Shakira

**Shakira Isabel Mebarak Ripoll** jẹ́ olórin/akọrin omo ịlé Kòlómbìà.

## Ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀
Shakira Isabel Mebarak Ripoll ni a bi ni 2 Oṣù Kínní 1977 ni Barranquilla, Kòlómbìà. Àwọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Lẹ́bánọ́nì àti ará Spéìn. Wọ́n tọ́ ọ dàgbà gẹ́gẹ́ bí ọmọ ìjọ Kátólíìkì, ó sì lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Kátólíìkì.

Shakira kọ ewì àkọ́kọ́ rẹ̀, tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ "La Rosa de Cristal" ('The Crystal Rose'), nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rin, ó sì tẹ̀síwájú láti kọ ewì. 

Ní ilé ìwé Kátólíìkì rẹ̀, ó máa ń jó ní gbogbo òwúrọ̀ ọjọ́ Ẹtì, àwọn òbí rẹ̀, àwọn olùkọ́ àti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó wà níbẹ̀ sì máa ń fún un níṣìírí, àwọn tó sì gbàgbọ́ pé ọjọ́ iwájú rẹ̀ yóò dára gẹ́gẹ́ bí òṣèré. Ṣùgbọ́n, ní ìpele kejì, wọn kò gba Shakira sí ẹgbẹ́ akọrin ilé-ẹ̀kọ́ nítorí, gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ orin ti sọ, ìró ohùn rẹ̀ lágbára jù; àwọn ọmọ kíláàsì sọ fún un pé ó dún bí ewúrẹ́. 

Ó pàdé olùgbéréjáde eré orí ìtàgé ní àdúgbò náà, Monica Ariza, ẹni tí ó ní ìwúrí pẹ̀lú rẹ̀, ó sì yí Ciro Vargas, olórí Sony Music Colombia, lérò padà láti ṣe àyẹ̀wò fún un. Nítorí pé ó ní ìtẹ́lọ́rùn pẹ̀lú iṣẹ́ rẹ̀, ó ṣe àṣeyọrí láti ṣètò fún àwọn ènìyàn Sony Music mìíràn láti wà níbẹ̀ nígbà ìgbìyànjú kan ní Bogotá, níbi tí Shakira ti kọ orin mẹ́ta tí ó sì wú àwọn olórí iṣẹ́ náà lórí tó bẹ́ẹ̀ tí wọ́n fi fọwọ́ sí i, nígbà tí ó pé ọmọ ọdún mẹ́tàlá, fún gbígba àwo orin mẹ́ta.

## Iṣẹ́ ọwọ́
Àwo orin àkọ́kọ́ Shakira, *Magia*, ni wọ́n gbé jáde ní oṣù kẹfà ọdún 1991 lábẹ́ Sony Music Colombia. *Magia* kò ṣe àṣeyọrí ní ọjà, àti pé ẹ̀dà 1,200 péré ni wọ́n tà ní Kòlómbìà. A kò mọ̀ Shakira rárá níta ìlú ìbílẹ̀ rẹ̀ ní Colombia nígbà náà, wọ́n pè é láti ṣeré níbi ayẹyẹ orin àgbáyé ti Viña del Mar ní Chile ní oṣù kejì ọdún 1993. Ayẹyẹ naa fun awọn akọrin Latin America ti o nifẹ lati gbe awọn orin wọn kalẹ, awọn adájọ́ sì yan ẹni ti o bori. Iṣẹ́ Shakira nínú orin *Eres* mú kí ó gba ife-ẹ̀yẹ náà fún ipò kẹta.

Ni 1994, Shakira ṣe igbasilẹ *[[:en:¿Dónde_Estás_Corazón?|¿Dónde Estás Corazón?]]*. Lẹ́yìn tí orin náà di ohun tó gbajúmọ̀ ní Colombia,  Sony Music Colombia pinnu láti tẹ̀síwájú pẹ̀lú àwo orin kẹta rẹ̀ ní ilé iṣẹ́.  

*[[:en:Whenever,_Wherever_(Suerte)|Whenever, Wherever]]*, tí a pè ní " Suerte " nínú àtúnse èdè Spanish tí a tẹ̀ jáde ní àkókò kan náà, ni a tú jáde ní ìparí oṣù kẹjọ ọdún 2001 gẹ́gẹ́ bí orin àkọ́kọ́ àti olórí láti inú àwo orin karùn-ún Shakira. 

Àwo orin tuntun náà, tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ *[[:en:Laundry_Service_(Shakira_album)|Laundry Service]]* ni èdè gẹ̀ẹ́sì àti *Servicio de Lavanderia* ní Latin America àti Spain, ni a tú jáde ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kọkànlá ọdún 2001. Orin mẹ́sàn-án nínú mẹ́tàlá ni Shakira ń kọ ní èdè Gẹ̀ẹ́sì.

Nígbà tí Shakira ń múra sílẹ̀ fún àwọn iṣẹ́ rẹ̀ tó tẹ̀lé, ó kọ ọgọ́ta orin, ní èdè Spanish àti ní èdè Gẹ̀ẹ́sì.  

" La Tortura ", adárì ẹyọkán látí àwo-orìn ịlé isise kẹfà Shakira *Fijación Oral, Vol.1*, ni a tú sílẹ̀ ní Oṣù Kẹ́rin ọdún 2005 àti pé o ni akọrin ara ìlú Sipeeni Alejandro Sanz. Àwo orin Gẹ̀ẹ́sì kejì tí Shakira ṣe àti àwo orin keje tí wọ́n kọ ní ilé iṣẹ́ orin, *Oral Fixation, Ìdìpọ̀.2*, ni a tu silẹ ni Oṣu kọkanla ọdun 2005. Ó tẹ̀síwájú láti tà 1.8&nbsp;àwọn àkọsílẹ̀ mílíọ̀nù ní Amẹ́ríkà àti àwọn àkọsílẹ̀ tó lé ní mílíọ̀nù mẹ́jọ kárí ayé. *[[:en:Hips Don't Lie|Hips Don't Lie]]*, tí Wyclef Jean kópa nínú rẹ̀, ni wọ́n tú síta gẹ́gẹ́ bí orin kejì nínú àwo orin náà ní oṣù Kejì ọdún 2006. 

Ní oṣù Keje ọdún 2009, Shakira ṣe àgbékalẹ̀ orin *She Wolf* gẹ́gẹ́ bí àkọ́lé àkọ́kọ́ láti inú àwo orin tí ń bọ̀ pẹ̀lú àkọlé kan náà. 

Ní ọdún 2010, Shakira ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ akọrin ìṣọ̀kan Afro ti South Africa Freshlyground láti ṣẹ̀dá orin tí ó jẹ́ ti FIFA World Cup ti ọdún 2010, *[[:en:Waka Waka (It's Time for Africa)|Waka Waka (Àkókò Yìí fún Áfíríkà)]]*. Wọ́n tú "Waka Waka" jáde ní ọjọ́ keje oṣù karùn-ún ọdún 2010, Shakira sì ṣeré níbi ìbẹ̀rẹ̀ àti ìparí ìdíje àgbáyé. Orin náà dé orí àwọn ogún tó ga jùlọ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè Yúróòpù, Gúúsù Amẹ́ríkà àti Áfíríkà, àwọn 40 tó ga jùlọ ní Amẹ́ríkà sì ti ta ju mílíọ̀nù mẹ́rin àwòkọ lọ kárí ayé, ó sì jẹ́ orin tó tà jùlọ ní ìdíje ife-ẹ̀yẹ àgbáyé. 

Ní oṣù karùn-ún ọdún 2016, ó bá akọrin ará Colombia Carlos Vives ṣiṣẹ́ pọ̀ lórí orin *La Bicicleta*, èyí tí ó gba ẹ̀bùn Latin Grammy Award fún Record of the Year àti Song of the Year lẹ́yìn náà. Ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 2016, Shakira ṣe àgbékalẹ̀ orin *Chantaje* pẹ̀lú akọrin ará Colombia Maluma;  orin náà jẹ́ orin láti inú orin *El Dorado* tí ń bọ̀. Ó di fídíò YouTube tí ó ti wò jùlọ, pẹ̀lú fídíò tó ju 2.1 lọ&nbsp;bílíọ̀nù ènìyàn ló wò ní ọjọ́ kìíní Okudu kẹfà ọdún 2018. 

Ní ọdún 2022, Shakira bẹ̀rẹ̀ sí í tú àwọn orin alákọrin jáde láti inú àwo orin rẹ̀ tó máa jáde ní ilé iṣẹ́ méjìlá nígbà náà. Orin àkọ́kọ́ ni *Te Felicito*, ajọṣepọ̀ pẹ̀lú Rauw Alejandro, tí a tú jáde ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kẹrin ọdún 2022. 

Ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kìíní ọdún 2023, wọ́n gbé orin *Shakira: Bzrp Music Sessions, Vol. 53* jáde, pẹ̀lú àjọṣepọ̀ pẹ̀lú DJ Bizarrap .  Orin diss kan tí a gbé kalẹ̀ sí afésọ́nà Shakira tẹ́lẹ̀, Gerard Piqué.

## Àṣẹ tí a ti ṣe àkóso rẹ̀

Shakira jẹ́ olókìkí nínú orin Látìn àti ti àgbáyé.

Pẹ̀lú ipa rẹ̀ lórí àṣà ìbílẹ̀ Látìn àti àṣà ìbílẹ̀ gbogbogbòò, Shakira tún ti ní ipa lórí àṣà ìbílẹ̀ gbogbogbòò ní àgbáyé Lárúbáwá.

*Waka Waka (Àkókò Yìí fún Áfíríkà)* ni Billboard pè ní "orin ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ Àgbáyé tó ṣe àṣeyọrí jùlọ". Orin náà di orin tó gbajúmọ̀ kárí ayé tó kọjá.

Ní oṣù Kejìlá ọdún 2023, ìlú ìbílẹ̀ Shakira, Barranquilla, fi ère idẹ tó gùn tó ẹsẹ̀ mọ́kànlélógún ṣe ọlá fún un ní ọgbà ìtura kan ní etí odò. Ère ọnà náà fi ikùn akọrin onírun tí ó ń jó pẹ̀lú apá rẹ̀ lókè, nínú síkẹ́ẹ̀tì aláwọ̀ funfun pẹ̀lú ohun ọ̀ṣọ́ aluminiomu dídán.

Shakira ti gba ọ̀pọ̀ èrè àti ìyìn fún iṣẹ́ rẹ̀. O ni àwọn ẹbùn Grammy mẹ́rin ati àwọn ẹbùn Latin Grammy mẹ́ẹ́dogùn. Pẹlú àwọn ohùn èlò orin ti o jù àwọn mílíọ̀nù 95 lọ ti a tá tịtị dị 2023, Shakira jẹ́ ọ̀kán nínú àwọn akọrin ti o tá jù ni àgbáyé.

## Ìgbésí ayé ara rẹ̀
Shakira àti agbábọ́ọ̀lù ará Spéènì, Gerard Piqué, ẹni tí ó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́wàá péré ní ipò àkọ́kọ́ rẹ̀, pàdé ní oṣù kẹfà ọdún 2010 nígbà tí wọ́n ṣé fídíò orin Shakira *Waka Waka (This Time for Africa)*, orin tí ó jẹ́ orin FIFA World Cup ti ọdún 2010. Ìbáṣepọ̀ kan bẹ̀rẹ̀, fún ìgbà díẹ̀ tí a kò fi hàn, àwọn tọkọtaya náà sì gbé ní Barcelona. Shakira bí ọmọ wọn àkọ́bí, Milan, ní ọmọ ọdún 22&nbsp;Oṣù Kínní 2013. Ó bí ọmọkùnrin wọn kejì, Sasha, ní ọmọ ọdún mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n&nbsp;Oṣù Kínní 2015.

Lẹ́yìn ọdún méjìlá tí wọ́n pàdé, ní oṣù kẹfà ọdún 2022, Shakira àti Piqué kéde nínú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pé àwọn ti ń pínyà.

## Àwọn ìtọ́kasí