Unoma Azuah

**Unoma Azuah** (ti a bi 23 Okudu 1969) jẹ onkọwe, onkọwe, ati ajafitafita ọmọ orilẹ-ede Naijiria ti iwadii ati ijafafa rẹ da lori kikọ LGBT ni awọn iwe-kikọ Naijiria. O ti ṣe àtẹ̀jade awọn awọn ìwé mẹta, méjì nínú èyítí o gbà àwọn ami-ẹri àgbáyé. O dojukọ awọn ọran ti o jọmọ awọn ọmọ orilẹ-ede Nàìjíría,  gẹgẹbi ninu *Ara Olubukun: Awọn igbesi aye Aṣiri ti LGBT Nigerians* (2016). 

## Ìgbésíayé
Azuah ní a bí ni Ogwashi-ukwu ní Ipinle Delta ti Nigeria si baba Tiv kan lati Ukan ni ijọba ibilẹ Ushongo ni Ipinle Benue àti ti iya Igbo kan lati Asaba ni Ipinle Delta .  Bi won ti bi nigba Ogun Abele Naijiria lati odo awon obi mejeeji ti ija naa waye, o je omo Igbo ni pataki, ti won si yapa kuro ninu idile baba re nitori pe ko ye ki ọmọ ológun Tiv Naijiria kan ko koja ila awon ota lati ba obìnrin Biafra (Igbo) kan ṣoṣo.&nbsp;

Ó lọ sí Yunifásítì ti Nàìjíríà, Nsukka níbi tí, gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ̀ọ́jinlẹ̀, ó ṣàtúnṣe ìwé ìròyìn ẹ̀ka èdè Gẹ̀ẹ́sì tí a ń pè ní *The Muse*, ó sì gbà àmì ẹ̀bùn ti akẹ́kọ̀ọ́ Ìkọ̀wé Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí ó dára jù lọ fún ọdún méjì lẹ́yìn náà: 1992 àti 1993.  O ni oye Apon ti Iṣẹ ọna ni Gẹẹsi,  of Nàìjíríà, Nsukka (1994), Master's ni Gẹẹsi lati Cleveland State University, Ohio (2001) ati Master's ni Fine Art lati Virginia Commonwealth University, Richmond (2003).

## Onibaje ẹtọ agbawi / akitiyan
Azuah jẹ ọmọ orilẹ-ede Naijiria akọkọ lati fun awọn ọran LGBTQIA ni hihan deede ni iwe-ẹkọ iwe-kikọ Nàìjíríà. Ó kúrò ní Nàìjíríà ní ọdún 1999, lẹ́yìn tí ó ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìhalẹ̀mọ́ í sí ẹ̀mí rẹ̀ nítorí iṣẹ́ rẹ̀, ó sì pín  rẹ̀ láàrín orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà àti Nàìjíríà láti máa ṣèrànwọ́ àti ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwùjọ LGBTQIA Nàìjíríà. 

Nipa iṣẹ rẹ, Azuah ti sọ pe “Mo ti ṣawari nigbagbogbo koko-ọrọ ti ibalopọ ninu kikọ mi, paapaa ninu awọn ewi mi ati awọn ege ti kii ṣe itan-akọọlẹ.&nbsp;*Egungun ti o jẹun* jẹ atilẹyin gangan nipasẹ itan otitọ kan. Igbesi aye ohun kikọ pataki ṣe afihan igbesi aye ọmọ orilẹ-ede Naijiria kan ti mo pade.&nbsp;Ó ṣẹlẹ̀ pé ó jẹ́ olùfìfẹ́hàn gíga jù lọ, ṣùgbọ́n nígbà tí ó bá lọ sí ẹ̀wọ̀n tí ó sì di ojúkò àfiyèsí fún àwọn ọ̀tá, ọkùnrin tí ó bá ní ìbálòpọ̀ kan yóò jẹ́ olùgbàlà rẹ̀.” 

Ninu ofin ti o lodi si onibaje ni Nigeria, o tun ti sọ nkan wọnyi: "Mo lero pe awọn alakoso Naijiria nlo ọrọ naa gẹgẹbi ohun èlò ṣe idiwọ awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria lati awọn ifiyesi titẹ ni otitọ gẹgẹbi aini awọn anfani aje àti àwọn amàyederu ni.&nbsp;LGBT nla ti ẹsin Kristiẹniti ìpìlẹ̀ ti o gba lori orilẹ-ede Naijiria ni o nmu idamu ti koko-ọrọ yii ti ko yẹ ki o wa fun ariyanjiyan orilẹ-ede nitori pe ohun ti awọn agbalagba ti o ni imọran ṣe ni ikọkọ ti yàrá wọn ko yẹ ki o kan ẹnikẹni. 

Ṣiṣawari rẹ ti awọn àkòrí onibaje ninu iṣẹ rẹ, ati "idaabobo ìbálòpọ̀ abo", fun queer ti o wa ni orilẹ-ede Naijiria ni a ti ṣe àpèjúwe bi "igbese igboya nitotọ."  Ni bayi ọmọ ilu ti AMẸRIKA, o tẹsiwaju lati duro “ni ipa jinlẹ̀ ni ilẹ-ile rẹ nipa pinpin awọn itan ti inunibini ti Ọkọnrin, onibaje, bisexual ati agbegbe transgender níbè.” 

## Ìgbésí aye ọjọgbọn
Lọwọlọwọ Azuah nkọ Gẹẹsi ni Wiregrass Georgia Technical College . 

## Awọn atẹjade

* *Awọn orin alẹ.* Eko: Oracle, 2002. Akojopo Oriki
* *Ọrun-giga ina.* Frederick, Dókítà: Àtẹ̀jáde America. Oṣu Keje, Ọdun 2005. A aramada.
* *Awọn Gigun ti Light.* Jẹmánì: VDM; Dókítà Müller, Ọdun 2008. Akojọpọ awọn itan kukuru.
* *Egungun Jeje.* Niu Yoki: Demarche Publishing, 2013. American àtúnse. A aramada.
* *Lori Awọn Iyẹ Bàjé: Anthology ti Ewi Onigbagbede ti o dara julọ ti Naijiria.* Niu Yoki: Dlite, Ọdun 2014.
* *Ara Olubukun: Awọn igbesi aye Aṣiri ti Ọkọnrin Naijiria, Gay, Bisexual ati Transgender: ti kii ṣe itan-akọọlẹ.* Jackson, TN: Ìwé ounjẹ kókó, 2016g 

## Awọn ẹbun

* The Urban Spectrum National aramada Ti o dara julọ ti ọdun 2006 nipasẹ onkọwe ti a bi ni Afirika fun *ina Ọrun-giga* 
* Onkọwe itan-akọọlẹ ti o dara julọ ti ọdun 2006 fun *Awọn ina Sky-high,* Association of Nigerian Authors/ Eye Flora Nwapa fun itan-akọọlẹ, 2006
* Ẹbun Griot Hero fun ilowosi ara ilu pẹlu Agba ati awọn ọmọ ile-iwe giga, West Tennessee, 2008
* Ayanfẹ, Aami-ẹri Oluko Olukoni ti ara ilu Thomas Ehrlich, Ile-ẹkọ giga Indiana, 2009
* Aidoo-Snyder Book Eye, Caucus Women's of the African Studies Association, fun *Egungun ti o jẹun,* 2011 
* Winner, eye Hellman-Hammett fun *Ọrun-giga ina* 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1969