open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brighthope Railway

|railroad_name  = Brighthope Railway
|logo_filename  =
|logo_size      =
|image          =  Brighthope Railway Engine.jpg
|image_size     = 
|image_caption  = The **Brighthope Railway** Engine
|old_gauge      = Standard until 1881, then was narrowed to narrow gauge, .
|marks          =
|locale         = Chesterfield, Virginia
|start_year     = 1877
|end_year       = 1889
|successor_line = Farmville and Powhatan Railroad
|hq_city        = Richmond, Virginia
}}

Ní ọdún 1886, Randolph Harrison, ti ẹ̀ka Virginia fún ètò ọ̀gbìn, tọ́ka sí Cumberland Mining Company, níbi tí wọ́n ti sọ pé Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ti rà àwọn ìṣúra (stock) nínú ilé iṣẹ́ ọkọ oju irin tí a mọ̀ sí * 'Brighthope Railway*'. Ó tẹ̀síwájú nípa mímú ìdánilójú wọn wá pé fífa ọkọ oju irin náà gùn dé Cumberland yóò mú iye àwọn ọgbà oko níbẹ̀ pọ̀ sí i, nítorí pé àwọn agbẹ lè ta àwọn ohun ọ̀gbìn tí ènìyàn ń jẹ, bíi èso,àti ẹfọ́, sí gbogbo ọjà ní ìpínlẹ̀ Virginia.  
Wọ́n dá ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ ojú irin Brighthope Railway sílẹ̀ ní ọdún 1877 látọwọ́ àwọn ẹni tí wọ́n jẹ ní gbèsè, nígbà ti Clover Hill Railroad wọ gbèsè, ní wọ́n rà ilé iṣẹ́ ọkọ ojú irin náà.
Brighthope Railway tẹ̀síwájú níbi tí Clover Hill Railroad báṣẹ́ dé, nípa kíkó èédú láti inú Clover Hill Pits ní Winterpock.
Yàtọ̀ sí èédú, Brighthope Railway tún máa ń kó igi àti àwọn irè oko, ó sì tún ṣe iṣẹ́ ọkọ èrò fún arìnrìn-àjò..Wọ́n yí ojú irin Bright Hope Railway kúrò láti standard gauge sí narrow gauge tí wọ́n sì tún ipa-ọ̀nà rẹ̀ ṣe ní ọdún 1881. Ní ọdún 1886, púpọ̀ nínú àwọn ojú-irin apá gúúsù ni wọ́n tún yí padà sí standard gauge. Ṣùgbọ́n Bright Hope Railway kò tún padà sí standard gauge mọ́. >Southern Railfan, The Days They Changed the Gauge
Ibrahim Ogohi

**Ibrahim Ogohi** CFR, FSS, MSS, PSC (tí a bí ní ọjọ kẹrìnlá Oṣù kọkànlá ọdún 1948 – ọgbọ̀njọ́ Oṣù Kẹfà ọdún 2024) jẹ́ Adímírà (Admiral) Ọ̀gágun ojú omi Nàìjíríà, ẹni àkọ́kọ́ lára àwọn ọmọ ogun ojú omi tó di Olórí Àwọn Ọmọ-ogun Orílẹ̀-èdè (Chief of Defence Staff) ti Nàìjíríà láti ọdún 1999 sí 2003, àti ọmọ ogun ojú omi àkọ́kọ́ tó dé ipò irawọ̀ mẹ́rin nínú ọmọ-ogun Nàìjíríà ní àsìkò ìjọba alágbádá..   

## Ìpìlẹ̀
Ogohi lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga St John's College Kaduna láti ọdún 1962 sí 1966. Ó forúkọ sílẹ̀ ní Nigerian Defense Academy  ní ọdún 1967 ní ìpele oní déédé mẹ́rin tí ó parí ní ọdún 1970, lẹ́yìn náà ó lọ sí ìpele Midshipman ní United Kingdom ní ọdún 1971 àti ìpele ìmọ̀ ẹ̀rọ ní India ní ọdún 1972, ìpele ogun abẹ́ omi ní India ní ọdún 1976 lẹ́yìn náà ó lọ sí United States Naval War College ní ọdún 1980 àti ní ọdún 1992. 

Ó jẹ́ olórí ogun Eken NNS France ní ọdún 1982, olórí ogun NNS Anansa ní ọdún 1985 àti olùdarí àgbà ní Nigerian Defence Academy ní ọdún 1986 sí 1987. Ní ọdún 1992, ó ń darí àwọn òṣìṣẹ́ ní National War College àti igbákejì olórí ogun ti Armed Forces commandant College, Jaji ní ọdún 1995. Ní oṣù karùn-ún ọdún 1999, ó jẹ́ olórí àwọn òṣìṣẹ́ ààbò títí di ọdún 2003. 

Ogohi kú ní ọgbọ̀njọ́ oṣù kẹfà ọdún 2024, nígbà tí ó pé ọmọ ọdún márùndínlọ́gọ́rin. 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2024
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1948
Ola Ibrahim

**Ola Sa'ad Ibrahim** Listen ⓘ  (tí a bí ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kẹfà ọdún 1955) jẹ́ Admiral ọmọ ogun ojú omi Nàìjíríà tí ó ti fẹ̀yìntì  àti Olórí Àwọn Ọ̀gágun Ológun ti Àwọn Ọmọ-ogun Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ rí.

Ó kẹ́kọ̀ọ́ ní Fásitì Ahmadu Bello ní Zaria níbi tí ó ti gba LLB, àti ní King’s College ní London níbi tí ó ti gba MA nínú ìmọ̀ ogun. Ibrahim tún gba ìkọ́́ ọmọ-ogun rẹ̀ ní Nigerian Defence Academy àti Armed Forces Command and Staff College, ní Jaji.  Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Olórí Àwọn Ọmọ-ogun Ojú Omi láti ọdún 2010 sí 2012, àti gẹ́gẹ́ bí Olórí Àwọn Ọmọ-ogun Ojú Omi láti ọdún 2012 sí 2014. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1955
Sofia Ledarp

**Sofia Marianne Ledarp** (tí a bí ní ọdún 1974) jẹ́ òṣèrébìnrin ará Sweden . A bí i ní agbègbè Hägersten ní Stockholm, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ ní Luleå Theatre Academy láti ọdún 1996 sí 2000.   Ní oṣù kìíní ọdún 2008, ó gba àmì ẹ̀yẹ Guldsolen  àti Guldbagge  fún ipa rẹ gẹ́gẹ́ bí Lena nínú fiimu ọdún 2007 tó jẹ́ Den man älskar. Ó jẹ́ olókìkí lágbáyé jùlọ fún ipa rẹ gẹ́gẹ́ bí Malin Erikson nínú àwọn fiimu *Millennium* .

## Fíìmù tí ó kópa nínú rẹ̀

* Ọdun 2004 – *[[Om Stig Petrés hemlighet]]* (TV)
* 2005 - *[[Medicinmannen]]* (TV)
* 2006 - *Varannan vecka*
* 2008 - *[[Häxdansen]]* (TV)
* 2008 - *Oskyldigt dömd* (TV)
* 2008 - *Vi hade i alla fall tur med vädret – igen*
* 2009 - *Ọmọbìnrin pẹ̀lú Tattoo Dragoni*
* 2009 - *[[Guds tre flickor|Guds tre flicker]]*
* 2009 - *Ọmọbìnrin tó fi iná ṣeré*
* 2009 - *Ọmọbìnrin Tó Tẹ́ ìtẹ́ ẹyẹ Hornets*
* 2011 - *Försvunnen [ sv ]*
* 2012 - *[[Hinsehäxan]]* (TV)
* 2012 - *Ilé ìtura*
* Ọdun 2013 – *Fröken Frimans krig* (TV)
* 2014 - *Blå Ögon* (TV)
* 2015 - *Glada hälsningar från Missångerträsk*
* Ọdun 2015 – *Fröken Frimans krig* (TV)
* 2025 - *[[Åremorden]]* (TV)

## Àwọn ìtọ́kasí


## Àwọn ìjápọ̀ òde

* Sofia Ledarp at IMDb
* Swedish Film Database
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1974
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
AbdulRazzaq Ibrahim Salman

**Mallam AbdulRazzaq Ibrahim Salman** listen ⓘ jẹ́ olórí àti ajìjàgbara Musulumi láti Ilorin, Kwara, tí a mọ̀ sí Ààrẹ Abibakr As-Sidiq Philanthropic Home.  A bí Salman, a sì tọ́ ọ dàgbà ní Ilorin, Kwara. Ní ọdún 1998, ó dá Abibakr As-Sidiq Philanthropic Home sílẹ̀, àjọ tí kìí ṣe ti ìjọba kan ní Ìpínlẹ̀ Kwara, Nigeria .   Ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùdarí àgbà ti World Muslim Congress, Nigerian Office.   Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ International Union of Muslim Scholars 

## Àwọn iṣẹ́ àánú
Mallam AbdulRazzaq Ibrahim Salman ti ṣe àwọn iṣẹ́ àánú ní onírúurú ọ̀nà. Ó dá Abibakr As-Sidiq Philanthropic Home sílẹ̀, àjọ aláanu mùsùlùmí kan ní Nàìjíríà tí ó ń ran àwọn aláìní lọ́wọ́ ní àwùjọ.  Ó dá AbdulRazzaq Education Trust Fund sílẹ̀, èyí tí ó ń pèsè ìrànlọ́wọ́ owó fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní Ilorin Emirate .  Nípasẹ̀ àjọ rẹ̀ Abibakr As-Sidiq Philanthropic Home, ó ti bá àwọn àjọ bíi King Salman Humanitarian Aid and Relief Center ṣiṣẹ́ pọ̀ láti pèsè ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ará Nàìjíríà. 

Ní ọdún 2004, ó rọ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ọlọ́rọ̀ láti ṣètìlẹ́yìn fún ẹ̀kọ́ gíga fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ aláìní. Láti ṣe aṣáájú ètò náà, ó fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ aláìní ní Ilorin, Ìpínlẹ̀ Kwara ní ẹ̀bùn ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ owó mílíọ̀nù márùn-ún Naira, ó sì tẹnu mọ́ ipa pàtàkì tí àwọn aráàlú ọlọ́rọ̀ ń kó nínú gbígbé ìdàgbàsókè àti ìdàgbàsókè ẹ̀kọ́ lárugẹ. 

## Ìjàgbara
Ní ọdún 2019, Abdulrazzaq dá àwọn ìkọlù orí afẹ́fẹ́ sí àwọn ilé iṣẹ́ epo Saudi Arabia lẹ́bi ìwà ìpániláyà. Gẹ́gẹ́ bí àlùfáà ẹ̀sìn Islam, ó sọ pé àwọn ìwà náà kò ní ìdí rere, ó yà kúrò nínú ẹ̀kọ́ Al-Qur'an àti Sunna . Abdulrazzaq ké sí àwùjọ àgbáyé láti ṣètìlẹ́yìn fún Saudi Arabia, ó tẹnu mọ́ ìṣòro ìrànlọ́wọ́ tí ó lè wáyé láti inú ìkọlù sí àwọn aráàlú àti àwọn ilé iṣẹ́ ọrọ̀ ajé. Ó rọ àwọn Musulumi kárí ayé láti gbàdúrà fún Saudi Arabia, ó sì tẹnu mọ́ ipa pàtàkì rẹ̀ nínú mímú àwọn ẹ̀tọ́ àti ojúṣe Islam ṣẹ. 

Abdulrazzaq ti gba Ààrẹ Bola Ahmed Tinubu níyànjú láti darí àwọn ìṣèlú àgbáyé ẹ̀gbẹ́kà fún ìpadà àwọn ilẹ̀ tí a ti gba lọ́wọ́ Palestine láàárín ogun Gaza. Ó ké sí ìbànújẹ rẹ̀ sí ìmúlẹ̀ ilẹ̀ tí ìjọba Israeli tí àwọn Zionist ń darí ṣe, tí ó fi ipa rẹ̀ hàn lórí àwọn Musulumi, Kristẹni, àti Júù. Salman ń pè fún ìdájọ́ gẹ́gẹ́ bí òfin àwọn ìlànà ẹ̀sìn Islam ti ìfẹ́ àti ìṣọ̀kan, tí ó sì tọ́ka sí ìpẹ̀yà ènìyàn tó wà ní Palestine. Ó béèrè lọwọ àwọn olórí àgbáyé, pẹ̀lú ìjọba Nàìjíríà àti àwọn orílẹ̀-èdè ECOWAS, kí wọ́n dá àkóso ìjọba aláìlètò dúró. Salman ń wá ìṣọ̀kan láàárín àwọn ẹ̀sìn, tí ó sì ń ké sí ìmọ̀mọ̀ Palestine gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè olómìnira, tí ó tọ́ka sí àwọn ìmúlò ìṣèlú àti ojuse pọ̀ fún ìpinnu ìdájọ́ tó dá lórí òtítọ́.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ohun ìdáná

**Ohun èlò ìdáná** (Kitchenware) ni gbogbo àwọn irinṣẹ́, ohun èlò, àti ohun-ìṣèlù tí a ń lò nínú ìdáná láti pèsè, láti sè, tàbí láti tọ́jú oúnjẹ. Ní ilẹ̀ Yorùbá, ohun èlò ìdáná kọjá kí á kàn máa lo ohun tí a fi irin ṣe nìkan; ó ní í ṣe pẹ̀lú àṣà, ìmọ̀ ìṣẹ̀ǹbáyé, àti irúfẹ́ oúnjẹ tí a fẹ́ sè. Àwọn ohun èlò wọ̀nyí ni a lè pín sí ìsọ̀rí bíi ohun èlò amọ̀, igi, àti irin, èyí tí ọ̀pọ̀ rẹ̀ sì jẹ́ iṣẹ́ ọwọ́ àwọn oníṣẹ́-ọnà bíi alágbẹ̀dẹ àti onímọ̀-amọ̀.

Ní ayé àtijọ́ kí àyípadà iṣẹ́-ẹ̀rọ tó dé, àwọn alágbẹ̀dẹ àti onímọ̀-amọ̀ ni wọ́n ń pèsè ohun èlò tí a ń lò. Fún àpẹẹrẹ, **Iṣasùn** àti **Apẹ** jẹ́ ohun èlò amọ̀ tí a ń lò láti sè oúnjẹ lórí iná, èyí tí a gbà gbọ́ pé ó ń fún oúnjẹ ní adùn àrà ọ̀tọ̀ ju ìsà kànnà (metal pots) lọ. Bákan náà, **Odo àti Olú-odo** (Mortar and Pestle) jẹ́ ohun èlò tí a fi igi ṣe láti gún iyán, èyí tí í ṣe ọ̀kan lára oúnjẹ òfẹ́ nínú àṣà Yorùbá. Ìyàtọ̀ pàtàkì kan nínú ìdáná Yorùbá ni lílo **Ọlọ àti Ọmọ-ọlọ** (Grinding Stone) láti lọ ata tàbí èròjà mìíràn kí ó lè dán, èyí tí ọ̀pọ̀ ṣì fẹ́ràn lílo rẹ̀ ju ẹ̀rọ ìjìnlẹ̀ (blender) lọ nítorí adùn oúnjẹ.

Ní ayé òde-òní, ìyípadà ti dé bá àwọn ohun èlò ìdáná ní ilẹ̀ Yorùbá. Ìsà kànnà, sítòfù gáàsì, àti àwọn ohun èlò onírin (stainless steel) ti rọ́pò ọ̀pọ̀ ohun èlò amọ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ohun èlò bíi **Ajẹ́** (wooden stirrer) tàbí orúgun fún rírọ àmàlà tàbí ẹfọ́ ṣì jẹ́ ohun tí kò ṣeé fọwọ́ rọ̀ sẹ́yìn nítorí pé irin kò lè ṣe iṣẹ́ rẹ̀ bí ó ṣe yẹ nínú ìkòkò. Àtẹ ìsàlẹ̀ yìí ṣe àlàyé kíkún lórí onírúurú ohun èlò ìdáná Yorùbá:

## Ẹ tún wo
* Iṣẹ́ Àgbẹ̀dẹ
* Oúnjẹ Yorùbá
* Amọ̀

## Àwọn Ìtọ́kasí
Guldsolen

**Guldsolen**

Guldsolen (je èdè Finnish tí ìtumò rẹ jẹ Golden Sun ni èdè Gèésì) jẹ́ àmì-ẹ̀yẹ fíìmù tí a dá fún ètò tẹlifíṣọ̀n Sweden, Nyhetsmorgon, lórí ikanni TV4. Wọ́n máa ń fi àmì-ẹ̀yẹ náà fún olùborí lọ́dọọdún láàárín ọdún 1994 sí 2008.

Ẹni tí ń yan olùgbà àmì-ẹ̀yẹ ni Nils Petter Sundgren, ẹni tí ó jẹ́ akọ̀ròyìn fíìmù fún Nyhetsmorgon láti 1993 sí 2006. Sundgren máa ń gbé àmì-ẹ̀yẹ náà kalẹ̀ fún àwọn ẹni-kọ̀ọ̀kan tí ó gbà pé wọ́n ti ṣe àfikún pàtàkì sí ìdàgbàsókè àti ọ̀nà ìṣeré nínú iṣẹ́ ọnà fíìmù.
Emelia Arthur

**Emelia Arthur** jẹ́ olóṣèlú ọmọ ilẹ̀ Ghana àti ìgbàkejì Mínísítà Àgbègbè Ìwọ̀ Oòrùn ti Ghana tẹ́lẹ̀ rí  Ààrẹ John Evans Atta Mills ló yàn án, ó sì ṣiṣẹ́ títí di oṣù kìíní ọdún 2013. &#x5B; ** &#x5D; Ní oṣù Kejìlá ọdún 2024, ó jáwé olúborí nínú ìdìbò ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin gẹ́gẹ́ bí olùdíje National Democratic Congress (Ghana) ní agbègbè ìdìbò Shama ti Ìwọ̀ Oòrùn Ghana, pẹ̀lú 57% àwọn ìdìbò tí wọ́n dì. 

Arthur ti fi àníyàn hàn lórí ìdínkù àwọn ohun àlùmọ́nì ẹja ojú omi àti ti ilẹ̀ Ghana, ó sì tẹnu mọ́ àìní fún ìgbésẹ̀ kíákíá láti ṣètìlẹ́yìn fún iṣẹ́ adágún gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà mìíràn tí ó lè wà pẹ́ títí. 

Ó tún ti ṣèlérí láti yanjú àwọn àníyàn ti European Union lórí àwọn iṣẹ́ ẹja pípa tí kò bófin mu, èyí tí ó ti mú kí Ghana gba ìkìlọ̀ “Káàdì Yẹ́lò” 

## Iṣẹ́ òṣèlú
Arthur jẹ Minisita fun Ipeja ati Aquaculture ti Ghana ni Oṣu Kini ọdun 2025, nipasẹ Alakoso John Dramani Mahama . 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Janet Nabla

**Janet Asana Nabla** je oloṣèlú ọmọ ilẹ̀ Ghana. Ó jẹ́ olùdíje fún ẹgbẹ́ òṣèlú People's National Party nínú ìdìbò gbogbogbòò Ghana ti ọdún 2024.   

## Ìṣèlú

### Àpérò Orílẹ̀-èdè Àwọn Ènìyàn
Nabla ni Akọ̀wé Àgbà fún Àpérò Orílẹ̀-èdè Àwọn Ènìyàn nígbà kan rí. 

#### Idije Ààrẹ
Wọ́n yan Nabla gẹ́gẹ́ bí olùdíje fún ẹgbẹ́ òṣèlú People's National Party (PNP) lẹ́yìn ìpàdé ìgbìmọ̀ alákòóso orílẹ̀-èdè ti ẹgbẹ́ náà ní ọjọ́ kìíní oṣù kẹsàn-án ọdún 2024.   Nabla jẹ́ olùdíje fún ipò Ààrẹ ní Ghana pẹ̀lú Dókítà Ayesu gẹ́gẹ́ bí olùdíje rẹ̀ 

## Wo tun

* Ìdìbò gbogbogbòò ti Ghana ti ọdún 2024
* Ìṣèlú Ghana

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Kojo Adu Asare

**Kojo Adu Asare** (tí a bí ní ọjọ́ ọgbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1966) jẹ́ olóṣèlú ọmọ ilẹ̀ Ghana àti ọmọ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin tẹ́lẹ̀ fún ìdìbò Agbegbe Adenta ni Agbegbe Greater Accra ti Ghana. 

## Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
Asare wá láti Abirim Akuapem, Agbègbè Ìlà Oòrùn Ghana.  Ó jẹ́ ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí ó jáde ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga. 

## Iṣẹ́ ọwọ́
Asare ni CEO ti egbe ojuse ile-iṣẹ awujọ.  Oun tun ni olori agba tẹlẹ ti Vital Concepts limited, eyiti o ni awọn ẹka ni Ghana, Sierra Leone ati Guinea.  Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí igbákejì akọ̀wé gbogbogbò tẹ́lẹ̀ ti National Democratic Congress. Adu Asare, ẹniti o jẹ oṣiṣẹ ààrẹ lọwọlọwọ, wa ninu idije pẹlu igbakeji akọwe gbogbogbo ti o wa ni ipo, George Lawson ati oludari ibaraẹnisọrọ tẹlẹ ni ààrẹ, Koku Anyidoho.

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Asare ní egungun ìbàdí ní oṣù Keje ọdún 2024, ó sì wà lórí ibùsùn. Kristẹni ni. Ó ti gbéyàwó, ó sì ní ọmọ mẹ́ta.  

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1966
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Mahmoud Thabit Kombo

Mahmoud Thabit Kombo jẹ́ olóṣèlú ará Tanzania tí ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí mínísítà fún ọ̀rọ̀ òkèèrè orílẹ̀-èdè náà.  Ó ṣèbẹ̀wò sí ilé-ẹ̀kọ́ MUHAS ní ọjọ́ kẹjọ oṣù keje ọdún 2025 ní ọjọ́ ìbí rẹ̀. Ó gbèjà fún àjọṣepọ̀ ètò ọrọ̀ ajé àti ti ètò ìlera.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1970
Nusrat Hanje

Nusrat Shabaan Hanje (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kọkànlá ọdún 1989) Ó jẹ́ olóṣèlú ará ilu Tanzania àti ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú CHADEMA. Wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ àwọn ìjókòó pàtàkì gẹ́gẹ́ bí aṣojú obìnrin, ó sì ti ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ aṣòfin láti ọdún 2020.  

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1989
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ahmed Attoumani Douchina

Ahmed Attoumani Douchina (tí a bí ní ọjọ́ kejì oṣù kìíní, ọdún 1955) jẹ́ olóṣèlú ará Mahoran. Douchina ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ ti Ìgbìmọ̀ Ẹ̀ka ti Mayotte láàárín ọjọ́ ogún oṣù kẹta ọdún 2009.  àti ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹrin ọdún 2011, nígbà tí Daniel Zaïdani gba ipò rẹ̀. Zaudani ṣẹ́gun Douchina ní 10-9 (nípa ìdìbò kan ṣoṣo) nínú ìdìbò ààrẹ ìgbìmọ̀ náà. 

## Ìtàn ìgbésí ayé
Ó jẹ́ ọmọ ìgbìmọ̀ ìlú ní Kani-Kéli láti ọdún 1983 sí 1989, wọ́n sì yàn án gẹ́gẹ́ bí ọmọ ìgbìmọ̀ gbogbogbò ní agbègbè kan náà ní ọdún 2004, nínú ìdíje mẹ́ta, ó sì gba 38.72% ti ìdìbò náà.. 

Lẹ́yìn tí ó di akọ̀wé ẹ̀ka ti Union for a Popular Movement (UMP), ó jáwé olúborí nígbà ìdìbò aṣòfin ọdún 2007, ó dojúkọ Mansour Kamardine tó wà nípò lọ́wọ́lọ́wọ́, ó sì gba 4.08% ìdìbò péré ní ìpele àkọ́kọ́. 

Ní ọjọ́ ogún oṣù kẹta, ọdún 2008, ó gba ipò Saïd Omar Oili gẹ́gẹ́ bí ààrẹ Ìgbìmọ̀ Gbogbogbò Mayotte nítorí àjọṣepọ̀ láàárín UMP àdúgbò àti Mouvement départementaliste mahorais (MDM). Àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì yìí para pọ̀ láti dojúkọ New Impetus for Mayotte (NEMA) kí wọ́n lè ṣètò ìdìbò lórí ìṣètò ìpín Mayotte kíákíá.

Nínú ìdìbò ìpínlẹ̀ ọdún 2011, wọ́n tún yan Ahmed Attoumani Douchina gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ gbogbogbò, ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùdíje apá òsì ló gba ipò àwọn ìjọba ìbílẹ̀ tó ṣeé yípadà ní Mayotte, èyí sì yọrí sí ìyípadà nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn aláṣẹ ìbílẹ̀.  Ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹrin ọdún 2011, ọjọ́ mẹ́ta lẹ́yìn tí Mayotte di ẹ̀ka ìjọba Faransé 101, wọ́n yan Daniel Zaïdani gẹ́gẹ́ bí ààrẹ ìgbìmọ̀ gbogbogbò, ó sì gba ìbò mẹ́wàá sí 9 ti Ahmed Attoumani Douchina. 

Ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kọkànlá ọdún 2012, ó fi ẹgbẹ́ UMP sílẹ̀ láti dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ Union of Democrats àti Independents.

Ní oṣù kẹta ọdún 2015, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ fún Canton of Bouéni pẹ̀lú Afidati Mkadara.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1955
Al-Ansar University Maiduguri

**Yunifásítì Al-Ansar Maiduguri** jẹ́ yunifásítì aládaáni kan tí ó wà ní Maiduguri, Ìpínlẹ̀ Borno, Nàìjíríà .

## Àpèjúwe
Ilé-iṣẹ́ Al-Ansar Foundation ló dá ilé-ìwé náà sílẹ̀ ní ọdún 2020, ó sì jẹ́ ilé-ìwé aládaáni àkọ́kọ́ ní ìpínlẹ̀ Borno. Àjọ National Universities Commission (NUC) fọwọ́ sí ilé-ìwé náà ní oṣù Kejìlá ọdún 2020.   

Yunifásítì náà ń pèsè àwọn ètò ẹ̀kọ́ ilé-ẹ̀kọ́ gíga nínú ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì, ìmọ̀ nípa àwùjọ àti ìṣàkóso, àti ìmọ̀ nípa iṣẹ́ ọnà àti ìmọ̀ nípa ẹ̀dá ènìyàn, pẹ̀lú àwọn ètò ẹ̀kọ́ láti tẹ̀síwájú nínú àwọn ẹ̀kọ́ ìpele gíga àti àwọn ẹ̀kọ́ àmọ̀ṣe.   

## Àwọn Olórí Yunifásítì

* Ojogbon Abubakar Musa Kundiri (2022 - 2025) olórí yunifásítì àkọ́kọ́. 
* Ojogbon Fanna Inna Abdulrahman (2025 - till date) Asojú olórí yunifásítì  

## Àwọn ìtọ́kasí
Èdè Glosa

**Glosa** ti o ti kọja, jẹ ede oluranlọwọ kariaye ti o ṣẹda nipasẹ Ronald Clark àti Wendy Ashby ati ti a tẹjade ni ọdun 1972.

## Itokasi
* Glosa

Ẹ̀ka:Èdè Ìrànlọ́wọ́ Káríayé
Khadija University

**Khadija University** (KUM) jẹ́ yunifásítì aládaáni kan tí ó wà ní Majia, Ìpínlẹ̀ Jigawa, Nàìjíríà . Ó jẹ́ yunifásítì aládaáni àkọ́kọ́ ní Ìpínlẹ̀ Jigawa, wọ́n sì dá a sílẹ̀ láti pèsè ẹ̀kọ́ gíga ní onírúurú ẹ̀ka ẹ̀kọ́. Ìgbìmọ̀ Àwọn Yunifásítì Orílẹ̀-èdè (NUC) fi òùntẹ̀ jan ilé-ẹ̀kọ́ náà. 

## Ìtàn
Wọ́n dá Yunifásítì Khadija sílẹ̀ ní ọdún 2014 gẹ́gẹ́ bí ilé-ẹ̀kọ́ aládaáni láti ọwọ́ oníṣòwò àti onínúure Alhaji Abdulaziz Garba Namadi. Wọ́n dá Yunifásítì náà sílẹ̀ ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹta, ọdún 2018. Ní ọdún 2024, ìjọba ìpínlẹ̀ Jigawa fọwọ́ sí gbígbà Yunifásítì Khadija fún bílíọ̀nù mọ́kànlá náírà N11, èyí tí ó yí i padà sí yunifásítì ìjọba kejì ní ìpínlẹ̀ náà.  

## Àwọn ẹ̀ka ẹ̀kọ́ àti àwọn ètò
Yunifásítì náà ní àwọn ẹ̀ka ẹ̀kọ́ pàtàkì mẹ́ta tí wọ́n ń fúnni ní ẹ̀kọ́ ipele àkọ́kọ́ (undergraduate)

### Ẹka ẹ̀kọ́ ti Àwọn Ìmọ̀ Àwùjọ àti Ìṣàkóso

* Iṣiro-owo
* Ẹ̀kọ́ Ìwà Ọ̀daràn àti Ààbò
* Eto-ọrọ-aje
* Iṣowo
* Ibaraẹnisọrọ 

### Ẹ̀ka Ìmọ̀ Sáyẹ́ǹsì àti Ìmọ̀ Kọ̀mpútà

* Ẹ̀kọ́ nípa ẹ̀dá
* Kemistri
* Imo kọmputa sáyẹnsì 
* Ààbò Íńtánẹ́ẹ̀tì
* Ìṣirò
* Fisiksi pẹlu Itanna
* Ìmọ̀-ẹ̀rọ Sọfitiwia

### Ẹ̀ka ti Àwọn Ìmọ̀ Ìṣègùn Àkọ́bẹ̀rẹ̀

* Imọ-ẹrọ yàrá iṣoogun
* Ìmọ̀ Ìtọ́jú Nọ́ọ̀sì
* Ìtọ́jú ara

## Àwọn ìbéèrè gbígbà wọlé
Yunifásítì náà gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láàyè nípasẹ̀ ìdánwò ìkẹ́ẹ̀kọ́ gíga ti ìpele kan (UTME) àti ìtẹ̀síwájú taara. Àwọn ohun tí a nílò ni:

* Àwọn olùdíje UTME gbọ́dọ̀ ní àmì tí kò kéré sí **140** .
* Àwọn olùdíje gbọ́dọ̀ ní ni tí kò kere sí **àmì ìdánimọ̀ O'Level márùn-ún**, títí kan **èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Ìṣirò** .
* Àwọn olùdíje fún ìtẹ̀síwájú tààrà gbọ́dọ̀ ní **àwọn ìwé ẹ̀rí A'Level** tó yẹ bíi **IJMB, ND, tàbí NCE** .

## Awọn owo ile-iwe
Gẹ́gẹ́ bí **ìgbà ẹ̀kọ́ ọdún 2024/2025**, owó ilé-ẹ̀kọ́ yàtọ̀ síra nípasẹ̀ àwọn ètò ẹ̀kọ́:

* **Àwọn ìmọ̀ ìṣègùn ìpìlẹ̀** : ₦698,000 fún sáà kọ̀ọ̀kan
* **Ìmọ̀ Sáyẹ́ǹsì àti Kọ̀ǹpútà** : ₦588,000 fún sáà kọ̀ọ̀kan
* **Àwọn ìmọ̀ nípa àwùjọ àti ìṣàkóso** : ₦438,000 fún sáà kọ̀ọ̀kan

Àwọn owó afikún náà ní owó ìgbà wọlé tí ni ṣe ₦15,000, owó matiriki tó jẹ́ ₦20,000, àti owó ibùgbé tó wà láti ₦130,000 sí ₦200,000. 

## Àgọ́ àti àwọn ohun èlò ìtọ́jú
Yunifásítì náà ní **ibùgbé àlejò**, **àwọn gbọ̀ngàn ìdánilẹ́kọ̀ọ́**, **àwọn yàrá ìwádìí**, àti **ilé ìkàwé òde òní** láti ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ìgbòkègbodò ẹ̀kọ́ àti ti ẹ̀kọ́-àtijọ́. 

## Ìfọwọ́sí
Igbimọ Awọn Yunifasiti ti Orilẹ-ede (NUC) gba ifọwọsi Yunifasiti Khadija, eyiti o n ṣàkóso àti fọwọ́sí àwọn ètò ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní Nigeria.  

## Àwọn Olùdarí yunifásítì

* Ọ̀jọ̀gbọ́n Hassana Sani Darma (2021 - 2023) Olùdarí àkọ́kọ́. 
* Ọ̀jọ̀gbọ́n Umar Muhammad Sani Indabawa (2023 - titi di oni) Asojú Olùdarí.  

## Wo tun

* Àkójọ àwọn yunifásítì ní Nàìjíríà
* Ẹ̀kọ́ ní Nàìjíríà

## Àwọn ìtọ́kasí
Onigbogi

Onigbogi

Onigbogi jẹ́ ọba kan nínú Ìjọba Ilẹ̀ Ọ̀yọ́ ní Ìwọ̀-Oòrùn Áfíríkà. Ó jogún àṣẹ lẹ́yìn bàbá rẹ̀, Alaafin Oluaso, ó sì di ọba kẹjọ nínú ìtẹ̀ àwọn Alaafin.

Gẹ́gẹ́ bí díẹ̀ lára àwọn ìtàn àgbà tí àríyànjiyàn die wá lórí re, tí Samuel Johnson kọ sínú ìwé rẹ̀, ìyá Onigbogi, Aruigba-Ifá, fi ìlú ìbí rẹ̀ sílẹ̀ tí ńṣe ìlú Ota láti wá bá ọmọ rẹ̀ gbé, kí ó sì jẹ́ olùgbani-nímọ̀ràn nínú ìjọba rẹ̀. O mú ẹ̀sìn Ifá wá láti dáàbò bo ọmọ rẹ̀ àti ìjọba rẹ̀.

Àmón àwọn ará Ọ̀yọ́ kọ́ ìpè rẹ̀ pé kí wọ́n máa bọ Ifá, èyí sì ló fa kí Aruigba-Ifá padà sí Ota. Nígbà tó ń padà, a gbó pé Alado gba á, ó fún un ní ìrànlọ́wọ́ àti ohun èlò ìrìnàjò. Ní ìdúpẹ́, Aruigba-Ifá ko Alado ni ìmọ̀ Ifá, ó sì fún un ní àṣẹ láti kó àwọn ẹlòmíràn.

Ní ọdún tó tẹ̀lé, Ifá di ohun pàtàkì ní Ọ̀yọ́, bẹ́ẹ̀ ni Òkè Ado, ibi tí Alado ti ń gbé, tún di olókìkí.

## Ìṣe Ìjọba

Ní àkókò ìjọba Onigbogi, Ìjọba Ilẹ̀ Ọ̀yọ́ àti àwọn ẹnubodè ìlú-olú rẹ̀ dojúkọ ogun láti ọ̀dọ̀ ọmọ-ogun ọba Nupe. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìbáṣepọ̀ láàárín Yorùbá àti Nupe dáa ní àkókò Ṣàngó, ọba kẹta Ọ̀yọ́, ìbáṣepọ̀ náà di kíkan. 

Ọmọ-ogun Nupe gba apá ńlá kan nínú Ọ̀yọ́, tí wọ́n sì tún tẹ̀síwájú pelu gbigba olú ìlú-olú Ọ̀yọ́. Ní àkókò ogún yìí, Onigbogi sá lọ sí ilẹ̀ Borgu, níbi tí ó ti kú, nítorí ìnira àti ìṣòro tí okoju; lèyí tí Osi so ọmọ rẹ̀, Òfinrán, di àjòjì ni ilẹ̀ àjèjì.

Ní ìlú níbi tí ó sá àsálà sì, Onigbogi ṣe òfin pé kì í ju mẹ́ẹ̀dógún-dín-lọ́gbọ̀n (35) nínú àwọn Eso (ẹgbẹ́ ọmọ-ogun àgbà) lọ tí yóò máa kúrò nílé ní àkókò kan, tí àwọn meedogun-din-logbon míì yíò sì mon wà fún ààbò ìlú àti orílẹ̀-èdè. Àmọ́, a gbà pé ọba Tapa (Nupe) wọ Ọ̀yọ́ láìrí ìdènà kankan tó lágbára.

Ní àsìkò yẹn, Ayangbagi Aro ni Basọrun, ipò gíga nínú ìṣàkóso Ọ̀yọ́.
Yunifásítì Coal City

Yunifásítì Coal City (CCU) jẹ́ yunifásítì aládàáni, tí kìí ṣe ti èrè ní Nàìjíríà. Ó wà ní ìlú Enugu, olú ìlú àti ìlú tó tóbi jùlọ ní Ìpínlẹ̀ Enugu. 

Yunifásítì náà ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ méjì—ọ̀kan ní Emene àti èkejì ní Ìṣètò Ìdásílẹ̀ Òmìnira, ó sì tàn káàkiri ilẹ̀ tó tó Oodunrun le logun meji eékà.. Lọ́wọ́lọ́wọ́, yunifásítì náà ní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó lé ní oodunrun meji ní àwọn ẹ̀ka ẹ̀kọ́ mẹ́wàá rẹ̀, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 2016.  

## Àwọn ẹ̀ka ẹ̀kọ́

* Àwọn Ìmọ̀-ẹ̀dá Àdánidá àti Àwọn Ìmọ̀-ẹ̀rọ tí a lè lo
* Olùkọ́ Ẹ̀kọ́
* Oluko ti Aworan, Awọn Imọ-jinlẹ Awujọ ati Isakoso

### Àkójọ àwọn ẹ̀kọ́ ní CCU
Yunifásítì Coal City (CCU) jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn yunifásítì ìkọ̀kọ̀ ní Nàìjíríà tí wọ́n ń ṣe onírúurú ètò ẹ̀kọ́ fún àwọn ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga. Yunifásítì náà wà ní Enugu, Ìpínlẹ̀ Enugu.

Ile-ẹkọ giga Coal City (CCU) ti ni iwe-ẹri aṣẹ ati pe Igbimọ Ile-ẹkọ giga ti Orilẹ-ede (NUC), Nigeria tun ṣe akiyesi rẹ.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí wọ́n tẹ̀lé yìí ni Yunifásítì Coal City (CCU).

* Iṣiro-owo
* Biokemistri
* Ẹ̀kọ́ nípa ẹ̀dá-ẹ̀dá
* Alakoso iseowo
* Ẹ̀kọ́ ìṣòwò
* Kemistri
* Imo komputa sayensi
* Ẹ̀kọ́ nípa ìwà ọ̀daràn àti ààbò
* Ẹ̀kọ́ ọmọdé kékeré
* Eto-ọrọ-aje
* Ẹ̀kọ́ àti ìmọ̀ nípa ẹ̀dá-ẹ̀dá
* Ẹ̀kọ́ àti kẹ́mísírì:
* Ẹ̀kọ́ àti ìmọ̀ kọ̀mpútà
* Ẹ̀kọ́ àti ọrọ̀ ajé
* Ẹ̀kọ́ àti Gẹ̀ẹ́sì
* Ẹ̀kọ́ àti ìtàn:
* Ẹ̀kọ́ àti ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tí a ṣepọ:
* Ẹ̀kọ́ àti ìṣirò
* Ẹ̀kọ́ àti fisiksi
* Ẹ̀kọ́ àti ìmọ̀ ìṣèlú
* Ẹ̀kọ́ àti ẹ̀kọ́ ìsìn
* Ẹ̀kọ́ àti ẹ̀kọ́ àwùjọ
* Isakoso eto-ẹkọ
* Àwọn ẹ̀kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì àti ìwé kíkà
* Ìtọ́sọ́nà àti ìmọ̀ràn
* Ìtàn àti àwọn ẹ̀kọ́ ìṣèlú
* Ìbánisọ̀rọ̀ kárí ayé
* Títà ọjà
* Ìbánisọ̀rọ̀pọ̀ gbogbogbòò
* Ìṣirò
* Ẹ̀kọ́ nípa Microbiology
* Fisiksi
* Ìmọ̀ ìṣèlú
* Àwọn ẹ̀kọ́ ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀
* Ẹ̀kọ́ nípa ọpọlọ
* Ìṣàkóso gbogbogbòò
* Àwọn ẹ̀kọ́ ìsìn
* Ẹ̀kọ́ nípa àwùjọ
* Àwọn Ìṣirò
* Owó-orí
* Imọ-ẹrọ ẹkọ olukọ

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn ìjápọ̀ òde

* Oju opo wẹẹbu osise
Elizade University

Yunifásítì Elizade (E.U) jẹ́ yunifásítì àdáni kan ní Ilara-Mokin, ìpínlẹ̀ Ondo ní Nàìjíríà. Micheal Ade Ojo ló dá a sílẹ̀.   

Yunifásítì Elizade ní àwọn ẹ̀ka márùn-ún tí wọ́n jẹ́ Ẹ̀ka Ìmọ̀-ẹ̀rọ, Ẹ̀ka Ìmọ̀-ẹ̀rọ Àwùjọ àti Ìṣàkóso, Ẹ̀ka Ìmọ̀-ẹ̀rọ Àkọ́bẹ̀rẹ̀ àti Ìlò, Ẹ̀ka Òfin àti Ẹ̀ka Ìmọ̀-ẹ̀dá Ènìyàn. Ó ní ẹ̀ka mẹ́rìnlélógún ní àwọn ilé-iṣẹ́ wọ̀nyí lápapọ̀.  

Yunifásítì náà, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní oṣù kìíní ọdún 2013 pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ 64, àwọn ètò 13 àti àwọn ẹ̀ka ẹ̀kọ́ méjì, ti ní ìrírí ìdàgbàsókè onípele-ẹ̀rọ gbogbo-gbòò. Ní àtúnyẹ̀wò àárín àkókò ti ìlọsíwájú kíákíá tí Yunifásítì náà ṣe, ilé-ẹ̀kọ́ náà ní àpapọ̀ àwọn ètò 25 (25) tí a fọwọ́ sí ní gbogbo ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ti àwọn ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì ìpìlẹ̀ àti ìlò, ìmọ̀ ẹ̀rọ, ìmọ̀ nípa ẹ̀dá ènìyàn, ìmọ̀ nípa àwùjọ àti ìṣàkóso àti òfin, pẹ̀lú nǹkan bí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ 1,500 ní Ìpàdé Ẹ̀kọ́ 2020/2021.

Yunifásítì náà tún ti gbé àwọn ètò ẹ̀kọ́ tuntun méje (7) kalẹ̀. Àwọn ni Nọ́ọ̀sì Ìmọ̀ nípa Ìlera, Ìmọ̀ nípa Ìṣègùn, Ìmọ̀ nípa Òṣèlú, Ìmọ̀ nípa Àwùjọ, Ìmọ̀ nípa Ayàwòrán, Ìwádìí Ìwọ̀n àti Ìṣàkóso Ohun Ìní, nígbà tí Ìgbìmọ̀ Àwọn Yunifásítì ti Orílẹ̀-èdè (NUC) ti fún Yunifásítì ní àṣẹ láti ṣe àwọn ètò ẹ̀kọ́ gíga mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, ní ìpele M.Sc. àti Ph.D. 

## Ilé ìkàwé
Ilé ìkàwé náà ń pèsè àwọn ohun èlò ìkọ́ni, ẹ̀kọ́ àti ìwádìí. A fi KOHA ILS ṣe é láìsí ìṣòro, àwọn àlàyé ìwé àkọsílẹ̀ rẹ̀ sì wà ní ọ̀nà ẹ̀rọ itanna tí a lè gbà wọlé láti ibikíbi àti nígbàkigbà ní àgbáyé. Àwọn àkójọ ìwé náà wà láti inú àwọn àkójọ ìwé tí a tẹ̀ jáde, àwọn ohun èlò ẹ̀kọ́ tí a ṣètò, àwọn ohun èlò oní-nọ́ńbà, ibi ìkópamọ́ ìwé, àwọn fídíò àti àwọn ohun èlò míràn tí a lè lò fún ìwádìí lórí ayélujára.

## Àwòrán Gbàgede

Fáìlì:Elizade_University_Main_Gate,_Ilara_Mokin,_Ondo_State_.jpg|alt=Elizade University Main Gate, Ilara Mokin| Ẹnubodè Àkọ́kọ́ ti Yunifásítì Elizade, Ilara Mokin
Fáìlì:Elizade_University_Main_Gate,_Ilara_Mokin,_Ondo_State.jpg
Fáìlì:Elizade_University,_Ilara-Mokin,_Ondo_State.jpg
Fáìlì:Elizade_University,_Ilara-Mokin,_Ondo_State3.jpg
Fáìlì:Elizade_University,_Ilara-Mokin,_Ondo_State4.jpg
Fáìlì:Elizade_University.jpg
Fáìlì:Elizade_University,_Ilara-Mokin,_Ondo_State6.jpg


## Àwọn ìtọ́kasí
Fred Tatasciore

**Frederick Oliver** "**Fred**" **Tatasciore** (June 15, 1967) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.

## Àwọn ìtókasí

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Muhammad Ayub

**Muhammad Ayyub**  (Oṣu Kẹwa ọdun 1952 – 16 Oṣu Kẹrin ọdun 2016)  jẹ́ ọmọ Qari, Imam, ati ọ̀mọ̀wé Islam ti ilu Saudi Arabia. Ó gbajúmọ̀ jùlọ fún kíkà Al-Quran àti iṣẹ́ ìsìn rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí imam ní Masjid an-Nabawi ní Medina láàárín ọdún 1990 sí 1997, àti ní ọdún 2015.  Ó tún ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí imam ní Masjid al-Quba ní Medina. Ó tún ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ olùkọ́ ní Ẹ̀ka Tafsir ní Ẹ̀ka Al-Qur'an Mímọ́ àti Ẹ̀kọ́ Ìsìn ní Yunifásítì Islamic ti Madinah ti ósì tún jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Ìgbìmọ̀ Ẹ̀kọ́ ti Ilé-ẹ̀kọ́ King Fahd fún Títẹ̀ Al-Qur'an Mímọ́ . Ó kú ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹrin ọdún 2016.
## Ìbí

Muhammad Ayyub ni a bí ní ìlú Mecca, Saudi Arabia, ní ọdún 1952 (1372 AH).

Ìdílé rẹ̀, tí ìpilẹ̀ wọn jẹ́ Rohingya láti Arakan, Burma (tí a mọ̀ lónìí sí Rakhine State, Myanmar), kó lọ sí Mecca ní àárín ọdún 1949 (1368 AH) nítorí inúnibíni tí àwùjọ Musulumi Rohingya dojúkọ. A sọ pé bàbá rẹ̀, tí ìgbésí-ayé rẹ̀ kún fún ìṣòro àti òṣì, ni wọ́n fi sẹ́wọ̀n ní Burma. Gẹ́gẹ́ bí àkọ́bí, Ayyub bẹ̀rẹ̀ sí í kó ipa nínú ìtìlẹ́yìn ìdílé rẹ̀ láti ìgbà kékeré.

Ayyub jẹ́ ará ìran Burma, ó sì tẹ̀lé ilé-ẹ̀kọ́ Hanafi nínú fiqhu (ìmọ̀ òfin ìslam).

### Ẹ̀kọ́

Muhammad Ayyub parí ìkọ́ ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ Al-Qur’ān (hifz) ní ọdún 1965 (1385 AH) ní ìlú Mecca, lábẹ́ ìtọ́sọ́nà Khalil bin Abd al-Rahman al-Qari. Ní àsìkò yìí ni ó ti mọ̀ Ali Abdullah Jaber. Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ alakọbẹrẹ rẹ̀ ní Odún 1966 (1386 AH), ó kó lọ sí Medina, níbi tí ó ti tẹ̀síwájú ní ilé-ẹ̀kọ́ ìslam kan, tí ó sì parí ẹ̀kọ́ ní ọdún 1972 (1392 AH).

Lẹ́yìn náà, ó forúkọ sílẹ̀ ní Faculty of Sharia, Islamic University of Madinah, níbi tí ó ti gba ìwé-ẹ̀rí bachelor ní 1976 (1396 AH). Ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú amọ̀ja nínú Tafsīr (ìtúmọ̀ Al-Qur’ān) àti Ulūm al-Qur’ān (ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì Al-Qur’ān), tí ó sì gba ìwé-ẹ̀rí master láti Faculty of the Holy Qur’an and Islamic Studies. Ó parí doctorate rẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ kanna ní ọdún 1987 tàbí 1988 (1408 AH).

Pẹ̀lú ẹ̀kọ́ ilé-ẹ̀kọ́ gidi rẹ̀, Ayyub tún kẹ́kọ̀ọ́ lọ́dọ̀ ọ̀pọ̀ àwọn ulamā ní Medina, níbi tí ó ti gba ìmọ̀ jinlẹ̀ nínú Tafsīr, Fiqh (òfin ìslam), Hadith àti ìtúpalẹ̀ Hadith, pẹ̀lú Usūl al-Fiqh (ìlànà ìpìlẹ̀ òfin ìslam).

### Ìmámù (Ipò Ìṣàkóso Ìkíni)

Ní ọdún 1990 (1410 AH), a yan án gẹ́gẹ́ bí ìmámù ní Masjid an-Nabawi ní Madinah, ipò tí ó dì mú títí di ọdún 1997 (1417 AH). Lẹ́yìn náà, ó tún ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìmámù ní Masjid Quba àti àwọn mọ́sálásí mìíràn ní Madinah. Ní ọdún 2015 (1436 AH), a tún yan án padà sí Masjid an-Nabawi láti darí àdúrà Tarawih ní oṣù Ramadan.

### Ikú

Muhammad Ayyub kú ní ọjọ́ 16 Oṣù Kẹrin, 2016. A ṣe àdúrà ìsìnkú rẹ̀ ní Masjid an-Nabawi lẹ́yìn àdúrà Zuhr (ọ̀sán), a sì sin ín sí Ilé-ìsìnkú Al-Baqi ní Madinah.

## Ìtókasí
Aji Seka

**Aji Yam Secka** (Ajaratou Mariama (Yamu) Secka; tí a tún mọ̀ sí Mariama B. Secka) jẹ́ olóṣèlú ará Gambia tí ó jẹ́ igbákejì olórí ẹgbẹ́ òṣèlú Ẹgbẹ́ Àpapọ̀ Dẹ́mọ́tírà(UDP) àti olórí obìnrin fún ìgbà pípẹ́ tí ó ń ṣiṣẹ́ ní onírúurú ipò.  Láti ọdún 1998 sí 2001, ó jẹ́ Akọ̀wé Àgbà fún àwọn obìnrin ẹgbẹ́ náà.   Ó jẹ́ igbákejì olùdarí UND láti ọdún 2011 sí 2018.   Secka di olórí ẹgbẹ́ òṣèlú náà ní ọdún 2016 nígbà tí ìjọba mú olórí ẹgbẹ́ òṣèlú náà, Ousainou Darboe, ní àtìmọ́lé. Secka jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn olórí ẹgbẹ́ òṣèlú tí wọ́n dá ẹgbẹ́ òṣèlú sílẹ̀ tí wọ́n fọwọ́ sí ìdìbò Adama Barrow tí ó ṣẹ́gun Ààrẹ Yahya Jammeh nígbẹ̀yìn gbẹ́yín. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Kwararafa University

Yunifásítì Kwararafa wà ní Wukari, ìpínlẹ̀ Taraba ní Nàìjíríà. Wọ́n dá a sílẹ̀ ní ọdún 2005, wọ́n sì fọwọ́ sí i láti ọwọ́ National Universities Commission.   

## Àwọn ẹ̀kọ́ tí a ń fúnni
Yunifásítì Kwararafa ń ṣiṣẹ́ ní kọ́lẹ́ẹ̀jì mẹ́ta (3) àti kọ́lẹ́ẹ̀jì kọ̀ọ̀kan ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀kọ́ ẹ̀kọ́ tí a fọwọ́ sí i. 

Ni isalẹ ni awọn ẹkọ ti o da lori kọlẹji ti wọn jẹ:

### Ilé-ẹ̀kọ́ Ìṣàkóso àti Àwọn Ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Àwùjọ

* B.Sc Iṣiro-owo
* B.Sc Economics
* Ìṣàkóso Iṣẹ́-ajé B.Sc 
* B.Sc Imọ-jinlẹ Oselu ati Awọn ibatan Kariaye,
* B.Sc Isakoso Gbogbo eniyan
* B.Sc Sosioloji
* Ẹ̀kọ́ nípa Ọ̀daràn àti Ààbò B.Sc
* B.Sc Ibaraẹnisọrọ Ibi-pupọ
* B.Sc Ilẹ̀-ayé

### Ile-ẹkọ giga ti Imọ-jinlẹ Adayeba ati ti a lo

* B.Sc Biology 
* B.Sc Imọ-ẹrọ Kọmputa
* Àwọn Ìṣirò B.Sc

### Ilé-ẹ̀kọ́ gíga

* Ìṣàkóso Ẹ̀kọ́ B.Ed
* Ìtọ́sọ́nà àti Ìmọ̀ràn B.Ed
* B.Ed Human Kinetics àti Ẹ̀kọ́ Ìlera

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Ìpínlẹ̀ Tàràbà
M. J. Mahlangu

**Mninwa Johannes Mahlangu** (Ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹwàá ọdún 1952 – ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹjọ ọdún 2025) Ó jẹ́ olóṣèlú àti aṣojú ìjọba Gúúsù Áfíríkà. Ó ń ṣiṣẹ́ nínú ìṣèlú Bantustan ti ìjọba ìbílẹ̀ Gúúsù Áfíríkà nígbà tí a ti ń ṣe ìṣọ̀kan pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ aṣòfin ní ìlú Lebowa tẹ́lẹ̀. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ African National Congress, ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Alága ti National Council of Provinces láti ọdún 2004 sí 2014,  àti ọmọ ẹgbẹ́ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin Pan-African.

Láàárín ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kejì ọdún 2015 sí oṣù kẹta ọdún 2020, ó jẹ́ aṣojú ilẹ̀ Gúúsù Áfíríkà sí Amẹ́ríkà. 

Mahlangu kú ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹjọ ọdún 2025, nígbà tí ó pé ọmọ ọdún méjìléláàádọ́rin. 

## Àwọn ìtọ́kasí


## Àwọn ìjápọ̀ òde

* Ile asofin ti South Africa profaili - MJ Mahlangu
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2025
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1952
Victoria Lakshmi Hamah

**Victoria Lakshmi Hamah** jẹ́ olóṣèlú ọmọ ilẹ̀ Ghana tí ó wà lábẹ́ àkóso National Democratic Congress (NDC) ní Ghana. 

Victoria Hamah jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ilé ìsìn Hindu ti Áfíríkà fún ohun tó lé ní ọdún mẹ́wàá. 

## Ìṣèlú
Nínú ìdìbò gbogbogbò ọdún 2012, ó díje fún ipò ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin agbègbè Ablekuma West. 

Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Mínísítà fún Ìbánisọ̀rọ̀ lábẹ́ ìjọba John Dramani Mahama títí di ọjọ́ Ẹtì, ọjọ́ kẹjọ oṣù kọkànlá ọdún 2013. 

Lọ́wọ́lọ́wọ́, ó ń ṣiṣẹ́ àjọ tí kì í ṣe ti èrè fún àwọn obìnrin - Progressive Organization for Women's Advancement (POWA). 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Yunifásítì ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ti Nàìjíríà

**Yunifásítì ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ti Nàìjíríà** jẹ́ yunifásítì aládàáni ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí Adorable Foundation for Educational Development (AFED) ní Nàìjíríà ní ń ṣe àkóso rẹ̀. Yunifásítì náà wà ní Asa, Ìpínlẹ̀ Abia, Nàìjíríà.  

## Ìtàn
Ìpìlẹ̀ Àgbàyanu fún Ìdàgbàsókè Ẹ̀kọ́ (AFED) ló dá Yunifásítì ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ti Nàìjíríà sílẹ̀ láti fi àwọn ọ̀nà ẹ̀kọ́ kárí ayé hàn nípasẹ̀ ìdàgbàsókè ìmọ̀ ẹ̀rọ nínú àwọn ìrírí ìkọ́ni àti ẹ̀kọ́. 

Igbimọ Awọn Yunifasiti ti Orilẹ-ede fọwọsi ile-ẹkọ giga naa lati ṣiṣẹ gẹgẹbi Ile-ẹkọ giga Aladani ni Nigeria ni Oṣu Kẹrin ọdun 2022 labẹ ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari.  

Okezie Ikpeazu, gomina ipinlẹ Abia, ni o ṣe iṣẹ ile-ẹkọ giga naa ni oṣu keji, ọdun 2023. Gomina naa tun fun awọn ọmọ ile-iwe ogún akọkọ ni ile-ẹkọ giga naa ni awọn sikolashipu. 

Dókítà Chukwuemeka Umeoji, Olùdarí/Alága, Ìgbìmọ̀ Àwọn Olùtọ́jú àti Ìgbìmọ̀ Olùdarí ti Yunifásítì Gẹ̀ẹ́sì ti Nàìjíríà ni 

Ilé-ẹ̀kọ́ náà ń gbé ìlànà tó lágbára kalẹ̀ lòdì sí ìjọ́sìn, ìlòkulò oògùn olóró, àti àwọn ìwà mìíràn tó lòdì sí àwùjọ. 

## Àwọn Ètò

* Olùkọ́ Òfin
* Oluko ti Imọ-ẹrọ Kọmputa ati Imọ-ẹrọ Alaye

Àwọn ẹ̀ka wọ̀nyí ni àwọn olùkọ́ ní: Ẹ̀ka Ìmọ̀ Kọ̀ǹpútà, Ẹ̀ka Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Ìròyìn, Ẹ̀ka Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Sọfítíwẹ́ẹ̀tì, Ẹ̀ka Ààbò Ìkọǹpútà, àti Ẹ̀ka Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Dátà.

* Kọlẹẹjì ti Awọn Imọ-jinlẹ Ilera

Kọ́lẹ́ẹ̀jì ti Ìmọ̀ Ìlera ń fúnni ní àwọn ẹ̀kọ́ wọ̀nyí: Ìṣègùn àti Iṣẹ́-abẹ, Ìmọ̀ Ìtọ́jú Nọ́ọ̀sì, Ìmọ̀ Ìwádìí Ilé-ìwòsàn. 

* Olùkọ́ ti Ìmọ̀-ẹ̀rọ

Awọn ẹka ile-ẹkọ naa ni awọn ẹka wọnyi: Imọ-ẹrọ Itanna & Itanna, Imọ-ẹrọ Mechatronics, Imọ-ẹrọ Kọmputa, Imọ-ẹrọ Alaye & Ibaraẹnisọrọ. 

* Ẹ̀ka Ìṣàkóso àti Àwọn Ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Àwùjọ.

Àwọn ẹ̀ka wọ̀nyí ni àwọn olùkọ́ ní: Ẹ̀ka Ìṣàkóso Iṣẹ́, Ẹ̀ka Ìṣirò, Ẹ̀ka Ọrọ̀ Ajé, Ẹ̀ka Ìnáwó àti Báńkì, Ẹ̀ka Ìmọ̀ Ìṣèlú àti Àjọṣepọ̀ Àgbáyé, Ẹ̀ka Àlejò, Ẹ̀ka Àlàáfíà àti Ìpinnu Ìforígbárí, Ẹ̀ka Ìbánisọ̀rọ̀ Gbogbogbò, Ẹ̀ka Ìṣàkóso àti Ìrìn Àjò, Ẹ̀ka Ìṣòwò.  

## Igbákejì Àgbà
Wọ́n yan Ọ̀jọ̀gbọ́n Hakeem Fawehinmi gẹ́gẹ́ bí igbákejì olórí ilé-ẹ̀kọ́ gíga àkọ́kọ́. Àkókò ọdún márùn-ún rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹrin, ọdún 2023.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ
Bola Afonja

**Ọmọ-aládé Ajibola Afonja** listen ⓘ (Ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kejì ọdún 1943 – Ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù Karùn-ún ọdún 2024), tí a mọ̀ sí **Bola Afonja**, jẹ́ olóṣèlú àti olùfẹ́ owó ní Nàìjíríà. Ó jẹ́ Minisita fún Iṣẹ́ lábẹ́ Ernest Shonekan,  ó sì jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ olùtọ́jú ti All Nigeria Peoples Party (ANPP) tẹ́lẹ̀. 

Afonja ni Alaga Igbimọ Awọn Oludari ti First Bank plc, banki iṣowo ti o tobi julọ ni Nigeria. O fẹyìntì kuro ninu Igbimọ naa lẹhin ọjọ-ibi ọdun 70 rẹ ni ọjọ 21 Oṣu Keji ọdun 2013.

Afonja kú, ó hàn gbangba pé ó farapa láìròtẹ́lẹ̀, ní ilé ìwòsàn University College ní Ibadan, ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù karùn-ún ọdún 2024, nígbà tí ó pé ọmọ ọdún mọ́kànlélọ́gọ́rin. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2024
Ẹ̀ka:Àwọn ojọ́ìbí ní 1943
Okudu Kẹfà Holst-Roness

**June Bernice Matilda Holst-Roness** (Ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹfà, ọdún 1929 – ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kejì, ọdún 2008) jẹ́ màlú ìlú Freetown, Sierra Leone tẹ́lẹ̀ lábẹ́ ìjọba APC ti Siaka Stevens. June Holst-Roness ni màlú obìnrin kejì ní Freetown. Nígbà tí ó wà ní ipò rẹ̀, ìlú náà ní ìbejì pẹ̀lú Hull, England.

## Àpẹ̀rẹ̀
A bí Dókítà June Holst-Roness sí Adjuah ​​Spaine. Ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa iṣẹ́ ìṣègùn ní Yunifásítì St. Andrews ní Scotland, ibẹ̀ sì ni ó ti pàdé ọkọ rẹ̀, ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Norway kan, Rolv Holst-Roness.

June ní iṣẹ́ tó dára gan-an gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ nípa àwọn obìnrin àti onímọ̀ nípa ìbímọ, ó jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn obìnrin dúdú àkọ́kọ́ tí wọ́n pè láti wá sí China, ó sì tún ní ilé ìwé kan tí wọ́n sọ orúkọ rẹ̀ ní orúkọ rẹ̀, Ilé-ìwé Dr. June Holst Roness Municipal fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Mayor àti dókítà.

## Àwọn Orísun

* 
* 
* 
* 
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2008
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1929
Yunifásítì Westland, Iwo

**Yunifásítì Westland, Iwo**, jẹ́ ilé-iṣẹ́ àdáni kan tí ó wà ní Iwo, Ìpínlẹ̀ Osun, Nàìjíríà.  . 

## Ìtàn
Dókítà Wole Adepoju ló dá ilé-ẹ̀kọ́ náà sílẹ̀ ní ọdún 1984 gẹ́gẹ́ bí Cedarspring Technical Institute kí ó tó di yunifásítì tó péye ní ọdún 2019.  .Igbimọ Alase Apapo fun Ile-ẹkọ giga Westland ni iwe-aṣẹ igba diẹ lati bẹrẹ awọn eto ẹkọ ni ọdun 2019. 

## Àwọn Ètò
Igbimọ Ile-ẹkọ giga ti Orilẹ-ede, NUC, ti fọwọsi ati fọwọsi awọn eto ti o ju ogun lọ ni ile-ẹkọ giga. 

; Oluko ti Awọn Imọ Awujọ ati Isakoso

* B.Sc. Ìṣirò-owó
* B.Sc. Ètò-ọrọ̀-ajé
* B.Sc. Ìṣàkóso Iṣòwò
* B.Sc. Báńkì àti Ìnáwó
* B.Sc. Ìmọ̀ Ìṣèlú
* B.Sc. Ìbánisọ̀rọ̀pọ̀ gbogbogbòò
* B.Sc. Àjọṣepọ̀ Àgbáyé

; Ẹ̀ka ti Ìmọ̀-ẹ̀kọ́ Àkọ́bẹ̀rẹ̀ àti Ìmọ̀-ẹ̀rọ

* B.Sc. Ìṣirò
* B.Sc. Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Kọ̀mpútà
* B.Sc. Ẹ̀kọ́ nípa Ilẹ̀
* B.Sc. Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Sọfítíwọ́ọ̀dù
* B.Sc. Fisiksi pẹlu Itanna
* Kẹ́mísírì B.Sc.

; Olùkọ́ nípa Mass & Media, Communication/Library àti Information Science

* BSc Journalism àti Àwọn Ẹ̀kọ́ Ìròyìn Media
* B.Sc.Ìtẹ̀jáde àti Àwọn Ẹ̀kọ́ Àṣẹ-àdáàkọ
* B.Sc. Ilé ìkàwé àti ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì
* Ìmọ̀-ẹ̀rọ B.Sc. Ìmọ̀-ẹ̀rọ Ìtọ́jú Ìlera
* Àwọn Ìkẹ́kọ̀ọ́ Ìpolówó àti Multimedia B.Sc.
* B.Sc. Àjọṣepọ̀ Gbogbogbò àti Sísọ Ọ̀rọ̀ Ní Gbangba

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun
Anambra Central senatorial district

**Agbègbè ìgbìmọ̀ aṣòfin Anambra Central** ní Ìpínlẹ̀ Anambra jẹ́ ọ̀kan lára àwọn agbègbè ìgbìmọ̀ aṣòfin mẹ́ta ní Ìpínlẹ̀ náà. Ó ní àwọn agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ méje. Àwọn  ní  agbègbè bí; Awka North, Awka South, Njikoka, Anaocha, Idemili North, Idemili South àti Dunukofia.  Àwọn ẹ̀ka ìdìbò 1,556 (Pus) àti àwọn agbègbè ìforúkọsílẹ̀ fún  ètò  ìdìbò 109 (RAs) ló wà ní ọdún 2019. Ọ́fíìsì àwon eleto ìdìbò INEC ní Amawbia, Awka South LGA ni ibi ìdìbò. Agbègbè ìgbìmọ̀ aṣòfin yìí bo Olú ìlú Ìpínlẹ̀ Anambra, Awka, àti àyíká rẹ̀. Ó tún ní àwọn ènìyàn pàtàkì àti olókìkí.

## Àwọn ènìyàn pàtàkì ní agbègbè ìgbìmọ̀ aṣòfin Anambra Central
Àwọn ènìyàn wọ̀nyí ni àwọn àgbà olóṣèlú tó gbajúmọ̀ jùlọ ní agbègbè ìgbìmọ̀ aṣòfin àárín gbùngbùn ní ìjọba ìpínlẹ̀ Anambra:

* Sẹ́nétọ̀ Victor Umeh ló wà níbí
* Uche Ekwunife, Senato tẹ́lẹ̀  rí 
* Micheal Ajegbo, Senator tẹ́lẹ̀  rí 
* Peter Obi, Gómìnà Ìpínlẹ̀ Anambra tẹ́lẹ̀ 
* Dora Akunyili tẹlẹ alága NAFDAC tẹlẹ
* Tony Muonagor, Òṣèré àti Akọrin
* Ifeanyi Okoye, olùdarí àti  olùdásílẹ̀ ilé  iṣẹ́  ipo ogún Juhel 

## Àwọn ibi pàtàkì ní agbègbè ìgbìmọ̀ aṣòfin àárín gbùngbùn Anambra
Àwọn wọ̀nyí ni àwọn ibi ti o ṣe pàtàkì jùlọ ní agbègbè ìgbìmọ̀ aṣòfin àárín gbùngbùn:

* Nnamdi Azikiwe University, Awka
* Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu University Ilé ìwòsàn, Amaku, Awka
* Yunifásítì Paul
* Ilé Ìjọba, Awka
* Ọ̀jọ̀gbọ́n Kenneth Dike, Ilé Ìkàwé E-Gẹ̀ẹ́sì ti Ìpínlẹ̀, Awka

## Àkójọ àwọn Sẹ́nétọ̀ tó ń ṣojú fún àárín gbùngbùn Anambra

## Àwọn ìtọ́kasí
Yunifásítì Ṣíṣí Miva

**Yunifásítì Miva Open**jẹ́ yunifásítì ìkọ̀kọ̀ lórí ayélujára ní Nàìjíríà tí uLesson dá sílẹ̀ ní ọdún 2023, pẹ̀lú ilé-ẹ̀kọ́ àkọ́kọ́ rẹ̀ ní Abuja.

## Ìtàn
Ẹgbẹ́ uLesson ló dá ilé-ẹ̀kọ́ gíga Miva Open sílẹ̀ ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹta ọdún 2023.,  Ilé-iṣẹ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ edtech ní Nàìjíríà kan tí ń ṣiṣẹ́ ní àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́rin mìíràn ní Ìwọ̀-Oòrùn Áfíríkà. Ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù karùn-ún ọdún 2023, Miva gba ìwé-àṣẹ rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ NUC, ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà sì di àjọ tí a forúkọ sílẹ̀ fún National Universities Commission, gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ fún ẹ̀kọ́ jíjìnnà ní Nàìjíríà.  Ní ọjọ́ kẹẹ̀dọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún ọdún 2023, ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà bẹ̀rẹ̀ sí í gba ìwé-ẹ̀kọ́, wọ́n sì fúnni ní ẹ̀kọ́ mẹ́jọ láti ilé-ẹ̀kọ́ méjì. 

Yunifásítì náà ń ṣe onírúurú ẹ̀kọ́ lábẹ́ àwọn ilé-ẹ̀kọ́/ẹ̀kọ́ bíi Kọ̀mpútà, Ààbò Cyber, Ìmọ̀ Dátà, Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Sọfítíwẹ́ẹ̀tì, Ìlera Gbogbogbò, Ìmọ̀ Nọ́ọ̀sì, Ìṣirò owó, Ìṣòwò, Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Ìwífún, Ẹ̀kọ́ Ẹ̀ṣẹ̀ àti Ààbò, Ìbánisọ̀rọ̀ Gbogbogbò, Ìṣàkóso Iṣẹ́, àti Ìlànà àti Ìṣàkóso Gbogbogbò.

Miva tun ṣe ifilọlẹ eto Master of Business Administration (MBA) rẹ ni ọjọ keji oṣu kẹrin ọdun 2024 ati Master of Public Administration rẹ ni ọjọ keje oṣu kẹwa ọdun 2024.  Ni ọjọ keje oṣu keji ọdun 2025, Igbimọ Awọn Yunifasiti ti Orilẹ-ede (NUC) fọwọsi awọn eto postgraduate tuntun meji - Master of Public Health (MPH) ati Master of Information Technology (MIT) ti Miva Open University yoo funni lati igba ikẹkọọ 2024/2025. 

## Àwọn ìtọ́kasí

## Àwọn ìjápọ̀ òde
Stella Nkoro

**Stella Nkoro**jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan tó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí aṣojú fún agbègbè Ikom II ní Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Cross River. Lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀, Simon Nkoro, ipò náà di òfo, èyí tó yọrí sí ìdìbò ìdìbò ní ọdún 2018. Stella Nkoro ni olùdíje kan ṣoṣo fún ìdìbò náà, tó ń ṣojú fún Ẹgbẹ́ Òṣèlú Dẹ́mókírátì Àwọn Ènìyàn (PDP), lẹ́yìn náà ni wọ́n kéde pé ó jáwé olúborí gẹ́gẹ́ bí Apá 41 ti Òfin Ìdìbò ti ọdún 2010 (bí a ṣe tún un ṣe). Pẹ̀lú ìdìbò rẹ̀, ó di ẹni kejì tó gba ipò ọkọ rẹ̀ tó ti kú ní Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Cross River.    

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ile-ẹkọ giga ti Imọ-ẹrọ Bells

thumb|Àtúnṣe ọ́fíìsì Alexander Bell
**Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Bells ti ìmọ̀-ẹ̀rọ** ( **ṢÙGBỌ́N** ),tí a tún mọ̀ sí Bellstech, ni yunifásítì ìkọ̀kọ̀ àkọ́kọ́ ti ìmọ̀ ẹ̀rọ tí a dá sílẹ̀ ní Nàìjíríà.  Wọ́n dá a sílẹ̀ ní ọdún 2004, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti ìgbà ẹ̀kọ́ ọdún 2005/2006. Ó wà ní ìpínlẹ̀ Ogun ti Nàìjíríà.   

## Ìtàn
Ilé-ẹ̀kọ́ Bells Educational Foundation ni wọ́n dá Bells sílẹ̀ ní ọdún 2004, èyí tí ó ti ń ṣe àwọn ilé-ẹ̀kọ́ ọmọ kékeré, àkọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama tẹ́lẹ̀. Olusegun Obasanjo, Ààrẹ Nàìjíríà tẹ́lẹ̀, ló ni Ilé-ẹ̀kọ́ Bells Educational Foundation.  

## Àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga àti àwọn ẹ̀ka
Àwọn kọ́lẹ́ẹ̀jì méje àti ẹ̀ka márùndínlógójì ló para pọ̀ di Bells. Nítorí àtúntò àwọn kọ́lẹ́ẹ̀jì kan ni wọ́n ṣe para pọ̀, láti ọjọ́ kìíní oṣù kẹjọ ọdún 2016, ó ní kọ́lẹ́ẹ̀jì mẹ́ta: Kọ́lẹ́ẹ̀jì ti Ìmọ̀-ẹ̀rọ & Àyíká, Kọ́lẹ́ẹ̀jì ti Ìmọ̀-ẹ̀rọ àti Àgbékalẹ̀ àti Kọ́lẹ́ẹ̀jì ti Ìmọ̀-ẹ̀rọ Ìṣàkóso. 

### Ilé-ẹ̀kọ́ ti Àwọn Ìmọ̀-ẹ̀dá Àdánidá àti Àwọn Ìmọ̀-ẹ̀rọ (COLNAS)

* Fisiksi pẹlu Itanna
* Iṣiro ati Awọn iṣiro ti a lo
* Kemistri Ile-iṣẹ
* Biokemistri
* Kemistri
* Ẹ̀kọ́ nípa Microbiology
* Iṣẹ́ Àgbẹ̀ àti Iṣẹ́ Ẹja
* Imo komputa sayensi
* Isalaye fun tekinoloji
* Imọ-ẹrọ Ounje
* Imọ-ẹrọ Bayotechnoloji
* Ounjẹ ati Awọn ounjẹ ounjẹ

### Kọlẹẹjì ti Imọ-ẹrọ Iṣakoso (COLMANS)

* Isakoso Iṣowo pẹlu aṣayan ninu (Iṣiro Iṣowo, Isakoso Awọn Oro Eniyan, Iṣowo Kariaye ati Tita)
* Ìmọ̀-ẹ̀rọ Ìṣàkóso pẹ̀lú àṣàyàn nínú (Ìṣàkóso Iṣẹ́ Àkànṣe àti Ìṣàkóso Ọkọ̀ àti Àwọn Ìṣètò)
* Iṣiro-owo
* Ile-ifowopamọ ati Isuna
* Eto-ọrọ-aje

### Kọlẹẹjì ti Imọ-ẹrọ (COLENG)

* Enjinnia Mekaniki
* Ìmọ̀-ẹ̀rọ Itanna/Iná àti Ìbánisọ̀rọ̀
* Imọ-ẹrọ Mechatronics
* Imọ-ẹrọ Iṣoogun Biomedical
* Imọ-ẹrọ Kọmputa
* Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Àwùjọ àti Àyíká

### Kọlẹẹjì ti Awọn Imọ-jinlẹ Ayika (COLENVS)

* Àwọn ilé
* Imọ-ẹrọ Ilé
* Ìṣàkóso Ohun-ìní
* Ṣíṣàyẹ̀wò Iye
* Iwadi ati Geoinformatics
* Ètò Ìlú àti Agbègbè

### Ilé-ẹ̀kọ́ Oúnjẹ, Ìmọ̀-ẹ̀rọ Àgbẹ̀ àti Ìmọ̀-ẹ̀rọ (COLFAST)

* Imọ-ẹrọ ati Imọ-ẹrọ Ounjẹ
* Ìmọ̀-ẹ̀rọ Ìṣẹ́-ogbin àti Ìmọ̀-ẹ̀rọ Ìṣẹ́-ogbin

Ní ọdún 2024, Yunifásítì Bells gba ìfọwọ́sí láti ọ̀dọ̀ NUC fún àwọn ẹ̀kọ́ mẹ́tàlá  

## Àpéjọpọ̀
Ní oṣù kẹwàá ọdún 2023, ilé-ẹ̀kọ́ náà yan àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tuntun. Ó sì ṣe ayẹyẹ ìpéjọpọ̀ kẹẹ̀dógún ilé-ẹ̀kọ́ náà. 

## Àjọṣepọ̀
Ile-iṣẹ Oju-ọjọ Nigeria (NiMet) ṣe ajọṣepọ pẹlu ile-ẹkọ giga imọ-ẹrọ Bells lati kọ ibudo oju-ọjọ kan ni ile-iwe naa. 

### Ile-iṣẹ apejọ
Ní oṣù kẹjọ ọdún 2021, wọ́n yan ibi ìpàdé náà sí ilé-ẹ̀kọ́ náà. 

#### Ìfilọ́lẹ̀ ilé náà
Ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù kẹrin ọdún 2024, wọ́n ṣe ìfilọ́lẹ̀ ilé tuntun tí ó wà fún ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti ilé-ẹ̀kọ́ gíga. Ààrẹ tẹ́lẹ̀ Olusegun Obasanjo ló ṣe ìfilọ́lẹ̀ ilé náà. 

## Ìpele
Yunifásítì Bell wà ní ipò 60 nínú gbogbo yunifásítì àdáni ní Nàìjíríà. 

Àwọn ilé ìkàwé ẹ̀kọ́ ní Nàìjíríà

## Àwọn ìtọ́kasí
Godfrey Okoye University

Yunifásítì **Godfrey Okoye**  **GO** ) ni a da sile ni odun 2009 lati owo Reverend Fr. Ọ̀jọ̀gbọ́n Dókítà Christian Anieke fún Diocese Catholic ti Enugu. Yunifásítì náà, tí ó gba ìwé àṣẹ ìṣiṣẹ́ rẹ̀ ní ọjọ́ kẹta oṣù kọkànlá ọdún 2009 láti ọwọ́ National Universities Commission (NUC), jẹ́ ti Catholic Diocese ti Enugu ní Nàìjíríà. Ó jẹ́ yunifásítì àkọ́kọ́ tí Catholic Diocese ní Áfíríkà ní.

Ní ọdún 2009, ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ 215  ó sì gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ 1,200 ní ìparí ọdún 2012. 

Ní ọjọ́ kìíní oṣù Kejìlá ọdún 2013, Yunifásítì Godfrey Okoye (GOU) bẹ̀rẹ̀ ètò ìgbòkègbodò ọ̀sẹ̀ kan láti ṣe ayẹyẹ ìpàdé àkọ́kọ́ wọn. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ 100 ni wọ́n fún ní ìwé ẹ̀rí Bachelor nígbà ayẹyẹ ìkẹyìn ní ọjọ́ keje oṣù Kejìlá ọdún 2013. 

Yunifásítì Godfrey Okoye (GOU) jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Ìgbìmọ̀ Àwọn Igbákejì Àgbà fún Àwọn Yunifásítì Nàìjíríà (CVC). 

## Àwòrán ibi ìkópamọ́
 

## Awọn ile-ẹkọ giga alabaṣepọ ati awọn ifowosowopo
Orísun: 

* Ilé-ẹ̀kọ́ gíga All Hallows, Dublin ( Ireland )
* BASF ( Jẹ́mánì )
* Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Bowie, Maryland (USA)
* Ilé -ẹ̀kọ́ gíga Ìlú Birmingham (UK)
* CIDJAP - Ilé -ẹ̀kọ́ Catholic fún Idagbasoke Idajọ ati Alaafia, Enugu (Nigeria)
* Ilé Ìwádìí Cold Spring Harbor, New York (USA)
* Globethics.net [ de ], Geneva (Switzerland)
* Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Gustav Siewerth (Jẹ́mánì)
* Hochschule fun Angewandte Wissenschaften, Köln (Germany)
* IECE - Ile-ẹkọ ti Ẹkọ Ecumenical, Enugu (Nigeria)
* Institut für Anglistik, Amerikanistik ati Keltologie, Bonn (Germany)
* Johannes Kepler Universität, Linz (Austria)
* Leopold-Franzens-Universität, Innsbruck (Austria)
* Ilé -ẹ̀kọ́ gíga a Leuphana ti Lüneburg (Germany)
* Yunifásítì Ìṣègùn ti Innsbruck, Innsbruck (Austria)
* Yunifásítì Lateran ti Póòpù, Róòmù (Ítálì)
* Pädagogische Hochschule aladani, Diözese Linz (Austria)
* Ẹgbẹ́ Rotary (Landshut, Jámánì)
* Umuchinemere Procredit Microfinance Bank Nigeria Limited (Nigeria)
* UNESCO (Paris)
* Universität fún  Angewandte Wissenschaften, TH Köln (Germany)
* Yunifásítì ti Münster (Jẹ́mánì)
* University of Nigeria, Nsukka (Nigeria)
* Ilé -ìwé Iṣowo Yunifasiti ti Stellenbosch (South Africa)

## Ibùdó rédíò
Ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹwàá ọdún 2014, Ọ̀jọ̀gbọ́n Armstrong Idachaba, olùdarí National Broadcasting Commission (NBC) ló yan ilé iṣẹ́ rédíò fún Ẹ̀ka Ìbánisọ̀rọ̀ Mass Communication.

GO Uni Radio 106.9 FM  n gbejade laaye ati nipasẹ Intanẹẹti  lati awọn ile-iṣẹ wọn ni Godfrey Okoye University, Thinkers Corner, Enugu .

## Àwọn ìtọ́kasí
Kadidja Mohamed Ali

**Kadidja Mohamed Ali** je olóṣèlú ará Djibouti. Ní ọdún 2003, wọ́n yàn án sí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Orílẹ̀-èdè gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ​​àwọn obìnrin àkọ́kọ́ tí wọ́n wọ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin.

## Iṣẹ́ ọwọ́
Kí ìdìbò ọdún 2003 tó bẹ̀rẹ̀, wọ́n gbé òfin ìdìbò tuntun kan kalẹ̀ tí ó béèrè pé kí ó kéré tán 10% àwọn àkójọ ẹgbẹ́ òṣèlú jẹ́ ti gbogbo ọkùnrin àti obìnrin.  Wọ́n dìbò yan Ali ní agbègbè Djibouti gẹ́gẹ́ bí aṣojú ẹgbẹ́ òṣèlú fún àwọn tó pọ̀ jùlọ nínú ààrẹ. Ó jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn obìnrin méje tó ṣe àṣeyọrí tí wọ́n di obìnrin àkọ́kọ́ ní ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin orílẹ̀-èdè 


Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ile -ẹkọ giga Christopher

thumb|Yunifásítì Christopher, Mowe
**Yunifásítì Christopher** Ó wà ní Mowe, Ìpínlẹ̀ Ogun, Nàìjíríà. Wọ́n dá a sílẹ̀ ní ọdún 2015, Ìgbìmọ̀ Àwọn Yunifásítì Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sì dá a mọ̀.     

## Àwọn ètò àti àwọn ẹ̀kọ́
Gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Àgbà ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Olatunji Oyelana, ti sọ, ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà ń pese àwọn ètò ẹ̀kọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n lọ́wọ́lọ́wọ́ ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ mẹ́fà. Àwọn wọ̀nyí ní;

* Ìṣirò/Ìnáwó
* Ilé ìfowópamọ́/Ìnáwó
* Alakoso iseowo

* Eto-ọrọ-aje,
* Imo komputa sayensi
* Ìmọ̀ Ìmọ̀ Ìwífún àti Àwọn Ìwádìí Ìròyìn
* Ìmọ̀ ọgbọ́n orí
* Ìtàn àti Àwọn Ẹ̀kọ́ Ìṣèlú
* Èdè Gẹ̀ẹ́sì/Ìwé
* Títà ọjà
* Ẹ̀kọ́ nípa Ọpọlọ
* Ìbánisọ̀rọ̀pọ̀ gbogbogbòò
* Àjọṣepọ̀ Àgbáyé
* Ẹ̀kọ́ nípa àwùjọ
* Òfin
* Ìmọ̀ Ìtọ́jú Nọ́ọ̀sì
* Ìlera Gbogbogbò
* Imọ-ẹrọ yàrá iṣoogun
* Ìmọ̀ Ìṣèlú.  

## Àwọn ìtọ́kasí
Yunifasiti Arthur Jarvis

**Yunifásítì Arthur Jarvis** (AJU)Yunifásítì àdáni kan ni Akpabuyo, Calabar, Cross River State ni Nigeria.      

## Àwọn ẹ̀ka ẹ̀kọ́

* Oluko ti Awọn Imọ-jinlẹ Adayeba ati Awọn Ohun elo
* Oluko ti Isakoso Eda Eniyan ati Awọn Imọ Awujọ
* Ẹ̀ka ti Àwọn Ìmọ̀ Ìṣègùn Àkọ́bẹ̀rẹ̀
* Olùkọ́ Òfin
* Olùkọ́ Ẹ̀kọ́

## Oluko ti Awọn Imọ-jinlẹ Adayeba ati Awọn Ohun elo
**Ẹ̀ka ti Àwọn Ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Ayé**

* Ẹ̀kọ́ nípa ẹ̀dá-ẹ̀dá
* Ẹ̀kọ́ nípa Microbiology
* Ìmọ̀ Sáyẹ́ǹsì Ohun Ọ̀gbìn àti Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Bíótílọ́pù

**Ẹ̀ka ti Àwọn Sáyẹ́nsì Kẹ́míkà**

* Kemistri
* Onímọ̀-ẹ̀rọ Biokemistri

**Ẹ̀ka ti Àwọn Sáyẹ́nsì Ayé**

* Ẹ̀kọ́ nípa Ilẹ̀ ayé
* Ilẹ̀-ẹ̀kọ́ tí a lò

**Ẹ̀ka Ìṣirò àti Ẹ̀kọ́ Kọ̀mpútà**

* Imo komputa sayensi
* Ìṣirò

**Ẹ̀ka Fisiksi**

* Fisiksi

## Oluko ti Isakoso Eda Eniyan ati Awọn Imọ Awujọ
**Ẹ̀ka 0f Ìṣirò àti Báńkì àti Ìnáwó**

* Iṣiro-owo
* Ilé ìfowópamọ́ àti Ìnáwó

**Ẹ̀ka Ìṣàkóso Iṣòwò**

* Alakoso iseowo
* Àwọn Ẹ̀kọ́ Ìṣòwò

**Ẹ̀ka Ìmọ̀ Ẹ̀ṣẹ̀ àti Ààbò**

* Ẹ̀kọ́ Ìwà Ọ̀daràn àti Ààbò

**Ẹ̀ka Títà**

* Títà ọjà

**Ẹ̀ka ti Ọrọ̀-ajé**

* Eto-ọrọ-aje

**Ẹ̀ka Ìbánisọ̀rọ̀ Gbogbogbò àti Ìròyìn Oní-nọ́ńbà**

* Ibaraẹnisọrọ Pupọ

**Ẹ̀ka ti Ìmọ̀ Ìṣèlú**

* Ìṣàkóso Gbogbogbòò
* Ìmọ̀ Ìṣèlú

**Ẹ̀ka ti Ìṣàkóso Àlejò àti Ìrìn Àjò**

* Alejo ati Isakoso Irin-ajo

**Ẹ̀ka ti Ẹ̀kọ́ nípa Àwùjọ/Iṣẹ́ Àwùjọ**

* Ẹ̀kọ́ nípa àwùjọ
* Àlàáfíà àti Ìpinnu Ìjà

**Ẹ̀ka Èdè àti Ẹ̀kọ́ Èdè**

* Èdè Gẹ̀ẹ́sì

## Ẹ̀ka ti Àwọn Ìmọ̀ Ìṣègùn Àkọ́bẹ̀rẹ̀
**Ẹ̀ka Ìṣẹ̀dá Ènìyàn**

* Ìṣẹ̀dá ara

**Ẹ̀ka ti Ìmọ̀ Ẹ̀dá Ènìyàn**

* Ìṣẹ̀dá ara ènìyàn

**Ẹ̀ka Ìlera Gbogbogbò**

* Ìlera Gbogbogbò

**Ẹ̀ka ti Ìmọ̀ Sáyẹ́ǹsì Nọ́ọ̀sì**

* Ìmọ̀ Ìtọ́jú Nọ́ọ̀sì

**Ẹ̀ka Ìmọ̀ Ìṣègùn Ìwádìí**

* Optometry

## Faculty of Law
**Department of Law**

* Law

## Faculty of Education
**Ẹ̀ka Ọ̀nà àti Ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Àwùjọ**

* Ẹ̀kọ́/ Ọrọ̀-ajé
* Ẹ̀kọ́/ Ìmọ̀ Ìṣèlú

**Ẹ̀ka Àwọn Ìpìlẹ̀ Ẹ̀kọ́**

* Ẹ̀kọ́ Ìtọ́jú Àwọn Ọmọdé Kékeré
* Isakoso Ẹkọ
* Imọ-ẹrọ Ẹkọ
* Ìtọ́sọ́nà àti Ìmọ̀ràn

Ẹ̀kọ́ Àkọ́bẹ̀rẹ̀

**Ẹ̀ka Ẹ̀kọ́ Sáyẹ́ǹsì**

* Ẹ̀kọ́/Ìmọ̀ nípa Ẹ̀dá-ẹ̀dá
* Ẹ̀kọ́/Kẹ́mísírì
* Ẹ̀kọ́/Ìmọ̀ Kọ̀mpútà

**Ẹ̀ka Ẹ̀kọ́ Iṣẹ́-Ọ̀wọ́ àti Ìmọ̀-Ẹ̀rọ**

* Ẹ̀kọ́ Iṣòwò

## Ibeere Gbigbawọle
Olùbéèrè tó fẹ́ wọ ilé-ẹ̀kọ́ náà gbọ́dọ̀ ní o kere ju kirediti márùn-ún (5) nínú SSCE, GCE, NECO, tàbí ẹ̀ka tó jẹ́ ti ìwé-ẹ̀rí, tó ní èdè Gẹ̀ẹ́sì, Ìṣirò, àti àwọn ẹ̀kọ́ mẹ́ta mìíràn gẹ́gẹ́ bí a ṣe ṣètò fún ètò kọ̀ọ̀kan. Àwọn kirediti wọ̀nyí gbọ́dọ̀ wáyé ní ìjókòó ìdánwò méjì tó pọ̀ jù. Ó sì gbọ́dọ̀ wà fún Jamb Utme kí ó sì ní àmì tó kéré jù tí a nílò. 

## Ìkẹ́ẹ̀kọ́ọ́lẹ̀
Yunifásítì náà gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ 120 ní ìwé-ẹ̀kọ́ àkọ́kọ́ rẹ̀ lẹ́yìn ìdásílẹ̀ rẹ̀. 

### Àpéjọpọ̀
Ní oṣù kẹrin ọdún 2023, ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà ṣe ayẹyẹ àpérò àpapọ̀ rẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ náà, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ 251 sì péjọpọ̀. 

## Wo tun
Àwọn ilé ìkàwé ẹ̀kọ́ ní Nàìjíríà

## Àwọn ìtọ́kasí