open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ayodeji Osowobi

**Oluwaseun Ayodeji Osowobi** jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà tí ó ń já fún ètò àwọn ọmọbìnrin. Ó je Olùdásílẹ̀ STAND TO END RAPE (STER). Ní ọdún 2019, ọ jé ẹnìkejì lóbìnrin tí orúkọ rẹlẹ̀ jẹyọ nínú ''Time'' 100 Next, àti nínú Commonwealth Young Person of the Year ní ọdún 2019.
## Ìbẹ̀rẹpẹ̀pẹ̀̀́ Ayé
Orúkọ rẹ ní Olúwaṣeun Ayodeji Osowobi, jẹ́ ọmọ bíbí orílé èdè Nàìjíríà, pẹlú àtìlẹ́yìn ìyaarẹ̀ ló fí di   Alagbawi (Advocate)  
Ó gba oyè Bachelor's Degree Local Government Development Studies lẹyìn tí o kàwé ní fásitì tí Ahmadu Bello  Ahmadu Bello University before enrolling at Swansea University for a Master’s degree ní nternational Relations. Iṣẹ́ thesis rẹ dojúkọ ìmudọ̀gba láàrin obìnrin àti ọkùnrin, àti àwọn ọ̀ràn ìfipàbánilòpò (gender equality and sex crimes) ti àwọn obìnrin àti ọmọdé ń dojúkọ.
## Iṣẹ́
Nígbà tí ó sìn ìjọba (NYSC), Osowobi ṣíṣe lábé ìjọ INEC ni ọdún 2011 fún ìdìbò gbogbogbò. Nígbà náà, òní "àwọn ará ìlú dé páńpẹ́ fún mi, èyí tí wọn mú ọkàn láàrin àwọn ọkùnrin ìlú láti fí ipá mi lòpò" nígbà tí ó láti gba àbẹ̀tẹ́lẹ̀. Lẹyìn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ní ọ da Stand ti End Rape (STER) sílẹ̀ ni 2013. 
Ilé iṣé yìí ń gbèrò láti tún ni polongo ní pá ìwà ipá sí àwọn obìnrin (violence against women) àti láti pèsè àtìlẹ́yìn fún tí irú ẹ̀ tí ṣẹlẹ̀ sí. , Time estimated the organization had reached around 200,000 Nigerians.

Osowobi tí gbà àmi ẹ̀ye Genius Grant láti ọwọ́ John D. Àti Catherine T. MacArthur Foundation ni ọdún 2017.

Ní ọdún 2019, orúkọ rẹ̀ jẹyọ nínú*Time* 100 Next's people tí ọdún náà, ó sí jẹ́ ẹnìkejì lobinrin tí orúkọ rẹ̀ yóò jáde nínú àkójọ náà. She was also named as the Commonwealth Youth Person of the Year for 2019.

Ní ọdún, Osowobi kó àrùn COVID-19 nígbà tí ó lọ sí United Kingdom Capital ní ọjọ́ kẹsan fún Common Wealth Service.  Ara rẹ yà lẹyìn tí ó gbà iwosan, ọ sí sọ bí ọ̀rọ̀ tí rí fún àwọn oníròyìn.
## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Uchechukwu Deborah Ukeh

**Uchechukwu Deborah ukeh** (tí a bí ní ọjọ́ kejìlá, oṣù kọkànlá, ọdún 1996) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Naijiria tó ń gbá bọ́ọ̀lù badminton. Níọdún 2014, ó kópa nínú ìdíje ti *Africa Youth Games,* ó sì gbé ipò àkọ́kọ́ ní èẹ̀meejì. Ní ọdún 2016, òun ló gbégbá orókè ní ìdíje gbogboogbò tí ó wáyé ní Ivory Coast, ó sì tún gbéipò akọ́kọ́ nígbà tí ó fọwọsowọpọl pẹ̀lú Gideon Babalola. Ní ọdún 2017, òun àti Babalola dé ipò akọ́kọ́ nínú ìdíje gbogboogbò ti Ivory Coast, àmọ́, ó gbé ipò kejì. Ní ìdíje gbogboogbò tó wáyé ní Benin, Ukeh, tún gbé ipò kìíní. Ní ìdíje tó wáyé ni Naijiria, ti Katsina Golden Star Badminton Championships, Ukeh náà ló ṣe aṣojú Ipinle Edo, òun náà ló gbégbá orókè.

## Àwọn ìtọ́kasí

### Ìdíje ilẹ̀ Africa
*Ìdàpọ̀ àwọn obìnrin*

### Ìdíje ilẹ̀ Africa
*Ìdàpọ̀ àwọn obìnrin*

### Ìdíje fún àwọn ọ̀dọ́ Africa
*Ìdàpọ̀ àwọn obìnrin*

### Ìdíje gbogboogbò ti BWF
*Àwọn obìnrin nìkan*

*Ìdàpọ̀ àwọn obìnrin*

*Ìdàpọ̀ àwọn obìnrin*

## Àwọn ìtọ́kasí
Susan Ideh

**Susan Funaya Ideh** (tí a bí ní ojọ́ karùn-ún, oṣù karùn-ún, ọdún 1987) jẹ́ ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà tó ń gbá bọ́ọ̀lù badminton. Ó kópa nínú ìdíje ti Commonwealth tó wáyé ní ọdún 2010, ní New Delhi, ní orílẹ̀-èdè India. Ní ọdún 2015, ó gbapò kìíní ní ìdíje gbogboogbò ti ilè Africa, ní Maputo, ní Mozambique.

## Àwọn àṣeyọrí rẹ̀

### Ìdíje gbogboogbò ti ilè Africa
*Àwọn obìnrin nìkan*

*Àdàpọ̀*

*Àdàpọ̀*

### Ìdíje ti ilẹ̀ Africa
*Obìnrin nìkan*

*Àdàpọ̀*

Àdàpọ̀

### Ìdíje gbogboogbò ti BWF
Obìnrin nìkan

*Àdàpọ̀*

*Àdàpọ̀*

:

## Àwọn ìtọ́kasí
Nike Hamzat

**Adenike Hamzat** tí a tún mọ̀ gẹ́gẹ́ bí i Nike Hamzat jẹ́ òṣèrè Yorùbá Nàìjíríà tí ó gbajúgbajà fún eré ṣíṣe, aṣàgbéjáde eré, ẹni tí wọn wò ṣe fún ẹ̀ṣọ-aṣọ àti ti ara, aṣoju àwon ohun lóríṣiríṣi, onídánilójú fún àwon ohun ìtà, oníṣòwò. A tún mọ̀ ọ́ fún àwọn ipa ajọnilójú tí ó máa ń kó nínú àwọn eré rẹ̀. Nike jẹ́ ẹni tí ó ní ọgbọ́n àtinúdá nípa iṣẹ́ ọnà tí ó ti yàn láàyò láti ma ṣe.

Ọjọ́ kẹ̀jọ oṣù karùn-ún, ni Nike ṣe ayẹyẹ ọjọ́ọ̀bi rẹ̀, ní ọdún méjì sẹ́yìn, ọmọ Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni. Nike ti gbé ara rẹ̀ jáde pẹ̀lú ìmọ́ọ́ṣe, àti ẹ̀bun rẹ̀, àti àwọn ohun àmúyẹ tí ó ti gbé ṣe.

## Ìwé Kíkà.
Ní ọdún 2021, Adenike jẹ́ akẹ́ẹ̀kọ́ tó ń kọ́ nípa ìṣirò-tó-rọ̀-mọ́-gbígba-ìsọwọ́nawó-sílẹ̀ ní National Open University(NOUN), Èkó.

## Ìrìnàjò Nike Sínú Eré Ṣíṣe
Eré ṣíse jẹ́ ohun kan tí Nike ní ìfẹ́ sí, èyí hàn nípa pé ó máa ń sín àwon òṣèré orí ẹ̀rọ amóhùnwáwòhán jẹ.Hamzat dara pọ̀ mọ Odunade Adekola Films Production Outfit ní ọdún 2012, èyí tí ó ń ṣe ti òṣèré tí ó gbajúgbajà Odunlade Adekola, gẹ́gẹ́ bí i akẹ́ẹ̀kọọ́. Ọwọ́ ọ̀gá rẹ̀ yìí ni ó ti kọ́ ọ̀pọ̀ nǹkan tí ó ràn án lọ́wọ́ nínú iṣẹ́ rẹ̀. Hamzat bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣẹ ní àmọ̀dájú ní ọdún 2012 kan náà.

Àwọn òbí rẹ̀ kò kọ́kọ́ fọwọ́ kí ọmọ wọn ma ṣeré tà, ṣùgbọ́n nígbà tí wọn ri pé o kó iṣẹ́ náà ní ọ̀kúnkúdùn, wọ́n ṣe alátìlẹyìn rẹ̀, àdúrà wọn náà si ò gbẹ́yìn. Àwọn eré tí Nike ti hàn ti kọjá àrùndínlọ́gbọ̀n.

## Àwọn Eré tí Nike ti hàn Láti(2012)

* *Shettima*
* *Ololufe*
* *Daddy G*
* *Big Mummy*
* *Do or Die*
* *Unavailable*
* *Gbemileke*
* *Morili Bilisi*
* *My Step Mother*
* *Yeye Alara*
* *AROJINLE*
* *Owo*
* *foleyin*
* *Ile Onile*
* *Fogbonsola*
* *Igbese MI*
* *Yara Keta*
* *Ade Ori*
* *Pepeye Meje*
* *July 1st*
* *Ase Oro*
* *Tamilore Eruoke abbl*
Esther Ajayi

**Esther Ajayi** tí a tún mọ̀ sí Ìyá Àdúrà, orúkọ rẹ̀ ní kíkún ni Esther Abimbola Ajayi (wọ́n bi ní ọjọ́ kejì oṣù kẹrin, ọdún 1963). Esther jẹ́ wòólì-bìnrin tilẹ̀ Nàìjíríà, onínúúre-tí-ń-ta-ọ̀pọ̀-ènìyàn-lọ́ọrẹ, olùsọ́àgùtàn, eni ọ̀wọ̀, olùdásílẹ̀ àti olùdarí gbogbogbò ìjọ *Cathedral of Love of Christ Generation Church C&S.*

Esther Abimbola Ajayi jẹ́ olùsọàgùntàn àti wòólì ìjọ aláṣọ funfun. Òun náà ni ó paalà tó wà láàárin ìjọ aláṣọ funfun ńlá méjì tí ó wà ní orílèdè Nàìjíríà, ìyẹn *Cherubim and* *Seraphim(C&S*), àti *Celestial church of Christ(CCC).*

## Ìbẹ̀rẹ̀ Ayé Esther Ajayi
ilé onígbàgbọ́ ni wọ́n bí Esther sí, ọmọ Èkó-Nàìjíríà, ni ó jẹ́. Ó se ni láàánú pé ìyá rẹ̀ ti ṣe aláìsí, bàbá rẹ̀ jẹ́ òṣìsẹ́ ìjọba tí ó ti fẹ̀yìn tì ní ìsìyín, tí ò sì tún ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àjọ tó ń mójútó ìṣe òkèrè. 

Esther Ajayi ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ òwò, ìyẹn òwò lóríṣiríṣi, tí ó sì jẹ́ wí pé ó tayọ nípa òwò ṣíse, tí o fi jẹ́ pé àwọn ohun tó ti ń dùn, ò wá dùn mọ́. Ni ó fi fura wí pé ìpè Olúwa tí ó ti ń kan ilẹ̀kùn rẹ̀, ti padà wọlé.

## Ìrìnàjò Esther sí Ìpè Olúwa
Kí ó tó di pé Esther di wòólì tàbí ìránṣẹ́ Ọlọ́run rárá ni ó tí rí àwọn ìran, Olúwa ta á lọ́rẹ àlá àti ìran rírí. Níṣe ni ó má ríran bí i ń pé ojú ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán ni ó tí ń ri. Ó máa ń ri pé òun ma ní bíbélì ńlá àti agogo, àti pé òun máa ń tú àwọn èyàn nínú ìdè àwọn ọ̀tá.

Òmíràn lárá àwọn ohun mìíràn tí ó fi gbọ́ ìpè Olúwa ni pé, àwọn adigunjalè wá sí ilé rẹ̀, wọ́n kó wọn lẹ́rù, wọ́n sì yìn ìbọn kiri, tí ó jẹ́ pé ó wọ yàrá àwọn ọmọ rẹ̀, ṣùgbọ́n nǹkan kan ò ṣe àwọn omọ náà, tí àwọn olè náà aì dá gbogbo ohun tí wọ́n kó lọ padà.

Àwon adigunjalè tún wá ní ọjọ́ òmíràn, tí wọ́n pa aṣọ́lé rẹ̀, tí ó sì ku díẹ̀ tí wọ́n ma fi pa ọko rẹ̀. Èyí bà á lẹ́rù gidi gan tí ó wò pé tí kò bá gbọ́ ìpè yìí, ohun tó burú ṣì ma ṣẹlè sí òun àti mọ̀lẹ́bí rẹ̀. Ni ó wá bẹ̀rẹ̀ ìwàásù ọ̀rọ̀ Olúwa kiri gbogbo àdúgbò látì ìgbà náà.

Ọdún 1993, ni Esther fi ayé rẹ̀ fún Jésù ní *Faith Bible College*-Sango Otta, Ìpínlẹ̀ Ògùn.

Ní ọdún 2007, Ajayi dá ìjọ àkọ́kọ́ rè sílẹ̀, Love of Christ Generation Church C&S, ní Lọndọnu, ní 2015, ó tún kó lọ sí agbègbè tó sunwọ̀ ju ibi àkọ́kọ́ lọ-Clapham, Lọndọnu. Ní oṣù kẹsán-án ọdún 2021, ó tún ṣí òmíràn sí Victoria Island, Lagos, Nàìjíríà.

## Àwọn Bàbá Inú Olúwa Esther
Olùṣọ́àgùntàn Enoch Adejare Adeboye àti aya rẹ̀ Foluke Adeboye, ti ìjọ *Redeemed Christian Church of God*, àti àlùfáà àgbà David Oyedepo, ti ìjọ *Living Faith Church Worldwide*, ni bàbá Esther Ajayi nínú Olúwa.

## Àwọn Ìtọkasí
Grace Gabriel

**Grace Gabriel Ofodile** (tí a bí ní ọjó karùndínlọ́gbọ̀n, oṣù kẹfà, ọdún 1988) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Naijiria tó ń gbá bọ́ọ̀lù badminton. Ó gbégbá orókè nínú ìdíje gbogboogbò ti ilẹ̀ Áfríkà ti ọdún 2012 àti 2013. Gabriel tún gbégbò keta ní ìdíje ti ilẹ̀ Áfríkà tó wáyé lọ́dún 2011 àti 2015.

## Iṣẹ́ rẹ̀ bíi agbábọ́ọ̀lù badminton
Ó wà lára àwọn tó kópa nínú ìdíje gbogboogbiò ti ilẹ̀ Africa tó sì gbégbá orókè ní ọdún 2011. Nínú ìdíje ti ilè Africa tó wáyé ní ọdún 2014, ó kọ́pa, ó sì gbé ipò kìíní. Ó tún gba ipò kejì nínú ìdíje gbogboogbò ti ilẹ̀ Africa tó wáyé ní ọdún 2015.

Ní osù kesàn-án, ọdún 2013, ìròyìn fi lélè pé ó wà lára àwọn ènìyàn tíwọ́n yàn fún ètò Road to Rio Program, láti lè ran àwọn agbábọ́ọ̀lù badminton ti ilẹ̀ Africa tó fẹ́ kópa nínú ìdíje Olympic ti ọdún 2016.

Fontys University of Applied Sciences ni ó ti kékọ̀ọ́ gboyè, ó sì ń gbé ní Netherlands.

## Àwọn ìtọ́kasí

### Ìdíje gbogboogbò ti ilẹ̀ Africa
*Obìnrin nìkan*

*Àdàpọ̀*

### Ìdíje ti ilẹ̀ Africa
*Obìnrin nìkan*

*Àdàpọ̀*

*Àdàpọ̀*

### Ìdíje gbogboogbò ti BWF
*Obìnrin nìkan*

*Àdàpọ̀*

:

## Àwọn ìtọ́kasí
Zainab Momoh

**Zainab Momoh** (tí a bí ní ọjọ́ kẹta, oṣú kọkànlá, ọdún 1996) jẹ́ ọmọ orílè-èdè Naijiria tó ń gbá bọ́ọ̀lù badminton.

## Iṣẹ́ rẹ̀
Ó kópa nínú ìdíje ti ilè Africa ní ọdún 2017 àti 2018, ó sì wà lára àwọn tó gbégbá orókè.

## Àwọn àṣeyọrí rẹ̀

### Ìdije ti ilẹ̀ Africa
*Àdàpọ̀*

### Ìdíje àwọn ọ̀ọ́ ti ilè Africa
*Àdàpọ̀*

### Ìdíje gbogboogbò ti BWF
*Àdàpọ̀*

:

## Àwọn ìtọ́kasí
Amin Yop Christopher

**Amin Yop Christopher** (tí a bí ní ọjọ́ kẹfà oṣù Kejìlá ọdún 1993) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù badminton. Ó ti kópa nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ badminton pàtàkì ní ìpele ìbílẹ̀ àti ti àgbáyé. Ó gba ẹ̀bùn wúrà fún ẹgbẹ́ àwọn ẹgbẹ́ adàpọ̀ ní awọn ere-idaraya Rabat ti Afirika tí a ṣe ní Casablanca, Morocco ní ọdún 2019.

## Àwọn Àṣeyọrí

### Àwọn ìdíje Áfíríkà
*Àwọn obìnrin méjì*

## Àwọn ìtọ́kasí



## Àwọn ìjápọ̀ òde
* Amin Yop Christopher at BWFBadminton.com
* Amin Yop Christopher at BWF.TournamentSoftware.com (archived)
* Amin Yop Christopher at InterSportStats
* Amin Yop Christopher at the Rabat 2019 African Games (archived)
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1993
Ola Fagbemi

**Ebenezar Olaoluwa Fagbemi** (born 20 October 1984) jẹ́ ọmọ orìlẹ̀-èdè Naijiria tó ń gbá bọ́ọ̀lù badminton. 

## Àwọn àṣeyọrí rẹ̀

### Ìdíje gbogboogbò ti ilẹ̀ Africa
*Ọkùnrin nìkan*

*Àdàpọ̀*

### African Championships
*Ọkùnrin nìkan*

*Àdàpọ̀*

*Àdàpọ̀*

### Ìdíje gbogboogbo ti
Ọkùnrin nìkan

*Àdàpọ̀*

*Mixed doubles*

:

## Àwọn ìtọ́kasí
Mercy Ebosele

**Mercy Ebosele** jẹ́ òṣèrébìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
## Ìgbà èwe àti bí ó ṣe kẹ́kọ̀ọ́
Wọ́n bí Mercy Ebosele si Ipinle Oyo. Mercy jẹ́ ikẹ̀fà ninu ọmọ méjé tí àwọn òbí rẹ̀ bí.Ò lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti Memorial Primary School ní ìlú  Oyo.Ó lo si ile-eko girama ti Oba Adeyemi Secondary School nilu Oyo bakan na.Ó tẹ̀ siwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀, tí ó sì kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìmọ̀ eré ori-itage ní ilé-ẹ̀kọ́ fásitì ti Ibadan.

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ni odún 2017,Mercy fé Kehinde Olasupo ti inagije re n jé Kenny Keyz ti won si jo n gbe layo.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Nàìjíríà
Olajumoke Bodunrin

**Olajumoke Bodunrin,** ( tí wọn bi ní ọjọ́ kèje, oṣù kejì, ọdún 1945) ti gba ìsinmi gẹ́gẹ́ bí i eléré-ìdárayá ti ilẹ̀ Nàìjíríà, Òun ni wọ́n pè ní obìrin Africa tí ó yára jùlọ nínú eré-sísá, nígbà eré-sísá rẹ̀. Olajumoke gba góòlù ní All-Africa Games,1965, ní Brazzaville, Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò, kí ó tó lọ ṣojú ilè Nàìjíríà ní Summer Olympics, ti 1968, ní Mẹ́ksíkò.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Nkoyo Toyo

**Nkoyo Esu Toyo** (ti a bi ni ọjọ́ Kàrún oṣù kọkànlá ọdún 1958) jé agbejoro, ajafun idagbasoke, ati òtòkùlú oloselu ní orílè-èdè Nàìjirià. A diboyan si ilé igbimo asofin láti se Aṣojú ekùn Calabar-Odukpani ti ìpinlè Cross Rivers, Nàìjíríà ní odun 2011, kó tó dipe o darapo mó ilé igbimo asofin, o jé aṣojú Nàìjirià sí orílè-èdè Ethiopia àti Djibouti titi di 2010. Ṣaaju kí o tó wo oṣelu, o se ajoda Gender and Development Action (GADA) ni 1991, egbé tí a dá kalè láti ran àwon obinrin lówó lati ní ètó sí nkan oselu àti ètò-orò.  Nkoyo Toyo jé ọmọ-ẹgbẹ́  oríṣiríṣi ẹgbẹ́ tí óún jà fun ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin ní àgbáyé. 

## Èkó rè
Nkoyo pari iwe Sekondiri rè ní Union Secondary School ní odun 1974, ó si tesiwaju lati ko nipa ìmò ofin ni Ahmadu Bello University, Zaria Kaduna ni 1975. Ni 1980 Nkoyo Toyo jade ni Nigerian Law School a sì pé sí Nigerian Bar Association. Lẹhinna o gba oye Master of Laws (LLM) lati Yunifásitì ilu Lagos ni ọdun 1994. Nitori itara ati iṣẹ rẹ ni ríran awọn obinrin lówó, a fun ní Sikolashipu Chevening lati kawe ni Institute of Development Studies (IDS), University of Sussex, nibiti o ti gba Masters in Governance ni odun 2001. 

## Òsèlú
A yàn Nkoyo láti jé asojú Nàìjirià sí orílè-èdè Ethiopia àti Djibouti ní odun 2008 nitori Ife rè sí oselu. Ni odun 2011, lábé oselu People's Democratic Party (PDP), a yan Nkoyo sí ilé ìgbìmò asojú láti se asojú ekùn Calabar-Odukpani ti ipinle Cross Rivers, o sì sisé takuntakun lórí idagbasoke  àwùjo.  

## Àwon Itokasi
Janet Akinrinade

**Janet Akinrinade** (1930 - 1994) fìgbà kan jẹ́ olóṣèlú orílẹ̀-èdè Naijiria, òun sì ni Mínísítà ìlú lásìkò ìjọba Shehu Shagari. Ní àsìkò ìdìbò ti ọdún 1977, òun nìkan ni obìnrin tí wọ́n dìbò wọlé fún.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Ìlú Iseyin ni wọ́n bí Janet sì, wọ́n bí i sínú ìdílé ọlọ́mọ mẹ́rin, òun ni àbígbẹ̀yìn, òun sì nìkan sì ni obìnrin tí àwọn òbí rẹ bí. Ó pàdánù àwọn òbí rẹ̀ nígbà tí ó ṣì kéré. Ẹ̀gbọ́n àgbà kan ló gbà á tọ́, ó sì ṣètò ẹ̀kọ́ rẹ̀,  ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ nìkan ló gbà. Kò lọ ilé-ìwé gírámà, àmọ́ ó yege nínú ìdánwò ilé-ìwé gírámà nípa kíkọ́ ara ẹni. Ní ọdún 1950, ó fẹ́ T.A Akinrinade tó jẹ́ alámòójútó ilé-iṣẹ́ tábà kan, níṣu lọ́kà. Ní ọdún 1957, ó kẹ́kọ̀ọ́ Secretarial Studies, Cookery and Dress Making ní ìlú London. Ní ọdún 1964, ilé-iṣẹ́ ọkọ rẹ̀ ní ọ̀rọ̀ gbọ́nmisi-omi-ò-to pẹ̀lú àwọn àgbè tábà kéékèèké, Akinrinade kó ipa ribiribi láti ri pé àlàáfíà jọba. Nítorí ipá ribiribi tó kó nínú ọ̀rọ̀ ọ̀hún, Ṣọ̀ún Ogbomosho ìgbà náà fi òun àti ọkọ rẹ̀ joyè ní ìlú náà.

## Iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi olóṣèlú
Ó kò sínú iṣẹ́ olóṣèlú ní ọdún 1970, nígbà náà ni wọ́n dìbò fún tó wọlé ipò Kanselo Iseyin, ó wà nípò náà fún ọdún méje. Ní ọdún 1977, Akinrinade wọlé ìdìbò láti darapọ̀ mọ́ Constituent Assembly. Lẹ́yìn ọdún kan, ó darapọ̀ mọ́ Nigerian People's Party, òun sì ni amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ gómìnà ẹgbẹ́ náà ní ọdún 1979. Ìbáṣepọ̀ láàrin ẹgbẹ́ Akinrinade àti ẹgbẹ́ gómìnà Ìpínlẹ̀ náà lásìkò yẹn ló mu kí wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bíi Mínísítà nígbà ìjọba náà.

Ní ọdún 1982, ó fi ipò Mínísítà síl, ó sì di Kọmíṣọ́nà Ìpínlẹ̀ Plateau, lábẹ́ ìjọba Solomon Lar.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Catherine Chikwakwa

**Catherine Chikwakwa** (ti a bi ni 24 osu Keje 1985 ni Blantyre ) jẹ asare-jinna jijin ara Malawi kan . O ti ṣe aṣoju orilẹ-ede rẹ ni ona meji ni Olimpiiki Sydney 2000 ati Olimpiiki Athens 2004, bakanna pẹlu awọn ere Agbaye lọpọlọpọ . Arabinrin naa jẹ ami-eye fadaka 5000 mita ni 2004 World Junior Championships ni elere idaraya, ti o waye ni Grosseto, Italy.

## Ere idaraya
Ni ọjọ-ori ọdun 15, Chikwakwa won yan fun ẹgbẹ Malawi ni Olimpiiki Igba ooru 2000 ni Sydney, Australia.  O ko ni ilọsiwaju kọja iyipo akọkọ, o pari 15th ninu ooru rẹ.  Gẹgẹ ni Olimpiiki 2002, o jẹ elere idaraya obinrin nikan tino wa ninu ẹgbẹ Malawi ni ere Agbaye 2002 ni Ilu Manchester, England. O jẹ ọkan ninu awọn elere idaraya 17 lati ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede ti o jẹ ounjẹ ọsan pẹlu Queen Elizabeth II, Chikwakwa sọ nigbamii “O beere nipa ile mi, ati ẹbi mi, ati ikẹkọ mi. O sọ pe o nifẹ lati ba awọn ọdọ sọrọ.”  O pari  ni ipo 13th ninu awọn elere idaraya 16 ni 5000 mita. 

Ni ọdun kanna, Chikwakwa wa sunmọ eyikeyi ara ilu Malawi ni lati ni ẹtọ laifọwọyi fun awọn ere Olympic nigbati o fitan bale ni akoko iṣẹju 15 ati iṣẹju-aaya 31 ni mita 5000 .  Ni ọdun 2003, o gba ami-eye akọkọ ti orile-ede Malawi ninu ere-idaraya kariaye, nigbati o gbe ipo keji ni mita 5000 ni 2004 World Junior Championships ni Awọn elere idaraya ni Grosseto, Italy.  O dije lẹẹkan si ni ere olimpiiki 2004 ni Athens, Greece. O gbe ipo 15th ninu ooru keji, eyiti ko ṣe deede fun, fun ipari. 

Awuyewuye wa ninu ilana yiyan olukopa ere Agbaye 2006, bi botilẹjẹpe ipe lati ọdọ Minisita fun ere idaraya Jaffalie Mussa lati je ki Chikwakwa wa ninu ẹgbẹ, won kosi yan.  Ni ọdun 2012, o sọ pe o n ṣiṣẹ si ọna afijẹẹri fun ere Agbaye 2014 . 

## Igbesi aye re
Ni ọdun 2008, o darapọ mọ Ọmọ-ogun Ilu Gẹẹsi o bẹrẹ si ṣiṣẹ si bi yi o se di ọmọ ilu. Chikwakwa ti pinnu lati ṣe aṣoju Great Britain ni ere idaraya, ṣugbọn o paapa wa pẹlu Malawi. O ngbe ni Edinburgh pẹlu ọkọ rẹ Remus Chunda, ẹniti o ni iyawo ni ọdun 2005 ti won si ni awọn ọmọ meji Romulus Chunda ati Tiffany Chunda. 

Catherine gba ọpọlọpọ awọn ami iyin lakoko iṣẹ rẹ ninu Ọmọ-ogun Ilu Gẹẹsi. ọdun iṣe rẹ wa laarin ọdun 2009 ati 2011. Ni ọdun 2016 o pinnu lati forukọsilẹ fun aye lati ko iṣẹ nọọsi pẹlu Harriet Ellis Training Solutions (kọlẹji aladani kan) lakoko ti o tun wa ni Ọmọ-ogun Ilu Gẹẹsi. Catherine ti fẹ ṣe ikẹkọ bi nọọsi lati igba ti o wa ni ọdọ ṣugbọn osi ati ibẹrẹ ailagbara ko le jẹ ki o seese. Ọkọ rẹ Remus Chunda jẹ alamọdaju agba eto ilera ti o ti ni iriri fun'rarẹ gba iyawo rẹ niyanju lati tẹsiwaju pẹlu ala rẹ bi o ṣe nṣe iranlọwọ fun u nigbakugba ti o ba nilo iranlọwọ pẹlu iṣẹ amurele rẹ. Ni ọdun 2017, Catherine ti fi ipo rẹ sile ni ile-ogun bi o ti ni aaye meji lati kawe nọọsi ni University of Dundee ati University of Sterling. O yan ti iṣaaju o si pari alefa nọọsi rẹ ni ibẹrẹ ajakaye-arun naa. Bayi o nṣe adaṣe ilera itọjú ni NHS Dumfries ati Galloway ni Ilu Scotland

## Awọn aṣeyọri

## Àwọn Ìtọ́kasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1985
Ibrahim Hamadtou

**Ibrahim Al Husseini Hamadtou** (ti a bi ni ojo 1 Osu Keje odun 1973),  ti a tun mọ si **Ibrahim Elhusseiny Hamadtou**, jẹ Aṣaju tẹnisi tabili Para ti ara ilu Egypt, ti o gba ọpọlọpọ amin ọla ni opoo ọdun, pẹlu ami-ẹri fadaka ninu idije tẹnisi tabili tabili Para ti Afirika ni ọdun 2011 ati Ọdun 2013. 

Hamadtou padanu apa rẹ mejeeji nitori  ijamba ọkọ oju irin nigbati o jẹ omo ọdun 10. Ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu CNN, o sọ pe, “Ni abule wa, ni akoko yẹn nikan la le sere, tẹnisi tabili ati bọọlu afẹsẹgba - iyẹn ni idi ti mo fi le ṣere mejeeji. Ni ti riro bọọlu afẹsẹgba lo yé notori ara mi; lẹhin na ni mo ṣe tẹnisi tabili bi ipenija.” 

Hamadtou tun ti gba Irin ọ̀ṣọ́ ìgbóríyìn labẹ Ẹya 6th ti *[[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]] Eye Creative Sports* fun ẹka *elere idaraya ti o ti ṣaṣeyọri ninu awọn ere idaraya laibikita aini awon nkan pataki (ẹka ti awon eniyan ti o ni iwulo pataki)* lẹhin ti o gba ipo keji ati bori ni fadaka Irin ọ̀ṣọ́ ìgbóríyìn ni African Para table tennis Championships ni December 2013. 

O ṣe aṣoju Egipiti ni 2016 ati 2020  ere Paralympic Igba ooru ni Rio de Janeiro ati Tokyo .  

## Idile
Hamadtou ti ni iyawo ati pe o jẹ baba olọmọ mẹta. 

## Àwọn Ìtọ́kasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1973
Ferdinand Omurwa

**Ferdinand Omanyala Omurwa,** (tí a bi ni ọjọ kéji Oṣu Kini ọdun 1996) jẹ́ elere-ije ara fún orílẹ̀-èdè Kenya ti o ṣe amọja ni àwọn ipele 100m àti 200m. o hun naa Lọwọlọwọ l'o jẹ́ olugbasilẹ igbasilẹ Afirika ati ọkunrin 8th ti o yara ju gbogbo akoko ni mita 100 lẹhin tito akoko kan tí 9.77 ni ọjọ 18th Oṣu Kẹsan 2021 ni Ilu Nairobi.

## Iṣẹ-ṣiṣe
Omurwa gba akọle orilẹ-ede ni 100 m ni ọdun 2019. Omurwa ṣeto igbasilẹ orilẹ-ede ti 10.01 iṣẹju-aaya ni 100 mita ni bibori ipade kan ni Yabatech Sport Complex, Lagos (NGR) ni ọjọ 30 Oṣu Kẹta 2021.  Ni Awọn ere Igba ooru 2020 100 mita ipele to kangun si ipari o fi itan titun silẹ ti orilẹ-ede tuntun ni owo aaya 10.00. 

## Ogun Oloro
O kuna nigbati won se ayewo Ogun Oloro ti o Lodi si ere idaraya kan ni ọdun 2017 Omurwa gba idaduro oṣu 14 kan. O ṣe ayewo, won si ba Ogun ilera betamethasone, lẹhin ti o gba itọju fun ipalara ẹhin rẹ ti o ni nigbati oun gbaradi.  

## Igbasilẹ idije
Ni ibẹrẹ ọdun 2016 Ferdinand Omanyala bẹrẹ iṣẹ ere-idaraya rẹ ni Kenya bi onigbawole titun ni University of Nairobi. O ṣe igbesẹ yii lẹhin ti ọrẹ kan ṣe akiyesi iyara rẹ lakoko ti o nṣere rugby. O fi igboya ṣe iyipada lati rugby si ere sisa ati pe lehin osẹ diẹ lẹhin na o sare akoko ti 10.4s ni ipade AK akọkọ rẹ ni Kakamega. Ni ọdun kanna, o gba Ami eyé idanwo Olimpiiki ti orilẹ-ede lori 100m ni akoko aaya10.37s ṣugbọn ko pade boṣewa iyege fun Olimpiiki eyiti o jẹ 10.16s ni akoko yẹn.

Ni ése tó kangun si pari ti 100m awọn ọkunrin ni Olimpiiki Igba ooru 2020 ni Tokyo, Omurwa sare 10.00, eyiti o jẹ 0.04 lẹhin eniti o gba fadaka Fred Kerley ati 0.02 lẹhin eniti to ogba Ami Idẹ Andre De Grasse .

Am anṢaaju ilọsiwaju nla rẹ ni Ilu Nairobi, ere re ti o dara julọ ni 100M jẹ iṣẹju-aaya 9.86 ni Pramtalstadion, Andorf (AUT).  Awọn onigbowo osise rẹ jẹ Odibets,  ile-iṣẹ kalokalo ere idaraya ni Kenya. 

Ni Oṣu Kẹsan ọjọ 18, Ọdun 2021, o sare 9.77 (+1.2&nbsp;m/s) fun igbasilẹ Afirika tuntun ni Absa Kip Keino Classic Continental Tour ti o waye ni ilu Nairobi, Kenya ti o ww ni ipo keji lẹhin Trayvon Bromell ti Amerika ti o je wipe oun lo lë waju pelu Aaya 9.76 ni odun 2021. 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Ferdinand Omurwa  
* Ferdinand Omurwa  ni aaye-sports.org
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Akani Simbine

**Akani Simbine** (ti a bi ni ojo 21 Oṣu Kẹsan ọdun 1993) jẹ ẹlẹsẹ-ije South Africa kan ti o ṣa ere mita 100 .  O gbe ipo karun ni Olimpiiki Igba ooru 2016 ni mita 100 ti awọn ọkunrin ati pe o jẹ eniti o fi  itanbalẹ 100 mita Afirika pẹlu iṣẹju Aaya 9.84  ti a ṣeto ni Oṣu Keje ọdun 2021 titi di igba ti  Ferdinand Omurwa gba lowo re ni Oṣu Kẹsan ọdun 2021.

Simbine jẹ asekẹhin fun idije Agbaye ni mita 100 awọn ọkunrin ni ọdun 2017 (karun) ati 2019 (kẹrin), ati pe o jẹ aṣaju mita 100 ni  idije Ile Afirika 2018 ati ere Agbaye 2018 . Ni mita 4 × 100 o ṣe iranlọwọ fun South Africa lati ja we olubori ni African Championships ni 2016 ati 2018, o si gbe ipo keji ni ere Agbaye 2018 pẹlu akoko ti o je titun fun orile edè South Africa ni 38.24 aaya. O gbe South Africa si goolu ni 2021 World Relays . Simbine wa inu awon maarun akoko ni idije 4 pataki ti o kẹhin awọn ere-ije 100m pẹlu 4th ni 2019 ere-idaraya Agbaye ti 2019 - Awọn mita 100 Awọn ọkunrin ati elere idaraya ni Olimpiiki Igba ooru 2020 - mita 100 awọn ọkunrin ti o padanu ni ami-idẹ si elere idaraya Ilu Canada Andre De Grasse .

## Igbesiaye

### 2013 World Championships
O dije ninu ere mita 100 ni ere- idije elere idaraya Agbaye 2013. 

### 2015 Universiade
Lakoko ti je ọmọ ile-iwe Imọ-iṣe Alaye ni Ile- ẹkọ giga ti Pretoria,  Simbine dọgba 100m South Africa ati o tun fi itan balẹ ni ojo 9nbsp;Oṣu Keje Ọdun 2015 ninu idije ami-eye goolu rẹ ni 2015 Universiade ni Gwangju, South Korea . 

### 2016 South African igbasilẹ ati Olympic Games
Simbine tun bu igbasilẹ 100m South Africa pẹlu iṣẹju-aaya 9.89 ni Gyulai István Memorial ni Székesfehérvár ni ọjọ 18 Oṣu Keje ọdun 2016.  O gbe ipo karun ni iṣẹju-aaya 9.94 ni asekagba 100nbsp;m ti Olimpiiki 2016 ni Rio de Janeiro ni ọjọ 14 Oṣu Kẹjọ ọdun 2016. 

##### 2017
Ni ipade akọkọ ti 2017 IAAF Diamond League ni Doha, Simbine bori 100&nbsp;m pẹlu akoko iṣẹju aaya 9.99. 

### 2018
Simbine bori ni ere Agbaye 2018 100&nbsp;m ni iseju aaya 10.03, ti o je ki o le yo ayanfẹ-ije tẹlẹ Yohan Blake si ipo kẹta.

### 2020
Simbine bẹrẹ akoko 2020 rẹ pẹlu ere-ije mita 150 ni University of Johannesburg Stadium ni ọjọ 14 Kínní, dọgbadọgba akoko igbasilẹ South Africa (15.08) lakoko ti o nrin si laini ipari, ṣugbọn laisi alaye afẹfẹ.   O sare 100 akọkọ rẹ&nbsp;m fun akoko ni 14 Oṣu Kẹta ni Ile- ẹkọ giga ti Pretoria Tuks Stadium . Laimo boya tabi rara oun yoo ni anfani lati dije nigbamii ni akoko nitori ajakaye-arun COVID-19 ti n tan kaakiri, o ti gbogbo ọna si laini ipari ni akoko idari agbaye ti awọn aaya 9.91 ninu awọn igbona. 

## Àwọn Ìtọ́ka Sí
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1993
John Anderton (athlete)

**John Anderton** (28 Kejìlá 1929 &#x2013; 24 May 1991) jẹ́ asare ilẹ̀ South Africa. O dije ninu ere mita 400 awọn ọkunrin ni Olimpiiki Igba ooru ni 1952 . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1991
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1929
Franca Afegbua

**Franca Afegbua** jẹ́ oníṣẹ̀-ewà àti olóṣèlú tó ṣe aṣojú fún Bendel North, ní ọdún 1983. Wọ́n yàn-án gẹ́gẹ́ bíi Sẹ́nátò National Party of Nigeria. Òun sì ni obìnrin àkọ́kọ́ tó wà níipò náà.

Ìlú Okpella, ní Ipinle Edo ni wọ́n bí Afegbua sí. O parí ètò èkọ́ rẹ̀ ní ìlú Sofia, ní orílẹ̀-èdè Bulgaria. Kó tó dìgbà ìjọba ológun kejì, ó ṣisẹ́ gẹ́gé bíi onídìrí ní Ipinle Eko, ó sì ń gba àwọn oníbàárà olówó. Afegbua súnmọ́ Joseph Tarka gan-an tó mu wọ ẹgbẹ́ olóṣèlú NPN nígbà náà. Ní ọdún 1983, ó fi lélẹ̀ pé òun fẹ́ wọ ipò Sẹ́nátọ̀ ní Bendel, àwọn èèyàn díè sì fun ní àǹfààní. Ẹgbẹ́ tó wá nígbà náà wà ní ìtakò pèlú gómínà tó fẹ́ wọlé nígbà náà. Àmọ́ Afegbua gbapò kìíní nínú ìdíje àwọn onídìrí tí wọ́n se ní ọdún 1977.

## Àwọn ìtọ́kasí
Kofoworola Bucknor

**Kofoworola Bucknor-Akerele** (tí wọ́n bí ní 30 April 1939) jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti igbá-kejì Gómìnà ti Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí igbá-kejì Gómìnà fún Bọ́lá Tinúbú, láti ọdún 1999 wọ ọdún 2002. 

## Ẹ̀kọ́ rẹ̀
Kòfówórolá Akéréle jé eni tí a bí ní ojó ogbòn, Oṣu Kẹrin ọdún 1939, sínú ìdílé Oní Akéréle Gbajùgbajà ajáfitafita fún àwọn ọmọ Nàìjírìà àti dókìtà. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ àwọn ọ̀dọ́bìnrin CMS ní Èkó kí ó tó rìnrìn àjò lọ́dún 1949 sí Surrey England fún Ìjìnlẹ̀ Òfin. 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ó gba ìwé-ẹkọ gíga ní Iwe ìròyìn ni ọdun 1962, ó sì ṣisé bíi oníròyìn òmìnira fún BBC àti ìwé ìròhìn fún *[[VON (magazine)|VON]].*  Ó di igbá-kèjì gómìnà ní ìpìnlẹ̀ Èkó nígbà tí Bólá Tinúbú di gómìnà ní ojó kokàndínlògbòn osù kaàrú-ún ní odún 1999.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1939
Luxolo Adams

thumb|Luxolo Adams ní pápá ìṣeré Charlety ní ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù karùn ún ọdún 2018.
**Luxolo Adams** (A bi ni ojo kini Oṣu Kẹjọ ọdun 1996) jẹ ẹlẹsẹ-ije South Africa kan . Ni Oṣu Kẹta ọdun 2018, o ṣiṣẹ ti ara ẹni ti o dara julọ ti awọn aaya 20.01 fun 200 m ni Paarl .    O bori ami-ẹri fadaka kan ni Awọn ọkunrin 200 m ni Ife Agbaye ti Awọn ere idaraya akọkọ ni ọdun 2018. Ni 2018 o dije ni 2018 African Championships ni Asaba o si gba ami ẹyẹ idẹ ni awọn mita 200.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Erica Ogwumike

**Erica Erinma Ogwumike** (ojoibi September 26, 1997) jẹ́ elere bọọlu inu agbọn ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà . Oun gba bọọlu bọọlu inu agbọn kọlẹji fún Rice Owls .   

Ni Oṣu Keje ọdun 2020, o kede ipinnu rẹ lati ṣere fún ẹgbẹ bọọlu inu agbọn ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni Olimpiiki Tokyo . Yàtọ̀ sí eré ìdárayá, Ogwumike tún jẹ́ oníṣègùn tó ń fẹ́fẹ̀ẹ́, ó sì wà ní ilé ẹ̀kọ́ ìṣègùn báyìí.  

## Iṣẹ ilé ẹ̀kọ́ giga
Ogwumike ṣe bọọlu inu agbọn ile-iwe giga fún ilé-ẹ̀kọ́ giga Cypress Woods, o ní àwọn igbasilẹ fún ọpọlọpọ àwọn aaye iṣẹ fún ilé-ẹ̀kọ́ giga Cypress Woods bi o ti gba àwọn aaye iṣẹ 2,227, 1,141 rebounds àti 440 ji; ni gbogbo àwọn ere 143 ti o ṣe fún ilé-ẹ̀kọ́ náà.  

Ogwumike bẹrẹ iṣẹ kọlẹji rẹ pẹlu ẹgbẹ bọọlu inu agbọn obinrin Pepperdine Waves nibiti o ṣe aropin àwọn aaye 18.4, àwọn ipadabọ 7.5 àti àwọn iranlọwọ 2.3 fun ere ni akoko tuntun rẹ.  O gbe lọ si ilé ẹ̀kọ́ilé-ẹ̀kọ́ giga Rice ni ọdun 2016, nibiti ko le ṣe ere akoko 2016–17 fun ẹgbẹ bọọlu inu agbọn obinrin Rice Owls nitori àwọn ofin gbigbe. Ni akoko keji rẹ ni ọdun 2017, o ṣe aropin àwọn aaye 17.9, àwọn atunṣe 9.3 àti àwọn iranlọwọ 1.9 fun ere kan. Ni ọdun kekere rẹ, o ṣe aropin àwọn aaye 16.5, àwọn atunṣe 10.5 àti àwọn iranlọwọ 2.7. O ṣe ọdun agba rẹ bi ọmọ ile-iwe mewa kan, o ṣe aropin àwọn aaye 19, àwọn atunkọ 10.3 àti àwọn iranlọwọ 2.7. 

## Iṣẹ Ọjọgbọn Re

### WNBA
Ni Oṣu Kẹrin Ọjọ 17, Ọdun 2020,New York Liberty yan Ogwumike gẹgẹbi eni 26th ni Akọpamọ WNBA 2020. Won ta si Minnesota Lynx ni alẹ ijọ yẹn.    Minnesota Lynx yonda oun àti Linnae Harper lẹhin ọjọ bi melo kan. 

## National Team Career
A pe Erica o si kopa ni ile -iṣẹ bọọlu inu agbọn tí orilẹ-ede Naijiria ni ibudó ikẹkọ ọjọ mẹwa 10 fun awọn ere Olimpiiki Tokyo 2020 ni Atlanta nipasẹ olukọni ẹgbẹ Otis Hughley Jr.   O kopa ninu iṣẹlẹ bọọlu inu agbọn ni Olimpiiki Igba ooru 2020 nibiti o tí ṣe aropin 1 rebound àti 1 iranlọwọ. 

## Igbesi aye ara ẹni
Ogwumike ni won bi ni Cypress, Texas. O ni àwọn obinrin agbalagba mẹta ti wọn tun ṣe bọọlu inu agbọn — Nneka ati Chiney tí Los Angeles Sparks, àti Olivia tí Owls University Rice . 

O jẹ omo Catholic . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1997
Oyeniyi Abejoye

**Oyeniyi Abejoye** (A bi ni ojo kerindilogun Osu kinni odun 1994) jẹ́ eleré ìdárayá àti pápá orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan ti o ṣe amọja ninu àwọn idiwọ mita 110 ati pe o tun dije bi asare .  O dije ni Awọn ere Agbaye 2018 ni idiwọ mita 110 .  Ni Awọn ere Afirika 2019, o dije ninu idiwọ mita 110, o gba ami-ẹri fadaka kan.  Ó jẹ́ ikan ninu àwọn ọmọ orílẹ̀- èdè Nàìjíríà  tí wọ́n gba àmì ẹ̀yẹ fàdákà nínú àwọn eré ìdárayá ilẹ̀ Áfíríkà ti ọdún 2019.  

O gba àmì ẹ̀yẹ fàdákà 110-mita ìdíwọ̀ ni 2018 Idije elere ìdárayá Afirika ni Asaba. 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1994
Lusapho April

thumb|'''Lusapho Lesly  níbi ìdíje eré-gígùn ti Berlin ní ọdún 2015'''.
**Lusapho Lesly Kẹrin** (A bi ni May 24, 1982) jẹ asare -oni mita jijin South Africa kan . A bi i ni Uitenhage .  O dije ninu ere-ije ninu ere Olimpiiki Igba ooru 2012 ni Ilu Lọndọnu, ṣugbọn o gbe 43rd lẹhin ti o ṣubu aarin-ije.

O ṣeto igbasilẹ orilẹ-ede ni 25&nbsp;km opopona nṣiṣẹ (1:15:02  ) ni 2010. O jẹ olubori igba meji ni Ere-ije Idaji Okun Meji . O ṣeto igbasilẹ papa ni 2013 Hannover Marathon, bori ni akoko ti o dara julọ ti ara ẹni ti awọn wakati 2:08:32.  O jẹ olupari ipo kẹta ni Ere-ije Ere-ije Ilu New York 2013.

O dije ninu idije ere-ije ọkunrin ni Olimpiiki Igba ooru 2016 ni Rio de Janeiro . O pari ni ipo kerinlelogun pẹlu akoko 2:15:24. 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1982
Khadija Abbouda

**Khadija Abbouda** (ti a bi ni June 14, 1968) jẹ elere idaraya lati Ilu Morocco ti o dije ni tafàtafà .

Ni Olimpiiki Igba eerun 2008 ni Ilu Beijing Abbouda pari ipo rẹ pẹlu apapọ awọn aaye 539. Eyi fun ni ipo 64th fun akọmọ idije ipari ninu eyiti o dojuko irugbin akọkọ Park Sung-hyun ni alaakọkọ. Tafàtafà ti o wa lati South Korea lagbara pupọ o dè bori ija pẹlu 112-80, o si mu Abbouda kuro lẹsẹkẹsẹ. Park tẹsiwaju lati gba ami-ẹri fadaka. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1968
Youssra Karim

**Youssra Karim** (ti a bi ni ọjọ kerindinlogbon Oṣu Kẹta ọdun 1997) jẹ elere-ije ara Ilu Morocco kan ti o ṣe amọja ni awọn ere idaraya Oni jiju. O ṣe aṣoju Ilu Morocco ni Awọn ere Paralympic .

Karim ti njijadu ni agbara gbigbe iwuwo ni ẹya 58 kg ni Olimpiiki Igba ooru ti awon odo 2014 . 

Karim ṣe aṣoju Ilu Morocco ni awọn obinrin shot put F41 iṣẹlẹ ni 2016 Summer Paralympics o si pari ni ipo kẹrin pẹlu ise ara ẹni ti o dara julọ ni mita 8.16. Karim ṣe aṣoju Ilu Morocco ni ere idaraya discus jiju F41 ti awọn obinrin ni  Paralympics Igba eerun 2020 o si gba ami-ẹri fadaka kan. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1997
Kenza Tazi

**Kenza Tazi** ( Arabic   ; ti a bi ni ojo kefa osu Kínní 1996) jẹ omo Moroccan ti a bi ni ilu Amẹrika ti o je elere idaraya skier Alpine. O dije fun Ilu Morocco ni Olimpiiki Igba otutu 2014 ni slalom ati slalom nla .

## Igbesi aye ibẹrẹ
Kenza Tazi ni a bi ni ọjọ 6 Kínní 1996 ni Boston, Massachusetts si awọn obi Ilu Morocco. Tazi bẹrẹ siki ni ọmọ ọdun mẹta, o darapọ mọ ẹgbẹ ski akọkọ rẹ nigbati o di ọdun 12. Lẹhinna o ṣalaye pe “ni gbogbo ọdun ni idile re ma nmu oun jade ski fun ọsẹ kan ni igba otutu ati pe ifẹ mi fun ere idaraya dagba lati ibẹ” .

## Iṣẹ iṣe sikiini
Lẹhin ti o ti njijadu ni iyika sikiini agbaye, Tazi ni ipo giga tio to lati pe fun Olimpiiki Igba otutu 2014 ni Sochi, Russia.  Eyi tẹle igbasilẹ rẹ lati ipalara ligament cruciate ti o jiya ni ọdun kan ṣaaju ni Ancelle .  Omo Moroccan, ti a bi ni AMẸRIKA, pẹlu awọn talenti rẹ, wọn yan lati ṣe aṣoju orilẹ-ede Morocco ni Olimpiiki Igba otutu 2014, pẹlu Adam Lamhamedi . 

Tazi jẹwọ pe oun ko nireti lati gba awọn ami-eye, osi so wipe “Emi yoo gbiyanju lati gbadun ara mi. Emi ko ni ilana, tabi iriri, lati gba Ami eyé kan ninu idije ere idaraya pataki yii, nitorinaa Mo ni oriṣiriṣi nkan ti leepa. Mo wa nibi nipataki lati ski ati lati mu awọn agbara mi dara si."  O gbe ipo 62nd lapapọ ni slalom omiran ti awọn obinrin,  ati 45th ni slalom . 

Lẹhin Olimpiiki, o yan gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ ti aṣoju kan ti o pade pẹlu Alakoso Amẹrika Barack Obama, o si lọ si ile-ẹkọ giga ni Imperial College London nibiti o ti kọ ẹkọ fisiksi.  Ni Oṣu Kẹwa Ọdun 2016, o kọ nkan kan ni Astronomy &amp;amp; Geophysics ti o n jiroro lori iṣẹ akanṣe Awọn irugbin Space ti UK Space Agency ṣiṣẹ. 

## Wo eyi naa

* Ilu Morocco ni Olimpiiki Igba otutu 2014

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Rita Nwadike

**Rita Nwadike** jẹ ọkan lara awọn agbabọọlu lobinrin orilẹ ede Naigiria tẹlẹ ti a bini 3, óṣu November ni ọdun 1974. Àrabinrin naa ti ṣere fun team awọn agbabọọlu Obirin Naigiri ti national ni olympic ọdun 2004.

## Aṣeyọri
*Rita lo kọkọ scorẹ goal fun órilẹ ede Naigiri ni Cup FIFA awọn obinrin agbaye ninu idije to waye ni sweden ni ọdun 1995.
*Rita ati awọn akẹgbẹ rẹ kopa ninu quarter finals ti Cup FIFA awọn obinrin agbaye to waye ni ilẹ america ni ọdun 1999, lẹyin ọdun mejilelogun ni awọn elere yii gba ami ẹyẹ fun àṣeyọri naa to waye ni Victoria Island ni ilu Eko.

## Itọkasi
Gift Showẹmimọ

**Gift Showẹmimọ** jẹ ọkan lara Naigiria agbabọọlu lóbinrin ti a bini 24, óṣu May ni ọdun 1974. Arabinrin naa ṣere gẹ̀gẹbi forward fun team awọn obinrin Naigiria ti national lori bọọlu àfẹsẹgba.

## Aṣeyọri
*Gift wa lara team to kopa ninu Cup FIFA awọn obinrin Agbaye ni ọdun 1991.
*Gift ti ṣere fun Kakanfo Babes ni órilẹ ede Naigiria ni ipo club.

## Itọkasi
Fatima El Allami

**Fatima-Zahra El Allami** (ti a bi ni ọjọ kerindinlogbon Oṣu Kẹta  ọdun1989 ni Meknes ) jẹ ojogbon ninu ere tẹnisi ti Ilu Morocco tẹlẹ.

## Ise Tẹnisi
Ninu iṣẹ rẹ, El Allami gba awọn akọle ida'se mẹta ati awọn akọle mejila ni Circuit ITF . Ni ọjọ kini Oṣu kọkanla, ọdun 2010, o de ipo 433 ni tii ida'se ti o ga julọ ti agbaye ni oṣu Keje ọdun 2009, o dei ipo.. 420 ni ti oni eeyan meji ni WTA.

Wọn tun fun ni kaadi egan kan fun Grand Prix SAR La Princesse Lalla Meryem ni gbogbo ọdun lati ọdun 2007, ṣugbọn ko kọja ni iyipo akọkọ. Ti nṣere fun Ilu Morocco ni Fed Cup lati ọdun 2008, El Allami ni igbasilẹ iṣẹgun ati ipadanu 19–11.

## ITF Circuit ipari

### Singles: 8 (3–5)

## Ita ìjápọ

* 
* Fatima El Allami at the International Tennis Federation 
* Fatima El Allami at the Billie Jean King Cup 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1989
Nadia Lalami

**Nadia Lalami Laaroussi** (ti a bi ni ọjọ  kejidinlọgbọn osu kẹrin ọdun 1990 ni Casablanca ) jẹ olugbaa tẹnisi fun orilẹ-ede Morocco tẹlẹ.

Ninu iṣẹ rẹ, o bori awọn akọle ida'se meji ati akọle ajose meji lori Circuit Obirin ITF . Ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹsàn-án ọdún 2011, ó dé ipò ada'se tó dára jù lọ ní àgbáyé ni ipò 322. Ni kọkàndínlógbon Oṣu Kẹjọ 2011, o dè ipo. 427 ni ipo ajose.

Ti nṣere fun Ilu Morocco ni Cup Fed, Lalami ni igbasilẹ iṣẹgun–ipadanu ti 18–12.

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ni 2011 Grand Prix SAR La Princesse Lalla Meryem ni Fes, o fi oju irugbin akọkọ ati oni ipo No.24, Aravane Rezaï rii ni ipele keji, o si di Omo orilẹ-ede Morocco elere idaraya lati de ipele keji ti o kangun si asekagba ti figagbaga WTA. 

## ITF

### Ada'se: (2–2)

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
* Nadia Lalami at the International Tennis Federation 
* Nadia Lalami at the Billie Jean King Cup 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1990
Lucia Chandamale

**Lucia Chandamale** (ti a bi ni ọjọ kejidinlogun osu kefa, ọdun1988, ni Lilongwe ) jẹ elere idaraya ara Malawi kan, ti o nsare ona jijin.  O ṣe aṣoju Malawi ni Olimpiiki Igba ooru 2008 ni Ilu Beijing, o si dije fun mita 5,000 ti awọn obinrin. O sare ni ooru akọkọ ti iṣẹlẹ naa, pelu awọn oludije mẹrindilogun miiran, pẹlu Tirunesh Dibaba ti Etiopia, ti o gba ami-ẹri goolu ni ipari. Chandamale pari ere-ije ni ipo kẹdogun, pẹlu akoko 16:44.09, o fẹrẹ to iṣẹju-aaya mẹsan ti o fi ju ti ara re tele ti o dara julọ ti 16:35.75. 

Chandamale tun de ipele ipari ni ẹka kanna ni ipo kẹwa ni ere Agbaye 2006 ni Melbourne, Australia, ni akoko 17:10.46.

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*   
* NBC 2008 Olimpiiki profaili
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1988
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Nike Oshinowo-Soleye

**Nike Oshinowo-Soleye** je olootu eto ori-afefe omo orile-ede Naijiria. O je olubori idije obinrin to rewa ju ni Naijiria ni odun 1991 **(MBGN 1991)**.
## Igbesi aye ibẹrẹ ati awọn oju-iwe
Oshinowo dagba ni ilu Ibadan ati England, nibiti o ti lọ si ile-iwe igbimọ. Botilẹjẹpe o ti pinnu lati di agbalejo afefe tabi dokita, o kawe Iselu ni Yunifasiti ti Essex. Laipẹ lẹhin ti o gba oye rẹ, Oshinowo, ti o jẹ alamọran nipasẹ Miss Nigeria atijọ Helen Perst, ṣe aṣoju Rivers ni idije Ọdọmọbinrin Julọ ni Nigeria o si di olubori ọmọ Yoruba akọkọ (Ade ni 1990, ṣugbọn o jọba titi di 1991).  Iṣẹgun rẹ ṣe ifamọra ariyanjiyan lati ọdọ awọn olugbo ati awọn oniroyin showbiz ni atẹle awọn agbasọ ọrọ ti idije naa jẹ eru ni ojurere rẹ. Ni opin ijọba rẹ Oshinowo, ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu iwe irohin ti o ta ọja, sẹ pe Perst ko ni ọwọ ninu iṣẹgun MBGN rẹ.

## Ise Sise
Lẹhin ijọba rẹ, Oshinowo ṣe afihan ninu iṣowo ti Venus de Milo ipara ati ipara, o si gbalejo ifihan aṣa ati ẹwa lori tẹlifisiọnu Naijiria. Awọn iṣowo iṣowo rẹ pẹlu ile ounjẹ Afirika kan ati Skin Deep, ile-itọju ilera ati ẹwa  ti o ṣiṣẹ fun ọdun meje ṣaaju ki o to ta lẹhin ti o pinnu lati ṣẹda awọn ọja ẹwa ti ara rẹ fun ọja Naijiria.   Ni Oṣu Kini Ọjọ 17, Ọdun 2010, o ṣe ifilọlẹ fidio adaṣe Nike Oshinowo: Fit, Forty and Fabulous - DVD amọdaju ti olokiki akọkọ ti o ṣe ni orilẹ-ede naa - o si ṣe ifilọlẹ õrùn tirẹ Asabi. 
## Ìgbésí ayé ara ẹni
Oshinowo, tí ó ń sọ èdè márùn-ún ( Gẹ̀ẹ́sì, Faransé, Japanese, Spanish, àti Yorùbá ìbílẹ̀ rẹ̀), fẹ́ dókítà oníṣègùn Tunde Soleye ní 2006,   ṣùgbọ́n ó ti kọ ara rẹ̀ sílẹ̀ báyìí.  Ni ọdun 2009, tọkọtaya naa wa ninu iroyin lẹhin ẹjọ kan ti Iyawo Soleye nigba kan ri Funmilayo gbe kale, ti wọn sọ pe oun ti ṣe aiṣootọ pẹlu Oshinowo nigba igbeyawo wọn. Ni ọdun 2013, o sọrọ nipa Ijakadi rẹ pẹlu endometriosis eyiti o ti yọ ọ lẹnu lati ile-iwe wiwọ nipasẹ ọjọ-ori 13,ni ọjọ-ori metadinlaadota ni o di iya ti awọn ibeji nipasẹ iṣẹ abẹ ni Amẹrika.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Stella Mbachu

**Stella Mbachu** jẹ ọkan lara awọn agbàbọọlu lobinrin Naigiria ti a bini 16, óṣu April ni ọdun 1978 ni Mgidi. Èlère àgbàbọọlu naa ti ṣere fun Super Falcons ati River Angels.

## Aṣeyọri
*Stella ṣe àyọri ninu idije awọn obinrin ilẹ Afirica ni ọdun 1998 to waye ni Abeokuta. Elere naa ti ṣe àsóju fun Super Falcon ninu Cup FIFA awọn obinrin àgbaye to waye ni ókè ókun ni ọdun 1999. Obinrin naa ti kopa ninu idije awọn obinrin ilẹ Afirica to waye ni ilẹ South Afirica ni ọdun 2010. Mbachu jẹ ọkan lara ẹgbẹ ninu ere idije Namibia awọn obinrin ilẹ Afirica nibi ti ó ti jẹ àṣoju fun Super Falcons ni ọdun 2014 lẹyin naa ti elere naa si fiẹyinti.

## Itọkasi
Funke Abimbola

**Funke Abimbola** MBE jẹ́ oníṣòwò tí orílé èdè Nàìjíríà àti agbẹ́jórò. Ó jẹ́ alágbàwí fún onírúurú nípa iṣẹ́ amòfin ní orílé èdè U.K.

Abimbola lọ sí Newcastle University láti lọ ní ìmọ nípa Òfin (láé). 
Ó sí bí ọmọ ọkùnrin kan nígbà tí ó ń ba Campbell Hooper ṣíṣe

## Ìbẹ̀rẹpẹ̀pẹ̀̀́ Ayé àti Ìwé kíkà rẹ

Abímbólá je ẹnikan tí ó tí ìdílé àwọn oníṣe ìṣẹ̀gun òyìnbó.
Abimbola comes from a family of medical doctors. ọ sí kàwé ni Burgess Hill Girls. She did not study medicine because of her fear for "pains and blood" (algophobia and hemophobia). Ó gbà ìwé erí ati oyè nípa Ofin ni Newcastle University. Ó wá sí Nàìjíríà ní àárín 1990 láti wá ṣe ììdánwò NigerianBar examination. Ó bẹ́rẹ̀ sí ní bímọ nígbà tí ó di ọmọ ọdún méjìdínlógbọ̀n, ọ sí ń ṣíṣe fún Campbell Hooper. Ní ọdún 2000, Ó dì agbẹjørò fún òrò Ilé (Ìn House Solicitor).Ní ọdún 2012, bàbá rẹ̀ jáde láyé wọ́n sí ṣè ìwádìí pé ààrùn Jẹjẹrẹ ní o pá.

## Iṣé
Abímbólá jẹ́ Àgbà Agbejọ́rọ̀ tí o sí je aláwọ̀ dúdú fún ilé iṣé Roche's
pharmaceutical operations ní orílé èdè UK, Ireland, Gibraltar àti Malta. She qualified as a solicitor in-house in 2000.
Óò lọ sí orílè èdè Nàìjíríà láti lọ ṣé ìdánwò Nigerian Bar examination. Nígbà náà ló ń ṣíṣe fún F. O. Akinrele & Co.
Lẹyìn èyí ní ó padà sí UK láti orílè èdè Nàìjíría ní àárín ọdún 1990, Óò sì ṣíṣe pẹ̀lú Wembley Plc  níbi tí ó ti di agbejoro fún àjọṣepọ̀ ìṣòwòb(Corporate Commercial Lawyer) lẹyìn ìgbà náà ní ó bá Campbell Hooper tí ó sí di Agbẹjọro (Solicitor). Ní ọdún 2012,. Óò dara ọ mọ́ Roche UK, èyí tí ó sí wá ni ipò Oluṣàkóso Ìmọràn (managing Counsel) ni UK àti Ireland. Óò tún jẹ UK Data Protection Officer. Ní oṣù tí ó gbẹyin ọdún 2015, ó di General counsel àtí secretary fún ilé iṣé yẹn, ó sí gbà ìgbéraga lẹ́nu iṣé rẹ̀ tí ó fí di general counsel. Ní oṣù kínní ọdún 2017 ọ sí di head of financial compliance.
Abímbólá jẹ́ alágbàwí tí ó ní agbára nípa iṣé onírúurú Ofin. Gẹ́gẹ́ bí ẹnìkan tí ó jẹ́ agbọrọsọ gbangba ati oṣiṣẹ ofin, ó ti gba àmì ẹ̀yẹ fún iṣẹ́ tí ó ń ṣé takuntakun. Ní 2013, orúkọ rẹ̀ wá ní ìtẹ̀jáde tí wọn ń pè ní *Diversity League Table* tí ó sí wá láàárín àwọn agbéró aláwọ̀ dúdú. Ní 2014, en Yàn fún National Diversity Award, ní ọdún náà bákan náà ní wọn tún Yàn fún ae same 'the Law Society Excellence Awards. Ní ọdún 2015, ó gba Ẹ̀bùn àmì ẹ̀yẹ 'Positive Role Model Award'. In 2010, she was appointed governor of Uxbridge College, London, on a four-year term.
Ó gba àmì ẹ̀yẹ'Point of Light' láti ọwọ́ Ààre UK ní oṣù kẹwa ọdún 2016, fún ipá onírúurú ní orílè èdè Uk. Ní ọdún 2017, Ọ gbà àmi ẹ̀ye  M.B.E. (Member of the Order of the British Empire) láti Queen Elizabeth II fún iṣé oríṣi lórí iṣẹ́ òfin àti fún àwọn ọ̀dọ́.

Ó gba Àmi tí wọn ń pè ní honorary doctor of lawa ní fásitì tí Hertfordshire ( University of Hertfordshire) ní oṣù kẹsán, ọdún 2019, èyí tí wọ́n fí ń rí àwọn oríṣìíríṣìí àwọn ọnà tí ó tí gbà lọ́wọ́ sí yálà ní iṣẹ́ ìfun tàbí ní tí àwùjọ.

## Àwọn Ẹbùn àti Àmì Ẹ̀yẹ

Sources:
## Àwọn Ìtọ́kasí
Mouna Sabri

**Mouna Sabri** (ti a bi ni ọjọ keji osu Kínní odun 1984) jẹ agba tẹnisi Morocco tẹlẹ, ti gba Ife Fed ni ilu Morocco ni ọdun 2003. 

Sabri ni ipo awọn juniors ITF ti o ga julọ pẹlu ami 577, ti o waye ni ọjọ keta oṣu Kini ọdun 2000. 

O ṣere ni Ile-ẹkọ giga Drury, ni ọdun 2007 o gba ẹbun Apejọ Apejọ Nla Lakes Valley ti ọdun naa. 

## Aṣoju orilẹ-ede

### Fed Cup
Sabri ṣe idije Fed Cup akọkọ rẹ fun Ilu Morocco ni ọdun 2003, lakoko ti ẹgbẹ naa n dije ni Yuroopu/Afirika Zone Group II, nigbati o jẹ ọmo odun mọkàndínlogun ati ọjọ 87.

#### Ife Fed (0–1)

##### Ìlọ́po méjì (0–1)

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1984
Lina Qostal

**Lina Qostal** ( Arabic   ; ti a bí  ni ọjọ kankanla osu keta ọdun 1997  ) jẹ́ eniti oun agbá tẹnisi ará Morocco

Qostal ti jawe olubori ni eeyanmeji ni irin-ajo ITF ninu iṣẹ rẹ. Ni ọjọ kankandinlogun Oṣu Karun ọdun 2014, o de ipo awọn ẹyọkan ti o dara julọ ti nọmba agbaye 1165. Ni ọjọ kewa Oṣu kọkanla ọdun 2014, o gbe ni nọmba agbaye 792 ni to awon eeyan meji.

Qostal berẹ irinajo WTA ni 2013 Grand Prix SAR La Princesse Lalla Meryem, ti a ti fun ni kaadi ninu ti ada'se ati ti eeyanmeji. Ni ti ada'se ẹyọkan, wọn yan ki o koju Karin Knapp ati pe ara Ilu Italia lu ni ipade akọkọ wọn. O ṣe ajọṣepọ pẹlu Alizé Lim ni ti àwọn eeyanmeji ṣugbọn ko se daradara nibẹ, nikẹhin o padanu si Sandra Klemenschits ati Andreja Klepač ni ipele akọkọ. 

Qostal ti a bi ni Rabat . Ni ọdun 2018 o pari ile- ẹkọ giga ti University of Pennsylvania, nibiti o ti forukọsilẹ ni College of Arts and Sciences, ati pe o jẹ ọmọ ẹgbẹ ti tẹnisi varsity ti wọn je obinrin. Qostal kọ ẹkọ tẹlẹ ni Lycée Descartes ni olu ilu Morocco, Rabat.

Ti nṣere fun Ilu Morocco ni Ife Fed, Qostal ni iṣẹgun–ipadanu 9–3. 

## ITF Circuit

### Ilọpo meji: 1 (1–0)

## Ikopa Fed Cup

* Nkan Ti a kọ silẹ ko ka ninu ebun gbogbogbo rẹ.

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* 
* Lina Qostal at the International Tennis Federation 
* Lina Qostal at the Billie Jean King Cup 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1997
Tereza Master

**Tereza Master** (ti a bi ni ọjọ kankanlelogun Oṣu Kẹsan ọdun 1988) jẹ asare jinjinna ara orilẹ-ede Malawi kan ti o  je ojogbon ni ere-ije . O dije ninu idije ere-ije obinrin ni Olimpiiki Igba ooru 2016 nibiti o ti pari ni ipo 98th pẹlu akoko 2:48:34, itan titun fun orilẹ-ede kan . 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Tereza Master at Olympics at Sports-Reference.com (archived)
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1988
Dami Olonisakin

**Dami "Oloni" Olonisakin** jẹ olukọni lori ibalopo ati oludamọran ibatan . O nṣiṣẹ bulọọgi **Simply Oloni** ati adarọ-ese kan.  Olonisakin wà ninu OkayAfrica ’s 100 Women list .
## Ìgbésí ayé
Olonisakin ti gbé ni United Kingdom .  A tọ́ ọ dàgbà nínú ilé Nàìjíríà àti Kristẹni . O ni arabinrin aburo kan.  Gẹ́gẹ́ bí ọmọdé, kò gba ẹ̀kọ́ ìbálòpọ̀ ní kíkún.  Oloni gba oye oye oye ni iṣẹ iroyin pẹlu awọn ọlá lati Ile -ẹkọ giga ti Bedfordshire .

## Isé Midia (Media Work)
Olonisakin bẹrẹ bulọọgi **Simply Oloni** ni ọdun 2008. O kowe lori awọn ifiweranṣẹ bulọọgi akọkọ rẹ ni ọjọ-ori 18, ni idahun si iwaasu kan ti o tako iṣẹyun.
Ni akọkọ, o kan má n kọ nipa rẹ ati awọn igbesi aye ibaṣepọ ọrẹ rẹ. Nigbati o bẹrẹ si fesi si awọn oluka rẹ lori bulọọgi rẹ, iyẹn “ni iṣe ibimọ pẹpẹ [rẹ]”.  Awọn ibeere awọn onkawe rẹ jẹ ailorukọ. Diẹ ninu awọn idahun rẹ kuru, lakoko ti awọn miiran yipada si awọn nkan ni kikun. Nikan Oloni n ṣalaye ọpọlọpọ awọn akọle, pẹlu ifohunsi ibalopo, ibaṣepọ, STIs, iṣẹyun, ikọlu ibalopo, ati awọn orgasms obinrin . Bulọọgi naa jẹ ibalopọ-rere .
Olonisakin ni ifọkansi lati kun aafo kan ninu ọja imọran ibalopọ ati ibatan lori ibalopọ awọn obinrin dudu. O sọ pe, “Mo ni imọlara aṣa ibaṣepọ ati aṣa kio fun obinrin dudu ati obinrin funfun kan yatọ. Awọn obinrin dudu n dakẹ nipa ibalopọ ṣugbọn ko tumọ si pe a ko ni.”  O ti sọrọ nipa ẹlẹyamẹya ni ile-iṣẹ ibalopọ UK.

## Ami Eye ati Idanimo
Bulọọgi re tise **Simply Oloni** gba Aami eye 2015 Sex & Relationships Cosmopolitan Blog .Fun ifihan My Mate's a Bad Date, Oloni bori 2020 Royal Television Society Midlands Awards fun Breakthrough (Lori iboju) ati Eniyan loju iboju (on screen Personality.  O wa lori atokọ Awọn obinrin 100 OkayAfrica 2019,  o si ṣe afihan bi Aṣiwaju Ọmọbinrin kan (Girl's Champion) nipasẹ BBC 100 Women.

## Àwọn Ìtọ́kasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Naima El-Rhouati

**Naima El-Rhouati** (ti a bi ni ọjọ kankandinlogun osu Keje odun 1976) je elere idaraya ara ilu Moroccan . O dije ni awọn iṣẹlẹ marun ni Olimpiiki Igba ooru 1996 . 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1976
Prisca Emeafu

**Prisca Emeafu** jẹ̀ Àgbààbọọlu lobinrin órilẹ ede Naigiria ti a bini 30, óṣu March ni ọdun 1972. Arabinrin na ṣere gẹgẹbi Defender fun team awọn obinrin naigiria ti national lori bọọlu.

## Àṣeyọri
*Prisca jẹ ọkan lara awọn elere to kopa ninu Cup FIFA awọn obinrin agabaye ni ọdun 1995 ati 1999.

## Itọkasi
Ann Mukoro

**Ann Mukoro** jẹ Obinrin agbàbọọlu orilẹ ede Naigiria ti a bini 27, óṣu May ni ọdun 1975. Elere naa ṣere fun team awọn obinrin naigiria ti national lori bọọlu gẹgẹbu Midfielder.

## Àṣeyọri
*Ni ọdun 1991 ati 1995, Arabinrin na kopa ninu ere idije Cup FIFA awọn obinrin agbaye.

## Itọkasi
Dora Akunyili

**Dora Nkem Akunyili** OFR (ọjọ́ kẹrìnlá Osu Keje ọdun 1954 –ọdun 2014) jẹ́ Olùdarí àgbà fún National Agency for Food and Drug Administration and Control(NAFDAC) ti Nàìjíríà láàrín ọdún 2001 sí 2008.

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
Dora Edemobi ni a bi ni Makurdi, ni Ipinle Benue, Naijiria fun Oloye Paul Young Edemobi ti o wa lati Nanka, Ipinle Anambra.  O gba Iwe-ẹri Ilọkuro Ile-iwe alakobere lati *St Patrick's Primary School*, Isuofia, Ipinle Anambra, ni ọdun 1966  o si ṣe idanwo (WASC) ni *Queen of the Rosary Secondary School* Nsukka, Ipinle Enugu ni 1973, nibiti o ti gboye pẹlu adayori *Grade* I  leyin naa, o gba owo-iranlọwọ iwe kika fun eko girama ti Ila-oorun Naijiria  ati owo-iranlowo iwe kika fun eko ile-iwe giga ti Orile Ede Naijiria  O tẹsiwaju lati kọ ẹkọ oogun ni Yunifásítì ile Nàìjíríà(UNN), ti o pari ni ọdun 1978 o si gba Ph.D. ni 1985. 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ó sìn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbìmọ̀ ìjọba ìpínlẹ̀ lẹ́yìn náà ó sì jẹ́ orúkọ rẹ̀ ní Alámójútó Ìgbìmọ̀ Agbẹ̀ ní ẹ̀ka ìjọba ìbílẹ̀ kan ní Ìpínlẹ̀ Anambra.  Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí oníṣègùn ilé ìwòsàn ní ilé ìwòsàn Yunifásítì ile Nàìjíríà. (UNTH), Ipinle Enugu. 

Ni ọdun 1981, o di Oluranlọwọ Onkawegboye ni FaUNN. ti imo sáyẹnsì Egbogi, UNN Ni ọdun 1990, o di Olukọni Agba ati ni ọdun 1996, o jẹ Onimọran elegbogi ni Ile eko Oogun. 

Ni ọdun 1996, Akunyili di Akowe agbegbe ti Petroleum Special Trust Fund (PTF), ti n ṣakoso awọn iṣẹ akanṣe nipasẹ awọn èrè lati epo ni awọn ipinlẹ Guusu ila oorun Naijiria. Ni ọdun 2001, Aare Olusegun Obasanjo fi ṣe Oludari Gbogbogbo ti  (NAFDAC). 

## Àwọn Ìtókasí
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2014
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1954
Ẹ̀ka:Obìnrin ní Nàìjíríà