Sindika Dokolo

**Sindika Dokolo** (16 Oṣu Kẹta Ọdún 1972 - 29 Oṣu Kẹwa Ọdun 2020) jẹ́ oníṣòwò ará ìlú Kongo ati olugba aworan,ósẹ ìgbéyàwó Pẹ̀lú Isabel dos Santos láti ọdún 2002, ó jẹ́ ọmọbìnrin àkókò ti José Eduardo dos Santos, lẹhinna Alakoso Angola . Dokolo ni òkan nínú àwọn àkójọpọ̀ iṣẹ ọna ti o ṣe pataki julọ ni ile Afirika ti o ju 3,000 lọ.  Ó kú ní ọjọ̀ 29 Oṣù Kẹ̀wá Ọdún 2020, nínú ìjàmbá omi omi ọfẹ kan nítòsí Umm al-Hatab Island ní Dubai, UAE, ni ọmọ ọdún 48.   

## Ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé
Sindika Dokolo ni a bí ni Kinshasa, olú-ìlú Zaire (bayi Democratic Republic of Congo ) ní ọdún 1972 fún Augustin Dokolo, oníṣòwò kan, tó ní banki, ọlówó miliọnu, ati alágbàjọ iṣẹ ọna Afirika,  àti ìyàwó Danish rẹ Hanne Kruse.  Dokolo dàgbà ni Bẹljiọmu ati Faranse o si gbọyè ìjáde ni Lycée Saint-Louis-de-Gonzague ní Paris. Ó kó ẹ̀kọ́ ọrò-ajé, ìṣòwò àti àwọn èdè àjèjì ní ile-ẹkọ giga Pierre ati Marie Curie o si padà sí Congo ní ọdún 1995 lati darapọ̀ mọ̀ àwọn ìsòwò bàbá rẹ̀ . 

## Iṣẹ́

### Orò ajé àti ìbàjẹ́
Ní ọdún 1995, Dokolo padà sí Zaire láti darapọ̀ mó ìsòwò ẹbí ńlá ti baba rẹ - ní àpapọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ 17 (ìfọwópamó, ibisi, Òṣin ẹja, gbígbéjádẹ kofi, ohun-ini gidi, olùpín àwọn ọjà ọníbárà, gbígbé ọjà, titẹ sita, iṣeduro, ìwakùsà, àti títa àwọn ọkọ̀ ayókélẹ).   Ní ọdún 1986, Ijọba ti Zaire lábẹ́ Alákóso Mobutu Sese Seko ti sọ àwọn Ìṣòwò ìdílé wọ̀nyí di orilẹ-ede. 

Ọlùgbé ìlú Luanda láti ọdún 1999, Dokolo jẹ́ oníṣòwò àti alága Sindika Dokolo Foundation. &#x5B; **' &#x5D;</span></sup> Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ti ìgbìmò ti Ilé-iṣẹ́ simenti Angolan Nova Cimangola.  Ní ọdún 2013, ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmò ti Amorim Energia èyítí ó ni idamẹta ti ile-iṣé petirolu Ilu Pọtugali nípasẹ̀ ilé-iṣẹ́ Esperanza Holding BV. 

Dokolo ti ṣe idókọ-òwò ní òpòlọpò àwọn apá, bí awọn okuta iyebiye, ẹpọ, ohun-ìní gidi, àti àwọn ìbáraẹnisòrò, ní Angola, [[Pọ́rtúgàl|Portugal]], [[Swítsàlandì|Switzerland]], United Kingdom ati [[Mòsámbìkì|Mozambique]] . Nínú ìfòròwánilénuwò Pẹ̀lú ''Jeune Afrique'', ó sọ pé ìpinnu rẹ kìí ṣẹ “lati kọ ẹgbẹ́ ìṣọpò ńlá kan”, ṣùgbọ́n lati ni àyè lati rii “Angola ati [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Democratic Republic of Congo]] gẹgẹbi ibaramu ibaramu” - “apa Luanda – [[Kinshasa]] ti o le dúró figa gbága Pẹ̀lú ipo giga South Africa”. 

Ni Oṣu Kini ọdun 2020, àwọn ìwé àṣẹ ti o jo tókasí pé Dokolo ti ri àwọn miliọnu púpò kan látàrí ajọṣepọ olójúkan pẹlu ile-iṣẹ diamond ti ìpínlẹ̀ Angola, SODIAM, lati ra ipin kan ninu De Grisogono ọnisòwò òsó Swiss. 

=== African art collection ===
Nípasẹ̀ Ìpilẹ̀ṣẹ̀ bàbá rẹ, Dokolo bèrè ikojọpọ iṣẹ́ Ọnà ní ọmọ ọdún 15. Lakoko ìfòròwánilénuwò Pẹ̀lú nẹtiwọki tẹlifisiọnu Angolan TPA, ó sọ pé àwọn òbí rẹ fẹ́ràn àwòrán lati ìpìlẹ̀: ìyá rẹ mu u lọ sí gbọgbọ àwọn ile-iṣọ ni [[Europe]] àti pé bàbá rẹ jẹ́ olùṣòwò ńlá ti àwọn àwòrán ilè Áfíríkà. 

Dokolo padà bèrè Sindika Dokolo Foundation  láti ṣẹ àgbéga ọpòlọpò àwọn iṣé Ọnà àti àwọn ayẹyẹ àṣà ní ilé àti ní òkèèrè. Iṣẹ́ ipinnu rẹ ni lati ṣèdá ilé-iṣẹ́ ìfihàn fún imusin ati aworan ile Afirika mìíràn ní [[Luanda]], àti tún ṣẹ̀dá àwọn ìfilólè àti àwọn iṣẹ́ èyítí o jẹ pàtàkì láti fi lólè awọn oṣere ile Afirika ni awọn agbègbè àgbáyé ti àgbáyé àwòrán.  Dokolo sọ pé àsọpò rẹ si iṣẹ Ọnà kìí ṣe ìpinnu láti jẹ́ mímò bi alágbajọ ńlá, ṣùgbọ́n “lati sàfihàn àwọn Òṣeré Áfíríkà si àgbáyé”.  Ipilẹ naa tẹle ilana ti yiya awọn ege rẹ larọwọto si ile ọnọ musiọmu kariaye niwọn igba ti ile musiọmu yẹn ṣe afihan ifihan kanna ni orilẹ-ede Afirika kan. 

Dokolo bẹrẹ awọn ifihan bi ''SD Observatorio'' (July 2006 - August 2006) ni Valencia Institute of Modern Art, the ''Trienal de Luanda'' (December 2006 - March 2007), tabi ''Ṣayẹwo Akojọ Luanda Pop'' (Okudu 2007 - Kọkànlá Oṣù 2007) ni Venice 52nd. Biennale Nigbati agbowọpọ ara Jamani [[Hans Bogatzke]] ku, olutọju Fernando Alvim daba si Sindika Dokolo pe ki o ra ikojọpọ 500. A ṣe ifipamo ikojọpọ naa fun idiyele kekere nitori opó Hans Bogatzke, laibikita ifẹ ọkọ rẹ, ko fẹ ojuse naa ati pe inu rẹ dun ni mimọ pe yoo han ni Afirika.  Ni ọjọ 25 Oṣu Kini ọdun 2010, o ṣeto iṣafihan nla kan fun ọdun 434th [[Luanda]] ti a pe ni ''Luanda Suave e Frenética'', pẹlu ọpọlọpọ awọn oṣere ti n ṣe afihan ni awọn ọna oriṣiriṣi nipa ilu “larinrin ati didan”. 

Ni Oṣu Kejìlá 2013, Dokolo lọ si šiši VII Biennial of [[Sao Tome àti Principe|São Tomé and Príncipe]], iṣafihan aworan agbaye ni orilẹ-ede naa, nibiti awọn iṣẹ ọna ti Sindika Dokolo Foundation ti gbekalẹ.  Ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu iwe iroyin Portuguese ''Jornal de Negócios'', o sọrọ nipa gbigba rẹ, jiyàn pe “iye ti a fi kun ti aworan aworan ile Afirika ti ode oni ni lati fun ni oye ati irisi oye ti kọnputa kan ti o wa ni lilọ nigbagbogbo,” awọn aaye ti yoo, ninu ero rẹ, ṣe agbekalẹ ile Afirika ni ojo iwaju.  Ni Oṣu Kẹwa 2014, Dokolo ṣe alabapin ninu 1: 54 imusin aworan Afirika, ti o waye ni Ilu Lọndọnu pẹlu ikopa ti ọpọlọpọ awọn eniyan olokiki, pẹlu [[Lupita Nyong'o]] . Nọmba awọn oṣere ati awọn olokiki, gẹgẹbi awoṣe Alek Wek tabi akọrin Keziah Jones, ṣe afihan atilẹyin ati riri wọn ni gbangba fun iṣẹ rẹ, ati ipa ti Sindika Dokolo Foundation ni idagbasoke iṣẹ ọna Afirika ode oni. Ni ẹgbẹ ti ikopa yii, Sindika Dokolo sọ fun ''New African''  nipa awọn iṣẹ akanṣe rẹ fun Angola ati bi "aworan ile Afirika ti ode oni yẹ ki o wa si Afirika ati ki o ni ipa lori aye wọn." 

Ni Oṣu Kẹta ọdun 2015, ilu Porto fun un ni Medal of Merit pẹlu iyi si ifihan aworan asiko ''ti O nifẹ mi, Iwọ kii nifẹ mi'' .   sọ pe o gba ilu Porto laaye lati ṣe idagbasoke ọkan ninu awọn iṣẹ akanṣe ti o yẹ julọ laarin aworan ti ode oni, ṣe iranlọwọ lati fi idi “afara adayeba” kan laarin ilu ati agbaye.  O ṣe afihan awọn iṣẹ lati inu ikojọpọ awọn aworan ati pe o mu awọn oṣere aadọta papọ (kii ṣe gbogbo awọn ọmọ Afirika).   Ni ọdun 2015 eyi jẹ ifihan ti o ṣe pataki julọ ti o ti ṣaṣeyọri, eyiti a kà si gbigba aworan ti o tobi julọ ti Afirika.  

Ni ọdun 2015, Dokolo ṣe ifilọlẹ ipolongo agbaye lati fi ipa mu awọn ile ọnọ musiọmu ti Iwọ-oorun, awọn oniṣowo aworan ati awọn ile titaja lati da iṣẹ ọna ile Afirika pada. "Awọn iṣẹ ti o jẹ kedere ni awọn ile-iṣọ ile Afirika gbọdọ pada si Afirika patapata" .   O ti yasọtọ si “bọlọwọ awọn ege ji pada lakoko akoko amunisin ”, iṣẹ apinfunni kan ti a ṣe pẹlu iranlọwọ ti ẹgbẹ kariaye kan.   Ni Oṣu Kini ọdun 2016, Foundation mu awọn ibatan rẹ lagbara pẹlu Ilu Pọtugali  nipa yiyan Porto lati gbe ile-iṣẹ European rẹ.  Ti o wa lori ile ''Casa Manoel de Oliveira'', ile-iṣẹ tuntun ni lati di aaye lati “igbega awọn nẹtiwọọki ironu iṣẹ ọna ati teramo awọn ibatan laarin Ilu Pọtugali ati Angola, bakanna bi Yuroopu ati Afirika, ṣe ayẹyẹ aworan bi ipin isokan fun eniyan ati awọn orilẹ-ede,” Dokolo sọ.  

=== Oselu ijajagbara ===
Ni ọjọ 10 Oṣu Kẹjọ ọdun 2017 Dokolo ṣe ipilẹ ẹgbẹ ''Les Congolais Debout'', eyiti o tako Alakoso DRC [[Joseph Kabila]] ti tẹsiwaju ni agbara ju awọn ofin meji ti a ṣeto sinu ofin 2006 . 

== Igbesi aye ara ẹni ati iku ==
Ni 2002, Dokolo fẹ Isabel dos Santos, akọbi ọmọbinrin [[José Eduardo dos Santos]], lẹhinna [[Ààrẹ ilẹ̀ Àngólà|Aare Angola]] .  Ni ọdun 2020, oun ati iyawo rẹ wa labẹ iwadii fun gbigba ọrọ wọn nipasẹ ọna ibajẹ, awọn ẹsun ti wọn sẹ.  Ni ọjọ 29 Oṣu Kẹwa Ọdun 2020, ti o jẹ ọmọ ọdun 48, pẹlu awọn ohun-ini ti o tun di didi ni Angola, Portugal ati [[Nẹ́dálándì|Netherlands]], Dokolo ku ninu ijamba omi omi kan ni etikun [[Dubai]] .  Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀rọ̀ àríyànjiyàn ń ṣẹlẹ̀, àwọn aláṣẹ parí èrò sí pé kò sí ìfura ọ̀daràn lẹ́yìn ikú náà lẹ́yìn tí wọ́n ṣàyẹ̀wò ìròyìn oníṣègùn tí wọ́n sì tẹ́tí sí ọ̀rọ̀ àwọn ọ̀rẹ́ olóògbé náà. 

== Awọn itọkasi ==

[[Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2020]]
[[Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1972]]
[[Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ]]

== Isé ==


=== Isé Òwò atí ìwà ìbàjẹ́ ===
Ni ọdun 1995, Dokolo padà sí [[Zaire]] láti darapọ̀ mọó Ìṣòwò ẹbí ńlá ti bàbá rẹ - ni àpapọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ 17 (ilé ìfọwópamó, ibisi, Òṣìn ẹja, gbígbéjádẹ kọfí, ohun-ini gidi, olùpín àwọn ọjà ọníbárà , gbígbé ọjà, títè síta, iṣeduro, ìwakùsà, àti títa àwọn ọkọ̀ ayókélé).   Ni ọdun 1986, Ijọba ti Zaire lábẹ́ Alákóso [[Mobutu Sese Seko]] sọ àwọn Ìṣòwò ìdílé wọ̀nyí di ti orilẹ-ede. 

Ọlùgbé ìlú [[Luanda]] lati ọdun 1999, Dokolo jẹ oníṣòwò àti alága Sindika Dokolo Foundation. <sup class="noprint Inline-Template"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; **' &#x5D; O jẹ ọmọ ẹgbẹ́ ti ìgbìmò ti ile-iṣẹ simenti Angolan Nova Cimangola.  Ni ọdun 2013, o jẹ ọmọ ẹgbẹ ìgbìmò ti Amorim Energia èyítí ó ní ìdáméta ti ile -iṣẹ petirolu Ilu Pọtugali nípasẹ̀ ilé-iṣẹ́ Esperanza Holding BV. 

Dokolo ti ṣe idoko-owo ni òpòlọpò awọn apá kan, pẹ̀lú àwọn òkúta iyẹbíyẹ, epo, ohun-ini gidi, àti àwọn ibaraẹnisọrọ, ni Angola, Portugal, Switzerland, United Kingdom ati Mozambique . Nínú ìfòròwánilénuwò Pẹ̀lú *Jeune Afrique*, ó sọ pé ìpinnu rẹ kii ṣẹ “lati kọ ẹgbẹ́ ìsọpò ńlá kan”, ṣùgbọ́n láti ní àyè láti rii “Angola ati Democratic Republic of Congo gẹgẹbi ibaramu ibaramu” - “apa Luanda – Kinshasa ti o le figa gbága iwuwo si ipò gíga South Africa”. 

Ní Oṣù Kínní ọdún 2020, àwọn ìwé aṣẹ tí ó jọ tókasí pẹ Dokolo ti ṣe awọn miliọnu lati ara àjọṣepò alápakan Pẹ̀lú ẹgbẹ ile-iṣẹ diamond ti ipinlẹ Angola, SODIAM, lati ra ìpín kan ni De Grisogono ọnísòwò ọhun ọṣọ Swiss. 

### African art collection
Nípasẹ̀ Ìpilẹ̀ṣẹ̀ bàbá rẹ, Dokolo bèrè ìkójọpò iṣé Ọ̀nà ní ọmọ ọdún 15. Lásìkò ìfòròwánilénuwò Pẹ̀lú nẹtiwọki tẹlifisiọnu Angolan TPA, ó sọ pé àwọn òbí rẹ fẹ́ràn àwòrán lati ìpìlẹ̀: ìyá rẹ̀ mu u lọ sí gbọgbọ àwọn ilé-ìsó ni Europe àti pé bàbá rẹ̀ jẹ́ olùṣòwò ńlá ti àwọn àwòrán ilè Áfíríkà. 

Dokolo padà bèrè Sindika Dokolo Foundation  láti ṣẹ àgbèga ọpòlọpò awọn iṣẹ ọna ati àwọn ayẹyẹ àṣà ní ilé ati ni òkèèrè. Iṣẹ́ ìpinnu rẹ ni lati ṣèdá ilé-iṣẹ́ ìfihàn fún imusin ati àwòrán ilè Áfíríkà mìíràn ní Luanda, àti láti tún ṣẹ̀dá àwọn ipo ati awọn iṣe eyiti o jẹ pàtàkì lati ṣe ifilọlẹ awọn oṣere ile Áfíríkà ni àwọn agbègbè àgbáyé ti àgbáyé àwòrán .  Dokolo sọ pe asopọ rẹ si iṣẹ ọna kii ṣe ìpinnu lati jẹ ki wọn mọ bi alàgbàjọ nla, dipo “lati ṣàfihàn àwọn òṣèré Áfíríkà si àgbáyé”.  Ìpilẹ̀ naa tẹle ìlànà ti yí yá àwọn iṣẹ́ ọnà rẹ fun ile ọnọ musiọmu kariaye niwọn igba ti ile musiọmu yẹn bá ti ṣẹ àfihàn ìfihàn kanna ni orílè-èdè Áfíríkà kan. 

Dokolo bèeè àwọn ìfihàn bi *SD Observatorio* (July 2006 - August 2006) ni Valencia Institute of Modern Art, the *Trienal de Luanda* (December 2006 - March 2007), tabi *Ṣayẹwo Akojọ Luanda Pop* (Okudu 2007 - Kọkànlá Oṣù 2007) ni Venice 52nd. Biennale Nigbati alágbàdọ Iṣé-ọnà ará ilè Jamani Hans Bogatzke ku, olutọju Fernando Alvim daba pé ki Sindika Dokolo ra ikojọpọ 500. Àwọn iṣẹ́ ọnà na je rírà pẹ̀lú idiyele kekere nitori botilẹjẹpe opó Hans Bogatzke, ni ifẹ ọkọ won, won kò fẹ́ ojúṣe naa àti pé inú rẹ dun ni mimọ pe yoo han ni Áfíríkà.  Ni ọjọ 25 Oṣu Kini ọdun 2010, o ṣeto iṣafihan nla kan fun ọdun 434th Luanda ti a pe ni *Luanda Suave e Frenética*, pẹlu ọpọlọpọ awọn oṣere ti n ṣe afihan ni awọn ọna oriṣiriṣi nipa ilu “larinrin ati didan”. 

Ni Oṣu Kejìlá 2013, Dokolo lọ si šiši VII Biennial of São Tomé and Príncipe, iṣafihan aworan agbaye ni orilẹ-ede naa, níbití wọn ti ṣe àfihàn àwọn iṣẹ́ ọnà ti Sindika Dokolo Foundation.  Nínú ìfòròwánilénuwò Pẹ̀lú ìwé ìròyìn Portuguese *Jornal de Negócios*, o sòrò nìpa àwọn akojọpọ iṣẹ́ Ọnà rẹ̀, ó jiyàn pé “iye ti a fi kún ti àwòrán ilè

Ni Oṣu Kẹta ọdun 2015, ilu Porto fun un ni Medal of Mẹlu iníiimoriri ìṣe Àfihàn  asiko *ti O nifẹ mi, Iwọ kii nifẹ mi* .   sọ pe ó o gbé ólu Porto laaye lati ṣe idagbasoke ọkan ninu awínúiàẹ akanṣ́eàkà o yẹíjólọ laùrin áàoranàwòráde onò,ẹṣòníratí ó nẹọwọ lati fi idi “afara adayeba” kan la áàu atìlúgàayeàgbáyé  ṣe afihàfihàọnàiṣẹ lat́i ánu ikújìkójọpònàaworàwòrái pe o mu akónàoṣeròṣèréọta papọ (kìi boọgbọnọmọ kó ni Afirika).   Ni ọdun 2015 eyi jẹ ìfihàn ti o ṣe pàtàkì jùlọ ti o ti ṣaṣeyọri, eyiti a kà si gbigba aworan ti o tobi julọ ti Áfíríkà .  

Ni ọdun 2015, Dokolo ṣe ifilọlẹ ìpọlọngọ àgbáyé láti fi ipá mú àwọn ile ọnọ musiọmu ti Ìwò-oorun, àwọn oníṣòwò àwòrán àti àwọn ilé títajà láti dá Iṣé-ọnà ilè Áfíríkà padà. "Awọn iṣẹ ti o jẹ àfihàn ni awọn ile-iṣọ ilè Áfíríkà gbọdọ padà si Áfíríkà pátápátá" .   O sì fi arajìn fún “ìgbà padà awọn isé ọnà tí wọ́n jí lakoko akoko amunisin ”, iṣẹ ìpinnu kan ti a ṣe pẹlu ìrànlówó ti ẹgbẹ́ káríayé kan.   Ni Oṣu Kini ọdun 2016, Foundation na mu tún arin ìbátan rẹ ṣe pẹlu Ilu Pọtugali  nípa yíyan Porto lati gbe ile-iṣẹ European rẹ.  Tí ó wà lọri ile *Casa Manoel de Oliveira*, ile-iṣẹ tuntun ni lati di aaye lati “igbega awọn nẹtiwọọki ironu iṣẹ ọna ati iteramo ṣinṣin ìbátan láàrin ìlú Pọtugali ati Angola, bákannáà bi Yuroopu ati Áfíríkà, ṣe ayẹyẹ aworan je ẹri isokan fun eniyan ati awọn orilẹ-ede,” Dokolo sọ.  

### Òsèlú ìjàgbara
Ni ọjọ 10 Oṣu Kẹjọ ọdun 2017 Dokolo ṣe ipilẹ ẹgbẹ *Les Congolais Debout*, eyiti o tako Alakoso DRC Joseph Kabila ti tẹsiwaju ni agbara ju awọn ofin meji ti a ṣeto sinu ofin 2006 .