open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sigmund Freud

**Sigmund Freud** (), born **Sigismund Schlomo Freud** (6 May 1856 – 23 September 1939), je ara Austria onimo ikanra to sedasile ile-eko alatuwo-inuokan to unje iwosan-inuokan. 

## Itokasi

* Sigmund Freud birthplace PRIBOR in Czech language

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1856
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1939
Ẹ̀ka:Àwọn ará Austríà
Niels Bohr

**Niels Henrik David Bohr** (; 7 October 1885&nbsp;– 18 November 1962) je ara Denmark onimofisiiki ti o se afikun ipilese si oye  idimule atomu ati isese ero ayosere, fun eyi to gba Ebun Nobel ninu Fisiiki ni 1922.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1885
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1962
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Dẹ́nmárkì
John Dalton

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1766
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1844
Ẹ̀ka:ìgbésíayé
Marie Curie

**Marie Salomea Skłodowska-Curie** (Ojo keje, osu kankanla, odun 1867 – Ojo Kerin, osu keje, odun 1934) je onimo fisiyiki ati onimo kemistri omo orile-ede Poland to di ara Fransi lojowaju. O je asiwaju ninu papa radiolilagbara ati eni akoko to gba Ebun Nobel meji — ninu fisiyiki ati kemistri. Ohun na lo tun je obinrin akoko to je ojogbon ni Yunifasiti ilu Paris.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1867
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1934
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Kẹ́místrì
Òfurufú

[thumb|Bode larin ojude Ile-aye ati ofurufu, ni [Kármán line, 100 km (62 mi) ati exosphere ni 690 km (430 mi).]]

**Òfurufú** tabi **ojú òfurufú** tabi **inu ofurufu**

## Itokasi
Warren G. Harding

**Warren Gamaliel Harding**

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1865
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1923
Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Limp Bizkit

thumb|Limp Bizkit lórí ìtàgé.

**Limp Bizkit**

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Jacksonville

thumb|right|Aerial view in 1893.
**Jacksonville** jẹ́ ìlú tó tóbi jùlọ ní ìpínlẹ̀ Florida ní orílè-èdè Améríkà bó se jẹ mọ́ alábùgbé àti ààlà ilẹ̀, àti ìlú tó tóbi jùlọ gégé bí ààlà ilẹ̀ ní orílẹ̀ Ìpínlẹ̀ Aṣòkan Amẹ́ríkà.

## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú ní Florida
Gaël Monfils

**Gaël Sébastien Monfils** () (ojoibi 1 September 1986) je agba tenis ara Fransi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Ẹ̀ka:Àwọn agbá tẹ́nìs ará Fránsì
Fanuatu

**Vanuatu** (  or  ), ni onibise bi orile-ede **Olominira ile Vanuatu** (Faranse: *République de Vanuatu*, Bislama: *Ripablik blong Vanuatu*), je orile-ede erekusu to budo si Guusu Okun Pasifik.  Ile arkipelago, to wa lati ileru, je bi  si ilaorun apaariwa Ostrelia,  si ariwailaorun Kaledonia Tuntun, iwoorun Fiji, ati guusuilaorun awon Erekusu Solomoni, leba Guinea Tutun.

## Itokasi


Ẹ̀ka:Àwọn orílẹ̀-èdè Oṣéáníà
Ibn Battuta

**Abu Abdullah Muhammad Ibn Abdullah Al Lawati Al Tanji Ibn Battuta** (), tabi lasan bi **Ibn Battuta** (February 24, 1304–1368 tabi 1369), je omowe, onirinajo musulumi Beriberi ara Moroko to gbajumo nitori akoole awon irinajo ati irinkerindo re to n je *[[Rihla]]* (ajo ni Arabiki). Awon irinajo re wonyi je fun ogbon odun won si je lori bi gbogbo ile imale ati ju be lo, won lo lati Ariwa Afrika, Iwoorun Afrika, Apaguusu Europe ati Apailaorun Europe, de Arin Ilaorun, orileabe India, Arin Asia, Guusuilaorun Asia ati Saina ni Ilaorun, ijinna to ju awon tosiwaju ati Marco Polo lo. Nitori awon akoole irinajo re wonyi Ibn Battuta je ikan ninu awon arinrinajo olokikijulo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Chris Bosh

**Christopher Wesson Bosh** (ojoibi March 24, 1984) je agbaboolu alapere ara Amerika to un gba ipo iwaju alagbara fun Miami Heat ni NBA.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù alápẹ̀rẹ̀ ará Amẹ́ríkà
Dante Alighieri

**Dante Alighieri** (May/June c.1265 – September 14, 1321), to gbajumo gege bi  **Dante**, je akoewi ara Italia ni Asiko Ailaju Europe.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Marco Polo

**Marco Polo** (; ; *c*. 1254 – January 9, 1324) was a Venetian merchant traveler from the Venetian Republic whose travels are recorded in *[[The Travels of Marco Polo|Il Milione]]*, a book which did much to introduce Europeans to Central Asia and China. He learned about trading whilst his father and uncle, Niccolò and Maffeo, travelled through Asia and apparently met Kublai Khan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1254
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1324
Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Winston Churchill

**Winston Leonard Spencer-Churchill**, KG, OM, CH, TD, PC, FRS (30 November 1874 – 24 January 1965) je  oloselu ara Britani ti o gbajumo fun isolori re fun orílẹ̀-èdè Isodokan Ile-Oba ni asiko Ogun Agbaye Keji. O di Alakoso Agba Britani lati 1940 de 1945 ati lekansi lati 1951 deo 1955. Asiwaju pataki ati adoroso, Churchill tun je ogagun ni ise Adogun Britani, onitankiko, olukowe ati asona. Doni, ohun nikan ni he Alakoso Agba Britani to ba Ebun Nobel ninu Litireso, ati eni keji ti o je niyi bi Araalu Oniyi Isodokan awon Ipinle Amerika.

Nigba to wa nibise ajagun, Churchill kopa ninu ise ologun ni India, Sudan ati Ogun Boer Keji. O gbajumo gege bi afiroyinranse ogun ati awon iwe to ko lati sejuwe awon ohun ton sele. Bakanna o tun sise ni ibise Adogun Britani ni Ojuogun Apaiwoorun ninu Ogun Agbaye Akoko, nibi to tidari awon Eso 6th ti Royal Scots Fusiliers.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Lítíréṣọ̀
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Brítánì
Johann Wolfgang von Goethe

**Johann Wolfgang von Goethe** (, 28 August 1749 – 22 March 1832) je olukowe, onisona, ati oloselu ara orile-ede Jemani.

 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Jẹ́mánì
Ojúọ̀run ayé

thumb|Àwòrán Ojúọ̀run ayé
**Ojuorun aye** ni ipele awon efuufu to seayika Ayé ti ibújìn aye dimu. Ojúọ̀run lo n da abo bo awon ohun elemin ni ile-aye nipa fifamu ultraviolet solar radiation, eyi n je ki ooru yi o mu loworo o si n seresile igbonasi to le wu ni ojo ati asale. Afefe gbigbe ni bii (gege bi ikunsi) 78.08% nitrojini, 20.95% oksijini, 0.93% argoni, 0.038% karboni oloksijinimeji, ati iye tasere awon efuufu miran. Bakana afefe tun ni iye orisi omi oru, to fe to 1%.

Ojuorun ni iposi to to quintillion marun (5x10^18) kg, idameta ninu merin won wa ni tosi bi 11 km ojude. Ojuorun n tinrin si bi o se n goke si lai si bode kan pato larin ojuorun ati ofurufu. Giga 120 km ni ibi ti awon ipa tojuorun ti n han lara ni asiko ipadawole tojuorun fun oko-ofurufu. Ala Kármán ni 100 km bakanna tun je gbigba gege bi ala larin ojuorun ati ofurufu.

## Ikopapo
Afefe je kikopapo nitrijini, oksijini ati argoni ti lapapo won je "awon efuufu pataki" ojuorun. Àwon efuufu yioku ni a mo si "efuufu tasere" (trace gases), lara won ni awon efuufu ogba-alakaba bi omi oru, karboni oloksijinimeji, methani, nitrous oxide ati ossonu. Afefe jijo ni iye tasere opolopo awon adapo alegbogi miran. Opolopo awon ohun ounkoko aladaba le w ninu afijuwe afefe ti ko mo, bi dust, pollen ati spores, sea spray, volcanic ash ati meteoroid. Orisirisi awon amúdọ̀tí ile-ise elero na tun le wa, bi klorini bi apilese tabi adapo, fluorini (ninu adapo), merikuri ti apilese, ati sulferi ninu adapo bi sulferi oloksijinimeji (SO2). 

## Opoimule ojuorun
### Awon ipele tosekoko

thumb|right|upright|Layers of the atmosphere (not to scale)
Ojuorun aye se pin si ipele pataki marun. Awon ipele yii pin si boya igbonasi npo tabi ndin pelu igasoke. Lati kukurujulo de gigajulo, awon ipele ohun ni yii:

; Ojuoruntomoru (troposphere): Ojuoruntomoru bere lati ojude titi de larin 7 km ni poles ati 17 km ni ibididogba, pelu iyato nitori ojuojo. Ojuoruntomoru gbona nitori igbelo okun lati ojude, bi bayi apa kukurujulo ojuoruntomoru lo loworojulo, be sini igbonasi nresile pelu igasoke. 80% iposi ojuorun wa ni ojuoruntomoru.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ojúọ̀run
Ammonia

**Ammonia**

Amonia ni kiwanja cha nitrojeni na hidrojeni chenye fomula NH3. Ni bidhaa muhimu ya viwandani. Takriban tani milioni 200 za amonia huzalishwa kila mwaka. Takriban 80% ya amonia inayozalishwa duniani kote hubadilishwa kuwa mbolea za sintetiki kama vile nitrati ya amonia, fosfeti za amonia, salfeti ya amonia, urea na nitrati ya amonia ya kalsiamu. Asilimia 20 iliyobaki hutumika kwa ajili ya uzalishaji wa kemikali na dawa. 

Amonia inachukuliwa kama kibebaji muhimu cha nishati katika mifumo ya nishati ya siku zijazo. 

Amonia huzalishwa kwa kutumia mchakato wa Haber-Bosch: mchanganyiko wa hidrojeni na gesi ya nitrojeni humenyuka kwa nyuzi joto 450-520 na shinikizo la baa 100-150 mbele ya kichocheo cha chuma. Kwa sasa, hidrojeni inayohitajika kwa mchakato wa Haber-Bosch huzalishwa kutoka kwa mafuta ya visukuku (gesi asilia au makaa ya mawe), ambayo husababisha uzalishaji wa CO2. Amonia inayoweza kutumika tena inaweza kuzalishwa ikiwa hidrojeni huzalishwa kutokana na elektrolisisi ya maji kwa kutumia umeme unaoweza kutumika tena (nishati ya jua na upepo). Afrika ina uwezo mzuri wa kuzalisha amonia inayoweza kutumika tena na kupunguza utegemezi wa uagizaji wa mbolea kutoka nje.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn àdàpọ̀ kẹ́míkà
Mao Zedong

**Mao Zedong**, o tun se e ko bi **Mao Tse-tung**  (December 26, 1893 September 9, 1976), je ara Saina Han to je olujidide, asero oloselu ati olori egbe kommunisti leader. O siwaju Orile-ede Olominira Awon Ara Saina (PRC) lati igba idasile re ni 1949 titi di ojo iku re ni 1976. Awon ero re lori Isemarksi-Iselenin, ona ijagun ologun ati awon iru eto Kommunisti re lapapo la mo si Isemao.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1893
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1976
Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Ṣáínà
Joseph Stalin

**Joseph Stalin** (orúko àbísọ **Ioseb Besarionis dze Jughashvili** ní èdè Georgia tàbí **Iosif Vissarionovich Dzhugashvili** ní orúko bàbá ní Russia; 18 December 1878 – 5 March 1953) lo jẹ́ Akòwé Àgbà Ẹgbẹ́ Kọ́mmústí tí Ìsòkan Sofieti fún Ìgbìmò Gbàngbà láti 1922 títí de ọjọ́ ikú re ní 1953. Léyìn ikú Lenin ní 1924, o di olórí orílẹ̀-èdè Ìsòkan Sofieti.

## Ìtókasí

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Ìsọdipúpọ̀

= Kini Ìsodipupò? =
thumb|right|3 × 4 = 12, a le to ami méjìlá sí orí ìlà gbọlọjọ mẹ́ta tí ikọ̀ọ̀kan ní àmìn mẹ́rin tàbí sí orí ìlà nínàró mẹ́rin tí ikọ̀ọ̀kan wọn ní àmìn mẹ́ta.
thumb|right|Àmì ìsọdipúpọ̀.
Isodipupo (ti a ma n tọka si nipasẹ aami agbelebu ×, ati nipasẹ aami aarin-laini ⋅, ati lori kọnputa nipasẹ aami akiyesi *) jẹ ọkan ninu awọn iṣẹ iṣiro alakọbẹrẹ mẹrin. Awọn isiro alakobere toku jẹ afikun, iyokuro, ati pipin.  

A le ri isodipupo gegebi atunse afikun.  

:

## Àwọn Ìtọ́kasí
Molière

**Jean-Baptiste Poquelin**, to gbajumo bi oruko ori itage re **Molière**, (; baptised January 15, 1622 – February 17, 1673) je osere ati ako ere ara Fransi to je gbigba bi ikan ninu awon elere alawada ninla julo ninu isemookomooka. Ninu awon iwe re ni *[[Le Misanthrope]]* (*The Misanthrope*), *[[L'École des femmes]]* (*The School for Wives*),* [[Tartuffe|Tartuffe ou L'Imposteur]],* (*Tartuffe or the Hypocrite*), *[[L'Avare]]* (*The Miser*), *[[Le Malade imaginaire]]* (*The Imaginary Invalid*), ati *[[Le Bourgeois Gentilhomme]]* (*The Bourgeois Gentleman*).

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Miguel de Cervantes

**Miguel de Cervantes Saavedra** ( in modern Spanish; September 29, 1547April&nbsp;23, 1616)

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Johann Sebastian Bach

thumb|Kikun ti Bach: 1746
right|200px|alt=Signature of JS Bach
**Johann Sebastian Bach** (Oṣu Kẹta Ọjọ 21, 1685 - Oṣu Keje 28, 1750) jẹ olupilẹṣẹ ara Jamani ti akoko Baroque. O gba kaakiri bi ọkan ninu awọn olupilẹṣẹ nla julọ ninu itan -iwọ -oorun. O tun jẹ ọkan ninu awọn olupilẹṣẹ olokiki julọ. Bach ni agba awọn olupilẹṣẹ bii Mozart, Beethoven ati Brahms, ni apakan nitori o gbe awọn ọna orin ti akoko rẹ si ipele giga ti imọ -ẹrọ ati pipe. Nitori didara iṣẹ ọwọ rẹ, awọn akọrin alamọdaju nigbagbogbo ka a si bi olupilẹṣẹ nla julọ ninu itan -iwọ -oorun.

## Igbesiaye
A bi Bach ni Eisenach ni ọdun 1685. Baba rẹ, Johann Ambrosius, olupe ile -ẹjọ ni o kọ lati mu violin. Bach ko tii jẹ ọmọ ọdun mẹwa nigbati baba rẹ ku, o fi i silẹ alainibaba. O lọ lati gbe ni ile arakunrin rẹ; arakunrin rẹ ngbe ni Ohrdruf. Nitori ohun ti o dara julọ, Bach ni iṣẹ ni monastery Michaelis ni Lüneberg ni 1700. Ohùn rẹ yipada ni igba diẹ lẹhinna, ṣugbọn o tẹsiwaju bi akọrin. Lẹhin mu iṣẹ ṣiṣe igba diẹ ni Weimar ni 1703 bi oṣere fayolini, Bach di alamọja ni Neue Kirche ni Arnstadt (1703-1707). Ibasepo rẹ pẹlu igbimọ ile ijọsin ṣoro bi ọdọ olorin nigbagbogbo ṣe foju kọ awọn ojuse rẹ, ni yiyan lati ṣe adaṣe eto ara. Iwe akọọlẹ kan ṣe apejuwe isinmi oṣu mẹrin ti a fun Bach, lati rin irin-ajo lọ si Lubeck nibiti yoo ti mọ ara rẹ pẹlu orin Dietrich Buxtehude. O pada si Arnstadt ni igba pipẹ lẹhin ti o ti nireti, binu si igbimọ naa. Lẹhinna o ṣiṣẹ ni ṣoki ni St. Bach ṣajọ Toccata olokiki rẹ ati Fugue ni D kekere (BWV 565) ati cantatas akọkọ rẹ lakoko ti o wa ni Mühlhausen. Nigbamii o gba iṣẹ fun Duke ti Sachsen-Weimar ni ọdun 1708, ti n ṣiṣẹ bi agbẹjọ ile-ẹjọ ati ṣiṣe ni ẹgbẹ akọrin, nikẹhin o di adari rẹ ni 1714. O kọ ọpọlọpọ awọn akopọ eto ara lakoko asiko yii, pẹlu Orgel-Büchlein rẹ. Bach fi Weimar silẹ ati ni aabo iṣẹ kan ni Oṣu kejila ọdun 1717 bi Kapellmeister ni Cöthen. Ni ọdun 1720, iyawo Bach lojiji ku, o fi silẹ pẹlu awọn ọmọ mẹrin (awọn mẹta miiran ti ku ni ikoko). Laipẹ diẹ lẹhinna, o pade iyawo keji rẹ, soprano Anna Magdalena Wilcke, ẹniti o fẹ ni Oṣu Kejila ọdun 1721. Yoo bi awọn ọmọ 13, botilẹjẹpe marun nikan ni yoo ye igba ewe. Awọn ere orin Brandenburg mẹfa (BWV 1046-51), ati ọpọlọpọ awọn iṣẹ ohun elo miiran, ọjọ lati awọn ọdun Cöthen rẹ. Bach di Kantor ti Ile -iwe Thomas ni Leipzig ni Oṣu Karun ọdun 1723 o si ṣe iṣẹ naa titi o fi kú. O wa ni Leipzig ti o kọ pupọ julọ awọn cantatas rẹ. Bach bajẹ ko ni itẹlọrun pẹlu iṣẹ yii, kii ṣe nitori isanwo kekere rẹ nikan, ṣugbọn nitori awọn iṣẹ ti o nira ati ohun elo buburu. Nitorinaa, o gba awọn iṣẹ miiran, pẹlu didari Ilu Collegium Musicum, akojọpọ awọn alamọja ati awọn akọrin amateur ti o fun awọn ere orin osẹ, ni 1729. O tun di oludari orin ni kootu Dresden ni 1736, ni iṣẹ Frederick Augustus II. Bach bẹrẹ ṣiṣe awọn irin ajo lọ si Berlin ni awọn ọdun 1740, kii ṣe o kere ju nitori ọmọ rẹ, Carl Philipp Emanuel, ṣiṣẹ bi akọrin nibẹ. Aisan pẹlu àtọgbẹ, Bach ku ni Oṣu Keje ọjọ 28, ọdun 1750.
## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1685
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1750
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Jẹ́mánì
Nọ́mbà alòdì àti nọ́mbà adájú

Jije **alòdì** tabi **àìlòdì** je ohun ini nomba kan to je gidi, tabi ara omoakojopo awon nomba gidi bi awon nomba onipin ati odidi.
**[[Nọ́mbà|Nomba]] alodi** ni awon nomba tiwonkere ju òdo lo fun apere -{\sqrt{2}}, -1.44, -1. **Nomba adaju** (fun apere nomba gidi todaju, nomba onipin todaju, nomba odidi todaju) je nomba topoju odo lo, fun apere {\sqrt{2}}, 1.44, 1. Òdo fun ra re ki se odi tabi odaju. 
Àwon **nomba ailoodi** je awon nomba adaju ati odo. Awon **nomba aidaju** je nomba alodi ati odo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn nọ́mbà
Ẹ̀ka:Àwọn nọ́mbà odidi
Nọ́mbà aláìníìpín

Ninu imo mathematiki **Nọ́mbà aláìníìpín** je nomba gidi ti ko je nomba oniipin, eyun nomba ti ko se e pin dogba laiseku ikankan, nomba ti ko se ko sile bi *m/n* ti *m* ati *n* ba je odidi, ti *n* ko gbodo je odo. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn nọ́mbà
Ludwig van Beethoven

[right|thumb|150px|A portrait by [Joseph Karl Stieler, 1820]]
right|150px

**Ludwig van Beethoven** ( (U.S.)tabi  (UK); ; iribomi ni 17 December 1770 – 26 March 1827) je alakopo orin ati oniduuru ara ile Jemani. Ohun ni eni pataki ju nigba iyipada larin igba orin Klasika ati Romantik ninu orin klasika Europe, be sini o je alakopo orin togbajulo ati tonipajulo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1770
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1827
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Jẹ́mánì
Frédéric Chopin

thumb|200px|Chopin,1835 

**Frédéric François Chopin**, ni ede Polandi **Fryderyk Franciszek Chopin** (surname is pronounced  in French, and usually  in English, and is sometimes written *Szopen* in Polish; 1 March 1810 – 17&nbsp;October 1849), je olukopojade orin ati oluteduru omo Polandi. Won gba pe o je ikan ninu awon oga ninu orin ife.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Roald Amundsen

**Roald Engelbregt Gravning Amundsen** (; 16 July 1872 – c. 18 June 1928) je oniwakiri ara Norway. ọmọ ọdún márùn dín ní ọgọ́ta ni. Ẹni àkọ́kọ́ tí ó dé póólù gúsù. Ó ṣe alábápàdá ikú rẹ̀ ní ibi ìjàmbá ọkọ̀ òfurufú ní odò bárẹ́ǹtì. Àwon òbí rẹ ni Jen Amundsen àti Hanna Sahlqvist. Ó gba àmì ẹ̀yẹ Úbádì ní ọdún 1907 láti ọwọ àwọn  Ẹgbẹ arin ìrìn àjò aláwárí fún eni àkókó tí  ó ṣe àwárí agbègbè Àríwá ìlà oòrùn. Kò gbè ìyàwó, bẹ́ẹ́ní kò sì bí omo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Jacques Cartier

**Jacques Cartier** (1491&nbsp;– September 1, 1557) je oluwakiri ara Fransi omo eya Breton to pe Kanada ni ti Fransi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Antonie van Leeuwenhoek

**Antonie Philips van Leeuwenhoek** (ni Dutch bakanna bi Anthonie, Antoni, tabi Theunis, ni Geesi, Antony tabi Anton)  (ibi ni October 24, 1632 o si ku ni August 26, 1723&nbsp;– isinku ni August 30) je onisowo ati onimosayensi omo orile-ede Netherlands.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Páùlù ará Társù

**Páálù** (tí àwọn míràn mọ̀ sí **Saalu ara Tarsus**;, **Páálù àpọ́sítélì** tàbí **Páálù ẹni mímọ́**, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn Àpọ́sítélì mejemu titun tí ó polongo iṣẹ́ ìránṣẹ́ Jesu Kristi. Páálù wà lára àwọn ènìyàn nígbà ayé àwọn Àpọ́sítélì tí wón kà se pataki ní ìtàn. Ó dá ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìjọ sílè ní Asia àti Europe.

Gégé bí ìwé májẹ̀mú tuntun ìṣe àwọn Àpọ́sítélì ṣe ṣàlàyé, Páálù je Farisí. Ó sì kópa nínú sí isenunibinu ìjọba Róòmù sí àwọn Kristẹni àkọ́kọ́, ní Jerúsálẹ́mù kí ó tó di pé ó di ẹni ìgbàlà. Ìgbà di ẹ̀ lẹ́yìn ìgbà tí ó fi owó sí isekupa Stefani, Páálù ń rìn ìrìn àjò lọ sí Damásíkù láti wá àwọn Kristẹni àti láti "kó wọn ní ìdè wá sí Jerúsálẹ́mù"(ESV). Ní àárín ọjọ́, imole ńlá tàn sí Paalu àti àwọn tó yi ká, èyí mú kí ó ṣubú, tí Jesu sì bẹ̀rẹ̀ lọ́wọ́ rẹ̀ wí pé "kí ló dé tí ó fi ń ṣe inúnibíni sí mi".

Ojú Paalu kò láti ríran, à si pàṣẹ fun láti wo ìlú náà. Iriran Paalu padà bò sípò lẹ́yìn ìjọ mẹ́ta nígbà tí Ananíà ará Damásíkù gbàdúrà fun. Léyìn n kan wò yín, wọ́n ṣe itebomi fún Paalu, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí polongo pé Jesu ni olùgbàlà àti ọmọ Olorun. Bi idasi-meji ìwé ìṣe àwọn Àpọ́sítélì sọ̀rọ̀ nípa ìgbé ayé Paalu.

Àwọn míràn gbàgbọ́ pé Paalu ni ó ko mẹ́rìnlá nínú àwọn ìwé metadinlogbon ti Májẹ̀mú Láéláé. Bí ó ti lè jẹ́ wípé àríyànjiyàn wà láàrin àwọn ọ̀jọ̀gbọ́n lórí bóyá òhun ló kọ àwọn míràn nínú àwọn ìwé yìí àbí òun kọ́.

## Otún le ka

* Johanu Onitebomi 

## Àwọn Ìtókasí
Carl Linnaeus

**Carl Linnaeus** (Ni ede Latini gege bi **Carolus Linnaeus**, ati leyin to je oye gege bi ,  – 10 January 1778) je asegbo ara ile Sweden.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Àttílà

thumb|Attila.

**Àttílà** (406 - 453) lo je oba awon Húnnì eya alarinka lati Mongolia lati odun 434 titi de 453 nigba to ku. Igba ijoba Attila ni eya Hunni di olokiki. 

 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Woody Allen

**Woody Allen** (ibi **Allen Stewart Konigsberg**; December 1, 1935) je osere ati oludari filmu ara ile Amerika.

## Itokasi

ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Dwight D. Eisenhower

**Dwight David "Ike" Eisenhower** lo je Aare orile-ede Amerika lati   January 20, 1953
titi de January 20, 1961. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Brookline, Massachusetts

**Brookline** je ilu kan ni Norfolk County, Massachusetts, United States, to ni bode mo Boston ati Newton. Titi di igba ikanniyan 2010, iye eniyan ibe je 58,732.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú ní Massachusetts
Harry S. Truman

**Harry S. Truman** (May 8, 1884&nbsp;– December 26, 1972) lo je oloselu ati Are ile Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Amẹ́ríkà
Murtala Nyako

**Murtala Nyako** je ọmọ ile Naijiria ohun si ni Gomina Ipinle Adamawa lati odun 2007.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Adámáwá
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Niger
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Hájì

**Haji** ni irinajo lo si Mẹ́kkà. Lọwọlọwọ ọ jẹ irinajo to tobijulo, o si je okan ninu Opo marun Islamu ni pato ikarun. O se dandan fun eni to je mùsùlùmí lati lo si Haji lekan ni igbesiaye won. 

## 

**Haji** ni irinajo lo si Mẹ́kkà. Lọwọlọwọ ọ jẹ irinajo to tobijulo, o si je okan ninu Opo marun Islamu ni pato ikarun. O se dandan fun eni to je mùsùlùmí lati lo si Haji lekan ni igbesiaye won. 

## Satunkọ

Hajji wa lati inu ḥājj ti Larubawa, eyiti o jẹ alabaṣe lọwọ ti ọrọ-ìse ḥajja ("lati ṣe ajo mimọ"). Fọọmu ḥajjī àfidípò jẹ́ láti inú orúkọ Hajj pẹ̀lú ìfidípò ajẹ́tífù -ī, èyí sì ni fọ́ọ̀mù a.

## lo
 Hajji ati awọn akọtọ rẹ ti o yatọ ni a lo gẹgẹbi awọn akọle ọlá fun awọn Musulumi ti wọn ti pari Hajj si Mekka ni aṣeyọri.[1] Ní àwọn orílẹ̀-èdè Lárúbáwá, ḥājj àti ḥājjah (ìsọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ yíyàtọ̀ ní èdè Lárúbáwá) jẹ́ ọ̀nà tí wọ́n sábà máa ń lò láti bá àgbàlagbà sọ̀rọ̀ tọ̀wọ̀tọ̀wọ̀, láìka bóyá ẹni tí a ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ ti ṣe ìrìnàjò náà ní ti gidi tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Nigbagbogbo a lo lati tọka si alagba kan, niwọn bi o ti le gba awọn ọdun lati ko ọrọ jọ lati ṣe inawo irin-ajo naa (paapaa ṣaaju irin-ajo afẹfẹ ti iṣowo), ati ni ọpọlọpọ awọn awujọ Musulumi si ọkunrin ti o bọwọ fun gẹgẹ bi akọle ọlá. Akọle naa jẹ iṣaju si orukọ eniyan; fun apẹẹrẹ, Saif Gani di "Hajji Saif Gani".[Itọkasi nilo] Ni awọn orilẹ-ede ti o sọ ede Malay, Haji ati Hajah jẹ awọn akọle ti a fi fun awọn ọkunrin ati awọn obinrin Musulumi ti o ti ṣe irin ajo mimọ. Wọnyi ni kukuru bi Hj. ati Hjh.[Itọkasi nilo] Ni Iran, akọle ọlá Haj (حاج) ni a lo nigba miiran fun awọn alaṣẹ IRGC, dipo akọle Sardar (“Gbogbogbo”), gẹgẹbi fun Qasem Soleimani.[Itọkasi nilo]

## Itokasi
Godswill Akpabio

**Godswill Akpabio** jẹ́ agbẹjọ́rò àti olósèlú ọmọ orílẹ̀ èdè Naijiria, ohùn ni Ààrẹ ilé ìgbìmò Asòfin lọ́wọ́lọ́wọ́, òun sì ni Gómìnà Ipinle Akwa Ibom láti ọdún 2007 títí di ọdún 2015.

## Itokasi

Akpabio Godswill
Isa Yuguda

**Isa Yuguda** (ojoibi 15 June, 1956) je oloselu omo ile Naijiria, o si je Gomina Ipinle Bauchi lati odun 2007.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Bauchi
Timipre Sylva

**Timipre Sylva** jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Olóṣèlú ni, ó sì ti fi ìgbà kan jẹ́ Gómìnà ni Ipinle Bayelsa. Ní ìgbà àkọ́kọ́ tí yóò jẹ gómìnà, ó g'orí òye ni ọjọ́ Kọkàndínlọ́gbọ̀n, oṣù karùn, ọdún 2007, ó sì fi ipò náà sí lẹ̀ ni ọjọ́ Kẹrìndínlógún, oṣù kẹrin ọdún 2012. Ṣáájú àkókò yìí, ó ti jẹ́ ọmọ ilé ìgbìmò aṣòfin ni ìpínlẹ̀ Rivers àná. 

### Ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé

A bí Timipre Sylva ní ọjọ́ keje, oṣù keje, ọdún 1964 ní agbègbè tí à ń pè ní Brass, ní ìpínlẹ̀ Bayelsa (eléyìí tí a ti ń fi ìgbà kan pè ní ìpínlẹ̀ Riverss.

### Àwọn Ìtọ́kasí

 

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Bàyélsà
Gabriel Suswam

**Gabriel Suswam** je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Benue lati odun 2007.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé
Ẹ̀jẹ̀

[thumb|right|Aworan [àhámọ́ ẹ̀jẹ̀ pupa ati àhámọ́ ẹ̀jẹ̀ funfun àti plateleti.]]
**Ẹ̀jẹ̀** ni asàn tó ń lọ yípo nínú ara tó ń gbé àwọn ohun tó ṣe pàtàkì lọ sí inú àhámọ́ ara - fún àpẹrẹ ìbọ́ àti èémí.

## Àwọn Ìtọ́ka sí

Ẹ̀jẹ̀
Ẹ̀ka:Omi ara
Emmanuel Uduaghan

**Emmanuel Eweta Uduaghan** (ojoibi 22 October 1954) ni Gomina Ipinle Delta lowolowo ni Nigeria lati May 29 2007, o je omo egbe oloselu People's Democratic Party (PDP). Ki o to di Gomina o je Asakoso fun Ilera ni Ipinle Delta ati Akowe fun Ijoba Ipinle Delta.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Dẹ́ltà
ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Martin Elechi

**Martin Elechi** je oloselu ara Naijiria ati Gomina Ipinle Ebonyi lati 2007. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ẹ̀bọ́nyì
Aliyu Modibbo Umar

**Aliyu Modibbo Umar** (15 November, 1958) je oloselu omo ile Naijiria to di Alakoso Eto Agbara ati Irinlile labe ijoba Aare Olusegun Obasanjo ni 23 May, 2003; Alakoso Eto Oro-aje ni July 2006 titi de July 2007 ati Alakoso Agbegbe Oluilu Apapo ile Naijiria titi de October 2008.  

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Sullivan Chime

**Sullivan Iheanacho Chime** (ojoibi 10 April 1959) ni Gomina Ipinle Enugu ni Nigeria lati 29 May 2007.
 

## Itokasi

ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ẹnúgu
Danjuma Goje

**Mohammed Danjuma Goje** je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Gombe lati 2003.

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ikedi Godson Ohakim

**Ikedi Godson Ohakim** (ojoibi 4 August, 1957) je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Imo lati 2007 titi de 2011.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ímò
Sule Lamido

**Sule Lamido** (born 1948) je oloselu omo ile Naijiria. O je Gomina Ipinle Jigawa ati Alakoso Oro Okere Naijiria tele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Jígàwà
Adams Oshiomhole

**** (tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrin oṣù kẹrin ọdún 1952) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèlú ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ẹ̀dó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ni Alága ẹgbẹ́ òṣèlú-ṣèjọba tí All Progressives Congress(APC). Oshiomhole ti fìgbà kan jẹ́ Gómìnà ìpínlẹ̀ Ẹ̀dó láti ọdún 2008 sí ọdún 2016 lábẹ́ àsíyá ẹgbẹ́ òṣèlú Action Congress of Nigeria. Kí ó tó di àkókò yìí, òun ni Alága ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́, NLC lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà nígbà ìṣèjọba Ààrẹ àná, Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ẹdó
Mohammed Namadi Sambo

**Mohammed Namadi Sambo** (ojoibi August 2, 1954) je oloselu omo orile-ede Naijiria ati Igbákejì Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà tele fun ijoba Aare Goodluck Jonathan. O tun ti je Gomina Ipinle Kaduna lati 2007 titi de 2010. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Igbákejì Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kàdúná
Ibrahim Shekarau

**Ibrahim Shekarau** (ojoibi November 5, 1955) lo ti je Gomina Ipinle Kano ni Nigeria lati 29 May 2003. O je omo egbe oloselu ANPP.

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Olusegun Oni

**Olusegun Oni** je oloselu ara Naijiria ati Gomina Ipinle Ekiti tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1954
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkìtì
Ibrahim Shema

thumb|Gómìnà Ìpínlè Ògùn télè, Otuba Gbenga Daniel(eni tí ó wà ní apá òtún) se asojú ìwé ìròyín SUN níbi àmì-èyé tí wón fún Gómìnà Ibrahim Shehu Shema, Gómìnà Ìpílè Katsina télè (eni tí ó wà ní apá òsìn).
**Ibrahim Shema** je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Katsina lati 2007.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kàtsínà
Rotimi Amaechi

**Chibuike Rotimi Amaechi**,Je oloselu ni orile ede naijiria ati gomina Ipinle Rivers state ni igba kan ri,O si je minisita fun eto irin oko.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Rivers
Usman Dakingari

**Saidu Usman Nasamu Dakingari** je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Kebbi lati odun 2007.

Ni 30 June, 2007 Dakingari gbe Zainab Yar'Adua to je omo Aare Umaru Yar'Adua
ni iyawo.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kébbí
Ibrahim Idris

**Ibrahim Idris** je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Kogi lati odun 2003. O je omo egbe oloselu PDP.

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Mahmud Shinkafi

**Mahmud Shinkafi** je oloselu omo ile Naijiria ohun si ni Gomina Ipinle Zamfara, tele o je omo egbe oloselu ANPP, loni omo egbe People's Democratic Party ni se. Elesin musulumi pelu iyawo meta.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Zamfara
Aliyu Doma

**Aliyu Doma** jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀ èdè Naijiria àti Gómìnà Ipinle Nasarawa láárin ọdún 2007 sí 2011.

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Mu'azu Babangida Aliyu

**Mu'azu Babangida Aliyu** jè olóṣèlú ọmọ ilẹ̀ Nàíjíría àti gómìnà ìpínlẹ̀ Niger láti ọdún 2003.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Niger
Adamu Aliero

**Adamu Aliero** je oloselu omo ile Naijiria ati Alakoso Agbegbe Oluilu Apapo ile Naijiria ni Abuja lati odun 2007.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kébbí
Gbenga Dáníẹ́l

**Gbenga Daniel** je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Ogun lati odun 2003.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ògùn
Olusegun Mimiko

**Olusegun Mimiko** jẹ olósèlú ọmọ ilẹ̀ Nàíjíríà àti Gómìnà Ìpínlẹ̀ Òǹdó láti ọdún 2009 dé ọdún 2017. Ọjọ́ kẹ́ta oṣù Ọ̀wàwà ní wọ́n bí Olúṣẹ́gun Rahman Mimiko ọdún 1954. Ó jẹ́ olùdíje fún ipò sẹ́nẹ́tọ̀ ní agbègbè àárín gbìngbùn Òǹdó lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Zenith Labour Party nínú ìdìbò tó wáyé ní ìpínlẹ̀ Òǹdó.

Olúṣẹ́gun ní gómìnà alágbádá ẹlẹ́ẹ̀karùn-ún ní ìpínlẹ̀ Òǹdó, ní orílẹ̀-èdè Nàíjíríà láti 2009 sí 1017. Mimiko ti fi ìgbà kan jẹ́ mínísítà ìjọba àpapọ̀ fún ilé àti ìdàgbàsókè ìgbèríko, sẹ́kétírì sí ìjọba ìpínlẹ̀ Ondo, bẹ́ẹ̀ náà ni ó jẹ́ gómìnà àkọ́kọ́ tí ó jẹ lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Labour party ní orílẹ̀-èdè Nàíjírià. Bákannáà ni ó jẹ komíṣọ́nà léèmejì fún ètò ìlera.

Ìlú Ondo ní ìpínlẹ̀ Ondo, apá Ìwọ̀-oòrù̀n gúsù orílẹ̀-èdè  Nigeria. Àti kékeré ni ó ti nífẹ̀ẹ́ si òṣèlú, èyí sì farahàn nínú àwọn ipò tí ó dì mú nìgbà tí oh wà ní ilé-ìwé àwọn oníṣègùn òyìnbó ní University of Ife (tó di Obafemi Awolowo University lónìí). 

Lẹ́yìn ìgbà tí ó parí  agùnbánirọ̀, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣiṣẹ́ oníṣègùn òyìnbó. Ní ọdún 1985, ó dá ilé-iṣẹ́ MONA MEDICLINIC sílẹ̀ ní Ondo èyí ti ó dúró gẹ́gẹ́ bí ohun ètò ọ̀fẹ́ fún  àgbègbè náà.
## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Òndó
Jónà Jang

**Jonah David Jang** je omo ologun toti feyinti ati oloselu omo ile Naijiria, ohun ni Gomina Ipinle Plateau lati odun 2007. Nigba ijoba ologun Ogagun Ibrahim Babangida o di Gomina awon Ipinle Benue ati Gongola. 

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Mamman Bello Ali

**Mamman Bello Ali** (1958 &ndash; 27 January, 2009) je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Yobe lati odun 2007 titi de 27 January, 2009 nigba to di alaisi. Ki o to di Gomina o ti koko je Alagba ni Ile Alagba Ile Igbimo Asofin Naijiria lati 1999. O di alaisi ni 27 January, 2009 nipa aisan Leukemia 

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1958
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2009
Danbaba Suntai

**Danbaba Suntai** je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Taraba lati odun 2007.

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Ibrahim Geidam

**Ibrahim Geidam** (ibi 15 September, 1956) je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Yobe 

O je ara aba Bukarti ni Agbegbe Ijoba Ibile Yunusari ni Ipinle Yobe.

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà
Sístẹ̀mù ìwọ̀n mítà

[thumb|right|upright=1.5|Countries which have officially adopted the metric system. Only three nations have not officially adopted the International System of Units as their primary or sole system of measurement: [Burmese units of measurement|Burma, Liberia, and the United States.]]

**Sístẹ̀mù ìwọ̀n mítà** je iwon sistemu alaayemewa ti orile-ede Fransi koko gba se ni 1791 to si ti di sistemu ìwọ̀n ẹyọ to wopo ti gbogbo awon orile-ede agbaye n lo. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn sístẹ̀mù àwọn ẹyọ
Mítà

thumb|Mítà.
**Mítà** je eyo tìpìlẹ̀ ìwọ̀n ìgùn ninu Sistemu Kakiriaye fun awon Eyo (SI).

Awon eyo mita ipin ati asodipupo ti a n lo ni wonyi:

* pm mitarondo (pikometre) = 10-12
* nm mitalanko (nanometre) = 10-9
* µm mitatintinni (maikrometre) = 10-6
* mm ipinlegberunmita (milimetre) = 10-3
* cm ipinlogorunmita (sentimetre) = 10-2
* dm ipinledimita (desimetre) = 10-1m
* km egberunmita (kilometre) = 103m

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹyọ ìgùn
Lalupon

**Lalupon** je aba ni Ipinle Oyo ni orile-ede Naijiria.

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́
Brooklyn

**Brooklyn** je agbegbe kan ni ilu New York ni Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà
Dallas

**Dallas** () je ilu to ni olubugbe julo kejo ni Orile-ede Amerika ati to ni olubugbe julo keta ni ipinle Texas.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà
David Hume

**David Hume** (7 May 1711 [26 April O.S.] – 25 August 1776) je amoye, akotan, onimo oro-okowo, ati alaroko ara Skotlandi, to gbajumo fun iseiriri ati iseiyemeji onimoye re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1711
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1776
Ẹ̀ka:Àwọn ará Brítánì
Max Planck

**Max Planck** (April 23, 1858 – October 4, 1947) je onimosayensi ara ile Germany.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Jẹ́mánì
Hifikepunye Pohamba

**Hifikepunye Lucas Pohamba** (ojoibi August 18, 1935) je oloselu omo ile Namibia. Lowolowo ohun ni Aare Orile-ede Namibia. Won koko diboyan wole ni 2004, o si tun pade yori ninu idiboyan to waye ni 27 ati 28 November, 2009. Egbe oloselu SWAPO ti Pohamba je olori gba 77.82% ibo.  

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàmíbíà
Oserheimen Osunbor

thumb|Ojogbon Oserheimen Osunbor, níbití o ti n ba egbé àwon olùkó ti ilè Nàìjíríàn (NUT) sọrọ, ní ojó karùn ún oṣù kẹwàá odún 2015, ní papa ìseré Samuel Ogbemudia, Ìlú Benin.
**Oserheimen Osunbor** je oloselu ara ile Naijiria ati Alagba lati Edo ni Ile Igbimo Asofin lati 1999 titi de 2007. Ohun si lo tun ti je Gomina Ipinle Edo lati 2007 de 2008.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ẹdó
Werner Heisenberg

**Werner Heisenberg** (5 December 1901&nbsp;– 1 February 1976) je ara Germany to je onimo fisiyiki oniro to se afikun pataki si isise ero atasere ti o si gbajumo fun titenumo opo aidaju fun iro atasere. Bakanna, o tun se afikun pataki si fisiksi inuatomu, iro papa atasere, ati fisiksi eleruku.

Heisenberg, pelu Max Born ati Pascual Jordan, se ilalele apoti nomba fun isise ero atasere ni 1925. Heisenberg gba Ebun Nobel ninu Fisiyiki ni 1932.

Leyin Ogun Agbaye Keji, o di oludari Kaiser Wilhelm Institute for Physics, to yi oruko si Max Planck Institute for Physics. Ohun ni oludari ile-ekose yi titi ti won fi gbe lo si Munich in 1958, nibi ti won ti fe po si, ti wo si tun yi oruko re si Max Planck Institute for Physics and Astrophysics. 

Heisenberg je aare German Research Council, alaga Commission for Atomic Physics, alaga Nuclear Physics Working Group, ati aare Alexander von Humboldt Foundation.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Jẹ́mánì
Nicolás Massú

**Nicolás Alejandro Massú Fried** (ojoibi October 10, 1979, ni Viña del Mar, Chile) je agba tennis ara Chile to ti feyinti. 

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn agbá tẹ́nìs
Ẹ̀ka:Àwọn tó gba ẹ̀ṣọ́ wúrà Òlímpíkì
Ìlu Frankfọrtì

**Frankfurt am Main** je ilu ni Jẹ́mánì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ilú àti abúlé ní Jẹ́mánì
Milwaukee, Wisconsin

**Milwaukee** je ilu kan ni ipinle Wisconsin ni orile-ede Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà
Toronto

**Toronto** ni ilu totobijulo ni orile-ede Kanada.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Kánádà
Kingston

**Kingston** ni olúìlú àti ìlú tótóbijùlọ ní Jamáíkà.

## Awon Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olúìlú ní Àríwá Amẹ́ríkà
Alfred Nobel

**Alfred Bernhard Nobel**
(Stockholm, Sweden, 21 October 1833 – Sanremo, Italy, 10 December 1896) je onimoise-ero omo ile Sweden.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1833
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1896
Ẹ̀ka:Àwọn ará Swídìn
Femi Kuti

**Olúfẹlá Olúfẹ́mi Aníkúlápó Kútì** (ọjọ́ìbí 16 June 1962) jẹ́ olórin ọmọ orílẹ̀-èdè Naijiria.
Gbajúgbajà akọrin yí ni a mọ̀ sí Fẹ́mi Kútì. Ó jẹ́ akọrin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí a bí ní ìlú   London tí ó dàgbà sí ìlú Èkó. Ó jé àkọ́bí ọmọ ọkùnrin ọmọ bíbí olùdásílẹ̀  orin Afrobeat tí a mọ̀ sí Fẹlá Kútì àti ọmọ ọmọ akíkanjú olóṣèlú, ajá fún ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin, ìyá ààfin Olúfúnmiláyọ̀ Ransome-Kútí.  

 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1962
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Sùltánù ìlú Sókótó

**Sùltánù ìlú Sókótó** tabi **Sultani ilu Sokoto** ni oruko oye Kalifu ilu Sokoto, ohun na lo si tun je baba agba fun awon musulumi ni Apaariwa Naijiria.

Sultani ori oye lowolow ni Muhammed Sa'adu Abubakar.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Sùltánù ìlú Sókótó
Ẹ̀ka:Sókótó
Abdelaziz Bouteflika

**Abdelaziz Bouteflika** (; ) (ojoibi March 2, 1937) je oloselu ati Aare orile-ede Algeria lati odun 1999.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Àlgéríà
Ahmed Ouyahia

**Ahmed Ouyahia** () (ojoibi July 2, 1952) je oloselu omo ile Algeria, ohun si ni Alakoso Agba ile Algeria lati osu kefa odun 2008 wa.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Àlgéríà
José Eduardo dos Santos

**José Eduardo dos Santos** (ojoibi August 28, 1942) ni Aare ile Angola lowolowo, o bo si ori aga ni odun 1979 until 2017. Ohun na tun ni Aare egbe oloselu Popular Movement for the Liberation of Angola (MPLA). 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Àngólà
Samuel Johnson (ìṣojútùú)

**Samuel Johnson** le tokasi:

* Samuel Johnson - olukowe ara Ilegeesi.
* Samuel Johnson - olukoweitan omo Yoruba.
* Samuel Johnson - Agbaboolu-elese ara Ghana
Samuel Johnson

**Samuel Johnson** (18 September 1709  13 December 1784)

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ará Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì
Festus Mogae

**Festus Gontebanye Mogae** (ojoibi 21 August 1939) lo je Aare orile-ede Botswana lati 1998 titi de 2008.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Bòtswánà
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Bòtswánà
Ian Khama

**Seretse Khama Ian Khama** tabi **Ian a Sêrêtsê** {ojoibi 27 February 1953) ni Aare orile-ede Botswana lati ojo kinni osu kerin odun 2008. Ni Oṣu Kẹrin ọdun 2022, idajọ ti orilẹ-ede rẹ pe Ian Khama. Olori orilẹ-ede tẹlẹ jẹ ẹsun, laarin awọn ohun miiran, ohun-ini ohun ija ti ko ni ofin. Ẹjọ naa bẹrẹ lati ọdun 2016.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Bòtswánà
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Bòtswánà
Sámúẹ́lì Johnson (ọmọ Yorùbá)

thumb|Samuel Johnson.
**Samuel Johnson** (24 June 1846 - 29 April 1901) je alufa ijo Anglikani omo Yoruba ti o ko itan Yoruba pelu akole *A History of the Yorubas from the Earliest Times to the Beginning of the British Protectorate* ti won tejade ni odun 1921 leyin iku re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1846
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1901
Ẹ̀ka:àwọn ọmọ Yorùbá
Blaise Compaoré

**Blaise Compaoré** (pípè: Bleis Kompaore) (ojoibi February 3, 1951) lo ti je Aare ile Burkina Faso 1987-2014.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Bùrkínà Fasò
Wikimedia Commons

**Wikimedia Commons** jẹ́ ibùdó lórí Internet (Íńtánẹ́ẹ̀tì) fún ìkópamọ́ sí àwọn àwòrán, ìgboùn, àti àwọn fáílì amóhùnmáwòrán mìíràn. Ó jẹ́ iṣẹ́-ọwọ́ Wikimedia Foundation.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn iṣẹ́-ọwọ́ Wikimedia
Seretse Khama

**Seretse Khama**, (1 July 1921 13 July 1980) je oloselu ara orile-ede Botswana ati Aare ile Botswana akoko ni odun 1966 titi di ojo to di alaisi ni ojoketala osu keje odun 1980.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Bòtswánà
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Bòtswánà
Pierre Nkurunziza

**Pierre Nkurunziza** (; 18 December 1964 – 8 June 2020) jẹ́ olóṣèlú àti Ààrẹ ilẹ̀ Bùrúndì láti ọdún 2005 títí di ìgbà tó ṣe aláìsí ní ọdún 2020. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Bùrúndì
Nahas Angula

**Nahas Gideon Angula** (ojoibi 22 August 1943) ni Alákóso Àgbà ile Namibia.  O gun ori aga ni March 21 2005, Aare Hifikepunye Pohamba lo yansise. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Nàmíbíà
Alákòóso àgbà

thumb|Àwòrán àwọn alákòóso àgbà ilé Yúróòpù.
Ipo **alákòóso àgbà** lo gajulo ninu awon ipo alákòóso ìjọba ninu eka ijoba apase ninu sistemu alapejosoju.

## Itokasi
Ààrẹ

thumb|Àwòrán Ààrẹ méje orílẹ̀-èdè Switzerland.

**Ààrẹ** ni oruko ipo ti a n pe awon olori àjọ, àwọn ilé-iṣẹ́, awon ẹgbẹ́ ìrẹ́pò onísòwò, awon Yunifásítì ati awon orílẹ̀-èdè at.bb.lo.

## Itokasi
Àtòjọ àwọn olórí ìjọba àti orílẹ̀-èdè lọ́wọ́lọ́wọ́

Èyí ni **àtòjọ àwọn olórí ìjọba àti orílẹ̀-èdè lọ́wọ́lọ́wọ́**. 

## Àwọn orílè-èdè tó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Àjọ àwọn Orílẹ̀-èdè

## Awon orile-ede ti omo-egbe Ajo Isokan awon Orile-ede kan kasi

## Awon orile-ede ti omo-egbe Ajo Isokan awon Orile-ede kankan ko kasi
This list encompasses the leaders of geo-political entities that lack significant international recognition. The degree of control these entities exert over their claimed territories may vary.


## Itokasi

## Àwọn ìjápọ̀ lóde
*Rulers.org List of rulers throughout time and places
*http://www.emilephaneuf.com/?p=164  List of official websites for heads of state

Ẹ̀ka:Àwọn àtòjọ
Bamir Topi

**Bamir Myrteza Topi**  (ojoibi 24 April 1957) ni  Aare ikarun lowolowo orile-ede Albania lati 24 July 2007.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Albáníà
Sali Berisha

**Sali Berisha** (; ojoibi 15 October 1944) je oloselu ara Albania ati lowolowo ohun ni Alakoso Agba ile Albania ati olori Egbe Toseluarailu ile Albania (PD).

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Albáníà
Paulo Kassoma

thumb|Paulo Kassoma.

**António Paulo Kassoma** (ojoibi 6 June 1951) je oloselu ara Angola. Ohun ni Alakoso Agba ile Angola lati September 2008 titi di igba ti ilana-ibagbepo tuntun ropo ipo re pelu igbakeji aare ni February 2010. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Àngólà
Louise Lake-Tack

**Louise Agnetha Lake-Tack**, GCMG, DStJ, (ojoibi July 26, 1944) ni Gomina Gbogbogbo ile Antigua and Barbuda. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Ántígúà àti Bàrbúdà
Baldwin Spencer

**Winston Baldwin Spencer** (ọjọ́ìbí October 8, 1948) jẹ́ Alakoso Agba orile-ede  Antigua and Barbuda láti ọdún 2004 dé 2014.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Ántígúà àti Bàrbúdà
Serzh Sargsyan

**Serzh Azati Sargsyan** (, ojoibi June 30, 1954) ni Aare orile-ede Armenia. O bori ninu idiboya Aare Osu Keji 2008 o si bo si ori aga ni Osu Kerin 2008. Ko ni ibatan mo Tigran Sargsyan to je Alakoso Agba ile Armenia lowo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Arméníà
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Arméníà
Kevin Rudd

**Kevin Michael Rudd** (ojoibi 21 September 1957) lo je Alakoso Agba 26th orile-ede Austrálíà lati 3 December 2007 until 24 June 2010,

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Austrálíà
Heinz Fischer

**Heinz Fischer** (ojoibi 9 October 1938) ni Aare orile-ede Austria. O bo si ori ipo ni 8 July 2004, won si tun je titundiboyan ni 25 April 2010.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1938
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Austríà
Werner Faymann

**Werner Faymann** (; ojoibi May 4, 1960) je oloselu ara Austria ati lowolowo Kanselo Ile Austria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1960
Ẹ̀ka:Àwọn ará Austríà
Ilham Aliyev

**Ilham Heydar oglu Aliyev** (, ojoibi 24 December 1961) ni Aare orile-ede Azerbaijan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1961
Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Azerbaijan
Ẹ̀ka:Àwọn ará Azerbaijan
Ẹ̀ka:Àwọn Alákòóso Àgbà ilẹ̀ Azerbaijani
Tigran Sargsyan

**Tigran Sargsyan** (, ojoibi January 29, 1960) ni Alakoso Agba ile Armenia lati 9 Osu Kerin 2008. Ko ni ibatan mo Aare ile Armenia Serzh Sargsyan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1960
Ẹ̀ka:Àwọn ará Arméníà
Artur Rasizade

thumb|Arthur Rasizade.

**Artur Tahir oğlu Rasizada** (), often spelled as *Artur Rasizade* (ojoibi 1935), ni Alakoso Agba orile-ede Azerbaijan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1935
Ẹ̀ka:ìgbésíayé
Ẹ̀ka:Àwọn Alákòóso Àgbà ilẹ̀ Azerbaijani
Ẹ̀ka:Awọn onimọ-jinlẹ Azerbaijani
Arthur Dion Hanna

**Arthur Dion "A.D." Hanna** (ọjọ́-ìbí ní March 7, 1928) jẹ́ olóṣèlú ará ilẹ̀ Bahamas tí orúkọ rẹ̀ wá ni ará orúkọ àwọn Gómìnà Àgbà ilé Bahamas láti 2006 dé 2010.

## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Bàhámà
Hubert Ingraham

**Hubert Alexander Ingraham** (ọjọ́ìbí 1947) ni Alákóso Àgbà ilẹ̀ àwọn Bàhámà tẹ́lẹ̀. Ó kọ́kọ́ bọ́sí ipò Alákóso Àgbà láti  August 1992 dé May 2002 ati láti 2007 de 2012. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ọ̀ṣèlú Free National Movement Party (FNM). 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ àwọn Bàhámà
Sheikh Hasina

**Sheikh Hasina Wazed** ( *Shekh Hasina Oajed*) (ojoibi September 28, 1947) je oloselu omo ile Bangladesh, ohun si ni Alakoso agba ile Bangladesh lati 6 January, 2009.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Bangladẹ́shì
Hamad ibn Isa Al Khalifa

Oba **Hamad ibn Isa Al Khalifa**, KCMG () (ojoibi 28 December 1950, Riffa, Bahrain) ni Oba ile Bahrain lowolowo lati 2002.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìgbésíayé
Toomas Hendrik Ilves

**Toomas Hendrik Ilves** (; ojoibi 26 December 1953) ni Aare ile Estonia lowolowo lati odun 2006.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Estóníà
Apáàríwá Europe

[right|thumb|250px|Northern Europe as defined by the [United Nations
(marked blue):

]]
[thumb|right|Location of the [Nordic countries]]

**Apaariwa Europe** je agbegbe ni iha àríwá orile Europe. Gege bi Ajo Isokan awon Orile-ede se so awon orile-ede wonyi ni won wa ni Apaariwa Europe:

* 
** 
** 
* 
* 
** 
* 
*  Ireland
* 
* 
* 
**  Svalbard and Jan Mayen
* 
* 
**  
**  Channel Islands:  and  

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbègbè ní Europe
Apágúúsù Europe

right|thumb|300px|Geo-Political Southern Europe
[right|thumb|250px|Apaguusu Europe gege bi [Ajo Isokan awon Orile-ede se tumo re
(marked green):

]]

### [[Iberian Peninsula]]
* 
* 
*  (including: Madeira and Azores
*  (including: Balearic Islands)

### [[Southern France]]
*  (not including the North, Alpine and Atlantic parts but including: Corsica)
* 

### [[Italian Peninsula]]
*  (including: Sardinia and Sicily)
* 
* 

### [[Balkan Peninsula]]
* 
* 
* 
*  (below Sava and Kupa)
*  (including: Aegean Islands, Crete, and Ionian Islands)
* 
* 
*  (below Sava and Danube)
* 
*  (3% of the country (East Thrace) lies in Europe, the rest in Asia)

### Other
*   (northern regions (Slavonia, Zagreb, Međimurje and Zagorje) are sometimes considered as Central Europe)
*  (geographically part of Asia but considered European for historic and cultural reasons)
*  (including: Gozo)
*  (Northern Dobruja and sometimes Wallachia)
*   (northern regions (Vojvodina and Belgrade) are sometimes considered as Central Europe)
* 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbègbè ní Europe
Clifford Husbands

**Sir Clifford Straughn Husbands**  (5 August 1926 – 11 October 2017) je oloselu ati adajo ara ile Barbados to wa nipo tele bi Gomina Agba ile Barbados. O wa nipo yi lati 1996, nigbati won yan sibe leyin iku Iyaafin Nita Barrow, titi to ti feyinti ni 31 October 2011.

## Alaisi
Husbands ku lojiji ni ojo 11 October 2017, o je omo odun 91. 

## E tun wo
*Gomina Agba ile Barbados

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Bárbádọ̀s
David Thompson (olóṣèlú Bárbádọ̀s)

**David John Howard Thompson**, MP (25 December 1961 – 23 October 2010) lo je Alakoso Agba kefa orile-ede Barbados lati Osu Kinni 2008 titi di ojo to ku nitori jejere pankrea ni 23 Osu Kewa 2010.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Bárbádọ̀s
Alexander Lukashenko

**Alexander Grigoryevich Lukashenko** (,  *Aliaksandr Ryhoravič Lukašenka*; ,  *Alexander Grigoryevich Lukashenko*; ojoibi 30 August 1954) ni Aare ile Belarus lati 20 July 1994.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Bẹ̀lárùs
Herman Van Rompuy

**Herman Van Rompuy** ( , ojoibi 31 October 1947 in , Brussels) je oloselu ara ile Belgium.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Bẹ́ljíọ̀m
Pratibha Patil

**Pratibha Devisingh Patil** () (ojoibi December 19, 1934) ni Aare orile-ede India lati 2007. Ohun ni obìnrin akoko ti yio di Aare ile India.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Índíà
Manmohan Singh

**Manmohan Singh** (Punjabi: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, born 26 September 1932 o si ku ni Oṣu kejila ọjọ 26, ọdun 2024) ni Alakoso Agba ile India lati 2004 si 2014.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1932
Ẹ̀ka:Àwọn ará Índíà
Toni Morrison

**Toni Morrison** (oruko abiso **Chloe Ardelia Wofford** February 18, 1931 – August 5, 2019) je olukowe, olotu ati ojogbon omo ile Amerika ti o gba Ebun Nobel ati Ebun Pulitzer.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Lítíréṣọ̀
Morrison Toni
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Mabel Segun

thumb|Mabel Segun, odún 1983

**Mabel Segun** (ibi 1930 o si ku ni Oṣu Kẹta Ọjọ 6, Ọdun 2025) jẹ́ olùkọ̀wé ọmọ ilẹ̀ Nigeria

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn olùkọ̀wé ará Nàìjíríà
Albert 2k ilẹ̀ Bẹ́ljíọ̀m

**Albert II** (born 6 June 1934) is the King of the Belgians, a constitutional monarch. He is a member of the royal house "of Belgium"; formerly this house was named Saxe-Coburg-Gotha. He is the uncle of the current reigning Grand Duke of Luxembourg, Henri.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Ọba ilẹ̀ Bẹ́ljíọ̀m
Yves Leterme

**Yves Camille Désiré Leterme** 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1960
Ẹ̀ka:Àwọn ará Bẹ́ljíọ̀m
Baálẹ̀

**Baálẹ̀** ni orúko oyè tí Yorùbá n pè olórí abúlé tàbí agbègbè kan. Bakanna Baálẹ̀ (*mayor*) ni olórí ìjoba ìlú tàbí ìjọba ìbílẹ̀ kan. Àwọn ọmọ-ìlú ni wón  máa n jẹ oyè Baálẹ̀. Àwọn báálẹ̀ máa n jẹ́ aṣojú Ọba aládé ní àwọn ìlú kéréjekéréje tí ó bá wà lábé àkóso irú ọba bẹ́ẹ̀. Oba alade ni won maa n  fi Baale joye nile Yoruba

A ní ipele mẹ́ta nínu ìjọba ilé Yorùbá. Èyí ni ipò ọba, àwọn ìjòyè gíga rẹ̀ àti àwọn Báálẹ̀.

## Itokasi

Ẹ̀ka:yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn iṣẹ́ ìjọba
Obìnrin

thumb|Obinrin
thumb|right|Ami fun obinrin
**Obìnrin** jẹ́ abo ènìyàn ti o ti balaga, ti o si je idakeji Ọkunrin. Saaju ki obinrin to balaga, won ma n pe obinrin omidan. Won ma n lo akojopo oro yi 'awon obinrin' gege bi ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin lai wo ti ọjọ orí                           

                          

## Itokasi
Cheikh Anta Diop

**Cheikh Anta Diop** (29 December, 1923 ni Thieytou, Diourbel Region - 7 February, 1986 in Dakar) je olukoweitan ati oloselu omo ile Senegal.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Sẹ̀nẹ̀gàl
Cheikh Hadjibou Soumaré

**Cheikh Hadjibou Soumaré** (born 1951) ni Alakoso Agba ile Senegal tele. O wa lori aga lati June 19, 2007 titi di April 30, 2009.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Sẹ̀nẹ̀gàl
Evan Enwerem

**Evan Enwerem** (October 29, 1935 - August 2, 2007) je oloselu omo ile Naijiria to je ipo Aare ile Alagba Naijiria ni 1999.
O je omo egbe oloselu People's Democratic Party.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ímò
Aishwarya Rai

**Aishwarya Rai Bachchan** (ibi **Aishwarya Rai**, tabi nigba miran bi **Ash** tabi **Aish**, Tulu: ; 1 November 1973) je osere filmu ati Miss World tele omo ile India.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Índíà