TGO Gbadamosi

Olórí **Tajudeen Gbadebo Olusanya Gbadamosi** listen ⓘ (tí a tún mọ̀ sí **TGO Gbadamosi**, tí a bí ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kẹfà ọdún 1939) jẹ́ òpìtàn ará Nàìjíríà àti ọ̀mọ̀wé tó ti fẹ̀yìntì, tó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìtàn ní Yunifásítì ti Èkó, Nàìjíríà.  Àwọn ẹ̀ka ìwádìí rẹ̀ ni ìtàn Áfíríkà, ìtàn Nàìjíríà, ìtàn Yorùbá, àti ìtàn ẹ̀sìn Mùsùlùmí ní Áfíríkà pẹ̀lú àfiyèsí pàtàkì lórí Nàìjíríà. 

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ìbẹ̀rẹ̀
Wọ́n bí Tajudeen Gbadamosi ní Ìpínlẹ̀ Ondo, níbi tí ó ti lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ Gíga Àwọn Ọmọkùnrin Ondo láti ọdún 1952 sí 1956, kí ó tó lọ sí King's College, Èkó, níbi tí ó ti parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ girama ní ọdún 1958.  Ó tẹ̀síwájú sí Yunifásítì College, Ibadan ní ọdún tí ó tẹ̀lé e, ó gba oyè kinni nínú ìmò sáyẹ́ǹsì (Bachelor) nínú ìtàn ní ọdún 1962. Ó gba oyè Ph.D. nínú ìtàn láti ilé-ẹ̀kọ́ kan náà ní ọdún 1968, lábẹ́ àbójútó JF Ade Ajayi .  Ìwé ìwádìí tí ńṣe 

## Iṣẹ́ ọwọ́
Gbadamosi bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ olùkọ́ni rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni ìpìlẹ̀ ní Ẹ̀ka Ìtàn tuntun tí a dá sílẹ̀ ní Yunifásítì  Èkó, Nàìjíríà ní oṣù kẹwàá ọdún 1965. Ó gòkè láti ipò náà títí tí wọ́n fi yàn án gẹ́gẹ́ bí ọ̀jọ̀gbọ́n ní oṣù Kejìlá ọdún 1982. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó kọ́kọ́ jáde ilé ìwé ẹ̀kọ́ ìtàn ti Ìbàdàn, ó sì tún jẹ́ aṣáájú ilé ìwé ìtàn ti Èkó tó gba ipò rẹ̀.  

Láti ọdún 2005 sí 2006, Gbadamosi jẹ́ ọ̀mọ̀wé Fulbright ní ilé- ẹ̀kọ́ gíga LeMoyne-Owen, Memphis, Tennessee ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà .   Ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n tó ń ṣe àbẹ̀wò sí ilé-ẹ̀kọ́ ìtàn ní King Abdulaziz University, Jeddah, Saudi Arabia láti ọdún 1979 sí 1980; àti ọ̀jọ̀gbọ́n tó ń ṣe àbẹ̀wò sí ilé-ẹ̀kọ́ ti ìlà-oòrùn ti Áfíríkà ti o jẹ titi Yunifásítì London (SOAS), ní ìlú London ní ọdún 1977 àti 1978.

Gbadamosi ti jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ onírúurú ẹgbẹ́ ògbóǹtarìgì, títí bí Nigerian Academy of Letters, Historical Society of Nigeria, Canadian Association of America Studies, African Studies Association, Nigerian Institute of International Affairs, Nigerian Institute of Management, Nigeria–Arab Association, àti Counseling Association of Nigeria. 

Gẹ́gẹ́ bí ọ̀mọ̀wé aṣáájú pàtàkì nínú ẹ̀sìn Islam ní Nàìjíríà, Gbadamosi ti ní oríṣiríṣi ipò olùdarí láàárín àwùjọ àwọn Mùsùlùmí ní Ìpínlẹ̀ Èkó títí kan jíjẹ́ ààrẹ Àwùjọ Mùsùlùmí ní Ìpínlẹ̀ Èkó.     Ó ti jẹ́ Adájó  tẹ́lẹ̀ ni Ansar-Ud-Deen College of Education, Isolo, Èkó.  Gẹ́gẹ́ bí Akọ̀wé Ẹ̀kọ́ Orílẹ̀-èdè ti Ansar-Ud-Deen Society of Nigeria, Gbadamosi tún jẹ́ olùrànlọ́wọ́ pàtàkì nípa ìdásílẹ̀ Summit University, Offa .   

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Olórí Gbadamosi fẹ́ Olórí Tayiba Jumoke Gbadamosi (tí a mọ̀ sí Shadare), ọ̀kan lára àwọn ọmọ ìdílé ọba Isinkan . Kí ó tó kú, Gbadamosi àti ìyàwó rẹ̀ ní oyè nínú ètò àwọn ọba ní Nàìjíríà . 

Àbúrò ọkọ rẹ̀ ni oníṣòwò náà, tí ńse Olórí SO Shadare.  

## Àwọn Ìbuyì Fúni Àti Ìdánilólá
Ni 2013, Gbadamosi ni a fun ni èye ẹtọ ọmọ ilu ti Ipinle Arkansas pẹlu awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria mẹfa miiran, lára wọn ni, Aliko Dangote, Rabiu Kwankwaso, Adebowale Adefuye, Julius Okojie ati Akinwumi Adesina lakoko ayẹyẹ àpéje ipinle ati awọn ẹbun Ìdánilólá  ti Arkansas-Nigeria Economic Development Forum.   

## Àwọn Àṣàyàn Àtẹ̀jáde

* Aderibigbe, AB & TGO Gbadamosi, *A History of the University of Lagos, 1962–1987* (Lagos: University of Lagos Press, 1987) 
* Gbadamosi, TGO *Ìdàgbàsókè ẹ̀sìn Islam láàrin àwọn Yorùbá, 1841–1908* . Ẹ̀ka Ìtàn Ibadan (Lagos: Longman, 1978). 
* Gbadamosi, TGO "Years of Development 1967–1975," in *A History of the University of Lagos, 1962–2012,* edited by RT Akinyele & Olufunke Adeboye (Lagos: University of Lagos Press, 2013)
* Gbadamosi, TGO "Sharia ní Nàìjíríà: Ìrírí Gúúsù Nàìjíríà," nínú *Lílóye Sharia ní Nàìjíríà,* tí AM Yakubu, AM Kani & M. Junaid ṣe àtúnṣe, 2001.
* Gbadamosi, TGO “Ìdènà Ìlera Ìbímọ Nínú Ìlànà Ìsìn Islam,” nínú *Ìlera Ìbímọ Nínú Ìlànà Ìsìn Islam,* tí 'Lai Olurode ṣe àtúnṣe (Lagos: Àwọn Onítẹ̀wé Irede, 2000) 
* Gbadamosi, TGO, & Junaid, MO “Islamic Culture and the Nigerian Society,” in *Nigerian Peoples and Cultures,* edited by Akinjide Osuntokun and Ayodeji Olukoju (Ibadan: Davidson Press, 1997) 
* Gbadamosi, TGO "Islam, Trade and State in the West Sudan: Atunyẹwo ti Awọn ọna ati Awọn Ihuwasi", *al-Fikr* V, no.1 (1984): 1–16
* Gbadamosi, TGO "Awọn ọrọ pataki ni Ibasepo Musulumi Anglo-Yoruba, 1884-1914," in *African Notes* IX, no.1 (1983): 9–22. 
* Gbadamosi, TGO & JF Ade Ajayi, "Islam and Christianity in Nigeria", in *Groundwork of Nigerian History*, edited by Obaro Ikime (Lagos: Heinemann, 1980), pp. 347-66. 
* Gbadamosi, TGO "'Odu Imale': Islam in Ifa Divination and the Case of Predestined Muslim," *Journal of Historical Society of Nigeria* 8, no. Ọdun 4 (1977): 77–93. 
* Gbadamosi, TGO "Àwọn Àwòrán àti Ìdàgbàsókè ní Ìtàn Ẹ̀sìn ní Èkó," ní *Èkó: Ìdàgbàsókè Ìlú Áfíríkà kan*, tí AB Aderibigbe ṣe àtúnṣe (Èkó: Longman, 1975), 173-196 
* Gbadamosi, TGO "The Imamate question Larin Yoruba Musulumi," *Journal of Historical Society of Nigeria* 6, no. Ọdun 2 (1972): 229–237. 
* Gbadamosi, TGO "Ìdásílẹ̀ Ẹ̀kọ́ Ìwọ̀ Oòrùn Láàárín Àwọn Mùsùlùmí ní Nàìjíríà: 1896–1926," *Ìwé Ìròyìn ti Ẹgbẹ́ Ìtàn ti Nàìjíríà* 4, nọ́mbà 1 (1976): 89–115 
* Gbadamosi, TGO, *The Facts and the Legend of Al-Hajj Jimo Akitola Odutola: The Pioneer and Pacesetter* (2005) 
* Gbadamosi, TGO, *Ansar Ud Deen ti Nigeria: Iwadii Ọran ninu Ẹgbẹ́ Atunṣe-pada-pada-igbalode Islam ni Iwọ-oorun Afirika* (Lagos: Ile-ẹkọ Musulumi fun Iwadi ati Eto, 1978) 
* Gbadamosi, TGO, *Historical Insights into Mother Alumni Association UIAA Lagos, 1958-1999* (Lagos: Spectrum Books, 1999) 
* Gbadamosi, TGO, An African Beacon of Light: Ansar-ud-Deen Society of Nigeria, 1923-2013 (Lagos: Academy Press, 2013)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1939
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ