Facebook

**Facebook** jẹ́ iṣẹ́ ìkànnì àwùjọ àti ìkànnì àwùjọ ti Amẹ́ríkà tí ilé iṣẹ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ Amẹ́ríkà Meta ni. Mark Zuckerberg dá a sílẹ̀ ní ọdún 2004 pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mẹ́rin mìíràn ní Harvard College àti àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn, Eduardo Saverin, Andrew McCollum, Dustin Moskovitz, àti Chris Hughes, orúkọ rẹ̀ wá láti inú àwọn ìwé ojú ìwé tí a sábà máa ń fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yunifásítì Amẹ́ríkà. Ní àkọ́kọ́, ẹgbẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Harvard nìkan ni wọ́n ń lò, ó sì ń tàn káàkiri sí àwọn yunifásítì mìíràn ní Àríwá Amẹ́ríkà.

Láti ọdún 2006, Facebook fún gbogbo ènìyàn láyè láti forúkọ sílẹ̀ láti ọmọ ọdún mẹ́tàlá, àyàfi ní àwọn orílẹ̀-èdè díẹ̀, níbi tí ọjọ́ orí tí a béèrè fún jẹ́ ọdún mẹ́rìnlá. 
Títí di Oṣù Kejìlá 2023 , Facebook gba fere 3.07 bílíọ̀nù àwọn olùlò tí ń ṣiṣẹ́ lóṣooṣù kárí ayé. Títí di July 2025 , Facebook ni ipo kẹta ninu oju opo wẹẹbu ti a ṣe ibẹwo julọ julọ ni agbaye, pẹlu 23% ti awọn ijabọ rẹ wa lati Amẹrika. O jẹ ohun elo alagbeka ti a gba lati ayelujara julọ ni awọn ọdun 2010.

A le wọle si Facebook lati inu awọn ẹrọ ti o ni asopọ intanẹẹti, gẹgẹbi awọn kọnputa ti ara ẹni, awọn tabulẹti ati awọn fonutologbolori . Lẹhin iforukọsilẹ, awọn olumulo le ṣẹda profaili kan ti o ṣafihan alaye ti ara ẹni nipa ara wọn. Wọn le fi awọn ọrọ ranṣẹ, awọn fọto ati multimedia ti a pin pẹlu awọn olumulo miiran ti o ti gba lati jẹ ọrẹ wọn tabi, pẹlu awọn eto ikọkọ oriṣiriṣi, ni gbangba. Awọn olumulo tun le ba ara wọn sọrọ taara pẹlu Messenger, ṣatunkọ awọn ifiranṣẹ (laarin iṣẹju 15 lẹhin fifiranṣẹ),
darapọ mọ awọn ẹgbẹ ti o ni anfani gbogbogbo, ati gba awọn iwifunni lori awọn iṣẹ ti awọn ọrẹ Facebook wọn ati awọn oju-iwe ti wọn tẹle.

Wọ́n ti ń ṣe àríwísí Facebook nígbà gbogbo lórí àwọn ọ̀ràn bíi ìpamọ́ olùlò (gẹ́gẹ́ bí ìtànjẹ ìwádìí Facebook–Cambridge Analytica ), àrékérekè ìṣèlú (gẹ́gẹ́ bí ti ìdìbò US ti ọdún 2016 ) àti ìṣọ́ra gbogbogbòò.  Ilé-iṣẹ́ náà tún ti dojúkọ àríwísí lórí àwọn ipa ọpọlọ rẹ̀ bíi ìfàmọ́ra àti ìgbẹ́kẹ̀lé ara-ẹni tí kò pọ̀, àti lórí àwọn akoonu bíi ìròyìn èké, àwọn èrò ìdìtẹ̀, ìrúfin ẹ̀tọ́ àdáàkọ, àti ọ̀rọ̀ ìkórìíra. Àwọn olùṣàlàyé ti fi ẹ̀sùn kan Facebook pé ó ń mú kí irú àwọn akoonu bẹ́ẹ̀ tàn kálẹ̀, àti pé ó ń ṣe àgbéga iye àwọn olùlò rẹ̀ láti fa àwọn olùpolówó mọ́ra.

## <span class="anchor" id="Thefacebook"></span> Ìtàn

Ìtàn Facebook tọ́ka sí ìdàgbàsókè rẹ̀ láti ojú òpó wẹ́ẹ̀bù kọ́lẹ́ẹ̀jì sí iṣẹ́ ìsopọ̀pọ̀ àwùjọ kárí ayés.

Nígbà tí Zuckerberg wà ní Phillips Exeter ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 2000, ó pàdé Kris Tillery. Tillery, alábáṣiṣẹpọ̀ iṣẹ́ kan náà pẹ̀lú Zuckerberg, yóò ṣẹ̀dá iṣẹ́ àkànṣe ìbánisọ̀rọ̀pọ̀ àwùjọ ilé-ìwé kan tí a ń pè ní Photo Address Book. Photo Address Book jẹ́ ìwé ojú-ìwé oní-nọ́ńbà, tí a ṣẹ̀dá nípasẹ̀ ibi ìkópamọ́ ìsopọ̀mọ́ra tí a sopọ̀ mọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí a rí láti inú àkọsílẹ̀ ìjọba ti Exeter Student Council. Ibi ìkópamọ́ ìsopọ̀mọ́ra náà ní àwọn ìjápọ̀ bíi orúkọ, nọ́mbà ilé-ìwé pàtó fún àwọn ọmọ ilé-ìwé, àti àwọn àwòrán orí àwọn akẹ́kọ̀ọ́.

Mark Zuckerberg kọ́ ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù kan tí a ń pè ní "Facemash" ní ọdún 2003 nígbà tí ó ń lọ sí Yunifásítì Harvard . Ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù náà jọ Hot tàbí Not, ó sì lo àwọn fọ́tò láti inú àwọn ìwé ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù lórí ayélujára, ó ń béèrè lọ́wọ́ àwọn olùlò láti yan ẹni tí ó “gbóná jù”. Wọ́n ròyìn pé Zuckerberg yóò lé wọn kúrò, ṣùgbọ́n wọ́n ti fagilé ẹ̀sùn náà

Ìwé ojú ìwé " jẹ́ àkójọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó ní àwọn fọ́tò àti ìwífún nípa ara ẹni. Ní oṣù kìíní ọdún 2004, Zuckerberg ṣe àmì sí ojú ìwé tuntun kan tí a mọ̀ sí "TheFacebook", ó sọ pé, "Ó ṣe kedere pé ìmọ̀ ẹ̀rọ tí a nílò láti ṣẹ̀dá ojú ìwé ayélujára tí ó wà ní ìṣọ̀kan wà ní ìrọ̀rùn ... àwọn àǹfààní náà pọ̀." Zuckerberg pàdé pẹ̀lú akẹ́kọ̀ọ́ Harvard Eduardo Saverin, olúkúlùkù sì gbà láti fi $1,000 sí i. Ní ọjọ́ kẹrin oṣù kejì ọdún 2004, Zuckerberg ṣe ìfilọ́lẹ̀ "TheFacebook".

Ní àkọ́kọ́, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní Harvard College nìkan ni wọ́n fi pamọ́ sí. Dustin Moskovitz, Andrew McCollum, àti Chris Hughes dara pọ̀ mọ́ Zuckerberg láti ran lọ́wọ́ láti ṣàkóso ìdàgbàsókè ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù náà.  Ó di èyí tí ó wà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn yunifásítì ní US àti Canada lẹ́sẹẹsẹ.  Ní ọdún 2004, olùdásílẹ̀ àjọ-olùdásílẹ̀ Napster Sean Parker di ààrẹ ilé-iṣẹ́ náà  ilé-iṣẹ́ náà sì kó lọ sí Palo Alto, California.  Olùdásílẹ̀ àjọ-olùdásílẹ̀ PayPal, Peter Thiel, fún Facebook ní ìdókòwò àkọ́kọ́ rẹ̀. Ní ọdún 2005, ilé-iṣẹ́ náà yọ "the" kúrò nínú orúkọ rẹ̀ lẹ́yìn tí ó ra orúkọ ìkápá Facebook.com.

Ní ọdún 2006, Facebook ṣí sílẹ̀ fún gbogbo ènìyàn tó kéré tán ọmọ ọdún mẹ́tàlá pẹ̀lú àdírẹ́sì ìmeeli tó wúlò. Facebook ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ohun pàtàkì bíi News Feed, èyí tó di pàtàkì fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn olùlò. Nígbà tó fi di ìparí ọdún 2007, Facebook ní ojú ìwé 100,000 tí àwọn ilé-iṣẹ́ ń gbé ara wọn ga.  Facebook ti borí MySpace ní gbogbo àgbáyé, ó sì di ìkànnì àwùjọ tó gbajúmọ̀ jùlọ ní àgbáyé. Microsoft kéde pé òun ti ra ìpín 1.6% ti Facebook ní $240 mílíọ̀nù ($ 364 mílíọ̀nù ní dọ́là ní ọdún 2024, èyí tó fún Facebook ní iye tó tó $15. bílíọ̀nù ($ 22.7 bílíọ̀nù ni dọla ni ọdún 2024. Facebook dojúkọ lati ṣe owo-wiwọle nipasẹ ìpolówó ti a fojusi ti o da lórí data olumulo, awoṣe kan ti o mu idagbasoke inawo rẹ yarayara. Ni ọdun 2012, Facebook di gbangba pẹlu ọkan ninu awọn IPO ti o tóbi julọ nínú itan imọ-ẹrọ. Awọn rira ṣe ipa pataki ninu agbara Facebook. Ni ọdun 2012, o ra Instagram, atẹle WhatsApp ati Oculus VR ni ọdun 2014, ti o faagun ipa rẹ kọja nẹtiwọọki àwùjọ sínú fifiranṣẹ ati òtítọ́ foju .

## Àwọn Ohùn ìdánimọ̀ Facebook
Facebook kò fi ààlà ìkọ̀wé tó pọ̀jù fún àwọn ìfiránṣẹ́ hàn ní gbangba; síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ìfiránṣẹ́ olùlò lè gùn, pẹ̀lú àwọn orísun àìṣòfin tí ó dámọ̀ràn ààlà ìkọ̀wé gíga. Àwọn ìfiránṣẹ́ náà tún lè ní àwọn àwòrán àti fídíò nínú. Gẹ́gẹ́ bí ìwé ìṣòwò Facebook, àwọn fídíò lè gùn tó ìṣẹ́jú 240 àti 10 GB ní ìwọ̀n fáìlì, pẹ̀lú àwọn ìpinnu tí a lè ṣe àtìlẹ́yìn tó 1080p.
Àwọn olùlò lè "bá àwọn olùlò" ṣọ̀rẹ́, àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì gbọ́dọ̀ gbà láti jẹ́ ọ̀rẹ́. Àwọn ìfiranṣẹ́ lè yí padà kí gbogbo ènìyàn (gbangba), àwọn ọ̀rẹ́, àwọn ènìyàn nínú ẹgbẹ́ kan pàtó (ẹgbẹ́) tàbí àwọn ọ̀rẹ́ tí a yàn (ẹ̀gbẹ́) lè rí wọn.  Users can join groups.  Àwọn olùlò lè dara pọ̀ mọ́ àwọn ẹgbẹ́.   Àwọn ẹgbẹ́ jẹ́ àwọn ènìyàn tí wọ́n ní ìfẹ́ sí ara wọn. Fún àpẹẹrẹ, wọ́n lè lọ sí ẹgbẹ́ eré ìdárayá kan náà, wọ́n lè gbé ní agbègbè kan náà, wọ́n lè ní irú ẹranko kan náà tàbí kí wọ́n pín iṣẹ́ àṣekára kan. Àwọn tí wọ́n wà nínú ẹgbẹ́ kan nìkan ni àwọn tí wọ́n wà nínú ẹgbẹ́ kan lè rí àwọn ìfiranṣẹ́ tí a gbé kalẹ̀, àyàfi tí a bá ṣètò sí gbogbo ènìyàn.
Àwọn olùlò lè ra, tà, àti pààrọ̀ àwọn nǹkan lórí Facebook Marketplace tàbí nínú ẹgbẹ́ Buy, Swap and Sell. Àwọn olùlò Facebook lè polówó àwọn ìṣẹ̀lẹ̀, èyí tí ó lè wà láìsí ìkànnì, lórí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù mìíràn yàtọ̀ sí Facebook, tàbí lórí Facebook.  Users can join groups.

## Oju opo wẹẹbu Facebook
### Awọn imọ tí o nílò onímọ̀ ẹ̀rọ

Àwọ̀ pàtàkì ojú òpó wẹ́ẹ̀bù náà ni àwọ̀ búlúù nítorí pé Zuckerberg jẹ́ àwọ̀ pupa-àwọ̀ ewé, èyí tí ó ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn ìdánwò kan tí a ṣe ní nǹkan bí ọdún 2007.  A kọ́kọ́ kọ́ Facebook nípa lílo PHP, èdè ìkọ̀wé tó gbajúmọ̀ tí a ṣe fún ìdàgbàsókè wẹ́ẹ̀bù.  A lo PHP láti ṣẹ̀dá àkóónú tó lágbára àti láti ṣàkóso dátà ní apá olupin ti ohun èlò Facebook. Zuckerberg àti àwọn olùdásílẹ̀ rẹ̀ yan PHP fún ìrọ̀rùn àti ìrọ̀rùn lílò rẹ̀, èyí tí ó fún wọn láyè láti yára ṣe àgbékalẹ̀ àti láti fi ẹ̀yà Facebook àkọ́kọ́ síta. Bí Facebook ṣe ń dàgbàsókè nínú ìpìlẹ̀ olùlò àti iṣẹ́, ilé-iṣẹ́ náà ń rí ìlọ́po àti ìpèníjà iṣẹ́ pẹ̀lú PHP. Ní ìdáhùn, àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ Facebook ṣe àgbékalẹ̀ àwọn irinṣẹ́ àti ìmọ̀ ẹ̀rọ láti mú kí iṣẹ́ PHP dára síi. Ọ̀kan lára àwọn pàtàkì jùlọ ni ìṣẹ̀dá HipHop Virtual Machine ( HHVM ). Èyí mú iṣẹ́ àti ìṣiṣẹ́ ìṣe koodu PHP pọ̀ síi lórí àwọn olupin Facebook.
A ti ṣe àtúnṣe ojú òpó náà láti HTTP sí HTTPS tó ní ààbò jù ní oṣù kìíní ọdún 2011.

### Atupale rẹ ni ọdún 2012
A ṣe agbekalẹ Facebook gẹgẹbi ohun elo kan ṣoṣo. Gẹgẹbi ifọrọwanilẹnuwo kan pẹlu onimọ-ẹrọ ikole Facebook Chuck Rossi ni ọdun 2012, Facebook ṣajọpọ si 1.5 GB binary blob tí a ó wá pín sí àwọn olupin nípa lílo ètò ìtújáde BitTorrent àdáni. Rossi sọ pé ó gba tó ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún láti kọ́ àti ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún láti tú sí àwọn olupin. Ìlànà ìkọ́lé àti ìtújáde kò ní àkókò ìdúró. Àwọn àyípadà sí Facebook ni a ń ṣe lójoojúmọ́.
Facebook lo iru ẹrọ apapo kan ti o da lori HBase lati tọju data kọja awọn ẹrọ ti a pin kaakiri. Nipa lilo eto apẹẹrẹ, awọn iṣẹlẹ ni a fipamọ sinu awọn faili akọọlẹ, ati awọn akosile ni a fi si ori. Eto naa yi awọn iṣẹlẹ wọnyi soke o si kọ wọn si ibi ipamọ. Ni wiwo olumulo lẹhinna fa data naa jade o si ṣafihan rẹ si awọn olumulo. Facebook ṣakoso awọn ibeere gẹgẹbi ihuwasi AJAX . Awọn ibeere wọnyi ni a kọ si faili akọọlẹ nipa lilo Scribe (ti Facebook ṣe agbekalẹ).
A máa ń ka dátà láti inú àwọn fáìlì àkọsílẹ̀ wọ̀nyí nípa lílo Ptail, irinṣẹ́ kan tí a kọ́ sínú rẹ̀ láti kó dátà jọ láti inú ọ̀pọ̀ ilé ìtajà Scribe. Ó máa ń fi àwọn fáìlì àkọsílẹ̀ náà sí ara wọn, ó sì máa ń fa dátà jáde. A máa ń pín dátà àkọsílẹ̀ náà sí oríṣiríṣi ìṣàn mẹ́ta, a sì máa ń fi ránṣẹ́ sí àwọn ìṣọ̀pọ̀ ní oríṣiríṣi ibi ìpamọ́ dátà (ìfihàn plugin, ìfihàn ìròyìn, ìṣiṣẹ́ (ìpèsè + ìpèsè ìròyìn)). A máa ń lo Puma láti ṣàkóso àkókò ìṣàn dátà gíga (Ìbáwọlé/Ìjáde tàbí IO). A máa ń ṣe àgbékalẹ̀ dátà ní ìpele láti dín iye àkókò tí a nílò láti kà àti kíkọ sílẹ̀ lábẹ́ àwọn àkókò ìbéèrè gíga kù. (Àpilẹ̀kọ gbígbóná máa ń mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìfihàn àti ìfihàn ìròyìn jáde tí ó máa ń fa àwọn ìyípadà dátà ńlá.) A máa ń mú àwọn ìpele ní gbogbo ìṣẹ́jú-àáyá 1.5, a sì máa ń fi ìrántí tí a lò nígbà tí a bá ń ṣẹ̀dá tábìlì hash pààlà .
Lẹ́yìn náà, a máa gbé ìwífún jáde ní ìrísí PHP. A máa kọ ẹ̀yìn rẹ̀ ní Java . A máa ń lo Thrift gẹ́gẹ́ bí ìrísí ìránṣẹ́ kí àwọn ètò PHP lè béèrè ìbéèrè nípa iṣẹ́ Java. Àwọn ojú ìwé ìpamọ́ máa ń fi àwọn ojú ìwé hàn ní kíákíá. Lẹ́yìn náà, a máa fi ìwífún náà ránṣẹ́ sí àwọn olupin MapReduce níbi tí a ti ń béèrè nípa Hive. Èyí ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àtìlẹ́yìn bí a ṣe lè gba ìwífún náà padà láti Hive

### Nẹ́tíwọ́ọ̀kì ìfijiṣẹ́ àkóónú (CDN)
Facebook nlo nẹtiwọọki ifijiṣẹ akoonu tirẹ tabi "nẹtiwọọki eti" labẹ aaye fbcdn.net fun fifiranṣẹ data adúróṣánṣán. Titi di aarin ọdun 2010, Facebook tun gbarale Akamai fun awọn iṣẹ CDN.

### Ètò nípa agbekalẹ èdè èrò ayélujára
Ní ọjọ́ ogún oṣù kẹta, ọdún 2014, Facebook kéde èdè tuntun tí a ń pè ní Hack . Kí a tó tú gbogbo ènìyàn jáde, ọ̀pọ̀ nínú Facebook ti ń ṣiṣẹ́, wọ́n sì ti ń "dánwò" nípa lílo èdè tuntun náà.
### Ìròyìn nípa àwọn Olùlò Facebook/Àkókò ti ara ẹni

Olùlò kọ̀ọ̀kan tí a forúkọ sílẹ̀ lórí Facebook ní ìwífún ara ẹni tí ó ń fi àwọn ìfiránṣẹ́ àti àkóónú wọn hàn.  A tún ìrísí àwọn ojú ìwé olùlò kọ̀ọ̀kan ṣe ní oṣù kẹsàn-án ọdún 2011, a sì mọ̀ ọ́n sí "Timeline", ìtọ́sọ́nà ìtàn olùlò kan, including status updates, photos, interactions with apps and events.  pẹ̀lú àwọn àtúnṣe ipò, àwọn fọ́tò, ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn àpù àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀. Ìṣètò náà jẹ́ kí àwọn olùlò fi "fọ́tò ìbòrí" kún un. Àwọn olùlò ni a fún ní àwọn ètò ìpamọ́ síi. Ní ọdún 2007, Facebook ṣe ìfilọ́lẹ̀ àwọn ojú ìwé Facebook fún àwọn ilé iṣẹ́ àti àwọn gbajúmọ̀ láti bá àwọn olùfẹ́ wọn ṣe àjọṣepọ̀. Ní oṣù kẹfà ọdún 2009, Facebook ṣe àgbékalẹ̀ ẹ̀yà "Orúkọ Olùlò", èyí tí ó fún àwọn olùlò láyè láti yan orúkọ àpèlé àrà ọ̀tọ̀ tí a lò nínú URL fún ìwífún ara ẹni wọn, fún pípín tí ó rọrùn.

Ní oṣù Kejì ọdún 2014, Facebook fẹ̀ sí ètò ìbáṣepọ̀ ọkùnrin àti obìnrin, ó sì fi pápá ìtẹ̀wọlé àṣà kan kún un tí ó fún àwọn olùlò láyè láti yan láti inú onírúurú ìdámọ̀ obìnrin àti obìnrin. Àwọn olùlò tún lè ṣètò irú àkójọ ọ̀rọ̀ orúkọ tí ó yẹ kí a lò fún ìtọ́kasí wọn jákèjádò ojú òpó wẹ́ẹ̀bù náà. Ní oṣù Karùn-ún ọdún 2014, Facebook ṣe àgbékalẹ̀ ẹ̀yà kan láti jẹ́ kí àwọn olùlò béèrè fún ìwífún tí àwọn olùlò mìíràn kò sọ lórí àwọn ìwífún wọn. Tí olùlò kò bá pèsè ìwífún pàtàkì, bíi ibi tí ó wà, ìlú ìbílẹ̀, tàbí ipò ìbátan, àwọn olùlò mìíràn lè lo bọ́tìnì "béèrè" tuntun láti fi ìránṣẹ́ ránṣẹ́ sí olùlò nípa ohun náà ní ìtẹ̀ kan ṣoṣo.

### Àkójọpọ̀ Ìròyìn
Ìròyìn máa ń fara hàn lórí ojú-ìwé ojú-ìwé olùlò kọ̀ọ̀kan, ó sì máa ń gbé àwọn ìròyìn kalẹ̀ pẹ̀lú àwọn ìyípadà ìròyìn, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ń bọ̀ àti ọjọ́ ìbí àwọn ọ̀rẹ́. Èyí mú kí àwọn olùfọ̀rọ̀wérọ̀ àti àwọn olùlò mìíràn lè lo àwọn ìrísí wọ̀nyí nípa ṣíṣẹ̀dá àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àìtọ́ tàbí fífi àwọn ọjọ́ ìbí èké ránṣẹ́ láti fa àfiyèsí sí ìròyìn tàbí ìdí wọn. Ní àkọ́kọ́, Ìròyìn Ìròyìn fa àìtẹ́lọ́rùn láàárín àwọn olùlò Facebook; àwọn kan ń kùn pé ó kún fún ìròyìn tí kò wù wọ́n, àwọn mìíràn sì ń ṣàníyàn pé ó jẹ́ kí ó rọrùn fún àwọn ẹlòmíràn láti tọ́pasẹ̀ àwọn ìgbòkègbodò ẹnìkọ̀ọ̀kan (bíi àwọn ìyípadà ipò ìbátan, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀, àti ìjíròrò pẹ̀lú àwọn olùlò mìíràn).  Zuckerberg tọrọ àforíjì fún àìṣe àṣírí ojú-ìwé náà láti fi àwọn ìrísí ìpamọ́ tó yẹ kún un. Àwọn olùlò wá ní agbára láti ṣe àkóso irú ìròyìn tí a ń pín láìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rẹ́. Àwọn olùlò ti lè ṣe ìdènà fún àwọn ẹ̀ka àwọn ọ̀rẹ́ tí olùlò ṣètò láti rí àwọn ìròyìn nípa àwọn irú ìgbòkègbodò kan, pẹ̀lú àwọn ìyípadà ìròyìn, àwọn ìkọ̀wé ògiri àti àwọn ọ̀rẹ́ tuntun tí a fi kún un.

Ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kejì, ọdún 2010, wọ́n fún Facebook ní ìwé àṣẹ  lórí àwọn apá kan nínú ìwé ìròyìn rẹ̀. Ìwé àṣẹ náà bo àwọn ìwé ìròyìn níbi tí a ti pèsè àwọn ìjápọ̀ kí olùlò kan lè kópa nínú ìgbòkègbodò olùlò mìíràn.   Àlàyé EdgeRank ló ń darí yíyàtọ̀ àti ìfihàn àwọn ìtàn nínú ìwé ìròyìn olùlò.   Ohun èlò Fọ́tò yìí ń jẹ́ kí àwọn olùlò lè gbé àwọn àwo orin àti fọ́tò sókè. Àwo orin kọ̀ọ̀kan lè ní 200 Àwọn fọ́tò. Each album can contain 200&nbsp;photos.  Àwọn ètò ìpamọ́ kan àwọn àwo orin kọ̀ọ̀kan. Àwọn olùlò lè " tag ", tàbí kí wọ́n fi àmì sí, àwọn ọ̀rẹ́ nínú fọ́tò kan. Ọ̀rẹ́ náà gba ìfitónilétí nípa àmì náà pẹ̀lú ìjápọ̀ sí fọ́tò náà.   Aaron Sittig, tí ó jẹ́ olórí ètò àwòrán ní Facebook báyìí, àti onímọ̀ ẹ̀rọ Facebook tẹ́lẹ̀ Scott Marlette ní ọdún 2006 ló ṣe àgbékalẹ̀ iṣẹ́ àmì àwòrán yìí, wọ́n sì fún un ní ìwé àṣẹ ní ọdún 2011 nìkan.

Ní ọjọ́ keje oṣù kẹfà ọdún 2012, Facebook ṣe ìfilọ́lẹ̀ App Center rẹ̀ láti ran àwọn olùlò lọ́wọ́ láti rí àwọn eré àti àwọn ohun èlò míràn.

Ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù karùn-ún ọdún 2015, Facebook pẹ̀lú àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn pàtàkì ṣe ìfilọ́lẹ̀ "Àwọn Àpilẹ̀kọ Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀" láti pèsè ìròyìn lórí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù Facebook láìsí pé wọ́n fi ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù náà sílẹ̀.  Ní oṣù kíní ọdún 2017, Facebook ṣe ìfilọ́lẹ̀ Facebook Stories fún iOS àti Android ní Ireland. Ẹ̀yà ara rẹ̀, tí ó tẹ̀lé ìrísí Snapchat àti Instagram, ń jẹ́ kí àwọn olùlò gbé àwọn fọ́tò àti fídíò tí ó farahàn lórí News Feeds àwọn ọ̀rẹ́ àti àwọn ọmọlẹ́yìn wọn, tí ó sì ń pòórá lẹ́yìn wákàtí mẹ́rìnlélógún.

Ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹwàá ọdún 2017, Facebook ṣe àgbékalẹ̀ ẹ̀yà 3D Posts láti gba àwọn ohun ìní 3D oníṣepọ̀ láàyè láti gbé àwọn ohun ìní 3D oníṣepọ̀ sókè.  Ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kìíní ọdún 2018, Facebook kéde pé òun yóò yí News Feed padà láti fi àwọn ohun tí àwọn ọ̀rẹ́/ẹbí ní sí ipò àkọ́kọ́ àti láti dín àwọn ohun tí àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn ń sọ kù.  Ní oṣù kejì ọdún 2020, Facebook kéde pé òun yóò ná $1. bílíọ̀nù ($ 1.21 bilionu ni 2024 dọla [ 32 ] ) lati fun awọn ohun elo iroyin ni iwe-aṣẹ lati ọdọ awọn olutẹjade fun ọdun mẹta to nbo; ileri kan nbọ bi ile-iṣẹ naa ti n wa labẹ abojuto lati ọdọ awọn ijọba kakiri agbaye lori aisi sanwo fun akoonu iroyin ti o han lori pẹpẹ naa. Ileri naa yoo jẹ afikun si $600 naa mílíọ̀nù ($ 729 mílíọ̀nù ní dọ́là 2024  tí a ti san láti ọdún 2018 nípasẹ̀ àwọn àdéhùn pẹ̀lú àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn bíi The Guardian àti Financial Times.

Ní oṣù kẹta àti oṣù kẹrin ọdún 2021, ní ìdáhùn sí Apple tí ó kéde àwọn àyípadà sí ìlànà Identifier for Advertiser ti ẹ̀rọ iOS rẹ̀, èyí tí ó ní nínú pípè àwọn olùgbékalẹ̀ app láti béèrè fún àwọn olùlò ní tààrà láti tọ́pasẹ̀ lórí ìpìlẹ̀ ìforúkọsílẹ̀, Facebook ra àwọn ìpolówó ìwé ìròyìn gbogbo-ojú ìwé láti gbìyànjú láti yí àwọn olùlò lérò padà láti gba ìtọ́pasẹ̀, tí ó ṣe àfihàn àwọn ipa tí àwọn ìpolówó tí a fojúsùn ní lórí àwọn ilé-iṣẹ́ kékeré. Àwọn ìsapá Facebook kò já sí pàbó nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, bí Apple ṣe tú iOS 14.5 jáde ní ìparí oṣù kẹrin ọdún 2021, tí ó ní ẹ̀yà ara fún àwọn olùlò nínú ohun tí a ti kà sí "Ìfihàn Ìtọ́pasẹ̀ App". Jù bẹ́ẹ̀ lọ, àwọn ìṣirò láti ọ̀dọ̀ ẹ̀ka Verizon Communications Flurry Analytics fihàn pé 96% gbogbo àwọn olùlò iOS ní Amẹ́ríkà kò gbà ìtọ́paṣẹ̀ rárá, àti pé 12% àwọn olùlò iOS kárí ayé nìkan ni wọ́n ń gbà ìtọ́paṣẹ̀ láàyè, èyí tí àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn kan kà sí "àláìláàánú Facebook", láàrín àwọn ọ̀rọ̀ tí ó jọra.  Láìka ìròyìn náà sí, Facebook sọ pé ìlànà tuntun àti àtúnṣe software yóò jẹ́ "àkóso".

### Bọ́tìnì ìfẹ́ràn

Bọ́tìnì "ìfẹ́" náà, tí a ṣe àpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àmì "àtẹ̀gùn sókè", ni a kọ́kọ́ ṣiṣẹ́ ní ọjọ́ kẹsàn-án oṣù kejì ọdún 2009,  ó sì jẹ́ kí àwọn olùlò lè bá àwọn àtúnṣe ipò, àwọn àkíyèsí, àwọn fọ́tò àti fídíò, àwọn ìjápọ̀ tí àwọn ọ̀rẹ́ pín, àti àwọn ìpolówó lò lọ́nà tí ó rọrùn. Nígbà tí olùlò bá tẹ, ó ṣeé ṣe kí àkóónú tí a yàn náà fara hàn nínú News Feeds ti àwọn ọ̀rẹ́. Bọ́tìnì náà ń fi iye àwọn olùlò mìíràn tí wọ́n ti fẹ́ràn àkóónú náà hàn.  Bọ́tìnì ìfẹ́ náà ni a fẹ̀ sí àwọn àkíyèsí ní oṣù kẹfà ọdún 2010.   Ní oṣù kejì ọdún 2016, Facebook fẹ̀ sí "Àwọn àbájáde", èyí tí ó fún àwọn olùlò láàyè láti yan láti inú àwọn ìmọ̀lára márùn-ún tí a ti sọ tẹ́lẹ̀: "Ìfẹ́", "Haha", "Wow", "Ìbànújẹ́", tàbí "Angry".  Ní ìparí oṣù kẹrin ọdún 2020, nígbà àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19, a fi ìṣe "Ìtọ́jú" tuntun kún un.

### Ètò iṣẹ́ àyẹ̀wò áàyè

Ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù keje, ọdún 2011, Facebook kéde ètò Bug Bounty rẹ̀ tó fún àwọn olùwádìí ààbò ní owó tó kéré jù $500 $ 699.00 ní ọdún 2024  fún ìròyìn àwọn ihò ààbò. Ilé-iṣẹ́ náà ṣèlérí pé wọn kò ní lépa àwọn olùṣe ìkọ̀kọ̀ "funfun" tí wọ́n rí irú ìṣòro bẹ́ẹ̀. Èyí mú kí àwọn olùwádìí ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè kópa, pàápàá jùlọ ní Íńdíà àti Rọ́síà.

## Àkókò ìgbalejò
### Ipò olùlò
Ìdàgbàsókè kíákíá ti Facebook bẹ̀rẹ̀ ní gbàrà tí ó di wíwà nílẹ̀, ó sì tẹ̀síwájú títí di ọdún 2018, kí ó tó bẹ̀rẹ̀ sí í dínkù. Facebook ti kọjá ọgọ́rùn-ún. mílíọ̀nù àwọn olùlò tí a forúkọ sílẹ̀ ní ọdún 2008,  àti 500 mílíọ̀nù ní oṣù Keje ọdún 2010. Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí ilé-iṣẹ́ náà ní ìkéde oṣù Keje ọdún 2010, ìdajì àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù náà lo Facebook lójoojúmọ́, fún ìṣẹ́jú mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n, nígbàtí 150 miliọnu awọn olumulo lo wọle si aaye naa nipasẹ alagbeka.

Ní oṣù kẹwàá ọdún 2012, àwọn olùlò Facebook lóṣooṣù tó ń lo Facebook ju bílíọ̀nù kan lọ,, pẹ̀lú 600 miliọnu awọn olumulo alagbeka, 219 bílíọ̀nù méjìlá àwọn fọ́tò tí a gbé sórí ayélujára, àti 140 àwọn ìbáṣepọ̀ ọ̀rẹ́ bílíọ̀nù kan.  Àwọn 2 Wọ́n ti kọjá àmì bílíọ̀nù kan lára àwọn olùlò ní oṣù kẹfà ọdún 2017.  Ní oṣù kọkànlá ọdún 2015, lẹ́yìn iyèméjì nípa ìpéye ìwọ̀n “àwọn olùlò tí ń ṣiṣẹ́ lóṣooṣù” rẹ̀, Facebook yí ìtumọ̀ rẹ̀ padà sí ọmọ ẹgbẹ́ tí ó wọlé tí ó ń ṣèbẹ̀wò sí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù Facebook nípasẹ̀ ẹ̀rọ aṣàwárí wẹ́ẹ̀bù tàbí àpù alágbèéká, tàbí tí ó ń lo àpù Facebook Messenger, ní àkókò ọgbọ̀n ọjọ́ ṣáájú ìwọ̀n náà. Èyí yọ lílo àwọn iṣẹ́ ẹni-kẹta pẹ̀lú ìṣọ̀kan Facebook kúrò, èyí tí a ti kà tẹ́lẹ̀.

Láti ọdún 2017 sí 2019, ìpín ogorun àwọn ènìyàn tó ju ọmọ ọdún méjìlá lọ ní Amẹ́ríkà tí wọ́n ń lo Facebook ti dínkù, láti 67% sí 61% (ìdínkù tó tó nǹkan bí 15) mílíọ̀nù àwọn olùlò ní Amẹ́ríkà), pẹ̀lú ìfàsẹ́yìn tó ga jù láàrín àwọn ọ̀dọ́ Amẹ́ríkà (ìdínkù nínú ìpíndọ́gba àwọn ọmọ ọdún 12 sí 34 ti Amẹ́ríkà tí wọ́n jẹ́ olùlò láti 58% ní ọdún 2015 sí 29% ní ọdún 2019). Ìdínkù náà bá ìbísí nínú gbajúmọ̀ Instagram mu, èyí tí Meta náà ní. Iye àwọn olùlò tí ń ṣiṣẹ́ lójoojúmọ́ ní ìrírí ìdínkù ní ìdá mẹ́rin fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ìdá mẹ́rin tó kẹ́yìn ọdún 2021, tí ó dín sí 1.929 bilionu láti 1.930 bilionu,  ṣùgbọ́n ó tún pọ̀ sí i ní ìdá mẹ́rin tó tẹ̀lé e bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ti fòfin dè é ní Russia.

Láti ìgbà àtijọ́, àwọn onímọ̀ nípa ọ̀rọ̀ ti sọ àsọtẹ́lẹ̀ nípa ìdínkù tàbí òpin Facebook, tí a gbé kalẹ̀ lórí àwọn okùnfà bí ìdínkù olùlò; àwọn ìṣòro òfin ti jíjẹ́ ìpele tí a ti pa, àìlè ṣe owó tí a ó rí gbà, àìlè ṣe àṣírí olùlò, àìlè ṣe àtúnṣe sí àwọn ìpele alágbèéká, tàbí Facebook tí ó parí ara rẹ̀ láti fi ìran tí ń bọ̀ hàn; tàbí ipa Facebook nínú ìdènà Russia nínú ìdìbò Amẹ́ríkà ní ọdún 2016.


File:Population pyramid of Facebook users by age.png|Population pyramid of Facebook users by age 


## Àwọn Ìtọ́kasí