César Vallejo

thumb|440x440px|César Vallejo
 
**César Abraham Vallejo Mendoza** (Oṣu Kẹta Ọjọ 16, Ọdun 1892 – Oṣu Kẹrin Ọjọ 15, Ọdun 1938) jẹ akewi Peruvian, onkọwe, oṣere ere, ati oniroyin. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó tẹ ìwé ewì méjì péré jáde nígbà ayé rẹ̀, wọ́n kà á sí ọ̀kan lára àwọn olókìkí ewì ńlá ní ọ̀rúndún ogún ní èdè èyíkéyìí.  Oun nigbagbogbo jẹ igbesẹ ti o wa niwaju awọn ṣiṣan iwe-kikọ, ati ọkọọkan awọn iwe rẹ yatọ si awọn miiran, ati, ni itumọ tirẹ, rogbodiyan. Thomas Merton pe e ni “Akewi agbaye ti o tobi julọ lati Dante ”. Akewi ti Ilu Gẹẹsi ti o pẹ, alariwisi ati olupilẹṣẹ itan-akọọlẹ Martin Seymour-Smith, aṣẹ oludari lori iwe-akọọlẹ agbaye, ti a pe ni Vallejo “Akewi ti o tobi julọ ni ọdun 20th ni *eyikeyi* ede.” O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti agbegbe ọgbọn ti a pe ni Ẹgbẹ Ariwa ti a ṣẹda ni Ilu Peruvian ariwa eti okun ti Trujillo. 

César Vallejo jẹ akewi Peruvian kan ti o ngbe ni Ilu Paris ati Spain fun pupọ julọ igbesi aye agbalagba rẹ. Ara iṣẹ rẹ, eyiti o ni fidimule jinlẹ ni Ilu Yuroopu rẹ, Peruvian, ati ohun-ini abinibi, ni a mọ siwaju si bi ilowosi pataki si isọdọtun agbaye. Nigba miiran ti a npe ni akewi onigbagbọ, “Vallejo ṣẹda ede ewì apanirun kan fun Ilu Sipania ti o yi irisi aworan rẹ pada patapata ati iru awọn ohun orin rẹ̀. Vallejo ṣe àsọyé tuntun kan láti lè sọ ìyọ́nú visceral tirẹ̀ fún ìjìyà ẹ̀dá ènìyàn,” Edith Grossman kowe nínú Atunwo Ìwé Times Times Los Angeles. “O ri agbaye ni lilu awọn didan ibinu ati irora, ẹru ati aanu. … Onífẹ̀ẹ́ kan, akéwì ìbànújẹ́, ó ṣọ̀fọ̀ pàdánù àìmọwọ́mẹsẹ̀ ìwà wa, ó sì sọ̀rètí nù nípa ìwà ìrẹ́jẹ tí ń sún ayé.” Àánú Vallejo ni a sọ nípa ìrírí onírora tirẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́wọ̀n nínú ọgbà ẹ̀wọ̀n Trujillo kan, gẹ́gẹ́ bí òṣèlú òṣèlú kan láti ilẹ̀ òkèèrè, àti gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́rìí nípa Ogun abẹ́lé ti Sípéènì apanirun náà. Ó tún fara da ipò òṣì àti àìsàn tí kò lọ́gbọ́n nínú èyí tí ó kú ní 1938. Nígbà tí Vallejo ń tẹ̀ jáde lákòókò ìgbésí ayé rẹ̀, ó fi ọgọ́rọ̀ọ̀rún ojú-ìwé àwọn nǹkan sílẹ̀—àwọn ewì, ọ̀rọ̀ àwòkẹ́kọ̀ọ́, àti eré—nígbà ikú rẹ̀, ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ sì ni a ti tẹ̀ jáde lẹ́yìn ikú rẹ̀. . Awọn akopọ ewi rẹ pẹlu Los herald negros (“The Black Heralds, 1918) ati Trilce (1922), ere La piedra cansada (1927), awọn iṣẹ prose pẹlu iwe kan lori awọn irin-ajo rẹ ni Russia, Rusia en 1931 (1932), ati awọn posthumously atejade awọn akojọpọ oríkì Sermón de la barbarie ("Iwaasu lori Barbarism," 1939) ati Poemas humanos ("Human Ewi," 1939), laarin awọn miiran iṣẹ. Oriki Pari ti Vallejo: Atẹjade Meji kan ni a gbejade ni ọdun 2007 ni itumọ nipasẹ Clayton Eshleman.

Wọ́n bí Vallejo ní Santiago de Chuco, abúlé kékeré kan ní àríwá àwọn òkè Andes. Na e yin pinplọn whẹ́n Katoliki bo yin tulina nado lẹzun yẹwhenọ, e mọdọ emi ma sọgan tẹdo nubiọtomẹsi wiwà alọwle tọn go. Awọn ibatan idile rẹ wa ni aabo ati sunmọ. Fun akoko kan, o jẹ akọwe ni ọfiisi notary baba rẹ. Ọrẹ iya rẹ, ni pato, jẹ agbara imuduro ninu igbesi aye rẹ titi o fi kú ni 1923 (awọn orisun kan sọ 1918). Àwọn ewì ìjímìjí nínú àkójọ àkọ́kọ́ rẹ̀ Los heraldos negros (“Àwọn Òjíṣẹ́ Aláwọ̀-dúdú”) sọ ìdààmú ọkàn Vallejo nígbà tí ìrora ìgbésí ayé ìlú ńlá dé ní Trujillo àti Lima, níbi tó ti kẹ́kọ̀ọ́ ìṣègùn, ìwé, àti òfin. Níwọ̀n bí a ti kọ́ àwọn ọ̀rọ̀ Marx, Darwin, àti Rationalist, Vallejo rò pé ìgbàgbọ́ nínú èyí tí a ti tọ́ òun dàgbà kò lè ṣeé ṣe mọ́. Paapọ pẹlu awọn ọlọgbọn miiran, o nifẹ si itara ninu ohun-ini rẹ ṣaaju-Columbian ati pe o ni ibanujẹ lati kọ ẹkọ nipa ijiya awọn eniyan abinibi ni orilẹ-ede rẹ. Nigbati awọn obi ti olufẹ rẹ yapa ibasepọ wọn fun awọn idi ti ko loye, o gbidanwo igbẹmi ara ẹni. Ninu Akewi ni Perú: Alienation and the Quest for a Super-Otito, James Higgins ṣe akopọ pe “wiwa si Lima nitori naa Vallejo, samisi ipilẹṣẹ rẹ sinu aye ti o dabi ẹnipe aimọ ati oye ti itumọ rẹ bọ lọwọ rẹ.” Na Vallejo ma sọgan diọtẹnna whẹndo mẹtọnhopọntọ he e hẹnbu, e tindo numọtolanmẹ mẹdezejo tọn to tòdaho lọ mẹ. Ilọkuro ati ailaanu ti ijiya rẹ ti o han di awọn koko-ọrọ loorekoore rẹ.

[thumb| Ohun iranti si César Vallejo ni [Lima . Awọn engraving ni Spanish avvon Vallejo "Nibẹ ni, awọn arakunrin, gidigidi lati ṣe."]]

## Ita ìjápọ

* Works by César Vallejo at LibriVox (public domain audiobooks) 
* An excerpt of Vallejo´s work
* Human Potential: The Life and Work of César Vallejo
* Information about Vallejo from the Academy of American Poets
* Griffin Poetry Prize biography, including audio and video clips of Guillermo Verdecchia reading Clayton Eshleman's translation of Vallejo's *Guitar*
* Interview with Vallejo, the only extant interview with Vallejo, 1931.
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1938
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1892