Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

**Àjẹsára  jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B**  jẹ́ àjẹsára tí a fi ń dáàbò bo ara ẹni lọ́wọ́ àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B. Ọmọ tuntun a maa gba àkọ́kọ́ abẹ́rẹ́ Àjẹsára yíi láàrín wákàtí mẹ́rìndínlógún tí wọ́n bíi àti abẹ́rẹ́ yíi méjì tàbí méta lẹ́yìn ìgbà náà. Èyí pẹ̀lú àwon tí ara wọn kò ní anfààní púpọ̀ lati dojú kọ àrùn, bi àwon tí ó ní àrùn kògbóògùn HIV/AIDS tàbi àwon tí wọ́n bí lọ́jọ́ àìpé.
Lílo Àjẹsára yíi déédéé máa n dáàbò bo èèyàn márùndínlọ́gọ́rú nínú ọgọ́rún èèyàn tí kò ní àrùn.

Ṣíṣe àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ lati ríi dájú wípé Àjẹsára yíi ṣiṣẹ́ jẹ́ ohun tí ó ṣe kókó fún àwon tí ó ní  anfààní jùlọ lati  ní àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B. 
Àfikún abẹ́rẹ́ Àjẹsára yíi lè wúlò fún àwon tí ara wọn kò ní anfààní púpọ̀ lati dojú kọ àrùn ṣùgbọ́n kò pọn dandan fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ èniyàn. Àwon tí ó ti kó àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B ṣùgbọ́n tí wọn kò gba abẹ́rẹ́ Àjẹsára yíi gbúdọ̀ gbàá pẹ̀lú àjẹsára tí àwon òyìnbó ń pè ní "hepatitis B immune globulin". Inú iṣan ni wọ́n máa ń gba abẹ́rẹ́ Àjẹsára yíi tí á fi dè inú ara.

Ewu nípa lílo Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B ò wọ́pọ̀. Ìrora lè wáyé níbi tí a gba abẹ́rẹ́ sí. lílo Àjẹsára yíi kò léwu nígbà oyún àti nìgba fífún ọmọ lọ́yàn. Kò ní ìbáṣepọ̀ tí ó dájú pẹ̀lú Guilain-Barre syndrome. Wọ́n pèlo Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B tí ó wà bayí nípa ọ̀nà tàbí ọgbọ́n recombinant DNA. Wọ́n dáwà tàbí pẹ̀lú àwon Àjẹsára míràn.

Wọ́n fọwọ́sí Àjẹsára  jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B  àkọ́kọ́ ní ilẹ̀ United States ní odún 1981. Èyí tí kò léwu púpọ̀ di títà ní odún 1986. Ó jẹ́ ìkan lára àwon oògún tí Àjọ Ìlera Àgbáyé ṣàkójọ ẹ̀ sí oògún tó wúlò jùlọ fún ìlera.  Ní bíi 2014, òṣùwọ̀n owó rẹ̀ lójú pálí kúsí US$ 0.58–13.20 fún abẹ́rẹ́ kan.  Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà, iye owó rẹ̀ kúsí US$50–100.

## Lílo fún ìlera

Ọmọ tuntun tí ìyá tó bá ní àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B bá bí a máa gba abẹ́rẹ́ àjẹsára  jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B pẹ̀lú imunogulobulínì. Báyí ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀ èdè a màa gba abẹ́rẹ́ àjẹsára  jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B fún àwon ọmọ ìkókó lati dènàn àìsàn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B. Ní àwon orílẹ̀ èdè tí ó ní anfààní jùlọ lati ní àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B, gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára  yí fún ọmọ tuntun ti dínkù àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B àti àrùn jẹjẹrẹ inú ẹ̀dọ̀. Wọ́n fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ ní ilẹ̀ Taiwan, níbi tí wọ́n tí ṣètò gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára  jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B kárí gbogbio àgbáyé ní odún 1984 wípé gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára  náà má a ń dín ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn tí wọ́n ń pè ní hepatocellular carcinoma kù láàárìn àwon ọmọdé.
Ní ilẹ̀ UK, gbígba abẹ́rẹ́   àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B wà làra àyẹ̀wò Ìbálòpọ̀ tí wọ́n má a ṣe ń fún àwon ọkùnrin tí ń bá ọkùnrin lòpọ̀ (MSM). Wọ́n ṣe irú ètò yii ní orilẹ̀ ède Ireland.

Ní ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ agbègèbè, gbígba Àjẹsára  jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B jẹ́ dandan fún  àwon òṣìṣẹ́ ìlera àti fún  àwon òṣìṣẹ́ ilé àyẹ̀wò  fún  ìlera. Ilé ìṣàkoso àti ìdènàn àrùn ti ilẹ̀ United States gbani ní ìmọ̀ràn pé gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára  jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B ṣe pàtàkì fún àwon tó ní àrùn àtọ̀gbe melitus.

### Ipa

Lẹ́yin àkọ́kọ́ gba àjẹsára yìí lẹ́ẹ̀mẹta, àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ lè tẹ̀le láàárìn oṣù kan sí mẹrin fún àrídájú iṣẹ́ rẹ̀, tí wọ́n ń pè  ní ìdènàn àìsàn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B lójú pẹpẹ  áńtíjẹ́nì, agbóguntàìsàn  tí ó ju 100 mIU/ml lọ. Írú ìdáhun báyìí má ń wáyé láàárìn 85 sí 90% èèyàn. Ìdáhun agbóguntàìsàn  tí ó wáyé láàárìn 10  sí 100 mIU/ml jẹ́ ìdáhun tí kò péyé. Àwọn èèyàn  tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn  bá ń ṣíṣe báyìí  má ń gba ohun tí  ó má fún  agbóguntàìsàn yìí lágbára  láìsí ìdí fún àyẹ̀wò  ẹ́jẹ́. Àwọn èèyàn  tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn ò póṣùwọ̀n  (tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn  bá kéré sí 10 mIU/ml) gbọ́dọ̀ ṣe àyẹ̀wò jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B, wọn á sí gba  abẹ́rẹ́ àjẹsára yìí lẹ́ẹ̀mẹta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Lẹ́yìn abẹ́rẹ́  àjẹsára ẹ̀ẹ̀kejì, àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀  á tẹ̀le láàárìn oṣù kan sí mẹrin fún àrídájú iṣẹ́ rẹ̀. Àwọn èèyàn  tí ó  rí ìyàtọ̀ lẹ́yìn abẹ́rẹ́ àjẹsára ìkejì lè rí ìyàtọ̀ tí wọ́n bá gba àjẹsára yii sára  tàbí Àfikún ìdá àjẹsára yii tàbí ìdá meji Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A àti B. Àwọn èèyàn  tí ó pàpà rí ìyàtọ̀ lẹ́yìn èyi á gba hepatitis B immunoglobulin (HBIG) tí wọ́n bá kó àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B lọ́jọ́ wájú.

Àwon ohun tí ó ń ṣe okùnfà ìdáhun agbóguntàìsàn  tí ò póṣùwọ̀n ni  tí ọjọ́ orí  bá ju ogójì,  ìsanrajù, àti sìgá mímu, àti ọtí mímu pàápàá bí èèyàn bá ní àrùn ẹ̀dọ̀. Àwon aláìsàn tí adínà àìsàn wọn ò póṣùwọ̀n tàbí tí kíndìrín wọn kò ṣisẹ̀ dáadáa lè ma dáhun si àjẹsára  dáadáa, Fífún wọn ní àjẹsára déédéé tàtí àfikún ìdá àjẹsára yii lè ṣe wón láànfàní. Ókéré jù, ìwádí kan fihàn pé iṣẹ́ Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B kò péye fún àwon tí ó ní àrùn kògbóògùn HIV.

### Iye àkókò ìdáàbòbò

Báyìí, ìgbàgbọ́ ti wà pé iye àkókò ìdáàbòbò Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B kò lópin. Síbẹ̀síbẹ̀, tẹ́lẹ̀ ìgbàgbó wà pé iye àkókò tí Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B lè ṣe ìdáàbòbò  mọ kò ju bí  ọdún máàrún sí méje.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àjẹsára