Koko Komégne

**Koko Komégné** jẹ ayaworan ti o kale si ilu Douala ati olupolowo ti aaye aworan asiko ni Ilu Kamẹrika .

## Igbesi aye ati iṣẹ
right|thumb|''Njé Mo Yé'', Douala, 2007
Abi Koko Komégné ni odun 1950 ni Batoufam . Ni ọdun 1956 o lọ si Yaoundé nibiti o ti lọ si ile-iwe ati pe o bẹrẹ iyaworan ati gbigbọ gbogbo awọn orin. Ni 1960-62 o ṣe agbejade ere akọkọ rẹ *Le Boxeur* ati ni 1965, lẹhin ọpọlọpọ ipenija, o gbe lọ si Douala nibiti o ti pade Jean Sabatier, oluyaworan magbowo ti yoo fa u lati kun. Ni 1966 Komégné ṣii atelier akọkọ rẹ: gẹgẹbi ikẹkọ, o bẹrẹ si tun ṣe awọn iṣẹ-ọnà nipasẹ awọn oluyaworan pataki (Van Gogh, Picasso, bbl) ati fun igbesi aye o ṣe awọn ipolowo ipolongo. Ni ọdun 1968 o jawe olu bori ninu idije iyaworan *Biscuits Berlin* ati pe o ṣiṣẹ fun ọdun kan lori ọkọ oju-omi kekere kan ti o lọ kiri awọn eti okun ti arin gbungbun Afrika. Ni 1971 o ṣe alabapin si iṣafihan ẹgbẹ akọkọ rẹ ti a ṣeto ni Douala nipasẹ Igbimo Française pour la Formation des Cadres. Ni ọdun 1972 o ṣi igi kan lẹgbẹẹ ile rẹ nibiti o ti pe awọn akọrin ati nibiti o ti nṣere bi akọrin ati akọrin; ni igba diẹ o di akọrin ti ẹgbẹ orin "Agbara awon alawo dudu". Ni ọdun 1986 o pinnu lati ṣojumọ lori kikun: o lọ si agbegbe ti o dakẹ ati pe o ṣe igbeyawo. Ni ọdun 1990 o ṣe igbeyawo fun igba keji ati pe o ni ọmọbirin kan fun ẹniti o ṣe iyasọtọ ifihan ise re ti ape ni “Evanescence” ni ọdun 2008 ni Espace Doual'art. Lẹhin ikọsilẹ miiran, o ṣe igbeyawo fun igba kẹta o si ni ọmọ mẹrin. Ni ọdun 1997 o jẹ ipalara ijamba kan ati pe o wa ni ile-iwosan fun oṣu mẹrin. Ni 2000 o ni lati lọ kuro ni atelier rẹ ni agbegbe Bonadibong ni Douala ati pe o lọ si CCC agbegbe.
thumb|Koko Komégné, ''Labyrinthe'', 1995
Lẹhin ifowosi awọn aworan rẹ "Komégné Gaston", "Koko Décor", "Gaston Komé", o yan lati maa fowosi awọn aworan rẹ pẹlu orukọ Koko Komégné, apapo orukọ baba rẹ (Kouamo) ati orukọ rẹ (Komégné). Ninu iṣẹ ti ara ẹni, o ṣojumọ lori orin, ijó, awọn panṣaga, osi, igbesi aye alẹ ati awọn iboju iparada. Ni 1974 o ṣe agbejade aworan ti fiimu *Pousse Pousse* nipasẹ Daniel Kamga, fiimu akọkọ ti Ilu Kamẹrika ati ni ọdun 1976 o ni iṣafihan adashe akọkọ rẹ ni Quartier Latin, ẹgbẹ ile ounjẹ kan ni Douala. Ni ọdun 1979 o kopa ninu idije akọkọ fun awọn odo oluyaworan ọmọ ilu Kamẹroon. Ni odun 2005, akọkọ àtúnse ti awọn Biennale of Douala, devotes a oriyin si Koko Komégné ati ni 2006 Doual'art se agbateru awọn jakejado adashe itaja *Koko Komégne: 40 ans de peinture* ti Didier Schaub gbe jade .

Ni 1985 o ṣe ọṣọ Ogba Black et White ni Limbe ati ile itura Arcade ni Douala; ni 1986 Cabaret le Vieux Négre ni Douala ati ni 1987 ile itura Mountain ni Buéa ati Ile-iṣẹ Ile-ẹkọ giga ni Dschang ; ni 1989 ile itura Hilton ni Yaoundé ṣe ọṣọ awọn yara rẹ pẹlu awọn aworan olokuta nipasẹ Koko Komégné; ni 1993 o ṣe ọṣọ Phaco Club International ati Ọgbà ounjẹ Parfait ni Douala; ni 1994 ile itura Central ni Yaoundé; ni 1995 Ile itura Méridien ni Douala fun u ni ọpọlọpọ awọn frescos 11 eyiti yoo jẹ idamu lẹhin ti ile itura naa yipada iṣakoso. Ni 2002 o ṣe awọn frescos fun ile titun ti ile-iṣẹ idaniloju La Citoyenne ni Douala ati ni 2003 ile itura Sofitel Mont Fébé ni Yaoundé ṣe ọṣọ awọn yara 90 rẹ pẹlu awọn lithographs nipasẹ Komégné.

Ni odun 1992 o ṣe alabapin ninu **Art Venture**, idanileko ti a ṣeto nipasẹ aṣa aṣa Doual'art eyiti o ṣe agbejade fresco: triptych 4.5m gigun nipasẹ 1.5m giga ni plexiglas ti a fi sori ẹrọ ni Dakar Square ni Douala. Ni 1993 o jẹ oludari iṣẹ ọna ti **Doual'art Pop '93**, idanileko ti a ṣeto nipasẹ Doual'art ni agbegbe Madagascar ni Douala ninu eyiti awọn oṣere 25 ṣe awọn frescos lori awọn ọja iṣura ti agbala ile kan; ni ọdun kanna o ṣe alabapin ni **Cadavres exquis** ni Mbappé Leppé Stadium ni Douala ati pe o jẹ ọmọ igbimọ ti Festival National des Arts et de la Culture. Ni 1997 o ṣe alabapin ninu **Le Kwatt**, idanileko ti a ṣeto nipasẹ Doual'art ni agbegbe Makepe Petit-Pays ni Douala ati ni 1998 ni Entr'Artistes curated nipasẹ Mariela Borello ni Doual'art. Ni Oṣu Kẹta 2007 o ṣe alabapin ninu Ars et Urbis International Idanileko ati ni Oṣu Kejila ni SUD-Salon Urbain de Douala.

Koko Komégné ṣe igbega aworan ati awọn ayaworan ni Ilu Kamẹroon: o ṣe alabapin si awọn eto redio 500, awọn eto TV 100 ati awọn ifọrọwanilẹnuwo 500 lori awọn iwe iroyin ati awọn iwe iroyin. Ni 1979 o ṣẹda ẹgbẹ akọkọ ti awọn oṣere ti Cameroon **Cercle Maduta** ("meduta" tumọ si "awọn aworan" ni ede Douala) pẹlu awọn oṣere Viking Kanganyam, Jean-Guy Atakoua ati Samuel Abélé . Cercle Maduta tilekun ni 1983 nigbati Koko Komégné ṣe awari pẹlu awọn oṣere miiran **CAPLIT - Cercle des Artites Plasticiens du Littoral** . Ni 1980 ha ifihan ni Menuiserie ETD MUCAM Meubles, a aga itaja; ni 1981 o ni iṣafihan ifẹhinti akọkọ rẹ (1976-1982) ni Ile-iṣẹ Aṣa Amẹrika ati ni 1982 ni Ile-iṣẹ Aṣa Faranse ni Yaoundé . O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti o ṣẹda ni ọdun 1994 ti ẹgbẹ aṣa **ti Kheops Club** eyiti o ṣajọpọ awọn oṣere Cemroonian mẹwa pẹlu ero ti igbega iṣẹ ọna wiwo ni Ilu Kamẹrika. Ni 1995 o jẹ oludari iṣẹ ọna ti idanileko UPEMBA. Ni 1995 o ṣe afihan awọn oṣere ọdọ Joël Mpah Dooh, Blaise Bang, Salifou Lindou, Hervé Youmbi ati Hervé Yamguen ninu ifihan "Tele Miso" ni MAM Gallery ni Douala. Ni 2001 o jẹ olutọju ti ẹgbẹ fihan *Yann & Co* ni Atelier Viking ati ti **Squatt'art**, idanileko ọsẹ kan ati ifihan pẹlu awọn oṣere 22 ti o ṣii afẹfẹ ni agbegbe Bali ni Douala. Ni 2002 o kopa ninu **Squatt'art II** ni adugbo Deïdo ni Douala. O tun jẹ ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ ti o ṣẹda ti aaye aworan ti o nṣiṣẹ olorin-ṣiṣe Art Wash .

## Iwe akosile

* "Revue Noire" – Special Issue on Cameroon, n. 13, 1994
* *KOKO KOMEGNE: 40 ans de peinture*
* Koko Komégné talks about his impressions about the city of Douala https://www.youtube.com/watch?v=-dVempw0XIM
* Interview to Koko Komégné by Yvonne Monkam in Africultures, 2006
* Film *Loobhy*, by G. Fontana, Simon Njami et P.M. Tayou, 1997 distributed on the TV channel "Arte" in 1998.
* Artevents. Koko Komegne: Exposition sweet logik, 1966 – 2016. http://arteventscm.over-blog.com/2016/02/koko-komegne-exposition-sweet-logik-1966-2016.html
* Cornier, T. (1993). Le bruit du silence. film, production CCF Douala
* Mayagw, M.N. (2009): Vernissage: Koko Komégné va «crescendo. Camerfeeling. http://www.camerfeeling.fr.fo/dossiers/dossier.php?val=3479_
* Monkam, Y. (2006). Koko Komégné féte quarante années d’arts plastiques. Africultureles. Available at: http://www.africultures.com/php/?nav=article&no=4547
* Pensa, Iolanda (Ed.) 2017. Public Art in Africa. Art et transformations urbaines à Douala /// Art and Urban Transformations in Douala. Genève: Metis Presses. 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1950