Bangladẹ́shì

(Bengali: বাংলাদেশ, ; ****), 😊 ibiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi  orílè-èdè **Olómìnira Aráàlú ilé Bangladesh** (Bengali: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ **) jẹ́ orile-ede kan ní Guusu Asia. Ó ní bode mo India ní gbogbo àwọn ẹgbẹ rẹ àyàfi fún Bodè kékeré mo Burma (Myanmar) ní gúúsù-ìlàòrùn àti mo Ebado Bengal ní gúúsù. Lápapọ̀ ko ìpínlè West Bengal ní India, ó jẹ́ agbègbè eya-ede Bengal. Orúkọ *Bangladesh* túmọ̀sí "Orílè-èdè ile Bengal" ní èdè ibuise Bengal.

Àwọn bodè Bangladesh lọ́wọ́ lọ́wọ́ lónì jẹ́ dídásílẹ̀ pẹ̀lú ipinya Bengal ati India ní 1947, nígbàtí agbègbè náà di egbe apailaorun orílè-èdè tuntun Pakistan. Sùgbọ́n, ó pín sọ́tọ̀ làti egobe apá ìwọòrùn pẹ̀lú  ilẹ India. Nítorí ìdáwà lọtọ olóṣèlú afi Ede àti sisi olówó tó fa ìsòrí awọn Aráàlú sì Iwoorun Pakistan, tó fa ogun 😊 ilominira Ni 1971 afi ìdásílẹ̀ orílẹ-èdè Bangladesh. Léyìn ilominira orílẹ-èdè tuntun yìi konu iyàn, àjálù ẹ̀dá àti àìní togbale, àti wàhálà osuelu afi igbajoba ologun. Ìpàdé òṣèlú àti aráàlú Ni 1991 ku ìtòrò afi ìdàgbàsókè olówó wà.

Bangladesh ni orílẹ-èdè keje tó lọ́pọ̀ ènìyàn jùlọ àti ọ̀kan nínú àwọn orílè-èdè tó lọ́pọ̀ ènìyàn kìkì jùlọ láyè pẹlu osuwon àìní gíga.
Síbẹ̀síbẹ̀, GDP tí ẹni-kọọkan ti di emeji láti 1975, bẹẹ sì ni oṣuwọn àìní ti rẹ bíi 20% láti ìbèrè àwọn Odun 1990. Bangladesh jẹ ọkan nínú àwọn orílè-èdè tí à ń pè ní òkòwò "Next Eleven". Dhaka, oluilu re, ati awon gbongan igboro ilu miran kopa ninu idagbasoke yi.

Fun jeografi, orile-ede yi gba ile olora Delta Ganges-Brahmaputra be sini oun ni omoyale lododun ojo monsoon ati iji birikiti. Bangladesh ni ile yepe eti-odo to gunjulo laye ni ti Cox's Bazaar. Oselu re ni oseluaralu ile-asofin. Bangladesh je ikan ninu Ajoni awon Orile-ede, OIC, SAARC, BIMSTEC, ati D-8. Gege bi Banki Agbaye se sakiyesi ninu Oro nisoki Orile-ede re ni July 2005, Bangladesh ti ni ilosiwa gidi ni idagbasoke eniyan ni apa imookomooka, idogba ako/abo ni ile-eko ati iresile ipoju awon eniyan.  However, Bangladesh si nkoju awon isoro nla, ajakale iwaibaje awon oloselu ati osise ijoba, economic competition relative to the world, serious overpopulation, widespread poverty, and an increasing danger of hydrologic shocks brought on by ecological vulnerability to climate change.

## Ìyàn

[thumb|left|[Somapura Mahavihara in Paharpur, Bangladesh is the greatest Buddhist Vihara in the Indian Subcontinent, built by Dharmapala of Bengal.]]
[left|thumb|[Sixty Dome Mosque in Mosque city of Bagerhat was built in the 15th century and is the largest historical mosque in Bangladesh, as well as a World Heritage site.]]
[200px|thumb|right|The ''[Shaheed Minar*, which commemorates the [[Bengali Language Movement]], is a well known landmark in Bangladesh.]]
[[Fáìlì:P015.gif|thumb|right|[[Sheikh Mujibur Rahman]] (3rd person from right), founder of Bangladesh and [[Maulana Bhashani]] (4th person from right) in 1953.]]
Àwọn iseku [[civilization|asaolaju]] Ni agbègbè [[Bengal]] ló sẹyin de ẹgbẹ̀rún mẹ́rin ọdún, nígbàtí ibẹ̀ jẹ́ tí tẹ̀dó lọ́wọ́ àwọn [[Dravidian people|Dravidian]], [[Tibeto-Burman languages|Tibeto-Burman]], ati awon [[Austro-Asiatic languages|Austro-Asiatic]]. Orísun ọ̀rọ̀ *Bangla" tàbí "Bengal" kò jẹ́ mímọ̀, bíótilẹ̀ jẹ́pé Wọ́n n'ígbàgbọ́ le ó wá láti *Bang*, ẹ̀yà tí ń sèdè Dravidian ti bùdó sì agbègbè yìí láàrin ọdún 1000 kJ.

## Àwọn Ìtọ́kasí