Kèké

thumb|kèké
Kèké je ohun ti awa n lo lati gbékuro

## Itàn ti kèké
Keke naa jẹ diẹ sii ju ọdun 200 lọ - eyi ni itan ti bii idinamọ igi ti a pe ni Laufmaschine wa sinu awọn nọmba erogba awọ didan ti a mọ loni.

## Awọn Laufmaschine
Ní ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀ ti Yúróòpù ní ọdún 1816, eéru òkè ayọnáyèéfín sán oòrùn, òjò dídì sì pa àwọn irè oko náà. Ìbúgbàù títanic tí Òkè Ńlá Tambora wà ní ilẹ̀ Indonesia tó jìnnà réré ti mú kí gbogbo ayé di òkùnkùn biribiri. Ní Jámánì, wọ́n ti pa àwọn ẹṣin fún oúnjẹ tí wọ́n lè pèsè àti Karl Drais tó jẹ́ òpìtàn tó dá Karlsruhe ní gúúsù ìwọ̀ oòrùn orílẹ̀-èdè náà yí ọkàn rẹ̀ sípò míì.

Ni ọdun 1817, a ni Laufmaschine (ẹrọ nṣiṣẹ) - eyiti o di mimọ bi Draisine - ojutu gbigbe ti o ti lọ lati di kẹkẹ oni ati pese iṣipopada olowo poku, ominira ati ominira si awọn miliọnu eniyan kakiri agbaye. Nitorina o dabi pe awọsanma ẹru ni awọ fadaka kan.

Karl Drais Laufmaschine

Drais kii ṣe akọkọ lati fi awọn kẹkẹ meji sinu jara, ṣugbọn o ṣafikun idari ati imọran ti kẹkẹ keke ti ṣe ifilọlẹ. Awọn ọna kika ngbe lori ni igbalode ọjọ iwọntunwọnsi keke olufẹ ti sẹsẹ.

A ṣe apẹrẹ rẹ ni Ilu Paris ati laipẹ o wa ni 'velocipede' ati ọpọlọpọ awọn iyatọ 'ẹṣin ifisere' ti o di ipadanu arinbo ti akoko wọn. Awọn wọnyi ni ọna tan awọn ọkan onilàkaye lati ṣe agbekalẹ awọn ilọsiwaju ti o ti tẹsiwaju titi di oni.

A fi awọn pedals kun ni ọdun 1864 ni idanileko Paris ti ẹlẹda gbigbe Pierre Michaux (abáni Pierre Lallement sọ pe ĭdàsĭlẹ naa ati nigbamii gbe lọ si AMẸRIKA lati ṣe idagbasoke kẹkẹ siwaju sibẹ) ati pe fad naa tun lọ lẹẹkansi. Awọn kẹkẹ wọnyi ni a mọ si awọn velocipedes ti o ni ilọsiwaju, tabi olokiki ti a pe ni 'boneshakers' fun gigun gigun wọn.

Awọn iwulo fun iyara spawn Penny Farthing ni 1870, ẹniti iwọn kẹkẹ pinnu awọn 'gearing' ti awọn keke. Bi ẹsẹ rẹ ṣe gun, ‘jia’ ti o ga julọ ti o le Titari ati iyara ti o le lọ. Awọn ẹlẹṣin ti awọn ẹrọ wọnyi ni a pe ni awọn akoko ti a npe ni 'srchers' fun sisun ni awọn ọna ati awọn ipa-ọna, ti o npa ẹru si awọn ẹlẹsẹ ati awọn ẹlẹṣin.

## Awọn gigun kẹkẹ craze
Ni awọn orilẹ-ede kakiri agbaye, awọn eniyan n mọ iwulo ọkọ ayọkẹlẹ yii. O wa ni ọdun 1893 ni Ilu Ọstrelia pe agbara gidi keke ti fi idi mulẹ. Percy Armstrong ati R Craig gun lati Gulf of Carpentaria si Melbourne - irin-ajo iyalẹnu nla ni akoko yẹn - ti o bo 4,131km ni o kere ju ọjọ 50 lọ.

Fun akoko kan Australia jẹ ile-iṣẹ gigun kẹkẹ gigun ti agbaye, pẹlu ọpọlọpọ awọn igbasilẹ ijinna ti o ṣeto nipasẹ awọn ẹlẹṣin ilu Ọstrelia, gẹgẹbi gigun kẹkẹ 4,300km William Virgin lati Perth si Brisbane ni awọn ọjọ 60. Ọpọlọpọ wa lati awọn aaye goolu ti Iwọ-oorun Iwọ-oorun ti Ọstrelia, nibiti keke naa ti fi idi rẹ mulẹ daradara bi gbigbe ti ara ẹni ati bi iṣẹ ifiweranṣẹ nitori pe o rọrun ju fifi awọn ẹṣin jẹun ni agbegbe lile yẹn ati pe kẹkẹ naa yiyara ati pe o le lọ siwaju lọnakọna.

Keke naa ṣe afihan ọkọ ayọkẹlẹ ti o dara julọ fun ominira awọn obinrin lati diẹ ninu awọn idiwọ ti awujọ 1890s. Bí ‘kẹ̀kẹ́ ààbò’ ṣe di irú ọ̀wọ̀, àwọn obìnrin aṣáájú-ọ̀nà máa ń gbé wọn lọ fún eré ìnàjú àti ìrìn àjò, wọ́n ń fi ẹ̀wù àwọ̀tẹ́lẹ̀ dífá fún àwọn òdòdó nínú iṣẹ́ náà. Awọn iwe iroyin ti ọjọ yasọtọ awọn oju-iwe si iṣẹlẹ ti awọn kokosẹ abo lori ifihan lakoko ti awọn akọwe ati awọn onkọwe lẹta jẹ ẹgan.

Ni afikun si awọn aṣọ ti ko ni ihamọ, keke naa gba awọn obinrin lọwọ pẹlu iwọn ominira ti gbigbe ti a ko tii ri tẹlẹ. Iru awọn obinrin bẹẹ le ni awọn nẹtiwọọki awujọ ti o gbooro, ilera ti ara to dara julọ, igbẹkẹle ara ẹni ga ati ori ti idi.

Kẹkẹ naa ti jẹ ki idagbasoke ‘Obinrin Tuntun’ ti akoko yii ṣiṣẹ, ti o ṣiṣẹ ni ita ile, rii ararẹ pe o dọgba pẹlu awọn ọkunrin ati pe o le jẹ aṣaaju ti n ṣe igbega ibori awọn obinrin ati awọn ọran awujọ. Fún ìdí yìí, Susan B. Anthony tó jẹ́ alátùn-únṣe ẹgbẹ́ òun ọ̀gbà ará Amẹ́ríkà polongo pé kẹ̀kẹ́ ẹṣin “ti ṣe púpọ̀ láti tú àwọn obìnrin sílẹ̀ ju ohunkóhun mìíràn lọ nínú ayé.”

Awọn ọna ti o dara julọ fun gigun kẹkẹ ni awọn ẹlẹṣin gigun bi daradara. Ajumọṣe ti Wheelmen ti Amẹrika ti dasilẹ ni ọdun 1880 pupọ lati ṣeto awọn gigun bi lati ṣe agbero fun awọn iwulo ti awọn ẹlẹṣin keke. Fun apẹẹrẹ, Iyika Awọn opopona ti o dara ni AMẸRIKA dide kuro ninu agbawi Ajumọṣe ti American Wheelmen fun awọn ọna ti o dara fun gigun kẹkẹ. Iru Awọn Ajumọṣe bẹ bẹrẹ si dagba ni gbogbo ibi ti awọn 'kẹkẹ' wa, pẹlu ọpọlọpọ awọn ilu to sese ndagbasoke ti Australia.

## Orundun Titun
Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún ogún, kẹ̀kẹ́ náà ni a kà fún mímú kí ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ ìmúdàgbàsókè onímọ̀ sáyẹ́ǹsì títóbi jù lọ ní ọ̀rúndún náà. O jẹ lakoko ti o n gun kẹkẹ rẹ, Albert Einstein sọ pe, o loyun Imọye Gbogbogbo ti I ibatan rẹ. Bayi iyẹn jẹ oye ti o ti ṣafikun iwọn afikun si oye wa ti agbaye. Awọn oye nla miiran wo ni ẹrọ yii le ṣe jiṣẹ?

Keke naa tẹsiwaju lati jẹ ọkọ ti ominira, iṣowo ati ilera fun agbaye to sese ndagbasoke. Keke n gba aaye laaye si itọju ilera, eto-ẹkọ ati agbegbe ti o gbooro ati gbigbe gbigbe ti ifarada jẹ aye eto-ọrọ nitori keke tumọ si pe o le rin irin-ajo lẹẹmeji bi jina, lemeji bi sare ati ki o gbe merin ni igba awọn fifuye.

Loni, jina lati rọpo nipasẹ awọn ọkọ ayọkẹlẹ, awọn kẹkẹ jẹ pataki bi irinṣẹ lati koju awọn arun igbesi aye ti o mu wa ṣaisan ati ibanujẹ ni awọn nọmba ti o tobi ati ti o tobi julọ ni agbaye ti idagbasoke. Fun ere idaraya ti ilera ati, ni imunadoko julọ, fun gbigbe ti nṣiṣe lọwọ, gbogbo eniyan ni anfani lati inu kẹkẹ ni ọwọ wọn.

O ṣeun Herr Drais - a kí ọ!