Emmanuel K. Dogbevi

**Emmanuel K. Dogbevi** jẹ akọroyin oniwadii ara ilu Ghana kan ti a mọsi fún iṣẹ ńlá rẹ lórí ìlòdìsí ìwà ìbàjẹ́,  ìdọ̀tí èrọ ìtànná ,  ati ìlòkulò àwọn ohun àlùmọ́ọ́nì ni Ghana.  O jé bi olupilẹṣẹ ati ọlùṣàkósọ olootu ti Portal *News Business* Portal   ati olùdarí ni *NewsBridge Africa*, Ile ise agbohun sì afẹ́fẹ́ ti ko rọ̀gbọ̀kú lè ìjọba pẹ̀lú ìpinnu lati ṣe agbega didara julọ ti awọn ọníròyìn ni gbọgbọ Áfíríkà.   Òun ni igbákejì alága ti The Africa Editors Forum.  

## Ẹkọ
Emmanuel jẹ ẹlẹgbẹ Knight-Bagehot fun Eto-ọrọ-aje ati Ìwé ìròyìn Iṣòwò ni Ile-ẹkọ giga Columbia ni Amẹrika.  O gboyè jáde láti ibè ni Ọdún 2014 pẹ̀lú oyè titunto si ninu iṣẹ iroyin.  O gba oye Bachelor of Arts in Sociology lati University of Ghana ni 2007.  Ṣaaju e, o gbìyànjú lẹmeji láti kọpa nínú O' Level ni 1993 ati 1996, ati lẹhin idanwo ẹnu-ọna, o gba gbigba wọle si University of Ghana ni 1999 lati lepa Diploma ni Ikẹkọ Awọn Ẹsin. 

## Iṣé-ṣísẹ
Emmanuel K. Dogbevi ni oludasile ati olùṣàkóso olootu ti oju opo wẹẹbu iṣowo iṣowo ghanabusinessnews.com,   eyiti o ṣe ifilọlẹ rẹ ni ọdun 2008.   Ni Ọdún 2014, o ṣeto NewsBridge Africa, Ile iṣe ti ko rọ̀gbọ̀kú lè ìjọba pelu ifarajin ikẹkọ awọn oniroyin ọdọ ni aaye ti iwe iroyin ìwádìí.   Ni Ọdún 2024, o jẹ igbákejì alága ti The Africa Editors Forum nigba ipade gbogboogbo ọlódọodún méjì-méjì ti o wáyé ni àsìkò kan pẹlu Africa Media Festival ni Nairobi, Kenya .   Ṣaaju awọn ipa rẹ lọwọlọwọ, o ṣiṣẹ pẹlu awọn ẹka ori ayélujára ti Joy FM ati Citi FM . Ni afikun, Dogbevi ṣe ipa pataki ninu iwe iroyin olominira, nibiti o ti gori si ipo olootu iṣelọpọ. Irin-ajo rẹ ninu iṣẹ iroyin bẹrẹ ni ọdun 1990, nigbati o bẹrẹ bi olufarajin ni Ìwé ìròhìn Igbesẹ, atẹjade ẹsin kan. 

### Àpèjọ àwọn Ọníròyìn
Àpèjọ àwọn Ọníròyìn ti Dogbevi bèrè ní Ọṣù Kàrún ọjó kèta, ọdún 2019, gẹgẹbi Ìpilẹ̀ṣẹ̀ niwọnwọn ti se bi ọ ṣe mon, lati kọ awọn oniroyin  Ni ibi ìpàdé kọọkan, awọn ọníṣé ìròyìn ati àwọn akósémọsé mìíràn ṣe àlàyé àwọn ìrírí, awọn ounjẹ ati awọn ohun mimu lakoko ti o n jíròrò àwọn ọ̀nà ti o wulo fun imudarasi iṣẹ-ṣiṣe ni awọn media, ṣiṣe ayẹwo-otitọ lagbara, ati mímú àwọn irinṣẹ ìgbàlódé, Pẹ̀lú Artificial Intelligence (AI), lati gbe iṣẹ-irohin lárugẹ sókè.  Àwọn àpéjọ yí n pèsè aye ọrẹ ti a ṣe lori igbẹkẹle ifi ọkàn tan, nibiti awọn olukopa ṣí le paarọ áti fi omijoro imọran ni gbangba ati kọ ẹkọ ati òye laarin ara wọn. 

Lati ibẹrẹ rẹ, Dogbevi ti ṣeto *The* *Journalism Hangout* ni ọpọlọpọ awọn ilu kọja Ghana, pẹlu Accra, Kumasi, Sunyani, Koforidua, Tamale, Walewale, Ho, ati Takoradi.  

## Àwọn iṣẹ́ ìwádìí pàtàkì
Emmanuel ti ṣe òpòlọpò àwọn iṣẹ́ ìwádìí tí o lu já Ghana ati àwọn ọrílé-èdè Áfíríkà mìíràn tí ó ní ìfọwósòwópò pẹlu awọn ajọ iwadii agbaye.  Diẹ ninu àwọn iṣẹ rẹ ni;

### Igekuge igi rosewood ni Ghana
Dogbevi ṣe ìwádìí lórí igi rosewood ti won gé ni ona ti kò tọ́ ni Ghana, ó ṣafihan awọn abajade rẹ ni ijabọ meji. Atilẹjade akọkọ,Pẹ̀lú akole "Ifipabanilopo ti Rosewood ni Ghana," ṣe àfihàn Ìṣàwárí bí àwọn ara China ṣe rí awọn igi rosewood Ghana nígbà tí wọ́n ńko idido omi agbara kan ni Bui ni ọdun 2017. Iṣẹ ìwádìí yii n ṣawari si iwọn ti iṣowo naa, ipa ayika rẹ, ati awọn idinamọ ijọba ti o tẹle lori iṣowo naa.   Abala keji, pẹ̀lú àkọlé "Ghana ati Ègún Rosewood," ṣe afihan igbó na ṣe dínkù pẹ̀lú àfihàn bi àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba ìpínlẹ̀ àti àwọn olóṣèlú tí wọ́n yan ṣe ṣe idiwọ fun àwọn ènìyàn agbegbe láti má lowosi. Iwadii rẹ tun ṣafihan awọn anfani inawo ti o kere julọ si awọn agbègbè, botilẹjẹpe Ghana dabi pe o ni ere, o si tẹnumọ aiyatọ laarin awọn eeka okeere rosewood ti Ghana royin ati awọn eeka agbewọle China.  

### Itusita ìwé-I pamo West Africa
Ẹgbẹ kan ti awọn oniroyin mokanla ṣe ìfọwósòwópò lori iwe-ipamọ ti o jo laarin agbegbe kan ti o kọja-aala Iwọ-oorun Iwọ-oorun Afirika, ti n mu si imọlẹ awọn iṣe iṣowo ti Dokita Kwame Bawuah-Edusei, aṣoju orilẹede Ghana tẹlẹ si Amẹrika. Iwadii ṣe àfihàn ilówósí aṣojú naa ninu awọn iṣẹ iṣowo, nibiti o ti forúkọ ile_ise ẹpọ re silẹ kọja ọpọlọpọ awọn agbegbe ita, ni lilo awọn ọgbọn ero lati yago fun awọn ojuse owo-ori ni Ghana.   

### E-egbin
Ti a ṣe àkíyèsí rẹ gẹgẹbi aṣáájú-ọ̀nà ara ilu Ghana, o jẹ ọkan ninu awọn oniroyin akọkọ lati mu ifojusi si awọn ipa àyíká ati ilera ti egbin itanna .  Iṣẹ iwadii rẹ ṣe pàtàkì si ìṣàfihàn òfin ati ilana ti n ṣakoso iṣakoso ati iṣakoso iṣipopada e-egbin ati isọnu ni Ghana,  nitorinaa n ṣalaye awọn ọran titẹ ti o ni nkan ṣe pẹlu egbin itanna ati awọn ohun elo ti o lewu.  

### Awọn ile-iṣẹ India N mu Ọkan ninu Awọn ile-iṣẹ Tí òní ewu púpò julọ ni àgbáyé wá sí Áfíríkà
Awọn ile-iṣẹ India n ṣeto awọn ohun ọgbin atunlo batiri lead ni ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede Afirika, pẹlu Congo, Kenya, Ghana ati Nigeria, eyiti o ti yori si awọn ifiyesi ayika ati ilera. Awọn ile-iṣelọpọ wọnyi ṣafihan awọn ọlùgbé agbègbè si awọn ipele ti o lewu ti idoti lead, ni pataki ni ipa awọn ọmọde ti o ni awọn eewu ilera to lagbara bi ìbàjẹ́ ọpọlọ ati àwọn òràn atẹ́gùn, Pelu awọn anfani eto-ọrọ gẹgẹbi awọn iṣẹ ati owo-ori owo-ori, awọn iṣẹ ṣiṣe nigbagbogbo kuna lati tẹle ailewu ati awọn ilana ayika, ti o yori si afẹfẹ, ile, ati omi ti o jẹ alaimọ. Iwa yii ṣe apẹẹrẹ aiṣododo ayika, bi awọn ile-iṣẹ eewu ti yipada lati awọn orilẹ-ede ọlọrọ si awọn agbegbe ti o ni awọn ilana ilana alailagbara, ti n ṣe ipalara awọn agbegbe ti o ni ipalara. Itan yii jẹ atẹjade ni ajọṣepọ pẹlu The Museba Project, Awọn iroyin Iṣowo Ghana, ati Grist   

### Awọn iwe Pandora: Awọn ọmọ Israeli ti n ṣe awọn miliọnu ni Ghana lati awọn adehun ijọba
Dogbevi ṣe awọn iwadii si awọn ìfojúsùn idagbasoke Ghana ti o yori si awọn isinmi owo-ori oninurere ati awọn ofin rira ti o ngbanilaaye awọn adehun orisun kan fun awọn iṣẹ akanṣe amayederun, fifamọra awọn ile-iṣẹ ajeji ti n wa awọn iṣowo ti o ni ere laisi idije idije. Ọ̀kan lára irú àwọn ilé iṣẹ́ bẹ́ẹ̀ ni Amandi Holdings, ilé iṣẹ́ kan ní etíkun tí a forúkọ rẹ̀ sílẹ̀ ní British Virgin Islands, tí àwọn arákùnrin Ísírẹ́lì, Refael, Eyal, àti Moshe Edry ní, tí orúkọ wọn fara hàn nínú Pandora Papers . Amandi ti ni ifipamo ọpọlọpọ awọn iwe adehun ni Ilu Gana kọja ọpọlọpọ awọn apa, pẹlu IT, ikole, agbara, awọn idibo, awọn oju opopona, ati awọn papa ọkọ ofurufu, nigbagbogbo nipasẹ orisun-ọkan. Awọn iwe aṣẹ ti jo ṣe afihan bii Amandi ṣe ṣe anfani lati awọn imukuro owo-ori lakoko ṣiṣe awọn ere nla.   

## Èbùn ati Ọríyìn

### Àwọn ẹ̀bùn
O ti gba ọpọlọpọ awọn ami-ẹri, ni Ghana ati ni awọn ile òkèèrè. Diẹ ninu wọn ni:       

### Àwọn ọlá àti Àpónlé

* Dogbevi gba Aami Èyẹ Ipilẹ Agbára Ilẹ̀ Áfíríkà ni Apejọ Awọn oludari Media AllAfrica 2024, ti o waye ni Nairobi, Kenya .   
* National Press Foundation bu ọla fun Dogbevi ati awọn oniroyin meji miiran ti wọn ṣiṣẹ lori itan naa    pẹlu Aami Eye 2024 Heinrich Böll Foundation fun Ijabọ Distinguished lori Iṣowo 

### Àwọn iṣẹ ti wón tí tèjádẹ
Awọn ìkópa Emmanuel ni a ti tọka si ni ọpọlọpọ àwọn iwe iroyin ti ẹkọ agbaye, awọn nkan, ati awọn iwe.  Ni pataki, ọkan ninu awọn aworan rẹ lori e-egbin ni a lo nipasẹ National Geographic,  ti n ṣe afihan ipa ti o gbooro ati pataki ti iṣẹ rẹ. Awọn miiran pẹlu;

* Ghana: Ọdun mẹwa ti Ipinle Liberal, ti Ojogbon Kwame Boafo Arthur ṣe atunṣe 
* Biochar fun Isakoso Ayika: Imọ ati Imọ-ẹrọ, ti Johannes Lehmann ṣe ati Stephen Joseph  ṣe atunṣe
* Iwe akosile Mẹditarenia ti Awọn imọ-jinlẹ Awujọ Vol. 4 (1) Oṣu Kini ọdun 2013 
* GeoJournal: Ṣiṣayẹwo lilo ilẹ ati iyipada ideri ilẹ ni Wassa West District ti Ghana ni lilo oye jijin. 
* Gbigba ilẹ agbaye: Neo-colonialism tabi anfani idagbasoke? 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1968
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè