open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bernardo Houssay

**Bernardo Alberto Houssay** (10 Oṣù Kẹrin 1887 &ndash; 21 Oṣù Kẹ̀sán 1971) je  Argentine onimo oro-edainuara to gba idaji Ebun Nobel fun Iwosan ni 1947, fun iwari to se nipa ipa ti pituitary hormones unko ninu akoso iye suga eje (glukosi) ninu awon eranko. Ohun ni ara Argentina ati Latin Amerika akoko elebun Nobel laureate ninu awon sayensi. (O pin ebun na pelu Carl Ferdinand Cori ati Gerty Cori, ti won gba fun iwari ti won se nipa ipa ti glukose unko ninu isemetabolisti karboniolomi.) je onimo sayensi .

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1887
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1971
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Argẹntínà
Paul Hermann Müller

**Paul Hermann Müller** bakanna bi Pauly Mueller (12 Oṣù Kínní 1899 &ndash; October 12, 1965) je omo Swiss aseogun ati elebun Nobel.  Ni 1948 o gba Ebun Nobel fun Iwosan fun iwari re ni 1939 pe DDT se lo bi ogun kokoro ati kikojanu awon arun vector bi malaria ati iba iponju. 

## Awon Itoka si

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1899
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1965
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Walter Rudolf Hess

**Walter Rudolf Hess** (17 Oṣù Kẹta 1881 – 12 Oṣù Kẹjọ 1973) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
António Egas Moniz

**António Caetano de Abreu Freire Egas Moniz** (29 Kọkànlá 1874 – 13 Oṣù Kejìlá 1955) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Steffi Graf

**Stefanie Maria Graf** (ojoibi June 14, 1969, ni Mannheim, Baden-Württemberg, Iwoorun Jemani) je obinrin agba tenis to je Eni Ipo Kinni Lagbaye tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbá tẹ́nìs
Ẹ̀ka:Àwọn agbá tẹ́nìs ará Jẹ́mánì
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Open Austrálíà
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Open Fránsì
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Ìdíje Wimbledon
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Open Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn tó gba ẹ̀ṣọ́ wúrà Òlímpíkì
André Frédéric Cournand

thumb|André Frédéric Cournand
**** je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Dickinson W. Richards

**Dickinson Woodruff Richards, Jr.** (October 30, 1895 &ndash; February 23, 1973) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1895
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1973
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Daniel Bovet

**Daniel Bovet** (23 March 1907 &ndash; 8 April 1992) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1907
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1992
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Itálíà
Jennifer Capriati

**Jennifer Marie Capriati** (ojoibi March 29, 1976, ni New York City) je agba tenis to je Eni Ipo Kinni Lagbaye tele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbá tẹ́nìs ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Open Fránsì
Ẹ̀ka:Àwọn tó gba ẹ̀ṣọ́ wúrà Òlímpíkì fún Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà
Kim Clijsters

**Kim Antonie Lode Clijsters** (; ojoibi 8 June 1983) je alagbata boolu tenis omo orile-ede Belgium.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Bẹ́ljíọ̀m
Ẹ̀ka:Àwọn agbá tẹ́nìs
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Open Amẹ́ríkà
Frank Macfarlane Burnet

**** jẹ́ onímọ̀ Sáyẹ́nsì tó gba Ẹ̀bùn Nobel fún Ìwòsàn.

## Àwọn Ìtọ́ka sí

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Austrálíà
Maurice Wilkins

**Maurice Hugh Frederick Wilkins** CBE FRS (15 December 1916 – 5 October 2004) je omo New Zealand ara Ilegeesi asefisiksi ati asebioloji onihoro, ati elebun Nobel ti iwadi re ko ipa lori oye sayensi ita yanyan, iyasoto isotopu, iwokekere oloju ati X-ray diffraction, ati si idagbasoke radar. O gbajumo fun ise re ni King's College London lori igbamu DNA. Fun ise yi, ohun, Francis Crick ati James Watson gba Ebun Nobel fun Iwosan 1962, "fun iwari nipa igbamu onihoro awon onikikan nukleiki ati pataki re igberin ifitonileti ninu awon eroja alaaye." 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Brítánì
MediaWiki

**MediaWiki** jẹ́ irinṣẹ́ àti ìlànà kọ̀mpútà fún wiki lórí ìtàkùn ayélu-jára irinṣẹ́ ọ̀fẹ́ tó gbajúmọ̀ tí ó jẹ́ ìgbé lárugẹ, lílò tí ó ní agbára púpọ̀ lọ́wọ́ ati to sagbara fun gbogbo awon ise-owo Wikimedia Foundation bíi Wikipedia, Wiktionary,Wikinews, àti lótí ọ̀pọ̀ àwọn  ìtàkùn wiki míràn káàkiri àgbáyé. A kọọ́ ní èdè kọ̀mpútà PHP pẹ̀lú àká tó fẹsẹ̀ múlẹ̀.

## Itokasi
Mahalia Jackson

**Mahalia Jackson** (October 26, 1911 &ndash; January 27, 1972) je akorin gospel omo Afrika Amerika. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1911
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1972
Ẹ̀ka:àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Şalom

***Şalom*** je iwe-iroyin olosoose awon Ju tounje titejade ni Turki. Oruko re wa lati ikoleta oro ni ede Turki fun oro Heberu Shalom. O je didasile ni 29 Osu Kewa 1947 latowo oniroyin omo Ju Turki Avram Leyon. O unje titesiwe ni Istanbul o si unjade ni ojoojo Ojoru. Ayafi ojuewe re kan to je pelu ede Ladino, ede Turki ni won fi un tejade. İvo Molinas ni olutejade re. Yakup Barokas ni olootu agba. Iye itakiri re je bi 5,000.

## E tun wo
* Awon iwe-iroyin ni Turki

## Awon ijapo nita
* Şalom official website 
** The Ladino page of Şalom

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn títẹ̀jáde ní Túrkì
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn olọ́ọ̀sẹ̀
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn àwọn Ju
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn èdè Túrkì
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn èdè Làdínò
Ẹ̀ka:Àwọn ìtẹ̀jáde dídásílẹ̀ ní 1947
Ẹ̀ka:Ìtàn àwọn Ju Túrkì
Bill Gates

**William Henry** "**Bill**" **Gates III** tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1955 (28th/10/1955) jẹ́ oníṣòwò ọmọ orílẹ̀-èdè Amerika, alaanu, oludako ati alaga ilé-iṣẹ́ Microsoft, ilé-iṣẹ́ atolànà kọ̀m̀pútà tó dá sílẹ̀ pẹ̀lú Paul Allen. Gates jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó lọ́wọ́ jùlọ lágbàáyé
òun sì ni olówó jùlọ ní àgbáyé lọ́dún 1995, 2009, àyàfi ọdún 2008, nígbà tó bọ́ sí ipò kẹta.
Nígbà tó fi ṣíṣe ní Microsoft, Gates wà ní ipò CEO àti amójútó àgbà atolànà kọ̀m̀pútà, bẹ́ẹ̀ sì ni òun ni onípìn-ín ìdákowò tó tóbi jù lọ, ipin ajoni. Ó tún ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1955
Ẹ̀ka:Àwọn oníṣòwò ará Amẹ́ríkà
Mohammadu Maccido

**Ibrahim Muhammadu Maccido dan Abubakar**  (20 April 1928&nbsp;– 29 October 2006) lo je Sultani ilu Sokoto 19k (lati April 20, 1996, titi di ojo iku re ni odun 2006), olori agba ni ilu Sokoto ni apaariwa Nigeria, ati olori Nigerian National Supreme Council for Islamic Affairs. Gege bi Sultani Sokoto, won gba bi baba agba awon musulumi ni Naijiria.
Ohun lo sakojo fun ipade to waye ni ojo 7 Osu Keta 2000 ni Kaduna to fa idasile Arewa Consultative Forum waye lati soju awon itelogun Apaariwa ni Naijiria.

Ni ojo 29 Osu Kewa, 2006, Maccido ku ninu ijanba baalu ADC Airlines Flight 53, lati Abuja losi Sokoto  lapapo mo opo awon onibise ijoba agba Ipinle Sokoto, ninu won na ni omo re, Badamasi Maccido (alagba asofin) wa, ati eyi tii se omoomo re kan soso.

Maccido ni omokunrin akoko fun Sultani 17k, Siddiq Abu Bakar dan Usuman, to wa nipo Sultani fun ju adota odun lo. Maccido ko dipo baba re gege bi Sultani taarata. Leyin ti Ibrahim Dasuki, Sultani 18k, je fifowoofinmu, to si je lile kuro lori ite latowo Ogagun Sani Abacha to je olori ijoba ologun nigba na, Maccido je yiyan sipo bi Sultani.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Sùltánì ìlú Sókótó
Ezra Pound

**Ezra Weston Loomis Pound** (30 October 1885 – 1 November 1972) je akoewi ati alayewo ara Amerika okere, ati eni pataki ni ibere irinkankan aseodeoni ninu ewikiko. O je mimo fun ipa re niu igbedagba iseaworan. Lapapo mo T.S. Eliot won gba bi akoewi daada iseodeoni lede geesi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1885
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1972
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Amẹ́ríkà
Walter Sisulu

**Walter Max Ulyate Sisulu** (May 18, 1912 &ndash; May 5, 2003) je alakitiyan olodi apartheid ara Guusu Afrika ati omo egbe Kongresi Omoorile-ede Afrika (ANC).

Won bi ni Engcobo to wa ni Transkei (to je apa Eastern Cape Province, Guusu Afrika loni). Iya re Alice Sisulu je olutoju ile, baba re, Victor Dickenson, je alawofunfun osise ijoba.  O kuro ni Engcobo leyin eko re ni 1926, o si ko o si Johannesburg ni 1928 nibi to ti se orisirisi ise. O di omo egbe ANC ni 1940. Ni 1943, pelu Nelson Mandela ati Oliver Tambo, o di omo egbe ANC Youth League, ti Lembede dasile, to je akopo fun nibere. He later distanced himself from Lembede after Lembede (died 1947) had ridiculed his parentage (Sisulu was the son of a white foreman). Sisulu was a brilliant political networker and had a prominent planning role in the militant *[[Umkhonto we Sizwe]]* ("Spear of the Nation"). He was made secretary general of the ANC in 1949, displacing the more passive older leadership, and held that post until 1954.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1912
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2003
Ẹ̀ka:Àwọn ará Gúúsù Áfríkà
Àwọn Króátì

**Àwọn Króátì** () ni awon eya eniyan Guusu Slafiki ti won unsaba gbe ni Kroatia, Bosnia ati Herzegovina ati awon awon orile-ede to sunmo won. Awon Kroati bi egbegberun 4 ni won ungbe ni Kroatia, ati idiye bi egbegberun 4.5 kakiri ibi to ku lagbaye.

## Itokasi
César Milstein

**César Milstein** (8 October 1927 &ndash; 24 March 2002) je onimo kemistri alemin ara Argentina ni papa iwadi ajesara. Milstein pin Ebun Nobel fun Iwosan 1984 pelu Niels K. Jerne ati Georges Köhler.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1927
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2002
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Argẹntínà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Brítánì
Eleanor Roosevelt

**Anna Eleanor Roosevelt ** (; October 11, 1884&nbsp;– November 7, 1962) lo je Iyaafin Akoko Amerika lati 1933 de 1945 nigbati oko re Franklin D. Roosevelt je Aare orile-ede Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1884
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1962
Ẹ̀ka:àwọn ará Amẹ́ríkà
Àwọn Tuareg

**Àwọn Tuareg** (bakanna bi *Twareg* tabi *Touareg*, Beriberi: **Imuhagh**) je awon eniyan Beriberi adaeran alarinka. Awon ni won poju ti won ungbe ni Sahara ni arin Ariwa Afrika. Won pe ara won ni **Kel Tamasheq** tabi **Kel Tamajaq** ("Awon to unso Tamasheq"), *Imuhagh*, *Imazaghan* tabi *Imashaghen* ("eniyan Olominira"), tabi *Kel [[Tagelmust]]*, i.e., "Awon afaso boju". 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Bèríbèrí

Ẹ̀ka:Sàhárà
Ẹ̀ka:àwùjọ Líbyà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹ̀yà ènìyàn ní Àlgéríà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹ̀yà ènìyàn ní Málì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹ̀yà ènìyàn ní Nìjẹ̀r
Justin Bieber

**Justin Drew Bieber** ( , ojoibi March 1, 1994) je olorin omo orile-ede Kánádà.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Kánádà
Dilma Rousseff

**Dilma Vana Rousseff** (, ojoibi December 14, 1947) je oloselu ati Aare orile-ede Brasil tele, lati 1 January 2011 de 31 August 2016. Ohun ni obinrin akoko ti yio bo si ipo yi. Rousseff je onimo oro-okowo. Ni 2005, ohun ni obinrin akoko to di Oga Agba awon Osise Brasil, nigbati Aare Luiz Inácio Lula da Silva yan sipo na.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Brasil
Sékou Touré

**Ahmed Sékou Touré**  (bamiran **Ahmen Seku Ture**) (January 9, 1922 &ndash; March 26, 1984) je asiwaju oloselu ara Afrika ati Aare orile-ede Guinea lati odun 1958 titi di ojo iku re ni odun 1984. Touré je enikan pataki larin awon asetomoorile-ede Guinea ti won kopa ninu igbominira orile-ede na lowo France.

## Igba ewe
Sékou Touré je bibi ni January 9, 1922 sinu ebi awon eniyan Mandinka ni Faranah, French Guinea, lasiko tibe je ohun alamusin ile Fransi. He was an aristocratic member of the Mandinka ethnic group and was the great-grandson of the famous Samory Touré,, who had resisted French rule until his capture.

Ni Oṣu Kẹwa ọdun 2021, ni akoko ayẹyẹ 50th ti ipakupa Oṣu Kẹwa ọdun 1971, awọn ibatan ti 70 Guineans ti o pa labẹ ijọba Sékou Touré beere lọwọ Alakoso Mamady Doumbouya fun isọdọtun ati isinku ti o ni ọla fun awọn olufaragba naa.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1922
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1984
Ẹ̀ka:Àwọn ará Guinea
Noemi

**Noemi** (oruko abiso **Veronica Scopelliti**) (ojoibi 25 January 1982, Romu (Itálíà)) je olorin omo ile Itálíà.

## Àwọn àwo orin tó tẹ̀ jáde
* 2009 - *Sulla mia pelle* (#3 Itálíà - #44 Europe) (2x platinum)
* 2010 - *Sulla mia pelle (Deluxe Edition)* (#3 Itálíà - #42 Europe) (2x platinum)
* 2011 - *RossoNoemi* (#6 Itálíà)

### EP
* 2009 - *Noemi* (#8 Itálíà - #97 Europe) (wúrà)

### Singles
300px|right|thumb|Noemi and Fiorella Mannoia
* 2009 - *Briciole* (#2 Itálíà- #51 Europe) (wúrà)
* 2009 - *L'amore si odia* (Noemi and Fiorella Mannoia) (#1 Itálíà - #34 Europe) (2x platinum)
* 2010 - *Per tutta la vita* (#1 Itálíà - #42 Europe) (platinum)
* 2010 - *Vertigini*
* 2011 - *Vuoto a perdere* (#6 Itálíà - #47 Europe) (platinum)
* 2011 - *Odio tutti i cantanti*
* 2011 - *Poi inventi il modo*

## Sanremo Festival
* 2010 - *Per tutta la vita*

## Tour
* 2009 - *Noemi tour* 
* 2009/2010 - *Sulla mia pelle tour I* 
* 2010 - *Sulla mia pelle tour II* , 20 px Sloféníà
* 2011 - *RossoNoemi tour* 

## Ìjápọ̀mọ́ ní Interneti

* Noemiofficial.it
* Oficial Youtube 
* Arcadinoemi.it 
* Arca di Noemi Youtube
* Facebook noemiofficial
* Facebook arcadinoemi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1982
Ẹ̀ka:Àwọn ará Itálíà
George Cain

**George Cain** (27 Oṣù Kẹ̀wá, 1943 – 23 Oṣù Kẹ̀wá, 2010) je olukowe omo orile-ede Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1943
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2010
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Amẹ́ríkà
Ibà

jẹ aisan ti eniyan tabi eranko miran le ko nigba ti efon ba je won. Awon apeere  ti a le fi mo wipe eniyan ni aisan iba ni otutu, aare ara, eebi ati ori fifo.  Lopo igba, aisan le mu ki oju eniyan o pon, ki giri o muni, ki eniyan o daku tabi iku ojiji. Awon apeere ti a ti menuba loke yi yoo bere laarin ojo mewa si ojo meedogun leyin ti efon ba ti jeni.  Bi a ko ba setoju aisan iba, o see se ki  o tun pada muni laimoye igba leyin osu die.  Amo, bi o ba tun seyo lara eni ti o ti gba itoju ti o peye tele, ko ni fi bee lagbara pupo. Bi efon ko ba je eni ti o ti ni aisan iba ri mo, aisan iba ko ni gbe irufe eni bee sanle mo. 

Ibà je àmì aìsàn ti o wopo, ara ònà ti a fi n se wadi re ni ki a lo òsùnwàn ìgbóná (ti awon oyinbo n pe ni "thermometer"). 

Awọn kokoro aifojuri alabala ẹyọkan ti ẹgbẹ Plasmodium ni o ma n fa Iba eniyan. Aisan iba ma n tan kaakiri nipasẹ awọn ẹfọn Anopheles ti o ni arun nigbati won ba ge eniyan je. Jijẹ ẹfọn ma n da awọn kokoro parasite lati itọ ẹfọn papo mo ẹjẹ eniyan. Awọn kokoro parasite yii ma n lọ si inu edo eniyan, nibiti wọn ti maa dagba ti won a si maa bimo lati po si. Ẹya marun ti Plasmodium lo le fa akoran ati titan kaakiri aisan iba lara eniyan. P. falciparum ni o ma n fa iku lopolopo ju, sugbon P. vivax, P. ovale, ati P. malariae ni won ma n fa iru ibà kan to lo wooro diẹ. Ẹya P. Knowlesi ṣọwọn nibi fifa aisan laarin eniyan. Ayẹwo iba ma n waye nipasẹ iwadi re ninu ẹjẹ eniyan, tabi pẹlu awọn idanwo iwadii ti o da lori antigen. Idagbasoke ti ba awọn ọna ti o nilo iṣesi ẹwọn polymerase lati ṣe awari DNA ti parasite ti aisan iba, ṣugbọn wọn ko tii je lilo ni awọn agbegbe ti ibà ti wọpọ, nitori owongogo ati idiju wọn. 

Ewu aisan le dinku nipa didi ẹfọn lọwọ bibuje nipasẹ lilo awon àwọ̀n ẹ̀fọn ati awọn ogun apakokoro tabi pẹlu awọn igbese iṣakoso ẹfọn gẹgẹbi fifọn ogun ipakokoro ati fifa omi adagun kuro. Orisirisi awọn oogun lo wa lati dena iba fun awọn aririn ajo ni awọn agbegbe ti aisan naa ti wọpọ. Lilo apapọ oogun sulfadoxine/pyrimethamine leekọọkan ni awọn onimọ fe ki a lo fun ọmọ ikoko ati fun aboyun ti oyun inu re ti le loṣu mẹta ni awọn agbegbe ti iba ti wọpọ. Ni ọdun 2020, ajẹsara kan han lati din eewu iba ku ni iwọn 40% laarin awọn ọmọde ni Afirika.  Iwadi iṣaaju nipa ajesara miiran safihan ikapa ajesara naa ni iwọn 77%. Awọn igbiyanju lati ṣe agbekalẹ awọn oogun ajesara to munadoko ti nlọ lọwọ. Itọju ti o ni ibamu si iba jẹ apapọ awọn oogun ajẹsara ti o ni artemisinin. Oogun keji le jẹ boya mefloquine, lumefantrine, tabi sulfadoxine/pyrimethamine. Quinine pẹlu doxycycline ṣee lo papọ ti artemisinin ko ba si. Ni awọn agbegbe ti aisan na ti wọpọ, aridaju iba se pataki ṣaaju ki itọju to bẹrẹ nitori aisise oogun .  Aisise oogun laarin awọn parasite ti se okufa idagbasoke ọpọlọpọ awọn oogun ajẹsara; fun apẹẹrẹ, P. falciparum ti o soro fun chloroquine lati pa ti tàn kaakiri ọpọlọpọ awọn agbegbe ti ibà ti wọpọ, bẹẹ si ni idiwọ si oogun artemisinin ti di iṣoro ni awọn agbegbe kookan ni Guusu ila oorun Asia.

## Wo eléyí náà
• Ako ibà
#

## Itokasi

# "CareCentral Urgent Care 2020">
#
#
# Health direct 2021">
# 

Ẹ̀ka:Àwọn àmì àìlera
Andrew Huxley

**Sir Andrew Fielding Huxley** je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Brítánì
François Jacob

**** je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Marshall Warren Nirenberg

**Marshall Warren Nirenberg** jẹ́ onímọ̀ sáyẹ́nsì tó gba ẹ̀bùn Nobel fún Ìwòsàn.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Har Gobind Khorana

**Har Gobind Khorana**, tabi **Hargobind Khorana** (, January 9, 1922 - November 9, 2011) je omo abinibi India ara Amerika to je aseogunalemin (biochemist) to pin Ebun Nobel fun Iwosan odun 1968 pelu Marshall W. Nirenberg ati Robert W. Holley fun iwadi to fihan bawo ni awon nukleotidi inu ikan nukleiki, ti won ungbe amioro alabimo ahamo, se un kojanu idaropo awon protein.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Índíà
Sune Bergström

**** jẹ́ onímọ̀ sáyẹ́nsì tó gba  Ẹ̀bùn Nobel fún Ìwòsàn.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Baruj Benacerraf

**** jẹ́ onímò sáyẹ́ǹsì tó gba ẹ̀bùn ti Nobel fún iṣẹ́ Ìwòsàn.

## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Rolf M. Zinkernagel

**Rolf Martin Zinkernagel** je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀bùn Ìṣèrántí Nobel nínú àwọn Sáyẹ́nsì Ọ̀rọ̀-Òkòwò

**Ẹ̀bùn Ìṣèrántí Nobel nínú àwọn Sáyẹ́nsì Ọ̀rọ̀-Òkòwò**, to gbajumo bi **Ebun Nobel ninu Oro-Okowo**, je ebun fun ikopa pataki si sayensi oro-okowo.

## Itokasi

Okowo
Lester B. Pearson

thumb|200px|Lester B. Pearson
**** je eni to gba Ebun Nobel Alafia

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Kánádà
Albert Lutuli

[thumb|Statue of Albert Lutuli at Nobel Square at the [Victoria & Alfred Waterfront|V&A Waterfront in Cape Town.]]
**Albert John Lutuli** (o tun je kiko bi **Luthuli**; c. 1898 – 21 July 1967), bakana bi oruko re ni ede Zulu **Mvumbi**, je oluko ati oloselu ara Guusu Afrika. Lutuli je didiboyan si ipo aare Kongresi Omoorile-ede Afrika (ANC), nigbana bi agbajo ombrela to lewaju ilodi si ijoba akereniye alawofunfun ni Guusu Afrika. O gba Ebun Nobel Alafia ni 1960 fun ipa to ko ninu akitiyan alaije jagidijagan si apartheid. Ohun ni omo Afrika akoko, ati eni akoko ti kii se ara Europe ati ara awon Amerika, to gba Ebun Alafia Nobel.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1898
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1967
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Gúúsù Áfríkà
Dag Hammarskjöld

**Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld** () (29 July 1905 – 18 September 1961) je diplomati, onimo oro-okowo ati oludako ara Swidin.  O je Akowe Agba keji Aparapo awon Orile-ede lati April 1953 titi di ojo to se alaisi ninu ijamba baalu ni September 1961. Ohun nikan ni o gba Ebun Alafia Nobel leyin to se alaisi. Bakanna Hammarskjöld nikan na tun ni Akowe Agba U.N. to se alaisi lenu ise.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1905
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1961
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Duke Henderson

**Duke Henderson** ( -1972) je akorin jazz omo Afrika Amerika. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1972
Ẹ̀ka:àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Javier Pérez de Cuéllar

**Javier Pérez de Cuéllar y de la Guerra** (ojoibi 19 Osu Kinni, 1920 - ọjọ́aláìsí ní Lima, 4 Oṣù Kẹta 2020) je diplomati ara Peru to je fifth Akowe Agba karun Aparapo awon Orile-ede lati ojo 1 Osu Kinni, 1982 de ojo 31 Osu Kejila, 1991.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1920
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2020
Ẹ̀ka:àwọn ará Pèrú
Johannes Kepler

= Tani Johannes Kepler? =

**Johannes Kepler** (; December 27, 1571&nbsp;– November 15, 1630) je ara  Jemani onimo mathimatiki, atorawo ati aworawo, ati eni orundun 17k pataki ninu ijidide sayensi. O gbajumo fun awon ofin igbera planeti to ni oruko re, ti awon atorawo ojowaju seloroami, ti won da le ori awon iwe re *Astronomia nova*, *Harmonices Mundi*, ati *Epitome of Copernican Astronomy*. Awon ise inu awon iwe yi na tun ni won je ipilese fun ero ifamora alagbalaaye ti Isaac Newton. 

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1571
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1630
Ẹ̀ka:Àwọn onímọ̀sáyẹ́nsì ará Jẹ́mánì
Òfin ìṣèfà àgbálá-ayé Newton

**Òfin ìṣèfà àgbálá-ayé Newton**

## Itokasi

Ẹ̀ka:Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn òye físíksì
Ẹ̀ka:Ìfà
Mustapha Hadji

**Mustapha Hadji** () (ojoibi 16 November 1971) ni Ifrane, Morocco je agbaboolu tele ara Moroko.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1971
Salif Keita (footballer)

**** je agbaboolu-elese to je yiyan bi Agbábọ́ọ̀lù-Ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn Agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà
Paul Moukila

**Paul Moukila** jẹ́ agbábọ́ọ̀lù ẹlẹ́sẹ̀ ọmọ orílẹ̀ èdè Congo tí ó gba àmì ẹ̀yẹ ẹni tí ó mọ bọ́ọ̀lù gbá jù ní Áfríkà ní Ọdún 1979.

## Àwọ́n Itọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn Agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà
Ahmed Faras

**** jẹ́ agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sè tó jẹ́ wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bi Agbábọ́ọ̀lù-Ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà tẹ́lè.

## Àwọn Ìtọka sí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn Agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà
Didier Drogba

**Didier Yves Drogba Tébily** (; ojoibi 11 March 1978) je omo Ifori agbaboolu-elese to ungba ipo arin iwaju, Drogba ti je yiyan bi Agbábọ́ọ̀lù-Ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà tele. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Côte d'Ivoire
Ẹ̀ka:Àwọn Agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà
Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù Ife Ẹ̀yẹ Àgbáyé FIFA 2010
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Joseph Louis Lagrange

**Joseph-Louis Lagrange** (25 January 1736, Turin, Piedmont – 10 April 1813, Paris), abiso **Giuseppe Lodovico (Luigi) Lagrangia**, je onimo mathimatiki ati atorawo to je bibi ni Itali, sugbon to gbe apa igbesiaye re kan ni Prussia ati apa kan ni Fransi, to se ipa pataki si gbogbo papa ituwo, si iro nomba, ati si isiseero ologbologbo ati orun. Pelu itileyin Euler ati d'Alembert, ni 1766 Lagrange ropo Euler gege bi oludari mathimatiki ni Akademi awon Sayensi Prussia ni Berlin, nibo to wa fun odun toju ogun lo, to si ko opo iwe ati to si gba orisirisi ebun latowo Akademi awon Sayensi Fransi. Aroko Lagrange lori isiseero alatuwo (*Mécanique Analytique*, 4. ed., 2 vols. Paris: Gauthier-Villars et fils, 1888-89), to ko ni Berlin ati to je kikoko tejade ni 1788, lo sagbesile iwo lekunrere julo lori isiseero ologbologbo leyin Newton, o si se ipilese fun igbedagba fisiksi onimathimatiki ni orundun kokandinlogun.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1736
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1813
Ẹ̀ka:àwọn ará Itálíà
Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Alpha Condé

**Alpha Condé** (ojoibi 4 March 1938) je oloselu ara Guinea ati olori egbe oloselu Rally of the Guinean People (RPG). O je ojogbon sayensi oloselu ni University of Paris, o si lo opo odun bi alatako si awon ijoba ni Guinea, o si kopa laiyori fun ipo aare lodi si Aare Lansana Conté ninu awon idiboyan aare 1993 ati 1998. Ninu idiboyan aare odun 2010 o je didiboyan wole gege bi Aare ile Guinea. Ni Oṣu Kẹsan ọjọ 5, ọdun 2021, ikọlu ijọba kan waye lodi si ijọba Alpha Condé eyiti o bori. Ni Oṣu kejila ọjọ 9, Ọdun 2022, Iṣura AMẸRIKA ṣe atẹjade atokọ kan ti o ju ogoji eniyan ti o fojusi nipasẹ awọn ijẹniniya fun awọn iṣe ti ibajẹ ati awọn irufin ẹtọ eniyan. Lara awọn ibi-afẹde ti Office of Foreign Assets Control (OFAC), ẹgbẹ iṣakoso owo ti Ẹka Iṣura ni Alpha Condé.https://www.jeuneafrique.com/1399538/politique/mali-guinee-alpha-conde-et-karim-keita-sous-sanctions-des-etats-unis/.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1938
Ẹ̀ka:àwọn ará Guinea
Louis Lansana Beavogui

**Louis Lansana Beavogui** (28 December 1923 &ndash; 19 August 1984) je oloselu ara Guinea. O je Alakoso Agba ile Guinea lati 1972 de 1984 beesini o je Aare igbadie ni 1984.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1923
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1984
Ẹ̀ka:Àwọn ará Guinea
Mikhail Bakhtin

**Mikhail Mikhailovich Bakhtin** (, ) (November 17, 1895, Oryol – March 7, 1975) je ara Rosia amoye, oluyewo mookomooka, onimo semiotiki ati omowe to sise lori iro mookomooka, ethics, ati imoye ede. Awon iwe re lori orisirisi ori-oro je eko fun awon omowe to unsise lori orisirisi eko (Isemarksi, Semiotiki, isedopo, iseayewo esin) ati lori eko bi iseayewo mookomooka, itan, imoye, oro-eda ati oroinuokan. Botilejepe Bakhtin je alakitiyan ninu awon ijiyan lori aesthetics ati litireso to sele ni Rosia Sofieti ni 1920, ipo re pato ko gbajumo titi ti awon omowe ara Rosia titunwari ni ewadun 1960.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1895
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1975
Ẹ̀ka:àwọn amòye ará Rọ́síà
Gordon Parks

**Gordon Roger Alexander Buchanan Parks** (30 November 1912 – 7 March 2006) je oludari filmu ati onigbowo filmu.

## Ibùdó lórí Interneti
*Gordon Parks Collection
*Gordon Parks Center
*Gordon Parks Foundation

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1912
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2006
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Sidney Poitier

**Sidney Poitier**, KBE ( or ; Tí a bíní ogúnjó,osù kejì odún 1927 - 2022) je osere, oludari fíìmù, ònkòwé ati ògbóntarìgì ara Amerika tí àwon òbí re wá láti Orílè-èdè àwon Bahama. 

Ní odún 1963, Poitier di adúláwò àkókó to gba èbùn akádémì fún Òsèrè Okùnrin tó dára jùlo fún isé re nínú *Lilies of the Field*. Bi ebun yi se se pataki tó, o hàn kedere ni odún 1967 nigba to lewaju ninu awon fíìmù meta àkókó tí wón yorí sí rere—*[[To Sir, with Love]]*; *In the Heat of the Night*; àti *[[Guess Who's Coming to Dinner]]*—Ó sì tún pèlú àwon òsèré tó pawó jùlo ni odún náà. Ni Odún 1999, American Film Institute pe Poitier pé ó wà láàrin àwon òsèré olókìkí jùlo, nígbà tí ó dipò kejìlélógún mú nínú àwon méèdógbòn tí àkosílè wà fún.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ abilà

= Kini awon kétékété abilà? =

 
Àwọn ketekete abila je awon eranko iruketekete abinibi si Afrika to won se damo pelu awon ila dudu ati funfun ara won. Awon ila yi se pato si okookan won. Won je eranko alawujo ti won se ri ni meji-meta tabi idaran titobi. Won yato si awon ibatan to sunmo won julo, awon esin ati ketekete, nitori pé won ko se e sin daadaa.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn afọmúbọ́mọ
Ẹ̀ka:Àwọn aṣekẹ́tẹ́kẹ́tẹ́
Prótókólù Lusaka

The **Prótókólù Lusaka**, ni ìwé àdéhùn ti ìjọba Angola àti àwọn agbógun UNITA jijo towosi ni Lusaka, Zambia ni October 31, 1994, lati mu opin ba Ogun Abele Angola nipa gbigba ohun ijagun kuro lowo UNITA ati jije ki won o kopa ninu ijoba Angola lati mu isowopo olomoorile-ede wa. Awon mejeji jo towobowe ijanuogun gege bi igbese protokolu na ni November 20.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìtàn ilẹ̀ Àngólà
Zumbi

**Zumbi** (pipe: 'zoombee') (1645 – November 20, 1695), bakanna bi **Zumbi dos Palmares**, je olori to gbeyin larin awon Quilombo dos Palmares, ni ipinle Alagoas, Brazil.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1645
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1695
Ẹ̀ka:àwọn ará Brasil
Edwin Hubble

**Edwin Powell Hubble ** (November 20, 1889&nbsp;– September 28, 1953) je atorawo ara Amerika to se alaye bi agbalaaye se ri nipa sisafihan pe awon galaksi miran na wa leyin Galaksi Milky Way wa. Bakanna o tun sawari pe iyi "isele Doppler" (ni pato "redshift") to je kikiyesi ninu light spectra lati awon galaksi miran unposi ni iye si bi galaksi pato kan se jinnasi lati Aye. Ibasepo yi lo unje ofin Hubble, o si fihan pe agbalaaye unfesi. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1889
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1953
Ẹ̀ka:Àwọn atòràwọ̀ ará Amẹ́ríkà
Ìtòràwọ̀

right|thumb|Teliskopu ni irinse pataki ninu itorawo
**Ìtòràwọ̀**

## Itokasi

Itorawo
Ẹ̀ka:Físíksìoníràwọ̀
Billie Holiday

**Billie Holiday** (oruko ibi **Eleanora Fagan**,  April 7, 1915 - July 17, 1959) je olorin omo ile Amerika.

## Ibùdó lórí Interneti
*  ''Website'' 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1915
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1959
Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Jeff Bridges

**Jeffrey Leon** "**Jeff**" **Bridges** (ojoibi December 4, 1949) is an. je osere ati olorin ara Amerika to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Ẹ̀ka:àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Sean Penn

**Sean Justin Penn** (ojoibi August 17, 1960) ni osere, olukoweitage ati oludari filmu ara Amerika, o tun gbajumo fun isakitiyan alawujo ati oloselu egbeowo-osi re (pelu ise omoniyan). O gba Ebun Akademi ni emeji fun ere to se niu filmu *[[Mystic River (film)|Mystic River]]* (2003) ati *[[Milk (film)|Milk]]* (2008), beeni bakanna o tun gba Ebun Wura Roboto fun filmu akoko ati Ebun Egbe awon Osere Ojuworan fun ekeji. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Ẹ̀ka:àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Kevin Spacey

**Kevin Spacey**, CBE (ojoibi July 26, 1959) je osere to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1959
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Ẹ̀ka:àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Robert De Niro

**Robert De Niro, Jr.** (ojoibi August 17, 1943) je osere to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Ẹ̀ka:àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà

## Ìgbà ẹ̀wẹ́ àti ẹ̀kọ́

Robert Anthony De Niro  ni a bi ni agbegbe Manhattan ti Ilu New York ni Oṣu Kẹjọ 17, Ọdun 1943,  ọmọ kanṣoṣo ti awọn oluyaworan Virginia Admiral ati Robert De Niro Sr.  Baba rẹ jẹ ti iran Irish ati Itali,  lakoko ti iya rẹ ni Dutch, Gẹẹsi, Faranse, ati idile Germani.  Awọn obi rẹ, ti o ti pade ni awọn kilasi aworan ti Hans Hofmann ni Provincetown, Massachusetts, yapa nigbati o jẹ ọmọ ọdun meji lẹhin ti baba rẹ kede pe o jẹ onibaje.  De Niro ni a dagba nipasẹ iya rẹ ni abule Greenwich ati awọn agbegbe kekere Italy ti Manhattan. Baba rẹ ngbe nitosi, o si wa nitosi pẹlu De Niro lakoko ewe rẹ.  Ti a pe ni “Bobby Milk” nitori awọ didan rẹ, De Niro ṣe ọrẹ pẹlu ọpọlọpọ awọn ọmọde ita ni Ilu kekere Italy, pupọ si aifọwọsi baba rẹ.  Awọn kan, sibẹsibẹ, ti jẹ ọrẹ rẹ gbogbo igbesi aye rẹ.  Iya rẹ ni a dagba Presbyterian ṣugbọn o di alaigbagbọ bi agbalagba, nigba ti baba rẹ ti jẹ Catholic ti ko ni ipa lati ọdun 12.   Ni ilodi si awọn ifẹ awọn obi rẹ, awọn obi obi rẹ ti De Niro ni ikoko ti baptisi sinu Ijo Catholic nigbati o wa pẹlu wọn nigba ikọsilẹ awọn obi rẹ. 

De Niro lọ sí PS 41,ilé-ìwé àkọ́kọ́ ti gbogbo èèyàn ní Manhattan, títí dé ipele kẹfà. Ó bẹ̀rẹ̀ àwọn kíláàsì eré ní Idanileko Dramatic ó sì ṣe ìpele àkọ́kọ́ rẹ̀ ní ilé-ìwé ní omo odun mewa, níbi tí ó ti ṣe Kiniun Cowardly nínú *The Wizard of Oz* .   Lẹ́yìn náà ó lọ sí ile-iwe giga Elisabeth Irwin,  ilé-ìwé gíga ti Ile-iwe Red Red Little, fún ipele keje àti kẹjọ.  Lẹ́yìn náà wọ́n gbà á sínú Ile-iwe giga ti Orin &amp;amp; Aworan fún ipele kẹsàn-án, ṣṣùgbọ́n ó lọ fún àkókò díẹ̀ ṣáájú kí ó tó gbé lọ sí ilé-ìwé júníà gíga ti gbogbo èèyàn: IS 71, Charles Evans Hughes Junior High School.  De Niro lọ sí ilé-ìwé gíga ní McBurney School àti lẹ́yìn náà, Rhodes Preparatory School .   Ó rí eré ṣíṣe gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti yọ ìtìjú rẹ̀ kúrò, ó sì nífẹ̀ẹ́ sí sinimá, nítorí náà ó kúrò ní ilé-ìwé gíga ní ọdún mẹ́rìndínlógún láti lé eré ṣíṣe.  Lẹ́yìn náà ó sọ pé, "Nígbà tí mo wà ní àyíká ọdún méjìdínlógún, mo ń wo iṣẹ́ tẹlifíṣàn kan mo sì sọ pé, 'Bí àwọn òṣèré wọ̀nyí bá ń ṣe ìgbésí ayé pẹ̀lú rẹ̀, tí wọn kò sì dára púpọ̀, èmi kò lè ṣe ohun tí ó burú ju wọn lọ.'"  Ó kọ́ eré ṣíṣe ní HB Studio àti Lee Strasberg's Actors Studio.   De Niro tún kọ́ ẹ̀kọ́ lọ́dọ̀ Stella Adler, ti Stella Adler Conservatory, níbi tí ó ti mọ̀ sí àwọn ìlànà ti ètò eto Stanislavski .  Gẹ́gẹ́ bí òṣèré ọ̀dọ́, àwọn iṣẹ́ Marlon Brando, Montgomery Clift, James Dean, Greta Garbo, Geraldine Page, ati Kim Stanley .  ni ó fún De Niro ní ìmísí
Michael Douglas

thumb
**** jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò tó gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì (Oskar) fún Òṣèrékùnri Dídára jùlọ Kìíní.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Ẹ̀ka:àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Bessie Tucker

**Bessie Tucker**  je olorin omo ile Amerika.

## Ibùdó lórí Interneti
*Supposition and theory on Tucker's life and lifestyle at Earlyblues.com

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Mercedes-Benz

**Mercedes-Benz** () jẹ́ ilé-isé kan ní Jamini tí ó ń se oríṣiríṣi ọkọ̀. Mercedes-Benz wà lábé ilé-isé Daimler AG lọ́wọ́ lọ́wọ́ (ilé-isé tí a mọ̀ tẹ́lẹ̀rí sí DaimlerChrysler AG tàbí Daimler-Benz) Mercedes-Benz bẹ̀rẹ̀ nígbà Karl Benz ṣe ọkọ̀ àkọ́kọ́ tí ó ń lo epo petrol, ọkọ̀ Benz Patent Motorwagen.  àti bí Gottlieb Daimler àti Wilhelm Maybach ṣe sọ ọkọ̀ kan tí wọ́n má ń sọ mọ́ ẹṣin di ọkọ̀ tó ń lọ epo petrol. Daimler Motoren Gesellschaft ta ọkọ̀ Mercedes àkọ́kọ́ ní ọdun 1901. Wọ́n sì ṣe ọkọ̀ àkọ́kọ́ tí ó lórúko Mercedes-Benz lára jáde ní ọdun 1926, nígbà tí ilé-isé Karl Benz's àti Gottlieb Daimler para pò láti di ilé-isé Daimler-Benz.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Daimler AG

Ẹ̀ka:Luxury brands
Ẹ̀ka:Car manufacturers of Germany
Ẹ̀ka:Motor vehicle manufacturers of Germany
Ẹ̀ka:Luxury motor vehicle manufacturers
Ẹ̀ka:Trolleybus manufacturers
Ẹ̀ka:Emergency services equipment makers
Ẹ̀ka:Automotive transmission makers
Ẹ̀ka:Companies based in Stuttgart
Ẹ̀ka:Multinational companies
Ẹ̀ka:Companies established in 1926
Dawda Jawara

**Dawda Kairaba Jawara**, GCMG (ojoibi May 16, 1924) lo je olori akoko orile-ede Gambia, o koko je gege bi Alakoso Agba lati 1962 de 1970 ati gege bi Aare lati 1970 de 1994. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1924
Ẹ̀ka:Àwọn ará Gámbíà
Matsuo Bashō

, abiso , nigbana bi , je akoewi togbajumojulo ni igba Edo ni Japan. Nigba aye re, Bashō gbajumo fun awon ise re ninu iru collaborative *[[Renku|haikai no renga]]* alajobarasepo; loni, leyin opo orundun awiso lori ise re, o gbajumo bi oga ninu haiku soki ati kedere. Awon ewi re gbajumo kakiri aye.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1644
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1694
Ẹ̀ka:Àwọn ará Japan
Tassos Papadopoulos

**Tassos (Efstathios) Nikolaou Papadopoulos** (in Greek, *Τάσσος (Ευστάθιος) Νικολάου Παπαδόπουλος*&ndash; 7 January 1934 &ndash; 12 December 2008) was a Cypriot politician. He served as the fifth President of the Republic of Cyprus from February 28, 2003 to February 28, 2008. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1934
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2008
Ẹ̀ka:Àwọn ará Kíprù
Chioma Ajunwa

**Chioma Ajunwa** (Tsioma Ajunwa; ojoibi December 25, 1970 in Ahiara Mbaise Ipinle Imo), je elere ori papa lati Nigeria, to ti figba kan gba boolu elese fun egbe agbaboolu awon obinrin Nigeria. Ohun ni omo Nigeria akoko to gba eso wura Olympiki ati bakanna obinrin ara Afrika akoko to gba eso wura Olympiki ninu idije ori papa. O gba ipo kinni She ninu ifojinna awon obinrin ni Olympiki 1996 ni Atlanta, pelu ifo 7.12m ni igbiyanju akoko re ni idopin idije. Bakanna o tun je oga ibise ni Nigeria Police Force ni igbana.

O gba eso wura ni Awon Ere Gbogbo Afrika 1991. O je  fifofindelona kuro ni ere-idaraya fun odun merin leyin to kuna idanwo doping ni 1992.

## Itokasi

## External links
*

Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn eléré-ìdárayá ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn tó gba ẹ̀ṣọ́ wúrà Òlímpíkì fún Nàìjíríà
Emil Jannings

**Emil Jannings** (23 July 1884 &ndash; 2 January 1950) je osere omo Jemani Amerika. Gege bi eni akoko to gba Ebun Akademi fun Okunrin Osere Didarajulo, ohun ni eni akoko to koko gba Oskar. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1884
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1950
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Ẹ̀ka:àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Àkójọ àwọn ọjọ́ ìlómìnira ọlọ́mọọrílẹ̀-èdè

The following is a partial list of independence days of countries around the world:

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn àkójọ
Mutesa Kejì Buganda

**Major General Sir Edward Frederick William David Walugembe Mutebi Luwangula Mutesa II** KBE (November 19, 1924 – November 21, 1969), jẹ́ Kabaka ti ilẹ̀ Buganda láti November 22, 1939 títí dìgbà tó fi kú. Òun ni Kabaka karùndínlógójì ti Buganda àti ààrẹ àkọ́kọ́ ti Uganda. Wọ́n máa ń pè é ní ọba tàbí Freddie.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1924
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1969
Ẹ̀ka:Àwọn ará Ùgándà
Fulgencio Batista

**Fulgencio Batista y Zaldívar** (; January 16, 1901 – August 6, 1973) je Aare ile Kuba tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1901
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1973
Ẹ̀ka:àwọn ará Kúbà
Carlos Prío Socarrás

thumb|Carlos Prio Socarras ti ilẹ̀ Cuba
**** je Aare ile Kuba tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Kúbà
Osvaldo Dorticós Torrado

thumb|Osvaldo Dorticós Torrado oṣù meta Odun 1965
**** je Aare ile Kuba tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Kúbà
Mary J. Blige

**Mary Jane Blige** (orukoidile ; ojoibi January 11, 1971; pipe: Meri Je Blaij), bakanna bi **Mary J. Blige**, je akorin atokun, olukorinsile, osere ati rapper ara Amerika. Blige gba 9 Ebun Grammy 9 ati Ebun Orin Amerika 4. Blige ni awo orin mejo ti won je opo-platinom. Blige tun ti gba Ebun Awon Ogbologbo Orin Agbaye (World Music Legends Award) fun asepo awon orin hip hop ati soul ni ibere ewadun 1990. O je fifi nomba 100 ninu akojo awon akorin 100 olokiki lailai latowo iwe-iroyin olosoosu *[[Rolling Stone]]*. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn akọrin hip hop
Anita Baker

**Anita Baker** (ojoibi Oṣù Kínní 26, 1958; pipe: Àntà Békà) je akorin-olukorinsile R&B ati soul ara Amerika. Titi doni, Baker ti gba Ebun Grammy mejo, beesini o ni awo orin platinomu merin ati awo orin wura meji.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Maria Callas

**Maria Callas** () (December 2, 1923September 16, 1977) je Griki omo Amerika to lohun soprano ati ikan ninu awon akorin opera to gbajumo julo ni orundun 20k.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1923
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1977
Chaka Khan

**Chaka Khan** (oruko abiso **Yvette Marie Stevens**; ojoibi March 23, 1953) je akorin-olorin ara Amerika to gbajumo ni ewadun 1970 gegebi asiwaju fun egbe olorin to unko orin funk Rufus. Diedie Khan bere si ni da korin latin 1978. Ninu awon orin re togbajumo, to dako tabi pelu Rufus, ni "Tell Me Something Good", "Sweet Thing", "Ain't Nobody", "I'm Every Woman", "I Feel for You" ati "Through the Fire".

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn akọrin funk ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Ìbánisọ̀rọ̀-ọ̀ọ́kán

thumb|right|
**Àfigbébánisọ̀rọ̀**

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìgbéfibánisọ̀rọ̀
Ẹ̀ka:Àwọn àfigbébánisọ̀rọ̀
Ìṣiṣẹ́oníná

[thumb|right|250px|Awon ohuninu onina [Surface-mount technology|adimu ojuode]]

**Ìṣiṣẹ́oníná** tabi **Ẹ̀lẹ́ktrónìkì** tabi **Ẹ̀lẹ́ktrónìksì** (*Electronics*) ni eka isiseeda, iseero ati oroiseona to unda lori awon asoyipo onitanna to ni awon active electrical component|ohuninu onitanna alagbese bi igo adipa, tiransisto, asinameji ati awon asoyipo olodidi, ati awon oroiseona onirele to je mo won. Iwuwa alaije-onigbooro awon ohuninu alagbese ati ilese won lati kojanu isan elektroni je ki isodigbangba amioloro alailagbara o seese be sini o je mimulo si aroye ati igbese amioloro. Bakanna, ilese awon ero-imulo onina lati sise bi switches je ki igbese aroye eleyoika o seese. Awon oroiseona isomorapapo bi awon patako asoyipo, oroiseona ikopo isiseonina, ati orisi iru awon ipile ibanisoro lo so imusise asoyipo di odidi, o si unje ki gbogbo awon ohuninu otooto yi o di sistemu asise.

Isiseonina yato si sayensi ati oroiseona onitanna and elero-onina, ti won unda lori imuwaye, ipinka, switching, ifipamo ati iyipada okun onitanna si ati lati awon iru okun miran nipa lilo waya, oko, generators, batiri, switches, relays, transformers, resistors and other passive components. This distinction started around 1906 with the invention by Lee De Forest of the triode, which made electrical amplification of weak radio signals and audio signals possible with a non-mechanical device. Until 1950 this field was called "radio technology" because its principal application was the design and theory of radio transmitters, receivers and vacuum tubes.

Today, most electronic devices use semiconductor components to perform electron control. The study of semiconductor devices and related technology is considered a branch of solid state physics, whereas the design and construction of electronic circuits to solve practical problems come under electronics engineering. This article focuses on engineering aspects of electronics.

## Itokasi


Ẹ̀ka:Ẹ̀lẹ́ktrónìkì
Bobby Seale

**Robert George "Bobby" Seale** (born October 22, 1936), is an American civil rights activist, who along with Huey P. Newton, co-founded the Black Panthers on October 15, 1966.  

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1936
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
GFAJ-1

**GFAJ-1** je bakteria kan ninu ebi Halomonadaceae to je pe, ti ko ba ni fosforos, le lo apilese oloro arsenik ninu DNA re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Baktéríà
Fátímọ̀ ọmọ Mùhammédù

**Fátímọ̀** (; ; pronounced ; c. 605 or 615 –632) was a daughter of the Islamic prophet Muhammad from his first wife Khadijah bint Khuwaylid. She is regarded by Muslims as an exemplar for men and women. She remained at her father's side through the difficulties suffered by him at the hands of the Quraysh of Mecca. After migration to Medina, she married Ali ibn Abi Talib, Muhammad's cousin, and was mother to four of his children. She died a few months after her father, and was buried in Jannat Al-Baqi' in the city of Medina, although the exact location of her grave is unknown. Most Shias believe that she was injured when defending Ali against the first Caliphate, and that this incident led to her early death.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Áràbù
Ẹ̀ka:Àwọn mùsùlùmí
Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní ẹ̀wádún 600
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 632
Kayode Fayemi

**Kayode Fayemi**, (ojoibi February 9, 1965) ni Gomina Ipinle Ekiti lowolowo lati 15 October 2010. O wa lati Isan-Ekiti ni Agbegbe Ijoba Ibile Oye ni Ipinle Ekiti, Nigeria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1965
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkìtì
Rauf Aregbesola

**Rauf Aregbesola** A bí i ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún ọdún 1957. Ó jẹ́  àgbà olósèlú ọmọ ilẹ̀ Yorùbá láti ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun orílẹ̀-èdè Nàíjíríà. Wọ́n dìbò yàn-án gẹ́gẹ́ bí  Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀sun ní ọdún 2010 títí ó fí fipò náà Sílẹ̀ ní ọdún 2018 lẹ́yìn tó lo sáà kejì rẹ̀ tán. Gboyega Oyetola ni Rauf Arẹ́gbẹ́ṣolá fa agbára Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun lé lọ́wọ́ lẹ́yìn sáa rẹ̀ ní ọdún 2019, olórí orílẹ̀-èdè Muhammadu Buhari yàn-án gẹ́gẹ́ bí Mínísítà alábòjútó ètò abẹ́lé (Minister for Interior) orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1957
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun
Augustine ará Híppò

**Augustine ará Híppò** (; ) (November 13, 354 – August 28, 430), bakan naa bi **Augustine**, **Augustine Enimimo** (St. Augustine), **Austin Enimimo** (St. Austin), **Augustine Onibukun** (Blessed Augustine), tabi **Augustine Enimimo Onibukun** (St. Augustine the Blessed), je amoye ati onimo oro-olorun omo Beriberi to gbe aye re ni Igberiko Afrika ile Romu. Awon iwe re ko ipa pataki ninu idagbasoke Esin Kristi Apaiwoorun. Bakanna ohun tun ni Bisobu Hippo Regius.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 354
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 430
Ẹ̀ka:Àwọn amòye
Ẹ̀ka:Àwọn Bèríbèrí
Marsilius ilẹ̀ Padua

**** jẹ́ amòye pàtàkì. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn amòye
Niccolò Machiavelli

**** je amòye pataki.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn amòye
Charles de Secondat, baron de Montesquieu

**Charles-Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu** (, ; 18 January 1689 &nbsp;– 10 February 1755) je amòye pataki ara Fransi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1689
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1755
Ẹ̀ka:àwọn amòye ará Fránsì
Jean-Jacques Rousseau

**Jean-Jacques Rousseau** (28 June 1712  2 July 1778) omo ilu Geneffa pataki amoye, olukowe, ati olusopo orin ti Iseromu orundun 18k. Imoye oloselu re ko pa gidigidi lori Ijidide Fransi, ati Ijidide Amerika ati lori gbogbo idagbasoke ero oloselu, oro-alawujo ati eko odeoni.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1712
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1778
Ẹ̀ka:àwọn amòye ará Fránsì
John Stuart Mill

**** je amòye pataki ninu eto isuna, oselu, irori , akowe ati bebe lo. A bi ni  ogun jo, osu karun 1806, o dagbere fun aye ni ojo keje osun karun, odun 1873 ni pentoville leba london, England. Baba re ni James Mill. o bere ise ni Ile ise East India ni omo odun metadinlogun. Oruko  iyawo re ni Harriet Taylor ti oku ni 1865. O je okan ninu awon paliamenti ni Westminster ni 1865. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn amòye
Alain Badiou

**Alain Badiou** ( ; ojoibi 17 January 1937) je amòye ara Fransi pataki.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1937

Ẹ̀ka:àwọn amòye
Noam Chomsky

**Avram Noam Chomsky** (; ojoibi December 7, 1928), mo bakana bi **Noam Chomsky**, je amòye pataki.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1928
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Amẹ́ríkà
Michael Walzer

**** je onimo oselu ni orile ede Amerika. A bi i ni ojo keta osu keta, odun 1935. o je ojogbon ni *Institute for Advanced Study* (IAS) ni ilu Princeton, ipinle New Jersey, o si tun je alatunse agba fun iwe iroyin ti won pe ni *Dissent magazine*, ti o tin ba sise lati igba ti o tije akeeko ni ile-iwe giga *Brandeis University.* o ti ko opolopo iwe ati ayoka *lori akori lorisirisi —opolopo lori ise oselu—ti o fi mo ogun dede ati aisedede, ija fun orile ede, eleyameya, ara Sioni, sise dede nipa eto oro aje, didekun aisedede lawujo, sise dede, igbamora, ati ise oselu. o tun je alatunse fun ile-ise The New Republic.* 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Ẹ̀ka:àwọn amòye
Àmì-ìdámọ̀ kẹ́míkà

**Àmì-ìdámọ̀ kẹ́míkà** jẹ́ lẹ́tà -1 tàbí -2 tó jẹ àmì ọ̀rọ̀ tí wọ́n tẹwọgba káríayé fún àpilẹ̀ṣẹ̀ kẹ́míkà kan, lọ́pọ̀ ìgbà tó ń wà láti orúkọ àpilẹ̀ṣẹ̀ náà, nígbà púpo ni Latini. Lẹ́tà àkọkọ́ nìkan ni ó jẹ́ nlá. Fún àpẹẹrẹ, "He" ni àmì-ìdámọ̀ fún '''hi'''liom (English name, not known in ancient Roman times), "Pb" for lead (***p'''lum'''b'''um'' in Latin), "W" for [[tungsten]] (***w**olfram'' in German, not known in Roman times). [[Systematic element name|Temporary symbols]] assigned to newly or not-yet synthesized elements use 3-letter symbols. For example, "Uno" was the temporary symbol for [[Hassium]] which had the temporary name of ***U*'n**n**il**o**ctium''. 

## Ìtọ́kasí
Rómù Ayéijọ́un

**Rómù Ayéijọ́un** jẹ́ àṣàọlàjú ti abúlé adákọ kékeré kan ní ẹ̀bá Peninsula Italia lati igba orundun 10k SK. O budo si eti Omiokun Mediteranean, ni ilu Romu, o di ikan larin awon ileobaluaye titobijulo ni agbaye ayeijoun.

## Àwọn ìtókasí
Louis 14k ilẹ̀ Fránsì

**Louis Kẹrìnlá** (**Louis XIV**'; 5 September 1638 1 September 1715; Luis Kerinla), to je mimo bi  **Oba Orun** (**Sun King** (Faranse: *le Roi Soleil*), je Oba Fransi ati Navarre. Ijoba re, lati 1643 de ojo iku re ni 1715, bere nigba to je omo odun merin, o si gba odun adorin le meji, osu meta ati ojo mejidinlogun, bee si ni ohun lo je oba to pe ju lori ite ni Europe ti a mo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1638
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1715
Ẹ̀ka:Àwọn Ọba ilẹ̀ Fránsì
Adam Smith

**Adam Smith** (iribomi 16 June 1723&nbsp;– alaisi 17 July 1790 ) je amoye alawujo ati asiwaju ninu eko itokowo oloselu ara Skotlandi. Enikan pataki ninu Olaju Skotlandi, Smith ni o ko iwe *[[The Theory of Moral Sentiments]]* ati *[[The Wealth of Nations|An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations]]* to gbajumo lasan bi *The Wealth of Nations*, je gbigba bi *[[magnum opus|ise ninla]]* re ati iwe akoko odeoni nipa isiseitokowo. O je ko gbajumo gidigidi be sini yio je ki o nikopa lori isiseitokowo titi doni. Smith je titokasi kakiri gege bi baba isiseitokowo ati iseowoele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1732
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1790
Ẹ̀ka:àwọn amòye
Louis 16k ilẹ̀ Fránsì

**Louis Kẹrìndínlógún**  (23 August 1754 – 21 January 1793) je bi Oba ile Fransi ati Naffarre lati 1774 titi di 1791, ati leyin igba na bi *Oba awon ara Fransi* lati 1791 de 1792. O je didalowo ati fifofinmu gege bi apa jagidijagan ojo 10k osu kejo 1792 nigba Ijidide Fransi, o je didalejo latowo Ipejo Olomoorile-ede, o si je didalebi esun idale, o si je sisekupa pelu guillotini ni 21 January 1793. Ohun nikan ni oba ile Fransi to je sisekupa.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1754
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1793
Ẹ̀ka:Àwọn Ọba Fránsì
Katẹrínì 2k ilẹ̀ Rọ́síà

**Katẹrínì Kejì** (*Catherine II*) (, *Yekaterina II Velikaya*), also known as **Katẹrínì Eninla** (), je bibi ni Stettin, Pomerania, Jemani ni  bi *Sophie Friederike Auguste von Anhalt-Zerbst-Dornburg*. O je bi Ayabaluaye ile Rosia lati  leyin idotefikupa oko re, Peter 3k, leyin opin Ogun Odun Meje titi di ojo iku re ni . 

Under her direct auspices the Russian Empire expanded, improved its administration, and continued to modernize along Western European lines. Catherine's rule re-vitalized Russia, which grew stronger than ever and became recognized as one of the great powers of Europe. She had successes in foreign policy and oversaw sometimes brutal reprisals in the wake of rebellion (most notably Pugachev's Rebellion).

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní
Louis Gerhard De Geer

**** jẹ́ olóṣèlú àti w:Alákòóso Àgbà orílẹ̀-èdè Swidin nígbà kan rí.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Swídìn
Arvid Posse

thumb|Arvid Posse
**** je oloselu ati Alakoso Agba orile-ede Swidin tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Swídìn