open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Over Her Dead Body

***Over Her Dead Body*** jẹ́ eré oníṣé apanilẹ́rìn-ín tí wọ́n ṣàgbéjáde ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, eré yìí dá lórí bí ìyá ṣe nífẹ̀ẹ́ ọmọ rẹ̀ ọkùnrin tí ó sì ń fi èyí pa ìyàwó ọmọ rẹ̀ lára. Ilé iṣẹ́e Pen Pusher production ló gbe jáde nígbà tí ilé ìṣe kan tí ó máa ń sàgbéjáde ní Nollywood tí a mọ orúkọ wọn sí Genesis sì pín eré náà ká. Ẹni tí ó kọ ọ́, tí ó gbé e jáde, tí ó tún jẹ́ olùdarí eré náà ni Sola Osofisan. Wọ́n ṣe àgbéjáde eré náà ní January 7, 2022

## Ìsọníṣókí eré yìí
Lẹ́yìn tí ìyá ọkọ Zara morí bọ́ lọ́wọ́ àwọn olè tó da lọ́nà ní ojú u pópó, ó pinu wí pé òun fẹ́ lọ dúró ti ọmọ òun ní ìrètí wí òun ó máa ṣe ìtọ́jú àwọn ọmọ-ọmọ òun. Nígbà tó debẹ̀, ó ri pe wọn ò tíì bímọ rárá. Láti ìgbà yìí ni ó ti ń ṣe Zara bí ọṣẹ ṣe ń ṣe ojú. Ìyá yìí fòróo Zárà débi wí pé Zara náà yíjú padà láti gbèjà ara ẹ̀, èyí sì sọ ilé náà di ilé ogun.

## Cast
* Nse Ikpe-Etim bíi Zara
* Binta Ayo Mogaji bíi Mama
* Adenike Ayodele bíi Simbi
* Patrick Dakota bíi Sunday
* Onyeka Fiaka bíi Samson
* Taiwo Solanke bíi Ladi
* Uche Mac-Auley bíi Nneoma
* Greg 'Teddy Bear' Ojefua a
* Shola onomor bíi Muffy
* Ibim ice Spa bíi Sholay

## Àwọn Ìtọ́kasí

## Àsomọ́
*
Emma Ahlström Köster

**Emma Katarina Åsa Ahlström Köster** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù Kìíní ọdún 1987) jẹ́ olóṣèlú ti orílẹ̀-èdè Sweden. Ọdún 2022 ló darapọ̀ mọ́ Riksdag, lẹ́yìn tí ó ti fìgbà kan ṣiṣẹ́ láti ọdún 2020 wọ 2021. Láti ọdún 2022 ni ó ti wà ní ipò municipal councillor ti Lomma.

## Àwọn ìtọ́kasí
Roberta Alenius

**Roberta Runa Enrica Alenius** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù Keje ọdún 1978) jẹ́ olóṣèlú orílẹ̀-èdè Sweden, tó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi akọ̀wé àwọn oníròyìn àti Olórí àwọn òṣìṣẹ́ ẹ̀ka ìbánisọ̀rọ̀, ní ọ́fíìsì Prime Minister, lásìkò tí Fredrik Reinfeldt wà lórí ipò náà láti ọdún 2006 wọ 2014.

Ìlú Stockholm ní orílẹ̀-èdè Sweden ni wón bí Alenius sínú ìdílé arákùnrin kan tí í ṣe ọmọ Italy. Kí ó tó bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣiṣẹ́ ní ófíìsì Prime Minister, Alenius ti fìgbà kan ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi olùdarí Moderate Party ní ilé-ìgbìmọ̀ European, àti gẹ́gẹ́ bíi olùgbani nímọ̀ràn lórí owó-orí ní Ernst & Young.

Ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kejì ọdún 2015, Alenius àti Reinfeldt sọ ọ́ di mímọ̀ pé ìfẹ́ lọ́kọ-láya wà láàárín wọn. Ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù Kìíní ọdún 2017, Alenius fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé wọ́n jìjọ ń retí ọmọ kẹrin Reinfeldt àti àkọ́bí tirẹ̀.

## Àwọn ìtọ́kasí
Leila Ali Elmi

**Leila Ali Elmi** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún ọṣù Kìíní ọdún 1988) jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Ethiopia àti olóṣèlú ní orílẹ̀-èdè Sweden, ti ẹ̀yà Somali. Ó ti wà nínú ẹgbẹ́ Swedish Riksdag láti ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù Kẹsàn-án ọdún 2018. Ó jẹ́ ọmọ-ẹgbẹ́ Green Party, èyí tí ó darapọ̀ mọ́ ní ọdún 2014.

Wọ́n bí Leila ní ọjọ́ kẹrìndínlógún ọṣù Kìíní ọdún 1988 sínú ìdílè àwọn ará Somali ní Ethiopia. Nígbà tí ó pé ọmọ-ọdún mẹ́ta, àwọn òbí rẹ̀ kó lọ sí ìlú Sweden. Ó dàgbà ní agbègbè. Lẹ́yìn ẹ̀kọ́ girama rẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣiṣẹ́ agbálẹ̀, tí ó sì ń ta àwọn ìwẹ́-ìròyìn. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi ògbùfọ̀ fún ọdún mẹ́sàn-án kí ó tó torí bọ iṣẹ́ òṣèlú láti darapọ̀ mọ́ Riksdag.

Ìpolongo ìdìbò rẹ̀ dá lórí ṣíṣe àtúnṣe sí àwọn ilé-ìwé tó wà ní ìgbèríkó.

## Àwọn ìtọ́kasí
Ezinwa Okoroafor

**Ezinwa Nwanyieze Okoroafor**  jẹ́ ògbógi ní Nàìjíríà. Ọ ṣiṣẹ bí akọ̀wé káríayé ti International Federation of Women Lawyers, (FIDA)  ní ọdún 2017. O tí ṣiṣẹ́ tẹlẹ bí Alàkóso Agbègbè fún Áfíríkà fún International Federation of Women Lawyers, (FIDA), àti Alàkóso Orílẹ-èdè fún ẹka Nigeria tí International Federation of Woman Lawyers (FIDA).

Okoroafor jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ìgbimọ tí àjọ àwọn obìnrin tí Àgbàrá Igbẹjọ àwọn Àgbàrá Naijiria, alága orílẹ-èdè tí Ẹgbẹ́ Àwọn obìnrin ní Ìṣòwò tí Nàìjíríà , olùdarí sí Àpéjọ Orílẹ-èdè Nàìjíríà tí ọdún 2014.

## Àwọn ìtọ́kasí
Dark October

**''Dark October**' jẹ́ eré tí wọ́n ṣe ní ọdún 2023 ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n sì ṣe àgbéjáde rẹ̀ sí Netflix ní ọjọ́ kẹ́fà, oṣù kejì,ọdún un 2023. eré náà dá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ pípá àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mẹ́rin Kan láìgba àṣẹ láti ilé-ẹjọ́ lynching ní Yúnifásítì ti Port Harcourt]] , wọ́n pe orúkọ ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ní Aluu Four lynching. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mẹ́rin wọ̀nyí ni wọ́n parọ́ olè mọ́ lọ́nà ní àdúgbò kan tí a mọ̀ sí Aluu ní agbègbè Port Harcourt ní Ìpínlẹ̀ Rivers State, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà . Eré yìí ṣe àkóónú ohun tí ó ṣokùnfà ikú wọn àti àwọn ohun tó ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n kú tán.

## Ìsọníṣókí eré yìí
Eré yìí jẹ́ eré abójúayému, tí ó sì tún dá lórí ìtàn gidi, **Dark October** dá lórí ìtàn àwọn ọmọkùnrin mẹ́rin ní ilé ẹ̀kọ́ gíga ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, tí wọ́n lọ sí àdúgbò kan láti lọ wá ẹni tó jẹ́ ọ̀kan lára wọn lówó. Ní kúkúrú, ònígbèsè yìí purọ́ olè mọ́ àwọn ọmọkùnrin yìí, pé ohun ìní òun ni wọ́n wá jí. Àwọn ará àdúgbò sì fi ẹ̀sùn olè kan wọ́n,wọ́n sì ṣekú pa wọ́n lọ́nà àìtọ́. Èyí bí rògbòdìyàn sílẹ̀ jákèjádò orílè-èdè. 

## Àwọn Òṣèré Akópa

* Chuks Joseph kópa gẹ́gẹ́ bíi Tizzy
* Munachi Okpara kópa gẹ́gẹ́ bíi Big L
* Oriaku Kelechukwu James kópa gẹ́gẹ́ bíi Tamuno
* Kem-Ajieh Ikechukwu kópa gẹ́gẹ́ bíi Chiboy
* Boman Bognet kópa gẹ́gẹ́ bíi Wisdom
* Oge Gabriel kópa gẹ́gẹ́ bíi Rachel
* Anichi kópa gẹ́gẹ́ bíi Vigilante Commander
* Kenechukwu Ezeh kópa gẹ́gẹ́ bíi Tall Girl
* Chinelo Ememchukwu kópa gẹ́gẹ́ bíi Bola's Friend 
* Lorenzo Menakaya kópa gẹ́gẹ́ bíi Student Leader
* Anikwe Uju kópa gẹ́gẹ́ bíi Tamuno's Sister
* CO2 Official
* Oluchi Awa-Samuel kópa gẹ́gẹ́ bíi Big L's Mom
* Uchenna Agbu kópa gẹ́gẹ́ bíi Leonard's Uncle
* Uju Anikwe kópa gẹ́gẹ́ bíi Tamuno's Sister
* Favour Ben kópa gẹ́gẹ́ bíi Lilian
* Ezeh Benedict kópa gẹ́gẹ́ bíi Capon
* Prince David kópa gẹ́gẹ́ bíi Aboli
* Ikenna Ezeh kópa gẹ́gẹ́ bíi Priye
* Chioma Ezeji kópa gẹ́gẹ́ bíi Plantain Seller

## Àgbéjáde àti Ìṣàfihàn
Ilé-iṣẹ́ Filmone Productions ni wọ́n ṣe ṣagbátẹrú fíìmù yìí nígbà tí Toka McBaror sì jẹ́ olùdarí rẹ̀. Lẹ́yìn tí wọ́n ṣe àgbéjáde fíìmù yìí lórí Netflix ní ọjọ́ kẹ́ta, oṣù kejì, ọdún un 2023, olùdarí àgba tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Linda Ikeji sọ wí pé, òun lérò wí pé eré yìí yóò tàn kálẹ̀ láti lè jẹ́ kí àwọn ènìyàn ó ronú lórí ewú tó wà níbi kí a máa fi ìdájọ́ sọ́wọ́ ara wọn, ó sì tún mẹ́nu ba kókó tó wà níbi ìdájọ́ òdodo. 

## Ọ̀rọ̀-tó-ń-lọ
Àwọn òbí àwọn ọmọ tí wọ́n dúnrun mọ́ ní agbègbè Aluu Aluu Four lynching fi ẹ̀hunú wọn hàn lórí eré náà, wọ́n sì sọ fún àwọn Netflix Linda Ìkejì wí pé kí wọ́n yé ń ṣe àfihàn eré náà mọ́, ìdí tí wọ́n fi sọ bẹ́ẹ̀ ni wí pé Linda Ikeji Ò gba ìyanda lọ́wọ́ wọn kí wọ́n tó gùnlé ṣíṣe eré tó dá lórí àwọn ọmọ wọn.

## Àwọn Ìtọ́kasí

## External links
*
Julie Okah-Donli

**Julie Okah-Donli** (tí a bí ní ọjọ́ ọgbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 1966)  jẹ́ agbẹjọ́rò ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, akọ̀wé àti olùṣàkóso tí ó ní ìwé àṣẹ, tí ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Àgbà fún Ilé-iṣẹ́ Àpapọ̀ fún Ìdènà Ìtajà Ọkọ̀ ní Àwọn Ènìyàn (NAPTIP), àjọ kan tí Ìjọba Àpapọ̀ Nàìjíríà dá sílẹ̀ ní ọdún 2003 láti kojú ìtajà ọkọ̀ àti àwọn ọ̀ràn mìíràn tí ó jọ mọ́ ọn. Òun ni olùdásílẹ̀ Julie Donli Kidney Foundation, àjọ NGO kan tí ó ń ṣètìlẹ́yìn fún àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àrùn kíndìnrín àti ìyá olórin náà, Lady Donli.

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
A bí Julie Okah-Donli ní ọjọ́ ọgbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 1966 sí ìdílé Ọ̀gágun Ọmọ-ogun Ojú Omi. àti Arábìnrin Okah; ó wá láti Ìpínlẹ̀ Bayelsa, Nàìjíríà . Òun ni òǹkọ̀wé ìwé Parenting in the 21st Century, Murky Waters àti Ending Human Trafficking in Nigeria.

Ó gba ìwé ẹ̀rí ìmọ̀ òfin àti ìwé ẹ̀rí ìmọ̀ òfin láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Ahmadu Bello, Zaria, wọ́n sì pè é sí ilé-ẹ̀kọ́ agbẹjọ́rò ní ọdún 1992. Ó gba ẹ̀bùn Deans Award of Moot Court Competition.

## Iṣẹ́ ọwọ́
Láti ọdún 1996 sí 2002, Okah-Donli ṣiṣẹ́ ní Anthony Igbene & Co. S. O Ajayi gẹ́gẹ́ bí Associate. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùrànlọ́wọ́ àgbà fún Olóyè Timipre Sylva, gómìnà àtijọ́ ti Ìpínlẹ̀ Bayelsa . Ó tún ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Securities and Exchange Commission (SEC), ó sì tún ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú olórí UBA Trustees nígbà kan rí. Okah-Donli dá ilé-iṣẹ́ òfin kan sílẹ̀: Julie Okah & Co (Àwọn Onímọ̀ nípa Òfin)  èyí tí òun ni alábàáṣiṣẹ́pọ̀ pàtàkì. Lẹ́yìn náà ló dá Julie Donli Kidney Foundation sílẹ̀.

Ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹrin, ọdún 2017, Ààrẹ Muhammadu Buhari yàn án gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Àgbà fún NAPTIP. Ó ti ń ṣe aṣíwájú àjọ àpapọ̀ láti kojú ìtajà ènìyàn, títí bí ìtajà ẹ̀yà ara àti pípa àwọn ènìyàn ní àṣà.

Okah-Donli ti ṣeduro fun afikun owo-inawo  lati koju gbigbe eniyan kiri ati ni ifowosowopo laarin awọn ajọ. Lábẹ́ ìdarí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Dákòóso Àgbà ti NAPTIP, wọ́n dá Ìlànà Fífọ́nká fún Ìtajà Ènìyàn sílẹ̀.

## Àwọn ìtọ́kasí
Dorothy Ufot

**Dorothy Udeme Ufot** SAN jẹ́ agbẹjọ́rò ọmọ orílẹ̀- èdè Nàìjíríà tó ní ìmọ̀ nípa òfin ìṣòwò. Òun ni obìnrin àkọ́kọ́ láti Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom tí wọ́n gbé ga sí ipò Senior Advocate of Nigeria (SAN).

Dorothy jẹ́ ògbóǹtarìgì nínú ìdájọ́ àgbáyé, ẹjọ́ àti àwọn ọ̀nà mìíràn láti yanjú àríyànjiyàn, títí bí ìgbẹ́jọ́ àdéhùn ìdókòwò, fífi àwọn ẹ̀tọ́ àríyànjiyàn sílẹ̀ láti ilẹ̀ òkèèrè, ìgbìmọ̀ ìdókòwò, òfin ilé-iṣẹ́ àti ti ìṣòwò.

Dorothy jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Ilé Ẹjọ́ Ìdájọ́ ti Casablanca International Mediation and Arbitration Centre (CIMAC) ní Morocco, láti ọdún 2016. Ó jẹ́ igbákejì ààrẹ àgbáyé tẹ́lẹ̀ fún ICC Commission on Arbitration àti ADR, ó sì jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ ICC Institute of World Business Law àti igbákejì alága ti arbitration àti ADR Commission ti ICC Nigeria àti olùtọ́jú owó ICC Nigeria National Committee.

Dorothy jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ICC International Court of Arbitration ní Paris, ó sì jẹ́ Igbákejì Ààrẹ fún ICC Commission on Arbitration. Ní ọdún 2000, ó di ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Chartered Institute of Arbitrators ní London.

## Ẹ̀kọ́
Ní Ìlú Akwa-ibom, lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni wọ́n bí Dorothy Ufot sí. Dorothy ti kẹ́kọ̀ọ́ Yunifásítì Calabar, ní Calabar, Nàìjíríà; ó ti gba ẹ̀dà ìkọlé-ìwé ní ẹ̀kọ́ ìṣèlú ní ọdún 1983. Lẹ́yìn náà, ó gba ẹ̀kọ́ amòfin (LL.B) ní Yunifásítì ìlú Èkó ní ọdún 1988. Nígbà tó parí iléèwé òfin, wọ́n pe òun sí ilé ẹjọ́ aṣòfin ní Nàìjíríà lọ́dún 1989. Ni ọdun 1996, Dorothy pari oye rẹ ni Ọgbọn ni Ọfin (LL.M) ati tun gba Ijabọ ti o ni ilọsiwaju ni Ọfin Iṣowo ati Iṣẹ lati Ile-ẹkọ giga ti Lagos, Naijiria ni ọdun 1998. Dorothy Ufot ti gbéyàwó sí Ọ̀gbẹ́ni Udeme Ufot, ó sì ní àwọn ọmọ. 

## Iṣẹ́ òfin
Dorothy bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ amòfin rẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n pè é sí Ilé ẹjọ́ Agbẹjọ́rò Nàìjíríà ní ọdún 1989. Ó jẹ́ ògbóǹkangí nínú ẹjọ́ ìṣòwò àti ìdájọ́. Ní ọdún 2009, Dorothy di agbẹjọ́rò obìnrin àkọ́kọ́ láti Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom láti wọ aṣọ sílíkì.

Yàtọ̀ sí iṣẹ́ òfin rẹ̀, Dorothy tún ti ṣiṣẹ́ ní oríṣiríṣi ipò ní Nigerian Stock Exchange, Chevron Oil PLC, àti MRS Oil PLC.

## Àwọn ẹ̀bùn
Ní ọdún 2020, Ẹgbẹ́ Ààrẹ Africa fún Dorothy ní ẹ̀bùn Olùdájọ́ Àgbàyanu ti Ọdún ti Africa, fún àwọn àfikún rẹ̀ nínú Ìdájọ́ Àgbàyanu àti Òfin Iṣòwò. A tun mọ ọ gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ ti Chartered Institute of Arbitrators (UK) (CIArb) ati onidajọ ti a fun ni aṣẹ.

## Àwọn ìtọ́kasí
Grace Oyelude

**Grace Atinuke Oyelude** (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kọkànlá ọdún 1931) jẹ́ nọ́ọ̀sì tí ó ti fẹ̀yìntì, agbẹ̀bí, àti olùtọ́jú ilé ìwòsàn tí ó di olókìkí gẹ́gẹ́ bí Miss Nigeria àkọ́kọ́ ní ọdún 1957.

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀
Wọ́n bí Oyelude ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kọkànlá ọdún 1931 ní Sabon Gari, Kano, Nàìjíríà. Ọmọbìnrin James Adeleye Oyelude àti Martha Jasmine Dantu ni ní Isanlu, Ìpínlẹ̀ Kogi . Wọ́n tọ́ Oyelude dàgbà ní Àríwá Nàìjíríà. Ó lọ sí ilé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama láàárín ọdún 1940 sí 1952 ní Kano, lẹ́yìn náà ó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ pẹ̀lú UAC . 

## Arabinrin Naijiria
Ní ọdún 1957, Oyelude, nígbà tí ó ṣì wà pẹ̀lú UAC, dúró fún agbègbè Àríwá níbi ìdíje Miss Nigeria lẹ́yìn tí arákùnrin rẹ̀ fi fọ́tò rẹ̀ ránṣẹ́ sí àwọn olùṣètò ìdíje *[[Daily Times]]*, (Ní àwọn ọdún ìbẹ̀rẹ̀ ìdíje náà, Miss Nigeria jẹ́ ìdíje fọ́tò). Lẹ́yìn tí wọ́n sọ ọ́ ní Miss Nigeria, Oyelude lo ẹ̀bùn owó £200 rẹ̀ láti rìnrìn àjò lọ sí England àti láti forúkọ sílẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ nọ́ọ̀sì. 

## Iṣẹ́ nọ́ọ̀sì
Lẹ́yìn ìjọba rẹ̀, Oyelude pòórá kúrò ní ojú ìwòye rẹ̀ láti kó lọ sí UK ó sì lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ nọ́ọ̀sì ní Kent, níbi tí ó ti péye gẹ́gẹ́ bí nọ́ọ̀sì ní ọdún 1961, lẹ́yìn náà ó gba ìwé ẹ̀rí ìbímọ ní ọdún 1962 lẹ́yìn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ní ilé ìwòsàn St. Thomas, London .  Ó lọ sí Royal College of Nursing, England, ní ọdún 1971  ó sì gba ìwé ẹ̀rí nínú iṣẹ́ nọ́ọ̀sì àti ìṣàkóso ilé ìwòsàn (DNHA). Ní ilé-ẹ̀kọ́ ìṣàkóso àti ìṣàkóso àwọn òṣìṣẹ́ ní Ghana, ó parí ẹ̀kọ́ fún ìwé ẹ̀rí mìíràn. Oyelude ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ìwòsàn, títí kan Paddington General Hospital, ọ̀kan lára àwọn ilé ìwòsàn ìbílẹ̀ ní ilé ìwòsàn St Mary, London .

Lẹ́yìn tí Oyelude padà sí Nàìjíríà, ó ṣiṣẹ́ ní Ilé Ìwòsàn Gbogbogbò ní Kaduna láàrín ọdún 1964 sí 1965. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí arábìnrin àgbà fún ìtọ́jú àwọn ọmọ-obìnrin, tí ó ń tọ́jú Ilé Ìtọ́jú Àwọn Ọmọ-obìnrin ní Kaduna tẹ́lẹ̀ (tí ó ń jẹ́ Ilé Ìwòsàn Onímọ̀-ẹ̀rọ Barau Dikko, Kaduna báyìí) láti ọdún 1965 sí 1977. Nígbà tí Ogun Abẹ́lé Nàìjíríà bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1967, ó kó lọ sí Ilé Ìwòsàn Gbogbogbò ní Markurdi. Oyelude ṣe olórí ẹgbẹ́ kan láti agbègbè Àríwá; ẹgbẹ́ tí ó ń ran àwọn ilé ìwòsàn lọ́wọ́ láti múra sílẹ̀ láti tọ́jú àwọn tí ogun pa. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1970, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùtọ́jú ọmọ-obìnrin àgbà àti olùdarí iṣẹ́ ìtọ́jú àwọn ọmọ-obìnrin ní Ilé Ìwòsàn Ẹ̀kọ́ ti Ahmadu Bello University lẹ́yìn tí ó dara pọ̀ mọ́ Institute of Health, Ahmadu Bello University . Ó fi tinútinú fẹ̀yìntì kúrò ní ipò yẹn ní ọdún 1985. Ó tún jẹ́ olùṣàyẹ̀wò ìta ti Ìgbìmọ̀ Ìtọ́jú Àwọn Ọmọ-obìnrin ti Nàìjíríà . Ó jẹ́ alága Ìgbìmọ̀ Ìṣàkóso Ìlera Ìpínlẹ̀ Kwara láti ọdún 1980 sí 1983.

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Oyelude ni oyè olórí Iyaolu ti Isaluland ati Iyalode ti Okunland, o si ni ọpọlọpọ awọn ọmọ-ọmọ.  Ni ọdun 2015, Ẹgbẹ́ Miss Nigeria Organisation fun un ni ọkọ ayọkẹlẹ Peugeot kan.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1931
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Helen Prest-Ajayi

**Helen Prest-Ajayi**, tí a mọ̀ sí **Prest-Davies** tẹ́lẹ̀, (tí a bí ní ọjọ́ **kẹtàdínlógún** oṣù kẹsàn-án ọdún 1959)  jẹ́ agbẹjọ́rò, òǹkọ̀wé àti ẹni tí ó ní àkọlé ìdíje ẹwà ní Nàìjíríà. Helen dàgbà ní England. Ó lọ sí International School Ibadan fún àwọn ìpele gíga rẹ̀ àti Obafemi Awolowo University fún ẹ̀kọ́ rẹ̀ nínú òfin kí ó tó di ayẹyẹ rẹ̀.  Lẹ́yìn tí wọ́n fi í ṣe Miss Nigeria ní ọmọ ọdún mọ́kàndínlógún ní ọdún 1979, ó ṣojú fún Nàìjíríà ní ìdíje Miss World ọdún 1979 ó sì tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní King's College London, ó sì gba ẹ̀bùn LLM. Ó tún ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí akọ̀ròyìn ní àwọn ọdún 1990. Lọ́wọ́lọ́wọ́, ó jẹ́ CEO ti Media Business Company.  Ó jẹ́ ọmọ ọmọ baba olùdásílẹ̀ Nàìjíríà, Chief Arthur Prest, àti ọmọbìnrin olóṣèlú, Chief Michael Godwin Prest. Ó ní ọmọbìnrin mẹ́ta. Ó fẹ́ ọkọ rẹ̀ àkọ́kọ́, oníṣòwò, Jimmy Davies, ní ọdún 1988.

Helen Prest dẹ́kun ṣíṣe òfin nítorí àwọn ìṣòro ìlera ó sì di òǹkọ̀wé ó sì ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé tí ó ní nínú rẹ̀ "The Complete English Guide" https://www.independent.ng/i-created-first-mall-on-awolowo-road-ikoyi-helen-prest-ajayi/ . Ó kú ikú alábàáṣiṣẹ́pọ̀ rẹ̀, Dókítà Tosin Ajayi, ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹrin ọdún 2020.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1960
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Shatu Garko

**Shatu Sani Garko** (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kọkànlá ọdún 2003)  jẹ́ ayaba arẹwà àti arẹwà ọmọ orílẹ̀- èdè Nàìjíríà tí wọ́n fi àmì ẹ̀yẹ rẹ̀ fún gẹ́gẹ́ bí obìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kẹrìnlélógójì ní ọdún 2021.   Nígbà tí ó gba àmì ẹ̀yẹ náà ní ọmọ ọdún méjìdínlógún, ó jẹ́ ẹni pàtàkì fún jíjẹ́ Mùsùlùmí àkọ́kọ́ tí ó gba àmì ẹ̀yẹ náà.  

## Àpẹ̀rẹ̀
Ọmọ ìbílẹ̀ ìpínlẹ̀ Kano ni Garko, Nàìjíríà.  Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó dàgbà gẹ́gẹ́ bí Mùsùlùmí, ó lọ sí ilé ìwé girama Kátólíìkì níbi tí wọ́n ti ń fipá bá a. Gẹ́gẹ́ bí awòṣe, wọ́n gbà Garko nímọ̀ràn láti fi hijab rẹ̀ sílẹ̀ kí ó lè ṣe àṣeyọrí nínú iṣẹ́ náà, èyí tí kò gbà. 

## Arabinrin Naijiria
Ní ọdún 2021, Garko di Musulumi àkọ́kọ́ tí ó gba àmì-ẹ̀yẹ Miss Nigeria nínú ìtàn ọdún 64 ti ìdíje náà, àti olùdíje hijab àkọ́kọ́ pẹ̀lú olóògùn Halima Abubakar. 

## Àríwísí
*Hisbah*, ẹgbẹ́ àwọn Musulumi tí wọ́n jẹ́ ẹlẹ́sìn ní Àríwá Nàìjíríà, tako ìṣẹ́gun Garko ní Miss Nigeria. *Hisbah* tako ìkópa Garko nínú ìdíje náà, ó sì ṣàpèjúwe ìwà rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “òfin” àti àpẹẹrẹ búburú fún àwọn ọmọbìnrin Mùsùlùmí. Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú BBC Hausa, alága ìgbìmọ̀ *Hisbah* ìpínlẹ̀ Kano, Muhammad Harun Ibn-Sina, jẹ́rìí sí i pé wọ́n pe àwọn òbí Garko sí ìpàdé pẹ̀lú ìgbìmọ̀ *Hisbah* fún ìbéèrè. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 2003
Mbong Amata

**Mbong Amata** (Listen) ⓘ (a bí ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kẹsàn-án ọdún 1985, née Odungide)  jẹ́ òṣèrébìnrin ará Nàìjíríà. Ó ti fara hàn nínú àwọn fíìmù bíi *[[Black November]]*, *Forgetting June*, àti *Inale* . Ó gba àmì-ẹ̀yẹ "Most Beautiful Girl" ( Akwa Ibom ) ní ọdún 2003, ó sì jẹ́ ẹni kejì nínú ìdíje Miss Nigeria ti ọdún 2004. 

Ní ọdún 2001, níbi ìwádìí kan ní Calabar, ó pàdé Jeta Amata .  Ní ọdún méjì lẹ́yìn náà nígbà tí ó jẹ́ ọmọ ọdún 18, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í fẹ́ ara wọn. Wọ́n ṣe ìgbéyàwó ní ọdún 2008, a sì bí ọmọbìnrin wọn Veno ní ìparí ọdún náà. Ní ọdún 2013, wọ́n pínyà, ní ọdún 2014 wọ́n sì kọ ara wọn sílẹ̀.

Amata ń gbé láàárín Los Angeles àti Lagos . Àwọn ènìyàn rò pé ó ti sọnù, ṣùgbọ́n ó jáde wá láti tú àṣírí ìròyìn náà lórí àwọn ìkànnì àwùjọ. 

## Fíìmù àwòrán

## Wo tun

* Àkójọ àwọn òṣèré Nàìjíríà

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1985
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Maryam Elisha

**Maryam Elisha** (tí a bí ní Maryam Rikoto Elisha) jẹ́ amọ̀lé, ayaba ẹwà, àti apẹ̀rẹ aṣọ ní Nàìjíríà .  Ó dá ilé iṣẹ́ Rikaoto láti ọwọ́ ME sílẹ̀ ní ọdún 2009, ọdún méjì lẹ́yìn tí wọ́n fi jẹ Miss Valentine.  Wọ́n yan Elisha gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn ènìyàn ogún tó ní ipa jùlọ ní ìdíje náà ní Nàìjíríà. 

## Igbesi aye ara ẹni ati ẹkọ
Elisha wá láti ìpínlẹ̀ Kebbi ṣùgbọ́n wọ́n bí i ní ìpínlẹ̀ Kano fún baba ọlọ́pàá tó ti fẹ̀yìntì báyìí àti ìyá oníṣòwò obìnrin. Òun ni àbíkẹ́yìn nínú àwọn ọmọ méje.  Ó lọ sí ilé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama ní ìpínlẹ̀ Kano kí ó tó kó lọ sí ìpínlẹ̀ Lagos láti kẹ́kọ̀ọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Yunifásítì ti Èkó .  Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní yunifásítì, ó lọ sí Ilé Ẹ̀kọ́ Aṣọ New Jersey, ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, níbi tí ó ti kọ́ ẹ̀kọ́ fún oṣù mẹ́jọ nínú ṣíṣe àwòrán aṣọ. 

Ní oṣù kẹta ọdún 2017, Eliṣa ní ìpèníjà ikú. 

## Iṣẹ́ ọwọ́

### Ṣíṣe àwòṣe
Aṣojú kan wá Elisha wò nígbà tí ó wà ní ilé-ẹ̀kọ́ girama, ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àwòṣe fún nǹkan bí ọdún mẹ́jọ.  Gẹ́gẹ́ bí àwòṣe, òun ni olùbẹ̀rẹ̀ nínú ohun mímu Faruz. Ó tún ṣe àwòṣe fún àwọn ilé iṣẹ́ míràn tó gbajúmọ̀ bíi Delta Soap, Sterling Bank,  MTN Nigeria, Lucozade Boost àti Diamond Bank.

### Àwòrán Páákì
Nígbà tí ó ń kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Yunifásítì ti Èkó, Elisha wọ inú ìdíje Miss Valentine Beauty Festival, ọdún 2007, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ Miss Valentine Beauty, ọdún 2007.  Ní ọdún 2008, ó bá olùborí ìdíje míì, Damilola Otunbanjo, Sisi Oge ti Èkó ṣiṣẹ́ pọ̀ láti gbèjà ìtọ́jú ìlera tó dára àti láti gbógun ti àbùkù àwọn ènìyàn tí wọ́n ní HIV/AIDS. Ìgbèjà yìí mú Elisha gba ipò Miss Environment, láti ọwọ́ Lagos State Waste Management Authority, àti ìdámọ̀ràn láti ọwọ́ gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó tẹ́lẹ̀, Babatunde Fashola.

Elisha jẹ́ olùdíje nínú ìdíje Miss Nigeria 2010, ṣùgbọ́n wọ́n yọ ọ́ kúrò nínú ìdíje náà nígbà tí wọ́n ṣe eré *Miss Nigeria: The Making of a Queen* lẹ́yìn tí olórí ìdíje náà , Nike Oshinowo, tẹnumọ́ pé òun ti gbé ìgbésí ayé tó dára tí kò nílò adé náà. Elisha padà sí ìdíje náà ní ọdún 2013 lẹ́yìn tí Oshinowo ta ẹ̀tọ́ náà, ṣùgbọ́n kò jáwé olúborí.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ibife Alufohai

**Ibife Eugene Alufohai** (tí a bí ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹjọ ọdún 1986) jẹ́ awòṣe, onínúure àti ẹni tí ó gba àmì ẹ̀yẹ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n fi àmì ẹ̀yẹ Miss Valentine International ṣe ní ọdún 2010.  Òun ni olùdásílẹ̀ Miss Polo International. 

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
Alufohai wá láti Abonnema, Ìpínlẹ̀ Rivers . Wọ́n bí i ní Calabar, Ìpínlẹ̀ Cross River, òun sì ni ọmọ tó kẹ́yìn nínú méje àwọn òbí rẹ̀. Ìdílé rẹ̀ ṣí lọ síbi iṣẹ́ ológun nítorí iṣẹ́ baba rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ológun, ó ṣí láti Ìpínlẹ̀ Kaduna sí Port Harcourt, Ìpínlẹ̀ Rivers. Láti ọdún 1993 sí 1997, ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀, ó sì kọ́ ẹ̀kọ́ girama ní Tantua International Group of Schools láti ọdún 1997 sí 2003. Ní ọdún 2003, ó lọ sí Madonna University, Okija fún ẹ̀kọ́ yunifásítì rẹ̀, ó sì lọ sí University of Port Harcourt, Ìpínlẹ̀ Rivers ní ọdún 2008, níbi tí ó ti parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 2012 pẹ̀lú ìwé ẹ̀rí nínú ìmọ̀ nípa ọpọlọ ní Ìṣègùn . Lẹ́yìn ẹ̀kọ́ yunifásítì rẹ̀, ó lọ sí National Youth Service Corps ní Federal Medical Centre ní Yenagoa, Ìpínlẹ̀ Bayelsa, níbi tí ó ti ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ nípa ọpọlọ àti olùtọ́jú ní ECG láti ọdún 2013 sí 2014.

## Ọmọbìnrin Polo Àgbáyé
Ní ọdún 2018, Alufohai dá Miss Polo International sílẹ̀.   Ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹjọ ọdún 2018, àtúnṣe àkọ́kọ́ wáyé ní Abuja, Nàìjíríà.   Ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹsàn-án ọdún 2019, àtúnṣe kejì wáyé ní Dubai, United Arab Emirates.  

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Alufohai ti ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú ọmọbìnrin kan.  Gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú iṣẹ́ ìrànlọ́wọ́ rẹ̀, ó dá Polo International Relief Foundation (PIRF) sílẹ̀.  Ìpìlẹ̀ àìṣe-èrè yìí ń ran àwọn ohun èlò lọ́wọ́ láti ran àwọn ènìyàn tí kò ní àǹfààní lọ́wọ́ kárí ayé láti rí i dájú pé wọ́n ní àǹfààní sí ẹ̀kọ́ tó dára.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1986
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Olutosin Araromi

**Olutosin Araromi** (tí a bí ní ọjọ́ kẹfà oṣù karùn-ún, ọdún 1994) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù àti ìdíje ẹwà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Amẹ́ríkà tí ó gba àmì ẹ̀yẹ MBGN Universe 2019,  ó sì ṣojú fún Nàìjíríà ní Miss Universe ní ọdún kan náà.

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Wọ́n bí i, wọ́n sì tọ́ ọ dàgbà ní ìlú New Jersey, orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, ó gba oyè àkọ́kọ́ nínú ìlera àti iṣẹ́ ènìyàn láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Montclair State University. Lẹ́yìn tí iṣẹ́ rẹ̀ parí, ó yípadà sí Ilé-iṣẹ́ Ohun-ìní. Ó ń ṣiṣẹ́ ní ìlú New Jersey lọ́wọ́lọ́wọ́.

## Àwòrán Páákì
Olutosin bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún 2015 nígbà tí ó gba àmì-ẹ̀yẹ Miss Nigeria USA.  

### Ọmọbìnrin Tó Dáa Jùlọ Ní Nàìjíríà
Ó gba àmì-ẹ̀yẹ ọmọbìnrin tó rẹwà jùlọ ní Nàìjíríà ní ọdún 2019, ayẹyẹ náà wáyé ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹwàá ní Gabriel Okara Cultural Centre ní Yenegoa, Bayelsa . Ó dúró fún ìpínlẹ̀ Taraba .  

### Ọmọbìnrin Àgbáyé
Olutosin ṣoju fun Naijiria ni idije Miss Universe ti ọdun 68, eyiti o waye ni ọjọ kẹjọ, oṣu kejila, ọdun 2019, ni Tyler Perry Studios ni Atlanta, Georgia nibiti o ti wa ninu awọn 20 ti o ga julọ. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1994
Isabella Ayuk

**Isabella Agbor Ayuk** (tí a bí ní ọjọ́ kẹwàá oṣù karùn-ún ọdún 1986) jẹ́ òṣèrébìnrin, oníṣòwò, olùfẹ́ àti ẹni tí ó gba àmì ẹ̀yẹ ẹwà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó gbajúmọ̀ fún gbígba ẹ̀bùn ọmọbìnrin tí ó lẹ́wà jùlọ ní Nàìjíríà ní ọdún 2012. 

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó fẹ́ràn láti máa fi ìgbésí ayé rẹ̀ pamọ́, ní ọdún 2020, wọ́n ròyìn pé Ayuk ti fi fọ́tò rẹ̀ àti ọkùnrin kan hàn lórí ipò WhatsApp rẹ̀, wọ́n gbàgbọ́ pé ọkùnrin tí kò sọ orúkọ rẹ̀ ló fẹ́ ẹ fún ìgbéyàwó; ìyẹn sì ni ìgbà tí Ayuk fara hàn ní gbangba kẹ́yìn. Bẹ́ẹ̀ náà ni a kò lè fìdí rẹ̀ múlẹ̀ bóyá òun àti ọkùnrin tí ó fi ṣe àfihàn ti ṣe ìgbéyàwó. 

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀
A bí Ayuk sí ìdílé oníyàwó púpọ̀, ó sì jẹ́ ọmọ ogún nínú ọmọ mẹ́rìnlélógún.  Ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa Ìṣàkóso Iṣẹ́ ní Yunifásítì Calabar, ó sì parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 2011, ó sì ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọ̀dọ́mọdé .  Kí ó tó gba MBGN, ó ti jẹ́ olùdíje onígbàlódé kan tí ó ti díje nínú àwọn àtúnse ọdún 2009 àti 2010, àti Miss Nigeria 2004, Miss South South 2007, àti Miss Global Nigeria 2009. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn olùdíje díẹ̀ tí ó dúró fún ìpínlẹ̀ ìbílẹ̀ wọn, Ayuk ni obìnrin Gúúsù-Gúúsù àkọ́kọ́ tí ó gba àkọlé náà láti ìgbà tí Celia Bissong ti ṣe ní ọdún 2003. 

## MGBN
Wọ́n fi Ayuk ṣe Adé Ọmọbìnrin Tó Dáa Jùlọ ní Nàìjíríà ní ayẹyẹ kan tí wọ́n ṣe ní Best Western Hotel ní Benin City ní oṣù karùn-ún ọdún 2012. Ìgbésẹ̀ pàtàkì rẹ̀ ni Ìmọ̀ nípa Typhoid láti rántí arábìnrin rẹ̀ tó kú nítorí àrùn náà.

## Àríyànjiyàn
Ní ìparí oṣù karùn-ún ọdún 2012, wọ́n ròyìn pé Ayuk ti ṣe àṣìṣe ọjọ́ orí rẹ̀ láti lè díje nínú ìdíje náà (wọ́n sọ pé ó wà ní ọgbọ̀n ọdún nígbà tí ó gba àmì-ẹ̀yẹ náà lẹ́yìn tí ó kópa nínú àwọn àtúnṣe tí ó ti kọjá), èyí sì mú kí wọ́n ṣe àfihàn ẹ̀gàn ìdíje tí ó tóbi jùlọ ní agbègbè náà láti ọdún 2001 nígbà tí wọ́n yọ Valerie Peterside kúrò ní ipò Miss Nigeria fún àwọn ìdí kan náà.  Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Ayuk fúnra rẹ̀ kò sọ̀rọ̀, àwọn olùṣètò Silverbird gbèjà rẹ̀ nípa sísọ pé ní ìyàtọ̀ sí ìgbàgbọ́ gbogbogbòò, wọn kò ní yọ Ayuk kúrò ní ipò rẹ̀, yóò sì máa bá ìjọba rẹ̀ lọ gẹ́gẹ́ bí MBGN 2012. Kò ṣojú fún Nigeria ní Miss World, ṣùgbọ́n wọ́n fi Damiete Charles-Granville, ẹni tí ó gba ipò kejì ní MBGN 2012, rọ́pò rẹ̀ 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1986
Ayaba Celestine

**Ayaba Celestine** (tí a bí ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹta ọdún 1992) jẹ́ olóyè amóhùnmáwòrán, olóúnjẹ àti ìdíje ẹwà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n fi àmì ẹ̀yẹ fún gẹ́gẹ́ bí ọmọbìnrin tó lẹ́wà jùlọ ní Nàìjíríà ní ọdún 2014, tí ó sì ṣojú Nàìjíríà níbi ìdíje Miss Universe ti ọdún 2014.

Queen gboyè jáde ní Madonna University, ó sì jẹ́ aṣojú tẹ́lẹ̀ ní Edo ní Nàìjíríà.

## Àwòrán Páákì

### Ọmọbìnrin Nàìjíríà ọdún 2013
Queen kópa nínú ìdíje Miss Nigeria ti ọdún 2013, òun sì ni ẹni àkọ́kọ́ tó gba ipò kejì.

### Ọmọbìnrin Tó Dáa Jùlọ Ní Nàìjíríà (MGBN) 2014
Queen gba àmì-ẹ̀yẹ Miss Amity, wọ́n sì fi ṣe àmì-ẹ̀yẹ MGBN Universe (Ọmọbìnrin Arẹwà Jùlọ ní Nàìjíríà) ní ọdún 2014 ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù keje, ọdún 2014. Ní àkókò kan náà, wọ́n fi adé rẹ̀ dé pẹ̀lú olùborí àkọ́kọ́ tí wọ́n fi adé MGBN World 2014, Iheoma Nnadi. 

### Ọmọbìnrin Àgbáyé 2014
Queen dije ninu idije Miss Universe ti odun 2014 o si gba ami eye Miss Congeniality.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1992
Chikwendu Iyebiye

**Precious Chikwendu** Listen ⓘ (a bí ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún ọdún 1989) jẹ́  ìdíje ẹwà ní Nàìjíríà láti Etti-Nanka, Ìpínlẹ̀ Anambra . Ó jẹ́ amọ̀ṣẹ́dá àti òṣèré Nollywood.

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
Precious ni ọmọ keji ninu idile awọn ọmọ meje. O kawe alakọbẹrẹ rẹ ni Makurdi International School, Benue State . O kawe ile-iwe girama ECWA, North Bank, Makurdi, Benue State fun ile-iwe girama rẹ.

Ó jáde ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì Calabar, ní ìpínlẹ̀ Cross River, níbi tí ó ti gba oyè Bachelor of Science (BSc) nínú ìmọ̀ nípa àyíká ( Igbó àti Ìpamọ́ Ẹranko ).

## Iṣẹ́ ọwọ́
Precious bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àwòṣe ní ọdún 2006, ó sì kópa nínú 'M IDOLS FASHION SHOW' ní Calabar . Ní ọdún kan náà, ó kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìfihàn aṣọ àti ojú ọ̀nà tí wọ́n fi ń ṣe àwòṣe bíi NIGERIA TV SHOW, CATWALK FOR CHANGE àti GALAXY TV FASHION WEEK. 

Ó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe eré ní ọdún 2007. Ó kópa nínú àwọn fíìmù bíi, I come Lagos (láti ọwọ́ Elvis chucks), àwọn àṣírí àti ìtànjẹ (ẹ̀ka tẹlifíṣọ̀n látọwọ́ Elvis Chucks), Ndi Nche ulo (láti ọwọ́ Victor Okpala) (àwọn olùtọ́jú ilé), ìfẹ́ rẹ ni a ó ṣe (láti ọwọ́ Obi Emelonye), ìfẹ́ tí ó kọ (láti ọwọ́ Obi Emelonye), Onye Ozi (láti ọwọ́ Obi Emelonye), calabash (ẹ̀ka tẹlifíṣọ̀n látọwọ́ Obi Emelonye). Yàtọ̀ sí iṣẹ́ ọnà rẹ̀, kí ó tó gba àmì-ẹ̀yẹ àgbáyé, ó ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ àǹfààní gíga Calabar gẹ́gẹ́ bí olùdarí ìṣòwò 

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Precious Chikwendu jẹ́ àpọ́n. Ó fẹ́ Femi Fani-Kayode lábẹ́ òfin àti àṣà ìbílẹ̀, ṣùgbọ́n wọ́n kọ ara wọn sílẹ̀, wọ́n sì lọ sí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní ọdún 2020 nítorí àwọn ìyàtọ̀ tí kò ṣeé yanjú. Òun ni ìyá àwọn ọmọkùnrin rẹ̀ mẹ́rin, pẹ̀lú àwọn mẹ́ta mẹ́ta.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1989
Damiete Charles Granville

**Damiete Charles Granville** (tí a bí ní ọdún 1988) jẹ́ ọ̀kan lára àwọn agbábọ́ọ̀lù àti àwọn ẹlẹ́wà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n fi àmì ẹ̀yẹ fún ní ìdíje MBGN Universe ní ọdún 2012, tí ó sì ṣojú fún Nàìjíríà ní ìdíje Miss World ní ọdún 2012.  Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn agbábọ́ọ̀lù Miss Fresh Africa ní ọdún 2009 tẹ́lẹ̀.

## Ọmọbìnrin Tó Dáa Jùlọ Jùlọ ní Nàìjíríà 2012
Nígbà tí Damiete ń díje gẹ́gẹ́ bí Miss Rivers, ó gba ipò kejì ní ipò kìíní ní MGBN 2012 ní ìparí ìdíje ńlá tí a ṣe ní Best Western Hotel ní Benin City, Edo State ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ karùn-ún oṣù karùn-ún ọdún 2012. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1988
Sylvia Nduka

**Sylvia Nduka** listen ⓘ (a bí i ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹwàá ọdún 1992) jẹ́ oníṣòwò àti ẹni tó gba àmì ẹ̀yẹ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó dúró fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ níbi ìdíje Miss World 2011 ṣùgbọ́n tí kò sí ní ipò kankan. 

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀
Sylvia Nduka wá láti Isuofia ní ìpínlẹ̀ Anambra . Òun ni àbíkẹ́yìn nínú àwọn ọmọ ìyá márùn-ún. Ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìṣirò owó ní Yunifásítì ti Èkó.

## Iṣẹ́ ọwọ́

### Ọmọbìnrin Tó Dáa Jùlọ Jùlọ ní Nàìjíríà 2011
Ó dije gẹ́gẹ́ bí Arábìnrin Taraba nínú ìdíje náà. Gẹ́gẹ́ bí olùborí, wọ́n fún un ní ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ Hyundai àti owó mílíọ̀nù mẹ́ta náírà.

### Iṣẹ́ Àgbékalẹ̀
Àfojúsùn iṣẹ́ rẹ̀, 'Sylvia Educational Foundation', ni ṣíṣẹ̀dá NGO kan tí ó fún àwọn ènìyàn lágbára nípasẹ̀ ẹ̀kọ́ àti láti ṣiṣẹ́ fún àwọn ọmọdé tí kò ní àǹfààní.  

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Sylvia Nduka dá Sylvia's Hair sílẹ̀, ilé iṣẹ́ ìfàgùn irun, ó sì ń ṣiṣẹ́.   Àwọn aṣọ tí ó yàn tí ó ń wọ̀ ní ọ́fíìsì.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1992
Iheoma Nnadi

**Iheoma Amanda Nnadi** jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó gba àmì ẹ̀yẹ ìdíje ẹwà ní Nàìjíríà tí wọ́n fi ṣe adé fún ọmọbìnrin tó rẹwà jùlọ ní Nàìjíríà ní ọdún 2014.   Ó dúró fún Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom, gúúsù-gúúsù Nàìjíríà, ó sì dúró fún Nàìjíríà nínú ìdíje Miss World 2014 ṣùgbọ́n kò sí ní ipò kàn kàn.
## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
A bí i ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù karùn-ún ọdún 1995. Ohunoma jẹ́ ọmọ ìlú Owerri, ìpínlẹ̀ Imo, ní Nàìjíríà ní àkọ́kọ́.

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Lẹ́yìn ìjọba rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ayaba ẹwà, ní ọmọ ọdún mẹ́tàlélógún Nnadi kó lọ sí Turkey níbi tí ọkọ rẹ̀, agbábọ́ọ̀lù agbábọ́ọ̀lù Emmanuel Emenike, ti ṣiṣẹ́ dípò kí ó padà sí ibùdó rẹ̀ ní South Africa. Ó fẹ́ Emenike. Wọ́n ní ìṣòro ìgbéyàwó tẹ́lẹ̀ àti ìkọ̀sílẹ̀, ṣùgbọ́n wọ́n yanjú nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín.  Wọ́n bí ọmọ méjì. Iheoma bí ọmọbìnrin rẹ̀ ní Ilé Ìwòsàn kàn ní orílè-èdè Britain.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1995
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Bianca Odumegwu-Ojukwu

**Bianca Odinakachukwu Olivia Odumegwu-Ojukwu** Listen ⓘ ( née Onoh ; tí a bí ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹjọ ọdún 1968)  jẹ́ olóṣèlú, aṣojú, agbẹjọ́rò, oníṣòwò àti ẹni tí ó ní àṣeyọrí ìdíje ẹwà. Lọ́wọ́lọ́wọ́, ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Mínísítà fún Àjọ Àgbáyé fún Àjọ Àgbáyé.  Opó Ààrẹ Biafra, Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu, ó jẹ́ ẹni tí ó ní àṣeyọrí ìdíje àgbáyé púpọ̀, lẹ́yìn tí ó ti gba ẹ̀bùn ọmọbìnrin tí ó lẹ́wà jùlọ ní Nàìjíríà, Miss Africa, àti Miss Intercontinental. Ó ti jẹ́ olùdámọ̀ràn ààrẹ tẹ́lẹ̀, ó jẹ́ aṣojú orílẹ̀-èdè náà sí Ghana ó sì di aṣojú Nàìjíríà sí Spain ní ọdún 2012. Ó tún jẹ́ Aṣojú Títíláé fún Nàìjíríà sí Àjọ Àgbáyé fún Ìrìn Àjò Àgbáyé ti Àjọ Àgbáyé (UNWTO) àti Mínísítà fún Àjọ Àgbáyé ti Ìpínlẹ̀ tí ó wà nípò, lẹ́yìn tí wọ́n ti búra fún un ní ọjọ́ kẹrin oṣù kọkànlá ọdún 2024. 

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
Ọmọ kẹfà Gómìnà Ìpínlẹ̀ Anambra tẹ́lẹ̀ , Christian Onoh àti ìyàwó rẹ̀ Carol, olórí ilé-ẹ̀kọ́ gíga kan, Bianca Onoh lo ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà èwe rẹ̀ ní ìgbèríko Ngwo pẹ̀lú àwọn àbúrò rẹ̀ Lilian, Josephine, Nuzo, Gabriel, Stella, Christian àti Josef. Ó lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ Ackworth, Pontefract, St Andrews College, Cambridge, àti Cambridge Tutorial College níbi tí ó ti gba A-levels rẹ̀. Kò pẹ́ tí ó bẹ̀rẹ̀ ìwé-ẹ̀kọ́ gíga àpapọ̀ nínú Ìṣèlú, Ọrọ̀-ajé àti Òfin ní Yunifásítì Buckingham, ṣùgbọ́n ó yípadà sí Yunifásítì ti Nigeria, Nsukka lẹ́yìn tí baba rẹ̀, agbẹjọ́rò nípa iṣẹ́, tẹnumọ́ pé òun gbájúmọ́ Òfin nìkan kí òun sì dara pọ̀ mọ́ iṣẹ́ ìdílé náà. Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀, Odumegwu-Ojukwu lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ Òfin ti Nigeria èyí tí ó yọrí sí pípè é sí àwọn amòfin.

### Iṣẹ́ ìbẹ̀rẹ̀
Lẹ́yìn Ilé-ẹ̀kọ́ Òfin, Bianca, ṣe iṣẹ́ náà fún ìgbà díẹ̀ kí ó tó fi iṣẹ́ náà sílẹ̀ láti pín àkókò rẹ̀ sí ilé rẹ̀, ilé-iṣẹ́ ìṣaralóge rẹ̀ *Bianca Blend* àti aṣọ ìṣọ̀ṣọ́ inú ilé rẹ̀ *Mirabella* .  Láìka àtakò rẹ̀ sí nípa ṣíṣe àwòṣe, Bianca Onoh ṣe àwọn ìpolówó fún ilé-iṣẹ́ rẹ̀. Ó tún dá àjọ tí kìí ṣe ti ìjọba sílẹ̀, Hope House Trust, tí ó dá dúró sí ṣíṣe àtúnṣe àwọn ọ̀daràn ọ̀dọ́ ní Enugu.   Bianca jẹ́ Dókítà, Agbẹjọ́rò, Obìnrin Oníṣòwò, Ẹni tí ó ní Oyè Ẹwà àti ẹni tí ó ní ìdíje àgbáyé. Ó tún jẹ́ Alága ti Mayrock Memorial Foundation.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1968
Chidinma Aaron

**Chidinma Leilani Aaron** (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹrin ọdún 1993) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù agbábọ́ọ̀lù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti olùborí Miss Nigeria.

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
A bí Chidinma ní Kaduna, Ìpínlẹ̀ Kaduna, ó sì dàgbà ní Agbègbè Olú-ìlú Àpapọ̀, Abuja, Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn arábìnrin mẹ́ta àti arákùnrin kan. Lẹ́yìn náà, ó kó lọ sí Ibadan, Ìpínlẹ̀ Oyo, ó sì lọ sí Yunifásítì Lead City, níbi tí ó ti parí ẹ̀kọ́ pẹ̀lú oyè Bachelor of Science nínú Business Administration ní ọdún 2017.  Kí ó tó gba Obìnrin Nàìjíríà, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olóògùn ní *Yumme Meals*, ilé-iṣẹ́ oúnjẹ kan tí ó wà ní FCT, Abuja. 

## Àwọn ẹ̀bùn
Chidinma Aaron, ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga kan ní Leeds University Ibadan, ni wọ́n fi ṣe àmì-ẹ̀yẹ Miss Nigeria 2018  ní ayẹyẹ kejìlélógójì ti ìdíje Miss Universe Nigeria . Ìdíje olókìkí náà wáyé lánàá.  ní Convention Centre, Eko Hotels and Suites, Victoria Island rí Chidinma tó jáde gẹ́gẹ́ bí ẹni tó gba àmì ẹ̀yẹ Miss Nigeria kejìlélógójì tó borí àwọn olùdíje mẹ́tàdínlógún mìíràn láti gba ẹ̀bùn ńlá ti Miss Nigeria Big Show ti ọdún 2018. Alaga Folio Media Group, Ogbeni Fidelis Anosike tẹnu mọ́ àìní láti mú ìdíje náà sunwọ̀n síi.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1993
Precious Okoye

**Iyebiye Okoye** // ⓘ (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kejì ọdún 1995) jẹ́ awòṣe àti oníṣòwò ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó jẹ́ ẹni tí ó gba àmì ẹ̀yẹ ìṣẹ́ ẹwà àti olùborí ìdíje Miss Africa ti ọdún 2022.

## Iṣẹ́ ọwọ́
Ó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àwòrán ní ọdún 2013 ní ìlú Èkó. Ní ọdún 2017, ó gba ojú Black Opal Nigeria.  

### Ọmọbìnrin Polo Àgbáyé
Wọ́n fi í ṣe olùborí àti ayaba fún ayẹyẹ Miss Polo Nigeria ti ọdún 2019 tí wọ́n ṣe ní ìlú Èkó, Nàìjíríà ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù keje, ọdún 2019. Àwọn olùdíje mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n ló kópa nínú ìdíje náà, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ló dúró fún ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan ní Nàìjíríà.

Precious dúró fún Nàìjíríà níbi ayẹyẹ Miss Polo International 2019, tí a ṣe ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹsàn-án ọdún 2019 ní Jumeirah Zabeel Saray, Dubai, níbi tí ó ti gba àmì-ẹ̀yẹ Miss Polo Africa  tí ó sì wà ní ipò márùn-ún àkọ́kọ́.  Àwọn aṣojú mẹ́tàlélógún àti àwọn agbábọ́ọ̀lù láti àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn ló díje nínú ìdíje náà. 

### Ọmọbìnrin Áfíríkà 2022
Ó kópa gẹ́gẹ́ bí aṣojú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nínú ìdíje Miss Africa tí a ṣe ní Calabar, Cross River State.  Àwọn olùdíje mẹ́tàdínlógún láti onírúurú orílẹ̀-èdè Áfíríkà ló kópa nínú ìdíje náà. Ó ṣẹ́gun, ó sì di ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àkọ́kọ́ tí ó gba àmì-ẹ̀yẹ Miss Africa.  

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1995
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Stephanie Okwu

**Stephanie Okwu** // ⓘ (tí a bí ní ọdún 1994) jẹ́ ọ̀kan lára àwọn agbábọ́ọ̀lù àti ìdíje ẹwà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó gba àmì ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bí ọmọbìnrin tó rẹwà jùlọ ní Nàìjíríà ní ọdún 2013, ó sì ṣojú Nàìjíríà níbi ìdíje Miss Universe ní Russia. 

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀
Okwu jẹ́ ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì ti Èkó .

## Ọmọbìnrin Tó Dáa Jùlọ Ní Nàìjíríà

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Ígbò
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1994
Ebinabo Potts-Johnson

**Ebinabo Potts-Johnson** (tí a bí ní ọdún 1988) jẹ́ ọ̀kan lára àwọn agbábọ́ọ̀lù àti arẹwà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n fi àmì ẹ̀yẹ fún fún ọmọbìnrin tó rẹwà jùlọ ní Nàìjíríà ní ọdún 2007, ó sì ti ṣojú fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ nínú ìdíje Miss Universe ti ọdún 2007. Ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù báyìí.

## Àwọn ìtọ́kasí

* Ebinabo Potts-Johnson at IMDb
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1988
Anne Suinner-Lawoyin

**Anne Suinner-Lawoyin** (tí a bí ní **Anne Titilope Suinner**, ní ọjọ́ kẹrin oṣù kẹsàn-án ọdún 1981)  jẹ́ obìnrin oníṣòwò ará Nàìjíríà, olùgbékalẹ̀ tẹlifíṣọ̀n tẹ́lẹ̀ àti ẹni tó ní àkọlé ìdíje ẹwà.

A bí Suinner sí ìdílé Patrick M. Suinner, ọmọ ìgbìmọ̀ agbègbè Takum, ìpínlẹ̀ Taraba . Ní ọdún 2001, ó gba ipò kejì nínú ìdíje Ọmọbìnrin Arẹwà Jùlọ ní Nàìjíríà, ṣùgbọ́n ó gba ipò Agbani Darego lẹ́yìn tí wọ́n fi èkejì fún un ní Adé Ayé .  Suinner-Lawoyin, ẹni tí ó ṣojú fún Abuja, fi hàn nígbà tó yá pé òun kò ní èrò láti kópa, ṣùgbọ́n ó dẹ́kun lẹ́yìn tí àwọn olùṣètò ìdíje yí i lérò padà nígbà tí ó bá ọ̀rẹ́ rẹ̀ kan lọ sí ibi ìfihàn náà. Gẹ́gẹ́ bí MBGN tí ó ń ṣàkóso, Suinner-Lawoyin ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ bíi Sickle Cell Awareness. 

Lẹ́yìn tí Suinner-Lawoyin ti jọba fún oṣù márùn-ún, ó padà sí Yunifásítì Olabisi Onabanjo, ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ pẹ̀lú ìwé ẹ̀rí ìmọ̀ ọgbọ́n orí, ó sì jẹ́ olùgbékalẹ̀ pẹ̀lú M-NET ní àfikún sí gbígbáléjo *Coca Cola Mega Millions Show* pẹ̀lú Daddy Freeze .  Ó ti ṣe ìgbéyàwó báyìí, ó ń gbé ní Amẹ́ríkà níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa Nursing ní University of North Carolina, ó sì ṣe ìfilọ́lẹ̀ ilé iṣẹ́ ìtọ́jú awọ ara organic kan, Anne's Apothecary, gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú iṣẹ́ rẹ̀ láti dín àwọn majele ojoojúmọ́ kù lẹ́yìn ikú ìyá rẹ̀ láti inú àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀fóró. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1981
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Isatu Fofanah (eléré ìdárayá)

**Isatu Fofanah** (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹrin ọdún 1993) jẹ́ asáré ìje ará Kánádà. Ó dije nínú ìdíje ìje 4 × 100 mítà ní ìdíje awọn agbáyé ní Beijing ní ọdún 2015, ó sì parí ní ipò kẹfà ní ìparí.

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
A bí Isatu Fofanah ní Sierra Leone, ó sì kó lọ sí Canada lẹ́yìn náà, níbi tí ó ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ nínú eré ìdárayá. Ó lọ sí Yunifásítì Northern Arizona kí ó tó di ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Colorado, níbi tí ó ti díje fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Àwọn Rams Ìpínlẹ̀ Colorado.Nígbà iṣẹ́ rẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga, ó dije nínú àwọn ìdíje eré ìdárayá pẹ̀lú 100 mítà àti 200 mítà, ó sì dúró fún ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdíje NCAA. 

## Iṣẹ́ ọwọ́
Fofanah dije fun Canada ni kariaye ninu awọn idije ere-ije ere-ije. O ṣoju orilẹ-ede naa ni Olimpiiki awọn ọdọ Igba Ooru ti ọdun 2010 ni Singapore, nibiti o ti pari ni ipo kẹfa ninu idije mita igba 

Lẹ́yìn náà, ó dije ní Ìdíje awọn odọ́ agbáyé ní awọn ere-ìdárayá awọn idije ni Barcelona ní ọdún 2012. Ní ọdún 2015, ó jẹ́ ara ẹgbẹ́ ará Canada tí ó díje nínú eré ìje 4 × 100 mítà àwọn obìnrin ní ayẹyẹ agbáyé ní Beijing ní ọdún 2015, níbi tí ẹgbẹ́ náà ti parí ní ipò kẹfà ní ìparí. 

## Àwọn ìdíje kárí ayé

## Àwọn ohun tó dára jùlọ fún ara ẹni
**Ita gbangba**

* Ogorun mítà – 11.46 (+1.5)&nbsp;m/s, Edmonton 2015)
* Igba mítà – 23.72 (+1.1)&nbsp;m/s, El Paso 2015)

**Nínú ilé**

* ọgọ́ta mítà – 7.36 (Flagstaff 2013)
* igba mita – 24.13 (Birmingham, AL 2015)

## Àwọn ìtọ́kasí



## Àwọn ìjápọ̀ òde

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1993
Idris Wada

**Idris Ichala Wada** ( fetisi ⓘ ; a bí i ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹjọ ọdún 1950) jẹ́ awakọ̀ òfurufú àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó ti fẹ̀yìntì tí ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí gómìnà ìpínlẹ̀ Kogi láti ọdún 2012 sí 2016.  

## Àwọn ìtọ́kasí



Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kogí
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1950
Salvador Namburete

thumb|Salvador Namburete ní ọdún 2012
**Salvador Namburete** ni minisita fun agbara Mozambique. O di ipo naa mu laarin odun 2005 ati 2015, lakoko igba meji ti Armando Guebuza fi je aare.  

## Àwọn ìtọ́kasí



## Àwọn ìjápọ̀ òde

* Ìtàn ayé lórí ojú òpó wẹ́ẹ̀bù World Bank

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Maria Arruvaia

**Maria Virgínia Arruvaia** o jẹ́ olóṣèlú ará Mozambique. Ní ọdún 1977, ó jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn obìnrin àkọ́kọ́ tí wọ́n yàn sí Ilé Ìgbìmọ̀ awọn enìyàn.

## Ìtàn ìgbésí ayé
Lẹ́yìn òmìnira ní ọdún 1975, Arruvaia jẹ́ olùdíje FRELIMO nínú ìdìbò ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ọdún 1977,  nínú èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn obìnrin mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n àkọ́kọ́ tí wọ́n yàn sí Ilé Ìgbìmọ̀ Àwọn Ènìyàn. 

## Àwọn ìtọ́kasí
Rui Alberto de Figueiredo Soares

thumb|Rui Alberto de Figueiredo Soares, Minisita fun Ilu Ajeji ti Cabo Verde, Ifowosowopo ati Isopọpọ Agbegbe ni Oṣu Kẹrin ọdun 2022
**Rui Alberto de Figueiredo Soares** (ti a bi 1956) jẹ oloselu Cape Verde. Figueiredo Soares ṣiṣẹ bi minisita ajeji ti Cape Verde labẹ Alakoso António Mascarenhas Monteiro lati Ọjọ́ kejìlá, oṣù kẹjọ ọdún 1999 si ọdún 2002. O ti dibo si Apejọ ti Orilẹ-ede lati São Vicente labẹ Movement for Democracy ni idibo ile-igbimọ 2006. 

## Àwọn ìtọ́kasí



Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1956
Maryam Abacha

**Maryam Abacha**  ; tí a bí ní ọjọ́ kẹrin oṣù kẹta ọdún 1947) ni opó Sani Abacha, olórí ológun ní Nàìjíríà láti ọdún 1993 sí 1998.

## Ìgbésí ayé àti iṣẹ́ ìbẹ̀rẹ̀
Ní ọdún 1999, Maryam Abacha sọ pé ọkọ rẹ̀ ṣe ohun rere fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òṣìṣẹ́ ìjọba Nàìjíríà kan sọ pé Maryam Abacha sọ pé láti yí ìjọba lérò padà láti fún un ní ìsinmi, nítorí pé Sani Abacha ti fi ààrẹ, Olusegun Obasanjo, sẹ́wọ̀n.  Lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀, wọ́n mú Maryam nígbà tí ó ń gbìyànjú láti kúrò ní Nàìjíríà pẹ̀lú àpò 38 tí ó kún fún owó. Ní ọdún 2000, Maryam Abacha dúró ní Nàìjíríà ó sì ń tẹ̀síwájú láti kéde àìlẹ́bi ọkọ rẹ̀ láìka ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlòkulò ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn tí a fi kàn án. Ó ń gbé ní Ipinle Kano, Nàìjíríà.

Maryam àti Sani Abacha ní ọmọbìnrin mẹ́ta àti ọmọkùnrin méje. Ọmọkùnrin àkọ́bí Maryam Abacha tó kù ni Mohammed Abacha. 

Maryam Abacha dá Ilé Ìwòsàn Orílẹ̀-èdè Abuja sílẹ̀ (tí a mọ̀ sí Ilé Ìwòsàn Orílẹ̀-èdè fún Àwọn Obìnrin àti Àwọn Ọmọdé) ó sì dá Ilé Ìwòsàn Àlàáfíà Àwọn Obìnrin Àkọ́kọ́ ti Áfíríkà sílẹ̀.

## Àwọn ìtọ́kasí
Mariam Usman

**Mariam Usman** (tí a bí ní ọjọ́ kẹsàn-án oṣù kọkànlá ọdún 1990) Ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó ń gbé ẹrù.Ó ń díje nínú ìdíje +75 kg fún àwọn obìnrin, níbi tí ó ti jẹ́ Aṣiwaju Áfíríkà ní ìgbà mẹ́rin àti ẹni tí ó gba àmì-ẹ̀yẹ wúrà ní awọn eré ìjọba àpapọ̀. Ó tún gba àmì-ẹ̀yẹ idẹ ní Àwọn ìdíje gbígbé ẹrù lágbàáyé ti ọdún 2011, ó sì ti dije nínú àwọn àtúnṣe mẹ́ta ti Olympic Games, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ idẹ ní ọdún 2008.

## Ìtàn ìgbésí ayé
A bí Usman ní ìlú Kaduna, ní orílè-èdè Nàìjíríà, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í gbé ẹrù gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti kojú ìfòòró tí ó gbà lọ́wọ́ àwọn ọmọkùnrin. Ó kọ́kọ́ gba àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀ ní àgbáyé ní ọdún 2007, níbi tí ó ti gba àmì-ẹ̀yẹ fàdákà ní gbogbo ẹ̀ka mẹ́ta ti ìpín +75 ní awon eré Gbogbo-Afíríkàti ti ọdún 2007 ní Algiers, Algeria  ó sì parí ní ipò kẹsàn-án ní ìdíje World Championships ní Chiang Mai, Thailand. Lẹ́yìn náà, ó yẹ fún ìdíje Summer Olympics ti ọdún 2008 ní Beijing, China nípa gbígbá bọ́ọ̀lù ní ìdíje +75 kg ní ìdíje African Weightlifting Championships ti ọdún 2008 ní Strand, South Africa. 

Níbi ìdíje Beijing, Usman díje nínú ìpín +75 kg ó sì parí ní ipò karùn-ún, ṣùgbọ́n wọ́n gbé e ga sí àmì-ẹ̀yẹ idẹ lẹ́yìn tí wọ́n dá àwọn tó gba àmì-ẹ̀yẹ fàdákà àti idẹ dúró ní oṣù kẹjọ ọdún 2016 lẹ́yìn tí wọ́n ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ pé ó ní àwọn oògùn tí wọ́n kà léèwọ̀. Ó gba ipò karùn-ún ní ìdíje World Championships ní Goyang, South Korea, lẹ́yìn náà ó gba fàdákà ní gbogbogbòò ní ìdíje awọn ere Àjọpọ̀ ní Delhi, India ní ọdún 2010. Ó ṣe àṣeyọrí sí ipò àkọ́kọ́ ní ìdíje Àjọpọ̀ orílẹ̀-èdè àti asiwaju ti Áfíríkà ní ọdún 2011, ó sì gba fàdákà lápapọ̀ ní ìdíje awọn ìdíje agbáyé ní ọdún 2011 tí a ṣe ní Paris, France. 

Usman yẹ fún ìdíje Olympic Ìgbà Ẹ̀ẹ̀rùn ọdún 2012 nípa gbígbá bọ́ọ̀lù +75 kg ní awọn ìdíje Áfíríkà ti ọdún náà ní Nairobi, Kenya, ṣùgbọ́n ní London kò parí Clean & Jerk ti ìṣẹ̀lẹ̀ náà, kò sì dé. Ṣùgbọ́n, ó ṣe àṣeyọrí jù ní àwọn ọdún tó tẹ̀lé e, ó gba wúrà ní Commonwealth Championships ti ọdún 2013 ní Penang, Malaysia àti awọn ere ajọpọ̀ ti ọdún 2014 ní Glasgow, [Scotland. Ṣùgbọ́n ní awọn ere Afirika ti ọdún 2015 ní Brazzaville, Congo, ó yọ́ sí fàdákà ó sì parí ipò 17 ní awọn ìdíje agbáyé ní Houston, Texas.

Usman gba ife-ẹyẹ awọn ìdíje Áfíríkà ti ọdun 2016, ti a ṣe ni Yaounde, Cameroon, o si jẹ apakan awọn aṣoju Naijiria si Olympic Igba Ooru ti ọdun 2016 ni Rio de Janeiro, Brazil. Nibẹ ni o pari ni ipo kẹjọ laarin awọn oludije 16 ninu ẹka +75 kg.  Usman da iṣẹ rẹ lẹbi nitori aini awọn anfani ikẹkọ ti a fun ni Nigeria ati pe o sọ pe nitori ikẹkọ "ti ko si" oun kii yoo dije kariaye fun orilẹ-ede rẹ mọ. 

## Àwọn àbájáde ìpele àgbà

## Àwọn ìtọ́kasí



## Àwọn ìjápọ̀ òde

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1990
Ajoke Muhammed

**Hafsatu Ajoke Muhammed** (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù karùn-ún ọdún 1941) jẹ́ olùtọ́jú ìtọ́jú àyíká ní Nàìjíríà àti Ìyá Àkọ́kọ́ Àkọ́kọ́ ní Nàìjíríà. Ó jẹ́ opó fún General Murtala Muhammed tó jẹ́ olórí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù keje ọdún 1975 sí ọjọ́ kẹtàlá oṣù kejì ọdún 1976.

## Ìtàn ìgbésí ayé
A bí i ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù karùn-ún ọdún 1941 ní orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì Nàìjíríà. Ajoke fe Murtala Muhammed ni odun 1963.

Ó kọ́ ẹ̀kọ́ gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ nípa eyín ṣùgbọ́n ó ní ìfẹ́ sí ewéko. Ó dá ọgbà ewéko Murtala Muhammed Memorial sílẹ̀, ọgbà hektari 30 kan lẹ́bàá ọ̀nà Lekki–Epe Expressway ní ìlú Èkó ní ọdún 1991.  Ó tún ní ọgbà hektari ogún ní Abuja tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Sarius Palmetum àti Botanic Garden. 

Ó ní ọmọ márùn-ún tí ó wà láàyè, ó sì ṣe ìfilọ́lẹ̀ Murtala Muhammed Foundation ní ìrántí ọkọ rẹ̀ pẹ̀lú ìdílé rẹ̀.

## Àwọn ìtọ́kasí
Clifford Sibusiso Mamba

**Clifford Sibusiso Mamba** (tí a bí ní ọjọ́ karùn-ún oṣù karùn-ún ọdún 1963 ní Manzini ) jjẹ́ aṣojú Swazi àti ẹni tí ó ti jẹ́ eléré ìdárayá Olympic tẹ́lẹ̀. Mamba díje fún Swaziland ní Olimpiiki Ìgbà Òtútù ọdún 1984 nínú àwọn ìdíje ọgọ́rùn ún mita àti igba mita. 

## Ẹ̀kọ́
Mamba gba oye Bachelor ni Middlesex University ni United Kingdom.. &#x5B; ** &#x5D;

## Iṣẹ́ ìjọba
Lẹ́yìn ẹ̀kọ́ rẹ̀, Mamba di aṣojú sí Idapọ Yuroopu láti ọdún 1991 sí 1996. Lẹ́yìn tí ó fi Idapọ Yuroopu sílẹ̀, Mamba di aṣojú sí Orílẹ̀-èdè Olómìnira Kòríà àti Asia pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ sí Brunei, Japan, Singapore àti Taiwan. Láti ọdún 2002 sí 2005, Mamba ni aṣojú sí United Nations láti Swaziland. 

## Àwọn ìtọ́kasí



## Àwọn ìjápọ̀ òde

* Ìtàn Àkójọ Ìròyìn Àwọn Ènìyàn Áfíríkà

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1963
Sidia Jatta

**Sidia Sana Jatta** (tí a bí ní ọdún 1945) jẹ́ olóṣèlú, ọ̀mọ̀wé, àti òǹkọ̀wé ará Gambia

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
A bí Jatta ní Mandinka ní Sutukoba, agbègbè Wuli. Ó kẹ́kọ̀ọ́ ní agbègbè náà àti ní Nungua Secondary School, nítòsí Accra, Ghana láti ọdún 1961 sí 1963, kí ó tó padà sí Gambia láti lọ sí Yunifásítì Yundum láti ọdún 1964 sí 1966. Lẹ́yìn tí ó ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ ní onírúurú ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama títí di ọdún 1972, ó forúkọ sílẹ̀ ní Yunifásítì Grenoble láti ọdún 1973 sí 1978, ó gba ìwé-ẹ̀rí oyè àkọ́kọ́ àti oyè master nínú ìmọ̀ èdè. Ó padà sí France lẹ́ẹ̀kan síi láti tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1983. 

## Iṣẹ́ ọwọ́
Lẹ́yìn tí ó padà sí Gambia, Jatta ṣiṣẹ́ fún Ilé-iṣẹ́ Ìdàgbàsókè Ẹ̀kọ́ láti ọdún 1978 sí 1983, lẹ́yìn náà gẹ́gẹ́ bí olórí òṣìṣẹ́ ìdàgbàsókè ẹ̀kọ́, ó sì tún jẹ́ olùwádìí ní International African Institute, London láti ọdún 1980 sí 1982. Ó fi iṣẹ́ rẹ̀ sílẹ̀ ní ọdún 1986 láti tako iṣẹ́ ìjọba egbẹ́ awọn enìyàn tó ní Ìlọsíwájútí ó ń ṣàkóso.

Jatta dá ẹgbẹ́ ajọ awọn enìyàn ti dẹ́mókírátì fún Òmìnira àti Ìṣọ̀kan awọn enìyàn sílẹ̀ ní ọdún 1986, ẹgbẹ́ òṣèlú alátakò sí ààrẹ Sir Dawda Jawara tí ó ń ṣàkóso, wọ́n sì yàn án gẹ́gẹ́ bí alága àkọ́kọ́ wọn ní ọdún 1987. Òun ni olùdarí ìwé ìròyìn ẹgbẹ́ náà, Foroyaa. Ó dúró ní agbègbè Wulli fún PDOIS ní ìdìbò Ilé Aṣòfin ti ọdún 1987, ó sì tún dúró ní ọdún 1992, ṣùgbọ́n ó parí ní ìdìbò méjèèjì. Pẹ̀lú Halifa Sallah, ó kọ̀ láti fún un ní ipò nínú ìjọba Igbimọ Iṣakoso aṣẹ fun awọn Ọmọ-ogun ní ọdún 1994. Wọ́n ti mú un fún ìgbà díẹ̀ ní oṣù Kẹjọ ọdún 1994 nítorí ìfòfindè ìjọba lórí àwọn ìgbòkègbodò ìṣèlú.

Ní ọdún 1997, wọ́n pín agbègbè Wulli sí àwọn agbègbè méjì (Ìlà-Oòrùn Wulli àti Ìwọ̀-Oòrùn Wulli) ó sì borí ní agbègbè Wulli West nínú ìdìbò aṣòfin orílẹ̀-èdè ti ọdún 1997. Lẹ́yìn náà, ó di ọ̀kan lára àwọn alárìíwísí tó ń ṣọ̀tẹ̀ jùlọ nínú ìjọba APRC nínú ìgbìmọ̀ aṣòfin orílẹ̀-èdè náà.

Ó tún jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ aṣòfin orílẹ̀-èdè láti Ìwọ̀ Oòrùn Wuli. Jatta tún ni akọ̀wé agbà fún egbẹ́ Ìdàgbàsókè ekọ́ àti Ìmọ̀ agbàlagbà Wulli.

## Àwọn ìtọ́kasí



* Gambia: Pese ajile ati titaja to munadoko fun awọn agbe - Sidia Jatta allafrica.com 20 Oṣù Kẹta 2007
* Sidia Jatta Ibi ìpamọ́ àwọn ènìyàn ilẹ̀ Áfíríkà (ojú ìwé náà ni a fi pamọ́)

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1945
Alamin Mohammed Seid

**Alamin Mohammed Seid** ((Larubawa: الأمين محمد سيد;   ; 1946 tàbí 1947 – 15 Oṣù Kọkànlá 2021)  jẹ́ olóṣèlú ará Eritrea.

A bi i ni Massawa, Eritrea.

Alamin ti kopa ninu Ogun Ominira Eritrea lati odun 1964 nigbati o darapo mo Eritrean Liberation Front. O darapo mo ohun ti yoo di Eritrean People's Liberation Front (EPLF) ni odun 1970. Nigba Ogun Ominira o je olori eka ajosepo ajeji ti EPLF.

Alamin tún ṣiṣẹ́ fún ìgbà díẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Mínísítà fún Ìròyìn àti Àṣà. Òun àti Isaias Afewerki ni àwọn méjì péré lára ​​Ìgbìmọ̀ Àgbà EPLF tí wọ́n jẹ́ ara Ìgbìmọ̀ agbà fún egbẹ́ awọn enìyàn fún Tiwantiwa àti Ìdájọ́ ní Ìgbìmọ̀ Kẹta.  Ní Ìgbìmọ̀ Àpérò yìí, wọ́n yàn án sí ipò Akọ̀wé, níbi tí ó ti ṣiṣẹ́.

## Àwọn ìtọ́kasí



## Àwọn ìjápọ̀ òde

* Àwòrán
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2021
Florentino Mendes Pereira

**Florentino Mendes Pereira** (tí a bí ní ọjọ́ kẹrin oṣù kejì ọdún 1969) Ó jẹ́ olóṣèlú ìlú Bissau-Guine àti Minisita fún Agbára àti Iṣẹ́ tẹ́lẹ̀. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Minisita fún Agbára àti Iṣẹ́ láti ọdún 2015 sí 2018.  Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ apèjẹ fún Ìtúnṣe Àwùjọ..  Gẹ́gẹ́ bí Minisita, ó kópa nínú àwọn ìsapá láti mú kí ẹ̀ka agbára orílẹ̀-èdè náà dàgbàsókè. 

## Àwọn ìtọ́kasí



Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1969