Niger-nigeria border

## Aàlà Niger-Nigeria

Gigun ààlà Niger-Nigeria je 1,608 kilomita, o bere lati ibi ti o ti pa aala meta, aala meta yi bere lati orile-ede Benin ni apa ìwọ̀ oòrùn ati aala meta pelu orile-ede Chad ni apa ila-oorun

## Apejuwe

Aala Niger-Nigeria bere ni apa ìwọ̀ oòrùn nibi ti o ti pa aala meta ni orile-ede Benin ninu odo Niger, aala yi tesiwaju lori ile si apa ariwa ki o to di wipe o lo si apa ila-oorun nibi ti aala nan ti fe daadaa. Aala nan tesiwaju si fife re ni apa ila-oorun ki o to di wipe o de odo Komadougou Yobe; aala nan tele odo yi si apa ila-oorun titi ti o fi de ibi meta ti o ti pa ala pelu orile-ede Chad ninu omi adagun ti o wa ni orile-ede Chad. Aala nan koja ni awon agbegbe kan ti o je ile Hausa, ati wipe opolopo awon ti oun so ede Hausa ni o tedo si agbagbe nan.

## Itan Aala Yi

Aala yii koko jeyo ni igba Scamble for Africa, igba nan je igba ti idije fun isakoso lori ile Adulawo wa laarin awọn alagbara ile Yuroopu ni orundun kọ́kàndínlógún. Ni Odun 1884, ipejopo kan waye ni ilu Berlin nibi ti awon ilu ile Yuroopu pa enu po lori aala ilu ti onikaluku won wa, ati ofin ti o de won. Eleyi ni o je ki orile-ede France gba isakoso lori awon apa ori oke odo orile-ede Niger(eyi ti o di orile-ede Mali ati Niger ni ode oni). Orile-ede Britain si ti un se isakoso lori awon agbegbe ti o yi ilu Eko ka lati odun 1861 ati awon agbegbe ti o ni epo robi lati odun 1884. Orile-ede mejeji bere si ni wo awon inu orile-ede yii die die. Orile-ede France ti gba awon agbegbe ti a un pe ni orile-ede Niger ni ode oni lati odun 1900; eyi ti isakoso re wa ni owo awon ologun tele tele. Owoja awon Biritish nan lo si inu ilu bere lati ibi ti o je bi olu ile won ni Calabar ati Eko, eyi si jeki Nigeria Protectorate ti o wa lowo guusu ati Nigeria Protectorate ti o wa ni ariwa jeyo. Ni Odun 1900, isakoso awon agbegbe yi di ti awon ijoba ile Britain. Orile-ede Britain ati France si towo bo iwe adehun pe aala yo wa laarin agbegbe ti won un se isakoso le lori ni ojo karun, osu ògún, odun 1890. Aala yi yo bere lati Say si Baroua ni tosi Lake Chad.

Leyin ogun agbaye kej, orile-ede France ati Britain bere ifarajin si ominira awon ilu ti won un se isakoso le lori. Orile-ede Niger gba ominira ni osu ogun, odun 1960, orile-ede Naijiria gba ominira ni osu ọwàrà, odun 1960. Laipe odun seyin, awon agbe sunmonmi egbe Boko Haram un da omi alaafia orile-ede mejeeji lamun ni aala Niger-Nigeria

## Awon Ibugbe Ni Tosi Aala Niger-Nigeria

### Niger

* Sabon Birni
* Bana
* Yelou
* Guéza
* Bei Bei
* Doumega
* Nassaraoua
* Tibiri
* Gofo
* Bazaga
* Birni-N'Konni
* Tsernaoua
* Doguerawa
* Kabobi
* Bangui
* Dan Mairi
* Serkin Toudou
* Maraka
* Bakoraouni
* Magaria
* Doumbari
* Gamdou
* Dunari
* Miskindi
* Toulatoula
* Faya Koura
* Mainé-Soroa
* Diffa
* Bosso

### Nigeria

* Dolé
* Kamba
* Kokoba
* Maiyama
* Rafin Tsaka
* Nageda
* Kangiwa
* Kwalaye
* Lema
* Tagimba
* Jimojime Sule
* Tunugara
* Ruawuri
* Kalmalo
* Kwashebawa
* Djibia
* Katsina
* Dankama
* Mai'Adua
* Zango
* Rogogo
* Maribara
* Baure
* Babura
* Maigatari
* Galadi
* Machina
* Gumsi
* Meori
* Kurusalia
* Njikilamma
* Karagu
* Margawa
* Arege

## Awon Ibode Ti O Wa

Orisirisi ibode lo wa ni Niger-Nigeria, awon to se koko ni Gaya-Kamba, Birni-N'Konni-Ilela, Dan-Issa-Katsina and Magaria-Mutum.

## Awon Itokasi