Akinwunmi Ambode

**Akínwùnmí Aḿbọ̀dé** (tí a bí ní Ọ̣jọ́ Kẹrìnlá Oṣù Kẹfà Ọdún 1963) jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó jẹ́ gómìnà Ìpínlẹ̀ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó láàrin ọdún 2015 sí 2019. Ó ti fìgbà kan jẹ́ òṣìṣẹ́ ìjọba fún ọdún mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n. Ó jẹ́ Olùgbaninímọ̀ràn lórí ìsúnná owó kí ó tó wá díje dupò Gómìnà ní ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 2015.

 * 'Akinwunmi Ambode' * '(ti a bi ni 14 Okudu 1963) jẹ Gomina Ipinle Eko, Nigeria.  O jẹ oṣiṣẹ ijọba fun ọdun 27 ati oludamọran owo ṣaaju ṣiṣe fun ọfiisi gbogbogbo bi Gomina ti Ipinle Eko ni ọdun 2015..

Ambode dije fun ipo gomina ipinlẹ Eko ni oṣu Kẹrin ọdun 2015 gẹgẹ bi ọmọ ẹgbẹ All Progressives Congress, ẹgbẹ to n ṣejọba ipinlẹ naa.  O bori ninu idibo naa, o kan ṣẹgun ekeji -ibi oludije Jimi Agbaje ti  People Democratic Party nipasẹ ibo 150,000.  O bẹrẹ akoko rẹ gẹgẹ bi gomina Eko ni ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu Karun ọdun 2015, ti o jọba gomina tẹlẹ Babatunde Fashola. Ni ọdun 2019, Ambode padanu ninu idibo alakọbẹrẹ gomina si  Babajide Olusola Sanwo-Olu, ti o sẹ fun u ni aye lati dije fun igba keji.  Nikẹhin o ṣe atilẹyin fun Babajide Sanwo-Olu ipolongo ti o mu iṣipopada irọrun wa ni ipinlẹ naa.

## Ìbẹ̀rẹ̀ Ìgbésí ayé
A bi Akinwunmi Ambode ni ọjọ kẹrinla oṣu kẹfa ọdun 1963 ni Ile -iwosan Gbogbogbo ti Epe, sinu idile Festus Akinwale Ambode ati Christianah Oluleye Ambode. Akinwunmi Ambode jẹ ọkan ninu awọn ọmọ mẹwa ti baba rẹ Festus Ambode.

## Ẹ̀kọ́
Akinwunmi Ambode lọ si ile-iwe alakọbẹrẹ St.

Lati 1974-1981, Ambode, lọ si Federal Government College, Warri, Delta State. Lati 1981-1984, o lọ si University of Lagos nibi ti o ti kẹkọọ Accounting, ti o pari ẹkọ ni ẹni ọdun 21. 

O tun ni alefa titunto si ni Iṣiro lati University of Lagos, ati pe o pege bi chartered accountant. 

A fun Ambode ni Eto Fulbright sikolashipu fun Hubert Humphries Fellowship Program ni Boston, Massachusetts. O tun lọ si Wharton School of the University of Pennsylvania fun Eto Isakoso Ilọsiwaju. Awọn ile -iṣẹ miiran ti o lọ fun awọn iṣẹ ikẹkọ ati awọn eto pẹlu Cranfield School of Management, Cranfield, England, Institute of Development Development, Lausanne, Switzerland, INSEAD, Ilu Singapore. Pẹlupẹlu, o lọ si John F. Kennedy School of Government ni Harvard University, Cambridge, USA.

## Iṣẹ́ ará ìlú
Lati 1988-91, Akinwunmi Ambode jẹ Oluranwo Iṣura, Badagry ijọba ibilẹ, Ipinle Eko, Nigeria. Ni ọdun 1991, o fiweranṣẹ si Somolu Ijọba Agbegbe, Ipinlẹ Eko, gẹgẹ bi Shomolu Ijọba Agbegbe ni awọn ọdun ti o tẹle.

O tun ṣe iṣaaju bi Iṣura Igbimọ ni Alimosho Ijọba Agbegbe, Ipinle Eko. Ni ọdun 2001, o di adaṣe Auditor General for Local Local, State Lagos, Nigeria. Ipo yii jẹrisi nipasẹ Ile -igbimọ Apejọ ti Ipinle. Ni osu kinni ọdun 2005, Ambode ni a yan gẹgẹ bi akọwe ayeraye fun Lagos State Ministry of Finance.

Lati ọdun 2006- 2012, Ambode ni akọṣiro gbogbogbo fun Ipinlẹ Eko, ti o nṣe abojuto gbogbo awọn iṣẹ owo ti ipinlẹ naa ati taara lodidi fun awọn oniṣiro-owo to ju 1400 ni iṣẹ ipinlẹ naa. Labẹ iṣọ rẹ, Ile -iṣẹ Išura ti Ipinle (STO) ṣe iyipada ọna ti a ti gbe awọn inawo Ipinle Eko soke, ṣe isuna, ṣakoso ati gbero. Ni ọdun mẹfa rẹ gẹgẹ bi oluṣiro gbogbogbo ti ipinlẹ Eko, iṣẹ owo ti ipinlẹ naa dara si ni hihan pẹlu isuna n ṣiṣẹ ni apapọ ti 85% lododun.

## Iṣẹ́ ijumọsọrọ
Lẹhin ọdun metadinlogbon nnui iṣẹ ijoba, Ambode ti fẹyìntì ni ifẹhinti ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2012. O da Brandsmiths Consulting Limited lati pese Isuna ti Gbogbogbo ati Awọn iṣẹ Igbimọ Iṣakoso si ijọba ni gbogbo awọn ipele, awọn ipilẹ rẹ ati awọn ile ibẹwẹ.
## Ọmọ ẹgbẹ́
Ambode jẹ ọmọ ẹgbẹ ti nṣiṣe lọwọ [Federal Government College Lagos, Warri Old Students Association (FEGOCOWOSA) ati pe o jẹ ki o tun sọji ẹka ti Eko ti Eko. Ambode jẹ Alaga igba meji ti Ẹka Ipinle Eko, ati pe, titi di igba diẹ, o jẹ Alakoso Ẹgbẹ ti Orilẹ-ede, ipo ti o wa fun ọdun mẹta. Ni ọdun mẹta wọnyẹn, o ṣe awọn iṣẹ pataki ni ile -iwe ni ajọṣepọ pẹlu nẹtiwọọki alumni lati mu ilọsiwaju eto -ẹkọ ati igbe aye awọn ọmọ ile -iwe wa.

## Àjọ tí kíì jèrè
Ni ọdun 2013, o ṣe ipilẹ La Roche Leadership Foundation ti kii ṣe èrè. Erongba rẹ laipẹ ni lati fi awọn asia orilẹ -ede Naijiria ati ti Eko sori gbogbo awọn ile -iwe ti ijọba ni Ipinle Eko. 

 

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ni 1991, Ambode ṣe igbeyawo Bolanle Patience Odukomaiya. Wọn ni ibeji, ọmọkunrin ati ọmọbirin kan.  Onigbagbọ ni Ambode.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1963
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè