open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mohammed Omar Bio

**Mohammed Omar Bio** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. O jẹ ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú Baruten/Kaiama ni  ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà. Won bí ní ọjọ́ kejì oṣù kẹfà ọdún 1964, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Kwara State. Wọn kọ́kọ́ yàn  sì ilé igbimọ aṣòfin ni ọdún 2019, won tún dibo yàn ni ọdun 2023 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress(APC).
## Itọkasi
Joseph Bamgbose

**Joseph Bamgbose** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà ni ilé ìgbìmò aṣòfin àgbà láàrin ọdún 2015 si ọdún 2019, tinsójú àgbègbè Badagry láti ìpínlè Lagos State lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Sani Umar Bala

**Sani Umar Bala** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà ni ilé ìgbìmò aṣòfin àgbà láàrin ọdún 2023 tí di ìsinsìnyí, tinsójú àgbègbè Kunchi/Tsanyawa láti ìpínlè Kano lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC). Won bi ni ọjọ 16 osu kíni ọdún  1970, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Kano State. Wọn dibo yàn sì ilé igbimọ aṣòfinàgbà orílè-èdè Nàìjíríà ni ọdún 2023 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Jacob Ajao Adejumo

**Jacob Ajao Adejumo** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè Ogbomosho North/Ogbomosho South/Orire ni ẹkún ìdìbò apapọ ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà. Won bi ni ọdún 1973, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Ọ̀yọ́. Wọn dibo  yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà nínú ìdìbò gbogbogbo ọdún 2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Oluwatimehin Adelegbe

**Oluwatimehin Emmanuel Adelegbe** (bi ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹta ọdún 1962) jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè  Nàìjíríà tinsójú àgbègbè Owo/Ose ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà ni ìpínlè Ondo. O jẹ ọmọ ẹgbẹ òṣèlú  All Progressives Congress (APC) to sìn gẹ́gẹ́bíi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà ni igbimọ kẹwàá.
## Itọkasi
Bashir Babale

**Bashir Babale**  jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà ti o sìn gẹ́gẹ́bíi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà, tinsójú àgbègbè Minjibir]]/Ungogo ní ilé igbimọ aṣòfin àgbà láti ìpínlè Kano. Wọn dibo yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà lábé ẹgbẹ òṣèlú  All Progressives Congress ni ọdun 2011 sì ọdún  2019.
## Itọkasi
Philip Ahmad

**Philip Ahmad** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. o jẹ ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò  Shelleng/Guyuk ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà. Wọn bí ní ọdún 1962, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Adamawa. Ohùn lọ rọ́pò Gibson Kauda Nathaniel tí wọ́n sì dibo yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà ni ọdún 2015 nínú ètò ìdìbò apapọ lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress(APC).
## Itọkasi
Amobi Yinusa Akintola

**Amobi Yinusa Akintola** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. o jẹ ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú ẹkùn ìdìbò àgàbàgebè Avedire/Iwo/Ola-Oluwa ni ìjọba àpapò ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà. Wọ́n bi ni ọdún 1962, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Osun. Wọn dibo yàn sì  ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà ni ọdún 2019 níní ètò ìdìbò gbogbo gbo lábé ẹgbẹ òṣèlú  All Progressives Congress(APC).
## Itọkasi
Abdulyekeen Alajagusi

**Abdulyekeen Alajagusi Sadiq** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. O sìn gẹ́gẹ́bíi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríàtinsójú àgbègbè Asa/llorin West ni ilé ìgbìmò aṣòfin apapọ orílè-èdè Nàìjíríà. Wọn bí ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹta ọdún 1962, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Kwara. Wọn dibo yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà ni nínú ètò ìdìbò  gbogbo gbo ọdún 2019 lábé  ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Ìgbésí àyè ibẹrẹ
Alajagusi ni abi ni ọdún 1962, ni ìpínlè Kwara ni orílè-èdè Nàìjíríà.
O jẹ ọmọ ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC) tí  wọ́n  dibo yàn gẹ́gẹ́bíi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà fún ìgbà akọkọ ní ọdún 2019 nínú ètò  ìdìbò  òṣèlú gbogbo gbó èyítí o wáyé ní ọdún 2019.
## Itọkasi
Joseph Ayodeji

**Joseph Ayodeji** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà, tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Apapa ni ilé igbimọ  aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà láti ọdún 2015 sì ọdún 2019. síwájú yiyan rẹ  gẹgẹbi aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjírí, o fi ìgbà kàn jẹ alága ìjọba ìbílè Apapa.
## Itọkasi
Abubakar Hassan Fulata

**Abubakar Hassan Fulata** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. o sìn gẹ́gẹ́bíi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè Birniwa/Guri/Kirikasamma ni ilé ìgbìmò aṣòfin àgbà. Wọn bí ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹta ọdún 1959, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Jigawa o ni iwe-ẹri bachelor láti ilé ìwé gíga Yunifásítì. Wọ kọ́kọ́ diboyan yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà nínú ìdíje ìdìbò gbogbo gbo ọdún 2015. Wọn  tún  yàn ni ọdún 2019, wọ́n tún dibo yàn fún ìgbà kẹta ni ọdun 2023 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Musa Umar Garo

**Musa Umar Garo** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè Kabo/Gwarzo ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà, láti ìpínlè Kano State, láti ọdún 2019 sì ọdún  2023. O jẹ ọmọ ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Usman Abdullahi Gbatamangi

**Usman Abdullahi Gbatamangi** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè Lavun/Mokwa/Edati ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà. Wọn bí ní ọjọ́ karùn-ún oṣù  karùn-ún ọdún 1985, o jẹ ọmọ bíbí  ìpínlè  Niger. Wọn dibo yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà nínú ètò ìdìbò gbogbo gbo ọdún 2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Ibrahim Mohammed Bukar

**Ibrahim Mohammed Bukar** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Dikwa/Mafa/Konduga ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà. Wọn bí ní 29 January ọdún 1969, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Borno o ní ìwé ẹ̀rí bachelor láti ilé ìwé gíga Yunifásítì. Ohun ni o rọ́pò Mahmud Lawan Maina wọn dibo yàn si ile ìgbìmò aṣòfin apapọ orílè-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC). Wọn tún  yàn gẹgẹbi ọmọ ilé  igbimọ aṣòfin  àgbà orílè-èdè Nàìjíríà fún ìgbà kejì ní ọdún 2023. Láàrin ọdun 2011 si ọdún 2014, o ṣiṣẹ gẹgẹbi Kọmiṣannafún ìṣe Works ati ìgbòkègbodò ọkọ̀.
## Itọkasi
Patrick Ikhariale

**Patrick Ikhariale** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà láàrin ọdún 2011 si ọdún 2015, tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Esan Central/Esan West/Igueben ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà láti ìpínlè Edo.

## Ìgbésí àyè ibẹrẹ
Patrick  ni wọ́n bí ní ìlú Opoji, ni ìjọba ìbílè Esan láti ìpínlè Edo, Nigeria.

Lákòókò ìgbà tí o wà ni ilé igbimọ aṣòfin láàrin ọdún 2011 sì ọdún 2015, Patrick Ikhariale jẹ alága igbimọ ilé aṣòfin lórí ọ̀rọ̀ iná.

## Itọkasi
Abdulkareem Usman Isah

**Abdulkareem Usman Isah** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. jẹ ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà tinsójú àgbègbè ẹkùn  Lokoja ni ilé ìgbìmò aṣòfin àgbà láti ìpínlè Kogi. Wọn dibo yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà kẹsàn-án  èyítí o bẹ̀rẹ̀ ni ọjọ kọkanla oṣù kẹfà ọdún 2019, àkókò rẹ kò pé rárá, èyítí o parí ní October 24, ọdún 2019, nígbà tí wọ́n fi Shaba Ibrahim rọ́pò rẹ.
## Itọkasi
Muhammad Umar Jega

**Muhammad Umar Jega** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Aleiro/Gwandu/Jega ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà. Wọn bí ní ọdún 1959, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlèKebbi. O rọ́pò Ibrahim Aliyu Gwandu ni ilé  igbimọ  aṣòfin  àgbà ti wọn dibo yàn nínú ètò ìdìbò gbogbo gbo ọdún  2007, wọn tún yàn fún ìgbà  kejì ní ọdún 2015, àti fún ìgbà  kẹta ni ọdún 2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC). He secured the party ticket to contest at the 2023 elections after a Supreme Court ruling. O ṣiṣẹ  gẹgẹbi alága ilé igbimọ aṣòfin lórí ọrọ àwọn tí ogún sì ni di padà, arìnrìn-àjò àti àwọn tí wọ́n  fẹ́ fi ará pamọ sì orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Nínú ọpọlọpọ awọn iṣẹ àkànṣe rẹ, o pèsè ohùn èlò ẹ̀kọ́ àti ìwòsàn fún àwon ènìyàn rẹ.
## Itọkasi
Clement Jimbo

**Inemesit Clement Jimbo** (12 March 1983) jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. o jẹ ọmọ ilé  ìgbìmò aṣòfin àgbà tinsójú ẹkùn ìdìbò àgàbàgebè Abak/Etim Ekpo/Ika ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà láti ìpínlè Akwa Ibom.
## Itọkasi
Olajide Jimoh

**Olajide Abdul Jimoh** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. O jẹ ọmọ ilé  igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Lagos MMainland ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà. Wọn bí ni ọdun 1961, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Ẹ̀kọ́. Wọn kọ́kọ́ diboyan yàn gẹgẹbi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà nínú ètò ìdìbò gbogbo gboọdún 2015, wọn tún dibo yàn fún ìgbà kejì ní ọdún 2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress(APC). Láti ṣe  iranlọwọ fún àwọn ẹ̀yán rẹ, o pèsè ohùn èlò ẹ̀kọ́ àti èrò  alupupu fún àwọn ènìyàn ẹkùn ìdìbò rẹ.
## Itọkasi
Abdullahi Kalambaina

Alhaji **Abdullahi Kalambaina**, jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà o jẹ ọmọ ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).  Ohùn sójú Kware/Wamakko ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà láti ìpínlè Sokoto nínú ètò ìdìbò  ọdún 2019. Wọn dibo yàn lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressive Congress (APC).
## Itọkasi
Murtala Isah Kankara

**Murtala Isah Kankara** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. jẹ ọmọ ilé ìgbìmò aṣòfin àgbà tinsójú ẹkùn ìdìbò àgàbàgebè  Faskari/Kankara/Sabuwa ni ilé ìgbìmò aṣòfin àgbà. O jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Katsina. Wọn dibo yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà nínú  ètò ìdìbò gbogbo gbo ọdún 2011, Wọn tún yàn fún ìgbà kejì  ní ọdún 2015, wọn tún yàn fún ìgbà kẹta ni ọdún 2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress(APC). O kàwé  was affirmed by an Appeal Court ruling after lingering legal challenges. Lára àwọn ètò ìrànwo, o ṣe àdéhùn ilé ikose fún àwọn odò bi ẹgbẹ̀rúnkàn fún àwọn ènìyàn ẹkùn ìdìbò  rẹ.
## Itọkasi
Hafiz Ibrahim Kawu

**Hafiz Ibrahim Kawu** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. O jẹ ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà. Wọn bí ni ọdun 1984, O jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Kano. Ohùn ni wọ́n dibo yàn láti rọ́pò Nasiru Baballe Ila wọ́n dibo yàn  gẹgẹbi ọmọ  ilé igbimọ aṣòfin  àgbà orílè-èdè Nàìjíríànínú ètò ìdìbò gbogbo gbo ọdún 2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC). Nínú ọna àti tún lè ja wé olubori Nínú ètò ìdìbò tin bo lọ náà, o ṣe ìlérí láti ṣe iranlọwọ fún àwọn odò àti obìnrin. Àwọn ènìyàn ẹkùn ìdìbò  rẹ fún ni owó tí o tó ogún milionu twenty million náírà fún ìpolongo ìdìbò rẹ.
## Itọkasi
Alphonsus Longgap Komsol

**Alphonsus Longgap Komsol** jẹ  olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Shendam/Qua’anpan/Mikang ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà láti ìpínlè Plateau.
Ni ọdun 2023, wọn fi ẹsun kan wípé o ṣiṣẹ takò ẹgbẹ òṣèlú rẹ̀ tin ṣe  ẹgbẹ́  òṣèlú  All Progressives Congress, ni èyítí o fà tí àwọn odò ṣe pariwo wípé ki wọn yọ.
## Itọkasi
Lawal Muhammadu Idirisu

**Lawal Muhammadu Idirisu**, (bi ni April 24, 1957), jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójúàgbègbè ẹkùn ìdìbò Ajaokuta ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà láti ìpínlè Kogi. O jẹ ọmọ ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC), o sìn gẹ́gẹ́bíi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà láàrin ọdún 2015 si ọdún 2019 tí wọ́n sì tún dibo yàn fún ìgbà kejìnínú ìdíje ìbò ọdún 2019 títí di ọdún 2023.
## Itọkasi
Kolawole Lawal

**Kolawole Lawal Mobolorunduro** (bi 24 September 1962) jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Egbado South/Ipokia ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà láti ìpínlè Ogun ni àpéjọ kẹsàn-án tí àwọn ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà láàrin ọdún 2019 títí di ọdún 2023. O jẹ ọmọ ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Aminu Ashiru Mani

**Aminu Ashiru Mani** (born 1972) is a Nigerian jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Bindawa/Mani ni ilé igbimọ aṣòfin apapọ láti ìpínlè Katsina. Wọn dibo yàn láti rọ́pò  Ahmed Yusuf Doro.

## Ìgbésí àyè ibẹrẹ àti ìṣe
Mani jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Katsina, wọn kọ́kọ́ diboyan yàn gẹgẹbi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà ni ọdún 2011 nínú ètò ìdìbò gbogbo gbo. Wọn tún yàn fún ìgbà kejì ní ọdún 2015 wọn sì tún yàn fún ìgbà  kẹta ni ọdún2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
O ṣiṣẹ gẹgẹbi alága ilé igbimọ aṣòfin àgbà lórí ọ̀rọ̀ odò Lake Chad.

## Itọkasi
Yusuf Sa'idu Miga

**Yusuf Sa'idu Miga** jẹ olóṣèlú  ọmọ orílè-èdè  Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Jahun/Miga ni ilé igbimọ aṣòfin apapọ. Wọn bí ni ọjọ kíni oṣù kíni ọdún 1958, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Jigawa. Wọn dibo yàn sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà ni ọdún 2023 lábé ẹgbẹ òṣèlú  All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Sani Ma'aruf Nass

**Sani Ma'aruf Nass** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè  Nàìjíríà. O jẹ ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn  ìdìbò Minjibir/Ungogo ni ilé igbimọ aṣòfin apapọ. Wọ́n bi ni ọdún 1979, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Kano. Ohùn ni wọ́n dibo yàn  ti o rọ́pò Bashir Babale wọ́n dibo yàn  gẹgẹbi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà nínú ètò ìdìbò  ọdún 2019 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC). O daba dofin ní ilé igbimọ aṣòfin  wípé láti ṣe itọju àwọn òní jamba ọkọ ni kíákíá. O ṣètò owó ìrànwo fún àwọn ènìyàn ẹkùn ìdìbò rẹ ṣùgbọ́n àwọn ẹgbẹ́ alátakò bu ẹnu àte lù.
## Itọkasi
Makki Abubakar Yalleman

**Dr. Makki Abubakar Yalleman** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. o jẹ ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbàorílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Mallam Madori/Kaugama ni ilé igbimọ aṣòfin apapọ. Wọ́n bí ni ọjọ kejìlelógún oṣù karùn-ún ọdún 1969, wọn bi ni ìlú Yalleman, ni ìjọba ìbílè ni ìpínlè Jigawa O gbà ìwé ẹ̀rí degree láti ilé ìwé gíga Yunifásítì. Wọkọ́kọ́ diboyan yàn  sì ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríàni ọdún 2019, ti wọn si tún dibo yàn fún ìgbà kejìnínú ìdíje ìbò ọdún 2023 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Yusuf Sununu

**Yusuf Tanko Sununu** (bí ní ọjọ́ kejì oṣù kejì ọdún 1967 ni ìpínlè Kebbi) jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà o jẹ ọmọ ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress. Ni ọjọ kokanlelogun  oṣù kẹjọ ọdún 2023 wọn yàn gẹgẹbi ministers fún  ètò ẹ̀kọ́ ní ìpínlè sì ìjọba àpapò orílẹ̀èdè Nàìjíríà. Sununu tinsójú ẹkùn idibo Yauri/Shanga/Ngaski ni ilé igbimọ aṣòfin àgbà orílè-èdè Nàìjíríà .

## Itọkasi
Nazifi Sani

**Nazifi Sani Gumel** jẹ  olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Gagarawa/Gumel/Maigatari/Sule Tankarkar ni ilé igbimọ aṣòfin apapọ. Wọ́n bi ni ọjọ kíni oṣù kẹjọ ọdún 1980, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Jigawa o kàwé gbà Iwe-ẹri master’s ni ilé ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì. Wọ kọ́kọ́ diboyan yàn gẹgẹbi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbànínú ìdíje ìdìbò ọdún 2019. Wọ tún yàn fún ìgbà kejì ní ọdún 2023 lábé ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi
Maroons

**Maroons** jẹ ìran ẹ̀yà kàn ni ilé aláwọ̀ dúdú Áfíríkà tí wọ́n wá ní ilé Amẹ́ríkà àti islands ni ìlú Indian Ocean tí wọ́n bo lóko ẹrú, pẹlu ọkọ̀ ojú Òfurufú tàbí manumission, tí wọ́n sì dá ibùgbé tí wọ́n sílè. Tí wọ́n sì mọ sì wọ́n mú sì àwọn ọmọ onílù Amẹ́ríkà gàn gàn, ọ̀pọ̀ ìgbà evolving into dá dúró creole cultures be àpẹẹrẹ eya Garifuna àti àwọn Mascogos.

= Ìtàn ==
### ìgbà ìkoni leru
Ni ayé New World, ni nkan bí ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1512, àwọn ẹrú ilé adúláwò Afíríkà sá mọ àwọn olówò wọ́n láti ilé Spanish ṣùgbọ́n wọ́n kò dára pò mọ àwọn ará ìlú wọn dá ibùgbé tí wọ́n kalẹ loto. nígbà tí àwọn ẹrú àti Amerindians darapọ láti dá dúró àpapọ̀ wọ́n ni wọ́n pé ní  "Maroons". ti ilé Caribbean islands, wọn dá àwùjọ tí wọ́n kalẹ ni àgàbàgebè islands, àti àkójọ àwọn ọmọ ológun ti tí wọ́n.

## Itọkasi
Tijjani Zannah Zakariya

**Tijjani Zanna Zakariya**, (born on September 27, 1966), jẹ olóṣèlú  ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Machina/Nguru/Karasuwa/Yusufari ni ilé igbimọ aṣòfin apapọ láti ìpínlè Yobe

## Ìgbésí àyè ibẹrẹ
Tijjani no wọn bi ni ọjọ́ kẹtàdínlognon  oṣù kẹsàn-án, ọdún 1966. o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Yobe, ni orílè-èdè Nàìjíríà.
## Ẹkọ
Zakariya ni ìwé ẹ̀rí West African Senior School Certificate (WASC).

## Itọkasi
Omar Tata

**Omar Tata** jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. O jẹ ọmọ  ilé igbimọ  aṣòfin àgbà  orílè-èdè Nàìjíríà  tinsójú àgbègbè ẹkùn ìdìbò Zaki ni ilé igbimọ aṣòfin àgbàorílè-èdèNàìjíríà. Wọn bí ni ọdun 1963, o jẹ ọmọ bíbí ìpínlè Bauchi. Wọn kọ́kọ́ diboyan yàn gẹgẹbi ọmọ ilé igbimọ aṣòfin àgbàorílè-èdè Nàìjíríà nínú ètò ìdìbò ọdún 2003. Wọn tún yàn fún ìgbà kejìnínú ìdíje ìbò ọdún 2007, Ni ọdún 2015 àti 2019 fun ìgbà kẹrin lábé ẹgbẹ  òṣèlú All Progressives Congress (APC).
## Itọkasi

## kaa síwájú
*
Simon Mayall

Lieutenant Gbogbogbo **Sir Simon Vincent Mayall**, KBE , CB (tí a bí ni ọjọ keje Oṣu Kẹta ọdún 1956) jẹ́ òṣìṣẹ́ ọmọ ogunGẹẹsi ti Ó ti fèyìntì àti Oludamọran fun Aarin Ila-oorun ni Ile-iṣẹ ti Aabo .

## Ìbèré ìgbésí ayé
Mayall kó èkó ní St George's College, Weybridge, College Balliol, Oxford ( Bachelor of Arts nípa ìmò ìtàn ìgbàlódé ni 1979) ati King's College London ( Olukọni ti Arts ni International Relations). 

## Iṣé Ọlógun
Mayall ti fi aṣẹ sinu 15th/19th The King's Royal Hussars ni ọdun 1979.  Lati ọdun 1985 si 1988 o ti jẹ ìkẹjì si Sultan ti Oman's Land Forces .  O jẹ òṣìṣẹ́ iṣẹ́ fún Ẹka Armored 1st ni Ogun Gulf .  Lẹhin ìyẹn o pari Idapọ Ààbò kan ni Ile-ẹkọ giga St Antony, Oxford ti n kọ ẹkọ eto ààbò Tọki .  Lẹhinna o di Alakoso Alakoso ti 1st The Queen's Dragoon Guards ni 1997,  nínú eyiti won fi gbe lọ si Ẹka Ikẹkọ Ọmọ-ogun Ilu Gẹẹsi ti Suffield ati si Northern Ireland . 

Ni ọdun 2001 Mayall di Alakoso 1st Mechanized Brigade, eyiti o ti gbe lọ si Kosovo .  O gba Iyin Ayaba fun Iṣẹ ti o niyelori ni idanimọ ti “awọn iṣẹ iyasọtọ” rẹ lori imuṣiṣẹ.  Mayall jẹ Igbakeji Alakoso Gbogbogbo ti Multi-National Corps – Iraq ni ipari 2006 ati ni kutukutu 2007,  fun eyiti o fun ni ni Alakoso Ẹgbẹ ti Ẹri nipasẹ Amẹrika.  O jẹ oluranlọwọ Oloye ti Oṣiṣẹ Gbogbogbo ni Oṣu Kini ọdun 2007 ati,  ni ọdun 2009, di Igbakeji Oloye ti Oṣiṣẹ Aabo (Awọn isẹ) .  O ti yan ẹlẹgbẹ ti aṣẹ ti Bath ni Ọla Ọdun Tuntun Ọdun 2010,  o si ṣe ọlùdámòràn Ọlùdámòràn Àárín Ila-oorun ni Ile-iṣẹ ti Aabo ni Oṣu Kàrún ọdún 2011.  O rọpo ni ipa yẹn nipasẹ Lieutenant General Tom Beckett ni ipari 2014,  ti a ti yan Alakoso Biritiki 2 Birth Day 2 .  

## Lẹ́yìn ìfèyìntì
Ni 2015, Mayall fèyìntì lénu iṣé Ọlógun ó ṣì darapò mó Greenhill &amp;amp; Co., ilé ifowopamo idoko-owo, gẹ́gẹ́bi ọlùdàmòràn àgbà.  Ní ọjọ́ 25 Ọṣù Kẹjì ọdún 2015, o jẹ Lieutenant ti Ile-iṣọ ti Ilu Lọndọnu .  O ti fẹyìntì lati ifiweranṣẹ yẹn ni ọjọ 20 Oṣu Kẹjọ 2021. 

Wón fi jẹ ọba ti Arms ti aṣẹ ti Ijọba Gẹẹsi ni Oṣui Karun ọdun 2024,  ati Squadron Honorary Colonel F ( Westminster Dragoons ) Squadron, The Royal Yeomanry ni ọjọ 1 Oṣu kejila ọdun 2024. 

## Àwọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1956
Tchima Illa Issoufou

**Tchima Illa Issoufou** jẹ akọroyin ọmọ orile ede Niger ati oniroyin fun BBC Hausa, ti a mọ fun iroyin rẹ lori aabo, iṣakoso ijọba, ati awujọ araalu ni Niger . Ni ọdun 2024, o salọ kuro ni orilẹ-ede naa lẹhin ti nkọju si awọn ihalẹ ati inira ijọba ti o ni ibatan si iṣẹ akọọlẹ rẹ, ni pataki lẹhin ti o ko iroyin nipa rogbodiyan ni agbegbe Tillabéri ati ifọrọwanilẹnuwo aja fun eto lawujo  Ali Tera. Ọ̀rọ̀ rẹ̀ fa àfiyèsí àgbáyé sí ìdàrúdàpọ̀ òmìnira  ní  orile ede Niger lábẹ́ ìjọba ológun. 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Illa Issoufou ṣiṣẹ gẹgẹbi onirohin ati akoroyin fun BBC Hausa, ti n ṣalaye awọn idagbasoke oṣelu, awọn eewu aabo agbegbe, ati rogbodiyan ilu ni Niger ati agbegbe Sahel.

Ijabọ rẹ pẹlu awon iroyin ti o ko lekunrere lori iwa ipanle awon Jihadist  ati  idahun ijọba si iwa-ipa jihadist, awọn ipo ti awọn agbegbe  rogbodiyan wa bii Tillabéri, ati ipa nle ti aisedeede lori awọn olugbe araalu.  

## Irokeke ati igbekun
Ni kutukutu 2024, Illa Issoufou koju awọn irokeke lẹhin ti o se atẹjade awọn ijabọ lori awọn idoju ko aabo ni Tillabéri, pẹlu ekun rere irohin to se afihan ajafeto  Ali Tera. Laipe rara, lẹ́yìn tí ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò náà ti jáde, àwọn aláṣẹ orílẹ̀-èdè Niger mú Tera, àwọn òṣìṣẹ́ ààbò fi oro wa lenu wo, won sì ń dẹ́rù bà á. Awọn ẹgbẹ ominira iroyin kilọ pe won ti fi oju si lara lori awon ijabọ rẹ. Ni iberu fun aabo rẹ, o lọ kuro ni Niger ni Oṣu Kẹrin ọdun 2024 ati pe lati igba naa o ti n gbe ni igbekun ti ara ẹni. Awọn ẹgbẹ eto omoniyan ṣe afihan ọran rẹ gẹgẹbi aami ti ipanilaya ti nkọju si awọn oniroyin ni Niger labẹ ijọba ologun ti o wa bo si ori alefa ni Oṣu Keje ọdun 2023.  
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Sunday Marshall Katung

## Ìgbé Ayé

Katung fẹ́ Alága Káńsù tí ó jẹ́ Ọmọ Naijiria àti Ọmọ Ilé Gẹ̀ẹ́sì tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Abigail Marshall Katung, tí ó jẹ́ Lord Mayor tú Leeds láti oṣù kìíní ọdún 2025. Àwọn méjèèjì yìí ni ọkùnrin méjì tí wọ́n sì jẹ́ ìbejì tí ọmọ ọdún wọn jẹ́ mokandinlogun ṣùgbọ́n wọn jẹ ọmọ tí Abigail ni láti ìgbéyàwó rẹ àkọ́kọ́..

## Àwọn Ìtọ́kasí

## External links

* Sunday Marshall Katung website
* SEN. SUNDAY KATUNG on Nigerian National Assembly official website
* Public offices held by Sunday Marshall Katung in Nigeria by Citizen Science Nigeria
* Sen Katung Sunday Marshal by Order Paper
Little London and Woodhouse (ward)

**Little London àti Woodhouse** jẹ́ Ẹ̀ka Ìdìbò ni Leeds City Council ni agbègbe Leeds, ní ìwọ̀ oòrùn Yorkshire, tí ó ń bọ̀ àwọn àgbègbè Little London, àti  Woodhouse ni Leeds  títí dé àríwá Leeds City. Wọ́n dá sílẹ̀ láti jé kí ìtẹ̀síwájú bá  ìdìbò Leeds City Káńsù.

## Àwọn Alága Káńsù

 indicates seat up for election.
*** indicates current incumbent councillor.
 indicates change of party allegiance.
Monica Chintu

**Monica Nanyagwe Chintu** jẹ́ olóṣèlú ara ìlú ilu Zambia, ó jẹ́ ọ̀kan nínú awọn olóṣèlú obìnrin àkọ́kọ́ ní Zambia. 
## Ayé rẹ̀
Kí ó tó di ọmọ ẹgbẹẹ ilé ìgbìmọ̀ asofin, Chintu kó ọ̀pọ̀lọpọ̀ ipa ní orìgádì obìnrin ti United National Independence Party (UNIP).
## Àwọn ìtọ́kasí
Caryn Agyeman Prempeh

**Caryn Agyeman Prempeh** jẹ oṣiṣẹ iṣoogun ti ara ilu Ghana ati otaja. O jẹ oludasile CERVIVA Ghana Foundation.  

## Ẹkọ
Caryn jẹ ọmọbinrin Asantehene, Otumfuo Nana Osei Tutu II Ọba Asante. Orukọ rẹ ni lẹhin iya-nla baba rẹ Nana Afia Kobi Serwah Ampem II, Late Asantehemaa.

O ni eto-ẹkọ girama rẹ ni St Rose's Senior High School, Akwatia ati Headington Girls School, Oxford, ( United Kingdom ). O tẹsiwaju si University College of London, Kwame Nkrumah University of Science and Technology School of Medical Science ati Queen Mary University of London lati ṣe iwadi imọ-ẹrọ Biomedical, Medicine ati Global Public Health lẹsẹsẹ.  

## Iṣẹ-ṣiṣe
Caryn bẹrẹ awọn iṣe iṣoogun rẹ ni Ile-iwosan Komfo Anokye Teaching, Kumasi ni ọdun 2015 lẹhinna gbe lọ si Ile-iwosan Ologun 37 . Arabinrin naa jẹ Oṣiṣẹ Ile-iwosan Olugbe Claron Health International ti o wa ni Agbegbe Ibugbe AirPort ni Accra - Ghana. Lọwọlọwọ, Dr Caryn Agyeman Prempeh ṣiṣẹ ni Ile-iwosan LEKMA, labẹ Ile-iṣẹ Ilera Ghana ti n lepa ifẹ rẹ si ilera Awujọ (Idena Ilera).

Ni ọdun 2011, o da Cerviva Ghana silẹ, ti kii ṣe èrè ti o n ṣẹda imọ ati ikẹkọ awọn ọdọbirin lori idena ti akàn cervical . O jẹ dokita ẹgbẹ ti Ghana Black Queens . 

## Ita ìjápọ

* Oju-iwe Linkedin

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Olusegun Daramola

**Olusegun Daramola** (tí a bí ní ọjọ́ kẹrin oṣù Kẹsàn-án ọdún 1989) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí ó jẹ́ olùkọ́ nípa ìmọ̀ tẹ̀mí, òǹkọ̀wé, ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmọ̀ Ifá, babaláwo tó gbajúmọ̀ fún iṣẹ́ rẹ̀ nínú ìgbé Ifá àti Òrìṣà lárugẹ, àti olùdásílẹ̀ World Builder.

Òun ni olùdásílẹ̀ Orí Awakening, èyí tó jẹ́ àwùjọ ajẹmọ́-nǹkan-tẹ̀mí tó ní ṣe pẹ̀lú pípèsè ìtọ́nisọ́nà sípasẹ̀ ìrìn-àjò tẹ̀mí. Bẹ́ẹ̀ sì ni ó jẹ́ olóòtú ètò The light of Ifá Podcast, níbi tó ti máa ń ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti ìṣínilọ́yẹ̀ nípa ẹ̀kọ́ Ifá, ọ̀rọ̀ ọgbọ́n ajẹmáṣà, àti àwọn ọ̀nà ìgbàlódé láti fi ṣàlàyé àwọn ohun ajẹmẹ́mìí ayé àtijọ.

Ní ọdún 2025, ó gba àmì-ẹ̀yẹ Omoluabi Royal Icon (ORI) láti ọwọ́ The Yoruba Council Worldwide (YCW), fún àwọn iṣẹ́ ribiribi rẹ lórí ìgbésókè àṣà Yorùbá.

## Ìrìn-àjò rẹ̀ nínú ẹ̀mí-

Bí ọdún 2016, Daramola gbà fún orí, ó sì mú iṣẹ́ olùkọ́ àwọn nǹkan tẹ̀mí àti olùdarí ẹ̀kọ́ Ifá lókùn-ún-kúdùn. Ó ń kọ́ni ní àṣà ìbílẹ̀ Yorùbá àti àwọn nǹkan ẹ̀mí tó rọ̀ mọ́ àṣà náà, tí ó sì sojúdé ìmọ̀ nípa orí ẹni, ìfọkànsin àwọn baba-ńlá wa, àti fífi ìmọ̀ nípa ẹ̀mí àìrí sílò nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́.

Wọ́n mu wọ inú àwọn àṣà lóríṣiríṣi bíi Ọbàtálá, Ogoko, Èṣù, Ògún, Obaluaye, Ọ̀ṣun, Egúngún, àti àwọn mìíràn. Ó lo àwọn ẹ̀kọ́ yìí láti máa fi ṣe ìtọ́nisọ́nà fún àwọn ènìyàn káàkiri àgbáyé, láti ràn wọ́n lọ́wọ́ kí wọ́n ba lè mọ àyànmọ́ wọn, àti àwọn ohun tó rọ̀ mọ́ wíwá sáyé wọn, kí ìyípadà lè bá wọn.

## Àwọn ìtọ́kasí
Mohammed Umar Bago

**Mohammed Umar** (ti a bi ní ọjọ kéjìlélógún oṣù kejì ọdún 1974) jẹ oṣiṣẹ ilè ìfowópamọ́ ati olóṣèlú ọmọ Nàìjíríà ti o jẹ gomina lọwọlọwọ ni Ìpínlè Niger lati ọjọ kọkàndínlọ́gbàn oṣù kàrún ọdún 2023.

A bi sí Minna, Ìpinlẹ̀ Niger, si idile Tápà .  O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Ile-igbimọ Aṣoju ti o nsoju agbègbè chanchaga lọdọ Ìjọba àpapọ̀. Mohammed Bago lo jáwé olúborí nínú ìdìbò gómìnà tí ọdún 2023 ni Ìpínlè Niger lẹyìn ti o borí Isah Liman Kantigi ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP . 

## Ìbẹrẹ ìgbésí ayé ati ẹkọ
A bi ni ọdún 1974, Hon. Umar Bago lọ si ilè ìwé alákọbẹ̀rẹ̀ Marafa Primary School, Minna àti Federal Government College, Jos. O gbá iwe-ẹri ile-iwe àpapọ tí iwọ òòrùn afrika lati ọ̀dọ̀ WAEC . O ti gbá oye ìyẹ̀wù àkọ́kọ́ nínú ìmọ òṣèlú ni fasiti Usman Danfodio, Sokoto . 

Hon. Umaru Bago ti gbá ọ̀pọ̀lọpọ̀ awọn ìwé-ẹ̀rí Ìdánilẹ́kọ́ lẹ́yìn Ìyẹ̀wù Àkọ́kọ́ ati awọn ìwé-ẹ̀rí Ìyẹ̀wù kejì si, pẹlu ìwé-ẹ̀rí giga  nínú ìsàkóso lati Federal University of Technology Minna ni ọdún 2001, o tún gba ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù kejì nínú ìṣàkóso ọrọ̀ ajé àti ìmọ̀ ìdàgbàsóke ni fásítì Ambrose Ali ni Ekpoma ni ọdún 2003, àti ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù kejì nínú ìṣàkóso owó ni fásítì Calabar ni ọdún 2005. O tún jẹ akẹ́kọ́ pari láti ilè ìwé fásítì Cambridge ni òke okùn ni ọdún 2014.

## Iṣẹ-ṣiṣe
Bago ṣiṣẹ pẹlú ilè ìfowópamọ́ United Bank for Africa (UBA), First City Monument Bank (FCMB) ati Afri-Bank PLC lẹsẹsẹ. O ṣiṣẹ bi oluṣakoso ni First city Monument Bank .  O darapọ mọ òṣèlú ni àfihàn ni ọdún 2007.

## Àwọn ipó nínú oselu
O díje fún ipò Agbọrọsọ ti Ile-igbimọ Aṣofin Naijiria ti o ṣe ipo keji si Femi Gbajabiamila ni Ile-igbimọ Aṣofin kẹsán .  O sọ pe, "Emi kii yoo fẹyinti, Mo kan fẹ lati ṣe àtúnṣe àṣìṣe ti awọn oludari ẹgbẹ nipasẹ ero dídarí sí awọn agbegbe." 

O ṣe alága Ìgbimọ Ile lori Aabo Maritime, Ẹkọ ati Ìṣàkóso. Ni ọdún 2016 o gba awọn ìṣàkóso ti ìgbìmò àṣẹ ti Maritime  niyanju pe awọn oṣiṣẹ mẹ́tàlélọgọrin ni oyẹ ki won yọnda kúrò lẹnu iṣẹ wọn. O sọ pe, “Iyẹn ni bi awọn jàndùku ṣe n gbaṣẹ.”   O rọ NIMASA láti ló owó pẹlú ọgbọ́n ni ọ̀nà tó da pẹlú igbaradi.  O jawe olubori ninu idibo ìpìlẹ tí gomina nínú ẹgbẹ́ òṣèlú APC ni Ìpínlẹ̀ Niger ṣáájú ìdìbò gbogboògbò tí ọdún 2023. O jáwé olúborí nínú ìdìbò gómìnà lẹyìn ti o ri ibo 469,896 jù ẹni to sunmọ lọ Alhaji Isah Liman Kantigi to ri ibò 387,476. 

## Ìgbésí ayé ara ẹni àti alaanu
Bago ti ni ìyàwó pẹlú àwọn ọmọ. Iya rẹ, Hajiya Aisha Mohammed, ku ni ọjọ kínní Oṣù Kàrún ọdún 2019 lẹhin àìsàn ránpẹ́. 

Láti mu ìlọsíwájú ètò ẹ̀kọ́ agbègbè rẹ dara, o ra awọn fọọmu ẹgbẹ̀rún kàn  ti JAMB fun awọn eniyan rẹ.  Ati pe o tun pin awọn ẹru tirela mọkanla ti o kún irẹsi si agbègbè rẹ gẹgẹ bi ìtura lakoko  ajakaye-arun COVID-19. 

## Wo bákan na

* Egbe òṣèlú All progressive Congress
* Ipinle Niger
* Apejọ orilẹ-ede (Nigeria)
* NIMASA

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1972
Mohammed Idris Malagi

use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|nationality=Nigerian|citizenship=|education=|alma_mater=|occupation=|known_for=Founder/chairman and publisher of ''Blueprint''|height=|party=All Progressives Congress|otherparty=|spouse=|partner=|children=|parents=|mother=|father=|relatives=|awards=|website=|module=|module2=|module3=|module4=|module5=|signature=|signature_alt=|footnotes=}}

**Mohammed Idris** ti gbogbo ènìyàn mọ si **Malagi** (ti a bi ni ọjọ kejì oṣù kàrún ọdún 1966) jẹ olutẹ ìwé jáde ọmọ orilẹ-ede Naijiria, onínúure, olùtajà, alámọ̀dájú ìbátan gbogbo ènìyàn ati olóṣèlú ti o jẹ Minisita fún ètò Alaye ati Iṣalaye Orilẹ-ede Nàìjíríà. Ààrẹ Bola Tinubu yán an ni osu kẹjọ ọdún 2023. Òun ni Olùdásílẹ̀/alága ati akéde  . O tún jẹ alága ti Kings Broadcasting Limited ti o wa ni Abuja, awọn ti ó ni WE 106.5 FM Abuja, Nàìjíríà.  Ó jẹ́ akọ̀wé àgbà fún Ẹgbẹ́ Àwọn Oníṣẹ́ Ìròyìn ti Nàìjíríà .   Ni àfikún, o di ipo Olùdarí Àwọn ibaraẹnisọrọ ọlọgbọn fun Ìgbimọ Ipolongo Alàkóso ẹgbẹ́ òṣèlú  All Progressive Congress ti ẹgbẹ́ ìpolongo fún ààrẹ Tinubu-Shettima. 

## Ìbẹrẹ Ìgbésí ayé ati ẹkọ
A bi Mohammed Idris ni ọjọ kejì oṣù karùn-ún ọdún 1966 ni ijoba ibile Gbako ni Ipinle Niger . O lọ ilè ekọ alákọbẹ̀rẹ̀ re ni Kontagora láàrin ọdún 1971 si 1977. O si lo si GSS Rijau ni ọdún 1977 o si gboyè jáde ni ọdún 1982. Ni ọdún 1983 wọn gbà wọlé láti kọ ẹkọ nípa ede gẹ̀ẹ́sì ni Fasiti Usmanu Danfodiyo, Sokoto, níbi ti o ti jáde ni ọdún 1987. O si tun kẹkọ parí nibi iyẹwu kejì pẹlú ẹkọ kannáà sí ti isaaju ni Fasiti Kano9 ni ọdún 1995.

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ni Oṣù Kàrún ọdún 2011, Idris Malagi dasile iṣẹ  silẹ, ìwé ìròyìn ti o njade ni ọsẹ ati lojojumọ ni èdè Gẹẹsi ati èdè Hausa ti a pe ni Manhaja.  Malagi ti jẹ alága ati olùdarí àgbà lati ibẹrẹ rẹ. O tun jẹ Olùdásílẹ̀ ati alága ti Ẹgbẹ Bifocal.  Ni Oṣu Kejìlá ọdún 2020, o jẹ akọ̀we gbogbogbò ti Ẹgbẹ Awọn Olùdásílẹ̀ Iwe Iroyin ti Nigeria .   Ni ọjọ kẹtàdínlọ́gbọ̀n Oṣù kọkànlá, ọdún 2019, o gba agbára níni Kings Broadcasting Network, awọn ti wọn ni WE 106.5 FM Abuja. 

## Ojú ọ̀nà Oselu
Mohammed Idris Malagi, gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, jẹ́ olùdíje ipò gómìnà ní ìpínlẹ̀ Niger fún ìdìbò gbogbogbò Nàìjíríà 2023 .  O rọ ibò 154 ati pe o pàdánù si ọmọ ẹgbẹ ti Ile Awọn Aṣojú àpapọ, Umar Bago ti o ri ibò 386.   Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Ìsọfúnni-Ọ̀rọ̀ ọlọgbọn fún ẹgbẹ́ ìpolongo ààrẹ Asiwaju Bola Ahmed Tinubu.  

## Àmì ẹ̀yẹ àti ìdánimọ̀
Alhaji Mohammed Idris Malagi ni oyè ibile *Kakaaki Nupe*, oyè ti Yahaya Abubakar, Etsu Nupe(Ọba tápà) fi fún un. Àkọlé náà ṣe ìdánimọ̀ ifẹnukonu àti àwọn àṣeyọrí ti ara ẹni ni ìpele ayélujára ati ààyè ìbátan gbogbo ènìyàn.  Ni ọjọ kẹjọ Oṣu Kejìlá ọdún 2022, o gba ami-ẹyẹ̀ ti Milestone ìdánimọ̀ ti ayélujára ni Nàìjíríà  nipasẹ Ẹgbẹ Awọn Akoroyin Naijiria . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1966
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Sani Ndanusa

**Sani Ndanusa** (Ti àbí ní Ọjọ́ kàrún oṣù kàrún ọdún 1957) jẹ oṣiṣẹ ìjọba orilẹ-ède Nàìjíríà ti wọn yán gẹgẹ bí mínísítà fún àwọn ọdọ, eré ìdárayá àti ìdàgbàsókè awujọ ni oṣù kejìlá ọdún 2008.  O kúrò ni ọfiisi ni oṣù kẹta ọdún 2010 nígbà ti Igbákejì Ààre Goodluck Jonathan tu minisita rẹ. 

Sani Ndanusa kẹkọ gboye ninu  imọ Ẹgbin ati Imọ-ẹrọ Omí lati Ile-ẹkọ giga Loughborough, ni United Kingdom. O jẹ Alàkóso Àgbà fún Ìgbìmọ̀ Omi Ipinle Niger láàrin ọdún (1999-2001), lẹhinna o di Akọ̀wé àgbà ti ìgbìmọ̀ náà.  Ni Oṣù Kejìlá ọdún 2003, o kede pe Igbimọ Omi yoo funni ni pàtàkì si ìpèsè omi mímu, gige asopọ ti idina ati àwọn apoti fifọ ọkọ ayọkẹlẹ ati awọn oniṣẹ gareeji ododo. Awọn iṣowo náà yoo ni lati wa awọn orisun ìpèsè míìràn. 

Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí kọmíṣọ́nà fún ètò ìrìnnà àti ìdàgbàsókè òhun àmúṣọrọ̀ ní ìpínlẹ̀ Niger. Bakan naa, o jẹ igbákejì ààrẹ ẹgbẹ́ agbabọọlu orí tábìlì Nàìjíríà (NTF) fun ọdún mẹrin, o si jẹ ààrẹ NTF ni ọdún 2001. O tún jẹ igbákejì ààrẹ Ìgbìmọ̀ Olympic ti Nàìjíríà ni ọdún 2008.  Ndanusa ni wọn dìgbò yan gẹgẹ bi igbakeji ààrẹ ti Confederation of Africa Tennis ni Oṣu Kẹrin ọdún 2003 wọn si tun yan ni ọdun 2007. 

Ààrẹ Umaru Yar'Adua yán an ni mínísítà fún ètò àwọn ọ̀dọ́, eré ìdárayá ati ìdàgbàsókè awujọ ati alága, National Sports Commission ni osu Kejìlá ọdún 2008.  Ni osu kọkànlá ọdun 2009, awuyewuye wáyé nígbà ti igbimo Olimpiiki Naijiria (NOC) kọ Sani Ndanusa di ipò Ààrẹ NOC.  Ni Oṣù kejìlá ọdún 2009, Sani Ndanusa búra pe Nàìjíríà yóò ṣe àfihàn iṣẹ ti o dara jùlọ nipaṣẹ àwọn orilẹ-ede Afirika ni Awọn ere Agbaye 2010 ni New Delhi . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1957
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ahmed Muhammad Ketso

Alhaji **Ahmed Muhammad Ketso** jẹ olóṣèlú ọmọ Nàìjíríà to jẹ igbákejì gomina ipinlẹ Niger láti ọdún 2015 si 2023.  

## Ìbẹrẹ Ìgbésí ayé àti ẹkọ
A bí Ketso ni ọjọ kẹtàdínlọ́gbọ̀n Oṣù keje ọdún 1969 ni abúlé Ketso ni ìjọba ibilẹ Mokwa ni Ìpínlẹ̀ Niger.  O parí  ètò ẹ̀kọ́ alakọbẹrẹ rẹ ni ọdún 1976 o si jade ni ọdún 1981,    àti ilè ẹ̀kó girama rẹ ni ọdún 1991. O gbá ìwé ẹ̀rí dipoloma ìjọba àpapọ nínú ìmọ owó ni ilè ekọ ẹ̀ro ti Bida láti ọdún 1995 sí ọdún 1998.

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ni Ọdún 2007 lo díje dupo ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Niger ati lọdun 2011 o díje du ipò ile igbimọ asoju-sofin labẹ ẹgbẹ́ All Nigeria Peoples Party (ANPP) to ti díje báyìí.  Ni ọdún 2015, wọn dibò yán gẹgẹbi bi igbákejì gomina oludije lábẹ́ All Progressives Congress nígbà idibo Gómìnà ti ọdún 2015  wọn si tun-dibo yán ni ọdún 2019. Ni ọdún 2023, o pàdánù àwọn tiketi ẹgbẹ́ lati díje fún ipò Gómìnà fún Mohammed Umar Bago . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1969
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Yahaya Kuta

**Mohammad Yahaya Kuta** ( ni kúkurú *MKYahaya* tàbí Ọ̀*jọ̀gbọn MKuta* ; ti a bi ni Ogúnjọ́ Oṣu Kẹwa ọdún 1962) jẹ onkọwe fún àwọn ọmọ ile-iwe Naijiria, ati olukọ ọjọgbọn ti ìmọ̀ iṣẹ́ ọ̀gbìn àti ìṣàkóso igbó, ni Fásítì ìlú Ibadan .    O jẹ akọwe fún ìjọba ipinlẹ Niger láti ọdọ Gómìnà Mu'azu Babangida Aliyu, o si tun jẹ kọmísánnà fún ètò ìròyìn àti iṣẹ àgbẹ ní ipinle Niger . 

## Ẹkọ
O bẹrẹ ẹkọ re ni ilú Minna, ni ọdún 1975 – 1980 o lọ sí Government Teachers College, Wushishi, o si ni NCE ní Niger State College of Education, Minna níbi ti o ti ka ìmọ̀n nípa ọ̀gbìn ni ọdún 1984. O si gba B.Sc ni ekọ Imọn nkán ọ̀gbìn Sáyẹnsì  pẹlu kilaasi keji lati Fasiti ìlú Calabar, o si gbà ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù kejì ní Sáyẹnsì ní ọdún 1991 àti àwọn ìyẹ̀wù ti o tẹleè ni  Fasiti ìlú Ìbàdàn ni àti Fásítì ìlú Calabar  ni ọdún 1995.  

## Àwọn àtẹ̀jáde
Iṣẹ ti a gbejade nípasẹ Muhammed Kuta.  

* Vol 6, No 1 (2002) - *Ayẹwo Awọn nkan ti Ipo Ilera Ibisi Awọn Obirin ni Bida Emirate* ti Ìpínlè Niger, Nigeria, African journals online (AJOL).(  )
* *Awọn eniyan Nupe ti Nigeria' Studies ti awọn ẹya ati awọn ẹya* 1. 95-110. Iwe orisi Ethnographic iṣẹ Ede Nupe-Nupe-Tako (nupe1254) 2003 (autotranslated lati Maho ká ifami sí eto) ProvidersJouni Maho's bibliography of Africa.  
* The *Nupe People of Nigeria* Article · December 2003.  
* Aimọkan jẹ aisan: *ere kukuru lori ẹkọ ilera ibisi* . 2000, English. 
* *Orin abinibi fun ẹkọ ere idaraya*, 2007.
* AIDS *Batan na e wu eza na* in Bide Emirate, Nigeria by Mohammed Kuta Yahaya. 2000, English.
* *Ibaraẹnisọrọ fun iyipada awujọ ni awọn orilẹ-ede to sese ndagbasoke* . Ọdun 2008, Gẹẹsi.
* *Ijọpọ ti kii ṣe deede / ẹkọ iṣe pẹlu eto ẹkọ iwọ-oorun*, Gẹẹsi.
* *Awọn ipinnu ala-ilẹ, nipasẹ Apejọ Awọn Gomina Ipinle Ariwa Naijiria* 2007-2011, Gẹẹsi.
* *Talba ati regalia rẹ* . Ọdun 2011, Gẹẹsi.
* *Iwe akọọlẹ ti ibaraẹnisọrọ agbaye* . Ọdun 2003, Gẹẹsi.
* *Idagbasoke ati awọn italaya ti Bakolori Irrigation Project* ni Sokoto State, Nigeria. Ọdun 2002, Gẹẹsi.
* *Intellectual Capital Project*, Niger State: idagbasoke ni eka ogbin.
* *Ipinle Niger: iṣẹ-ṣiṣe ati alapon* nipasẹ Kamar Hamza ati Muhammed Kuta. Ọdun 2012, Gẹẹsi.
* *Ibaraẹnisọrọ idagbasoke: awọn ẹkọ lati iyipada ati awọn iṣẹ imọ-ẹrọ awujọ* . Ọdun 2003, Gẹẹsi.
* *Ibaraẹnisọrọ fun iyipada awujọ ni awọn orilẹ-ede to sese ndagbasoke Idagbasoke ati awọn italaya ti Bakolori Irrigation*, Ise agbese ni Ipinle Sokoto, Nigeria.
* *Aimọkan jẹ aisan*, 2000.
* *Orin abinibi fun ere idaraya- ẹkọ* .
* Nṣiṣẹ pẹlu awọn obirin igberiko: imọran ilana. 
* Awọn ẹkọ lati Arun Kogboogun Eedi *Batan na e wu eza na' neei* Bide Emirate, Nigeria Nṣiṣẹ pẹlu awọn obinrin igberiko: methodological considerations, 1995.
* Awọn ipa ti ogbin lori ilera ayika ni Nigeria  
* Lati ilẹ. Ọdun 2008. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1962
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Akojọ ti awọn abule ni Kwara State

Èyí ní atokọ ti àwọn abúlé àti àwọn ibùgbé ní Ipinle Kwara, Naijiria ti a ṣètò nípasẹ  ijọba agbegbe abẹ́lé  (LGA) ati orísun/ agbegbe (pẹlu awọn koodu ifiweranṣẹ fun).  

## Nípa koodu ìfìwéránsẹ́

## Nípa agbègbè ìdìbò
Eléyìí ni atokọ ti àwọn agbègbè ìdibo, pẹlu àwọn abúlé àti àwọn ilé-ìwé, ti a ṣètò nípasẹ àwọn ẹṣọ́ ìdìbò. 

## Awọn itọkasi
Rafiu Durosinmi

**Rafiu Adekunle Durosinmi** (ti a bi ní Ọjọ́ kínní oṣù kínní ọdún 2003) jẹ agbabọọlu ọmọ orilẹ-ède Nàìjíríà ti o gbá bii iwaju fún Viktoria Plzeň .

## Ìbẹ̀rẹ̀ Ìgbésí ayé
A bi Durosinmi ni ilu Eko, Nàìjíríà. 

## Ẹgbẹ̀ ti o gbá fún

### Karviná
Ṣáájú ki o to darapọ̀ mọ́ Karviná, Durosinmi gbà bọọlu aláfẹsẹgba ti ọ̀dọ ni Nàìjíríà.  Ni ọdun 2022, o ri igbega lọ sí ẹgbẹ́ àkọkọ.  Lákóko àkọ́kọ́ rẹ, o gbá bọ̀ọ́lu mẹta sí àwọ̀n, ti ọkàn nínú rẹ lòdì si Slavia Prague .  Ni Oṣù Kíni ọdún 2023, wọn gbè Durosinmi lọ si Viktoria Plzeň lawìn fun oṣù mẹfa pẹlú aṣayan láti ra.  Lẹhin ti o de ni àwìn, o gbá ìdíje eléré kan fún Viktoria Plzeň. 

### Viktoria Plzeň
Ni Oṣù Kàrún ọdún 2023 Viktoria lo àṣàyàn wọn láti gbé Durosinmi ati pe o fọwọ́ si ìwé àdéhùn titi di ọdún 2026. 

## Àra ìgbà bọ́ọ̀lù
Durosinmi jẹ olókìkí fún gíga rẹ ati agbára imọ-ẹrọ. 

## Àwọn ìṣirò iṣẹ

### Ẹgbẹ́

## Awọn itọkasi

## Ìjápọ ìta

* Rafiu Durosinmi at the Czech First League

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 2003
Christopher Danjuma

**Christopher Musa Danjuma**  ni olórí akọ́nimóngba ti Nasarawa Amazons ni Ajumọṣe Premier Awọn Obirin Naijiria .   Lati Oṣù Kẹjọ ọdún 2017, o ti n ṣe ilọpo méjì gẹgẹ bi olukọni ti ẹgbẹ agbabọọlu obinrin ti orilẹ-ede Naijiria labẹ ọmọ ọdún ogún  ni atẹle imúdúró rẹ ati yiyan ti o tẹle lati ọdọ Ẹgbẹ Bọọlu aláfẹsẹgba tí Naijiria .  O ti ṣe olukọni tẹlẹ fún ẹgbẹ agbabọọlu ti orilẹ-ede Naijiria, lẹhin ìgbàtí wón ti yọ Edwin Okon ni Oṣù Kàrún ọdún 2015.   Wọn ṣe irọrun fún nìdí iṣẹ rẹ lẹhin Awọn ere Áfíríkà tí ọdún 2015, tí Florence Omagbemi padà gba ipo alabojuto ti òun pofo ni oṣù kejì ọdún 2016.  

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀ bọ́ọ́lù-àfẹsẹ̀gbá ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Opeyemi Oke

**Opeyemi Olufunmilayo Oke** (a bí ní ọjọ́ kẹwa oṣù kẹfà ọdún 1954) jẹ ọmọ orilẹ-ède Nàìjíríà àti adájọ àgbà tẹ́lẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Eko . Gómìnà Akinwunmi Ambode ló yán an ni oṣù kẹ̀sán ọdún 2017 gẹgẹ bí adájọ àgbà kẹrindínlógún ìpínlẹ̀ náà.

## Ìbẹrẹ Ìgbésí ayé àti ẹkọ
A bí láti ọdọ àwọn òbí rẹ lati ipinlẹ Ogun, Oke kọ ẹkọ alákọ́bẹ̀rẹ̀ rẹ lati Methodist Primary School ni Surelere àti Methodist Primary School, Ekotẹ̀dó Ibadan. O tẹsiwaju nínú ẹkọ gírámà rẹ ni ilè ìwé awọn ọga Fásítì ilè Ìfẹ ti o wà ni Ibadan, kó tó lọ sí Fiwasaiye Anglican Girls' Grammar School, Akure. Lẹyìn náà o wà pari ẹkọ rẹ ni Olivet Baptist High School, Oyo. Oke jẹ ọmọ ilè ìwé giga Yunifasiti ti Ife . Láàrin ọdún 1978 ati ọdún 1979, o lọ si ile-iwe ofin Naijiria . Lẹhinna o gbá ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù kejì nínú idajọ ọdaràn lati Coppin State College, Baltimore. 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Wọn yán Oke gẹgẹ bi adájọ àgbà lẹyìn ti Oluwafunmilayo Olajumoke Atilade ti fẹyinti. Lẹhinna wọn fi idi rẹ mulẹ nipasẹ Apejọ Eko, akọkọ ni agbara iṣe ṣaaju ki o to yan ni pataki ni Oṣu Kẹwa ọdun 2017.   

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1954
Funmilayo Atilade

**Oluwafunmilayo Olajumoke "Funmilayo" Atilade** ( ọmọ Williams; A bí ní ọjọ́ kẹrinlélógún oṣù Kẹsán ọdún 1952), jẹ ọmọ ilé-ìgbìmọ̀ idajọ Nàìjíríà àti Adajọ àgbà tẹlẹ ti Ìpínlè Eko . O jẹ adajọ tẹlẹ ni ile-ẹjọ giga ti ipinlẹ Eko . 

## Ìpìlẹ̀
Wọn bi Oluwafunmilayo Olajumoke Williams ni ọjọ́ kẹrinlélógún oṣù Kẹsán ọdún 1952 ni ilu London láti ọ̀dọ̀ Olóògbé Justice James Oladipo Williams ati Henrietta Aina Williams to je adájọ ọmọ bibi orilẹ ède nàìjíría Naijiria. 

Ó gba ìwé ẹ̀rí ìdánwò tí Ìwọ̀ Oòrùn Áfíríkà ní ilé ẹ̀kọ́ Gírámà Girls Anglican ní Surulere, ìlú ńlá kan ní Èkó . O gba oye nipa ofin ni Yunifasiti ti Eko ni ọdún 1975 wọn si pé gẹgẹ bi adájọ́ Call to the bar ni ọdún 1976.  O pari isin ẹrú ilu ọdọ ti ọranyan ọdún kàn ni Ministry of Justice ni ilu Benin. 

## Ìrìn àjò Ofin
O bẹrẹ iṣẹ ofin rẹ ni ọdún 1977 ni Federal Ministry of Justice gẹgẹbi Olùdámọ̀ràn Ìpínlẹ̀. Lẹ́yìn náà, ó dara pọ̀ mọ́ àwọn iṣẹ́ Alamojuto odò ti Nàìjíríà gẹ́gẹ́bí bí ọ̀gá àgbà lábẹ́ òfin ní ọdún 1979.  Lẹ́yìn tí ó ti ṣiṣẹ́ fún ọdún mẹ́ta ní Ajọ Àwọn Èbúté Nàìjíríà, wọ́n gbé e lọ sí Ẹ̀ka Ìdájọ́ Ìpínlẹ̀ Èkó gẹ́gẹ́ bí Adájọ́ àgbà kí ó tó di ọ̀gá àgbà yán yán ní ilé ẹjọ́ Apapa.  Ni Oṣu Keje ọdun 1996, o jẹ onidajọ ti Ile-ẹjọ giga ti Eko labẹ ìṣàkóso ti oludari ologun, Mohammed Buba Marwa . 

Ni Ogúnjọ́ Oṣu Kẹjọ ọdun 2015, Babatunde Fashola, Gomina ipinlẹ Eko yan an gẹgẹ bii Adajọ agba lati ṣaṣeyọri arabinrin rẹ Ayotunde Phillips .  Atilade ni adajo agba obinrin 5th Eko. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbẹjọ́rò ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1952
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
James Oladipo Williams

**James Oladipo Williams** jẹ́ onídájọ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti adájọ́ tẹ́lẹ̀ rí ní ilé ẹjọ́ gíga ti ìpínlẹ̀ Èkó .  O di adájọ́ ní ilè ẹjọ́ gíga Eko ni ọjọ kínní oṣù kẹfà ọdún 1975, lásìkò Ológun o si fẹyinti kúrò nínú iṣẹ lọ́jọ́ kéjìlélógún oṣù karùn-ún ọdún 1987. Òun ní bàbá Ayotunde Phillips ati Oluwafunmilayo Olajumoke Atilade, Adajo agba kẹrìnlá ati kẹdogun ti Ìpínlè Eko . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1999
Kehinde Sofola

Oloye **Kehinde Sofola**, QC, SAN, MON, CON (ọjọ kẹwàá oṣù kẹta ọdún 1924 – ọjọ kẹẹ́dogun oṣù kẹta ọdún 2007)  jẹ gbajugbaja onidajọ àti Minisita fun ètò Idajọ ni ìṣèjọba Kejì Naijiria . 

## Ìbẹ̀rẹ̀ Ìgbésí ayé àti iṣẹ
Olóyè Sofola ni a bi ni ọjọ kẹwàá Oṣu Kẹta, Ọdún 1924, gẹgẹ bi ọkan nínú àwọn ipele keji àwọn Ìbejì mẹta ni ipinlẹ Ogun, gúúsù ìwọ̀-oòrùn Nàìjíríà.  Wọ́n pè é sí ọgbà Gẹ̀ẹ́sì ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹsàn-án ọdún 1954.  Ó jẹ́ Olùdásílẹ̀ ọgbà Kehinde Sofola, ilé iṣẹ́ amòfin kàn ní ìpínlẹ̀ Èkó níbi tí Ayotunde Phillips tó jẹ́ Adajọ́ àgbà ní ìpínlẹ̀ Èkó ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní oṣù kẹsàn-án ọdún 1976.   Ó di Agbẹjọ́rò àgbà lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1978.

## Ìgbésí ayé ará ẹni
Ẹ̀gbọ́n l'ọkunrin loje fun Idowu Sofola, Alaga ẹgbẹ́ Benchers Naijiria . Ọmọ rẹ akọbi Kayode Sofola jẹ Agbẹjọro Àgbà ti Naijiria ati Alága ti United Bank for Africa tẹlẹ rí.  

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbẹjọ́rò àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2007
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1924
List of tertiary institutions in Kwara State

Kwara jẹ ìpínlè kàn lára àwọn ẹkùn mẹfa tí ipinle Kwara sì wá ní arin gbùngbùn orílè-èdè Nàìjíríà pẹ̀lú akọ mọna "Ìpínlẹ̀ Àlàáfíà"
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ìwé ẹkọ gíga ní  owá  ní  ìpínlè  náà;
## Yunifásítì
Ilé ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì po ní ìpínlè Kwara, ìkan jẹ tí ìjọba ìpínlè Kwara, ọkàn jẹ tí ìjọba àpapò orílè-èdè Nàìjíríà tí Ọ̀pọ̀lọpọ̀ èyítí o kú sì jẹ tí aladani:
*University  of Ilorin
*Kwara State University
*Al-Hikmah University
*Summit University, Offa
*University of Offa
*Lens University
*Crown Hill University
*Ojaja University
*Muyhideen College of Education, Ilorin
*Thomas Adewumi University
*Landmark University
*Ahman Pategi University, Patigi

## College
Àwọn ilé  ìwé gíga Colleges tí o wà ni ìpínlè ni wọ̀nyí:
* College of Education Ilorin
* College of Education Oro
* College of Health Technology Offa
* College of Education Ilemona
* Kwara  State  College of Education (Technical) Lafiagi
* PAN African College of Education, Offa
## Poli
Ilé ìwé gíga Polytechnics ni Ìpínlẹ̀ Kwara lára wọn ní:
*Kwara State Polytechnic
*Federal Polytechnic, Offa
*Lens Polytechnic, Offa
*Graceland Polytechnic Offa
*The Polytechnic, Igbo-Owu
## Itọkasi
Air Express Algeria

**Air Express Algeria**  jẹ ilé ìṣe arìnrìn-àjò ọkọ òfuurufú tí orílè-èdè Algeria  ni èyítíwọn fi sórí ilé ìṣe tí o n pèsè èpò robi àti afẹ́fẹ́ gasi. Ilé ìṣe náà wá ní ìlú Hassi Messaoud ní orílè-èdè (Algeria).
Air Express Algeria ni wọ́n ṣe idasile  rẹ ni ọdun 2002. Awọn ẹtọ ìṣe tí ilé ìṣe náà npe ṣe ni bí kíkó àwọn ènìyàn rìnrìn àjò, medical evacuation, VIP transport, àti kíkó àwọn ẹrú tí kò wúwo púpò. O fí ìdí kalẹ sì  ìlú Hassi Messaoud, Algeria Air Express ń ṣiṣẹ ní ìbámu ìlànà èyítí o bá ìlànà ẹtọ irinna Òfurufú àgbáyé mú gẹ́gẹ́bíi ìlànà àwọn ilé ìṣe  tí o ń pèsè èpò robi àti afẹ́fẹ́ Gas ni àgbáyé OGP (Oil and Gas Producers).
## Àwọn baalu wọn
Air Express Algeria niọkọ baalu mẹ́sàn-án tí Raytheon Beech 1900D Airliner, àti ọkọ òfuurufú Let L-410 UVP-E20 mẹfa. Apapọ gbogbo ọkọ òfuurufú ilé ìṣe náa  jẹ  marun dínlógún ni ọdun (2025).
## External links
*Air Express Algeria official website

## Itọkasi
Ait Ouabane

**Ait-Ouabane** jẹ abúlé kàn ni ìlú Tizi Ouzou Province ni Kabylie, ni orílè-èdè Algeria.
## Ibùdó
Abúlé náà  ọpọlọpọ igbó  ni oyi àgbègbè náà káàkiri ní ìlú Djurdjura tí o sì ṣe déédéé pẹ̀lú àwọn òkè ńlá ńlá.
## Itọkasi
Asmidal

**Asmidal** jẹ ilé ìṣe kàn ní orílẹ̀èdè Algeria tí o n dárí ẹka ìpèsè ajile fún àwọn agbe, ni èyítí o n ṣe alábòójútó aṣeyọri àwọn ọpọlọpọ ẹka ilé ìṣe' bi ìdàgbàsókè, pi pèsè ohùn kàn, àti títa ọjà "ajile  àti ogún ipá kòkòrò ati ifiko.
## Ìtàn àti àpilẹ̀kọ
Asmidal ni won dasile ni ọdun 1984. Ni ọdun 2006, o pèsè to bí mílíọ̀nù méjì tonnes ajile.
## kaa síwájú

*Àwọn ilé ìṣe ti o jẹ ti orílè-èdè Algeria

## Itọkasi

## Opo àti tun ká síwájú
*Official website
Tanzania Itoju Resource Center

**Tanzania Conservation Resource Centre (CRC)** jẹ́ àjọ tí kìí ṣe èrè fún ìmọ̀ nípa ẹ̀kọ́ àti ìwádìí tó wà ní Arusha, Tanzania. Wọ́n dá àjọ náà sílẹ̀ ní ọdún 2006, àjọ náà sì ní ilé ìkàwé kékeré kan tí àwọn ohun èlò ìdáàbòbò àyíká pọ̀ sí (tí ó jẹ́ ti ẹ̀rọ àti títẹ̀wé) ó sì tún máa ń pèsè ìrànlọ́wọ́ fún àwọn olùwádìí tó bá wá àti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àdúgbò.

CRC ti ń ṣiṣẹ́ fún ọdún márùn-ún tó kọjá ní Tanzania, ó ń ṣe atilẹyin ìwádìí nípa ìdáàbòbò àyíká àti àwọn ẹranko igbó nípasẹ̀ mímú agbára pọ̀ sí i àti fífẹ̀ ìdàgbàsókè fún àwọn oníwádìí ìlú àti àwọn àlejò àti àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Àjọ náà ní ọ́fíìsì kan nítòsí ilé sinimá Njiro ní Arusha, ó sì ń pèsè ìrànlọ́wọ́ pátákì, ìwífún, àti ìrànlọ́wọ́ pípàṣípàrọ̀ ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀.

CRC ti pèsè ọ̀nà fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti so ara wọn pọ̀ pẹ̀lú àwọn oníwádìí àti àwọn iṣẹ́ àkànṣe wọn, ó sì pèsè ẹ̀ka data fún àwọn iṣẹ́ àkànṣe méjèèjì àti fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ń wá ipò.

## Ibaṣepọ ati Ifowosowopo
CRC sọ pé ó ń pèsè ìrànlọ́wọ́ pátákì fún àwọn oníwádìí tó bá wá láti àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti káríayé, ó sì ń fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọba bíi TAWIRI.

*

## Ita ìjápọ

* CRC oju-iwe ile 

## Awọn itọkasi
Ẹgbẹ Awọn Itọsọna Ọmọbinrin Tanzania

Ẹgbẹ́ Àwọn Olùdárí Ọmọbìnrin Tanzania ni ajọ àgbáyé fún ìtọ́sọ́nà àwọn ọmọbìnrin ní Tanzania. Ó ń pèsè ìtọ́sọ́nà fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ 17,233 (ní ọdún 2003). Ilé-iṣẹ́ Ìṣọ̀kan Àkọ́kọ́ fún àwọn Olùdárí Ọmọbìnrin ni a dá sílẹ̀ ní Tanganyika ní ọdún 1928, àti pé ajọ àwọn ọmọbìnrin péré yìí di ọmọ ẹgbẹ́ pípé ti Ẹgbẹ́ Àgbáyé Àwọn Olùdárí Ọmọbìnrin àti Àwọn Olùkọ́rin Ọmọbìnrin ní ọdún 1963.

## Awọn itọkasi

* World Association of Girl Guides and Girl Scouts, World Bureau (2002), Trefoil Round the World. Eleventh Edition 1997. ISBN 0-900827-75-0
Grace Soyinka

**Grace Eniola Soyinka** (ọmọ Jenkins-Harrison; 1908–1983  ) jẹ olùtajà ilẹ̀ Nàìjíríà kan, ajàfẹ́tọ-ọmọnìyàn, ati ọmọ ìdílé abiyì ùn Ransome-Kuti .  

O da ẹgbẹ́ àwọn obìnrin Abeokuta sílẹ̀ pẹlú Funmilayo Ransome-Kuti, ẹ̀gbọ́n ọkọ rẹ̀.  Wọn fi ẹ̀hónú han lati lòdì si owo-ori ti Alake ti Abeokuta gbe kalẹ, ìjọba tí awọn aláṣẹ amunisin ṣe àtìlẹ́yìn wọn. Wọn dá owo-ori dúró, ti Alake si padà sálọ níkẹyìn.  Ẹgbẹ naa, eyiti o ni ọmọ ẹgbẹ to awọn obìnrin to to ẹgbẹ̀run lọnà ogún 20,000, ti àjọ náà padà ri idagbasoke níkẹyìn tòdi ajọ ti orilẹ-ede ti Ẹgbẹ Awọn Obirin Naijiria. 

O dàgbà ni ìdílé bàbá bàbá rẹ, alufaa ati olupilẹṣẹ orin Josiah Ransome-Kuti . Iya rẹ, àkọ́bí lóbìnrin Ransome-Kuti, Anne Lape Iyabode Ransome-Kuti, fẹ Ọgbẹni Jenkins-Harrison. Láti kékeré ni wọn ti rán Grace Eniola lati ma gbe pẹlu awọn obi bàbá rẹ, awọn ẹgbọn bàbá rẹ l'ọkunrin ati l'obinrin, àti gbogbo àwọn ti o sunmọ. Wọn máa ná sipè gẹ́gẹ́bí Ọmọbinrin Ransome-Kuti.  Ó fẹ́ Samuel Ayodele Soyinka, iranṣẹ Anglican kan.  ọmọ ìkejì nínú àwọn ọmọ wọn méje  ni Wole Soyinka, òǹkọ̀wé àti ẹni tó gba Ẹ̀bùn Nobel ní lítíréṣọ̀ ní ọdún 1986. Wole Soyinka funni ni iroyin nipa igbesi aye awọn obi rẹ ati ìjà fẹtọ iya rẹ ninu iwe iranti rẹ ni ọdún 1981 *Aké: Awọn Ọdun ti Ọmọ* .  Ninu rẹ, o pe Grace ni “Kristiẹni to gbóná”, ni itọka si Anglicanism olufọkansin rẹ. 

Ó kú ni ọdún 1983, ni ẹni ọdun márùdinlọgọrin. 

## Kika Siwaju

* 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1983
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1908