Amechi Akwanya

Nicholas Amechi Akwanya, FNAL jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n tí ó ti fẹ̀yìn tì ní Nàìjíríà, àlùfáà, akéwì àti òǹkọ̀wé. Ó jẹ́ ọ̀gá àgbà tẹ́lẹ̀ fún àwọn ẹ̀kọ́ ìjìnlẹ̀ tẹ́lẹ̀ ní Yunifásítì ti Nàìjíríà, Nsukka àti olórí ẹ̀ka èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Literary Studies ti ilé ẹ̀kọ́ náà tẹ́lẹ̀. O jẹ ẹlẹgbẹ ti Ile-ẹkọ giga ti Awọn lẹta ti Nigeria.￼

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
A bi Akwanya ni 6 Oṣu kejila ọdun 1952 ni Awkuzu, Oyi LGA ti Ipinle Anambra. O lọ si eto ẹkọ alakọbẹrẹ rẹ ni Akwuzu o si lọ si Hallows Seminary, Onitsha. Bí ó ti wù kí ó rí, nígbà ogun abẹ́lé (1967–1970) Àwọn ọmọ ogun àpapọ̀ mú Onitsha, wọ́n gbé ilé ẹ̀kọ́ náà lọ sí Awka-Etiti nítòsí Nnewi, àti lẹ́yìn náà, Ukpor, ní gúúsù Nnewi. Ni ọdun 1972 o bẹrẹ awọn ẹkọ imọ-jinlẹ rẹ ni Bigard Memorial Major Seminary, Enugu. Lẹhinna o tẹsiwaju si Imọ-jinlẹ ni ọdun 1976 o si pari ni ọdun 1980 pẹlu Ilana alufa. Ni ọdun 1982 o fun ni gbigba wọle ni Ile-ẹkọ giga ti Orilẹ-ede ti Ireland nibiti o ti gba alefa Ọla meji ni Gẹẹsi ati Geography. Lẹhinna o gba oye oye rẹ ni ede Gẹẹsi ni (1986), o si pari PhD rẹ ni ọdun 1989 pẹlu iwe-ẹkọ ti o pe ni Structuring and Meaning in the Nigerian Novel.￼

Ni ọdun 2022 awọn Festschrifts meji ti a tẹjade lori Akwanya eyiti o pẹlu Litireso ati Atako Litireso ni Nigeria: Awọn arosọ lori Awọn iṣẹ ti A.N. Akwanya ṣatunkọ nipasẹ Mary JanePatrick N. Okolie & Ogochukwu Ukwueze, Shadows of Interstitial Life: Essays on African Literature in Honor of Rev. Fr. Ojogbon Amechi N. Akwanya satunkọ nipasẹ Ignatius Chukwuma ati Martin Okwoli Ogba.￼

## Iṣẹ
Ni 1985, Akwanya ti gba iṣẹ nipasẹ Ẹka ti Gẹẹsi, St Patrick's College, Maynooth, Ireland gẹgẹbi Oluranlọwọ mewa. Sibẹsibẹ, o fi ipo silẹ o si forukọsilẹ fun iwe-ẹkọ PhD ni ọdun 1986. Nigbati eto rẹ pari, o pada si Nigeria o si mu igbimọ ẹkọ akọkọ rẹ gẹgẹbi olukọni II ni Department of English, University of Nigeria, Nsukka ni 1991. Ni ọdun 1994 o di Olukọni I ati ni 1996, o ti gbega si Olukọni Agba. Ni 1999, o di ọjọgbọn ni kikun.￼

Ni ọjọ kejidinlọgbọn Oṣu kejila, ọdun 2007, o ṣe ikowe Ibẹrẹ Ibẹrẹ Seventeenth ti Yunifasiti ti Nigeria ti o ni akọle, “Ẹkọ Ede Gẹẹsi ni Nigeria: In Search of An Enabling Principle” Lẹhinna o ṣe lẹsẹsẹ ni awọn ipin-ọsẹ ni iwe iroyin Daily Champion oju-iwe 19, 58 ati 89 ti Oṣu Kẹta Ọjọ 21, Ọdun 2007 si Oṣu Karun Ọjọ 2, Ọdun 2007.  O tun funni ni Ikẹkọ Valedictory 4th ti Yunifasiti ti Nigeria ni Oṣu kejila ọjọ 1, ọdun 2022, ti o ni akọle, “Ko si Ẹya mọ: Chinua Achebe, Aramada, ati Ireti Postcoloniality”. O feyinti lati University of Nigeria ni 6 Kejìlá 2022 ati ni March 17, 2023, o jẹ Vicar General, Diocese ti Aguleri.￼

## Ipinnu Isakoso
Akwanya jẹ Olori Ẹka ti Gẹẹsi & Awọn Ikẹkọ Litireso, Ile-ẹkọ giga ti Nigeria lati 2002 si 2005 ati 2011 – 2013. Lati ọdun 2009 - 2011, o ti yan gẹgẹ bi Alakoso Ile-iwe ti Awọn Ẹkọ Ile-iwe giga ati pe o jẹ Igbakeji Alakoso, University of Nigeria, Nsukka, lati ọjọ 19 si 21 Oṣu Kẹwa Ọdun 2009.

## Olootu ti omowe periodicals
Akwanya ṣiṣẹ bi olootu imọran si Nsukka Journal of the Humanities ni 2018; Iwe akosile ti Ede ati Litireso (AJOLL) ni 2017; Iwe Iroyin IBADAN ti Awọn ẹkọ Gẹẹsi (IBJES); Afirika ati Awọn Iwe-akọọlẹ agbaye ni ọdun 2007, ati, JONASS: Iwe Iroyin ti Ẹgbẹ Naijiria fun Awọn Iwadi Semiotic ni ọdun kanna.￼

Ni 1992, Ossie Enekwe pe Amechi Akwanya lati di oluranlọwọ olootu ti Okike: An African Journal of New Writing (eyiti Ojogbon Chinua Achebe da tẹlẹ ni 1971 ati lẹhinna fi le Enekwe lọwọ ni 1984). Nigba ti Enekwe feyinti ni odun 2010, o fi ise olootu Okike fun Akwanya. Diẹ sii ju awọn ọran mẹtala ti Iwe-akọọlẹ ti wa lati igba naa.

## Awards ati iyin
Ni ọdun 2004, o fun un ni Aami-ẹri Oṣiṣẹ Oluṣojulọjulọ julọ ti Ile-ẹkọ giga ti Ile-ẹkọ giga ti Nigeria, Nsukka ati Aami-ẹri Alakoso Innovative julọ ti Ẹka, nipasẹ Ẹgbẹ Awọn ọmọ ile-iwe Gẹẹsi. Ni ọdun 2007, a ṣe akojọ rẹ si Iwe Awọn eniyan Nla ti Naijiria.￼

## Awọn agbegbe iwadi ati awọn ilowosi
Iwadi Akwanya ṣe idojukọ lori imọ-ọrọ ọrọ-ọrọ tabi awọn ẹkọ-ọrọ, imọ-ọrọ iwe-kikọ ati atako, iwadi ti ede, Awọn iwe-ẹkọ Afirika & European ati awọn itumọ-ọrọ. Ilowosi iwadi rẹ ni awọn ẹkọ iwe-kikọ jẹ lati iṣẹ-ṣiṣe ati awọn linguistics axiomatic functionalist gẹgẹbi a ti ṣe apẹrẹ nipasẹ Sandor W.F. Mulder nipa didojukọ lori imọ-ọrọ iwe-kikọ ati itupalẹ ọrọ-ọrọ iwe-kikọ. Èyí  wá sí ìmọ́lẹ̀ pẹ̀lú àtúnse rẹ̀ ní ọdún 1996 ti Ìtumọ̀ àti Àsọyé rẹ̀: Àwọn Ìmọ̀ràn Ìtumọ̀ àti Ìtúpalẹ̀ Ọ̀rọ̀. O tun ṣe alaye imọ-ọrọ ti iṣiro ọrọ-ọrọ ti iwe-kikọ ti o da lori imọran André Martinet pe 'iṣẹ ni iyasọtọ ti otitọ ede' si ipa ti iṣẹ ti o ṣe ipinnu iwe-iwe jẹ aworan.￼

## Idapọ ati ẹgbẹ
O jẹ ẹlẹgbẹ ti Institute of Industrial Administration (FIIA). Ni ọdun 2012, o di Ẹlẹgbẹ Ọla, Institute of Certified Professional Managers of Nigeria. Ni ọdun kanna, o di ẹlẹgbẹ ti International Academy of Management. Ni ọdun 2015, o di Ẹlẹgbẹ ti Ile-ẹkọ giga ti Awọn lẹta ti Naijiria (FNAL) ati ni ọdun 2022 o jẹ Papal Chamberlain, ti o ni ẹtọ Monsignor.

## Awọn atẹjade ti a yan

* Orimili (1991) 
* Iwe kikọ Chinua Achebe: Idoko-owo ni Ọrọ (1989).  
* Itumọ ati Ọrọ sisọ: Awọn ero Itumọ ati Itupalẹ Ọrọ. 
* Awọn Ilana Isọsọ: Awọn ẹkọ-ẹkọ ni Iseda ati Awọn ilana Eto ti Ede Litireso. 
* Awọn ogbon Ibaraẹnisọrọ: Nilo Itupalẹ,'Ni Awọn Ila Ibaṣepọ ni Awọn ọgbọn Ibaraẹnisọrọ: Fojusi lori Eto Ile-ẹkọ giga Naijiria. 
* Onínọmbà Ọ̀rọ̀-Ọ̀rọ̀ àti Ìwé Ìgbésẹ̀. 
* Ilana Ede Osise ati Idinku ninu Iwọn Lilo Ede. 
* Ede ati Iwa ero 
* Awọn lodi ti African Literature. Awọn akori pataki ni Iwe-akọọlẹ Afirika 
* Ẹsẹ Alarinkiri: Akopọ Awọn Ewi. 

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1952