Wafaa El-Sadr

**Wafaa El-Sadr** jẹ ọjọgbọn ọmọ orílè-èdè Columbia ni ilé ìwé gíga Yunifásítì Columbia o je adarí iko ti a mo sì ICAP ni ilé ìwé gíga náà, ati olùdarí àkànṣe ìṣe àgbáyé ni orílè-èdè Columbia. O jẹ giwa adarí àgbá ni ibùdó ìṣà yewo àti ìwádìí fún àrùn ajakale ti a mọ sì Center for Infectious Disease Epidemiologic Research (CIDER) ni ilé ìwé gíga Yunifásítì nípa ètò ìlera ará ìlú ti orílè-èdè Columbia ti a mọ sì Columbia Mailman School of Public Health.

## Ẹkọ
El-Sadr gbà ìwé ẹ̀rí nípa itọju àìsàn  ará ni ilé ìwé ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì Cairo, ni orílè-èdè Egypt, ìwé ẹ̀rí master's nípa ìwòsàn ará ìlú nípa àìsàn ajakale láti ile-ẹkọ gíga Yunifásítì ti a mọ sì Columbia Mailman School of Public Health, pẹlu ìwé ẹ̀rí master's nípa ìdarí àti ìṣàkóso àwùjọ ni eka ilé ìwé John F. Kennedy School of Government tí ilé ìwé gíga tí Harvard. O jẹ Board certified nípa imọn ogún òyìnbó àti ìtọ́jú àìsàn inú ará àti àwọn ajakale àìsàn ti o lè mú ẹlòmíràn.
*Iwe ẹ̀rí MD, 1974, Yunifásítì Cairo
*Iwe ẹ̀rí MPH, 1991, Yunifásítì Columbia
*Iwe ẹ̀rí MPA, 1996, Yunifásítì  Harvard ni ilé ìwé Kennedy

## Ìṣe àti àṣeyọrí
Láti ọdún 1988 títí di ọdún 2008, El-Sadr ni ohùn dárí ẹka ajakale àrùn ni ilé ìwòsàn Harlem, ni ibi tí o tí dá àwọn ètò nípa àrùn kogboogun tí a mọ sì HIV/AIDS àti àrùn iko fèrè ti òyìnbó npe ni tuberculosis sílè. O tí dárí ọpọlọpọ ìṣe ìwádìí àti àkànṣe ìṣe tí àwọn àwùjọ kàn sàn owó fún nínú àwọn àwùjọ tí wọ́n ṣe agba keru ìṣe ìwádìí náà ni  àwùjọ bí National Institutes of Health, U.S. Centers for Disease Control and Prevention, U.S. Agency for International Development, Health Resources and Services Administration, orílè-èdè New York  àti ẹka ètò ìlera tí ilé New York City ati awọn àwùjọ ti aladani.
O tí  ṣíṣe  papọ  pẹlu adarí àgbá nípa ètò  ìlera  àwùjọ tí  ilé ìwé  gíga  Yunifásítì Columbia nígbà kàn rí Allan Rosenfield, El-Sadr se ìrànwo nípa ìdásílẹ̀ àwùjọ MTCT-Plus, àkànṣe ètò káríayé pẹlu àfojúsùn láti ṣètò ìwòsàn ti o péye fún àwọn obìnrin àti àwọn ẹbí rẹ nípasẹ̀ àrùn kogboogun HIV tàbí àìsàn ti o fara pé. ICAP wá ní orílè-èdè bí mẹ́tàlá 13 ni Ilé Áfíríkà.ICAP ni ipenija pẹ̀lú ẹka ìdájọ́ àti ìwà jìbìtì ti orílè-èdè  US pẹ̀lú bí wọ́n ṣe sagbe kalẹ ìwádìí ayédèrú ni ọdún 2014, tí wọ́n sì sàn owó ìtanràn tí o tó bí $9 mílíọ̀nù kí ìjọba orílè-èdè US to gbà wọ́n wọlé padà gẹ́gẹ́bí ẹka wọ́n. https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/manhattan-us-attorney-settles-civil-fraud-claims-against-columbia-university-and

Ni ọdún 2011, o dójú gbogbo akitiyan rẹ ko gbobgo ọ̀nà láti rí dájúdájú bi wọ́n yo ṣe fi òpin sí atankale àrùn kogboogun HIV lábẹ́ lè ni orílè-èdè United States pẹ̀lú idasile àwọn àwùjọ tí wọ́n yio ma dáàbò bò kíkó àrùn HIV láàrin ètò tí NIH- sàn wò fún bí òpin yio se dé bá àrùn kogboogun HIV.

Ni ọdun 2008, El-Sadr àwọn àwùjọ John D. and Catherine T. MacArthur Foundation ni wọ́n fún ni àmì ẹyẹ gẹgẹbi ọ̀gá àgbà leka náà. Ni ọdún 2009,  ìwé ìròyìn *[[Rolling Stone]]* ko orúkọ El-Sadr sì inú ìwé ìtàn àwọn "ènìyàn ọgọ́rùn-ún ti wọn yí orílè-èdè Amẹ́ríkà padà sí dáradára"." Ni ọdún kàn náà, o wà lára àwọn òní imon sayensi tí ilé Amẹ́ríkà Mẹwa: Ti wọn dáàbò bò imọn sayensi fún ìwúlò ọmọniyan. O jẹ ìkan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ àwùjọ nípa ogún ìlera tí a mọ sì Institute of Medicine of the National Academies. Nínú oṣù  kọkànlá ọdún 2009, Àwùjọ kàn ti a mọ sì *[[Utne Reader]]* ko orúkọ El-Sadr papọ mọ àwọn ènìyàn 50 tí wọ́n ni àfojúsùn yíyí orílè-èdè àgbáyé padà sí dáradára."

El-Sadr jẹ ọkan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ òní imon sayensi tí wọ́n wá lára iko alámójútó àti si sì àgbá teru tí àwùjọ tí a mọ sì International AIDS Society ni ibí àpéjọ wọ́n ti o waye ní orílè-èdè  in ni ọdun 2010 àti Conference on Retroviruses and Opportunistic Infections (CROI, 2010). Ohùn ṣíṣe gẹgẹbi bi ọkàn lára àwọn iko alábòójútó àti olubadamoran fún àwùjọ tí ohùn mojuto àìsàn ni àgbáyé ti a mọ sì World Health Organization lórí ọ̀rọ̀ àìsàn iko fèrè.   O tun jẹ ọkan lára àwọn abẹ́nú gan-an fun àwùjọ  tí  ẹka ètò ìkànìyàn. O tí ṣíṣe nígbà kàn rí gẹ́gẹ́bíi iko olubadamoran lórí ọ̀rọ̀  àìsàn ajakale ní orílè-èdè U.S. Food and Drug Administration, and the Advisory Council for the Elimination of TB at the U.S. Centers for Disease Control and Prevention. O tun tí ṣíṣe  gẹgẹbi ọkan lára iko alámójútó ti àwùjọ amfAR. O jẹ ọ̀gá àgbà nípa ìmò nípa àìsàn ajakale ní orílè-èdè Amẹ́ríkà amin eye ti àwùjọ ti a mon si Infectious Diseases Society of America ti o si ti ṣiṣẹ gẹgẹbi alága iko na nígbà kàn rí lórí ọrọ àìsàn iko fere. Ni ọdún 2021, o di ọ̀gá adarí àgbá fún àwùjọ tí a mọ sì  Columbia World Projects ti ẹka ilé ìwé gíga Yunifásítì Columbia.

## Die lára àwọn atẹjade ìwé rẹ
* **Wafaa M El-Sadr**, Jessica Justman. 2020. Africa in the Path of Covid-19. *N Engl J Med*; 383(3):e11. .
* **Wafaa M El-Sadr**, Katherine Harripersaud, Miriam Rabkin. 2017. Reaching global HIV/AIDS goals: What got us here, won't get us there. *PLoS Med*; 14(11):e1002421. .
* Roger I Glass, **Wafaa El-Sadr**, Eric Goosby, Linda E Kupfer. 2019. The HIV response and global health. *Lancet*; 393(10182):1696. .
* **Wafaa M El-Sadr**. 2020. What one pandemic can teach us in facing another. *AIDS*; 34(12):1757-1759. .
## Itọkasi

## Láti tún kaa síwájú
*Columbia Ìtàn ayé rẹ
*2008 MacArthur Fellow: Wafaa El-Sadr
*Dr. Wafaa El-Sadr on U.S. Coronavirus Response (C-SPAN)