open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pascal Atuma

**Pascal Atuma** jẹ́ òṣèrékùnrin ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, olùdarí erẹ́, àti oníṣòwò. Òun ni olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ TABIC Record Label, èyí tó jẹ́ ilé-iṣẹ́ agbórinjáde. 

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Pascal sí ìlú Ikwuano, ní Umuahia, ìpínlẹ̀ Abia, ó sì lọ sí Government College, Umuahia, àti University of Port Harcourt, Rivers State. Ó tún lọ sí KD Conservatory-College of Film & Dramatic Arts ní Dallas, Texas, US, láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ nípa iṣẹ́ tíátà. Bẹ́ẹ̀ sì ni ó gba àmì-ẹ̀yẹ Entrepreneurship Specialization láti University of Pennsylvania.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Ó ṣàfihàn nínú àwọn fíìmù bí i *Sweet Revenge*, *Eat my Shorts* láti ọwó Lions Gate, *Bloodlines*, *LAPD African Cops*, *The Other Side of Love*, *My American Nurse*, àti *Secret Past.* Ó fìgbà kan jẹ́ olóòtú ètò orí ẹ̀rọ-amóhùnmáwòrán kan, èyí tí ń ṣe *One-World with Pascal Atuma*, àti *The House of Commons.* Ó jẹ́ olùdarí fíìmù *[[Professor Johnbull]]* fún apá mẹ́tàlá àkọ́kọ́ àti *Clash* (2019).

Ó ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Kastina State Ministry of Youths and Sports Development.

## Ayé rẹ̀
Òṣèrékùnrin náà ń gbé ní Canada.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

### Gẹ́gẹ́ bí Òṣèrẹ́

### Gẹ́gẹ́ bí Aṣagbátẹrù fíìmù

### Gẹ́gé bí Òǹkọ̀tàn

### Gẹ́gẹ́ bí Olùdarí

### Gẹ́gẹ́ bí ayan-òṣèré

### Iṣẹ́ ara-ẹni

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀
Atuma gba àmì-ẹ̀yẹ fún Òṣèrékùnrin tó dára jù lọ ní ọdún 2012 àti 2015, ní Golden Icons Academy Movie Awards (GIAMA). Wọ́n fún ní àmì-ẹ̀yẹ ní ọdún 2013, ní Los-Angeles Nollywood Film Award (LANFA) nítorí àwọn iṣẹ́ ribiribi tí ó ti ṣe àti fún ipa rẹ̀ nínú iṣẹ́-tíátà. Bẹ́ẹ̀ sì ní fíìmù rẹ̀, *[[L.A.P.D. African Cops]]* gba àmì-ẹ̀yẹ fuhn fíìmù tó dára jù lọ ní ọdún 2015.

## Àwọn ìtọ́kasí
The Bling Lagosians

***The Bling Lagosians*** jẹ́ fíìmù ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó jáde ní ọdún 2019, èyí ti Anthony Kehinde Joseph jẹ́ òǹkọ̀tàn rẹ̀, tí Bolanle Austen-Peters sì jé Olùdarí rẹ̀. Ó jáde ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù Kẹfà ọdún 2019, ní ìpínlẹ̀ Èkó. Àwọn akópa tó farahàn nínú eré náà ni Bunmi Aboderin, Elvina Ibru, Toyin Abraham, Tana Adelana, Osas Ighodaro, Alex Ekubo, Ayoola Ayolola, àti Jide Kosoko.

## Ìsọníṣókí
*The Bling Lagosians* dá lórí ìdílé kan tí orúkọ wọn jẹ́ Holloways, èyí tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìdílé ọlọ́lá tó wà ní Èkó. Àwọn ará ìdílé yìí ń gbé pẹ̀lú ìyá wọn, ìyẹn Mopelola, tó fẹ́ ṣe ayẹyẹ ọjọ-ìbí láti ṣàjọyọ̀ ọdún kọkànléláàádọ́ta (51). Oríṣiríṣi ìjà ló wà láàárín àwọn ará ìdílẹ́ yìí. Bàbá wọn, Akin sì gbé ìgbésẹ̀ kan láti dẹ́kun ìtìpa ilé-iṣẹ́ ìdílé náà, láti ọwọ́ Asset Management Corporation.

## Àwọn akópa

* Osas Ighodaro Ajibade bíi Demidun
* Sharon Ooja bíi Tokunbo
* Jimmy Odukoya bíi George
* Gbenga Titiloye bíi Akin Holloway
* Elvina Ibru bíi Mopelola Holloway
* Alexx Ekubo bíi Nnamdi Agu
* Jide Kosoko bíi Baba Eko
* Winihin Jemede bíi Oge Briggs
* Toyin Abraham bíi Adunni Fernandez aka *Iya Oge*
* Helen Paul bíi Aunty Joy
* Bisla Aiyeola bíi Kiki Princewill
* Monalisa Chinda bíi Ngozi Gomez
* Tana Adelana bíi Kaima

## Awards and nominations

## Àwọn ìtọ́kasí
Kingsley Abasili

**Kingsley Nkemjika Abasili** jẹ́ òṣèrékùnrin ti orílè-èdè Nàìjíríà, àti olùkọ́ ní Nnamdi Azikiwe University, ìpínlẹ̀ Anambra, ní Nàìjíríà. Ó gbajúmọ̀ fún ìjọra rẹ̀ pẹ̀lú gbajúgbaja òṣèré kan, ìyẹnPete Edochie. Àwọn méjèèjì jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Anambra, àmọ́ wọn ò tán rárá.

## Ayé rẹ̀
alt=Pete Edochie and his look-alike Kingsley Abasili|thumb|Pete Edochie àti Kingsley Abasili
Abasili wá láti ìlú Igbo-Ukwu, èyí tó jẹ́ ìlú kan ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Aguata, ní ìpínlẹ̀ Anambra, èyí tó wà ní apa Ìlà-oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà. Wọ́n bí sí ìlú Makurdi, ní ìpínlẹ̀ Benue, ní Nàìjíríà.

## Ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Ó gba oyè bachelor's degree nínú ẹ̀kọ́ Public Administration, láti Ebonyi State University, ní Abakaliki. Ní ọjọ́ karùndínlọ́gbọ̀n oṣụ̀ Kẹta ọdún 2017, ó kẹ́kọ̀ọ́ jáde pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ẹgbẹ́ rẹ̀, ní ẹ̀ka Political and Administrative Studies - International Relations (master's degree), faculty of Social Sciences, University of Port Harcourt, Rivers State.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Ní ọdún 2019, wọ́n ṣàfihàn Abasili lórí ìkànni oríṣiríṣi, nítorí ìjọra rẹ̀ pẹ̀lú gbajúgbajà òṣèré, ìyẹn Pete Edochie. Abasili fojú jọ Edochie lásìkò ọ̀dọ́ rẹ̀, èyí sì mú kí ọ̀pọ̀ ènìyàn máa pè ní ọmọ rẹ̀.

Abasili darapọ̀ mọ́ iṣẹ́ tíátà, ní ọdún 2019, láti ìgbà náà sì ni ó ti ń ṣàfihàn nínú fíìmù aàgbéléwò lóríṣiríṣi. Ó ti kópa pẹ̀lú àwọn òṣèré bí i Gentle Jack àti Emmanuel Ehumadu, tí àwọn kan ń pè ní Labistar. Ní ọdún 2019 bákan náà, ó kópa nínú fíìmù *Try Me* gẹ́gẹ́ bí Ọ̀gá ilé-ìwé, pẹ̀lú àwọn òṣèrẹ́ mìíràn.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

## Ìgbàmìẹ̀yẹ
Wọ́n pe Abasili sí ayẹyẹ Akaraka ní ọdún 2020, tí *Anambra Through a Lens* sì da lọ́lá pẹ̀lú àmì-ẹ̀yẹ, pẹ̀lú àwọn ènìyàn jàǹkàn jàǹkàn mìíràn, b́ i Chief Press Secretary sí Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra, àti Sir James Eze. Honourable Afam Mbanefo ló gbé àmì-ẹ̀yẹ náà lé wọn lọ́wọ́.

## Àwọn àtẹ̀jáde rẹ̀

* *Glocalization and the Politics of Poverty Alleviation in Nigeria's Covid-19 Era*

## References

## Àwọn ìtọ́kasí
Frederick Leonard

**Frederick Nnaemeka Leonard,** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kìíní oṣù Karùn-ún ọdún 1976) jẹ́ òṣèrékùnrin ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó gba àmì-ẹ̀yẹ kan ní *Golden Icons Academy Movie Awards* ní ọdún *2014* tí ó sì tún gba àmì-ẹ̀yẹ láti ọwọ́ *City People Movie Award,* ní ọdún 2019.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò èkọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Leonard sí ìpínlẹ̀ Anambra, ní Nàìjíría. Òun ní àkọ́bí ọmọ àwọn òbí rẹ̀, nínú ìdílé ènìyàn mẹ́rin, ìyẹn bàbá, ìyá àti ọmọ méjì. Ó kẹ́kọ̀ọ́ ní St Peter's Anglican Primary School, ní Alausa, Ikeja ní ìpínlẹ̀ Èkó, bẹ́ẹ̀ sì ní ó lọ sí Oregun High School ní Oregun, Ikeja ní ìpínlẹ̀ Èkọ́ bákan náà fún ẹ̀kọ́ girama rẹ̀. Ó lọ sí ìpínlẹ̀ Kaduna láti lọ gboyẹ̀ ẹ̀kọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga. Ó lọ sí Kaduna Polytechnic níbẹ̀ láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ nípa biochemistry. Peggy Ovire ni orúkọ ìyàwó rẹ̀.

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

## Àṣààyàn àwọn fíìmù rẹ̀

* *Maid of Honour (2024) bíi David*
* *Ghetto Heart (2024) bíi Kess*
* *Man in Love (2024) bíi Freddie*
* *A Father's Love (2024) bíi Frank*
* *Crushed (2023) bíi Tony*
* *Good Things (2023) bíi Oliver*
* *Stay (2022) bíi Dave*
* *On Her Terms (2022) bíi Jason*
* *Desperate son (2021)*
* *The Royal dignity (2021)*
* *A Perfect Past (2020) bíi Sly*
* *[[Our Jesus Story]]* (2020) *bíi* Jesus Christ
* *Void (2019) bíi Tonna*
* *The Reunion (2019)*
* 40 Looks Good on You (2019)
* *A Better Family (2018) bíi Nick*
* *In Every Way (2018) bíi Dominic*
* *Timid Timi (2017) bíi Daniel*
* *Discontent (2017) bíi Damian*
* *Promise Beyond (2016) bíi Victor Asare*
* *Monster Under Skin (2015)*
* *A Certain Night (2014) bíi John*
* *Accident (2013) bíi Chike*
* *Miss Queen (2012) bíi Richard*
* *100% Secret (2012) bíi Collins*
* *Courtesy of Vengeance (2012) bíi Nkado*
* *Felicima: One Gift (2009) bíi Musa*
* *Plane Crash (2008) bíi Charles*
* *Indian Doctor (2008) bíi Chibuzor*

## Àwọn ìtọ́kasí
Amaechi Muonagor

**Amaechi Muonagor** (20 August 1962 – 24 March 2024) fìgbà kan jẹ́ àgbà òṣèrẹ́kùnrin ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, adẹ́rìn-ín pòṣónú, àti olùgbé fíìmù àgbéléwò jáde. Wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ ti Africa Magic Viewers Choice ní ọdún 2017, gẹ́gẹ́ bí òṣèrẹ́kùnrin tó dára jù lọ. Ó darapọ̀ mọ̀ isẹ́ tíátà ní ọdún 1998, ó sì ti kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọl fíìmù bí i *Taboo 1* (1989), *[[Aki and Pawpaw]]*, *[[Karishika]]* (1998), àti *[[Aki na Ukwa]]* (2002), *[[Igodo]]* (1999).

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Amaechi Muonagor sí ìlú Obosi, tó wà ní apa Àríwá ti agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ ti Idemili, ní ìpínlè Anambra. Ó lọ sí St. Mary's Primary School, ní Obosi, àti Oraifite Grammar School kí ó ṣẹ̀ tó lọ sí University of Nigeria, Nsukka (UNN) ní ìpínlẹ̀ Enugu láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ níoa Ètò ọrọ̀-ajé, tí ó sì kékọ̀ọ́ jáde ní ọdún 1987.
## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀
* *[[Taboo 1]]* (1989)
* *[[Blood Money (1997 film)|Blood Money]]* (1997)
* *Oracle (1998) bíi Igwe*
* *[[Karishika]]* (1998) bíi Minister Jonathan
* ** (1999)
* *[[The Last Burial]]* (2000)
* *[[Issakaba]] (2000) bíi Igwe*
* *Vanity Upon Vanity (2000) bíi Egwu*
* *Executive Crime (2000) bíi Chief Inspector* 
* *Married to a Witch (2001) bíi Papa*
* *[[Aki na Ukwa]]* (2002) bíi Mbakwe
* *Charge & Bail (2003) bíi Jephtah*
* *Cold War (2005) bíi Odimba*
* *Desperate Women (2006) bíi Jude*
* *End of Evil Doers (2007) bíi Igwe Onyima*
* *His Last Action* (2008) bíi David
* *Sincerity* (2009) bíi Chief Ezekwe
* *Without Goodbye* (2009) bíi Chief Rufus
* *Most Wanted Kidnappers* (2010) bíi Utu
* *Jack and Jill* (2011) bíi Amadi
* *Village Rascal* (2012)
* *August Meeting (2012) bíi Mazi Igwemba*
* *Ihite Kingdom (2014) bíi Alfred*
* *Evil World* (2015)
* *Ugonma* (2015)
* *Code of Silence* (2015)
* *Spirits* (2016)
* *Rosemary* (2016)
* *The Bushman I Love (2017) bíi Chief Mmili*
* *High Stakes (2019) bíi Pius*
* *[[My Village People]]* (2021) as Ndio
* *[[Aki and Pawpaw]]* (2021) bíi Mazi Mbakwe
* *Fishers of Wealth (2023) bíi Obiakor*

## Àwọn ìtọ́kasí
Aki and Pawpaw

***Aki and Pawpaw*** jẹ́ fiimu awada ọdún 2021 Nàìjíríà kan ti a ṣe nipasẹ Play Network Studios àti Film one entertainment.  Olùdarí ni Biodun Stephen, o jẹ àtúnṣe fíìmù Aki na Ukwa ti ọdún 2002 ti Chinedu Ikedieze ati Osita Iheme ṣe.    wọn gbé jáde ni ọjọ́ kẹẹdógún Oṣù Kejìlá ọdún 2021, o si bẹrẹ ìfihàn ní àwọn sinima jakèjadò orílẹ-èdè ní ọjọ́ kẹtàdinlogun Oṣù Kejìlá ọdún 2021.  Àwọn òṣèré fíìmù náà ni Amechi Muonagor, Real Warri Pikin, Blessing Jessica Obasi, Charles Inojie, Chioma Okafor, Toyin Abraham , Uti Abraham, Junzechukwu, Toyin Abraham . Calabar Chic, Francis Sule.

## Àfòyèmọ́
Aki and Pawpaw lairotẹ́lẹ̀ subú sínú ọrọ̀ tí wọ́n tí no lérò tẹ́lẹ̀, nipasẹ jìbìtì, àti ní bayi gbọdọ kọjú àwọn ìṣòro ti o wà pẹ̀lú ọrọ̀ àti òkìkí. 

## Àwọn òṣeré

* Chinedu Ikedieze gẹ́gẹ́bí Aki
* Osita Iheme gẹ́gẹ́bí Pawpaw
* Toyin Abraham gẹ́gẹ́bí Mama Nkiru
* Amaechi Muonagor gẹ́gẹ́bí Mazi Mbakwe
* Warri Pikin todaju gẹ́gẹ́bí Awenayerin
* Uti Nwachukwu gẹ́gẹ́bí Panshak
* Stan Nze gẹ́gẹ́bí Donald
* Calabar Chic
* MC Lively
* Beverly Osu gẹ́gẹ́bí Demide
* Juliet Ibrahim gẹ́gẹ́bí Brenda
* Hanks Anuku gẹ́gẹ́bí Chief Priest
* Chioma Okafor gẹ́gẹ́bí Samantha

## Àmì ẹ̀yẹ àti yíyan

## Àwọn ìtọ́kasí
Aki na Ukwa

***Aki na Ukwa*** jẹ́ fíìmù apanilẹ́rìn-ín ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, èyí tí Amayo Uzo Philips darí. Lára àwọn gbajúgbajà inú fíìmù náà ni Osita Iheme àti Chinedu Ikedieze. Fíìmù yìí ló sọ Osita àti Chinedu di gbajúmọ̀ òṣèré. Ní kété tí fíìmù yìí jáde, ọ̀pọ̀ ènìyàn tẹ́wọ́ gbà á, wọ́n sì gbóríyìn fún Osita Iheme àti Chinedu Ikedieze fún iṣẹ́ ribiribi wọn nínú fíìmù náà. Lẹ́yìn tí wọ́n sì ṣé fíìmù yìí, ó mú wọn já sí gbangba. Láti ìgbà náà, àwọn méjèèjì ti máa ń ṣe fíìmù pọ̀. Wọ́n gbóríyìn fún Chukwuka Emelionwu tó jẹ́ aṣagbátẹrù fíìmù yìí, nítorí ó gbé àwọn ẹ̀bùn yìí síta.

## Ìsọníṣókí
Àwọn ọmọ-ìyá méjì máa ń fa wàhálà ní ilé, ilé-ìwé wọn, àti nínú gbogbo ìlú.

## Àwọn akópa

* Osita Iheme bíi Pawpaw
* Chinedu Ikedieze bíi Aki
* Oby Kechere bíi Gladys
* Amaechi Muonagor bíi Mbakwe
* Frances Nsokwu bíi Dorcas
* Steve Ahanonu bíi Ngada
* Philip Emere bíi Henchman
* Judith Eze bíi Woman
* Okey Igwe bíi Suspect
* Onwuka Okike bíi Otenkwu

## Àwọn ìtọ́kasí

*
Oby Kechere

**Oby Kechere**, // ⓘ ti gbogbo eniyan mọ si Ms Koi Koi, jẹ oṣere Naijiria ati oludari fiimu .  O wa lati Mbaise ni Ipinle Imo, Naijiria . 

Ó dara pọ̀ mọ́ ilé iṣẹ́ fíìmù Nàìjíríà tí wọ́n ń pè ní Nollywood ní ọdún 2001, ó sì kọ́kọ́ ṣe fíìmù tó gbajúmọ̀ ni ipade oṣù kejo. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
The Mirror Boy

***The Mirror Boy*** jẹ́ fíìmù ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó jáde ní ọdún 2011, èyí tí Obi Emelonye kọ, tí Patrick Campbell sí gbé jáde. Lára àwọn òṣèré tó kópa nínú fíìmù yìí ni Genevieve Nnaji, Osita Iheme àti Edward Kagutuzi. Ibùdó yíya àwòrán fíìmù yìí ni England àti the Gambia, fíìmù yìí sì gba àmì-ẹ̀yẹ mẹ́ta ní Africa Movie Academy Awards, ní ọdún 2011.

## Ìtàn ní ṣókí
Fíìmù yìí sọ̀rọ̀ nípa ọmọdékùnrin kan tó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Africa tó sì tún tan mọ ìlú Britain, tí wọ́n mú padà wá sí ìlú ìyá rẹ̀. Ó ṣàdédẹ́ bá ara rẹ̀ nínú igbó kan, èyí tí ó ti rin ìrìn-àjò láti ní òye nípa ara rẹ̀ àti nípa bàbá tó bi lọ́mọ, ní ẹni tí kò rí rí.

## Àwọn akópa

* Trew Sider - Rodney Marsh
* Tabitha Wild - Mrs. Marsh
* Genevieve Nnaji - Teema
* Osita Iheme - Mirror Boy
* Edward Kagutuzi - Tijan
* Fatima Jabbe - Queen
* Emma Fletcher - Miss Nugent
* Peter Halpin - PC Andrews
* Aisha Barry - Leema
* Victor Carvalho - Chief
* Felix Ceesay - Police Sergeant
* Ify Chukwu - Police Officer
* Mariama Feh - Forest Queen
* Awa Gassama - Immigration Officer
* John Charles Njie - Samba
* Francesca Marston - Tanya

## Àwọn ìtọ́kasí
Obi Emelonye

Obi Emelonye gboⓘ (a bi ni ojo merinlelogun, osun keta, odun 1967) jẹ oludari fiimu Naijiria. O mọ fun didari awọn fiimu ti o gba ẹbun bii Last Flight si Abuja (2012), The Mirror Boy (2011), ati Onye Ozi (2013). 

Ni ọdun 2020, lakoko ajakaye-arun coronavirus, eyiti o pa awọn iṣowo ni kariaye, Obi Emelonye di oludari fiimu akọkọ lati ṣe fiimu nipasẹ Sun-un, nipa ṣiṣẹ latọna jijin pẹlu awọn ọmọ ẹgbẹ simẹnti ni Ilu Lọndọnu ati Eko. Fiimu naa, Okan si Okan, gba iyin pataki lati awọn ile-iṣẹ media pataki ni gbogbo agbaye.

Ni Oṣu Keji ọdun 2022, Obi Emelonye ni a fun ni ẹbun ọla-ọla ti Ilu Ilu Ilu Ilu Gẹẹsi nipasẹ olupilẹṣẹ / oludari Don Omope fun ilowosi iyalẹnu 20+ kan si sinima ni ayẹyẹ kan ni Ilu Lọndọnu.

## Ẹkọ
Obi Emelonye, ​​agbabọọlu agbabọọlu tẹlẹri ati oṣiṣẹ ofin, ti jade ni Yunifasiti ti Nàìjíríà, Nsukka (UNN) ipinle Enugu, pẹlu BA (Hons) Theatre Arts ìyí (1990). O tẹsiwaju lati kawe fun alefa Ofin LLB lati Ile-ẹkọ giga ti Wolverhampton (1998). O pari iwe-ẹkọ giga lẹhin-ẹkọ giga ni Iṣe ofin lati Ilu London  Yunifasiti    Metropolitan  (2002) o si ṣe Ofin fun ọdun diẹ ṣaaju ki o to dojukọ ifẹ akọkọ rẹ, fiimu. Ni ọdun 2019, Obi Emelonye gba awọn iwe-ẹri lati di alamọran Isakoso Chartered. O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Guild Awọn oludari UK gẹgẹbi Ile-ẹkọ Fiimu Ilu Gẹẹsi (BFI). 

## Filmography

* *Black Mail - 2022*
* *Badamasi - 2021*
* *Crazy Lovely, Itura - 2018*
* *Calabash (ti o nfihan Princess Halliday,[1] Collete Nwadike, Alex Nwokedi, Bayray McNwizu, Lisa Omorodion, Enyinna Nwigwe, Uru Eke, Chris Okagbue) - 2015*
* *Ifẹ Rẹ Ṣe - 2015*
* *Onye Ozi (Ojiṣẹ) - 2013*
* *Oxford Ọgba- 2013*
* *Ofurufu to koja si Abuja - 2012*
* *Ọmọkunrin digi - 2011*
* *Igbakeji Ilu London - 2006*
* *Orire Joe - 2006*
* *Echoes ti Ogun - 2004*
* *Owo Miss Road*

## Awọn ẹbun ati yiyan

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Obi Emelonye ni IMDb

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1967
Sitanda

***Sitanda*** jẹ́ fíìmù ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó jáde ní ọdún 2006, èyí ti olùdarí rẹ̀ jẹ́ Ali Nuhu tó gba Àmì-ẹ̀yẹ ti Arica Movie Academy Awards nígba kan rí. Orúkọ òǹkọ̀tàn fíìmù yìí ni Fidel Akpom. Fíìmù náà gba ìyàn fún àmì-ẹ̀yẹ mẹ́sàn-án, tí ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ márùn-ún nínú mẹ́san-án tí wọ́n yàn án fún ní ọdún 2007, ní ayẹye Africa Movie Academy Awards, ti ẹlẹ́ẹ̀kẹta rẹ̀.   

## Àwọn akópa

* Ali Nuhu bíi Sitanda
* Stephanie Okereke bíi Ann
* Azizat Sadiq bíi Sermu
* Ireti Doyle bíi Princess
* Justus Esiri bíi Papa Ann
* Bimbo Manuel bíi Amanzee
* Fidelis Abdulrahman bíi Ebule
* Wale Adebayo bíi Kidnapper
* Ife Adejo bíi Nọọsi Abule
* Tolu Daniel Aluko bíi Sitanda nígbà ọ̀dọ́ rẹ̀
* Segun Alagbe bíi Slave Guard
* Sunday Eze bíi Alagba
* Augusta Isaac bíi Queen
* Tina Ofikwu bíi Mama Ann

## Àwọn ìtọ́kasí
Adesuwa

***Adesuwa (A Wasted Lust)*** jẹ́ fíìmù ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tó jáde ní ọdún 2012. Ó jẹ́ fíìmù ajẹmọ́tàn èyí tí Olùdarí àti aṣagbátẹrù rẹ̀ jẹ́ Lancelot Oduwa Imasuen. Lára àwọn òṣèré tó kópa nínú fíìmù náà ni Olu Jacobs, Bob-Manuel Udokwu, àti Kofi Adjorlolo. Wọ́n pinnu láti gbé fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kẹrin oṣù Karùn-ún ọdún 2012,  ṣùgbọ́n nítorí àríyànjiyàn tó wáyé láàárín olùdarí àti aṣagbátẹrù àgbà lórí aláṣẹ fíìmù náà, wọ́n gbé jáde sórí DVD. Ìbùdó ìyàwòrán fíìmù yìí jẹ́ ìlú Benin, ní ìpínlẹ̀ Edo.

Wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ mẹ́wàá ní Africa Movie Academy Awards, ti ẹlẹ́ẹ̀kẹjọ rẹ̀, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ mẹ́ta níbi ayẹyẹ náà.

## Àwọn òṣèrẹ́ tó kópa

* Olu Jacobs bíi Ezomo
* Bob-Manuel Udokwu
* Kofi Adjorlo
* Ngozi Ezeonu
* Cliff Igbinovia
* Jennifer Iyobosa Olaye - Adesuwa
* Martha Ankomah

## Ìtẹ́wọ́gbà
Nollywood Reinvemted fún fíìmù *Adesuwa* ní 49%; wọ́n gboríyìn fún ìgbéjáde náà, ìdarí rẹ̀ àti jíjẹ́ iṣẹ́ àtinúdá. Ó ní fíìmù náà dùn púpọ̀ àmọ́ kò múni lọ́kàn tó.

## Àwọn ìtọ́kasí
Sinima ibanilẹru

Awọn fiimu ibanilẹru jẹ awọn fiimu ti ero rẹ ni lati fa ibẹru, ẹru, ibanujẹ tabi ikọsilẹ ni awọn oluwo. sinima ibanilẹru pilẹṣẹ ni opin ọrundun 19th pẹlu Georges Méliès's The Mansion of the Devil, ti a tu silẹ ni ọdun 1896 ni Ilu Paris.  Oriṣiriṣi yii ti ni atilẹyin nipasẹ awọn iwe, itan-akọọlẹ, awọn ohun asan ati awọn ibẹru eniyan.

Awọn fiimu wọnyi nigbagbogbo ṣawari awọn akori dudu ati pe o le ṣe pẹlu awọn koko-ọrọ irekọja. Awọn igbero wọn nigbagbogbo n ṣe afihan ifọle lojiji sinu agbegbe ti agbara kan, iṣẹlẹ, tabi ihuwasi ti iwa buburu tabi ẹda ọrun, nigbagbogbo ti ọdaràn tabi ipilẹṣẹ eleri. 

Pelu jijẹ koko-ọrọ ti awujọ ati ariyanjiyan ofin nitori awọn akori wọn, diẹ ninu awọn fiimu ibanilẹru ati awọn franchises ti gbadun aṣeyọri iṣowo nla ati ipa awujọ, ni afikun si ṣiṣẹda nọmba nla ti awọn aami aṣa olokiki.

Apeere ti ile-iṣẹ fiimu kan ti oriṣi loorekoore julọ ninu awọn fiimu rẹ jẹ ẹru jẹ Blumhouse Productions.

## Awọn ẹya ara ẹrọ
Wọn maa n ṣeto ni awọn aaye dudu, awọn ile nla atijọ, tabi awọn eto eleda. Wọn le pẹlu iwa-ipa ti ara, ẹru ọkan, tabi awọn itan ibanilẹru. Wọn le jẹ awọn iwadii ihuwasi ti idamu, psychotic, tabi awọn ohun kikọ ibi, ati pe wọn tun le jẹ awọn asaragaga ohun ijinlẹ ti o ṣẹda ifura.

## Ipilẹṣẹ

Aworan fiimu ibanilẹru akọkọ ninu itan ni a ṣe ni ọdun 1895 ati pe o jẹ iṣẹju-aaya 18 nikan, ti o jẹ ki o jẹ ọkan ninu awọn fiimu ti o kuru ju ninu itan-akọọlẹ, niwọn igba yẹn o nira pupọ lati ṣe awọn fiimu pẹlu apapọ ipari ti ọpọlọpọ awọn fiimu ni bayi. A bi sinima ibanilẹru pẹlu sinima funrararẹ. Ni ọdun 1896, awọn arakunrin Lumière ya fiimu naa *L'arrivée d'un train à La Ciotat*. Ninu fiimu yii, gẹgẹbi orukọ rẹ ṣe daba, dide ti ọkọ oju irin nikan ni o han; Nikan, niwon sinima jẹ kiikan ti a ko mọ si ọpọlọpọ awọn oluwo, wọn gbagbọ pe ọkọ oju-irin naa yoo jade ni oju iboju ati ṣiṣe lori wọn; Awọn oluwo akọkọ ti fiimu naa kigbe o si sare jade kuro ninu yara naa ni ẹru.

Fiimu akọkọ ti a ṣe akiyesi fiimu ibanilẹru jẹ * Ile nla Eṣu *, oludari ati loyun nipasẹ Georges Méliès, eyiti o bẹrẹ ni Oṣu kejila ọjọ 24, ọdun 1896, ni Ilu Paris. Eyi funni ni ọna si gbogbo awọn fiimu ibanilẹru. Ni akoko ti sinima yii, Faranse fi ara rẹ mulẹ gẹgẹbi oludari aṣaaju-ọna nla ti oriṣi yii. Louis Lumière ṣe * Le squelette joyeux * ni ọdun 1897; Georges Méliès, ni afikun si awọn ti a ti sọ tẹlẹ "Ile Eṣu", dari * Eṣu ni Convent * (1899) ati * Eṣu Dudu * (1905); Aṣáájú-ọnà ni sinima ti awọn obirin ṣe, Alice Guy, jẹ lodidi fun fiimu naa *Faust et Méphistophélès* (1903); Gaston Velle jẹ lodidi fun *La Peine du talion* (1906); Araonese Spaniard Segundo de Chomón ṣe * Ile Ebora * (1907), * Satani Has Fun * (1907) ati * The Electric Hotel * (1908) laarin ọpọlọpọ awọn fiimu kukuru miiran ti a ṣe ni Faranse. Ṣugbọn ohun ti ọpọlọpọ ro pe o jẹ fiimu ibanilẹru alaimọkan akọkọ ti a ṣe ni 1910 nipasẹ J. Searle Dawley fun Edison Studios (ni Amẹrika). O jẹ aṣamubadọgba akọkọ ti aramada Frankenstein.

## Awọn itọkasi
Onuora Abuah

**Anthony Onuora Abuah** jẹ́ ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tó tan mọ́ ilẹ̀ Britain. Ó jẹ́ òṣèrékùnin, olùdarí eré, olùṣàgbéjáde fíìmù àti òǹkọ̀tàn.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò èkọ́ rẹ̀
Wọ́n bi sí orílẹ̀-èdè Kenya, bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ Igbo láti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ìyá rẹ̀ sí wá láti ẹ̀yà Tutsi, ní orílẹ̀-èdè Rwandan. Apá Ìwọ̀-oòrùn ilẹ̀ Africa ni ó dàgbà sí, kí ó tó kó lọ sí ìlú Switzerland ní Europe, ní ọdún 1995. Onuora lọ sí ilé-ìwé British School of Lomé, níbi tí ó ti lo ọdún mẹ́ta, tí wọ́n sì fún ní àǹfààní láti fi ẹ̀bùn rẹ̀ nínú ìwé kíkọ àti eré orí-ìtàgé ṣíṣe hàn, kí ó kó lọ sí United Kingdom, láti lọ sí Plymouth University, níbi tí ó ti gba oyè master's degree nínú ẹ̀kọ́ Filmmaking láti Central Film School.

## Iṣẹ́ rẹ̀

### Gẹ́gẹ́ bí òṣèré
Lẹ́yìn tí ó gbé ní ìlú Cardiff fún ọdún díẹ̀, Onuora darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ tíátà kan tó wà ní London, tí orúkọ rẹ̀ ń jé MeWe Youth Theatre Company, níbi tí ó ti kópa nínú fíìmù kan, tó dá lórí ìtàn Olaudah Equiano, ẹni tó fìgbà kan jẹ́ ẹrú, tó wá di òǹkọ̀wé. Ó padà ṣe ẹ̀dá́-ìtàn Olaudah Equiano, nínú fíìmù kúkurú láti ọwọ́ Talawa Theatre company fún Victoria & Albert Museum. Ìṣàfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ wáyé nínú fíìmù Tony Kaye, tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Black Water Transit ní ọdún 2009, kí ó ṣẹ̀ tó wá ṣe olú ẹ̀dá-ìtàn nínú fíìmù Patrolmen ní ọdún 2010. Lẹ́yìn èyí, ó ṣe àkọsílè fíìmù àkọ́kọ́ rẹ̀, tí ó sì tún gbe jáde, àkọ́lé rẹ̀ ní Another Biafra, èyí tó dá lórí ìṣòro ọ̀rọ̀ epo rọ̀bì ti Niger-Delta.

### Gẹ́gẹ́ bí olùdarí
Fíìmù àkọ́kọ́ tí Onuora jẹ́ olùdarí fún ni Woolwich Boys ti ọdún 2012, tí wọ́n ṣàfihàn ní British Urban Film Festival, tí London Live ní UK si fún ní ìwé-àṣẹ, ETV ní South Africa àti Ebonylife TV káàkiri ilẹ̀ Africa. Fíìmù ẹlẹ́ẹ̀kejì rẹ̀ ni Mona (2016), lára àwọn òṣèré tó kópa nínú fíìmù náà ni David Avery àti Lonyo, fíìmù náà gba àmì-ẹ̀yẹ Grand Nile ní Luxor African Film Festival ní ọdún 2016, bẹ́ẹ̀ sì ni wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ méjì ní Africa Movie Academy Awards.
## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

## Àtòjọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ

## Àwọn ìtọ́kasí
Light bulb

thumb|Gilobu ina

= Kini Gilobu Ina? =
Gilobu Ina je ohun ti fun imolè. Gilobu ina lo itanna lati sise, awa ni awon Gilobu Ina nla at Gilobu ina wewe.

## Tani ti da Gilobu Ina?
Thomas Edison ti da Gilobu Ina.
Movie camera

thumb|Awon Kamera Aworan Isipoda

= Kini je Kamera Aworan Isipoda? =
Kamera Aworan Isipoda je imo-ero ti awa n lo lati ya awon fọ́tò bi.
Charles Edison

thumb|Charles Edison ni 1900s omo Thomas Edison

= Tani Charles Edison? =
**Charles Edison** (August 3, 1890 – July 31, 1969) ti je oloselu lati Amerika. Charles ti je omo onihumo Thomas Edison ati Mina Miller Edison.
National Portrait Gallery (United States)

thumb|Ilé ìtọ́jú ohun ìtàn

= Kini ibi iṣafiha fọto orile-ede? =
Ibi isafiha foto orile-ede je awa ni awon opolopo aworan fun awon èniyàn lati wo e tabi kawé e. Awa n le so pé, o wa Ilé ìtọ́jú ohun ìtàn.
Milan, Ohio

thumb|Ilé ni Milan, Ohio
Milan, Ohio je abule ni Erie ati ni agbegbe Huron ni ipinle U.S. ti Ohio. Iye èniyàn nibè ti je 1,371 ni ikaniyan 2020. Ile yi, o wa mo pé ibi ti Thomas Edison ti bini ati dàgbà.
Madeleine Edison

thumb|Madeleine Edison

= Tani Madeleine Edison? =
Madeleine Edison ti je omobinrin ti Thomas Edison ati Mina Edison.
Theodore Miller Edison

= Tani Theodore Miller Edison? =
**Theodore Miller Edison** (Ojo kewa Osu keje, 1898 si Ojo kerinlelogun, Osu kokanla, 1992) ti je oníṣòwò, onihumo, onimo ayika lati Amerika. Theodore Miller Edison ti je omo kerin ti Thomas Edison.
Wink Martindale

**Winston Conrad** "**Wink**" **Martindale** (December 4, 1933) je osere ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Before Christ

= Kini BC? =
BC wa lati èdè Geesi (English) o tumo si «Before Christ» itumo ni èdè Yoruba je «Saaju Kristi» tabi «Tele Kristi». Won ti lo e lati mo ohun ti wa sele saaju Kristi ti dé.
Messiah

= Tani Olugbala Arayé? =
thumb|Jesu Krsiti ni aginju
Olugbala Arayé je eni ti gba wa lati èsè wa, èniyàn ti awa n soro je Jesu Kristi, omo Olorun.
Anno Domini

= Kini AD? =
AD tumo si «Anno Domini» o je Latina, itumo ni èdè Yoruba wa «Ni odun ti Olugbala ti dé» Awa n lo AD lati mo awon ohun ti wa sele lehin Olugbala tabi Jesu Kristi ti dé tabi ti bi.
Common Era

= Kini CE? =
CE àti AD jẹ́ kannáà, ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn tí ko gbàgbọ́ nínú Jésù Kristi tàbí Ọlọ́run, ni wọ́n ń lo CE dípò AD. Ní èdè Gẹ́ẹ́sì (English) CE èyí túmọ̀ sí «Common Era» ìtumọ̀ ní èdè Yorùbá jẹ́ Àsìkò tó wọ́pọ̀.
Before Common Era

= Kini BCE? =
BCE ati BC je kanna sùgbon, awon èniyàn ti ko gbiàgbo ninu Jesu Kristi tabi Oluwa-Olorun, won ma n lo BCE dipo BC. BCE tumo si èdè Geesi (English) je «Before The Common Era» sùgbon itumo ni èdè Yoruba je, «Saaju Asiko Wopo» tabi «Tele Asiko Wopo».
Incarnation (Christianity)

= Kini Aworan Olorun? =
Iyen yii tokasi nigba ti Olorun si di ara.

Johanu 1:14 «14 Ọ̀rọ̀ náà sì di ara, òun sì ń bá wa gbé. Àwa sì ti rí ògo rẹ̀, àní ògo ọmọ rẹ kan ṣoṣo, tí ó ti ọ̀dọ̀ Baba wá, ó kún fún oore-ọ̀fẹ́ àti òtítọ́.»
Son of God

thumb|Jesu Kristi, eni ti o je omo Olorun

= Tani Omo-Olorun wa? =
Omo-Olorun wa Jesu Kristi.

Johanu 1:18 so pé «18 Kò sí ẹni tí ó rí Ọlọ́run rí, bí kò ṣe òun nìkan, àní ọmọ rẹ̀ kan ṣoṣo, ẹni tí òun pàápàá jẹ́ Ọlọ́run, tí ó sì wà ní ìbásepọ̀ tí ó súnmọ́ jùlọ pẹ̀lú baba, òun náà ni ó sì fi í hàn.»
Jesu lori igi agbelebu

thumb|Jesu gbé igi agbelebuu

= Kini Igi Agbelebuu? =
Igi Agbelebuu je ohun ti Jesu Kristi si lo si lati gbà wa lati èsè wa. Johanu 3:16 so pé «16 “Nítorí Ọlọ́run fẹ́ aráyé tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́, tí ó fi ọmọ rẹ̀ kan ṣoṣo fún ni, kí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbà á gbọ́, má bà á ṣègbé, ṣùgbọ́n kí ó lè ní ìyè àìnípẹ̀kun.»
Chioma Okafor

**Chioma Okafor** je oserebinrin ti ile Naijiria. O gbajumo fun ipa to ko ninu fiimu agbelewo Aki and Pawpaw, fiimu Wale Adenuga, iyen Super story,  ati fiimu ori Africa Magic, iyen Riona and Flatmates.

## ipinle
won bi Okafor ni ojo kewa  10 November 1994, ni Anambra. O wa lati Idemili South local government area, Anambra, nibi ti oti bere eke akoberee re.

## isere
Okafor bere sii se ere oritage ni  2018 nigbati nkeeko re ni ileewe versiti.  o saafinhan ni   awon fiimu and amounmaworan geege bi sirisi geege bi   *Getting Over Him*, *Almost a Virgin*, *Seducing Mr Perfect*, Africa Magic’s *Brethen*, *House 31* and many more. otun kopa ni ere oritage geege bi  *[[Hear Word!]]* and *OMG the Musical*.

ni 2019, Okafor dide lati nibi ikopa geege bi eleere oritage lobirin pelu awo agba osere bii   Zack Orji, Tina Mba, Funsho Adeolu, Norbert Young, Yemi Solade ati  Gloria Young  ni Nigerian primetime family TV drama series, *ti won so nii* "Monica".

ni  2021, Okafor bere ni Netflix’s comedy ''Aki and Pawpaw''pelu awon gbajumo osere bi  Chinedu Ikedieze  ati Osita Iheme.  otun beere ore ni fiimu tiogunju "Without You" ati  Accelerate TV web series *Visa on Arrival*.ni odun kaanan ,owa je ogbon tarigi  “Rita Dominic Acting Challenge” otun wa ninu  FilmOne  nijeria geege bi ofiisi ogbontarigi peese odidi elere amounmaworan lobirin fun ise takuntakun ni fiimu  *Aki and Pawpaw*.

ni 2022, Okafor gba amieye  Nigeria Women Achievers Award ni  Nollywood New Actress category  fun funse ase takun takun  fun gbo gbo odun.

ni  2023, Okafor oseere ni reboot of Nigeria classic film *Domitila: The Sequel*    to se afinhan eewu to wani ise ashewoof sex work in Nigeria.

## Awon fiimu re

### Fiimu ori ero-amohunmaworan
**Flatmates* (2017) bii Tiana
**[[Riona]]* (2020) bii Omonigho
**Superstory "*Monica"
**House 31*

### Awon fiimu

**Mad Couple* (2014) bii Ekwy
**Getting Over Him* (2018) bii Agnes**'
*''Almost A Virgin'' (2018) bi Kiki
*''Seducing Mr. Perfect'' (2019) bii Uzo
*''The Rejected Stone'' (2019)**' 
**Season of the Vow* (2020) bii Uche**'
*''Ghost Story'' (2020)
*''[[Aki and Pawpaw]]'' (2021) bii Samantha**'
**Everybody Wants Alvin* (2022) bii Ada
**Domitila: The Sequel* (2023) bii Uche
**Buka Girl* (2024) bii Ekenna
**Man in Love* (2024) bii Victoria

## Awon itokasi
Baaj Adebule

**Baaj Adebule** (born 25 October 1988) jẹ́ òṣèré ọmọ orilẹ́-èdè Naijiria, àti ẹni to ń gbe fiimu jade. Ó wa láti ipinle Ogun, ni apa Guusu ilẹ̀ Nàìjíríà.

Ó ti farahàn níní opolopo fiimu lati ọdún 2012. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ fiimu lẹ́yin ti o kopa ninu fiimu *[[Tinsel (TV series)|Tinsel]]* tí ó sì tun kopa ninu fiimu *Hush*, *[[The Men's Club]]*, ''Payday'', *Zena*, *Uncloaked*, *The Governor*, *The Missing*, *A Soldier's Story 1 & 2*, *Omo Wa*, *Beast Within,* àti*The Moles*.

## Aye rẹ̀
Wọ́n bi Adebule sí ile-iwosàn Jalupon ní ìlú Surulere, ní Èkó. Ìlú Maryland Lagos ni ó dàgbà sí, níbi tí ó ti lọ sí Seat of Wisdom primary school àti Caleb secondary school. Ó lọ sí ìlú Surulere lẹ́yin ti awọn obi rẹ̀ pinya ní ọdún 2005. Adebule jẹ́ ọmọ Yoruba, tó wá láti ìlú Ijebu Ode ní ipinlẹ̀ Ogun. Ìdílé onigbagbo ni ó dagba si.Baba rẹ̀ jẹ́ mechanical engineer, ìyá rẹ̀ sì jẹ́ accountant àti oníṣòwò. Òun ni ọmọ abigbeyin ninu àwọn ọmọ mesan ti àwọn obi rẹ̀ bí

Ni ọdún 2005, Adebule bẹ̀rẹ̀ si ni lọ Covenant University ní ipinlẹ̀ Ogun lati kekoo nipa economics.

## Àwọn fíìmu rẹ̀

Unreleased

## Àwọn ìtọ́kasí
Oluwole Ogundare

**Oluwole Ogundare Ezekiel** tí àwọn ènìyàn mọ̀ sí Wole Ogundare (born 24 August 1984) ó sì jẹ́ oludari fimu,olukorin fimu,ati olusagbejade tabi asagbateru fimu ni orilede naijiriyan.

## Ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀
Won bi Wole Ogundare si ilu eko,ni  Nijiriyan ni August 1984. Olosi Ile eko alakobere jelly las nursery and primary school osi losi Ile eko girama school ni Folbim High school, ni ilu eko. otesiwaju eko re ni Ile eko giga (university) Obafemi Awolowo ni ni to ti ko eko nipa Information Technology ati Ile eko Osun state polytecnicobtained toti ni BSc ni Mass communication .

## Iṣẹ́ ṣíṣe rẹ̀
Iṣẹ́ tó kọ́kọ́ ṣe kó tó darí fíìmù ní ọdún 2016 ni Adventures Nigeria series "Lola the series" tí oluṣàgbéjáde rẹ̀ jẹ́ Celine Dimas. Ní ọdun 2020, o je adari ni Naijiriya Movie Violated (fiimu kekere ni pa ibalopo alagidi ati asilo nnkan) ti won jo se pelu Seun Sean Jimoh ati Lekan Ogunjobi.

## Àwọn fíìmù rẹ̀

### Film

## Awon Orisirisi Fimu Toti Kopa Gege Bi Olusagbejade

* 2016: "Bouce it remix" by MC Galaxy ft Beniton X Double Dose
* 2018: "Stamina Remix" by Korede Bello X Gyptian  X Young D X DJ Tunez
* 2016: "Hello" by MC Galaxy
* 2016: "Shupe For Ayade" by MC Galaxy
* 2019: "Koloko" by BM X Nestreya 
* 2019: "Live Your Life" by Ms. Bodega X Gyptian X MC Galaxy X Neza X Neil Bajayo X Young D
* 2018: "This Woman" by Maxi Priest X Yemi Alade
* 2019: "Body Work" by Young D X Harmonize X Reekado Banks
* 2016: "Snap O (Snapchat) " by MC Galaxy X Neza X Mucicmanty X Kelli Pyle 
* 2017: "Sokutu" by Koffi X Small Doctor X Qdot X QDot 
* 2024: "I Made It" by Harmonize feat. Bobby Shmurda & Bien

## Awon Ami Eye Toti Gba Tabi Tiwonti Ro kan Rii

## Àwọn ìtọ́kasí


*
Dolapo Adeleke

**Dọlápọ̀ Adélékè** (6 September 1990), tí ọ̀pọ̀ènìyàn tún mọ̀ sí **LowlaDee** tí ó jẹ́ òṣèréti tí gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ amì-ẹ̀yẹ láti nínú iṣẹ́ rẹ̀ ní orílẹ̀-èdè  Nàìjíríà

## Ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Dọlápọ̀ ní ọjọ́ kẹfà oṣù kọkànlá ọdún 1990, ní ìpínlẹ̀Kano, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Dọlápọ̀ bẹ̀rẹ̀ tẹ ìwé lítíréṣọ̀ méjì  jáde kí  ó tó wọ ilé-ẹ̀kọ́ Fáfitì . Adeleke lọ sí ilé ẹ̀kọ́ girama Dansol High School, tí ó wà ní Èkó. Ó sì parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ pẹ̀lú gbígba oyè nínú ìmọ̀ ìbá ọ̀pọ̀ ènìyàn sọ̀rọ̀ (mass Communications) láti ilé ẹ̀kọ́ Fásitì ti Covenant University ní ọdún2011.

## Àwọn fíìmù rẹ̀

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
Jim Doughan

**James Francis** "**Jim**" **Doughan** (August 2, 1959) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.

## Àwọn ìtókasí

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
VeryDarkMan

**Martins Vincent Otse** (ti a bi ni ọjọ kejọ, Osu Agemọ, ọọ̀dun 1994), ti gbogbo eniyan mọ si **VeryDarkMan (ọkunrindudupupo)**, jẹ  ẹṣajafitafita, alariwisi, ati alabaasọrọ lori awọn ikanni agbaye ti o se pataki lawujọ ati ni iselu Naijiria. O dagba ni Ipinle Kaduna, Naijiria Oje alawuyewuye ti on tabuku aisi idajọ tootọ ati iselu.

## Ibẹẹrẹ Aye Re
Martins Vincent Otse ni a bi ni ọjọ kejọ, Oṣu Igbe ọdun 1994 ni Ipinlẹ Kaduna, Naijiria. Bo tile je pe ilu Kaduna ni wọn ti bi i, o jẹ ọmọ bibi ipinle Edo. Otse lo ọdun igbekalẹ rẹ ni ipinle Kaduna, Naijiria.

## Ona Iṣẹ ati Akanisi Lawujo
Ise atako pule eto Otse bere ni odun 2022. Ni ibere, ogba ifakansi nipa iforowero pelu awon ilumooka Naijiria ti o mu ki atẹle re lori ikanni agbaye po sii. O ni akiyesi diẹ sii lẹhin ikojọpọ awọn faran alariyanjiyan ti on fi sode ikanni agbaye rẹ. Ni ibere odun 2023, awon faran ifilode re to li ka kaa kiri ti o mu ki awuyewuye gboroo si lori ikanni agbaye. Ni osu okudu, onkorinNaijiria tin se Davido paapaa tele lori Instagramu o si fọwọsi ni gbangba.https://biopreneur.com.ng/verydarkmanvdm-nigerias-digital-vigilante-and-the-power-of-one-voice/ Eleyi ni o mu ki won yan Otse fun ami-eye Ikanni agbaye ti o ni ipa julọ ti Silverbird ti Ọdun 2024.

## Àríyànjiyàn
Awon Olopa mu Otse ni Oṣu Kẹta ọdun 2024 lori awọn ẹsun ti ibalokanje ati Ibanilorukoje lori ayelujara, pẹlu awọn ẹsun eke si awọn oṣere ati awọn oṣiṣẹ ijọba Naijiria. Ko jẹbi, woo si fi si atimọle ọlọpa titi di igba igbeẹjọ rẹ ni ojo kakandinlogbon, osu karuun, odun 2024. Lẹhin ọsẹ meji ni atimọle, won tu silẹ. Ni oṣu kẹfa ọdun 2024, wọn tun mu u ni ibugbe Abuja fun awọn ẹsun ẹgan ti o ni ibatan si ṣiṣafihan ita gbangba kan. Awọn ọlọpa beere lọwọ Otse ni Oṣu Kẹfa Ọjọ 30, Ọdun 2024, nipa awọn ẹsun ibanilorukoje won si tu silẹ laipẹ. Ko si ifipamuni tabi atimole rara, ni ilodi si awọn ijabọ akọkọ.

Ni Oṣu Kẹsan Ọjọ Kerindinlogbon, Ọdun 2024, "Falana & Falana Chambers" gbe ipinnu alaipe jade fun wakati merinlelogun kan si Otse nipasẹ lẹta kan, ti o beere fun ebe lẹsẹkẹsẹ ati idariji fun awọn alaye abuku ti o fi kan Femi Falana, ti o ṣe ninu ifiweranṣẹ Instagram rẹ ni Oṣu Kẹsan Ọjọ 25, Ọdun 2024. 

Ni ojo keji osu karun, odun 2025, won muu fun esun ibanilorukoje leyin ti o se abewo si ile ifowopamo Guarantee Trust Bank eka Abuja nibi ti o ti se afisun owo yiyo alaileto lori akoole isuna iya re. Ifipamuni yii wa lati owo awon okunrin kan pelu iboju ti o boju won ti ko si si idanimo alabula lori won, eleyi fa awuyewuye boya EFCC tabi DSS ni won. Leyin ojo marun, won tuu sile lori apejo ofin isakoso ni ojo keje osu karun, odun 2025. 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ
Antjie Krog

**Antjie Krog** (ti a bi 1952) jẹ olukọwe ati oluko agba omo ile South Africa ti o gbajumo fun ewi Afrikaans rẹ, ijabọ rẹ lori Otitọ ati Igbimọ Ilaja, ati iwe 1998 rẹ *Orilẹ-ede ti Skull mi* . Ni ọdun 2004, o darapọ mọ Oluko Arts ti Ile-ẹkọ giga ti Western Cape gẹgẹbi Ọjọgbọn Alailẹgbẹ. 

A bi Krog ni ọdun 1952 sinu ebi Afrikaner ati awọn olukọwe, o jẹ ọmọbinrin akọwe Afrikaans Dot Serfontein . O dagba soke lori oko kan ni Kroonstad, Orange State Free State . 

Iṣẹ iwe-kikọ rẹ bẹrẹ ni ọdun 1970 nigbati  ọdun eleyameya John Vorster, o kowe ewi atako eleyameya kan ti akole “Ilẹ mooi Mi” (“Orilẹ-ede mi rewa”) fun iwe iroyin ile-iwe rẹ. Oriki naa bere pẹlu ila, " *Kyk, ek bou vir my 'n land / waar 'n vel niks tel nie* " ("Mo n kọ ara mi ni orilẹ-ede nibiti awọ awọ ko ṣe pataki").   O fa rogbodiyan ni agbegbe  awon Afrikaans  rẹ won si fi ejo re sun.  Iwọn didun akọkọ ti Krog ti ewi, *Dogter van Jefta* ("Ọmọbinrin Jefta"), ni a tẹjade laipẹ lẹhinna, lakoko ti Krog tun jẹ mẹtadilogun.  "Ilẹ mooi mi" jẹ itumọ nigbamii nipasẹ Ronnie Kasrils ti o si ṣe atẹjade ni atejade January 1971 ti *Secheba*, atẹjade osise ti African National Congress (ANC) ni London. Ogbontarigi ANC Ahmed Kathrada ni iroyin royin pe o ka ewi naa ni ariwo lẹhin itusilẹ rẹ lati Robben Island .  
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1952
Mona Eltahawy

**Mona Eltahawy**  ti a bi ni ojo kinni osu agemo odun 1967  oluroyin alakoso ti omo liu Egypt ati Amerika ti o fi Ilu New York se ibugbe. O ti kọ awọn arosọ ati awọn op-eds fun awọn atẹjade kaakiri agbaye lori Egipti ati agbaye Islam, lori awọn akọle pẹlu awọn ẹtọ awọn obinrin, baba-nla, ati awọn iṣelu Musulumi ati awọn ọran awujọ. Iṣẹ rẹ ti han ni *Washington Post*, *[[The New York Times]]*, *Christian Science Monitor*, ati *Miami Herald* laarin awọn miiran. *Awọn ibori ati Hymens*, iwe akọkọ ti Eltahawy, ni a tẹjade ni May 2015. Eltahawy ti jẹ atunnkanka alejo lori redio AMẸRIKA ati awọn ifihan iroyin tẹlifisiọnu. Arabinrin naa wa laarin awọn eniyan ti o ṣe olori gbigbe Mosque Me Too nipa lilo hashtag #MosqueMeToo.    

Eltahawy ti sọrọ ni gbangba ni awọn ile-ẹkọ giga, awọn ijiroro igbimọ ati awọn apejọ ajọṣepọ lori awọn ẹtọ eniyan ati atunṣe ni agbaye Islam, abo ati awọn ibatan Musulumi-Kristiẹni Egypt, laarin awọn ifiyesi miiran.

A bi Eltahawy ni Port Said, Egipti .  Idile rẹ gbe lọ si UK nigbati o jẹ omo odun meje ati lẹhinna si Saudi Arabia nigbati o jẹ ọdun marundinlogun. O gboye jade ni Ile-ẹkọ giga Amẹrika ni Cairo  ni ọdun 1990 pẹlu oye oye ati ni ọdun 1992 o gba alefa titunto si ni ibaraẹnisọrọ pupọ pẹlu ifọkansi ninu iṣẹ iroyin . 

Eltahawy jẹ onirohin iroyin jakejado awọn ọdun 1990, ati oniroyin fun Ile-iṣẹ Ijabọ Reuters ni Cairo ati Jerusalemu .  O ti kọ awọn iroyin ati awọn nkan ero fun *[[The Guardian]]*, *International Herald-Tribune*, *The Washington Post*, *US News &amp;amp; World Report*,   ati *[[The New York Times]]* .  Ni Oṣu Kẹsan ọdun 2020 o bẹrẹ iwe iroyin kan, *Giant Feminist* . 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1967
Ruth Buzzi

**Ruth Ann Buzzi** (July 24, 1936) je osere ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Jab Adu

**Jab Adu tí a bí ni** ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 1932, ti o sìn papoda ni ọjọ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù keji ọdún 2016. **Joseph Abiodun Babajide**, jẹ òṣèré ati aṣelọpọ lati Nàìjíríà.   Òun ní Olùdarí fiimu Naijiria ti ọdun 1977 *[[Bisi, Daughter of the River]]*, fíìmù ti o ga julọ ni Nàìjíríà fun ọpọlọpọ ọdun.  Ó wà lára àwọn aṣáájú-ọ̀nà tó ń ṣe fíìmù ní Nàìjíríà. 

Ilu Calabar ni won bi si.  Láti ọdún 1941 titi di ọdún 1946 o kawe ni St Gregory's College ni adugbo Obalende ni ilu Eko . 

## Filmography

### Oṣere

* *Countdown at  Kusini* (1976) gẹgẹbi Juma Bukari
* *Hostages (1996)*
* *[[Saworoide]]* (1999) gẹgẹbi Lagbayi
* *Wetin Dey (2007-2008 TV Series) gẹgẹbi Samueli*
* *[[The Village Headmaster]]* (1968 - 1988), a soap opera, gẹgẹbi Bassey Okon

### Oludari

* *[[Bisi, Daughter of the River]]* (1977) 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2016
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1932
Joy Odiete

**Joy Odiete** je oludari fiim Najiria ati pinpin fiimu. O gbajumo fun fiimu to n dari bii fiim *Gone* ati *Money* *Miss* *Road*. Oun ni oludari Blue Pictures entertainment  ati Oludari keji ti Warner Brothers Pictures,Walt Disney Pictures ati Black Sheep Entertainment. 

## Ise re
Joy Odiete dara po mo ise ere ori itage ni odun 2025. O sise pelu Silverbird Cinemas ati Nu Metro Cinema ki o to darapo mo ere sise ati ise sinima.

## Blue Pictures Entertainment
Oun oludari Blue Pictures Entertainment, to je ile-ise agbekale ere ti won da si le ni odun 2006. Ile-ise agbekale ere naa ti dari 54 sinimas ati 215 screens. 

## Awon fiimu re

* *[[Money Miss Road]]* (2022)
* ''Gone''
* *A Bitter Pill* (2021)

## Awon itokasi


## External links

*
Reel Love (fíìmù ọdún 2025)

***Reel Love*** jẹ́ fíìmù ilẹ̀ Nàìjíríà tó jáde ní ọdún 2025, èyí tí Timini Egbuson gbé jáde, tí Kayode Kasum sì jẹ́ olùdarí rẹ̀. Fíìmù náà jẹ́ ajẹmọ́fẹ̀ẹ́, èyí tí wọ́n gbé jáde sí orí sinimá ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kejì ọdún 2025 láti fi ṣàjọyọ̀ ayẹyẹ àwọn olólùfẹ́. Lára àwọn òṣèré tó kópa ni Timini Egbuson, Funke Akindele, Bimbo Ademoye, Shaffy Bello, Efa Iwara, Dakore Akande, Lilian Afegbai, Muyiwa Ademola, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Fíìmù náà jẹ́ alákọ̀ọ́kọ́ rẹ̀ tí Timini Egbuson máa ṣe, fíìmù náà sì dá lórí ìfẹ́, àti ipa ẹ̀rọ-ayélujára lórí ọ̀rọ̀ ìfẹ́.

## Ìtàn ní ṣókí
*Reel Love* sọ̀rọ̀ nípa ìtàn Tomide, tó jẹ́ gbajúgbajà ènìyàn, tó máa ń sọ̀rọ̀ nípa ọ̀rọ̀ ìfẹ́ lórí àwọn ìtàkùn ẹ̀rọ-ayélujára. Tomide yìí ní ìtàkurọ̀sọ̀ pẹ̀lú arábìnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ń ẹ́ Rachel, èyí tí fọ́nrán rẹ̀ bọ́ sí gbàgede. Fọ́nrán yìí máa ní ipa burukú lórí iṣẹ́ àwọn méjèèjì, èyí ló mú kí àfẹ́sọ́nà Tomide, ìyẹn Imani, fún Tomide ní ìmọ̀ràn láti ṣebí ẹni pé òun àti Rachel ń fẹ́ ara wọn. Wọ́n ṣe èyí, Rachel àti Tomide sì gbà láti ṣebí ẹni pé wọ́n ń fẹ́ ara wọn, èyí sì mú kí iṣẹ́ àwọn méjèèjì gbòrò si, tí ọ̀pọ̀ ènìyàn sì fẹ́ wọn si lórí ẹ̀rọ-ayélujára.

Ọ̀rọ̀ bẹ́yìn yọ nígbà tí Rachel bẹ̀rẹ̀ sí ní yófẹ̀ẹ́ Tomide, nídà kejì bákan náà, Tomide ti ń nífẹ̀ẹ́ Rachel. Àmọ́ àfẹ́sọ́nà Tomide, ìyẹn Imani ti ń fura pé àwọn méjèèjì ti ń fẹ́ràn ara wọn. Lọ́nà láti mú òpin wá sì àjọṣepọ̀ yìí, Imani mú àṣírí Tomide wá sí gbangba, èyí tó tún fa wàhálà rẹpẹtẹ.

## Àwọn akópa

* Timini Egbuson bíi Tomide Jobi
* TJ Omusuku bíi Rachel Monday
* Atlanta Johnson bíi Imani
* Bimbo Ademoye bíi Chizaram
* Funke Akindele bíi ìyá Tomide
* Muyiwa Ademola bíi bàbá Rachel
* Dakore Egbuson bíi àtọ́nisọ́nà Rachel

## Àwọn ìtọ́kasí
Kayode Kasum

**Kayode Kasum** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kejì oṣù kejì ọdún 1992) jẹ́ olùdarí àti olùgbé fíìmù jáde ní ilẹ̀ Nàìjíríà. Ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ́ olùdarí fíìmù Nàìíríà tó pawó lórí jùlò. 

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Kasum sí Ìpínlẹ̀ Èkó, ní ọjọ́ kejì oṣù kejì ọdún 1992. Ó lọ sí ilé-ìwé Lagos State Model College, Kankon, ní Badagry, fún ẹ̀kọ́ girama rẹ̀, ó sì lọ sí Yaba College of Technology.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Kasum bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ fíìmù ṣíṣe ní ilé-iṣẹ́ Wale Adenuga Productions. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùgbé fíìmù jáde ní ilé-iṣẹ́ ìpolówó ọjà. Fíìmù àkọ́kọ́ rẹ̀ ni *Dognapped*, tí wọ́n gbé jáde ní ọdún 2017. Àmọ́ ó gbajúmọ̀ lẹ́yìn tó kópa nínú fíìmù *[[Oga Bolaji]]*, tó jáde ní ọdún 2018, bẹ́ẹ̀ sì ni ó ti kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ fíìmù lẹ́yìn èyí bí i *[[Sugar Rush (film)|Sugar Rush]],* fíìmù Toyin Abraham, ìyẹn ''Fate of Alakada''*.* Kasum ti iẹ́ olùdarí fíìmù rẹpẹtẹ, lára wọn ni *Unbroken* àti *Riona*. Àwọn fíìmù mìíràn ni *[[Sugar Rush (film)|Sugar Rush]]* (2019), *[[This Lady Called Life]]* (2020), **' (2020), ''[[Quam's Money|Quams Money]]'', ''[[Castle & Castle|Castle and Castle]]'' Season 2, ''[[Soole]]'' (2021) àti, [[Ile Owo|''Ile Owo (House of Money)'']] (2022). Nínú àtòjọ àwọn olùdarí ilẹ̀ Nàìjíríà, ipò kẹrin ni wọ́n to Kasum sí, ti iye owó rẹ̀ jẹ́ Ní ọdún 2023, wọ́n ṣàfihàn rẹ̀ fún iṣẹ́ rẹ̀ lórí ''[[Something Like Gold]]'', [[Áfàméfùnà: An Nwa Boi Story|''Afamefuna'']] àti [[Far From Home (TV series)|''Far From Home'']].

== Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀ ==

* ''Dognapped'' (2017)
* ''[[This Lady Called Life]]'' (2020)
* ''[[Oga Bolaji]]'' (2018)
* **' (2020)
* *[[Quam's Money|Quams Money]]* (2020)
* ''Sugar Rush'' *(2019)*
* *[[Fate of Alakada]]* (2020)
* *[[The Therapist (film)|The Therapist]]* (2021)
* *[[Ponzi (film)|Ponzi]]* (2021)
* *Love is Yellow* (2020)
* *Sweet Face* (2020)
* *Killing Jade*
* *Phases*
* *Unbroken* (2019-2020)
* *[[Dwindle (film)|Dwindle]]* (2021)
* *[[Soole]]* (2021)
* ''Something Like Gold'' (2023)
* *[[Áfàméfùnà: An Nwa Boi Story]]* (2023)
* ''Far From Home'' (2022)
* ''One Too Many'' (2022)
* *Egun* (2023)
## Àwọn àmì-ẹyẹ rẹ

## Àwọn ìtọ́kasí
Oga Bolaji

***Oga Bolaji*** jẹ́ fíìmù ilẹ̀ Nàìjíríà tó áde ní ọdún 2018, èyí ti Kayode Kasum jẹ́ òǹkọ̀tàn àti olùdarí rẹ̀. Lára àwọn òṣèré tó kópa nínú náà ni Ikponmwosa Gold, Omowumi Dada àti Idowu Philips gẹ́gẹ́ bí olórí ẹ̀dá-ìtàn. Wọ́n gbé fíìmù náà jáde ní ọjọ́ keje oṣù kẹjọ ọdún 2018, tí àwọn ènìyàn sì sọ̀rọ̀ dídára nípa rè fún àhùnpọ̀ ìtàn náà. Wọ́n ṣàfihàn fíìmù náà ni àwọn sinima bí i New York African Film Festival, Nollywood week Paris, Zimbabwe International Film Festival, RTF Film Festival, Cardiff Film Festival àti Zanzibar International Festival. Olùdarí fíìmù yìí fúnra rẹ̀ ló ṣàfihàn àkọ́kọ́ fún fíìmù yìí náà lórí YouTube ní oṣù kẹrin ọdún 2020 fún àwọn ènìyàn tó wà nílé lásìkò ààkálẹ̀ àrùn Kòrónà.

## Ìtàn ní ṣókí
Oga Bolaji sọ nípa ìtàn arákùnrin afẹ̀yìntì lẹ́nu iṣẹ́ kan tó jẹ́ ogójì ọdún, tó sì tún jẹ́ olórin, ní ẹni tí ayé rẹ̀ ní àyípadà ọ̀tun nígbà tí ó ṣalábàápàdé ọmọbìnrin ọlódún méje kan.

## Àwọn akópa

* Ikponmwosa Gold bíi Oga Bolaji
* Idowu Philips bíi Mama Bolaji
* Omowumi Dada bíi Victoria
* Gregory Ojefua bíi Omo
* Jasmine Fakunle bíi Ajua
* Ronke Ojo
* Officer Woos

## Àtòjọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
Fate of Alakada

***Fate of Alakada: The Party Planner*** tí wọ́n tún mọ̀ sí ***Fate of Alakada*** jẹ́ fíìmù apanilẹ́rìn-ín ti Nàìjíríà ti ọdún 2020 èyí ti òǹkọ̀tàn náà jẹ́ Moshood Yakubu Olawale àti Ozioma Ogbaji, tí olùdarí rẹ̀ jẹ́ Kayode Kasum. Lára àwọn òṣèré tó kópa nínú fíìmù náà ni Toyin Abraham, Mercy Eke àti Broda Shaggi. Fíìmù yìí jẹ́ ẹlékarùn-ún irú rẹ̀ tó wà lábẹ́ fíìmù *Alakada* tó áde ní ọdún 2017 tó jẹ́ fíìmù apanilẹ́rìn-ín bákan náà. Fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kìíní oṣù kọkànlá ọdún 2020, tó jẹ́ ọjọ́ ìgbòmìnira ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

## Ìtàn ní ṣókí
Yetunde tó jẹ́ arábìn kan láti ìlú bẹ̀rẹ̀ sí ní parọ́ kékèèké nípa ètò ìṣúná owó rẹ̀ àti ipò rẹ̀ láwùjọ láti lè máa bá àwọn olówó àti ọlọ́lá inú àwùjọ ṣe.

## Àwọn akópa

* Toyin Abraham bíi Yetunde
* Broda Shaggi bíi Kas
* Mercy Eke bíi ara rẹ̀
* MC Lively
* Stephanie Coker
* Mabel Makun
* Odunlade Adekola
* Alex Asogwa
* Timini Egbuson Ochuko
* Toyin Lawani
* Abiri Oluwabusayo bíi Jane
* Davido
* Peruzzi

## Iṣẹ́ lórí ìgbéjádé
Toyin Abraham kéde lorí instagram lọ́jọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kọkànlá ọdún 2019 pé òun fẹ́ ṣe àgbéjáde fíìmù *Alakada Reloaded* tí ó ṣe ní ọdún 2017. Ó sì jẹ́ ẹlẹ́ẹ̀kẹrìn irú rẹ̀ léyìn tí àkọ́kọ́ rẹ̀ jáde ní sísẹ̀ntẹ̀lé báyìí *Alakada* film series after *Alakada* (2009), *Alakada 2* (2013) àti *Alakada Reloaded* (2017). Ìyàwòrán fún fíìmù náà bẹ̀rẹ̀ nih ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kejìlá ọdún 2019.

Àwọn gbaúmọ̀ ènìyàn bí i Stephanie Coker, Mercy Eke tó gbégba orókè nínú ètò Big Brother ẹlẹ́ẹ̀kẹrin, àti aránṣọ Toyin Lawani ṣe ìfarahàn àkọ́kọ́ wọn nínú iṣẹ́ tíátà nínú fíìmù. Gbajúgbajà ènìyàn lórí instagram, ìyẹn Broda Shaggi náà gba ipa pàtàkì nínú fíìmù yìí.Pósítà àkọ́kọ́ rẹ̀ áde ní oṣù kejì ọdún 2020.

## Àgbéjáde
Ó yẹ kí wọ́n gbé fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹrin ọdún 2020, àmọ́ wọ́n sún ìgbéjáde náà sí ọjọ́ kìíní oṣù kẹwàá ọdún 2020 nítorí àjàkálẹ̀ àrùn Kòrónà tó bẹ́ sílẹ̀ ní ọdún náà. 

Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe àfihàn rẹ̀ lórí Netflix ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹta ọdún 2021.

## Àwọn ìtọ́kasí
Aṣọ Ọlọ́nà

**Aṣọ Olona** jẹ́ aṣọ ìbílẹ̀ tí àwọn ọmọ  Yorùbá mọ̀ fún ẹ̀wà àrà ọ̀tọ̀ rẹ̀ àti ìṣe pàtàkì rẹ̀ nínú àṣà, pàápàá láàárín àwọn ará Ìjẹ̀bú. Orúkọ yìí "Aso Olona" túmọ̀ sí "aṣọ pẹ̀lú onírúurú àmì" lédè Yorùbá. Aso Olona jẹ́ aṣọ èyí tí wọ́n fi ọwọ́ hu tí ó sì lè ní àwọn àmì lára bíi ọ̀gà.
 
Lọ́pọ̀ ìgbà, wọ́n máa ń hú Aṣọ Olona pẹ̀lú àwọn nǹkan tó ní ìtumọ̀ tiwọn. Wọ́n máa ń lò ó fún onírúurú aṣọ ìbílẹ̀ ti Yorùbá, bíi  Kaja tàbí Pakaja, aṣọ Yorùbá èyí tí wọ́n máa ń dà bọra. Bákan náà, wọ́n máa ń lo fún Iro ati Bùbá, àpapọ̀ ẹ̀wù àti ìró tí ó tóbi. Wọ́n lè wọ̀ ọ́ pẹ̀lú èròjà oge ṣíṣe bíi Gèlè (ìborùn), Ìpèlé, pẹ̀lú ìlẹ̀kẹ̀ àti ọ̀ṣọ́ onítùmọ̀ ìbílẹ̀.   

Ìpèlé ti Aṣọ Olona tí wọ́n ń pè ní Itagbe  wúpọ̀ ní àkókò ayẹyẹ fún àwọn Ogbóni. Aṣọ náà ni wọ́n máa ń lò gẹ́gẹ́ bí aṣọ oyè fún àwọn ẹgbẹ́ Ogbóni/Oshugbo, tí ó jẹ́ àjọ alágbára àti òkùnkùn fún àwọn àgbà àti adarí àwùjọ Yorùbá. Àwọn olóyè, aláwo àti àwọn ọmọ àwùjọ náà máa ń wọ aṣọ náà ní àwọn àkókò pàtàkì bíi ayẹyẹ, ọdún àti ètùtù. Wọ́n kà gẹ́gẹ́ bí ohun iyebíye kan tí wọ́n jogún àti gẹ́gẹ́ bí àmì àṣẹ àti ìyì. 
Kìí se oge ṣíṣe nìkan ni aṣọ yìí wà fún, ó tún jẹ́ àfihàn àmì ìdánimọ̀ àti ohun ìní.  O wúpọ̀ fún àwọn ayẹyẹ gbòógì láti ṣàfihàn àsopọ̀ ẹni tí ó wọ aṣọ náà sí àwọn àṣà Yorùbá. 

Aso Olona náà tawọ̀ jákèjádò àgbègbè Niger Delta láti ìgbà ọrun ọdún kẹ̀ẹ̀dógún, àwọn Portuguese ni ó ń fi aṣọ náà ránṣẹ́ sí orílẹ̀-èdè Brazil  gẹ́gẹ́ bí ọjà fún títà, tí wọ́n ń pè ní “pano da costa” lọ́hùn-ún (aṣọ láti etí-òkun). Lára àwọn àmì aṣọ náà ni ti ọ̀gà, èyí tí ó jẹ́ àmì orílẹ̀-èdè fún àwọn Yorùbá Ìjẹ̀bú.  Àwọn oníṣòwò ti ìlú Ìjẹ̀bú náà ta aṣọ náà ni ọrùn ọdún kọkàndínlógún sọ́dọ̀ àwọn Ijaw, àwọn náà sì tun tà sọ́dọ̀ àwọn Igbo, àwọn náà sì tun ṣe ní ìlú wọn kan, ìlú Akwete, wọ́n sì pe orúkọ rẹ̀ ni "Akwete" tàbí Ndoki nítorí Ndoki èyí tí ó wà ní Akwete tàbí Ikaki  láti ọwọ́ àwọn Ijaws nítorí àmì ọ̀gà tí ó wúpọ̀ tàbí ti Ìjàpá tí ó wà lára aṣọ náà.  Wọn mọ rìrì aṣọ náà nítorí ẹ̀wà àti àwọn àmì ara rẹ̀.

Ní àkókò ìgbàlódé yìí, Aṣọ Olona ń tẹ̀síwájú nínú jíjẹ́ ìmísí fún àwọn tí ń ṣe aṣọ, wọ́n sì ń lò ó fún ọnà onírúurú, yálà aṣọ ìbílẹ̀ tàbí ohun oge ṣíṣe mìíràn, amúlé-rẹ̀wà àti ọnà mìíràn. Ó jẹ́ aṣọ tí a lè lò ó fún onírúurú nnkan, ó sì jẹ ohun àìdíbàjẹ́ kan, fún ìdí yìí, ó jẹ́ aṣọ tí ó ṣeyebíye púpọ̀, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti ní àgbáyé fún oge ṣíṣe.

## Àwọn Ìtọ́kási
Gregg Binkley

**Gregg Binkley** (March 20, 1963) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.

## Àwọn ìtókasí

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà