open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gloria Taylor

**Gloria Taylor** (March 1951  – 7 April 2008) jje omo orile-ede Naijiria ti omo re omo odun mewaa Damilola Taylor ti kolu ati pa awon odo meji ninu ikolu buruku kan ni North Peckham Estate ti South London ni osu kokanla odun 2000.. 

Ipaniyan ọmọ rẹ pe akiyesi si awọn rogbodiyan awujọ ati ti ọrọ-aje ni awọn agbegbe ilu talaka ti UK.

Taylor nigbamii ṣiṣẹ bi alapon ni atẹle ipaniyan ọmọ rẹ ni sisọ pe o fẹ lati pese awọn aye fun “awọn ọdọ ti o ni irẹwẹsi ati alainilaanu ti Ilu Gẹẹsi.  Taylor ati ọkọ rẹ, Richard Taylor, ṣe agbekalẹ Damilola Taylor Trust, pẹlu atilẹyin owo ti awọn oloselu ati awọn olokiki bii oṣere bọọlu afẹsẹgba Rio Ferdinand 

Gloria Taylor ku ni ẹni ọdun 57 lakoko ti o nrin ni opopona Shooter's Hill pẹlu ọkọ rẹ Richard Taylor[1] lati ikọlu ọkan lẹhin ti ayẹwo pẹlu riru ẹjẹ giga ni kete lẹhin iku ọmọ rẹ ni ọdun 2000. Isinku rẹ waye ni Ile-ijọsin Gbogbo eniyan ni Plumstead. 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Damilola Taylor Trust
* Oluṣọ: Iya Damilola Taylor ku
* The Teligirafu: Gloria Taylor obisuari
* Teligirafu naa: Iya Damilola Taylor Gloria ku
* Awọn Times: Iya Damilola Taylor ku ti ikọlu ọkan 

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2008
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1950
Uwemedimo Nwoko

**Uwemedimo Nwoko** listen ⓘ (ti a bi 27 Oṣu Kẹwa Ọdun 1964) jẹ́ òṣìṣẹ́ òfin lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, olóṣèlú, alájàfẹ́tọ́ ọmọnìyàn àti Agbẹjọ́rò Gbogbogbo àti Kọmíṣọ́nà fún Ìdájọ́ ní Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom tẹ́lẹ̀. .   

Ojo ketadinlogbon osu kewaa odun 1964 ni won bi Nwoko ni Abiakana, ni ijoba ibile Ika ni Ipinle Akwa Ibom . 

Ni 1972, Nwoko bẹrẹ si lọ si Qua Iboe Church (QIC) Group School, Ikot Osukpong, Ika LGA ti Ipinle Akwa Ibom o si fi ile-iwe silẹ ni 1977 lati tẹsiwaju ẹkọ ile-ẹkọ giga rẹ ni Saint Augustine Secondary School, Urua Inyang (1977-1982). Lẹhinna o tẹsiwaju lati kọ ẹkọ nipa ofin ni University of Calabar (1987 – 1991) ṣaaju ki o to pari ikẹkọ ni Ile-iwe ofin Naijiria, Victoria Island, Lagos (1991 – 1992). 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ni Oṣu Kejila ọdun 2014, gomina ti o wa ni ipo ti Ipinle Akwa Ibom, Oloye Godswill Akpabio fi orukọ Nwoko ranṣẹ si Ile-igbimọ Ile-igbimọ Ipinle Akwa Ibom fun ayẹwo ati yiyan yiyan bi Attorney-General ati Komisona fun Idajọ ti ipinlẹ naa. 

Ni ọjọ 13 Oṣu Kini ọdun 2015, o fun ni iṣẹ naa. O di Attorney-General 14th ati Komisona fun Idajọ ti Ipinle Akwa Ibom. 

Ni aarin 2015, o tun yan Agbẹjọro Gbogbogbo ti ipinle ati Komisona fun Idajọ nipasẹ gomina ti o wa lọwọ, Gomina Udom Gabriel Emmanuel .       &#x5B; ** &#x5D;

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1964
Abia Comets F.C.

**Abia Comets** jẹ́ ẹgbẹ́ agbabọọlu Nàìjíríà kan ti o wà ní Umuahia . Wọ́n ń gbá bọ́ọ̀lù nínú ìpele kejì nínú eré bọ́ọ̀lù Nàìjíríà, Nàìjíríà National League . Wọn gbá lọwọlọwọ ni Papa iṣere Ilu Umuahia . 

## Ọmọ Ẹgbẹ́ lọ́wọ́lọ́wọ́
 

* Olori akọ́nimọgbá: Bẹtẹli Orji
* TM: John Onuoha
* Ààrẹ ẹgbẹ́: Hon. Victor Nwakanma
* Akọwe ẹgbẹ: Ezindu Hyacinth

## Àwọn itọkasi

Ẹ̀ka:Ìpínlẹ̀ Ábíá
Uche Okafor (footballer, born 1991)

**Uche Okafor** (ọjọ-ibi ọjọ kẹwàá oṣù keji ọdún 1991) jẹ́ agbábòólù Nàìjíríà ti o n gbá bọ́ọ̀lù lọ́wọ́lọ́wọ́ fún Enugu Rangers .

## Iṣẹ ṣíṣe káàkiri ayé
Okafor ṣe aṣojú ẹgbẹ agbabọọlu orílẹ-èdè Nàìjíríà lábẹ́ ọmọ ọdun mẹtàdínlógún ní ìdíje àgbáyé U-17 ní South Korea àti pé o gbá bọọlu kan ní ẹgbẹ́ agbábọ́ọlu àgbáyé.  O sójú fún Flying Eagles ní  2009 African Youth Championship ni Rwanda ni 2009 U-20 World Cup . 

## Àwọn àkọlé

* 2007 FIFA U-17 World Cup - Winner

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1991
Cheikh N'Diaye

**Cheikh Tidiane N'Diaye** (ti a bí ní ọjọ́ kẹẹdógún oṣù Kínní ọdún 1985) jẹ́ olukọni bọọlu alámọ̀dájú ara ìlú Senegal àti olùmúlé tẹlẹ. Òun ni olukọni ti ólùmulé ẹgbẹ́ agbábọ̀ọlù Faranse Stade Briochin .

## Iṣẹ-ṣiṣe
N'Diaye bẹ̀rẹ̀ síní gbá bọọlu pẹlu Olympique Noisy-le-Sec, CFA2 kan (ipele kàrún nínú eto liigi bọọlu Faranse ) ẹgbẹ́ ní ìgbèríko Paris .

Ni ọdún 2005, o forúkọsílẹ̀ fún Rennes. O ṣe ìfarahàn ẹyọkan fún ẹgbẹ Brittany, ni Coupe de la Ligue tí wọn so pọ̀ mọnMontpellier .

Lẹhin ti o kúrò ní Rennes ni ìgbà ooru ti ọdún 2014, N'Diaye lo ọdun kan láìsí ní ẹgbẹ́ kankan ṣáájú ki o to wọlé sí Sedan ní oṣù kẹfà ọdún 2015. 

Ni Oṣù Kàrún ọdún 2016, N'Diaye fọwọ́ si fún ẹgbẹ́ ìpele kàrún Stade Briochin . 

O ní ìjẹ́ ọmọ orílẹ-èdè Senegal ati Faranse lọ́wọ́.  

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

* Cheikh Tidiane Ndiaye – French league stats at LFP – also available in French (archived)
* Cheikh N'Diaye at Soccerway
* Cheick N'Diaye foot-national.com Profile
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1985
Youssouf N'Diaye

**Youssouf N'Diaye** (ti a bí ní ọjọ kọkàndínlógún Oṣù Kẹwàá Ọdún 1995) jẹ́ agbabọọlu alámọ̀dájú Faransé kan ti o gbá bíi agbabọọlu fún ẹgbẹ́ Championnat National 2 Haguenau . 

## Iṣẹ-ṣiṣe
A bi ni Lyon, Faranse, N'Diaye gbá ní ipele ọdọ fún ẹgbẹ́ agbègbè rẹ Eveil de Lyon, o si padà kó losí Cascol Oulins ati Mâcon . O darapọ̀ mọ Vénissieux ni ipele labẹ ọmọ ọdún-19, o si tẹsiwaju lati gbá fún ẹgbẹ́ àgbà. Ní ọdún 2015 o forukọsilẹ pẹ̀lú ifipamọ Bọọlu Bourg-en-Bresse Péronnas 01 . 

N'Diaye fọwọ si ìwé àdéhùn bọọlu alámọ̀dájú akọkọ rẹ pẹ̀lú Bourg-en-Bresse ni Oṣù Kẹrin ọdún 2017.  O hàn ní àkọkọLigue 2 rẹ̀ ni oṣù kan lẹhinna, tí o wọlé gẹgẹbi Olùrọ́pò nínú iṣẹgun ìta mẹta -meji  ni Clermont . 

Bourg-en-Bresse tu silẹ̀ ní òpin àkókò ọdún 2017-18, N'Diaye ni ìdánwò àṣeyọrí pẹlu EFL Championship club Bolton Wanderers, ṣugbọn àdéhùn náà subú ní Oṣù Kẹsán ọdún 2018 nítorí Bolton ko gba laaye lati wọlé.   Níkẹyìn o forúkọsilẹ̀ fún FC Villefranche ní Championnat National ni Oṣù kọkànlá ọdún 2018. 

Ni Oṣù Kàrún ọdún 2019, N'Diaye fọwọ si Laval lórí àdéhùn ọdún méjì kan.  Ni ọjọ kejì Oṣu Keje ọdún 2021, wọn gbe lọ si Lyon La Duchère . 

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Ti a bi ni Faranse, N'Diaye jẹ ti idile Senegal. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1995
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Cheikh Tidiane Boye

**Cheikh Tidiane Ameth Boye** (ti a bí ní ọjọ́ kẹwàá Oṣu Kẹjọ ọdún 1961) jẹ́ olusare aarin-jinna ara ìlú Senegal kan. O díje nínú awọn mítà 800 àwọn ọkunrin ní Àwọn Olimpiiki Ìgbà ooru ọdún 1988 . 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1961
Thomas Robinet

**Thomas Robinet** (ti a bí ní ọjọ́ kéjìlélógún oṣù kẹjọ ọdún 1996) jẹ́ agbabọọlu alámọ̀dájú Faranse kan ti o gbá bii iwaju fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọlu Dunkerque .

## Iṣẹ-ṣiṣe
Iṣẹ́ ọ̀dọ́ Robinet bẹ̀rẹ̀ ní FCO Chandieu, ṣáájú lílo ọdún márún pẹ̀lú Lyon tí o sì padà lo àkókò ní Saint-Priest . Lakoko ti o wa ni Saint-Priest o jẹ apakan ti *Pôle Espoir* (apákan ti iṣeto ti bọọlu Faranse ti n ṣàfihàn talẹnti ọ̀dọ́) ni Dijon, wọn buwọ́ lu ní FC Sochaux-Montbéliard sínú ètò ọ̀dọ́  wọn ní ọdún 2011. 

O ṣe iṣafihan àkọkọ rẹ fún Sochaux ní ọjọ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù keje ọdún 2015, ni yika akọkọ ti àkókò líìgi keji ọdún 2015–16 ti o wọlé nígbèyìn gẹgẹbi irọ́pọ̀ nígbà tí wọn gbá àmì ayò 0–0 lọ́wọ́ ní Clermont .  ìfarahàn gédéngbé rẹ̀ padà wáyé ní ọdún náà, ni ọjọ kẹẹdógún oṣù Kẹwa, ni ìborí àmì ayò 1-0 pẹlu Evian Thonon Gaillard FC  Ni Ogúnjọ́ Oṣù Kíní ọdún 2016 o fọwọ sí ìwé àdéhùn alámọ̀dájú àkọ́kọ́ rẹ pẹlu ẹgbẹ́ náà, ti o fi ẹ̀mí rẹ̀ si Sochaux títí di ọdún 2018.  Ajumọṣe àkọ́kọ́ fún ẹgbẹ́ náà wa ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹjọ pẹ̀lú àmì ayò 2 - 1 ní ọdún 2016 C. 

Ni àkókò ooru ti ọdún 2019, ni òpin àdéhùn rẹ pẹ̀lú Sochaux, Robinet fi ẹgbẹ́ náà sílẹ̀ o si fọwọ́ si ẹgbẹ́ Championnat National FC Villefranche .  Lẹhin ti o ti gbá àwọn àmì ayò mẹsan wọlé ni àwọn ìfarahàn Ajumọṣe méjìlélógún, ó lọ si Stade Lavallois ni Oṣù Kàrún ọdún 2020, o sì fọwọ́ si ìwé àdéhùn ọdún kan, pẹ̀lú àṣàyàn fun àlékun ọdún méjì. 

Lẹhin ti o kuna lati rí ìgbéga pẹlu Stade Lavallois, Robinet lọ sí LB Châteauroux ni ọjọ kínní oṣù keje ọdún 2021 lóri àdéhùn ọdún mẹta. 

Lẹhin àkókò ti o dara pẹ̀lú Châteauroux ní Championnat National, wọn gbé Robinet lọ sí Belgian Pro League ẹgbẹ KV Oostende, ẹnití o ya jade si AS Nancy Lorraine fún àkókò ọdún 2022-2023. 

Ni ọjọ kẹwàá Oṣu Keje ọdún 2023, Robinet darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ Eredivisie tuntun Almere City FC lóri àdéhùn ọdún mẹta kan. 

Ni àtẹ̀le ifasilẹ Almere City, ni ọjọ kẹẹdọ́gbọ̀n Oṣù Kẹjọ ọdún 2025, Robinet padà sí Ìlú Faransé o si fọwọ́ sí ìwé àdéhùn akókò-mẹta pẹlú Dunkerque ní Ligue 2 . 

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

* Thomas Robinet at the French Football Federation (in French)
* Thomas Robinet at the French Football Federation (archived) (in French)
* Thomas Robinet at Soccerway 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Salam Atilola

**Salam Atilola** (ti a bí ní ọjọ́ keji oṣù Kínní ọdún 1996) ti o ni àkókò isere kúkúrú pẹlu Crown,  Shooting Stars FC, MFM FC gbogbo ní Nigeria National League àyàfi Abia Warriors FC ni Nigeria First division ti o padà le kúrò nítorí àise dára tó. Atilola Abdulsalam Tunde ti o darapọ̀ mọ Abia Warriors ni Nigeria Premier League ní oṣù Kejì ọdún ọdún 2019 àarin-àkókò gbígbé àwọn agbábọ̀ọ́lù tí o jẹ àmì ayò mẹta nínú eré mẹjọ ní àkókò 2018/19. O yọ kúrò ní àkókò 2019/20 lati Abia Warriors FC ni Oṣu Kini lẹhin iṣẹ àiyanilẹ́nu ti o gbá àwọn eré mẹẹdogun  láìsí àmì ayò kankan gẹgẹbi agbaboolu ọwọ́ iwájú kan.

## Iṣẹ-ṣiṣe
Salam Atilola jẹ́ ẹlẹsẹ òsì láti ilẹ̀. Wọn ṣe àwárí rẹ nipasẹ Karamone . O bẹrẹ iṣafihan bọọlu aláfẹsẹ̀gbá alámọ̀dájú rẹ pẹlu Crown ni àkókò 2012/13 ṣugbọn wọn padà lée tí Shooting Stars sì padà bueọ́ lu ni ọdún 2013/14 lẹhin ti wọn ti lée. O tun gbá bọọlu fún MFM ni Ajumọse  Keji Naijiria ọdún 2014 – 15 tí wọn sì padà lée kúrò lẹhin àìsesẹ́ dáradára.

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

* - Abajade Fifa League ~ Salam Atilola Goal
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1996
Crown F.C.

**Crown Football Club** jẹ́ ẹgbẹ́ agbabọọlu alamọdaju ti orilẹ-ede Nàìjíríà ti o wà ní Ogbomosho, Ipinlẹ̀ Oyo, ti o díje nínú Ajumọṣe Orilẹ-ede Nàìjíríà . Ẹgbẹ́ náà n gbá ni papa iṣere Lekan Salami, pẹlu ààyè tí ó le gba ẹgbẹ̀rún mẹwa ènìyàn. Fun àkókò 2010-11 wọn gbá bọ́ọ̀lù diẹ ni papa iṣere Ilaro nítòsí ipinlẹ Ogun ti wọn si padà ní àkókò 2012/2013 si pápá ìseré Soun.

## Ìtàn
Ni ọdún 1994 ni wọ́n dá sílẹ̀ láti ọwọ́ Rev. Ọjọgbọn Yusuf Ameh Obaje, ọmọ ilé ìwé gíga, olùṣọ́-àgùtàn àti àlùfáà tẹ́lẹ̀ fún Olusegun Obasanjo . Àwọn orogún wọn jù lọ ni Shooting Stars FC to wa ni ìlú Ibadan ní ìlú Oyo. Àwọn eré ìdíje láàrin àwọn méjèèjì di líle lákòókò ifasilẹlẹ 3SC si Ajumọṣe Orilẹ-ede Nàìjíríà ni ọdún 2006. Nínú àpéjọ mẹtala lápapọ̀ títí di ọdún 2011, 3SC ṣe ànfàní 9–2–2. Ẹgbẹ́ náà ṣe àṣeyọrí ìgbéga si Premier League fún ìgbà àkọ́kọ́ lẹhìn ti o pari ni òkè ti ìpín ọdún 2010 1B. Wọn tun padà si Ajumọṣe Orílẹ-èdè lẹhìn àkókò kan pẹ̀lú jí jáwé olúborí lọnà mọkànlá nìkan.

Wọn lo ọdún méjì ni ìpele kékeré ṣáájú ki o tó tí  ìgbéga ni ọjọ ìkẹhìn ti àkókò 2013 pẹ̀lú àmì ayò 1-0 ìṣẹ́gun ilé lórí Fountain FC, ti o pari pẹlu ìgbàsílẹ̀ ti ìjáwé olúborí méjìlá ìṣe déédé méjì ati àwọn ìpàdánù mẹwa.

## Àwọn àṣeyọrí

* **Nigeria National League : 1**

:: Ọdun 2009-10

## Àwọn agbábọ̀ọ́lù olókìkí

*  Alexander Olasumbo Lawal
*  Ibrahim Obayomi
*  Abdulwaheed Afolabi
*  Peter Godly Michael

## Àwọn ìtọ́kasí
Awọn lili ti Ghetto

***Lilies ti Ghetto*** jẹ fiimu 2009 kan .

## Afoyemọ
Ijaloko, ti o jẹ ẹlẹbi tẹlẹ ati olori ghetto, ji awọn ọmọde marun lati agbegbe rẹ: Johnnie, Small, Konkolo, Fryo ati Bobo. Ó máa ń fọ̀ wọ́n lọ́kàn, ó sì máa ń mú kí wọ́n máa lo oògùn olóró, ó sì tipa bẹ́ẹ̀ run gbogbo ẹ̀dá èèyàn wọn, ó sì sọ wọ́n di ewu fún àwùjọ láti lè ṣe ohun tó fẹ́. Mẹrin ninu awọn ọmọde ku, ọkan lẹhin ekeji. Johnnie, ẹni ti o ni orire julọ ninu gbogbo wọn, yege o pinnu lati jawọ lati jẹ onijagidijagan ati pada si ile-iwe. Ijaloko yoo sa gbogbo ipa re lati da a duro.

## Awọn yiyan
A yan fiimu naa fun Awards 6th Africa Movie Academy Awards fun Oṣere ti o ni ileri pupọ julọ fun Sunny Chikezie, Ṣatunkọ to dara julọ ati Apẹrẹ Aṣọ to dara julọ.

## Ita ìjápọ
Ayẹyẹ Fiimu Afirika ti Cordoba-FCAT (aṣẹ CC BY-SA-3.0)
Oju Iyipada (fiimu 2012)

***Turning Point*** jẹ fiimu eré ti ọdun 2012 ti Niyi Towolawi kọ ati oludari ni Jackie Appiah, K.D. Aubert, Todd Bridges, Ernie Hudson, Patience Ozokwor, pẹlu Igoni Archibong ninu awọn asiwaju ipa ti "Ade".

O gba awọn yiyan meji ni 9th Africa Movie Academy Awards.

## Àhunpọ̀ Ìtàn
Ade (Igoni Archibong) jẹ́ òṣìṣẹ́ ifowopamọ́ ìdókòwò ọmọ Nàìjíríà-Amẹ́ríkà kan tó ń ṣiṣẹ́ eré ìdárayá kan tó ń ṣiṣẹ́ ní ilé iṣẹ́ aláṣeyọrí kan nílùú New York. O wa ninu ibatan pẹlu itara-lati fẹ Stacey Amẹrika-Amẹrika (KD Aubert). Idile rẹ (Ernie Hudson, Cynda Williams) ti ṣọra nipa “Afirika” yii ṣugbọn bẹrẹ lati gbona si i nitori aṣeyọri alamọdaju ati ifaya rẹ.

Bi o ti wu ki o ri, iya Ade afọwọyi (Patience Ozokwor) pada si orilẹede Naijiria yoo kuku ki ọmọ rẹ ṣe pataki ki o si da “ọmọbinrin yẹn ti ko ni gbongbo” ni ojurere fun iyawo lati inu ẹgbẹ awujọ rẹ. Wọ́n tàn án láti ṣèbẹ̀wò sí Nàìjíríà kìkì láti rí i pé ìgbéyàwó tí a ṣètò ti ṣe tẹlẹ fún òun pẹ̀lú àjèjì pípé. Ni aifẹ, Ade gba iyawo tuntun, Grace (Jackie Appiah), nitori pe o lẹwa ati pe o dabi ẹni ti o tẹriba.

Pada ni AMẸRIKA, Ade yago fun Stacey titi o fi ṣe awari igbeyawo aṣiri rẹ ni ilodisi. Grace yarayara sinu igbesi aye Amẹrika, n gbe bi obinrin ti o tọju, lakoko ti Ade tẹsiwaju lati gbadun ominira ti Apon.

Lẹ́yìn-ọ̀-rẹyìn, Grace ti rẹ̀yìn ìwà Adé, ó sì dojú kọ ọ́, ó bẹ̀rẹ̀ sí í ja oríṣiríṣi ogun tó mú kí Adé mọ̀ bó ṣe rọrùn tó láti gbé ìgbésí ayé tó ń ṣe ìlara rẹ̀ kúrò. Pẹlu lilọ kiri ati awọn ọrẹ ronu, Ade pinnu lati gbe iṣafihan ikẹhin kan ti yoo jẹ aaye titan fun gbogbo eniyan.

## Àwọn Òṣèré Akópa

* Igoni Archibong kópa gẹ́gẹ́ bíi Ade
* Jackie Appiah kópa gẹ́gẹ́ bíi Grace
* K.D. Aubert kópa gẹ́gẹ́ bíi Stacey
* Todd Bridges kópa gẹ́gẹ́ bíi Marvin
* Joe Estevez kópa gẹ́gẹ́ bíi The Oga
* Ernie Hudson bi Ọgbẹni Johnson
* Enyinna Nwigwe kópa gẹ́gẹ́ bíi Steve
* Oge Okoye kópa gẹ́gẹ́ bíi Ebony
* Patience Ozokwor kópa gẹ́gẹ́ bíi Mama Ade
* Cynda Williams kópa gẹ́gẹ́ bíi Fúnmi Johnson
* Tim Duquette kópa gẹ́gẹ́ bíi ose # 1
* Gerald Yelverton kópa gẹ́gẹ́ bíi Jason
* Leonard Dozier kópa gẹ́gẹ́ bíi Dola Ojo
* Ebbe Bassey kópa gẹ́gẹ́ bíi Renee

## Ẹ tún lè wọ

* Akojọ awọn fiimu Naijiria ti ọdun 2012

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Osise aaye ayelujara
* Ojuami Titan ni IMDb
The Croods

***The Croods*** jẹ́ eré àgbéléwo tí ó ní n ṣe pẹ̀lú eré ìdárayá. ó jẹ́ eré àgbéléwò tí a yà ní orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré tí ó kópa nínú rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà bakan nan-an.

## Àwọn òṣeré fílmù
* Emma Stone gẹ́gẹ́ bí Eep Crood
* Nicolas Cage gẹ́gẹ́ bí Grug Crood
* Ryan Reynolds gẹ́gẹ́ bí Guy
* Catherine Keener gẹ́gẹ́ bí Ugga Crood
* Clark Duke gẹ́gẹ́ bí Thunk Crood
* Cloris Leachman gẹ́gẹ́ bí Gran
* Randy Thom gẹ́gẹ́ bí Sandy Crood
* Chris Sanders gẹ́gẹ́ bí Belt

## Itokasi

## Àjápọ̀ òde
*
*

Ẹ̀ka:Àwọn fílmù ará Amẹ́ríkà
Raimi Kola

**Raimi Kola Kowiyu** jẹ́ ọmọ bibi orílẹ-èdè Naijiria ti o jẹ́ agbábọ̀ọlù ẹgbẹ́ agbabọọlu orílẹ-èdè Benin . Lọwọlọwọ o n gbá fun AS Tonnerre ni Líìgì àkọkọ Benin ọdún 2019 – 20. O ti gbá ipò iwaju fún Abia Warriors .  ní Naijiria Premier League, Buffles du Borgou FC, ASPAC FC .

Kowiyou Kola gbá àmì ayò méjì wọlé nínú àwọn eré mẹ́fà fún ẹgbẹ Benin U17, àti àmì ayò méjì ni àwọn eré méje pẹ̀lú àwọn U20. Gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ agbábọ̀ọlù orílẹ-èdè, o gbá àwọn àmì ayò méjì wọlé ní àwọn eré méje. O ti n gbá fún ẹgbẹ́ àgbà àgbà orílẹ-èdè Benin láti ọdún mẹta bi o ti jẹ apákan ti awọn agbábọọlù àgbà àgbà orílẹ-èdè lọ́wọ́lọ́wọ́.    

## Iṣẹ ṣíṣe nibi bọ́ọ̀lù gbígbá
Kola Raimi ni ìpè padà sí ẹgbẹ́ àgbà orílẹ-èdè Benin lẹhìn ìparí àdéhùn rẹ̀ pẹ̀lú Abia Warriors . 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1995
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ipaniyan ni Prime Suites

***Ipaniyan ni Prime Suites (M@PS)*** jjẹ fiimu 2013 ilufin Naijiria ti Chris Eneaji Eneng ṣe oludari pẹlu Joseph Benjamin, Keira Hewatch ati Chelsea Eze. Fiimu naa jẹ atilẹyin nipasẹ ipaniyan ti o ni ikede pupọ ti o waye ni Ilu Eko .     Awọn fiimu irawọ Joseph Benjamin ati Keira Hewatch. 

## Idite
Nigba ti a pa Florence Ngwu (Chelsea Eze) ti o buruju ni hotẹẹli kan nipasẹ ẹlẹṣẹ ti a ko mọ, Aṣoju Ted (Joseph Benjamin) ni a firanṣẹ lati ṣe iwadii awọn ipo ti o fa iku rẹ ati rii daju pe idajọ ododo bori.

## Simẹnti

* Joseph Benjamin bi Aṣoju Ted
* Keira Hewatch bi Agent Hauwa
* Chelsea Eze bi Florence Ngwu
* Okey Uzoeshi bi Jide Coker
* Stan Nze bi Adolf
* Alex Mouth bi Hacker

## Gbigbawọle
Awọn aati si fiimu naa yatọ lati adalu si rere, pẹlu Sodas ati Popcorns fun ni 3 ninu 5 apapọ Dimegilio ati sisọ "O jẹ fiimu ti o dara, ti o yatọ, ẹda rẹ, ṣugbọn diẹ ninu awọn skru dabi ẹnipe o jẹ alaimuṣinṣin ti ko jẹ ki iriri naa dara ju eyi lọ fun mi."

Fiimu naa gba awọn yiyan ni 2014 Africa Magic Viewers' Choice Awards ni awọn ẹka Fiimu Ti o dara julọ (Drama) ati Ohun to Dara julọ.

## Wo tun

* Akojọ awọn fiimu Naijiria ti ọdun 2013

## Awọn itọkasi
Omi funfun

**White Waters** jẹ fimu Naijiria ti odun 2007 ti aye eré fiimu ti Izu Ojukwu je oludari. Fiimu naa gba awọn yiyan mejila ati gba awọn ami-ẹri mẹrin ni ipo kerin ti Afrika Fiimu Academy ti awọn ẹbun pẹlu gbigba Oludari Ti o dara julọ, Cinematography ti o dara julọ, Ohun ti o dara julọ   ati ẹbun oṣere ti o dara julọ ni ipa Atilẹyin fun Joke Silva. 

## Simẹnti

* OC Ukeje bi Melvin
* Rita Dominic bi Norlah
* Joke Silva bi iya-nla ti Melvin
* Hoom Suk bi Banji
* Tony Ofili Apon bi Coach Samson
* Edward Fom bi Emeka
* Fidelis Abdulrahman bi Little Melvin
* Olaitan iyebiye bi David
* B.S. Abok bi Ahmed
* Tolu Daniel Aluko as Shaun
* Kalbang Afsa Clement bi Dutemba
* James Moses Dadung bi Ogbeni Atola
* Ibukun Emmanuel bi Bridget
* Jona Gwamna bi Musa
* Adamu Labaran as Coach Menor
* Alfred Mgbejume bi Chris
* Ugbade Nathaniel as Pin Pon
* Sarah Williams bi Olukọni Clara

## Awọn itọkasi
Amina (fiimu 2012)

***Amina*** jẹ́ eré tí wọ́n ṣe àgbéjáde ní ọdún un 2012 ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà Eré Ọpọlọ ní eré yìí ni written, produced, and directed by Christian Ashaiku ló kọ ó, lo darí ẹ̀, ló sì tún àgbéjáde rẹ̀, àwọn òṣèré tó kópa nínú eré yìí ni Omotola Jalade Ekeinde, Van Vicker, and Alison Carroll. *Amina* was shot on location in London.

## Àwọn Òṣèré Akópa

* Omotola Jalade Ekeinde kópa gẹ́gẹ́ bíi Amina
* Wil Johnson kópa gẹ́gẹ́ bíi Dr Johnson
* Van Vicker kópa gẹ́gẹ́ bíi Michael
* Vincent Regan
* Alison Carroll kópa gẹ́gẹ́ bíi Lucy
* Susan Mclean kópa gẹ́gẹ́ bíi Nọ́ọ̀sì
* Charlie Buck kópa gẹ́gẹ́ bíi Shakespeare Lady
* Jonathan Cohen kópa gẹ́gẹ́ bíi Stunt Performer
* Sophia Leonie kópa gẹ́gẹ́ bíi Kate
* Suzann McLean kópa gẹ́gẹ́ bíi Gina Johnson
* Aatif Nawaz kópa gẹ́gẹ́ bíi Òṣìṣẹ́ 
* Jenny Walters kópa gẹ́gẹ́ bíi Queenie

## Ìgbàwọlé
Eré yìí **Amina** gba àyẹ̀wò lóríṣiríṣi, Ó sì tún gba ìbẹnu-àtẹ́-lù, púpọ̀ nínú àwọn tí wọ́n ṣe lámèyítọ́ lórí eré náà ni wọ́n fi ẹ̀sùn kàn ìyàn àwọn oṣèré nínú fíìmù náà. NollywoodForever fún un ní ìdíje 45%, wọ́n tún bu ẹnu àtẹ́ lu àwọn òṣèré tí wọ́n yàn fún eré náà.

## Ẹ tún lè wo
* Akojọ awọn fiimu Naijiria ti ọdun 2012

## Àwọn Ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ
Ireti Sile Ifi Africa

**Hope Behind Bars Africa** (HBBA) jẹ ile-iṣẹ eto eto eniyan ti o da lori orilẹ-ede Naijiria ti o npa idajọ ododo ati aidogba aidogba nipasẹ lilo iranlọwọ ofin, imọ-ẹrọ, atilẹyin fun awọn ẹni-kọọkan ti a fi sinu tubu ati agbawi ti o da lori ẹri. Ajo naa, nlo awoṣe ile-iṣẹ awujọ kan ni pipese iraye si idajo si awọn onimọran aiṣedeede ṣaaju iwadii; pẹlu awọn eniyan 7,500 ti o kan idajọ ododo ti o ni anfani lati awọn ilowosi rẹ.    

## Itan
Hope Behind Bars Africa ti dasilẹ ni ọdun 2018. Agbẹjọro Naijiria Funke Adeoye ni o da rẹ silẹ ti o ni iriri ti ara ẹni pẹlu eto idajọ ọdaràn nigbati o jẹ ọmọde nigbati baba rẹ ṣe aiṣedeede nipasẹ eto naa.   

Ni ọdun 2018, Hope Behind Bars Africa pese awọn iṣẹ ofin pro-bono si awọn atimọle ṣaaju iwadii ni Nigeria. O ti ṣe aṣoju awọn tubu 427 ṣaaju iwadii; tun ṣe aṣoju ati itusilẹ awọn tubu 90 ṣaaju iwadii ti o sopọ mọ ẹgbẹ #EndSARS .   

Ni ọdun 2019, ajo naa ti di alanfani ti Eto Iṣeduro Lab Ikasi, Oluṣeto Ikasi; pẹlu Oluwafunke tun bori SDG 16 Innovation Challenge fun ohun elo orisun wẹẹbu rẹ “Sopọ Lawyer”. Ìfilọlẹ naa n ṣiṣẹ bi ikorita laarin awọn agbẹjọro ti o nifẹ lati funni ni awọn iṣẹ ofin pro-bono ati awọn atimọle iṣaaju-iwadii alainidii ti o nilo awọn iṣẹ wọn.  

Ni 2023, HBBA ṣe ajọṣepọ pẹlu Ofin Itọju Itọju Caminade lati ṣẹda adaṣe awọn iyipada idajọ ni Nigeria (Ajorn) Ise agbese. AJURN ni itọsọna ni iyara ti idajọ ododo fun awọn atimọle, ati ṣiṣiṣẹ ti Ẹka Alabojuto ti Iṣẹ Atunse ni Nigeria.  

Ajo naa, ti ṣe atilẹyin taara fun ifiagbara ti awọn eniyan ti o wa ni ẹwọn boya laarin awọn ile-iṣẹ atunṣe tabi bi wọn ṣe tun wọ inu awujọ.   

HBBA ti ṣe iranlọwọ fun awọn ẹlẹṣẹ 50 pẹlu aye ni eto ẹkọ didara, nipasẹ awọn ẹbun ti awọn ohun elo eto-ẹkọ, awọn ohun elo intanẹẹti, ati isanwo awọn idiyele iforukọsilẹ. Ajo naa ni ajọṣepọ pẹlu Ipolongo lati Pinpin Osi & Ipo, Catalyst 2030, NAMATI, ati Iṣọkan Agbaye Lodi si ijiya iku. Wọn fun ni ipo UN ECOSOC ni Oṣu Karun ọdun 2023. 

HBBA bori 2022 UNLEASH Plus Dragons 'Den ati 2023 Waislitz Global Citizen Awards.  

## Awọn itọkasi
Kọja Niger

***Kọja Niger*** jẹ fiimu 2004 ti Naijiria ti Kingsley Ogoro ṣe, ti Izu Ojukwu ṣe oludari ati ti Kabat Esosa Egbon kọ. Ó jẹ́ àtẹ̀lé Ogun Ìfẹ́ ó sì ṣe ìforígbárí tí ó ní ìgboyà síbẹ̀síbẹ̀ kókó sínú àwọn ìṣòro ìwà rere ti Ogun Abẹ́lẹ̀ Nàìjíríà (1967–1970). O jẹ itan ti Nigeria, itan ifẹ ti Afirika: ti o ti kọja, lọwọlọwọ ati ọjọ iwaju rẹ. Gbajugbaja fiimu naa Chiwetalu Agu, ẹniti o yan fun oṣere to dara julọ ni ipa atilẹyin ni 4th Africa Movie Academy Awards fun iṣẹ rẹ  

## Afoyemọ
Ṣaaju ki ija naa bẹrẹ, Major Dubem, ọmọ-alade kan lati ila-oorun, ṣiṣẹ bi ọmọ ogun ni ariwa Naijiria.  Nígbà tó wà níbẹ̀, ó fẹ́ ará àríwá kan tó ń jẹ́ Habiba. Dubem salọ si ila-oorun pẹlu iyawo rẹ nitori ẹmi rẹ wa ninu ewu ni ariwa.

Bi o tile je wi pe oyun fun un, baba re, oba ati awon agbaagba ilu ko gba Habiba gege bi okan ninu won. Wọ́n tẹnu mọ́ ọn pé ó gbọ́dọ̀ fẹ́ obìnrin tí wọ́n yàn fún un.

Ni ilodi si, aburo baba rẹ, eke ati atanjẹ, ta awọn eniyan rẹ fun awọn ọta wọn.

## Simẹnti
Kọja Niger ni awọn oṣere Naijiria pupọ wa. 

* Kanayo O. Kanayo bi Dubem
* Rekiya Attah bi Habiba
* Segun Arinze
* Chiwetalu Agu
* Ireti Doyle
* Chinedu Ikedieze
* Pete Edochie
* Ramsey Nouah

## Awọn itọkasi
Rebecca Masika Katsuva

**Rebecca Masika Katsuva** (26 May 1966 – 2 February 2016)  jẹ ajafitafita ati olugbala ti ikọlu ibalopo lati Democratic Republic of Congo.

O ṣe ipilẹ Association des Personnes Desherite Unies pour le Development (APDUD) ati gbeja awọn ẹtọ ti awọn iyokù pẹlu awọn ọmọde ni agbegbe South Kivu ti DRC. 

## Igbesi aye ara ẹni
Lakoko Ogun Kongo Keji ni ọdun 1999, awọn ikọlu pa ọkọ Katsuva wọn si fi ibalopọ ba oun ati awọn ọmọbirin rẹ, lẹhinna ọdun 12 ati 14.  Awọn ọmọbirin rẹ loyun nitori abajade ikọlu naa, ati pe Katsuva ati awọn ọmọbirin rẹ ni a fi agbara mu lati lọ kuro ni ile wọn lẹhin ti awọn ibatan ọkọ rẹ kọ. Katsuva ti ni ifipabanilopo 4 igba nipasẹ awọn ọmọ-ogun ati awọn ọmọ ẹgbẹ ti ologun. Ni Oṣu Kini ọdun 2009, awọn ọlọtẹ tẹlẹ, ti o ṣẹṣẹ darapọ mọ ologun Congo, fipa ba Katsuva fun igba kẹrin. Awọn ọlọtẹ tẹlẹ sọ pe wọn kọlu Katsuva nitori o ti fi ẹsun kan wọn pe wọn kọlu awọn obinrin. O ti gba awọn ọmọ 18, ti a bi nipasẹ awọn iya ti o ni ipalara ibalopọ. 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Ni ọdun 1999, Katsuva ṣeto ile-iṣẹ d'ecoute kan, ti a tun mọ ni ile igbọran, ninu ile rẹ ni DRC, ti o wa ni agbegbe ti o ya sọtọ ati rogbodiyan. O lorukọmii rẹ aarin awọn Association des Personnes Desherites Unies pour le Development (APDUD) ni 2002. Aarin Sin bi a koseemani fun awon obirin lati bọsipọ lati iwa iwa ati ki o pese egbogi iranlọwọ, ati ki o Lọwọlọwọ oriširiši fere 50 ile fun awon obirin lati gbe ni. Katsuva ká aarin ti wa ni Lọwọlọwọ ran to 180 obinrin.  Ni ọdun mẹwa sẹhin, o ti ṣe iranlọwọ diẹ sii ju 6,000 awọn iyokù ifipabanilopo. 

## Awọn ẹbun
Katsuva gba Aami Eye Ginetta Sagan ti 2010 fun Eto Awọn Obirin ati Awọn ọmọde lati Amnesty International USA, ti a kede ni apejọ ọdọọdun ti ajo ni New Orleans, 9-11 Kẹrin 2010. 

## Iku
Katsuva ṣubu si awọn ilolu ti o ni ibatan iba ni Oṣu Keji ọjọ 2, Ọdun 2016, ni ọmọ ọdun 49. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2016
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1966
Osasu Edobor

**Osasu Edobor** (eyiti a mọ tẹlẹ bi Osasu Paul-Azino) jẹ agbẹjọro akọ tabi abo ọmọ orilẹede Naijiria ati oludasile Think Help Restore (THR) Media ati Initiative Safe Space.   O jẹ oluranlọwọ akọkọ ti ilera ọpọlọ ti o ni iwe-aṣẹ, olukọni ẹlẹgbẹ, ati oludamọran.  Gẹgẹbi olupolowo fun ifisi akọ-abo, Osasu ṣẹda ohun elo HERFessions, eyiti o pese atilẹyin fun awọn iyokù ti ilokulo ibalopo. O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Mandela Washington Fellow 2018 ati ọmọ ẹgbẹ Initiative Awọn oludari ọdọ Afirika kan. 

## Ẹkọ
Osasu pari iwe-ẹkọ bachelor ni Chemistry ni Lagos State University ni 2008 ati iwe-ẹri ni Social Sector Management lati Lagos Business School, Pan-Atlantic University ni 2016.  Lẹhinna, o tẹsiwaju si Ile-ẹkọ giga ti Eko o si gba alefa titunto si ni imọ-jinlẹ Alakoso. Gẹgẹbi Ọmọwe Fellowship Mandela Washington, o jere ijẹrisi Alakoso Ilu lati Ile-ẹkọ giga Rutgers, New Brunswick ni ọdun 2018. 

## Iṣẹ-ṣiṣe
O ṣiṣẹ gẹgẹbi Oludari Eto ni Olusoagutan Bimbo Odukoya Foundation (PBOF), agbari ti kii ṣe èrè ti o pinnu lati ṣe atilẹyin ati ikẹkọ awọn obirin ati awọn ọdọ ni awọn agbegbe ti ko ni alaini.   Gẹgẹbi oludari eto, o ṣe ifilọlẹ iṣẹ akanṣe S.H.A.RP4U, ipolongo lati ṣe agbega imo ti ipanilaya ibalopo ati imọran awọn olufaragba ifipabanilopo. Ni awọn ile-ẹkọ giga ni Nigeria.  Osasu ni o ṣe olori ẹda 2016 ti eto ifiagbara fun ọmọbirin ti PBOF, ti o waye ni iranti ti Ọjọ Agbaye ti Ọmọbinrin Ọmọbinrin . 

Lọwọlọwọ, o jẹ oludasile ati oludari awọn eto ni THR Media, ile-iṣẹ awujọ ti o nlo imọ-ẹrọ titun ati awọn media lati ṣe iranlọwọ fun awọn obirin ati awọn ọmọbirin lati yọ kuro ninu ibalopo ati iwa-ipa ti o da lori abo, pẹlu iwa-ipa ile, gbigbe kakiri, ati awọn iwa ilokulo miiran.    Osasu ṣe ifilọlẹ ohun elo alagbeka HERFessions ni ọdun 2018.  Ohun elo naa jẹ ipilẹ ailorukọ ti a ṣe apẹrẹ lati ṣe iranlọwọ fun awọn olufaragba ati awọn iyokù ti ibalopọ ati iwa-ipa ti o da lori akọ.   Syeed naa pẹlu yara iwiregbe ori ayelujara ti o jẹ ki awọn olugbala le ṣe ajọṣepọ pẹlu ara wọn ati kan si alagbawo pẹlu awọn onimọ-jinlẹ, awọn agbẹjọro, ati awọn ti oro kan ti o nifẹ si ikẹkọ, atilẹyin ati imọran awọn olufaragba iwa-ipa ti o da lori abo. Paapaa, app naa ni bọtini ẹya kan lati jabo ilokulo O gbalejo awọn iṣẹlẹ idamẹrin ti o pinnu lati ṣe atilẹyin awọn olufaragba ibalopọ ati iwa-ipa ti o da lori akọ nipasẹ Ipilẹṣẹ Alafo Ailewu.  

Gẹ́gẹ́ bí alájàpá àti agbẹjọ́rò akọ tàbí abo, ó darapọ̀ mọ́ ìṣọ̀kan ti àwọn agbẹjọ́rò akọ tàbí abo láti béèrè ìwádìí nípa ẹ̀sùn ìfipábánilòpọ̀ àti ìdájọ́ òdodo fún àwọn tí wọ́n fipá báni lòpọ̀.  

## Awọn ẹbun

* Odun 2018 Mandela elegbe, Asiwaju Ilu 
* 2022, HILL imuyara Winner 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* THR Media 
* Ohun elo HERFessions
* Ailewu Space Initiative
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Gameela Ismail

**Gameela Muhammad Ismail Muhammad** (    ; ti a bi 1966) jẹ oloselu ara Egipti, alakitiyan, ati olutaja tẹlifisiọnu tẹlẹ. Arabinrin naa ni ipa ninu pipe ati ikopa ninu Iyika January 25.

## Ipilẹṣẹ, ẹkọ, ati igbesi aye ẹbi
Ismail ti ni iyawo tẹlẹ pẹlu oloselu Ayman Nour .  Wọn bi ọmọkunrin meji.

Ni gbogbo iṣẹ rẹ, Ismail ti ṣiṣẹ bi alagbawi fun ẹtọ eniyan ati awọn obinrin, bi olutaja tẹlifisiọnu fun tẹlifisiọnu ipinlẹ Egypt, bi okun fun Newsweek, ati bi agbẹnusọ media kan.&#x5B; ** &#x5D;

## Iṣẹ ati ilowosi iṣelu ṣaaju ọdun 2011
O koju nọmba NDP kan ni ọdun 2007.

Ismail ṣeto awọn obinrin ara Egipti fun Iyipada. 

## Ilowosi ninu January 25 Iyika
Ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2014, Minisita Inu ilohunsoke ti Mubarak-akoko Habib al-Adly fi ẹsun kan Ismail ati awọn miiran ti “ṣeto awọn ibudo ọlọpa ti n jo pẹlu Molotov cocktails” lakoko iṣọtẹ 18-ọjọ.

## Lẹhin Oṣu Kini Ọjọ 25
O jẹ olori ti Ẹgbẹ t’olofin ni Oṣu Keje ọdun 2022.  Ni Oṣu Kẹsan ọdun 2023 o kede oludije rẹ fun idibo ipo aarẹ Egypt 2023. O yọkuro kuro ninu idibo naa ni ọjọ 11 Oṣu Kẹwa lẹhin ti Party Party ṣe ipade kan ni ọjọ iṣaaju ninu eyiti wọn kọ lati gba laaye lati dije bi oludije. 

## Awọn itọkasi
 
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1966
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Lucy Kasa

**Lucy Kassa** ( in Amharic :  (Lusī Kāsa)) jẹ oniroyin ara Etiopia ati oniroyin ogun. Fun ijabọ rẹ ti Ogun Tigrai, nibiti o ti ṣipaya ati pe awọn iwa ika ti ijọba Etiopia ṣe, paapaa awọn ifipabanilopo kaakiri ati iwa-ipa ibalopọ si awọn olugbe Tigrayan, o ṣe inunibini si ati fi agbara mu lọ si igbekun. Kassa jẹ asasala oloselu ni Yuroopu.

## Igbesiaye
Kassa ni koko kowe bi onirohin ominira lori idagbasoke ati awọn ero eto-ọrọ ni Etiopia fun iwe irohin Nowejiani kan ti a pe ni Bistandsaktuelt.  

Bibẹẹkọ, pẹlu ibesile ogun ni agbegbe abinibi rẹ ti Tigray ni Oṣu kọkanla ọdun 2020, o bẹrẹ kikọ silẹ awọn irufin ẹtọ eniyan pataki.  Onirohin naa dojuko ọpọlọpọ awọn irokeke ati ikọlu ni ile rẹ, lakoko eyiti awọn ọkunrin ti o ni ihamọra ji kọnputa ati awọn iwe aṣẹ rẹ.  Lẹhinna o pinnu lati lọ kuro ni Etiopia.   O ti gbe ni Yuroopu lati igba naa, atilẹyin nipasẹ ajọ agbaye, ṣugbọn ko pin awọn alaye pato nipa ipo rẹ fun awọn idi aabo 

## Ṣiṣẹ
Nipasẹ iṣẹ rẹ, Kassa fa ifojusi agbaye si awọn olufaragba ogun ati ijiya ti awọn ara ilu, paapaa awọn obinrin ati awọn ọmọde.  Awọn nkan rẹ, ni pataki ni Al Jazeera, LA Times, Teligirafu, ati The Globe ati Mail, awọn irufin ti a fi han gẹgẹbi isọkuro ẹya, ipakupa, iwa-ipa ibalopo, ati awọn odaran ogun.   Kassa koju alaye ti ko tọ ati ikede, ṣipaya awọn iwa ika ti o farapamọ ti gbogbo awọn ẹgbẹ ninu rogbodiyan ṣe, ati nitorinaa ni ipa awọn aati kariaye, pẹlu awọn ijẹniniya si awọn ọdaràn ogun.   Awọn ifunni rẹ si iwe iroyin iwadii ti gba ọpọlọpọ awọn ẹbun, pẹlu Aami Eye Magnitsky,  ati pe wọn ti mẹnuba ni pataki ni awọn ijiyan ile igbimọ aṣofin Ilu Gẹẹsi. ati ni ipinnu Alagba AMẸRIKA kan.  ati ninu ipinnu Alagba AMẸRIKA kan.[1] Ni 2022-2023 o gba Anna Politkovskaya Eye.   ati Aami Eye Media Media . 

## Awọn itọkasi
 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Yara asiri

***Yara Asiri*** jẹ fiimu 2013 Nigerian taara-si-fidio asaragaga ti oludari nipasẹ Eneaji Chris Eneng ati ti OC Ukeje, Jide Kosoko, Linda Ejiofor ati Lilian Esoro ṣe.  

## Simẹnti

* O. C. Ukeje bi Kingsley Ojei
* Jide Kosoko as Ambassador John Furiye
* Lilian Esoro bi Edna Ojei
* Linda Ejiofor bi Ada Obika
* Monique Samuel

## Wo tun

* Akojọ awọn fiimu Naijiria ti ọdun 2013

## Awọn itọkasi
Ayo Obe

Ayo Obe (ti a bi 24 May, 1955) jẹ agbẹjọro ọmọ orilẹ-ede Naijiria, akọrin, olutayo TV ati redio ati ajafẹtọ ọmọ eniyan.  

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
Ojo kerinlelogun osu karun-un odun 1955 ni won bi Obe ni ilu oyinbo si awon obi omo Naijiria. O lọ si University of Wales . 

## Iṣẹ-ṣiṣe
Obe jẹ olokiki fun awọn ẹtọ eniyan ni Naijiria, awọn agbeka ofin ati awujọ, ati agbawi fun awọn atunṣe ijọba tiwantiwa. O jẹ alaga ti Ẹgbẹ Ominira Ilu  to si gbawi fun imuse ti Oloye MKO Abiola se bori ninu ibo Aare odun 1993 .   O ti ṣe atokọ bi ọkan ninu awọn akọni ti Oṣu Karun ọjọ 12.  Wọn gba iwe irinna iwe irinna rẹ ni Oṣu Kẹta 1996 lakoko ti o nlọ kuro ni Nigeria lati lọ si ipade ti Igbimọ Eto Ọmọ eniyan UN ni New York nitori abajade ijakadi rẹ. 

O jẹ alaga ẹgbẹ Transition Monitoring Group ti o jẹ ajọ alabojuto idibo ati igbekalẹ ijọba tiwantiwa ti awọn NGO ti orilẹ-ede Naijiria lati ọdun 1999 si 2001. O tun ṣoju iṣọpọ lati 2001 si 2006 ni Igbimọ Iṣẹ ọlọpa (PSC). 

Ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí alábàáṣiṣẹ́pọ̀ olùṣàkóso ní ilé-iṣẹ́ agbẹjọ́rò kan tí ó wà ní Èkó tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Ogunsola-Shonibare, ó sì jókòó sórí ìgbìmọ̀ àwọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù púpọ̀ bíi Goree Institute àti International Crisis Group.   

Lati ọdun 2004 si Oṣu Kẹrin ọdun 2008, Obe ṣe alaga igbimọ idari World Movement for Democracy ati, nipasẹ agbara ti o di ipo yẹn mu, ṣiṣẹ ninu igbimọ idari Forum Democratic Democratic Forum ti Afirika. O kopa ninu Ṣiṣakoṣo awọn iṣẹ akanṣe Ailabo Agbaye ti a nṣakoso nipasẹ Brookings Institution, Ile-ẹkọ giga New York, ati Ile-ẹkọ giga Stanford. O tun kopa ninu awọn panẹli ni Oslo, Beijing, ati awọn apejọ Awọn obinrin. 

## Awọn atẹjade

* Ọran Ipenija ti Nigeria (2007) 
* Awọn ifojusọna ati Awọn Otito ni Afirika: Eto Awọn Ẹgbe Meji ti N farahan Naijiria? (2019)
* Ibasepo Laarin Ofin Ọlọhun ati Eniyan: Ofin Shari'a ati ofin Naijiria (2005)

## Igbesi aye ara ẹni
O jẹ iya apọn. 

## Awọn itọkasi
 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1955
Torn (fiimu Naijiria 2013)

Torn jẹ fiimu 2013 ti orilẹ-ede Naijiria ti o ni itara nipa imọ-jinlẹ nipasẹ Moses Inwang ti o dari Joseph Benjamin, Ireti Doyle ati Monalisa Chinda. O gba awọn yiyan marun ni 2013 Ti o dara julọ ti Awọn ẹbun Nollywood fun awọn ẹka Oludari Odun, Fiimu ti Odun, Fiimu Ṣatunkọ Ti o dara julọ, Iboju ti o dara julọ, ati oṣere ti o dara julọ ni ipa Asiwaju, ṣugbọn ko gba awọn ami-ẹri eyikeyi.   

## Simẹnti

* Ireti Doyle bi Ovu
* Monalisa Chinda bi Nana
* Joseph Benjamin as Olumide
* Bimbo Manuel bi psychotherapist
* Femi Ogedengbe as Inspector
* Tope Tedela as Young Olumide
* Julius Agwu

## Gbigbawọle
Nollywood Reinvented gbóríyìn fún ìtàn fíìmù náà, ó pè é ní ìlọlọ́wọ́lọ́wọ́ nínú ọ̀nà ìtàn àtẹnudẹ́nu tí wọ́n ń lò ní Nollywood. Lọwọlọwọ o ni iwọn 59% aropin. 

## Wo tun

* Akojọ awọn fiimu Naijiria ti ọdun 2013

## Awọn itọkasi
Eefin (fiimu 2014)

Tunnel ni filamu ya drama ya 2014 ya Nigeria iliyoongozwa na Stanlee Ohikhuare na kuigiza na Nse Ikpe Etim, Femi Jacobs, Waje Iruobe na Lepacious Bose. Filamu inasimulia hadithi juu ya maisha na mapambano ya mchungaji mchanga na safari yake ya utimilifu wa mwisho.  

## Simẹnti

* Nse Ikpe Etim
* Femi Jacobs bi Mchungaji Lade Olagbesan
* Waje Iruobe kama Sade
* Patrick Doyle
* Femi Akeredolu
* Lepacious Bose
* Jumoke Olatunde

## Tu silẹ
Fiimu naa ṣe afihan ni ọjọ 16 Oṣu Kẹta ọdun 2014.[1] O ti jade lori IROKOtv ni ọjọ 4 Oṣu Kẹsan 2014. 

## Gbigbawọle
Nollywood Reinvented fun ni iwọn 35% ati yìn itan-akọọlẹ ati iṣere ṣugbọn ro pe ko ṣe ilowosi to. 

## Wo tun

* Akojọ awọn fiimu Naijiria ti ọdun 2014

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Eefin ni Nollywood Reinvented
Frank D Don

Otoide Frank Isimhmen Chineyene (ojoibi 16 osu kokanla odun 1985), ti oruko re n je Rt Hon Frank D Don, je omo orile-ede Naijiria ti o nse ere idaraya, alawada ati osere. Lọwọlọwọ o jẹ Oluranlọwọ pataki pataki si Gomina Ipinle Delta lori ere idaraya. 

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
A bi Frank D Don ni Asaba, ni Ipinle Delta, guusu-guusu Naijiria ni 1985. O lo si St Peters Cat. Nursery and Primary School Asaba and Parished his O' level in ICE (Institute of Continuous Education) Asaba, nibi ti o ti tesiwaju ninu eko re si Ogwashu-uku Polytechnic, nibi ti o ti ka Mass Communication.

## Awada ọmọ
Iṣẹ awada Frank D Don bẹrẹ lati iṣere ipele nibiti o ti kọkọ ṣe Awada. ni Isokan Theatre Production. Lẹhinna o ni ifarahan pataki kan lori Star Trek Show ati ṣiṣẹ pẹlu awọn Apanilẹrin ati Awọn akọrin miiran bii Kcee,  Psqaure, Faze, Tony ọsẹ kan ati ki o pẹ Aba Ghana bi MC. Frank D Don ṣe awada ni Nite ti ifihan ẹrin 1000 kan 2009 ṣeto nipasẹ Opa Williams. Miiran fihan ti o ṣe ni wà, Glo laffter àse.  Mnet Comedy Club ni Urganda ati Warri Again nibiti o ti ṣiṣẹ pẹlu awọn ẹlẹgbẹ rẹ Bii Igosave, Basketmouth, Bovi, Igodye Buchi, Alibaba ati ọpọlọpọ awọn miiran. Re lododun 10 Years On Stage Comedy ati Musical Show waye ni Delta State.  Ni Oṣu Kẹsan ọjọ 6, Ọdun 2014, Rt. Hon. Frank D Don ni iyawo rẹ lẹwa ayaba.  Apanilẹrin Frank D Don Kede Ero Oṣelu rẹ. 

## Awọn ẹbun

* Apanilẹrin to dara julọ ti Odun 13 Oṣu Kẹjọ ọdun 2009
* Awọn aami Ipinle delta 1st lailai (Apanilẹrin ti o tayọ julọ ti Odun) 2010
* Eye Niger Delta 2011 (Fun Ilowosi rẹ si ile-iṣẹ awada 2011
* Aami Eye Awada South-East (Gẹgẹbi Apanilẹrin Onidapọ julọ) 2011
* Golden Groove Independence Merit Awards (fun Ilowosi rẹ si ile-iṣẹ ere idaraya 2011)
* NYSC Merit Awards (gẹgẹbi Pupọ Apanilẹrin Ṣiṣẹda ni Asaba) 2012
* National Association of Psychology Students) NAPS Gẹgẹbi iṣẹ ti o tayọ ni MC ati Awada 2012
* Aami Eye Ere Ere Guusu-Ila-oorun (gẹgẹbi apanilẹrin ti o ṣẹda julọ ni Guusu-Ila-oorun 2013
* National Youths Council of Nigeria / Iyatọ Delta Youth Merit Eye (Pulu dayato si Apanilẹrin 2013)
* Eye Àlàyé Àlàyé (Fast Rising Comedian of the Year 2013
* Aami Eye Awoṣe Ipa Delta (Apanilẹrin ti ọdun 2013)
* Dspg & Beyond Ambassadorial Eye (Gẹgẹbi Apanilẹrin ti o tayọ julọ ti Odun 2014) nipasẹ NADSS
* Delta Entertainment Awards (Gẹgẹbi apanilẹrin ti o nyara kiakia ti ọdun 2014)

## Wo tun

* Akojọ ti awọn Igbo eniyan
* Akojọ ti awọn Nigerian comedians

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*   
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1985
Apaye

***Apaye*** ( Gẹ̀ẹ́sì: ***Ìfẹ́ Ìyá*** ) je fiimu 2014  Nàìjíríà biographical eré ti Desmond Elliot dari ati Clarion Chukwura, Kanayo O. Kanayo, Belinda Effah, ati Mbong Amata  o ṣe afihan ni awọn sinima Silverbird, Victoria Island, Lagos ni ọjọ 7 Oṣu Kẹta ọdun 2014.   Fiimu naa sọ itan igbesi aye ati ijakadi Alagba Irene Yepayeye Uriah-Dieah, ti o jẹ ibatan Goodluck Jonathan.   

## Idite
Yepayeye, ìyá anìkàntọ́mọ ọmọ mẹ́fà, ń tiraka láti borí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìpèníjà ó sì ṣẹ́gun nígbẹ̀yìngbẹ́yín ní ìmúdájú ìdúróṣinṣin àti ẹ̀kọ́ àwọn ọmọ rẹ̀.

## Simẹnti

* Kanayo O. Kanayo bi Emman
* Clarion Chukwura as Yepayeye
* Belinda Effah bi Young Yepayeye
* Mbong Amata bi Suam
* Caro Michael bi Small Yepayeye

## Gbigbawọle
Nollywood Reinvented fun fiimu naa ni iwọn 53%, ti o yìn itan-akọọlẹ, itọsọna ati orin. O pari pe laibikita awọn ireti kekere lati awọn fiimu ni gbogbogbo, Apaye ṣaṣeyọri lati jẹ “iyalẹnu aladun”. 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*
Envelope

alt=Front of an envelope mailed in the U.S. in 1906, with a postage stamp and address|thumb|Iwájú àpò-ìwé tí a fi ránṣẹ́ ní Amẹ́ríkà ní ọdún 1906, pẹ̀lú ontẹ ifiweranṣẹ àti àdírẹ̀sì
alt=Back of the above envelope, showing an additional receiving office postmark|thumb|Ẹ̀yìn àpò-ìwé tí ó wà lókè, tí ó ń fihàn àfikún gbígbà ifiweranṣẹ àmì ọ́fíìsì
**Àpò-ìwé**  jẹ́ ohun èlò ìkópamọ́ tí ó wọ́pọ̀, tí a máa ń ṣe pẹ̀lú ohun èlò tínrín tí ó tẹ́. A ṣe láti gbé ohun tí ó tẹ́, bí i lẹta tabi kaadi

A máa ń ṣe àwọn àpò-ìwé ìbílẹ̀ láti inú àwọn ìwé tí a gé sí ọ̀kan nínú àwọn àpẹrẹ mẹ́ta: rhombus kan, agbélébùú apá kúkúrú tàbí kite kan. Àwọn àpẹrẹ wọ̀nyí ń fúnni ní àǹfààní láti ṣe ètò àpò-ìwé nípa kíka àwọn ẹ̀gbẹ́ ìwé náà yí agbègbè onígun mẹ́rin àárín ká. Ní ọ̀nà yìí, a ń ṣe àpó tí ó ní ojú onígun mẹ́rin pẹ̀lú ètò àwọn ìkámọ́ mẹ́rin ní ẹ̀yìn rẹ̀.
thumb|Àwòrán ìtọ́kasí ti àpò-ìwé fèrèsé Americus Callahan
Ìlànà ìká bí i pé ìkámọ́ tí ó kẹ́yìn tí a tì tí ó wà ní ẹ̀gbẹ́ kúkúrú ni a ń pè ní ìṣelọ́pọ̀ àpò-ìwé ìṣòwò bí **àpò** kan – ìrísí tí a máa ń lò nígbàgbogbo nínú àpótí àwọn ìwọ̀n kékeré ti irúgbìn. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní ìpìlẹ̀ a lè mú àwọn ìkámọ́ dúró ní ààyè nípa dídè ìkámọ́ tí ó ga jùlọ ní ibi kan (fún àpẹẹrẹ pẹ̀lú èdìdì ọ̀dà), ní gbogbogbo a máa ń fi lẹ̀ tàbí fi àràbà so wọ́n pọ̀ ní àwọn ibi tí wọ́n fi dé ara wọn. A máa ń lò wọ́n jùlọ fún títì mọ́ àti fífi lẹ́tà ránṣẹ́ nípasẹ̀ ètò ìfiránṣẹ́ tí a ti san owó rẹ̀ tẹ́lẹ̀.

**Àwọn àpò-ìwé fèrèsé** ní ihò tí a gé ní ẹ̀gbẹ́ iwájú tí ó ń jẹ́ kí a rí ìwé tí ó wà nínú rẹ̀.  A máa ń ṣètò wọ́n ní gbogbogbo kí àdírẹ̀sì olùgbà tí a tẹ̀ sórí lẹ́tà náà lè hàn kedere, èyí tí ó ń yẹ̀ àtúnkọ àdírẹ̀sì sórí àpò-ìwé fúnra rẹ̀ kúrò. A máa ń fi fèrèsé fíìmù tó hàn gedegede tàbí tí ó máa ń tan ìmọ́lẹ̀ bò ó láti dáàbò bo lẹ́tà tí ó wà nínú, gẹ́gẹ́ bí Americus F. Callahan ṣe kọ́kọ́ ṣe àpẹrẹ rẹ̀ ní 1901 tí ó sì gba ìtọ́kasí rẹ̀ ní ọdún tó tẹ̀lé e.  Ní àwọn ìgbà míì, àìtó àwọn ohun èlò tàbí ìnílò láti ṣe ìṣúná fa àwọn àpò-ìwé tí kò ní fíìmù tí ó bo fèrèsé náà jáde. Ìlànà àtúntúnṣe kan, tí a ṣe ní Yúróòpù ní àyíká ọdún 1905, jẹ́ lílo òróró gbígbóná láti bo agbègbè àpò-ìwé níbi tí àdírẹ̀sì náà yóò hàn. Agbègbè tí a tọ́jú di tí ó máa ń tan ìmọ́lẹ̀ tó kí a lè ka àdírẹ̀sì náà. Títí dé ọdún 2009 kò sí ìlànà àgbáyé fún àwọn àpò-ìwé fèrèsé, ṣùgbọ́n àwọn orílẹ̀-èdè díè, títí fi Germany ati United Kingdom, ní àwọn ìlànà orílẹ̀-èdè.
Olutọju Arakunrin (fiimu 2014)

***Brother's Keeper*** jẹ́ eré amárabùmáṣọ tí wọ́n ṣe àgbéjáde ní ọdún un 2014 ní orílè-èdè Nàìjíríà, Ikechukwu Onyeka ni olùdarí eré yìí , àwọn òṣèré tó kópa nínú eré yìí ni Majid Michel, Omoni Oboli, Beverly Naya àti Barbara Soky. 

## Àwọn Òṣèré Akópa
* Majid Michel kópa gẹ́gẹ́ bíi Chude / Chidi Nwankwo
* Omoni Oboli kópa gẹ́gẹ́ bíi Mena
* Beverly Naya kópa gẹ́gẹ́ bíi Cassandra Okoro
* Barbara Soky kópa gẹ́gẹ́ bíi Iyaafin Nwankwo
* Moyo Lawal kópa gẹ́gẹ́ bíi Ada
* Tobi Oboli kópa gẹ́gẹ́ bíi Daniel / David
* Ikechukwu Onyeka kópa gẹ́gẹ́ bíi Ọ̀gá Ọlọ́pàá
* Chigozie Atuanya kópa gẹ́gẹ́ bíi Apànìyàn 1
* Kelvin Uvo kópa gẹ́gẹ́ bíi Apànìyàn 2

## Ẹ tún wo
* Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún un 2014

## Àwọn Ìtọ́kasí
Ere naa (fiimu 2010)

Ere naa jẹ fiimu alarinrin orilẹ-ede Ghana-Nigeria ti ọdun 2010 nipasẹ Frank Rajah Arase, ti o ṣe pẹlu; Majid Michel, Yvonne Okoro ati Yvonne Nelson.  

## Simẹnti

* Majid Michel bi Teddy Elbert
* John Dumelo bi Ronnie Lawson
* Yvonne Okoro bi Brandy
* Yvonne Nelson bi Shennel Johnson
* Beverly Afaglo bi Otelemuye
* Akosua Agyepong bi Conny Osei
* Nadia Archer Kang bi Jackie Oppong
* Johannes Maier bi Bill Elbert
* Kiniun De Angelo bi Fred
* Fred Nuamah bi Jake Freeman
* Ebi Bright bi Letoya Benson
* Bernice Amponsah bi Matron
* Albert Bonney Awere bi Mike

## Gbigbawọle
O ni iwọn 3 ninu 5 irawọ lati Nollywood Reinvented ti o beere atilẹba ti itan itan, bi fiimu naa ṣe dabi idakọ lati awọn fiimu Bollywood meji 2008; Ije ati Ghajini.  Nollywood Forever fun ni 58% Rating. Lakoko ti oluyẹwo rii pe sinima jẹ didara ga, o rii idite naa ju idamu ati rudurudu.

## Awọn itọkasi
Chelsea (fiimu)

Chelsea jẹ fiimu 2010 ara Ghana taara-si-fidio asaragaga ti oludari nipasẹ Moses Inwang, ati pẹlu Majid Michel, Nadia Buari ati John Dumelo.  

## Simẹnti

* Majid Michel bi Sylvester
* Brenda Bonsu bi Katy
* John Dumelo bi Marlon
* Nadia Buari bi Chelsea
* Sa-Ada Sadiq bi Cashier
* Rispa Nyumutsu bi Oluduro
* Amanorbea Dodoo bi Mama Chelsea 
* Roger Quartey bi Chauffeur
* Jonathan Pali Sherren bi Baba Chelsea
* Dan Tei-Mensah bi Greg
* Artus Frank gẹgẹ bi Gideoni (Arakunrin Chelsea)

## Gbigbawọle
Nollywood Reinvented fun ni ni idiyele ti 2.5 ninu awọn irawọ 5. O funni ni idiyele atilẹba ti 0/5 o si ṣalaye siwaju pe “... Fiimu Chelsea han gbangba rip ti fiimu 2008 Bollywood Mehbooba pẹlu Ajay Devgn (ni ihuwasi Majid), Manisha Koirala (gẹgẹbi Nadia Buari) ati Sanjay Dutt (bii John Dumelo).”

NollywoodForever fun ni ni iwọn 82% kan. Aaye naa ṣe akiyesi awọn oṣere ati awọn oṣere ti ṣe simẹnti daradara ati igbadun lati wo, mejeeji fun talenti iṣere wọn ati iwo to dara wọn. 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*
Uba Sani

**Uba Sani** Wọ́n bí i ní Ọjọ́ Kọkànlélọ́gbọ̀n, Oṣù Kejìlá, Ọdún 1970 jẹ́ onímọ̀-ẹ̀rọ ọmọ Nàìjíríà àti olóṣèlú tí ó ti ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi gómìnà Ìpínlẹ̀ Kaduna láti ọdún 2023. Ó ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi senator tí ó ṣojú agbègbè sẹ́nétọ̀ Kaduna Central láti odun 2019 títí di odun 2023. 

## Iṣẹ́ re
Sani bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèlú lẹ́yìn ti ìjọba àwa-arawa(democracy) ni Nigeria ní ọdún 1999, ó sì ti ṣe atìlẹyìn fún People's Democratic Party olùdíje fún ààrẹ, Olóyè Olusegun Obasanjo. Lẹ́yìn tó jáwé olúborí nínú ìbò ààrẹ, wọ́n fi Sani jẹ olùdámọ̀ràn pàtàkì lórí ọ̀rọ̀ gbogboògbò fún ààrẹ. Ó sì tún ṣiṣẹ́ ní àjọ ti Federal Capital Territory Administration (FCTA) gẹ́gẹ́ bí olùdámọ̀ràn lórí àwọn ọ̀rọ̀ kan fún Mínísítà FCT nígbà náà, Nasir Ahmad El-Rufai pelu ìlu Kaduna State Ìjọba Ẹka Ìtúnṣẹ́ Ilé àti Ìṣe Ọ̀nà. Ní ọdún 2011, Sani díje nínú People's Democratic Party ní ìdìbò abẹ́lé fún ìjókòó Sẹ́nétọ̀ Kaduna Central ní ọdún 2011, ṣùgbọ́n ó pàdánù ìdìbò abẹ́lé náà. Ní ọdún 2015, ààrẹ yan Sani gẹ́gẹ́ bí Kaduna State Gómìnà Nasir Ahmad el-Rufai yàn án gẹ́gẹ́ bí olùdámọ̀ràn pàtàkì lórí ọ̀rọ̀ òṣèlú àti ti isé ìjọba àpapọ̀. Síbẹ̀, ní ọdún 2019, Sani tún ní ìfẹ́ sí ìjókòó Sẹ́nétọ̀ Kaduna Central, ó sì díje fún ìgbà kejì lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú tó wà lórí ìjọba, All Progressives Congress (APC), won sì yàn án gege bi senator nígbà ìdìbò gbogboogbò tó wáyé ní oṣù kejì ọdún 2019 ní Nàìjíríà Ní ọdún 2022, Sani gba fọ́ọ̀mù tí wọ́n fi yàn án nínú ẹgbẹ́ òṣèlú APC fún ìdìbò gómìnà ọdún 2023 ní ìpínlẹ̀  Kaduna State.

Sani dá àjọ Uba Sani Foundation sílẹ̀ ní ọdún 2018. Èròǹgbà àjọ náà ni láti mú ìdàgbàsókè bá bí àwọn ènìyàn ṣe ń rí ìtọ́jú ìlera tó dára, ẹ̀kọ́ àti ìgbésí ayé tó sunwọ̀n sí i fún àwọn tó kéré ní ànfàní ní Nigeria.

## ìdìbò abẹ́lé ti ọdún 2023
Sani jáde gẹ́gẹ́ bí All Progressives Congress olùdíje gómìnà ní Kaduna State fún ìdìbò ọdún 2023. Ó borí Sani Sha'aban àti Bashir Abubakar láti jáwé olúborí nínú ìdìbò abẹ́lé. wọ́n gbàgbọ́ pé Sani je El-Rufai's olùdíje tí wọ́n fi àmì òróró yàn.

## Ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Kaduna
Sani gba ìbò tó tó 730,002 nínú ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Kaduna ti ọdún 2023 láti borí Isa Ashiru ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, ẹni tí ó gba ìbò 719,196.

## Àwọn ìtọ́kasí
Marie Immaculée Ingabire

thumb|Marie Immaculée Ingabire ni ọdun 2021
Marie Immaculée Ingabire (1961 tabi 1962 – 9 Oṣu Kẹwa Ọdun 2025) jẹ obinrin ara ilu Rwandan ati ajafẹtọ eto omoniyan, olufọkansin abo ati alagbawi idajọ ododo lawujọ ti o lo gbogbo iṣẹ rẹ ni igbega awọn ẹtọ awọn obinrin ni Rwanda ati ni Ekun naa. O dari awọn aṣoju Rwandan o si ṣe aṣoju Rwanda ni oriṣiriṣi awọn apejọ ipele giga ati awọn agbeka gẹgẹbi Apejọ Agbaye kẹrin lori Awọn Obirin 1995 ni Ilu Beijing ati Apejọ Kariaye lori Agbegbe Adagun Nla, nibiti o ti jẹ alaga ti Apejọ Awọn Obirin Agbegbe. 

IIngabire wa ni iwaju ti idasile ọpọlọpọ awọn ajo ti o dari awọn obinrin gẹgẹbi PROFEMME TWESE HAMWE, HAGURUKA, ati Rwanda Women Network ati pe o jẹ alaga ti Orile-ede Rwandan ti Transparency International. nibiti o ti n ṣiṣẹ ni idena ati ijabọ ibajẹ.

## Igbesi aye ati iṣẹ
Ingabire jẹ akọroyin ni Office Rwandaise de l'alaye. O jẹ alaga Transparency International Rwanda. 

Ingabire ku ni Oṣu Kẹwa Ọjọ 9, Ọdun 2025, ni ẹni ọdun 63. 

## Awọn ẹbun
Labẹ idari rẹ, Transparency International Rwanda ni a dibo ajo ti o dara julọ lati wa pẹlu awọn ipilẹṣẹ ti o ṣe agbega iṣejọba rere ni orilẹ-ede naa ni ọdun 2012, ẹbun ti Igbimọ Alakoso Rwanda (RGB) funni. 

## Ita ìjápọ

* Marie Immaculée Ingabire ni IMDb Ingabire Immaculée yavuze ko hari ingo zirutwa na gereza. Abala nipasẹ Ernest Nsanzimana lati ojo kejo, Oṣu Kini ọdun 2018 ni umuryango.rw

## Awọn itọkasi

 
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2025
Abdulwaheed Afolabi

**Abdulwaheed Afolabi** (ọjọ-ibi ọjọ kẹjọ oṣù Kejìlá ọdún 1991) jẹ agbábọ̀ọ̀lù Nàìjíríà to n gbá bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ agbábọ̀ọlù Loto-Popo FC ti Beninese. Abdulwaheed ti gbá bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Premier League ti Russia Kuban Krasnodar ati ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Ukraine Premier League Tavriya Simferopol . O ti gba ife ẹ̀yẹ mẹrinla o si gbá àmì ayò mẹta wọlé fún àwọn ẹgbẹ ọdọ orílẹ-èdè Nàìjíríà.

## Iṣẹ́
Afolabi ṣe iwadii pẹlu Black Leopards ti South Africa Premier Soccer League ni Oṣù Kẹjọ ọdún 2011, ṣùgbọ́n àwọn ìdúnadúrà forí sán pán  o sì padà sí Niger Tornadoes .  Ni Oṣù Kẹta ọdún 2012, Afolabi fọwọ́ sí ìwé àdéhùn ọdún méjì pẹ̀lú ẹgbẹ́ Yukirenia Tavriya Simferopol .  wọn sì gbé Afolabi ẹgbẹ Premier League ti Russia Kuban Krasnodar ni Oṣù Kẹjọ ọdún 2012, o sì fọwọ́ sí ìwé àdéhùn ọdún mẹrin.  Afolabi hàn ní ìgbà àkọ́kọ́ fún Kubam ní ọgbọ̀njọ́ Oṣù kọkànlá ọdún 2012 nínú eré kan pẹ̀lú FC Krasnodar . 

Ni oṣù kàrún ọdún 2017, Afolabi fọwọ́ sí ìwé àdéhùn pẹlú Gombe United . 

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

*  
* Abdulwaheed Afolabi at Soccerway
* Abdulwaheed Afolabi at ESPN FC
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1991
Ibrahim Olanrewaju

**Ibrahim Olanrewaju Obayomi**  tí a bí ní ọjọ́ kẹ̀sán oṣù kẹ̀sán ọdún 1992 jẹ́ ọmọ bíbí orile-ede Nàìjíríà àti agbábọ́ọ̀lù tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù fún ikọ́ kejì ti Marítimo tí ó wà ní orílẹ̀ èdè Portugal .

## Iṣẹ ṣíṣe fún ẹgbẹ́
Ó ṣe àkọ́kọ́ àfihàn Primeira Liga rẹ̀ fún Maritimo ni ọjọ kọkànlelógún Oṣu Kẹjọ ọdún 2011 níbití ó ti wọlé ní abala kejì gẹ́gẹ́bí bí olùrọ́pọ̀ tí wọn sì fìdí rẹmi pẹ̀lú sí ọwọ́ alátakò wọn èyí tì ṣe ikọ́ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Braga pẹ̀lú àmì ayò méjì sí òdo. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1992