LGBTQ people in Nigeria

Ọkọbirin, onibaje, bi ibalopo, transgender, ati queer (LGBTQ) ènìyàn ni Nigeria kọjú awọn italaya pataki. Awọn ẹtọ LGBTQ ni Nigeria jẹ ki òfin kọ, pẹlu pàápàá àwọn idiwọn ti o lagbara pupọ lori awọn ẹtọ LGBTQ ni Ariwa Naijiria . Síbẹ̀síbẹ̀, àgbègbè LGBTQ, ti a pinnu ni mẹẹdogun si ogún milionu eniyan, tẹsiwaju lati ṣetọju aṣa ipamo, paapaa ni Gusu Naijiria.

## Awọn eniyan nipa eniyan
Àwọn ìṣirò ti àwọn olùgbé ilopọ ni orilẹ-ede naa ti wa lati miliọnu mẹẹdogun si ogún. Ìwádìí fi hàn pé ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ló jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè LGBTQ gẹ́gẹ́ bí Kristẹni, nínú àwọn ẹ̀sìn bíi Anglicanism . 

## Awọn ẹtọ
Ibalopo ẹ̀yà  kànnà jẹ iwa ọdaràn ni káàkiri orilẹ-ede Naijiria labẹ àwọn ofin oríṣiríṣi, pẹlú àwọn koodu àpapọ ati ti ìpínlè.  Àwọn ìjìyà wa láti ẹwọn si ìjìyà nla ni díẹ̀ nínú àwọn ipinlẹ ariwa ti ofin Sharia nṣàkóso. 

### Òfin àpapọ orílè-èdè

* Ní gúúsù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Òfin ìwà ọ̀daràn sọ pé ìwà ọdaràn ni ìbálòpọ̀  láàárín àwọn ọkùnrin pẹlú ìjìyà to tó ẹwọn ọdún mẹ́rìnlá. Aiṣedeede laarin awọn ọkunrin jẹ ìjìyà to tó ọdun mẹta nínu tubu.
* Ní àríwá Nàìjíríà, Òfin Ìdájọ́ fòfin de “ìbálòpọ̀ láti ìdí lòdì sí ìlànà ẹ̀dá” fún àwọn ọkùnrin àti obìnrin, tí ìjìyà rẹ tó ẹ̀wọ̀n ọdún mẹ́rìnlá, owó ìtanràn, tàbí méjèèjì.

## Ìtàn

### Ìtàn àkọkọ
Ni aṣa Hausa ṣaaju ki ìsìláàmù to de, ni awọn agbegbe bayi pẹlu ariwa Nigeria, ƴan daudu jẹ awọn ọkunrin ti o ni awọn ìhùwàsí abo. 

### Awọn ọdun 1970
Iṣeto LGBTQ ni Nàìjíríà ní ìpàdási awọn ọdun 1970.  Titi di ọdun 1999, ti ijọba ologun  orilẹ-ède Naijiria pari, iṣeto LGBTQ ko dojukọ awọn ẹtọ òṣèlú, nitori awọn ihamọ ti o pọ si lori eto òṣèlú ati sí ṣiṣe. 

Ẹka Nàìjíríà akọkọ ti fífi LGBTQ rinlẹ ni Metropolitan Community Church jẹ idasile ni ọdun 1974 ni Ipinle Imo .  Ní 1976, òjíṣẹ́ àkọ́kọ́ ìjọ náà, Methodist Sylvanus Maduka, ni òjíṣẹ́ àkọ́kọ́ tí kì í ṣe aláwọ̀ funfun tí a yàn sípò ní MCC.  ounká àwọn ọmọ ẹgbẹ sọ́ọ̀si, boya ikan kan jẹ onibaje tabi Ọkọnrin, ṣugbọn adari ijọ ṣe atẹjade ni atilẹyin awọn ẹtọ LGBTQ. 

Paapaa lakoko awọn ọdun 1970, Area Scatter jẹ oṣere imura-agbelebu ati akọrin ni Ila-oorun Naijiria. 

### Awọn ọdun 1980-1990
Ipadabọ si ijọba tiwantiwa ni Nàìjíríà ni ọdún 1999 tun mu ọ̀pọlọpọ awọn ajọ ti n wa lati koju si idaamu HIV/AIDS ati pese itọju ilera.  Alliance Rights Nigeria, ti a da silẹ ni ọdún 1999, ṣe awọn ipade ikọkọ fun awọn ọmọ ẹgbẹ onibaje rẹ ati ṣeto awọn ikowe ti gbogbo eniyan "ti o da lori AIDS, STDs, ati ibalopo ailewu". 

### Awọn ọdun 2000
Ni ọdún 2004, oludari eto Alliance Rights Nigeria, Bisi Alimi, jade ni gbangba lori eto ọrọ NTA ti o gbajumọ *ni New Dawn pẹlu Funmi* .  Ni Oṣu Karun ọdun 2004, Alliance Rights Nigeria nìkan ni ajọ LGBTQ ni orilẹ-ede naa “pẹlu ifarahan gbogbo eniyan”.  Lẹyin naa ni ẹgbẹ naa ṣe àjọṣepọ̀ pẹlu Ile-iṣẹ Ilera ti Naijiria ni ọdún 2007, lori HIV/STI Integrated Biological and Behavioral Surveillance Survey (IBBSS). 

Ni ibẹrẹ ọdun 2000 tun rii awọn ẹgbẹ ẹsin LGBTQ, gẹgẹ bii Iyipada Iwa Ni Nigeria, ti Davis Mac-Iyalla da silẹ ni 2005, ati Ile-iṣọpọ ti MCC ti Rainbow, ti Jide Macaulay da ni 2006.  Ẹgbẹ́ ọmọbìnrin ti House of Rainbow, Awọn ọmọbìnrin Jesebeli, ṣiṣẹ lati ṣe àtìlẹ́yìn fun awọn okobinrin. 

Ni ààrin àwọn ọdún 2000, àwọn ẹgbẹ́ n  bẹrẹ lati ṣètò  awọn ẹtọ LGBTQ àti atilẹyin, gẹgẹbi àkójọ fún ìdáàbòbò ẹ̀tọ ìbálòpọ̀ ni Nàìjíríà  (ti a da silẹ ni ọdún 2005) ati  èròngbà fún ẹtọ déédé  .  Ṣiṣeto ti gbogbo eniyan  yii ṣe afihan awọn ajafitafita láti borí ibinu ti iwa-ipa ilopọ ati jijẹ jade ninu atẹjade Naijiria.  Lati aarin awọn ọdun 2000 siwaju, awọn ajafitafita tun ti lo awọn fónrán awujọ síi lati ṣeto iṣelu.  

## Àṣà
thumb| Igberaga ni Lagos ni 2025
Ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ LGBTQ ti Nàìjíríà ló máa ń lo àmì ‘ queer ’, nítorí àwọn àbájáde òfin tí wọ́n kà sí onibaje tàbí okobìnrin.