Eyo Festival

[File:Eyo Iga Jump.jpg|thumb|upright|Eyo Iga Olowe Salaye masquerade tó ń fò sókè.]]

**Ayẹyẹ Eyo**, tí a mọ̀ sí **Adamu Orisha Play**, jẹ́ ayẹyẹ Yorùbá tí ìlú Èkó, ni orílè-èdè  Nàìjíríà, ó sì ní ìtàn sì fi ìdímúlè wípé o bẹ̀rẹ̀ láti ìlú kàn ti an pé ní Iperu-Remo, ìlú kan ní ìjọba ìbílẹ̀ Ikenne, Ìpínlẹ̀ Ogun. Ní òde òní, àwọn ènìyàn ìlú Lagos ló ń gbé e kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ayẹyẹ arìnrìn-àjò. Nítorí ìtàn ìdàgbàsókè rẹ̀, wọ́n máa ń ṣe é ní erékùsù Lagos. Ọjọ́ ayẹyẹ pàtàkì kan wáyé ní ọdún 2000 láti ṣe ìrántí Adájọ́ GBA Coker, olórí àgbà kan ní ìlú Lagos, Olori Adimu àti Olori Eyo ti Adimu Eyo. Olórí Kabiru Adeshina Oshodi, olórí àgbà kan tí ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Eyo Laba ni Olórí gbogbo àwọn ìbòjú Eyo ní ìlú Lagos tí ó sọ ọ́ di Olori Eleyo ti ìlú Èkó 

## Eyo
Ọ̀rọ̀ náà "Eyo" tún tọ́ka sí àwọn oníjó tí wọ́n wọ aṣọ, tí a mọ̀ sí àwọn ìbòjú , tí wọ́n máa ń jáde nígbà ayẹyẹ náà. Ìpilẹ̀ṣẹ̀ ayẹyẹ yìí wà nínú iṣẹ́ inú àwọn ẹgbẹ́ ìkọ̀kọ̀ ti Èkó.  Nígbà àtijọ́, wọ́n máa ń ṣe ayẹyẹ Eyo láti fi ṣe amọ̀nà ọkàn ọba tàbí olórí Èkó tí ó ti lọ àti láti mú ọba tuntun wá. Ní ọjọ́ Eyo, ọ̀nà pàtàkì ní àárín ìlú (láti òpin afárá Carter sí Tinubu Square ) ni a ti sé mọ́ fún ọkọ̀, èyí tí ó ń jẹ́ kí ìrìnàjò láti Idumota sí ààfin Iga Idunganran . Àwọn ìbòjú Eyo tí a wọ fún funfun dúró fún ẹ̀mí àwọn òkú, a sì ń pè wọ́n ní "agogoro Eyo" ní èdè Yorùbá (ní ìtumọ̀ gangan: "Eyo gíga").

Ìrìn àkọ́kọ́ ní ìlú Èkó wáyé ní ọjọ́ ogún oṣù kejì ọdún 1854, láti ṣe ìrántí ìgbésí ayé Oba Akitoye. Àwọn Eyo (àwọn ìbòjú) máa ń ṣe ayẹyẹ ìgbésí ayé Oba (ọba). Àjọyọ̀ Eyo jẹ́ àmì ikú rẹ̀. A tún ń ṣe àṣà náà láti ṣe ìrántí yíyàn olórí tuntun. Àṣà, ó máa ń wáyé ní àwọn àkókò wọ̀nyí nìkan. Lóde òní, àti nítorí pé ó jẹ́ ayẹyẹ ìbílẹ̀, a lè ṣe é fún ikú ẹni pàtàkì kan, tàbí láti ṣe ayẹyẹ ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì kan bíi ìbẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ àwọn olórí orílẹ̀-èdè.

Níbí, gbogbo àwọn tó kópa nínú ayẹyẹ náà ń bọ̀wọ̀ fún Oba ti ìlú Èkó tó wà lórí ìtẹ́. Ayẹyẹ náà máa ń wáyé nígbàkigbà tí ayẹyẹ àti àṣà bá béèrè, bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n sábà máa ń ṣe é gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú ìsìnkú ìkẹyìn ti olóyè tí wọ́n kà sí pàtàkì ní ààfin ọba.

Láàárín àwọn Yorùbá, àwọn ẹ̀sìn ìbílẹ̀ ti pàdánù ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọlẹ́yìn ìbílẹ̀ wọn sí ẹ̀sìn Kristẹni àti ẹ̀sìn Islam . Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó lè ṣẹlẹ̀, àwọn ayẹyẹ àtijọ́ ni a ṣì ń rí gẹ́gẹ́ bí ibi ìtura ìrìn àjò tí ó ń mú owó wọlé fún ìjọba àti àwọn oníṣòwò kékeré  ní àyíká ibi ayẹyẹ Eyo ní Erékùṣù Ìpínlẹ̀ Èkó. Ní àwọn àkókò wọ̀nyí ni àwọn ọba àti ọlọ́lá wọn ti ń lo agbára wọn tó kù jùlọ.

## Àwòrán

File:EyoPillars.jpg|Bridge pillars in Lagos showing Eyo figures
File:EyoFigure.jpg|Eyo figure advertising upcoming festival
File:Eyo Iga Etti with fire carrier.jpg|Members of the Eyo Iga Etti procession at the Eyo festival at Tafawa Balewa Square in Lagos, including a man carrying a burning pot on his head.
File:Eyo Iga Taiwo Olowo banner.jpg|The banner of the Eyo Iga Taiwo Olowo entering the TBS.
File:Eyo Iga Opeluwa banner.jpg|The banner of the Eyo Iga Opeluwa entering the TBS.
File:Eyo Awise banner.jpg|The banner of the Eyo Awise entering the TBS.
File:Eyo Iga Etti.jpg|Masquerades in the Eyo Iga Etti procession.
File:Eyo Olokun.jpg|Eyo Olokun masquerades at the TBS. Eyo Olokun are connected with Olokun, the Yoruba deity of the sea.
File:Young Eyo performers.jpg|Children in costume at the festival.
File:Eyo Iga Sasi procession.jpg|Masquerades of the Eyo Iga Sasi entering the TBS in Lagos in procession.
File:Fire carrier.jpg|A man carrying a burning pot on his head as part of a procession in a residential area of Lagos. Probably a member of Eyo Iga Etti.
File:Eyo Iga Faji procession.jpg|Masquerades of the Eyo Iga Faji parading in the TBS.
File:Eyo festival stilt performer.jpg|A performer on stilts as part of the Eyo Agere Molokun procession parading in the TBS.
File:Branded food.jpg|A packed lunch brought by the royal family for the 2011 Eyo festival, commemorating Prince Yesufu Abiodun Oniru.

File:Eko O Ni Baje bus.jpg|A bus with Eyo masquerades painted on the back, with the slogan "Eko o ni baje" (literally *Lagos will not spoil*, a colloquialism for *Lagos will prevail*).

## Àwọn Ìtọ́kasí