open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Victoria Beckham

O dide o si di olokiki ni awọn ọdun 1990 gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ ti ẹgbẹ agbejade Spice Girls, ninu eyiti a fun ni lórúkọ **Posh Spice** . Lẹhin ti awọn Spice Girls tuka ni odun 2001, Beckham bu'wo lu'we si egbe tuntun ti oruko re n je Virgin Records, lati se itu silẹ orin  ti ara-re ti akọle rẹ si je Uncomfortable adashe album, eyi ti meji ninu orin yin si mu'gba oloke ninu UK Top 10. Beckham tun ti di aami ara ti a mọ ni kariaye ati apẹẹrẹ aṣa.

Beckham ti ṣe irawọ ni awọn iwe akọọlẹ osise marun ati awọn ifihan otito, pẹlu *Awọn aṣiri Victoria* (2000), *Jije Victoria Beckham* (2002), *The Real Beckhams* (2003), *Victoria Beckham – Irin pipe lesẹ* (2004), ati *Victoria Beckham: Wiwa si Amẹrika* (2007). O je iyawo si oṣere bọọlu afẹsẹgba ogbeni David Beckham, wọn si ni awọn ọmọ mẹrin, pẹlu Brooklyn ati Romeo . Titi di Oṣu Karun ọdun 2019, ọrọ apapọ tọkọtaya naa ni ifoju ni £ 355&nbsp;milionu.  

Ni itẹle awọn ifowosowopo profaili giga pẹlu awọn ami iyasọtọ miiran, Beckham ṣe ifilọlẹ aami orukọ kan ni 2008, ati aami idiyele kekere ( itankale ) ni ọdun 2011. Fikitoria Beckham ni a fun ni ami ẹye igbalode ti ọdun 2011 ni ilu UK (United Kingdom); ni 2012 won gbe ami ẹye igba oloko fun brand na , ti won si so wipe oun ni da odara ju ninu gbogbo owo ẹbi naa    Kikọ ninu iwe iroyin *Daily Telegraph* ni ọdun 2011, Belinda White ṣe akiyesi pe iyipada lati WAG si apẹẹrẹ aṣa ti ṣaṣeyọri sii ju bi gbogbo eniyan ti ro lo, o sọ pe: “O ti ṣajọ pataki olokiki kan ti o tẹle ati bori idii njagun ti o buruju ti o n pariwo bayi fun tikẹti kan si iṣafihan ọdun meji rẹ ni Ọsẹ Njagun New York.”  Beckham ni a yan Oṣiṣẹ ti aṣẹ ti Ijọba Gẹẹsi ni Ọla Ọdun Tuntun 2017 fun awọn iṣẹ si ile-iṣẹ njagun.
Alkhaly Bangoura

**Alkhaly Bangoura** (ti a bí ní ọjọ́ kẹjọ Oṣù Kínní ọdún 1996) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá ọmọ ìlú Guinea kan ti o gbá fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Tunisian Ligue Professionnelle 1 EGS Gafsa àti ẹgbẹ agbábọ́ọ̀lù orílẹ-èdè Guinea . 

## Ìgbésíayé
Gẹ́gẹ́bí ọmọkùnrin ọmọ ọdún méje kan, o darapọ̀ mọ AS Mambo ti Kindia, tí ẹ̀gbọ́n rẹ̀ Karim Bangoura dá sílẹ̀, ọmọ ẹgbẹ́ àtijọ́ ti FC Satellite ti Guinea ati Ààrẹ ẹgbẹ́ ti ko ni ìmọràn yíì.

Awọn ìfẹsẹ̀kàn bọ́ọ̀lu àkọkọ rẹ̀ ṣe ìwúnilórí ju ọ̀kan lọ, tí talenti rẹ̀ sì jẹ kí àwọn ẹgbẹ́ Guinean Ligue 1 ní ìlara re nígbàgbogbo, ṣùgbọ́n o wà nínú ẹgbẹ́ ikẹkọ rẹ̀. Wọn fún ní anfààní láti ṣe ìdánwò ni Étoile Sportive du Sahel . Láìsí àríyànjiyàn, wọn fọwọ́ sí ìwé àdéhùn rẹ̀ ní ọdún 2013. 

Bangoura darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù UR La Louvière Belgian ni Oṣù Kẹ̀sán ọdún 2019.  Ni Oṣù Kejìlá ọdún 2020, ó lọ sí CA Bizertin . Ni ọdún 2022, o darapọ̀ mọ́ JS Saoura .   Ni ọdún 2023, o darapọ̀ mọ́ CS Chebba,  lẹ́hìnná EGS Gafsa . 

### Àwọn àmì ayò àgbáyé

: *Awọn ikun ati awọn abajade ṣe atokọ àmì ayò Libya ni akọkọ.* 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
The Therapist (film)

***The Therapist*** jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé Nàìjíríà ọdún 2021 nípasẹ Kayode Kasum .  Fíìmù náà kó àwọn òṣeré tó gbajúgbajà sínú gẹ́gẹ́bí Rita Dominic, Michelle Dede, Toyin Abraham nínú àwọn tí o kópa síwájú.  wọn gbé Fíìmù náà jáde ní ọjọ kẹrindínlógún Oṣù Kẹta, Ọdún 2021.  

## Àfòyèmọ́
Ìtàn náà dá lóri obìnrin kan ti o pàdánù ayọ̀ nínú ìgbésí ayé rẹ̀ lẹhìn ti o ṣe ìgbéyàwó tí o sì gba ikọsilẹ níkẹyìn láti ọ̀dọ̀ ọkọ rẹ̀ tí o ní ìlòdì sí. Lẹhinna o fararẹ̀ kalẹ̀ gẹ́gẹ́bí olùrànlọwọ fún àwọn obìnrin míìràn ní àwùjọ ti wọn wá láti gba ìkọ̀silẹ̀ lọ́wọ́ àwọn  alábùkù, aláìṣọ́ọ̀tọ àti àwọn ọkọ aláìgbàgbọ.  

## Àwọn òṣeré

* Rita Dominic gẹ́gẹ́bí Eloho Ojukwu
* Michelle Dede gẹ́gẹ́bí Gari
* Toyin Abraham gẹ́gẹ́bí Iyaafin Priye
* Shafy Bello gẹ́gẹ́bí Iyaafin Bankole
* Tope Tedela gẹ́gẹ́bí Rufu
* Anthony Monjaro gẹ́gẹ́bí Fabian Ojukwu
* Saeed Balogun gẹ́gẹ́bí Ogbeni Priye
* Ada Ebere gẹ́gẹ́bí Golden
* Anee Icha gẹ́gẹ́bí Dumebi
* Chidi Mokeme gẹ́gẹ́bí Rotimi Bankole
* Esse Odometa gẹ́gẹ́bí Edna
* Chukwuemeka Nwosu gẹ́gẹ́bí Adájọ́ 
* Blessing Onwukwe gẹ́gẹ́bí Iyaafin Ogene
* Jane Robinson gẹ́gẹ́bí Onirohin
* Ijenebe Azubuike gẹ́gẹ́bí Oluduro

## Àwọn ìtọ́kasí
Amakye and Dede

***Amakye ati Dede*** jẹ́ fiimu alawada ìfẹ ará ìlú Ghana ti o jáde ní ọdún 2016 tí Kofi Asamoah ṣe olùdarí rẹ̀.  Fíìmù náà dá lóri àwọn ọrẹ to dára jùlọ méjì ti wọn nifẹ sí ọmọbìnrin kanna. Fíìmù náà ta àwọn tikẹti púpọ jùlọ ní ọjọ ti wọn ṣe àfihàn rẹ̀.  Fíìmù náà jẹ àkòrí bi “Fiimu Ọjọ ajinde Kristi” nítorí pe wọn ṣe àfihàn rẹ̀ lakokò Ọjọ àjínde Kristi ní ọjọ́ kẹrindínlógún Oṣù Kẹta, Ọdún 2016 ní Silverbirds Cinema West Hills Mall ati Accra Mall. 

## Àwọn òṣeré

* Majid Michel 
* Kalybos (Richard Asante) 
* Ahuofi Patri
* John Dumelo 
* Roselyn Ngissah
* Salma Mumini
* Umar Krupp
* Emelia Brobbey
* Moesha Buduong
* Grace Nortey
* Fred Nuamah
* Samuel Yaw Dabo
* Jackson Davis
* Horla Manuvor
* Priscilla Opoku
* Kobi Rana

## Gbígbàwọlé
Ile-iṣẹ Fiimu Ghana fún fíìmù náà ni mẹsan àti àbọ̀ nínú mẹ́wàá. 

## Àwọn ìtọ́kasí
André Soares (Portuguese footballer)

**André Tiago Carneiro Soares** (ti a bí ní ọjọ́ kàrún oṣù kẹta ọdún 1990) jẹ́ agbabọọlu alámọ̀dájú Pọtugali kan ti o gbá bíi agbabọọlu ikọlu fun ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Campeonato de Portugal USC Paredes .

## Iṣẹ ṣíṣe fún ẹgbẹ́
Ti a bí ní Vieira do Minho, Agbegbe Braga, Soares ó bẹ̀rẹ̀ bọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá pẹ̀lú agbègbè Vieira SC ni ọmọ ọdún mẹwa. O parí ìdàgbàsókè rẹ pẹ̀lú SL Benfica, tí o wọlé ní ọdún 2004. 

Lẹhinna, Benfica fún Soares ní àdéhùn ọjọgbọn kan wọn sì gbé lọsí AD Carregadoni awin, ti o ni iriri àkọkọ ní Segunda Liga .  O ṣe akọbẹrẹ àfihàn rẹ ní ọjọ́ kẹẹdógún Oṣù kọkànlá, tí o wọlé lọ́wọ́ ìgbẹ̀yìn gẹ́gẹ́bí olùrọ́pò níbi ìpàdánù 1-0 níta sí CD Feirense .  wọn gbé lọ sí ẹgbẹ kẹta Atlético Clube de Portugal ni àwìn fún apákan keji ti àkókò naa . 

Ni oṣù kẹfà ọdún 2010, ti o tun jẹ ǹkan tí Benfica ni, Soares darapọ mọ Servette FC ti Ajumọṣe Ipenija Swiss .  O tún darapọ̀ pẹ̀lú olukọni ọdọ Benfica tẹlẹ João Alves, ti a lo fún ìgbà díẹ̀ lakokò ipolongo naa . 

Ni ọjọ kọkànlélọ́gbọ̀n Oṣu Kẹjọ ọdún 2011, wọn gbé Soares lọ sí CS Marítimo gẹ́gẹ́bí aṣoju ọfẹ .  O farahan nikan fun ẹgbẹ ifiṣura lakokò àkọkọ rẹ, ṣe ìrànlọ́wọ́ fún wọn lati borí ìgbéga si ìpele keji ní ọdún2012 . 

Lẹhinna, Soares tẹsiwaju láti díje ni pipin mẹta, pẹlu FC Famalicão àti Vilaverdense FC .   O ni ipadabọ kúkurú si ìpele keji ní Oṣù Kàrún ọdún 2015 lẹhìn ti o fọwọ si pèlú Gil Vicente FC, ẹnití o ṣe àpèjúwe rẹ bi “oṣere ti o ni ẹbun imọ-ẹrọ”,  ṣùgbọ́n o padà si ẹgbẹ́ ìṣáájú rẹ̀ ni oṣù kẹfà lẹhinna.  

## Iṣẹ ṣíṣe káàkiri ayé
Soares ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ẹgbẹ labẹ-ọmọ ọdún mérìndínlógún Portugal láti dé ìparí ti Idije Val-de-Marne ni Oṣù Kẹwàá Ọdun 2005.   O tún farahàn fún orilẹ-ede naa lakokò ipele iyege fún 2007 UEFA European Under-17 Championship .

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1990
Chaskele (film)

**Chaskele** jẹ́ fíìmù ọdún 2018 ti ara ilu Ghana ti *Cornelius Phanthomas* jẹ́ Olùdarí rẹ tí o sì tún kọ́ọ ti a tùn mọ̀ sí *Kobi Rana* .   

## Àwọn òṣeré

* Fella Makafui
* Liwin
* Kalsoume Sinare
* Richmond Xavier Amoako (Agbẹjọro Nti)
* Reverend Bernard Nyarko
* Ian Wordi

## Ita ìjápọ

* Chaskele 

## Awọn itọkasi
Bose Akinola

**** (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹsàn-án oṣù kẹsàn-án ọdún 1973) jẹ́ gbajúmọ̀ Òṣèrébìrin sinimá àgbéléwò èdè Yorùbá ọmọ. Wọ́n bí i sí ìlú Ibadan ní Ìpínlẹ̀ Oyo, lórílẹ̀-èdè Nigeria 

## Ìgbà Èwe
Bọ́sẹ̀ Akinọlá bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ní Omoyeni Primary School, ní Ibadan. Ó kàwé ní Community Grammar School, Akanran àti Adekile Goodwill Grammar School,. ní Ìbàdàn bákan náà.

## Àwọn Ìtọ́kasí
John and John

***John and John*** jẹ́ fíìmù Ghana kan nípa àwọn ọrẹ méjì ti wọn pè ní John.     

Ti o nifẹ si, fíìmù náà jẹ òṣùwọ̀n, àtúnṣe laigba àṣẹ ti fíìmù South Africa kan ti a npè ni *Skeem* èyítí Tim Greene kọ tí o sì darí ní ọdun 2011.  Ni ọdún 2017, àwọn oníròyìn Ghana kan lọ bá Greene lati ṣàyẹ̀wò ẹ̀tọ́ Asamoah bóyá o ti gba ààyè láti mú fíìmù náà lò, èyítí kò gbà. Asamoah gbà láti ra àwọn ẹtọ àtúnṣe, ṣùgbọ́n kò tẹ̀lee. Kò sì ìgbésẹ̀ labẹ òfin ti a gbé lé, nítorí iye owó ìṣiṣe ìlépa ẹjọ ohun-ìní ọgbọ́n si Asamoah kii yóò ní iye owó tó múná dóko.

## Ìdìtẹ̀
Ọ̀kan nínú àwọn John gbá ọkùnrin kan nípa títa goolu ayédèrú fún u. Àwọn ọrẹ méjì náà n sálọ pẹ̀lú owó náà, ṣùgbọ́n ọkọ ayọkẹlẹ wọn bàjẹ́ ti wọn wọ̀ sí ilé ìtura kan. Bí wọn se n kó owó náà nínú baagi wọn ni o jábọ́ sílẹ̀, to si dá wàhálà sílẹ̀ láàrin àwọn àlejò àti oṣiṣẹ nílé ìtura náà, tí gbogbo èèyàn sì fẹ́ jí owó náà.

## Àwọn òṣeré

* *[[Kwadwo nkansah|Kwadwo Nkansah]] (Liwin)*
* *[[Kalybos|Richard Asante]] (Kalybos)*
* *[[Pete Edochie]]*
* *Nana Ama Mcbrown*
* *[[Joselyn Dumas]]*
* *KSM*
* *Patricia Opoku-Agyemang (Ahuofe Patri)*
* *Bishop Bernard Nyarko*
* *Selly Galley*
* *Salma Mumini*
* *[[John Dumelo]]*
* *Abeiku Santana*
* *[[Grace Nortey|Gracey Nortey]]*
* *[[Grace Omaboe]]*
* *[[Moesha Buduong]]*
* *Fella Makafui*
* *Roselyn Ngissah*
* *James Gardiner*
* *Umar Krupp*

## Àwọn ìtọ́kasí
Priscilla Opoku Agyeman

**Priscilla Opoku Agyeman**, tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí “Ahuofe Patri” (ti a bí ní oṣù kẹta ọdún 1991) jẹ́ òṣèré ara Ghana àti Agbẹjọro Àwọn Obìnrin.  

## Ẹkọ
Priscilla jẹ́ ọmọ ilé-ìwé gíga ti National Film And Television Institute (Nafti). 

## Iṣẹ
O bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ lẹhìn ti o jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn mẹ́wàá ìkẹhìn nínú idije ẹwà Miss Maliaka .  Lẹhinna o di olókìkí fún àwọn eré àwàdà kékèké rẹ̀ Boys Kasa pẹlu Kalybos .

Priscilla ni a mọ̀ fún ìjà fún àwọn ọmọbìnrin. O ṣe ìfilọ́lẹ̀ ìdámọ̀ràn ati iṣẹ akanṣe dọgbadọgba abo She Power, ẹgbẹ́ ti kii ṣe ti ijọba ti o fún àwọn ọmọbìnrin ní agbára láti lodi si ilokulo ibalopọ ní Afirika. 

## Àwọn eré

*  (2019)
* *[[Aloe Vera (fíìmù)|Aloe Vera]]* (2020)

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

* Priscilla Opoku Agyeman at IMDb
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1991
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Arọmọléegun

Arọmọléegun je àìsàn kan tí ó máa ń fa ìrora pàápàá ni eegun àti oríkeríke(oríkèé), tàbí kí ibi kan ti eegun wà lára wú, kó sì má see gbé. Ó sábá máa ń ṣẹlẹ̀ si *ọrùn-ọwọ́*, *ọrùn-ẹsẹ̀*, *igunpá*, *orúkún*, *èjìká*, àwọn *ìka* àti nígbà míì àwọn *eegun àyà*. onírúurú arọmoléegun ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí ó ju ọgọ́rùn-ún ni ó wà. 

## Àwọn Ààmì Àìsàn
Àwọn ààmì àìsàn náà jé;

* Ìrora
* Ibẹ̀ á wúIibẹ̀ kò ní seé gbé, kò dè ní seé lò bíi télè mó
* ibẹ̀ áá pọ́n
* Ara rírẹ̀
* Nígbà míì, ibẹ̀ le rọ̀ tí a bá fọwọ́ kàn-án tàbí kí ó máa  yún èèyàn

## Kíló Lè Fàá
Àwọn nǹkan tí ó lè fàá ni;

* Ọjọ́ ogbó
* Tí nǹkan tí òyìbó ń pè ní *"uric acid"* bá pọ̀ jù nínú ara
* Tí àwọn ǹkan tí ń bá àìsàn jà lára bá bẹ̀rẹ̀ siní ba eegun ení tòún jà
* Tí èèyàn bá ní àwọn kòkòrò kan, bí àpeere kòrónà

Bí èèyàn bá ti ní ọ̀rá jù lára, tí ó bá máa ń se eré ìdárayá tí ó le jù, tàbí tí ìran rè bá ni arọmọléegun, o seé se kí òun náà ni lójó iwájú.

## Ìtọ́jú
Láti mọ̀ bóyá èèyàn ní arọmọléegun, eni náà ní láti lo si ilé ìwòsàn, kó sì bá dókítà tí ó mò nípa rẹ̀ sòrò. Wọ́n máa ṣe àyẹ̀wò láti mo irú arọmọléegun tí ó jé. Èyí ni ó máa so irú ìtọ́jú tí ó ye kí ó gbà. Ìtọ́jú òuń lè jé;

* Oògùn ìrora
* Ìtọ́jú nípa ṣíṣe eré ìdárayá fééré
* Ìwọ́ra
* Nígbà míì, iṣẹ́ abẹ

=Ìtọ́kasí=
Ogbe-inu

Ogbẹ́-inú jẹ́ àìsàn kan tí ó máa ń wáyé tí egbò bá ti wà ní inú ikùn, tàbí apá àkọ́kọ́ ìfun. Èyí tí ó máa ń wà ní apá òkè ìfun lè rolẹ̀ tí èèyàn bá jẹun ṣùgbọ́n èyí tí ó máa ń wà ní inú ikùn kìí rolẹ tí èèyàn bá jẹun àfi tí ó bá bì. 

## Àwọn Àmì Àìsàn
Àìsàn yí ní Orísi méjì. Méjèjì dẹ̀ ni ààmì tirẹ̀. Àmọ́, àwọn méjéjì lè jo ni àwọn ààmì kan.

### Ti Inú Ikùn
ààmi rẹ̀ jẹ́;

* ìgùfẹ̀
* Ikùn á kún kódà tí èèyàn ò bá tíì jẹun, tàbí tí ó bá jẹun díè
* Èébì
* Ìrora ní ikùn tí èèyàn bá jẹun tàbi mu omi
* Àárẹ̀
* Òrá ara máa dín kù
* ẹ̀jẹ̀ nínú ìgbọ̀nsẹ̀
* Ìrora ní àyà tàbí ìsàlẹ̀ èyìn

### Ti Apá Òkè Ìfun
ààmi rẹ̀ jẹ́;

* Èébì
* Èèyàn á máa ní ọ̀rá si, nítorí oúnjẹ jíjẹ máa ń mú ìrora yẹn rọlẹ̀
* Ìrora ní ikùn, àyà tàbí ìsàlẹ̀ èyìn
* ẹ̀jẹ̀ nínú ìgbọ̀nsẹ̀

## Kílólè Fàá
Ogbẹ́-inú lè wáyé tí èèyàn bá ní kòkòrò ti òyìbó máa ń pè ní *Helicobacter Pylori(H. Pylori)*, tí ó ba máa ń lo àwọn Ògùn ìrora tó lágbára láì jẹun, tàbí tí inú ikùn rẹ̀ bá kan nítorí ó ń se wàhálà jù, kìí jẹun lásìkò, ó ń mu ọtí tàbí sìgà jù, tàbí ó jogún àìsàn *zollinger ellison* tí ó máa ń mú kí inú ikùn kan.

## Ìtọ́jú
Tí ènìyàn bá ní ìkakan lára àmì àìsàn yí kí ó lo sí ilé ìwòsàn, kí ó sì bá dókítà tí ó mò nípa àìsàn yi. Wọ́n lè fun ní ògùn tí ó máa mu rọlẹ̀. Sùgbọ́n àwọn ǹkan míì tí ó tún lè ṣe ni;

* Yẹra fún àwọn ògùn tí ó máa mú àwọn àmì àìsàn yí burú si
* Yẹra fún ọtí àti sìgá mímu 
* Jẹun lásìkò
* Yẹra fún àwọn oúnjẹ tó lè mú àwọn àmì àìsàn yí burú si

=Ìtọ́kasí=
Alan Tutton

**Alan Tutton** (ti a bí ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kínní ọdún 1973) jẹ́ agbábọọlù aláfẹsẹgba ọjọgbọn tẹlẹ ti o gbá bọọlu ni Ajumọṣe Bọọlu fún Maidstone United . 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1973
Tutton (surname)

* Aden Tutton (ti a bí ní ọdún 1984), òṣèré folliboolu ìlú Ọstrelia
* Alan Tutton (ti a bí ní ọdún 1973), agbábọ́ọ̀lù aláfẹsègbá Gẹ̀ẹ́sì 
* Alexander P. Tutton (1823–1893), Alábojútó ti Àwọn owó-wíwọlé ti abẹ́nú lábẹ́ Alákóso Ulysses S. Grant lákókò ìtànjẹ Oruka Whiskey
* Alfred Edwin Howard Tutton (1864–1938), onímọ̀-jìnlẹ̀ ti Ìlú Gẹẹsi; ìdámò ti Iyọ̀ Tutton ; orukọ ti Tutton Point ni Antarctica
* Chloe Tutton (ti a bí ní ọdún 1996), oluwẹwẹ Welsh
* Chris Tutton, Akéwì Gẹ̀ẹ́sì, akọrin, olórin, ati òṣèré 
* Diana Tutton (1915–1991), ounkọ̀wé ará ìlú Gẹ̀ẹ́sì
Tutton Point

**Tutton Point (66°53′S 67°36′W) ni apá gúúsù ìwọ̀-oòrùn Liard Island tó wà ní Hanusse Bay, Graham Land. Ààyè yìí ni ibi tí wọ́n ti ń bẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò sínú àárín erékùṣù náà. Wọ́n ṣe àtẹ̀jáde rẹ̀ látinú àwọn àwòrán afẹ́fẹ́ tí Ronne Antarctic Research Expedition (RARE) (1947–48) àti Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition (FIDASE) (1956–57) gba.  Ìjọba Gẹ̀ẹ́sì nípa orúkọ àwọn ibi ní Antarctica (United Kingdom Antarctic Place-Names Committee, UK-APC) ló dá orúkọ náà fún Alfred E.H. Tutton (1864–1938), onímọ̀ erúpẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, onkọ̀wé ìwé The Natural History of Ice and Snow Illustrated from the Alps.**
Ojo Mole

Ọjọ́ Mole jẹ́ ọjọ́ ìsinmi tí kò ní ìtẹ́wọ́gbà tí a ń ṣe ayẹyẹ rẹ̀ lọ́dọọdún lǎárín àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ, àwọn ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ tí wọ́n ń kọ́ nípa ìmọ̀ ohun èlò ìṣẹ̀dá, àti àwọn olólùfẹ́ ohun èlò ìṣẹ̀dá ní gbogbo ọjọ́ kẹtàlélógún Oṣú Kẹwǎ laarin ago mẹ́fà kọjá ìṣẹ́jú méjì ní àárọ̀ sí aago mẹ́fà kọjá ìṣẹ́jú méjì ìrọ̀lẹ́,     a máa ń ṣe òǹkà ọjọ́ yìí yálà nípa Oṣù Ọjọ́ Ọdún (MDY) tabi Ọdún Oṣù Ọjọ́ (YMD) nípa ìlànà kika ọjọ. A ti ya àkóko àti ọjọ́ lati ìfìdímúlẹ̀ gbajúgbajà ọkùrin onímọ̀ nípa ohun èlò ìṣẹ̀dá tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Avogadro, èyítí ó jẹ́  6.02 × 1023, tí ó ṣe àfihán àwọn númérì tí ó wà nínú pátíkùlù (àwọn átọ̀mù tàbí àwọn molikula) nínú môlù kan (mol) ti ǹkan, ọ̀kan nínú àwọn ìpìlẹ̀ méje tí a fi ń wọn nǹkan.

Ayẹyẹ àjọyọ̀ ọjọ́ yǐ bẹ̀rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ olùdánilẹ́kọ̀ọ̀ Margaret Christoph. Ó ṣe àpilẹ̀kọ ìrírí rẹ̀ nínú *[[:en:The_Science_Teacher|The Science Teacher]]* ní ọdún 1980s. Nípa ìrusókè àpilẹ̀kọ yǐ, Maurice Oehler, ẹnití ó ń kọ́ ẹ̀kọ́ nìpa oun èlò ìṣẹ̀dá ní ilé ẹ̀kọ́ girama Prairie du Chien, Wisconsin, ṣe ìṣẹ̀dálẹ̀ ọjọ́ yǐ (National Mole Day Foundation (NMDF)) ní ọjọ́ kẹẹ̌dógun oṣù karùn-ún ọdún 1991.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ẹ̀kọ́ girama ní àwọn orílẹ̀ èdè bí United States, South Africa, Australia, àti Canada ni wọ́n máa ń ṣe àjọyọ̀ ọjọ́ Molu gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wọn túnbọ̀ ní ìfẹ́ sí ẹ̀kọ́ nìpa ohun èlò ìṣẹ̀dá, pẹ̀lú oríṣǐríṣǐ àti àwọn àkànṣe ayẹyẹ tí ó ní n ṣe pẹ̀lú ẹ̀kọ́ nípa oun èlò ìṣẹ̀dá tàbí àwọn Molu.

Àwọn àjọ tí a mọ̀ sí American Chemical Society màa n ṣe onígbọ̀wọ́ fún National Chemistry Week, tí ó máa ń wáyé ni ọjọ́ àìkú sí ọjọ́ àbámẹ́ta nínù èyí tí ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹwǎ ọdún bá bọ́sí.Eléyǐ jẹ́ kí ọjọ́ Molu jẹ́ ọjọ́ pàtàkì laáárín ọ̀sẹ̀ tì a ń ṣe àjọyọ̀ lórí ohun èlò ìṣẹ̀dá.&#x5B;*[[:en:Wikipedia:Citation_needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2022)">citation needed</span>]]*&#x5D;
Mohamed Zaree

Mohamed Zaree (ti a bi ni ojo ketala osu kejo, odun, 1980) jẹ ajafitafita ẹtọ eniyan ara Egipti. O jẹ oludari orilẹ-ede Egypt fun Ile-ẹkọ Cairo fun Awọn Ẹkọ Eto Eda Eniyan (CIHRS)  ati adari Apejọ ti Awọn NGO ti Awọn Eto Eda Eniyan ti Ara Egipti. O jẹ olugba 2017 Martin Ennals Award fun Awọn olugbeja Eto Eda Eniyan.  Ijọba Egipti ko gba ọ laaye lati gba ẹbun rẹ ati pe o ti ni aṣẹ lọwọlọwọ lati lọ kuro ni orilẹ-ede nipasẹ ijọba Egypt.  

Zaree lọ si Ile-ẹkọ giga Cairo, nibiti o ti gba alefa Apon lati Oluko ti Ofin ni ọdun 2002 ati iwe-ẹkọ iwe-ẹkọ giga ni Awujọ Ilu ati Awọn Eto Eda Eniyan ni ọdun 2004. O Darapọ mọ CIHRS ni Oṣu Keje ọdun 2011.  O ni ọmọbinrin meji. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Àfẹ́sódì

Àfẹ́sódì jẹ́ àrùn ọpọlọ tí ó máa ń wáyé tí ẹni kan bá ní ìfẹ́ ǹkan kan tí ó lè paá lára ṣùgbọ́n ó ṣòro fun láti fi ǹkan yẹn sílè. Ẹni kan lè ní ìfẹ́ oríṣiríṣi ǹkan sódì. Lára wọn ni; *Ọtí*, Ògùn olóró kan, oúnjẹ kan, ìwà kan, wíwo àwòrán oníhòòhò àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.

## Àwọn Àmì
Ẹni tí ó bá ní àrùn àfẹ́sódì le fi àwọn àmì yí han;

* Ṣíṣe tàbí lílò ǹkan yẹn ní gbogbo ìgbà. 
* Fífà sì ǹkan yẹn
* Ó ṣòro láti jáwọ́ nínú ǹkan yẹn
* Nílò láti ṣe tabi lo ǹkan yẹn ju bíi ti tẹ́lẹ̀ lọ nígbà míì 
* Níní láti ṣe àwọn ǹkan tí kìí ṣe tẹ́lẹ̀ nítorí ó fé ṣe tabi lo ǹkan yen
* Àì lè fọkàn sí ǹkan míì tí kò bá tíì ṣe tàbí lo ǹkan yẹn 

## Ìtọ́jú
Àwọn onímò sáyẹ́ǹsì kò tíì ri ìwòsàn fun àrùn ọpọlọ yìí. Ṣùgbọ́n àwọn nǹkan kan wà tí a lè fi ṣe ìtọ́jú ènìyàn tí ó ní àrùn yí. Ara rẹ̀ ni pé kí ó lọ bá dókítà tí ó mo nípa àrùn ọpọlọ fún ìtọ́jú. Nígbà míì ó lè gbà pé kí ẹni náà fi ilé rẹ̀ lẹ́ láti lọ gbé ní ilé ìwòsàn fún ìgbà díè láti lè gba ìtọ́jú tó péye. Gbogbo ìtọ́jú yìí lè já sí asán tí ẹnì yí ọ bá tíì ṣe ìpinnu láti jáwọ́ nínú ṣíṣe tàbí lílo ǹkan tí ó fé sódì. 

=Ìtọ́kasí =
Grace Alache Jerry

Àyọkà yi ni opo oran. ẹkọ ran lowolati ṣe àtúnṣe tabi soro nipa isoro re lori ọ̀rọ̀. (Kẹkọ bii ati igba lati yọ awọn ifiranṣẹ awoṣe wọnyi kuro)

Ayoka yi je omo alani baba, ko ni ju page meta lo.

Ìwé-alàyé[ìdá]

Àdàkọ:BLP one source

Grace Alache Jerry jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan tó jẹ́ abirùn-jàǹbá, agbẹjọ́rò ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn, olórin àti ayaba ẹ̀wà tí wọ́n fún ní Miss Wheelchair Nigeria.  Jerry jẹ oludari alaṣẹ ti Ẹgbẹ Awọn Ọrẹ Inlusive.  O ti ṣe ni awọn ere orin laarin ati ita Nigeria. O jẹ ẹlẹgbẹ Mandela Washington ti ọdun 2015 ati pe o jẹ ọla nipasẹ Alakoso Barrack Obama. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ipakupa Mambila

Ipaniyan Mambila jẹ ipakupa ti awọn Fulani darandaran 2017 ni Mambila Plateau, Nàìjíríà. .  

A jiyàn lórí irú ìpànìyàn náà, àti pé àwọn orísun díẹ̀ ló wà (yàtọ̀ sí àwọn olùgbé) pẹ̀lú àwọn tí wọ́n fẹ̀sùn kàn pé ìjọba Buhari kò ka ìròyìn nípa rẹ̀ sí, tàbí pé kò fi gbogbo ọkàn sí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí dáadáa.  ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ nítorí ìwà àìdára tí àwọn ìkọlù náà ní (wọ́n sábà máa ń fi ẹ̀sùn ìpànìyàn kan àwọn olùṣọ́-àgùntàn).

Eyi jẹ atẹle ibesile iwa-ipa ti o kere ju oṣu diẹ lẹhinna. 

## Awọn itọkasi

* 

Ẹ̀ka:Ìpínlẹ̀ Tàràbà
Aden Tutton

**Aden Tutton** (ti a bí ní ọjọ́ kẹfà Oṣù kejìlá ọdún 1984) jẹ́ òṣèré folliboolu ìlú Ọstrelia kan. O díje fún Australia ní Olimpiiki Igba òtútù ọdún 2012 . 

## Àlàyé
Aden Tutton ti lo ọdún méje nínú ẹgbẹ́ orílẹ-èdè. Ìpìlẹ̀ ikẹkọ àkọ́kọ́ ti Tutton wà ni Doetinchem, Netherlands. Ìpìlẹ̀ ikẹkọ àtẹ̀lé rẹ wà ní Canberra, Australia. Ẹgbẹ́ ti Tutton gbá fun ni Langhenkel Volley ti o wà ní Doetinchem, Netherlands. O ni orúkọ àlàjé tí nṣe Tuts. Tutton ni a bí ní ọdún 1984 ni ọjọ kejìlá Oṣu Keje ni Glenelg, South Australia. Lọwọlọwọ o ngbe ni Adelaide, South Australia. 

## Àwọn àlàyé
Tutton jẹ ọmọ ọdún mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n 27 nígbàtí o farahàn ní Òlímpíkì ọdún 2012. O wọn dédé poun 176. Gíga rẹ̀ sì jẹ́ 5'9. 

## Ẹkọ
Ẹkọ ti Aden Tutton kọ́ ní atẹle yii:

* Ile-ẹkọ giga Imanuel (SA, Australia)
* Ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù àkọ́kọ́ fún lílọ bíbọ̀ àwọn ọmọnìyàn- University of South Australia 

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

* Aden Tutton at FIVB.com
* Aden Tutton at the Beach Volleyball Database 
* Aden Tutton at the Australian Olympic Committee
* Aden Tutton at Olympics.com
* Aden Tutton at Olympedia 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1984
Feaver

**Feaver** jẹ́ orúkọ-ìdílé. O jẹ́ orúkọ ìdílé Gẹ̀ẹ́sì ti orísun Norman Faransé, àti pé o jẹ́ ọmọ ánglíkà ti Lefebvre, ti o túmọ̀ si “smith”. Àwọn ènìyàn olókìkí pẹ̀lú orúkọ-ìdílé náà:

* Douglas Feaver (1914–97), Bíṣọ̀pù Anglican
* John Feaver (ti a bòṣèré dún 1952 oṣere tẹ́nìs Ìlú Gẹ̀ẹ́sì 
* Peter Feaver (ti a bí ní ọdún 1961), Ọjọgbọn Amẹrika ti imọ-jinlẹ olóṣèlú 
* Samuel Russell Feaver (1878-1946), àgbẹ̀ ìlú New Zealand, olóògùn, oníṣẹ́ abẹ ti ogbó ati olùyàwòrán
* Vicki Feaver (ti a bí ní ọdún 1943), akéwì Gẹ̀ẹ́sì 

## Wo tun

* Ìbà (ìbànújẹ́)
Ògùn olóró

thumb|Ògùn olóró tí àwọn ọlọ́pàá já gbà

Ògùn olóró jẹ́ àwọn ògùn tí ó lè ní ipa tí kò dára lórí ọpọlọ ènìyàn tí ó bá ló won. Oríṣiríṣi ògùn ló jẹ́ ògùn olóró. Awon dókítà àrùn ọpọlọ sábà máa ń lo àwọn ògùn yí lati ṣe ìtọ́jú fun àwọn alárùn ọpọlọ. Nígbà míì àwọn ènìyàn kan máà ń lo àwọn ògùn wọ̀nyí láti jẹ ìgbádùn bí wọ́n kò ti lè nílò wọn fun ìwòsàn. Àwọn ènìyàn lè nífẹ̀ẹ́ àwọn ògùn yii ní Àfẹ́sódì, ó dè lè ṣòro fún wọn láti jáwọ́ nínú lílọ wọ́n. 

## Lílò Rẹ̀
Àwọn ǹkan tí dókítà lè lò àwọn ògùn olóró kan fún ni; 

* Lati pa ìrora tí wọ́n bá ṣe iṣẹ́ abé fúnni tàbí fun ẹni tí ó ní àìsàn kan tí ó lóògùn tí ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìrora.
* Láti tọ́jú ẹni ti o ni àrùn ọpọlọ tí ó máa ń fa àníyàn ni gbogbo igba (Anxiety)
* Láti tọ́jú ẹni tí ó ní àrùn ọpọlọ tí ó máa ń fa opolo ìrẹ̀wẹ̀sì àti ìbànújẹ́ fun (depression) 
* Láti tọ́jú ẹni tí ó ní àrùn ọpọlọ tí ó máa ń fa kí ènìyàn má lè sùn bí ó ṣe yẹ (sleep disorder) 
* Láti tọ́jú ẹni tí ó ní àrùn ọpọlọ tí ó máa ń fa kí ènìyàn má lè kó ara rẹ̀ ni ìjánu (ADHD)
* Láti tọ́jú ẹni tí ó ní àrùn tí àwọn òyìnbó ń pè ní Schizophrenia 

Àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Bí dókítà ṣe ní kí wọ́n ṣe lò wọ́n ní kí wọ́n lò wọ́n,nítorí ìlòkulò léwu gan-an. 

## Àbájáde Ìlòkulò
Ìlòkulò àwọn ògùn olóró sábà máa ń lẹ́yìn ti kò dára nítorí pe àwọn ògùn yí máa ń nípa lórí bí ọpọlọ ṣe ń ṣiṣẹ́. Àwọn kan máa ń mú kí ènìyàn má lè kó ara rẹ̀ ní ìjánu, èyí tó lè fa ṣíṣe ìṣekúṣe, wíwu ìwà jàǹdùkú àti ìwà ipá tàbí ṣíṣe àwọn ǹkan ti kìí ṣe tẹ́lẹ̀. Wọ́n lè mú kí èémí èèyàn ló sílè gan-an, èyí tí ó lè fa ikú. Ti ẹnìkan ba fẹ àwọn ògùn yí sódì, Ó lè mú kí ó ṣe ǹkan tí kò yẹ nítorí ó fé ní owó láti rà won. Ó sì lè da ọpọlọ ènìyàn rú, kí ẹni náà ya wéré.

=Ìtọ́kasí=
Tunde Usman

**** tàbí **Babátúndé Uthman** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Òkèlè** (tí wọ́n bí 18th July, 1979) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Ìpínlẹ̀ Kwara lórílẹ̀-èdè Nigeria

## Àwọn sinimá
*Esùn
*Ikorita (ma beru)
*Àwúrú
*Ask Oge
*Ìpinnu Ayé Mi
*Èéfín 
*Àjọ̀dún

## Àwọn Ìtọ́kasí
Okele

**Òkèlè** jẹ́ ẹ̀yà oúnjẹ Yorùbá abùtọ́bẹ̀jẹ. Ó jẹ́ oúnjẹ tí ó lè tí a gbọ́dọ̀ jẹ́ pẹ̀lú ọbẹ̀ lorisirisi. Àwọn nǹkan tí wọ́n fi ń se oúnjẹ Òkèlè Yorùbá ni, iṣu, gbágùúdá, Ọ̀gẹ̀dẹ̀, Kókò àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Lara awon oúnjẹ Òkèlè nílẹ̀ Yorùbá ni.Iyán, eba, fufu, amala, lafun, semo àti pupuru.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Joseph Momodu

**** (tí wọ́n bí November 2) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria

## Àwọn Ìtọ́kasí
Fun Dara julọ ati fun Alubosa

Fun Dara julọ ati fun Alubosa (Faranse: Pour le meilleur et pour l'oignon) jẹ fiimu itan-akọọlẹ ọmọ ilu Niger ti ọdun 2008 nipa awọn agbe alubosa ni Galmi, Niger, ti a kọ ati oludari nipasẹ Sani Elhadj Magori. 

## Afoyemọ
Ti a ya aworan ni ilu ti oludari ni akoko ti akoko kan ti ndagba, fiimu naa tẹle bi idiyele ti alubosa ṣe ni ipa lori igbesi aye awọn ọdọ abule meji ti wọn fẹ lati ṣe igbeyawo, lakoko ti baba iyawo ti yoo jẹ Yaro, n tiraka lati ṣe to lati inu irugbin rẹ lati ni anfani lati fun ọmọbirin rẹ ni igbeyawo ti o baamu. 

## Awọn ẹbun ati odun

* 2008, Prix Jean Rouch, Forum Africain du Film Documentaire de Niamey
* 2009, International Jury Prize ati Prix du jury jeunes lycéen, Festival international de films sur la ruralité de Ville-sur-Yron (France)[1]
* 2009, Africa Movie Academy Awards, Ti o dara ju Iwe Ẹya
* 2009, Terra di Tutti Film Festival (Italy), Ti o dara ju Foreign Film Eye
* 2010, Pan African Film & Arts Festival (Los Angeles), Ti o dara ju Kukuru Documentary
* 2010 Cannes Film Festival, Ti a ti yan si Cinémas du monde apakan 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Fun Dara julọ ati fun Alubosa ni IMDb
* "Fun Dara julọ ati fun Alubosa". icarusfilms.com. Ti gba pada 30 Keje 2014.
* "Fun Dara julọ ati fun Alubosa". Film Society of Lincoln Center. Ti gba pada 31 Oṣu Keje 2014.
Muldowney

**Muldowney** jẹ́ orúkọ ìdílé Irish kan. Àwọn ènìyàn olókìkí pẹ̀lú orúkọ-ìdílé náà ni:

* Aly Muldowney (ti a bí ní ọdún 1983), òṣèré rúgúbì Gẹ̀ẹ́sì 
* Brendan Muldowney, ọmọ ilé-ìwé gíga ti Dun Laoghaire Institute of Art and Design, Ireland (ilè ìwé fíìmù ìjọba àpapọ)
* Dominic Muldowney (ti a bí ní ọdún 1952), olùpilẹ̀ṣẹ̀ Ìlú Gẹ̀ẹ́sì 
* Joey Muldowney (ti a bí ní ọdún 2004), òṣèré họ́ọ́kì yìnyín Amẹrika
* Luke Muldowney (ti a bí ní ọdún 1986), agbábọ́ọ̀lù Gẹ̀ẹ́sì 
* Michael Joseph Muldowney (1889–1947), ọmọ ẹgbẹ́ Republikani ti Ilé Àwọn Aṣojú AMẸRIKA láti Pennsylvania
* Shirley Muldowney (ti a bí ní ọdún 1940), aṣáájú-ọnà ni èrè-ìjẹ ọkọ́ ayọkẹlẹ alámọ̀dájú 
* Suzanne Muldowney (ti a bí ní ọdún 1952), òṣèré ti o mọ̀ fun àwọn ìfarahàn rẹ̀ lórí The Howard Stern Show
* Sylvester Muldowney (1908–1995), olùtayo Irish
* Therese Muldowney (ti a bí ní ọdún 1987), òṣèré camogie àti òṣìṣẹ́ àwùjọ, ti o gbá ni ìparí ọdún 2009 Gbogbo ìparí Ireland camogie
Therese Muldowney

**Therese Muldowney** (ti a bí ní ọdún 1987) jẹ́ òṣèré camogie kan àti oṣiṣẹ àwùjọ, tí o gbá ní ipari Gbogbo Ireland camogie ọdún 2009 .  Therese ti jáwé olúborí labẹ-ọmọ ọdún mérìndínlógún àti àwọn àkọ́lé agbègbè Kekere pẹlu Kilkenny bákannáà gẹgẹbi ilé-ìwé Gbogbo-Irelandi ni ìpele 'B' àgbà. Ẹ̀gbọ́n rẹ̀, Ciarán, jẹ olukọni ti a mọ̀ dáradára àti oṣere ẹgbẹ́ pẹlu Conahy Shamrocks, o si ṣe àfihàn àgbà rẹ ní ọdún 2009. 

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

* Oju opo wẹẹbu Camogie osise 
* Kilkenny Camogie Website
* ti 2009 asiwaju ninu Lori The Ball Official Camogie Magazine
* https://web.archive.org/web/20091228032101/http://www.rte.ie/sport/gaa/championship/gaa_fixtures_camogie_oduffycup.html Awọn imuduro ati awọn esi] fun 2009 O'Duffy Cup
* Gbogbo-Ireland Olùkọ Camogie asiwaju: Roll of Honor
* Awọn ifojusi fidio ti asiwaju 2009 Apá Ọkan ati apakan meji
* Fidio Ifojusi ti 2009 Gbogbo Ireland Olùkọ Ik
* Iroyin ti Gbogbo Ireland ipari ni Irish Times Independent ati Examiner
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1987
Kika ni Kusini

Kika ni Kusini (ti a tun mọ ni Cool Red) jẹ fiimu iṣe iṣe-ere ti Amẹrika-Nigeria ti ọdun 1976 ti Howard Friedlander ati Ed Spielman kọ, ati oludari nipasẹ Ossie Davis.

## Afoyemọ
Lakoko irin-ajo kan si orilẹ-ede olominira tuntun ti Fahari, Afirika, Red Salter, akọrin jazz ilu Afirika kan, ṣubu ni ifẹ pẹlu Leah Matanzima, ṣugbọn o ṣe alabapin ninu ijakadi Fahari lodi si ijọba ọmọlangidi kan ti o ṣakoso nipasẹ awọn ile-iṣẹ agbaye. Owu fun ọrẹ Leah pẹlu oniroyin funfun ti Ilu Gẹẹsi Charles Henderson, Red laifẹ darapọ mọ atilẹyin rẹ ti adari rogbodiyan Ernest Motapo ati ṣe iranlọwọ fun u lati gba awọn ibon lọwọ Saidu oniṣowo ohun ija. Nigbati awọn oṣiṣẹ Fahari mu wọn, Charles gba Leah ati Pupa silẹ; Lẹ́yìn náà, wọ́n lọ sínú ọkọ̀ ojú omi kan, ṣùgbọ́n Ben Amed, ọmọ ilẹ̀ Faransé kan tí wọ́n yá láti pa Motapo, fi ọkọ̀ ojú omi mìíràn gbá wọn lọ́wọ́, ó sì pa Charles. Marnie (Yola), ọmọ ẹ̀gbọ́n ọ̀dàlẹ̀ Motapo, ṣètò pẹ̀lú Amed láti ba Motapo ní ibùba ọkọ̀ ojú-ọ̀nà kan nítòsí Kusini, ṣùgbọ́n Leah àti Red dé lákòókò pẹ̀lú àwọn ọmọ ogun oníjà. Lẹhin pipa Marnie ati Amed, Leah ṣe itẹwọgba Red si Iyika Afirika lodi si ijọba ijọba Yuroopu.

## Simẹnti

* Ruby Dee - Leah Matanzima
* Ossie Davis - Ernest Motapo
* Greg Morris - Red Salter
* Tom Aldredge - Ben Amed
* Michael Ebert - Charles Henderson
* Thomas Baptiste - John Okello
* Jab Adu - Juma Bakari
* Elsie Olusola - Mamouda
* Oba Funsho Adeolu - Marni
* Ibidun Allison - Sniper

## Ṣiṣejade
Fiimu naa ti loyun ati pe o ni inawo ni kikun nipasẹ Delta Sigma Theta, sorority Amẹrika-Amẹrika kan ti o ni Awọn ibaraẹnisọrọ DST eyiti o ṣe ohun elo lati koju “ifihan aipe ti awọn eniyan dudu ni media”.

Yiyaworan waye ni Oṣu Kẹjọ ọdun 1974 ni Ilu Eko, Nigeria pẹlu awọn atukọ AMẸRIKA ati Naijiria.

Dee, Davis, ati Morris da owo osu wọn duro titi ti fiimu naa fi ṣe ere.

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Kika ni Kusini ni AFI Catalog of Feature Films
* Kika ni Kusini ni IMDb
Bariga Boys

Bariga Boysjẹ iwe itan 2009 Naijiria nipa opopona, osere Segun Adefila ati Crown Troupe, ti won lo guerrilla tiata, orin ati eré lati koju awon oran ti osi ni slums ti Bariga ni Lagos.       

## Awọn itọkasi
University of Port Harcourt Teaching Hospital

## Abẹlẹ
Ile-iwosan Ikẹkọ ti Port Harcourt ti dasilẹ ni Oṣu Kẹrin ọdun 1980 ati pe ijọba apapo ti fi aṣẹ fun ni aṣẹ ni ọdun 1985, o jẹ ẹkọ itọju ile-ẹkọ giga ati ile-iṣẹ iwadii ni Ipinle Rivers. O jẹ abajade ti ifẹ ti Federal Government lati pese awọn iṣẹ iṣoogun ti o dara julọ, ikẹkọ eniyan, ati iwadi ni gbogbo awọn agbegbe agbegbe ti orilẹ-ede naa.

Ilana ti Ile-iwosan ti gba lati aṣẹ 10 ti 1985, Awọn ile-iwosan Ikọnilẹkọ University (atunṣe ti Igbimọ ati bẹbẹ lọ) Ilana.

Oludari agba lọwọlọwọ ni Ọjọgbọn Henry Arinze Anthony Ugboma.

Nigbati o bẹrẹ, awọn ibusun 60 wa ni akọkọ ni lilo. Lẹhin gbigbe si aaye ayeraye rẹ ni ọdun 2006, agbara ile-iwosan ti gbooro si awọn ibusun 500 ati diẹ sii.

Ile-iwosan Ikẹkọ ti Ilu Port Harcourt jẹ iṣakoso nipasẹ eto iṣakoso ipele mẹta ti o ni - Igbimọ Isakoso, Igbimọ Isakoso Ile-iwosan (HMC) ati Awọn Ẹka. O fẹrẹ to awọn alaisan 200,000 ni a rii ni ọdọọdun ni awọn ile-iwosan mejeeji ati awọn eto inpatient, ati diẹ sii ju awọn iṣẹ abẹ 3000 lọ ni ọdun kan. Oṣuwọn ibugbe ibusun apapọ ni awọn oṣu 12 ti ga ju 80%. Yato si fifun awọn iṣẹ iṣoogun, ile-iwosan duro lati pese eto ẹkọ ile-iwosan ati ikẹkọ si awọn ọmọ ile-iwe, nọọsi, ati awọn alamọdaju ilera miiran. Ni awọn ọdun diẹ, ọpọlọpọ awọn iṣẹ ṣiṣe iwadii ati awọn abajade lati awọn ẹya ti o ṣeto ti han lori ọpọlọpọ awọn pataki ti orilẹ-ede ati ti kariaye iṣoogun ati awọn iwe iroyin imọ-jinlẹ.     

## Ọkọ ti Isakoso

* H.E Mahktar Ahned Anka (Alaga)

* Dokita Noah Andrew
* Olori Oladunni Sijuwade
* Adm. Ogbor Sylvanus Fueseme
* Hon. Maina Mohammed Tar

## Awọn ẹka

* Ijamba ati Pajawiri
* Awọn iroyin 
* Isakoso 
* Anaethesiology 
* Ile ounjẹ
* Ẹka Iṣẹ Ajẹsara Aarin (CSSD)
* Ibaraẹnisọrọ
* Oogun Agbegbe
* Imo komputa sayensi
* Eyin Eyin
* Dialysis 
* Eti, Imu ati Ọfun
* Gbogbogbo Jade Alaisan Department
* Aladanla Itọju Unite
* Oogun inu
* Ifọṣọ
* Itoju
* Epo Apejuwe Iṣoogun
* Awọn iṣẹ yàrá Iṣoogun (Ẹkọ-ara Kemikali, Ẹjẹ ati Ile-ifowopamọ Ẹjẹ, Microbiology Medical ati Parasitology, Ẹkọ aisan ara Anatomical)  
* Awọn igbasilẹ iṣoogun
* Iṣoogun Social Welfare
* Neuropsychiatry
* Oogun iparun
* Nọọsi Dára Development Unit
* Obstetrics ati Gynecology
* Ophthalmology
* Oral Maxillo Oju
* Ẹka Orthopedic
* Paediatric Services
* Ile elegbogi
* Ẹkọ-ara
* Radiology
* Awọn ile itaja
* Ẹka abẹ
* Awọn iṣẹ ati Awọn iṣẹ

## Wo tun

* Akojọ ti awọn ile iwosan ni Port Harcourt
* Akojọ ti awọn ile-iwosan ile-ẹkọ giga

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Oju opo wẹẹbu osise UPTH
Frank Rajah Arase

## Igbesi aye ibẹrẹ
A bi Arase ni Ilu Benin, Edo, Naijiria. O dagba ni ilu Eko nibiti o ti bẹrẹ iṣẹ fiimu rẹ.

## Iṣẹ-ṣiṣe
Arase ṣe iṣowo sinu iṣowo ifihan ni ọjọ-ori pupọ. O bere gege bi onise tiata ni Naijiria; o je kan onijo fun National Theatre troupe ati ki o tun sise ni ipele ere. Ó pàdé òṣèré Nollywood àti olùdarí Paul Obazele, ẹni tí ó tọ́jú rẹ̀ ní ilé iṣẹ́ fíìmù. Ni akọkọ o jẹ oṣere kan, ti o ṣafihan ni awọn fiimu bii Awọn Dimegilio Lati yanju, Lẹhin Awọn wakati Ile-iwe. Ìfẹ́ rẹ̀ fún jíjẹ́ tí ó wà lẹ́yìn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ náà fà á láti darí àwọn fíìmù tirẹ̀. Lẹhin ti o ṣe itọsọna awọn fiimu diẹ ni Nigeria, o gba lati ṣe itọsọna fiimu kan fun ile-iṣẹ iṣelọpọ Ghana, Venus Films, lẹhin ti o kọ awọn igbiyanju iṣaaju ti Ile-iṣẹ ṣe. O dari fiimu ti akole re ni Official Prostitute ni Ghana o si tesiwaju lati se fiimu ni Nigeria leyin naa. 

Ni ipari, Abdul Salam Mumuni ti Venus Films dabaa iwe adehun ọdun meji si Arase, eyiti o jẹ pẹlu kikọ awọn oṣere Ghana sinu ile-iṣẹ fiimu Nollywood ati ṣiṣe wọn ni agbara irawọ ti o jọra si awọn oṣere Naijiria. Awọn oṣere Ghana ti o di olokiki nipasẹ ifowosowopo yii pẹlu: Jackie Appiah, Van Vicker, Majid Michel, Nadia Buari, John Dumelo, Kalsoume Sinare ati Kofi Adjorolo laarin awọn miiran. Adehun naa ti fa siwaju fun ọdun meji miiran eyiti o yori si iṣafihan diẹ sii awọn oṣere bii Yvonne Nelson, Juliet Ibrahim, Frank Artus ati Martha Ankomah. Awọn fiimu ti a ṣe ni asiko yii pẹlu: Ọmọbinrin Mummy, Beyonce, Okan ti Awọn ọkunrin, Ere naa, Tani O nifẹ Mi?, Ọmọ-binrin ọba Tyra, Ọba ni temi, Ibinu ti Kristi, Ilufin si Kristi ati ọpọlọpọ awọn miiran. Awọn fiimu naa jẹ iṣelọpọ pẹlu ile-iṣẹ iṣelọpọ Arase, Raj ati Awọn fiimu Bayani Agbayani. Lẹhin ti adehun rẹ pẹlu Venus Film ti pari, o tẹsiwaju pẹlu awọn iṣelọpọ tirẹ nipasẹ aṣọ rẹ, eyiti o ti tu awọn fiimu olokiki bi ibikan ni Afirika ati fiimu Iyore jade. 

## Igbesi aye ara ẹni
Arase ni omo keji ti ebi. O ti ni iyawo si arabinrin Sierra Leone kan ati pe idile rẹ wa ni Nigeria. Arase wa lọwọlọwọ ni Accra, Ghana ati Lagos, Ipinle Eko.  

## Filmography

* *Pada ti Beyonce (2006)*
* *Ọmọbinrin Mummy (2006)*
* *Ọmọ-binrin ọba Tyra (2007)*
* *Ẹṣẹ si Kristi (2007)*
* *Iferan ti Ọkàn (2008)*
* *Okan ti Awọn ọkunrin (2009)*
* *Irora ti Kristi (2009)*
* *Dẹlilah (tẹ̀ẹ́tẹ́lẹ̀ tẹlifíṣọ̀n)*
* *4 Play (2010)*
* *Idanwo (2010)*
* *Ere naa (2010)*
* *Ibikan ni Afirika (2011)*
* *Iyawo Iyawo (2012)*
* *Iye owo (2013)*
* *Ifẹ naa (2013)*
* *Iyore (2014)*
* *Àpá (2015)*
* *Ghana Gbọdọ Lọ (2016)*
* *Ni Orilẹ-ede Mi (2017)*
* *Ti dè (2018)*
* *Àlàyé ti Inikpi (2020)*
* *capeti pupa (2022)*
* *Idunnu ti Ẹṣẹ (2023)*
* *Scuffle (2023)*

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Frank Rajah Arase ni IMDb 

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Anup Singh Choudry

Anup Singh Choudry (ti a bi 13 August 1949), jẹ agbẹjọro ara ilu Uganda kan, idajọ ati onkọwe ti o ṣe idajọ ododo ti Ile-ẹjọ giga ti Uganda lati 2 May 2008 titi di 11 Oṣu Kẹjọ ọdun 2014. 

O ti bura ni ibi ayẹyẹ kan ni Ile Ijọba ni Entebbe niwaju Alakoso Yoweri Museveni ati Adajọ agba Benjamin Odoki.[1][2] Oun ni Sikh akọkọ ati Asia ti a bi ni Ugandan lati yan si ibujoko ni orilẹ-ede yẹn. 

## Abẹlẹ ati eko
Anup Singh ni a bi ni 13 Oṣu Kẹjọ ọdun 1949 si Tarlok Singh ati Narinder Kaur ni Masaka, Uganda. Baba baba rẹ Hari Singh, ti akọkọ lati Rawalpindi, Punjab Province, British India, ṣilọ si Uganda ni ibẹrẹ awọn ọdun 1900 ati ṣiṣẹ ni eto iṣẹ ilu Crown Colony lẹhinna. Baba Singh paapaa, ṣiṣẹ ni Iṣẹ Abele ti Uganda eyiti o ti fẹyìntì lati ọdun 1972. 

Singh lọ si Ifihan Ile-iwe alakọbẹrẹ ti Shimoni ati pe o kọ ẹkọ ile-iwe girama ni mejeeji Nyamitanga Secondary School ni Mbarara ati St. Joseph's College Layibi, ni Gulu. Lẹhin eto-ẹkọ rẹ ni Uganda, o lọ si kọlẹji King ni University of London, Corpus Christi College, Cambridge, College of Law Chester ati College of Law Guilford. 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Singh ṣe ofin ni United Kingdom gẹgẹbi agbejoro, fun ọdun 20, lati ọdun 1980 titi di ọdun 2000.  O tun ṣe ọpọlọpọ awọn iṣowo ni United Kingdom, pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ Nissan kan, ati awọn ile-iṣẹ ohun-ini ati awọn ile-iṣẹ idoko-owo meji. 

Ni ọdun 2008, Igbimọ Awọn Iṣẹ Idajọ Uganda ṣeduro fun u si Alakoso Uganda fun yiyan gẹgẹbi Idajọ ti Ile-ẹjọ giga ti Uganda. O jẹ yiyan ati pe o fọwọsi nipasẹ Ile-igbimọ Ilu Ugandan. O ti bura ni ọjọ 2 Oṣu Karun ọdun 2008. 

Lẹhin awọn ọdun 6 ti iṣẹ, Adajọ Choudry ti fẹyìntì ni 11 Oṣu Kẹjọ 2011 o si pada si United Kingdom lati darapọ mọ idile rẹ  

## Igbesi aye ara ẹni
Justice Choudry ti ni iyawo ati pe o ni awọn ọmọ mẹta. 

## Awọn atẹjade
O ti kọ ọpọlọpọ awọn iwe nipa Sikhism, paapaa:

* *Sikh ajo mimọ to Pakistan*
* *Ipaeyarun Sikh 1984 (olootu)*
* *Ofurufu to Ominira*
* *Lawyers Office Directory A-Z. Olootu: Anup Singh Choudry, itọsọna AZ akọkọ ti ofin ni UK (1989)  *
* *Eto Eda Eniyan ti Awọn Obirin ni Sikhism*

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1949
Doyin Kukoyi

**** (tí wọ́n bí lọ́jọ́ 25, April) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò, agbóhùnsá-fẹ́fẹ́ àti olóòtú agbóhùnsá-fẹ́fẹ́ ọmọ Nigeria Ó di gbajúmọ̀ ṣíṣe olóòtú ètò kan tí wọ́n pè ní Gbajúmọ̀ Òṣèré lórí ẹ̀rọ telifisan.

## Kòbákùngbé
Lọ́dún 2022, wọn gbé pò yẹnu pé Doyin Kukoyi ni ìfẹ́ ìkọ̀kọ̀ pẹ̀lú gbajúmọ̀ òṣèré-kùnrin Taiwo Hassan tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Ògògó**. Kódà, ìròyìn àhesọ náà sọ pé wọ́n ṣe ìgbéyàwó ìkọ̀kọ̀: ṣùgbọ́n gbogbo èyí ni Doyin sẹ́ pátápátá.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Ernesto Igel

**Ernesto Igel** (ọjọ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kọkànlá ọdún 1893 – ọjọ kẹrinlélógún oṣù kínní ọdún 1966) jẹ́ olùtajà Austrian àti Olùdásílẹ ilé-isẹ́ Brasileira de Gáz a Domilicio Ltda, àkọ́kọ́ ilé iṣẹ́ olùpín nẹtiwọki afẹ́fẹ́ gáasi ìdáná fún àwọn ohun ìlò ilé Brazil (LPG). 

Ní ọdún 1938, ilé-iṣẹ́ náà yí orúkọ rẹ̀ padà sí Ultragaz SA    

Nipasẹ ìdàgbà Ultragaz àti dídá àwọn àwọn ilé-iṣẹ́ titun, Ernesto Igel dá Ultra sílẹ̀, ti a tún mọ̀ sí Ultrapar.

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀
Ti a bí sí ìdílé àwọn oníṣòwò ní Vienna, Austria, Igel jẹ́ àkọ́bí ti àwọn ọmọ márun.  Ni ọmọ ọdún mẹẹdogun, o gba iṣẹ́ àkọ́kọ́ rẹ̀ ní ilé-iṣẹ́ àgbéwọlé-òkèerè. Ní ọmọ ọdún mọkànlelógún, wọn gbe lọ si ọmọ ogun Austrian láti jagun ní Ogun Agbaye I. wọn fi ránṣẹ́ sí Romania, níbití o ti ṣíṣẹ́ bí olùrànlọwọ ìṣàkóso.  

## Iṣẹ-ṣiṣe
Lẹhin ogun náà, Igel kó lọ sí Brazil ni ọdún 1920, nígbàtí o jẹ ọmọ ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n. Lẹhinna o ṣe àgbékalẹ̀ ilé-iṣẹ́ Ernesto Igel & Cia., olùkówọlẹ́ ti awọn ohun èlò tábìlì, àwọn irin ìmọ́tótó, àwọn àdògán àti àwọn ìgbóná fún lílò pẹ̀lú gáasi òpópónà. Lákokò àwọn ìrìn àjò rẹ sí Yúrópù, Igel ṣiṣẹ́ pẹ̀lú imọ-ẹrọ ìgò gaasi tuntun lẹhinna fún lílò ilé. 

Ni ọgbọ̀njọ́ Oṣu Kẹjọ ọdún 1937, Igel ṣe ìpìlẹ̀ Empresa Brasileira de Gáz a Domicílio Ltda. Ní ọdún tó tẹ̀lé, ní Oṣù Kẹ̀sán ọdún 1938, IPO ti ilé-iṣẹ́ náà ṣètò ìbẹ̀rẹ̀ ti Ultragaz SA. Lẹhin iyẹn, ilé-iṣẹ́ náà fẹ àwọn iṣẹ rẹ tí o sì bẹrẹ láti ṣe ìṣòwò jakèjadò Brazil.    

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Igel fẹ Margaret Hartman, tí òun náà jẹ́ ọmọ ìlú Austrialia, ẹnití o ní ọmọ méjì pẹ̀lú rẹ̀, Pery ati Daisy Igel . Oníṣòwò náà ṣe ìṣàkóso àwọn ilé-iṣẹ́ wọn títí di ọdún 1959, nígbàtí o pé ọmọ rẹ, Pery Igel, gẹ́gẹ́bí olórí titun ti Ultragaz.  

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1966
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1893
Iyore

***Iyore*** (Ògbufọ̀: ***Ìoadàbọ̀: Ayé àtúnwá***) jẹ́ eré tí wọ́n ṣe àgbéjáde ní ọdún un 2014 ní orílẹ̀ èdè Naijiria, ìlúu Benin ni wọ́n lò gẹ́gẹ́ bíi ibùdó ìtàn fún eré yìí, Frank Rajah Arase ni olùdarí eré yìí. Àwọn òṣèré tó kópa nínú eré yìí ni Rita Dominic, Joseph Benjamin, Okawa Shaznay, Paul Obazele, Bukky Wright àti Yemi Blaq. Ṣáájú ìṣàfihàn rẹ̀, wọ́n  yàn án fún ẹ̀ka mẹ́wàá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ níbi ayẹyẹ Golden Icons Academy Movie Awards ọdún 2014, tí wọ́n gbèrò pé yóò wáyé ní ọjọ́ kẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n, oṣù Kẹwàá ọdún un 2014.

 

## Àwọn Òṣèré Akópa
* Rita Dominic kópa gẹ́gẹ́ bíi Osarugwe
* Joseph Benjamin kópa gẹ́gẹ́ bíi Prince Azuwa
* Okawa Shaznay kópa gẹ́gẹ́ bíi Princess Ajoke/Amenze/Onaiwu
* Yemi Blaq kópa gẹ́gẹ́ bíi Ovie
* Paul Obazele kópa gẹ́gẹ́ bíi Ọba Izuwe
* Bukky Wright kópa gẹ́gẹ́ bíi Queen Tonyin Adekoya
* Okpoya Bisping kópa gẹ́gẹ́ bíi Prince Uyi
* Tina Chelsea kópa gẹ́gẹ́ bíi Itohan
* Calista Nwajide kópa gẹ́gẹ́ bíi Alufa
* Paul Stevens Enofe kópa gẹ́gẹ́ bíi Iyobo
* Desmond Walter-Oriakhi kópa gẹ́gẹ́ bíi Edosa
* Ikuvbogie Agbara Olorun kópa gẹ́gẹ́ bíi Izuwa Jr
* Sandra Airhuoyuwa kópa gẹ́gẹ́ bíi Osagwe Jr.
* James Coke kópa gẹ́gẹ́ bíi Oden
* Andrew Otamere kópa gẹ́gẹ́ bíi Oloye
* Stella Idika kópa gẹ́gẹ́ bíi Edugie

## Ẹ tún wo
* Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún un 2014

## Àwọn Ìtọ́kasí

## Ìjápọ̀ òde
*
Daisy Igel

**Daisy Igel** (1926/1927 – 2019) jẹ́ ayàwòrán ará ìlú Brazil àti àrólé olówó bílíọ̀nù kan. O kọ́ ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ayàwòrán ilé ní Ilé-ìwé àrà - IIT Illinois Institute of Technology, ní Chicago, Il àti pé o ní Johannes Itten, Joseph Albers ati Konrad Wacksmann gẹgẹbi olùkọ. Ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ní Ilé Ẹ̀kọ́ Apẹrẹ Iṣẹ́ Orílẹ̀-Èdè ti Yunifásítì ti Ìpínlẹ̀ Rio de Janeiro, láti ọdún 1969 sí 1970. O tun fún wọn ni àwọn iṣẹ ikẹkọ ni Ilé àpamọ́ àṣà ti Àwòrán òde ni Rio de Janeiro. 

Daisy Igel jẹ́ ọmọbìnrin Ernesto Igel, olùdásílẹ̀ ti Ultrapar . 

Wọn ti kọ Igel sílẹ̀, pẹ̀lú àwọn ọmọ mẹta, o si ngbé ní Rio de Janeiro . 

Daisy Igel kú ní ọdún 2019.

## Àwọn ìtọ́kasí
Pery

## Àwọn ènìyàn

### Ni nkan ṣe pẹlu Earldom ti Limerick

* William Pery, àkọ́kọ́ Baron Glentworth (1721–1794), olùṣọ àgùntàn Anglican ti Limerick, Ardfert ati Aghadoe
* Edmund Pery, àkọ́kọ́ Earl ti Limerick, olóṣèlú, onígbàgbọ ìṣọ̀kan 
* William Pery, Earl ti Limerick ẹlẹ́kèta (1840–1896), ẹlẹgbẹ Irish
* William Pery, Ẹlẹẹkẹrin Earl ti Limerick (1863–1929), ẹlẹgbẹ Irish, ọmọ ogun Gẹẹsi
* Edmond Pery, Ẹlẹ́ẹkarun Earl ti Limerick (1888–1967), ẹlẹgbẹ ati ọmọ ogun Gẹẹsi
* Patrick Pery, Ẹlẹ́ẹ̀kẹfa Earl ti Limerick (1930–2003), ẹlẹgbẹ Irish àti ìránṣẹ́ gbogbo ènìyàn 
* Edmund Pery, Ẹlẹ́ẹ̀keje Earl ti Limerick (ti a bí ní ọdún 1963)

### Àwọn ènìyàn míìràn

* Angela Pery, kauntẹ̀sì ti Limerick, (1897–1981), adarí àwọn agbeka Red Cross International ti Ìlú Gẹẹsi
* Edward Pery Buckley (1796–1873), Olómìnira Ìlú Gẹ̀ẹ́sì àti olóṣèlú Whig
* Nicole Péry (ti a bí ní ọdún 1943), olóṣèlú àwùjọ ará ìlú Faransé 
* Pascual Pery (1911–1989), Ọ̀gágun Sipania
* Pery Burge (1955-2013), olórin Gẹ̀ẹ́sì 
* Pery Igel (1921-1998), oníṣòwò ará ìlú Brazil
* Pery Ribeiro (1937-2012), akọrin ará ìlú Brazil, akọrin

## Omiiran

* Péry, agbègbè ìṣaajú ni Bernese Jura ti Switzerland
* Àdàpè ọ̀rọ̀ tàbí àmì ijabọ̀ fún oju-irin ìrìnnà mọnamọna Pacific .

## Wò tún

* Pari (iyasọtọ)
* Peary (iyasọtọ)
* John Perie
* Perrie
* Perry (iyasọtọ)
Wiwọle si Idajọ

Wiwọle si Idajọ (AJ) jẹ ajọ eto eto eniyan ti o dojukọ Naijiria ti o da ni Ilu Eko. Gẹgẹbi oju opo wẹẹbu wọn, “o jẹ ẹgbẹ agbawi idajọ ododo ti n ṣiṣẹ lati daabobo awọn ẹtọ ti iraye si dọgba ati iraye si iyasoto si awọn kootu ti ofin, faagun iraye si ti awọn eniyan ti o yasọtọ lati dogba ati idajọ ododo, ikọlu ibajẹ ni iṣakoso idajọ, ṣe atilẹyin awọn ijakadi ofin fun iyi eniyan ati kaakiri awọn orisun ofin ti o ṣe iranlọwọ lati ṣaṣeyọri awọn idi wọnyi.  Ti a da ni 1999, AJ lepa awọn ibi-afẹde wọn nipasẹ awọn eto ti o ni ibatan mẹta: Idajọ Idajọ ati Eto Ominira; Eto Wiwọle Ofin; ati Eto Awọn orisun Ofin. Wọn ṣe atẹjade awọn iwe, awọn iwe iroyin, ati awọn nkan ni atilẹyin iṣẹ wọn.

## Awọn ajọṣepọ
Wiwọle si Idajọ ti ṣe ajọṣepọ nigbagbogbo pẹlu awọn ẹgbẹ eto eto eniyan miiran ni ilepa awọn ọran kan pato. Ni Oṣu Kẹfa ọdun 2010, Access to Justice darapọ mọ Amnesty International, Human Rights Watch, ati ọpọlọpọ awọn ajọ eto omoniyan Naijiria miiran ni pipe si awọn ijọba ipinlẹ lati ma tun bẹrẹ ipaniyan awọn ẹlẹwọn.  Ni Oṣu Kẹrin ọdun 2009, wọn darapọ mọ Amnesty International ati ọpọlọpọ awọn NGO ti o da lori Afirika ni sisọ ọrọ kan, pipe si ijọba ti Sudan “lati dẹkun ikọlu ati idẹruba awọn olugbeja ẹtọ eniyan ati oṣiṣẹ ti orilẹ-ede ati ti kariaye ati awọn ajọ eto eto eniyan.” 

## Awọn ẹbun ati idanimọ
Wiwọle si Idajọ jẹ ọkan ninu awọn olubori ti Aami Eye 2009 MacArthur fun Ṣiṣẹda & Awọn ile-iṣẹ Munadoko. Aami ẹbun yii ni a fun ni fun awọn ẹgbẹ kekere ti o mu awọn ọna tuntun wa si awọn iṣoro iduro gigun. Aami-eye ti MacArthur Foundation ni lati mọ iraye si iṣẹ idajo lati sọji eto apaniyan ni eto ofin Naijiria, ṣiṣe iwadii awọn iku ifura. 

Wiwọle si Idajọ tun jẹ olubori ti ẹbun Gani Fawehinmi ti ọdun 2010 fun Eto Eda Eniyan ati Idajọ Awujọ. Ẹgbẹ́ agbẹjọ́rò Nàìjíríà tí wọ́n ṣe ìgbọ́wọ́ ẹ̀bùn náà gbóríyìn fún Access to Justice fún fífúnni ní aṣojú òfin, àti fún iṣẹ́ ẹjọ́ àti ìgbìmọ̀ wọn.  

## Wo tun

* Eto eda eniyan ni Nàìjíríà

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Osise aaye ayelujara
Pascual Pery

**Pascual Pery Junquera** (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàdinlogun Oṣu Kẹwa 1911 - 20 Okudu 1989) jẹ ọgagun ara ilu Sipania kan ti o ṣiṣẹ gẹgẹbi Minisita ti Ọgagun Spain ni ọdún 1977, lákókò iyipada Ilu Sipeeni si ìjọba tiwantiwa .  

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1989
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1911
Muyiwa Adegoke

**** (tí wọ́n bí 18th April 1968) tí ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ **Londoner** jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ ìlú Ibadan lórílẹ̀-èdè Nigeria
Abdellah Mesbahi

**Abdellah Mesbahi** (ti a bí ní ọdún 1936 ní El Jadida, o kú ní ọjọ́ kẹrindínlógún Oṣu Kẹsan, ọdún 2016) jẹ́ òṣèré fíìmù Ilu Morocco.   

## Ìgbésíayé
Mesbahi kọ́ ẹ̀kọ sinima ní École supérieure d'études cinématographiques (ESEC) ní Ìlú Paris àti ṣáájú ki o tó ṣiṣẹ́ bi akọṣẹ ní Théâtre orilẹ-populaire . Nígbàtí o padà sí Ìlú Morocco, o ṣe àwọn ipò ìṣàkóso ní Ilé-iṣẹ́ Àlàyé àti Ilé-iṣẹ́ Fíìmù Moroccan (CCM).      Ní gbogbo iṣẹ rẹ̀, Mesbahi ṣe ìtọ́sọ́nà àwọn fíìmù ẹya mókànlélógún, ọpọlọpọ nínú wọn tan imọlẹ lórí ọpọlọpọ àwọn idi ti orílẹ-èdè, Arab àti Islam, pàápàá ija Israeli-Palestine .  Fiimu rẹ lori iṣẹ Russia ti Afiganisitani, *[[Afghanistan Why?|kilode?]]* ti a kà ní ọdún 1984. 

Ọmọbìnrin rẹ Imane náà jẹ́ òṣèré oní fíìmù. 

## Àwọn eré tí o kópa nínú rẹ̀

* 1968: *Vaincre Pour Vivre (Intissar El Hayat)*   
* Ọdun 1973 : *silence, sens interdit* ( *Sukut al-ittiah al-mamnu)   *
* Ọdun 1975: *Tomorrow the Earth will not Change* ( *Demain la terre ne changera pas)  *
* Ọdun 1976 : *green light (Al-daw' al-akhdar)  *
* Ọdun 1979 *Where Are You Hiding the Sun?  *
* Ọdun 1983 : *[[Afghanistan Why?|Afiganisitani Why?]]* 
* 1989: The Land of Challenge*/ Ardhu-l tahaddy* (ti a tun mọ labẹ akọle atilẹba ti 1980 *Emi yoo Kọ Orukọ rẹ ni Iyanrin* )  
* Ọdun 2010 : *Al Qods Bab Al Maghariba* 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2016
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1936
Lois Auta

**Lois Auta** ( pronunciation ⓘ (ti a bi 29 Kẹrin 1980) jjẹ oludasile ati oludari alaṣẹ ni Cedar Seed Foundation, agbari ti o ṣe agbega ikopa ti awọn obinrin ti o ni alaabo si idagbasoke ti o da lori ẹtọ eniyan ni Nigeria. O dojukọ awọn ofin isọpọ fun awọn eniyan ti o ni alaabo.

Ni ọdun 2019, Auta ti sare fun Federal Capital Territory's AMAC (Igbimọ Agbegbe Agbegbe Ilu Abuja)/Ijoko Apejọ Orilẹ-ede Bwari, ni ọdun 2022.  O du ipo ile igbimo asofin ipinle Kaduna lati soju agbegbe Kaura labe egbe oselu All Progressives Congress (APC) sugbon o padanu nibi idije alakan ti Nehemiah Sunday. O dojuko iyasoto bi obinrin oloselu ti o nija nipa ti ara.”  

## Igbesi aye ibẹrẹ
A bi Auta ni Jos Plateau, Plateau State, Nigeria, ni 29 Kẹrin 1980 si idile Auta Akok ti Kukum Gida Kagoro.

## Ẹkọ
Nígbà tí Auta wà lọ́mọdé, ó ní àrùn roparose, ó sì wà ní àhámọ́ sí kẹ̀kẹ́ arọ. O gba iwe-ẹkọ diploma ati oye oye oye ni iṣakoso ijọba lati University of Abuja, Nigeria. O kọ ẹkọ iṣakoso iṣowo agbaye ni Nexford University, ti o da ni Washington, DC.

Ni ọdun 2014, o kopa ninu Initiative Awọn oludari ọdọ Afirika ati pe o yan gẹgẹbi ẹlẹgbẹ Mandela Washington. 

## Awọn ipo

* Auta jẹ oludasile ati oludari oludari ti Cedar Seed Foundation. 
* Aare FCT Disabled Sports Club, Abuja
* Ọmọ ẹgbẹ Igbimọ ti Federation of Civil Servants Staff pẹlu Disabilities Multipurpose Cooperative Society
* Oluranlọwọ Alakoso ti Orilẹ-ede ti Idagbasoke fun Awọn Obirin Pẹlu Ipilẹṣẹ Initiative
* Board Egbe ti Potters Gallery Initiative
* Ọmọ ẹgbẹ ti Ẹgbẹ Apapọ ti Orilẹ-ede ti Awọn eniyan ti o ni ailera
* Oludasile ti Ability Africa
* Aare ti Women lori Wili Multipurpose Cooperative Society
* Igbakeji Aare ti Mandela Washington Fellowship Alumni Association, Nàìjíríà

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Cedar irugbin Foundation aaye ayelujara 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1980
The Green Eyed

***The Green Eyed*** jẹ́ eré onítàn tí wọ́n ṣe àgbéjáde ní ọdún un 2015 ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Blessing O. Uduefe ló darí eré náà. Àwọn òṣèré akópa inú eré yìí ni Nse Ikpe Etim, Kalu Ikeagwu, Tamara Eteimo àti Blossom Chukwujekwu. Port Harcourt ní ibùdó ìtàn eré yìí.

## Àwọn Òṣèré Akópa
* Nse Ikpe Etim kópa gẹ́gẹ́ bíi Roli
* Kalu Ikeagwu kópa gẹ́gẹ́ bíi Michael
* Tamara Eteimo kópa gẹ́gẹ́ bíi Juliet
* Uche Ajie kópa gẹ́gẹ́ bíi Aṣojú 
* Phil Isibor kópa gẹ́gẹ́ bíi Uyota
* Joe Aniele kópa gẹ́gẹ́ bíi Joel
* Emios Ossai kópa gẹ́gẹ́ bíi Madman
* Tonia Nwosu kópa gẹ́gẹ́ bíi Elizabeth
* Felix Benjamin kópa gẹ́gẹ́ bíi Alàgbà 
* Endy Abanonkhua kópa gẹ́gẹ́ bíi Ofure
* Blossom Chukwujekwu kópa gẹ́gẹ́ bíi Gbobemi
* Fedora Abanonkhua kópa gẹ́gẹ́ bíi Vanessa

## Àwọn Ìtọ́kasí

## Ìjápọ̀ Òde
*
Iffat Miraj Awan

**Iffat Miraj Awan** (tí wọn bí ní ọjọ́ kẹdogun Oṣu Kẹwàá Ọdún 1971) jẹ́ olósèlú ará ìlú Pakistan kan tí o ti jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ti Apejọ Agbegbe ti Punjab, láti oṣù kàrún ọdún 2013 sí oṣù kàrún ọdún 2018.

## Ìbẹ̀rẹ̀ Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́
Iffat ní a bí ní ọjọ́ kẹdogun Oṣu Kẹwàá Ọdún 1971 ní Jaranwala . 

O parí ile-ẹkọ gíga ti Punjab ni ọdún 1995 o sì ní ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù àkọ́kọ́ ti áatì. 

## Iṣẹ òṣèlú
Wọn dibò yán sí Apejọ Agbegbe ti Punjab gẹ́gẹ́bí olùdíje ti Ajumọṣe Musulumi Pakistan (N) (PML-N) láti agbègbè PP-53 (Faisalabad-III) ní idibo gbogbogbò Pakistani ọdún 2013 .    O rí àwọn ibo 44,754 o si ṣẹgun Malik Zafar Iqbal Khokhar, olùdíje ti Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI). 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1971
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè