Togo, Benin and southwestern Nigeria. The name *Yoruboid* derives from its most widely spoken member, Yoruba, which has more than 20 million speakers. Another well-known Yoruboid language is Itsekiri (Nigeria, 600,00-800,000 speakers). The Yoruboid group is a branch of Defoid, which itself is a branch of the Benue-Congo subfamily of the Niger-Congo language family.

Igala is a key Yoruboid language, spoken by 1.8 million people in the Niger-Benue confluence of central Nigeria, it is excised from the main body of Yoruboid languages to the west by Ebirra and the Edo languages. Igala is closely related to both Yoruba and Itsekiri languages.

All Yoruboid languages are tonal, with most of them having three level tones. Grammatically, they are isolating with a Subject Object Verb basic word order.

The Itsekiri's are a riverine Yoruboid people who live in the Niger Delta region of Nigeria. They maintain a distinct identity separate from other Yoruboid people. Their neighbours are the Urhobos, The Ijaws, and the Mahin Ilaje, a Yoruba clan.

## Proto-Yoruboid reconstructions
:*See also:  (Wiktionary)*

Èdè Yorùbá and Proto-Yoruboid:

## Ìtọ́kasí


Ẹ̀ka:Àwọn èdè Nàìjíríà
Jackie Robinson

**Jack Roosevelt "Jackie" Robinson** (January 31, 1919 – October 24, 1972) ni adulawo akoko to gba boolu ni Major League Baseball (MLB) ni igba odeoni. Robinson bori iseeleyameya nigba to bere si ni gba boolu fun egbe agba baseball Brooklyn Dodgers ni 1947. Gegebi alawodudu akoko to gba baseball ni idije na lati eyin ewadun 1880, o kopa koko ninu mimu iwa ipinsoto eleya wa sopin ninu ere baseball, eyi to ti fa awon agba boolu alawodudu si pe ki won o mo gba boolu ni Negro leagues nikan fun ogota odun. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1919
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1972
Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Adebisi Agboola

**Adebisi Agboola** (ojoibi 11 August, 1964 ni Ogbomosho) je omo Yoruba ara Amerika onimo mathimatiki to je ojogbon ni Yunifasiti Kalifornia ni Santa Barbara. Agboola gba iwe-eri bachelor ninu mathimatiki lati Yunifasiti Cambridge, Cambridge, Ilegeesi ni 1985, awon iwe-eri master ati dokita lati Yunifasiti Kolumbia, New York ni 1988 ati 1991. 

Iwadi re da lori Irojinle Nomba ati arithmetic algebraic geometry.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
David Blackwell

**David Harold Blackwell** tí a bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹrin ọdún 1919, tí ó ṣaláìsí ní ọdún 2010 jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmọ̀ Statistiki ní ilé-ẹ̀kọ́ Yunifasity Kalifornia ní Berkeley, bẹ́é sì ni orúkọ rẹ̀ wà lára àwọn aropojinle Rao-Blackwell. Wọ́n bi ní agbègbè Centralia, ní ìlú Illinois. Ó tún jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà àti Nàìjíríà tí ó kọ́kọ́ di ìkan lára àwọn Akademi Olomoorile-ede ninu Sayensi, àti Adúláwọ̀ akọ́kọ́ tó kọ́kọ́ di adarí ẹ̀kọ́ ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ UC Betkeley. 

## Iṣẹ́ rẹ̀
Ní ọdún 1935, nigba to je omo odun 16, Blackwell lo si Yunifasiti Illinois ni Urbana-Champaign pelu ero lati di oluko mathimatiki ni ile-eko alakobere. Ni 1938 o gba iwe-eri bachelor ninu mathimatiki, iwe-eri master ni 1939, be sini o di dokita ninu mathimatiki ni 1941 nigba to je omo odun 22, gbogbo won lati  Yunifasiti Illinois.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1919
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2010
Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Adégòkè Olúbùmmọ́

**Adegoke Olubummo** (April 19, 1923 - October 26, 1992) je ojogbon ninu imo mathimatiki ara Naijiria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1923
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1992
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà