open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toyin Saraki

**Toyin Ojora-Saraki** LLB, LLM, BL, tí a bí ní  ọjọ kẹfa oṣù Kẹsán ọdun 1964 jẹ́ ajijagba eto ilera lagbaye, ẹlẹ́yinjú àánú lori ilera, oun si ni Ààrẹ ati Oludasilẹ àjọ ẹlẹ́yinjú àánú kan ni ilẹ Adúláwọ̀ tí wọ́n pè ní *Wellbeing Foundation Africa*.  

### Ibẹrẹ Igbe Aye ati Ẹkọ rẹ̀
A bi Toyin Saraki ninu ẹbi  awọn ọba Ọjọra àti Adele ni ilu Eko [Lagos], ni orilẹ-ede Naijiria, ó jẹ ọmọbinrin ọkan lara awọn ọtọkulu ọmọ Yoruba eyinni gbajumọ, Oloye Adekunle Ojora, tó jẹ́ Ọ̀túnba ti ilu Eko bakanna ló jẹ ọmọ-ọmọ fun Omoba Abdulaziz Ojora, ẹni tó jẹ Olórí Ọmọ-Ọba ilu Eko. Ni ile iya rẹ̀, oun ni ọmọbinrin Oodua, tó jẹ Iyaloye Ojuolape Ojora (ọmọ Akinfe), ati ọmọ-ọmọ Iyaloye Sabainah Akinkugbe, ẹniti oun tikararẹ je oloye lobinrin. Awọn ẹbi Akinfẹ jẹ oloye pataki lati ipinle Ondo, orilẹ-ede Naijiria, olokoowo nla si ni won pẹlu.
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1964

## Àwọn ìtọ́kasí
Taonere Banda

**Taonere Banda** (ti a bi ni ọjọ karun ni osu Okudu ọdun 1996) jẹ elere idaraya kan lati orilẹ-ede Malawi ti o dije ni ẹka T13 fun àwọn ti o ni akudie.  Ni ọdun 2016 Banda di elere idaraya akọkọ lati ṣe aṣoju Malawi ni Awọn ere Paralympic nigbati wọn yan lati dije ni  Paralympics igba ooru 2016 ni Rio de Janeiro .

## Itan ti ara ẹni
A bi Banda ni Malawi ni ọdun 1996. Wọ́n bí i pẹ̀lú àìríran. 

Banda, ẹniti o jẹ olukọni George Luhanga, wọn pin si elere idaraya T13 iṣaaju Paralympics Igba otutu 2012 ni Ilu Lọndọnu. O ni ẹtọ fun Awọn ere-idije Paralympics ti Ilu Lọndọnu, ṣugbọn ko lagbara nitori àile gbeowosile. 

Ọdun mẹrin lẹhinna o yege fun 2016 Summer Paralympics ni Rio, ti o dije ni ere- ije 1500 mita (T13). Ninu igbaradi si àwọn ere o ni aye lati lọ si ibudó ikẹkọ kan, ati igbeowosile gba oun ati oluko rẹ laaye lati rin irin-ajo lọ si Ilu Brazil lati di elere-ije Paralympic akọkọ ti Malawi.  Pataki ti aṣeyọri rẹ jẹ ayẹyẹ nipasẹ Igbimọ Paralympics Malawi, ẹniti o jẹrisi yiyan Banda ni iṣẹlẹ pataki kan ni Igbimọ Awọn ere idaraya ti Orilẹ-ede ni Blantyre ni ọjọ 4 Oṣu Keje 2016.  O lo ọjọ ogota naa ni ikẹkọ si Rio fun ere-ije naa, ṣugbọn awọn ohun elo ni Malawi jẹ alaipe ati pe o ṣe ikẹkọ lori eruku, ipa-ọna ṣiṣe aiṣedeede laisi awọn ọna 0ti o peye. 

Ni Rio, Banda lọ si ayẹyẹ ṣiṣi, ati pe gẹgẹbi aṣoju nikan ti orilẹ-ede rẹ o ṣe alabapin bi ẹniti o ru asia.  Ninu ere-ije 1500 mita ni Rio, Banda ti fa ni ooru akọkọ. O kọlu ipele akọkọ ni ibinu ti o mu idari aṣẹ, ṣugbọn iyara akọkọ rẹ rii je ki otete rẹẹ ni awọn ipele ikẹhin ati pe o padanu asiwaju ni awọn mita 600 ti o kẹhin ti ere-ije lati pari kẹrin.  Ibanujẹ siwaju si ni lati tẹle fun Banda nigbati lẹhin ere-ije ti a yọ ọ kuro ninu ere-ije fun fifi ọna rẹ silẹ. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Wendy Okolo

**Wendy A. Okolo** jé onímọ̀ àti oní-ìwàdìí ọkọ̀-òfurufú ní ara àwọn ẹ̀ka NASA Ames Research Center.  Ó jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Òun ni obìnrin aláwọ̀ dúdú àkọ́kọ́ tí yóò gba àmì ẹ́yẹ Ph.D nínú Aerospace engineering ní ilé ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì ìlú Texas. 

## Ẹ̀kọ́ rẹ̀
Okolo kẹ́kọ̀ọ́ àlákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ rè ní St. Mary primary School ní Lagos Highland, ó sì tẹ̀síwájú ní Queen's college ti ìpínlè Èkó, ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà fún ẹ̀kọ́ girama rè.  Ó gba àmì-ẹ̀yẹ Bachelor degree rẹ̀ nínú Aerospace Engineering ní Yunifásítì ìlú Texas (UTA) ní ọdún 2010. Okolo jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ láti gba àmì ẹ̀yẹ ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ (Ph.D) nínú ẹ̀kọ́ Aerospace engineering ní yunifásítì náà ní ọdún 2015. Ó jé omo ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ̀n (26) nígbà náà,  nígbà tí ó ń kẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ ní UTA láti gba àmì ẹyẹ àkọ́kọ́ (Bachelor degree), òun ni ó jẹ Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn obìnrin tí wọ́n jẹ́ engineer ní yunifásítì náà. 

## Iṣẹ́ rẹ̀

Okolo bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ilé ẹ̀kọ́ tí ó ń ṣiṣẹ́ fún ilé iṣẹ́ Lockhead Martin, nígbà tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ lórí Orion Spacecraft ti NASA. Lẹ́yìn ìgbà tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó ṣiṣẹ́ ní ẹ̀ka Control Design and Analysis ti Air Force Research Laboratory (AFRL).
Wendy so pé àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ̀ méjì tí wọ́n jẹ́ obìnrin; Jennifer Okolo àti Phyllis Okolo ni wọ́n jẹ́ akọni rẹ̀, àwon sì ni wọ́n kọ́ ọ ní Biology àti àwọn iṣẹ́ sáyẹ́ǹsì mìíràn. 

## Àwọn Ìtọ́kasí
Karim El-Khebir

**Karim El-Khebir** (eyiti a tun pe ni Karim El-Khebyr; ti a bi  I ọjọ kerin osu kẹrin ọdun 1974 ni orilẹ-ede Niger ) jẹ agbabọọlu ọmọ orilẹ-ede Niger ti fẹyìntì ti o n ṣiṣẹ bayi gẹgẹbi olukọni agba fun NDC Angers  ni orilẹ-ede rẹ. 

## Iṣẹ-ṣiṣe
El-Khebir bẹrẹ iṣẹ agba rẹ pẹlu Valenciennes ni ọdun 1990. Ni 1999, o ti owo bowe fun ASOA Valence ni French Ligue 2, nibi ti o ti gba ifẹsẹwọnsẹ merindinlogun ati wipe KO gba goolu kankan wọlé.  Lẹhin iyẹn, o gba bọọlu fun ẹgbẹ Irish St Patrick's Athletic ati Ologba Sainte-Geneviève Awọn ere idaraya ṣaaju ifẹhinti lẹnu iṣẹ.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1974
Arthur Moses

**Arthur Moses** (ti a bi ni ọjọ keta Oṣu Kẹta ọdun 1973) jẹ agbabọọlu ọmọ orilẹede Ghana tẹlẹ ti o gba bọọlu bii atamatase  kan . Oun ni eniti o ni ati igbakeji Aare Bechem Chelsea .

## Club Career
Wọ́n bí Mósè sí Ákírà . Ni 1992, o jẹ asiwaju atamatase ninu Premier League Nigeria pẹlu goolu mokanla bi Awọn ile itaja Isọwe ti gba liigi ikẹhin wọn.

Mose darapọ mọ ẹgbẹ agbabọọlu Toulon Faranse lori awin ọdun meji lati ẹgbẹ German Fortuna Düsseldorf ni Oṣu Keje ọdun 1995.  Toulon ni aṣayan lati fowo si i patapata fun €3 million. 

Ni Oṣu Karun ọdun 1997 Toulon ko lagbara lati lo aṣayan rẹ sibe won ta si Marseille .  Ni Oṣu Kẹjọ Mose gbe lori awin gigun akoko kan si Marseille pẹlu ọya gbigbe fun gbigbe titi aye lẹẹkansi ti a ṣe € 3 million.  Ni oṣu Okudu ni ọdun 1998, Marseille gba owo gbigbee ti o kere ju €3 milionu ati ni Oṣu Kẹjọ, Mose fowo si iwe adehun ọdun mẹta pẹlu Marseille. 

## Ise Okeere
Moses gba bọọlu fun ẹgbẹ agbabọọlu orilẹede Ghana ni idije ife ẹyẹ ilẹ Afirika ti ọdun 1998 .

Ni ọjọ kankanlelogbon oṣu Kẹwa ọdun 2008, Mose di oniwun ti Bechem Chelsea pẹlu Tony Yeboah . 
Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Ghánà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1973
Ghani Animofoshe

**Ayotunde Ganiyu Anifowoshe** (ti a bi ni ọjọ keta oṣu keji ọdun1985 ni Niamey ) je agbaboolu omo Niger ti o n gba boolu fun Kwara United FC 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Anifowoshe gba bọọlu fun egbe agbabọọlu Göyazan Qazax lakoko 2004–05 ati 2005–06 akoko Azerbaijan ati fun Olimpik Baku lakoko akoko 2006–07 .

## Awọn iṣiro iṣẹ

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1985
Sulliman Mazadou

**Sulliman Johan Mazadou** (ti a bi ni ọjọ kankanla oṣu Kẹrin ni ọdun 1985 ni Marignane, France  ) jẹ agbabọọlu ọmọ orilẹede Niger ti o nṣere fun ẹgbẹ agbabọọlu Faranse US Marignane ni Championnat de France amateur . O jẹ ọmọ ẹgbẹ agbabọọlu orilẹede Niger  ti o gba ni 2012 Africa Cup of Nations pelu Gabon  ati ọkan ninu awọn agbabọọlu Niger ni ifẹsẹwonse lẹẹkansi Tunisia . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1985
Rebecca Kalu

**Rebecca Kalu** jẹ Agbààbọlu lobinrin orilẹ ede Naigiria ti a bini 12, óṣu June ni ọdun 1990. Arabinrin naa ṣere gẹgẹbi midfielder fun team national U-20 lori bọọlu ni ọdun 2008.

## Aṣeyọri
*Rebecca kopa ninu Cup FIFA U-20 awọn obinrin àgbàye.
*Arabinrin naa ṣere fun Piteà IF fun club level to waye ni sweden ni ọdun 2009.
*Arabinrin naa tun ṣe àṣoju fun orilẹ ede naogiria fun Cup FIFA awọn obinrin àgbàye ni ọdun 2011.

## Itọkasi
Rachael Yamala

**Rachael Yamala** jẹ agbàbọọlu lobinrin orilẹ ede Naigiria ti a bini 12, óṣu Febuary ni ọdun 1975. Arabinrin naa ṣere gẹgẹbi midfielder fun team awọn obinrin naigiria ti national lori bọọlu.

## Àṣèyọri
*Arabinrin naa wa lara ọkan ninu team Cup FIFA awọn obinrin àgbaye ni ọdun 1991.

## Itọkasi
Bose Kaffo

**Bose Kaffo** (ti a bi ni ojo kerinla Oṣù Kọkànlá odún 1972 ni Surulere, Ipinle Eko, Nigeria ) jẹ alamọdaju agbabọọlu tẹnisi tabili ọmọ orilẹ-ede Naijiria ti o dije ni e maarun ninu idije Olimpiiki(Olympics) lati odún 1992 si 2008.
O jẹ obinrin keji ti orilẹ-ede Naijiria ti yoo dije ni Olimpiiki marun, lẹyin asare Mary Onyali . Iṣe yii tun waye ni ọdun 2008 nipasẹ elegbe tẹnisi tabili Segun Toriola . Ni ipari Olimpiiki Igba ooru 2008, awọn oṣere tẹnisi tabili mẹtala nikan ni kariaye ti farahan o kere ju Olimpiiki marun. Awọn alabaṣepọ rẹ meji ni Olimpiiki ni Abiola Odumosu ni ọdun 1992 ati Olufunke Oshonaike  lati ọdun 1996 si 2004.
Ó ti gba àmì-ẹ̀yẹ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún (góòlù méje) nínú ẹ̀yà ẹ̀tọ́ àti ìlọ́po méjì nínú àwọn eré Gbogbo- Afíríkà mẹ́fà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ láti ọdún 1987 sí 2007, tí ó gba àmì ẹ̀yẹ kan ó kéré tán nínú àwọn eré kọ̀ọ̀kan. Ni Singles, o gba goolu ni ọdun 1995, fadaka ni ọdun 1999 ati 2007, ati idẹ ni ọdun 2003.  Ni Doubles, o gba goolu (pẹlu Olufunke Oshonaike) ni 1995, 1999, ati 2003, fadaka ni 1991, ati bronze ni 2007.  Ni Mixed Doubles, o gba goolu ni 1991 (pẹlu Atanda Musa ), 1995 (pẹlu Sule Olayele ), ati 1999 (pẹlu Segun Toriola ) pẹlu fadaka ni 1987 ati 2003 ati bronze ni 2007.  Nàìjíríà ti gba goolu ẹgbẹ́ ní gbogbo eré ìdárayá gbogbo ilẹ̀ Áfíríkà.
## Àwọn Ìtọ́kasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
École nationale supérieure des mines de Paris

**École nationale supérieure des mines de Paris** je yunifasiti ni ilu Parisi ni Fránsì.

## Olokiki graduates
* Henri Poincaré

## Itokasi

Ẹ̀ka:Fránsì
Stanley Awurum

**Stanley Ejike Awurum** (Ti a bi ni ọjọ kerinlelogun Osu Kefa ọdun 1990) je agbaboolu orilẹ-ede Naijiria ti o n gba iwaju fun egbe agbaboolu Varzim ni orilẹ-ede Portugal.

A bi ni Mbieri, Ipinle Imo, Awurum bẹrẹ iṣẹ agbaboolu agba ni ilu Mozambique, nibiti o ti jẹ agbaboolu ti o min awon julo pelu goolu mejilelogun fun FC Chibuto ti o wa ninipin keji ni 2013. Ni Oṣu Kini ọdun 2015, o darapọ mọ Varzim SC ti ipele kẹta Portuguese pelu eto iyalo oṣu mẹfa kan.  Ni ipari rẹ, pẹlu ẹgbẹ agbabọọlu re  lati Póvoa de Varzim bayi ti o ti ni igbega si Segunda Liga, o fowo si iwe adehun ọdun meji. 

Ni akoko ojogbon igba boolu re, Awurum ti gba  goolu mokanla ninu ifẹsẹwọnsẹ mejilelogiji, ti o fi di ikẹta ninu awọn agbabọọlu ti o ga julọ lẹhin ẹlẹgbẹ rẹ Simeon Nwankwo ti Gil Vicente FC ati Platiny ti CD Feirense .  Ni kete ti o pari ni Oṣu Karun ọdun 2016, o darapọ mọ Portimonense SC fun ọdun kan pẹlu aṣayan ti mẹta diẹ sii, didanu eto lati Primeira Liga club SC Braga lati duro ni ipele keji.  

Lehin ti o ti kopa diẹ ninu Ife eye LigaPro ti Portimonense ni ọdun 2016 – 17 ati ifarahan mẹta nikan bi aropo, wọn da Awurum pada si Varzim ni ipari Oṣu kejila ọdun 2017, pelu agbabọọlu Omo Ilu Brazil ti oun gba si owo iwaju pelu Awurum ti oun je Buba .  Igbesẹ yii jẹ igba pipẹ, ati ni Oṣu Kini ọdun 2019 o ti ya l'awin kọja si ipele keji si CD Cova da Piedade fun oṣu mẹfa. 

Ni oṣu keji ọdun 2021, Awurum lọ silẹ si ipele kẹta si Campeonato de Portugal ni ọmọ ọdun ogbon, lati gba bọọlu fun SC Salgueiros . 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1990
Ali Abu Eshrein

**Ali Abdallah Abu-Eshrein** (ti a bi ni ọjọ kefa Oṣu kejila ọdun 1989) jẹ agbabọọlu fun orilẹ-ede Sudan kan ti o ṣe asolee bọọlu fun Al-Hilal Omdurman ati ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Sudan .   

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1989
Yasmine Kabbaj

**Yasmine Kabbaj** ( Arabic   ; ti a bi 15 Oṣu Kini ọdun 2004) jẹ oṣere tẹnisi Ilu Morocco. 

Kabbaj gba are akọkọ re WTA Tour ni Open Morocco 2022, nibiti o ti gba titẹsi waju tii kaadi Egan ti eleeyanmeji pelu akegbeere Ekaterina Kazionova .

## tẹnisi kọlẹji
Ni ọdun 2021, o ti gba fun ẹgbẹ tẹnisi awọn obinrin ti Florida International University. 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
* Yasmine Kabbaj at the International Tennis Federation
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 2004
Bose Samuel

**Bose Samuel** je omo orile-ede Naijiria. Ó jẹ́ olóye àmì ẹ̀yẹ fàdákà ní eré ìdárayá ilẹ̀ Áfíríkà **(African Games)**, ó sì tún jẹ́ àmì-ìwọ̀n idẹ ní àwọn eré àjọ àgbáyé **(Commonwealth Games)**.
## Isé Sise
Ni ọdun 2018, o ṣẹgun ami-eye idẹ ni iṣẹlẹ 53 kg ọfẹ ti awọn obinrin ni Awọn ere Agbaye 2018 **(Women Freestyle 53Kg)** ti o waye ni Gold Coast, Australia.  Ni ọdun 2019, o ṣoju Naijiria ni Awọn ere Afirika 2019**(2019 African Games)**2019 ti o waye ni Rabat, Morocco ti o gba ami ẹyẹ fadaka ninu idije 53 kg freestyle awọn obinrin **Women's Freestyle 53kg)**.

## Àwọn Ìtọ́kasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Modupe Irele

**Modupe Enitan Irele** jẹ aṣoju orilẹ-ede Naijiria,ti o si n ṣoju orilẹ-ede Naijiria lọwọlọwọ si Faranse, di obirin akọkọ lati di ipa naa lati igba ti ile-iṣẹ diplomatic ti yan aṣoju akọkọ rẹ ni 1966. Aarẹ Muhammadu Buhari yan obinrin ni ọjọ kedogun  Oṣu Kẹwa ọdun 2016,  o si fi iwe-ẹri rẹ han si Alakoso Macron ni ọjọ kejidinlógún Oṣu kejila ọdun 2017. 
## Ìgbà èwe àti bí ó ṣe kẹ́kọ̀ọ́
Modupe Irele je omo bibi orile-ede Naijiria, o si gba oye eye ni ede geesi lati ile iwe giga  Yunifásítì ìlú Ìbàdàn.  O tẹsiwaju lati gba Masters rẹ lati ile-ẹkọ kanna. Modupe gba alefa Titunto si ni eto ẹkọ lati Ile-ẹkọ giga University Dublin . Ni ọdun 1996, o gba oye lati Penn State University ni idojukọ lori Ẹkọ Ayelujara ati Ikẹkọ Olukọni.

## Isé Sise
Irele bẹrẹ iṣẹ rẹ ni ile-ifowopamọ, o lo ọdun 15 bi oṣiṣẹ ile-ifowopamọ soobu, ṣaaju ki o to lọ sinu ijumọsọrọ eto-ẹkọ. O n ṣe adaṣe ijumọsọrọ eto-ẹkọ tirẹ ni Nigeria,**Key Learning Solutions** o si ṣiṣẹ ni Ẹka ti Ẹka ati Ẹkọ ati Awọn eto ṣiṣe ni Ẹka Ẹkọ ti Penn State University.

## Àwọn Ìtọ́kasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Lilya Hadab

**Lilya Hadab** (ti a bi ni ọjọ ketala osun karun ọdun 1999) jẹ oṣere tẹnisi orile-ede Morocco .

Hadab ni iṣẹ giga WTA ti eleeyanmeji mi ipo 1097 ti o waye ni ọjọ kerindinlogbon Oṣu Kẹsan ọdun 2016.

Hadab jẹyo ni WTA 2017 Grand Prix SAR La Princesse Lalla Meryem ni ipele eleeyanmeji.

## Awon Ojewewe ITF

### Akọkan (0–1)

### Ilọpomeji (0–4)

## Ita ìjápọ

* 
* Lilya Hadab at the International Tennis Federation 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1999
Loveline Obiji

**Loveline Obiji** (ti a bi ni ọjọ kankanla oṣu Kẹsán ọdun 1990) je omo orile-ede Naijiria .  O dije ninu idije +61 kg ti awọn obinrin ni Awọn ere Agbaye 2014 nibiti o gba ami-ẹri goolu kan.  

Ni 2014 World Championships o wà mi eka 86kg ami eri goolu ni soki ti igbegeti Randa Mahmoud ko je gbigba mo. Sibẹsibẹ Mahmoud bẹbẹ ati pe o gba laaye lati fun ni ami-ẹri goolu ati igbasilẹ agbaye. Obiji gba fadaka. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1990
Rita Atik

**Rita Atik** (ti a bi ni ọjọ kejilelogun Oṣu Kẹwa Ọdun 1997 ni Casablanca )  jẹ oṣere tẹnisi fun orilẹ-ede Morocco.

Ni 2013, o jẹ eniti ti o mu oke Moroccan  (ti  ipele16) fun awọn ọmọbirin ni Mediterranee Avenir. 

O ti dije ni ọpọlọpọ igba ni ere idaraya ti Grand Prix SAR La Princesse Lalla Meryem .  

## Ojewewe ITF

### Ilọpomeji (3–4)

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1997
Natalie Mwagale

**Natalie Mwagale** (ti a bi ni Oṣu Kẹsan ọjọ Keje, ọdun 1993) jẹ agbá bọọlu inu agbọn fun orilẹ-ede Kenya kan. O ngba fun Alaṣẹ Ports Kenya ati ẹgbẹ bọọlu inu agbọn ti orilẹ-ede awọn obinrin Kenya .  

## Ise Ọjọgbọn
Mwagale gba fun ẹgbẹ bọọlu inu agbọn Alaṣẹ Ports Kenya. 

## Ẹgbẹ bọọlu inu agbọn ti Orilẹ-ede Kenya
Mwagale ngba  bọọlu inu agbọn 3x3 fun ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Kenya 3x3.  O tun ṣere fun ẹgbẹ bọọlu inu agbọn ti orilẹ-ede ti awọn obinrin Kenya,  o kopa ninu idije 2021 Womens Afrobasket nibiti o ni Amin mejo, ipadabọ 4.7 ati iranlọwọ 4.3. 

## Itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1993
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Lina Bennani

**Lina Bennani** (ti a bi ni ọjọ kerin oṣu Keje ọdun 1991) jẹ oṣere alamọdaju ti oun gba  tẹnisi fun orilẹ-ede Morocco tẹlẹ.  

Ti a bi ni Casablanca, Bennani to kopa niFed Cup mẹfa fun orilẹ-ede Morocco laarin ọdun 2008 si 2011, pupọ julọ bi oṣere eleeyanmeji. O bori roba ẹyọkan rẹ nikan, lori Elaine Genovese ti Malta ni ọdun 2010.

Bennani, ti gba akọle eleeyanmeji ITF mẹta, kọkọ dije ni WTA Tour ile rẹ, Open Morocco, lẹẹkan ni ẹyọkan ati ni igba mẹrin ni eleeyanmeji.

## ITF

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
* Lina Bennani at the Billie Jean King Cup
* Lina Bennani at the International Tennis Federation
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1991
Edith Eluma

**Edith Eluma** jẹ ọkan lara agbabọọlu lobinrin ti a bini 27, óṣu September ni ọdun 1958. Arabinrin naa ṣere fun team awọn obinrin naigiria ti national lori bọọlu.

## Àṣèyọri
*Arabinrin na kopa ninu Cup FIFA awọn obinrin agbaye ni ọdun 1991 atipe ó ṣere ni ipo club fun princess jegede ni órilẹ ede Naigiria.

## Itọkasi
Ugochi Opara

**Ugochi Opara** jẹ àkọṣẹmọṣẹ agbàbọọlu lobinrin orilẹ ede naigiria ti a bini 27, óṣu May ni ọdun 1976. Arabinrin na ṣere gẹgẹbi goalkeeper fun team awọn obinrin naigiria ti national lori bọọlu.

## Àṣeyọri
*Ugochi wa lara team Cup FIFA awọn obinrin agbaye ni ọdun 1995 ati 2003.

## Itọkasi
Mavis Ogun

**Mavis Ogun** jẹ́ ọ̀kan lára agbábọ́ọ̀lù obìnrin orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlélógun, oṣù kẹjọ ọdún 1973. Arábìnrin náà jẹ́ agbábọ̀ọ̀lú ọlọ́wọ́ ẹ̀yìn fún ikọ̀ Nàìjíríà lobínrin . Ó wà lára àwọn agbábọ̀ọ̀lù tó kópa nínu ife ẹ̀yẹ àgbáyé obìnrin ti FIFA ní ọdún 1991, 1995 àti ọdún 1999. 

## Àṣeyọri
*Mavis ti kópa nínu Cup FIFA àwọn obinrin àgbáyé ní ọdún 1991, 1995 àti 1999.

## Itọkasi
Yemisi Edun

**Yemisi Edun** ni adari àgbà ile ifowopamosi ti First City Monument Bank(FCMB), òun ni obinrin akoko ti o di ipò náà mú. A yàn sípò náà ní 13 July 2021 léyìn ìgbà tí Adam Nuhu fi ipo náà sílè nitori èsùn biba ìyàwó elomiran sun tí a fi kan. Yemisi jé omobibi ìpínlè Èkó. 

## Èkó rè
Yemisi Edun gba àmì-èye Bachelor's Degree nínú imo Chemistry ní Yunifásitì ti ilé ìfé. O tún tèsíwájú ní yunifásitì ti Liverpool, níbi ti ó ti gba master's degree ní International accounting and finance.

## Isé rè
O bèrè ise gégé bi onibojuto owo ilé-isé Akintola Williams and Co. ni odun 1987, o padà di alakoso agba ilé-isé náà koto dipe ó darapo mó ilé ifowopamosi tí FCMB ní odun 2000. Ó jé adari àgbà ní èka owó koto dipe wón yan sípò adari àgbà gbogbo ilé ifowopamosi náà.

## Àwon ìtókasí
Cheick Traoré

thumb|Cheick Traoré nígbà ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún Ẹgbẹ́ eré-ìje de Lens, ní ọjọ́ kẹta oṣù keje ọdún 2020, ní ilé-iṣẹ́ ẹ̀rọ àti eré ìdárayá La Gaillette.
**Cheick Omar Traoré** (ti a bi ni ọjọ kankanlelogbon oṣu Kẹta ọdun 1995) jẹ agbabọọlu alamọdaju ti o ngba ibi apa ẹhin -ọtun fun ẹgbẹ Ligue 2 Dijon. Ti a bi ni Faranse, o ṣere fun ẹgbẹ orilẹ-ede Mali.

## Igbesi aye ibẹrẹ
Ni igba ewe rẹ, Cheick Traoré gba bọọlu pẹlu arakunrin rẹ Baba ni ilu abinibi rẹ Pierrefitte-sur-Seine.  Oun na tun jẹ agbabọọlu alamọdaju. 

Traoré fowo si iwe adehun nigbati o ti gbooro akọkọ rẹ pẹlu Caen ni ọjọ kerindinlogun Okudu ni ọdun 2015.  O  lọ si Avranches ni awin, ati lẹhin aṣeyọri Ra npe re, a gbe lọ si Châteauroux. Traoré ṣiṣẹ re pada si Ara mokanla akoko ibẹrẹ ni Châteauroux ati pe o gba gbigbe losi Ligue 1 club Guingamp, won tun gbe lawin pada si Châteauroux fun akoko 2017-18.  ifẹsẹwọnsẹ re Akoko nigbat o ti Di ọjọgbọn fun Châteauroux ni ibori 3–2 Ligue 2 pelu Brest ni ọjọ kejidinlogbon Oṣu Keje odun 2017. 

Laarin odun 2019 si 2021, Traoré jẹ agbabọọlu fun Lens, ṣe ifarahan meedogun fun ẹgbẹ agbabọọlu naa. Ni ọjọ kejidinlọgbọn osu Okudu ọdun 2021, o fowo si iwe adehun ọdun mẹta pẹlu egbe agbabọọlu Ligue 2 Dijon.

## Ise oke'ere
Ti a bi ni Faranse, Traoré je eniti o wa lati orilẹ-ede Mali.  O ṣe afihan fun ẹgbẹ agbaboolu 

orilẹ-ede Mali ninu ifẹsẹwọnsẹ 2–1  si South Africa ni ọjketala13 Oṣu Kẹwa Ọdun 2019. 

## Awọn iṣiro iṣẹ

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ
* C. Traoré at Soccerway
* Cheick Traoré at National-Football-Teams.com
* Cheick Traoré – French league stats at LFP (archived 2020-01-03) – also available in French (archived 2019-11-08)
* Cheick Traoré – French league stats at Ligue 1 – also available in French
* Cheick Traoré – French league stats at Ligue 2 (in French) – English translation
* Cheick Traoré at SM Caen (in French)
* Cheick Omar Traoré at L'Équipe Football (in French)
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1995
Rita Chikwelu

**Rita Chikwelu** jẹ agbàbọọlu lobinrin orilẹ ede Naigiria ti a bini 6, óṣu kẹta ni ọdun 1988. Àrabinrin na ti ṣere fun Club spanish ti madrid CFF atipè o ti fi igba kan ṣere fun Umea IK ati Kristianstads DFF.

## Àṣeyọri
*Chikwelu ti ran órilẹ ède Naigiria lọwọ ninu Cup awọn obinrin ilẹ Afirica ti ere idijè Nations ni ọdun 2016 ati 2018. Atipe o tun kopa ninu Cup awọn obinrin agbaye

## Itọkasi
Habiba Ifrakh

**Habiba Ifrakh** (ti a bi ni ọjọ keta Oṣu Kẹta ọdun 1978) jẹ oṣere tẹnisi alamọdaju ti orilẹ-ede Morocco tẹlẹ. 

Ti o gba ikẹkọ ni Wifaq Tennis Academy ni Rabat, Ifrakh jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Morocco Fed Cup egbe laarin 1995 si 2009, ti o bori ẹyọkan meje ati rọba ilọpomeji kọja idije merinla. O tun ṣe aṣoju fun orilẹ-ede Morocco ni Awọn ere Mẹditarenia ati ere Pan Arab . 

Ifrakh ni ipo agbaye ti o dara julọ ti 652 ni ti ẹyọkan ati ṣe ifarahan WTA Tour meji. Ni ọdun 2001, gẹgẹbi oluwọle kaadi igbẹ ni Casablanca, o jawe olubori ere-idije akọkọ rẹ pẹlu oṣere Dutch Kristie Boogert . 

## ITF

### Ilọpomeji: 1 (0-1)

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
* Habiba Ifrakh at the Billie Jean King Cup
* Habiba Ifrakh at the International Tennis Federation
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1978
Patricia Etteh.

**Patricia Olubunmi Foluke Etteh** (tí a bí ní ọjọ́ Kẹtàdínlọ́gún oṣù kẹjọ, ọdún 1953) jé ọmọ ẹgbẹ́ ilé ìgbìmọ̀ aṣojú Nàìjíríà fúnh ẹkùn Ayedaade/Isokan/Irewole láti oṣù Kẹfà ọdún 1999 títí di oṣù Kẹwàá ọdún 2007. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Alliance for Democracy (AD) kí o tó padà darapọ̀ mọ́ egbé People's Democratic Party (PDP).

## Àárò ayé àti èkó rè
A bi Etteh ni 17 August 1953. O kose onidiri sugbon o pada tèsíwájú ninú èkó rè láti kékó Ofin ní yunifásitì ti Buckingham ni United Kingdom ní odun 2013, ósì padà wá sí Nàìjíríà fún ipe sisé ofin ní odun 2016. 

## Òsèlú
Etteh un se asojú Ayedaade/Isokan/Irewole constituency ni ìpínlè Osun. O kókó wolé lábé egbe oselu Alliance for Democracy(AD) sùgbón o yí si egbe oselu People's Democratic Party(PDP) nígbà to fé lo sáà keji ní ipo. Ni odun 2007, a dibo yan sí ipò adari(speaker) ilé ìgbìmò asofin, oun ni obinrin akoko to kókó di irú ipò béè mú nínú isejoba Nàìjíríà. Óun àti ígbákejì rè padà kowe fi ipò náà sílè léyìn tí afi èsùn jibiti kan wón.

## Àwon Ìtókasí
Kafayat Oluwatosin(Kaffy)

**Kafayat Oluwatoyin Shafau** (tí a bí ní ọjọ́ ọgbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1980) tí òpòlopò ènìyàn mọ̀ sí Kaffy, jé oníjó àti olùkọ́ni nípa ijójíjó. Oun tún ni ọ̀lùdásílẹ̀ ilé-isé ijó Imagneto. Ó gba àmì ẹ̀yẹ Guinness World record fún "Longest Dance party" ní Nokia Silver bird Danceathon ti ọdun 2007.

## Àárò ayé àti èkó rè
A bí Kaffy ni orílè-èdè Naijiria, o parí èkó primary re ní ilé-ìwé Chrisland, Opebi, ó sì ka ìwé Sekondiri ni ilé-ìwé Sekondiri ti Coker, Orile-Iganmu koto dipe o lo Yaba College of Technology, léyìn náà o lo yunifásitì Olabisi Onabanjo láti kékó gboye ninú Data Processing àti Computer Science, bi o tile jé wipe ete rè ni láti di Aeronautic Engineer.

## Isé rè
Isé Kaffy ninú ijo jijo bèrè nígbà ti arakurin kan ri ní National Stadium ti èkó tí ósì pè kowa jó lori ìtàgé.

Ni odun 2006, Kaffy dari egbe ijo rè láti jó ijo fun wakati marundinlogota àti iseju ogoji(55 hours and 40 minutes), èyí mú ko gba ami èye Guinness Book of Record fun ijo tó pé jù, nkan èyí tí o so di gbajumo

## Ìdílé rè
Kaffy fé Joseph Ameh ní odun 2013 sùgbón wón ko ara won sílè léyìn odun mesan ní odun 2022. Àwon méjèjì bí omo méjì.

## Àwon ìtókasí
Joan Onyemaechi Mrakpor

**Joan Onyemaechi Mrakpor** (tí a bi ní ọjọ́ keje oṣù keje, ọdun 1966) je Ajihinrere Onigbagbo Kristieni àti olósèlú  omo orile-ede Naijiria. Ó se asojú ekùn Aniocha North-Aniocha, South-Oshimili àti North-Oshimili South ní ilé ìgbìmò asojú ní odun 2015 labe egbé oselu People's Democratic Party(PDP). Ṣaaju kí wón tó diboyan sí ilé ìgbìmò asojú orílè-èdè, Onyemaechi ṣiṣẹ gẹgẹbi asoju Aniocha South ni House of Assembly ti ìpínlè Delta láti odun 2007 titi di odun 2015.

## Èkó rè
Onyemaechi bẹ̀rẹ̀ èkó rè ní ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Ubulu ó sì gba ìwé ẹ̀rí àkọ́kọ́ ní ilé-ìwé náà ní 1976. O lọ si ile-iwe Itoshan Grammar ti ìlú Benin nibiti o ti gba Iwe-ẹri Sekondiri in 1982. Lẹhinna o tẹsiwaju ní Yunifasiti ti Jos, o gba àmì-èye Bachelor of Art(B.A) ni ọdun 1992. O tun gba ìwé-èrí giga Postgraduate (PgD) lati Ile-ẹkọ Iroyin(Nigerian Institute of Journalism) ti orílè-èdè Nàìjíríà léyìn odun meji. Laarin 2004 sí 2005, Onyemaechi tún kàwé si ní Ile-ẹkọ giga Thames Valley ati Ile-iwe Iṣowo ti Manchester, àwon mejeji wà ní UK 

## Òsèlú
A dibo yan sí ile igbimo asofin ti ipinle Delta ní odun 2007 lati soju agbegbe Aniocha South. A tún yan ni ọdun 2011 ati ni ọdun 2015 si ilé ìgbìmò asoju labe egbé oselu People's Democratic Party. Lọwọlọwọ, oun ṣoju Aniocha North-Aniocha South-Oshimili North-Oshimili South constituency. 

## Ìdílé rè
Joan fé Peter Mrakpor, eni tó jé agbejoro àti Commissioner of Justice ti ipinle Delta.

## Àwon Ìtókasí
Nene Dorgeles

**Nene Dorgeles** (ti a bi ni ọjọ ketalelogun Oṣu kejila ọdun 2002) jẹ agbabọọlu alamọdaju ti orilẹ-ede Mali kan ti o ṣe bọọlu bii agbabọọlu aarin fun ẹgbẹ agbabọọlu Austrian Bundesliga SV Ried, ti wọn ya lawin lati ọdọ Red Bull Salzburg ati ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Mali . 

Dorgeles bẹrẹ iṣẹ rẹ pẹlu FC Guidars ati JMG Academy Bamako .  Ni ọjọ kerin oṣu Kini Ọdun 2021, ẹgbẹ agba ilu Austrian Red Bull Salzburg ṣe ikede iforukọsilẹ ti Dorgeles pẹlu Mamady Diambou ati Daouda Guindo.   Gbogbo wọn fowo si iwe adehun alamọdaju pẹlu ẹgbẹ titi di ọjọ kankanlelogbon oṣu kaarun ọdun 2025 ati pe wọn di oṣere ifowosowopo ni Liefering .  O ṣe akọbẹrẹ ọjọgbọn rẹ ni ọjọ kejila oṣu Kejí ọdun 2021 ninu ifẹsẹwọnsẹ liigi Liefering 3–1 pẹlu Austria Lustenau . 

Ni ọjọ ketadinlogbon Oṣu Kini ọdun 2022, Dorgeles tesiwaju losi SV Ried laawin. 

Dorgeles  yi o kọkọ gba fun orilẹ-ede Mali ninu Ifẹsẹwọnsẹ olorenjore 1 – 0 ni 2022 Ife Agbaye pẹlu orilẹ-ede Tunisia ni ọjọ keedognon oṣu Kẹta 2022.

## Awọn iṣiro iṣẹ

### Egbe Agbabọọlu

### International

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Nene Dorgeles at WorldFootball.net

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 2002
Samuel Okpodu

**Samuel Okpodu** (ti a bi ni ọjọ keje oṣu Kẹwa Ọdun 1962) jẹ oluṣakoso bọọlu ni orilẹ-ede Naijiria . 

Okpodu jẹ olukọni agba fun ẹgbẹ agbabọọlu orilẹede Naijiria ni idije ife ẹyẹ agbaye ti awọn obinrin ti FIFA ti ọdun 2003 .

Ni Oṣu Kẹta ọdun 2021, Okpodu ni a fun ni ise olukọni ti Maryland Bobcats FC ni Ẹgbẹ afẹsẹgba olominira ti Orilẹ-ede . 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
* Samuel Okpodu at Soccerway 
* Samuel Okpodu at Soccerdonna.de (in German)
Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀ bọ́ọ́lù-àfẹsẹ̀gbá ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1962
Florence Iweta

**Florence Iweta** jẹ agbabọọlu lobinrin tẹlẹ ri ti a bini 29, óṣu March ni ọdun 1983. Arabinrin naa ṣere fun team awọn obinrin naigiria ti national lori bọọlu gẹgẹbi defender.

## Àṣeyọri
*Florence jẹ àṣoju fun órilẹ ede naigiria ni olympics to waye ni ọdun 2000. Arabinrin naa tun kopa ninu Cup FIFA agbaye ni ọdun 1999 ati 2003. Elere naa wa lara team to yege ni ere idije awọn obinrin ilẹ afirica ni ọdun 2000, 2002 ati 2004.

## Itọkasi
Gloria Usieta

**Gloria Usieta** jẹ agbabọọlu lobinrin tẹlẹ ri ti a bini 29, óṣu june ni ọdun 1977. Arabinrin naa ti ṣere fun órilẹ ede naigiria gẹgẹbi midfielder.

## Àṣeyọri
*Gloria ti kopa ninu Cup awọn obinrin agbaye nibi ti o ti jẹ aṣoju fun team awọn obinrin naigiria ti national  to waye ni ọdun 1999. Arabinrin naa ti kopa ninu olympic ọdun 2000.

## Itọkasi
Patience Avre

**Patience Avre** jẹ agbabọọlu lobinrin tẹlẹ ri ti a bini 10, óṣu june ni ọdun 1976. Arabinrin na ti ṣere fun ọrilẹ ede naigiria gẹgẹbi ipo forward.

## Àṣeyọri
*Patience ti kopa ninu Cup FIFA awọn obinrin agbaye ni ọdun 1995, 1999 ati 2003. Arabinrin naa ti kopa ninu olympic to waye ni ọdun 2000

## Itọkasi
Bamidele Abiodun

**Bamidele Abiodun** (tí a bí ní ọjọ́ kẹrindínlógún oṣù keje ọdun 1966) jé onisowo, olufuni àti ìyàwó Dapo Abiodun, eniti o jé Gomina ìpínlè Ogun, Nàìjíríà.

## Àárò ayé àti èkó rè
A bí Abiodun ní July 16, 1966 sí inú idile ojogbon Oladipo Oduye, ígbákejì adari Yunifásitì ìlú ìbàdàn teleri, àti ologbe Abimbola Wosilat Oduye, àwon mejeji jé omo ìlú Ilishan-Remo ní ìpínlè Ogun. Abiodun lo International School ti Ibadan fun èkó Sekondiri rè koto dipe o tèsíwájú ni Yunifásitì ti Ibadan nibi tí o ti gba àmì-èye Bachelor of Science Degree ninú ìmò Zoology ni odun 1988. 

## Oko òwò àti ìfifúni
Abiodun bèrè oko owo ni igba 1990s, ó sì ní Ife sí riran obínrin àti omodé lówó, o sì ti ran òpòlopò won lówó nipase ififuni tí oun se., gegebi ìyàwó Gomina ti ìpínlè Ògùn, o ti da opolopo ètò kalè láti ran awon eniyan lowo, àti fún ilosiwaju ètò ara, èkó àti didin ìyà kù. 
Ní osù kejo odun 2019, Abiodun sisé pèlú Learn Africa plc láti fun awon ilé-ìwé akobere(primary) ati Sekondiri ní egba mejilelogoji(42,000) ní ìwé òfé.

## Ìdílé rè
Bamidele Abiodun fé Dapo Abiodun ní odun 1990 wón sì bí omo marun, òkan lara omo won ni ologbe Olugbenga Abiodun, òkan lára awon DJ Nàìjíríà tí òpòlopò mò sí DJ Olu.

## Àwon Ìtókasí
Vera Okolo

**Vera Okolo** jẹ ọkan lara agbabọọlu lobinrin órilẹ ede naigiria ti a bini 5, óṣu January ni ọdun 1985. Arabinrin naa ṣere fun team awọn obinrin ilẹ naigiria ti national lori bọọlu.

## Àṣeyọri
*Vera ti ṣere fun Delta Queens ni ere idije awọn obinrin ilẹ naigiria.
*Arabinrin naa ti wa lara team ti o kopa ninu olympic to waye ni ọdun 2004.
*Vera ti jẹ àṣoju fun super falcons ni ere idije awọn obinrin ilẹ afirica ni ọdun 2004 to waye ni ilẹ south afirica

## Itọkasi
Blessing Edoho

**Blessing Edoho** jẹ agbabọọlu lobinrin naigiria ti a bini 5, óṣu september ni ọdun 1992. Arabinrin naa ṣere fun órilẹ ede naigiria gẹgẹbi defender.

## Àṣeyọri
*Edoho kopa ninu Cup FIFA U-20 awọn obinrin agabaye ni ọdun 2010.
*Arabinrin na ṣere fun team naigiria ni Cup FIFA awọn obinrin agbaye to waye ni ọdun 2015.

## Itọkasi
Elizabeth Adekogbe

**Oloye Elizabeth Adekoge**(1919 - 1968) jé olósèlú, ajafun ètó obinrin àti ajafun ominira Nàìjíríà nígbà ayé rè. Òun ní adari ajo women Council ti Nàìjirià. Ní odun 1959, ajo náà darapo pèlú Women's improvement league láti di egbé National Council of women societies, egbé tí óún jà fitafita fún ètó obínrin ní Nàìjíríà.

## Àárò ayé àti Èkó rè
A bí Adegoke sínú idile oba Ajaloorun ti Ijebu-Ife ní odun 1919. O kàwé ní St Agnes Catholic Training School àti ní College of Technology ti Yaba. Ó padà di osise ìjoba

## Ipa rè nínú oselu
Ni odun 1952, Adekogbe àti awon obinrin merinla miran dá egbe women's movement kale ní ìlú Ibadan, ète àti erogba egbé náà ni fifi òpòlopò omobinrin sile ìwé, fifi awon obinrin sípò ase àti didin iye owo orí sisan kù. O sisé pèlú àwon eniyan bi Funmilayo Ransome-Kuti láti ja fún ètó omobinrin.

## Ìdílé rè
Elizabeth Adekogbe fé Alademerin Akija Adekogbe, ní odun 1946, àwon méjèjì kó lo sí Ibadan, ibè ni oko rè ti sise tita cocoa ní ilé-isé kan ní ibadan, tí Elizabeth sì jé adari ilé-ìwé primari Saint James ti ìlú Ibadan. 
Gegebi Oloye ní ilé Yoruba, Elizabeth lo je ipo Ìyálájé ti Ikija.

## Ikú rè
Elizabeth Adegoke di ologbe ní odun 1968.

## Àwon ìtókasí

Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Oumaima Aziz

**Oumaima Aziz** (ti a bi  ni ọjọ kini Oṣu Kẹta ọdun 2001) jẹ osere tẹnisi  orilẹ-ede Morocco ti ko ṣiṣẹ.

Aziz ni ipo-iṣẹ giga ti awọn juniors ni ITF ni ipo 185, ti o gba ni ọjọ kerindinlogun Oṣu Kẹta ọdun 2018.

O ṣe akọkọ Yan re ni WTA Tour ni 2018 Rabat Grand Prix ni idije eleeyanmeji, alabaṣiṣẹpọ Diae El Jardi .

Aziz ṣe aṣoju orile-ede Morocco ni Fed Cup, nibiti o ti ni isẹgun/ isonu 2–1.

## ITF Junior Circuit

### Alailẹgbẹ (1–0)

### Ìlọ́poméjì (6–4)

## Ita ìjápọ

* 
* Oumaima Aziz at the International Tennis Federation 
* Oumaima Aziz at the Billie Jean King Cup 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 2001
Patoranking

Patrick Nnaemeka Okorie (ti a bi 27 May, 1990), ti gbogbo eniyan mọ nipasẹ orukọ ipele rẹ Patoranking, jẹ akọrin reggae-dancehall Naijiria ati akọrin. Ti a bi ati dagba ni Ilu Ijegun-Egba Satellite, Patoranking hails lati Onicha, Ipinle Ebonyi. O fowo si iwe adehun igbasilẹ pẹlu K-Solo's Igberaga Records ni ọdun 2010, ti o tu silẹ "Up in D Club" labẹ aṣọ naa , Patoranking di alabojuto Dem Mama Records lẹhin ifowosowopo pẹlu Timaya lori orin rẹ "Alubarika. Ni Oṣu Keji ọdun 2014, o fowo si iwe adehun igbasilẹ pẹlu Foston Musik o si tu silẹ “Girlie O”, ẹyọkan kan ti o fi sii ni oye

Ni ojo Kesan ,Osu Kínní 2015, Patoranking kede lórí Instagram pé ó fowó sí àdéhùn pínpín pẹlú VP Records. ní Oṣu Kẹsan ọjọ 28, Patoranking ṣe ifilọlẹ orin kan tí àkole rè jé  Abule oun ti o gbé jáde síwájú àwon-orin rẹ ti a ṣeto lati tu silẹ laipẹ ni ọdun 2020Oṣere naa sọ ni ẹẹkan, ni ọdun 2020 pe o ni awokose lẹẹkan fun orin lori aaye bọọlu kan lakoko ti o nṣere bọọlu
Jadesola Olayinka Akande

**Jadesola Olayinka Akande** (CON, OFR) (15 November 1940 – 29 April 2008) je agbẹjọro Naijiria, onkowe ati omowe ti o ti wa ni bi awọn akọkọ obinrin ti o je  Nigerian professor of Law.

## Ìgbà èwe àti bí ó ṣe kẹ́kọ̀ọ́
Ọmọ bíbí ní Ìbàdàn, ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Jadesola parí ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama ní Ìbàdàn People’s Girls School àti St. Annes School lẹsẹsẹ.   O gba iwe-ẹri Ipele Ilọsiwaju GCE rẹ lẹhin ti o lọ si ile-iwe Barnstaple Girls Grammar School, Devon, England ṣaaju ki o to tẹsiwaju lati kọ ẹkọ Ofin ni Ile -ẹkọ giga Yunifasiti, Lọndọnu nibiti o ti pari ni ọdun 1963.
## Ìgbésí ayé gege igbakeji Yunifasiti
Ni Oṣu Kẹrin ọdun 1989, Jadesola ni a yan gẹgẹbi Igbakeji-Chancellor keji ti Ile-ẹkọ giga ti Ipinle Eko, ipo ti o wa titi di ọdun 1993,  lẹhin ti o fi iṣẹ silẹ gẹgẹbi olukọni ni University of Lagos . Ni ọdun 2000, o jẹ Pro-Chancellor ti Federal University of Technology, Akure titi di ọdun 2004.
## Àwọn isé re gege bi onkowe
*Jadesola Olayinka Debo Akande (1979). Laws and Customs Affecting Women's Status in Nigeria. International Federation of Women Lawyers (Nigeria).
*Jadesola Akande; Mariame Ouattara (2007). Training Manual for the Participation of Women in Governance: Advocacy, Lobbying Networking, Coalition-building and Negotiation. WiLDAF/FeDDAF West Africa.
*Jadesola Akande; Peter O. Adeniyi (2002). Addresses Delivered on the First Day of the Combined 13th and 14th Convocation :: Friday, 1st November, 2002. Federal University of Technology.
## Amì Ẹ́yẹ
*Commander of the Order of the Niger (CON) – 1998
*National Honour of the Order of the Niger (OFR) – 2002
## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2008
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1940
Bimbo Odukoya

**Abimbola Rosemary "Bimbo" Odukoya** (née Abimbola Rosemary Segun-Williams ) (September 12, 1960 – December 11, 2005) je pásítọ̀ àti ajíhìnrere ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó ti fẹ́ olùdásílẹ̀ Ìjọ Fountain of Life, Taiwo Odukoya.
Odukoya, ti a maa n pe ni "Pastor Bims,"  jẹ olugba ti o ju 60 awọn ami-ẹri orilẹ-ede ati ti kariaye fun awọn ilowosi rẹ si kikọ orilẹ-ede, idagbasoke orilẹ-ede rẹ, Nàìjíríà ati agbegbe iha iwọ- oorun Afirika (West Africa), ati fun olori gẹgẹbi obirin ti ga iwa awọn ajohunše ati ki o kan apẹẹrẹ si ọpọlọpọ awọn. Òǹkọ̀wé, olókìkí tẹlifíṣọ̀n, olùbánisọ̀rọ̀ àpéjọpọ̀ gíga tí a ń wá, olùdámọ̀ràn ọ̀dọ́ àti olùdámọ̀ràn ìgbéyàwó, ó jẹ́ ọ̀kan lára ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tí Samsung yàn láti ṣojú fún Nàìjíríà ní gbígbé Ògùṣọ̀ Olimpiiki ní Athens, Greece ní 2004 Olympic Games .  O ku bi abajade ijamba ọkọ ofurufu Sosoliso Airlines 1145 (Sosoliso Airlines 1145 crash)

## Ìgbésí Ayé
Odukoya ka iwe itan ati Archaeology ni yunifasiti ti Ibadan nibiti o ti  gboye nipa ise oriereitage (Theatre). O bẹrẹ iṣẹ rẹ ni National Theatre ni Lagos . Laipẹ o fipo silẹ lati ṣe iranṣẹ alakooko kikun ati lati 1987 si 1999, o ṣiṣẹ gẹgẹ bi olori ẹka igbimọ imọran ni **TREM** labẹ itọsọna Bishop Mike Okonkwo . Pasito Bimbo fe pasito idasile ijo Fountain of Life,  Pastor Taiwo Odukoya, won si bi omo meta Tolu Odukoya, (Pastor) Jimmy Odukoya ati Tobi Odukoya.

## Ikú
Bimbo Odukoya wọ ọkọ ofurufu Sosoliso Airlines 1145, ti o lọ si Port Harcourt lati Abuja . Ni 10 Kejìlá 2005 ọkọ ofurufu ti kọlu lakoko ibalẹ ni Papa ọkọ ofurufu International Port Harcourt ; Bimbo yege ikolu akọkọ o si ku lati awọn ipalara ni ọjọ 11 Oṣu kejila ọdun 2005. Eto ile ijọsin iṣẹ apinfunni rẹ tẹsiwaju ninu iṣakoso ọmọ rẹ Othniel Jimmy Odukoya

## Awòn Ìwé
**How to Choose a Life Partner*, Xulon Press (15 October 2005)
**Living Free, How to Handle Rejection*, Grace Springs Publishers, Inc. (2006)
**Living Free, Overcoming Masturbation*, Grace Springs Publishers, Inc. (2006)
**Marriage, Real People, Real Issues, Wise Counsel*, Grace Springs Publishers, Inc., (2006)

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2005
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1960
Halima Tayo

| education           = B.Sc. (Hons) and M.Sc. (Architecture), M.Sc. Public Administration
}}

**Halima Tayo Alao** (tí a bi ní ọjọ́ kẹfà oṣù Kejìlá ọdún 1956) jé ayaworan ilé àti minisita teleri fún eto adugbo àti ilé nígbà sáà isejoba ààre Umaru Yar'Adua. O dipò náà mú larin ọjọ́ kẹrindínlógún oṣù keje ọdun ọdún 2007 sí ọjọ́ kàndínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹ̀wá ọdún 2008.

## Àárò ayé àti èkó rè
A bí Halima Tayo Alao ní December 6, 1956. O ka ìwé primari àti Sekondiri rè ní ìpínlè Kano, o tèsíwájú láti gba àmì-èye B.Sc àti M.Sc rè ni Yunifásitì ti Ahmadu Bello, ipinle Kaduna ni odun 1981, o tún gba àmì-èye master degree ní public administration ní yunifásitì ìlú Ìlorin(2003). O lo Advanced Management and Leadership Programme ní ilé-ìwé oko òwò ti Yunifasiti Oxford, Halima tún jé omo egbe Nigerian Institute of Architects

## Isé rè
Alao darapo mó osise ìjoba Kwárà State ní odun 1982. O di akowe fún èka ìjoba Ìpinlè Kwara tí o wà fún Ilé àti ilè,  ki o to dipe o di akowe fun eka ise àti irin ajo. 
O ti je alaga ìjoba agbegbe ìbílè àti akowe ìpínlè Kwara lórí òrò oun to ún se tobinrin. Laarin odun 2005 sí 2006, o je Federal minister of State fún ètò eko kotodipe o di Federal Minister of State fun ètò ilera ara.

## Isé rè gegebi minisita fún ètó ilé àti adugbo
Ààré Umaru Yar'Adua yàn Alao sípò Minisita fun ètò Ilé àti adugbo ní 26 July 2007. sùgbón ayó kuro nípò náà ní October 29, 2008. Ìdí ti wón sope wón fí yó nípò náà nipé óun ma ún nija gbogbo igba pèlú Chuka Odom, minisita fun state ati asoju egbé oselu Progressive Peoples Alliance. John Odey ní eni tí a yàn láti ropo rè ni 17 December, 2008.

## Àwon Ìtókasí
Simi Johnson

**Simisola Olayemi Onibuwe Johnson** (1929 – 2000) jé Dókítá Eyín àti ajafeto okunrin àti obínrin, ó sì tún jé Minisita fún idagbasoke awujo àti àsà. O jé alaga teleri tí Allied Bank àti èka National Council of Women Societies ti Èkó. Johnson àti Grace Goubadia di Dókítá eyín ní 1957, èyí mú kí àwon méjèjì jé obinrin àkókó tí o di Dókítá èyin ní Nàìjíríà. 

## Ayé rè
A bí Johnson sínú idile Alfred Latunde àti Harriet Susan Johnson ní Island ìpinlè Èkó. Òun ni abikenyin àwon òbí rè. Baba rè jé agbejoro àti adari àkókó ti National Bank ti Nàìjíríà ní odun 1933. Johnson lo ilé-ìwé CMS Girl's School ní Eko. Ní àárín odun 1954 sí odun 1957, o lo kàwé ní ilé-ìwé Sunderland Technical College àti Yunifásitì ti Durham ki o to di Dokita èyin.
 Johnson gba àmì-èye nínú isé abe èyin. 

Ní orílè-èdè Nàìjirià, o sisé pèlú ijoba ní èka eto ilera. Johnson bèrè isé pèlú ní 14 July 1958 ìjoba gégé bi alabe eyín, nibi tí o ti sisé ni General Hospital ti Eko láti odub 1958 si 1960s. 

## Jíjà fún ètó Obinrin
Johnson wà lara àwon tó bèrè women's right advocates. Nígbà isejoba Shagari, Johnson di minisita fún idagbasoke awujo. 

## Ikú rè
Simisola di ologbe ní odun 2000 ni omo odun aadorin.

## Àwon Ìtókasí
Timaya

Inetimi Timaya Odon (ojoibi 15 August 1980), ti gbogbo eniyan mo si ti oruko re n je Timaya, je olorin ati akorin Naijiria. O wa lati Odi, Bayelsa ipinle. Oun ni oludasile DM Records Limited. Iṣẹ adashe rẹ bẹrẹ ni ọdun 2005 pẹlu itusilẹ ti “Dem Mama”, eyiti o tun han lori awo-orin akọkọ rẹ, Itan Otitọ ti tu silẹ ni ọdun to nbọ. Awo-orin keji rẹ Gift ati Grace ti tu silẹ ni ọdun 2008.

Nibayi, o jèrè hihan siwaju ati olokiki agbaye nipasẹ awo-orin ile-iṣere kẹta rẹ De Rebirth — ti a tu silẹ ni ajọṣepọ pẹlu ere idaraya Black Body - ati aṣaaju rẹ nikan “Ọmọkunrin Plantain”. Awọn mejeeji ni aṣeyọri ni iṣowo. O si fun u ni owo diẹ ninu eyiti o ṣe ifowosowopo pẹlu Dem Mama Soldiers lori awo-orin LLNP (Long Life N Prosperity). Ni ọdun 2012, Timaya ṣe ifilọlẹ Igbesoke, eyiti o fa awọn ami “Bum Bum”, “Awọn obinrin Sexy” ati “Malonogede”. Titi di oni, iṣẹ rẹ ti gba ọpọlọpọ awọn ami-ẹri olokiki ati yiyan pẹlu awọn ami-ẹri Headies Awards mẹrin, awọn ami-ẹri AFRIMMA Awards meji, Aami Eye Orin Naijiria kan ati Aami Eye NEA kan.
Amina Titi Atiku-Abubakar

**Amina Titilayo Atiku-Abubakar** jé òkan lara awon ìyàwó Atiku Abubakar, èni to jé ígbákejì ààre orílè-èdè Nàìjirià teleri. Ó jé oluja feto àwon obinrin àti omodé, oun ni olùdásílè àjo Women Trafficking and Child Labour Eradication Foundation(WOTCLEF). Oun ni ojé obinrin ekeji(Second lady) tí Nàìjirià láti May 29, 1999 sí May 29, 2007

## Àárò ayé àti èkó rè
A bí Amina sí idile Kristeni, idile Albert to jé idile kan ní ìlú Ilesa, ìpínlè Osun. Ó dagba ní ìlú Eko, ó sì lo ilé-ìwé primari rè ní Lafiagi, ìpinlè Eko kotodipe o lo si St. Mary's Iwo ti ìpínlè Osun fún ìwé Sekondir rè tótó di 1969. Ní 1971, Titi fé Atiku-Abubakar kotodipe ó tèsíwájú ìwé rè ni polytechnic ti Kaduna. O le so ede Òyìnbó, Yoruba àti Hausa dada, o yí pada láti Kristeni di musulumi.

## Isé rè
Titi sisé gegebi olukoni polytechnic ti Kaduna.

Nígbà tí o lo sí Rome láti tèsíwájú ìwé rè ni 1986 àti 1987, ó rí òpòlopò omobinrin Nàìjirià nigboro ibè. Nígbà tí o se iwadi, o ri wipe òpòlopò awon omobinrin náà nse Àsèyí láti mú owo wa fún àwon ogabinrin wón, ní òpòlopò ìgbà, àwon ògá àwon omobinrin yìí kò ún sanwo fún won. O tún ri pé wón titan òpòlopò obinrin lo sí Italy nipase síse ileri isé fún won loke okun. Èyí mú kí Titi se ileri pé òun ma fi gbogbo òun tobagba láti koju rè. 

## WOTCLEF àti NAPTIP
Ní odun 1999, nígbà tí oko rè, Atiku Abubakar di ígbákejì Ààré Nàìjíríà, o bèrè ikede àti ipolongo láti dá fifi agbara mú ènìyàn se asewo dúró àti láti da jiji ènìyàn gbé dúró. 

Èyí ló mú kí ó dá Women Trafficking and Child Labour Eradication Foundation(WOTCLEF) àti National Agency for Prohibition of Trafficking in Persons. 

## Àwon Ìtókasí
Olajumoke Okoya-Thomas

**Olajumoke Abidemi Okoya-Thomas** jé omo ile igbimo asojú teleri, o soju Lagos island/Federal constituency ti ìpinlè Eko labé egbe oselu All Progressive Congress(APC), o lo sáà meta nípò asojú.

## Àárò Ayé àti Èkó rè
Olajumoke jé omo Oloye Molade Okoya-Thomas eni to jé Asoju Oba Eko, a bi ní 20 January 1957. O gba Diploma ní Senior Managers nínú ìmò Government ní yunifásitì Harvard àti àmì-èye diploma nínú ìmò sec. admin láti Burleigh College.

## Òsèlú
Olajumoke Okoya-Thomas wó ipò asoju fun ìgbà keta ní 29 April 2011. Àwon nkan tó nife sí ni riran awon obinrin àti omodé lowo lawujo.
O jé alaga teleri fún ìgbìmò tó ún rí sí òrò ewon.

Ni odun 2013, Olajumoke gbero láti se òfin pipa dandan fún àwon obinrin láti fomu fún àwon omo won. A ò padà so igbimo di òfin toriwipe àwon ìgbìmò asojú náà rò pé kò tó láti pon dandan fún àwon obinrin láti fún àwon omo loyan, bi o rile jé wipe wón gbà bé wipe fifun omo loyan. Òun tún ni adari àwon obinrin egbé oselu All Progressive Congress(APC), èka ìpinlè Eko.
 

## Àwon ìtókasí
Runtown

Douglas Jack Agu (ti a bi 19 August 1989), ti a mọ si nipasẹ orukọ ipele rẹ Runtown, jẹ akọrin Naijiria, akọrin ati olupilẹṣẹ.

A bi Runtown ni ojo kokandinlogun osu kejo ​​odun 1989 ni Ipinle Enugu ni Naijiria. O ti ko eko alakobere re ni ilu Eko. Lẹhinna, o gbe pẹlu iya rẹ si Abuja lẹhin ikú baba rẹ. Ni ọdun 2007, o ṣe idasilẹ akọrin akọkọ rẹ, Runtown, ti a ṣe nipasẹ Soge. Lẹ́yìn náà, ó lọ sí Èkó pẹ̀lú Phyno, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí ṣe ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn òṣèré bíi J-Martins àti Timaya ní ọdún 2007.

Ni 2008, Runtown ṣe ajọṣepọ pẹlu Phyno, wọn si da Penthauze Music silẹ ni Eko. Labẹ aami igbasilẹ Penthauze, o tu awọn orin meji silẹ Party Bii 1980 rẹ ati Pikin Iṣẹ iṣe .Lẹhinna ni 2014, o fowo si iwe adehun pẹlu Eric-Ọpọlọpọ Idalaraya, aami igbasilẹ ti Prince Okwudili Umenyiora, Alakoso ti Dilly Motors. Paapaa, Runtown lọ si ile-iwe njagun ni Ilu New York lati kawe Isakoso Njagun.
Lateefat Okunnu

**Lateefat Modupe Okunnu** (tí a bí ní December 3, 1939) jé osise ìjoba Nàìjíríà tí o ti feyinti, ó sì jé ígbákejì Gomina ti ìpinlè Eko larin odun 1990-1992. Okunnu jé ara àwon omo egbé àkókò ti Federation of Muslim Women's Associations in Nigeria (FOMWAN).

## Àárò ayé àti èkó rè
A bí Okunnu silu Èkó kí o tó dipe olo ilé-ìwé Primari Okepopo, Lagos island fún eko primari rè, ó sì tèsíwájú ní ilé-ìwé Methodist Girl's High School àti Queens College, Yaba. O gbà àmì-èye Bachelor of Arts nínú ìmò Geography àti postgraduate diploma in education ní yunifásitì ìlú Eko ni odun 1968.

## Isé rè
Laarin odun 1967 sí odun 1970, Okunnu sísé ní Yunifásitì ìlú Eko gegebi olùkó, o tún sisé ní èka ijoba Naijiria to ri sí ètò nkan ogbin, o di akowe èka náà ní odun 1986. Okunnu wà lara àwon obinrin tí o dá egbe Federation of Muslim women kalè ní Nàìjirià, òun ni okoko di ígbákejì ààré ajo náà, oun sì ni olori èka ti Eko. Ni odun 1989, Okunnu di àárè àjo náà. Ní odun 1990, a yàn gegebi ígbákejì Gomina ti Eko, òun àti Pamela Saraki ti ìpinlè Kaduna jé obinrin àkókó tí a yan sípò náà.

## Àwon ìtókasí
Osinachi Ohale

**Osinachi Ohale** jẹ agbabọọlu lobinrin órilẹ ede naigiria ti a bini 21, óṣu December ni ọdun 1991. Elere naa ṣère fun Spanish Primera Division Club Deportivo Alaves ati apapọ team awọn obinrin ti órilẹ ede naigiria.

## Àṣeyọri
*Osinachi kopa ninu ere idije awọn obinrin ilẹ Afirica nibi ti o jẹ àṣoju orilẹ ede naigiria ni ọdun 2010, 2014, 2016 ati 2018. Elere naa tun kopa ninu Cup FIFA awọn obinrin agabaye to waye ni ọdun 2011, 2015 ati 2019.

## Itọkasi
Omotayo Oduntan

**Omotayo Aramide Oduntan** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ Karùn-ún oṣù kẹfà ọdún 1957), jé olóṣèlú ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó ń ṣe  aṣojú ẹkùn Alimosho II ní house of Assembly ìpinlè Èkó, o jé ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Congress(APC).

## Ayé àti iṣẹ́ rẹ̀
Wọ́n bí Omotayo Oduntan ní Ìpinlè Èkó,ní orílè-èdè Nàìjíríà, níbi tí o ti parí ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti Girama rè. Ó gba àmì-èye ninú ìmò ìmọ́tótó oúnjẹ àti ìṣètò oúnjẹ *food hygiene & food handling* ní ilé-ẹ̀kọ́ Royal Institute of public Health. O lo sáà gégé bí Aṣojú Alimosho II ní ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ti ìpínlè Èkó.

## Ìdílé rẹ̀
Omotayo ṣẹ̀ ìgbéyàwó rè àkókó(pẹ̀lú Ọ̀jọ̀gbọ́n Ore Yusuf) wọ́n sì tú ká  lẹ́yìn ọdún mẹ́rin, ó sì sọ nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ pé, òun lòún ṣokùnfà  tí ìgbéyàwó náà fi tuka. Bí o tilẹ̀ jẹ́ wí pé ó ṣe ìgbéyàwó ní ọmọ kékeré (nígbà tí ó sì  wà ní ọmọ ọdún mọ́kàndínlógún), Ọlọ́run bùkún ìgbéyàwó wọn Pẹ̀lú ọmọ mẹ́ta láàárín ọdún mẹ́rin., èyí ti ìkan ninú wọn padà fi ayé sílẹ̀. Ó padà fẹ́ Reverend Bola Oyeledun. ẹni tí ó jẹ́ òjíṣẹ́ Ọlọ́run.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Gift Otuwe

**Gift Otuwe** jẹ agbabọọlu lobinrin òrilẹ ede naigiria ti a bini 15, óṣu July ni ọdun 1984. Arabinrin naa ṣere fun Bobruichanka ni premier league Belarusia.

## Àṣeyọri
*Gift kopa ninu Olympic 2004 ati Cup agbaye ni ọdun 2007 nibi ti arabinrin naa  ti ṣe aṣoju apapọ team naigiria

## Itọkasi
Helen Ukaonu

**Helen Ukaonu** jẹ agbabọọlu lobinrin ti a bini 17, óṣu May ni ọdun 1991. Arabinrin na ṣere gẹgẹbi Defender nibi o ti jẹ àṣoju team  awọn obinrin ti national ni órilẹ ede naigiria.

## Àṣeyọri
*Helen kopa ninu Cup FIFA U-20 awọn obinrin agbaye to waye ni ọdun 2010

## Itọkasi
Ajuma Ameh

**Ajuma Ameh** jẹ ọkan lara agbabọọlu lobinrin órilẹ ede naigiria ti a bini 1, óṣu December ni ọdun 1984. Elere na ṣere fun pelician stars gẹgẹbi midfielder. Ajuma Ameh ku ni ọjọ kewa, óṣu December ni ọdun 2018 ni ọmọ ọdun mẹtalelọgbọn.

## Àṣeyọri
*Ameh kopa ninu olympic ni ọdun 2004 fun apapọ team awọn obinrin lori bọọlu gẹgẹbi àṣoju orilẹ ede naigiria.

## Itọkasi
Christie George

**Christie George** (ti a bi ni ọjọ kewa osu kaarun ọdun 1984) je agbaboolu teleri omo Naijiria ti o n gba iwaju .

O jẹ ikan l'ara awon ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede awọn obinrin Naijiria ni Olimpiiki Igba ooru 2008 . 

## Wo eyi naa

* Naijiria ni Olimpiiki Igba ooru 2008

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
*  
* Christie George at Soccerway 
* http://www.soccerpunter.com/players/19456-Christie-George
* http://www.gettyimages.com/photos/nigeria-christie-george?excludenudity=true&sort=mostpopular&mediatype=photography&phrase=nigeria%20christie%20george 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1984