open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nomsebenzi Tsotsobe

**Nomsebenzi Agnes "Noms" Tsotsobe** (tí á bí 24 Kọkànlá Oṣù 1978) jẹ́ rugby union South Africa kán àti àwòṣé. Tsotsobe ní a bí ní Kwa Magxaki, Port Elizabeth, àti pé ó tí ṣeré fún àti pé o jẹ olórí South Africa women's rugby union team, Springboks, láti ipilẹṣẹ wọ́n ni ọdún 2004. 

## Modelling
Tsotsobe ṣé àkọ́bí rẹ̀ gẹ́gẹ́bí àwòṣé àgbáyé ní Ìlú Paris ní ọdún 2002.

## Rugby
Tsotsobe ṣe àmọjà ní ipò Flanker ní rugby, o bẹ̀rẹ̀ ìṣẹ́ rẹ̀ tí n gbà fún ẹgbẹ́ Hilltop Eagles ní Eastern Cape Province . Ó gbà ọ̀pọ̀lọpọ́ àwọn Ọlá méjèèjì fún Eagles atí lakoko ti o nṣire idije aṣoju fun Agbegbe ìlà-Òrùn, ó sí pé orúkọ rẹ̀ ní olórí tí Àgbègbè ìlà-òrùn ní ọdún 2002. 

Tsotsobe ṣé bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù rugby obìnrin tí South Africa nínú ifẹsẹwọnsẹ àkọkọ wọ́n tí káríayé pẹlú Wales ní ọjọ́ 29 oṣù kàrún ọdún 2004, pẹlú àwọn Springboks padánù test march ní Adcock Stadium, Port Elizabeth, 5–8. Tsotsobe ní a fún ní olórí fún ìdánwò Kejì ní 5 June 2004, èyítí Springboks padánù 15-16 ni Loftus Versfeld, Pretoria . Ẹgbẹ náà ní àṣeyọrí àkọkọ wọ́n nínú ìdánwò káríayé wọ́n atẹ́lè ní Ọjọ́ 30 Oṣù Kẹ́rin Ọjọ́ 2005, tí wọ́n ṣé ní Ebbw Vale, Wales, lílù ẹgbẹ́ Welsh 24–9.

Ní Oṣù Kẹ́rin ọdún 2005 Tsotsobe ní a yàn gẹ́gẹ́bí ọkàn nínú àwọn *Ẹwà Ìdárayá* mẹwàá nínú ìdíje tí South African *Sports Illustrated* nṣiṣẹ. 

Tsotsobe tẹ̀síwájú láti jẹ́ olórí ẹgbẹ́ orílẹ-èdè fún ọ̀pọlọpọ ọdún, pẹlú ní àwọn ìṣẹlẹ World Cup Rugby Women .  Ní ọdún 2008 ó tún n ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́bí olórí ẹgbẹ́ orilẹ-ède. 

Tsotsobe gbà ipá tí Olùdarí ẹgbẹ́ fún ẹgbẹ́ àwọn obìnrin labẹ ọdún 20 South Africa, àti pé yóò ṣiṣẹ́ ní ipò yìí fún Under-20 Nations Cup ní Amẹ́ríkà ní ọdún 2011. 

## Ìjàmbá ọkọ̀
Ní Oṣù Kẹwàá Ọdún 2005 Tsotsobe ṣé alábàpín nínú ìjàmbá mọ́tò ayọ́kẹ́lẹ́ kán ní New Brighton èyítí ó fà ìlú tí ẹlẹ́sẹ̀ kán,  Luyanda Mtsele, ọmọ ọdún 21 tí KwaFord, ọmọ ilé-ìwé kán tí ó kẹkọ ọdún ìkẹhìn tí civil engineering ni Ile-ẹkọ giga Nelson Mandela Metropolitan . Ní ọdún 2010 ní Tsotsobe tí jẹbi ẹsùn culpable homicide  lórí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, ilé-ẹjọ́ ríi pé Mtsele àti ọrẹ́ rẹ̀ wá lábẹ́ ọtí-líle àti pé wọ́n n rìn láàrin ọnà tí kò yẹ ní àkọkọ ìjàmbá náà. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1978
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Geneviève Boko Nadjo

**Geneviève Boko Nadjo** (òjóìbí December 26, 1956) jé àgbejórò ará Beninese . Ó tí jẹ àgbẹ́jọ́rò ní Cotonou àti pé ó jẹ́ ọkàn nínú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ márùn tí Ìgbimọ Benin tí ó nṣẹ́ alábòjútó àwọn ìdìbò. Ìpinnu náà gbé asọye dìde bí ó ṣ jẹ́ pé  súnmọ́ Alàkóso.

## Ìgbésí ayé
Á bí Nadjo ní ọdún 1956 ní Cotonou . Ó gbà ìwé-ẹri baccalaureate rẹ̀ ní ọdún 1977 àti pẹlú ìyẹn darapọ̀ mọ́ National University of Benin . Ó parí pẹ̀lú Master degree ní òfin ni 1981. 

Láti 1983 sí 1986 ó ṣiṣẹ́ fún Ilé-iṣẹ́ tí Ètò àti Ìṣirò àti Ẹ̀ka Ìlú àti Ọ̀daràn ní Ilé-iṣẹ́ tí Ìdájọ́. 

Ní ọdún 1988 ó gbà ìwé ẹ̀rí bí adájọ láti Ilé-ìwé Ìjọba tí Orílẹ-èdè àti Magistracy ni ilé-ẹ̀kọ́ gíga rẹ̀. Láti ọdún 1988 títí di ọdún 2006, ó jẹ́ igbákejì abanirojọ ní agbègbè Cotonou, ati lẹhìnna Ààre ilé-ẹjọ́ Cotonou kán.

Nadjo di Alága Aláṣẹ ti women in law and development in Africa  ( *Femes, Droit et Développement en Afrique* ) ní apakan rẹ̀ tí Áfíríkà. Ní ọjọ́ 8 oṣù kàrún ọdún 2014 ó tí yan nípasẹ ọ̀pọlọpọ àwọn ọmọ ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin  gẹ́gẹ́bí aṣojú àwọn adájọ ní Ìgbìmọ̀ Ìdìbò tí Orílẹ-èdè Adase (CENA) tí Benin. Awọn ti a yan yoo ṣiṣẹ fun akoko idibo nikan,  ṣùgbọ́n a ṣé ìyípadà àti pé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ márùn tí ó dúró títí ní a yàn. Ìpinnu rẹ̀ jẹ́ ìbéèrè bí a tí ríi pé o jẹ́ ọkàn nínú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ méjì tí wọ́n gbà bí isúnmọ́ sí Alákóso.  Méjì nínú àwọn mìíràn ní wọ́n gbà òmìnira ṣùgbọ́n ọmọ ẹgbẹ́ míìràn ní Emmanuel Tiando tí ó jẹ́ mínísítà tẹ́lẹ̀ tí ó fúnni ní ìmọràn pé CENA jẹ́ ojúṣàájú. 

Ó gbà Aské Trophy ti ó fún àwọn obìnrin tí ó ní ipá jùlọ ní Áfíríkà ní ọdún 2018.

Gẹ́gẹ́bí apákan tí ìdìbò ààrẹ 2021 ní Benin, gẹ́gẹ́bí ìgbákeìi-ààre CENA, o ṣàlàyé àti ṣé ìdáláre àṣírí tí igbowo 6, 7 . Ó tún ṣàlàyé fún àwọn oníròyìn pé owo-owo tí ibuwọlu tí ònígbòwó tí àwọn olùdíje Alàkóso jẹ́ àrùfín.  Òkìkí tiwantiwa tí Benin tí dínkù ní àwọn ọdún díẹ̀ sẹhin. Patrice Talon tí gbà láti dúró àti àwọn àyípadà àìpẹ nínú òfin túmọ sí pé àwọn olùdíje Alàkóso nilo atiléyìn tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Ile ìgbimọ́ áṣòfin 16 àti pé gbogbo àwọn ọmọ ilé-ìgbìmọ̀ lọwọlọwọ jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ tí àwọn ẹgbẹ́ tí Talon gbà pẹlú. Ó tí sọ àsọtẹlẹ pé Talon le tún dìbò láìnídí. 

## Àwọn itọ́kàsí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1956
Surina De Beer

**Surina De Beer** (tí a bí 28 Okudu 1978) jẹ́ òṣèré tẹnnis South Africa tí fẹyìntì.

Nínú iṣẹ́ rẹ̀, De Beer gbà àwọn àkọlé ẹ́yọ̀kàn mọkànlá àti àwọn àkọlé ìlọ́pò méjì 36 lórí  ITF Women's Circuit . Ní ọjọ́ 6 Oṣù Keje ọdún 1998, ó dé ipò àwọn akọ́rín tí ó dára jùlọ tí àgbáyé No.. 116. Ní ọjọ́ 25 Oṣù Kẹsán ọdún 2000, ó pé ní No.. 49 ní àwọn ipò ilọ̀pọ́ méjì WTA .

Ní ọdún 2011, De Beer tí fẹyìntì láti tẹnnis alámọ̀dájú.

## ITF ìparí

### Àkọ̀kan (11–6)

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1978
Pat Walkden

**Patricia Molly “Pat” Walkden-Pretorius** (ti a bi 12 Kínní 1946) jẹ òṣèré tẹnisi obinrin tẹ̀lẹ láti Rhodesia àti South Africa. 

Walkden jẹ́ ólùsare ní 1967 French Championships ilọ́pò meji, ẹlẹgbẹ ẹlẹgbẹ Annette du Plooy . Wọ́n padánù ìparí ní àwọn ètò tààrà sí Françoise Dürr àti Gail Sherriff . 

Àbájáde ẹlẹ́yọ̀kàn tí o dára jùlọ ní ìdíje Grand Slam kán tí dé ipélè kẹrin ní

1967 French Championship,  the 1968 French Open atí 1969 Wimbledon Championship .

Ó ṣeré fún àwọn ẹgbẹ́ Rhodesian àti South Africa Fed Cup ní àwọn ìbátan 15 láàrin ọdún 1966 àti 1974 tí ó ni ìgbàsílẹ̀ tí àwọn iṣẹ́gun 17 àti àwọn àdánù 11. Ó jẹ́ apákàn tí ẹgbẹ́ South Africa, pápọ̀ pẹlú Brenda Kirk àti Greta Delport, tí ó gbà Ifẹ Federation ní 1972 lẹhìn iṣẹ́gun ní ìparí lórí Great Britain ní Ellis Park ní Johannesburg, South Africa.

## Àwọn ìparí iṣẹ́

### Nikan: 3 (awọn olusare mẹta)

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1946
Dianne Van Rensburg

**Dianne Van Rensburg** (tí a bí 3 April 1968) jẹ́ òṣèré tennis alámọjà tẹ́lẹ̀ láti South Africa. Tí a mọ̀ sí **Dinky**, ọ́ borí àkọlé ẹyọ̀kan kán àti àwọn àkọlé ìlọ́pò mejti làti 1986 sí 1990. Ó dé ipò àwọn akọ́rín tí ó ga jùlọ tí No.. 26 ní Oṣù Kíní ọdún 1991.

## WTA Tour ìparí

### Nìkan 2 (1–1)

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1968
Lance Davids

**Lance Davids** (tí a bí 11 April 1985) jé agbabọọlu alámọ̀dájù tẹlẹ tí South Africa tí ó ṣe bóòlù bíi àgbédeméjì . 

## Club Career
Tí a bí ní Cape Town, Davids hails láti Mitchell's Plain Lórí Cape Flats .

Ní 1999, Davids lọ fún àwon ìdánwò pẹlú Budgie Byrne pẹlú Arsenal àti Manchester United . 

### Ọdun 1860 München
Tí gbàwẹ láti Cape Town orísun Ologba Hellenic FC ní ọjọ́-orí 15 nípasẹ TSV 1860 Munich, Lance Davids jé ọjà odò tí egbé Bavarian èyítí ó gbé lọ sí 2001. Ó ṣe akọrin àkọ́kọ́ rẹ ní ojó 22 November ọdun 2003 ní ìpàdánù 1–0 si Bayern Munich .  Ó ṣe àkọ́bí rẹ ní German 2. Bundesliga ní àkọ́kọ́ 2004-05, tí ndún fún 1860 Munich ṣiṣé àwọn ìfarahàn 21 liigi ṣáájú gbígbé sí Djurgårdens Swedish IF láti Dubai .

### Djurgården IF
Davids wá sí Djurgårdens IF láti 1860 Munich ní Germany ní ibẹ̀rẹ̀ àkọ́kọ́ 2006, sùgbón ó ní àkọ́kọ́ líle láti fí ìdí ará rè mulẹ gégébí olubẹrẹ ní ìbèrè akọ́kọ́. Síbẹ̀síbẹ̀, bí akoko tí n lọ, Davids dí orúko déédé ní Djurgården tí ó bèrè ila-soke. Lákokó akoko 2007, Davids ṣeré ní apá òtún bí àgbéjáde tàbí olúgbèjà.  Ò ṣe àkọ́bí rè ní ọjọ 6 Oṣu Kẹrin ọdun 2007.  O ti dibo dára jùlọ ní òtún padà ní Àjùmòṣe Swedish ní 2007 àti 2008. 

Ní Osù Kejì ọdun 2007, ó ṣe ìdánwò pẹlú àwọn egbé Àjùmòṣe Gèésì méjì, Blackburn Rovers àti Newcastle United,  sùgbón ko sí ohùn èlò gbígbẹ. 

Ní ìbèrè 2009, Davids fowó sí bí olùrànlọwọ ọfẹ pẹlú àwọn aṣájú South Africa SuperSport United lórí àdéhùn ìgbà díè.  Ó ṣe àkọ́bí rè ní ojó 4 February 2009 ní 3–0 kán lori Bay United .  Léhìn ọdún kán pẹlú Ajax Cape Town FC, Davids wọlé lórí 11 June 2010 fún Lierse SK lórí gbígbé ọfẹ.

Davids, tí ó ṣe àṣojú South Africa ni 2010 FIFA World Cup, kòwé àdéhùn ọdun mẹta pẹlú egbé Belgian tí láìpé ní ìgbéga Lierse SK ní Ìgbà oòrùn kanna.  O jẹ gbigbe akọkọ ti Lierse ti ipolongo 2010 – 11 Belgian First Division . O ṣe akọbi rẹ ni 31 Oṣu Keje 2010 ni pipadanu 1–0 si Sint Truiden . 

Lori 31 January 2013, Ajax Cape Town ṣe idaniloju wíwọlé ti ẹrọ orin iṣaaju wọn lati ile-iṣẹ Belgian pẹlu ẹlẹgbẹ South African okeere Mabhuti Khenyeza .  O ṣe ohun ti yoo jẹ ere-kere rẹ kẹhin lori 21 Kẹrin 2015 ni pipadanu 1–0 si Awọn irawọ Ipinle Ọfẹ . 

Davids ṣe àkọ́bí rè fún  South Africa National Team ní 30 March 2004 lòdì sí Australia ní ijatil 1–0 ní Loftus Road, London.  Orílẹ̀-èdè àgbáyé rẹ̀ ìkẹyìn jẹ́ ìṣẹ́gun 4–0 lórí Thailand ní ọjọ́ 16 May 2015. 

## Ifẹhinti lẹnu iṣẹ
Davids kéde ìfèhìntì lénu iṣé rè ní ojó 18 May ọdun 2015 ní ọdún 30. 

Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù Ife Ẹ̀yẹ Àgbáyé FIFA 2010
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1985
Linda Barnard

**Linda Barnard** (tí a bí 10 Oṣù August 1968) jẹ́ òṣèré tẹnnis tí South Africa tẹlẹ̀.

Barnard ní ipò akọ́rín tí ó dára jùlọ tí 191 ní àgbáyé àti pé o gbà àwọn àkọlé ITF mẹ́ta, méjì nínú èyítí ó wà nípa lílù Amanda Coetzer ni ìparí. Ó jẹ bí òṣèré ilọ́pò méjì pé ó ṣàṣeyọrí pupọ̀ jùlọ, pẹlú ipò iṣẹ́ gíga tí 78. Ó ṣé iyípò kẹtá tí àwọn ilọ́pò méjì tí àwọn obìnrin ní méjèèjì 1989 US Open àti 1990 Wimbledon Championships .  

## ITF ìparí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1968
Elizma Nortje

**Elizma Nortje** (tí á bí 1 February 1966) jẹ́ olùkọ́ni tẹnisi Namibia àti òṣèré alamọja tẹlẹ.   O jẹ́ obìnrin Namibia tí ó ṣaṣeyọrí jùlọ tí o ti ṣe alámọ̀daju àti pé ó jẹ́ ẹni àkọkọ tí ó wà ní ipo lórí  WTA tour  .  

Tí á bí ní Windhoek ní ọdún 1966, Nortje ṣé aṣojú South Africa bí ọmọ kékeré àti ní kùtùkùtù iṣẹ́ alámọ̀dájú rẹ, ṣáájú òmìnira Namibia.  ó ṣé bọọlu tennis ẹlẹ́gbẹ́ fún Ile-ẹkọ giga Kariaye ti Orilẹ Amẹrika ni San Diego, tí njijadu ní NCAA Division I Championships .  Ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1990 ó ṣé àwọn ifáráhàn ní àwọn ìyàwòrán íyege ilọ́po méjì ní Wimbledon ó sí borí àwọn ìdíje ilọ́po méjì ITF . 

Nortje ṣiṣẹ́ bí adarí Ẹgbẹ́ tennis Namibia láti 1996 sí 1999 àti pé ó jẹ́ olórí ẹgbẹ́ Namibia nígbàtí orílẹ-èdè náà ṣe akọbi Fed Cup ni ọdún 2004. Olùkọ́ni ITF Ìpele 3 tí ó ni ìfọwọ́si, ó jẹ alámọ̀dájú àgbà tennis ní báyìí ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Tennis Van Der Meer ní South Carolina. 

## ITF ìparí

### Nìkan: 1 (0-1)

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1966
Adenike Oyetunde

**Adenike Dasola Oyetunde-Lawal**, professionally known as **Adenike Oyetunde** (born March 5, 1986) is a Nigerian media personality, radio host, onkowe, amofín,  Social media influencer àti ayé olùkóni. Ó jé Olùdásílẹ̀ tí Amputees United Initiative àti The Gratitude Hub. Ní ọdún 2021, Gómìnà ìpínlè Eko, Babajide Sanwo-Olu Yan an gégé bí olùrànlọwọ pàtàkì lórí àwọn èniyàn tí ó ní àìlera. 

## Ìgbésí ayé ìbèrè
Ọdún 1986 ní wón bí Adénìké sí omo ile Bukola Victoria Oyetunde àti òsìsé ìjọba Adelani Olarere Oyetunde.  Ó tí gbà ilé-ìwé alákọbẹ̀rẹ̀ rẹ láti ilé-ìwé Command Children àti ilé-èkó gírámà rẹ ní Queen's College, Lagos.  Adénìké gbà òye nípa òfin láti Olabisi Onabanjo University . Lákokó tí ó wá ní Yunifásítì, léhìn ìjàmbá ìsokúso àti ìṣubú, Adenike ní àyẹwò pẹlú akàn egúngún. Léhìn òpòlopò aw6ọn àṣàyàn ìtọjú tí a ṣàwarí, àwọn dókítà gbà ìmọràn níkẹyìn pe yóò nilo láti ge ẹsẹ rẹ láti lè gbà ẹmí rẹ là.  Nígbà tí ó pé ọmọ ogún ọdún, wọ́n gé ẹsẹ̀ ọ̀tún rẹ̀.  Lẹ́yìn tí ó jáde ní Yunifásítì, ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Òfin ní Nàìjíríà, ó kẹ́kọ̀ọ́ yege pẹ̀lú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ gíga kíláàsì 2nd ní ọdún 2010 tí wọ́n sì pè é sí ilé ẹ̀kọ́ Nigerian Bar . 
left|thumb| Oyetune lori Ọrọ gidi ti NdaniTV ti Nicole Asinugo ti gbalejo (osi)
Adenike gbà iṣẹ́ ìgbà díè gégébí olúgbohunsafẹ́fẹ́, pẹlú 99.3 Nigeria Info FM, èyítí ó tí fẹ síwájú sí ipá àkókò kíkún.  Kò pẹ́ sígbà yẹn ni Adenike bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àlejò eré ọlọ́sẹ̀ márùn-ún, níbi tó ti ń jíròrò ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀rọ̀ látorí òṣèlú títí dórí ìgbésí ayé rẹ̀.  Oyetunde fúnni ní ìgbìmọ̀ òfin ọfẹ lórí radio, bótilẹ̀jẹ́pé ko ṣe òfin ní akoko yẹn.  Adenike tún jé olùrànlọwọ déédé lórí ìfihàn àsoye ìròyìn Smooth 98.1 FM, *Ilè Freshly* .

Adenike dà Amputees United Initiative sórí pẹpẹ wò, o n gbawi fún ètò àwọn aláàbò àti àwọn ènìyàn míìràn tí ngbé pẹlú àìlera.  Ó tún ṣe iṣé atinuwá pẹlú Irede Foundation, àjọ tí kìí ṣe ìjọba tí n ṣiṣẹ́ pẹlú àwọn ọmọdé, tí ó tí jìyà ìpàdánù owó, tí ó pèsè fún wọn ní àwọn ẹsẹ tí ó ní ìlọsíwájú Títí dí ọdún 18. 

Ní 2017 ó sọ òrọ̀ kàn nípa *Philanthropy àti Ipá The role of Empathy in the Human society ní* TedX Gbàgada ní Ìlú Èkó. 

Ní 2018, Adenike kòwẹ́ ó sí ṣe àgbéjáde ìwé autobiography ará ẹni tí ará rè, *Adénìké* .  Ìwé náà tí gbádùn àwọn àtúnwò nlá, pẹlú *Business Day* 's Titilade Oyemade, tí n ṣe agbéró àkóónú ìwúrí rẹ àti ìparí “Iwọ yóò ní ìtara tí ó wẹ lórí ré bí ó ṣe n ká ìwé yìí, tí ó kún fún ìrètí tí ó lé lo láti bóri àwọn ìtaláya àti ṣàṣeyọrí imúsẹ́ nínú ìgbésí ayé rẹ ." 

Ní January, ọdun 2021, ìjọba ìpínlè Èkó kéde pe Gómìnà, Babajide Sanwo-Olu tí fí ìdí rẹ múlẹ̀ yíyan Adenike gégé bí olùrànlọwọ pàtàkì lórí àwọn èniyàn tí ó ní àbirùn (PLWDs) ní ìdánimọ̀ iṣẹ rẹ gégébí Alákóso Ètò, Aṣojú, Oluyọọda ati Olukowo lórí Irede Foundation's Amputees United Initiative láti ọdún 2018. 

## Igbesi aye ara ẹni
Ní December 5, ọdun 2020, Adenike ṣe ìgbéyàwó pẹlú ọ̀rẹ́kùnrin tí ọ tí pẹ at6i akọ̀rọ̀yìn ẹlégbẹ́ rẹ, Sherif Lawal ní ayẹyẹ timótímó kàn ní ìlú Èkó. 

## Àwọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1986
Susan Paradise Baxter

**Susan Rose Paradise Baxter** (tí a bí ni Oṣù September ọjọ́ 20, ọdún 1956) jẹ́ united states district judge tí United States district court for the western district of Pennsylvania . Ó jẹ́ united states magistrate judgep tẹlẹ̀.

## Ìgbésí ayé ibẹrẹ àti ẹkọ́
Susan Paradise Baxter ni a bi ní Oṣu Kẹsán Ọjọ́ 20, Ọdún 1956, ni Latrobe, Pennsylvania .  Ó gbà bachelor of science lati  Pennsylvania state University  ní ọdún 1978, Master of education láti Temple university ní 1980, àti Juris doctor  rẹ̀ láti Temple university Beasley School of law. ní 1983.  

## Professional career
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní Washington, DC, gẹ́gẹ́bí associatẹ ni ilé-iṣẹ́ tí Cole, Raywid àti Braverman, báyìí Davis Wright Tremaine, níbití ó tí dí partner ní 1989.  Iṣẹ́ rẹ̀ jẹ́ commercial law, antitrust litigation ati contract law .

Ní 1992, ó ṣiṣẹ́ bi Agbẹjọro Ile-ẹjọ fun Ile-ẹjọ Erie County court of common pleas, tí ó nsoju àwọn onídájọ́ lórí court. 

## Federal judicial service
Ó di adájọ́ adájọ́ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà fún Ilé Ẹjọ́ Àgbègbè Ìpínlẹ̀ Amẹ́ríkà fún Ìpínlẹ̀ Ìwọ̀ Oòrùn ti Pennsylvania ní ọjọ́ 20 Oṣù Kẹrin ọdún 1995. Nígbà mìíràn ní ọdún 1996, ó jẹ́ Director-At-Large tí  Federal Magistrate Judges Association.   Ó di chief magistrate judge ní June ọdún 2005 ó sí ṣiṣẹ́ títí dí ọdún 2009. Àkọkọ rẹ̀ bí magistrate judge parí ní September ọjọ́ 10, ọdún 2018, nígbàtí ó di adájọ́ agbègbè.  

### Ipinnu ile-ẹjọ agbegbe ti pari labẹ Obama
Ní Oṣù Keje Ọjọ́ 30, Ọdún 2015, Alákóso Barrack Obama yan Baxter láti ṣé iránṣẹ́ bí Adájọ́ Agbègbè Ìlú Amẹrika ti united states district court for the western district of Pennsylvania , sí ijóko tí ó ṣafo nípasẹ Sean J. McLaughlin, ẹnití o fí ipò sílẹ̀ August Ọjọ́ 16, Ọdún 2013.  Ó gbà ìgbọràn níwájú senate judiciary committeed ní December ọjọ́ 9, ọdún 2015 àti yíyàn rẹ̀ tí ìpilẹ̀ṣẹ̀ ko sí àríyànjiyàn.  Ní January Ọjọ́ 28, Ọdún 2016, yíyàn rẹ̀ ní ijàbọ̀ jáde kúrò nínú igbímọ́ nípasẹ́ voice vote .  Ìdìbò rẹ̀ ti parí ní January Ọjọ́ 3, Ọdún 2017, pẹlú òpin  114th congress.

Ní Oṣù December ọjọ́ 20, Ọdún 2017, yíyàn rẹ̀ nípasẹ Alákóso Donald Trump ní a kéde àti firánṣẹ́ sí senatr gẹ́gẹ́bí apákàn tí àkójọpọ̀ ìpín tí àwọn yíyàn èyítí ó pẹlú Marilyn Horan àti Chad Kenney .  Ó tún yan si ijoko kanna.  Ní Oṣù Kejì ọjọ́ 15, Ọdún 2018, Ìgbìmọ̀ Ìdájọ́ Alàgbà ròyìn yíyàn rẹ̀ nípasẹ voice vote .  Ní August Ọjọ́ 28, Ọdún 2018, yíyàn rẹ̀ jẹ́ ifọ́wọ́si nípasẹ́ voice vote .  Ó gba igbímọ́ ìdájọ́ rẹ̀ ní September ọjọ́ 10, ọdún 2018. 

Ní *Pennsylvania General Energy Company, LLC v Grant Township* ní 2015, o rí lòdì si Grant Township, Pennsylvania àti ni ojúrere tí Pennsylvania General Energy, LLC (PGE) nínú àwọn oniwe-nipe tí àwọn Township ká idinamọ lórí abẹ́rẹ kànga rú àwọn àjọ ká t'olofin àwọn ẹ̀tọ̀.    Àwọn Township ni ìpòduduro nípasẹ àwọn Community Environmental Legal olúgbèjà Fund  nínú àwọn nlá, èyí tí a tí profiled ní *Rolling Stone* ìròhìn l ní May 2017. 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1956
Zani Barnard

**Zani Barnard** (tí a bí 15 òṣù Kẹ́ta 1999) jẹ́ òṣèré tẹnisi South Africa ti kò ṣiṣẹ́. O ṣeré fún South Africa lórí

Barnard ní ìpò ìṣẹ́ gíga ITF juniors tí 73, tí ó wáyé ní ọjọ́ 29 oṣù kejì 2016. 

Ó bẹ̀rẹ̀ ìkẹ̀kọ̀ ní Middle Tennessee State University (MTSU), ni ọdún 2017 pẹlú arábìnrin Ìbejì rẹ̀ Lee . 

## ITF Circuit ìparí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1999
Obiageri Amaechi

**Obiageri Pamela Amaechi** (ti a bi ni ojo kejila osu  Kẹta, Ọdun 1999) jẹ obinrin idaraya fun discus thrower ọmọ orilẹede Naijiria ti o ṣẹgun iṣẹlẹ discus ni Awọn ere Afirika ti odun 2023 ti o si wa ni ikẹta ninu awọn to kopa ni Awọn ere Agbaye 2022 ati 2022 African Championships ti Awọn elere idaraya . O ti dije fun Princeton Tigers ni kọlẹji AMẸRIKA .

Ni ọdun 2018, o bori iṣẹlẹ discus ECAC / IC4A Ita gbangba Championship, ti njijadu fun Princeton Tigers .  Ni ọdun 2022, o jẹ oludimu  Ivy League ni discus, ati pe o ti gba owo Gbogbo-Amẹrika lẹẹmeji.  O dije fun AMẸRIKA ni odun 2018 IAAF World U20 Championships, nibiti o ti pari si ipo kerinla ni iyipo iyege, ati pe ko si lara awon ti won yan lati pariidije na  

Amaechi ṣe idije akoko rẹ fun orilẹede Naijiria ni odun 2022 ,ereidaraya ti Championships  ni Africa , o de si pari si ipo ikẹta ni iṣẹlẹ discus na  .  Lẹ́yìn oṣù yẹn, ó gba eré ìdárayá Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, èyí tó tún jẹ́ ìdíje fún ìdíje àgbáyé 2022 .   O jade nipo  kẹta ni iṣẹlẹ discus ni Awọn ere Agbaye.   ni ọdun na, o wa ni ipo kẹta ni ibi ere idaraya Naijiria .  Amaechi jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ Nàìjíríà mẹ́tẹ̀ẹ̀ta tí wọ́n dije nínú ìṣẹ̀lẹ̀ ìjíròrò ní ìdíje eléré ìdárayá àgbáyé ní ọdún 2023 . 

Amaechi bori iṣẹlẹ discus ni Awọn ere Afirika 2023 . 

## References

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1999
Grace Apiafi

**Grace Apiafi** (ti abini ojo ketadinlogbon  Oṣù mokanla ni odun 1958) jẹ oṣere idaraya ti o wa lati  Nigeria, ti o dije ninu shot put ati discus throw ni iṣẹ rẹ. Ó ṣojú fún orílẹ̀-èdè re west Áfíríkà ní ìdíje  1988 summer olympics ní ìlú Seoul, ní South Korea, níbi tí kò ti dé ìparí idije nanínú ìdíje méjèèjì.

## Àwọn ìdíje àgbáyé

## External links
*
*

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1958
Lata Tondon

**Lata Tondon** (tí a bí 15 April 1980) jé Chef ará ìlú India láti Madhya Pradesh tí ó jé the holder Guinness World Record  télè fún ṣíse ère-ije. Ó ṣètò ìgbàsílẹ̀ ní Oṣù September ọdun 2019 léhìn tí ó parí ìdíje ère-ije rè ní wákàtí 87, ìṣẹ́jú 45 àti pe lẹ́hìnná ó tí kọjá nípasẹ Oluwanje Nàìjíríà Hilda Baci pẹlú wákàtí 93, ìṣẹ́jú 11.

A bí Lata Tondon ní ọ̀jọ́ 15 Oṣu April ọdún 1980 ní Rewa, ìlú kàn ní apá àríwá ila-oorun tí ìpínlè Madhya Pradesh ní India. Ó bẹ̀rẹ̀ sí í se oúnjẹ nígbà tó wà lọ́mọdé ó sì rí ìmísí nínú bàbá àgbà rẹ̀. Gégébí *Hindustan Times*, ó gbà ìyá rè àti ìyá-ọkọ rè fún kíkó rẹ bí ó ṣe le ṣe oúnjẹ àti pé ó sọ pé wọn jé awọn oṣere pataki ninu idagbasoke rẹ. Tondon tí kọ ẹ̀kọ̀ ní Ilé-èkó Oluwanje tí Ìlú London ní United Kingdom àti pé ó tí ṣiṣẹ pẹlú Oluwanje France Claude Bosi àti  American British Television Chef Jun Tanaka . 

## Iṣẹ́-ṣíṣe
Ní ọdún 2018 Tondon jé olúborí tí International Indian Chef tí Ọdún.  Ní ọdún 2019 o ṣètò  fún ṣíse ère-ije.  Ó jé obìrin àkókó ní àgbáyé tí ó gbà ìgbàsílẹ̀ náà, àti pé ó jé olórin obinrin àkókò láti tẹ *Guinness World Record Book* .  Ó ṣe oúnjẹ fún wákàtí 87, iṣẹju 45 kìí ṣe ìdúró láti ṣètò ìgbàsílẹ̀ náà.   

Tondon tí ṣiṣẹ́ méjèèjì ní Ìlú India àti London níbití ó tí kọ ẹkọ.  Ó tún jẹ agbọ́rọ̀sọ́ TEDx . Ó tí dójúkọ lórí ìgbéga sí oúnjẹ àgbègbè tí India; ó tún gbìyànjú láti faágùn lórí àwọn adùn àti àwọn ìlànà tí awọn ounjẹ yẹn. Tondon tun ngbiyanju lati ṣàṣeyọrí ṣíṣe Zero Food Waste àti ṣe agbégà jíjẹ ní ìlera. 

## Àwọn ọlá
Tondon tí ní ọlá pẹlú òpòlopò àwọn àmí-érí, èyítí ó pẹlú àwọn ìyasọtọ láti Iwé-ìpamọ́ Asia tí Àwọn ìgbàsílẹ̀, India Book of Records, Indo-china Book of Records, Vietnam Book of Records, Laos Book of Records, àti Nepal Book of Records láàrin àwọn mìíràn. 

## Àwọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1980
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Aisha Rimi

**Aisha Rimi** wá láti ìpínlẹ̀ Katsina ní Àríwá Nàìjíríà . Ó jẹ allábàṣepọ̀ ìdásílẹ̀  ni Africa Law Practice (ALP NG & Co), ile-iṣẹ òfin ìṣòwò ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́  ọmọ tí ó gboyè ní kíkọ́ nípa òfin( LLB àti LLM ) ti Ilé-ẹkọ́ gíga ti Buckingham ni England . 

## Ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀ àti Ẹ̀kọ́
Aisha jẹ́ ọmọ tí a bí tí a sì tọ́ dàgbà ní inú ilé Mùsùlùmí ní apá àríwá ní orílè-èdè Nàìjíríà. Ó wá lláti Ìpínlẹ̀ Katsina . Ó parí pẹlú àlééfà LLB láti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Buckingham pẹlú àmọ̀já ni Òfin ìṣọwọ́ Káríayé àti Titunto si ti Àwọn òfin láti Ilé-ẹ̀kọ́ kan ná nà.  Ó tún ní Ìwé ẹkọ Iwe-ẹkọ giga Post Graduate Masters ni Alákóso Ètò, ni Ilé-ìwé ìṣòwò Said, Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Fáṣítì Oxford.

## Iṣẹ ṣíṣe
Aisha Rimi bẹrẹ iṣẹ òfin rẹ ní *Ajumogobia & Okeke* láti ọdún 1991 sí ọdún 2001 ṣáájú kí ó tó lọ si Chadbourne &amp;amp; Parke New York (ní bàyí Norton Rose) gẹgẹ́ bí i agbẹjọ́rò abẹ̀wò níbi tí o ti lo ọdun kan. Láti ọdún 2002 sí ọdún 2007, ó jẹ́ Igbá-kejì Alákóso ni GWI Consulting ní Washington DC. Ní ọdún 2007, ó di olùdásílẹ̀ alábaṣepọ̀ ni *Rimi & Partners* . Ní oṣù karùn-ún May ọdún 2017, ó dàpọ̀ pẹlú Olasupo Shasore (SAN), Uyiekpen Giwa-Osagie, Oyinkan Badejo-Okusanya láti ṣe ile-iṣẹ aṣòfin ní àsìkò, tí a mọ nísisìyí gẹgẹ́ bi Africa Law Practice (ALP Legal or ALP NG & Co),  tí ó ní nǹkan ṣe pẹlú ALP International (ní Mauritius ) àti pẹ̀lú àwọn ọ́fíìsì òfin alábaṣepọ̀ ní Kenya, Rwanda, South Africa, Tanzania, Uganda àti Zambia .  Ní ALP NG & Co, Ó jẹ alábàá ṣiṣẹpọ̀ ìṣàkóso bi dáradára bi agbẹjọ́rò lórí ìdókòwò kí lówó lórí ohun àjèjì àti ìbámu ìlànà. Ó tún ṣe ìmọ̀ràn lórí owó níná lórí iṣẹ́ àkànṣe, àwọn ilé-iṣẹ́ àpapọ̀ (àjọ àti iṣẹ), àti gbogbo àwọn iṣẹ́ tí iṣẹ́ òfin ìṣòwò àti àwọn oníbàárà aládani. Ó jókòó lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìgbìmọ̀.  Arábìnrin náà tún jẹ Aláṣẹ tí a yàn láìpẹ́ yìí ti Ìgbìmọ̀ ìgbé lárugẹ ìdókòwò orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (NIPC).  

## Core Competencies
Corporate Commercial Law | Ìjọba & Ìlànà Ìbámu| Ìdúnàádúrà diplomatic | Alákóso  Alakoso & Ẹgbẹ ìdàgbàsókè  | olùmọ̀ràn Oníṣòwò & Ìṣàkóso | Ìlànà Ilana & ipaniyan | Isakoso ise agbese | Real Estate Management | Ètò ayé ìyá àti ọmọ.

## Ọ̀wọ̀
thumb| Dokita Kemi Ibru ati Aisha Rimi ni Walk for Cancer ní Abuja, Nigeria
Aisha Rimi, nípasẹ̀ ìdúróṣánṣán rẹ̀ (Africa Law Practice), ń ṣiṣẹ́ ètò pro bono kan láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn olùfaragbá ti ìlòkulò láti gba ìdájọ́ òdodo.

## Àwọn Ìtọ́kasí

#
#
#
#
#
#
#
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Flora Ugwunwa

**Flora Ugwunwa** (ti a bi ni ojo kerìndínlọ́gbọ̀n ni odun 1984)  je omo orile-ede Naijiria ti o kopa ninu F54 -isori .  Arabinrin naa ṣoju orilẹede Naijiria ni ọdun 2016 Paralympics Summer  ti o waye ni Rio de Janeiro, Brazil ati pe o gba ami ẹyẹ goodu ninu idije javelin throw F54 obinrin .  O tun ṣeto igbasilẹ agbaye tuntun ti 20.25m ni iṣẹlẹ yii. 

Arabinrin naa ṣoju Naijiria ni Idije 2020 summer paralympics  ni Tokyo, Japan lẹyin ti o gba ami-eye fadaka ninu idije javelin throw F54 awọn obinrin ni 2019 World Para Athletics Championships ti o waye ni Dubai, United Arab Emirates.  O tun dije ninu awọn obinrin shot put F54 iṣẹlẹ ibi ti o ti pari ipo kefa ni odun na. 

## References

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1984
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Brigitte Cuypers

**Brigitte Cuypers** (tí wọ́n bí ní 3 December 1955) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù orí tábìlì ti ilẹ̀ South Africa tó ti fẹ̀yìn tì.

Cuypers dé ipò àṣekágbá ti ìdíje South African Championships láti ọdún 1975 wọ 1979, ó sì gba oyè náà ní ọdún 1976, 1978 àti 1979. Ní ọdún 1977, ó gba oyè méjì nínú ìdíje Italian Open pẹ̀lú ẹni kejì rẹ̀, ìyẹn Marise Kruger. Ní oṣù kẹjọ ọdún 1979, ó gbé ipòkejì nínú ìdíje Canadian Open, tí Laura duPont sì gbé ipò kìíní.

Cuypers gba oyè ti ìdíje Rhodesian Open ní ọdún 1974 àti 1975. Ó gba oyè méjì bákan náà ní ọdún 1979 nínú ìdíje Akron Virginia pẹ̀lú Mona Anne Guerrant.

## Àṣekágbá àwọn ìdíje rẹ̀
### Àdágbá: 8 (3 titles, 5 runner-ups)

### Àjùmọ̀gbá: 3 (3 titles)

## Àwọn ìtọ́kasí
Martha Tarhemba

**Martha Tarhemba** jẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá Nàìjíríà. Ó jẹ́ apákàn tí Nigeria Women's national football team ní 2000 summer olympics .   

## Wò eleyi náà

* Nigeria ati the 2000 summer olympics

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1978
Sindisiwe van Zyl

**Sindisiwe van Zyl** ( ọmọe **Mahamba-Sithole** ; 3 April 1976 - 10 April 2021), jẹ́ ọmọ́bí ilu Zimbabwe kàn tí a bí ní South Africa    Physician, radio DJ, columnist, health activist àti researcher tí á mọ̀ fún lílò social àti àwùjọ. mainstream media láti pín HIV -related, mental health, reproductive health, egbògi mìíràn àti public health.   [6     Ò gbà àwọn ami-ẹri pupọ̀ fún iṣẹ́ rẹ̀.   Nítorí àgbàwí ìlera tí gbogbo ènìyàn, a mọ̀ ọ sí “the people's doctor”.  

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀ àti ẹ̀kọ
Van Zyl tí a bí ní 3 April 1976 ní Salisbury, Rhodesia (báyìí Harare, Zimbabwe ).  Fún eto-ẹkọ gírámà ó lọ sí Arundel school.  Fún ẹkọ ilé-ẹjọ́ gíga ó lọ sí university of  Pretoria, níbití ó tí gbà bachelor of sciencẹ ní Physiology Ènìyàn àti psycholog àti Bachelor of medicine, Bachelor of surgery.  Doctor Sindisiwe Van Zyl gbà ìkọṣẹ ní Chris Hani Baragwanath Hospital. 

 Ní ọdún 2004, o fẹ Marinus van Zyl. 

## Iṣẹ́-ṣíṣe
Ó lò Twitter, nipàtàkì, láti sọ àti ṣe alábàpín nípa HIV ní pàtàkì prevention of mother to child transmission . Ó tún farahàn nigbàgbogbo lórí TV, radio àti àwọn irú ẹ̀rọ media mìíràn.  Ó ṣé alábàpín nípa ìrìn-àjò tí ará ẹni pẹlú depression ati physician burnout.   Dókítà van Zyl ṣàkọsílẹ̀ bí ó ṣe pàdánù 41&nbsp;kg nígbà tí ó wà le Banting diet .  Arábìnrin sún òòrùn kúkúrú tí o nílò nípa àwọn wákàtí 4 tí sleepn ní alẹ́ kán lákokò tí ó n ṣiṣẹ́ ní deede.  Ìwádìí scientific rẹ̀ tí pẹlú àwọn ìtọ́nisọ́nà láti ṣé àtìlẹ́yìn fún àwọn ènìyàn tí o ní kòkòrò HIV àti àwọn tọkọtaya láti ṣàṣeyọrí oyún lailewu  àti COVID-19 àti àkóràn HIV.  Ó ṣé àwọn ipá oríṣiríṣi ní South African Medical Association .  Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Médecins Sans Frontières Southern Africa Board of directors.  Nítorí àgbàwí ìlera tí gbogbo ènìyàn, a mọ̀ ọ sí “doctor àwọn ènìyàn”. 

Àwọn ìbátan media rẹ̀ pẹlú:

* Columnist for Health24,  *Bona* magazine*, Choma magazine*  
* Radio DJ, Kaya FM hosting sidebar with Sindi  
* Guest artist in the soap opera *7de Laan*  

## Ikú
Ní ọjọ́ 10 April 2021, o ku ní ẹní ọdun 45 láti COVID-19 .   Ìsìnkú rẹ wá ní April Ọjọ́ 15, Ọdún 2021. Àwọn ìrántí tí Dokita Sindi pẹlú àwọn ènìyàn tí o fí àrà wọ́n ránṣẹ lórí media àwùjọ tí o wọ àwọn aṣọ pẹlú àwọn àpò, èyítí ó jẹ́ àṣà ibuwọlu rẹ.  

## Awards àti ìyìn

* *Mail &amp;amp; Olutọju* (2012) 200 Awọn ọdọ South Africa 
* Awọn Obirin  ti Odun (2018) - ẹbun fun didara julọ ati ijafafa ni ilera ati oogun 
* Amref Health Africa posthumous Africa Health Agenda International Conference 2023 Women in Global Health Eye 
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2021
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1976
Uche Eucharia

**Uche Eucharia Ngozi** pronunciation (ọjọ́-ìbí 18 June 1973 ní Mbaise,  Imo state, Nàìjíríà ) jé footballer Orílẹ-èdè Nàìjíríà nígbà kán ri àti olórí àgbá Nigeria Women's national football team télè. Òun ni olùrànlọ́wọ́ obìnrin àkọ́kọ́ fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ó sì tún jẹ́ akọ́nilẹ́kọ̀ọ́ obìnrin àkọ́kọ́ fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà . Lọ́wọ́lọ́wọ́ ó jẹ́ FIFA àti Confederation of African Football olùkó. Uche dàgbà ní Owerri, Nigeria .

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀
Ẹni àkọ́kọ́ nínú àwọn ọmọ márùn-ún, a tọ́ ọ dàgbà ní àyíká ọ̀pọ̀ ẹ̀kọ́. Ó lọ sí ilé-ìwé Secondary Girls Egbu, Owerri, ṣáájú kí o tó lọ sí Delta State University . Lákokò tí ó wà ní ilé-ìwé gírámà, Uche bẹ̀rẹ̀ football. Ní àwọn ọjẹ́ eré rẹ̀, ó ṣeré fún Bendel Striking Queens, lọ́wọ́lọ́wọ́ Edo Queens, Rivers Angels, àti Ufuoma Babes, Delta Queens lóòní. Lẹ́hìnnáà ó gbà bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ Super Falcons tí orílẹ-èdè Nàìjíríà. Ní àwọn ọjọ́ ìṣère rẹ̀, ó di obìnrin Áfíríkà àkọkọ ti yóò jẹ́ orúkọ Top Scorer nínú ìdíje káríayé, bákannáà obìnrin Nàìjíríà àkọkọ tí ó gbà  àyò ìjà àgbáyé wọlé, Nigeria vs Ghana 1999. Ó tẹ̀síwájú ó sí dí olùkọ́ní obìnrin àkọkọ wọ́n. Ní ọdún 2010, ó di olùkọ́ni Obìnrin àkọkọ láti gbà àkọlé African Women's Championship.  Wọ́n lé e kúrò ní oṣù kẹwàá ọdún 2011 lẹ́yìn tí Nàìjíríà kùnà láti tóótun fún 2012 Summer olympics . 

## Àríyànjiyàn
FIFA kìlọ̀ fún Uche fún àwọn ọ̀rọ̀ tí ó sọ lákokò ìdíje 2011FIFA Women's World Cup, nínú èyítí o pe homosexuality ni “concerning issue” tí ó kàn pàtàkì àwọn òṣèré rẹ̀.  

## Àwọn Ọlá

; Nigeria

**Olukọni**

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Ígbò
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀ bọ́ọ́lù-àfẹsẹ̀gbá ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1973
Lee Yu-bi

**Lee So-yul** (  ; bíi Im Yu-jin ní oṣù kọkànlá  ọjọ́ kejìlélógún, ọdún 1990), tí a tún mọ̀ sí  Lee Yu-bi (이유비) jẹ́ ọ̀ṣère ará ìlú South Korea.

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀
Yu-bi jẹ́ ọmọ obìnrin ti àwọn ọ̀ṣère Kyeon Mi-ri àti Im Young-gyu. Àwọn òbí rẹ kọ́ ara wọn ní ọdún 1993. Nígbà tí ìyá rẹ̀ tún ṣe ìgbéyàwó ní ọdún 1998 ọkọ ìyá rẹ̀, Lee Hong-heon gba òhun pẹ̀lú àbúrò ẹ̀, Lee Da-in tó tún jẹ́ ọ̀ṣère, tọ́ pẹ̀lú atilẹ́yin òfin.    Lee yí orúkọ rẹ̀ padà láti,Lee Yu-jin,  sí Lee So-yul, ṣùgbọ́n kò yí orúkọ ìràwọ̀ rẹ̀ padà. 

## Iṣẹ́-ṣíṣe
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní 2011 sitcom *Vampire Idol*,  lẹ́hìnnà ṣé àwọn ipá àtìlẹ́yìn ní television dramas *The Innocent Man* (2012),  *Gu family book* (2013),  àti *Pinocchio* (2014),  bákannáà bí àwọn fíìmù *The Royal Tailor* (2014)  àti *Twenty* (2015).  Lee yoo rẹ̀ àkọkọ asíwájú ipá ní *scholars Who Walks The Night*, fara láti webtoon nípa a Joseon vampire ọmowé àti kí ó kàn cross dressing bookseller.  

Ní ọdún 2017, Lee ṣeré pẹlú Choi Min-ho nínú web drama JTBC Somehow *18* .  Ní October ọdún 2017, Lee fowó sí pẹlú ilé-iṣẹ́ ìṣàkóso titun 935 ìdánilárayá. 

Ní ọdún 2018, Lee ṣeré nínú eré ìdárayá slice of life ti ìṣóogùn, *A poem a day* . 

Ní July ọdún 2023, Lee fí eré ìdárayá 935 sílẹ ó sì fowó sí pẹlú ilé-iṣẹ́ Ghost Studio tuntun. 

## Filmography

### Fíìmù

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1990
Han Hye-jin (oṣere)

**Han Hye-jin** tí wọn bí ní ọjọ́ kẹtàdínlógún osù kẹwàá ọdún 1981 jẹ́ òṣèré South Korea. Han di ìlúmọ̀ọ́ká fùn ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré-oníṣe kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ *Be Strong, Geum-soon* gẹ́gẹ́ bí opó. Lára àwọn eré-oníṣe tó lààmì-laaka tí ó ti kópa ni *Jumong* tí ó kópa gẹ́gẹ́ bí **Soseono**, *Jejungwon* tí ó kópa gẹ́gẹ̀ bí oníṣègùn òyìnbó, *2626 years* níbi tí ò ti kópa gẹ́gẹ̀ bí òǹyìnbọn atamátàsé. Bákan náà ni ó tún jẹ̀ olò̀òtú ètò kan tí ó pè ní *Healing Camp, Aren't You Happy?* láàrín ọdùn 2011 sí ọdún 2013.    

## Ìgbé ayé rẹ̀
Han àti òǹkọrin *Naul* tí ó jẹ́ olórin R&B ní ìbáṣepọ̀ ní ǹkan bí ọdún 2003 sí ọdún 2012.  

Han sì tún fi ìdí́ rẹ̀ múlẹ̀ nínú oṣù kẹta ọdún 2013 wipé òun ní ibáṣèpọ̀ pẹ̀lú agbábọ́ọ̀lù ọwọ́ àárìn fún orílẹ̀-èdè South Korean, ìyẹn Ki Sung-Yeung, tí wọ́n sì kéde ìgbéyàwó wọn ní inú oṣù kejì lẹ́yìn rẹ̀     Àwọn méjèèjì ṣe igbeyawo ni ọjọ kinni oṣu kehe odún 2013, wón sì bí ọmọbìnrin kan ní ọjọ́ ketàlá oṣù kesànán ọdún 2015olùfọkànsìn.  Àwọn ni wọ́n ní ile-itura *Hotel Intercontinental Seoul*.  
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1981

## Àwọn ìtọ́kasí
Esther Oluremi Obasanjo

**Esther Olúrẹ̀mí Obásanjọ́** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Màmá Ìyábọ̀** ni ó ti fìgbà kan jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ni ó jẹ́ ìyàwó tẹ́lẹ̀ rí fún Olusegun Obasanjo tí ó jẹ́ ààrẹ tẹ́lẹ̀ rí fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

## Ìgbésí ayé

Olúrẹ̀mí Akínlàwọ́n jẹ́ ọmọ Mrs. Alice Akinlawon (nee Ogunlaja). Ó pàdé Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́ ní inú ilé-ìjọsìn Owu Baptist Church ní déédé ọmọ ọdún mẹ́rìndìnlógún. Wọ́n ṣe ìgbeyàwó ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù kẹfà ọdún 1963 ní Camberwell Green Registry, SE London nígbà tí ó di ọmọ ọdún mọ́kànlélógún láì jẹ́ kí àwọn òbí tàbí ẹbí wọn ó mọ̀ nípa rẹ̀. Olúrẹ̀mí kẹ́kọ̀ọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ *institutional management* ní ìlú London.
O di obìnrin àkọ́kọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lẹ́yìn ìdìtẹ̀gbàjọba tí ó sì fa iku Ààrẹ ìgbà náà, ọ̀gágun Murtala Mahammed tí ó sì gbé ọkọ rẹ̀ Oluṣẹgun Ọbasnajọ dé ipò Ààrẹ  

## Iṣẹ rẹ
Ní ọdún 2008, Ọbasanjọ ṣe àtẹ́jadè ìwé ìtàn -akọọlẹ igbesi aye kan tí àkọlé rẹ jẹ *Bitter-Sweet: Ìgbésí ayé Mi pẹ̀lú Ọbasanjọ* nínú èyí tí o ṣe àpèjúwe àwọn ìrírí ìgbésí ayé rẹ pẹ̀lú Olusegun Obasanjo tí n ṣàpèjúwe rẹ bi obìnrin oníwà-ipá. Ó ṣe àpèjúwe ara rẹ jẹ “yangan ni ọna arekereke” ó má múra ní àwọn aṣọ ìbílè. 

## Àwọn ìtọ́kasí

&nbsp;
The king's daughter, Soo Baek-hyang

***The king's daughter, Soo Baek-hyang*** ( Korean     ) jẹ́ ère ìtàn-akọọlẹ tí èdè Korean kán tí ní ṣé àfihàn ìgbésí ayé Soo Baek-hyang, ọmọbìnrin Ọba Muryeong ti Baekje . Ó tí tú síta lórí MBC TV láti September Ọjọ́ 30, Ọdún 2013, sí March Ọjọ 14, Ọdún 2014, ní Ọjọ́ Aarọ àti Ọjọ́ Friday ní 20:55 ( KST ).   Tí ṣètò jára náà ní àwọn ìṣẹlẹ 120, ṣùgbọ́n ó dínkù sí 108 ní March Ọjọ́ 4, Ọdún 2014. 

Yung jẹ́ gbogbogbo tí ó ṣaṣeyọrí nínú ọmọ ogun ìbátan ibatan rẹ̀ King Dongseong. Ó nífẹ̀ pèlú Chae-hwa, ọmọbìnrin tí òṣìṣẹ́ ilé-ẹjọ́ kán tí á npè ní Baek-ga. Baek-ga tí pinnu láti mú Yung wá sí ìtẹ, pẹ̀lú ọmọbìnrin rẹ̀ bí ayaba. Nígbà tí wọ́n fí ẹsun ipànìyàn ọba, àwọn olólùfẹ́ méjì náà tí fí agbára mú wọ́n. À mú Chae-hwa lọ̀ sí Gaya nípasẹ ìránṣẹ́ kán, Goo-chun, àti pé níbẹ̀ ní ó bí ọmọbìnrin Yung, Seol-nan. Lẹ́yìn náà, ó fẹ́ ọkùnrin tó gbà á là, ó sì bí ọmọ Kejì, Seol-hee, ní ọ̀pọ̀ ọdún lẹ́yìn náà. Lákokò, Yung, tí ó gbàgbọ pé olólùfẹ́ rẹ̀ tí kú, gòkè ìtẹ bí Muryeong. Nínú ìgbìyànjú láti dáàbòbo Jin-moo, ọmọ tí Ọba Dongseong tẹ̀lẹ, Yung páàrọ̀ ọmọ tirẹ̀, Myung-nong, fún Jin-moo. Àwọn ọdún nígbàmíì, Seol-nan oíirọ̀rùn ṣubú ní ìfẹ pẹlú Myung-nong, lákokò tí arábìnrin ìfẹ agbára rẹ̀ Seol-hee gbìyànjú láti dí ọmọ-binrín ọba náà.

## Àwọn òṣìṣẹ́

### Àwọn òṣèré

* Seo Hyun-jin bí Soo Baek-hyang / Seol-nan
* Seo Woo bí Seol-hee
* Lee Jae-ryong bí King Muryeong
* Jo Hyun-jae bí Myung-nong, nigbamii King Seong
** Jeon Jin-seo bí ọdọmọkunrin Myung-nong
** Seol Woo-hyung bí ọmọ Myung-nong
* Jun Tae-soo bí Jin-moo
* Myung Se-bin bí Chae-hwa
* Yoon Tae-odo bí Goo-chun

### Àtìlẹ́yìn

#### Bi Moon

* Cha Hwa-yeon bí Do-rim
* Kim Roi-ha bí Ttol-dae
* Kim Min-kyo bí Mang-goo
* Sung Ji-ru bí Dae-woon

#### Ilé ọba

* Jung Sung-mo bí Nae-sook
* Im Se-mi bí Queen Eun-hye
* Hwang Young-hee bí Gong-ok
* Jung Suk-yong bí Hong-rim
* Lee Ki-odo bí King Gaero
* Jung Chan bí King Dongseong

#### Tèsíwájú
 

## Ohùn órín atílẹ̀bá

### OST Apá 1
  

## Awọn iwontun-wonsi

* Nínú tabili yii,  ṣe aṣojú awọn iwọn-wonsi ti o kere julọ ati  ṣe aṣoju awọn iwọn to ga julọ.
Yoon Jong-hoon

**Yoon Jong-hoon** (tí a bí ní February 15, 1984) jẹ́ òṣèrékùnrin ti ilẹ̀ South Korea.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

### Àwọn fíìmù orí ẹ̀rọ-ayélujára

### Àwọn fíìmù orí ẹ̀rọ-ayélujára

### Àwọn ètò orí ẹ̀rọ-ayélujára

### Àwọn fídíò orin rẹ̀

## Tíátà

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ àti yíyàn fún àmì-ẹ̀yẹ

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1984
Jo Yoon-hee

**Jo Yoon-hee** (tí a bí ní October 13, 1982) jẹ́ òṣèré South Korea kan. Ó jẹ́ olókìkí jùlọ fún kikopa nínú àwọn television dramas My Husband got a Family (2012) àti *Nine* (2013).   

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ó wá láti cheongju, Chungcheongbuk-do, ṣùgbọ́n ó kó lọ sí Seoul, olú ìlú South Korea nígbà tí ó di ọmọ ọdún márùn-ún, ó sì ti ń gbé níbẹ̀ láti ìgbà yẹn. 

Ní oṣù karùn-ún ọjọ́ Kejì ọdún 2017, Jo kédè pé ó ti ṣe àkọsílẹ̀ ìgbéyàwó rẹ̀ pẹ̀lú ọ̀ṣère Lee Dong-un tó ṣeré nínú fíìmù "The Gentlemen of Wolgyesu Tailor", wọ́n sì tún retí ọmọ àkọ́kọ́ wọn. Tọkọtaya sì ṣe ayẹyẹ ìgbéyàwó bòókẹ́lẹ́ ní oṣù kẹsàn-án Ọjọ́ kọ́kàndínlọ́gbọ̀n, wn sì bí ọmọbìnrin tuntun ní oṣù Kejìlá ọjọ́ kẹ́rìnlá, ní ọdún 2017.

Ní oṣù karùn-ún ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n  28, Ọdún 2020, a ròyìn pé àwọn òṣèré méjì ti kọ́ ara wọn sílẹ. Wọ́n pínyà látàrí àwọn àìjọra wọn, tí kò níyànjú. Gẹ́gẹ́bí ìròyìn kan láti "dispatch" Jo gba àgbàtọ́ ọ̀dọ́mọbìnrin wọn.  
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1982
Kiss Sixth Sense

***Kiss Sixth Sense*** ( Korean    ) jé South Korean Web Series kàn tí ó dá lórí Web Novel tí àkọlé kànnà  èyítí a sè sínú webtoon nípasẹ Gatnyeo (Got W).  Olùdarí ní Nam Ki-Hoon, tí Jeon Yu-ri kọ àti Yoon Kye-sang, Seo Ji-hye, ati Kim Ji-seok . Ó  sọ ìtàn tí Hong Ye-sool, obìnrin kàn tí ó ní agbára elérí láti ríi ọjọ́ iwájú nígbàtí ó bà fẹnukonu, lairotẹlẹ fí ẹnu ko ọgá rè, Cha Min-hoo, tí ó sí ríi ọjọ́ iwájú wón papó. Ìgbésí ayé rè ní di diè sii nígbàtí ọ̀rẹ́kùnrin Ye-sool àtijó Lee Pil-yo padà wá sínú ìgbésí ayé rẹ.  Ẹya náà ṣe ifilọlẹ àwọn ìṣẹlè méjì ní gbògbò Ọjọbọ ní 16:00 ( KST ) láti May 25, 2022, sí Oṣu June 29, 2022, ní ìyasọtọ lórí Disney + ní àwọn n agbègbè yíyan. 

## Simẹnti
Brian Scrimgeour

**Brian Scrimgeour** (tí wọ́n bí ní 11 August 1959) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ Scotland nígbà kan rí, tó gbá bọ́ọ̀lù ní ipò olùgbèjà.
## Àwọn ìtọ́kasí
Elo Edeferioka

**Elo Edema Edeferioka** (tí wọ́n bí ní 10 April 1993) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, fún ẹgbẹ Celta de Vigo Baloncesto àti Nigerian national team.

Ó kópa nínú 2018 FIBA Women's Basketball World Cup.

## Àwọn ìṣirò ti Hofstra
Orísun

## Àwọn ìtọ́kasí
Nicole Enabosi

**Nicole Ehizele Enabosi** (tí wọ́n bí ní 26 March 1997) ní ìlú Gaithersburg (Maryland) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó tan mọ́ ilẹ̀ America. Ẹgbẹ́ MBK Ružomberok àti Nigerian national team ló ń gbá bọ́ọ̀lù náà fún.

## Ilé-ẹ̀kọ́ tó lọ
Enabosi lọ sí Our Lady of Good Counsel High School (Montgomery County, Maryland)

## Iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ̀ọ́
Enabosi bẹ̀rẹ̀ sí ní gbá bọ́ọ̀lù náà fún Delaware Fightin' Blue Hens ní àsìkò ìdíje ti ọdún 2015 wọ 16. Ó gba àwọn ipò bí i 8.9 PPG àti 7.1 RPG lásìkò tó ṣẹ̀ wọ ilé-ìwé. Ní ọdún kejì rẹ̀, ó gba àwọ ipò bí i 13.7 PPG àti 10.0 RPG. Nígbà tó bọ́ sí ọdún kẹta, ó gba àwọn ipò bí i 18.0PPG àti 11.8 RPG. Wọ́n ṣàpejúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i agbábọ́ọ̀lù tó dára jù fún Colonial Athletic Association (CAA) ní ọdún 2017 wọ 2018.

Enabosi ò kópa nínú ìdíje ti ọdún 2018 mọ́ ọdún 2019 nítorí ìfarapa rẹ̀ lásìkò tó ń gbáradì pẹ̀lú ẹgbẹ́ Nigerian Women's basketball fún ọdún 2018 FIBA Women's World cup ní ìlú Spain.

Enabosi padà sí ìdí bọ́ọ̀lù gbígbá fún Delaware ní ọdún 2019 mọ́ 2020 gẹ́gẹ́ bí i akẹ́kọ̀ọ́ gboyè. Wọ́n ṣàpejúwe rẹ̀ ní CAA ti ọdún 2019 gẹ́gẹ́ bí i agbábọ́ọ̀lù tó dára jù.

## Àwọn ìtọ́kasí
Nguveren Iyorhe

**Nguveren Iyorhe** (tí wọ́n bí ní 9 June 1981) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èè Nàìjíríà tó kópa nínú ìdíje 2004 Summer Olympics.

## Àwọn ìtọ́kasí
Rofiat Sule

**Rafiat Folakemi Sule** (tí wọ́n bí ní 3 August 2000), jé agbábọ́ọ̀lù ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù náà ní ipò àgbásíwájú fún A.S.D. Pink Sport Time, ní Italian Serie A. Ó fìgbà kan wọ aṣọ ti ẹgbẹ́ Rivers Angels, ó sì jẹ́ agbábọ́ọ̀lù tó ju ọ̀pọ̀ bọ́ọ̀lù sáwọ̀n fún ìgbà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Wọ́n ṣàpejúwe rè gẹ́gẹ́ bí ẹni tó ní ojú àṣá tó lè rí bọ́ọ̀lù tó máá wọlé sáwọ̀n láti ọ̀nà jínjìn.

## Iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́
Ní oṣù karùn-ún ọdún 2015, Sule ṣe àwítúnwí ìgbàgbọ́ rè nínú àwọn ajùmọ̀gbábọ́ọ̀lù rẹ̀ àti alámòójútó wọn fún ìdíje ti wọ́n ń gbá nígbà náà. Ó sọ ọ́ di mímọ̀ pé ó dá òun lójú pé àwọn ọmọ ẹgbé Bayelsa Queens máa parí ìdíje náà pẹ̀lú ipò tó dára. Lásìkò ìdíje ti ọdún 2015, Sule ju bọ́ọ̀lù mọ́kànlá sáwọ̀n. Ó fi àṣeyọrí yìí sọrí bàbá rẹ̀ tó ti dolóògbé àti sí àwọn akẹgbe rè fún ìwúnilórí wọn, ó sì ṣàpejúwe àṣeyorí náà gẹ́gẹ́ bí i ohun tó wá lójijì torí òun ò sí ní ipa ọnà láti fọwọ́ ba ohun tí òun ń fé. Sule tún rí àṣeyọrí yìí gẹ́gẹ́ bí àjùmọ̀ṣe òun ̀ti àwọn akegbẹ́ rẹ̀. Ní ọdún 2016, ìkópa rẹ̀ nínú ẹgbé Bayelsa Queens mu kí wọ́n yàn án fún agbábọ́ọ̀lù tó dára jù lọ fún osụ̀ karùn-ún ọdún 2016. Ní oṣù kẹta ọdún 2017, ẹgbẹ́ RIvers Angels mú kí Sule pẹ̀lú, Cecilia Nku, Halimatu Ayinde àti Tochukwu Oluehi tọwọ́ bọ̀wé pẹ̀lú wọn.

Ní àpérò Ladies in Sports conference ti ọdún 2017, wọ́n fún Sule ní àmì-ẹ̀yẹ fún agbábọ́ọ̀lù tó dára jù lọ fún ìdíje tó kọjá.

Ó darapọ̀ mọ́ Italian Serie A, ti ẹgbẹ́ A.S.D. Pink Sport Time tó wà ní Bari. Èyí wáyé ní oṣù kẹjọ ọdún 2020.

## Àmì-ẹ̀yẹ

* 2015 top scorer
* 2016 top scorer
* Nigeria Pitch Awards - Most valuable player in 2016 Nigeria Women Premier League

## Àwọn ìtọ́kasí
Àtòjọ àwọn agbábọ́ọ̀lù-bìnrin alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

Èyí ni àtòjọ orúkọ àwọn agbábọ́ọ̀lù-bìnrin alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

### A

* Nkem Akaraiwe
* Nkechi Akashili
* Evelyn Akhator
* Onome Akinbode-James
* Mobolaji Akiode
* Joanne Aluka
* Mactabene Amachree
* Promise Amukamara
* Upe Atosu

### B

* Elizabeth Balogun

### C

* Oderah Chidom

### D

* Mary Durojaye

### E

* Elo Edeferioka
* Adaora Elonu
* Nicole Enabosi

### G

* Ros Gold-Onwude

### I

* Ify Ibekwe
* Sarah Imovbioh
* Nguveren Iyorhe

### K

* Ezinne Kalu
* Pallas Kunaiyi-Akpannah

### M

* Victoria Macaulay
* Ndidi Madu
* Aisha Mohammed
* Murjanatu Musa

### N

* Juliana Negedu
* Ugochi Nwaigwe
* Jasmine Nwajei
* Atonye Nyingifa

### O

* Sarah Ogoke
* Linda Ogugua
* Erica Ogwumike
* Ugo Oha
* Amy Okonkwo
* Oluchi Okorie
* Ifunanya Okoro
* Cecilia Okoye
* Adenike Olawuyi

### R

* Taiwo Rafiu

### S

* Rashidat Sadiq
* Olayinka Sanni

### U

* Chioma Udeaja
* Mfon Udoka
* Uju Ugoka
* Itoro Umoh Coleman
Ndidi Madu

**Ndidi Madu** (tí wọ́n bí ní March 17, 1989) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àmọ́ tí wón bí sí ìlú America. Ó gbá bọ́ọ̀lù náà fún Broni àti Nigerian national team.

## Àwọn ìṣirò ti Florida statistics
Orísun

## Iṣẹ́ rẹ̀ ní ẹgbẹ́ àgbáyé
Ó kópa nínú ìdíje ti 2017 Women's Afrobasket. Ó sì ní pọ́ìntì 3.9 pts, 3.9 RBG àti 1.6 APG nínú ìdíje náà.

## Ìfẹ̀yìntì rẹ̀
Ní ọjọ́ karùndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹfà, ọdún 2018, Madu ṣe ìfilọ́lẹ̀ ìfẹ̀yìntì rè nínú gbígbá bọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n lórí ìtàkùn ẹ̀rọ-ayélujára, ṣíwájú ìdíje ti 2018 FIBA Women's World cup ní ìlú Spain. Ó sọ ọ́ di mímọ̀ pé fífẹ̀yìntì yìí á ran òun lọ́wọ́ láti dojú lé ayé òun àti ìfẹ́ òun láti jẹ́ akọ́nimọ̀ọ́gbá fún ẹgbẹ́ tó gbé kalẹ̀, ìyẹ́n **Team Madu Foundation,** tó níṣe pẹ̀lú ìdàgbàsókè àwọn ọ̀dọ́.

## Àwọn ìtọ́kasí
Pallas Kunaiyi-Akpannah

**Pallas Daemi Kunaiyi-Akpannah** (tí wọ́n bí ní July 12, 1997) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó gbá bọ́ọ̀lù náà lásìkò tó ṣì wà ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga fún Northwestern Wildcats bákan náà ni ó gbá bọ́ọ̀lù fún Italian Seria A, ti Faenza Basket Project.

## Ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Kunaiyi-Akpannah bẹ̀rẹ̀ ilé-ìwé girama ní Nàìjíríà ilé-ìwé tó ń pèsè ilé-ìgbé fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Ọmọdún mẹ́rìnlá ló wà tó fi bẹ̀rẹ̀ sí ní gbá bọ́ọ̀lù yìí. Ó lọ sí àpérò kan tí wọ́n gbé kalẹ̀ fún àwọn agbábọ̀ọ́lù alájùsáwọ̀n, èyí ti *Hope for girls* gbé kalẹ̀, láti ọwọ́ Mobolaji Akiode ní Abuja, ní Nàìjíríà, ibẹ̀ sì ni wọ́n ti ṣàwárí ẹ̀bùn rẹ̀. Kunaiyi-Akpannah lọ sí Rabun Gap-Nacoochee School, ní Rabun County, Georgia, ní United States, láti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, nígbà tó wà ní ọmọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún. Lásìkò tó wà ní ilé-ìwé girama, ó ń gba bọ́ọ̀lù lásìkò ọlúdé. Ó ṣojú ẹgbẹ́ rẹ̀, ó sì gbé ipò kejì ní ìdíje ti State Tournament, ti ọdún 2014. Bákan náà ni ó kópa nínú àwọn eré-ìdárayá mìíràn ní ilé-ẹ̀kọ́.

## Iṣẹ́ tó yàn láàyò
Wọ́n mú Kunaiyi-Akpannah wọ ẹgbẹ́ WNBA Chicago Sky ní ọjọ́ oṣù karùn-ún ọdún 2019, àmọ́, wọ́n yọ ọ́ kúrò ní ọjọ́ kẹjọ oṣù karùn-ún ọdún 2019.

Kunaiyi-Akpannah lọ sí ẹgbẹ́ Italian Seria A side Pallacanestro Vigarano ní ọdún 2019, ó sì gbá bọ́ọ̀lù náà ní àárín ẹgbẹ́ náà. Ní ọjọ́ karùndínlógún osụ̀ kẹwàá, ọdún 2019, ó gbá bọ́ọ̀lù tako Broni, ó sì jáwe olúborí nínú ìdíje náà, pẹ̀lú 11.

Ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣụ̀ kẹfà ọdún 2021, ó tọwọ́ bọ̀wé pẹ̀lú ẹgbẹ́ Italian Seria A ti Faenza Basket Project fún ìdíje ti ọdún 2021 wọ 2022.

## Àwọn ìtọ́kasí
Aisha Mohammed

**Aisha Mohammed** (tí wọ́n bí ní 21 October 1985) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, fún ẹgbẹ́ Bursas BSB àti Nigerian national team.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Aisha sí ìlú Ikeja, ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Bàbá rẹ̀ wá láti apá Àríwá ilẹ̀ Nàìjíríà, ìyá rẹ̀ sì wá láti Ìpínlẹ̀ Edo. Ó dàgbà sí ọgbà àwọn ológun. Nígbà tí ó wà ní ọmọdún mẹ́jọ, ó kó lọ sí Keffi pẹ̀lú àọn ìdílé rẹ̀, torí wọ́n gbé bàbá rè lọ sí Keffi. Wọ́n tún lọ sí Birnin Kebbi, lẹ́yìn náà ni wọ́n wá lọ sí Port Harcourt. Bàbá rẹ̀ jẹ́ Ìmáàmù. Aisha ga tó ìwọ̀ 193cm / 6'4".

## Iṣẹ́ tó yàn láàyò
Aisha jẹ́ ọmọ-ẹgbẹ́  'Elephant Girls'. Ẹgbẹ́ náà díje dupò pẹ̀lú ẹgbẹ́ FAP side, wọ́n sì jáwe olúborí pẹ̀lú ayò 69-66 ní Maxaquene Stadium. Ó gba pọ́ìntì 23 points, àti àtúnṣe mọ́kanlá láti lè borí ẹgbẹ́ 'Elephant Girls' nínú ìdíje náà.

Aisha kópa nínú FIBA Women's World Cup ní ìlú Brasil, ní ọdún 2006 àti ní ìlú Spain ní ọdún 2019; ó ràn wọ́n lọ́wọ́ láti bó sí ìpele tó kàn. Èyí sì ló jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ ti ẹgbẹ́ ilẹ̀ Africa máa dé ìpele yẹn ní FIBA Women's World Cup, nínú ìtàn. Aisha ṣe ìrànwọ́ fún Nigeria women's national basketball team láti wọ 2004 Summer Olympics. ó dẹ́kun gbígbá bọ́ọ̀lù yìí lẹ́yìn ìdíje ti 2020 Tokyo Olympics, nígbà tí ó bẹ̀rẹ̀ sí ní tọ́ àwọn ọmọ rẹ̀, kí wọ́n ba lè máa gbá bọ́ọ̀lù yìí gẹ́gẹ́ bí òun náà ti ń gbá a.

## Àwọn àṣeyọrí rẹ̀

* FIBA Women's AfroBasket 2017 

* four titles winner with the African Champions: 2003, 2005, 2017 and 2019

* D’Tigress captain 

## Àwọn ìtọ́kasí
Juliana Negedu

**Juliana Ojoshogu Negedu** (tí wọ́n bí ní 31 July 1979 ní Ìpínlẹ̀ Kaduna) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọmọ-ẹgbẹ́ Nigeria women's national basketball team, ó sì kópa nínú ìdíje 2004 Summer Olympics, Negedu gba pọ́ìntì mẹ́jọ nínú ayò márùn-ún.

## Àwọn ìtọ́kasí
Ugochi Nwaigwe

**Ugochi Nwaigwe** (tí wọ́n bí ní May 3, 1993) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí wọ́n bí sí ìlú America. Ẹgbẹ́ Yakın Doğu Üniversitesi àti Nigerian national team ló ń gbá bọ́ọ̀lù náà fún.

## Iṣẹ́ tó yàn láàyò
Ó kópa nínú ìdíje ti 2017 Women's Afrobasket.

## Àwọn ìtọ́kasí
Esther Onyenezide

**Esther Chinemerem Onyenezide** (tí a bí ní ọjọ́ ogbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 2003) ó jẹ́ agbábóòlù ti Nàìjíríà tí ó  ń gbá bóòlù gẹ́gẹ́ bí midifira fún àwọn ẹgbẹ́ obìnrin Spanish Madrid CFF àti ẹgbẹ́ agbábóòlù orílè-èdè obìnrin Nàìjíríà . 

Ní ọdun 2022, FIFA yàn gẹ́gẹ́ bí Oluṣere tí ó gbá ayọ̀ wọlé lẹ méjì nígbà ìgbà wọlé tí kánádà 3 - 1. 

## Ìgbésí ayé gbogbogbo
Esther ṣe aṣojú fún Nàìjíríà ní ọdún 2022 FIFA U-20 World Cup ní Costa Rica, gbá bọ́ọ̀lù fún FC Robo Queens ṣáájú kí o to lọ sí Madrid CFF pẹ̀lú àdéhùn mẹ́ta ní 2024. 

## Àwọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 2003
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Atonye Nyingifa

**Atonye Nyingifa** (tí wọ́n bí ní 8 December 1990) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó tan mọ́ ìlú America. Ẹgbẹ́ Porta XI Ensino àti Nigerian national team ni ó ń gba bọ́ọ̀lù náà fún.

Ó kópa nínú ìdíje 2017 Women's Afrobasket.

## Àwọn ìtọ́kasí
Àwọn ènìyàn Efik

Àwọn ènìyàn **Efik** jẹ́ ẹ̀yà tí ó wà ní apá gúúsù Nàìjíríà, àti apá ìwọ̀ òórùn Cameroon. Ní Nàìjíríà, a lè rí àwọn ẹ̀yà Efik ní ibi tí ó jẹ́ Ìpínlẹ̀ Cross River àti Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom lóde òní. Èdè àwọn ènìyàn Efik ni Èdè Efik tí ó jé ọkàn lára àwọn ìdílé èdè Benue–Congo tí àkójọ èdè Niger-Congo. Àwọn ènìyàn Efik ma ń pe ara wọn ní Efik Eburutu, Ifa Ibom, Eburutu àti Iboku.
## Àwọn Ìtọ́kasí
Mellissa Akullu

**Mellissa Akullu** (tí wọ́n bí ní 25 August 1999) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n ti ilẹ̀ Uganda. Ó kópa nínú ìdíje ti 2023 basketball season, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn agbábọ́ọ̀lù alájùsáwọ̀n tó dára jù lọ.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Melissa ní ìlú Kampala, Uganda.

## Iṣẹ́ tó yàn láàyò
Ní oṣù kejì ọdún 2024, Golden State Athletic Conference pe Melissa ní agbábọ́ọ̀lù tó dára jù lọ ní ọ̀sẹ̀ náà  (GSAC), níbi tí ó ti gba pọ́ìntì 23.5 àti àtúnṣe 19.0 fún ìjáwé olúborí ní Vanguard.

## Àwọn ìtọ́kasí
Amalia Perez

**Amalia Pérez Vázquez** (tí wọ́n bí ní 10 July 1973) jẹ́ ọmọ oeílẹ̀-èdè Mexico eléré-ìdárayá tó máa ń gbé nǹkan tó wuwo, tó wà láàárín  - . Ó ti jáwé olúborí ní ẹ̀mẹẹrin fún Paralympic champion, òun sì nìkan ni olùgbé nǹkan tó wúwo ní àgbáyé tó gba àmì-ẹ̀yẹ ní ẹ̀ka m ẹ́ta ọ̀tọ̀tọ̀.

Pérez jé ọmọ-ẹgbẹ́ Mexican delegation sí Paralympic Games láti ọdún 2000. Ìkópa rẹ̀ nínú 2000 Summer Paralympics ló mú gba àmì-ẹ̀yẹ onífàdákà rẹ̀ àkọ́kọ́ ní , ó sì tún gba àmì-ẹ̀yẹ onífàdákà mìíràn ní 2004 Summer Paralympics ní Athens, àmọ́  ni ó gbé ní ayẹyẹ yìí.

## Àwọn ìtọ́kasí