Herbert Macaulay

**Olayinka Herbert Samuel Heelas Badmus Macaulay** (14 Oṣù Kọkànlá 1864 – 7 Oṣù Karùn ún 1946) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, olóṣèlú, olùwádìí, onímọ̀ ẹ̀rọ, ayàwòrán ilé, oníròyìn, àti olórin . Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ló kà Macaulay sí olùdásílẹ̀ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

## Ìgbésí ayé ìbéèrè
A bí Herbert Macaulay ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kọkànlá ọdún 1864 ní Broad Street, Èkó, sí ìdílé Thomas Babington Macaulay àti Abigail Crowther. Àwọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ àwọn ènìyàn tí wọ́n mú láti ibi tí a ń pè ní Nàìjíríà báyìí, tí àwọn ọmọ ogun British West Africa Squadron gbé kalẹ̀ sí Sierra Leone, àti àwọn tí wọ́n padà sí Nàìjíríà lónìí. Thomas Babington Macaulay jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ Ojo Oriare nígbà tí Abigail Crowther jẹ́ ọmọbìnrin Bíṣọ́ọ̀bù Samuel Ajayi Crowther, ọmọ ìdílé Ọba Abiodun. Thomas Babington Macaulay ni olùdásílẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ girama àkọ́kọ́ ní Nàìjíríà, CMS Grammar School, Èkó.

## Ètò ẹ̀kọ́
Macaulay bẹ̀rẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1869, láti ọdún 1877, ó kẹ́kọ̀ọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ St Paul's Breadfruit, Lagos àti CMS Faji School, Lagos. Láti ọdún 1877 sí Oṣù Kẹwàá ọdún 1880, ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga CMS Grammar, Lagos fún ẹ̀kọ́ girama rẹ̀. Ó jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ náà nígbà tí baba rẹ̀ kú ní ọdún 1878.  Ní ọdún 1880, ó dara pọ̀ mọ́ ẹ̀rọ ìtajà ọkọ ìyá rẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò iṣẹ́ àti míṣọ́nnárì kọjá Odò Niger, ó lọ sí Bonny, Lokoja, Gbebe àti Brass. Lẹ́yìn tí ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ míṣọ́nnárì Kristẹni kan, ó gba iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùrànlọ́wọ́ àlùfáà àti olùtọ́kasí ní Ẹ̀ka Iṣẹ́ Gbogbogbòò, Lagos. Lẹ́yìn náà, pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn ìjọba àwọn aráàlú, Macaulay kúrò ní Lagos ní ọjọ́ kìíní oṣù Keje ọdún 1890 láti tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní England. Láti ọdún 1891 sí 1894 ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìmọ̀ ẹ̀rọ ìlú ní Plymouth, England, ó sì tún jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ GD Bellamy, onímọ̀ nípa iṣẹ́ abẹ́ ilẹ̀ àti onímọ̀ nípa omi ní Plymouth. Ní ọdún 1893, ó di ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní Royal Institute of British Architects, London.  Macaulay tún jẹ́ olórin tó ní ìmọ̀ tó sì gba ìwé ẹ̀rí orin láti Trinity College, London àti ìwé ẹ̀rí orin láti Music International College, London.
## Ìṣẹ́
Nígbà tí ó padà sí Èkó ní oṣù kẹsàn-án ọdún 1893, ó bẹ̀rẹ̀ sí ṣiṣẹ́ pẹ̀lú iṣẹ́ ìjọba amúnisìn gẹ́gẹ́ bí olùwádìí ilẹ̀ Crown Lands . Ó fi iṣẹ́ náà sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùwádìí ilẹ̀ ní oṣù kẹsàn-án ọdún 1898 nítorí ìkórìíra tí ń pọ̀ sí i fún ìjọba ilẹ̀ Lagos Colony ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àti ipò ilẹ̀ Yorùbá àti Niger Coast Protectorate gẹ́gẹ́ bí ààbò ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì . Àwọn òǹkọ̀wé mìíràn bíi Patrick Dele-Cole ti kíyèsí ìlòkulò àwọn ẹ̀sùn ọ́fíìsì (tí àwọn olórí ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì fi kàn án) àti wíwá àríyànjiyàn èrè àdáni tí ó mú kí Macaulay fi iṣẹ́ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùwádìí owó orí Crown Grants.  Kristin Mann, tí ó ń tọ́ka sí àwọn ìwé tí ìjọba amúnisìn ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì fi ránṣẹ́, sọ pé Macaulay hùwà àìṣòótọ́, nípa lílo "ipò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùwádìí ilẹ̀ Crown Lands láti ran àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ lọ́wọ́ láti gba owó orí amúnisìn àti láti ṣe inúnibíni sí àwọn ọ̀tá nípa fífún àwọn ẹlòmíràn ní ilẹ̀ wọn". Ó tún kọ̀wé pé Macaulay "gba owó orí amúnisìn lábẹ́ orúkọ èké ó sì tà wọ́n ní èrè". Ní oṣù kẹwàá ọdún 1898,  ó gba ìwé àṣẹ láti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùwádìí. Gẹ́gẹ́ bí olùṣèwádìí, àwọn ètò àti ìdíyelé rẹ̀ ní ilé EJ Alex Taylor ní Victoria Street, ilé Henry Carr ní Tinubu, ilé Akinola Maja àti Doherty Villa ní Campos Square.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1864
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1946
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà