open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Musbau Olalekan Olaniyi

**Musbau Olalekan Olaniyi** (23rd Oṣu Kẹwa Ọdun 1986) jẹ oniṣowo orilẹ-ede Naijiria kan, Engineer Processing and Chief executive Officer of PrintBest Limited ati ise ni ile ise epo ati gaasi ni Nigeria. Pẹlu ĭrìrĭ ni awọn iṣẹ, ṣiṣe, iṣakoso ilana, iṣapeye iṣelọpọ, ibẹrẹ, ati fifunni. O si mu awọn ibile tittle ti Bobajiroro of Offa, ni ipinle Kwara Nigeria ati awọn Aare ti Offa Youths Council (OYC). 

## Igbesi aye rẹ̀
Ojo ketalelogun osu kewa odun 1986 ni won bi Musbau si idile Alhaji Muritala Olaniyi ati Oloogbe Alhaja Silifat Olaniyi ti Sakosi Compound ni Offa, nijoba ibile Offa ni ipinle Kwara ti o si se igbeyawo pelu idunnu.

## Ẹkọ
O pari Master of Business Administration (MBA) ni Eto Eda Eniyan lati Ile-ẹkọ giga Ahmadu Bello, Zaria, Ipinle Kaduna ni (2022) ati tẹlẹ pari Bachelor of Engineering in Chemical Engineering lati Federal University of Technology Owerri, Imo State ni (2014) 

## Iṣẹ

### TotalEnergies EP Nigeria Limited
Musbau ti nṣe iranṣẹ lọwọlọwọ ni AKPO Campaign of Works Operator – Nigeria Lati Oṣu kejila ọdun 2019 – Lọwọlọwọ o ṣe ipoidojuko awọn ilowosi to ṣe pataki ati rii daju ipaniyan ailewu ti awọn iṣẹ itọju ti kii ṣe deede, ti n tẹnu mọ aabo ati ṣiṣe.

### AKPO FPSO
Ti ṣiṣẹ bi Oṣiṣẹ iṣelọpọ Agba ni AKPO FPSO (CCR & Awọn iṣẹ Aye) - Nigeria (Oṣu Keje 2015 - Oṣu kejila ọdun 2019): Ni agbara yii lati ṣe iṣapeye awọn iṣẹ iṣelọpọ ati kopa ninu awọn iṣẹ tiipa, fun ailewu ati didara julọ iṣẹ.

### GAS OBITE
Musbau Ti ṣe iranṣẹ gẹgẹbi Alakoso iṣelọpọ Agba ni OBITE GAS PLANT (CCR, Wells & Awọn iṣẹ Aye) Nigeria laarin (Kọkànlá Oṣù 2009 - Kejìlá 2012) awọn iṣẹ ṣiṣe ati awọn iṣẹ ikole, mimu idojukọ lori ailewu ati iduroṣinṣin iṣẹ.

### Ogbogu Flow Station
O ṣiṣẹ gẹgẹbi Oluṣe iṣelọpọ (Olukọni) ni Nigeria laarin (Oṣu kọkanla 2009 - Oṣu kejila ọdun 2012) gẹgẹbi abojuto aaye iṣelọpọ ati awọn ilana aabo lakoko akoko ikẹkọ rẹ.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1986
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ
Maikanti Baru

**Maikanti Kachalla Baru** (7 July 1959 – 29 May 2020) jẹ́ onísẹ́-ẹ̀rọ Nàìjíríà, olùtàjà epo robi àti Olùdarí Alàkóso Ẹgbẹ́ kejìdínlógún ti ilé-iṣẹ́ epo ní ìpínlẹ̀ Nàìjíríà, Nigerian National Petroleum Corporation (NNPC). Ó ṣiṣẹ́ ní ìpò láti Oṣù Keje ọdún 2016 sí Oṣù Keje ọdún 2019 àti pé ó ti ṣiṣẹ́ tẹ́lẹ̀ bí Alàkóso Gbogbogbò Ẹgbẹ́ (GGM) tí Àwọn Iṣẹ́ Ìṣàkóso Idoko Epo ti Orílẹ-èdè.  Baru jẹ́ elẹ́gbẹ́ ẹgbẹ́ ti Nigeria Society of Engineers àti Nigerian Institution of Mechanical Engineers. 

## Ìgbésí ayé ìbẹrẹ àti ẹ̀kọ́
A bí Baru ní Oṣù Keje ọdún 1959 ní Misau, Ipinle Bauchi .  Ó sì lọ sí Federal Government College, Jos fún ẹkọ́ girama rẹ̀ níbi tí ó ti jáde ní 1978.  Ó gba òye tí imọ-ẹrọ láti Ilé-ẹ̀kọ gíga Ahmadu Bello ní ọdún 1982 àti òye ní Computer Aid Engineering láti University of Sussex .  

## Iṣẹ́ àti ikú
Baru ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ Jos Steel Rolling fún ọdún mẹ́ta láti ọdún 1988 ṣáájú kí o tó lọ láti darapọ̀ mọ́ Ilé-iṣẹ́ Epo ti orílẹ-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1991 gẹ́gẹ́bí Alákòso Ìmọ̀-ẹ̀rọ.  Ó ṣe àwọn ìpò oríṣiríṣi láàrin àjọ náà pẹ̀lú Olùdarí gbogbogbò, Ẹ̀ka Ìdàgbàsókè Gáàsì láti 1997 sí 1999 àti ní ṣókí bí Olùdarí aláṣẹ, àwọn iṣẹ́ Nigeria Gas Company (NGC) ní ọdún 1999.  Láti ọdún 1999 sí ọdún 2004, ó ṣiṣẹ́ bí Olóyè Oludunadura Imọ-ẹrọ lórí iṣẹ́ àkànṣe West African Gas pipeline .  Ó tún jẹ́ GGM kan, National Petroleum Investment Management Services .  Ó ṣiṣẹ́ bí GGM,Liquefied Natural Gas. 

Baru ni a yàn gẹ́gẹ́bí Olùdarí Alàkóso Ẹgbẹ́ kejìdínlógún ti NNPC, ní ọjọ́ 4 Oṣù Kèje ọdún 2016. 

Ní ìparí ọjọ́-orí tí òfin ti 60, ó fẹ̀hìntì níí

ní ọjọ ù Oèu Kejú ọdun 2à19 aéi pe Mele Kyarióni ́pòrọp̀o rẹ. 

Baru kú ní ọjọ́ Jímọ̀, Oṣù Kàrún ọjọ́ 29, Ọdún 2020 láti ọ̀dọ COVID-19.   

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ìta ìjápọ

* Tani Maikanti Baru?
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2020
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1959
Bolaji Aluko

**Mobolaji E. Aluko** (tí a bí ní ọjọ́ kejì oṣù Kẹrin 1955) jẹ Ọ̀jọ̀gbọ́n tí ìmọ̀-ẹ̀rọ kẹ́míikálì ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga Howard.  Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí alábòójútó ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ti Yunifásítì Federal, Otuoke nípasẹ̀ ìjoba Àpapọ̀ti Nigeria  láti ọdún 2011 títí di ìpárí àkókò iṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún 2016.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1955
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Olatokunbo Somolu

**Olatokunbo Arinola Somolu** (ọjọ́-ìbí 1950) jẹ́ Nigerian Structural Engineer. Ó jẹ́ obìnrin Nàìjíríà àkọkọ́ láti gba PhD ní ààyè imọ-ẹrọ èyíkéyìí.  

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀ àti ẹ̀kọ́
Ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹwàá ọdún 1950 ni wọ́n bí Olatokunbo Somolu ní ìpìnlẹ̀ Èkó. Ó gba ètò-ẹ̀kọ́ alakọbẹrẹ ní Anglican Girls' School, Lagos, àti ilé-ìwé girama ní Queen's College, Lagos. Ó kàwé Civil Engineering ní Yunifasiti ti Lagos, ó parí òkè tí kílásì rẹ̀ pẹ̀lú B.Sc. ní 1973. Ní ọdún 1978 ó gbà PhD rẹ̀ ní Civil Engineering (Structures). 

## Iṣẹ́ rẹ̀
Somolu di akẹ́kọ̀ọ́ Engineer pẹ̀lú Sokoto Waterworks ní 1973. Ó kọ ẹ̀kọ́ ní Yaba College of Technology láti ọdún 1977 sí 1982. Ní ọdún 1982 ó darapọ̀ mọ́ Nigerian Petroleum Corporation (NNPC) gẹ́gẹ́ bí Olùrànlọ́wọ́ Olóyè Abele Engineer. Ní ọdún 2005 ó di obìnrin àkọ́kọ́ láti ṣe olórí Engineering and Technology division ti NNPC gẹ́gẹ́ bí Alàkóso Gbogbogbò Ẹgbẹ́. Ọdún 2009 ló fẹ̀hìntì.

Ní ọdún 2007 Somolu ni a gbé wọlé sí Hall of Fame Women Nigerian. Ní ọdún 2017 ó jẹ́ ọlá fún àṣeyọrí alámọ̀dájú aṣáájú-ọnà rẹ̀ nípasẹ̀ Professional Excellence Foundation of Nigeria (PEFON).  Arábìnrin náà jẹ́ ẹlẹ́gbẹ́ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹgbẹ́ alámọ̀dájú bíi Nigerian Academy of Engineering, Nigerian Society of Engineering ati Nigerian Institute of management(NIM). 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1950
Seun Fakorede

**Seun Fakorede** (ọjọ́-ìbì May 22, 1992) je òtajà, agbọ̀rọ̀sọ àti olóṣèlú ara Nàìjíríà. Ni 27, ó di komísànnà tí o kéré jùlọ nínú ìtàn àkọọlẹ Nàìjíríà nígbàtí o yan Komísónà fún  Àwọn ọ̀dọ̀ àti eré ìdárayá ni ìpínlè Oyo ni oṣù kẹjọ ọdún 2019 sí oṣù keje 2021. Wọ́n tún yan Seun ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹwàá ọdún 2021. Òun ni Olùdásílẹ̀ àti Olùdarí ti Ilé-iṣẹ́ Advantage Africa ti kii ṣe èrè níbi tí ti o t ṣe agbero fún ifẹ orílẹ-èdè Afirika láàrin àwọn ọ̀dọ̀.

## Ẹ̀kọ́
Fakorede lọ si Government College Apata, Ibadan. Lọ́dún 2016, ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú ìmọ̀ iṣẹ́ ìkọ́nilẹ́kọ̀ọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ gíga ti Obafemi Awolowo University, Ilé Ìfẹ́. Ọmọ abínibí ní àgbègbè Idere ni iìjòba ìbílẹ̀ Ìbàràpá Central, ìpínlè Ọ̀yọ́.  

## Àwọn ẹ̀bùn
O borí  Àwọn ẹ̀bùn Ọjọ́ iwájú fún Ìjọ̀ba ní ọdún 2020. 

Fakorede ni orúkọ Olóṣèlú Ọdún 2022 nípasẹ Ọmọde Àgbáyé kan, ti o gbà ẹ̀bùn  rẹ ni Ilu Manchester, England ni Oṣù Kẹsán ọdún 2022 pẹ̀lú àwọn olóṣèlú ọdọ mẹrin mìíràn láti kakiri àgbáyé.

* Ko Ju Young Lati Ṣiṣe
* Ishaku Eliṣa Abbo
* Oluwaseyi Makinde

## Àwọn ìtọ́kasí
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1992
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Rahmon Ade Bello

Rahmon Ade Bello (tí wọ́n bí ní oṣù kẹwàá ọdún 1948) jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n Chemical Engineering ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Aṣàákoso Ẹ̀kọ́ àti Vice Chancellor tẹ́lẹ̀ rí ní Fásíìtì Ẹ̀kó ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Rahmon ní oṣù kẹwàá ọdún 1948 ní Ìpínlẹ̀ Ògùn, ní apá Ìwọ̀-oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà. Ilé-ìwé Egbado College ní Ilaro tó wà ní ìpínlè Ògùn ni ó lọ. Ó tẹ̀síwájú láti gboyè ẹ̀kọ́ ní Polytechnic of Ibadan, níbi tí ó ti gba oyè OND nínú ìmọ̀ mechanical engineering. Ní ọdún1974, ó gba oyè B.Sc. nínú ìmọ̀ chemical engineering bákan náà láti Obafemi Awolowo University. Ó sì tún ní oyè ẹ̀kọ́ ti master's nínú chemical engineering láti University of Waterloo àti Ph.D. láti ilé-ẹ̀kọ́ kan náà.

## Iṣẹ́ tó yàn láàyò
Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí í igbá kejì aṣàáko ti Fáṣítì Èkó ní oṣù karùn-ún ọdún 2012 lẹ́yìn ikú òjijì ọ̀jọ̀gbọ́n Babatunde Adetokunbo Sofoluwe, tí ó wà ní ipò náà, àrùn ọkàn ló ṣekú pá á ní ọdún 2012. Ní oṣù kọkànlá ọdún 2012, wọ́n jẹ́rìí sí pé Rahmon ni Vice Chancellor ni Fáṣítì, ipò tí ó wà títí di oṣù Kejìlá ọdún 2017.

Ó wà lára oríṣiríṣi iṣẹ́ ọjọ̀gbọ́n bí í Nigeria Academy of Nigeria, Nigerian Society of Engineers, Nigerian Society of Chemical Engineers àti COREN.

## Àwọn ìtọ́kasí
Hauwa Muhammed Sadique

**Hauwa Muhammed Sadique** (tí wọ́n bí ní February 6, ọdún 1969) jẹ́ onímọ̀ ẹ̀rọ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Ààrẹ ẹ̀kẹrìnlá ti Association of Professional Women Engineers  of Nigeria (APWEN). Òun ni ẹni àkọ́kọ́ láti ilẹ̀ Àríwá tó jẹ Ààrẹ ẹgbẹ́ náà.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Hauwa ní ọjọ́ kẹfà oṣù kejì ọdún 1969, sínú ìdílé Muhammed Abubakar, àti Amina Muhammed Shuwa. Ó jẹ́ ọmọ ìlú Mafa, láti Ìpínlẹ̀ Borno, ní Nàìjíríà.

Ó lọ sí ilé-ìwé alákọ̀ọbẹ̀rẹ̀ Army Command Children School ní ipinle Kaduna ní ọdún 1976. Ó sì tún lọ sí Queen Amina College, ní Kakuri fún ìwé girama. Ó gba national diploma nínú ẹ̀kọ́ Agricultural Engineering Technology, ó sì tún padà gba B.Eng ní ọdún 1994, láti University of Maiduguri. Ní ọdún 2005, ó gba M.Sc nínú ẹ̀kọ́ Economics láti Bayero University.

## Isẹ́ rẹ̀
Hauwa bẹ̀rè gẹ́gẹ́ bí i olùkọ́ ní Airforce Primary School ní Kano. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní Family Economic Advancement Programme (FEAP) nínú ọdún 1999. Wọ́n padà fi sí ẹ̀ka ẹ̀rọ ti Federal Ministry of Agriculture àti Water Resources. Ó padà di chief engineer ní dams and reservoir operations department ní Kano.

Òun ni ààrẹ ẹlẹ́ẹ̀kẹrìnlá ti Association of Professional Women Engineers ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, (APWEN) àti ààrẹ àkọ́kọ́ ti ẹgbẹ́ àwọn tó wà ní apá Àríwá. Wọ́n yàn án sípò ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kejì, ọdún 2016. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí i financial secretary, general secretary, ex-officio àti vice-president fún ẹgbẹ́ náà.

Ó jẹ́ ọmọ-ẹgbẹ́ Nigerian Society of Engineers, Society of Women Engineers, National Institute of Cost àti Appraise Engineers, àti Council for the Regulation of Engineering ní Nàìjíríà.

## Àwọn ìtọ́kasí
Micheal Faborode

**Micheal Oladimeji Faborode** (tí a bí ni Oṣù Kẹsàn-án ọdún  1956) jẹ olùdarí ètò ẹ̀kọ́ Nàìjíríà àti olùkọ́ ọ̀jọ̀ngbọ́n ti Imọ̀-ẹrọ Agricultural.  Ó jẹ́ igbá-kejì olùgbaniníyànjú ti Obafemi Awolowo University láti ọdún 2006 si 2011.     

## Ìpínlẹ̀ àti Ẹ̀kọ́
Faborode jẹ́ ọmọkùnrin tí a bí ní Supare, ìlú kan ni Akoko Ondo state, orílè-èdè Nàìjíríà sí mọ̀lẹ́bí ti olóògbé Pa.SO Faborode. Ó lọ sí ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ rẹ ní St. John's, Oka-Akoko Ondo state Nigeria àti ilé ẹ̀kọ́ èyí tí ó tẹ́lẹ̀ ní Victory College, Ikare Akoko. Ó gbaBachelor of Science (B.sc) àti Master of Science (M.sc) degree ní Obafemi Awolowo University, lẹ́yìn náà  University of Ife. A fún un ni Dokita ti Imọye (Ph.D.) ni Imọ̀-ẹrọ ni Ilé-ẹ̀kọ́ giga ti Newcastle, UK . 

## Iṣẹ́
Faborode ni a yàn ní 9th, igbá kejì Yunifasiti ti Obafemi Awolowo ni Oṣù Keje ọdún 2006, lẹhìn àkókò tí ọ̀jọ̀ngbọ́n Rogers Makanjuola (VC, láàárín ọdún 1999 àti 2006).  Ṣáájú kí Wọ́n tó yan Faborode gẹgẹ́ bi Igbá-kejì Yunifasiti ti Obafemi Awolowo, o ti ṣiṣẹ́ gẹgẹ́ bi olórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹgbẹ alámọ̀dájú. Ó jẹ Igbá-kejì Ààrẹ tẹlẹ̀ ti COREN, ẹgbẹ  ìlànà ìmọ̀-ẹrọ ní Nàìjíríà.  

Ó jẹ ọmọ ẹgbẹ àti ẹlẹ́gbẹ́ ti ọpọ̀lọpọ̀ àwọn ará ọjọ̀ngbọ́n. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́, Commonwealth Association for Development, Nigerian Materials Society, Nigerian Biomathematics Society àti American Society of Agricultural Engineers . Ó jẹ ẹlẹ́gbẹ́, Àwùjọ Àwọn Onímọ̀-ẹ̀rọ ti Ìlú orílẹ̀ èdè  Naijiria, Ẹgbẹ Àwùjọ ti Àwọn Onímọ̀-ẹrọ Agricultural ti Ìlú Nàìjíríà (nísinsìnyí Ilé-ẹkọ ìmọ̀-iṣe ti Ìlú Nàìjíríà  ), Ilé-ẹkọ́ gíga ti Imọ-iṣe àti ẹlẹgbẹ ọlọla, Ilé-ẹkọ́ gíga ti Ìlú Naàìjíríà (NIOB).

## Àwọn ìgbóríyìn àti àwọn Ẹ̀bùn

* Wọ́n fún un ní olùkọ́ ọlọ́lá fún ilé ẹ̀kọ́ ìkọ́lé ti Nàìjíríà (NIOB) 
* Àwùjọ Àwọn Onímọ̀-ẹrọ ti Ìlú Naàìjíríà (NSE) Ẹbùn Merit ni ó gbà ní ọdún 1989
* The National University Commission (NUC) 40th aseye OAU yato si Alumni Eye
* Association of Professional Bodies of Nigeria Professional Excellence Eye

## Àwọn iṣẹ́ àyẹ̀jáde tí a yàn

* Aregbesola, OA, Faborode, MO, & Ezeokoli, OI (2016). Awọn ohun-ini imọ-ẹrọ ti Roselle (Hibiscus sabdariffa) calyxes. *Agricultural Engineering International: CIGR Akosile*, *18* (3), 225-232.
* Faborode, MO (1986). *Awọn funmorawon ati ihuwasi ihuwasi ti fibrous ogbin ohun elo* (Doctoral dissertation, University of Newcastle lori Tyne).
* Sanni, LA, Ugoso, ES, & Faborode, MO (2015). Ipa ti awọn paramita gbigbẹ lori awọn abuda gbigbẹ ati didara iyẹfun cassava. *African Journal of Food Science and Technology*, *6* (7), 185-193.
* Elime, A., Mpele, M., Ohandja, A., Jeremie, M., Rehman, A., Sarviya, RM, ... & Mandal, S. Biodegradation ti Diẹ ninu awọn ohun elo Bioplastic labẹ Oriṣiriṣi Ile Orisi fun Lilo bi Biodegradable Drip Tubes Abstract PDF.

## Wo eléyìí  náà

* Obafemi Awolowo University
* Àkójọ ti àwọn igbá-kejì Chancellor ni Nigeria
* Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Ìmọ̀-ẹrọ Nàìjíríà 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1956
Akinsola Olusegun Faluyi

**Akinsola Olusegun Faluyi** (ẹni tí wọ́n bí ní ọjọ́ 13 oṣù kọkànlá ọdún 1934) jẹ́ òṣìṣẹ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ àti ààrẹ́ COREN tẹ́lẹ̀ rí ,ikọ̀ ìmọ̀ ẹ̀rọ ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.

## Ìgbésí ayé àti isẹ́
Orúkọ mìíràn tí ó ń jẹ́ ni "Olusegun" tí ògbufọ̀ rẹ jẹ́ "God is Victorious" ní èdè Gẹ̀ẹ́sì ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ sẹ́kọ́ńdírì  Ibadan Boys High School, ìpínlẹ̀Oyo, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní bi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí (WASC) tí ó sì tẹ̀síwájú lọ sí fáfitì  ní bi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí fáfitì àkọ́kọ́ nínú ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ (B.Eng) in Mechanical engineering (1953-1985).ó dara pọ̀ mọ́ òṣìṣẹ́ ilé ìwòsàn ilé ìwé fáfitì ìlú Ìbàdàn gẹ́gẹ́ bíi onímọ̀ ẹ̀rọ ní ọdún 1960. Ó kúrò ní ilé ìwòsàn lẹ́yìn ọdún méjì gẹ́gẹ́ bíi onímọ̀ ẹ̀rọ ní ilé ìwòsàn, ó dara pọ̀ mọ́ ilé ìwòsàn ìlú Èkó ní ọdún 1962,gẹ́gẹ́ bíi ọ̀gá àgbà onímọ̀ ẹ̀rọ. Ní ọdún 1975 ó ẹ̀yìn tì ní ilé ìwòsàn fáfitì Èkó láti dara pọ̀ mọ́ Edisson Group and partners. Ọ́ di ààrẹ́ àpapọ̀ àwọn onímọọ̀ ẹ̀rọ ní 2985 ó sì sìn wọ́n fún ọdún kan, tí sáà náà parí lẹ́yìn ọdún kan, ṣáá tí ó parí ní ọdún 1986. Ó padà di Ààrẹ COREN. Ó sì sì wọ́n gẹ́gẹ́ bíi ààrẹ́  Nigerian Academy of Engineering.

## Àwọn ẹgbẹ́ tó darapọ̀ mọ́

* Fellow, Nigerian Society of Engineers (NSE)
* Fellow, Nigerian Academy of Engineering

## Àwọn ìtọ́kasí
Samson Akinnire

**Samson Akinnire** (tí a bí ní 12 June 1986) jẹ́ oníṣẹ́ ọnà amọ-ère Nàìjíríà, olúyàwòran àti amọ̀-ère, tí ó ń gbé ní ìpìnlè Èkó, Nigeria.   

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀ àti ẹ̀kọ́
Agbègbè Ajégúnlẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Ekó ni wọ́n ti bí Samson Akinire, ibẹ̀ ni ó dàgbà sí. Ó gba ìwé-ẹ̀rí onípò gíga nínú iṣẹ́ ọnà agbẹ́gilére láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Lagos State Polytechnic lọ́dún 2011 àti pé ó fún ni gbogbo àwọn ọmọ ilé-ìwé yíká nípasẹ̀ àwọn olùkọ rẹ̀.  

## Ti a ti yan aranse

* 2018 *Art X Lagos*  
* 2019 *Say my name Exhibition London*   
* 2019 Say my name Exhibition in Los Angeles 
* 2020 Signature African Art Gallery. London, United Kingdom 

## Awọn iṣẹ ti a yan

* *Say my name 2020*   
* *Values*  
* *Play Time* 2019 
* *Emergence* 2019 
* *Gele Series II* 2020 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1986
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Salami Olasunkanmi Ismaila

**Ismaila Salami Olasunkanmi** jẹ́ olùwádìí àti ògbógi ọmọ Nàìjíríà. Ó ní ìmọ̀ nípa iṣẹ́ ìgbéga àti lílo àwọn ìmọ̀ràn nípa ìgbéga ara, àbùdá, ìṣègùn àti ìgbéga ti ara. O jẹ dekani ti ẹrọ ẹrọ ati pe o jẹ ọmọ ẹgbẹ ti agbegbe ẹkọ ni Federal University of Agriculture, Abeokuta.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Ni ọdun 1986, Olasunkanmi gba Idibolu ti Orilẹ-ede ni Ẹrọ Imọ-ẹrọ lati Federal Polytechnic, Ilaro. Ó tún tẹ̀ lé ẹ̀kọ́ Bachelor of Science (BSc.) ní Ẹ̀kọ́ Ìṣẹ́ ọnà Ìṣirò ní Yunifásítì Obafemi Awolowo, Ile-Ife, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ yege ní 1990. O pari oye Master of Science ati Dokita ti Falisi ni Ile-iṣẹ ati Iṣẹ-iṣẹ Iṣẹ-ẹrọ ni Ile-ẹkọ giga ti Ibadan ni ọdun 2000 ati 2006, lẹsẹsẹ.

Olasunkanmi ni a gba ẹbun ọmọ ile-iwe giga ti o dara julọ ti National Diploma ati ẹbun ti ijọba apapọ ti awọn ọmọ ile-ẹkọ giga. O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Society of Nigerian Engineers, Nigerian Institute of Industrial Engineers ati Nigerian Institution of Mechanical Engineers. Pẹlupẹlu, o jẹ Onimọ-ẹrọ ti a forukọsilẹ pẹlu Igbimọ fun Iṣakoso Imọ-ẹrọ ni Naijiria. 

## Àwọn ìwé tí wọ́n ti yàn

* Ismaila, S. O., Odedoyin, O. P. & Ajisegiri, G. O. (2016): Awọn awoṣe lati ṣe iṣiro agbegbe oju ọpẹ ti awọn ọmọ ile-iwe ni ile-ẹkọ giga kan ni Abeokuta, Nigeria. Cogent Engineering 3 (1173777); 1-7, A tẹjade nipasẹ Taylor ati Francis, United Kingdom. 
* Udo, S. B., Adisa, A. F., Ismaila, S. O. & Adejuyigbe, S.B. (2015): Ìdàgbàsókè ti ẹrọ fifọ ọpẹ fun lilo igberiko. Ẹrọ Ẹrọ Agbara International: CIGR Journal 17 (4); 397-406, Ti a tẹjade nipasẹ Igbimọ Agbara ti Agbara ati Biosystems Engineering-CIGR, Japan. 
* Udo, S. B., Adejuyigbe, S.B., Ismaila, S. O. & Adisa, A. F. (2015): Iṣiro Iṣẹ ti ẹrọ ti o fọ awọn nut Palm Kernel. Ìwé ìròyìn nípa ìmọ̀ ìṣẹ̀dá, ìṣẹ̀ǹbáyé àti ìmọ̀ ìjìnlẹ̀, 14 (1), 111-116.
* Ismaila, S.O., Akanbi, O.G. & Olaoniye, W. (2015): Àpẹẹrẹ fún wípé iye iye tí àwọn òṣìṣẹ́ Nàìjíríà ń gbà jáde nínú ilé-iṣẹ́ simẹnti kan ní Itori, ìpínlẹ̀ Ogun, Nàìjiria. International Journal  Occupational Safety and Ergonomics 21 (4); 547-550, A tẹjade nipasẹ Taylor ati Francis, United Kingdom.
* Akanabi, O. G., Ismaila, S. O. & Awodol, J. G. (2015): Awọn ọna iye ninu Awọn apẹrẹ ti Awọn ajo: A awoṣe ati ohun elo Agbaye gidi kan.  ìròyìn nípa ìmọ̀ ẹ̀rọ 9 (2); 121-127, ti Ile-ìwé Yunifásítì North, Croatia tẹ̀ jáde.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ilaro

thumb|A statue of Orona, a great warrior of ancient times, in the town
**Ìlaró** jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìlú ní ìpínlẹ̀ Ògùn, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí àwọn ènìyàn tí ó tó ẹgbẹ̀rún mẹ́tàdínlọ́gọ́ta ó lé ọgọ́rin àti àádọ́ta. Ìlaró jẹ́ ìlú tí ilé ìjọba ìbílẹ̀ tí ó ṣàkóso gbogbo gúúsù Yewa wà, tí a mọ̀ sí * Yewaland*.  Àádọ́ta kìlómítà ní Ilaro 
fi jìnnà sí ìlú Abẹ́òkúta, níbití olú-ìlú ìpínlè Ògùn wà.

Ìlú yìí súnmọ ibi tí wọ́n kọ́ gbọ̀ngàn Orona, tí wọ́n kọ́ ní ìráńtí ológun náà.

Osata jẹ́ olórí àtijọ́ ní ìlú Ilaro ní sẹ́ńtúrì kọkàndínlógún, tó fi ọmọ rẹ̀ rúbọ kí àwọn ènìyàn ba lè gbádùn òjò lásìkò tí ìyàn mú ní ìlú náà. Ẹ̀ka èdè tí wọ́n ń sọ ní ìlú yìí ni Ẹ̀gbádò. Tí àwọn ọmọ Ilaro bá pàdé níta, wọ́n máa kígbe pé “Omo Oluwewun” ní agbára láti sọ "Ilu Aro" pọ̀.

## Iṣẹ́ àgbẹ̀ àti àwọn ọrọ̀ ajé
Iṣẹ́ àgbẹ̀ ni àwọn Yewa/Egbado mú lókùn-ún kún dùn tẹ́lẹ̀, àwọn ohun ọ̀gbìn wọn sì ni kòkó, kọfí, obì, ọsàn, àti pineapple. Àwọn ohun ọ̀gbìn mìíràn ni ẹ̀gẹ́, iṣu, ilá, ìrẹsì, ọ̀gẹ̀dẹ̀ jíjẹ, ọ̀gẹ̀dẹ̀ dídín, gúre, àti efinrin. Àwọn ohun àlùmọ́nì ìlú Ilaro ni Phosphate àti limestone. Ilẹ̀ Ilaro dára fún iṣẹ́ àgbẹ̀, ó sì máa ń jẹ́ kí àwọn ohun ọ̀gbìn bí i kòkó, kaṣú, ìbẹ́pẹ, àgbàdo, ìrèké àti ọ̀dùnkún tètè hù dáadáa.

Látàkí àwon igbó kìjikìji ní ìlú yìí, iṣẹ́ gẹdú náà tún wà lára àwon iṣẹ́ tí wọ́n yàn láàyò ní ìlú Ilaro. Oríṣiríṣi ilé-iṣẹ́ agégi gẹdú ni ó wà níbẹ̀, tí wọ́n ti ń ṣe pákó, tí wọ́n sì ń tà á.

Lára àwọn ilé-iṣẹ́ ìmíì ní Ilaro ni ilé-iṣẹ́ tí wọ́n ti ń ṣe fùfú àti gàrí, ilé-iṣẹ́ agégi gẹdú, àwọn aláṣọ òkè, ilé-iṣé tó ń ṣe ọ̀dà àti sìmẹ́ǹtì.

## Ìṣèlú
Ilé-ẹjọ́ gíga àti ilé-ẹjọ́ màjísíréètì wà ní ìlú náà.

## Ojú ọjọ́
Ìwọ̀n ojú-ọjọ́ ní Ilaro máa ń jẹ́ 23&nbsp;°C sí 34.2&nbsp;°C.

## Ètò-ẹ̀kọ́
Ilaro ní ilé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀, ilé-ìwé girama, àti ilé-ẹ̀kọ́ gíga. Lára àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga tó wà níbẹ̀ ni Egbado Teachers Training College, Ilaro, àti Federal Polytechnic Ilaro, èyí tí wọ́n dá sílẹl ní September, ọdún 1979. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ aládàáni ló wà káàkiri ìlú náà. Ilaro tún ní Polytechnic Staff Primary and Secondary schools.

## Tún wo

* Ilaro Court
* Barbados
* Ilaro Stadium

## Àwọn ìtọ́kasí
Samuel Olatunde Fadahunsi

**Samuel Olatunde Fadahunsi** (17 March 1920 – 12 August 2014) fìgbà kan jẹ́ onímọ̀-ẹ̀rọ àti ààrẹ ẹgbẹ́ COREN, tó jẹ́ àjọ tó ń rí sí ìmọ̀-ẹ̀rọ ní Nàìjíríà.

## Ayé àti iṣẹ́ rẹ̀
Ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹta ọdún 1920 ni wọ́n bí Samuel sí Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, tó wà ní apá Ìwọ̀-oòrùn iẹ̀ Nàìjíríà. Ilé-ìwé Saint John ní, Iloro, Ilesha, Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ni ó lọ, láti ọdún 1927 wọ 1936. Ó tún lọ Government College, Ibadan, láti ọdún 1937 wọ ọdún 1942. Ní ọdún 1948, ó gba ètò ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ tó fi gba oyè bachelor's degree nínú ìmọ̀-ẹ̀rọ Civil engineering ní Battersea Polytechnic ní ìlú London. Lẹ́yìn tó gba oyè ẹ̀kọ́ yìí ní ọdún 1952, ó darapọl mọ́ Cubits, tó jẹ́ ilé-iṣẹ́ ẹ̀rọ ní ilè Britain, ó sì ṣiṣé níbẹ̀ fún ọdún méjì. Ó padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà níbi tí ó ti di onímọ̀-ẹ̀rọ ní kíkún. Ó kúrọ̀ ní England ní ọdún 1957 fún ẹ̀kọ́ oyè PGD, gẹ́gé bí onímọ̀-ẹ̀rọ tó ń rí ọ̀rọl omi. Ó parí ẹ̀kọ́ náà ní ọdún 1958, ó sì padà sí Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí i àgbà onímọ̀ ẹ̀rọ ní àwọn ìlú tó wà ní apá Ìwọ̀-oòrùn bí i  Abẹ́òkúta, Ìbàdàn àti Benin. Ó padà di Chief Water Engineer ní old Western Region of Nigeria (1960-1963). Bákàn náà ni ó di Deputy Chief Executive Officer láti ọdún 1963 wọ ọdún 1965 àti Chief Executive Officer, Lagos Executive Development Board (LEDB), now Lagos State Development and Property Corporation (LSDPC) (1965-1972). Ó tún ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí i Chairman of Industrial Research Council of Nigeria láàárín ọdún 1971 àti 1974

## Ẹgbẹ́ tó dara pọ̀ mọ́

* Foundation Fellow of The Nigerian Academy of Engineering.

## Àmì-ẹ̀yẹ

* Certificate of Honour, Nigerian Boys Scouts Movement.
* Officer of the Order of Niger, OFR (1982)
* Commander of the Order of Niger, CON (2002)

## Àwọn ìtọ́kasí
Olawale Adeniji Ige

**Olawale Adeniji Ige** MFR (13 October 1938 – 9 May 2022) fìgbà kan jẹ́ onímọ̀-ẹ̀rọ àti mínísítà tó ń rí sí ètò ìbánisọ̀rọ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, láti ọdún 1990 wọ 1992. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí i mínísítà tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ọkọ̀ òfuurufú(1993).

## Ayé àti iṣẹ́ rẹ̀
Wọ́n bí i ní 13 October, ọdún 1938 ní Ògbómọ̀ṣọ́, èyí tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìlú ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, ní orílẹ̀-èdè Naijiria. Ó kàwé ní Baptist Boys High School, ní Abẹ́òkúta, tó jẹ́ olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Ògùn, ní Nàìjíríà, láti ọdún 1951 wọ 1956. Ibí sì ni ó ti gba ìwé-ẹ̀rí West African School Certificate (WASC). Ó tẹ̀síwájú láti lọ Polytechnic, Regent Street, London tó ti di University of Westminster, níbi tí ó ti gba oyè Diploma nínú ìmọ̀ electrical engineering. Ó padà di akẹ́kọ̀ọ́ gboyè láti Institute of Electrical and Electronics Engineers ní ọdún 1965.

Ó padà sí Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ onímọ̀-ẹ̀rọ ní ọdún 1967, ó sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní Federal Ministry of Communications níbi tí ó ti di olùdarí àgbà ní ọdún 1989. Wọ́n yàn án sí ipò mínísítà tó ń rí sí ètò ìbánisọ̀rọ̀ ní ọdún 1990, títí wọ ọdún 1992. Wọ́n sì tún yàn án gẹ́gẹ́ bí i mínísítà tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ọkọ̀ òfuurufú, ni họdún 1993. Òun ni alága àkọ́kọ́ ti Nigerian Telecommunications Limited, NITEL, tí kì í ṣe ológun. Bákan náà, òun ni alága ìgbìmọ̀ Nigerian Internet Group, ó sì tún wà lára àwọn ìgbìmọ̀ Nigerian Communications Commission, NCC.

## Àmì-ẹ̀yẹ àti ẹgbẹ́

* Member of the Order of the Federal Republic, MFR (1979)
* Fellow of the Nigerian Academy of Engineering

## Àwọn ìtọ́kasí
Stanley Nwabili

**Stanley Bobbi 'Bobo' Nwabali**  (ojoibi 10 Osu Kefa 1996) je agbaboolu Naijiria to n gba boolu fun egbe Premier Soccer League Chippa United ati egbe orile-ede Naijiria.

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Nwabali ni a bi ni Ipinle Rivers ni idile Egbema ni Agbegbe Okwuzi, o si dagba ni Port Harcourt. O kà á sí pé olùkọ́jú àbáwọ́lé ará Jamani Manuel Neuer ni àpẹẹrẹ rẹ̀.

## Iṣẹ́ olóṣèlú
Ni ọdun 2019, Nwabili darapọ mọ Go Round FC nibiti o bẹrẹ iṣẹ rẹ bi olutọju, ṣaaju ki o to ṣafihan gbigbe si Enyimba ni ọdun 2020, lẹhinna o darapọ mọ Lobi Stars, Katsina United ati Chippa United ni ọdun 2022. 

## Iṣẹ́ àgbáyé
Nwabili gba ẹ̀yẹ àkọ́kọ́ rẹ̀ fún Ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2021, nínú ìjàǹbá òṣèré àgbáyé kan lòdì sí Mẹ́síkò ní ìlú Los Angeles, Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.

Ni Oṣu kejila ọdun 2023, a pe o si Igbimọ Awọn orilẹ-ede Afirika 2023 ni Ivory Coast. ti di Oludari ti Oju-ije ni ipade idaji ipari lodi si South Africa, bi o ti fipamọ awọn ikọlu meji ni ere 4-2 lakoko awọn ikọkọ lẹhin fifọ 1-1, eyiti o ṣe aṣeyọri orilẹ-ede rẹ si idije.

## Àwọn àlàyé

## External links

* Stanley Nwabali at National-Football-Teams.com
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Jiří Oberfalzer

**Jiří Oberfalzer** (17 Oṣu Kini ọdun 1954) jẹ Oloṣelu Ilu Czech Republic ati igbakeji Aare ile igbimọ aṣofin ti Czech Republic o jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Igbimọ Alagba ti Ile-igbimọ ti Czech Republic ati pe o ṣiṣẹ bi ọmọ ẹgbẹ ti igbimọ oril'ede Czech.  

## Igbesi aye ibẹrẹ ati Ẹkọ
A bi ni Karlovy Vary, Czechoslovakia [Czech Republic ni bayi] ni ọjọ 17 Oṣu Kini ọdun 1954.  O jẹ ọmọ ile-iwe giga ti Ile-ẹkọ giga Charles ti  ìlú Prague lati  yàrá ìkàwé Oluko ti Iṣiro ati Fisiksi. Ọgbẹni Oberfalzer bí ọmọ marun. 

## Iṣẹ
Àwọn isẹ to onṣẹ nì bí ìṣe oṣere, olukọ ile-iwe giga, oloselu ati lọwọlọwọ n ṣiṣẹ bi igbakeji ti Alagba ti Czech Republic lati ọdun 2004 ati pe o ti ṣiṣẹ tẹlẹ bi ori ti Ẹka Tẹ ti Chancellery ti Alakoso Czechoslovakia ati oludari oludari ti Patriae Foundation ni awọn ọdun 1990. 

## Ẹgbẹ Oṣelu
O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Civic Democratic Party lati ọdun 1999

## Omo egbe
Lọwọlọwọ ṣiṣẹ bi Igbakeji Alakoso ti Alagba Czech Republic ati Igbimọ Igbakeji Alaga lori Eto ati Ilana ni Ile-igbimọ Czech Republic lọwọlọwọ n ṣiṣẹ bi ọmọ ẹgbẹ ti Igbimọ Subcommittee lori Awọn ọla Ilu ti Igbimọ lori Eto ati Ilana ati ọmọ ẹgbẹ ati ọmọ ẹgbẹ ti Igbimọ Alagba iduro lori Compatriots Ngbe Abroad lẹsẹsẹ.

### Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1954
Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ
Bashir Ladan Aliero

**Bashir Ladan** jẹ ọmọ ile-iwe eko giga ati igbakeji alàkóso lọwọlọwọ ti Ile-ẹkọ giga ti Ipinle Kebbi ni orile-ede naijiria ni yara ikawe ti Imọ ati Imọ-ẹrọ, ni Aliero, Ipinle Kebbi Nigeria . Bashir gba ipo lọwọ igbakeji alakoso Bello Shehu ti Atiku Bagudu si yan Gomina ipinlẹ Kebbi .    

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ
Bello Shehu

Ojogbon **Bello Shehu** (Bi 13 February 1958) omo ile iwe giga Naijiria ati Neurosurgeon ni won yan gege bi igbakeji oga agba ile iwe giga The Federal University Birnin-Kebbi (FUBK) ni odun 2017 ti o si ti sise tele gege bi alabobo ti University's College of Health Sciences.  

## Igbesi aye ibẹrẹ ati Ẹkọ
Ojogbon Sheu ni won bi ni ojo ketala osu kejila, odun 1958, ni Birnin-Kebbi ni orile-ede Naijiria ati pe o je omo ile iwe giga Ahmadu Bello University ni Zaria. O ti gba ikẹkọ gẹgẹbi Neurosurgeonist ni Royal Victoria Hospital, Belfast ni Northern Ireland, ati Ile-iwosan Cork University ni Cork, Ireland, bakannaa Ile-iwosan Oldchurch ni Romford, England ti n pada si Nigeria gẹgẹbi olukọni si awọn ọdọ ti o ni imọran neurosurgeons. 

## Omo egbe
O jẹ ẹlẹgbẹ ti ọpọlọpọ awọn ile-ẹkọ alamọdaju eyiti ko ni opin si awọn atẹle; Ile-ẹkọ giga ti Iwọ-oorun Afirika ti Awọn oniṣẹ abẹ, Royal College of Surgeons, Ireland, Ile-ẹkọ giga ti Amẹrika ti Awọn oniṣẹ abẹ ati Ile-ẹkọ Iṣoogun ti Ile-iwe giga ti Orilẹ-ede  

### Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1958
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ
Eli Jidere Bala

## Igbesi aye ati iṣẹ
A bíi ni 19 September 1954 ní Gelengu, ìlú kan ní agbègbè Balanga Local Government Area ti Gombe State, Nigeria .  O lọ si  -ẹkọ giga Ahmadu Bello University, Zaria níbití o ti gbà òye Bachelor of Engineering ( B.Eng )   Lẹ́hìn náà ó tẹ̀síwájú sí cranefield Institute of Technology, United Kingdom níbití ó ti gba Doctor of Philosophy (PhD) degree ní applied energy ní 1984.  Ó darapọ̀ mọ́ àwọn iṣẹ́ ti Ilẹ́-ẹ̀kọ́ gíga Ahmadu Bello gẹ́gẹ́bí olùrànlọ́wọ́ ayẹyẹ ìparí ẹ̀kọ́ ní ọdún 1978 àti pé ó jẹ́ olùkọ́ ni àgbà ní 1987 àti lẹ́hìn náà di olùkọ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ti applied energy ni 2004. 

Ó ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ipò ìṣàkóso ní orílẹ-èdè náà. Ó sìn gẹ́gẹ́ bí Olórí Ẹ̀ka Ẹ̀ka Iṣẹ́ Ìdánilẹ́kọ̀ọ́, Yunifásítì Ahmadu Bello, Zaria láàrin ọdún 1991 sí 1993, wọ́n sì tún yàn án ní ọdún 1997, ọdún méjì (1997-1999). Lẹ́hìn ọdún mẹ́rin, ó tún yan fún ìgbà kẹ́ta ní ọdún 2003, àkókò tí ó parí ní ọdún 2006. Lẹ́yìn iṣẹ́ àkọ́kọ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Olórí Ẹ̀ka Ẹ̀kọ́ Ẹ̀rọ Ẹ̀rọ, Yunifásítì Ahmadu Bello, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí Alákòóso ilé ẹ̀kọ́ gíga Abubakar Tatari Ali Polytechnic, ìpínlẹ̀ Bauchi, Nàìjíríà, àkókò tí ó wà fún ọdún mẹ́rin (1993 – 1997). Lẹ́hìnna o padà sí Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Ahmadu Bello tí wọn tún yan án gẹ́gẹ́ bí Olórí Ẹ̀ka ti Ìmọ̀-ẹ̀rọ Mechanical Ó tún ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Olùdarí Ètò Agbára àti Ẹ̀ka Analysis tí Ìgbìmọ̀ Agbára ti Nigeria (1999-2003).  Lẹ́hìn náà ó yan gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Agbára isọdọtun ti Ìgbìmọ̀ Agbára ti Nigeria, ipò tí ó wáyé láti 2006 sí 2012.   Ṣáájú ìyànsípò rẹ̀ gẹ́gẹ́bí Olùdarí àgbà fún Ìgbìmọ̀ Agbára ti Nigeria (January 2013 - May 2013). 

* Olùdarí Gbogbogbò ti Ìgbìmọ̀ Agbára ti Nigeria (Oṣu Karun 2013- Till May 2023). 

## Ìdàpọ̀ àti ẹgbẹ́

* Egbe ti Nigeria Society of Engineers
* Ẹlẹgbẹ ti Ile-ẹkọ giga ti Imọ-ẹrọ Naijiria 
* Omo egbe ti Solar Energy Society of Nigeria
* Ọmọ ẹgbẹ ti Igbimọ fun Ilana ti Imọ-ẹrọ ni Nigeria .
* Ọmọ ẹgbẹ ti Nigerian Institute of Mechanical Engineers
* Ọmọ ẹgbẹ ti International Association of Energy Economics

## Wo eléyi náà

* Akojọ ti awọn ogbontarigi Enginners ni Nigeria

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1954
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Charles Ndukauba

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
Ndukauba Charles jẹ ọmọ Ogboji lati Ila-oorun Anambra ni ẹkun Iwọ-oorun Guusu ti Naijiria, ko jinna si Ȯra Delta.  Iya rẹ jẹ oniṣowo, baba rẹ jẹ olori ile ijọsin ati pe o tun ṣe iṣowo ni Umuoji.  Chinedu Ndukauba jẹ eniyan ti o dara, kẹrin ti awọn ọmọde mẹfa, ọmọbirin mẹta, ọmọkunrin mẹrin.  Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga Holy Family, Nkpor, Nigeria.  O gboye lati Amaka Boys, Onichạ nibi ti o ti gba iwe-ẹkọ giga ni awọn ede.

## Ṣiṣẹ
Ndukauba je osere orisa ni fiimu Ike.  Olupilẹṣẹ ṣe awari Ndukauba ninu iwadii rẹ lori iṣẹ igbohunsafefe ipinlẹ Anambra.  Aṣeyọri rẹ wa ni ọdun 2022 nigbati o ṣiṣẹ ni World Children's ni Nigeria.

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ifẹkufẹ (fiimu ọ́dún 2010)

Ifẹkufẹ (Arabic: الشوق, translit. El Shoq) èreè ti ìlú Egipti ti ọdun 2010  tí Khaled El Hagar jẹ óludári filmu ná .A Yàn filmú ná gẹ́gẹ́bí ọ̀kán nínu awọ́n filmú àjèjì tó darajulọ́ ti&nbsp;84th Academy Awards,    ṣugbọ̀n ko sí lárá awon  akọsilẹ ìkẹyìn 

###### osèrè
* Ruby bi Shoq
* Ahmed Azmi bi Hussin
* Sawsan Badr bi Fatma

###### wo eleyi na
* Akojọ awọn ifisilẹ si 84th Academy awards fún filmu Ajeji ti o dara julọ
* Akojọ awọn ifisilẹ tí ílu Egíptí si 84th Academy awards fún filmu Ajeji ti o dara julọ

## Awọn itọkasi

* 
Ẹ̀ka:Egyptian drama films
WWW - Kini Aye Iyanu

WWW - ***Kini Agbaye Iyanu*** jẹ fiimu awada Moroccan kan ti 2006 nipasẹ Faouzi Bensaïdi.

## Simẹnti

* Faouzi Bensaïdi - Kamel
* Nezha Rahile - Kenza
* Fatima Atif - Souad
* Hajar Masdouki - Fatima
* El Mehdi Elaaroubi - Hicham

## Gbigbawọle
Awọn fiimu ti a ti gbekalẹ bi ohun "igbọkanle igbalode movie, burlesque ninu awọn oniwe-osere, ajeji ninu awọn oniwe-tiwqn ti awọn aworan, funny ati igboya". O gba atunyẹwo rere ni *[[:en:Le_Monde|Le Monde]]*. Awọn ile-iṣẹ paapaa yìn atilẹba ti awọn yiyan oludari. A ti pe fiimu naa ni atunyẹwo postmodern ti noir.

## Ita ìjápọ

* 

## Awọn itọkasi
Anthea Alley

**Anthea Alley** (1927-1993) jẹ oniruuru ati oṣere Gẹẹsi.

A bi i ni Malaya ni 1927, o si gbe ni Australia ati South Africa lakoko Ogun Agbaye Keji. Ni ọdun 1944 o gbe si Ilu Lọndọnu pẹlu ẹbi rẹ o si kọ ẹkọ aworan ni Regent Street Polytechnic, Ile-iwe giga ti Chelsea ti aworan ati Ile-iwe Royal ti aworan. Lati ọdun 1957 o ni ifojusi si aworan aworan, n ṣe awọn ege ti a fi sori ẹrọ ni ẹgbẹ pẹlu awọn aworan apejọ. 1960, Alley ṣe ifihan ẹni-kọọkan akọkọ rẹ ni Gallery Molton ati ni 1961 o gba John Moores Painting Prize.

O ti ni iyawo si Ronald Alley, Olùṣọ ti Ajọpọ Ọgbara ni Tate Gallery, London. 

Awọn apẹẹrẹ ti iṣẹ rẹ wa ni gbigba ti o wa titi di oni ti Tate Gallery, Agbimọ Arts ati Birmingham Art Gallery.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1993
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1927
Oru Lagos kan

***Alẹ Lagos kan*** jẹ fiimu apanilẹrin ilufin ti orilẹ-ede Naijiria ti ọdun 2021 ti a ṣeto ni Ilu Eko. Ekene Som Mekwunye lo dari rẹ, o si ṣe e.

## Simẹnti

* Eniola Badmus
* Ali Nuhu
* Frank Donga
* Ikponmwosa Gold
* Ogbolor
* Chris Okagbue
* Genoveva Umeh
* Ani Iyoho
* Diran Aderinto
* Gbobemi Ejeye
* Lynda Ada Dozie
* Akorede Ajayi
* Serge Noujaim
* Judith Ijeoma Agazi
* Yetunde Taiwo,
* Alex Ayalogu
* Chima Temple Adighije.

## Tu ati gbigba
O kọkọ ṣe afihan ni Ọsẹ Nollywood, Paris ni ọjọ 10 Oṣu Karun ọdun 2021 nibiti o ti jẹ ọkan ninu awọn fiimu ẹya 9 ti a yan ni ifowosi si iboju ni ajọdun fiimu agbaye nibiti o ti pin aaye fiimu pipade ni ayẹyẹ fiimu naa.  Lẹhin iyẹn, Netflix gba awọn ẹtọ iyasoto si fiimu nibiti o ti ṣe afihan lori pẹpẹ ni ọjọ 29 Oṣu Karun 2021. O gba awọn atunwo nla lati ọdọ awọn alariwisi bii Filmrats. 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*
Arinzo

***Arinzo*** jẹ́ fíìmù Nàìjíríà tí a ṣe ní ọdún 2013, láti ọwọ́ Iyabo Ojo. Wọ́n ṣàfihàn àwọn òṣèré láti orílẹ̀-èdè Ghana àti Nàìjíríà nínú fíìmù yìí. Orílẹ̀-èdè Ghana àti Nàìjíríà bákan náà ni wọ́n ti ya fíìmù náà.

## Ìsọníṣókí
Fíìmù náà dá lórí àwọn ọmọbìnrin méjì tó jẹ́ ọmọ ìyá kan náà tí ìbáṣepọ̀ wọn ò dán mọ́rán nítorí ọ̀kan jẹ́ ọlọ́pàá, tí èkejì sì jẹ́ adigunjalè. Nínú eré náà, àwọn ọmọbìnrin méjèèjì di ọ̀tá ara wọn nítorí ìhà tí oníkálùkùú jọ kọ sí ayé.

## Àwọn akópa

* Vivienne Achor
* Blankson
* Ekson Smith Asante
* Anthar Laniyan
* Femi  Branch
* Yinka Quadri
* Muka Ray
* Ayo Mogaji
* Bukky Wright
* Doris  Simeon
* Iyabo Ojo

## Àmì-ẹ̀yẹ
Wọ́n yan Iyabo Ojo fún àmì-ẹ̀yẹ YMAA gẹ́gẹ́ bí i olú ẹ̀dá-ìtàn.

## Tún wo

* Toyin Abraham
* Liz Da-Silva

## Àwọn ìtọ́kasí
Grace Kwami

(1923 - 2006) jẹ oniruuru ati olukọni Ghana.

## Ìgbà ọmọdé àti ilé ẹ̀kọ́
Kwami bí ní 1923 ní Worawora, ìlú kan ní Ilẹ Volta ti Ghana (ìyẹn Gold Coast). Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ olùkọ́ obìnrin ní Agogo ní Ìjọ Basel Mission.  tẹsiwaju ni Ile-ẹkọ giga ti Awọn aworan Kumasi (ni bayi Kwame Nkrumah University of Science and Technology) ni ọdun 1951, nibiti o ti kẹkọọ awọn aworan.

## Iṣẹ

Lẹhin awọn ẹkọ rẹ ni Ile-ẹkọ giga ti Imọ-jinlẹ ati Imọ-ẹrọ Kwame Nkrumah, Ile ọnọ ti Orilẹ-ede ti gbaṣẹ rẹ nibiti o ti ṣiṣẹ bi alarinrin lati 1954 si 1957. Lẹhinna o ṣiṣẹ bi olukọ ni Ile-iwe Mawuli ati Ile-ẹkọ Ikẹkọ Awọn olukọ Tamale lati 1957 si 1978.

## Awọn ifihan
Imọye Kwami wa ni ere, kikun ati awọn ohun-ọṣọ. Awọn iṣẹ rẹ ti jẹ ṣiṣafihan ni awọn ikojọpọ ati ṣafihan ni Ile ọnọ ti Orilẹ-ede Ghana, Ile ọnọ Agbegbe Volta, ati Ile ọnọ ati Ile-iṣọ arabara Ghana.

## Igbesi aye ara ẹni
Kwami fẹ Robert Kwami ni ọdun 1954. Iya olorin Atta Kwami ni.   O ku ni ọdun 2006. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2006
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1923
Orimolade

(1875–1933) jẹ́ olùdásílẹ̀ ìjọ ẹ̀mí àkọ́kọ́ ní ilẹ̀ Áfíríkà, ó ṣàgbékalẹ̀ ìjọ́ mímọ́ ayérayé ti sérúfù àti séráfù ní ọdún 1925. Ìjọ yìí jáde láti ara ìjọ àpéjọpọ̀ àwọn áńgẹ́lì ní ilè Yorùbá ní ìlà Òòrùn Áfíríkà.
## Ìtàn Ìgbésé-ayé rẹ̀
A bí Mósè Orímọládé Túnọlàṣe sínú ìdílé ọba Ayíbírí ní ìlú Okorun ní Àkókó ní Ìpínlẹ̀ Òǹdó ní ọdún 1879.  Mósè ò lè dìde dúró tàbí rìn títí ó fi pé ọmọ ọdún márùn-ún. Lára ìgbìyànjú láti lẹ̀ mú ìmúláradá bá ní ó ṣokùnfà bí bàbá ẹ̀ ṣe gbe de ìjọ ọ̀run ti St. Stephen, èyí tí ó wà ní ìlú Ìkàré lábẹ́ ìjọba ìwọ̀ Òòrùn lásìkò ìgbà náà. Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ni àwọn òbí rẹ̀ máa fi í lẹ̀ pẹ̀lú olùṣọ́ àgùntàn ìjọ náà, tí Mósè yóò sì sọ àwọn onírúurú iṣẹ́ ìyanu tí ó ti ṣẹlẹ̀ láyé rẹ̀ láti ojú ààlà fún àwọn òbí rẹ̀ bí wọ́n bá ríra.

Orímọládé bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìránṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ajíyìnrere ní ìlú tí a ti gbé bí (Ìkàré), làì kẹ́kọ̀ọ́ ìwé, àwọn tí ó sì máa ń wàásù fún ni àwọn oníṣẹ̀ṣe. 

### Ìtọ́kasí
. A. Omojuwa, Iwe Itan Igbesi aiye Moses Orimolade Tunolase, n.d., pp. 16- 17.
We Don't Live Here Anymore (fíìmu ni odun 2018)

***A Ko gbe Nihin mọ*** jẹ fiimu 2018 Nigerian film director Tope Oshin ti Olumide Makanjuola, Bose Oshin ati Tope Oshin ṣe. Ere naa da lori itan awọn ọmọ ile-iwe giga LGBT meji Chidi Egwuonwu (Temidayo Akinboro) ati Tolu Bajulaye (Francis Sule). Awọn ọmọkunrin wa ni ife pẹlu ara wọn ati ki o ni lati wo pẹlu iyasoto nipa wọn ibasepọ.

Ni 2018, *A Ko Gbe Nibi Mo* gba ami-eye meji (Movie of the Year ati Tope Oshin fun Oludari Odun) lakoko titẹjade 10th ti 2018 Best of Nollywood Awards (BON).

Fiimu naa ni Osas Ighodaro bi Leslie, Omotunde Adebowale David bi Arabinrin Wilson Francis Sule, Temidayo Akinboro, Funlola Aofiyebi, ati Katherine Obiang.  Fiimu naa ti waye ni ilu Eko ni sinima IMAX, Lekki ni Oṣu Kẹwa Ọjọ 14, Ọdun 2018. 

Fiimu naa jẹ onigbọwọ nipasẹ The Initiative For Equal Rights (TIERS). 

## Idite
Awọn ọmọ ile-iwe meji ti o nifẹ si ara wọn ni a mu ni ibatan ibalopọ ni agbegbe ti Ile-iwe giga olokiki.  Nike Bajulaye ati Nkem Egwuonwu, awọn iya wọn ni awọn alaṣẹ ile-iwe kan si. Wọ́n sọ fún wọn pé wọ́n lè lé àwọn ọmọ wọn kúrò níléèwé. Iyatọ ni wọn ṣe nigba ti wọn kẹkọọ ipo ibalopọ ti awọn ọmọ wọn: Nike Bajulaye gbiyanju lati nu itiju ti ọmọ rẹ mu ba idile rẹ, Nkem Egwuonwu si ṣe atilẹyin fun ọmọ rẹ o si gba fun u bi o ṣe jẹ. 

## Simẹnti

* Francis Sule as Tolu Bajulaye
* Temidayo Akinboro as Chidi Egwuonwu
* Funlola Aofiyebi as Nike Bajulaye
* Katherine Obiang as Nkem Egwuonwuo
* Osas Ighodaro bi Leslie
* Chris Iheuwa as Femi Bajulaye
* Abiodun Aleja as Principal
* Omotunde Adebowale David as Ms. Wilson
* Kunle Dada bi Psychatiarist
* Funmi Eko bi Isioma

## Awọn iyin
Ni 2018, *A Ko gbe Nibi mọ* ni ọpọlọpọ awọn yiyan ati awọn ami-ẹri ni ikede 10th ti Best of Nollywood Awards (BON) ti o waye ni Kakanfo Conference Centre, Ibadan, Ipinle Oyo.

### Awards ati yiyan

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*
Awọn itan ti Racheltjie De Beer

***Racheltjie de Beer*** jẹ fiimu 2019 Afrikaans kan nipa ọmọbirin Afrikaner ọdọ kan, Racheltjie de Beer ni Voortrekker -era ti o fi ara rẹ rubọ lati gba arakunrin rẹ là. Oludari ni Matthys Boshoff ati olupilẹṣẹ jẹ Johan Kruger. Awọn ere iboju ti kọ nipasẹ Brett Michael Innes ati Matthys Boshoff

Awọn fiimu ti a ṣe ni Eastern Free State (Fouriesburg agbegbe).

## Simẹnti

* Herman de Ọti - Stian Bam
* Racheltjie de Ọti - Zonika de Vries
* Jamie de Beer - Johannes Jordan
* George Lundt - Marius Weyers
* Jacoba Lundt - Sandra Prinsloo
* Sara Lundt - Antoinette Louw

## Tu silẹ
Fiimu naa ṣe afihan ni Festival Iboju Silver ni Camps Bay . Stian Bam gba Aami Eye iboju Silver kan fun iṣẹ rẹ bi baba Racheltjie.  O ti ṣeto lati dije labẹ akọle ***Awọn ọmọde ti Iji (Racheltjie de Beer)*** ninu Idije Itọkasi ni San Diego International Film Festival ni Oṣu Kẹwa Ọdun 2020.  Fiimu naa ni a tun pe ni Storm Riders fun itusilẹ North America rẹ. 

## Wo eleyi na

* Racheltjie de Ọti
* Akojọ ti awọn fiimu Afrikaans

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*
Merry Men: Awon Esu Yoruba Todaju

***Merry Men: Awon Eṣu Yoruba Todaju*** jẹ fiimu apanilẹrin 2018 Naijiria ti Anthony Kehinde Joseph kọ, ti Darlington Abuda ṣe ati oludari nipasẹ Toka Mcbaror. It stars an ensemble cast, which includes: Ramsey Nouah, AY Makun, Jim Iyke, Damilola Adegbite, Richard Mofe-Damijo, Iretiola Doyle, Falz, Jide Kosoko, Rosaline Meurer and Nancy Isime .

## Idite
A ti ṣeto fiimu naa ni Abuja . Awọn ọkunrin ọlọrọ mẹrin (Awọn ọkunrin Ayọ) tan awọn obinrin alagbara, gba awọn adehun lọwọ awọn oloṣelu ijọba, ji lọwọ ọlọrọ, fifun awọn talaka ati ni ibalopọ pẹlu awọn obinrin ti o gbona julọ ni ilu. Wọ́n dojú kọ ìpèníjà títóbi jù lọ wọn nígbà tí wọ́n bá dojú ìjà kọ olóṣèlú olókìkí àti oníwà ìbàjẹ́ tí ó ń gbèrò láti wó abúlé kan láti kọ́ ilé ìtajà kan. Àwọn ọkùnrin mẹ́rin náà gbìmọ̀ pọ̀ láti gba àwọn òtòṣì abúlé náà là. 

## Simẹnti

* Ramsey Nouah bi Ayo Alesinloye
* Ayo Makun as Amaju Abioritsegbemi
* Jim Iyke as Naz Okigbo
* Folarin "Falz" Falana bi Remi Martins
* Damilola Adegbite as Dera Chukwu
* Richard Mofe-Damijo as Chief Alesinloye
* Rosaline Meurer bi Kemi Alesinloye
* Ireti Doyle bi Dame Maduka
* Nancy Isime bi Sophie
* Lilian Esoro as Mrs Anyanwu
* Jide Kosoko bi Oloye Omole
* Osas Ighodaro bi Chidinma (bulọọgi)
* Francis Duru bi Oluyewo Jack
* Ali Nuhu gege bi olori iṣẹ onibara banki
* Faithia Balogun as Mama Abdul
* Samuel Ajibola bi Abdul
* Segun Arinze bi Bank IT Oṣiṣẹ

## Itele
Ni 2019, Ayo Makun kede pe yoo jẹ atẹle ti fiimu naa.  Awọn ọkunrin Merry 2 ni idasilẹ nikẹhin ọjọ 20 Oṣu kejila ọdun 2019.

## Gbigbawọle
Ni ibamu si Nollyrated, Idite ti fiimu naa dabi agbọn kan ti o jo nibi gbogbo ati pe ko si awọn asopọ iduroṣinṣin eyikeyi ninu awọn itan naa. Pẹlupẹlu, diẹ ninu awọn ohun kikọ ko ṣe pataki si itan gbogbogbo. Eyi kii ṣe nkankan lodi si awọn ọgbọn oṣere, ṣugbọn diẹ ninu awọn ohun kikọ ko ṣafikun nkankan si itan naa 

Gẹgẹbi Nollywood Reinvented, Ohun ti o dara julọ nipa fiimu yii ni didara aworan. Awọn Asokagba jẹ agaran, awọn ṣeto jẹ adun, aura ti ta; ṣugbọn awọn choreography igbese ni a awada, awọn ila ti kuna alapin, ati gbogbo awọn ikolu ti wa ni nonexistent. Debacle 2hr ti o fẹrẹẹ jẹ chock ni kikun pẹlu awọn kamẹra ti ko wulo ati fi agbara mu orin ayẹyẹ lati gbe iṣesi ga, ṣugbọn iṣọra eyikeyi wa nibi lati wakọ fiimu naa. 

Gẹgẹbi bbfc, iwa-ipa iwọntunwọnsi pẹlu ọkunrin kan di ọrùn awọn ọkunrin miiran mu, ati iṣẹlẹ kan ninu eyiti a ti yinbọn ti ọkunrin kan, pẹlu iwo kukuru ti awọn alaye ẹjẹ diẹ. 

## Wo eleyi na
Akojọ awọn fiimu Naijiria ti ọdun 2018

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
* Official trailer on YouTube
Accident (fíìmù Nàìjíríà ní ọdún 2013)

***Accident*** jẹ́ eré orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní ọdún 2013 tí  Teco Benson gbé jáde tí ó sì darí rẹ̀ pẹ̀lú  Kalu Ikeagwu àti Chioma Chukwuka gẹ́gẹ́ bí òṣèré tí ó kó ipa gbòógì. Òun ni ó gba Best Nigerian Film award ní 10th Africa Movie Academy Awards. A dá orúkọ rẹ̀ ní ìgbà mẹ́ta ní ibi 2014 Nigeria Entertainment Awards. Ìtàn rẹ̀ dá lórí ìgbé ayé ọmọbìnrin adájọ́ kan, tí oníbárà rẹ̀ fẹ́ ṣe ìkọ̀sílẹ̀ nítorí ìbálòpọ̀ pẹ̀lú ẹni kejì rẹ̀ kò tẹ lọ́rùn. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a kò lérò ṣẹlẹ̀ , tí ó sì mú oríṣiríṣi nǹkan.

## Àwọn ìtọ́kasí
Beauty and the Dogs

thumb|Àwòrán fíìmù Beauty and the Dogs
***Beauty and the Dogs*** jẹ fiimu ere-idaraya 2017 ti Kaouther Ben Hania ṣe agbejade re. O ṣe afihan ni abala Cannes Film Festival ti odun 2017. Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí i ìgbàwọlé fun Best Foreign Language Film ni ilu Tunisia ni ayeye okanlelaaadorun-un 91st Academy Awards, sugbon ko wole fun igba ami eye na.

## Ahunpo Itan
Ọdọmọbinrin ara ilu Tunisia kan ni awọn ọlọpaa fipa ba ni ajosepo ati pe o wa iranlọwọ ni awọn ile-iwosan ati awọn agọ ọlọpa lati forukọ irufin wọn sile lakoko ti o si wa labẹ ipaya ikọlu naa. O pade aibikita, ikorira, awọn idiwọ ijọba ati iranlọwọ die lati ọdọ awọn eniyan oriṣiriṣi ti o paade. Ni ipele ti o kẹhin, ọpọlọpọ awọn ọlọpa n wa lati dẹruba odomobirin yii di igba ti ọkan ninu awọn oṣiṣẹ naa yapa kuro ninu ẹgbẹ awon to korira odomobirin naa, osi gba niyanju laati tesiwaju pelu edun re. Da lori itan otitọ.

## Awon Osere

* Mariam Al Ferjani bi Mariam Chaouch
* Ghanem Zrelly bi Youssef Youssef
* Noomen Hamda bi Chedly
* Mohamed Akkari bi Lamjed Lamjed
* Chedly Arfaoui bi Mounir
* **[[:en:Anissa_Daoud|Anissa Daoud]] bi** Faiza
* Mourad Gharsalli bi Lassaad

## Awọn itọkasi

# 
# 
# 
#
Awọn Roses Oloro

***Awọn Roses Oloro*** jẹ fiimu ere ere ara Egipti kan ti 2018 ti oludari nipasẹ Fawzi Saleh . O ti yan bi titẹsi ara Egipti fun Fiimu Ẹya Kariaye ti o dara julọ ni 92nd Academy Awards, ṣugbọn ko yan.

## Idite
Awọn arakunrin meji ti wọn ngbe ni agbegbe ile-iṣọ alawọ ti talaka ti Cairo pẹlu iya wọn ni alara, ibatan pataki. 

## Simẹnti

* Mohamed Berakaa bi El-sheikh
* Safaa El Toukhy bi Iya naa
* Ibrahim El-Nagari bi Sakr
* Mahmood  bi The Magician
* Marihan Magdy bi Tahya

## Wo eleyi na

* Atokọ awọn ifisilẹ si Awọn ẹbun Ile-ẹkọ giga 92nd fun Fiimu Ẹya Kariaye Dara julọ
* Atokọ ti awọn ifisilẹ ara Egipti fun Aami Eye Ile-ẹkọ giga fun Fiimu Ẹya Kariaye Ti o dara julọ

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*
Looking for Oum Kulthum

***Wiwa fun Oum Kulthum*** jẹ fiimu ere-idaraya ti kariaye 2017 ti o ṣe agbejade agbaye nipa diva Egypt Umm Kulthum, ti a ṣe itọsọna nipasẹ Shirin Neshat ni ifowosowopo pẹlu Shoja Azari. O ti ṣe ayẹwo ni apakan Cinema World Contemporary ni 2017 Toronto International Film Festival.

## Simẹnti

* Neda Rahmanian bi Mitra
* Yasmin Raeis bi Ghada
* Mehdi Moinzadeh bi Amir
* Kais Nashef bi Ahmad/Latif

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*
The Source (fiimu 2011)

***The Source (Ni [[Yorùbá|Yoruba: orisun]] )*** je eré-apanilẹrin ti Radu Mihăileanu daari, Leïla Bekhti ati Hafsia Herzikopa ninu ere na. O ṣe afihan ni Idije Cannes Film Festival. to odun 2011.

## Ahunpo Itan
Ṣeto ni abule ti o jina ni Ariwa Afirika, itan naa da lori awọn obinrin ti pinu pe awon yan ibalopo loodi ote won looru laati lo pon omi lati kanga ti o jina. Itan naa jẹ aṣamubadọgba ti awada Greek atijọ Lysistrata.

## Awon Osere
thumb| Awon osere ni ayeye ti  Fimu Cannes fun awọn afihan fiimu na

* Leïla Bekhti  bi Leila
* Hafsia Herzi bi Loubna Esmeralda
* Sabrina Ouazani bi Rachida
* Saleh Bakri bi Sami
* Hiam Abbass bi Fatima
* Biyouna bi The Old ibon

## Ṣiṣejade
A ṣe fiimu naa nipasẹ awon fiimu France's Elzevir ati Oï Oï Oï Productions, ni iṣelọpọ pẹlu France 3 Cinéma ati EuropaCorp. Yaato si idoko-owo Faranse 64% , awọn ile-iṣẹ lati ilu Belijiomu ṣe idasi 14%, Ilu Italia 12% ati Moroccan 10%. Canal+ and CinéCinéma ti ra kaale ode tun rri atilẹyin lati odo awon Eurimages. Lapapọ isuna jẹ ku die ko je milionu meejo owo awọn owo ilẹ yuropu.

## Igbejaade
*The Source* ṣe afihan ni ni Idije Cannes Film Festival.ni osu kaarun odun 2011. May.  Ipinpin EuropaCorp ṣe idasilẹ ni Ilu Faranse ni ọjọ 2 Oṣu kọkanla ọdun 2011. 

## Awọn iyin

## Awọn itọkasi

# 
# 
#
My Makhzen and Me

***My Makhzen and Me*** jẹ fiimu itan-akoole ilu Morocco  ti odun 2012, ti Nadir Bouhmouch je eleeto ati oludaari. Iwe itan jẹ akọkọ ti iru rẹ ni Ilu Morocco, ti a o rotẹlẹ ri peelu isolenu Makhzen omo ilu Morocco, o ṣe afihan awon odo fun Ijakadi ti ijọba tiwantiwa ti ọjọ Ogun Osu Keji osi tun se imulo aworan ti awon ajafitafita ya lori awọn tẹlifoonu tabi awọn kamẹra fidio ti ofi han kedere iwa buruku ti awon olopa gbe se ni ibere dopin odun 2011 ati ibere odun 2012.

## Afoyemọ
left|thumb| Fireemu "My Makhzen and me"
Ni akoko ooru ti ọdun 2011, Nadir Bouhmouch, ọmọ ilu Morocco kan ti o kọ ẹkọ ni ilu okeere pada si orilẹ-ede rẹ o rii ni ipo rudurudu. Awọn iṣọtẹ ni Tunisia ati Egipti ti tan si Ilu Morocco. Ti a ṣeto nipasẹ ẹgbẹ awon akeeko kan ti a n pe ni egbe February 20th movement, awọn eniyan n kun ori popona won si n beere fun iyipada. Ṣùgbọ́n àwọn ará Makhzen (àwọn alákòóso ìjọba) kọ̀ láti jáwọ́ nínú iwa jegudujera won. Fiimu na wa labala. Osi wadii ohun to beere iṣọtẹ naa ati awọn idiwọ oriṣiriṣi ti o ba pade lori Ijakadi rẹ fun ijọba tiwantiwa. Fiimu naa lo ọpọlọpọ awọn ifọrọwanilẹnuwo ṣugbọn akoko pupo da lori awọn ọdọ meji ajafitafita  February 20 ni olu ilu Morocco, Rabat.

## Ṣiṣejade
A ṣe agbekalẹ fiimu naa ni ikọkọ laisi awọn iyọọda lowo awon alakoso ni ohun ti oludari Nadir Bouhmouch pe ni “igbese ti aigbọran araalu” osi lodi si ile-iṣẹ fiimu ti Ilu Morocco, Centre Cinematographique Marocain (CCM); ati ohun ti o woye bi awọn ofin ihamon fiimu. Bouhmouch ṣiṣẹ lori gbogbo abala ti fiimu ayafi fun orin, nitori abajade, fiimu naa kere ju igba owo ilu USA lo.

## Ihamon
A ṣe ayewo finifini fiimu naa ni Ilu Morocco. Ninu igbiyanju kan lati fi han ni Ettonants Voyageurs Film Festival ni Rabat, awọn alaṣẹ Ilu Morocco halẹ lati tii gbogbo ajọdun naa. A fi agbara mu àjọyọ naa lati yọ fiimu naa kuro ninu eto wọn.  Awọn ifi han fiimu yii ninu Ilu Morocco ti jẹ aṣiri, ti o waye ni awọn ẹgbẹ oṣiṣẹ ati awọn ile-iṣẹ ẹtọ eniyaners.

## Awọn itọkasi

# 
# 
# 
# 
# TelQuel
#
Lara ati awọn Lu

***Lara and the Beat*** is a 2018 Nigerian drama film, director Tosin Coker, starring Seyi Shay, Vector, Somkele Iyamah, Wale Ojo, Sharon Ooja, Shaffy Bello and Uche Jombo. Afihan fiimu naa ni ọjọ 8 Oṣu Keje ọdun 2018.

Lara ati Beat jẹ itan ti ọjọ-ori ti n bọ nipa Giwa Arabinrin ẹlẹwa ti wọn mu ni aarin itanjẹ owo kan pẹlu ijọba awọn obi ti o ti pẹ ti media ijọba. Awọn arabirin ni a fi agbara mu jade kuro ni anfani ti o ti nkuta ati pe wọn gbọdọ kọ ẹkọ lati kọ ọjọ iwaju tiwọn ati lati gba ogún idile wọn lọwọ nipasẹ orin ati iṣowo.

## Simẹnti

* Seyi Shay bi Lara Giwa
* Somkele Iyamah as Dara Giwa
* Vector bi Sal Gomez (Ọgbẹni Beats)
* Chioma Chukwuka as Aunty Patience
* Uche Jombo as Fadekemi West
* Sharon Ooja bi Ngozi
* Shafy Bello bi Mama Jide
* Saheed Balogun gege bi Alaga igbimo
* Kemi Lala Akindoju as Tonye
* Ademola Adedoyin as Wale Ladejobi
* Chinedu Ikedieze bi Big Chi
* Folu Storms bi Tina
* Bimbo Manuel bi Arakunrin Richard
* Wale Ojo as Uncle Tunde
* Deyemi Okanlawon as Cashflow
* DJ Xclusive bi Jide

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*