Merriam-Webster

**Merriam-Webster, Incorporated** jẹ́ iléeṣẹ́ Amẹ́ríkà kan tí ó máa ń tẹ àwọn ìwé ìtọ́kasí jáde, wọ́n sì gbajúmọ̀ jùlọ fún àwọn ìwé atúmọ̀-èdè rẹ̀. Òun ni iléeṣẹ́ tí ó pẹ́ jùlọ tí ó ń tẹ ìwé atúmọ̀-èdè jáde ní orílẹ̀-èdè United States.

Ní ọdún 1831, George àti Charles Merriam dá iléeṣẹ́ náà sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí **G & C Merriam Co.** ní Springfield, Massachusetts. Ní ọdún 1843, lẹ́yìn ikú Noah Webster, iléeṣẹ́ náà ra ẹ̀tọ́ ìwé *An American Dictionary of the English Language* láti ọwọ́ àwọn mọ̀lẹ́bí Webster. Gbogbo àwọn ìwé atúmọ̀-èdè Merriam-Webster ló ni orírun wọn láti ibi ìwé yìí.

Ní ọdún 1964, Encyclopædia Britannica, Inc., ra Merriam-Webster, Inc., gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ka iléeṣẹ́. Iléeṣẹ́ náà bẹ̀rẹ̀ sí ní lo orúkọ rẹ̀ ti lọ́wọ́lọ́wọ́, Merriam-Webster, Incorporated, ní ọdún 1982.

## Ìtàn
### Ọ̀rúndún 19

Ní ọdún 1806, Webster tẹ ìwé atúmọ̀-èdè rẹ̀ àkọ́kọ́ jáde, ''A Compendious Dictionary of the English Language''. Ní ọdún tó tẹ̀le, 1807, Webster bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àṣekára fún ogún ọdún láti sọ ìwé náà di ńlá àti gbedegbeyọ̀, èyí tí ó pè ní *An American Dictionary of the English Language*. Láti ṣe ìrànlọ́wọ́ pẹ̀lú títọpasẹ̀ orírun ọ̀rọ̀, Webster kọ́ èdè mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n (26 languages). Èrò Webster ni láti ṣe àlàyé bó ṣe yẹ kí wọ́n máa sọ èdè Amẹ́ríkà, nítorí pé àwọn ará Amẹ́ríkà ní onírúurú agbègbè United States máa ń lo àwọn ọ̀rọ̀ tí ó yàtọ̀ díẹ̀ sí ara wọn, bẹ́ẹ̀ sì ni ìfọ̀rọ̀sílẹ̀, pípè ọ̀rọ̀ àti lílo ọ̀rọ̀ wọn yàtọ̀.

Ní ọdún 1825, nígbà tí ó lo ọdún kan ní òkè-òkun ní University of Cambridge àti lẹ́yìn náà ní Paris, Webster parí ìwé atúmọ̀-èdè yìí, tí ó ní ọ̀rọ̀ 70,000, nínú èyí tí nǹkan bí 12,000 kò tíì fara hàn nínú ìwé atúmọ̀-èdè rí. Gẹ́gẹ́ bí alátúnṣe síṣe-ọ̀rọ̀-sílẹ̀, Webster gbàgbọ́ pé àwọn òfin síṣe-ọ̀rọ̀-sílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì díjú láìnídìí, ó sì lo ìwé atúmọ̀-èdè náà láti mú síṣe-ọ̀rọ̀-sílẹ̀ Èdè Gẹ̀ẹ́sì ti Amẹ́ríkà wọlé, ó pààrọ̀ *colour* sí *color*, *waggon* sí *wagon*, àti *centre* sí *center*. Ó tún fi àwọn ọ̀rọ̀ èdè Amẹ́ríkà kún un, pẹ̀lú *[[skunk]]* àti *[[Squash (plant)|squash]]*, tí kò sí nínú àwọn ìwé atúmọ̀-èdè ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Lẹ́yìn ọdún mẹ́ta, nígbà tí ó jẹ́ ẹni àádọ́rin (70) ọdún ní 1828, Webster tẹ ìwé atúmọ̀-èdè náà jáde. Ṣùgbọ́n ìwé náà kò ta púpọ̀ bó ṣe rò, ẹ̀dà 2,500 péré ló tà, èyí sì fi sínú gbèsè. Ní ọdún 1840, síbẹ̀síbẹ̀, ó tẹ àtúnṣe kejì jáde, wọ́n pín in sí apá méjì, èyí sì tà dáadáa ju ti àkọ́kọ́ lọ.

Ní ọdún 1843, lẹ́yìn ikú Webster, George Merriam àti Charles Merriam gba ẹ̀tọ́ láti tẹ̀wé àti láti ṣàtúnṣe ìwé atúmọ̀-èdè Webster ti ọdún 1840. Lẹ́yìn ọdún mẹ́rin, ní 1847, wọ́n tẹ àtúnṣe tuntun kan jáde, tí kò yí ọ̀rọ̀ inú rẹ̀ padà púpọ̀ ṣùgbọ́n tí ó fi àwọn abala tuntun kún un. Ní 1859, wọ́n tẹ àtúnṣe mìíràn jáde pẹ̀lú àwọn àwòrán. Ní 1864, Merriam tẹ ẹ̀dà tí wọ́n gbòòrò gidigidi jáde, èyí ni ẹ̀dà àkọ́kọ́ tó yí ọ̀rọ̀ Webster padà, tí ó tún iṣẹ́ rẹ̀ ṣe dáadáa ṣùgbọ́n tí ó ṣì da ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìtumọ̀ rẹ̀ sí àti àkọlé náà, *An American Dictionary*. Ní 1884, ẹ̀dà náà ní ọ̀rọ̀ 118,000, "èyí tí ó fi 3000 ju ìwé atúmọ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì mìíràn lọ".

Ní 1890, wọ́n tẹ ìwé atúmọ̀-èdè kan jáde, èyí tí wọ́n pe àkọlé rẹ̀ ní *Webster's International*. Àwọn ọ̀rọ̀ inú rẹ̀ tún gbòòrò sí i nínú àwọn ẹ̀dà *Webster's New International* tí wọ́n tẹ̀ jáde ní 1909 àti 1934, tí ó ní ọ̀rọ̀ tó ju ìdajì mílíọ̀nù lọ. Wọ́n wá ń pe ẹ̀dà 1934 náà ní *Webster's Second International*, tàbí "The Second Edition" ti New International.

Ní 1898, *Collegiate Dictionary*, tí ó wà ní ẹ̀dà kejìlá báyìí, jẹ́ títa síta. Ní 1890, lẹ́yìn tí wọ́n tẹ *Webster's International* jáde, ẹ̀dà *Collegiate* méjì ni wọ́n tẹ̀ jáde gẹ́gẹ́ bí àyọkúrò/ìfúnpo láti inú àwọn ẹ̀dà *Unabridged* (tí ó kún) kọ̀ọ̀kan.

### Ọ̀rúndún 20
Láti àwọn ọdún 1940, iléeṣẹ́ náà ti tẹ onírúurú ìwé atúmọ̀-èdè pàtó, àwọn ìwé ìrànlọ́wọ́ èdè, àti àwọn ìwé ìtọ́kasí mìíràn jáde. Ní 1961, Merriam tún ìwé atúmọ̀-èdè náà ṣe lẹ́ẹ̀kan sí i, ó tẹ *[[Webster's Third New International Dictionary|Webster's Third New International]]* jáde, èyí tí Philip B. Gove ṣàtúnṣe rẹ̀, àwọn àtúnṣe yìí sì dá awuyewuye sílẹ̀ láàárín aráàlú. Púpọ̀ nínú àwọn àtúnṣe náà wà lórí ìtòsí, yíyọ àwọn àmì ìkọ̀wé tí kò pọn dandan kúrò, tàbí yíyẹra fún gbólóhùn tó pé níbi tí àpólà-ọ̀rọ̀ ti to. Àwọn àtúnṣe mìíràn tó tún fa ariwo ni yíyípadà láti pípa òfin èdè sí ṣíṣàpèjúwe bí wọ́n ṣe ń lo Èdè Gẹ̀ẹ́sì ti Amẹ́ríkà lásìkò náà.

Ní 1964, iléeṣẹ́ náà di ẹ̀ka fún Encyclopædia Britannica, Inc.

Ní 1983, nínú ẹ̀dà kẹsàn-án ti *Collegiate* tí wọ́n pe àkọlé rẹ̀ ní *Webster's Ninth New Collegiate Dictionary* (WNNCD), *Collegiate* ṣe àwọn àtúnṣe tí ó jẹ́ kí ó dá dúró gẹ́gẹ́ bí odidi kan dípò kí ó kàn jẹ́ àyọkúrò láti inú *Third New International*, èyí tí àkọ́kọ́ ọ̀rọ̀ inú rẹ̀ kò tíì yí padà láti ọdún 1961. Àwọn orúkọ ènìyàn tàbí ibi kan (proper names) padà sínú rẹ̀, pẹ̀lú àwọn orúkọ Knights of the Round Table. Àtúnṣe tó hàn gbangba jùlọ ni fífi déètì tí wọ́n kọ́kọ́ rí tí wọ́n lo ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan sí i, láti fi àkọsílẹ̀ bí ó ṣe wọ inú Èdè Gẹ̀ẹ́sì hàn.

Ní 1983, lẹ́yìn tí wọ́n pàdánù ẹ̀tọ́ láti lo orúkọ Webster nìkan, wọ́n yí orúkọ rẹ̀ padà sí Merriam-Webster, Incorporated, èyí tí ó kọ́kọ́ hàn nínú ìtẹ̀jáde *Webster's Ninth New Collegiate Dictionary*. Àwọn ìtẹ̀jáde ti tẹ́lẹ̀ máa ń lo "*A Merriam-Webster Dictionary*" gẹ́gẹ́ bí àkọlé kékeré.

### 21st century/Ọ̀rúndún 21
Ní 2003, ẹ̀dà kọkànlá ti *Collegiate* jẹ́ títẹ̀jáde, ó ní ju ìtumọ̀ 225,000 àti ọ̀rọ̀ tó ju 165,000 lọ. CD-ROM ti ọ̀rọ̀ náà máa ń wà pẹ̀lú rẹ̀ nígbà mìíràn. Ẹ̀dà kejìlá jẹ́ títẹ̀jáde ní Ọjọ́ kejìdínlógún, Oṣù Kọkànlá, 2025.

Ìwé atúmọ̀-èdè náà ní ojú-òpó ayélujára tí ó gbóná, níbi tí wọ́n ti máa ń fi nǹkan tó jẹ mọ́ ìwé atúmọ̀-èdè àti èrò wọn lórí òṣèlú síta. Ojú-ewé Twitter wọn máa ń sábà lo èdè àwọn oníwèé-atúmọ̀ láti ṣe àríwísí àti láti fi ìjọba Trump ṣe yẹ̀yẹ́. Ní Oṣù Kọkànlá 2021, fún àpẹẹrẹ, Merriam Webster fi ọgbọ́n fẹ̀sùn kan Kyle Rittenhouse pé ó ń fi ẹkún purọ́ níbi ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ nínú tweet kan tí ó tàn kálẹ̀.

Ìwé atúmọ̀-èdè yìí ni orírun tí *[[The Chicago Manual of Style]]* yàn fún "gbogbo nǹkan tó jẹ mọ́ síṣe-ọ̀rọ̀-sílẹ̀", èyí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùtẹ̀wé àti ìwé-ìròyìn orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ń tẹ̀lé. *Chicago Manual* sọ pé òun "máa ń sábà yàn" láti tẹ̀lé síṣe-ọ̀rọ̀-sílẹ̀ àkọ́kọ́ tí wọ́n tò.

## Services/Àwọn Iṣẹ́
Ní 1996, Merriam-Webster ṣe ìfilọ́lẹ̀ ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù rẹ̀ àkọ́kọ́, tí ó pèsè ààyè ọ̀fẹ́ sí ìwé atúmọ̀-èdè àti thesaurus lórí ayélujára.

Merriam-Webster ti tún tẹ àwọn ìwé atúmọ̀-èdè ti ọ̀rọ̀-ìtumọ̀-kan, lílo èdè Gẹ̀ẹ́sì, jọ́gíráfì nínú *[[Merriam-Webster's Geographical Dictionary]]*, ìtàn ìgbésí ayé, orúkọ, àwọn ọ̀rọ̀ ìṣègùn, àwọn ọ̀rọ̀ eré ìdárayá, ọ̀rọ̀ àbùlè, Spanish/English, àti àwọn mìíràn jáde. Àwọn ìtẹ̀jáde tí kì í ṣe ìwé atúmọ̀-èdè pẹ̀lú *Collegiate Thesaurus*, *Secretarial Handbook*, *Manual for Writers and Editors*, *Collegiate Encyclopedia*, *Encyclopedia of Literature*, àti *Encyclopedia of World Religions*.

Ní Ọjọ́ kẹrìndínlógún, Oṣù Kejì, 2007, Merriam-Webster kéde ìfilọ́lẹ̀ ìwé atúmọ̀-èdè lórí ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ àti iṣẹ́ thesaurus tí wọ́n ṣe pẹ̀lú Ask Me How, olùpèsè ìwádìí àti ìwífún lórí ẹ̀rọ alágbèéká. Àwọn oníbàárà le lo iṣẹ́ náà láti wá ìtumọ̀, síṣe-ọ̀rọ̀-sílẹ̀, àti àwọn ọ̀rọ̀-ìtumọ̀-kan nípasẹ̀ àtẹ̀jíṣẹ́. Àwọn iṣẹ́ mìíràn pẹ̀lú Merriam-Webster's Word of the Day àti Open Dictionary, iṣẹ́ wiki kan, tí ó ń fún àwọn olùmú-wọlé ní ààyè láti ṣẹ̀dá àti láti fi àwọn ọ̀rọ̀ àti ìtumọ̀ tiwọn sílẹ̀.

## Àwọn ìlànà pípè ọ̀rọ̀

Iléeṣẹ́ Merriam-Webster lo àwọn àmì ìpè-ọ̀rọ̀ tí ó yàtọ̀ nínú àwọn ìwé atúmọ̀-èdè wọn rí—láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ènìyàn láti onírúurú apá United States láti kọ́ bí wọ́n ṣe ń pe ọ̀rọ̀ ní ọ̀nà kan náà pẹ̀lú àwọn tí wọ́n ní àmì-ohùn tàbí ẹ̀ka-èdè kan náà. Unicode gba àwọn àmì IPA láti inú Unicode version 1.1 tí wọ́n tẹ̀ jáde ní 1993, ṣùgbọ́n kò gba àwọn àmì ìpè-ọ̀rọ̀ tí ó jẹ́ ti Merriam-Webster dictionaries títí di Unicode version 4.0 tí wọ́n tẹ̀ jáde ní 2003. Nítorí náà, láti jẹ́ kí wọ́n lè rí ìpè-ọ̀rọ̀ lórí kọ̀m̀pútà láìnídìí láti tún gbogbo ìwé atúmọ̀-èdè ṣe sí IPA, àwọn iṣẹ́ ori ayélujára ti Merriam-Webster máa ń lo àwọn àmì ASCII tí kò fi bẹ́ẹ̀ ṣe pàtó.

## Kíkọ àwọn ọ̀rọ̀ inú rẹ̀
Merriam máa ń ṣẹ̀dá àwọn ọ̀rọ̀ nípa wíwá bí wọ́n ṣe lo ọ̀rọ̀ kan nínú ìwé títẹ̀ àti fífi wọn pamọ́ sínú ibi ìkó-nǹkan-sí ti *citations* (ìtọ́kasí). Àwọn olóòtú ní Merriam máa ń lo nǹkan bí wákàtí kan lójúmọ́ láti wo àwọn ìwé títẹ̀, láti inú ìwé àti ìwé ìròyìn lọ sí àwọn ìtẹ̀jáde tí kò fi bẹ́ẹ̀ jẹ́ ti iṣẹ́, bí i ìpolówó-ọjà àti fífá-ara-ọjà, láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa lílo ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan àti láti yan àwọn nǹkan tí ó yẹ kí wọ́n pa mọ́ sínú fáìlì ìtọ́kasí náà. Fáìlì ìtọ́kasí ti Merriam-Webster ní ju ọ̀rọ̀ mílíọ̀nù 16 lọ tí ó ṣàkọsílẹ̀ lílo ọ̀rọ̀ lẹ́yọ-kọ̀ọ̀kan. Mílíọ̀nù lẹ́nu àwọn ìtọ́kasí yìí ni wọ́n kọ sínú káàdì 3-sí-5 nínú fáìlì ìtọ́kasí oníwèé wọn. Àwọn àkọsílẹ̀ tó pẹ́ jùlọ nínú fáìlì ìtọ́kasí oníwèé náà ti wà láti ìparí ọ̀rúndún 19. Láti ọdún 2009, gbogbo àwọn àkọsílẹ̀ tuntun ni wọ́n ń kọ sínú ẹ̀rọ kọ̀m̀pútà.

## Ẹ tún le wo
*Lists of Merriam-Webster's Words of the Year
*Quordle, eré ọ̀rọ̀ lórí ayélujára tí iléeṣẹ́ náà ni, tí wọ́n ṣe ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀ ní 2022
*Kory Stamper, oṣiṣẹ́ lórí ìwé-atúmọ̀, olóòtú, àti gbajúmọ̀ lórí ẹ̀rọ ayélujára ní Merriam-Webster 
**[[Webster's Dictionary]]*
**[[Webster's Third New International Dictionary]]*
**[[Word War 5]]*, àkójọpọ̀ eré ọ̀rọ̀ tí iléeṣẹ́ náà ṣe alájọpín rẹ̀, tí wọ́n ṣe ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀ ní 1995

## Àwọn Ìtọ́kasí

## Àwọn ìjápọ̀ ẹ̀yìn

*  
* G. & C. Merriam Company Collection at the Amherst College Archives & Special Collections