open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ayájọ́ ọjọ́ òṣìṣẹ́ lágbàáyé

**Ayájọ́ ọjọ́ àwọn òṣìṣẹ́** tí wọ́n tún ma ń pè ní **May Day**, ni ó jẹ́ ọjọ́ ìsinmi àti ajọyọ̀ àwọn òṣìṣẹ́ káàkiri àgbáyé tí ó ma ń wáyé ní ọjọ́ kínní osù Karùn un ní gbogbo ọdọdún .

## Àwọn itọ́kasí
Ibom E-Library

**Ibom E-Library** jẹ ile-ikawe ti o wa ni Uyo, Ipinle Akwa Ibom, Nigeria .  Ile-ikawe eyiti o jẹ ti ijọba jẹ oriṣi oni nọmba akọkọ ni Iwọ-oorun Afirika . Bakannaa ni ile-ikawe Ibom jẹ ọkan ninu awọn ile-ikawe nla julọ ni Afirika. 

## Ìtàn
Ile-ikawe naa ni a ṣe ifilọlẹ ni Uyo, Ipinle Akwa Ibom ni ọjọ 25 Oṣu Kẹsan odun 2007 labẹ iṣakoso Gomina ti igbayen Godswill Akpabio.  O wa nitosi ọna Ibrahim Babangida ni ipinlẹ Akwa Ibom. 

## Ìṣètò
Ile-ikawe Ibom jẹ eka ultramodern pẹlu awọn ohun elo ti o wuyi eyiti o ṣe iranlọwọ eto-ẹkọ ati iwadii ẹkọ . O ni agbara lati gba eeyan 1000, ile-ikawe no pin si ikọkọ ati awọn apakan ṣiṣi bi awọn yara igbimọ ati awọn ọfiisi.  

## Awọn akojọpọ
Ile-ikawe Ibom ni ile- iṣẹ orisun ohun elo multimedia fun awọn ọmọde, awọn ere ẹkọ 1260 ati awọn irinṣẹ mathematiki 1000 fun gbogbo omode to ba wa Ile-Ikawe na. O ni lori awọn ohun elo 30,000 ti o ni wiwa awọn litireso ati ohun elo fun apejọ e-conferencing.

## Wo pẹ̀lú
Awọn ile-ikawe ẹkọ ni Nigeria

## Ita ìjápọ

* Oju opo wẹẹbu osise  
## Awọn itọkasi
Ẹ̀ka:Ìpínlẹ̀ Akwa Íbọm
Daily Nigerian

**Daily Nigerian** jẹ́ ilé-iṣẹ́ ìwé-ìròyìn ojojúmọ́ lórí ayélujára lédè Gẹ̀ẹ́sì àti Hausa lórílẹ̀-èdè Nigerian tí ó wà ní ìlú Abuja

## Àwọn ìtọ́kasí
Olubukola Mary Akinpelu

Olubukola Mary Akinpelu tí à mọ̀ sí Mylifeassugar jẹ́ nọọsi ọmọ Nàìjíríà-Amẹ́ríkà tí ó forukọsilẹ gẹ́gẹ́ bí noosi, ó jẹ́ olúkọ nọọsi, ati ẹlẹ́dàá àkóónú. Ó jẹ́ onkọwe tí 'Ìtọ́sọna Ìkẹkọ ilé-ìwé Nọọsi'.

Wọ́n gbà àmì ẹ́yẹ nipasẹ Àwọn íwé-ìgbàsílẹ̀ tí Nàìjíríà, Àmì ẹyẹ tí inú réré fún **JOM Award**] ati Àmì ẹyẹ tí Yessiey nítorí àwọn ílọ́wọ́sí rẹ̀ ní iṣẹ́ ìléra àti ìṣẹ́ nọ́ọ́sì. 

## Ẹkọ́
Olúbukola wá láti Lagelu, ní ìlú Ibadan, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Wọ́n ká  ẹ̀kọ́ àlákọ̀bẹ̀rẹ̀  ní **East Gate**, ilé ẹ̀kọ́ gírámà ní '''Federal Government Girls College,''' Ọ̀yọ́ àti Kọ́lẹji àgbègbè tí ìlú Houston kí wón tó gbà òye ní Nọọsi (BSN) ní Yunifásítì tí Lamar ní Texas,USA. Wọ́n lọ́ sí Amẹ́ríkà láti tẹ́síwájú ètò-ẹkọ rẹ̀, tí wón sì  gba àwọn àfijẹẹri bí nọọsi láti ọwọ́ Ìgbìmọ̀ Nọọsi Texas.

## Ìṣe-ṣíṣe

Olúbukola gbà iwájú ní ẹ̀kọ́ ìtọ́jú nọ́ọ̀sì àti ètò kàn fún pípèsè ìtọ́jú ní àwọn àdúgbò ìgbèríko. Wọ́n kò ipá pàtàkì ní ídinku ìtankalẹ tí àwọn àrùn àti ìlọsíwájú ìlera gbóbogbo ní orílè-èdè àti ṣé alábàápín sì ìdàgbàsókè àwọn ètò-ẹkọ́ ní Nàìjíríà fún àwọn ènìyàn àti àwọn àgbègbè tálákà nípa kíkọ wọn ní àwọn ìṣe ìmòtótó 

Wọ́n  tún ṣé àgbèga ráyè sí álèkun sí ètò ẹkọ́ nọọsi àti já lòdì sí ìyásọtọ nínú iṣẹ́ náà. Làkókò  ajákáye-arun COVID-19, wọn ṣẹdá akoonu ìlera tí ó dojúkọ àwọn nọọsi àti pé wọn tún kó ipá pàtàkì ńinu ètò ìléra Nàìjíríà nípasẹ̀ Ìkẹkọ àwọn nọọsi ní ọfẹ lákòókò títípa láti ṣé àtilẹyin ìjọba láti dínkù ìtànkalẹ́ àrùn náà.

Nípasẹ̀ ohùn èlò tí Ìlànà ìtọrẹ ànu fún ìlọsíwájú ẹkọ́ nọọsi àti ìwádìí nípasẹ̀ ìdarí iṣẹ́ atọ́ka ìwé-ítọjú nọọsi, wọn ṣé iranlọwọ láti ṣé àpẹrẹ nọọsi ní Nàìjíríà.  

## Àmì Ẹyẹ àti idánìmọ̀
Ní ọdún 2021, Ikosile àwọn ìwé Nàìjíríà dá wọn ní ọlá fún àwọn àṣeyọrí wón, Ní ọdún 2022 ati 2023 ó fún ún ní Amí ẹyẹ tí Charity JOM ati Àmì ẹyẹ tí Yessiey lẹsẹ̀ṣe 

Àṣẹ àkójọ wọn láàrin àwọn ènìyàn ọgọ́rùn-ún tí ó ní ipá jùlọ ní Áfíríkà àti pé à mọ́ láàrin àwọn olukọ nọọsi mẹ́ta tí ó ga jùlọ tí Nàìjíríà. 

## Àwọn ìtọkasí
Doguwa

**Doguwa** jẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ kan ní Ìpínlẹ̀ Kano lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó gúnwà gbùngbùn apá gúsù Ìpínlẹ̀ Kano, tí olú-ìlú rẹ̀ sì wà ní ìlú Riruwa. 

Fífẹ̀ rẹ̀ tó 1,473&nbsp;km tí àwọn olùgbé ibẹ̀ sì tó 151,181 gẹ́gẹ́ bí èsì ètò ìkànìyàn ọdún 2006.

Nọ́mbà adání postal code àgbègbè náà jẹ́ 710.

## Àwọn ìtọ́kasí
Hlonipha Mokoena

**Hlonipha Mokoena** jẹ òpìtàn ilẹ̀ South Africa, ní Wits Institute for Social and Economic Research ti University of the Witwatersrand. Ó jẹ́ alámọ̀já nínú ìtàn àkọọ́lẹ̀ ti South Africa. Ó fìgbà kan ṣiṣẹ́ ní ẹ̀ka ìmọ̀-ẹ̀dá ènìyàn ní Columbia University. Ó gba oyè PhD ní University of Cape Town ní ọdún 2005.  Ìwé rẹ̀, ìyẹn, *Magema Fuze: The Making of a Kholwa Intellectual*, dá lórí Magema Magwaza Fuze, tó jẹ́ agbọ̀rọ̀sọ ti Zulu àkọ́kọ́ tó máa ṣe àtẹ̀jáde ìwé nínú èdẹ̀ náà.

## Àtòjọ àwọn ìwé tó ti tẹ̀jáde

* "An Assembly of Readers: Magema Fuze and His Ilanga Lase Natal Readers", *[[:en:Journal_of_Southern_African_Studies|Journal of Southern African Studies]]*, Vol. 35, No. 3 (Sep., 2009), pp.&nbsp;595–607.
* *Magema Fuze: The Making of a Kholwa Intellectual*. University of KwaZulu-Natal PreISBN&nbsp;ss, 2011. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Killie Campbell

**Dokita Margaret Roach 'Killie' Campbell** (tí wọ́n bí ní ọdún 1881 tó sì ṣàláìsí ní ọdún 1965) jẹ́ olùṣàtójọ àwọn ohun ìṣẹ̀m̀báyé ilẹ̀ Africa. Ó fún University of Natal ní awọn àkójọ rẹ̀, tó ti wá di Killie Campbell Africana Library báyìí. Campbell jẹ́ ọmọbìnrin kejì ti olóṣèlú Natal àti Sir Marshall Campbell .

## Ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Ó kàwé ní St. Anne's Diocesan College ní Hilton, KwaZulu-Natal àti ní St. Leonard's School ní ìlú Scotland.

## Àwọn iṣẹ́ rẹ̀
Ní ọdún 1939 Killie sọ ọ́ di mímọ̀ pẹ́, “Àkójọpọ̀ àwọn ohun ìṣẹ̀m̀báyé òun dá́ lórí àwọn ìwẹ́-ìrìn àjọ̀ ọjọ́ pípẹ́, ìwé lórí ìtàn, ìtàn ìgbésíayé àwọn ènìyàn, àti àwọn ìtàn àtijọ́.” Nígbà tí ó ń ṣe àpejúwe àwọn àkójọpọ̀ rẹ̀ nínú àyọkà tí wọ́n ṣàtẹ̀jáde ní oṣù kẹsàn-án ọdún 1945, ó kọ pé, “Yàrá ìkàwé náà ní tó ìwé ọ̀kẹ́ kan (20,000), mo sì ti ṣiṣẹ́ pàtàkì lórí ìtàn Bantu."

## Ìdá́lọ́lá àti àwọn àṣesílẹ̀ rẹ̀
University of Natal fún Campbell ní àmì-ẹ̀yẹ ní ọdún 1950, bẹ́ẹ̀ sì ni University of Witwatersrand fún ni àmì-ẹ̀yẹ ní ọdún 1954. Ó sì tún gba àmì-ẹ̀yẹ láti jẹ́ ọmọ-ẹgbẹ́ ní South African Library Association ní ọdún 1958. City of Durban fun ní àmì-ẹ̀yẹ ní ọdún 1964. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1965
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1881
Ṣúgà

**Ṣúgà** ni orúkọ tí a ń pe ohun oníyẹ̀fun tí ó ma ń mú oúnjẹ dùn tí wọ́n ma ń fi sí orísiríṣi oúnjẹ. Súgà lásán ni ó ní èròjà *glucose*, *fructose*, àti *galactose* nínú. 
tí wọ́n tún ń dàpè ní 
## Ìwúlò rẹ̀
Ṣúgà ni wọ́n ma ń lò láti fi pèsè ọ̀pọ̀lọpọ̀ oúnjẹ bíi bisikíìtì, àkàrà òyìnbó àti aeọn nkan mìíràn bíi oúnjẹ inú agolo tabí ti inú ọ̀rá. Wọ́n sì tún lè lòó láti fi ṣe nkan amónjẹ ẹ̀kọ mímu tàbí tíì dùn. Ó kéré tán, ènìyàn kan ṣoṣo lè jẹ ṣúgà tí ó tó  láàrín ọdún kan ṣoṣo. Àwọn ará gúúsù àti àwọn ènìyàn apá aríwá ilẹ̀ Amẹ́ríkà ni wọ́n ma ń jẹ tó súgà tí ó tó , nígbà tí àwọn olùgbé ilẹ̀ adúláwọ̀ lè jẹ tó  niyen tí kò tó ti àwọn olùgbé Amẹ́ríkà.

## Iṣẹ́ rẹ̀ nínú ara
Ṣúgà jíjẹ bẹ̀rẹ̀ ní inú ọdún 20th century, àmọ́ ṣá, àwọn oníwádí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ wá ń ṣe ìwádí ìyàtọ̀ tó wà láàrín  jíjẹ ṣúgà lásán àti àwọn súgà tí wọ́n ti tún ṣe agbélẹ̀rọ rẹ̀ kò léwu fún ìlera ọmọnìyàn. Wọ́n wá fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé àpọ̀jù ṣúgà jíjẹ ní ìpalára tó lágbára fún ìṣẹ̀mí ọmọnìyàn nítorí wípé ó lè fa àwọn àìsàn bíi: ara sísan àsanjù, itọ̀ ṣúgà, àárẹ̀ inú iṣan, àrùn jẹjẹrẹ àti ìjẹrà eyín àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Nínú ọdún 2015, àjọ World Health Organization fi léde wípé kí tọmọdé tàgbà ni ó yẹ kí wọ́n dín jíjẹ ṣúgà wọn kù ní ìwọ̀n ìdá mẹ́wàá tàbí kí wọ́n dinkù ní ìdá márùn ún. 

## Àwọn ìtọ́kasí
Ara sísan àsanjù

**Ara sísan àsanjù** ni a lè pè ní àìsàn kan tí àpọ̀jù ọ̀rá ara ènìyàn tí ó ṣe é wò pẹ̀lú oògùn yálà ti ìbílẹ̀ ni tàbí ti eléèbó. tí ó lè mú ìpalára bá ìlera ẹni tí ó bá sanra náà. A lè sọ wípé ẹnìkan sanra àsanjù nígbà tí ara onítọ̀hún bá ti tóbi ju bí ó tiyẹ lọ, tí gíga tàbí kúkúrú rẹ̀ náà kò bá ti bá ojúmu.Sísanra àsanjù ni ó ma ń mú aléébù bá ọ̀pọ̀ àwọn tí wọ́n bá sanra àsanjù bẹ̀rẹ̀ láti ibi ìrísí wọn bákan náà ni wọ́n  ma ń sábà ní àwọn àìlera kọ̀ọ̀kan bíi àìsàn inú iṣan, ìtọ̀ ṣúgà onígun méjì,àìsàn jẹjẹrẹ àìkíílèsùn dára dára àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.  

## Àwọn ìtọ́kasí
Marilyn Gillies Carr

**Marilyn Gillies Carr** (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kejìlá ọdún 1941) jẹ́ obìnrin ará ilẹ̀ Scotland, tó wá láti Dundee. Ìgbà tí wọ́n bí, kò ní apá bẹ́ẹ̀ sì ni kò ní ọwọ́, ẹsẹ̀ rè ló fi máa ń mú gbogbo nǹkan tó bá fẹ́ mú. 

Ó farahàn nínú fíìmù *Two of a Kind* pẹ̀lú Douglas Bader ní ọdún 1971. Fíìmù yìí dá lórí ayé arákùnrin yìí tí wọ́n ti gé ẹsẹ̀ rẹ̀ méjèèjì, àti arábìnrin yìí tió wọ́n bí láisì apá àti ọwọ́. Ètò náà fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan hàn nípa ìgbésí ayé Marilyn, bí ó ṣe ń ṣe iṣẹ́ òòjọ́ rẹ̀, ní ilé, ibiṣẹ́, àti bí ó ṣe ń wa ọkọ̀ pẹ̀lú ẹsẹ̀ rẹ̀. Ó tún farahàn nínú ètò orí ẹ̀rọ-amóhùnmáwòán kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "The Wednesday People", ní ọdún 1972.

Orúkọ ọkọ́ tí ó fẹ́ ní Barry Carr, tó jẹ́ awakọ̀ ojú-òfuurufú, tí wọ́n sì fẹ́ ara wọn ní ọdún 1973. Marilyn ti jẹ́ alátìlẹ̀yìn Douglas Bader Community Garden Charity, tó wà ní Cupar, ní Fife. Marilyn jẹ́ alága ẹgbẹ́ náà fún ìgbà díẹ̀, kí ó tó fi ipò náà sílẹ̀ fún ìdí tó yé òun tìkararẹ̀.

Ó kópa nínú ètò ìṣèlú ti Croydon North West ní ọdún 1981, gẹ́gẹ́ bí i olùdíje dúpò Olómìnira Pro-Life. Ó gba ìbò 340, èyí tó jẹ́ ìdá kan (1%) gbogbo ìbò náà lápaapọ̀. Malcolm Muggeridge jẹ́ ọ̀rẹ́ rẹ̀ ní àkọ́kọ́ yìí.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1941
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Louis Joseph César Ducornet

thumb| Àwòrán Louis Joseph Cesar Ducornet, ní ọdún 1852
**Louis Joseph César Ducornet** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kìíní ọdún 1806 ní Lille, tí ó sì kú ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹrin ọdún 1856 ní Paris) jẹ́ ayàwórán ti ìlú France, tó máa ń fi ẹsẹ̀ rè ya àwòrán. Ó gbajúmọ̀ fún àwòrán rẹ̀ nípa ìwé Bíbélì àti àwòrán tó ní ṣe pẹ̀lú àwọn ẹ̀dá-ìtàn inú rẹ̀.

## Ìgbésíayé rẹ̀
Wọ́n bí Ducornet sínú ìdílé tálákà ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kìínì ọdún 1806. Bàbá Ducornet, tí ń ṣe Alexandre jẹ́ aránbàtà. Ó ní àbàwọ́n ìbí tí àwọn olóyìnbó mọ̀ sí phocomelia, èyí tó jẹ́ pé kò ní apá tàbí itan, àfi ọmọ-ìka ẹsẹ̀ mẹ́rin sí ẹsẹ̀ ọ̀tún. Àbàwọ́n yìí ò jẹ́ kó lè rìn àfi tí wọ́n bá gbe. Àmọ́ bí ọ̀rọ̀ ṣe rí yìí, ó máa ń fi ẹsẹ̀ rẹ̀ mú èédú, tí á sì máa fi ya oríṣiríṣi nǹkan. Láti ìgbà èwe rẹ̀ ní àwọn òbí rẹ̀ tí ṣàkíyèsi ẹ̀bùn yìí. Èyí sì mú kí àwọn ènìyàn ní àdúgbò rẹ̀ fojú si lára, tí wọ́n á sì máa tọ́ ọ sọ́nà. 

Pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ ìṣèjọba agbègbè Lille, wọ́n rán an lọ Paris ní ọdún 1824, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ lábẹ́ ìṣàkóso Guillaume Guillon-Lethière, François Louis Joseph Watteau àti François Gérard. Lásìkò ìṣèjọba King Charles X, ó gba owó ìfẹ̀yìnti ọlọ́dọọdún, ti iye rẹ̀ wọ 1,200 francs. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àìlera ara rẹ̀ ò gbà á láyè láti kópa nínú ìdíje Prix de Rome, ó gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ ní Salon. Kódà ó ní ọmọ ilé-ìwé tó ń kọ́, tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Auguste Allongé. Ó ya àwòrán ẹsẹ̀ bàtà mọ́kànlá kan tí ó ga ti Mary Magdalene ní ẹsẹ̀ Jésù lẹ́yìn àjíǹde tí ìjọba ilẹ̀ France rà.

Ó kú ni Paris, ní ọdún 1856, ní ọmọdún àádọ́ta (50).

## Àwọn iṣẹ́ rẹ̀
Lára àwọn àwòrán rẹ̀ tó gbajúmọ̀ ni:

* *Repentance*. 1828.
* *The Parting of Hector and Andromaque*. (Lille Museum.)
* *St. Louis administering Justice*. (Lille Museum.)
* *Death of Mary Magdalen*. 1840. ( Église Saint-André de Lille)
* *The Repose in Egypt*. 1841.
* *Christ in the Sepulchre*. 1843.
* *Edith finding the body of Harold*. 1855.

Fáìlì:Ducornet-Selfportrait.jpg|alt=Self-portrait, Palais des Beaux-Arts de Lille.| *Àwòrán ara rẹ̀*, Palais des Beaux-Arts de Lille.
Fáìlì:Ducornet-Mary.jpg|alt=Mary Magdalene in Ecstasy, unknown location.| *Maria Magdalene ní ọ̀run keje*.
Fáìlì:01515_arJyqrLJHmLz_0lM0t2_1200x900.jpg|alt=Portrait of a young girl, Private collection (US).| *Àwòrán ọmọdébìnrin kan* (USA).


## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1856
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1806
Lucy Allais

**Lucy Allais** jẹ onímọ̀ nínú ẹ̀kọ́ ìmòye, tó jẹ́ olùkọ́ ní University of Witwatersrand àti Johns Hopkins University. Àwọn iṣẹ́-ìwádìí rẹ̀ dá lórí ìwòye Immanuel Kant lórí ìdáríjì, ìjìyà àti ìmọ̀-ìjìnlẹ̀. 

## Ètò ẹ̀kọ́ àti iṣẹ́ rẹ̀
Allais gba oyè ẹ̀kọ́ nínú ẹ̀kọ́ ìmòyè ní University of Witwatersrand (Wits), ní Johannesburg, lẹ́yìn náà ló gba oyè ẹ̀kọ́ (B.Phil.) àti D.Phil. ní University of Oxford. Ó sì tẹ̀síwájú láti lọ máa ṣiṣẹ́ olùkọ́ni ní Oxfors fún ọdún mẹ́ta léyìn tó gba oyè D.Phil., kí ó ṣẹ̀ tó wá lọ sí University of Sussex ní ọdún 2004. Láàárín ọdún 2006 àti 2008 Dr. Allais ṣiṣẹ́ olùkọ́ni ní University of Witwatersrand. Ní ọdún 2008, Allais bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ọ̀na méjì ní University of the Witwatersrand, níbi tí ó ti jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n, àti University of Sussex. Ní ọdún 2014 ó kúrò ní Sussex lọ sí University of California, San Diego, gẹ́gẹ́ bí i Henry E. Allison, tó sì jẹ́ alága History of Philosophy, tí ó sì ń ṣiṣẹ́ náà pọ̀ mọ́ Witwatersrand.  Ó fi UCSD sílẹ̀ láti lọ sí Johns Hopkins ń ọdún 2021.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Veli Mitova

**Veli Mitova** jẹ́ amòye ti ìlú South Africa. Ó sì tún jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ẹ̀kọ́ ìmòye àti olùdarí African Centre for Epistemology àti Philosophy of Science (ACEPS) ní University of Johannesburg. Ó gbajúmọ̀ fún oṣẹ́ rẹ̀ lórí epistemic decolonization àti àwọn ìdí tí ìgbàgbọ́ fi wáyé, ní pàtàkì sí ìwòye rẹ̀ nínú truthy psychologism.

## Àwọn ìwé rẹ̀

* *Believable Evidence*, Veli Mitova, Cambridge University Press, 2017
* *The Factive Turn in Epistemology*, Veli Mitova (ed.), Cambridge University Press, 2018

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ogechi Adeola

Ogechi Adeola jẹ́ ọmọwe iṣòwò tí orilẹ-èdè  Nàìjíríà. Wọ́n jẹ́ ìṣàkóso iṣòwò ní Yunifásítì tí Àwọn ènìyàn àti ọjọ́gbọn tí ítaja ní Ilé-ìwé Iṣòwò Èkó. Ní Oṣù Kínní, ọdún 2024. wọn yàn  ní Ìgbàkeji Yunifásítì **Kigali** ní orílẹ̀ èdè '''Rwanda'''.

## Ìgbésí ayé rè
Ó  parí MBA àti Dókítà tí Ìṣàkóso Iṣòwò ní Ilé-ìwé Iṣòwò **Manchester**. 

Adeola jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n alájùmọ̀ṣepọ̀ nípa ìtajà, wọn jẹ́ olórí ẹ̀ka iṣẹ́ ìṣiṣẹ́, ọjà, àti ètò ìwífún ní Ilé Ẹ̀kọ́ Iṣòwò tí ìlú Èkó Arabinrin náà jẹ́ agbẹkẹgbẹ tí ìṣàkóso iṣòwò ní Ilé-ẹ́kọ́ giga t  Ní Oṣù Kejì ọdún 2021, Adeola jẹ́ olùdarí ilé ìṣe **Cornerstone Insurance Plc**.

Adeola jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ tí ilé-ẹ̀kọ́ tí ìṣàkóso pẹ̀lú ọgbọ́n, ilè Nàìjíríà àti àpapọ̀ ilé ẹ̀kọ́ àkóso tí ítaja Nàìjíríà. [Wikidata].Adeola tún jẹ́ onkọwe àti ọjọ́gbọn tí ítaja ní Ilé-ìwé Iṣòwò ẹ̀kọ́ .Ní ọdún 2016. ati 2017, Adeola ogechi ṣé atẹjade àwọn ìwé ẹkọ ní àwọn ìwé ìròyìn tí àwọn ọmọ ilé-ìwé, àwọn ìwé wọ̀nyí sí gbà Àmì Ẹyẹ tí ó dára jù lọ́ ní àwọn àpéjọ àgbáyé. Wọ́n jẹ́ oludasile tí Iṣòwò fun ìró ni lágbára àwọn obìnrin ní ilé adúláwọ̀. 

Wọ́n yàn gẹgẹbi Ìgbàkeji Alákóso- tí ẹ́kọ́ ní Yunifásítì tí Kigali, Rwanda nípasẹ̀ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ ilé ẹ̀kọ́ náà ni  ọjọ́ kọkànlá ní Oṣù Kínní, ọdún 2024.

## Àwọn tí à yàn
*Hinson, Robert Ebo; Aziato, Lidia; Adeola, Ogechi; Osei-Frimpong, Kofi, eds. (2019). Ìṣàkóso Ítaja Iṣẹ́ Ìlera ní Áfíríkà. Routledge, Taylor & Francis Ẹgbẹ́. .

*Hinson, Robert Ebo; Adeola, Ogechi; Lituchy, Terri; Amartey, Abednego Feehi Okoe, eds. (2020). Ìṣàkóso Iṣẹ Onibara ní Áfíríkà: Ìlànà àti Ìrísí Iṣiṣẹ. CRC Tẹ. ISBN 978-0-429-63194-8.

*Hinson, Robert Ebo; Aziato, Lidia; Adeola, Ogechi; Osei-Frimpong, Kofi, eds. (2019). Ìṣàkóso ítaja Iṣẹ́ Ìléra ní Áfíríkà. Routledge, Taylor & Francis Ẹgbẹ́. ISBN 978-0-367-00193-3.

*Hinson, Robert Ebo; Adeola, Ogechi; Lituchy, Terri; Amartey, Abednego Feehi Okoe, eds. (2020). Ìṣàkóso Iṣẹ Onibara ní Áfíríkà: Ìlànà àti Ìrísí Iṣiṣẹ́ . CRC Tẹ. ISBN 978-0-429-63194-8. 

*Ngoasong, Michael Z.; Adeola, Ogechi; Kimbu, Albert N.; Hinson, Robert E., ed. (2021). Àwọn alálàá Tuntun ní Ilé-ìwòsàn àti Ìṣàkóso Ìrìn-àjò ní Áfíríkà. Springer International Publishing. ISBN 978-3-030-70170-3.

*Adeola, Ogechi; Robert E., Hinson; A. M., Sakkthivel, eds. (2022). Awọn ibàranisọrọ itaja àti Ìdàgbàsókè ilé ìṣe ní Àwọn ọrọ-ajé tí n yọyọ Iwọn dídùn I: Ìlọsíwájú àti Àwọn Ìwòye Ọjọ́ iwájú . Springer International Publishing. ISBN 978-3-030-88677-6.
## Àwọn ìtọkasí
Charlyne Brumskine

**Charlyne M. Brumskine** jẹ́ olóṣèlú tí orílẹ̀-èdè Liberia, bẹ́ẹ̀ sì ni ó jẹ́ onínúure. Òun ni adarí ẹgbẹ́ olóṣèlú ti Liberty Party.
## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Brumskine jẹ́ ọmọ Bassa ní orílẹ̀-èdè Liberia, tí ó wá láti Buchanan, Grand Bassa County àti Yekepa, ní Nimba County. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní Howard University School of Law ní Washington D.C. àti ní Barnard College ní New York. Bákan náà, ó gba oyè ẹ̀kọ́ láti Louis Arthur Grimes School of Law.

## Iṣẹ́ tó yàn láàyò
Brumskine jẹ́ káńsẹ́lọ̀ ní ìlú Buchanan, ní Liberia. Òun ni igbá-kejì ti ẹgbẹ́ Collaborating Political Parties.

Lásìkò ìdìbò ọdún 2023 ti Liberia, òun ni olùdíje dupò Ààrẹ pẹ̀lú olùdíje ti ọmọ-ẹgbẹ́ Alternative National Congress, ìyẹn Alexander B. Cummings Jr.
## Ìgbésí ayé ara ẹni
Brumskine ni ọmọbìnrin Charles Brumskine, tó jẹ́ olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú Liberty Party àti ẹgbẹ́ President Pro Tempore of the Senate of Liberia.
## Àwọn ìtọ́kasí
Korto Reeves Williams

**Korto Reeves Williams** jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́-obìnrin ti orílẹ̀-èdè Liberia. Òun ni olùdarí àti alákòóso ẹ̀tọ́ obìnrin fún ActionAid Liberia, bẹ́ẹ̀ sì ni ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ Urgent Action Fund (Africa), Liberia Feminist Forum àti African Feminist Forum. Ó ṣàwárí èrèdí-ìwásáyé rẹ̀ látàrí iṣẹ́ ìjà-fẹ́tọ̀ọ́-obìnrin. 

William's sọ ọ́ di mímọ̀ pé: "Kí wọ́n tó lè ẹgbẹ́ àwọn obìnrin tó dá dúró, wọ́n máa nílò ọ̀pọ̀ obìnrin tó máa farahàn gẹ́gẹ́ bíi ajà-fẹ́tọ̀ọ́-obìnrin ní gbangba. A nílò láti ṣe ìrànwọ́ fún àkọsílẹ̀ lítíréṣọ̀ tó dá lórí ìjà-fẹ́tọ̀ọ́-obìnrin. A sì ní láti ṣètò ìdásílẹ̀ ẹgbẹ́ ajà-fẹ́tọ̀ọ́-obìnrin kárí ayé láti máa ṣe ìkéde àti kí wọ́n ba lè dá sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin. Nígbàkigbà tí mo bá ṣalábàápàdé obìnrin tó ṣe tán láti dojú kọ àwọn ìlànà tó tàpa sí ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin, orí mi máa ń wú.!" 
## Ètò ẹ̀kọ́
Williams gboyè master's nínú ẹ̀kọ́ Sustainable Development láti School of International Training (tó ti wá di SIT Graduate Institute) ní Vermont, United States.
## Iṣẹ́ tó yàn láàyò
Williams ni alákòóso ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin fún ActionAid, ní Liberia, àti olùdarí ẹgbẹ́ ní ìlú náà.

Nígbà tó ṣe ìbẹ̀wò sí ìlú Liberia ní oṣù kejì ọdún 2011, òṣèrébìnrin, ìyẹn Emma Thompson ṣàkíyèsí èrò UN bí ó ṣe ń ti pápá ọkọ òfuurufú bọ̀, ó sì bá Williams sọ̀rọ̀ nípa ẹ̀, ìyẹn sì sọ fún pé òun fi iṣẹ́ rẹ̀ sílẹ̀ ní UN, nítorí wọn ò fàyè gba àwọn ajàfẹ́tọ̀ọ́-ọmọnìyàn tó jẹ́ ọ̀dọ́.

Lára àwọn ìwé àtẹ̀jáde rẹ̀ ni *Beyond Mass Action: A Study Of Collective Organizing Among Liberian Women Using Feminist Movement Perspectives*. Williams has frequently contributed to ActionAid International's magazine, Common Cause, as well as a book, *Voice, Power and Soul: A Portrait of African Feminists*.

Ní oṣù kẹsàn-án ọdún 2017 op-ed in The Bush Chicken (tí ó tún farahàn gẹ́gẹ́ bí Africa ní LSE blog post lórí ẹ̀ka ayélujára ti London School of Economics), Williams (àti òǹkọ̀wé kejì, ìyẹn Robtel Neajai Pailey) sọ̀rọ̀ nípa Ààrẹ ìlú Liberia, ìyẹn Ellen Johnson Sirleaf, tí ó jẹ́ Ààrẹ-bìnrin àkọ́kọ́ ti ilẹ̀ Africa. Wọ́n sọ ọ́ di mímọ̀ pé láàárín ọdún méjìlá tó lò, "kò kópa kankan láti fi àwọn obìnrin sí ipò tó máa fún wọn ní àǹfààní láti díje dupò ìjọba".
## Àwọn ìtọ́kasí
Djaili Amadou Amal

**Djaili Amadou Amal** jẹ́ òǹkọ̀wé àti ajà-fẹ́tọ̀ọ́-obìnrin ti orílẹ̀-èdè Cameroon.

## Ayé rẹ̀
Djaili Amadou Amal jẹ́ ọmọ ẹ̀yà Fula, tó jẹ́ ìbílẹ̀ sí Diamare ní Far North Region (Cameroon). Ó dàgbà sí olú-ìlú náà, ìyẹn Maroua. Ó kọ̀wé nípa àṣà Fulbe àti àwọn ìṣòro tí ó ń kojú wọn, èyí tó jẹ́ ti ìgbàlódé àti àwọn èyí tó ti wà nílẹ̀ tẹ́lẹ̀. Iṣẹ́ rẹ̀ tako ìṣòro tí ó ń dójú kọ àwọn obìnrin Fulani, àti àwọn ìṣòro tó ń dójú kọ wọ́n ní agbègbè rẹ̀, ìyẹn Sahel, pàápàá jù lọ ẹlẹ́yàmẹyà tó ń dé bá àwọn obìnrin náà. Lára àwọn ìwé rẹ̀ ni *Walaande*, tí ó jẹ́ ọ̀rọ̀ Fulfulde fún ìsopọ̀, tó sì dá lórí ọ̀rọ̀ níní ìyàwó púpọ̀ láàárín àwọn ará Fulani, nítorí ìṣe yìí wọ́pọ̀ láàárín wọn.  *Walaande* sọ̀rọ̀ nípa ìtàn ìyàwó mẹ́rin tí wọ́n ti gbà láti  "jọ pín ọkọ kan".

Méjì nínú àwọn ìwé rẹ̀ mìíràn ni *Mistiriijo* àti *La Mangeuse d'âmes*. Ó máa ń kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìwé rẹ̀ pẹ̀lú èdè French.
## Ìdánimọ̀
Ní ọjọ́ kejì oṣù kejìlá ọdún 2020, ìwé Djaïli Amadou ìyẹn *Les Impatientes* gbé ipò kẹtàlélọ́gbọ̀n  (33rd) ní French Literary award, Prix Goncourt des Lycéens, gẹ́gẹ́ bíi òǹkọ̀wé-bìnrin ti ilẹ̀ Africa àkọ́kọ́ tó máa dé ìdíje àṣekágbá ti àwọn ìwé lítíréṣọ̀. Wọ́n tún yan ìwé náà gẹ́gẹ́ bíi Choix Goncourt de l'Orient ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kejìlá ọdún 2020, the Choix Goncourt UK ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹta ọdún 2021, àti Choix Goncourt Tunisia ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹrin ọdún 2021. Ògbufọ̀ German fún àkọ́lé náà ni wọ́n yàn ní oṣù kẹta ọdún 2023 fún àmì-ẹ̀yẹ tí wọ́n máa gbà ní oṣù kẹwàá, láti ọwọ́  Deutscher Jugendliteraturpreis.

Ní Cameroon lóhùn ún, àjọ UNICEF yan òǹkọ̀wé yìí gẹ́gẹ́ bíi Goodwill Ambassador ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹta ọdún 2021  láti ṣàtìlẹyìn ẹgbẹ́ náà nínú ètò ṣíṣe alágbàwí fún ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé.
## Àtòjọ àwọn ìwé rẹ̀
**Walaande*, *l'art de partager un mari*, éditions Ifrikiya, Yaoundé, 2010, 134 p., 
**Mistiriijo, la mangeuse d'âmes*, éditions Ifrikiya, Yaoundé, 2013,   
**Munyal, les larmes de la patience*, éditions Proximité, Yaoundé, 2017 
**Les Impatientes*, éditions Emmanuelle Collas, Paris, 2020, 252p.,  – prix Goncourt des lycéens 2020.
**Cœur du Sahel*, Paris, Emmanuelle Collas, 2022, 364 p
## Àwọn ìtọ́kasí
Ijogbon

***Ijogbon*** jẹ́ fíìmù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí Kunle Afolayan gbé jáde, tí Netflix gbe síta fún wíwò.  Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn fíìmù mẹ́ta tí Kunle Afolayan tọwọ́ bọ̀wé pẹ̀lú Netflix láti gbé jáde. Tunde Babalola ló kọ fíìmù yìí, tí Netflix sì gbé jáde ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹwàá ọdún 2023. Lára àwọn akópa inú fíìmù náà ni Gabriel Afolayan, Adunni Ade, Dorathy Bachor, Sam Dede, Femi Branch, Yemi Sodimu, Bimbo Manuel, Yemi Solade àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni wọ́n ti ya fíìmù yìí, ní KAP Film Village and Resort.

## Ìtàn ní ṣókí
Ijogbon, dá lórí ìtàn àwọn ọ̀dọ́mọdé mẹ́rin tó wà ní ìlú kékeré kan, ní apá Ìwọ-oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà. Àwọn ọ̀dọ́mọdé mẹ́rin yìí ṣàwárí àpò kan tó kún fún àwọn ohun àlùmọ́ọ́nì, tí wọ́n sì pinnu láti fi pamọ́, ìpinnu yìí mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ búburú wá, tí ó sì fi wọ́n sínú ewu ńlá.
## Àwọn akópa
Àṣàyàn àwọn akópa fíìmù náà ni:

* *[[Bimbo Manuel]]*
* *[[Gabriel Afolayan]]*
* *[[Sam Dede]]*
* *Tana Adelana*
* *Yemi Solade*
* *Yemi Sodimu*
* *[[Femi Branch]]*
* *[[Adunni Ade]]*
* *Funky Mallam*
* *Dorathy Bachor*
* *Ruby Akubueze*
* *Ojuolape Kayode*
* *Oluwaseyi Ebiesuwa*
## Àwọn ìtọ́kasí
Samantha Vice

**Samantha Wynne Vice** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹta ọdún 1973) jẹ́ South African oníwòye ọmọ ìlú South Africa. Ó sì tún jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ní University of the Witwatersrand (Wits). Ẹ̀ka iṣẹ́ rẹ̀ ni ethics àti ìwòye agbègbè, ní báyìí ó ti gbajúmọ̀ fún àwọn iṣẹ́ rẹ̀ lórí àwọn ìwòye tó ti wà nílẹ̀ tẹ́lẹ̀ àti ìwòye ajẹmọ́wà àti ẹ̀dá ènìyàn. 
## Ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀ àti àwọn ipò tí ó dìmú
Orílẹ̀-èdè South Africa ni wọ́n bí Vice sí, ó sì gboyè bachelor's àti master's ní Rhodes University. Ní ọdún 2003, ó gboyè PhD nínú ẹ̀kọ́ ìwòye ní University of Reading, èyí tí ó lọ látàrí ètò ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ tí ó gbà lọ́wọ́ Commonwealth. Lẹ́yìn náà, ó dára pọ̀ mọ́ philosophy faculty ní ilé-ẹ̀kọ́ Rhodes, tó sì pàpà di olórí ẹ̀ka náà. Ní ọdún 2011, ó gba àmì-ẹ̀yẹ ti Rhodes Vice-Chancellor's Distinguished Research Award, èyí tí wọ́n pèsè sílẹ̀ fún àwọn olórí ẹ̀ka ẹ̀kọ́ tí ó jẹ́ ọmọ ogójì ọdún àti sílẹ̀, tí wọ́n sì ń ṣe iṣẹ́-ìwádìí.

Ní oṣù kìíní ọdún 2015, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bíi ọ̀jọ̀gbọ́n ní Wits, níbi tí ó ti ṣiṣẹ́ ní ẹ̀ka ìwòye àti ní Wits Centre for Ethics. Wọ́n gbà á sí Academy of Science of South Africa ní oṣù kẹwàá ọdún 2021.

## Àwọn iṣẹ́ rẹ̀
Iṣẹ́ Vice tí ó dára jù lọ nípa ẹ̀yà ni 'white privilege' àti 'white guilt'. Àyọkà rẹ̀ ti ọdún 2010 tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "'How Do I Live in This Strange Place?'", tí ó tẹ̀ jáde ní *[[Journal of Social Philosophy]]* lásìkò tí ó wà ní Rhodes, ni ó ti sọ̀rọ̀ nípa ìtìjú àti ìdálẹ́bi tí ó jẹ́ ìrírí àwọn ará Òyìnbó ní ilẹ̀ South Africa.  Lẹ́yìn tí Eusebius McKaiser ṣe àtẹ̀jáde àfikún rẹ̀ sí àyọkà náà, àríyànjiyàn rẹ̀ di debate ìta gbangba; èyí tí *Mail & Guardian* tẹ̀ jáde tí wọ́n sì ṣe àfikún tiwọn  èyí tí ó sì mú kí Wits Centre for Ethics ṣètò àpéjọ kan lórí àyọkà náà, tí àwọn ènìyàn bíi Vice, McKaiser, Pierre de Vos, àti oníwòye Ward Jones àti David Benatar jẹ́ sọ̀rọ̀-sọ̀rọ̀ níbẹ̀.

## Àwọn ìtọ́kasí
Tunde Babalola

**Tunde Babalola** jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó sì jẹ́ akọ̀tàn fún fíìmù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti lórí ẹ̀rọ-amóhùnmáwòrán ti ilẹ̀ Britain. Ó gbajúmọ̀ fún àwọn fíìmù bíi *[[Last Flight to Abuja]]*, *[[Critical Assignment]]*, *[[October 1]]* àti *[[Citation]]* tí ó ti kọ, àti àwọn fíìmù ẹ̀rọ-amóhùnmáwòrán bíi Tinsel *The Bill* àti *In Exile*. Ó kópa nínú fíìmù ọdún 2001 kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *Deep Freeze*, àmọ́ ó sọ ọ́ di mímọ̀ pé ìyẹn kọ́ ni iṣẹ́ tí òun yàn láàyò.
## Ayé rẹ̀
Wọ́n bi sí ìlú England, ibẹ̀ ló sì dàgbà sí. Lẹ́yìn náà, ó kó lọ sí Nàìjíríà pẹ̀lú àwọn òbí àti àbúrò rẹ̀. Bàbá rẹ̀ jẹ́ oníṣirò owó, nígbà tí ìyá rẹ̀ ń ṣiṣẹ́ ní Central Bank. Lábẹ́ ìtọ́jú Ẹ̀gbọ́n bàbá rẹ̀, ìyẹn Lieutenant-Colonel ní ẹgbẹ́ ológun ilẹ̀ Nàìjíríà, Babalola forúkọ sílẹ̀ láti dara pọ̀ mọ́ Nigerian Defence Academy (NDA). Àmọ́ ìyá rẹ̀ ò gbà á láyè. Nítorí náà, ó wọlé sí Obafemi Awolowo University láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa iṣẹ́ tíátà.
## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
Fountain University

**Fountain University** (FUO) jẹ́ fásitì aládàání ní Osogbo, ní ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣụn, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí á ṣe ìdásílè rẹ̀ láti pèsè ẹ̀kọ́ ní ìbámu pẹ̀lú ìlànà ẹ̀sìn Islam. Univesity of Nasrul-lahi-li Fatih ni orúkọ iléẹ̀kọ́ gíga yìí ń jẹ́ tẹ́lè, láti ọwọ́ ìjọ Nasrul-lahi-li Fatih (NASFAT) ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Karùn-ún, ọdún 2007. Ilé-èkọ́ gíga náà ní àwọn ẹ̀ká ẹ̀kọ́ márùn-ún sínú, tí ń ṣe: College of Basic Medical and Health Sciences, College of Natural and Applied Sciences, College of Management and Social Sciences, College of Law, àti College of Arts.

## Àwọn ìtọ́kasí
The Bridge (2017 film)

***The Bridge*** jẹ́ fíìmù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó jáde ní ọdún 2017, èyí tí Kunle Afolayan darí, tí ó sì ṣàtẹ̀jádé.

## Àhunpọ̀ ìtàn
Ọmọọba kan láti ìdílé ọlọ́ba pinnu láti fẹ́ ọmọbìnrin kan tó wá láti ìdílé ọlọ́lá, àmọ́ àwọn òbí ọmọbìnrin náà ò fọwọ́ si nítorí wọn ò kì í ṣe ẹ̀yà kan náà. Èyí sì mú kí àwọn méjèèjì lọ́ fẹ́ ara wọn lẹ́yìn àwọn òbí wọn. Èyí sì mú kí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan máa dàrú fún wọn.

## Àwọn akópa

* Chidinma bí i Stella Maxwell
* Demola Adedoyin bí i Obadore Adeyemi
* Kunle Afolayan bí i Jire
* Zack Orji bí i Dominic Maxwell
* Tina Mba bí i Mrs. Maxwell
* Prof. Ayo Akinwale bí i Obe Adeyemi
* Binta Ayo Mogaji bí i Olori Omolade
* Ken Erics bí i Augustine
* Peter Johnson bí i Pascal
* Akinruli Akinola bí i Arinze

## Àwọn ìtọ́kasí
Zack Orji

**Zachee Ama Orji** (tí wọ́n bí ní ọdún 1960) jẹ́ òṣèrékùnrin, olùdarí, aṣagbátẹrù fíìmù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó gbajúmọ̀ fún ìkópa rẹ̀ nínú fíìmù Glamour Girls, àti Blood Money. Yàtọ̀ sí eré-ṣíṣe, Orji jẹ́ oníwàásù.

## Ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀
**Zachee Ama Orji** ni a bí sí Libreville, Gabon. Ó dàgbà sí ìlú Cameroon, ní Benin àti Togo, níbi tí ó ti kọ́ bí wọ́n ṣe ń sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Faransé dáadáa. Orji kẹ́kọ̀ọ́ jáde ní University of Nigeria, Nsukka, ni Ipinle Enugu . Fíìmù àkọ́kọ́ rẹ̀ jáde ní ọdún 1991, tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ *Unforgiven Sin*. Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò Nollywood Post pẹ̀lú Zack Orji, ó sọ bí òun ṣe gba iṣẹ́ kan láti jẹ́ olú-ẹ̀dá-ìtàn láìṣe àyẹ̀wò. Láti ìgbà náà sì ni Orji ti ń kópa nínú oríṣiríṣi fíìmù àgbéléwò. Yàtọ̀ sí iṣẹ́ fíìmù ṣíṣe, ó tún jẹ́ akọrin àti oníwàásù ọ̀rọ̀ Ọlọ́runláti ìgbà tó ti ṣalábàápàdé Krístì.

Orúkọ ìyàwó Zack Orji ni Ngozi Orji, tí wọ́n sì jọ bí ọmọ mẹ́ta. Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni wọ́n ń gbé.

Ní ọdún 2000, Zack Orji ṣe iṣẹ́ olùdarí àkọ́kọ́ pẹ̀lú fíìmù *WEB,* tí òun àti òṣèrébìnrin ilẹ̀ Ghana, ìyẹn Kalsoume Sinare náà kópa nínú rẹ̀. Fíìmù náà àmì-ẹ̀yẹ ní ayẹyẹ Ghana awards, ní ọdún 2001.

Ní ọdún 2022, Zack sọ ọ́ di mímọ̀ pé òun ń ṣe àtìlẹyìn Tinubu fún ààrẹ nínú ìdìbò ọdún 2023.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

* *[[Living in Bondage]]* (1992)
* *Iva* (1993)
* *[[Living in Bondage|Living in Bondage 2]]* (1993)
* *Glamour Girls* (1994)
* *Nneka the Pretty Serpent* (1994)
* *Rattle Snake* (1995)
* *True Confession* (1995)
* *Brotherhood of the Darkness* (1995)
* *Blood on My Hands* (1996)
* *Deadly Passion* (1996)
* *Glamour Girls 2* (1996)
* *Silent Night* (1996)
* *Love in Vendetta* (1996)
* *Abandon* (1997)
* *Blood Money* (1997)
* *Blood Vapour* (1997)
* *Desperate & Dangerous* (1997)
* *Dead End* (1997?)
* *Deadly Affair II* (1997)
* *Garbage* (1997)
* *Golden Fleece* (1997)
* *Diamond Ring 2* (1998)
* *Evil Men* (1998)
* *Karishika* (1998)
* *Sakobi 2: The Final Battle* (1998)
* *Witches* (1998)
* *Day of Reckoning* (1999)
* *Endtime* (1999)
* *The Bastard* (1999)
* *Asimo* (1999)
* *The Visitor* (1999)
* *Lost Hope* (2000)
* *Fire Dancer* (2001)
* *Hatred* (2001)
* *Late Arrival* (2001)
* *Mothering Sunday* (2001)
* *Mothers Cry* (2001)
* *Days of Glory* (2002?)
* *Bonds of Tradition* (2004) (also director)
* *Games Women Play* (2005)
* *Women's Cot* (2005)
* *Chameleon* (2006)
* *Light Out* (2006)
* *The Blues Kingdom* (2007) (director only)
* *Land of Shadow* (2010) (also director)
* *Head Gone* (2015?)
* *Brothers of Faith* (2016?)
* *Three Wise Men* (2017)
* *Code Wilo* (2019)
* *Our Jesus Story* (2020)
* *Sweet Face* (2020)
* *Big Town* (2021)
* *[[Love Castle]]* (2021)
* *Blood Sisters* (2022)
* *Half Of a Yellow Sun* (2013)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1960
Kent Edunjobi

**Hassan Kehinde Daniel** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Kent Edunjobi** jẹ́ akọrin àti olùpilẹ̀ṣẹ̀ orin ní Nàìjíríà.

## Ìgbésí ayé àti iṣẹ́ rẹ̀
Kehinde kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìmọ̀-ẹ̀rọ kọ̀m̀pútà àti ìṣirò ní University of Nigeria, Nsukka. Kehinde bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ orin rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i ọmọ-ẹgbẹ́ akọrin Apex Choir tí Celestial Church of Christ níbi tí ó ti jẹ́ olùdarí ẹgbẹ́ náà báyìí. Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Kunle Afolayan Productions ní ọdún 2016, láti ìgbà náà sì ni ó ti ń kọ orin fún ìṣejáde ilé-iṣẹ́ náà.

Ní ọdún 2023, ó bọ́ sí gbàgede lẹ́yìn tí ó kọ orin nínú fíìmù Aníkúlápó . Ní ọdún kan náà ni ó ṣàgbéjáde *Ebenezer* tí ó kọ pẹ̀lú Apex Choir. Àwọn ènìyan 1 million ló wo fọ́nrán yìí ní YouTube, ní oṣù àkọ́kọ́ tí ó jáde.

## Àwọn orin rẹ̀

## Àwọn ẹ̀bùn

* Orin inú fíìmù tó dára jù lọ ní ayẹyẹ Africa Movie Academy fún Citation.
* Orin inú fíìmù tó dára jù lọ, ní ayẹyẹ Africa Magic Viewers' Choice Awards, ti ọdún 2023, fún Aníkúlápó.

## Àwọn ìtọ́kasí
Segilola Ogidan

**Segilola Ogidan** jẹ́ òṣèrébìnrin ilẹ̀ Nàìjíríà, ó si tún jẹ́ òǹkọ̀wé, olùdarí, àti olúṣe fíìmù.

Ó gboyè ẹ̀kọ́ ní Royal Holloway University of London, ó sì tún gboyè Masters láti University of Bristol níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa iṣẹ́ sinemá. Ó gbajúmọ̀ fún ṣíṣe ẹ̀dá-ìtàn "Ajike" nínú fíìmù Netflix kan, tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *A Naija Christmas.*

Ogidan bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré-ṣíṣe lẹ́yìn ìgbà tó parí ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀, tó sì kópa nínú fíìmù Peter Pan, ní tíátà The Kings Head, èyí tí Stephanie Sinclaire darí. Segilola farahàn nínú fíìmù RED Tv kan, tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *The Men's Club,* níbi tí ó ti ṣe ẹ̀dá-ìtàn “Tonye”. Ogidan sì ti kópa nínú àwọn fíìmù bí i *Glamour Girls*', *Fault Lines*, *Payday*, àti *Mona.*

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

* *Glamour Girls*
* *Fault lines* 
* *A Naija Christmas*
* *The Olive*
* *The Men's Club*
* *Payday*
* *Mona*
* *Hot Pepper*
* *Unspoken*
* *Tainted Canvas*

## Ìdálọ́lá àti ìgbàmì-ẹ̀yẹ
Wọ́n yan Segilola fún àmì-ẹ̀yẹ NET ní ọdún 2022, fún òṣèrébìnrin tó dára jù lọ, látàrí ìkópa rẹ̀ nínú fíìmù A Naija Christmas.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Stan Nze

**Stanley Ebuka Nzediegwu** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ karùndínlógún oṣù Karùn-ún ọdún 1989) tí ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ̀ sí **Stan Nze** jé òṣèrékùnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó gbajúmọ̀ fún ìkópa rẹ̀ nínú fíìmù *Rattlesnake.* Stan gba àmì-ẹ̀yẹ AMVCA fún fíìmù yìí ní ọdún 2022, gẹ́gẹ́ bí òṣèrékùnrin tó dára jù lọ.**

## Ìgbésí ayé rẹ̀
Stan Nze gba oyè ẹ̀kọ́ nínú ìmọ̀ Computer Science ní Yunifásítì Nnamdi Azikiwe ní Awka. Ó tún kẹ́kọ̀ọ́ nípa eré-ṣíṣe ní Stella Damasus Arts Foundation.

Ìṣàfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ wáyé ní ọdún 2009, nínú fíìmù *Private Sector,* lẹ́yìn náà ni ó kópa nínú fíìmù *Murder At Prime Suites* tó jáde ní ọdún 2013, tí ó ti ṣe ẹ̀dá-ìtàn apànìyàn alárùn ọpọlọ.

Ó gbé arábìnrin Blessing Jessica Obasi níyàwó ní ọjọ́ kọkànlá oṣụ̀ kẹsàn-án ọdún 2021, ní ìlú Èkó.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

### Àwọn fíìmù àgbéléwò

### Àwọn ètò orí ẹ̀rọ-amóhùnmáwòrán

## Àmì-ẹ̀yẹ àti yíyàn fún àmì-ẹ̀yẹ

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1989
Roti (fiimu 2017)

[Roti jẹ fiimu Naijiria ti ọdun 2017 ti [Kunle Afolayan kọ ati se oludari re. 

## Àkọlé àwòrán
Ọkọ àti aya kan tó ń jẹ́ Diane àti Kabir pàdánù ọmọkùnrin wọn tó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́wàá tó ń jé́ Roti nítorí àrùn ọkàn. Iku roti je ohun ibanuje fun Diane ti o jẹ iya re.

## Àwọn tó ń ṣe kopa

* Kate Henshaw
* Kunle Afolayan
* Toyin Oshinaike
* Fathia Balogun
* Darimisiri Afolayan

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ
Mandela National Stadium

**Papa isere ti Orilẹ-ede Mandela** jẹ papa iṣere oni-pupọ ni Uganda . O jẹ orukọ lẹhin Alakoso South Africa tẹlẹ ati aami apanilaya, Nelson Mandela .  Awọn eniyan ti o wa si papa iṣere naa jẹ 50,000 ni a ṣeto ni ọdun 2004, ninu idije bọọlu kan laarin awọn ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Uganda ati South Africa .
Delphine Zanga Tsogo

**Delphine Zanga Tsogo** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kejìlá ọdún 1935, tí ó sì kú ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù keje ọdún 2020) jẹ́ òǹkọ̀wé, ajàfẹ́tọ̀ọ́-obìnrin àti olóṣèlú ilẹ̀ Cameroon. Ó ṣiṣẹ́ ní ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin Cameroon láti ọdún 1965 sí ọdún 1972. Orúkọ ìdílé ọkọ rẹ̀ ni **Tsanga.**

## Ìgbésíayé rẹ̀
Ìlú Lomié ni wọ́n bi sí, ó sì kàwé ní Douala, kí ó ṣẹ̀ tó lọ kẹ́kọ̀ọ́ nípa iṣẹ́ nọ́ọ̀sì ní ìlú Toulouse, ní France. Ó padà lọ sí Cameroon ní ọdún 1960, láti lọ ṣiṣẹ́ nọ́ọ̀sì ní àwọn ilẹ́-ìwòsàn lóríṣiríṣi. Ní ọdún 1964, wọ́n yàn án sípò ààrẹ ìgbìmọ̀ àwọn obìnrin ilẹ̀ Cameroon. Láti ọdún 1970 wọ ọdún 1975, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí i ìgbákejì mínísítà fún ètò ìlèra àti ọ̀rọ̀ àwọn ará-ìlú. Láti ọdún 1975 wọ 1984, ó jẹ́ mínísítà Social Affairs fún ìlú Cameroon.

Ó sìn gẹ́gẹ́ bí i ààrẹ alámòójútó ìgbìmọ̀ United Nations International Research and Training Institute for the Advancement of Women, bákan náà ni wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí i ààrẹ Comité Régional Africain de Coordination pour l’Intégration des Femmes au Développement àti igbákejì ààrẹ International Council of Women. Wọ́n fi orúkọ rẹ̀ sọ National Order of Merit ti ìlú Faranse.

Ní ọdún 1983, ó kọ ìtàn-àròsọ àkọ́kọ́ rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *Vies de Femmes* (Ìgbésí ayé àwọn obìnrin). Lẹ́yìn náà ni ó kọ *L'Oiseau en cage* (Ẹyẹ inú àgọ̀) ní ọdún tó tẹ̀le.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2020
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1935
Thérèse Sita-Bella

**Thérèse Sita-Bella** (tí wọ́n bí ọdún 1933, tó sì kú ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kejì ọdún 2006), tí orúkọ àbísọ rẹ̀ ń jẹ́ Thérèse Bella Mbida, jẹ́ olùdarí fíìmù ilẹ̀ Cameroon, tó padà di aṣagbátẹrù fíìmù ilẹ̀ Áfíríkà.

## Ìgbésí ayé àti ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí i sí ẹ̀yà Beti ní ìhà Gúúsù ilẹ̀ Cameroon, ó sì gba ẹ̀kọ́ rẹ̀ lọ́wọ́ àwọn ajíhìnrere ìjọ Catholic. Ní ọdún 1950 síwájú, lẹ́yìn tí ó gboyè ẹ̀kọ́ baccalaureate láti ilé-ìwé kan ní olú-ìlú Cameroon, ìyẹn Yaoundé, ó lọ sí Paris láti lè tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀. Ìlú Faranse ni ìfẹ́ rẹ̀ sí ìròyìn kíkọ àti fíìmù ṣíṣe ti bẹ̀rẹ̀.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Ní ọdún 1955, Sita-Bella bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i akọ̀ròyìn. Lẹ́yìn náà, ní 1963, Sita-Bella di obìnrin àkọ́kọ́ tí ó ṣe fíìmù ní Cameroon àti ní gbogbo ilẹ̀ Áfíríkà.  Láti ọdún 1964 wọ 1965, Sita-Bella ṣiṣẹ́ ní Faranse, ní ilé ìwé-ìròyìn La Vie Africane, tí òun náà jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùdásílẹ̀. Lẹ́yìn tó padà sí orílẹ̀-èdè Cameroon ní ọdún 1967, ó dara pọ̀ mọ́ ẹ̀ka tó ń bójú tó ìròyìn, ó sì di igbákejì ọ̀gá ìròyìn. 

## ''Tam Tam à Paris''
Ní ọdún 1963, Sita-Bella ṣe olùdarí fíìmù *Tam-Tam à Paris*, tó tẹ̀lé ẹgbẹ́ kan láti Cameroon National Ensemble lásìkò ìrìn-àjò ti Paris.  Ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn máa sọ pé Tam Tam à Paris jẹ́ fíìmù àkọ́kọ́ tí obìnrin ilẹ̀ Áfíríkà ṣe. Ní ọdún 1969, *Tam Tam à Paris* ṣàfihàn nínú ọ̀sẹ̀ àkọ́kọ́ ti African Cinema, tó wá padà di FESPACO.

Sita-Bella wà lára àwọn obìnrin tó ṣịṣẹ́ ní àwọn ilé-iṣẹ́ fíìmù tí ọkùnrin pọ̀. Ó sọ̀rọ̀ nípa àwọn ilé-iṣẹ́ fíìmù ti ọdún 1970, tó sì sọ pé:

## Ikú rẹ̀
Ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n ọdún 2006, Sita-Bella kú sí ilé-ìwòsàn kan ní Yaoundé látàri àìsàn jẹjẹrẹ. Wọ́n sin ín sí ibi ìsìnkú Mvolye ní Yaoundé.

## Ìdálọ́lá
Wọ́n fi orúkọ rẹ̀ sọ gbọ̀ngàn fíìmù Sita Bella ní Cameroon Cultural Centre.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2006
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1933
Tayo Edun

**Adetayo Oluwatosin Olusegun Adio Aduramigba Iretioluwa Edun** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù karùn-ún, ọdún 1998) jẹ́ ògbóǹtarìgì agbábọ́ọ̀lù Gẹ̀ẹ́sì tó máa ń gbá bọ́ọ̀lù náà ni ipò midfielder fún Charlton Athletic.

## Ìgbèsí ayé ìbẹ̀rẹ̀
Ìyá kan tó wá láti Saint Vincent àti The Grenadines àti bàbá kan tó wá láti orílẹ-èdè Nàìjíríà, tó ń lọ sí Enfield grammar school, ló bí Ẹdun ní Islington tó wà ní orílẹ-èdè London.

## Club Career

### Fulham
Ní Ọjọ́ kẹ́sàn án oṣù kẹ́jọ, ọdún 2016, On 9 August 2016, Edun made his professional debut in a League Cup match against Leyton Orient.[3] 

#### Ilu Ipswich (loan)
́́Ní ọjọ́ kẹẹ̀ta oṣù kẹẹ̀jọ  ọdún 2018, Edun fọwọ́ sí ìwé láti dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ egbẹ́ Bọ́ọ̀lù Ipswich Town nígbà tí ó parí àdéhùn rẹ pẹ̀lú Fulham. .  Ó gbá àmì ayò 2-2 Pẹ̀lú ikọ̀ Blackburn Rovers ní ọjọ́ 4 oṣù 8 ọdún 2018. Àwọn ikọ̀ Fulman tún pè é padà ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ́n oṣù Kejìlá ọdún 2018 látàrí ojú tí ó ń dùn ún, ó parí ìfọ́wọ́síwèé rẹ lẹ́yìn ìgbà tí ó fara hàn ní ẹ̀mẹẹ̀fà.. 

### Ilu Lincoln
Lẹ́yìn ìgbà tí ó kúrò ní Fulham, Edun fọwọ́ sí wèé ọdún méjì àti àbọ̀ pẹ̀lú líìgì one club Lincoln city ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kìíní ọdún 2020.O peregedé nínú ayò náà èyí tí ó gbá láti díje pẹ̀lú ẹgbẹ́ liverpool ní ìdíje kẹẹ̀ta tí  ife EFL ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹsàn-án ọdún 2020.  

### Blackburn Rovers
Ní ọjọ́ kanlélọ́gbọ̀n oṣù kẹ́jọ ọdún 2021, Edun yóò darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ EFL Championship side Blackburn Rovers.[9]  

### Charlton elere
Ní ọjọ́ karùnlélógún oṣù kẹfà ọdún 2023, Edun darapọ̀ mọ́ League One side Charlton Athletic fún ọdún méjì. 

## International career
Wọ́n bí Edun ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ó sì jẹ́ ti St Vincent àti ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Ó ti ṣaṣojú England ní under 17, under 18, under 19 ati lábé ipele 20.  

A yan Edun láti ṣe aṣojú England labẹ-17 ni 2015 UEFA European Under-17 Championship  àti 2015 FIFA U-17 World Cup . 

Edun wà nínú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù England labẹ-19 fún ìdíje 2017 UEFA European Under-19 Championship .  wọ́n yọọ́ Kúrò ní ìparí lẹ́yìn tí ó gbà káádì pupa méjì, síbẹ̀síbẹ̀ England wáyè láti ṣẹ́gun Portugal .  Lẹ́yìn náà ni wọ́n fi Edun sínú ẹgbẹ́ ìdíje náà. 

## Àwọn ìṣirò iṣẹ́

## Àwọn ọlá
**England U19**

* UEFA European Under-19 Championship : 2017 

**Individual** 

* UEFA European Under-19 Championship Team of the Figagbaga: 2017 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1998
Anna Böeseken

**Anna Böeseken** (tí orúkọ àbísọ rẹ̀ ń jẹ́ *Anna Jacoba Böeseken,* tí wọ́n bí sí ìlú Pretoria ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹwàá ọdún 1905; tí ó sì kú ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1997 sí Cape Town) fìgbà kan jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè South Africa, tó máa ń sọ̀tàn, tó tún jẹ́ oníròyìn àti òǹkọ̀wé, tí orúkọ iṣẹ́ rẹ̀ jẹ́ AJ. Ó gbajúmọ̀ fún iṣẹ́ rẹ̀ nínú sísọ ìtàn Dutch East India Comany tó wà láàárín ọdún 1602 àti 1798.

## Ìgbésíayé rẹ̀
Àwọn òbí Böeseken jẹ ọmọ ìlú Germany. Ó kẹ́kọ̀ọ́ ní South Africa àti Europw kí ogun àgbáyé kejì tó ṣẹlẹ̀.

Awọ́n ọ̀jọ̀gbọ́n òde-òní ṣàfihàn rẹ̀ gẹ́gé bí i ọ̀kan lára àwọn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ lórí ìtàn àti ìtànkálẹ̀ Dutch East India Company. Àtẹ̀jáde ti ọdún 2013, nínú jọ́nà Historia volume 48, Issue 2, tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ “Historia – Dr. Anna Boëseken (1905-1997) : kenner van die Kaapse VOC-geskiedenis (Gẹẹsi: Amoye ti itan-akọọlẹ Cape VOC) "ṣe àyẹ̀wò àwọn àfikún rẹ̀ nínú ìṣẹ̀dálẹ̀ ìtàn VOC ní South Africa, àti ṣíṣe ògbúfò rẹ̀ fún àwọn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ àti àwọn ènìyàn inú àwùjọ".

Ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹfà ọdún 1964, ó dá ẹgbẹ́ Genealogical Society sílè. Ẹgbẹ́ yìí sì máa ń ṣe àtẹ̀jáde jọ́nà *Familia* ní ẹ̀mẹẹrin lọ́dún.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1905
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1997
Vladislav Lekomtsev

**Vladislav Alekseyevich Lekomtsev** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kejìlá ọdún 1994) jẹ́ eléré-ìdárayá ti ilẹ̀ Russia. Lásìkò Paralympics ti ọdún 2014, ó gba àmì-ẹ̀yẹ fún sísá eré 7.5&nbsp;km, tí ó sì tún gba àmì-ẹ̀yẹ onídẹ fún 20 naa&nbsp;km fún ìkópa rẹ̀ nínú eré-ìdárayá ti ọdún náà. 

## Ìgbésí ayé
Wọ́n bí Vladislav Lekomtsev ní ọjọ́ kẹjọ oṣụ̀ kejìlá ọdún 1994 ní ìlú Romashkino, ní agbègbè Alnashsky, Udmurtia sí Tamara Yakovlevna Lekomtseva àti Aleksey Lekomtsev. Láti ìgbà tí òun àti àwọn àbúrò rẹ̀ mẹ́ta ti wà ní ilé-ìwé alákọọ́bẹ̀rẹ̀ ni ó ti bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣiṣẹ́ ní okò láti rí aṣọ àti àwọn ohun tí wọ́n máa lò ní ilé-ìwé. Ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹjọ ọdún  2007, apá rẹ̀ gé nígbà tí ó ṣe ijàm̀bá ọkọ agégi kan lóko níbi tí ó ti ń ran bàbá rẹ̀ lọ́wọ́. 

Ní ọdún 2009, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní kópa nínú erẹ́ bọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá títí tí ìyá rẹ̀ fi bá a yan eré-ìdárayá skiing fun láti darapọ̀ mọ́. 

Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní Udmurt State University ní Izhevsk, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìmọ̀-ọkàn.

Ó gba àmì-ẹ̀yẹ oníwúrà nínú ìdíje 2021 World Para Snow Sports Championship, tó wáyé ní Lillehammer, Norway.   Ó tún gba àmì-ẹ̀yẹ oníwúrà nínú ìdíje àwọn ọkùnrin.  Nínú ìdíje ẹ̀ẹ̀mejì lọ́dún, ọ́ gba àmì-ẹ̀yẹ oníwúrà bákan náà.  Bákan náà ni ó gba àmì-ẹ̀yẹ oníwúrà nínú ìdíje àwọn ọkùnrin fún ìkópa nínú erẹ́-sísá ti 10km.  

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Orúkọ obìnrin tí ó fẹ́ fún ọ̀pọlọpọ̀ ọdún ni Varvara Reshetnikova. Láti ilé-ìwẹ́ ni wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ ọ̀rẹ́ wọn, kí wọ́n tó bẹ̀rẹ̀ sí ní fẹ́ ara wọ́n ní oṣù kẹta ọdún 2013. Ní ọjọ́ kejìlélógún oṣụ̀ kejì ọdún 2015, wọ́n bí ọmọkùnrin tó jẹ́ àkọ́bí wọn, tí ẃn sì sọ ní Timofey. 

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

* Order "For Merit to the Fatherland", 4th class (ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹta ọdún 2014) – *fún ìlọ́wọ́sí rẹ̀ sí ìdàgbàsókè ọ̀rọ̀ àṣà àti eré-ìdárayá, àti fún ìtayọ rẹ̀ nínú eré-ìdárayá ti ọdún 2014 Paralympic Winter Games ní Sochi*
* Merited Master of Sports of Russia (ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹta ọdún 2014)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1994
Alvin Law

**Alvin Law** (tí a bí ní ọdún 1960, ní ìlú Yorkton, Saskatchewan) jẹ́ asọ̀rọ̀ ìwúrí àti olóòtú ètò orí rédíò.

Wọ́n bí Law láìlápá nítorí oògùn thalidomide tí ìyá rẹ̀ lò nígbà tí ó wà nínú oyún. Àwọn òbí rẹ̀ gbé fún àwọn tó máa ń gba ọmọ ọlọ́mọ tọ́, èyí ló sì mú kí Hilda àti Jack Law gba ọmọ náà tọ́.

Law kọ́ bí wọ́n ti ń ṣiṣẹ́ ọ̀jọ́ ẹni nípa lílo ẹsẹ̀ nìkan, lára àwọn iṣẹ́ tó máa ń fi ẹsẹ̀ ṣe ni oúnjẹ jíjẹ, aṣọ wíwọ̀, àti ìtọ́jú ara ẹni, wíwa ọkọ̀ aṣọ rírán, eré-ìdárayá ṣíṣe, lílu dùrù àti àwọn ohun èlò orin mìíràn. Ilé-ìwé tí àwọn ọmọ yòókú tí nǹkan kan ò ṣe ni ó lọ, bó tilẹ̀ jẹ́ wí pé àwọn ilé-ìwé fún ọmọ tí ò lápá wà ní ìlú náà, àmọ́ àwọn òbí tó gbà á tọ́ fẹ́ láti fi sí ilé-ìwé tí gbogbo ènìyàn ń lọ.

Lẹ́yìn tó kẹ́kọ̀ó jáde ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga, ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ olóòtú lórí rédíò. Ó ṣe èyí títí tí ó fi bẹ̀rẹ̀ ètò ṣíṣe lórí ẹ̀rọ-amóhùnmáwòrán, àmọ́ àwọn tó ń rí sí ètò yìí ò mọ bí àwọn ará-ìlú ṣe máa gba ètò tí ẹni tí ò lápá ṣe.

Law bẹ̀rẹ̀ sí ní sọ̀rọ̀ ìwúrí ní ọdún 1981. Ní ọdún 1988, ó sọ èyí di iṣẹ́ tó yàn láàyò gan-an, ó sì ṣe ìdásílẹ̀ AJL Communications Ltd. Ó gba àmì-ẹ̀yẹ méjì, òun sì ni òǹkọ̀wé *Alvin's Laws of Life: 5 Steps To Successfully Overcome Anything.* Ó sì tún kópa nínú eré-ṣíṣe, ọ̀kan lára àwọn fíìmù tó kópa nínú rẹ̀ ni  *X-Files,* níbi tí ó ti ṣe ẹ̀á-ìtàn oníwàásù.

Ní ọdún 1986, Law díje dupò ìjọba kan lábẹ́ àsíá Party Conservative Party Saskatchewan nígbà ìdìbò ọdún 1986, àmọ́ John Solomon tí wọ́n jọ díje dupò yìí ni ó wọlé.

Law ṣiṣẹ́ lábẹ́ ìgbìmọ̀ ti Canadian Association of Professional Speakers. Fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún Law jẹ́ sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ lórí ètò Telemiracle tó máa ń wá́yé ní ọdọọdún.

Ní ọdún 2018, Law jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí ó wà ní Canadian Disability Hall of Fame.

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn ìwé tó kọ

* Alvin Law. *Alvin's Laws of Life: 5 Steps To Successfully Overcome Anything*. .
* Lynne Swanson. "Alvin Law: Every Reason to Celebrate Life ".  *Abilities*, No. 59, pp.&nbsp;14–15, Summer 2004
* *Alvin, His Best Foot Forward*.  Television documentary, 1978.
* *Broken Promises* (later renamed *Extraordinary People*).  Television documentary.
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1960
Cherif Merzouki

**Cherif Merzouki** tàbí **Cherif Merzougui** tàbí **Merzogui** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kejì ọdún 1951, sí ìlú Amentan, Menaa, Aurès, tí ó sì kú ní ọjọ́ kẹrin oṣù kẹrin ọdún 1991) jẹ́ ayàwòrán   àti aṣàpejúwe-àwòrán.  

## Awọn itọkasi

## Awọn orisun

*  

* Iwe iroyin Liberty Algeria  (in French)
* Awọn iwe iroyin L'Expression Algeria 2003
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1991
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1951
Mouffok Rachid

**Rachid Mouffouk** (tí a bí ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 1955) jẹ́ agbẹ́gilére ọmọ orílẹ̀-èdè Algeria.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé ài ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀
Rachid ni a bí ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 1955, ní Batna pẹ̀lú ìkẹjì rẹ̀ tó jẹ́ ọkùnrin. Àwọn mọ̀lẹ́bí rẹ̀ gbà pé kò ní yè nítorí ó kéré gan-an, ó tún ní àìlera lára.  Ó bẹ̀rẹ̀ sí lọ sí ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1962. Rachid bẹ̀rẹ̀ láti máa kọ́ ẹ̀kọ́ nípa àwòrán yíyà, ó sì tún lọ sí ilé-ìwé tí wọ́n ti ń kọ́ni nípa ẹ̀kọ́ yìí.

Aworan akọkọ ti Mouffouk ni ti Diana, oriṣa ti ode ni awọn itan aye atijọ Romu, lori igi kan ti alarinrin Mohamed Houfani fi fun u.  Ṣaaju Ogun Abele Algeria, olorin gba isinmi ti 20 ọdun.  O ṣiṣẹ bi alurinmorin fun ile-iṣẹ Amẹrika kan ti o wa ni Algeria, nibiti o ti ṣe afihan iṣẹ rẹ ni aaye ikole.  Oludari yunifasiti kan ni Raman jowo fi eniyan je alawujo ile-iṣẹ naa fun u ni aye lati fi aworan rẹ han ni aaye naa. 

Ni Kọkànlá Oṣù 2006, Amokrane Hocine ti tu iwe-ara *Le fou et le muet* ; Fọto ti ideri ti pese nipasẹ Rachid Mouffouk, ti o ṣe afihan awọn ere meji rẹ "Le fou" ati "écologie".  Ni ọdun 2010 Rashid padanu lilo awọn ika ọwọ ọtún rẹ mẹta, eyiti o nlo fun àwọn ọmọ ẹyìn rẹ àkọkọ ni lati gbongbo ẹda rẹ.  ninu ijamba ti o waye ninu idanileko re   Osu meji lẹhin ijamba naa, Rachid ṣẹda ere ere kan ti o ni ẹtọ *Mes trois doigts* ( *Awọn ika ọwọ mẹta mi* ). 

## Àwọn ìtọ́kasí

* 
* 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1955
Driss Ouadahi

**Driss Ouadahi** (ti a bi 1959 ni Casablanca, Morocco ) jẹ oluyaworan ati ayaworan ara ilu Algeria ti ode oni ti o ṣe ikẹkọ, ṣiṣẹ, ati ngbe ni Düsseldorf, Jẹmánì. Iṣẹ́ Ouadahi ṣe àfikún àwọn fọ́ọ̀mù àfọwọ́kọ tí a rí nínú àwọn ẹ̀ka ilé gidi ti Algeria. Awọn akori ninu awọn iṣẹ Ouadahi yika iṣelu ti kilasi, ẹsin, ati ẹya ti o jọmọ awọn ero ti awọn ààlà àwọn ènìyàn náà sì jé ati iyatọ. *Systeme der Abgrenzung (Awọn ọna ṣiṣe ti Iyasọtọ)*, ti ṣii ni Ile ọnọ Heydt ni Germany ni Oṣu Keji Ọjọ 25, Ọdun 2018.

## Ẹ̀kọ́

* Kunstakademie, Düsseldorf (1988–1994)
* École Supérieure des Beaux-Arts, Algiers (1984–1987)
* Ìkẹ́kọ̀ọ́ Iṣẹ́ Ìtàn, Algiers (1979–1982)

## Awọn akojọpọ gbangba
Awọn iṣẹ Ouadahi wa ninu àwọn òkú dìde akojọpọ atẹjade ti Barjeel Art Foundation (Sharjah, UAE), Ile-iṣẹ FRAC (Orléans, France), Herbert-Weisenburger-Stiftung (Rastatt, Germany), Kamel Lazaar Foundation (Geneva, Switzerland), Kunstmuseum Düsseldorf (Germany). ), Nadour Gbigba (Germany), Stadtsparkasses Baden-Baden (Germany)

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

* Grand Prix Léopold Sédar SENGHOR, Dakar, Senegal (2014)
* Cité International de Arts Paris, (Verein der Düsseldorfer Künstler) (2013)
* Ibugbe olorin, Ile ọnọ Etaneno im Busch, Namibia (2011)
* Ile-iṣẹ d'Art Contemporain, Istres, Marseille (2003)

## Àwọn àtẹ̀jáde

# "Driss Ouadahi, Systeme Der Abgrenzung." Von Der Heydt Kunsthalle Wuppertal-Barmen. 2018.
# "Driss Ouadahi Takes on Fences in Latest Exhibit." San Francisco Chronicle. (Jul. 13, 2016).
# "Driss Ouadahi, 'Breach in the Silence' at Hosfelt Gallery.' Art Enthusiast . (Aug. 4, 2016).
# "Driss Ouadahi: Meeting with an International Style Painter." Global Art Daily . (Nov. 14, 2014).
# Viladas, Pilar. "Now Showing: Driss Ouadahi". The New York Times Style Magazine. (Oct. 1, 2010)
# Levin, Kim. "Gridded Tyrannies," Catalog Essay from *Driss Ouadahi: Densité.* (Hosfelt Gallery, New York). 2010.

## Ita ìjápọ

* Driss Ouadahi ni Hosfelt Gallery
* Awọn iṣẹ ọna ti Driss Ouadahi ni Martin Leyer-Pritzkow  Archived  

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1959
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè