open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abímbọ́lá fashola

**Abímbọ́lá Fáṣhọlá** (ọjọ́ ìbí 6 April 1965) Ó jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ ní tẹ́lẹ̀ àti ìyàwó Gómìnà àná fún Ìpínlẹ̀ Èkó Babatunde Fáṣhọlá.
Abímbọ́lá Fáṣhọlá.

Orúkọ	Abímbọ́lá Emmanuela Fáṣhọlá
Ọjọ́ ìbí  April 1965
Ìbàdàn, ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́, Nàìjírià
Orílẹ̀ èdè	Nàìjírià
Ọmọ ìlú 	Nàìjírià
Iṣẹ́	
politician​administrator​journalist
Ọdún	1987–present
Ọkọ	Babatunde Fashola
Website	Official websites

## Ìgbé ayé àti iṣẹ́
A bíi ní 6 April 1965, ní Ìbàdàn, olú ìlú Ọ̀yọ́ southwestern Nàìjírià. Ó kẹ́kọ̀ọ́ Akọ̀wé ní the Lagoon Secretarial College ní Èkó, níbití ó tí gba diploma certificate. Ó tún padà gba ìwé ẹ̀rí ní Computer Science from the University of Lagos.[4] Ó ṣiṣé díẹ̀ gẹ́gẹ́bí akẹ́kọ̀ọ́ journalist at the Daily Sketch kí ó tó darapọ̀ mọ́ the services of the British Council ní 1987 sùgbọ́n ó fiṣẹ́ sílẹ ní 2006  nígbàtí wọ́n fa  ọkọ rẹ̀ Babátúndé Fáṣhọlá sílẹ gégébí  flag bearer of his party and the governorship candidate of the defunct Action Congress of Nigeria.

^ "My love story with gov Fashola-Lagos first lady". Mynewswatchtimesng​. Archived from the original on 23 April 2015. Retrieved 19 April 2015.
^ Clement Ejiofor. "Abimbola Fashola Shares Her Love Story". Legit. Retrieved 19 April 2015.
^ "ABIMBOLA FASHOLA, SYMBOL OF HUMILITY". This Day Live. Archived from the original on 27 April 2015. Retrieved 19 April 2015.
^ Aka, Jubril Olabode (2012). Nigerian Women of Distinction, Honour and Exemplary Presidential Qualities. ISBN 9781466915541.
^ "I don't have an eye for politics but .. Abimbola Fashola". Vanguard News. Retrieved 19 April 2015.
Honorary titles
Preceded by
Oluremi Tinubu	First Lady of Lagos State
2007-2015	Succeeded by
Bolanle Ambode

This Nigerian biographical article is a stub. You can help Wikipedia by expanding it.
Last edited on 29 October 2020, at 18:52

Content is available under CC BY-SA 3.0 unless otherwise noted.
Privacy policy
Terms of Use
Desktop
HomeRandomNearbyLog inSettingsDonateAbout WikipediaDisclaimers
LanguageWatchEdit

## Àwọn Ìtọ́kasí
Ayisat Yusuf

**Ayisat Yusuf-Arómirẹ́** tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹfà oṣù kẹta ọdún 1985 (6 March 1985) agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin ọmọ Nàìjíríà nígbà kan rí. Orílẹ̀-èdè Finland ni ó ń gbé báyìí.

Yusuf ti gbá bọ́ọ̀lù fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìkọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá ní Nàìjíríà àti Finland. Ó wà lára Ìkọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Nàìjíríà lọ́dún fún ìdíje ife adúláwọ̀ lọ́dún 2004,ìdíje ife àgbáyé ti ọdún 2007,àti ìdíje Òlímpíkì ọdún 2008.

## Àwọn ìtọ́kasí
Mercy Macjoe

**Mercy Ima Macjoe**, tí ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí **Mercy Macjoe** tí wọ́n bí lógúnjọ́ oṣù kẹfà ọdún 1993 (June 20 1993) jẹ́ gbajúmọ̀ Òṣèrébìnrin, olóòtú sinimá àgbéléwò àti oníṣòwò ọmọ Nàìjíríà. Ó di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká fún ipa tó kó nínú sinimá *Jenna' 'àti *Magdalene*. Lọ́dún 2018, wọ́n yàn án láti díje fún àmìn-ẹ̀yẹ fún amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ olú-ẹ̀dá-ìtàn tó dára jù lọ ti *City People Awards* bẹ́ẹ̀ ló gbàmìn ẹ̀yẹ tí *Hollywood and African Prestigious Awards*fún Òṣèré fún lọ́dún 2019.


==Iṣẹ́ rẹ̀==
===Gégé bí onísinimá àgbéléwò===
Mercy bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ sinimá àgbéléwò lọ́dún 2011 pẹ̀lú ipa tó kó nínú sinimá *Lonely Princess* pẹ̀lú gbajúmọ̀ Òṣèrébìnrin [[Mercy Johnson]].Lẹ́yìn ìgbà náà ló ti ń kópa nínú oríṣiríṣi sinimá, tí ó sìn di ìlúmọ̀ọ́ká. Lára àwọn sinimá tí ó ti kopa ni; *Midnight Crew*, *Zenith of Love*, *Shame*, *Bread of Life*, *Girl Next Door* àti *Flaws*. Ní ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ sinimá rẹ̀, ó ti báwọn kópa nínú àwọn sinimá àgbéléwò tí orílẹ̀-èdè [[Ghana]]. Lọ́dún 2018, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ènìyàn ló wa ẹnu sí i, tí ọ̀pọ̀ sìn gbóríyìn fún un nípa ipa tó kó nínú Sinimá *Jenna*. Lọ́dún 2020, bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ sinimá ti *'New York Film Academy*'.

===Gẹ́gẹ́ bí olóòtú sinimá àgbéléwò===
Lọ́dún 2018, ó ṣe olóòtú Sinimá àgbéléwò rẹ̀ àkọ́kọ́ tí ó pè ní * Red*, tí wọ́n sìn ṣe àfihàn rẹ̀ ní Ìbákà TV, pẹ̀lú àwọn gbajúmọ̀ àwọn Òṣèré bíi Nonso Diobi, [[Ifeanyi Kalu]] àti Mercy Macjoe, tí ó kópa olú-ẹ̀dá-ìtàn fún ara rẹ̀in. Lọ́dún 2019, ó tún gbé àwọn sinimá gbankọgbì mẹ́ta jáde ti àkọlé wọ́n ń jẹ́, *30 and Single*, ó yà èyí ní [[London]], *Love in a Puff* àti *Passion’s Promise*.

==Awards and Recognition==


==Àtẹ àwọn sinimá àgbéléwò rẹ̀==
===Àtẹ àṣàyàn àwọn sinimá àgbéléwò rẹ̀===

**Jenna*
**Midnight Crew*
**Zenith of Love*
**Shame*
**Bread of Life*
**Girl Next Door*
**Flaws*
**Magdalene*
**Red*
**Obsessed* alongside [[Daniel K Daniel]]
**Wedding Eve*
**Forbidden Pleasure*
**Somewhere in Hell*
**Body of a Virgin*
**Moonwalker*
**Bonded by Fate''

## Àwọn ìtọ́kasí
Florence Kíkẹ́lọmọ Àjàyí

**Florence Kíkẹ́lọmọ Àjàyí** jẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin tí ó wà nínú Ìkọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Nàìjíríà nígbà kan rí. Ó ń gba bọ́ọ̀lù díje fún ìkọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Dínamo Guadalajara ní orílẹ̀-èdè Spain alábala kejì.

## Iṣẹ́
Kíkẹ́lọmọ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá fún  ìkọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Nàìjíríà pẹ̀lú Kókó Queens, Rivers Angels, Jagede Babes àti Pelican Stars ní abala ìdíje kejì tí obìnrin Nàìjíríà. Ó dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin, **Niederkirchen** ti orílẹ̀-èdè Germany lẹ́yìn tí ó kópa nínú àwọn Ìkọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Nàìjíríà nínú ìdíje tí 1999 FIFA Women's World Cup. Ọdún méjì ló lò níbẹ̀. Lẹ́yìn èyí, ó padà sí Nàìjíríà, ó sìn gbá bọ́ọ̀lù jẹun fún Ìkọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Police FC of Lagos àti Bayelsa Queen, kí ó tó tún fò fẹ̀rẹ̀ déró China, níbi tí ó ti dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Tianjin Teda (women) lọ́dún 2008 tí ó sìn díje nínú ìdíje àgbábuta obìnrin wọn. Lẹ́yìn ọdún mẹ́wàá, ó dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin ZNK Krka ní Slovenia, Pogoń Szczecin ní Poland àti Dínamo Guadalajara ní Spain.

## Àwọn ìtọ́kasí
Mike Ezuruonye

**Mike Ezuruonye** tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kẹsàn án ọdún 1982, jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjị́ríà.

## Ìbẹ̀rẹ̀ Ayé àti ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Mike ní ìlú Uzoakoli ní  Ìpínlẹ̀ Abia wọ́n bi ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kẹsàn án ọdún 1982. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ girama ti Federal Government College, ní ìlú  Wukari, ní  Ìpínlẹ̀ Taraba àti  ilé-ẹ̀kọ́ Archbishop Aggey Memorial  ní Ìpínlẹ̀ Èkó ṣáájú kí ó tó wọ ilé-ẹ̀kọ́  Yunifásitì Nnamdi Azikiwe láti kọ́ nípa ìmọ̀ ìṣirò owó. Ó ṣiṣẹ́ fúngbà díè nílé ìfowó-pamọ́ ṣáájú kí ó tó dara pọ̀ mọ́ eré orí-ìtàgé.
Ó ti kópa nínú àwọn eré ọlọ́kan-ò-jọ̀kan, wọ́n sì ti yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ ti "Òṣèrékùnrin tí ó peregedé jùlọ" látàrí ipa tí ó kó nínú eré *Assassin* nínú ayẹyẹ ti Africa Movie Academy Awards ọdún 2009.Bákan náà ni wọ́n tún ti yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ ti "Òṣèrékùnrin tí ó peregedé jùlọ" níbi ayẹyẹ ti * Africa Magic Viewers Choice Awards*.

## Ìgbé ayé rẹ̀
Mike ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú aya rẹ̀ Nkechi Nnorom, wọ́n sì ti bímọ ọkùnrin tí wọ́n sọ ní Reynold Nkembuchim Ezuruonye. He has a younger sister, Chichi, who is a Physician in the United Kingdom.

## Àwọn Àṣàyàn eré rẹ̀
* *Endless Passion* (2005)
* *Broken Marriage*
* *Beyond Reason*
* *Critical Decision*
* *Unforeseen (2005)*
* *Occultic Kingdom*
* *Desire* (2008)
* *Ropes of Fate* (2010)
* *Keep Me Alive* (2008)
* *Unforgivable* (2014)
* *Calabash Part 1 & Part 2* (2014)
* *[[The Duplex (film)|The Duplex]]* (2015)

## Àwọn Ìtọ́kasí

## Àwọn Ìtàkùn ìjásóde
* 

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1982
Fẹ́mi Odùgbèmí

**Fẹ́mi Odùgbèmị́** tí wọ́n bí ní ọdún 1963 jẹ́ òǹkọ̀tàn àti olùya fọ́rán àwọn àkọsílẹ̀ láé láé, adarí eré, olùgbéré jáde àti ayàwòrán ọmọ orịlẹ̀-èdè Nàìjírià.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Fẹ́mi Odùgbèmị́ ni wọ́n bí ní Ìpínlẹ̀ Èkó ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Montana State University níbi tí ó ti kọ́ nípa gbígbé eré àti ìṣàgbékalẹ̀ ètò orí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán. Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀, Ó ṣiṣẹ̣́ ní ilé-iṣẹ́ amóhùn-máwòrán ti *NTA*, lẹ́yìn èyí ni ó tún ṣiṣẹ́ ní Lintas *Advertising and McCann-Erickson* fún eré orí rédíò .

Ó ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré, ó sì ti ya àwọn fọ́rán àkọsílẹ láé láé lóríṣiríṣi, ó sì ti gbé àwọn eré oníṣe ọlọ́kan-ò-jọ̀kan jáde pẹ̀lú.
Oun ni o gbe ere onise onipele atigbadegba ti  Tinsel ti o bere ni aarin osu Kejo odun 2008 jade. Ó ti fipa rẹ̀ lélẹ̀ ní orí iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùgbé àwọn eré oníṣe orí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán ní ilẹ̀ Áfíríkà .
Odùgbèmí ni ó kọ eré Bariga Boys, òun ni ó darí rẹ̀ tí ó sì gbe jáde pẹ̀lú,. Fọ́nrán àwòrán Bariga Boys jẹ́ ìṣesí àti ìgbé ayé àwọn ènìyàn pàá pàá jùlọ, àwọn òṣèré ojú pópó ní ìlú Bàrígà ní Ìpínlẹ̀ Èkó. 

Ní ọdún  2013, òun ni ó kọ tí ó sì ya fọ́rán àwọn àkọsílẹ̀ láé láé tí ó pe àkòrị́ rẹ̀ ní  ***Literature, Language and Literalism*** nípa gbajú-gbajà òǹkọ̀tàn ìwé Ògbójú Ọdẹ nínú Igbó Irúmọlẹ̀ ìyẹn olóògbé Daniel O. Fágúnwà .

Ní ọdún 2002, ó di Ààrẹ fụ́n ẹgbẹ́ àwọn  *Independent Television Producers Association of Nigeria*, tí ó sì kúrò ní ipò náà ní ọdún2006.
He is a member of the Advisory Board of the School of Media and Communications, Pan-African University, a postgraduate training university.
O gbe ere kan ti o pe akole re ni *[[Abobaku]]* jade ni odun 2008, ere ti Niji Akanni se adari re.
The film won the Most Outstanding Short Film at the Zuma Film Festival held in 2010 and Best Costume at the 6th Africa Movie Academy Awards as held on 10 April 2010 at the Gloryland Cultural Center in Yenagoa, Bayelsa State, Nigeria.

Ní ọdún 2010, òun àti àwọn kan dá *IREPRESENT International Documentary Film Festival Lagos*, èyí tí  ó gbé àkòrí rẹ̀ kalẹ̀ lé “Africa in self-conversation” kí wọ́n lè ma ṣe àgbéjáde ìtàn ilẹ̀ Áfíríkà láti ọwọ́ àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà.

Wọ́n fìwé pèé kí ó wá jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ tí ó ń rí sí ìdìbòyàni lábẹ́ *The Academy of Motion Picture Arts and Sciences* ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹfà ọdún 2018, ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà

Àjọ Nigeria Film Corporation fún Fẹ́mi ní àmì-ẹ̀yẹ ti  *ROCK OF FAME* ni odun 2018  fún iṣẹ́ ribiribi rẹ̀ . 

## Ẹ tún lè wo
* Àtòjọ àwọn Olùgbéréjáde ọmọ orílè.-èdè Nàìjíríà

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1963
Báyọ̀ Adébọ̀wálé

**Báyọ̀ Adẹ́bọ̀wálé** tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹfà oṣù Kẹfà ọdún 1944 jẹ́ akọ ewì, òǹkọ̀wé, ọ̀jọ̀gbọ́n, lámèyítọ́, ònṣètò ìwé àti olùdásílẹ̀ ilé-ìwé *African Heritage Library and Cultural Centre* tí ó wà ní , Adéyipo,  ni ìlú Ìbàdàn ní Ìpínlẹ̀ Òyọ́.  i

## Ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ
Wọ́n bí Adébọ̀wálé sí ìdílé bàbá rẹ̀ Àkàngbé Adébọ̀wàlé tí ó jẹ́ àgbẹ̀ roko bọ́dún dé nígbà aye rẹ̀ Ó kẹ́kọ́ nílé ẹ̀kọ́ ti oníwé mẹ́wàá ti Mọdá tí ó wà ní ìlú Ìbàdàn, níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí ti WASSCE ní ọdún 1958, ṣáájú kí ó tó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ ti Olùkọ́ni ti St. Peter's níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí ti *Grade III* nínụ́ ìmọ̀ ìkọ́ni ní ọdún 1961. Ó sì tún wọlé sí ilé-ẹ̀kọ́ Olùkọ́ni  Onítẹ̀bọmi ti ìlú Ẹdẹ láti kẹ́kọ́ gbàwé ẹ̀rị́ olùkọ́ni ti *Grade II* ní ọdún kan náa.
Ó lọ sí ilé-ẹkọ́ Yunifásiti Ìbàdàn ní inú oṣù Kẹwàá ọdún 1971 níbi tí ó ̣ti gba ìwé ẹ̀rí  (B. A) nínú ìmọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ọdún 1974, tí ó sì ṣe Agùnbánirọ̀ ni odun 1975. Ó ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ *Western State Public Service Commission* gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni ṣáájú kí ó tó di olùkọ́ni ní ilé ìtajà ti ìjọba (Government Trade Centre), ní  Ìpínlẹ̀  Ọ̀yọ̣́.
Ó kàwé gboyè ìkejì nínú ìmọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì  ní ọdún 1978, tí ó sì dara pọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ ìkọ́ni ti Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ gẹ́gẹ́ bí Olùkọ́ni, ṣáájú kí wọ́n tó gbe lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gbogbonìṣe ti ìlụ́ Ìbàdàn níbi tí ó ti di igbákejì adarí ile-́ẹ̀kọ́ náà ní ọdún 1999 sí ọdún 2003, lẹ́yìn tí ó ti kàwé gboyè Ọ̀mọ̀wé  nínú ìmọ̀ Lítíréṣ̀ọ̀ ní Yunifásitì Ìlọrin ní ọdún 1997.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Báyọ̀ ti tẹ ìwé tí ó ọgọ́rún , ó sì ri k9 àwọn ìwé ìtàn míràn tí a ti 
rí  *The Virgin* ni wọ́n ti lò nínú àwọn eré ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.. Lára àwọn eré tí wọ́n ti lo ìwé 8tàn rẹ̀ ni  *[[The Narrow Path (2006 film)|The Narrow Path]]* tí wọ́n gbé jáde ní ọdún 2006, lábẹ́ ilé-iṣẹ́ "Maiframe" lábẹ́ àṣẹ àti ìdarí gbajú-gbajà òṣèré àti olùgbéré-jáde àti adarí eré Túndé Kèlání. Eré yí náà ló gbé Ṣ9lá Asẹ́dẹkọ̀ jáde fáyé rí. Wọ́n tún lo ìwé ìtàn Báyọ̀ Adéwálé nínú eré *The White Handkerchief*.
He authored *Lonely Days*, a book that focus on African culture.
Báyọ̀ ti kòpa lààmì-laaka nínú iṣẹ́ lítíréṣọ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà  pàá pàá jùlọ *Black African Literature in English*.
He also authored a novel titled *Out of his Mind*.
Eré onítàn rẹ̀ ** The River Goddess** ni ó fi gba amì-ẹ̀yẹ nínú ìdíje ECOWAS ní ọdún 1972, ewì rẹ̀ tí ó pè ní **Perdition** náà ni ó gba amì-ẹ̀yẹ níbi ayẹyẹ Censorship International Poetry Competition in London fún ilẹ̀ adúláwò. 
9pòlọpọ̀ ìwé apilẹ̀kọ rẹ̀ ni wọ́n ti ṣamúlò nínú iṣẹ́ ìwádí ìmọ̀ oríṣiríṣi ní àwọn fásiti orísiríṣi.

## Àwọn ìtọ́kasí
14.

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1944
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Adéníkẹ̀ẹ́ Grange

**Adenike Grange** jẹ́ Mínísítà àná fún ètó ìlera lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti ọdún 2007 sí 2008.

## Ayé rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀

Adéníkẹ̀ẹ́ Grange kàwé ní ìlú Èkó kí ó tó kọjá sí St. Francis' College, Letchworth ní United Kingdom láti tẹ̀ síwájú. Ó kàwé gboyè nínú ìmọ̀ ìṣègùn òyìnbó lọ́dún 1958 sí 1964 ní University of St Andrews lórílẹ̀-èdè Scotland. Ó ṣiṣẹ́ ní ilé-ìwòsàn Dudley Road Hospital ní Birmingham kí ó tó padà sí Nàìjíríà lọ́dún 1965, tí ó sìn ṣiṣẹ́ ní àwọn ilé-ìwòsàn ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó tún padà sí òkè-òkun, United Kingdom lọ́dún 1967, tí ó sìn ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí dókítà àwọn ọmọdé St Mary's Hospital for children. Ó kàwé gboyè dípólómà si nínú ìmọ̀ ìlera ọmọdé lọ́dún 1969.
Lọ́dún 1971, ó dára pọ̀ mọ́ Lagos University Teaching Hospital, ó sìn di olùkọ́ ní Ẹ̀ka-ẹ̀kọ́ (College of Medicine) , Lọ́dún 1978 ní University of Lagos. Ó di olùkọ́ àgbà lọ́dún 1981,bẹ́ẹ̀ náà ó di Ọ̀jọ̀gbọ́n lọ́dún 1995.

Adéníkẹ̀ẹ́ Grange ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí agbani-nímọ̀ràn sí ilé-iṣẹ́ ètò ìlera ìjọba àpapọ̀, Federal Ministry of Health, WHO, UNICEF, UNFPA àti USAID. Òun ni olùdámọ̀ràn sí àjọ WHO ní Nàìjíríà lórí ètò ìlera ọmọ bíbí láti ọdún 1993 sí 1999. Ó ti kọ ju ìwé àádọ́ta lọ lórí ètò ìlera, pàápàá jù lọ lórí àìsàn  diarrhoeal àti ètò oúnjẹ ẹ̀tọ́ fún ọmọdé. Ó jẹ́ Ààrẹ fún ẹgbẹ́ International Paediatric Association.
Lẹ́nu iṣẹ́ rẹ̀, wọ́n mọ̀ ọ́n gẹ́gẹ́ bí aṣègbè fún ìlera tó péye fún àwọn ọmọdé.

## Àwọn ìtọ́kasí
Cynthia Erivo

**Cynthia Onyedinmanasu Chinasaokwu Erivo** (; tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹjọ oṣù kìíní ọdún 1987 jẹ́ Òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò, olórin àti akọrin ọmọ orílẹ̀-èdè England, ṣùgbọ́n tí àwọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ Nàìjíríà pọ́ńbélé. Ó ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmìn-ẹ̀yẹ, pàápàá jù lọ àmìn-ẹ̀yẹ **Emmy**, **Tony**, àti **Grammy**, bẹ́ẹ̀ náà Wọ́n tí yàn án fún Academy Awards

## Ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀
Àwọn òbí Erivo jẹ́ ọmọ bíbí Nàìjíríà, ṣùgbọ́n tí wọ́n lọ gbé ní agbègbè Stockwell ní London orílẹ̀-èdè United Kingdom. Her mother is a nurse. Ó kàwé ní La Retraite Roman Catholic Girls' School. Erivo bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ gíga yunifásítì nínú ìmọ̀ èrò orin ní University of East London; lẹ́yìn ọdún kan tí ó bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí, ó kọ̀wé láti kopa nínú, wón kó ọ lẹ́kọ̀ọ́ ní Royal Academy of Dramatic Art.

## Iṣẹ́ tíátà rẹ̀
Erivo bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà lọ́dún 2011 nínú eré ìtàgé tí wọ́n pè ní *[[The Umbrellas of Cherbourg#Stage adaptation|The Umbrellas of Cherbourg]]*, bẹ́ẹ̀ ó kọ́kọ́ farahàn nínú ẹ̀rọ tẹlifíṣán ní Englandnínú ètò tí wọ́n pè ní *[[Chewing Gum (TV series)|Chewing Gum]]* lọ́dún 2015. Ó di gbajúmọ̀ nínú ipa tó kó nínú sinimá Broadway, *[[The Color Purple (musical)|The Color Purple]]* láti ọdún 2015 sí 2017, àkókò yìí ló gbàmìn-ẹ̀yẹ Tony Award for Best Actress in a Musical ní 2016 àti Grammy Award for Best Musical Theater Album, pẹ̀lú àwọn àmìn-ẹ̀yẹ mìíràn. Ó bẹ̀rẹ̀ sinimá àgbéléwò lọ́dún 2018 nígbà tó kópa nínú sinimá *[[Widows (2018 film)|Widows]]* àti *[[Bad Times at the El Royale]]*. Erivo kópa Harriet Tubman nínú sinimá *[[Harriet (film)|Harriet]]* lọ́dún 2019, lórí ipa yìí, ó gbàmìn-ẹ̀yẹ Academy Award fún Òṣèrébìnrin tó dára jù lọ àti orin ara ẹni tó dára jù lọ. Lọ́dún 2020, Erivo kópa nínú sinimá àgbéléwò tí wọ́n pè ní *[[The Outsider (miniseries)|The Outsider]]*.

## Àwọn ìtọ́kasí
Femi Taylor

**Femi Taylor** (bíi ni ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹrin ọdún 1961) jẹ́ oníjó àti òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó gbajúmọ̀ fún ipá Oola tí ó kó nínú eré Return of the Jedi ní ọdún 1983. Ó kó ipa Tantomile nínú eré orin tí Cats ni ọdún 1981. Femi jẹ́ ìyàwó fún Clauis Skytte Kamper, ó sì ti bí ọmọ méjì. 

## Ìṣẹ́ re
Taylor ṣe àfihàn oníjó ẹrú Oola nínú Return of the Jedi, fíìmù ìkẹyìn nínú ìtàn mẹ́ta àkọ́kọ́. Ó tún ṣe àtúnṣe ìtàn náà ní ọdún mẹ́rìnlá lẹ́yìn náà, ó ya àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tunntun fún ìtẹ̀jáde Special Edition ti ọdún 1997, òun sì ni olùṣeré kan ṣoṣo láti inú ìtàn àkọ́kọ́ tó ṣe bẹ́ẹ̀. Nítorí ipá yìí, ó fara hàn ní àwọn àpèjọ ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti Star Wars kárí ayé.

Wọ́n ṣe Taylor gẹ́gẹ́ bí Tantomile nínú eré orin Cats ní London ní ọdún 1981, níbi tí ó ti gbọ́ pé wọ́n ti ṣe é gẹ́gẹ́ bí Oola fún Return of the Jedi. Ó fara hàn nínú eré fíìmù Cats gẹ́gẹ́ bí Exotica ní ọdún 1998 ní tẹlifíṣọ̀n, èyí tí wọ́n ṣẹ̀dá fún un àti fún fíìmù náà nìkan
## Àṣàyàn àwọn eré tí ó tí ṣe

### Tẹlifíṣọ̀n

## Àwọn ìtọ́kàsi
Moyo Lawal

**Moyọ̀ Lawal** jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó gbà àmì ẹ̀yẹ Revelation of the Year láti ọ̀dọ̀ Nollywood Awards ní ọdún 2012.

## Ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Lawal sí ìlú Badagry. Ó gboyè nínú ìmò Creative arts láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Yunifásítì ìlú Èkó. 

## Iṣẹ́
Ó kópa nínú ìdíje Next Movie Star àmọ́ kò yege níbẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe nínú eré Shallow Waters, ó sì kó ipa Chioma nínú eré náà. Lawal di gbajúmọ̀ nígbà tí ó kó ipa Chinny nínú eré Tinsel. 
Ní ọdún 2012, ó gbà àmì ẹ̀yẹ Revelation of the Year láti ọ̀dọ̀ BON Awards. 

## Àṣàyàn àwọn eré tí ó tí ṣe

* *Holding Hope*
* *A Time To Heal*
* *A Toast To Heartbreak*
* *Emem and Angie*
* *Madam’s PA*
* *Tangled Web*
* *Millenium Parent*
* *Desperate Baby Mama*

## Àwọn Ìtọ́kàsi
Nina Sosanya

**Oluwakemi Nina Sosanya** (bíi ni ọjọ́ kẹfà oṣù kẹfà ọdún 1969) jẹ́ òṣèré tí ó gbajúmọ̀ fún ipa tí ó kó nínú eré W1A àti Last Tango in Halifax.

## Ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Sosanya sí ìlú Islington ní London. Baba rẹ̀ jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ Nàìjíríà, ìyá rẹ sí jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Britain. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Vale of Catmose College ní Oakham.

## Iṣẹ́
Sosanya tí kópa nínú orísìírísìí eré orí ìtàgé, fíìmù àti eré orí tẹlẹfíṣọ̀nù. Eré orí ìtàgé tí ó kọ́kọ́ fi di gbajúmọ̀ ni eré *Anthony and Cleopatra* àti eré *Teachers* tí wọ́n ṣe ní ọdún 2001. Ó ti kopa ninu awọn eré bíi *Sorted, People Like Us, Make me Famous**, Love Actually, Nathan Barley, The vote**, Renaissance, Casanova,The Three Gamblers, Much Ado About Nothing, Cape Wrath/Meadowlands, the Doctor Who episode Fear Her, àti FM.*
Ní ọdún 2003, ó kó ipa Rosalind nínú eré As You Like It. Ní ọdún, ó kó ipa Rosaline nínú eré Love's Labour's Lost. Ní ọdún 2016, ó farahàn nínú eré *Young Chekhov*, ó sì kó ipa Laura Porter nínú eré Marcella.

## Àwọn Ìtọ́kàsi
Rukky Sanda

**Rukayat Akinsanya** (bíi ni kẹtàlélógún oṣù kẹjọ ọdún 1984) tí orúkọ inagi rẹ̀ jẹ́ Rukky Sanda jẹ́ òṣèré àti adarí eré ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. 
Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní ọdún 2004 nígbà tí ó ṣí wà ní ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Lagos State University. Óun àti òṣèré Bọ́láńlé Nínálowó jẹ́ mọ̀lẹ́bí. 

## Àṣàyàn àwọn eré tí ó tí ṣe

* *Lethal Woman* (2008)
* *Obscure Motives* (2009)
* *Lovelorn* (2012)
* *Miami Heat* (2012)
* *Keeping My Man* (2013)
* *White Chapel*
* *The Seekers*
* *Legal War*
* *Campus Love*
* *Keeping my Man* (2013)
* *Gold Diggin* 
* *What's Within*
* *The Relationship* (2016) 

## Àwọn Ìtọ́kàsi
Folake Olowofoyeku

**Folake Olowofowoyeku** (bíi ni ọjọ́ kerìndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1983) jẹ́ òṣèré àti olórin ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó kópa nínú eré Bob Hearts Abishola ní ọdún 2019.

## Ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Olowofowoyeku sí ìdílé Babatunji Olowofowoyeku àti Felicia Olowofowoyeku. Bàbá rẹ̀ jẹ́ olóṣèlú ní Nàìjíríà. Ó dàgbà sí ìlú Victoria Island ní ìpínlẹ̀ Èkó. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Igbinedion Education Centre. Ó gboyè nínú ìmò eré orí ìtàgé láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí City College of New York.

## Iṣẹ́
Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní Off-Broadway theatre ní ìlú New York. Olowofowoyeku tí kópa rán pé nínú àwọn eré *30 Rock, How to Get Away with Murder, Law & Order: Criminal Intent, Law & Order: Special Victims Unit, Modern Family, Westworld, àti White Collar*. Olowofowoyeku kó ipa Minerva Jefferson nínú eré Death Race 2050 ní ọdún 2017. Ní oṣù kẹsàn-án ọdún 2019, ó kópa Abishola nínú eré Bob Hearts Abishola.
Ó gboyè nínú ìmò audio engineering láti ọ̀dọ̀ Institute of Audio Research. Ó kópa nínú eré orin  The Stars (Are Out Tonight) àti The Next Day ní ọdún 2013.

## Àwọn Ìtọ́kàsi
Khabirat Kafidipe

**Kabirah Kafidipe** jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí Araparegangan fún ipa tí ó kó nínú eré Saworoide ní ọdún 1999 èyí tí Tunde Kelani gbé jáde.

## Ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Kafidipe ní ọjọ́ kọkàndínlógbọ̀n oṣù keje. Ó jẹ́ ọmọ ìlú Ikereku ní Abẹ́òkúta. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Abeokuta Grammar School kí ó tó tẹ̀ síwájú sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Olabisi Onabanjo University níbi tí ó tí gboyè nínú ìmò Mass Communication.

## Iṣẹ́
Kabirah bẹ̀rẹ́ eré ṣíṣe pèlú eré *The White Handkerchief*. Ó gbajúmọ̀ nígbà tí ó kópa nínú eré Saworoide ní ọdún 1999 pẹ̀lú àwọn òṣèré gbajúmọ̀ bíi *Kunle Afolayan, Peter Fatomilola, Kola Oyewo, Yemi Shodimu*. Ní ọdún 2004, ó kópa nínú eré The Campus Queen. Ipa tí ó kó nínú eré Iwalewa ni ó jẹ́ kí ó gba àmì ẹ̀yẹ òṣèré bìnrin to dára jù lọ láti ọ̀dọ̀ Africa Movie Academy Award. Ní ọdún 2014, ó kópa nínú eré dírámà Dazzling Mirage. Ó gbé eré ti rẹ̀ jáde ní ọdún 2015, ó sì pe àkòrí rẹ ní Bintu.

## Àwọn Ìtọ́kàsi
Empress Njamah

**Empress Njamah** jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ní ọdún 2012, wọ́n yàán fún àmì ẹ̀yẹ ẹ̀yẹ Best supporting actress láti ọ̀dọ̀ Africa Movie Academy Award.

## Ìgbésí ayé rẹ̀
Àwọn òbí Njamah jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti Cameroon. Ó gboyè jáde láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Olabisi Onabanjo University nínú ìmọ̀ èdè gẹ̀ẹ́sì. Ó jẹ́ olólùfẹ́ fún olórin, Timaya tẹ́lẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní ọdún 1995. Ó dá ẹgbẹ́ House of Empress kalẹ̀ láti má ṣe ìtọ́jú fún àwọn ọmọdé.

## Àṣàyàn àwọn eré tí ó tí ṣe

## Àwọn ìtọ́kàsi
Katung Aduwak

**Katung Aduwak** tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kẹta ọdún 1980 jẹ́ ẹni tí ó jáwé olúborí nínú ìdíje *[[Big Brother Nigeria]]*  ní ọdún 2006. Wọ́n bi ní ìlú Zonkwa, ní  Ìpínlẹ̀ Kaduna, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ó jẹ́ ònkọ̀tàn, olùgbéré-jáde àti olùdarí eré orí-ìtàgé. as well as a graduate of Political Science.Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀ kan ní ilé-ẹ̀kọ́ okòwò "Harvard Africa Business School Forum", tí ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí alámòójútó àgbà ní ilé-iṣẹ́  MTV Base, Ó tún jẹ́ adarí àgbà ní ilé-iṣẹ́ "VIACOM", ó sì tún jẹ́ adarí àgbà ní ilé-iṣẹ́ ìgbórinjáde ti Chocolate City. Òun ni aláṣẹ àti olùdarí ilé-iṣẹ́  *One O Eight Media and African Partner for Campfire Media*.

## Iṣẹ́ rẹ̀
### ''Big Brother Nigeria''
Aduwak gba àmì-ẹ̀yẹ ti Michelle Dede àti Olisa Adibua gbé kalẹ̀ nígbà tí́ ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n ní ọdún 2006 pẹ̀lú iye owó tí ó tó $100,000. Lẹ́yìn ọdún mọ́kànlá, ó fi léde wípé láti gbégbá orókè nínú ìdíje báyí, àwọn olùkópa nílò ọgbọ́n àti ọpọlọ gidi.

### Lẹ́yìn ìdíje ''Big Brother Nigeria''
Lẹ́yìn ìdíje,  Aduwak gbéra lọ sí orílẹ̀-èdè New York láti tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ Digital Film Academy, tí ó dara pọ̀ mọ́ ṣíṣe sinimá lẹ́yìn ẹ̀kọ́ rẹ̀.

### Gbígbé eré jáde rẹ̀
Eré tí kò bá jẹ́ eré tí ó yẹ kị́ ó gbé Aduwak jáde ni  *[[Heaven's Hell]]*. Ọjọ́ tí wọ́n kéde wípé àwọn yóò gbé eré náà jáde jẹ́ ọjọ́ Kẹtàlélógún oṣù Kíní ọdún 2015, àmó wọn kò gbé eré náà jáde títí di ọjọ̣́ Kẹwàá oṣù Karùn ún ọdún 2019. 
Aduwak darí eré kan tí ó ṣàfihàn rúkè rúdò ti ó ṣẹlẹ̀ láàrín àwọn ọmọ ilè Áfíríkà tí  wọ́n tún jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà bákan náà àti àwọn ọmọ ilẹ̀ Àfíríríkà tí wọ̣́n ń gbé ní ìlú òkèrè gbogbo ní ọdún 2020 tí wọ́n pe àkòrí rẹ̀ ní  *Not Supposed to be Here*.

## Ìgbé ayé rẹ̀
Aduwak ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú  Raven Taylor-Aduwak, wọ́n sì bí ọmọ ọkùnrin kan ní ọjọ́ Kẹtàlá oṣù Kẹrin ọdún  2018.

### Àwọn àṣàyàn eré rẹ̀
* *Unwanted Guest* (2011)
* *PUNEET!TV* (2012)
* *When Love Happens* (2014)
* *[[Heaven's Hell]]* (2019)
* *Not Supposed to Be Here* (2020)

### Orin rẹ̀
* "Superstar" - by Ice Prince (2011)

## Àwọn Ìtọ́kasí

 
 
 
 
 
 

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1980
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Kemi Adesoye

**Kẹ́mi Adésọyè** jẹ́ Òǹkọ̀tàn tí ó kọ gbajú-gbajà eré *[[The Figurine]]*. Ó sì tún ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré onípele lórí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán bí *[[Tinsel (TV series)|Tinsel]]*.
## Ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rè
Wọ́n bí Adésọyè ní Ìpínlẹ̀ Kwara, ni won to ni Ipinle Kaduna. She is the last of four children.

Adésọyè fẹ́ràn láti máa wo àwọn eré bíi eré apanilẹ́rìín, eré adẹ́rùbani, eré oníṣe àti àwọn eré onípele àtìgbà dégbà lóriṣiríṣi. Gẹ́gẹ́ bí akẹ̣́kọ́ nínụ́ ìmọ̀ Architecture ní ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì. Nígbà tí ó wà ní ọmọ akẹ́kọ́, ìfẹ́ tí ó ní sí ìtàn kíkọ ni ó mu kí ó ṣalábàápàdé ìwé kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "*The Elements of Script Writing*" tí Irwin R. Blacker kọ. 
 Lásìkò yí, kò tíì mọ̀ wípé wọ́n lè fi ìtàn kíkọ ṣe iṣẹ́ oòjọ́ ẹni. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́  Federal University of Technology, Minna, ní Ìpínlẹ̀ Niger láti kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ìkejì nínú ìmọ̀.
Nígbà tí ó bẹ̀rẹ̀ ìwẹ́ kíkọ. Oríṣiríṣi ìpènijà ni ó kojú látàrí àìsí ilé-ẹ̀kọ́ tí ó ń kọ́ni nípa ìtàn kíkọ nígbà náà.Lẹ́yìn tí ó ṣàkíyèsí ìfẹ̣́ rẹ̀ sí ìtàn kíkọ ni ó bá bẹ̀rẹ̀ sí ní kọ́ nípa bí a ṣe ń kọ ìtàn àpilẹ̀kọ ní orí ẹ̀rọ ayélujára, tí ó sì tún lọ kọ́ nípa bí a ṣe ń kọ nípa ìtàn àpilẹ̀kọ ní New York Film Academy ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Lẹ́yìn tí Adésọyè jáde nílé ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó ṣiṣẹ́ ní ilé iṣẹ́ rédíò fún bí ọdụ́n márùn ún. O kọ ìwé àkọ́kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1998. Ó lọ sí ibi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ti  *IFBA International Film and Broadcast Academy*, níbi tí ó ti kọ́kọ́ mọ̀ nípa iṣẹ́ àkànṣe tí wọ́n pè ní "*New Directions*" tí  MNet ṣagbátẹrù rẹ̀. Lásìkò yí, ilé-iṣẹ́ yí ń wá ẹni tí ó lè kọ ìtàn ṣókí fún wọn, ó sì kọ ìtàn kékeré kan fún wọn tí ó pè ní "*The Special Gele*". Wọ́n mú ìwé ìtàn rẹ̀, lóòtọ́ kò gbébá orókè nínú ìdíje yí, àmọ́ ó ní ìfọ̀kànblalẹ̀ wípé ọjọ́ ọ̀la rẹ̀ dára. Ó kópa nínụ́ ìdíje yí ní ọdún méjì lẹ́yìn , ó sì jáwé olúborí nínú ìdíje náà lér\ léra. Wọ́n si ya eré náà sínú sinimá àgbéléwò. 

Eré yí ni ó fún Adésọyè ní ànfàní láti bá àwọn jànkàn jànkàn nídí iṣẹ́ sinimá bí Amaka Igwe  pàdé. Lẹ́yìn èyí, ó di òǹkọ̀tàn fún ilé-iṣẹ́ DStv,  tí ó sì ń kọ àwọn ìtàn eré bí  *Doctors Quarters*. Lẹ́yìn ò rẹyìn, ó ṣalábàpàdé gbajú gbajà olùgbéréjáde Kúnlé Afọláyan, ó kọ eré abanilẹ́rù *[[The Figurine]]* fún tí eré náà sì gbà ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ bí Africa Movie Academy Awards lẹ̣́yìn tí wọ́n  gbe jáde tán.
Látàrí àṣeyọrí eré  *The Figurine*, Adésọyè di ẹni ayé ń fẹ́ pàá pàá jùlọ ní àwùjọ  Nollywood gẹ́gẹ́ bị òǹkọ̀wé. Ó tún ti kọ oríṣiríṣi ìtàn onípele àtìgbàdégbà bii: *Edge of Paradise*, *[[Tinsel (TV series)|Tinsel]]*, *Hotel Majestic*, àti àwọn oríṣiríṣi eré mìíràn bí  *[[Phone Swap]]*.

## Àwọn àṣàyàn eré rẹ̀
### Eré sinimá
**[[Fifty (film)|Fifty]]* (2015)
**New Horizons* (Short) (2014)
**African Metropolis* (2013)
**The Line-Up* (Short) (2013)
**[[Phone Swap]]* (2012)
**[[The Figurine]]* (2009)
**Prize Maze*

### Eré orí amóhùnmạ́wòrán
**Hotel Majestic* (2015-2016)
**[[Shuga (TV series)|Shuga]]* - season 3 (2013)
**[[Tinsel (TV series)|Tinsel]]* (2008–present)
**Edge of Paradise* (2006-)
**Doctors' Quarters* (2005-2006)

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ àti Ìdánimọ̀ rẹ̀

## Àwọn Ìtọ́kasí

## Ìtàkùn Ìjásóde
*

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Sokari Ekine

**Sokari Ekine** jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, blogger àti oǹkọ̀wé. Ó ṣiṣẹ́ oníròyìn ní *[[Pambazuka News]]* tí ó sìn ti kọ̀wé fún *[[Feminist Africa]]* àti *[[New Internationalist]]*. Ekine ti fìgbà kan ní ìkànnì ìtakùrọ̀sọ ayélujára láàárín ọdún 2004 àti 2014, níbi tí ó ti máa ń tàkùrọ̀sọ nípa ẹ̀tọ́ obìnrin, ẹ̀tọ́ ìbálòpọ̀ akọ àti akọ, abo àti abo, àti ọ̀rọ̀ nípa àwùjọ. Ó ti dìjọ kọ̀wé pẹ̀lú àwọn oǹkọ̀wé mìíràn, bẹ́ẹ̀ ló ti ṣe lámèyítọ́ fún ìwé mẹ́rin, ó sìn tí ṣe olùkọ́ àwọn ọmọdé ní Haiti. 

Ekine ti ṣe lámèyítọ́ fún ìwé tí àkọlé rẹ̀ ń jẹ́ *Blood and Oil: Testimonies of Violence from Women of the Niger Delta* lọ́dún 2001, *SMS Uprising: Mobile Phone Activism in Africa* (2010), *African Awakenings* pẹ̀lú Firoze Manji lọ́dún 2011, àti *Queer African Reader* pẹ̀lú Hakima Abbas lọ́dún 2013.

## Ayé àti ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀
Ekine jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà nípasẹ̀ bàbá rẹ̀, ṣùgbọ́n tí ìyá rẹ̀ jẹ́ ọmọ United Kingdom. Ó dàgbà sí Nigeria, ṣùgbọ́n nígbà tó yá, ó kọjá sí England láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ síi.  Ó kàwé gboyè dìgírì nínú ìmọ̀ sáyẹ́ńsì ìmọ̀-ẹ̀rọ tuntun àti dìgírì kejì nínú ìmọ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ ní University of London.

Ekine gbé ní Amẹ́ríkà fún àìmọye ọdún kí ó tó padà sí United Kingdom, níbi tí ó ti gba iṣẹ́ olùkọ́ yunifásítì . Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìtàkùn ayélujára lọ́dún 1995. Wọ́n wo àrùn jẹjẹrẹ fún Ekine lọ́dún 2000,èyí ni ó sọ ọ́ dèrò Spain lọ́dún 2004.

## Àwọn ìwé tí Ekine kọ àti àwọn tí ó ṣe lámèyító fún
**Blood and Oil: Testimonies of Violence from Women of the Niger Delta.* Centre for Democracy & Development, 2001. . Second edition, 2011. "Testimonies by women of the Niger Delta on State sponsored and multinational violence over a period of 10 years from 1990."
**SMS Uprising: Mobile Activism in Africa.* Pambazuka, 2010. . Texts by Ken Banks, Nathan Eagle, Juliana Rotich, Christiana Charles-Iyoha, Anil Naidoo, Berna Twanza Ngolobe, Christian Kreutz, Redante Asuncion-Reed, and Amanda Atwood.
**African Awakening: The Emerging Revolutions.* Pambazuka, 2011. Co-edited with Firoze Manji. .
**Queer African Reader.* Pambazuka, 2013. Co-edited with Hakima Abbas. .

## Àwọn ìtọ́kasí
Fati Lami Abubakar

**Fati Lami Abubakar** tí wọ́n bí lọ́jọ́ Kejìlá oṣù kẹrin ọdún 1951 (12 April 1951) jẹ́ Adájọ́ àgbà Ìpínlẹ̀ Niger, Obìnrin àkọ́kọ́ fún Nàìjíríà àti Aya Ààrẹ-àná,  
Abdulsalami Abubakar lọ́dún 1998 sí 1999. Ó di Adájọ́ àgbà ní Ìpínlẹ̀ Niger lọ́dún 2013 sí 2016.

## Ìgbésí ayé àti ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀
Wọ́n bí Fati lọ́jọ́ Kejìlá oṣù kẹrin ọdún 1951 ní ìlú Minna, ní [Ìpínlẹ̀ Niger] [lórílẹ̀-èdè [Nàìjíríà.Ó kàwé ni **Queen Elizabeth School** ní [Ilorin], ní [Ìpínlẹ̀ Kwara. Bẹ́ẹ̀ náà, ó kàwé ní Federal Government College, ní Ìpínlẹ̀ Sokoto, àti ní Obafemi Awolowo University, Ilé Ifẹ̀, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ó kàwé gboyè nínú ìmọ̀ òfin, bẹ́ẹ̀ náà ló kàwé gboyè ọ̀mọ̀wẹ́ nínú ìmọ̀ Philosophy. Bákan náà, Fati kàwé gboyè ní 'Nigeria Law School'.

## Ìgbésí ayé rẹ̀ lọ́tọ̀
Fati Lami fẹ́ Àárẹ̀ àná, Abdulsalami Abubakar, wọn sìn bí ọmọ mẹ́fà fún ara wọn.

## Ayé rẹ̀
Abubakar ti fẹ́ Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà kan rí, Abdulsalami Abubakar, ẹni tí ó bí ọmọ mẹ́fà pẹ̀lú. 

## Àwọn ìtọ́kasí
Abiodun Duro-Ladipo

**Abíọ́dún Dúró-ládípọ̀** jẹ́ òṣèré àti olórin omo orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ní ọdún 1963, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eléré tí Dúró Ladipo gbé kalẹ̀. Ó yege nínú ipa Ọya tí ó kó nínú eré Ọba Kòso. Lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀ ní ọdún 1978, Abiodun tí kópa nínú orísìírísìí eré tí ó gbé àṣà àti ìṣe ilẹ̀ Áfríkà lárugẹ. Ó kó ipa Moremi nínú eré Moremi ni ọdún 2009.

## Ìtàn ayé rẹ̀
Wọ́n bí Abíọ́dún sí ìdílé ọba ní ìlú Ijan-Èkìtì ní ìpínlẹ̀ Èkìtì, lèyí tí ó ṣe ìtọ́ka rẹ gẹgẹbi Ọmọba. Botilejepe ìṣe ẹ̀kọ́ nọ́ọ̀sì lọ wù láti kó ni ìbéèrè, àmọ́ bi Ó ti parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1963, ní Ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eléré Mbari Mbayo èyí tí Dúró Ladipo jẹ́ aṣojú fún tí kosi pé tí kò jìnà tí ó di olórí fún Ẹka ti awọn obinrin nínú ẹgbẹ́ na. Ní ọdún 1964, ó fẹ́ Dúró Ladipo. Lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀ ní ọdún 1978, òun ni ó wà jẹ́ aṣojú fún ẹgbẹ́ Mbari Mbayo Theater Group.
Láàárín àwọn eré tí ó tí ṣe ni *Oya Sings* (1979), *B'Inaku* (1981), *Oyinbo Ajele* (1986), *Esentaye* (1997), *Ayelaagbe* (1998), *Aropin n'Teniyan, Ija Orugun àti* *Moremi Ajasoro*. 

Botilejepe ó fẹ́ràn láti mọ ṣe ère orí ìtàgé, ó di dandan fún láti mọ kopa ninu ère orí èrò tẹlifíṣọ̀n lèyí tí ó jẹ́ kí ó kopa ninu orin Oya sings tí Odún 1979. 

Òpò nínú Àwọn iṣafihan rẹ nínú eré àgbéléwò je òun ti o da lori awọn ipa tí ó kó nigba ti o bẹrẹ ère orí ìtàgé. Ní arawon ni ère òṣèré Erelu nínú eré Aropin n' Ènìyàn, Ìyá Ewe, Ìjà orogun, tí Moremi Ajasoro sì jawe le. 

Ó fẹ́ràn láti rí i dájú pé àwọn iṣẹ́ tó ṣe pàtàkì jẹ́ kiko sílẹ̀ dáadáa, ó sì ti ń gba àwọn ìwé ìròyìn nípa ère-ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Yorùbá tó ń rìn kiri àti ní pàtàkì jù lọ nípa Eré orí Ìtàgé Duro Ladipo láti ọdún 1964. Ó ní àkójọpọ̀ aṣọ ère-ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti àwọn ohun ìrántí tó pọ̀ gan-an.[3]
Modupe Adeyeye

**Modúpé Adéyeyè** (bíi ni ọjọ́ kọkàndínlógbọ̀n oṣù keje ọdún 1992) jẹ́ òṣèré tí ó gbajúmọ̀ fún ipa Faith Olubunmi tí ó kó nínú eré EastEnders àti Blessing Chambers nínú eré Hollyoaks.

## Ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ayé àti iṣẹ́ rẹ̀
Wọ́n bí sí ìlú London. Ó ti kópa nínú àwọn eré dírámà tí Our Girl, My Murder àti Doctors. Ó kópa nínú eré Honeytrap ní ọdún 2014 pẹ̀lú Tosin Cole.
Ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kejì ọdún 2014, Adeyeye darapọ̀ mọ́ àwọn òṣèré fún eré Hollyoaks, ó sì kó ipa Blessing Chambers nínú eré náà. Ní ọdún 2020, ó kó ipa Mischa nínú eré Surge èyí tí ilé iṣẹ́ BBC gbé kalẹ̀ 

## Àwọn Ìtọ́kàsi
Fati Abubakar

**Fati Abubakar** jẹ́ gbajúmọ̀ oníròyìn aláwòrán àti afohùn-fawòrán ṣàgbékalẹ̀ ètò. Ó jẹ́ ọmọbìnrin ọmọ bíbí Maiduguri, ní Ìpínlẹ̀ Borno orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ni bí ti o gbajúmọ̀ dé, ìwé-ìròyìn *[[The New York Times]]*, CNN Africa, BBC àti Voice of America ṣe àtẹ̀jádé iṣẹ́ rẹ̀.  

## Ìgbésí ayé àti iṣẹ́ rẹ̀
Fati jẹ ògidì ọmọ bíbí ìlú Maiduguri, ní Ìpínlẹ̀ Borno lórílẹ̀-èdè Nigeria.

Gbajúmọ̀ àti ògidì nínú àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ní àwọn gbankọ̀gbì àwọn ìwé ìròyìn òkè-òkun *[[The New York Times]]*, CNN Africa, BBC àti Voice of America tí fìgbà kan tẹ̀ jáde nínú ìwé ìròyìn wọn. Ó ṣiṣẹ́ láti ṣe àgbékalè lórí làálàá àti ìṣòro tí ó dojú kọ Ìpínlẹ̀ Borno, pàápàá jù lọ, wàhálà àwọn agbésùnmọ̀mí Boko Haram. Ó ṣe iṣẹ́ kan tí ó pè ní *Bits of Borno.*

## Àwọn ìtọ́kasí
Ifeoma Onyefulu

**Ifeoma Onyefulu** tí wọ́n bí lọ́dún 1959 oǹkọ̀wé ọmọdé, oǹkọ̀wé ìtàn-àròsọ àti afẹ̀rọyàwòrán ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká nípa ìwé àwòrán rẹ̀ tí ó ṣe fi ṣe àfihàn ìgbésí ayé rẹ̀ abúlé rẹ̀ nílẹ̀ adúláwò Afíríkà.

Wọ́n bí Ifeoma ní ìlú Onitsha, ní Ìpínlẹ̀ Anambra ní Nigeria.Ó jẹ́ ọmọ bíbí ìran Ìgbò ni Nigeria, ṣùgbọ́n tí ó ń gbé ní United Kingdom. Ó jẹ́ oṣìṣẹ́ ayàwòrán fún ìwé ìròyìn, Caribbean Times from 1986-87.

## Àwọn ìwé rẹ̀

* *A Is for Africa: An Alphabet in Words and Pictures,* Cobblehill Books (New York, NY), 1993.

* *Emeka's Gift: An African Counting Story,* Cobblehill Books (New York, NY), 1995.
* *Ogbo: Sharing Life in an African Village,* Cobblehill Books (New York, NY), 1996, published as *One Big Family: Sharing Life in an African Village,* Frances Lincoln (London, England), 1996.
* *Chidi Only likes Blue: An African Book of Colors,* Cobblehill Books (New York, NY), 1997.
* *Grandfather's Work: A Traditional Healer in Nigeria,* Millbrook (Brookfield, CT), 1998, published as *My Grandfather Is a Magician: Work and Wisdom in an African Village,* Frances Lincoln (London, England), 1998.
* *Ebele's Favourite: A Book of African Games,* Frances Lincoln (London, England), 1999.
* *A Triangle for Adaora: An African Book of Shapes,* Dutton Children's Books (New York, NY), 2000.
* *Saying Goodbye: A Special Farewell to Mama,* Millbrook (Brookfield, CT), 2001.
* *Welcome Dede!: An African Naming Ceremony,* Frances Lincoln (London, England), 2003.
* *Here Comes Our Bride!: An African Wedding Story,* Frances Lincoln (London, England), 2004.
* *African Christmas,* Frances Lincoln (London, England), 2005.

## Àwọn àmìn-ẹ̀yẹ tí ó ti gbà
Ìwé àwọn ọmọdé rẹ̀ kan tí ó kọ́ pẹ̀lú àkọ́lé, *A is for Africa,*ni wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí ìwé ìkẹ́kọ̀ọ́ àwọn ọmọdé tó dára jù lọ. Bẹ́ẹ̀ náà ló gbàmìn-ẹ̀yẹ ìwé àwọn ọmọdé tí **Africana Book Award**, fún ìwé rẹ̀, *Here Comes the Bride* lọ́dún 2004 àti fún ìwé rẹ̀, *Ikenna Goes to Nigeria* lọ́dún 2007. Bákan náà, ó gbàmìn-ẹ̀yẹ fún ìwé ọmọdé ni orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà fún ìwé rẹ̀, *Here Comes the Bride* lọ́dún 2005 àti fún *Ikenna Goes to Nigeria* lọ́dún 2008.

## Àwọn ìtọ́kasí
Teni Aofiyebi

**Teniade Aofiyebi** jẹ́ òṣèré àti oníṣòwò lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. 
Ó kópa nínú eré Mirror in the Sun ní ọdún 1984 títí di ọdún 1986. Ní ọdún 2003, ó kópa nínú eré For Better, For Worse. Ní ọdún 2005, ó kópa nínú eré Prince of Savannah, èyí tí Bayo Awala ṣe adarí fún. Ní ọdún 2013, ó kópa nínú eré ìfẹ́ Flower Girl, èyí tí Michelle Bello ṣe adarí rẹ̀. Ní ọdún 2015, ó kópa nínú eré Royal Castle tí ó sọ̀rọ̀ nípa ọ̀dalẹ̀, ẹ̀tàn, jìbìtì àti ìfẹ́. 
Ní oṣù karùn-ún ọdún 2014, Aofiyebi dá ilé iṣẹ́ TKM Essentials kalẹ̀. Ní ọdún 2019, ó ṣe adájọ́ fún ìdíje obìnrin tó rẹwà jùlọ fún àwọn odi. 
Ó jẹ́ mọ̀lẹ́bí fún Funlola Aofiyebi-Raimi.

## Àwọn Ìtókàsi
Bolanle Awe

***Bọ́láńlé (Fájẹ́m̄bọ́là) Awẹ́***  tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 1933, (26 January 1933) jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ìmọ̀ ìtàn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

## Ìgbésí ayé àti ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Bọ́láńlé lọ́jọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 1933 ní ìlú Ilésà ní orílè èdè Nàìjíríà. Orúkọ àwọn  òbí rè jẹ́ Sámúẹ́lì Akíndèjì  Fájẹ́mbólá  à àti Mosebólá Àbẹdé. Baba Fájẹ́mbólá wá láti ìlú Ìbàdàn, onísòwó kòkó ni wọ́n àti   alákósọ ní ilé ìṣe John Holt & Co,   sowò àti àwọn ilé -iṣé ọjà gbogbogbo. Ìyá Bóláńlé jẹ́ ará  ìlú Ilésà, omo ìdílé  Abé de,  omo Oba láti ìdílé Bilayirere, ìkan nínú àwọn ilẹ̀ oba mẹ́rin ti Ilésà. Olùkó ni Ìyá Bóláńlé.  

Ìgbàtí wọ́n gbé bàbá rè sí ọkan nínú àwọn ẹka ti John Holt & Co.    ni  Ilésà,  ni wọ́n bí Awe. Arábìnrin náà jẹ́ olókìkí ní ìlú ilésà, níbi tí àwọn òṣìṣẹ́ Islam, Kristiẹni àti ẹ̀sìn Yorùbá ti gbé ní  ìṣọ̀kan.Ó kàwé ní Holy Trinity School, Omọfẹ -Iléṣa, Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, St James Primary School, Òkèbọ́lá, ní Ìbàdàn, ní ìpínlè Ọ̀yọ́ àti St Anne's School, Ìbàdàn. Ó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Perse School ní Cambridge, ìwé ẹ̀rí **A Level**, ó lọ sí St Andrews University ní Scotland níbi tí ó ti kàwé gboyè dìgírì kejì nínú ìmọ̀ ìtàn, bẹ́ẹ̀ náà o kàwé gboyè ọ̀mọ̀wẹ́ nínú ìmọ̀ ìtàn bákan náà ní Oxford University. Lẹ́yìn èyí, Bọ́láńlé padà sí Nàìjíríà padà sí Nàìjíríà, tí ó sìn gba iṣẹ́ olùkọ́ ní University of Ibadan, níbi tí ó ti gboyè ọ̀jọ̀gbọ́n.

## Àwọn ìtọ́kasí
Sylvia Oluchy

**Ngozi Sylvia Oluchi Ezeokafor** (tí a mọ̀ bi **Sylvya Oluchy)** jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀
A bí Sylvia Oluchi ní Ìlú Èkó ó sì dàgbà ní Ìlú Àbújá O kẹ́ẹ̀kọ́ Eré Tíátà ní Yunifásítì Nnamdi Azikiwe ti ìlú Awka, Ìpínlẹ̀ Anámbra

## Iṣẹ́ ìṣe rẹ̀
Gẹ́gẹ́bí ó ti ṣe sọ, ìyá rẹ̀ ni ó ṣokùn fa bí ó ti ṣe di ẹni tí n ṣiṣẹ́ eré ìtàgé nígbà kan t́i ìyá rẹ̀ n ṣe àkàwé bí yóó ti ṣe ṣe dáada nídi iṣẹ́ òṣèré, lẹ́hìn ṣíṣe àkíyèsí rẹ̀ pẹ̀lú bí ó ti ṣe maá n sín àwọn olùkọ́ ilé-ìwé rẹ̀ jẹ. Ní ọdún 2011, ó kó ipa ti Shaniqua nínu eré *Atlanta*. Nínu àwọn ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú *Best of Nollywood Magazine* àti *YES International Magazine* níbi tí wọ́n tí n bií léèrè láti mọ̀ bóyá ó ní àwọn ààlà nínu iṣẹ́ òṣèré rẹ̀, ó sọ di mímọ̀ wípé òun kò ní ààlà tàbí èèwọ̀ kankan tó bá di ṣíṣe iṣẹ́ òṣèŕe tí òún yàn láàyò. Ó tún jẹ́ kó di mímọ̀ wípé, kódà òun kò ní èyíkèyí ìṣòro pẹ̀lú ṣíṣeré oníhòhò.

## Àṣàyàn àwọn eré rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí


Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Ọdún ọjọ́ìbí kòsí (àwọn ènìyàn alààyè)
Yinka Olukunga

**Yínká Olukunga**, tí orúkọ àbísọ rẹ̀ jẹ́ **Ọláyínká Olukunga**, tí a sì mọ̀ sí **Nnenna**, jẹ́ òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àti olùgbàlejò lóri ètò tẹlifíṣọ̀nù.

## Iṣẹ́ ìṣe rẹ̀
Ó jẹ́ akẹ́ẹ̀kọ́-gboyè láti Yunifásitì ti Ìpínlẹ̀ Èkó, ó sì gbajúmọ̀ fún ètò tẹlifíṣọ̀nù àwọn ọmọdé tí ó maá n ṣe lọ́pọ̀lọpọ̀ fún ilé-iṣẹ́ Wálé Adénúgà . Ó ti sọ ńipa iṣẹ́ ìṣe rẹ̀ pé: "Ṣíṣẹpọ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọdé maá n fún òun ní ìdùnnú, bẹ́ẹ̀ sì ni rírí wọn nínu ẹ̀wù ẹ̀rín maá n dá òun lárayá."

## Ìgbé ayé rẹ̀
Ó ṣe ìgbeyàwó ní ọdún 2014, ó sì ti bí àwọn ọmọbìnrin ìbejì tí orúkọ wọ́n jẹ́ Olivia ati Maia ní 18 Oṣù Kẹẹ̀sán, Ọdún 2015.

## Àwọn ìtọ́kasí



Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Ọdún ọjọ́ìbí kòsí (àwọn ènìyàn alààyè)
Ṣeun Ọmọ́jọlà

**Ṣeun Ọmọ́jọlà** (tí àbísọ rẹ̀ jẹ́ Olúwaṣeun Ọmọlará Ọmọ́jọlà) jẹ́ akọrin, akọ̀wé orin àti òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nígbà kan rí, ó ti lo **Vilara** gẹ́gẹ́ bi ìnagijẹ rẹ̀ nídi iṣẹ́ rẹ̀ ṣùgbọ́n ó padà wá pinnu láti maá lo orúkọ rẹ̀ gangan tí n ṣe Ṣeun Ọmọ́jọlà. Gẹ́gẹ́ bi akọrin, àkọ́kọ́ orin àdákọ rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ 'Mó fẹ báẹ lọ' jẹ́ gbígbéjáde ní Oṣù Kẹẹ̀ta Ọdún 2012.Ṣùgbọ́n ọdún 2003 ni ó ti bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣiṣẹ́ òṣèré, ó sì ti kópa nínu àwọn fíìmù Nollywood tó lé ní ogún láti ìgbà náà 

Ní ọdún 2016 òun pẹ̀lú Jọkẹ́ Jìgan, Jaiyé Kutì àti Tèmítáyọ̀ Adéníyì dì jọ ṣe *[[Taloniro|Talonírọ́]]*, èyítí wọ́n ṣe àkọ́kọ́ ìpolówó rẹ̀ ni ilé-ìwé *London Film Academy* ní oṣù kíní ọdún náà. Lẹ́yìnwá ìgbà náà, ó ṣe *Unjustified* pẹ̀lú àjọṣepọ̀ Frederick Leonard, Bọ́lánlé Nínálowó àti Esther Audu.

## Àwọn ìtọ́kasí


Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Ọdún ọjọ́ìbí kòsí (àwọn ènìyàn alààyè)
Agnes Osazuwa

**Agnes Osazuwa** tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1989 (26 June 1989) ní ìlú Benin, Ìpínlẹ̀ Edo jẹ́ eléré-ìjẹ lórí pápá ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó máa ń díje fún Nàìjíríà.

Agnes ṣojú Nigeria ní ìdíje Òlímpíkì ti ọdún 2008 ní Beijing, lórílẹ̀-èdè China, ó díje nínú eré gbagigbagi onìwọ̀n mita 4x100 pẹ̀lú Gloria Kemasuode, Olúdàmọ́lá Ọ̀sáyọ̀mi àti Ene Franca Idoko. Ó tún kópa nínú ìdíje gbagigbagi oníwọ̀n mítà 4x100. Wọ́n gba àmìn-ẹ̀yẹ ipò kẹta nínú àṣekágbá ìdíje náà. Orílẹ̀-èdè Russia àti Belgium ni wọ́n gba ipò kìíní àti kejì. lọ́dún 2016, wọn gba ipò kìíní ìdíje náà lọ́wọ́ orílẹ̀ èdè Russia, nítorí pé ọ̀kan nínú àwọn olùdíje náà, Yuliya Chermoshanskaya  ní àṣírí rẹ̀ tú pé ó lógún olóró, èyí ní wón fi wá fi Nàìjíríà sí ipò kejì dípò ipò kẹta tí wọ́n kọ́kọ́ wà tẹ́lẹ̀.

## Àwọn àṣeyọrí ìdíje rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí ìta
* 
* 
* 
* 
* Agnes Osazuwa at NBC Olympics website

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1989
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè

## Àwọn ìtọ́kasí
Lisa Omorodion

**Ọmọọba Lisa Omorodion** tí a mọ̀ nídi iṣẹ́ rẹ̀ bi **Lisa Omorodion** jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, agbéréjáde àti olùṣòwò. Ó gbajúmọ̀ fún ipa iwájú rẹ̀ nínu fíìmù ti ọdún 2013 kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *First Cut*, pẹ̀lú àjọṣepọ̀ Joseph Benjamin àti Monalisa Chinda.

## Ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀
A bí Omorodion ní Ìlú Lọ́ndọ̀nù. Bàbá rẹ̀ lẹnìkan tó wá láti Ìlú Ẹdó tó sì jẹ́ olùdásílẹ̀ *Hensmor Oil and Gas*, bẹ́ẹ̀ ni ìyá rẹ̀ náà sì jẹ́ agbẹjọ́rò. Omorodion jẹ́ ìkaàrún nínu àwọn ọmọ mẹ́fà tí òbí rẹ̀.

Omorodion lọ sí ilé-ìwé alàkọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Corona Primary School ní ìlú Èkó. Ní àkókò tí ó wà ní ilé-ìwé náà, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eré ìtàgé, níbẹ̀ sì ni ìfẹ́ ọkàn rẹ̀ fún eré ṣíṣe bẹ̀rẹ̀ sí ní lékún. Lẹ́hìn náà ó lọ sí Ilé-ìwé Command Secondary School fún ọdún mẹ́ta péré ṣááju kí ó tó lọ sí ilé-ìwé kan ní Ìlú Ẹ̀pẹ́ fún ètò ẹ̀kọ́ girama rẹ̀ níbi tí ó tún ti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eré ìtàgé ti ilé-ìwé ọ̀ún náà. Lẹ́hìn náà, ó lọ sí Yunifásitì Ìlú Èkó, níbi tí ó tí gba oyè nínu ìmọ́ Economics.

## Iṣẹ́ ìṣe rẹ̀
Omorodion ṣe àgbéjáde eré *First Cut* ti ọdún 2013 tó sí tún kópa nínu rẹ̀. Eré náà jẹ́ eré kan tó la àwọn ènìyàn lóye lóri ọ̀rọ̀ ìfipábánilòpò àti ìwá ìpáǹle. Ní ọdún kan náà, ó dá ilé-iṣẹ́ kan tó n rí sí gbígbé fíìmù jáde sílẹ̀ tí orúkọ rẹ̀ jẹ́ *Platinum Studios*. Omorodion ti ṣe àgbéjáde bẹ́ẹ̀ ló sì ti ní ìfihàn nínu àwọn fíìmù míràn bi *Schemers* (2015), *Inn* (2016) *Karma ni Bae* (2017) àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. Ní ọdún 2015, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní kó ipa *Folakemi* nínu eré tẹlifíṣọ̀nù ti Ndani TV kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *Skinny Girl in Transit*.

## Àṣàyàn àwọn eré tí ó ti kópa

## Àwọn ìtọ́kasí


Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Ọdún ọjọ́ìbí kòsí (àwọn ènìyàn alààyè)
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Nàìjíríà
Rachel Oniga

**Rachel Oniga** (tí a bí ní 23 Oṣù Kaàrún, Ọdún 1957) jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

## Ìbẹ̀rẹ̀  ayé àti iṣẹ̀ ìṣe rẹ̀
Rachel Oniga wá láti agbègbè Eku, ní Ìpínlẹ̀ Dẹ́ltà ṣùgbọ́n tí a bí ní Èbútté Mẹ́tta, Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré rẹ̀ ní ọdún 1993 ní kété tí ó pínyà pẹ̀lú ọkọ rẹ̀. Ó kọ́kọ́ ṣiṣẹ́ fún ìgbà díè ní ilé-iṣẹ́ alámọ̀ràn Ascoline Nigeria Limited, ṣááju kí ó tó kó àkọ́kọ́ ipa rẹ̀, èyí tó wáyé nínu sinimá tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *Ọnọmẹ́*. Ṣùgbọ́n àkọ́kọ́ ipa rẹ̀ nínu eré èdè Yorùbá wáyé níbi kíkópa rẹ̀ nínu *Owó Blow*. Ó ti wá ṣe bẹ́ẹ̀ kópa nínu àwọn fíìmù míràn tó lórúkọ bíi fíìmù Ṣàngó, èyí tí Wálé Ògúnyẹmí kọ, tí Ọbáfẹ́mi Lasode sì ṣe àgbékalẹ̀ àti ìdarí rẹ̀. Ó sì tún ti kópa nínu eré tẹlifíṣọ̀nù *Super story* tí Wálé Adénúgà ṣe.

## Ọ̀rọ̀ ayé rẹ̀
Rachael ti ní ọmọọmọ lẹ́hìn tí ọmọ bíbí inú rẹ̀ obìnrin náà ti di ìyá.

## Àwọn àṣàyàn eŕe rẹ̀

* *Sango* (1997)
* *Out of Bounds* (1997)
* *Owo Blow* (1997)
* *Passion of Mind (2004)*
* *Power Of Sin*,
* *[[Ife Nla (film)|Ife Nla]]*
* *Restless Mind*
* *Doctor Bello (2013)*
* *30 Days in Atlanta (2014)*
* *[The Royal Hibiscus Hotel] (2017)*
* Power of 1 (2018)
* The Wedding Party

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1957
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Nàìjíríà
Fúnkẹ́ Bucknor-Obruthe

**Funke Bucknor-Obruthe** tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1976 (27 June 1976) jẹ́ gbajúmọ̀ oníṣòwò àti amọ̀fin ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ni Aláṣẹ àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ Zapphaire Events, ó jẹ́ ọ̀kan lára gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká tí wọ́n kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ abánìṣètò ètò lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.

## Ìgbésí ayé àti ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ ni ìbẹ̀rẹ̀
Wọ́n bí Fúnkẹ́ sí ìdílé Segun Bucknor àti Shola Bucknor ní Ìpínlẹ̀ Èkó, lápá iwọ̀-oòrùn Nàìjíríà. Ó kàwé ní ìbéèrè ayé rẹ̀ ní Fountain Nursery and Primary School, àti Nigeria Navy Secondary School, gbogbo rẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Èkó kí ó tó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní University of Lagos, níbi tí ó ti kàwé gboyè nínú ìmọ̀ òfin (Law) . Lọ́dún 2000, ó pegedé, wọ́n sìn pè é sí Nigerian Law School ní Abuja.

## Iṣẹ́
Lẹ́yìn tit Fúnkẹ́ ṣiṣẹ́ amọ̀fin fún ìgbà díẹ̀, ilé-iṣẹ́ agbódegbà ìpolówó-ọjà, **Tie Communications** gbà á, ó sìn ṣiṣẹ́ níbẹ̀ fún ìgbà díẹ̀. Nígbà tí ó di ọdún 2003,ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́  abánìṣètò ètò, ó sìn dá ilé-iṣẹ́ Zapphaire Events sílẹ̀. Láti ìgbà náà, ó bá ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn àti ilé-iṣẹ́ ṣètò àwọn ètò ayẹyẹ wọn ní Nàìjíríà àti lókè òkun. Lori iṣẹ́ yìí, ó ti gba àìmọye àmìn-ẹ̀yẹ, débi pé ilé-iṣẹ́ oníròyìn òkè òkun, CNN ṣe àfihàn rẹ̀ nínú ètò wọn kan tí wọ́n pè ní *Inside Africa* . Lára àwọn àmìn-ẹ̀yẹ tí ó ti gbà ní "Oníṣòwò tó pegedé jùlo lọ́dún 2006" àmìn-ẹ̀yẹ fún abánìṣètò ètò tó dára jù lọ lọ́dún 2007.

## Àwọn ìwé rẹ̀
**The Essential Bridal Handbook*

## Àwọn gbajúmọ̀ rẹ̀
Lọ́dún 2014, ìkànnì oníròyìn ayélujára Nàìjíríà kan, *[[YNaija]]* dárúkọ rẹ̀ mọ́ àwọn gbajúmọ̀ oníṣòwò ọmọ Nàìjíríà mẹ́wàá tí ọjọ́ orí wọn kò ju ogójì lọ. Bẹ́ẹ̀ náà lọ́dún 2016,  BBC dárúkọ rẹ mọ́ ọgọ́rùn-ún gbajúmọ̀ obìnrin tí wọ́n mọ̀ ní àgbáyé.

## Ìgbésí ayé ara rẹ̀
Fúnkẹ́ Bucknor-Obruthe fẹ́ Onome Obruthe, wọ́n sìn bímọ méjì fún ara wọn. Òun ni ẹ̀gbọ́n fún gbajúmọ̀ agbóhùnsáfẹ́fẹ́, Tosyn Bucknor.

## Àwọn ìtọ́kasí
Weruche Opia

thumb|Òṣèré àti oníṣòwò Weruche Opia ní ọdún 2017.
**Reanne Weruche Opia** (tí a bí ní 11 Oṣù Kẹẹ̀rin, Ọdún 1987 ní Nàìjíríà) jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti orílẹ̀-èdè Bìrìtìkó, ó sì tún jẹ́ olùṣòwò. Ó jẹ́ aláàkóso ilé ìtajà rẹ̀ tí ó dá sílẹ̀ táa pe orúkọ rẹ̀ ni *Jesus Junkie Clothing*.

## Ìṣẹ̀mí rẹ̀
Weruche gbajúmọ̀ fún kíkó ipa Cleopatra Ofoedo nínu eré tẹlifíṣọ̀nù tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *Bad Education*. Ní Ọdún 2015, wọ́n yan Weruche fún àmì ẹ̀yẹ "Nollywood Actress of the Year" níbi ayẹyẹ *2015 Nigeria Entertainment Awards*. Ní ọdún 2018, Opia dì jọ kópa pẹ̀lú Steve Pemberton àti Reece Shearsmith nínu ìpele ẹ̀kẹfà àti ìkẹhìn ti eré "Tempting Fate." Opia tún ti kópa nínu eré BBC kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ *I May Destroy You,* èyítí ó kọ́kọ́ jẹ́ gbígbé sáfẹ́fẹ́ ní Oṣù Kẹẹ̀fà Ọdún 2020. Opia ti ní oyè-ẹ̀kọ́ nínu eré ìtàgé àti ìmọ̀ àwùjọ. Ó jẹ́ ọmọ ògbólògbó agbóhùnsáfẹ́fẹ́ àti olùgbàlejò lóri ètò tẹlifíṣọ̀nù Ruth Benamaisia Opia.

## Àwọn àṣàyàn eré rẹ̀

## Àwọn ìyẹ́sí rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn oníṣòwò ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1987