Bernardine Evaristo

**Bernardine Anne Mobolaji Evaristo** (tí a bí ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún ọdún 1959) jẹ́ òǹkọ̀wé èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìkọ̀wé nípa ẹ̀dá ní Brunel University of London. Ìwé ìtàn rẹ̀ Ọmọbìnrin, Obìnrin, Òmíràn papọ̀ gba ẹ̀bùn Olùtọ́jú ìwé ní ọdún 2019 pẹ̀lú ìwé awọn Majẹmu ti Margaret Atwood, èyí tí ó sọ ọ́ di obìnrin dúdú àkọ́kọ́ tí ó gba ẹ̀bùn Olùtọ́jú ìwé. Ìwé ìtàn náà gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀bùn mìíràn pẹ̀lú ẹ̀bùn ìwé Gẹ̀ẹ́sì méjì (tí a tún mọ̀ sí "Nibbies"). Ní ​​ọdún 2025, wọ́n yan Evaristo láti inú gbogbo àwọn olùborí ẹ̀bùn obìnrin fún ìtàn àròsọ àti àwọn tí wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí olùgbà ẹ̀bùn àkànṣe ẹ̀bùn obìnrin, ọlá ìwé kan láti ṣe ayẹyẹ ọgbọ̀n ọdún ti ẹ̀bùn obìnrin fún ìtàn àròsọ.    Ó jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìkọ̀wé àtijọ́ ní Yunifásítì Brunel ti Lọndọnu (BUL) ó sì ṣiṣẹ́ fún ọdún mẹ́rin gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Ẹgbẹ́ Ọba ti Lítíréṣọ̀, obìnrin kejì àti ènìyàn dúdú àkọ́kọ́ tí ó di ipò náà mú láti ìgbà tí wọ́n dá a sílẹ̀ ní ọdún 1820.

Evaristo jẹ́ olùgbèjà fún ìfikún àwọn òǹkọ̀wé àti àwọn òṣèré tipẹ́tipẹ́. Ó ṣe àjọ ìdàgbàsókè àwọn òǹkọ̀wé Spread the Word pẹ̀lú Ruth Borthwick.  (1995–náà) àti ilé-iṣẹ́ eré orí ìtàgé obìnrin dúdú àkọ́kọ́ ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì (1982–1988), Theatre of Black Women.  Evaristo organised Britain's first major black theatre conference, Future Histories, for the Black Theatre Forum  (1995), ní Gbọ̀ngàn Àjọyọ̀ Ọba, àti ìpàdé pàtàkì àkọ́kọ́ ti Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì lórí ìkọ̀wé àwọn aláwọ̀ dúdú ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Ìwé ìdíje(1997), ní Ilé Ìkóhun-Ìṣẹ̀dá ti Lọndọnu. Evaristo dá Ẹ̀bùn Ẹ̀bùn Oríkì ti Orílẹ̀-èdè Brunel Àgbáyé Áfíríkà sílẹ̀,  2012–2022, èyí tí ó di Ẹ̀bùn ewì Áfíríkà Evaristo pẹ̀lú ajọ Ìwé ewì Áfíríkà ní ọdún 2023, ó sì bẹ̀rẹ̀ ètò ìtọ́sọ́nà etò ìtọ́sọ́nà fún àwọn akéwì aláwọ̀, 2007–2017.  Ní ọdún 2024, ó dá awọn ẹ̀bùn RSL Scriptorium sílẹ̀, ó sì fún àwọn òǹkọ̀wé ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ń tiraka ní “ibi tí wọ́n lè kọ nǹkan” ní etíkun Kent fún oṣù kan lọ́kọ̀ọ̀kan, ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú egbẹ́ Ọba ti Lítíréṣọ̀ (RSL).  Ní ọdún 2025, ó dá Ẹ̀bùn RSL Pioneer sílẹ̀, láti fún obìnrin òǹkọ̀wé mìíràn tí ó ju ọgọ́ta ọdún lọ ní ọdún kọ̀ọ̀kan fún ọdún mẹ́wàá, Maureen Duffy ni olùborí àkọ́kọ́. .   Ẹ̀bùn awọn aṣáájú-ọ̀nà ni Evaristo fi ṣe owó ìtọrẹ £100,000 tí òun fúnra rẹ̀ gbà láti inú ẹ̀bùn àfikún tó tayọ fún àwọn obìnrin.

Evaristo ti gba ogo, ami eye, awon ife-eye, awon yiyan ati awon ami miiran ti o fi ami si, awon iwe re si ti je Iwe ti Odun ni igba 60. O je omo egbe agbaboolu Kọ́lẹ́ẹ̀jì St Anne, Oxford, ati omo egbe agbaboolu kariaye ti Ilé Ẹ̀kọ́ Àgbà ti Amẹ́ríkà ti Àwọn Ọ̀nà àti Sáyẹ́ǹsì . Ni odun 2021, o gba ipo Richard Eyre gege bi Aare Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Rose Bruford, o pari ise odun merin re ni odun 2024, o si gba ipo naa gege bi osere Ray Fearon . Evaristo ni igbakeji alaga ti igbimo agbaboolu RSL ati ni odun 2020 o di igbakeji alaga, ki a to kede re gege bi Aare RSL ni odun 2021.  Ni opin akoko odun merin ti Evaristo, won yan Elif Shafak ni osu kejila odun 2025 gege bi Aare tuntun ti RSL. 

Wọ́n yan Evaristo gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ Àṣẹ ti Ìjọba Gẹ̀ẹ́sì (MBE) nínú ayẹyẹ ọjọ́ ìbí ti Queen ní ọdún 2009, ó sì jẹ́ ọ̀gá nínú Àṣẹ ti Ìjọba Gẹ̀ẹ́sì (OBE) nínú ayẹyẹ ọjọ́ ìbí Queen ní ọdún 2020,  àwọn ẹ̀bùn méjèèjì fún iṣẹ́ ìsìn ìwé.

## Ìgbésí ayé àti iṣẹ́ ìbẹ̀rẹ̀
Wọ́n bí Evaristo ní ọdún 1959 ní Eltham, ní gúúsù ìlà-oòrùn London, , wọ́n sì pè é ní Bernardine Anne Mobolaji Evaristo.  Wọ́n tọ́ ọ dàgbà ní Woolwich, ọmọ kẹrin nínú àwọn ọmọ mẹ́jọ tí ìyá ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì kan, Jacqueline M. Brinkworth, àti baba rẹ̀ ará Nàìjíríà, Julius Taiwo Bayomi Evaristo (1927–2001), tí a mọ̀ sí Danny.   Brinkworth jẹ́ olùkọ́ ilé-ẹ̀kọ́ nípa ìtàn-ìbílẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Irish àti Germany.  A bí Danny Evaristo ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì Cameroon, ó sì dàgbà ní Nàìjíríà; ó ṣí lọ sí Britain ní ọdún 1949, ó sì di agbábọ́ọ̀lù àti ìgbìmọ̀ aláwọ̀ dúdú àkọ́kọ́ ní Borough ti Greenwich, fún Iṣẹ́ ẹgbẹ́ .  Bàbá-ńlá rẹ̀, Gregorio Bankole Evaristo (tí ó kú ní ọdún 1927), jẹ́ ọmọ Yorùbá Aguda tí ó wọ ọkọ̀ ojú omi láti Brazil lọ sí Nàìjíríà. Ó jẹ́ òṣìṣẹ́ àṣà. Iya agba baba rẹ, Zenobia Evaristo, ọmọ Sowemima (odun 1967), wa lati Abeokuta ni Nigeria.  

Evaristo gba ẹ̀kọ́ ní Ilé-ẹ̀kọ́ Grammar fún Àwọn Ọmọbìnrin Eltham Hill láti ọdún 1970 sí 1977,  àti ní ọdún 1972 ó dara pọ̀ mọ́ Ilé-ẹ̀kọ́ Àwọn Ọmọdé Greenwich (tí a mọ̀ sí Tramshed báyìí ní Woolwich), èyí tí ó ti sọ nípa rẹ̀ pé: “Ọmọ ọdún méjìlá ni mí, ó sì jẹ́ ìgbà èwe mi, ó sì yọrí sí iṣẹ́ tí mo fi ṣe iṣẹ́ ọnà.”  Ó tẹ̀síwájú láti lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Rose Bruford fún Ọ̀rọ̀ àti Drama, ó sì parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1982. 

Ní ọdún 1980, pẹ̀lú Paulette Randall àti Patricia Hilaire, ó dá Ilé ìṣeré ti Àwọn Obìnrin Dúdú sílẹ̀,  ilé iṣẹ́ eré ìtàgé àkọ́kọ́ ní Britain. Ní ọdún 1990, ó ṣètò ìpàdé ìkọ̀wé aláwọ̀ dúdú ti Britain àkọ́kọ́, tí a ṣe ní Ilé Ìkóhun-Ìṣẹ̀dá ti London, àti ìpàdé eré ìtàgé aláwọ̀ dúdú àkọ́kọ́ ti Britain, tí a ṣe ní Gbọ̀ngàn Àjọyọ̀ Ọba . Ní ọdún 1995, ó fọwọ́sowọ́pọ̀ dá tan Ọ̀rọ̀ náà kálẹ̀ sílẹ̀, ilé iṣẹ́ ìdàgbàsókè òǹkọ̀wé ní London. 

Evaristo tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Kọ́lẹ́ẹ̀jì Goldsmiths,, Yunifásítì London, ó sì gba oyè dókítà nínú ìkọ̀wé oníṣẹ̀dá ní ọdún 2013.  Ní ọdún 2019, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí Woolwich Laureate láti ọwọ́  ayẹyẹ agbáyé ti Greenwich àti Docklands , ó tún padà sí ìlú tí ó ti fi sílẹ̀ nígbà tí ó jẹ́ ọmọ ọdún 18.  Ní ọdún 2022, wọ́n fún un ní "Òmìnira ti Borough ti Royal Borough ti Greenwich". 

## Kíkọ
alt=Bernardine Evaristo seated in a chair speaking at an event|thumb|Evaristo ń sọ̀rọ̀ níbi ìṣẹ̀lẹ̀ kan.
Ìwé àkọ́kọ́ tí Evaristo kọ ni àkójọ àwọn ewì ọdún 1994 tí a pè ní *Island of Abraham* (Leeds: Peepal Tree Press ).  Ó tẹ̀síwájú láti di òǹkọ̀wé ìwé méjì tí kì í ṣe ìtàn àròsọ, àti ìwé mẹ́jọ ìtàn àròsọ àti ẹsẹ tí ó ń ṣàwárí àwọn apá kan ti àwọn ará Áfíríkà tí wọ́n wà ní orílẹ̀-èdè mìíràn .  Ó ń ṣe àyẹ̀wò pẹ̀lú ìrísí àti ìtàn,  ó sábà máa ń da ìgbà àtijọ́ pọ̀ mọ́ ìsinsìnyí, ìtàn àròsọ pẹ̀lú ewì, òtítọ́ pẹ̀lú àròsọ, àti òtítọ́ pẹ̀lú àwọn òtítọ́ mìíràn (gẹ́gẹ́ bí ó ti wà nínú ìwé rẹ̀ ti ọdún 2008 *Blonde Roots* ).  Ìwé rẹ̀ lórí ẹsẹ *Ọmọdé Ọba* ( Penguin, 2001) dá lórí ọmọbìnrin dúdú kan tí àwọn òbí rẹ̀ wá láti Nubia, tí ó dàgbà ní Roman London ní nǹkan bí ẹgbẹ̀rún méjì ọdún sẹ́yìn.  Ó gba Ẹ̀bùn Àwọn Òǹkọ̀wé Arts Council 2000, Ẹ̀bùn NESTA Fellowship ní ọdún 2003, ó sì di ọ̀kan lára àwọn Ìwé 100 Tó Dára Jùlọ ti Ọdún 2010,  wọ́n sì ṣe àtúnṣe rẹ̀ sí eré Rédíò BBC 4 ní ọdún 2013.  Ìwé kẹrin Evaristo, a*wọn arìnrìn-àjò Ọkàn* (Penguin, 2005), jẹ́ ìwé ìtàn àdánwò nípa *tọkọtaya* kan tí kò bá ara wọn mu tí wọ́n ń wakọ̀ kọjá Yúróòpù sí Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn, èyí tí ó ní àwọn iwin àwọ̀ gidi láti ìtàn Yúróòpù.  

Ìwé ìtàn rẹ̀ *Blonde Roots* (Penguin, 2008) jẹ́ àwàdà tí ó yí ìtàn ìṣòwò ẹrú transatlantic padà, ó sì fi àgbáyé kan rọ́pò rẹ̀ níbi tí àwọn ará Áfíríkà ti ń fi àwọn ará Yúróòpù ṣe ẹrú.  gba ẹ̀bùn ebùn apérò awọn odọ́ Osan  àti ebùn Ìka Ńlá Red, , wọ́n sì yàn án fún ebùn Ìwé Dublin agbáyé, ebùn Osàn àti ebu  Arthur C. Clarke  

Àwọn ìwé Evaristo mìíràn ni Lara (Bloodaxe Books, 2009, pẹ̀lú àtúnse ìṣáájú tí a tẹ̀ jáde ní 1997), èyí tí ó sọ ìtàn àròsọ nípa onírúurú àṣà ìbílẹ̀ ìdílé rẹ̀ láti ohun tí ó lé ní ọdún 150 sẹ́yìn àti ìgbà èwe rẹ̀ ní ìlú London nínú ìdílé onírúurú ẹ̀yà. Lara gba Ẹ̀bùn EMMA Best Novel Award ní ọdún 1998.  Wọ́n yan ìwé ìtàn Evaristo tí a pè ní Hello Mum (Penguin, 2010) gẹ́gẹ́ bí "Ìwé Ńlá" fún Àgbègbè Suffolk, wọ́n sì ṣe àtúnṣe rẹ̀ sí eré BBC Radio 4 ní ọdún 2012.

Ìwé ìtàn rẹ̀ Mr Loverman (Penguin UK, 2013/Akashic Books USA, 2014) dá lórí ọmọ ọdún méjì ará Caribbean kan ní ìlú London, ọkùnrin oníṣekúṣe kan tó ń ronú nípa àwọn àṣàyàn rẹ̀ lẹ́yìn ìgbéyàwó ọdún àádọ́ta pẹ̀lú ìyàwó rẹ̀.   Ó gba Ẹ̀bùn Publishing Triangle Ferro-Grumley fún LGBT Fiction (USA) àti Ẹ̀bùn Jerwood Fiction Uncovered.  Ní ọdún 2015, ó kọ ìwé ìtàn àròsọ BBC Radio 4, Ìmísí Iná – nípa Amiri Baraka, lórí BBC Radio 4. 

Ìwé ìtàn Evaristo, *Ọmọbìnrin, Obìnrin, Òmíràn* (May 2019, Hamish Hamilton /Penguin UK) jẹ́ ìwé tuntun kan tó ní ìtumọ̀ "ìtàn àfọwọ́kọ"  nípa àwọn obìnrin dúdú mẹ́rìnlá tí wọ́n jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Ọjọ́ orí wọn wà láàárín ọdún mẹ́tàdínlógún sí mẹ́taléláàádọ́rin, wọ́n sì jẹ́ àdàpọ̀ àwọn àṣà ìbílẹ̀, ìbálòpọ̀, àwọn ẹ̀kọ́ àti àyíká ilẹ̀, ìwé ìtàn náà sì ṣe àkójọ ìrètí wọn, àwọn ìjàkadì àti ìgbésí ayé wọn. Ní oṣù Keje ọdún 2019, wọ́n yan ìwé ìtàn náà fún àkójọpọ̀ ẹ̀bùn Booker,  lẹ́yìn náà wọ́n wọ inú àkójọpọ̀ ìwé náà, tí wọ́n kéde ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹsàn-án ọdún 2019, pẹ̀lú àwọn ìwé láti ọwọ́ Margaret Atwood, Lucy Ellmann, Chigozie Obioma, Salman Rushdie àti Elif Shafak .   Ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹwàá, *ọmọbìnrin, obìnrin, Other* gba ẹ̀bùn Booker papọ̀ pẹ̀lú *ìwé Àwọn Májẹ̀mú* ti Atwood.   Ìṣẹ́gun náà mú kí Evaristo jẹ́ obìnrin dúdú àkọ́kọ́ àti òǹkọ̀wé dúdú Gẹ̀ẹ́sì àkọ́kọ́ tí ó gba ẹ̀bùn náà.      *Ọmọbìnrin, Obìnrin, Òmíràn* jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìwé mọ́kàndínlógún tí Barack Obama fẹ́ràn jùlọ ní ọdún 2019 àti ìwé Roxane Gay tí ó fẹ́ràn jùlọ ní ọdún 2019.    Ìwé ìtàn náà tún wà nínú àkójọ àwọn obìnrin tí wọ́n yàn fún ẹ̀bùn ìtàn àròsọ ti ọdún 2020. 

Ní ọdún 2020, Evaristo gba ẹ̀bùn ìwé ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì : Ìwé Ìtàn Àròsọ ti Ọdún àti Òǹkọ̀wé Ọdún,  Ẹ̀bùn Ìwé Indie fún Ìtàn Àròsọ.  Ní oṣù kẹfà ọdún 2020, Evaristo di obìnrin dúdú àkọ́kọ́ àti òǹkọ̀wé aláwọ̀ dúdú ará Gẹ̀ẹ́sì àkọ́kọ́ tó dé ipò kìíní nínú àtẹ ìtàn àròsọ ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì,  níbi tó ti di ipò àkọ́kọ́ fún ọ̀sẹ̀ márùn-ún ó sì lo ọ̀sẹ̀ mẹ́rìnlélógójì nínú àwọn mẹ́wàá tó ga jùlọ 

'Wọ́n ti fi Evaristo kún inú Àkójọ Àwọn Agbára Aláwọ̀dúdú 100 fún ọdún mẹ́rin láti ọdún 2020, èyí tí ó fi àwọn ènìyàn tí ó ní ipa jùlọ ní United Kingdom hàn, tí wọ́n jẹ́ ará Áfíríkà tàbí ará Áfíríkà ní Caribbean.  Ní ọdún 2020, wọ́n fi kún un nínú àkójọ àwọn ará dúdú ńlá ogorun ní Britain . 

Ní ọdún 2022, a fi *Ọmọbìnrin, Obìnrin, Àwọn mìíràn* kún àkójọ ìwé " Ìwé Àkókò Ńlá " ti àwọn ìwé 70 tí àwọn òǹkọ̀wé Àjọ ìjọba àpapọ̀ yàn láti ṣe ayẹyẹ Ìbílẹ̀ Ọba Elizabeth Kejì . 

Ìkọ̀wé Evaristo tún ní ìtàn àròsọ kúkúrú, eré orí ìtàgé, ewì, àròkọ, àríwísí ìwé, àti àwọn iṣẹ́ àgbékalẹ̀ fún orí ìtàgé àti rédíò. Méjì lára àwọn ìwé rẹ̀, *Ọmọdé Ọba* (2001) àti *Ẹ n lẹ o Mama* (2010), ni a ti ṣe àtúnṣe sí àwọn eré orí ìtàgé BBC Radio 4. Ìwé kẹsàn-án rẹ̀, *Ìfihàn: Lórí Jíjẹ́wọ́ Láìsí Ìjákulẹ̀*,  ni Penguin UK (Oṣù Kẹwa 2021) àti Grove Atlantic USA (2022) tẹ̀ jáde. Ìwé kẹwàá rẹ̀, *Feminism* (Oṣù Kọkànlá 2021), jẹ́ ara àwọn eré Tate Britain "Look Again" (Tate Publishing). Ó ṣe ìwádìí ara ẹni nípa àfihàn iṣẹ́ ọnà àwọn obìnrin aláwọ̀ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní ìbámu pẹ̀lú àtúnṣe pàtàkì tí yóò wáyé ní ibi ìkópamọ́ náà. Ní ọdún 2020, Evaristo ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú ayàwòrán aṣọ Valentino lórí àkójọ Collezione Milano wọn, ó ń kọ ọ̀rọ̀ ewì láti bá àwọn fọ́tò àkójọ náà tí ayàwòrán Liz Johnson Artur, tí a tẹ̀ jáde gẹ́gẹ́ bí ìwé tábìlì kọfí ( Rizzoli, 2021). 

Evaristo ti kọ ọpọlọpọ awọn nkan, awọn arokọ, itan-akọọlẹ ati awọn atunyẹwo iwe fun awọn iwejade pẹlu: Ìwé ìròyìn awọn akókò, Ìtàgé Àsán, Àgbàlagbà  *Olùwòran*, *Àwọn Olómìnira*, *Vogue*, *Harper's Bazaar UK*, *Àfikún Ìwé Àròpọ̀ Times*, *Condé Nast Traveler*, *Wasafiri*, ati *Ọmọ-ìpínlẹ̀ Tuntun* .  O jẹ olukopa si *Àwọn Ọmọbìnrin Tuntun ti Áfíríkà* ( Myriad Editions, 2019), ti Margaret Busby ṣe atunṣe.  

## Iṣẹ́ àtúnṣe àti ìtọ́jú
Evaristo ṣe àtúnṣe sí ìwé ìròyìn *Ìwé ìròyìn Sunday Times* *Style* (UK) ní oṣù Keje ọdún 2020 pẹ̀lú àtúnṣe obìnrin dúdú/-xn, tí ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré ọ̀dọ́, àwọn ajìjàǹgbara àti àwọn olùyípadà.  Ní ọdún díẹ̀ sẹ́yìn, ó jẹ́ olóòtú àlejò ìwé ìròyìn *Mslexia* ti oṣù Kẹsàn 2014,  *ìwé ìròyìn* egbẹ́ awọn olórin ti Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ti ọdún 2012, tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ "Offending Frequencies"; ìwé ìròyìn *Wasafiri* pàtàkì kan tí a pè ní *Black Britain:Kọja Itumọ* ( Routledge, 2010), pẹ̀lú akéwì Karen McCarthy Woolf ; *Ten*,  ìwé àkójọpọ̀ àwọn akéwì dúdú àti Asia, pẹ̀lú akéwì Daljit Nagra ( Àwọn Ìwé Bloodax, 2010), àti ní ọdún 2007, ó ṣe àtúnṣe ìwé Àkọsílẹ̀ Ìkọ̀wé Tuntun *NW15* ( Granta / British Council ). Evaristo tún jẹ́ olóòtú ìwé ìròyìn *FrontSeat* intercultural ní àwọn ọdún 1990,  àti ọ̀kan lára àwọn olóòtú ìwé ìtàn *Black Women Talk Poetry* (tí ẹgbẹ́ Black Womantalk Poetry tí Evaristo jẹ́ ara rẹ̀ tẹ̀ jáde ní ọdún 1987),  ìwé ìtàn pàtàkì àkọ́kọ́ ní Britain, tí ó ní àwọn akéwì 20 rẹ̀, Jackie Kay, Dorothea Smartt àti Adjoa Andoh nínú. 

Ní oṣù kẹwàá ọdún 2020, wọ́n kéde pé Evaristo ń ṣètò àwọn ìwé tuntun pẹ̀lú Hamish Hamilton ní Ilé Àìròtẹ́lẹ̀ Penguin, "Black Britain: Kíkọ Pada", èyí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú mímú àwọn ìwé tí a tẹ̀ jáde àti tí a ń pín kiri láti ìgbà àtijọ́ padà sí ìtẹ̀wé àti ìtajà. awọn ìwé mẹ́fà àkọ́kọ́, àwọn ìwé ìtàn, ni a tẹ̀ jáde ní oṣù kejì ọdún 2021, títí kan *Minty Alley* (1936) láti ọwọ́ CLR James àti *Ojú Ìjó* (1997) láti ọwọ́ Mike Phillips . 

## Àwọn ìfarahàn lórí tẹlifíṣọ̀n
Evaristo ti jẹ́ kókó ọ̀rọ̀ lórí àwọn ìwé ìròyìn tẹlifíṣọ̀n pàtàkì méjì: *Ìfihàn South Bank*, pẹ̀lú Melvyn Bragg (Sky Arts, Autumn 2020)   àti *Foju inu wo*, pẹ̀lú Alan Yentob ("Bernardine Evaristo: Never Give Up", BBC One, September 2021).   Ó ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò mìíràn, títí kan fún *HARDtalk*, pẹ̀lú Stephen Shakur (BBC World, 2020) àti *This Cultural Life*, pẹ̀lú John Wilson (BBC4, November 2021). Ó tún jẹ́ kókó ọ̀rọ̀ *Profile* (BBC Radio 4, 2019) àti a*wọn Díìkì aṣálẹ̀ Erékùṣù* lórí BBC Radio 4, tí Lauren Laverne fọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò, ní ọdún 2020.   Ní ọdún 2015, Evaristo kọ̀wé àti gbé ìwé ìròyìn BBC Radio 4 apá méjì kalẹ̀ tí a pè ní *Ìmísí Iná: Amiri Baraka àti* Ìrìn ajò awọn Ọ̀nà dúdú. 

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìfarahàn rẹ̀ lórí podcast ní Britain ní àwọn ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò tí Adwoa Aboah, Samira Ahmed, Elizabeth Day, Grace Dent, Annie MacManus, Graham Norton, James O'Brien, Natalie Portman, Jay Rayner, Simon Savidge, Pandora Sykes àti Jeremy Vine ṣe.

Ní oṣù méjì lẹ́yìn tí ó gba ẹ̀bùn Booker, Evaristo ti kọ̀wé pé òun gba ìpè láti ṣe ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò ju gbogbo iṣẹ́ òun lọ. 

## Ẹ̀kọ́ àti ìrìn-àjò
Evaristo ti kọ́ni ní ìkọ̀wé àti iṣẹ́ àgbékalẹ̀ láti ọdún 1994. Ó tún ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀bùn ìkọ̀wé àti iṣẹ́ àgbékalẹ̀ pẹ̀lú Montgomery Fellowship ní Kọ́lẹ́ẹ̀jì Dartmouth ní Hanover, New Hampshire ní ọdún 2015; fún British Council ní Yunifásítì Georgetown, Washington, DC; Kọ́lẹ́ẹ̀jì Barnard / Columbia University, New York; Yunifasiti ti Iwọ-oorun Cape, South Africa; Virginia Arts Festival (Virginia, USA), àti Writing Fellow ní Yunifasiti ti Ila-oorun Anglia, UK. Ó kọ́ni ní ẹ̀kọ́ *Yunifasiti ti Ila-oorun Anglia- Guardian* fún àwọn àkókò mẹ́rin ní London títí di ọdún 2015.   Evaristo jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n nínú Ìkọ̀wé àti iṣẹ́ àgbékalẹ̀ ní Yunifásítì Brunel Lọ́ndọ́nù, ó sì ti kọ́ni ní yunifásítì láti ọdún 2011. 

Láti ọdún 1997, ó ti gba ìwé ìkésíni láti orílẹ̀-èdè mìíràn tó lé ní 130 gẹ́gẹ́ bí òǹkọ̀wé. Àwọn wọ̀nyí ní àwọn ìwé ìkésíni àti àwọn ìpàdé àbẹ̀wò, àwọn ìrìn àjò British Council, àwọn ìrìn àjò ìwé, kíkọ́ni ní àwọn ẹ̀kọ́ ìkọ̀wé àti àwọn ìdánilẹ́kọ̀ọ́, àti àwọn àkójọ ọ̀rọ̀ pàtàkì, àwọn ọ̀rọ̀ àsọyé àti àwọn ìpàdé ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àpérò àti àwọn ayẹyẹ ìwé.  Ó ṣe alága fún ìpàdé ìwé kíkà ti British Council Berlin ti 32nd àti 33rd ní ọdún 2017 àti 2018. Ó ṣe àsọyé Ẹ̀bùn Àwọn Alágbàṣe Tuntun /Àwọn Onímọ̀ Goldsmiths ní ọjọ́ 30 Oṣù Kẹsàn 2020.   Ní oṣù Kẹwàá ọdún 2020, ó ṣe àsọyé pàtàkì ní ìpàdé Ifihan Iwe Frankfurt 's Publishing Insights, níbi tí ó ti ké sí àwọn olùtẹ̀wé láti gbà àwọn ènìyàn púpọ̀ sí i tí wọ́n dúró fún onírúurú àwùjọ: "A gbọ́dọ̀ ní àwọn ènìyàn tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ nínú iṣẹ́ náà láti gbogbo àwọn agbègbè wọ̀nyí tí wọ́n ń wá ohun tí ó kọjá àwọn àṣà àti èrò tí kò tọ́." 

Evaristo ni Olùtọ́ni Lítíréṣọ̀ fún Rolex Mentor & Protege Arts Initiative fún ọdún 2023–2024 tí ó ń ṣe amọ̀nà fún òǹkọ̀wé ìtàn ará Ghana Ayesha Harruna Attah .  Àwọn olùtọ́ni Lítíréṣọ̀ tẹ́lẹ̀ láti ìgbà tí ètò náà ti bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 2002 ni Margaret Atwood, Gilberto Gil, Philip Glass, Sir Peter Hall, David Hockney, Sir Anish Kapoor, William Kentridge, Spike Lee, Phyllida Lloyd, Lin Manuel Miranda, Toni Morrison, Jessye Norman, Yousou N'Dour, Michael Ondaatje, Martin Scorsese, Wole Soyinka, Julie Taymor àti Mario Vargas Llosa . 

### Àwọn Iṣẹ́ Pípé
Ní ọdún 2006, Evaristo bẹ̀rẹ̀ ìròyìn kan tí àjọ Spread the Word writer development gbé kalẹ̀ tí wọ́n fi ṣe àtìlẹ́yìn fún Arts Council nípa ìdí tí wọn kò fi ń tẹ àwọn akéwì dúdú  àti àwọn akéwì Éṣíà jáde ní UK, èyí tí ó fi hàn pé ó dín sí ìpín kan nínú ọgọ́rùn-ún gbogbo ewì tí wọ́n tẹ̀ jáde láti ọwọ́ àwọn akéwì aláwọ̀ dúdú. 

Nígbà tí wọ́n gbé ìròyìn náà jáde, ó bẹ̀rẹ̀ ètò ìtọ́sọ́nà awọn Iṣẹ́ Pípé, pẹ̀lú Nathalie Teitler àti Spread the Word.  Nínú ètò ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè yìí,  a gba ìtọ́ni fún àwọn akéwì ogbon, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn fún ọdún kan tàbí méjì, ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì tẹ̀síwájú láti tẹ ìwé jáde, gba ẹ̀bùn, wọ́n sì gba ìdánilójú gidigidi fún ewì wọn.  

## Àwọn ìgbòkègbodò míràn
Yàtọ̀ sí dídá awọn ebùn RSL Scriptorium àti ebùn Ẹ̀bùn oríkì ti ilẹ̀ Áfíríkà ti agbáyé Brunel,  ó ti ṣe ìdájọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀bùn. Ní ọdún 2012, ó jẹ́ alága àwọn adájọ́ fún Ẹ̀bùn Caine fún Ìkọ̀wé Adúláwọ̀  àti ebùn Ìtàn Kúkúrú Àjọ ìjọba àpapọ̀ .  Ní ọdún 2021, ó jẹ́ Alága àwọn adájọ́ fún ebùn awọn Obìnrin fún Ìtàn Àròsọ .  Ní ọdún 2023, ó jẹ́ alága àwọn ẹ̀bùn ìwé Ewi Iwaju . Ní ọdún 2024, ó jẹ́ alága fún ebùn Ìwé Nero àkọ́kọ́ àti ebùn Ìwé agbáyé fún awọn Obìnrin Aláwọ̀ Dúdú fún Àìsí Ìtàn tí Ẹ̀rọ Ìtẹ̀wé Kásáfà dá sílẹ̀.

Evaristo ti ṣiṣẹ́ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbìmọ̀ àti ìgbìmọ̀ ìmọ̀ràn fún onírúurú àjọ, títí bí Ìgbìmọ̀ egbẹ́ Ọba ti Lítíréṣọ̀ (RSL) láti ọdún 2017, Ìgbìmọ̀ Àwọn Ọ̀nà ti England, Ìgbìmọ̀ Arts London, Ìgbìmọ̀ Igbimọ Imọran Iwe-kikọ Ilu Gẹẹsi Igbimọ Ilu Gẹẹsi, egbẹ́ awọn Òǹkọ̀wé, egbẹ́ ewì (Alaga) àti ìwé ìròyìn *Wasafiri* ìwé àgbáyé.  

Àwòrán Evaristo (2002) tí a yàwòrán Sal Idriss ṣe wà nínú àkójọ akójọ àwòrán orílẹ̀-èdè, Lọ́ndọ́nù . 

### Ẹgbẹ́ Ọba ti Lítíréṣọ̀
Wọ́n yan Evaristo gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ egbẹ́ Ọba ti Lítíréṣọ̀ láti òpin ọdún 2021 (lẹ́yìn ìfẹ̀yìntì Dame Marina Warner ), ó di òǹkọ̀wé àwọ̀ àkọ́kọ́ àti obìnrin kejì tí ó di ipò náà mú nínú ìtàn ọdún 200 ti Society.  Ó sọ ní àkókò ìkéde náà pé: “Ìwé kì í ṣe ohun ìgbàlódé, ṣùgbọ́n ó ṣe pàtàkì fún ọ̀làjú wa. Nítorí náà, mo ní ìgbéraga láti jẹ́ olórí irú àjọ ìwé tó lágbára àti tó lágbára tó sì ń fi gbogbo ara ṣe iṣẹ́ láti jẹ́ kí gbogbo ènìyàn wà ní ìṣọ̀kan.”   Ní ọdún 2022, ó sọ̀rọ̀ nínú ìwé kan nípa rẹ̀ nínú ìwé ìròyìn *Ọmọ ìlú New York* lórí kókó ọ̀rọ̀ RSL "40 lábẹ́ 40" àti ètò RSL Open láti mú àwọn òǹkọ̀wé tó tayọ àti onírúurú wá sí RSL: “Ó dà bíi pé o ní ọgọ́rùn-ún ọdún méjì láti fi ṣe àtúnṣe… Ǹjẹ́ o máa dúró fún ọgọ́rùn-ún ọdún méjì sí i, tàbí ṣé o máa yára ṣe iṣẹ́ náà?”  Wọ́n gbé ètò RSL Open kalẹ̀ nítorí pé nígbà náà àwọn ọmọ ẹgbẹ́ RSL tó ju ọgọ́rùn-ún (3) lọ ló wà ju àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó kéré sí ogójì (40) lọ   Nínú iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ RSL, ó ti mú àwọn iṣẹ́ ìrànlọ́wọ́ mẹ́ta wá sí ọ̀dọ̀ àjọ ìrànwọ́ tí kò tíì ṣe àkóso tàbí tí kò tíì ṣe àkóso nítorí pé ipa rẹ̀ jẹ́ ti ẹni pàtàkì. Gẹ́gẹ́ bí Aṣojú Sky Arts, Evaristo ló ṣe àkóso Sky Arts RSL awọn ebùn awọn Òǹkọ̀wé, ó ń fún àwọn òǹkọ̀wé tí kò ní àkóso tó pọ̀.  Ní ọdún 2024, ó dá RSL Scriptorium Awards sílẹ̀, ó sì ń fún àwọn òǹkọ̀wé mẹ́wàá ní ilé kékeré rẹ̀ ní etíkun Kent lọ́fẹ̀ẹ́ lọ́dún tí wọ́n ń ṣòro láti rí àkókò àti àyè láti kọ̀wé. Òǹkọ̀wé kọ̀ọ̀kan yóò ní gbogbo ilé kékeré náà fún ara wọn fún oṣù kan  Ní ọdún 2025, Evaristo dá Ẹ̀bùn Aṣáájú RSL sílẹ̀, èyí tí a yà sọ́tọ̀ fún bíbọ̀wọ̀ fún àwọn òǹkọ̀wé obìnrin tó ju ọgọ́ta ọdún lọ tí wọ́n sì fi ìpìlẹ̀ lélẹ̀ fún àwọn ìran tó ń bọ̀.  Ipa Ààrẹ ni ti olórí ẹgbẹ́ náà àti Evaristo kò ní ipa nínú ìṣàkóso ẹgbẹ́ náà. Síbẹ̀síbẹ̀, láti ọdún 2023, RSL gba ẹ̀sùn lórí onírúurú ẹgbẹ́ tuntun, ìtẹnumọ́ lórí àwọn ọ̀dọ́mọkùnrin,  àti fún àìmú ipò tó lágbára tó nípa ọ̀bẹ tí wọ́n fi gún Salman Rushdie  àti ìfagilé Kate Clanchy .  Ní oṣù Kejì ọdún 2024, Evaristo gbèjà RSL nínú *ìwé ìròyìn The Guardian* lòdì sí “gbogbo ìkọlù”, ó sì sọ nínú àpilẹ̀kọ kan pé RSL “kò lè gbèjà nínú àríyànjiyàn àti ọ̀ràn àwọn òǹkọ̀wé, ṣùgbọ́n ó gbọ́dọ̀ wà láìsí ojúsàájú.”  Royal Society of Literature sọ lẹ́yìn náà pé Evaristo kì í ṣe olùtọ́jú RSL bẹ́ẹ̀ ni “olùṣe ìpinnu tàbí olùdarí”.  

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ó fẹ́ òǹkọ̀wé David Shannon, ẹni tí ó pàdé ní ọdún 2006,  tí ìwé àròsọ àkọ́kọ́ rẹ̀ sì bẹ̀rẹ̀ ní oṣù kẹta ọdún 2021.   

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ àti ìdámọ̀

### Àwọn ẹgbẹ́ àti àwọn ọlá mìíràn tí a ní fún ara ẹni

* 2002: Ẹgbẹ́ Olùkọ̀wé UEA, Yunifásítì ti East Anglia
* 2003: National Endowment of Science, Technology and the Arts (NESTA) Fellowship Award
* 2004: Elected a Fellow, Royal Society of Literature (est.1820)
* 2006: British Council Fellow, Georgetown University, USA
* 2006: Elected a Fellow, Royal Society of Arts (est.1754)
* 2009: Awarded an MBE in the Queen's Birthday Honours List for services to Literature
* 2015: The Montgomery Fellow, Dartmouth College, USA
* 2017: Elected an Honorary Fellow, the English Association (est.1906)
* 2018: Elected a Fellow of Rose Bruford College of Theatre &amp;amp; Performance
* 2019: *Financial Times*: list of 14 women gamechangers
* 2019: *The Bookseller* 150 power list
* 2020: Awarded an OBE in the Queen's 2020 Birthday Honours for services to literature
* 2020: British Book Awards: Author of the Year
* 2020: *Elle* 50 – list of Britain's gamechangers
* 2020: Gold Medal of Honorary Patronage (est. 1683), Trinity College Dublin
* 2020: GG2 Woman of the Year Award
* 2020: The *Vogue* 25 for 2020 – list of Britain's 25 most influential women
* 2020: Voted one of *100 Great Black Britons*
* 2020: *The Bookseller* 150 power list
* 2021: *Glamour* magazine Women of the Year, Gamechanging Author Award
* 2021: Honorary International Fellow, American Academy of Arts &amp;amp; Sciences (est. 1780)
* 2021: President of Rose Bruford College of Theatre and Performance
* 2021: The UK Black *Powerlist* 100 (1st year)
* 2021: *Vanity Fair* magazine Challenger Award
* 2021: *The Bookseller* 150 power list
* 2022: Appointed President, Royal Society of Literature (2022–2026)
* 2022: *Forbes* "50 over 50" honoree for the Europe, Middle East & Africa region
* 2022: Honorary Doctor of Arts and Letters, King's College London
* 2022: Honorary Doctor of Letters, Queen Mary University of London
* 2022: Honorary Doctor of Letters, Glasgow Caledonian University
* 2022: Honorary Doctor of Letters, University of Greenwich
* 2022: Honorary Fellow, Goldsmiths, University of London 2022: Honorary Doctor of Arts, London South Bank University
* 2022: Honorary Fellow, CILIP, The Library and Information Association
* 2022: Sky Arts: Britain's 50 Most Influential Artists of the Past 50 years (No. 26)
* 2022: Soho House Awards: Writer
* 2022: *Stylist* magazine Remarkable Women Awards: Writer of the Year
* 2022: The UK Black Black Powerlist 100 (2nd year)
* 2023: The UK Black Powerlist 100 (3rd year)
* 2023: Honorary Doctor of Letters, University of Exeter
* 2023: Honorary Doctor of Letters, University of Sheffield
* 2023: A Goodreads Top Book of the last decade (2013–2023)
* 2023: Black Excellence Awards – Outstanding Contribution to Literature
* 2024: The UK Black Powerlist 100 (4th year)
* 2024: Fair Saturday Award, Fair Saturday Foundation, Bilbao, Spain
* 2024: Praeses Elit Award, Trinity College Dublin, Ireland
* 2025: Women's Prize Outstanding Contribution Award, to mark the 30th anniversary year of the Women's Prize for Fiction
* 2026: Elected a lifelong Honorary Member, National Liberal Club (est.1882)
* 2026: Elected a Fellow, City Lit/ City Literary Institute (est. 1919)

### ''Lara'' (1997)

* 1999: Ẹ̀bùn Ìwé Tó Dáa Jùlọ fún EMMA fún *Lara* 

### ''Ọmọdé Ọba'' (2001)

* 2000: Ẹ̀bùn Onkọ̀wé ní England fún Ọdún 2000, fún *Ọmọdé Ọba* 
* 2010: *Ọmọdé Ọba*, *The Times* (UK) "Àwọn Ìwé 100 Tó Dára Jùlọ Nínú Ọdún Mẹ́wàá" 

### ''Àwọn Gbòǹgbò Blonde'' (2008)

* 2009: Ẹ̀bùn Arthur C. Clarke (tí a yàn) 
* 2009: Ẹ̀bùn Big Red Read, Ìtàn Àròsọ àti Àpapọ̀ (ẹni tó gba àmì ẹ̀yẹ) 
* 2009: Ẹ̀bùn Ìwé Kíkà ti Dublin Àgbáyé (tí a yàn) 
* 2009: Ẹ̀bùn Osàn fún Ìtàn Àròsọ (tí a yàn) 
* 2009: Ẹ̀bùn Ẹ̀bùn Ọ̀dọ́ fún Ẹ̀bùn Orange  
* 2010: Ẹ̀bùn Hurston/Wright Legacy, USA (ẹni tí ó gba ipò ìkẹyìn) 

### ''Mẹ́wàá'' (2010)

* 2010: Ìyìn fún Ẹgbẹ́ Ìwé Ewì fún *Ẹwàá*, tí a ṣe àtúnṣe pẹ̀lú Daljit Nagra 

* 2014: Ẹ̀bùn Jerwood Fiction Uncovered (ẹni tó gba ẹ̀bùn)   
* 2015: Àwọn Ẹ̀bùn Ìtẹ̀jáde Triangle: Ẹ̀bùn Ferro-Grumley fún Ìtàn LGBT, USA  

### ''Ọmọbìnrin, Obìnrin, Òmíràn'' (2019)

* 2019: Ẹ̀bùn Àṣàyàn Goodread | Ìtàn Àròsọ Tó Dáa Jùlọ (ẹni tó gba ipò ìkẹyìn) 
* 2019: Ẹ̀bùn Gordon Burn (ẹni tó gba ipò ìkẹyìn)
* 2019: Ẹ̀bùn Booker (ẹni tó gba ẹ̀bùn)  
* 2019: Ìtàn àròsọ tó dára jùlọ ní ọdún 2019 láti mọ̀ nípa àwọn ohun èlò *ìpamọ́* 
* 2020: Àwọn Ẹ̀bùn Ilé-iṣẹ́ Ìwé ti Australia (tí a ti kọ sílẹ̀ fún ìgbà pípẹ́) 
* 2020: Àwọn Ẹ̀bùn Ìwé ti Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì: Ìwé Ìtàn Àròsọ ti Ọdún 
* 2020: Ẹ̀bùn Ferro-Grumley USA (ẹni tó gba ipò ìkẹyìn) 
* 2020: Ẹ̀bùn Ìwé Indie fún Ìtàn Àròsọ  
* Ọdun 2020: Le Prix Millepages, France 
* 2020: Ọmọ-ẹ̀kọ́ ọlá fún gbogbo ayé, Kọ́lẹ́ẹ̀jì St Anne, Yunifásítì Oxford 
* 2020: Igbákejì Ààrẹ, Royal Society of Literature
* 2020: Ẹ̀bùn Orwell (ẹni tó gba ipò ìkẹyìn) 
* 2020: Ẹ̀bùn Àwọn Obìnrin Kíkà 
* 2020: Ẹ̀bùn Gilasi Bell (ẹni tó gba ipò ìkẹyìn) 
* 2020: Àwọn Ẹ̀bùn Ọlá Aríran (ẹni tí ó gba ipò ìkẹyìn)  
* 2020: Ẹ̀bùn Àwọn Obìnrin fún Ìtàn Àròsọ (ẹni tí ó gba ipò ìkẹyìn) 
* 2021: Ẹ̀bùn Ìwé ti ilẹ̀ Yúróòpù, Holland (ẹni tí ó gba ipò ìkẹyìn)
* 2021: Ẹ̀bùn Òmìnira ti Borough, Royal Borough ti Greenwich 
* 2021: Ẹ̀bùn Ìwé Dublin Àgbáyé (ẹni tó gba ipò ìkẹyìn)  
* Ọdun 2021: Aami Eye Nielsen Gold Olutaja julọ 
* 2021: Ènìyàn Ọdún – gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó gba àmì ẹ̀yẹ 151 ti Àkójọ Àwọn Agbára 150 ' *The Bookseller* .
* 2021: Àkọ́kọ́ Gregor von Rezzori (Ítálì) (ẹni tó gba ipò ìkẹyìn)
* 2021: Premio Lattes Grinzane (Italy) (ipari)
* 2022: Bestsellery Empiku Eye (Poland) (ipari) 
* Ọdun 2022: Plebiscyt Ksiazka Roku 2021/ Literatura Piekna (Poland) (ipari)

### ''Ìfihàn'' (2022)

* 2022: Ìwé Ọlá fún Àwọn Ará Ìran ti Ọdún 2021 (ẹni tí ó gba ipò ìkẹyìn)
* Ọdun 2023: Prix de Libraires du Quebec, Canada (ipari)
* 2023: Grand Prix des Lecteurs, France (ipari)
* 2024: Praeses Elit Eye, Trinity College Dublin

## Àwọn ọlá ẹ̀kọ́

* 2014: A yàn án gẹ́gẹ́ bí Olùsọ̀rọ̀ fún gbogbo ènìyàn, Brunel University London
* 2015: Ẹ̀bùn CBASS fún Àṣeyọrí, Brunel University London
* 2017: Ẹ̀bùn Olùkọ́ Brunel, Brunel University London
* 2020: Ẹ̀bùn Olùkọ́ fún Àwọn Òṣìṣẹ́, Brunel Universities 

## Àwọn ìwé

* 1994: *Erékùsù Abraham* (ewì, Peepal Tree Press ;  )
* 1997: *Lara* (ìwé ìtàn, Angela Royal Publishing;  )
* 2001: *Ọmọdé Ọba* (ìwé ìtàn, Hamish Hamilton/Penguin ; Penguin USA, 2002;  )
* 2005: *Àwọn Arìnrìn-àjò Ọkàn* (ìtàn àròsọ, Hamish Hamilton/Penguin;  )
* 2008: *Blonde Roots* (ìtàn àròsọ, Hamish Hamilton/Penguin; Riverhead/Penguin USA, 2009;  )
* 2009: *Lara* (àtúnse tuntun, tí a fẹ̀ sí i, ( Bloodaxe Books ;  )
* 2010: *Ẹ kú àárọ̀ ìyá mi* (ìtàn, Penguin UK;  )
* 2013: *Mr Loverman* (ìtàn àròsọ, Penguin UK; Akashic Books ;  )
* 2019: *Ọmọbìnrin, Obìnrin, Òmíràn* (ìtàn àròsọ, Hamish Hamilton/Penguin;  )
* 2021: *Manifesto: Lori Aifarada Laelae* (iranti, Hamish Hamilton / Penguin ;  )
* 2021: *Ìfẹ́ Obìnrin* (Look Again Series, Tate Galleries Publishing ;  )

## Àwọn eré

* 1982: *Moving Through*, ewì eré onílù, Talking Black Festival, Royal Court Theatre ní òkè
* 1982: *Ehin Ẹkùn Tí A Mú Kìí Ṣe Bíi*, ọ̀rọ̀ àròsọ ewì kan. Theatre of Black Women, the Melkweg, Amsterdam
* 1983: *Silhouette*, eré orí ìtàgé onídánwò. Ìrìn àjò Theatre of Black Women . Olùkọ̀wé alábáṣiṣẹpọ̀: Patricia St. Hilaire 
* 1984: *Pyeyucca*, eré orí ìtàgé àyẹ̀wò kan. Ìrìn àjò eré orí ìtàgé ti àwọn obìnrin aláwọ̀ dúdú. Àwọn ohun èlò afikún: Patricia St. Hilaire  
* 2002: *Medea – Ṣíṣe Àwòrán Etí* . Ìṣẹ̀lẹ̀ oríṣiríṣi. Ilé-iṣẹ́ Wilson Wilson ní Sheffield Crucible Theatre àti BBC Radio Drama 
* 2003: *Madame Bitterfly àti Stockwell Diva* . Eré orin. The Friday Play, BBC Radio 4, tí Rudolph Walker, Clare Perkins, àti Dona Croll kópa nínú rẹ̀
* 2020: *Àkọ́kọ́, Do No Harm*, àròkọ ewì kan, Old Vic Theatre lórí ayélujára, Adrian Lester ló darí rẹ̀ tí Lolita Chakrabarti sì ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀, Sharon D. Clarke ló kópa nínú rẹ̀.  

## Ìtàn àròsọ kúkúrú (tí a yàn)

* 1994: "Letters from London" in *Miscegenation Blues: voices of mixed-race women*, edited by Carol Camper (Sister Vision Press)
* 2005: *On Top of the World* (BBC Radio 4)
* 2006: "Ohtakemehomelord.com" in *[[The Guardian]]*'s annual short-story supplement (July)
* 2008: "A Matter of Timing", *The Guardian*
* 2010: "On Top of the World", *The Mechanics Institute Review*, Issue 7 (Birkbeck, University of London)
* 2011: "I Think I'm Going Slightly Mad" in *One for the Trouble*, The Book Slam Annual, edited by Patrick Neate (Book Slam Productions)
* 2014: "Our Billy, (or should it be Betty?)" in *Letter to an Unknown Soldier*, 14–18 NOW UK WW1 Centenary Art Commissions (William Collins/HarperCollins)
* 2015: "Yoruba Man Walking" in *Closure: a new anthology of contemporary black British fiction*, edited by Jacob Ross (Peepal Tree Press)
* 2016: "The Human World" in *How Much the Heart Can Hold*, edited by Emma Herdman (Hodder &amp;amp; Stoughton)
* 2020: "Star of the Season", *British Vogue*
* 2020: "The White Man's Liberation Front", *New Statesman*

## Àwọn àròkọ

* 1992: "Black Theatre", *Artrage* (Winter/Spring)
* 1993: "Black Women in Theatre", *Six Plays by Black and Asian Women Writers*, edited by Kadjia George (Aurora Metro Press)
* 1996: "Going it Alone" – one-person shows in black British theatre, *Artrage*
* 1998: "On *Staying Power*" by Peter Fryer for BBC Windrush Education
* 2001: "Roaring Zora" on the life and writing of Zora Neale Hurston, *Marie Claire*
* 2005: "An Introduction to Contemporary British Poetry", British Council Literature Magazine
* 2005: "False Memory Syndrome: Writing Black in Britain", in *Writing Worlds* (New Writing Partnership/University of East Anglia)
* 2005: "Origins", *Crossing Borders*, British Council online
* 2005: "The Road Less Travelled", *Necessary Journeys,* edited by Melanie Keen and Eileen Daley, Arts Council England
* 2007: "Writing the Past: Traditions, Inheritances, Discoveries" in *Writing Worlds 1: The Norwich Exchanges* (University of East Anglia/Pen & Inc Press)
* 2008: "CSI Europe: African Trace Elements. Fragments. Reconstruction. Case Histories. Motive. Personal", *Wasafiri* (Taylor &amp;amp; Francis)
* 2009: Autobiographical essay, *Contemporary Writers*, Vol. 275 (Gale Publishing, USA)
* 2009: Autobiographical essay, "My Father's House" (Five Dials)
* 2010: Introduction to *Ten* poetry anthology, "Why This, Why Now?", on the need for The Complete Works initiative to diversify British poetry publications (Bloodaxe Books)
* 2010: Introduction to *Wasafiri Black Britain: Beyond Definition*, "The Illusion of Inclusion", Issue 64, Winter 2010 (Routledge)
* 2010: "The Month of September", on writing and process, Volume 100:4, Winter 2010 *Poetry Review*
* 2011: "Myth, Motivation, Magic & Mechanics", *Body of Work: 40 Years of Creative Writing at UEA* (University of East Anglia), edited by Giles Foden (Full Circle Editions)
* 2013: *The Book that Changed Me* Series: Essay on *For colored girls who have considered suicide when the rainbow is enuf* by Ntozake Shange (BBC Radio 3)
* 2016: "The Privilege of Being a Mixed Race Woman", *Tangled Roots: Real Life Stories from Mixed Race Britain,* Anthology Number 2, edited by Katy Massey (Tangled Roots)
* 2019: "What a Time to be a (Black) (British) (Womxn) Writer", in *Brave New Words*, edited by Susheila Nasta (Myriad Editions)
* 2020: "Claiming Whiteness", *The House* magazine, of the (Houses of Parliament)
* 2020: Foreword to *Bedside Guardian*, the annual *[[The Guardian|Guardian]]* anthology
* 2020: Foreword: "Re:Thinking: 'Diversity' in Publishing", by Dr Anamik Saha and Dr Sandra van Lente (Goldsmiths University/Newgen Publishing UK)
* 2020: "Gender in the Blender", for *A Point of View*, BBC Radio 4
* 2020: Introduction to *Loud Black Girls*, edited by Yomi Adegoke and Elizabeth Uviebinené (HarperCollins)
* 2020: "Literature Can Foster Our Shared Humanity", *British Vogue*, 6 June 2020.
* 2020: "Loving the Body Fat-tastic", for *A Point of View*, BBC Radio 4
* 2020: "On Mrs Dalloway", BBC Radio 4
* 2020: "Spiritual Pick and Mix", for *A Point of View*, BBC Radio 4
* 2020: "The Longform Patriarchs and their Accomplices", *New Statesman*
* 2020: "The Pro-Mask Movement", for *A Point of View*, BBC Radio 4
* 2020: "Theatre of Black Women: A Personal Account", in *The Palgrave Handbook of the History of Women on Stage,* edited by Jan Sewell and Clare Smout (Palgrave Macmillan)
* 2020: "Why Black Lives Matter", for *A Point of View*, BBC Radio 4
* 2021: Introduction to *Beloved* by Toni Morrison (Vintage)
* 2021: Introduction to *Bernard and the Cloth Monkey* by Judith Bryan (1998), "Black Britain: Writing Back" series (Hamish Hamilton/Penguin reissue)
* 2021: Introduction to *Black Teacher* by Beryl Gilroy (Faber and Faber)
* 2021: Introduction to *for Colored Girls Who Have Considered Suicide / When the Rainbow Is Enuf* by Ntozake Shange (Orion)
* 2021: Introduction to *Incomparable World* by S. I. Martin (1996), "Black Britain: Writing Back" series (Hamish Hamilton/Penguin reissue)
* 2021: Introduction to *Minty Alley* by C. L. R. James (1936), "Black Britain: Writing Back" series (Hamish Hamilton/Penguin reissue)
* 2021: Introduction to *The Dancing Face* by Mike Phillips (1997), "Black Britain: Writing Back" series (Hamish Hamilton/Penguin reissue)
* 2021: Introduction to *The Fat Lady Sings* by Jacqueline Roy (2000), "Black Britain: Writing Back" series (Hamish Hamilton/Penguin reissue)
* 2021: Introduction to *Without Prejudice* by Nicola Williams (1997), "Black Britain: Writing Back" series (Hamish Hamilton/Penguin reissue)
* 2022: "The Artistic Triumph of Older Black Women", *The Guardian*

## Olóòtú

## Àwọn adájọ́ tó ń gba ẹ̀bùn ìwé

* 1997: Ian St. James Award (Fiction)
* 2004: The Next Generation Top 20 List, organised by the Poetry Book Society (PBS) and Poetry Society
* 2006: The National Poetry Competition
* 2007: Northern Rock Writers' Award (Fiction & Poetry)
* 2008: Decibel Penguin Prize (Fiction)
* 2009: Young Muslim Writers Awards with Penguin Publishers (Fiction)
* 2010: Alfred Fagon Award – (Black plays)
* 2010: Orange Award for New Writers (Women's fiction)
* 2010: T. S. Eliot Prize (Poetry)
* 2011: Peacock Poetry Prize (Brighton Festival)
* 2012: Chair: Caine Prize for African Writing
* 2012: Chair: Commonwealth Short Story Prize
* 2012: Founder & Chair of the Brunel University African Poetry Prize
* 2012: The Poetry Society's *Poetry News* competition
* 2013: Chair: The Brunel International African Poetry Prize
* 2013: Golden Baobab Prize, Ghana (short stories for African children)
* 2013: Sillerman First Book Prize for African Poets (USA)
* 2014: Chair: The Brunel International African Poetry Prize
* 2014: OCM Bocas Prize for Caribbean Literature, Poetry (Trinidad)
* 2014: Sillerman First Book Prize for African Poets, USA
* 2015: Chair: The Brunel International African Poetry Prize
* 2015: Costa Book Award Best Novel & Costa Book of the Year
* 2015: First Story National Writing Competition
* 2015: *Prairie Schooner* First Book Prize (USA)
* 2016: Chair: The Brunel International African Poetry Prize
* 2016: Goldsmiths Prize for innovative fiction
* 2016: Guardian and 4th Estate BAME Short Story Prize
* 2016: Sillerman First Book Prize for African Poets (USA)
* 2017: Chair: Brunel International African Poetry Prize
* 2018: 40 New Fellows under 40 Royal Society of Literature
* 2018: Chair: Brunel International African Poetry Prize
* 2018: Geneva Writers' Prize
* 2018: *Isis magazine* Writing Competition, Oxford University
* 2018: The Queen's Commonwealth Essay Competition
* 2019: Anthony Burgess/ newspaper Award for Arts' Journalism
* 2019: Glenna Luschei Prize for African Poetry
* 2019:  Short Story Award
* 2019: Polari Book Prize for LGBTQ+ fiction
* 2021: Chair, Women's Prize for Fiction
* 2021: *Sunday Times* Style Journalism Competition
* 2023&nbsp; Chair, OCM Bocas Prize for Caribbean Literature, Best Overall Book
* 2023&nbsp; Chair, Forward Prize Best Collection & Best First Collection
* 2024&nbsp; Chair, Nero Gold Prize for Book of the Year
* 2024&nbsp; Chair, Global Black Women’s Non-Fiction Prize, Cassava Republic Press

## Ìmọ̀ràn àfínnúfíndọ̀ṣe

* Ìgbìmọ̀ àwọn olùdarí, Black Mime Theatre Company, àwọn ọdún 1990
* Ìgbìmọ̀ Ìmọ̀ràn: Ìwé Ìròyìn Lítíréṣọ̀ Wasafiri, 2000–
* Igbimọ Gbogbogbo: Ẹgbẹ́ Ewì ti Great Britain, 2001–2004
* Olùdámọ̀ràn Pàtàkì Lítíréṣọ̀: Ìgbìmọ̀ Ọ̀nà London, 2001–2005
* Alága: Ẹgbẹ́ Àwọn Olórin ti Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, 2003–2004
* Olùdámọ̀ràn Lítíréṣọ̀: Ìgbìmọ̀ Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, 2003–2006
* Ìgbìmọ̀ Ìmọ̀ràn: Àwọn Gbàgede Tuntun, Ilé Àkójọ Ohun Ìṣẹ̀ǹbáyé ti London, 2004–2008
* Igbimọ Imọran: MA Creative Writing, Ilu University, 2004–2009
* Olùdásílẹ̀: Ẹsẹ Ọ̀fẹ́ àti Àwọn ètò Ìṣẹ́ Pípé, 2005–2017
* Igbimọ Iṣakoso Ẹgbẹ Awọn Onkọwe, 2008–2009
* Olùgbàlejò: Westminster Jẹ́ ọ̀rẹ́ Ìdílé kan (WBAF), 2009–2011
* Ìgbìmọ̀ Olóòtú: Ẹ̀ka Ìwé Ewì Áfíríkà, APBF, Yunifásítì ti Nebraska–Lincoln, 2012–
* Olùgbàlejò: Ẹ̀bùn Lítíréṣọ̀ SI Leeds fún àwọn òǹkọ̀wé obìnrin dúdú/Aṣíà tí a kò tẹ̀ jáde, 2012–
* Ẹ̀bùn Folio, Ọmọ ẹgbẹ́ Ilé-ẹ̀kọ́ gíga, 2013–
* Igbimọ Arts England, Ọmọ ẹgbẹ Igbimọ Agbegbe Guusu Ila-oorun, 2014–2015
* Ilé Iṣẹ́ Ìdánilójú Dídára fún Ẹ̀kọ́ Gíga Ìgbìmọ̀ Kíkọ Ẹ̀dá, 2014–2015
* Wọ́n yàn án sí Ìgbìmọ̀, Royal Society of Literature, 2016–
* Igbákejì Ààrẹ, Royal Society of Literature, 2017–2020 
* Ààrẹ, Ẹgbẹ́ Àwọn Ìwé Ìtàn, 2021–2025 

## Àwọn Àkíyèsí

## Àwọn ìtọ́kasí



## Àwọn ìjápọ̀ òde
 

* Oju opo wẹẹbu osise
* "Bernardine Evaristo", Àwọn Òǹkọ̀wé Òde Òní, Ìgbìmọ̀ Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì.
* Bernardine Evaristo ní Diaspora Writers UK.
* Toh Hsien Min, "Má Ṣe Gbàgbé Orísun Máṣe — Bernardine Evaristo lo ìtàn lọ́nà tó dára" (ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò), *Ìròyìn Ìwé Ìròyìn Quarterly Singapore*, Ìdìpọ̀ 3, Nọ́mbà 2, Oṣù Kínní 2004.
* Ginette Curry, "Toubab La!" : Àwọn Àfihàn Ìwé ti Àwọn Ènìyàn Onírúurú Ẹ̀yà ní Àárín Àwọn Ará Áfíríkà, Newcastle, England: Cambridge Scholars Publishing, 2007.
* Rosanna Greenstreet, "Bernardine Evaristo: 'Ìgbà mélòó ni mo máa ń ní ìbálòpọ̀? Ìgbà mẹ́jọ lójúmọ́ ' , Ìbéèrè àti Ìdáhùn, *The Guardian*, 25 Oṣù Keje 2020.
* Benjamin Law, "Olùborí Booker Bernardine Evaristo lórí àwùjọ kan níbi tí a ti ń sọ pé, 'Mo dára fún ọjọ́ orí mi ' , *The Sydney Morning Herald*, 29 Oṣù Kẹwàá 2021.
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1959
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ