open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Microlophus theresiae

***Microlophus theresiae***, **Pacific iguana** ti **Theresia **,  jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Peru. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹranko tí a ní ní àgbáyé.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Microlophus theresioides

***Microlophus theresioides*** (orúkọ rẹ̀ gangan ní èdè  Spanish ni *Corredor de Pica*) jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángbá tí ó wọ́pọ̀ ní Chile.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Microlophus tigris

**Microlophus tigris** tàbí **tiger Pacific iguana**,  jẹ́ àwọn irú alángba àpáta tí ó gbalẹ̀ ní  Peru.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn alángbá
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Microlophus yanezi

***Microlophus yanezi***, **Àwọn alángbá Yanez**,  jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Chilean Matorral  nínú orílẹ̀ èdè Chile.

## Àwọn ìtọ́kasi
Àkójọ àwọn ẹranko afàyàfà

right|thumb|240x240px|Awọ alángba inú iyẹ̀pẹ̀
right|thumb|240x240px|Gecko olórí funfun kúkuru tí ìrù rẹ̀ kúrú
right|thumb|240x240px|Awọ alángba inú iyẹ̀pẹ̀
**Àkójọ àwọn ẹranko afàyàfà** àwon ẹranko elégungun tó wà ní ọ̀wọ́ àwọn ẹbí ẹranko afàyàfà, tí ó dé àwọn ọ̀wọ́ ńlá mẹ́ta

## Ìhà ẹgbẹ́ Anapsida

### Ètò Testudines - Àwọn Ìjàpá
* Ìhàètò Cryptodira
** Ẹbí Chelydridae 
** Ẹbí Emydidae 
** Ẹbí Testudinidae 
** Ẹbí Geoemydidae 
** Ẹbí Carettochelyidae
** Ẹbí Trionychidae 
** Ẹbí Dermatemydidae 
** Ẹbí Kinosternidae
** Ẹbí Cheloniidae 
** Ẹbí Dermochelyidae
* Ìhàètò Pleurodira 
** Ẹbí Chelidae 
** Ẹbí Pelomedusidae 
** v Podocnemididae
Aacocrinus

***Aacocrinus***, tí wọ́n tún mọ̀ sí **ìyẹ́ ìràwọ̀**, jẹ́ òdòdó òkun tí a kò rí mọ́ lati ẹbí Actinocrinitidae (tàbí Patelliocrinidae).  Wọ́n ti fi hàn wípé ó tòrò mọ́ nkan elẹ́mí kan tí ó maa ń jẹ àwọn nkan ẹlẹ́mí tí ó bá kọjá láì rí wọn. Mg calcite, wà lára rẹ̀, ó sì ń gbé ní òkè  epifauna.

Lọ́wọ́lọ́wọ́, ẹ̀yà mẹ́rìndínlógún ni ó wà nínú ìdílé yìí:

* *Aacocrinus acylus* (Webster & Jell 1999)
* *Aacocrinus algeriaensis* (Webster, Maples, Sevastopulo, Frest & Waters 2004)
* *Aacocrinus boonensis* 
* *Aacocrinus chouteauensis*
* *Aacocrinus enigmaticus* (Webster & Lane 1987)
* *Aacocrinus milleri*
* *Aacocrinus nododorsatus* (Bowsher 1955)
* *Aacocrinus protuberoarmatus* (Missouri)
* *Aacocrinus sampsoni*
* *Aacocrinus senectus*
* *Aacocrinus spinosulus*
* *Aacocrinus spinulosus*
* *Aacocrinus tetradactylus* (Missouri)
* *Aacocrinus triarmatus*

## Àwọn ìtọ́kasí
Aaglacrinus

***Aaglacrinus*** jẹ́ ẹ̀yà crinoidea ní ìhà *Cladia* tí a kò rí mọ́. Wọ́n ti gbèrò wípé kò lè rín (tòrò) nkan elẹ́mí kan tí ó maa ń jẹ àwọn nkan ẹlẹ́mí tí ó bá kọjá, tí Magnesium calcite, wà lára ibi tí ó le lára rẹ̀.

## Àwọn ẹ̀yà
Lọ́wọ́lọ́wọ́, ẹ̀yà méjì  ni ó wà nínú ìdílé yìí, àwọn méjèèjì wà lábẹ́ orúkọ *Aaglaocrinus*:
* *Aaglaocrinus bowsheri* (Webster & Kues, 2006)
* *Aaglaocrinus sphaeri* (Strimple 1949)

## Ìwé àkàsíwájú si
* http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3790/is_199811/ai_n8813444/pg_8/
* http://geoinfo.nmt.edu/publications/periodicals/nmg/28/n1/penncrinoids.pdf
* http://www3.interscience.wiley.com/journal/118620487/abstract?CRETRY=1&SRETRY=0 

## Àwọn ìtọ́kasí
Abrotocrinus

***Abrotocrinus*** jẹ́  jẹ́ ẹ̀yà crinoids tí a kò rí mọ́.

## Àwọn àkọsílẹ̀ ohun ẹlẹ́mí díẹ̀ tókù
Wọ́n mọ ìdílé yìí nínú àwọn àkọsílẹ̀ ohun ẹlẹ́mí díẹ̀ tókù ti Ìgbà Eléèédú ti United States àti Canada (ọjó orí: 353.8 sí ọdún mílíọnù 345.0 sẹ́yìn).

## Àwọn ìtọ́kasí
Argentina (fish)

***Argentina*** jẹ́ ìdílé herring smelts.

## Àwọn ẹ̀yà
Lọ́wọ́lọ́wọ́, ẹ̀yà mẹ́tàdínlógún ni a mọ́ nínú ìdílé yìí: 
* *Argentina aliceae* Cohen & Atsaides, 1969 (Alice argentina)
* *Argentina australiae* Cohen, 1958
* *Argentina brasiliensis* Kobyliansky, 2004
* *Argentina brucei* Cohen & Atsaides, 1969 (Bruce's argentine)
* *Argentina elongata* F. W. Hutton, 1879
* *Argentina euchus* Cohen, 1961
* *Argentina georgei* Cohen & Atsaides, 1969
* *Argentina kagoshimae* D. S. Jordan & Snyder, 1902
* *Argentina sialis* C. H. Gilbert, 1890 (North-Pacific argentine)
* *Argentina silus* (Ascanius, 1775) (Greater argentine)
* *Argentina sphyraena* Linnaeus, 1758 (Argentine)
* *Argentina stewarti* Cohen & Atsaides, 1969
* *Argentina striata* Goode & T. H. Bean, 1896 (Striated argentine)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Azubuike Okechukwu

**Azubuike Godson Okechukwu** (bí ní Ọjọ́ kọnkàndínlógún Oṣù kẹ́rin Ọdún 1997) jẹ́ alágbàṣe agbábọ́ọ̀lù ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó gbá bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ Yeni Malatyaspor ti Turkey, gẹ́gẹ́ bí a gbá ipò àárín.

## Ìrìnàjò iṣẹ́ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù
A bíi ní ìlú Katsina, Okechukwu  gbá bọ́ọ̀lù fún Bayelsa United àti Yeni Malatyaspor.

## Ìrìnàjò iṣẹ́ rẹ̀ ní ilú òkèèrè
Okechukwu gbá bóòlù ní ìgbà àkọ́kọ́ fún Nigeria ní ọdún 2016, a yàn fún ìpèsè eléni márùndínlógójì fún ọdún 2016 Summer Olympics.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1997
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Herring smelt

**Herring smelts** tàbí **àwọn argentine** jẹ́ ẹbí, **Argentinidae**, ti òkún smelts. Ìrísí wọn dàbí ti smelts (ẹbí Osmeridae) ṣùgbọ́n ẹnu won kéré díẹ̀.
left|thumb|Oríṣi àwọn  ẹ̀yà ìdílé ''Argentina'', ti Geological Museum, Copenhagen
Wọ́n maa ń rí wọ́n nínú òkun káàkiri gbogbo agbayé. Wọ́n jẹ́ ẹja kékeré, tí wọ́n maa ń dàgbà tó bí 
  ní gígùn, yàtọ̀ sí argentine títóbi, *Argentina silus*, t́ ó maa ń tó bíi .

Wọ́n maa ń kó ara wọn jẹ̀ lọ́pọ̀ tuutu súmọ̀ ìsàlẹ̀ òkun, wọ́n maa ń jẹ plankton, krill, amphipods, cephalopods, chaetognaths kékeré, àti ctenophores.

Wọ́n maa ń pa wọ́n fún títa tí wọ́n sì maa ń ṣètò wọn fún jílẹ.

## Àwọn ìtọ́kasí
* Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2012). "Argentinidae" in FishBase. February 2012 version.
Acanthotheelia

***Acanthotheelia*** jẹ́ ìdílé kòkúmbà òkún tí a kò rí mọ́ ṣùgbọ́n tí a ti rí tẹ́lẹ́ ni Poland ní ìgbà  Triassic. Àwọn ẹ́yà tí ó wà nínú rẹ̀ ni *Acanthotheelia spinosa*, *Acanthotheelia spiniperjorata*, àti *Acanthotheelia anisica*.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Agaricocrinus

***Agaricocrinus***  jẹ́ ìdílé crinoid tí a kò rí mọ́, tí ó wà ní ẹbí Coelocrinidae.

Àwọn tí wọ́n ń gbé ní òkè  epifaunal tí wọ́n ń tòrò mọ́ nkan tí wọ́n maa jẹ yìí wà ní Ìgbà Eléèédú àti àkókó Osagean tí  United States, lati 353.8 sí 345.0 Ma. 

## Àwọn ẹ̀yà tí à ṣà
* *Agaricocrinus americanus* Roemer
* *Agaricocrinus splendens* Miller and Gurley

## Àpèjúwe
Bíi àwọn  crinoid, *ẹ̀yà Agaricocrinus * 
maa ń ta mọ́ ojú ibi tóbà le.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Phasianidae

**Phasianidae ** jẹ́ àwọn ẹyẹ tí ó ń gbé inú ilẹ̀ bi àwọn ẹyẹ àparò, ẹye ìgà, adìyẹ igbó, àwọn adìyẹ, ẹyẹ bí adìyẹ awó , àti ẹyẹ pòpòndò . Ọ́pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹyẹ fún ìdáraya nió wà ní ẹbí yìí. Ẹbí yìí tóbi púpọ̀, lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, wọ́n máa ń pín wọn sí àwọn mọlẹ́bí méjì, Phasianinae, àti Perdicinae. Nígbàmíràn, wọ́n máa ń tọ́jú àwọn ẹbí àti ẹyẹ míràn bí ẹbí yìí. Fún àpẹẹrẹ, àwọn ààjọ  American Ornithologists Union kó àwọn Tetraonidae (grouse), Numididae (ẹyẹ awó), àti Meleagrididae (àwọn tòlótòló) as bíi mọ̀lẹ́bí ní ẹbí Phasianidae.

## Ètò àti àtànkálẹ́
Ìrandíran Phasianidae ni ó tóbi jùlọ nínú ẹ̀ka Galliformes, tí ó sì pẹ̀lú àwọn ẹ̀yà 150. Àwọn tó wà ní ẹgbẹ́ yìí ni àwọn ẹyẹ àparò àti ẹyẹ ìgà, adìyẹ  igbó, ẹyẹ bí adìyẹ awó àti ẹyẹ pòpòndò.
Wọ́n ti dá àwọn tọkí àti adìyẹ òpìpì mọ̀ pé ìran wọn ni àwọn ẹyẹ tó dàbí ẹyẹ àparò àti ẹyẹ ìgà .

## Àwọn ìtọ́kasí
Klaus Biemann

**Klaus Biemann** (Ọjọ́ kejí Oṣù kọkànlá  Ọdún 1926 – Ọjọ́ kejí Oṣù kẹfà Ọdún 2016)  jẹ́ ọ̀jọ̀gbón onímọ̀ chemistry ní  Massachusetts Institute of Technology. Ìṣé rẹ̀ dá  lórí ìgbékalẹ̀ onínọmbà ní organic àti biochemistry. Wọ́n ti pèé ní "Bàbá organic mass spectrometry."

## Ẹ̀bùn àti iyì
* Stas Medal of the Belgian Chemical Society (1962)
*  Ẹlẹ́gbé American Academy of Arts and Sciences (1966)
* Fritz Pregl Medal of the Austrian Microchemical Society (1977)
* NASA Exceptional Scientific Achievement Medal (1977)
* Guggenheim Fellow (1983)
* Iyì Field àti Franklin ní Applied Mass Spectrometry lati American Chemical Society (1986)
* Iyì ACS Analytical Chemistry lati American Chemical Society (2001)
* Thomson Medal lati International Mass Spectrometry Foundation (1991)
* Iyì Pehr Edman (1992)
*  Ẹgbẹ́ National Academy of Sciences (1993)
* Iyì Beckman-ABRF lati Association of Biomolecular Resource Facilities (1995)
* Benjamin Franklin Medal ní Chemistry lati Franklin Institute (2007)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1926
David Agard

**David A. Agard** Ph.D. jẹ́ ọ̀jọ̀gbón ìmọ̀  Biochemistry àti Biophysics ní University of California, San Francisco. 
Ó gba oyè àkọ́kọ́ B.S nínú ìmọ̀ Molecular Biochemistry àti Biophysics lati Yale University, ó sí gba oyè Ph.D. rẹ̀ nínú ìmọ̀ biological chemistry lati California Institute of Technology. Iṣẹ́ rẹ̀ dá lórí ìmọ̀ tó péye lórí ìrísí àti iṣẹ́ macromolecular. Ó jẹ́ olùdarí  Institute for Bioengineering, Biotechnology, àti Quantitative Biomedical Research àti pé ó ti gba jẹ́ olùṣèwádìí ti Howard Hughes Medical Institute (HHMI) lati ọdún 1986.

## Àwọn ẹ̀bùn
* Ọmọ ẹgbẹ́, American Academy of Arts and Sciences (USA, 2009)
* Ọmọ ẹgbẹ́, National Academy of Sciences (USA, 2007) 

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn ajápọ̀ látìta
* UCSF Bio
* His Howard Hughes Medical Institute bio 
* Agard Lab website
* David Agard online seminar: Super-Resolution: Structured Illumination Microscopy (SIM) 
* David Agard online seminar: Deconvolution Microscopy 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
In-Young Ahn

**In-Young Ahn** jẹ́ onímọ̀ ìjínlẹ̀ ọmọ orílẹ̀ èdè South Korea. Ó jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ ọmọ Korea tí ó maa kọ́kọ́ dé Antarctica, ó sì jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ ọmọ Asia tí ó maa ṣe olórí ibùdó Antarctic (King Sejong Station). Ó jẹ́ onímọ̀ ìbáṣepọ̀ oun ẹlẹ́mì ìsàlẹ̀ omi àti agègbè wọn, ó sì ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ gẹ́gẹ́ bíi ọ̀gá onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ìwádí fún Korea Polar Research Institute.

## Ìgbà èwe àti ẹ̀kọ́
Ahn yege nínú ẹ̀kọ́ lati Seoul National University ní ọdún 1982 (nínú Biological Oceanography) ó sì gba PhD rẹ̀ nínú Coastal Oceanography lati State University of New York ní  Stony Brook ní ọdún 1990. Ahn bẹ̀rẹ̀ ìwádí rẹ̀ ní Korean Polar Research Institute (KOPRI) ní Ọjọ́ kínín Oṣù keje Odún 1991.

## Career and impact
Ahn wá ní ìdí ètò ìṣàmójútó àyíka ní  King Sejong Station lati odún 1996 sí 2011, ó sì ṣe ìwádi lati gba ìjìnlẹ̀ dátà tí ó wúlò yíyàn Antarctic Specially Protected Area (ASPA #171) nítòsí ibùdó Korea.

## Àwọn iṣẹ́ rẹ̀ tí a yàn
* Ahn, In-Young, et al. "First record of massive blooming of benthic diatoms and their association with megabenthic filter feeders on the shallow seafloor of an Antarctic fjord: Does glacier melting fuel the bloom?" *Ocean Science Journal* 51. 2 (2016): 273–279.
* HW Moon, WMRW Hussin, HC Kim,  In-Young Ahn*. "The Impacts of climate change on Antarctic nearshore mega-epifaunal benthic assemblages in a glacial fjord on King George Island: Responses and implications." *Ecological Indicators* 57 (2015): 280–292.
* Ahn, In-Young, et al. "Growth and seasonal energetics of the Antarctic bivalve Laternula elliptica from King George Island, Antarctica." *Marine Ecology Progress Series* 257(2003): 99–110.
* Ahn, In-Young, et al. "Baseline heavy metal concentrations in the Antarctic clam, Laternula elliptica in Maxwell Bay, King George Island, Antarctica." *Marine Pollution Bulletin* 32.8 (1996): 592–598.
* Ahn, In-Young. "Enhanced particle flux through the biodeposition by the Antarctic suspension-feeding bivalve Laternula elliptica in Marian Cove, King George Island." *Journal of Experimental Marine Biology and Ecology* 171.1 (1993): 75–90.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní ọ̀rúndún 20k
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Nike Peller

**Nike Peller** jẹ́ òṣèré èdè yorùbá ọmọ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà àtí oní ìrújú orí ìtàgé. Ó jẹ́ ọmọ olóògbé Professor Peller, Nike jẹ́ olóyé*Yeye Agbasaga* ti ìlú Erin Osun tí ó jẹ́ ní ọdún 2010.

## Àwọn eré tí ó ti ṣe
* *Aye Lu*
* *Adun*
* *Eni Owo*
* *Kiniun Alhaji*
* *Àtànpàkò Otún*
* *Sekere*
* *Ayé Ajekú*
* *Eko O'tobi*
* *Fila Daddy*
* *Tomisin*

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn Àjápọ̀ látìta
*  ní Internet Movie Database
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
N-Acetylglutamic acid

**''N''-Acetylglutamic acid** (agékúrú sí **NAcGlu**) enzyme N-acetylglutamate synthase máa ń ṣẹ̀dá rẹ̀ nínú ara lati  glutamic acid àti acetyl-CoA. Arginine ni ó máa ń jẹ́ kí ìṣẹ̀dá yí bẹ̀rẹ̀.

Ìdàkejì rẹ̀ ní ìfi omi tú ẹgbẹ́  acetyl ka, lọ́wọ́ enzyme tí ó ń jẹ́ hydrolase.

NAcGlu sọ carbamoyl phosphate synthetase di aṣiṣẹ́ nínú urea cycle.

## Tún wo
* Glutamate
* Glutamic acid

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn àjápọ̀ látìta
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
ALDH1A3

**Aldehyde dehydrogenase 1 family, member A3**, tí a tún mọ̀ sí **ALDH1A3** tàbí **retinaldehyde dehydrogenase 3** (RALDH3), jẹ́ enzyme nínú àwọn ènìyàn tí  *ALDH1A3* gene, ń kóòdù fún

## Iṣẹ́ rẹ̀
Aldehyde dehydrogenase isozymes jẹ́ àwọn enzymes tí a rò wípé wọ́n ń ṣiṣẹ́ takuntakun ní pípa oró àwọn aldehyde tí ó jẹyọ nínú ètò ògógóró àti ìtúká lipid nínú ara. Àwọn enzyme tí ó ń kóòdù fún gene yìí máa ń lo retinal gẹ́gẹ́ bí ohun ìbẹ̀rẹ̀, yálà lọ́fẹ́ tàbí retinal tí ó tòrò mọ́ protein nínú sẹ́ẹ̀lì.

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ìwé àkàsíwájú síi

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
ALDH1L1

**10-formyltetrahydrofolate dehydrogenase** jẹ́ enzyme nínú ara àwọn ènìyàn tí  *ALDH1L1* gene máa ń kóòdù fún.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
## Ìwé àkàsíwájú
 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
}}
ALDH1L2

**Aldehyde dehydrogenase 1 family, member L2** ti  **ALDH1L2**  jẹ́ enzyme nínú ara àwọn ènìyàn tí  ALDH1L2 gene máa ń kóòdù fún. ALDH1L2 jẹ́  isoform nínú mitochondrial tí ó fẹ́ fara pẹ́ , ALDH1L1, tí ó máa ń sọ 10-formyltetrahydrofolate di tetrahydrofolate àti carbon dioxide.

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ìwé àkàsíwájú si

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Glutamic acid

**Glutamic acid** (àgékúrú sí **Glu** tàbí **E**; tí ó ń kóòdù fún GAA or GAG) jẹ́ α-amino tí wọ́n ń lò lati ṣèdá àwọn protein nínú ara.  Ó ní  α-amino lẹ́gbẹ́ kan (èyí tí ó ní agbára −NH3+ lábẹ́ ààyé), àti α-carboxylic acid lẹ́gbẹ́ kan (èyí tí kò ní agbára −COO− lábẹ́ ààyé), àti carboxylic acid tí ó somọ́ lẹ̀gbẹ́, tí a sì kó wọn pọ́ sí àwọn tí kò lágbára lati túká sómi (ní pH ara), aliphatic amino acid. Kò ṣe pàtàkì lára ènìyàn nítorí ara lè ṣẹ̀dá rẹ̀. Ní ìmọ̀ àrùn ọpọlọ,  carboxylate anion ti glutamate jẹ́ ohun tí ó máa ń fún  neurotransmitter lágbára lati ṣisẹ́ ìtají àwọn ètò ọpọlọ. Base tó ní hydrogen ion jẹ́ **glutamate**; tí radical rẹ̀ jẹ́  sì **glutamyl**.
## Ẹ̀kọ́ ẹ̀lá
ìsomọ́ ẹlẹ́gbẹ́ fún iṣẹ́ ṣiṣe carboxylic acid ní pKa tí ó jẹ́ 4.1.

## Ìṣẹ̀dá

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Jide Kosoko

Ọmọba **Jídé Kòsọ́kọ́** jẹ́ ògbónta òṣèré àti olóòtú sinimá àgbéléwò ọmọ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà.

## Ìgbà èwé àti ìrínàjò iṣẹ́ rẹ̀.
Wọ́n bíi ní Ọjọ́ kejìlá Oṣù kínín Ọdún 1954 ní ìlú èkó sí ìdílé ọba Kosoko ti erékùṣù èkó. Ó kàwé nípa okùn-òwò ní Yaba College of Technology. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré ṣíṣe bí ọmọdé òṣèré ní ọdún 1964 ní eré* Makanjuola* tí wọ́n máa ṣàfihàn rẹ̀ ní amóhùnmáwòran. Ó ti kópa nínú oríṣiríṣi eré ti Nollywood ní èdè Yorùbá àti ní èdè gẹ̀ẹ́sì.
 

## Ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Ó fẹ́ ìyàwó méjì; Karimat àti Henrietta pẹ̀lú àwọn ọmọ àti ọmọọmọ.

## Àwọn eré tí ó ti ṣe
* *The Department* (2015)
* *Gidi Up* (2014) (TV Series)
* *Doctor Bello* (2013)
* *The Meeting* (2012)
* *Last Flight to Abuja* (2012)
* *I'll Take My Chances* (2011)
* *The Figurine* (2009)
* *Jenifa*

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn àjápọ̀ látìta
*  ní Internet Movie Database
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1954
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Aldehyde dehydrogenase 5 family, member A1

**Succinate-semialdehyde dehydrogenase, mitochondrial**  jẹ́ enzyme nínú ara àwọn ènìyàn tí  ALDH5A1 gene máa ń kóòdù fún.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Protein yìí wà ní ẹbí aldehyde dehydrogenase ti àwọn protein.
 Gene yìí máa ń kóòdù fún  succinic semialdehyde dehydrogenase tí ó gbójú lé NAD+ ti mitochondria. Àìpóṣùwọ̀n enzyme yìí ni wọ́n ń pè ní  4-hydroxybutyricaciduria, tí kò wọ́pọ̀ nínú ìbíní tí kò ṣe rẹ́gí níbi ètò neurotransmitter tí à ń pè ní γ-aminobutyric acid (GABA). Lati ṣàtúnṣe àìṣe dédé yìí, omi ara ẹni tí ó ní ààrùn yìí máa ń kó GHB mọ́ra.
Irú rè. méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni a dámọ̀ fún gene yìí.

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ìwé àkàsíwájú

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
ALDH16A1

**Aldehyde dehydrogenase 16 family, member A1** tí a tún mọ̀ sí  **ALDH16A1** 
jẹ́ aldehyde dehydrogenase gene.

## Ìwúlò rẹ̀ fún ètò ìlera

Àwọn ìyípadà nínú SPG21  (ACP33/maspardin) gene ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú mast syndrome, tí ó jẹ́ irú  spastic paraplegia. Protein tí ó ń kóòddù fún SPG21 gene ní ìrẹ́pọ̀ pẹ̀lú  ALDH16A1 enzyme.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Aldehyde dehydrogenase

**Aldehyde dehydrogenases** (EC 1.2.1.3) jẹ́ ẹgbẹ́ àwọn enzymes tí ó ń ó ń mú ìtẹ̀síwájú bá fífi oxygen (yíyọ hydrogen) kún àwọn aldehyde.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Anelloviridae

***Anelloviridae*** jẹ́  ẹbí àwọn àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn kan tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ mọ́. Wọ́n kàwọ́n sí àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn tí ó légungun tí ó sì ní ẹ̀wù ìdáàbòbò tí o gbó dáradára, tí ó rí róbótó, tí igun rẹ̀ jọ ara wọn, pẹ̀lú ogún igun tó jọrawọn. Àwọn ẹ̀yà wọ̀n yí jẹ́  àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn ti *torque teno * (ìdílé *Alphatorquevirus*).
## Iye jíìnì tó ní
Iye jíìnì ẹ̀ ko pín sí wẹ́wẹ́ tí ó sì ní molecule róbóto, pẹ̀lú apá DNA kan. Gbogbo iye jíìnì rè. jẹ́ bíi  3000 sí 4000 gígun ne nucleotide.
## Ìlera
Anellovirus jẹ́ àwọn ẹ̀yà tí ó wọ́pọ̀ tí ó sì pé oríṣiríṣi. Wọ́n maa ń fa àkóràn  nlá tí a kò tíì mọ ìbáṣepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àìsàn. Ẹbí mẹta ni ó ní  ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àkóràn ènìya: kòkòrò àìlèfojúrí ti Torque teno (TTV), kòkòrò àìlèfojúrí pélébé ti Torque teno midi (TTMDV) àti kòkòrò àìlèfojúrí mini ti (TTMV).

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn àjápọ̀ latì ìta
* [//www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2011/MB_cgi?mode=&term=Anellovirus Anellovirus] ní National Library of Medicine Medical Subject Headings (MeSH)
* ICTVdb
* Viral Zone
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Betatorquevirus

***Betatorquevirus***  jẹ́ idile àwọn àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn kan tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ mọ́ ni ebi *[[Anelloviridae]]*, ní ẹgbẹ́ II in the Baltimore classification. Ó ṣàkójọpọ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí tí a mọ̀ tẹ́lè sí TLMV, TTV-like Minivirus tàbí àwọn kòkòrò àìlèfojúrí midi ti Torque teno pélébé 

Àwọn tí ó wà ní ìdílé Betatorquevirus ni àwọn  kòkòrò àìlèfojúrí pélébé ti Torque teno 1–9.

## Ìlera

Lati àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ti parapneumonic empyema àwọn kòkòrò àìlèfojúrí pélébé ti Torque teno ti di fífàyọ. Ìbáṣepọ̀ rẹ̀ nínú ìlera kó tíì yéwa.

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn àjápọ̀ látìta
* ICTV Virus Taxonomy 2009
* UniProt Taxonomy
* [//www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2011/MB_cgi?mode=&term=Anellovirus Anellovirus] at the US National Library of Medicine Medical Subject Headings (MeSH)
* ICTVdb
* ViralZone: Betatorquevirus
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Hesperentomidae

The **Hesperentomidae** are a family of hexapods in the order Protura.
**Hesperentomidae** jẹ́ ẹbí hexapods ní ẹgbẹ́ Protura.

## Àwọn ìdílé
* *Hesperentomon* Price, 1960
* *Huhentomon* Yin, 1977
* *Ionescuellum* Tuxen, 1960

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Protentomidae

**Protentomidae**  jẹ́ ẹbí àwọn hexapod ní ẹgbẹ́ protura.

## Àwọn ìdílé
* *Condeellum* Tuxen, 1963 
* *Hinomotentomon* Imadaté, 1974
* *Neocondeellum* Tuxen & Yin, 1982
* *Paracondeellum* Yin, Xie & Zhang, 1994
* *Protentomon* Ewing, 1921
* *Proturentomon* Silvestri, 1909

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Acerentomidae

***Acerentomidae***  jẹ́ ẹbí hexapods ní ẹgbẹ́ Protura.  Àwọn Acerentomid ó ní ẹ̀yà fún èémí. . 

## Àwọn ìdílé

* *[[Acerella]]* Berlese, 1909
* *[[Acerentomon]]* Silvestri, 1907
* *[[Acerentuloides]]* Ewing, 1921
* *[[Acerentulus]]* Berlese, 1908
* *[[Alaskaentomon]]* Nosek, 1977
* *[[Amazonentulus]]* Yin, 1989
* *[[Amphientulus]]* Tuxen, 1981
* *[[Andinentulus]]* Tuxen, 1984
* *[[Australentulus]]* Tuxen, 1967
* *[[Baculentulus]]* Tuxen, 1977
* *[[Berberentulus]]* Tuxen, 1963
* *[[Bolivaridia]]* Bonet, 1942
* *[[Brasilentulus]]* Nosek, 1973
* *[[Brasilidia]]* Nosek, 1973
* *[[Callientomon]]* Yin, 1980
* *[[Chosonentulus]]* Imadaté & Szeptycki, 1976
* *[[Delamarentulus]]* Tuxen, 1963
* *[[Filientomon]]* Rusek, 1974
* *[[Fjellbergella]]* Nosek, 1978
* *[[Gracilentulus]]* Tuxen, 1963
* *[[Huashanentulus]]* Yin, 1980
* *[[Imadateiella]]* Rusek, 1974
* *[[Kenyentulus]]* Tuxen, 1981
* *[[Madagascaridia]]* Nosek, 1978
* *[[Maderentulus]]* Tuxen, 1963
* *[[Najtentulus]]* Szeptycki & Weiner, 1997
* *[[Neobaculentulus]]* Yin, 1984
* *[[Nienna (genus)|Nienna]]* Szeptycki, 1988
* *[[Nipponentomon]]* Imadaté & Yosii, 1959
* *[[Noldo]]* Szeptycki, 1988
* *[[Nosekiella]]* Rusek, 1974
* *[[Notentulus]]* Yin, 1989
* *[[Orinentomon]]* Yin & Xie, 1993
* *[[Paracerella]]* Imadaté, 1980
* *[[Podolinella]]* Szeptycki, 1995
* *[[Polyadenum]]* Yin, 1980
* *[[Proacerella]]* Bernard, 1975
* *[[Silvestridia]]* Bonet, 1942
* *[[Sugaentulus]]* Imadaté, 1978
* *[[Tasmanentulus]]* Tuxen, 1986
* *[[Tuxenentulus]]* Imadaté, 1974
* *[[Tuxenidia]]* Nosek & Cvijovic, 1969
* *[[Verrucoentomon]]* Rusek, 1974
* *[[Vesiculentomon]]* Rusek, 1974
* *[[Vindobonella]]* Szeptycki & Christian, 2001
* *[[Wenyingia (proturan)|Wenyingia]]* Imadaté, 1986
* *[[Yamatentomon]]* Imadaté, 1964
* *[[Yavanna (proturan)|Yavanna]]* Szeptycki, 1988
* *[[Yichunentulus]]* Yin, 1980
* *[[Yinentulus]]* Tuxen, 1986
* *[[Zangentulus]]* Yin, 1983

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Eosentomidae

***Eosentomidae***  jẹ́ ẹbí àwọn hexapod ní ẹgbẹ́ protura. Àwọ́n  Eosentomid ní ẹ̀yà fún èémi, wọn kò dàbí Acerentomidae.

## Àwọn ìdílé
* *Anisentomon* Zhang & Yin, 1977
* *Eosentomon* Berlese, 1908
* *Isoentomon* Tuxen, 1975
* *Madagascarentomon* Nosek, 1978
* *Neanisentomon* Zhang & Yin, 1984
* *Paranisentomon* Zhang & Yin, 1984
* *Pseudanisentomon* Zhang & Yin, 1984
* *Styletoentomon* Copeland, 1978
* *Zhongguohentomon* Yin, 1979

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Sinentomon

***Sinentomon*** jẹ́  ìdílé kan ṣoṣo  tí ó wà ní ẹbí **Sinentomidae**, ní ẹgbẹ́ hexapod ẹgbẹ́ protura.  Ó ní ẹ̀yà mẹ́ta.
* *Sinentomon chui* Tuxen & Paik, 1982
* *Sinentomon erythranum* Yin, 1965
* *Sinentomon yoroi* Imadaté, 1977

## Àwọn ìtọ́kasí

 
Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Fujientomon

***Fujientomon*** jẹ́ ìdílé àwọn hexapo ní ẹgbẹ́ protura, tí wọ́n kó sí ẹ̀bí tiè,  **Fujientomidae**. Ó ní àwọn ẹ̀yà méjì:
**[[Fujientomon dicestum]] <small>Yin, 1977</small>
**Fujientomon primum* <small>Imadaté, 1964</small>
==Àwọn ìtọ́kasí==


[[Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú]]



























, *'Fujientomidae'''. It contains two species:

## References
Antelientomon

***Antelientomon***  jẹ́ ìdílé àwọn hexapod ní ẹgbẹ́ protura, tí ó sì jẹ́ ìdílé kan ṣoṣo tí ó wà nínú ẹbí **Antelientomidae**. Ó ní àwọn ẹ̀yà mẹ́ta.
* *Antelientomon guilinicum* Zhang & Yin, 1981
* *Antelientomon prodromi* Yin, 1974
* *Antelientomon xizangnicum* Yin, 1990

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Hesperentomon

***Hesperentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Hesperentomidae.

## Àwọn èyà
* *Hesperentomon chinghaiense* Yin, 1982
* *Hesperentomon dianicum* Yin, Xie & Imadaté, 1994
* *Hesperentomon dunhuaense* Bu, Shrubovych & Yin, 2011
* *Hesperentomon fopingense* Bu, Shrubovych & Yin, 2011
* *Hesperentomon guiyangense* Tang & Yin, 1991
* *Hesperentomon huashanense* Yin, 1982
* *Hesperentomon kangdingense* Tang & Yin, 1988
* *Hesperentomon kuratai* Imadaté, 1989
* *Hesperentomon macswaini* Price, 1960
* *Hesperentomon martynovae* Szeptycki, 1988
* *Hesperentomon monlunicum* Yin, 1984
* *Hesperentomon pectigastrulum* Yin, 1984
* *Hesperentomon sichuanense* Tang & Yin, 1988
* *Hesperentomon tianshanicum* Martynova, 1970

## ̀Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Huhentomon

***Huhentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Hesperentomidae.

## Àwọn èyà
* *Huhentomon plicatunguis* Yin, 1977
* *Huhentomon plicatunguis haradai* Imadaté, 1989  
* *Huhentomon plicatunguis plicatunguis* Yin, 1977 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Condeellum

***Condeellum***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Protentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Condeellum crucis* Tuxen & Imadaté, 1975
* *Condeellum ishiianum* Imadaté, 1965
* *Condeellum jinghongense* Tuxen & Yin, 1982
* *Condeellum regale* (Condé, 1958)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Hinomotentomon

***Hinomotentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí  Protentomidae. Wọ́n má a ń rí wọn ní Gúúsù Asia.

## Àwọn èyà
* *Hinomotentomon nipponicum* (Imadaté, 1964)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Neocondeellum

***Neocondeellum***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Protentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Neocondeellum americanum* Bernard, 1985
* *Neocondeellum brachytarsum* (Yin, 1977)
* *Neocondeellum chrysalis* (Imadaté & Yin, 1979)
* *Neocondeellum dolichotarsum* (Yin, 1977)
* *Neocondeellum japonicum* Nakamura, 1990
* *Neocondeellum matobai* (Imadaté, 1974)
* *Neocondeellum minusculum* Nakamura, 1990
* *Neocondeellum wuyanense* Yin & Imadaté, 1991
* *Neocondeellum yinae* Zhang, 1987

## Àwọn ìtọ́kasi

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Ionescuellum

***Ionescuellum***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Hesperentomidae.

## Àwọn ẹ̀ya
* *Ionescuellum carpaticum* (Ionesco, 1930)
* *Ionescuellum condei* (Nosek, 1965)
* *Ionescuellum haybachae* (Nosek, 1967)
* *Ionescuellum montanum* (Gisin, 1945)
* *Ionescuellum pseudocarpaticum* (Nosek, 1986)
* *Ionescuellum schusteri* (Nosek, 1977)
* *Ionescuellum silvaticum* (Rusek, 1965)
* *Ionescuellum ulmiacum* Rusek & Stumpp, 1989

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Protentomon

***Protentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Protentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Protentomon acrasia* (Vidal Sarmiento & Najt, 1971)
* *Protentomon atlanteum* Condé, 1951
* *Protentomon barandiarani* Condé, 1947
* *Protentomon berlesei* Nosek, 1969
* *Protentomon fallax* Condé, 1948
* *Protentomon hellenicum* Nosek, 1976
* *Protentomon michiganense* Bernard, 1975
* *Protentomon milloti* Condé, 1961
* *Protentomon pauliani* Condé, 1961
* *Protentomon perpusillum* Berlese, 1909
* *Protentomon supernumerarium* Tuxen, 1977
* *Protentomon thienemanni* Strenzke, 1942
* *Protentomon transitans* Ewing, 1921
* *Protentomon tuxeni* Nosek, 1966

## Àwọn ìtọkasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Proturentomon

***Proturentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Protentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Proturentomon chinense* Yin, 1984
* *Proturentomon condei* Nosek, 1967
* *Proturentomon discretum* Condé, 1961
* *Proturentomon dorae* Najt & Vidal Sarmiento, 1972
* *Proturentomon iowaense* Womersley, 1938
* *Proturentomon kubikovae* Rusek, 1975
* *Proturentomon minimum* (Berlese, 1908)
* *Proturentomon nitrarius* Najt & Vidal Sarmiento, 1972
* *Proturentomon noseki* Rusek, 1975
* *Proturentomon pectinatum* (Condé, 1948)
* *Proturentomon picardi* Condé, 1960
* *Proturentomon pilosum* Rusek, 1975
* *Proturentomon stebaevae* Szeptycki, 1988

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Paracondeellum

***Paracondeellum***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Protentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Acerentomon

***Acerentomon*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà

* *[[Acerentomon aceris]]* Rusek, 1965
* *[[Acerentomon affine]]* Bagnall, 1912
* *[[Acerentomon album]]* Loksa, 1966
* *[[Acerentomon bagnalli]]* Womersley, 1927
* *[[Acerentomon balcanicum]]* Ionesco, 1933
* *[[Acerentomon baldense]]* Torti, 1986
* *[[Acerentomon brevisetosum]]* Condé, 1945
* *[[Acerentomon carpaticum]]* Nosek, 1961
* *[[Acerentomon condei]]* Nosek & Dallai, 1982
* *[[Acerentomon dispar]]* Stach, 1954
* *[[Acerentomon doderoi]]* Silvestri, 1907
* *[[Acerentomon dominiaki]]* Szeptycki, 1977
* *[[Acerentomon fageticola]]* Rusek, 1966
* *[[Acerentomon franzi]]* Nosek, 1965
* *[[Acerentomon gallicum]]* Ionesco, 1933
* *[[Acerentomon giganteum]]* Condé, 1944
* *[[Acerentomon granulatum]]* Szeptycki, 1993
* *[[Acerentomon hylophilum]]* Rusek, 1966
* *[[Acerentomon imadatei]]* Nosek, 1967
* *[[Acerentomon italicum]]* Nosek, 1969
* *[[Acerentomon kustorae]]* Nosek, 1983
* *[[Acerentomon maius]]* Berlese, 1908
* *[[Acerentomon meridionale]]* Nosek, 1960
* *[[Acerentomon mesorhinus]]* Ionesco, 1930
* *[[Acerentomon microrhinus]]* Berlese, 1909
* *[[Acerentomon nemorale]]* Womersley, 1927
* *[[Acerentomon noseki]]* Torti, 1981
* *[[Acerentomon novaki]]* Rusek, 1965
* *[[Acerentomon omissum]]* Szeptycki, 1980
* *[[Acerentomon oreophilon]]* Szeptycki, 1980
* *[[Acerentomon pannonicum]]* Loksa, 1966
* *[[Acerentomon parvum]]* Szeptycki, 1980
* *[[Acerentomon pseudomicrorhinus]]* Nosek, 1977
* *[[Acerentomon quercinum]]* Ionesco, 1932
* *[[Acerentomon robustum]]* Ionesco, 1930
* *[[Acerentomon rostratum]]* Ionesco, 1951
* *[[Acerentomon skuhravyi]]* Rusek, 1965
* *[[Acerentomon tenuisetosum]]* Nosek, 1973
* *[[Acerentomon tuxeni]]* Nosek, 1961

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Acerentulus

***Acerentulus*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà

* *[[Acerentulus alni]]* Szeptycki, 1991
* *[[Acerentulus alpinus]]* Gisin, 1945
* *[[Acerentulus americanus]]* Hilton, 1943
* *[[Acerentulus apuliacus]]* Rusek & Stumpp, 1988
* *[[Acerentulus aubertoti]]* Condé, 1944
* *[[Acerentulus berruezanus]]* Aldaba, 1983
* *[[Acerentulus carpaticus]]* Nosek, 1967
* *[[Acerentulus cassagnaui]]* Nosek, 1969
* *[[Acerentulus catalanus]]* Condé, 1951
* *[[Acerentulus collaris]]* Szeptycki, 1991
* *[[Acerentulus condei]]* Nosek, 1983
* *[[Acerentulus confinis]]* Berlese, 1908
* *[[Acerentulus correzeanus]]* Szeptycki, 1997
* *[[Acerentulus cunhai]]* Condé, 1950
* *[[Acerentulus exiguus]]* Condé, 1944
* *[[Acerentulus gerezianus]]* da Cunha, 1952
* *[[Acerentulus gigas]]* Szeptycki, 1997
* *[[Acerentulus gisini]]* Condé, 1952
* *[[Acerentulus halae]]* Szeptycki, 1997
* *[[Acerentulus insignis]]* Condé, 1945
* *[[Acerentulus keikoae]]* Imadaté, 1988
* *[[Acerentulus kermadecensis]]* Ramsay & Tuxen, 1978
* *[[Acerentulus kisonis]]* Imadaté, 1961
* *[[Acerentulus ladeiroi]]* da Cunha, 1950
* *[[Acerentulus minutus]]* Loksa, 1966
* *[[Acerentulus nemoralis]]* Najt & Vidal Sarmiento, 1970
* *[[Acerentulus occultus]]* Szeptycki, 1979
* *[[Acerentulus ochsenchausenus]]* Rusek, 1988
* *[[Acerentulus omoi]]* Imadaté, 1988
* *[[Acerentulus palissai]]* Nosek, 1967
* *[[Acerentulus proximus]]* Szeptycki, 1997
* *[[Acerentulus rafalskii]]* Szeptycki, 1979
* *[[Acerentulus rapoporti]]* Condé, 1963
* *[[Acerentulus ruseki]]* Nosek, 1967
* *[[Acerentulus seabrai]]* da Cunha, 1952
* *[[Acerentulus setosus]]* Szeptycki, 1993
* *[[Acerentulus sexspinatus]]* Womersley, 1936
* *[[Acerentulus shensiensis]]* Chou & Yang, 1964
* *[[Acerentulus shrubovychae]]* Galli & Capurro, 2013
* *[[Acerentulus silvanus]]* Szeptycki, 1991
* *[[Acerentulus terricola]]* Rusek, 1965
* *[[Acerentulus tolosanus]]* Nosek, 1969
* *[[Acerentulus traegardhi]]* Ionesco, 1937
* *[[Acerentulus tuxeni]]* Rusek, 1966
* *[[Acerentulus xerophilus]]* Szeptycki, 1979

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Alaskaentomon

***Alaskaentomon*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Alaskaentomon condei* Nosek, 1981
* *Alaskaentomon fjellbergi* Nosek, 1977

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Brasilentulus

***Brasilentulus***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Brasilentulus africanus* Tuxen, 1979
* *Brasilentulus huetheri* Nosek, 1973

## Àwọn ìtọ́ksí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Brasilidia

***Brasilidia*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ìtọ́kasí
* *Brasilidia auleta* Szeptycki & Bedano, 2003
* *Brasilidia nagaroorica* Prabhoo, 1977
* *Brasilidia sanmartini* Tuxen, 1984
* *Brasilidia tropica* Nosek, 1973

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Filientomon

***Filientomon*** is jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Filientomon barberi* (Ewing, 1921)
* *Filientomon bipartitei* Lee & Rim, 1988
* *Filientomon duodecimsetosum* Nakamura, 2004
* *Filientomon gentaroanum* Nakamura, 2001
* *Filientomon imadatei* Lee & Rim, 1988
* *Filientomon lubricum* Imadaté, 1956
* *Filientomon sibiricum* Szeptycki, 1988
* *Filientomon takanawanus* (Imadaté, 1956)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Imadateiella

***Imadateiella*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Imadateiella murka* Szeptycki, 1988
* *Imadateiella saucrosi* Yin, 1980
* *Imadateiella shideiana* (Imadaté, 1964)
* *Imadateiella shiria* (Imadaté, 1964)
* *Imadateiella sphaerempodia* Yin, 1980
* *Imadateiella yosiiana* Imadaté, 1961

## Àwọn ìtọ́klasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Kenyentulus

***Kenyentulus*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà

* *[[Kenyentulus ailaoshanensis]]* Yin, Xie, Zhang & Imadaté, 1995
* *[[Kenyentulus anmashanus]]* Chao, Lee & Chen, 1998
* *[[Kenyentulus beibeiensis]]* Tang & Yin, 1987
* *[[Kenyentulus chongqingensis]]* Tang & Yin, 1987
* *[[Kenyentulus ciliciocalyci]]* Yin, 1987
* *[[Kenyentulus condei]]* (Prabhoo, 1975)
* *[[Kenyentulus daliensis]]* Yin, Xie, Zhang & Imadaté, 1995
* *[[Kenyentulus datongensis]]* Imadaté & Yin, 1983
* *[[Kenyentulus dolichadeni]]* Yin, 1987
* *[[Kenyentulus fanjingensis]]* Yin, 1992
* *[[Kenyentulus hainanensis]]* Yin, 1987
* *[[Kenyentulus hauseri]]* Imadaté, 1991
* *[[Kenyentulus henanensis]]* Yin, 1983
* *[[Kenyentulus hubeinicus]]* Yin, 1987
* *[[Kenyentulus imadatei]]* Nakamura, 1997
* *[[Kenyentulus japonicus]]* (Imadaté, 1961)
* *[[Kenyentulus jianfengensis]]* Yin, 1987
* *[[Kenyentulus jinghongensis]]* Yin, 1983
* *[[Kenyentulus jinjiangensis]]* Tang & Yin, 1986
* *[[Kenyentulus jiuzhaiensis]]* Tang & Yin, 1986
* *[[Kenyentulus kangdingensis]]* Tang & Yin, 1987
* *[[Kenyentulus kenyanus]]* (Condé, 1948)
* *[[Kenyentulus kunmingensis]]* Yin, Xie, Zhang & Imadaté, 1995
* *[[Kenyentulus malaysiensis]]* (Imadaté, 1965)
* *[[Kenyentulus medogensis]]* Yin, 1983
* *[[Kenyentulus menglunensis]]* Yin, Xie, Zhang & Imadaté, 1995
* *[[Kenyentulus minys]]* Yin, 1983
* *[[Kenyentulus monlongensis]]* Yin, 1983
* *[[Kenyentulus monticolus]]* Nakamura, 1990
* *[[Kenyentulus ohyamai]]* (Imadaté, 1965)
* *[[Kenyentulus sakimori]]* (Imadaté, 1977)
* *[[Kenyentulus sanjianus]]* (Imadaté, 1965)
* *[[Kenyentulus serdinensis]]* Chao, Lee & Chen, 1998
* *[[Kenyentulus setosus]]* Imadaté & So, 1992
* *[[Kenyentulus shennongjiensis]]* Yin, 1987
* *[[Kenyentulus xiaojinshanensis]]* Yin, Xie, Zhang & Imadaté, 1995
* *[[Kenyentulus xingshanensis]]* Yin, 1987
* *[[Kenyentulus yaanensis]]* Tang & Yin, 1987
* *[[Kenyentulus yayukae]]* Imadaté, 1989
* *[[Kenyentulus yinae]]* Nakamura, 1997

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Gracilentulus

***Gracilentulus*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ìtọ́kasí
* *Gracilentulus americanus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus aokii* Imadaté, 1982
* *Gracilentulus atlantidis* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus catulus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus chichibuensis* Nakamura, 1995
* *Gracilentulus corsicanus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus europeus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus fjellbergi* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus flabelli* Yin, 1985
* *Gracilentulus floridanus* Ewing, 1924
* *Gracilentulus gracilis* (Berlese, 1908)
* *Gracilentulus hyleus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus maijiawensis* Yin & Imadaté, 1979
* *Gracilentulus meridianus* (Condé, 1945)
* *Gracilentulus orousseti* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus sachikoae* Imadaté, 1965
* *Gracilentulus sardinianus* Nosek, 1979
* *Gracilentulus shipingensis* Yin, 1984

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Notentulus

***Notentulus*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn èyà
* *Notentulus tropicus* Bonet, 1942
* *Notentulus zunynicus* Yin, 1989

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Orinentomon

***Orinentomon*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bíAcerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Orinentomon greenbergi* (Nosek, 1980)
* *Orinentomon sinensis* Yin & Xie, 1993

## Àwọn ìtọ́kasí

 
Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Paracerella

***Paracerella*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Paracerella americana* Imadaté, 1980
* *Paracerella shirataki* (Imadaté, 1964)

## Àwọn ìtọ́kasí

 
Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Sugaentulus

***Sugaentulus*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí.
## Àwọn ẹ̀yà
* *Sugaentulus andrzeji* Shrubovych & Rusek, 2010
* *Sugaentulus masumii* Imadaté, 1978

## Àwọn ìtọ́kasí

 
Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Aldehyde dehydrogenase 9 family, member A1

**4-trimethylaminobutyraldehyde dehydrogenase** jẹ́ enzyme nínú ara àwọn ènìyàn tí ALDH9A1 gene máa ń kóòdù fún.

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ìwé àkàsíwájú

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Wenyingia (proturan)

***Wenyingia*** jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Acerentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà

## Àwọn ìtọ́kasí

 
Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Proturan

**Protura**, tàbí **àwọn proturan**, tí ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ **conehead**, jẹ́ àwọ́n ẹrankó kékèké (<2&nbsp;mm ní gígún), tí wọ́n ń gbé inú iyẹ̀pẹ̀, wọ́n kéré tó bẹ́ẹ̀ tí a kò ṣàkíyèsí títí di ogún ọ̀rundún sẹ́yìn.  Protura jẹ́ ẹgbẹ́ àwọn  hexapod tí a kà sí àwon kòkòrò insects, ti a má ań kó wọn sí àyè wọn lọ́tọ̀.. 

## Àwọn ìtọ̣́kasí

 
Ẹ̀ka: Àyọkà kúkurú
Urea cycle

**Urea** **cycle** (tí wọ́n tún mọ̀ sí **ìpòyì** **ornithine**) jẹ́ ìpòyì àwọn ìbáṣepọ̀ kẹ́míkà àgọ́ ara tí ó má a ń ṣẹlẹ̀ lára ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹranko tí ó máa ń jẹ́ kí urea ((NH2)2CO) jade láti inú ammonia (NH3). Ìyípo yìí jẹ́  ìpòyì ìbáṣepọ̀ kẹ́míkà àgọ́ ara àkọ́kọ́ tí wọ́n máa kọ́kọ́ ṣàwárí (Hans Krebs àti Kurt Henseleit, 1932), ní ọdún marún sẹ́yìn kí wọ́n tó ṣàwárí Ìyípo TCA. Ní àwọn ẹranko tó lè bímọ, ìyípo urea máa ń ṣẹlẹ̀ nínú ẹ̀dọ̀, bíi díẹ̀ máa ń ṣẹlẹ̀ nínú kídìrín.

## Ìṣẹ́ rẹ̀
Àwọn oun ẹlẹ́mí tí kò rọrùn fún láti yọ ammonia kúrò lára máa ń sọọ́ dí àwọn nkan míràn bíi urea tàbí uric acid, tí kò ní májèlé púpọ̀. Àìtó ìyípo urea yìí  máa ń wáyé látàrí àṣìṣe ìbínimọ́ (àṣìṣe ìbínimọ̀ nínú ara), àti tí ẹ̀dọ̀ bá dáwọ́ iṣẹ́ dúró. Èsì ìdáwọ́ iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ dúró ní ìkójọpọ̀ àwọn ẹ̀gbin tí ó ní ṣe pẹ̀lú nitogen, pàtàkì jùlọ ammonia, tí ó máa ń fa ààrùn  hepatic encephalopathy.

## Àwọn ìbáṣepọ̀
Ìyípo urea ní àwọn ìbáṣepọ̀ marún: méjì ń ṣẹlẹ̀  nínú mitochondra tí mẹ́ta sì ń ṣẹlẹ̀ nínú  cytosol. Ìyípo yìí máa ń sọ àwọn ẹgbẹ́  amino méjì, ìkan láti NH4+ àti ìkan lati  Asp, àti átọ́mù carbon kan láti HCO3−, sí àwọn ẹ̀gbin tí kò ní májèlé urea ní iye "agbára nlá"  àwọn àsopọ̀ phosphate ( ATP mẹ́ta tí ó pín sí ADP méjì àti AMP ẹyọ kan). Ornithine ló máa ń gbé àwọn átọ́mù carbon àti nitrogen yìí.


:::: **Àwọn ìbáṣepọ̀  ìyípo urea**
center|thumb|725x725px

1 L-ornithine
2 carbamoyl phosphate
3 L-citrulline
4 argininosuccinate
5 fumarate
6 L-arginine
7 urea 
L-Asp L-aspartate
CPS-1 carbamoyl phosphate synthetase I
OTC Ornithine transcarbamoylase
ASS argininosuccinate synthetase
ASL argininosuccinate lyase
ARG1 arginase 1
Ní ìbáṣepọ̀ àkọ́kọ́, NH4+ + HCO3− jẹ́  NH<sub>3</sub> + CO2 +  H2O.

Gbogbo oun tó ṣẹlẹ̀ nínú ìyípo urea jẹ́:
* NH<sub>3</sub> + CO<sub>2</sub> + aspartate +  ATP mẹ́ta+  H<sub>2</sub>O méjì→ urea + fumarate +  ADP méjì+  Pi méjì+ AMP + PPi
Níwọ̀n ìgbà tó jẹ́pé a máa ń rí fumarate tí a bá yọ NH3 kúrò nínú aspartate (nínú ìbáṣepọ̀ kẹta àti ìkẹrin), àti PPi + H2O →  Pi méjì, ó lè rọrùn báyìí:
*  NH<sub>3</sub> méjì + CO<sub>2</sub> +  ATP mẹ́ta + H<sub>2</sub>O → urea +  ADP méjì + Pi  mẹ́rin + AMP

## Ìmọ̀ nípa àìsan tí ó rọ̀ mọ
Ìṣàìtó àwọn enzymes àti àwọn ọlọ́kọ̀ tí ó ní ṣe pẹ̀lú ìyípo urea  lè fa àwọn àìsàn tí ó rọ̀ mọ́ ìyípo urea bíi:
*N-Acetylglutamate synthase deficiency
*Carbamoyl phosphate synthetase deficiency
*Ornithine transcarbamoylase deficiency
*Citrullinemia (Deficiency of argininosuccinic acid synthase)
*Argininosuccinic aciduria (Deficiency of argininosuccinic acid lyase)
*Argininemia (Deficiency of arginase)
*Hyperornithinemia, hyperammonemia, homocitrullinuria syndrome (ìṣàìtó  àwọn ọlọ́kọ̀  ornithine ní mitochondria)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Chemistry
Carbamoyl phosphate

**Carbamoyl phosphate** jẹ́ kẹ́míkà tí ó lágbára tí ó sì wúlò ní ìbáṣepọ̀ kẹ́míkà nínú ara. Ní àwọn ẹranko tó ń gbé inú ilẹ, ó wà lágbede méjì ní ìyọ nitrogen kúrò nínú ara látàrí Ìyípo urea ìṣètò pyrimidines.

## Ìṣètò rẹ̀
Wọ́n máa ń ṣètò rẹ latí inú bicarbonate, ammonia (tí a yọ kúrò nínú glutamine), àti phosphate (láti ATP). Enzyme carbamoyl phosphate synthetase, máa ń jẹ́ kó ṣeṣe báyì :
*  + ATP → ADP +  (carboxyl phosphate)
*   +  NH3  + OH−   →    +  −O–C(O)NH2  +  H2O
* −O–C(O)NH2  +  ATP  →  ADP +  

## Àwọn ìtọ́kasí
* Nelson, David L.; Cox, Michael M. *Lehninger Principles of Biochemistry fourth edition*. New York: W. H. Freeman and company.&nbsp;&#x5B;*<span title="Please supply an "&#x7C;ISBN&#x3D;" of publication, or use "&#x7C;ISBN&#x3D; unspecified" for intentional omission."**>ISBN&nbsp;missing*&#x5D;

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Mons pubis

Ní ìmọ̀ nípa ẹ̀yà ara ènìyàn, àti ní gbogbo àwọn ẹranko tí ó lè bímọ, **mons pubis** (tí a tún mọ̀ sí  **mons**, àti ní pàtó lara  àwọn obìrin sí **mons Venus** tàbí **mons veneris**), jẹ́ ibi róbótó  tó lọ́rá lókè pubic symphysis ti àwọn egungun pubic. Ní ara àwọn obìrin, ó maa ń ṣarajọ sí iwájú vulva. Ó pín sí labia majora ("ètè tó fẹ̀") ní ẹ̀gbẹ́ méjèèjì furrow tí wọ́n mọ̀ sí pudendal cleft tí ó yí labia minora, clitoris, urethra, ojú òbò àtí àwọn ẹ̀yà míràn nínú vulval vestibule.

Ìtóbisí mons pubis kò rí bákan tí ó sì ní ṣe pẹ̀lú ìwọn kẹ́míkà ìtọ́sọ́nàn ara àti ọ̀rá ara, tí ó sì ṣeé rí dáradára lára àwọn obìrin.  Lẹ́yìn tí obìrin ba ti bàlágà, irun máa ń bo ojú ẹ̀ tí ó sì máa ń fẹ̀.  Àwọn ọ̀rá inú mons pubis maa ń gbẹgẹ́ sí estrogen, tí ó sì máa ń fa ìṣarajọ òkìtì tí obirin ba ṣẹ̀ṣẹ̀ ń bàlágà. 
Èyì má a ń ti iwájú labia majora sí ìta kúrò nínú egungun pubic. bẹ́ gẹ́gẹ́,mons pubis má a ń sábà hàn dáradára tí estrogen ara bá ti ń dínkù tí a máa ń rí ti obìrin bá tí ń súmón ojọ́ orí tí wọn kò lè bímọ mọ́.

Orúkọ *mons pubis* jẹyọ láti èdè Latin fún "pubic mound", àti *mons Venus* tàbí *mons veneris*  jẹyọ láti èdè Latin fún "mound of Venus".

## Àwọn ìtọ́kasí

### Àwọn ìwé ìtàn
* Sloane, Ethel. *[https://books.google.com/books?id=kqcYyk7zlHYC&pg=PA31#v=onepage&q&f=false Biology of Women]*. Cengage Learning 2002, ISBN 978-0-7668-1142-3, p.&nbsp;31
* Gray, Henry: *[http://www.bartleby.com/107/pages/page1265.html Anatomy of the Human Body]*. Lea & Febiger, 1918 
* "Mons pubis"  in *Encyclopædia Britannica Online*. 2010.

## Àwọn àjápọ̀ látìta
*  Media related to Mons pubis at Wikimedia Commons
* Anatomy photo:41:02-0102 at the SUNY Downstate Medical Center&nbsp;– "The Female Perineum: The Vulva"
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Anisentomon

***Anisentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí  Eosentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Anisentomon chinensis* (Yin, 1965)
* *Anisentomon heterochaitum* Yin, 1977
* *Anisentomon magnispinosum* (Yin, 1965)
* *Anisentomon quadrisetum* Zhang & Yin, 1981

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Paranisentomon

***Paranisentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Eosentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Paranisentomon krybetes* Zhang & Yin, 1984
* *Paranisentomon linoculum* (Zhang & Yin, 1981)
* *Paranisentomon triglobulum* (Yin & Zhang, 1982)
* *Paranisentomon tuxeni* (Imadaté & Yosii, 1959)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Neanisentomon

***Neanisentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Eosentomidae.

## Àwọn ẹ̀yà
* *Neanisentomon guicum* Zhang & Yin, 1984
* *Neanisentomon tienmucnicum* Yin, 1990
* *Neanisentomon yuenicum* Zhang & Yin, 1984

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Isoentomon

***Isoentomon***  jẹ́ ìdílé àwọn proturan nínú ẹ̀bí Eosentomidae.

## Àwọn ẹ̀ka
* *Isoentomon atlanticum* (Condé, 1947)
* *Isoentomon hauseri* (Nosek, 1972)
* *Isoentomon myrmecobium* Tuxen, 1975
* *Isoentomon paulista* Tuxen, 1975
* *Isoentomon pluviale* Tuxen, 1975
* *Isoentomon pseudosaharense* (Tuxen, 1967)
* *Isoentomon pumilio* (Bonet, 1950)
* *Isoentomon pumiliodes* Tuxen, 1977
* *Isoentomon serinus* Szeptycki, 2004
* *Isoentomon setigerum* (Condé, 1949)
* *Isoentomon sylvicola* Tuxen, 1975

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Florence Earle Coates

**Florence Van Leer Earle Nicholson Coates** (Ọjọ́ kíníin Oṣù keje Ọdún 1850 – Ọjọ́ kẹfà Oṣù kẹrin Ọdún 1927) jẹ́ akéwì ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà.

## Ìtàn ìgbésí àyé

thumb|200px|left|<div class="center">'''Upper St. Regis Lake'''</div><poem> ''There's a lake upon''
 ''the mountains...''—FEC
</poem>
There's a cabin in the mountains, where the fare, dear,
      Is frugal as the cheer of Arden blest;
But contentment sweet and fellowship are there, dear,
      And Love, that makes the feast he honors—best!


[thumb| A [platinum print photograph of the poet.]]
Wọ́n bíi ní Philadelphia, Pennsylvania.  Ó jẹ́ ọmọ ọmọ-bìrin gbajúgbajà afòpin sí òwò ẹrú, Thomas Earle, tí ó jẹ́ àkọ́bí lóbìrín fún amòfin ti  Philadelphia   àti arábìrin Frances ("Fanny") Van Leer Earle, Àrabìrin Coates gbajúmọ̀ ní ilù rẹ̀ àti òkè okun fún iṣẹ́ ewì rẹ̀—bi ọgọ́rún mẹ́ta iṣẹ́ rẹ̀ ló ti di àtẹ̀jáde nínú ìwé lítíréṣọ̀ bi *Atlantic Monthly, Scribner's Magazine, The Literary Digest, Lippincott's, The Century Magazine, and Harper's*.  Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ewì rẹ̀ ní wọ́n ti sọ di orín, àwọn olùkọ-orin bí arábìrin H. H. A. Beach (Amy Cheney Beach), Clayton Johns, àti Charles Gilbert Spross ló ti sọ àwọn ewi rẹ̀ di orin. Ó kàwé ní New England lábẹ́ ìtọ́sọ́nà afòpin sí òwò ẹrú àti olúkọ́ Theodore Dwight Weld, tí ó sì fẹ́ tẹ̀síwájú nínú ètpò ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Convent of the Sacred Heart ní Paris (Rue de Varenne), kí ó sì kọ́ ẹ̀kọ́ orin ní Brussels lábẹ́ ìtọ́sọ́nà gbajúmọ̀ olórin ìgbà yẹn.
left|thumb|241x241px|Arábìrin Coates, pre-1894
[right|thumb|247x247px|'''Tulip-tree'''<poem>
"My remembrance of our last visit and of your tulip-trees and maples I shall never lose..."—Matthew Arnold, in a letter to Mrs. Coates[1]
</poem>

# <span class="mw-cite-backlink">'''[#cite_ref-1|^''' Letter from Matthew Arnold to Florence Earle Coates dated 24 February 1888.
]]

## Àkójọ àwọn iṣẹ́ rẹ̀
right|thumb|Hymn written for the Society of Mayflower Descendants in the Commonwealth of Pennsylvania (1900)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1850
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1927

## Àwọn àjápọ̀ látìta
* Florence Earle Coates informational blog
*
Struthionidae

**Struthionidae** jẹ́ ẹbí àwọn ẹyẹ tí kò ní ìyẹ́ tí ó kọ́kọ́ fara hàn ní ìgbà Eocene. Ìdílé 
*Struthio*, ní aṣojú rẹ̀ lóní ṣùgbọ́n ó tún ní àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdílé míràn. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Alanine

**Alanine** (gé kúrú sí **Ala** tàbí **A**;  ó ń kóòdù fún àwọn GCU, GCC, GCA, àti GCG) tí ó ń kóòdù fún GAA or GAG) jẹ́ α-amino tí wọ́n ń lò lati ṣèdá àwọn protein nínú ara.  Ó ní  α-amino lẹ́gbẹ́ kan (èyí tí ó ní agbára −NH3+ lábẹ́ ààyé), àti α-carboxylic acid lẹ́gbẹ́ kan (èyí tí kò ní agbára −COO− lábẹ́ ààyé), àti ẹgbẹ́ methyl tí ó somọ́ lẹ̀gbẹ́, tí a sì kó wọn pọ́ sí àwọn tí kò lágbára lati túká sómi, amino acid tí kò dẹ̀gbẹ́. Kò ṣe pàtàkì púpọ̀ lára àwọn ènìyàn, tí ó tùmọ sí wípé ara lè ṣẹ̀dá rẹ̀.

L-isomer rẹ̀ (apá òsì) ti alanine jẹ́ ìkan lára ogún  àwọn amino acid tí ó ń kóòdù fún àwọn kóòdù gene ara. L-Alanine jẹ́ ìkejì yàtọ̀ sí  leucine tí ó ṣẹlẹ̀ wípé  má a ń rí ní bí ìdá  7.8%  ní ìrísí rẹ̀ nínú àwọn tí àwọn nkan1,500 tí ó ní protein. 

### Ìṣẹ̀dá kẹ́míkà
A lè ṣẹ̀dá racemic alanine nípasẹ̀ yíyọ omi kúrò nínú acetaldehyde àti ammonium chloride lójú sodium cyanide nípasẹ̀ Strecker reaction, tàbí t ammonolysis  2-bromopropanoic acid:
: 415x415px

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Anguidae

**Anguidae** jẹ́ orúkọ àwọn ẹbí tí ó tóbi tí ó jẹ́ ti aláǹgbá ti Northern Hemisphere. Àwọn tí ó wà ní ẹgbẹ́ yìí ni àwọn slowworm, alángbá gílásì àti alángbá inú omi, àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. Wọ́n pín ẹbí yìí sí àwọn ẹbí mẹ́ta tí ó sì ní àwọn ẹ̀yà mẹ́rìnlé làádọ́rún ní àwọn ìdílé mẹjọ. Wọ́n ní àwọn osteodem tó le ní abẹ́ awọ ara wọn àti pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwpọn èyà yí ní àwọn ọwọ́ kúkurú tàbí tí kò sí rárá, léyí tí ó jẹ́ kí wọ́n dàbí ejò bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn òmíràn ní ọwọ́ tó pé.

## Àkójọpọ̀
left|thumb|''Helodermoides tuberculatus'' fossil
*  **Ìbátan ẹbí Anguinae**
**  Ìdílé *Anguis* - arọ̀n kẹ́lẹ́kẹ́lẹ́ (àwọn ẹ̀yà méjì)
**  Ìdílé*Dopasia* - Àwọn alangbá gílásì ti Asia (àwọn ẹ̀yà mẹ́fà)
**  Ìdílé *Hyalosaurus* - Àríwá alangbá gílásì ti Àríwá Africa ( ẹ̀yà kan)
** Genus *Ophisaurus* - Àwọn alangbá gílásì ti Amẹ́ríkà  (àwọn ẹ̀yà marún)
**  Ìdílé *Pseudopus* - scheltopusik (ẹ̀yà kan)
*  ** Ìbátan ẹbí Diploglossinae**
**  Ìdílé *Celestus* - galliwasps (A\wọn ẹ̀yà márùnlélọ́gbọ̀n)
**  Ìdílé *Diploglossus* - galliwasps (àwọn ẹ̀yà ọ̀kàndínlógún)
**  Ìdílé *Ophiodes* - (àwọn ẹ̀yà mẹ́rin)
*  ** Ìbátan ẹbí Gerrhonotinae** - àwọn alangbá inú omi
**  Ìdílé *Gerrhonotus* (àwọn ẹ̀yà mẹ́rin) - àwọn alangbá inú omi 
** * * Ìdílé* Abronia *(27 species) - àwọn alángbá tí ó n gbé orí ilẹ̀ àti orí igi

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú