Julie Okoh

**Juliana (Julie) Omonukpon Omoifo Okoh** (tí a bí ní Ubiaja, ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹjọ ọdún 1947) jẹ́ òǹkọ̀wé eré orí ìtàgé, olùkọ́ àti ajìjàgbara obìnrin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmọ̀ eré orí ìtàgé ní Yunifásítì Port Harcourt láti ọdún 2004 sí 2017. Láti kojú àwọn ọ̀ràn tó jẹ mọ́ àwọn obìnrin nínú àwùjọ, àwọn eré rẹ̀ ni awọn Mannequins (1997), *Edewede* (2000) àti *Closed Doors* (2007).    Ó jẹ́ ọ̀mọ̀wé Fulbright, ní ọdún 2011 ó gba ẹ̀bùn Aṣeyọrí Ayé láti ọ̀dọ̀ egbẹ́ awọn oṣèré Nàìjíríà (SONTA)

## Ìtàn ìgbésí ayé
Juliana Omonukpon Omoifo, tí a bí ní Ubiaja ní ìpínlẹ̀ Edo ní gúúsù Nàìjíríà, jẹ́ ọmọbìnrin Augustine Azamuoisa Omoifo, olùkọ́ àti akọ̀wé ilé ẹjọ́, àti ìyàwó rẹ̀, aránṣọ àti olùtọ́jú ilé ìtajà. A tọ́ ọ dàgbà ní ilé kékeré, ó sì jẹ́ ọmọ karùn-ún nínú ìdílé ọmọ mẹ́jọ. Àwọn òbí rẹ̀ méjèèjì jẹ́ onítara àṣà; bàbá rẹ̀ fẹ́ràn orin ó sì ń lu gítà nígbà tí ìyá rẹ̀ jẹ́ afọ̀tàn ìbílẹ̀ tí ó kópa nínú eré ijó Ikhio.   Ó fẹ́ Joseph Donatus Okoh (tí a bí ní ọdún 1941), ọ̀jọ̀gbọ́n kan tí ó jẹ́ ògbóǹkangí nínú ẹ̀kọ́ ní Yunifásítì ti Port Harcourt.  Wọ́n ní ọmọ mẹ́rin. 

Lẹ́yìn tí Juliana Omoifo parí ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ ní Ubiaja, ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga Our Lady of Lourdes ní Uromi . Lẹ́yìn náà, ó rí iṣẹ́ ní Ilé-iṣẹ́ fún awọn Ọ̀ràn Òde ní Èkó níbi tí ó ti ṣe ìdánwò GCE ní ìpele déédéé àti ìpele gíga. Nítorí àwọn àṣeyọrí rẹ̀ tó tayọ̀, ó lè lọ sí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ọdún mẹ́ta gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé èdè méjì ní Ile-iṣẹ Ikẹkọ ti ijoba apapo. Ní ọdún 1972, wọ́n fún un ní àǹfààní láti lọ sí Yunifasiti Loyola Chicago níbi tí ó ti parí ẹ̀kọ́ Lítíréṣọ̀n Faransé àti Lítíréṣọ̀n Gẹ̀ẹ́sì ní ọdún 1976. Ó tẹ̀síwájú láti gba oyè ọ̀gá nínú Lítíréṣọ̀n Faransé  láti Yunifásítì ti Alberta (1979). Lẹ́yìn náà, ó lọ sí Yunifásítì ti Bordeaux III láti kẹ́kọ̀ọ́ French and English Theatre, ó sì gba oyè master ní ọdún 1989 àti PhD ní ọdún 1991. 

Ní ọdún 2000 àti 2001, Okoh wà ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà níbi tí ó ti jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Fulbright ní Smith College, ó sì ń ṣe iṣẹ́ olùkọ́ ní Yunifasiti Ipinle North Carolina àti Yunifasiti Ipinle Massachusetts ní Amherst . Ní ọdún 2004, ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ gígùn gẹ́gẹ́ bí ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ẹ̀kọ́ àti àríwísí ní Yunifásítì ti Port Harcourt. 

Julie Okoh fẹ̀yìntì ní 2017.

Nínú àsọyé àkọ́kọ́ rẹ̀ tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ "Sí ọ̀nà eré obìnrin ní Nàìjíríà", èyí tí ó gbé kalẹ̀ ní oṣù kẹwàá ọdún 2012, Okoh parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ pé:Èrò ìbáṣepọ̀ láàárín ọkùnrin àti obìnrin tí ó dá lórí ẹ̀tọ́ obìnrin ti lọ jìnnà, ìwé àwọn obìnrin sì ti kó ipa pàtàkì nínú mímú àwọn ìyípadà wá nínú ìwà sí àwọn obìnrin. Síbẹ̀, ogun gígùn ṣì wà níwájú, nítorí pé yóò gba àkókò gígùn kí ìbáṣepọ̀ láàárín ọkùnrin àti obìnrin àti ipa àwọn obìnrin nínú àwùjọ lè jẹ́ èyí tí a lóye dáadáa tí a sì gbà ní ìtumọ̀ pípé... Ní tèmi, mo ti yan ọ̀nà ìṣeré gẹ́gẹ́ bí àga ìtàgé mi fún ète yẹn. Mo ti gbìyànjú láti dé ọ̀dọ̀ gbogbo ayé pẹ̀lú ìṣe eré orí ìtàgé mi tí a gbé karí àwọn ìlànà àti ọ̀nà ìṣe obìnrin.

## Àwọn ìtẹ̀jáde
Okoh ti kọ ati ṣe itọsọna awọn ere ti o ju 30 lọ, ọpọlọpọ ninu wọn ti tẹjade, bakanna bi awọn arokọ ati awọn nkan pataki ni Faranse ati Gẹẹsi lori ere itage, asa ati awọn ọran abo.  Akopọ iṣẹ Okoh jẹ awọn iṣẹ 21 ninu awọn iwe 25 ti o wa ni ede kan ati ti a fipamọ sinu awọn ile-ikawe 145. 

Ọ̀kan lára àwọn eré rẹ̀ tó ṣe àṣeyọrí jùlọ ni *Edewede* tí wọ́n kọ́kọ́ ṣe ní Yunifásítì Port Harcourt ní ọdún 1998.  Wọ́n fẹ́ yí àwọn obìnrin Nàìjíríà lérò padà pé ìgékúrú jẹ́ àṣà tí ó yẹ kí a yẹra fún, kí wọ́n sì gbé e kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìṣe búburú. Eré náà ní ijó àti orin àwọn obìnrin àtijọ́, nígbà míìrán, ó máa ń jẹ́ ìwà ìbàjẹ́. Ní lílo ìkọlù ìbálòpọ̀ gígùn gẹ́gẹ́ bí ohun èlò, àwọn obìnrin náà dìbò láti fòfin de ìgékúrú. Ìgékúrú tún jẹ́ àkòrí eré n*í akókò kíkún*, níbi tí wọ́n ti ń gba àwọn olùgbọ́ níyànjú láti kópa nínú ìdìbò tàbí nínú orin àti fífà. 

Àwọn eré rẹ̀ ní nínú: 

* 1997: *Mask: A Play for Schools and Colleges*
* 1997: *The Mannequins*
* 2000: *Edewede: The Dawn of a New Day*
* 2000: *In the Fullness of Time*
* 2002: *Who Can Fight the Gods?*
* 2005: *Aisha*
* 2007: *Closed Doors*
* 2008: *The Trials*
* 2009: *A Haunting Past: Drama*
* 2010: *Our Wife Forever: Drama*
* 2014: *Cry for Democracy*
* 2018: *Thorny Path*

## Àwọn ẹ̀bùn
Okoh has been awarded numerous scholarships and awards. They include:

* 2000: Akẹ́kọ̀ọ́ Fulbright Àgbà
* 2011: Ẹ̀bùn Àṣeyọrí Ìgbà Ayé láti ọ̀dọ̀ Ẹgbẹ́ Àwọn Òṣèré Òṣèré Nàìjíríà (SONTA) 

## Àwọn àkọsílẹ̀ nípa iṣẹ́ Julie Okoh

* Abah, Okwute J. "Àsọtẹ́lẹ̀ fún Ètò Yunifásítì Nàìjíríà ní Ọ̀rúndún 21: Ìkẹ́kọ̀ọ́ nípa ìwé Julie Okoh *Ta ló lè bá àwọn Ọlọ́run jà?* àti ìwé Ojo Rasak Bakare *tó wà lórí Ilé Gogoro* ." *Àwọn yunifásítì Nàìjíríà ní ọ̀rúndún 21: àwọn ọ̀ràn àti ojú ìwòye* 1 (2007): 135ff.
* Amaefula, Rowland Chukwuemeka. "Ṣíṣe Ìkórajọpọ̀ Obìnrin nípasẹ̀ Ìgékúrú Obìnrin: Ọ̀rọ̀ Àríyànjiyàn lórí Edewede Okoh." Ikoro 7.2 (2017):42-54.
* Asen, Rosemary. "Ìwà ìbàjẹ́ ní àwùjọ Nàìjíríà: Àwọn ẹ̀kọ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn Julie Okoh *tí wọ́n lè jà fún àwọn ọlọ́run* ." *Ìwé ìròyìn ti Àwọn Ọ̀nà/Ìwà-ẹ̀dá Ènìyàn,* Ìdìpọ̀ 1, nọ́mbà 1 (2018).
* Asen, Rosemary. "Ìlòkulò Ìbálòpọ̀ àti Àìdọ́gba Ìbálòpọ̀: Àwọn Ẹ̀kọ́ láti inú *Àwọn Mannequins* ti Okoh (1997)." *Ìwé Ìròyìn Aládàpọ̀ ti Ẹ̀kọ́ Ìwé àti Àṣà* 2, nọ́mbà 3 (2020): 27-36.
* Asiegbu, Nkechi. "Ipa Awọn Obirin Ninu Itẹriba Awọn Obirin: Awọn Obirin Agbalagba ninu *Awọn ere Julie Okoh ti a yan* ." *The Crab: Iwe Iroyin ti Theatre and Media Arts* 9 (2014): 33-47.
* Ejiofor, B. Asodionye. "Àwọn ìlànà ìbílẹ̀ àti ìṣèlú àṣàyàn àwọn opó nínú ìwé Julie Okoh, *Our Wife Forever* ." *AFRREV IJAH: Ìwé ìròyìn àgbáyé kan nípa àwọn iṣẹ́ ọnà àti ẹ̀dá ènìyàn* 8, nọ́mbà 2 (2019): 60-70.
* Ifeanyichukwu, Frank. "Àìka Àṣà sí Okùnfà Pàtàkì fún Ìwà Ìpániláyà ní Nàìjíríà: Ìkẹ́kọ̀ọ́ lórí ìwé Julie Okoh, *We Are Rivers* ." Ìdàgbàsókè 9, nọ́mbà 1 (2019).
* Imo, Edward Egbo. "Àwọn Ọkùnrin "Oníṣekúṣe" ti Julie Okoh: Àwọn Olùfaragbá Ìbálòpọ̀ Obìnrin." *Ìwé Ìròyìn Ìbálòpọ̀ àti Agbára* 10, nọ́mbà 2 (2018): 53-71.
* Iyav, Ben Due. *Àwọn Ìmọ̀ Ẹ̀wà Marxist àti Ìmọ̀ Ẹ̀wà Obìnrin Marxist nínú Àwọn Ìṣeré Tí A Yàn Láti Ọwọ́ Olu Obafemi àti Julie Okoh.* PhD diss., 2014.
* Nutsukpo, Margaret Fafa. 2020. Àwọn obìnrin, ìfẹ̀hónúhàn àti ìyípadà àwùjọ nínú ìwé Julie Okoh *Edewede* . *AFRREV LALIGENS: Ìwé Ìròyìn Àgbáyé fún Èdè, Lítíréṣọ̀ àti Ìkẹ́kọ̀ọ́ Ìbálòpọ̀* 9.1:28-40.
* Nwafor, Ọjọ́ Ẹtì. "Ẹ̀dá eré gẹ́gẹ́ bí irinṣẹ́ fún ìpolongo lòdì sí ìfọ́mọdé obìnrin: *Edewede* Juliana Okoh gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ." *Àtúnyẹ̀wò Ìwádìí Áfíríkà* 13, nọ́mbà 1 (2019): 86-92.
* Ojediran, Oludolapo. "Ṣíṣàwárí àwọn ìpèníjà àwọn obìnrin nínú ìwé Julie Okoh *The Mannequins* ." (2017).
* Okolocha, H. Oby, àti Sophia I. Akhuemokhan. Àwọn Ìrúfin Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn Àwọn Obìnrin: Àwọn Ìlànà Ìyípadà Nínú Ọpọlọ Julie Okoh ti *Edewede* àti Stella Dia Oyedepo *Kò Ní Ìbálòpọ̀.* *Ìwé Ìròyìn Rupkatha lórí Àwọn Ẹ̀kọ́ Ìmọ̀-ẹ̀kọ́-ẹ̀kọ́-ẹ̀kọ́-ẹ̀dá* ...
* Ojediran, Oludolapo. "Ikọlẹ awọn obinrin: Aisi ọrọ ati pipadanu ninu *Edewede Julie Okoh.* " Ninu *Ibalopo ati Idagbasoke ni Afirika ati Awọn Ajogbere Rẹ*, pp.&nbsp;49–55. Routledge, 2018.
* Yeseibo, John Ebimobowei. "Sí ibi ìṣeré obìnrin ní Nàìjíríà: *Àwọn ìlẹ̀kùn Julie Okoh tí a ti pa* ni a ṣàyẹ̀wò." *Ìwé ìròyìn ti Ìbálòpọ̀ àti Agbára* r 10, nọ́mbà 2 (2018): 9-24.

## Àwọn ìtọ́kasí



Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1947
Ẹ̀ka:Articles with hCards
Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ