open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elfatih Eltahir

**Elfatih Ali Babiker Eltahir** (Larubawa: الفاتح علي بابكر الطاهر, ti a bi ni Oṣu Kẹwa ọdun 1961) jẹ Ọmọ-iwe Sudani kan -Amẹrika Ọjọgbọn ti Ilu ati Imọ-ẹrọ Ayika, H.M. King Bhumibol Ojogbon ti Hydrology ati Afefe, ati Oludari ti MIT-UM6P Iwadi Eto ni Massachusetts Institute of Technology.

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
Elfatih Eltahir ni a bi ni Omdurman, Sudan, ni Oṣu Kẹwa ọdun 1961 si Ali Babiker Eltahir ati Nafisa Hassan Musa.

O gba Apon ti Imọ-jinlẹ (Awọn Ọla Kilaasi akọkọ) ni imọ-ẹrọ ilu lati Ile-ẹkọ giga ti Khartoum ni ọdun 1985. O gba Ebun Yunifasiti Merghani Hamza. Lẹhinna o pari Titunto si ti Imọ-jinlẹ (Awọn Ọla Kilasi akọkọ) ni hydrology ni Ile-ẹkọ giga ti Orilẹ-ede ti Ireland ni ọdun 1988, ati gba Aami Eye McLaughlin. Eltahir lẹhinna pari Titunto si Imọ-jinlẹ miiran ni meteorology ati Dokita ti Imọ-jinlẹ (Sc.D.) ni Hydro-climatology, mejeeji ni ọdun 1993, lati Massachusetts Institute of Technology (MIT). Ise agbese rẹ jẹ nipa "awọn ibaraẹnisọrọ ti hydrology ati afefe ni agbada Amazon", eyiti o jẹ owo nipasẹ NASA Fellowship ni Iwadi Iyipada Agbaye ati ti Rafael L. Bras ṣe abojuto.

## Iṣẹ ati iwadi
Eltahir tẹsiwaju ṣiṣẹ ni MIT lẹhin Sc.D. gege bi alabaṣiṣẹpọ lẹhin-doctoral ṣaaju ki o to ni igbega si Alakoso Iranlọwọ ni 1994. Ni 1995, o di Gilbert Winslow Career Development Chair (1995-1998). Ni ọdun 1998, o di Ọjọgbọn Alabaṣepọ ati lẹhinna Ọjọgbọn ti Imọ-iṣe Ilu ati Ayika ni ọdun 2003. [orisun ti kii ṣe akọkọ nilo] Oun ni H.M. King Bhumibol Ojogbon ti Hydrology ati Afefe, ati Oludari ti MIT-Mohammed VI Polytechnic University (UM6P) Eto Iwadi ti o fojusi lori idagbasoke alagbero ni Afirika.

Iwadi Eltahir ṣe ifojusi si idagbasoke awọn awoṣe nọmba, ti o jẹri lodi si awọn akiyesi satẹlaiti, lati ṣe iwadi bi iyipada afefe agbaye   ṣe le ni ipa lori awujọ nipasẹ awọn iyipada ninu wiwa omi   ati awọn ajakale arun,     paapaa ni Afirika   ati Asia.  

## Eye ati iyin
Eltahir gba Aami Eye Oluṣewadii Tuntun ti NASA ni ọdun 1996,  Aami Eye Iṣẹ Ibẹrẹ Alakoso AMẸRIKA fun Awọn onimọ-jinlẹ ati Awọn Onimọ-ẹrọ (PECASE) ni ọdun 1997,  ati Ẹbun Kuwait ni Awọn Imọ-jinlẹ fun iṣẹ rẹ lori Iyipada oju-ọjọ ni ọdun 1999.     A dibo fun ẹlẹgbẹ ti American Geophysical Union (AGU) ni ọdun 2008, ati lẹhinna gba Aami Eye Imọ-jinlẹ AGU's Hydrologic ni ọdun 2017. 

Ni ọdun 2023, o jẹ ọmọ ẹgbẹ ti National Academy of Engineering (NAE),   ati ẹlẹgbẹ kan ti Ile-ẹkọ giga ti Imọ-jinlẹ Agbaye (TWAS) fun ilosiwaju ti imọ-jinlẹ ni awọn orilẹ-ede to sese ndagbasoke .  Eltahir jẹ ọmọ ẹgbẹ ti American Meteorological Society, Royal Meteorological Society, American Society of Civil Engineers, Sudan Engineering Society, ati awọn Sudanese National Academy of Sciences.

## Igbesi aye ara ẹni
Eltahir ni awọn arakunrin mẹfa, o si fẹ Shahinaz Ahmed Badri ni Oṣu kejila ọdun 1991.  O ni awọn ọmọ meji, Nafisa ( Reuters 'Akoroyin fun Sudan ati Egypt  ) ati Mohamed.

* 
* 
* 
* 
* 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1961
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Segun Akinola

**Segun Akinola** (tí a bí ní ọdún 1993) jẹ́ aṣẹ̀dá orin Gẹ̀ẹ́sì fún fíìmù lórí ẹ̀rọ-amóhùnmáwòrán àti àwọn àkójọ ìtàn. Ó gba iṣẹ́ lẹ́yìn Murray Gold gẹ́gẹ́ bíi olùdarí àti aṣẹ̀dá orin ti *[[Doctor Who]]* láti "The Woman Who Fell To Earth" ní ọdún 2018 títí wọ "The Power of the Doctor" ní ọdún 2022.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé
Akinola jẹ́ ọmọ Nàìjíríà tó tan mọ́ ìlú Britani. Gẹ́gẹ́ bí ọmọdé, ó kọ́ bí wọ́n ṣe ń tẹ dùrù àti bí wọ́n ṣe ń lu ìlù. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní Bedford Modern School, àti ní Royal Birmingham Conservatoire, níbi tí ó ti jáde pẹ̀lú first-class ní ọdún 2014. Ó gba oyè ẹ̀kọ́ MA nínú ẹ̀kọ́ Composing for Film and Television, ní National Film and Television School.

## Àwọn orin rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
Funmi Olonisakin

**Funmi Olonisakin** (tí a bí ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kejì ọdún 1965) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó tan mọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, tó jẹ́ onímọ̀ àti ọ̀jọ̀gbọ́n ti leadership peace and conflict ní King's College, ní ìlú London. Ó sì tún jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n tó dáńtọ́ ní University of Pretoria. Ó jẹ́ olùdásílẹ̀, ó sì tún fìgbà kan jẹ́ adarí African Leadership Centre (ALC), èyí tí wọ́n dá sílẹ̀ lórí ìlànà Pan-Africanism láti kọ́ àwọn adarí àti onímọ̀ ilẹ̀ Afrika ti ìran tó ń bọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹ̀kọ́ tó wúlò fún ìyípadà ọ̀tun. Olonisakin ni olùdarí ètò ti ALC's Master of Science (MSc) lórí àọn ètò lórí ìṣàkóso, àlàáfíà àti ààbò. Ó jẹ́ olùṣèwádìí ní ẹ̀ka Political Sciences ní University of Pretoria, ó sì tún fìgbà kan jẹ́ ọmọ-ẹgbẹ́ Andrew Mellon Foundation àti ọmọ-ẹgbẹ́ Geneva Centre for Security Policy (GCSP). Lọ́wọ́lọ́wọ́, wọ́n yàn án ní United Nations Security Council (UNSC) láti jẹ́ olùdámọ̀ràn fún ẹgbẹ́ náà, tó sì tún ṣaàgbéyẹ̀wò UN Peace-building Architecture.

## Ètò ẹ̀kọ́
Wọ́n bí Funmi (Oluwafunmilayo) Olonisakin  sí apá Gúúsù ilẹ̀ London sínú ìdílé àwọn ọmọ Nàìjíríà. Ó gba oyè ẹ̀kọ́ àkọ́kọ́ ní Obafemi Awolowo University, ní Ilé-Ifẹ̀, ní Nàìjíríà, nínú ẹ̀kọ́ Political Science. Ó tẹ̀síwájú láti gboyè ẹ̀kọ́ kejì nínú ẹ̀kọ́ War Studies, ní King's College London.

## Àṣàyàn àwọn ìwé-àtẹ̀jáde

### Àwọn ìwé rẹ̀

** *Militancy and Violence in West Africa: Religion, Politics and Radicalization*, ed.James Gow, Funmi Olonisakin & Ernst Dijxhoorn. London: Routledge, 2013. 
** *Women and Security Governance in Africa*, ed. Funmi Olonisakin & Awino Okech. Oxford: Pambazuka Press, 2011.  ISBN&nbsp;9781906387891
** *Women, Peace and Security: Translating Policy into Practice*, ed. Funmi Olonisakin, Karen Barnes & Eka Ikpe. London: Routledge,2011.  ISBN&nbsp;9780415587976
** *Security Sector Transformation in Africa*, ed. Alan Bryden & Funmi Olonisakin. Munster: Lit Verlag, 2010.  ISBN&nbsp;9783643800718
** *The Challenges of Security Sector Governance in West Africa*, ed. Alan Bryden, Boubacar Ndiaye & Funmi Olonisakin. Munster: Lit Verlag, 2008. ISBN&nbsp;9783037350218
** *Peacekeeping in Sierra Leone: The Story of UNAMSIL*. Boulder and London: Lynne Reinner, 2008. ISBN&nbsp;9781588265203
** *Global Development and Human Security*, ed. Robert Picciotto, Funmi Olonisakin & Michael ClarkeNew Brunswick and London: Transaction Publishers, 2007. ISBN&nbsp;9781412811484
** *A Handbook of Security Sector Governance in Afric]*, ed. Nicole Ball & Kayode Fayemi. London: Centre for Democracy and Development, 2004.
** *Reinventing Peacekeeping in Africa: Conceptual and Legal Issues in the ECOMOG Operations*. The Hague: Kluwer Law International, 2000. ISBN&nbsp;9789041113214
** *Engaging Sierra Leone*. London: Centre for Democracy and Development, 2000. ISBN&nbsp;9781902296081
** *Peacekeepers, Politicians and Warlords*, by Abiodun Alao, Funmi Olonisakin & John Mackinlay Tokyo: United Nations University Press, 1999. ISBN&nbsp;9789280810318
* 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1965
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Ìṣọ̀kan Áfríkà
Hiba Mohamed

**Hiba Salah-Eldin Mohamed** (Larubawa: هبة صلاح الدين محمد, ti a bi ni 18 Oṣu Kini ọdun 1968) jẹ onimọ-jinlẹ nipa ẹda ara ilu Sudan kan ti o ṣiṣẹ ni University of Khartoum. O gba Aami Eye Royal Society Pfizer ni ọdun 2007.

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
Hiba keko zoology ni University of Khartoum, ti o gba oye oye ni 1993 ati Masters ni 1998. O gbe lọ si University of Cambridge Institute for Medical Research (CIMR) fun PhD rẹ ni 2002. Iwadi oye dokita rẹ, "Ipa ti Host Genetics ni Alailagbara si Kala-azar ni Sudan", wa labẹ abojuto ti Jenefer Blackwell. O wa ni CIMR gẹgẹbi ẹlẹgbẹ postdoctoral.

## Iwadi
Hiba ni Aami Eye Idagbasoke Iwadii Igbẹkẹle Wellcome kan, o si pada si Ile-ẹkọ giga ti Khartoum lati jẹ olukọ ọjọgbọn ni Ẹka ti Isedale Molecular.  Iwadi rẹ da lori oye awọn Jiini ti Visceral leishmaniasis .  

A fun ni ẹbun Royal Society Pfizer Award 2007 fun iwadii rẹ lori arun na, eyiti o jẹ nipasẹ awọn buniyan iyanrin .  Ko si ajesara tabi itọju to munadoko, ati pe o to 350 milionu eniyan ni o wa ninu ewu ni agbaye.   Hiba jẹ apakan ti awọn ayẹyẹ Ọsẹ Royal Society Africa ni ọdun 2008.  Ni ọdun 2010, Hiba ni a yan Ẹlẹgbẹ ti Ile-ẹkọ giga ọdọ Agbaye .  

## Awọn atẹjade ti a yan
 

* Blackwell, Jenefer M; Searle, Susan; **Mohamed, Hiba** ; White, Jacqueline K (2003-01-22). *[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165247802002316 Divalent cation irinna ati ifaragba si àkóràn ati autoimmune arun: itesiwaju ti Ity/Lsh/Bcg/Nramp1/Slc11a1 itan jiini]* . Awọn lẹta Imunoloji . **85** (2): 197–203. doi : 10.1016 / S0165-2478 (02) 00231-6. ISSN 0165-2478.
* **Mohamed, Hiba Salah** ; Ibrahim, Muntaser Eltayeb; Miller, Elinor Nancy; White, Jacqueline Katie; Cordell, Heather Jane; Howson, Joanna McCammond McGill; Peacock, Christopher Sean; Khalil, Eltahir Awad Gasim; El Hassan, Ahmed Mohamed; Blackwell, Jenefer Mary (2004-01). *[https://www.nature.com/articles/5201089 SLC11A1 (eyiti o jẹ NRAMP1 tẹlẹ) ati ailagbara si leishmaniasis visceral ni Sudan]* . European Journal of Human Genetics . **12** (1): 66–74. doi :10.1038/sj.ejhg.5201089. ISSN 1476-5438.
* Blackwell, JM; Fakiola, M.; Ibrahim, MI; Jamieson, SE; Jeronimo, SB; Miller, EN; Misra, A.; **Mohamed, HS** ; Peacock, CS; Raju, M.; Sundar, S.; Wilson, ME (2009-05). *[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1365-3024.2009.01102.x Awọn Jiini ati leishmaniasis visceral: ti eku ati eniyan]* . Imuniloji parasite . 31 (5): 254–266. doi : 10.1111 / j.1365-3024.2009.01102.x. PMC 3160815.  .
* **Mohamed, HS** ; Ibrahim, MI; Miller, EN; Peacock, CS; Khalil, E.A. G.; Cordell, HJ; Howson, JMM; El Hassan, AM; Bereir, REH; Blackwell, JM (2003-07). ''Ailagbara jiini si leishmaniasis visceral ni Sudan: ọna asopọ ati ajọṣepọ pẹlu IL4 ati IFNGR1'' . Awọn Jiini &amp;amp; Ajesara . **4** (5): 351–355. doi :10.1038/sj.gene.6363977. ISSN 1476-5470

## Wo eleyi na

* Sultan Hassan
* Nashwa Essa
* Mohamed Osman Baloola

## Awọn itọkasi


## Ita ìjápọ

* Hiba Mohamed publications indexed by Google Scholar

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1968
Layla Zakaria Abdel Rahman

**Layla Zakaria Abdel Rahman** (o ku ni ọdun 2015) jẹ onimo ijinlẹ sayensi ara ilu Sudan ni aaye ti imọ-ẹrọ imọ-ẹrọ .

O gba awọn iwọn-oye rẹ lati Ile-ẹkọ giga ti Khartoum ati UMIST, ni iyipada ogbin ireke. Ọna rẹ ṣẹda ipa agbaye ni imudara ṣiṣe ati ifarada ni awọn orilẹ-ede to sese ndagbasoke.

O ku ni ọdun 2015, ẹni ọdun 59. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2015
Sonny Chidebelu

Sonny Angus Nnaemeka Dixie Chidebelu jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nípa ètò ọrọ̀ ajé Agricultural (Agribusiness) láti Ẹ̀ka Iṣẹ́ Agbẹ́, Faculty of Nigeria, Nsukka. O jẹ olori ni igba meji ti Ẹka ti Ogbin ati ọmọ ẹgbẹ ti Ile-ẹkọ giga ti Imọ-jinlẹ Naijiria.

## Ìgbà ọmọdé àti ilé ẹ̀kọ́
A bí Sonny ní ọjọ́ kẹ́ẹ̀ẹ́dógún oṣù kẹfà ọdún 1948 ní Abagana ní ìpínlẹ̀ Anambra, Nàìjíríà. O gba iwe-ẹri ile-iwe ti Iwọ-oorun Afirika (WAEC) ni ọdun 1965 lati Ile-ẹkọ giga King, Lagos Nigeria.  O gba oye akọkọ rẹ ni Iṣuna Agbara ati Imọlẹ lati Ile-ẹkọ giga ti Naijiria, Nsukka ni ọdun 1973. Ó gba ìjùmọ̀sòye rẹ̀ ní Agribusiness/ Agricultural Economics láti Guelph" id="mwJA" rel="mw:WikiLink" title="University of Guelph">Yunifásítì Guelph, Guelph , Ontario, Canada ní ọdún 1977. Ni ọdun 1980, o gba PhD rẹ ni Iṣowo Agbara lati Ile-ẹkọ giga ti Georgia, Athens, Georgia, AMẸRIKA.

## Iṣẹ́ Òjíṣẹ́
Sonny bẹrẹ iṣẹ ẹkọ rẹ ni ọdun 1977 bi Oluranlọwọ Iwadi Gbigbe ni ẹka ti Iṣuna Agbara, Yunifasiti ti Georgia. ó di olùwádìí ẹlẹgbẹ́ ní 1980, olùkọ́ II ní 1981, olùkọ́ I ní 1983, olùkọ́ àgbà ní 1985, olùkọ́ ní 1996 àti olùkọ́ olùbẹ̀wò ní Delta State University ní 2001.

## Àwọn ọmọ ẹgbẹ àti àwọn ọmọ ẹgbẹ
Sonny jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Association of Nigerian Agricultural Economists (NAAE) ati Agricultural Society of Nigeria (ASN). O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Ẹgbẹ Iṣakoso Agbara ti Naijiria (FAMAN) ati Ile-iṣẹ Afirika fun Iṣowo Iṣowo (AIAE). 

## Àwọn ìwé tí wọ́n ti yàn

* Nwosu, C. S., & Chidebelu, S. A. N. D. (2014). Iṣẹ́ ìṣẹ́ǹbáyé lábẹ́ Yam Ìṣejọpọ ọgbin ti o da lori epo-ọgbin ni awọn agbegbe ti n ṣelọpọ epo-ọbẹ̀rẹ̀ àti ti kii ṣe epo-ọṣẹ ti Ipinle Imo, Naijiria. Agricultura tropica et subtropca, 47 (1), 20-28 
* , D. P., Chidebelu, S. A. N., & Enete, A. A. Iyatọ idiyele aaye: Aarin ti titaja soybeans ni Benue ati Enugu States, Nigeria. [1]
* Ogbanje, E. C., Chidebelu, S., & Nweze, N. J. (2015). Ìpínwó owó tó ń wọlé fún àwọn àgbẹ̀ àti ìnáwó àgbẹ̀ láàárín àwọn àgbè́ kékeré ní àríwá àárín gbùngbùn Nàìjíríà: Ìlànà Ìpínlẹ̀ Heckman. Global Journal  Human Social Science, 15 (3), 1-7 [1]

## Àwọn àlàyé

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1948
Annonaceae

**Annonaceae** wá láti ẹ̀yà igi eléso tó ní àwọn igi àti igi kúkurú bákan náà tí wọ́n sì máa ń pè é ní **custard apple family** tàbí **soursop family**. Ó ní genera 108 àti ẹ̀yà 2400 mìíràn, òun sì ló pọ̀ jù nínú ìdílé Magnoliales. Oríṣiríṣi genera ló máa ń ṣẹ̀dá èso tó ṣe é jẹ. Èyí tó gbajúmọ̀ jù lọ ni *Annona*, *Anonidium*, *Asimina*, *Rollinia*, àti *Uvaria*. Ẹ̀ya rẹ̀ jẹ́ *Annona*.

## Bí ó ti rí
[thumb|295x295px|''[Annona muricata'']]
Ẹ̀yà rẹ̀ máa ń jẹ́ igi kékeré tàbí igi ńlá nígbà mìíràn, pẹ̀lú èpo-igi, ewé àti òdòdó.

; Ẹ̀ka, ara àti ewé
: Èpò igi rẹ̀ ki, ó sì ní òórùn dídùn. Pith septate rẹ̀ pín sí oríṣiríṣi ọ̀nà tí wọ́n sì ní ilà ní àárín. Ẹ̀ka rẹ pín sí méjì, ó sì lọ pọ̀ mọ́ra wọn. Ewé rẹ̀ ní ìpele méjì, ó sì nílà lára.

### Àwòrán onígi

## Àwọn ìtọ́kasí
Grape

thumb|Grapes
[thumb|"Black" (dark blue) and "white" (light green) [Table grape|table grapes]]
Girepu je eso ti a tun mo sí beri, ti eso igi ti o ni àjàrà ti eya Vitis. Girepu je oríṣi eso ti o wa non-climateric, o tun maan wa ni isupo.

Gbingbin eso yìí bere odun egbaarin ,ati wipe eso ti je ounje ti eniyan lati odun to tipe wa. A le je eso yìí ni tutu tàbí ni gbígbé(bi raisins,kurrant tabi sultans),girepu je eso ti o ni itumo asa pataki ni orilẹ ede àgbáyé ,pataki julo ninu otí waini sise. Awọn ohun ti a le fi Girepu se míràn je orisirisi Kanu, juice,vinegar ati ororo.
Patrick Obi Ngoddy

**Patrick Obi Ngoddy** jẹ ọjọgbọn ni Nigeria ti Ẹrọ Ẹrọ Ounjẹ ati Ṣiṣe ni Ile-Ẹ̀kọ́ Gíga Agbara ti Nigeria, Nsukka. O jẹ olori aṣáájú-ọ̀nà ti ẹka ti Imọ-ẹrọ ati Imọ-ọmọ Ọjẹ, ti o jẹ akọni tẹlẹ ti Ẹkọ ti Oko ati ọmọ ẹgbẹ ti Nigeria Academy of Science.

## Ìgbà ọmọdé àti ilé ẹ̀kọ́
A bí Patrick Obi Ngoddy ní June 24, 1940. O gba oye akọkọ rẹ ni Ẹrọ Iṣẹ-iṣẹ-iṣelọpọ lati Ile-ẹkọ giga Polytechnic California, San Luis Obispo ni ọdun 1965. Ní ọdún 1967 àti 1969, ó gba ìwé M.Sc. àti Ph.D. nínú Ẹ̀rọ Ìgbiná àti Ẹ̀rọ Ẹ̀rọ Ọ̀jẹ̀ láti Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Michigan, East Lansing, Michigan lẹsẹsẹ̀sẹ̀.

## Iṣẹ́ Òjíṣẹ́
Ngoddy bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Michigan gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ ní Ẹ̀rọ Ìgbinlẹ̀ ní 1968. Ni 1968, o di oluranlọwọ ọjọgbọn ni Food ati Agricultural Engineering ati Oludari ti Ile-iṣẹ Iṣakoso Iparun Iparun ti Agbara ni ọdun 1969.

Ni 1971, o pada si Naijiria (Obafemi Awolowo University, Ile-Ife) nibi ti o ti di ọjọgbọn ni Food Engineering ati Processing ni 1978. O jẹ Ojogbon ti Food Engineering ati Processing, University of Nigeria, Nsukka, nibiti o ti ṣe ọpọlọpọ awọn iṣẹ. awọn ipo bii Ẹka ti Imọ-jinlẹ Ounjẹ ati Imọ-ẹrọ lati 1979 si 1982, Dean of Faculty of Agriculture lati 1981 si 1983, Igbakeji Igbakeji Alakoso lati 1985 si 1986, Dean of School of Post-Graduate Student lati 1985 si 1987 ati Igbakeji-Chancellor , Academic Affairs lati 1995 si 1998.

## Àwọn ọmọ ẹgbẹ àti àwọn ọmọ ẹgbẹ
Ni ọdun 1965, o di ọmọ ẹgbẹ ti Ẹgbẹ Amẹrika ti Awọn Onimọ-ẹrọ Agbara, Ẹgbẹ ti Ile-iṣẹ Imọ-ọja (IFT, USA) ni ọdun 1969, ọmọ ẹgbẹ ti American Society for Heating, Refrigeration and Air-Conditioning Engineering (ASHRAE) ni ọdun 1970, ati Ọmọ ẹgbẹ ti Academy of Science Nigeria

## Àwọn ìwé tí wọ́n ti yàn

* Ihekoronye, A. I., & Ngoddy, P. O. (1985). Imọ-ẹrọ ounjẹ ti o ni idapọ fun awọn eti okun.
* Uvere, P. O., Onyekwere, E. U., & Ngoddy, P.O. (2010). Ṣiṣe awọn ounjẹ  o ni afikun ti awọn ounjẹ ti a ṣe pẹlu awọn ounjẹ ti n ṣaṣeyọri ti o ni kalisiomu, irin, zinc ati provitamin A.
* Uzochukwu, S. V., Balogh, E., Tucknot, O. G., Lewis, M. J., & Ngoddy, P. O. (1994). Àwọn èròjà tó ń yí padà nínú ọtí àpalè àti omi àpalè.
* Uvere, P. O., Ngoddy, P.O., & Nnanyelugo, D. O. (2002). Ipa  itọju iyẹfun ti o ni amylase (ARF) lori irọrun ti awọn ounjẹ afikun ti a ṣe irọ.
* Ngoddy, P. O. (1972). Ìpèsè ìsọfúnni nípa àwọn ohun tó ń ṣòfò fún ẹran ọ̀sìn. Àjọ Ìṣọ́ Àyíká AMẸRIKA.
* Uvere, P. O., Ngoddy, P.O., & Nwankwo, C. S. (2014). Ìkà bí ìtọ́jú ìyípadà fún pípa àwọn ọkà sorghum pupa àpò funfun (kaffir) jẹ́.

## Àwọn àlàyé

Ẹ̀ka:Àwọn ojọ́ìbí ní 1940
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Archie Mafẹje

**Archibald Boyce Monwabisi Mafeje** (30 March 1936 – 28 March 2007), tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Archie Mafeje**, jẹ́ onímọ̀-ìjìnlẹ̀ àṣà nípa ẹ̀dá ènìyàn àti ajà-fún-ìmúgbòrò-àṣà ti South Africa. Gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n bí ní Eastern Cape, ó gba oyè ẹ̀kọ́ gíga láti University of Cape Town (UCT) àti University of Cambridge. Ó di ọ̀jọ̀gbọ́n ní onírúurú yunifásítì ní Yúróòpù, Àríwá Amẹ́ríkà, àti Áfíríkà. Púpọ̀ nínú iṣé rẹ̀ ni ó lò ní ìtaSouth Africa ẹlẹ́yàmẹyà lẹ́yìn tí a dènà iṣẹ́ ìkọ́ni rẹ̀ ní UCT ní ọdún 1968.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2007
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1936
Kanpei

thumb|A peeled kanpei fruit
**Kanpei**, je  eso ti a tun mo sí **Ehime queen splash**,  a tun le pe ni irúgbìn*[[Citrus]]* ti o ṣẹ wá lati  Japan.

## Genetics
Kanpei je eso ti a ṣẹda nipa didakoja dekopon ati oríṣi nishinokaori  ni ọdún 1991,  nítòótó a se afihan re afi nigbati o di osu ogun ni ọdún 2007.

## Àpèjúwe
Igi yìí jé igi ti o se karakara ti o dé dagba dada titi ìwásè eso yìí. Egun ma'am Tobi ,a sì máa saaran sugbon o máa kere pẹlu ọjọ ori ati wipe awọn ẹka ti o nso eso yìí jé ailailegun. Eso yìí maan pon ni osu sere sí osu erena ,a tun maan ti iwọn 0.5pounds (230 grams) ati wipe irisi re je oblate. Rindi je awo osan ni colour ati wipe o ri runmurunmu lawo sugbon o ri bakan díẹ lára; eran are re je awo osan sí red orange. O maan tete sí ati wipe wiwu re sọwọn. A mo ni igi ti ko ni eso ninu amo nigbati awọn eso irúgbìn ti o wa layika ba pollinate re,o le ni eso diẹ ninu.O je eso ti o se dada,won a tun ma ni o ni oorun didun. Sugar content re to brix metala ati citric acid re to 1 percenti. Eso yìí máa  tètè fo ni summer ati autumn.

## Lilọ re
A máa ta pẹlu gbigbin re ni Japan, pàápàá jùlọ ni Ehin perfecture,a sì tún máa jẹ ni tutu. A sì máa je gẹgẹ bi dessert

## O le wo
* Japanese citrus
* List of citrus fruits

## Awọn Atokasi
Emeka Nwabueze

**Emeka Patrick Nwabueze** jẹ́ Ojogbon àgbà (Emeritus) àkọ́kọ́ ti ẹ̀kọ́ Tíátà àti Fíìmù ti University of Nigeria, Nsukka . Ó tún fìgbàkanrí jẹ́ gíwá ti Faculty of Arts àti adarí ti ẹ̀kọ́ Afirika tẹ́lẹ̀ ti ilé-ẹ̀kọ́ náà.

## Ìgbésí ayé ìbẹ́rẹ́ àti ẹ̀kọ́
Wọ́n bi Emeka ni ọjọ́ kẹtàlélógún, oṣù Kẹsàn-àn, Ọdún 1949, sínú ìdílé Olóyè John Nweke Nwabueze àti Josephine Nwabueze láti ìlú Umubele ní ìjọ̀ba ìbílẹ̀ gúúsù Awka ti ìpínlẹ̀ Anambra . Ó lọ sí ilé-ìwé St. Patrick's School ni Awka láti ọdún (1958–65). Ó tẹ̀síwájú sí ilé-ẹ̀kọ́ girama Zik's College, Onitsha láti (1966-1971) ó sì wọlé sí University of Nigeria, Nsukkaìní 1971. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní ọdún 1975 lati Ẹ̀ka ẹ̀kọ́ Gẹ̀ẹ́sì, pẹ̀lú iṣẹ́ ìṣeré gẹ́gẹ́ bíi àfojúsùn rẹ̀. Ní ọdún 1977, ó gba postgraduate diploma nínu Ìsàkoso Ẹ̀kọ́ àti Ètò láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Jos. Lẹ́hìnnáà, ó tẹ̀síwájú sí Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Eastern Michigan àti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Bowling Green State níbití ó ti gba oyè ẹ̀kọ́ kejì àti Doctorate degree bákannáà.  

## Iṣẹ́ rẹ́
Emeka bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́bí olùkọ́ni l'ákòkò National Youths Service Corps ní Kano State Institute for Higher Education ní ọdun 1978. L'ákòkò tí ó wà ní ìlú Amẹ́ríkà ní ìparì ọdún 1983, ó jẹ́ Associate Professor àti Alága ti Ẹ̀kọ́ Ẹ̀dá Ènìyàn ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Edward Waters, ilé-ẹ̀kọ́ gíga ọlọ́dún mẹ́rin ní Jacksonville, Florida, U.S.A. Lẹ́hìn ìpè láti ilé ẹ̀kọ́ gíga rẹ̀ àkọ́kọ́ rẹ́, ó padà sí Nàìjíríà ní ọdún 1983 ó sì gbaṣẹ́ gẹ́gẹ́bi Olùkọ́ni kejì (Lecturer II), ó gba ìgbéga sí Olùkọ́ni àkọ́kọ́ ní 1985, ati Olukọni Agba ni 1987 ni igbega si Ojogbon ni 1996 ati emeritus professor ni 2023. 

Ní ọgbọ̀n ọjọ́, Oṣù Karùn-ún, Ọdún 2000, ó se ìdánilẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ “**In the Spirit of Thepsis: Theatre Arts and National Integration** ” èyítí ó tọpa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìpilẹ̀ṣẹ̀ tíátà ni Eester scholarship àti àwọn àwùjọ ìbílẹ̀, ìtànkálẹ̀ tíátà gẹ́gẹ́bíi ìlànà ẹ̀kọ́ ní àwọn ilé ẹ̀kọ́ gíga Nàìjíríà, ìdàgbàsókè àtìgbàdégbà rẹ̀, àwọn tíọ́rì itankalẹ tíátà, ati gbígbé lárugẹ àwọn ipa tí Theatre ní lóri ìsọ̀kàn orílẹ̀-èdè nínú àwùjọ ẹlẹ́yàmẹ̀yà bìi ti Nàìjíríà.   

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1949
Beban Chumbow

## Beban Chumbow
**Beban Sammy Chumbow** (11 Kẹsán 1943) [1] jẹ onimọ-ede lati Cameroon. O ti ṣe awọn ipo ọjọgbọn ati iṣakoso ni ọpọlọpọ awọn ile-ẹkọ giga ni Ilu Kamẹrika, pẹlu Ile-ẹkọ giga ti Dschang ati Ile-ẹkọ giga ICT, Campus Cameroon. O tun jẹ alaga ti Ile-ẹkọ giga ti Ile-ẹkọ giga ti Ilu Kamẹra (CAS).

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
A bi Chumbow ni ọjọ 11 Oṣu Kẹsan ọdun 1943 ni Pipin Mezam ti agbegbe Ariwa-Iwọ-oorun ti Ilu Kamẹra. O pari eto-ẹkọ alakọbẹrẹ rẹ ni Ariwa-Iwọ-oorun ati lẹhinna lọ si Kinshasa ni Democratic Republic of Congo fun awọn iwe-ẹkọ alakọbẹrẹ rẹ ni Roman Philology.

O pari alefa oga rẹ ni ọdun 1972 ati oye PhD rẹ ni ọdun 1975 ni Ile-ẹkọ giga Indiana Bloomington. Lẹhinna o darapọ mọ University of Illori ni Nigeria.
*

## Iṣẹ ati iwadi
Ni ọdun 1986, Chumbow darapọ mọ ẹka ti Awọn ede Afirika ati Linguistics ni Ile-ẹkọ giga ti Yaounde I.

Ni ọdun 1993, o jẹ igbakeji igbakeji ti Yunifasiti ti Buea. Lẹhinna o ṣiṣẹ bi rector ni University of Dschang, University of Ngaoundéré ati University of Yaounde I. O tun ni nkan ṣe pẹlu Ile-ẹkọ giga ti Ilu Kamẹrika ti Awọn sáyẹnsì ati Igbimọ Iwadi Imọ-jinlẹ ti Afirika ati Innovation (ASRIC) - Ijọpọ Afirika.

O ni nkan ṣe pẹlu Ile-ẹkọ giga ti Awọn ede Afirika (ACALAN), ile-ẹkọ ti Ijọpọ Afirika.[3] O ti jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Linguistic Society of America ati New York Academy of Sciences.

O ti ṣe atẹjade awọn nkan ati awọn iwe lori imọ-ede.

## Awọn atẹjade ti a yan

* Chumbow, Sammy B. (2016). New Perspectives and Issues in Educational Language and Linguistics.

* Chumbow, Sammy Beban (2018-05-30). Multilingualism and Bilingualism. London: BoD – Books on Demand

 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ojọ́ìbí ní 1943
Ile-iwe Girama Ibadan

I**le-iwe Giramu Ibadan** jẹ ile-iwe girama ni ilu Ibadan, Nigeria. Lọwọlọwọ o wa ni agbegbe Molete, nitosi ile-iwe girama St.

## Itan
Ile-iwe Giramu Ibadan jẹ ile-iwe giga Anglican kan ti o ṣii si awọn ọmọ ile-iwe ti gbogbo ipilẹṣẹ ati igbagbọ. Ojo kokanlelogbon osu keta odun 1913 ni won da ileewe naa sile niluu Ibadan ni Bisobu Alexander Babatunde Akinyele. Ile iwe girama akoko ni ilu Ibadan. Lakoko awọn ọdun igbekalẹ ile-iwe naa, awọn ẹṣọ ati awọn ọmọ ti awọn kilaasi gbajugbaja ti ilu ti o kọ ẹkọ ti o ran awọn ọmọ wọn lọ sibẹ fun ile-iwe. Ni awọn ọdun 31 akọkọ ti idasile rẹ, ile-iwe gba awọn ọmọ ile-iwe ọkunrin nikan. O ifowosi di àjọ-ed ni 1941. Ni awọn 1950s ati 1960, awọn Higher School Certificate ti a fun un si awọn akẹkọ ti o ni anfani lati pari awọn kẹfa fọọmu. Oludari akọkọ ti ile-iwe naa ni Alexander Babatunde Akinyele. nigba ti Alakoso lọwọlọwọ jẹ Ọgbẹni Joseph.

## Awọn ẹbun koko-ọrọ
Akojọ awọn ẹbun koko-ọrọ ni Ile-iwe Giramu Ibadan: 

* English Studies
* Iṣiro
* Ẹkọ Ilu
* Eranko Oko
* Imọ Yiya
* Iṣiro owo
* Auto Mechanics
* Awọn ẹkọ ẹsin Kristiani
* Fisiksi
* Ede Faranse
* Kemistri
* Geography
* Isedale
* Imọ-ogbin
* Oro aje
* Kọmputa ati IT
* Èdè Nàìjíríà (Yorùbá)
* Orin
* Ijoba
* Litireso ni English
* Itan

## Oludasile Day ajoyo
Ni ojo 19 osu keta odun 2019 ni egbe omokunrin agba ti ile-iwe naa pejọ lati ṣe ayẹyẹ ile-iwe atijọ ti aago 106 ọdun ni miiran lati samisi eyi, awọn ọmọ ile-iwe giga ti o jẹ olokiki ti ile-iwe naa ṣeto, ọpọlọpọ eto lati samisi ọjọ awọn oludasile ile-iwe atijọ ni aṣa. ati ọna ti o dara ni fifun pada si nibẹ Alma ọrọ. Lara awọn eeyan olokiki nibẹ ni Iwe atokọ ti awọn gbajugbaja awọn ọmọ ile-iwe giga ti Ibadan Grammar School pẹlu oloogbe Pa Emmanuel Alayande, ti o jẹ Alakoso ile-iwe nigbamii. Oloogbe Oloye Ajibola Ige ti o jẹ Agbẹjọro agba fun orilẹede Naijiria tẹlẹri ati minisita eto idajo, tun ṣe gomina ipinlẹ Ọyọ. Dokita Olusegun Agagu to je Gomina ipinle Ondo nigba kan ri, ati Oloye Taiwo Ogunjobi to je olorin ere boolu tun je pataki. Ni afikun, Oloye High Chief Bayo Akinnola, Lisa ti ijọba Ondo Oloye Alex Ibru, oludasilẹ iwe iroyin Guardian ati Oloye Ayotunde Rosiji, oloogbe oloselu ati oloselu, jẹ apakan ti atokọ olokiki yii.

## Ikẹkọ ICT
Ile iwe girama Ibadan pelu ifowosowopo ijoba ipinle Oyo ati google ti seto idanileko ICT fun awon akekoo to egberun lona ogbon kaakiri ipinle Oyo. 

Ni ọjọ 7 Oṣu Keje, ọdun 2023, awọn ọmọ ile-iwe giga ti Ibadan Grammar School Association ti funni ni ẹbun ati fun awọn ọmọ ile-iwe ni ẹbun, ẹbun naa ni a fun ọmọ ile-iwe ti o ṣẹṣẹ gba wọle si ile-ẹkọ giga ti o fẹ.  

## Ogbontarigi Alumni

* Mike Adenuga
* FOM Atake
* Ayo Rosiji
* Michael Omolewa
* Abdul Hamid Adiamoh
* Alex Ibru
* Olusegun Agagu
* Bola Ige

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

*
Breadfruit

**Breadfruit** (***Artocarpus altilis***) jẹ́ ẹ̀yà igi olódòdó ti ìdílé mulberry àti jackfruit (Moraceae) tí wọ́n gbàgbọ́ pé ó jẹ jáde láti ìran *Artocarpus camansi,* èyí tó wá láti New Guinea, ní Maluku Islands, àti Philippines. Ó kọ́kọ́ tàn ká síOceania ní Austronesian expansion. Lẹ́yìn náà ló tàn ká sí àwọn agbègbè mìíràn káàkiri ayé lásìkò ìjọba àwọn amúnisìn. Àwọn ará ilẹ̀ Britain àti Faransé ṣe àmújáde ẹ̀yà aláìléso mìíràn ní òpin sẹ́ńtúrì kejìdínlógún. Lónìí, ó ń hù ní orílẹ̀-èdè àádọ́rùn-ún káàkiri apá Gúúsù àti Gúúsù-mọ-Ìlà-oòrùn ilẹ̀ Asia, Pacific Ocean, Caribbean, Central America àti Africa. Orúkọ rẹ̀ jẹ jáde láti ara ìrísí èsò tí wọ́n sè lẹ́yìn tó bá pọ́n tán, èyí tó jọ búrẹ́dì tí wọ́n ṣe, tó sì dùn bí i potato.

Wọ́n máa ń gbin igi náà ní Central America, northern South America, àti Caribbean. Èso náà máa ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí i oúnjẹ gigi ní àwọn ìlú mìíràn, wọ́n sì tún máa ń fi igi rẹ̀ kọ́ ilé àti ṣe ọkọ̀ ojú omi.

Breadfruit fara jọ *Artocarpus camansi* tó wà ní New Guinea, ní Maluku Islands, àti *Artocarpus blancoi ti àwọn* Philippines, (*tipolo* or *antipolo*) ti Philippines, àti*Artocarpus mariannensis* (*dugdug*) ti àwọn Micronesia. Gbogbo wọn ni wọ́n ń pè ní "breadfruit". Bákan náà, ó fara jọ jackfruit.

### Ìpìlẹ̀ àti àwọn orúkọ rẹ̀
Wọ́n kọ́kọ́ lo orúkọ yìí *breadfruit* ní séńtúrì kẹtàdínlógún láti fi ṣàpèjúwe nǹkan tó jọ búrẹ́dì tí wọ́n bá sè é tán. Breadfruit ní oríṣiríṣi ẹ̀yà àti àwọn orúkọ rẹpẹtẹ tó yàtọ̀ káàkiri ẹ̀yà

## Àwọn ìtọ́kasí
Citrus australasica

***Citrus australasica***, èyí tó jẹ́ **láìmù tó farajọ ìka ti ilẹ̀ Austraila** tàbí **caviar lime**, jẹ́ igi kékeré ẹlẹ́gùn-ún tó máa ń wà ní ilẹ̀ olómi tàbí ní irà ní agbègbèQueensland àti New South Wales, Australia.

Ó ní èso tó ṣe é jẹ, èyí tí wọ́n sì máa ń tà lóríṣiríṣi.

## Bí ó ti rí
Igi náà ní   ní gíga. Àwọn ewé rẹ̀ kéré bí i  wọ́n sì gùn tó  ó fẹ̀, pẹ̀lú ẹnu tó rí ṣonṣo. Òdòdó rẹ̀ funfun, ó sì tó  ní gígùn. Èso náà rí kuduru, ó sì tó  ní gígùn. Nígbà mìíràn, ó máa ń lọ́, tó sì máa ń ní oríṣiríṣi àwọ̀, bí i píǹkì àti aláwọ̀ ewé.

## Àwọn ìtọ́kasí
Kajari melon

Eso **Kajari melon**, je eso ti a tun mo si **Delhi melon**, o tun je irúgbìn ti ìsèdálè rẹ wà lati Punjab, a máan gbin nitori awọ re ti o yatọ .

## Àpèjúwe
O won  ati rindi Tirin re je pupa sí awo osan pẹlu stripu alawọ ewe ,inu re je awo ewe ti o sunmọ honeydew.O ri roboto sí oblate ni awo. O le so ni asiko kekere ati wipe o le si USDA zones, titi to fi kàn zone 6. Flavour re sunmo honeydew sugbon o dun julo.  A se afihan re United state ti ile Amerika ni ọdún 2014 nipasẹ Joseph Simcox ti o je botanical explorer.

## Wiwa rẹ
Eso irúgbìn yìí wa ni gbogbo ibi ni ayelujara.

## Tun wo

* Egusi

## Awọn Atọkasi
Nduka Otiono

**Nduka Anthony Otiono** jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n, òǹkọ̀wé, akéwì àti akọ̀ròyìn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó tan mọ́ ìlú Canada. Òun ni olùdarí, Institute of African Studies, Carleton University, ní Ottawa, Canada àwọn iṣẹ́-ìwádìí rẹ̀ sì dá lórí àwọn ìtàn àdúgbò tí ò lajú káàkiri ilẹ̀ Afrika. Bí i ìtàn àtẹnudẹ́nu, ìwé ìròyìn, àwọn orin gbajúmọ̀, àti ètò afẹ́. 

## Àwọn ìtọ́kasí
Kolkhoznitsa melon

K**olkhoznitsa melon**, je eso ti a tun mo sí egusi ti awọn akojọpọ agbe obirin, o je eso egusi ninu ẹyà  *[[Cucumis]]* ti o tan mo Russia ,ti a tun fi mo awon ara ile Amerika ni ọdún 1993.

## Àpèjúwe
A koko gbìn ni ọdún 1930s nipasẹ Russian gardener , fun akoko kekere kan. Igba ti o ya lotan dé ile Europe bi Ukraine,ki o to wa dé ile Amerika . Rindi rẹ Tirin ati wipe o ni awo golden orange,ẹran ara rè sí funfun ati dense.O ri roboto sí oblong ni irisi. Oorun rẹ dùn àti pé o to . Àwọn irúgbìn yìí je eso ti o tutu ti o sì lè pẹlu,o dé ndagba ni averagi egusi meta ni asiko kan

## Orúkọ
A so Kolkhoznitsa melon ni orúkọ yìí nipa ajokopo agbe ni ile Soviet Union ti a mo sí kolkhoz.

## Wiwa re
Eso irúgbìn yìí wa jakejado ayelujara.

## Awọn Atokasi
Kabir adeyemi adeyemo

**Kabiru Aderemi Adeyemo** (ti a bi ni 1965) o jẹ Ọjọgbọn ti Management & Accounting ni Ilu Naijiria ni Ile-ẹkọ giga Lead City Ibadan. Ipinle Oyo, Nigeria. O jẹ Igbakeji Alakoso ti Ile-ẹkọ giga Ilu Lead.

## Omowe Career
Kabiru Aderemi Adeyemi bẹrẹ iṣẹ ẹkọ rẹ gẹgẹbi olukọ ni Ife Anglican Grammar School ni Ile-Ife. Bakannaa, o tun ṣe olukọ ni Olode Grammar School ni Olode. 

O ni ikẹkọ lọpọlọpọ ati imọ-ẹrọ iwadii ni eto-ẹkọ giga. O tun ṣiṣẹ fun ọpọlọpọ awọn ile-ẹkọ bii Osun State College of Technology, Akintola University of Technology (LAUTECH), Ogbomse Alli University.He is a visiting professor at Babcock University and also Ilisral University of Agriculture, Abeokuta, ati CIPA, Ghana. Ni gbogbo iṣẹ-ṣiṣe rẹ, o ṣe afihan agbara-imọ-mọ ati ti o dara julọ ti o ṣe pataki si imọ ni Management ati Accounting, Business Policy, Strategic Management, Entrepreneurship, Law, Project Management, and Government.

Kabir Aderemi Adeyemi Gba B.Sc. ni Accounting ati MBA ni Management & Accounting lati Obafemi Awolowo University, Ile-Ife. Oye iwe giga re ni Peace & Conflict ni University of Ibadan. O gba Ph.D.s ni Management & Accounting and Law lati University of Nigeria. Olukọni ti o ni ọla, oluyanju ilana, otaja, ati onimọran.O jẹ Igbakeji Alakoso lọwọlọwọ ni Ile-ẹkọ giga Ilu Leads.

## Awọn ajo
O je Aare ile Rotary Club ti Ibadan 2016-2017 atijo.

O jẹ igbakeji Aare ti Wednesday Social Club of Nigeria, ti o ti kọja.

O je Akowe Honorary omo egbe ti 2-DIV Army Officers Mess ni Agodi Ibadan, NASFAT.

O tun je omo egbe RANAO, Ibadan, The Professional Group Lafia Business Club Ibadan, bee naa ni Ore fun Omo-Ajorosun, Ibadan. O jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Bethel CICS II, Ibadan. 

## Awọn ẹgbẹ ati awọn ẹlẹgbẹ

 Kabir Aderemi Adeyemi jẹ ọmọ ẹgbẹ ti awọn wọnyi 

* Ẹlẹgbẹ Ifọwọsi Institute of Public Administration, Ghana.
* Egbe ti Chartered Accountants of Nigerian.
* Society fun ofin ọrọ
* Association of Commonwealth Universities (ACU).
* Egbe ti Ifọwọsi jegudujera Examiners.
* Ẹgbẹ ẹlẹgbẹ ti Oluwadi Oniwadi.
* Chartered Institute of Taxation
* Alabaṣepọ Chartered Institute of Personal Management (CIPM)
* Egbe ti Ifọwọsi jegudujera Examiners
* Kabir Aderemi Adeyemi jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Igbimọ Igbakeji-Chancellors ti Awọn ile-ẹkọ giga Naijiria (CVCNU), eyiti o ṣiṣẹ bi ẹgbẹ agbala fun Igbakeji-Chancellors ni Federal Federal, Ipinle, ati Awọn ile-ẹkọ giga Aladani.  

## Awọn ẹbun

* O gba Aami Eye Alakoso Iyatọ ti o ni ọla lati Ile-iwe Iṣowo Uni-Caribbean ni ọdun 2021.
* Awon omo ologun Naijiria ti feyinti lola fun un pelu ami eye giga fun ise to yato si ati iranlowo omowe si eda eniyan. 

## Awọn itọkasi
Ile-iwe giga Oke-Ogun, Saki

**Ilé-è̩kọ́ gíga Òkè-ògùn, Ṣakí** jé̩ ilé-è̩kó̩ ètò-è̩kó̩ gíga ti ìjọba ìpínlè̩ tí ó wà ní ṣakí, Ìpínlè̩ Ò̩yó̩, Nigeria. Ò̩gá ilé-è̩kó̩(Rector) náà ni Dr. Surv. Ajibola, Sikiru Adetona.

## ìtàn
Ile-ẹkọ giga Oke-Ogun, Saki jẹ idasile ni ọdun 2001. I The Polytechnic Ibadan Saki Campus ti ṣe iyipada nla, ti o gba ominira ni Oṣu Keje 17, 2014, ti Gomina tẹlẹ ti Ipinle Oyo, Alagba Abiola Ajimobi ti kede. Iyipada yii samisi idasile rẹ gẹgẹbi ile-ẹkọ giga ti a mọ loni si Ile-ẹkọ giga Oke-Ogun, Saki.

## Awọn ile-ẹkọ giga
Awọn ile-ẹkọ giga ni (The Oke-Ogun Polytechnic, Saki):  

## Ẹka
Ẹka ni (The Oke-Ogun Polytechnic, Saki): 

Iṣiro

Faaji

Imọ-ẹrọ Ilé

Ohun ini Management

Mathematiki ati Statistics

Ilu ati Agbegbe Eto

Transport Planning ati Management

Ijọba Agbegbe ati Awọn Ikẹkọ Idagbasoke

Business Administration ati Management

Isakoso ti gbogbo eniyan

Food Science ati Technology
    

## Àpéjọ
Ayeye Apejọ Apejọ Maiden ti Oke-Ogun Polytechnic, Saki yoo waye ni ọjọ Satide, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹsan-an. Adele Alakoso ile-iṣẹ naa, Ojo Babatunde Lanre, ni Ojobo, 8 Oṣu Kẹsan 2022, sọ pe "Ayeye apejọ naa jẹ fun Awọn akẹkọ ti o pari ni 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019 cade 2019 Awọn akoko." Ọdun 2022.   

## Awọn Alakoso Alakoso
Rector: Dr. Surv. Ajibola S. Adetona.

Bursar: Ogbeni Asimolowo Monsur Abiodun.

Ti o ti kọja:

Alaga, Igbimọ Alakoso Barrister Lateef Sarafadeen Abiola (ONIJO). 

Adase Rector Dokita Yekeen A. Fasasi

Ṣiṣe Bursar Ọgbẹni Malik A. Abdulazeez FCNA, ACTI, ACCrFA, ACE

Adase Librarian Ogbeni Olugbenga Adeniyi

## Idagbasoke
Ni ọjọ 18th ti Oṣu kọkanla, ọdun 2021, Oke-Ogun Polytechnic di polytechnic Naijiria akọkọ lati ni awọn ọmọ ile-iwe giga ti Orilẹ-ede giga ti ile-ẹkọ giga ti Ile-ẹkọ giga ti Imọ-jinlẹ ati Imọ-ẹrọ ti Naijiria (NIFST). 

### Ibere fun ara Anti-ibaje
Ni ojo kokanlelogun, osu kewaa, akekoo ni Oke Ogun Saki beere fun idasile egbe Vanguard Anti-corruption ni ogba lati le ran akekoo soro jade ninu awon oro kan. 

## Awọn itọkasi
Olufemi Onabajo

**Olufemi Onabajo** jẹ ọmọ ile-ẹkọ Naijiria, olukọ ọjọgbọn ati igbakeji Alakoso ti Ile-ẹkọ giga Lead City tẹlẹ, yunifasiti aladani kan ni Nigeria.

## Iṣẹ́ Òjíṣẹ́
Onabajo bẹrẹ iṣẹ rẹ bi olukọni ile-iwe giga ni ọdun 1978.  O ṣiṣẹ bi onkọwe ni Ogun State Broadcasting Corporation (OGBC).  Ó kẹ́kọ̀ọ́, ó sì gba ẹ̀dà ìjùmọ̀sọ̀nà ní Yunifásítì Lagos. O si di ọmọ ile-iṣẹ telebiọnu Naijiria (NTA) ni Ikeja, nibiti o ti ṣiṣẹ fun ọdun 10 ṣaaju ki o to di Oludari Awọn iroyin ati Awọn ọrọ lọwọlọwọ. Ó ti kọ ìwé méjelélógún nínú ẹ̀rọ ìsọfúnni tó ń gbéni ró.

## Àwọn àlàyé

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Agodi Ọgba

thumb|Ọgbà Agodi, Ibadan
thumb|Agodi Gardens, Ibadan
**Agodi Gardens** jẹ ibi ifamọra aririn ajo ni ilu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, Naijiria. Tun npe ni Agodi Botanical Gardens, Agodi Gardens, Ibadan, awọn ọgba joko lori 150 eka ti ilẹ.

## Ìtàn
A dá ọgbà Agodi tí wọ́n ń pè ní Agodi Zoological and Botanical Gardens ní ọdún 1967. Ìjì tó wáyé ní Ogunpa lọ́dún 1980 pa ọgbà náà run torí pé omi tó ń ru bọ̀ ló ti gbé ọ̀pọ̀ lára àwọn ẹranko náà lọ. Ọgbà náà ni ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo tún ṣe ní ọdún 2012, ó sì tún ṣí ní ọdún 2014. 

## Àwọn ibi tí wọ́n ti ń rí i

* Òkun omi
* Òdìkejì
* Àgbà ẹranko
* Ibi tí àwọn ọmọdé máa ń ṣeré àti ibi tí wọ́n máa ń gun kẹ̀kẹ́
* Agbegbe Picnic ati Awọn ọgba 

## Ìjà kìnnìún
Ní ìparí oṣù September ọdún 2017, ọ̀kan lára àwọn kìnnìún náà kọlu olùṣọ́ ẹranko kan ní ọgbà ẹranko Agodi. Ọ̀gbẹ́ni Hamzat Oyekunle tó tún ń jẹ́ **Baba Olorunwa** ni olùṣọ́ ọgbà ẹranko tí kìnnìún náà kọ lu. Ó kú lẹ́yìn náà nítorí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó jà.Ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo ti pa ọgbà ẹranko náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. 

## Àwọn àlàyé

## Àwọn ìjápọ̀ àgbáyé

* 
* TripAdvisor.com/Attraction_Review-g317071-d7660191-Reviews-Agodi_Gardens-Ibadan_Oyo_State.html" id="mwkA" rel="mw:ExtLink nofollow">Àwọn Ọgbà Agodi lórí TripAdvisor
Eugenia reinwardtiana

***Eugenia reinwardtiana***  je shrubu ti igi kekere kan ninu ìdílé Myrtaceae. O tan mo igbo tropical ni  northern Queensland, Indonesia, ati Pacific Islands, àwọn orúkọ ti a mo sí ni **Cedar Bay Cherry**, **Beach Cherry**, **Australian Beach**, **Mountain Stopper**, **Nioi** (Hawaiian), ati **A'abang** (Chamorro). Won je iwon  ni gigun.

Igi yìí jé gbagbara láàrín Cedar Bay National Park ni northern Australia ati eso re ti o se je gbajumo láàrin àwọn hippies ti o ngbe be ni ọdún 1970s.

Eso yìí ni awo ewe lakọkọ,leyin náà ni o man pon sí awo osan sí awo pupa ti o tan dáadáa pẹlu ẹran ara ti o rọ ti o sì dùn pelu.

## Lilo re
Igi ti a gbin de aarin kan fún jíjẹ rẹ ati didun re ti a maan je lati owo wa,a tun lo fún olomi osan ati candies Abi nnkan ti a lo láti fi tọju nkan.Eso yìí maan je  antioxidants.

Igi yìí dá fun amenity horticulture ni tropics, ati wipe a maan gbin ni median strips ni Cairns. A maan fa yo lati inu eso ti o se daradara.

Eso yìí lè ní aarun (Puccinia psidii).

## Awọn atokasi

## External links
Garcinia assamica

***Garcinia assamica***  je eya irúgbìn ti a sẹsẹ ri ni agbegbe Manas National Park, Assam. O Jo nkan ti ko wọpọ ati wipe iwonba àwọn ènìyàn kekere lo mo.  Eya Titun yìí jé ìbátan sí Garcinia nigrolineata  ni tito ododo lori  axillary short spikes; tito stamens lori convexdisc ati iye nomba pelu staminodes lori abo ododo ; sugbon iyato eleyii ati eyi to keyin ni pé,eyi to keyin maan ni awo ewe sí ofeefe ti ki se ofeefe exudate; abo ododo meji sí máàrún fascicled ni nodi tí o gbọdi sí solitary flowers; ovaries locular merin sí máàrún lori locular máàrún .

## Tun wo

* Mangosteen
* Garcinia pedunculata
* Garcinia xanthochymus
* Garcinia cowa
* Garcinia lanceifolia
* Garcinia morella

## Awọn Atọkasi

## Link ti ta

* ''Garcinia assamica'' J.Sarma, Shameer ''&'' N.Mohanan
Mango

thumb| Awọn eso Mango - ẹyọkan ati idaji
**Mango** jẹ èso òkúta ti a lè jẹ ti a ṣe nípasẹ̀ igi otutu *Mangifera indica* . O gbàgbọ́ pé ó ti ilẹ̀ gúúsù Asia, pàtàki ni ìlà-oòrùn India, Bangladesh, àti àwọn erekusu Andaman .  *M. indica* ni a ti gbin ni Guusu ati Guusu ìlà oòrùn Asia lati igba atijọ ti o fa awọn oriṣi meji ti awọn irugbin mango ode oni: “Iru India” ati “Iru Guusu ila oorun Asia”.   Awọn eya miiran ninu iwin *Mangifera* tun ṣe awọn eso ti o jẹun ti a tun pe ni “mangoes”, eyiti o pọ julọ ninu eyiti a rii ni ecoregion Malesian . 

## Àwọn Ìtọ́kasí
Ajoritsedere Awosika

**Ajoritsedere (Dere) Josephine Awosika** jẹ́ obìnrin oníṣòwò ará Nàìjíríà tó jẹ́ alága ilé ìfowópamọ́ Access plc . Ṣaaju ipinnu lati pade yii, o jẹ Akowe Yẹ ni Federal Ministries of Internal Affairs, Imọ & Imọ-ẹrọ ati Agbara ni awọn akoko oriṣiriṣi.

Wọn bi Awosika si Sapele, òjé ọmọ kefa sí akọkọ mínísítà fún òrò ajé Nijeriya Alakọkọ, Festus Okotie-Eboh, tí wọn seku pa ni 1966. Oje ọkan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ Olu Pogun Òyìnbó Ni Naijiria  ati ni Apa iwọ Orun Alawodudu Postgraduate College of Pharmacy. Oje ọkan lára àwọn akẹkọ jáde ní  Unifasiti Bradford, ti oti kàwé gbọye Doctorate ní Pharmaceutical Technology.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Angela Essien

**Angela Essien** jẹ otaja imọ-ẹrọ Naijiria kan. O jẹ olupilẹṣẹ ti Schoolable, ipilẹ eto ẹkọ fun inawo eto-ẹkọ ni Afirika . 

## Igbesi aye
Ki oto bẹrẹ ọkọ ọwọ ti rẹ , Essien ṣiṣe gẹgẹ bí network engineer ni Ettetronics Nigeria Limited, osi je Oluko ni ọpọlọpọ ile iwe ohun pẹlu Henry Nnalue ṣe idasilẹ Allpro ni ọdún 2017.Allpro ṣe credit management fún àwọn oluyawo  fún àwọn òbí Olukọ ati Oludasile ilé-èkó.

Ni ọdun 2018 Allpro ṣe alabapin ninu GreenHouse Lab, eto imuyara imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-akọkọ obinrin akọkọ ni ajọṣepọ pẹlu Google .   Ile-iṣẹ gba iṣowo ti n ṣiṣẹ lati Microtraction laipẹ lẹhinna.  Syeed Allpro ti wa ni iyasọtọ bayi bi Schoolable. 

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Adamasingba Stadium

thumb|Àwòrán Pápá ìṣeré Adamasingba Stadium
**Papa iṣere Adamasingba**, ti a tun mọ si Lekan Salami Stadium, jẹ papa ere idaraya ti o pọ si ni Ilu Ibadan, Nigeria. Ni akọkọ ti a lo fun awọn ere bọọlu, papa iṣere naa jẹ aaye ile fun Shooting Stars FC ati awọn ẹgbẹ agbegbe miiran ni Ibadan. Pẹlu ijoko fun awọn oluwo 10,000, o funni ni eto larinrin fun awọn iṣẹlẹ ere ida.raya

Ẹ̀ka tí ń ṣenúnibíni sí ni Shooting Stars FC, tí ó sì ní ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́. Wọn gba akọ̀ròyìn náà ní 1993 ati pe kò pẹ́ lẹ́yìn náà, wọ́n lọ sí isalẹ ìlà. 

Àmọ́, àwọn ohun tó lè mú kí ilé eré ìdárayá náà di èyí tó dára jù lọ kò tíì lò ó nítorí pé ó ti ń rùn tó sì ń ṣòfò, èyí tó mú kí èyí tó pọ̀ jù lọ lára ilé náà ti di èyí tí kò ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé nítorí ohun tí ọ̀pọ̀ èèyàn gbà pé kò sí àṣà ìmúrasílẹ̀. Láti ọdún dé ọdún, àwọn ọ̀pọ̀ lára àwọn ilé náà ti di èyí tí àwọn igi ti ń gbé kọjá, àwọn ẹ̀fọ̀ sì ti ń gbé lórí wọn.

## Ìtàn
Wọ́n kọ́ ilé tó ń jẹ́ Adamasingba ní ilẹ̀ tó tó ẹgbẹ̀rún mẹ́tàlá [130] mítà tó jẹ́ àgbègbè ibadan. Wọ́n ṣí i ní May 28, 1988. Àwọn ètò ìdàgbàsókè fún ilé náà bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1976 nígbà ìṣàkóso David Jemibewon. Àwọn ilé ìṣẹ̀lẹ̀ àti ìgbòkègbodò tí kò bófin mu ló ń gbé ní àgbègbè náà. Kí ìjọba ológun tó wà nílùú Jemibewon lè gba ilẹ̀ náà padà, ó pinnu láti kọ́ ilé ìtura àti eré ìdárayá kan. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ilé ìṣeré àti ilé ìtura ni wọ́n kọ́kọ́ dá sílẹ̀, nígbà tó yá, wọ́n tún kọ́ àwọn ilé ìtajà míì. Nígbà tí ilé náà bẹ̀rẹ̀, ó ní pápá ìṣeré, pápá tẹnì, pápà squash àti àgọ́ eré ìdárayá tó wà nínú ilé. Niwon o ti ṣii, awọn ohun elo ti wa ni ko ni itọju daradara. 

A pe papa naa ni Lekan Salami Stadium ni ọdun 1998 ni ọlá ti Chief Lekan Salemi nipasẹ Gomina Ogun Ipinle Oyo Hammed Usman. 

Ni ọdun 2021, a tunṣe papa naa pẹlu awọn imọ-ẹrọ tuntun ati pe FIFA ṣeduro koriko adayeba. 

## Àwọn àlàyé
Folorunso Alakija

**Folorunsho Alakija** (ojoibi July 15, 1951) je obinrin onisowo ati oninuure.

O jẹ oludari oludari ẹgbẹ ti The Rose ti Sharon Group ati igbakeji alaṣẹ ti Famfa Oil Limited.

## Ìgbà ìbí
Ojo keedogun osu keje odun 1951 ni won bi Alakija. Iyawo marun-un ati omo metalelogun ni baba re bi, iya Folorunso si lo koko. Nigbati o jẹ ọmọ ọdun mẹwa, Alakija lọ si United Kingdom fun ẹkọ rẹ. Alakija lo si ile iwe giga Musulumi ni Shagamu, Nigeria. Lẹhinna o pada si England fun awọn ẹkọ akọwé rẹ ni Pitman's Central College, Lọndọnu.

## Iṣẹ́ Òjíṣẹ́
Alakija bẹrẹ iṣẹ-ṣiṣe ifowopamọ ti ọdun 12 rẹ ni ọdun 1974 bi akọwe aṣofin ni Sijuade Enterprises ni Lagos, Nigeria. O gbe lọ si Banki Orilẹ-ede akọkọ ti Chicago, eyiti o di FinBank nigbamii ti a gba nipasẹ First City Monument Bank bi akọwe aṣofin si Oludari Alakoso. O di Oludari tuntun ti Ẹka Awọn Iṣowo ti International Merchant Bank of Nigeria (ti o ti jẹ First National Bank of Chicago) ati nigbamii di Oluranlọwọ Office ti Ẹka Iṣowo.

Alakija kọ ẹkọ apẹrẹ aṣa ni Ile-iwe giga ti Ilu Amẹrika ni Ilu Lọndọnu ati Ile-iwe Central ti Ọṣọ.  bẹrẹ ile-iṣẹ aṣa ti a mọ bi Supreme Stitches, eyiti o ti yipada si The Rose of Sharon House of Fashion ni ọdun 1996.  jẹ alakoso ati alagbeka ti Ẹgbẹ Awọn apẹẹrẹ Ọṣọ ti Naijiria (FADAN).

Ni May 1993, Alakija beere fun ifipín iwe-aṣẹ iwakusa epo (OPL).  A ti gba iwe-aṣẹ lati ṣawari epo lori ilẹ̀ kan tó jẹ́ ẹ̀ka ẹ̀ka mẹ́rìndínlọ́gọ́rin (617,000) akẹ́gbẹ̀, tó wà ní nǹkan bí ọgọ́rùn-ún kìlómítà sí ìhà ìlà oòrùn Nàìjíríà ní Agbami Field sí ilé iṣẹ́ Alakija, Famfa Limited. Ni Oṣu Kẹsan ọdun 1996, Alakija wọle si adehun ajọṣepọpọ pẹlu Star Deep Water Petroleum Limited (iṣowo ti o ni patapata ti Texaco) gbigbe ipin 40 ogorun si Star Deep.

Lẹhin ti wọn lu epo, ijọba Naijiria beere fun ipin 40% kan, ti o tẹle nipasẹ 10% afikun.  Ìjọba sọ pé tí Alakija àti ìdílé rẹ bá gba ọ̀nà láti pa ààfin wọn mọ́, Alakija yóò fi ààfin yìí kalẹ̀, yóò sì ṣẹ́gun.

## Ìkíni
Alakija ti wa ni akojọ laarin Forbes World's 100 awọn obirin ti o lagbara julọ ni ọpọlọpọ igba.

Ní July 17, 2021, Yunifasiti Benson Idahosa, Benin City, fún un ní ẹ̀kọ́ ẹ̀kọ̣ ọ̀dọ́ọ̀dọ́ ọ̀dọ̀ọ̀mọ̀ọ́mọ̀ọ̀dọ̀ ní ẹ̀ka ìtọ́jú ilé iṣẹ́. 

## Ìwà ọ̀làwọ́
Alakija dá Àjọ Rose of Sharon sílẹ̀, èyí tó ń ran àwọn opó àti ọmọ òrukàn lọ́wọ́ nípasẹ̀ ìwé-ìwé àti àwọn àtìléyìn fún àwọn oníṣòwò. Alakija ti fi ọgbọn kan ṣe ọrẹ si Ile-ẹkọ giga Yaba ti Tekinoloji (Yabatech), ile-ẹkọ giga ti o wa ni Lagos.

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Alakija gbé Modupe Alakija lọ́kọ́ ní November ọdún 1976.  Wọn n gbe ni Lagos, Nigeria, pẹlu awọn ọmọkunrin wọn mẹrin.   Oṣu Karun ọdun 2017, ọmọ wọn Folarin Alakija fẹ apẹẹrẹ Iran Nazanin Jafarian Ghaissarifar. [1]

## Àwọn ìjápọ̀ àgbáyé

* 
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1951
Pyabelo Chaold Kouly

**Pyabelo Chaold Kouly** (Pyabèlo Bernadette Chaold Kouli) jẹ onkọwe ara ilu Togo kan .

Ti a bi ni ọdun 1943 ni Pagouda Togo, Ọṣẹ àtìpó lọ sí ìlú Germany ni 1961 lati lo kàwé di amugba legbe ìbí po ògún Ọwá lára àwọn perete ọmọ ilẹ Togo ti oje Olukowe ti o ṣe ìwé jáde.

## Awọn iṣẹ ti a yan

* Souvenirs de douze années passées en République Fédérale d'Allemagne (Ìrántí ti Ọdún Méjìlá tí a lò ní Jámánì) 1975, tí a tẹ̀ jáde ní 1978.
* Brief von einer Togolesin an ihre Bekannten und Freunde ni Deutschland.
* Le Caneton égaré. Lomé: Les Nouvelles Editions Africaines.  OCLC 36933011
* Enfants à la ferme de Lama-Tessi
* Fala, le redoutable. Lomé: Les Nouvelles Editions Africaines.ISBN&nbsp; OCLC 36933041
* Le Missionnaire de Pessaré Kouloum Lomé: Les Nouvelles Editions Africaines, 1979. OCLC 81289042
* Awọn kika. Lomé : Nouvelles Editions africaines du Togo, 1991. OCLC 36755134
* Djidili et Wédé à la ferme de Lama-Tessi au Togo, 1994? OCLC 35665101

## Awọn itọkasi

## Awọn orisun

* Pyabelo Chaold Kouly, Awọn onkọwe Awọn Obirin kika ati Awọn iwe-iwe Afirika, University of Western Australia.
* Ayodélé Mané Aguiar. Chaold Pyabelo, écrivain à fleur de peau Amina 208 (September 1987), pp.&nbsp;65–66. Ifọrọwanilẹnuwo
* Littérature féminine francophone d'Afrique noire Nipasẹ Pierrette Herzberger-Fofana, . ojú ìwé 528–530.
* Révélations sur Mme CHAOLD, Iwe irohin Olubasọrọ Togo (ti ko ti lọ)
* Faili Alaṣẹ ti o sopọ OCLC
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ojọ́ìbí ní 1943
Diana Mitchell

**Diana Mary Mitchell** ( née Awọn aṣọ ẹwu ; 16 Kọkànlá Oṣù 1932 - 8 Oṣu Kini Ọdun 2016) jẹ ajafitafita ati onkọwe ara ilu Zimbabwe kan, ẹniti o jẹ alariwisi ti awọn ijọba  Ian Smith ati Robert Mugabe . 

## Igbesiaye
Mitchell ni a bi ni Salisbury, olu-ilu ti Gusu Rhodesia . Baba rẹ, Elliott Coates, jẹ oṣiṣẹ ologun oju omi oniṣowo kan ati iya rẹ, Mary Peck, lati Australia,  jẹ oṣere kan. Igbeyawo awọn obi rẹ pari ni ọdun 1932, o si gbe pẹlu awọn obi ti o gba ọmọ ni akoko Ogun Agbaye II nigba ti iya rẹ ṣiṣẹ ni ile-iṣẹ ohun ija kan. Ati nigbamii n ni South Africa,  nibiti o ti kọ ẹkọ itan ati ede Shona . O ni iyawo Brian Mitchell ẹlẹrọ hydraulic ni ọdun 1956, wọn si ni ọmọ mẹta. 

. 

.   

Lẹhin ikede Smith's 1970 ti Rhodesia gẹgẹbi olominira kan, Mitchell ni ipa pẹlu siseto awọn idunadura laarin Smith's Rhodesian iwájú ati awọn ọmọ orilẹ-ede ajagun. Nṣiṣẹ pẹlu awọn oniroyin Robert Cary ati Willie Musarurwa, o ṣajọ ati ṣe agbejade akojọpọ itan-akọọlẹ pataki ti awọn oludari ninu ẹgbẹ orilẹ-ede, *Awọn oludari Orilẹ-ede Afirika ni Rhodesia: Tani Tani* . Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé inú rẹ̀ dùn sí òmìnira níkẹyìn ní Zimbabwe lábẹ́ àwọn ọ̀rọ̀ ìtẹ́wọ́gbà fún àwùjọ àgbáyé ní 1980, Mitchell ṣe àríwísí sí bí ìjọba Mugabe ṣe ń fọwọ́ rọ́ àwọn oníròyìn àti àtakò ìṣèlú. O ati ọkọ rẹ gbe lọ si Britain ni ọdun 2003. Brian kú ni ọdun 2010. 

. 

## Iwe akosile

## Awọn itọkasi

### Awọn iṣẹ tokasi

## Ita ìjápọ

* Ẹya wẹẹbu ti Cary & Mitchell's ''Awọn oludari orilẹ-ede Afirika ni Rhodesia: Tani Tani 1977-1980''
* 

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2016
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1932