Ile-ẹkọ giga ti Orilẹ-ede Sudanese

Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Orílẹ̀-èdè Sudanese ti Àwọn sáyẹ́nsì (SNAS) jẹ́ àjọ tí kìí ṣe ìjọba ní Khartoum, Sudan, tí ó ní èrò lati ṣe àgbéga ìdàgbàdàsókè ti ìmọ̀-jìnlẹ̀ ati ẹ̀ka ìwádìí  ní Sudan nípasẹ̀ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ní àwọn àgbègbè tí ètò-ẹ̀kọ́, ìmọ̀-ẹ̀rọ, àti  ìwádìí. 

## Ìtàn
Ilé-ẹ̀kọ́ jẹ ìpìlẹ̀ nípasẹ̀ ẹgbẹ́ kan tí àwọn onímọ̀-jìnlẹ̀ ará ìlú Sudan ní Oṣù Kẹ́jọ ọdún 2005 pẹ̀lú Ahmed Mohamed El Hassan àti Muntaser Ibrahim. Ahmed Mohamed El Hassan jẹ́ Alákòóso Olùpilẹ̀ṣẹ̀ tí SNAS, àti pe Mohamed Hag Ali Hassan ni ó tẹ̀lé e,  ẹnití ó dá ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìgbìmọ̀ ìmọ̀-jìnlẹ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀ àti tún jẹ́ Alákòóso ti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí Ìmọ̀-jìnlẹ̀ Àgbàyẹ́. Ní Oṣù Kérin ọdún 2023, Ìgbàkejì Alákòóso SNAS ni Muntaser Ibrahim, Akọ̀wé Gbogbogbò ni Mustafa El Tayeb,  àti Ìṣúra ni Suad Sulaiman.

## Awọn afojusun ati iṣẹ
SNAS jẹ́ agbárí tí kì í ṣe eré tí ó  ní òmìnira tí ó ní àwọn onímọ̀-jìnlẹ̀ tí ará ìlú Sudan ní orílẹ̀-èdè áti ní òkèèrè, àti pé  díẹ̀ nínú àwọn onímọ̀-jìnlẹ̀ ọmọ ẹgbẹ́  tí a pè. Ìdojúkọ rẹ̀ wà fún ìgbà díẹ́  ní University of Khartoum.

A ṣe àkíyèsí àjo  náà ní ilé- ẹ̀kọ́ gíga tí ó  ga jùlọ ní Sudan àti pé ó ṣeéṣe láti ṣe   àeetílẹyìn àti ìgbéga ìwádìí ìmọ̀-jìnlẹ̀ àti ìsọdọ̀tun ní orílẹ̀-èdè náà. Àwọn ibi-ìfẹ̀de àkọ́kọ́ ti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní láti gbé ìwọ̀n wọn sókè àti ìdàgbàsókè ìmọ̀-jìnlẹ̀ àti ìwádìí tí a lo ní Sudan, àti láti fi ìdí àkíyèsí orílẹ̀-èdè kan fún ìmọ̀-jìnlẹ̀, ìmò-ẹ̀rọ, àti ìsọdọ̀tun.

SNAS ṣe àwọn ìdánilékọ̀ àti àwọn ìkẹ́kọ̀ọ́ ìkẹ́kọ̀ọ́, gẹ́gẹ́ bí ìmúdára agbára fún ìdásílẹ̀ àkíyèsí orílẹ̀-èdè kan fún ìmọ̀-jìnlẹ̀, ìmọ̀-ẹ̀rọ àti ìdásílẹ̀ ní Sudan àti ìbojúwò àti wíwọn àwọn ìtọ́kasí tí ímọ̀-jìnlẹ̀, ìmọ̀-ẹ̀rọ àti ìsọdọ̀tun. SNAS ṣe alábàpín-ín nínú àwọn iṣẹ́ lọ́pọ̀lọpọ̀ gẹ́gẹ́ bí ṣíṣètò àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìmọ̀-jìnlẹ̀ àti àwọn ìkọ̀wé, àtìlẹ́yìn ìwádìí ìmọ̀-jìnlẹ̀, àti pèsè àwọn iṣẹ́ ìkẹ́kọ̀ọ́ ni ìmọ̀-jìnlẹ̀, ìmọ̀-ẹ̀rọ, àti tuntun. Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti parí iṣẹ́ àkànṣe orísun ìmọ̀-jìnlẹ̀ tí ó tóbi jùlọ tí a ṣe ìnáwó nípasẹ̀ Ilé-iṣẹ́ Amẹ́ríkà fún ìdàgbàsókè Káríayé (USAID), èyítí ó jẹ́ ìpè fún àwọn ìkẹ́kọ̀ọ́ lórí Ẹ̀PÀ àti Ìmọ̀-jìnlẹ̀ Aflatoxin ní Mining Gold ní Sudan.

SNAS ti kópa nínú ayẹyẹ Ọ̀sẹ̀ Sudan àti ṣíṣètò ìkọ̀wé Agbègbè 3rd nì ìfọwọ́sowọ́pọ pẹ̀lú Ilé-ẹ̀kọ́ Khartoum fún Ìwádìí Ìmọ̀-jìnlẹ̀.

Ní ọjọ́ Kọkànlélógún Oṣù Kẹsàn-án ọdún 2023, SNAS bẹ̀bẹ̀ sí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ ètò-ẹ̀kọ́ àgbáyé, ń rọ̀ wọ́n láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn olùkọ́ ilé-èkọ́ gíga àti àwọn ọmọ ilé-ìwé tí ó nípò nípasẹ̀ rògbòdìyàn ìwà-ipá tí orílẹ̀-èdè ti ńlọ lọ́wọ́. Ogun náà, ti ǹlọ lọ́wọ́ láti Oṣù Kẹ́rin, ti ba agbègbè ìwàdíì Sudan jẹ́, tí  ó ba awọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga Ọgọ́rùn-ún àti àwọn ilé-iṣẹ́ ìwádìí jẹ́. Àwọn ìbèèrè afilọ pe àwọn ẹlẹ́gbẹ́ ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí orílẹ̀-èdè pèsè gbígba wọlé  àwọn ọmọ ilé-ìwé àti àwọn ọ̀jọ̀gbọ́n ti Sudan àti wá àwọn afúnni fún àtúnṣe àwọn ohun èlò tí ogun bàjẹ́. Ipò náà jẹ́ “pàtàkà” fún àwọn ọmọ ilé-ìwé ní Sudan, àti pé a nírètí ìmúláradá láti gba ó kéré jù ọdún márùn-ún, pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ ilé-ìwé ti túká ní àwọn agbègbè tí kò ní ẹ̀rọ-ìbáraẹnisọ̀rọ̀ òde òní.

## Àwọn ọmọ ẹgbẹ́
SNAS ti yan olókìkí àwọn onímọ̀-jìnlẹ̀ ará ìlú Sudan gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́. Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ SNAS pẹ̀lú Elfatih Eltahir (H.M. King Bhumibol Ọ̀jọ̀gbọ́n tí Hydrology àti Climate ní MIT), Mohamed El-Amin Ahmed El-Tom (Ọgbọ́n tí math àti minisita àkọ́kọ́ ti ètò ẹ̀kọ́ lẹ́hìn Ìyíká Sudan) ní ọdún 2007, Ahmed Hassan Fahal (Ọmọ ọgbọ́n ti Iṣẹ́ abẹ́ ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Khartoum) ní ọdún 2007, ati Nimir Elbashir (Ọ̀jọ̀gbọ́n ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Texas A&M ní Qatar) ni ọdún 2022.

## Àwọn ìtọ́kasí