Òfàfà

[thumb|òfàfà ni [igbó]]

= Kini àwọn òfàfà? =
thumb|Òfàfà
Òfàfà (bear), awon ofafa je ẹranko àwọ igi, won gbé ati duro ninu igbó. Won jẹ ẹja ati won ni agbara ti o pupo. 

Awa ni orisirisi òfàfà, awa ni òfàfà èérún yinyin, òfàfà dudu, òfàfà àwò igi, òfàfà lati Ésià, òfàfà ti orun ati orisiris òfàfà. Àwọn  

Àwọn òfàfà won le sáré pèlú iyara ti merindinlogota kilomita ni wakati ọkan (56km/w). Àwọn òfàfà ni ẹsẹ pèlú agbara ti o tobi gan.Òfàfà grizzly le sáré kikia ju òfàfà dudu ti Amerika. Bee ni, súgón, ofàfà le se nikan nigba ti o ti padanu osuwon súgbón, ki i se nigba ti won ti pari pèlú hibernation. 

Àwọn òfàfà won ma lo apata lati kùn àwọn abawọn ti n yún, won ni ogbon! abi? Bee ni oh! Won ni ọgbọn.

##### Òfàfà

##### ORUKO WOLI: Òfàfà

##### ORUKO ijinle sayensi: Ursidae

##### ORISI: Awọn ẹran-ọsin

##### OUNJE: Omnivore

##### Iwọn: Giga ẹsẹ 4 si 8

##### ÌWÒ: 60 si 1,600 poun
Awọn Òfàfà jẹ awọn ẹranko ti o jẹ ti idile Ursidae. Wọn le jẹ kekere bi ẹsẹ mẹrin ni gigun ati nipa 60 poun (agbaari oorun) si bi giga bi ẹsẹ mẹjọ ni gigun ati diẹ sii ju ẹgbẹrun poun (agbaari pola). Wọn ti wa ni ri jakejado North America, South America, Europe, ati Asia.

Wọn ni awọn claws ti kii ṣe atunṣe, iru kukuru, ati ori oorun ti o dara julọ. Wọn jẹ adashe ni igbagbogbo, ayafi fun awọn iya ti o ni awọn ọmọ. Awọn eya mẹjọ ni o wa: Òfàfà dudu Asia (ti a tun npe ni oṣupa oṣupa), awọn agbala brown (eyiti o ni awọn Òfàfà grizzly), pandas omiran, awọn Òfàfà dudu ti Ariwa Amerika, awọn òfàfà eerun yinyin, awọn òfàfà sloth, awọn òfàfà ti o ni oju (ti a npe ni òfàfà Andean), ati awọn Òfàfà oorun.

Ni apapọ, awọn Òfàfà le gbe to ọdun 25 ninu egan ati 50 ni igbekun. Ẹya mẹfa, pẹlu òfàfà eerun yinyin ati panda nla, wa ninu Akojọ Pupa IUCN bi eewu tabi jẹ ipalara.

## Iwalaaye ti o sanra julọ (Awada: A pe ni otitọ pe “Iwalaaye ti dara julọ”)
Lakoko igba otutu, nigbati ounjẹ ko ṣoki, ọpọlọpọ awọn Òfàfà ni ojutu iwalaaye ti o munadoko: hibernation, ipo ti ara ninu eyiti oṣuwọn ọkan, iwọn otutu ara, iṣelọpọ agbara, ati isunmi ti dinku. Grizzly ati awọn Òfàfà dudu le lọ fun awọn ọjọ 100 tabi bẹ laisi jijẹ, mimu, ito, tabi igbẹgbẹ. Wọ́n ń gbé ní ọ̀rá tí wọ́n ń gbé nígbà ẹ̀ẹ̀rùn àti ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn.

Awọn obinrin jiya lakoko hibernation ninu awọn iho wọn lati bi ọmọ to awọn ọmọ mẹrin. Pandas nla, ti kii ṣe hibernate, nigbagbogbo bi ọmọ kan ṣoṣo. Lẹ́yìn oṣù bíi mélòó kan, àwọn ọmọ náà lágbára tó láti ta gbọ̀n-ọ́n-gbọ̀n-ọ́n-gbọ̀n-ọ́n-tẹ̀yìn lẹ́yìn ìyá wọn—àyàfi àwọn ọmọ béárì òdì, tí wọ́n ń gun kẹ̀yìn ìyá wọn.

## Ounje ti òfàfà
Gbogbo awọn Òfàfà ni a kà si omnivores-ati bẹẹni, gbogbo wọn nifẹ itọwo oyin-ṣugbọn eya kọọkan ni ounjẹ ti o fẹ. Pola okeene je edidi. Awọn Òfàfà dudu ti Amẹrika fẹran awọn eso ati idin kokoro nigbati wọn ba wa, ati pe pandas nla jẹ oparun ni akọkọ, botilẹjẹpe wọn yoo tun jẹ awọn ẹranko kekere. Láìka orúkọ wọn sí, àwọn béárì sloth máa ń yára jẹun, tí wọ́n lè ya ihò nínú òkìtì òkìtì kan, tí wọ́n ń ti imú wọn sínú, kí wọ́n sì mí sínú oúnjẹ kíkún láàárín ìṣẹ́jú àáyá mélòó kan.  Òfàfà awo igi ni Alaska gorge lori spawning ẹja, fifa wọn lati omi tabi mimu wọn ọtun jade ninu awọn air bi nwọn sí.

## Irokeke
Lara awọn irokeke nla julọ si gbogbo iru awọn Òfàfà ni pipadanu ibugbe, paapaa lati gedu, iṣẹ-ogbin, ati awọn olugbe eniyan ti ndagba. Pipadanu ibugbe dinku iye awọn Òfàfà agbegbe ni lati ṣe ọdẹ ati tumọ si pe wọn n wọle si olubasọrọ pẹlu eniyan, eyiti o le ja si ija eniyan-ẹranko. Wọn pa awọn Òfàfà nitori ibakcdun fun aabo eniyan tabi ni igbẹsan fun ọdẹ ẹran-ọsin tabi ikogun irugbin.

Diẹ ninu awọn iru Òfàfà, pẹlu awọn Òfàfà dudu Asia ati awọn Òfàfà oorun, tun ni ewu nipasẹ iṣowo ẹranko ti ko tọ. Bile Bear, eyiti o jẹ iṣelọpọ ninu gallbladder, jẹ eroja pataki ninu oogun Kannada ibile. Awọn Òfàfà dudu ti Asia ati awọn Òfàfà oorun le jẹ ẹran fun awọn àpòòtọ gall, awọn owo, awọn awọ ara, ati awọn ẹya miiran. Nigba miiran awọn Òfàfà dudu ti Amẹrika tun wa ni idojukọ fun awọn idi kanna.

Iyipada oju-ọjọ tun jẹ irokeke nla, paapaa awọn Òfàfà eerun yinyin. Wọn da lori wiwa awọn edidi lori yinyin okun fun ounjẹ wọn, ati pe wọn yoo ma kọja awọn oṣu ooru laisi jijẹ lakoko ti wọn duro de yinyin lati fi idi mulẹ. Yiyo okun yinyin duro ohun existential irokeke ewu si  Òfàfà eerun yinyin.thumb|Òfàfà ninu igbó