open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pearl Bailey

**Pearl Mae Bailey** (March 29, 1918 – August 17, 1990) je osere ati akorin ara Amerika. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1918
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1990
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Valery Leontiev

**Valery Yakovlevich Leontiev** (, ojo ibi 19 March, 1949) 
je olorin omo ile Russia. 

## Ibùdó lórí Interneti
* ''Website''

Ẹ̀ka:Olorin
Ẹ̀ka:Àwọn ará Rọ́síà
Johannes Heesters

**Johannes Heesters** (ojoibi December 5, 1903) je osere, akorin, ati onifaaji ara Hollandi . 

O ti sise fun odun 91, be sini o sise nibi ti won ti unso ede Jemani. Titi to fi di April 2011, Heesters ni eni agbalagba julo to un sise ninu faaji. Awon kan ko bi fe feran Heesters nitoripe o korin fun Adolf Hitler nigba kan ri.
Heesters segbeyawo ni emaji: lati 1930-1985 o fe osere ara Belgiom Louise Ghijs (1906) ati lati 1991-doni o fe Simone Rethel. Heesters ni omobinrin meji latodo iyawo re akoko ati awon omoomo marun, omoomo-unla mokanla, omoomo-unla-unla medogbon ati omoomokunrin-unla-unla-unla kan ni titi 2011.

## Itokasi

## Awon Ibiitakun
* 
* Official website (in German)
* Postcards and tobacco cards

Ẹ̀ka:Àwọn ará Nẹ́dálándì
Ẹ̀ka:Centenarians
Józef Rotblat

**** jẹ́ ẹni tó gba Ẹ̀bùn Nobel Àlàáfíà

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Brítánì
Èdè Somalí

The **Somali language** (, ) is a member of the East Cushitic branch of the Afro-Asiatic language family. Its nearest relatives are Afar and Oromo. Somali is the best documented of the Cushitic languages, with academic studies beginning before 1900.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn èdè
Freddie Mercury

**Freddie Mercury** (oruko abiso **Farrokh Bulsara** (Gujarati: ફારોખ બલ્સારા‌), 5 September 1946 – 24 November 1991) je olorin ara Britani, to gbajumo daada gegebi asiwaju akorin ati akoweorin egbe olorin rock Queen.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì
The Notorious B.I.G.

**Christopher George Latore Wallace** tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kọkànlélógún oṣù karùn-ún ọdún 1972, tí ó sìn kú lọ́jọ́ kẹsàn-án oṣù Kẹta ọdún 1997 (May 21, 1972 March 9, 1997) jẹ́ olórin tàkasúfèé ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Ó gbajúmọ̀ bí **Biggie Smalls** lẹ́yìn tí ó kópa nínú sinimá àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ (*Let's Do It Again*) lọ́dún 1975, àti **Big Poppa**, pẹ̀lú **The Black Frank White**, bẹ́ẹ̀ náà nínú sinimá àgbéléwò  (*King of New York*), sugbon gangan pelu oruko ori itage re **The Notorious B.I.G.**.

Wallace dagba ni adugbo Brooklyn ni Ilu New York.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1972
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1997
Ẹ̀ka:Àwọn olórin rap ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Whoopi Goldberg

**Whoopi Goldberg** (; oruko abiso **Caryn Elaine Johnson**, November 13, 1955) je is an American alawada, osere, akorin-akoweorin, alakitiyan oloselu, ati olootu eto iforojomotoro-oro.

## Ìgbèsi Àyé Àrabinrin naa
Whoopie ni a bini Manhattan, New York City ni óṣu November ni ọdun 1955. Iya óṣèrè lóbinrin Emma Johnson naa jẹ Nurse ati ólùkọ (1931-2010), baba rẹ Robert James (1930-1993) jẹ Baptist ati Clergyman. Whoopi ni a tọ ni ilè public project, Ilè Chelsea-Elliot ni New York City.

Ni ọdun 1970s, Goldberg ko lọ̀ si San Diego, California nibi to ti di waitress lẹyin naa ni óṣèrè lóbinrin naa kó lọ̀ si Berkeley nibi to tin ṣisẹ gegebi bank teller, cosmetologist ti mortuary ati bricklayer.

Goldberg fẹ ọkọ lẹmẹtahas been married three times. Óṣèrè lóbinrin naa ṣè igbeya pẹlu Alvin Martin lati ọdun 1973 dè 1979; Igbèyawò pẹlu David Claessen lati ọdun 1986 dè 1988; Igbèyawó pẹlu Lyle Trachtenberg lati 1994 dè 1995.
Ni ọdun 1973, Goldberg bi ọmọ óbinrin Alexandrea Martin to pada di óṣèrè lóbinrin ati producer to si bi ọmọ mẹ̀ta.Iya Goldberg ku ni óṣu August, ọdun 2010 lori aisan stroke.

## Ipà Óṣèrè lóbinrin ninu èrè àgbèlèwó
Goldberg se filmu akoko re pelu *The Color Purple* (1985) gege bi Celie, obinrin adulawo ti won seka si ni Guusu Amerika. O gba idaloruko fun Ebun Akademi fun Osere Obinrin Didarajulo be si ni o gba and won her first Ebun Wura Roboto re akoko fun ere re ninu filmu yi. Ni 1990, o sere bi Oda Mae Brown, abokusoro to unran okunrin oku kan lowo (Patrick Swayze) lati wa eni to seku pa ninu filmu *Ghost*. Ere re ninu filmu yi je ji o gba Ebun Wura Roboto re keji ati Ebun Akademi fun Osere Obinrin Keji Didarajulo. Awon filmu re miran tun ni *Sister Act* ati *Sister Act 2*, *The Lion King*, *Made in America*, *How Stella Got Her Groove Back*, *Girl, Interrupted* ati *Rat Race*, *Star Trek: The Next Generation* ati *Jumpin' Jack Flash*. Filmu to se gbeyin ni bi ohun fun Stretch ninu *Toy Story 3*.

## Ẹkọ
Whoopi lọsi Ilè Iwè catholic, St Columba. Lẹyin naa ni óṣèrè lóbinrin naa kuró ni ilè iwè Washington Irving.

## Ami Ẹyẹ ati Idànilọla
Goldberg ti je didaloruko fun Ebun Emmy 13 fun ise re lori telifisan. Ohun lo je atokun eto ere-ibere telifisan *Hollywood Squares* lati 1998 de 2004. O ti je olootu eto iforojomitoro-oro ori telifisan *The View* lati 2007. Goldberg ti gba Ebun Grammy kan, Ebun Emmy meji, Ebun Wura Roboto meji, Ebun Tony kan, ati Ebun Oscar kan. Bakanna, Goldberg tun gba Ebun Akademi Filmu Britani kan, four Ebun Asayan People's merin be sini o ti gba eye pelu irawo lori Ojuona Agbajumo Hollywood ati ikan larin awon eniyan die   ti won ti gba Ebun Oscar, Emmy, Grammy, ati Tony.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1955
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn aláwàdà ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Obìnrin Òṣeré Dídárajùlọ 2k
Richard Pryor

**Richard Franklin Lennox Thomas Pryor** (December 1, 1940&nbsp;– December 10, 2005) je   alawada ori itage, osere, alagbewo awujo, olukowe ati MC ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1940
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2005
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn aláwàdà ará Amẹ́ríkà
Langston Hughes

**James Mercer Langston Hughes** (February 1, 1902 – May 22, 1967) je akoewi, aseiwe-aroso, akoere-oritage ati alaroko. O je eni akoko to soro nipa iseona tuntun to un je jazz poetry. Hughes gbajumo fun awon iwe re to ko nigba Harlem Renaissance. O so nigbana pe "Harlem gbajumo".

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Warner Baxter

**Warner Leroy Baxter** (March 29, 1889 – May 7, 1951) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà, tó gbajúmọ̀ fún iṣẹ́ rẹ̀ bíi *The Cisco Kid* nínú filmu *[[In Old Arizona]]* (1929), èyí tó gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Ọkùnrin Òṣèré Tódárajùlọ ní ọdún 1928-1929. 
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Fredric March

**** je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Spencer Tracy

**Spencer Tracy** jẹ́ òṣèré tó gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
James Stewart

**James Maitland  Stewart** (Oṣù Kàrún 20, 1908 – Oṣù Keje 2, 1997) je osere ori-itage ati filmu ara Amerika to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ.

## Itokasi
### Notes

### Citations

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré orí-ìtàgé ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Laurence Olivier

**Laurence Olivier** jẹ́ òsèré tó gba Ẹ̀bùn ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ fíìmù Amẹ́ríkà ti òṣèré okùnrin dárajùlọ
## Ìtókasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Philip Seymour Hoffman

**Philip Seymour Hoffman** (ojoibi July 23, 1967) je osere ati oludari filmu ara Amerika to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ. Hoffman bere isere lori telifisan ni 1991, lodun to tele o bere sini kopa ninu filmu. O bere sini gbajumo diedie fun isere itinleyin re ninu awon filmu bi *[[Scent of a Woman (1992 film)|Scent of a Woman]]* (1992), *[[Twister (1996 film)|Twister]]* (1996), *[[Boogie Nights]]* (1997), *[[The Big Lebowski]]* (1998), *[[Magnolia (film)|Magnolia]]* (1999), *[[The Talented Mr. Ripley (film)|The Talented Mr. Ripley]]* (1999), *[[Almost Famous]]* (2000), *[[25th Hour]]* (2002), *[[Cold Mountain (film)|Cold Mountain]]* (2003), *[[Along Came Polly]]* (2004), ati ** (2006). 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Richard Dreyfuss

**** jẹ́ òṣèré tó gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin  tódára jùlọ ní ọdún 1977 fún eré 'Goodbye Girls'. Wọ́n tún yàn án ní ọdún 1995 fún àmì "Mr Holland's Opus".

## Àwọn Ìtọ́ka sí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Walter Brennan

**Walter Brennan** (July 25, 1894&nbsp;– September 21, 1974) je osere filmu ara Amerika to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 2k
Dean Jagger

thumb|Dean Jagger nínú Dangerous Number trailer

**Dean Jagger** (Oṣù kọkànlá ọjọ́ keje, ọdún 1903 - Oṣù kejì ọjọ́ karùn-ún, ọdún 1991) jẹ́ fíìmù Amẹ́ríkà kan, ìtàgé, àti òṣèré tẹlifísàn tí ó gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún òṣèré àtìlẹ́yìn tí ó dára jùlọ fún ipa rẹ̀ nínú Henry King's Twelve O'Clock High (ọdún 1949). 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 2k
Michael Caine

**Sir Michael Caine**, CBE (born **Maurice Joseph Micklewhite** on 14 March 1933) je osere ati oluda ara Ilegeesi to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Brítánì
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 2k
Sean Connery

**Sir Thomas Sean Connery** (25 Oṣù Kẹjọ 1930 - 31 Oṣù Kẹ̀wá 2020) je osere ati atokun filmu ara Skotlandi je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k lekan, Ebun BAFTA lemeji ati Wura Roboto lemeta. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Brítánì
Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 2k
Jim Broadbent

**James** "**Jim**" **Broadbent** (May 24, 1949) je osere ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Javier Bardem

**Javier Ángel Encinas Bardem** (; ojoibi 1 March 1969) je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Okùnrin Òṣeré Dídárajùlọ 2k
Rochas Okorocha

**Owelle Rochas Anayo Okorocha** (ojoibi 22 September 1962) je oloselu ara Naijiria ati gomina Ipinle Imo lati ojo 29 osu Karun 2011.

## Igbesiaye
Ni Oṣu Karun ọdun 2022, Rochas Okorocha ṣẹṣẹ ti mu ninu awọn wahala ofin rẹ. Lakoko ti awọn ifura ti iwa ibajẹ ṣe pọ si i, wọn mu u ni Abuja. Gege bi ohun ti ajo to n gbogun ti iwa ibaje se so, awon esun ti won fesun kan naa waye lasiko to wa nipo gomina ipinle Imo, ni guusu ila-oorun orile-ede yii laarin odun 2011 si 2019. Iye owo ti won ji je yoo je 2.9.9. biliọnu naira (nipa miliọnu meje dọla).

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1962
Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ímò
James Coburn

**James Harrison Coburn III** (; August 31, 1928 – November 18, 2002) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà. Ó ti kópa ní fíìmù tí ó ti ju àádọ́rin lọ, tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ rẹ̀ jẹ́ eré tí ó gbóná, ó sì ti kópá ní bíi eré àgbéléwò bí ọgọ́rún.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Janet Gaynor

**** je osere to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Obìnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Faye Dunaway

**** jẹ́ òṣèrébìnrin tó gba Ebun Akademi gẹ́gẹ́ bi Òsèréobinrin tó dára jù lọ.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Obìnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Emma Thompson

**Dame Emma Thompson**  (tì àbí ni ojo Kàrún dínlógún oṣù kẹrin ọdún 1959) je osere bìnrin ni orile Ede Geesi. Ó jé ọkàn lara oserebinrin tí ó rẹwà julo ni ìran tìrẹ. Ó ti je orisirisi àmì ẹyẹ lórí ìṣe rẹ fún ìwọ̀n ìgbà bí ogójì ọdún, àti àmì ayẹ Academy Awards méjì, àmì ayẹ BAFTA Awardsmeta, Àmín ẹyẹ  Golden Globe ati àmín eye Primetime Emmy.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Reese Witherspoon

**Laura Jeanne Reese Witherspoon** (ojoibi March 22, 1976), to gbajumo lasan bi **Reese Witherspoon**, je osere, atokun filmu ati telifisan ara Amerika to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo ni 2005.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Akádẹ́mì Obìnrin Òṣeré Dídárajùlọ 1k
Dana Delany

**Dana Welles Delany** (ojoibi March 13, 1956) je osere, filmu, ere ori itage, ati telifisan ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1956
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Ìṣeọ̀rọ̀àsìkò

**Ìṣeọ̀rọ̀àsìkò** ni sayensi tito awon isele gegebi wo se sele ninu asiko, bi lilo  asiko oriila. O tun je "wiwa bi isele se sele seyin".

Ìṣeọ̀rọ̀àsìkò je apa iseigba. Bakanna o tun je apa eko itan, bi itan aye, awon sayensi ile-aye, ati eko iwon asiko oniseorooriile.

## Itokasi
Urbano Rattazzi

**** je Alakoso Agba ile Italia tele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà
Marco Minghetti

thumb|Riccio G. - ritratto di Marco Minghetti
**** je Alakoso Agba ile Italia tele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà
Benedetto Cairoli

thumb|Benedetto Cairoli iii
**** je Alakoso Agba ile Italia tele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà
Giovanni Leone

**** jẹ́ alákòóso àgbà ilè Italia nígbà kan rí. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1908
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Itálíà
Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà
Francesco Cossiga

**** je Aare ati Alakoso Agba ile Italia tele. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1928
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Itálíà
Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà
Arnaldo Forlani

****, (8 Oṣu kejila ọdun 1925 - 6 Oṣu Keje 2023) jẹ oloselu Ilu Italia ati ọmọ ilu ti o ṣiṣẹ bi Alakoso Agba ile Italia lati 18 Oṣu Kẹwa Ọdun 1980 si 28 Oṣu Karun ọdun 1981.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà
Lamberto Dini

**** jẹ́ Alákòso Àgbà ilẹ̀ Italia tẹ́lẹ̀. A bi ni ọjọ́ kìnní oṣù kẹta ọdún 1931. Òun ni Mínísítà Àgbà kọkàn-lé-laadọta fún orílẹ̀-èdè Italia laarin ọdụn 1995 sí 1996 àti Mínísítà fún ilẹ̀ òkèèrè láti ọdún 1996 si 2001.

### Ìbèrè ìgbésí ayé
Lẹ́yìn ti o k'ẹko ninu ìmò ètò ìṣúná owò

## Itokasi



Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà
Enrico De Nicola

**** je Aare orile-ede Italia tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1877
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Itálíà
Oscar Luigi Scalfaro

**** (1918-2012) je Aare orile-ede Italia tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1918
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Itálíà
Luigi Einaudi

**** jẹ́ Ààrẹ orílẹ̀-èdèItalia nígbà kan rí.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1874
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Itálíà
Taj Mahal

**Taj Mahal** ( or ; , lati ede Persia/ "ile ade" ("crown of buildings"), ; lasan bi "the Taj") je mausoleum kan ni Agra, India. Ó jẹ ọkan lára  àwọn ìlé tí óṣé damọ lágbayéaye. Ó jẹ kíkọ láti ọwọ Shah Jahan obaluaye Mughal gẹgẹ bíbi ìrántí  ìyàwó rẹre kẹtaa, Mumtaz Mahal. Ó jẹ gbígbà bí ọkan lárain awọnon ilé ẹlẹwa julọ lágbáyé átí bí àmí ìfẹ áiyéráyé.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Ibi Ọ̀ṣọ́ Àgbáyé
Charles Augustin de Coulomb

**Charles-Augustin de Coulomb** (14 September  1736 – 23 August 1806) je asefisiksi ara Fransi. O gbajumo fun gbigbedide ofin Coulomb, itumo agbara iwalojukanonina (electrostatic force) lati se ifamora ati isunsoun. Eyo SI agbara eru (charge), coulomb, wa lati inu oruko re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1736
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1806
Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Ẹ́gíptì Ayéijọ́un

[thumb|280px|[pyramids ti Giza]]
thumb|280px|(c. 3150&nbsp;BC - 30&nbsp;BC)

**Ẹ́gíptì Ayéijọ́un** ni  asailaju ayeijoun ti apailaorun Ariwa Afrika, to wo jo si isale Odo Nile nibi ti orile-ede ayeodeoni Egypt wa. Asailaju ti ara Egypti gbajo ni bi odun 3150&nbsp;SK (gegebi Iseoroasiko apejose ti ara Egypti ) pelu isodokan oselu Apa Oke ati Apa Isale Egypti labe farao akoko.  Itan Egypti ayeijoun sele bi eseese  *awon Ileoba*, ti won je pinpinniya pelu awon igba aitoro ti won unje *Igba Apinniya*. Ileoba Atijo ti Igba Ibere Amobaba, Ileoba Arin ti Igba Arin Amobaba ati Ileoba Tuntun ti Igba Opin Amobaba. Egypti de ogo agbara re nigba Ileoba Tuntun, ni igba Ramesi, leyin eyi ni obere si ni bo si igba irele diedie. Egypt je sisegun latowo awon alagbara okere ni titelentele. Leyin iku Aleksanda Eninla, ikan ninu awon ogagun re to unje Ptolemy Soter, so ara re di ajoba tuntun Egypt. Iran-oba Ptolemi yi joba lori Egypt titi de odun 30&nbsp;SK, nigba to bo sowo Ile Romu to si di igberiko Romu.

Ijasirere asailaju Egipti ayeijoun je be nitori agbara re lati le gbe pelu awon isele Ifonofoji Odo Nilo. Agbara asotele ati ikojanu ibomirin ile olora inu afonifoji fa opo eso ogbin wa, eyi lo si mu idagbasoke awujo ati asa wa. Pelu opo ohun amulo o se ese fun ijoba lati segbowo imulo awon alumoni to wa ni afonifoji Nilo ati awon agbegbe ashale to yika, atetebere idagbasoke sistemu ikoole fun ra ara won, igbajo ikole akojopo ati awon iseowo iseagbe, idunadura pelu awon agbegbe ayika, ati ise ologun to fe segun awon ota okere to si le fi agbara Egypti han. Lati sakoso awon agbese wonyi ni awon akowe, olori esin, ati awo aseamojuto labe ijanu Farao, eni to ridaju pe awon eniyan ara Egipti wa lokan labe sistemu awon igbagbo esin.

Ninu awon opo oriire awon ara Egipti ayeijoun ni okuta fifo, ile wiwon ati awon ona ikole to fa kiko awon piramidi gbangba, tempili, ati obeliski; sistemu mathimatiki, sistemu iwosan to sise ati to se e mulo, awon sistemu ibomirin ati ona ida iseagbe, awon oko-ojuomi akoko, amo fiyansi Egypti ati iseoroiseona digi (gilasi), iru isemookomooka tuntun, ati adehun alafia atetejulo ti a mo. Egypt left a lasting legacy. Its art and architecture were widely copied, and its antiquities carried off to far corners of the world. Its monumental ruins have inspired the imaginations of travellers and writers for centuries. A new-found respect for antiquities and excavations in the early modern period led to the scientific investigation of Egyptian civilization and a greater appreciation of its cultural legacy.

## Ìtàn
### Ìgbà aṣíwájú ìran-ọba

### ṣaaju ki Oba (ọdun 3150–2686)

### Ijọba atijọ (2686–2181)

### Akoko  (2181–2055)

### Laarin (2134–1690)

### Keji  (1674–1549)

### Ijọba Tuntun (1549–1069)

### Kẹta (1069–653)

### Nigbamii (653–332)

### Πτολεμαῖος Σωτήρ (332–30)

### Ilẹ̀ọbalúayé Rómù Apáìwọ̀orùn (30 – 641)

## Itokasi
Ella Fitzgerald

**Ella Jane Fitzgerald ** (April 25, 1917 – June 15, 1996), to je mi mo bi "First Lady of Song" ati "Lady Ella," je akorin jazz ati olohun orin ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1917
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1996
Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Action Congress of Nigeria

The **Action Congress of Nigeria** (ACN), teletele bi Action Congress (AC), je egbe oloselu ti ara Naijiria ologbologbo alainigbekun. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹgbẹ́ olóṣèlú ní Nàìjíríà
STS-134

**STS-134** (ISS assembly flight **ULF6**) je ekeji si opin iranlose eto Alobo Ofurufu ti NASA. Iranlose yi ni ifoloke opin fun .

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn ìránlọṣe àwọn Ọkọ̀-ayára Òfurufú
ẹ̀ka:àwọn ìránlọṣe sí Ibùdó-ọkọ̀ Lófurufú Káríayé
Òjò oníkíkan

thumb|350px|Àwọn ìgbésẹ̀ tó únfa ìkósíbìkan oníkíkan (akiyesi pe SO<sub>2</sub> ati NO<sub>x</sub> nikan ni won unkopa pataki ninu ojo onikikan).
**Òjò oníkíkan** (*Acid rain*) je iru ojo tabi iru ìrọ̀sílẹ̀ miran to unsaba je kikan, eyun pe o ni ipele giga awon ioni haidrojin (pH kekere). O le ni ewu si awon ogbin, awon eranko inu omi, ati si ohun miran oriile to ba fon si won. Idie ti ojo kikan se unsele i nitori itujade sulfur oloksijinmeji ati nitrojin oloksijin ti won undarapo mo awon owon omi ninu afefeayika lati da onikikan. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìṣiṣẹ́ògùn àyíká
Ẹ̀ka:Ìṣújọ
Ẹ̀ka:Ìmúdíbàjẹ́
Kenneth Dike

thumb|Àwòrán Kenneth Onwuka Dike
**Kenneth Dike** (17 December 1917 – 26 October 1983) je ojogbon akoitan ara Naijiria ati eni akoko to di Giwa Yunifásítì ìlú Ìbàdàn. Nigba ti Ogun Abele Naijiria bere o ko lo si Harvard University, Boston ni Amerika. 

O pari eko ni Fourah Bay College, Sierra Leone ati ni awon yunifasiti ni Durham ati London.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1917
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1983
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ìgbà Ẹlẹ́fun

The **Ìgbà Ẹlẹ́fun** tabi **Ìgbà Ẹfun** (*Cretaceous*) (), derived from the Latin "creta" (chalk), usually abbreviated **K** for its German translation *Kreide* (chalk), is a geologic period and system from circa  to  million years (Ma) ago. In the geologic timescale, the Cretaceous follows the Jurassic Period and is followed by the Paleogene Period of the Cenozoic Era. It is the youngest period of the Mesozoic Era, and at 80 million years long, the longest period of the Phanerozoic Eon. The end of the Cretaceous defines the boundary between the Mesozoic and Cenozoic eras.

## Itokasi
Ìgbà iwájú Kámbríà

**Ìgbà iwájú Kámbríà** (Pre-Cambrian) ni orúkọ àfiṣiṣé fún ibu asiko siwaju  Iggbarun *[[Phanerozoic|Igbeyosaye]]* isinyi, be sini o je Igbarungbangba to pin si and is a  Supereon divided into several igbarun orisirisi lori osuwon asiko iseorooriile. O bu lati idarajo aye ni bi 4600 Ma (egbegberun odun seyin) de ibere  Ìgbà Kámbríà, nibi 542 Ma, nigbati awon eranko onigba-eyin lilo koko po jantirere.O nje Ìgbà iwájú Kámbríà nitoripe o siwaju Igba Kambria, the first igba akoko Igbarun Igbeyosaye, ti oruko re wa lati inu oruko ologbologbo fun Wales, *[[Cambria]]*, nibi ti awon apata lati igba yi ti koko je sisekiko.  

## Àwọn ìtọ́kasí
Ìgbà Kámbríà

**Ìgbà Kámbríà** (*Cambrian*) ni igba oniseorooriile akoko ti Àsíkò Ìgbéàtijọ́, to pari lati  ; Ìgbà Ọ̀rdòfísíà ni o tele. Ko si ojutu bo se pin si. Adam Sedgwick lo sedasile igba yi, o pe ni Cambria, oruko ede Latin fun Wales, nibi ti awon apata Britani Igba Kambria ti yojade daada.

## Itokasi
Ìgbà Ọ̀rdòfísíà

The **Ordovician** (pronounced ) is a geologic period and system, the second of six of the Paleozoic Era, and covers the time between 488.3±1.7 to 443.7±1.5 million years ago . It follows the Cambrian Period and is followed by the Silurian Period. The Ordovician, named after the Celtic tribe of the Ordovices, was defined by Charles Lapworth in 1879 to resolve a dispute between followers of Adam Sedgwick and Roderick Murchison, who were placing the same rock beds in northern Wales into the Cambrian and Silurian periods respectively. Lapworth, recognizing that the fossil fauna in the disputed strata were different from those of either the Cambrian or the Silurian periods, realized that they should be placed in a period of their own.

## Itokasi
Ìgbà Sílúríà

The **Silurian** is a geologic period and system that extends from the end of the Ordovician Period, about 443.7 ± 1.5 Mya (million years ago), to the beginning of the Devonian Period, about 416.0 ± 2.8 Mya . As with other geologic periods, the rock beds that define the period's start and end are well identified, but the exact dates are uncertain by several million years. The base of the Silurian is set at a major extinction event when 60% of marine species were wiped out. See Ordovician-Silurian extinction events.

## Itokasi
Ìgbà Dẹfoníà

The **Devonian** is a geologic period and system of the Paleozoic Era spanning from  . It is named after Devon, England, where rocks from this period were first studied.

During the Devonian Period the pectoral and pelvic fins of lobe-finned fish evolved into legs as they started to walk on land as tetrapods around 397 Ma. Various terrestrial arthropods also became well-established.

## Itokasi
Ìgbà Eléèédú

The **Carboniferous** is a geologic period and system that extends from the end of the Devonian Period, about 359.2 ± 2.5 Mya (million years ago), to the beginning of the Permian Period, about 299.0 ± 0.8 Mya .

The Carboniferous was a time of glaciation, low sea level and mountain building, diversification and extinction; a minor marine and terrestrial extinction event among animals and plants (Carboniferous Rainforest Collapse) occurred in the middle of the period caused by climate change.

## Itokasi
Ìgbà Pẹ́rmíà

The **Permian** is a geologic period and system characterized among land vertebrates by the diversification of the early amniotes into the ancestral groups of the mammals, turtles, lepidosaurs and archosaurs. The Permian Period follows the Carboniferous and extends from 299.0 ± 0.8 to 251.0 ± 0.4 Mya (million years before the present). It is the last period of the Paleozoic Era and famous for its ending epoch event, the largest mass extinction known to science. The Permian Period was named after the  Perm Krai in Russia by Scottish geologist Roderick Murchison in 1841.

## Akiyesi

## Itokasi
Ìgbà Tríásíkì

The **Triassic** is a geologic period that extended from about 250 to 200 Mya (million years ago). As the first period of the Mesozoic Era, the Triassic follows the Permian and is followed by the Jurassic. Both the start and end of the Triassic are marked by major extinction events. The extinction event that closed the Triassic Period has recently been more accurately dated, but as with most older geologic periods, the rock beds that define the start and end are well identified, but the exact dates of the start and end of the period are uncertain by a few million years.

During the Triassic, both marine and continental life show an adaptive radiation beginning from the starkly impoverished biosphere that followed the Permian-Triassic extinction. Corals of the hexacorallia group made their first appearance. The first flying vertebrates, the pterosaurs, evolved during the Triassic.

## Itokasi
Ìgbà Jùrásíkì

The **Jurassic** is a geologic period and system that extends from about  Mya (million years ago) to &nbsp;Mya, that is, from the end of the Triassic to the beginning of the Cretaceous. The Jurassic constitutes the middle period of the Mesozoic Era, also known as the Age of Reptiles. The start of the period is marked by the major Triassic–Jurassic extinction event. However, the end of the Jurassic Period did not witness any major extinction event. The start and end of the period are defined by carefully selected locations; the uncertainty in dating arises from trying to date these horizons.

The chronostratigraphic term "Jurassic" is directly linked to the Swiss Jura Mountains. Alexander von Humboldt (*1769, † 1859) recognized the mainly limestone dominated mountain range of the Swiss Jura Mountains as a separate formation that was not at the time included in the established stratigraphic system defined by Abraham Gottlob Werner (* 1749, † 1817) and named it “Jurakalk” in 1795. The name “Jura” is derived from the celtic root “jor” which was Latinised into “juria”, meaning forest (i.e. “Jura” is forest mountains).

## Itokasi
Ìgbà Ìbíniàtijọ́

**Paleogene** (ni ibomiiran, **Palæogene**, ni isale **Ilẹ-ẹkọ giga**) jẹ akoko ẹkọ-aye ati eto ti o bẹrẹ 65.5 ± 0.3 ti o pari 23.03 ± 0.05 milionu ọdun sẹyin o si ni apakan akọkọ ti Cenozoic Era.[1] Ọdun miliọnu 42 ti o pẹ, Paleogene jẹ ohun akiyesi pupọ julọ bi akoko eyiti awọn osin wa lati kekere diẹ, awọn fọọmu ti o rọrun sinu ẹgbẹ nla ti awọn ẹranko oniruuru ni ji ti iṣẹlẹ iparun Cretaceous–Tertiary ti o pari akoko Cretaceous ti o ṣaju. Diẹ ninu awọn ẹran-ọsin wọnyi yoo yipada si awọn fọọmu nla ti yoo jẹ gaba lori ilẹ, nigba ti awọn miiran yoo ni agbara lati gbe ni inu omi, ilẹ amọja ati paapaa awọn agbegbe afẹfẹ. Awọn ẹiyẹ tun wa ni riro lakoko yii, ti o yipada si awọn fọọmu ode oni aijọju. Pupọ julọ awọn ẹka igbesi aye miiran lori ilẹ ko yipada ni afiwe si awọn ẹiyẹ ati awọn ẹranko ni asiko yii. Diẹ ninu awọn continental išipopada mu ibi. Awọn oju-ọjọ tutu diẹ lori iye akoko Paleogene ati awọn okun inu ilẹ ti o pada sẹhin lati Ariwa America ni kutukutu akoko naa.

The **Paleogene** (alternatively **Palæogene**, informally **Lower Tertiary**) is a geologic period and system that began 65.5 ± 0.3 and ended 23.03 ± 0.05 million years ago and comprises the first part of the Cenozoic Era. Lasting 42 million years, the Paleogene is most notable as being the time in which mammals evolved from relatively small, simple forms into a large group of diverse animals in the wake of the Cretaceous–Tertiary extinction event that ended the preceding Cretaceous Period. Some of these mammals would evolve into large forms that would dominate the land, while others would become capable of living in marine, specialized terrestrial and even airborne environments.  Birds also evolved considerably during this period, changing into roughly modern forms.  Most other branches of life on earth remained relatively unchanged in comparison to birds and mammals during this period.  Some continental motion took place.  Climates cooled somewhat over the duration of the Paleogene and inland seas retreated from North America early in the period.

## Itokasi
Ìgbà Ìbíniọ̀tun

The **Neogene** is a geologic period and system in the International Commission on Stratigraphy (ICS) Geologic Timescale starting 23.03 ± 0.05 million years ago and ending 2.588 million years ago. The Neogene Period follows the  Paleogene Period as the 2nd period within the Cenozoic Era and is succeeded by the Quaternary Period. 

The last epoch into which the Paleogene Period is subdivided is its Oligocene Epoch. The Neogene Period is subdivided into 2 epochs, the earlier Miocene Epoch and its succeeding Pliocene Epoch. The first epoch into which the Quaternary Period is subdivided is its Pleistocene Epoch.

## Itokasi
Àsíkò Ìgbéàtijọ́

The **Paleozoic** or **Palaeozoic Era** (from the Greek *palaios* (παλαιός), "old" and *zoe* (ζωή), "life", meaning "ancient life") is the earliest of three geologic eras of the Phanerozoic Eon. The Paleozoic spanned from roughly  (ICS, 2004), and is subdivided into six geologic periods; from oldest to youngest they are: the Cambrian, Ordovician, Silurian, Devonian, Carboniferous, and Permian. Fish populations exploded in the Devonian. During the late Paleozoic, great forests of primitive plants throve on land forming the great coal beds of Europe and eastern North America. By the end of the era, the first large, sophisticated reptiles and the first modern plants, (conifers) had developed.

The Paleozoic Era ended with the largest mass extinction in Earth's history, the Permian-Triassic Extinction Event. The effects of this catastrophe were so devastating that it took life on land 30 million years to recover. Recovery of life in the sea may have been much faster.

## Itokasi
Ulli Beier

**Horst Ulrich** *(Ulli)* **Beier** (30 July 1922 &ndash; 3 April 2011) je ara Jemani to je olotu, olukowe ati omowe to kopa ninu idagbasoke mookomooka, ere at ewi kiko ni Nigeria ati Papua New Guinea. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1922
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2011
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Jẹ́mánì
Mohammed Abacha

**Mohammed Abacha** ni Ẹ̀gbọ́n tó kù fún olórí ológun ti Naijiria tẹlẹri, Olóògbé General Sani Abacha, àti ìyàwó rẹ̀ Maryam Abacha .

## Ṣíṣe owó kúmọkúmọ
Nígbà ìjọba bàbá rẹ ní ìjọba ológun, Mohammed Abacha ní ọwọ́ nínú ṣíṣe owó ijọba kúmọkúmọ. Ìròyìn alakọkọ kan tí ìjọba ìyípadà Abdulsalami Abubakar gbé jáde ní Oṣù Kọkànlá ọdún 1998 ṣe àpèjúwe ìlànà náà. Sani Abacha sọ fún òlùdámọràn Aabo Orílẹ̀-èdè Ismaila Gwarzo láti pèsè àwọn ìbéèrè igbeowosile ìró, èyí tí Abacha fọwọ́sí. Owó náà máa n lọ nípa owó tàbí owó àwọn arìnrìn-àjò ranse láti ọwọ́ Central Bank of Nigeria sí Gwarzo Kunconi, to sì mu won lọ sí ilé Abacha. Mohammed Abacha ṣètò láti lo owó náà sí àwọn akọọlẹ òkèèrè.  ifoju $1.4 bilionu ní owo ni a fi jíṣẹ́ ní ọnà yíì. 

## Legacy
Gẹ́gẹ́ bí bàbá àti ìyá rẹ, Mohammed Abacha ti ní ìtọkasi ní àwọn ìtànjẹ 419 . 

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Iwadii ikogun Abacha: Ipe Swiss lati gba ẹri ti a ti parẹ
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní ọ̀rúndún 20k
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Dumebi Agbakoba

**** tí àwọn ènìyàn mọ̀ sí Chef Dish jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Naijiria. Iṣẹ́ alásè ni ó yàn láàyò. Òun sì ni olùdarí Samantha Lifestyle Group.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Bola Ajibola

Omoba **Bolasodun Adesumbo "Bola" Ajibola** KBE (tí a bí ní ọjọ́ méjìlélógún oṣù kẹta ọdún 1943 - Oṣu Kẹrin Ọjọ 8, Ọdun 2023) jẹ́ Adájọ́-àgbà-yányán àti Mínísítà ètò - ìdájọ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1985 sí 1991. Ó tún jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn Adájọ́ nílé ẹjọ́ àgbáyé láti ọdún 1991 sí 1994. Bákan náà, ó jẹ́ ọ̀kan lára Adájọ́ márùn-ún lórí àjọ apẹ̀tùsáwọ̀ ẹnubodè láàrin orílẹ̀-èdè Eritrea àti Ethiopia tí ilé ejò Permanent Court of Arbitratio yàn.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Ẹ̀ka:Àwọn agbẹjọ́rò ará Nàìjíríà
Chinenye Akinlade

Chinenye Ochuba-Akinlade jẹ ọ̀dọ́mọbìnrin tó wà nípò ìdíje ẹlẹ́wà ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

Ochuba-Akinlade ni ọmọ keje nínú ọmọ méjọ, ó tún jẹ́ ìbejì. Ọmọ Ígbò ni. Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ gírámà rẹ̀ ní Regan Memorial Secondary School, ó gbóyè nínú ìdíje 2002 ti ọ̀dọ́bìnrin tó rẹ́wà jù lọ ní Nàìjíríà nígbà tí ó ń dúró de gbígba wọ ilé ẹ̀kọ́ gíga.   Bí ó ti jẹ́ pé ó jẹ́ àyànfẹ́ fún adé "Miss Universe 2002", ó kùnà láti ṣe mẹ́wàá tí ó ga jùlọ, ṣùgbọ́n ó dára jùlọ ní Miss World, níbi tí ó ti jẹyọ láàrín ọmọbìnrin mẹ́wàá tí ó dára jùlọ nínú ìdíje, bákan náà bí African Continental Queen of Beauty. 

Ochuba-Akinlade ti jẹ́ akékòó tẹ́lẹ̀ ní Fásítì ti Èkó, Ochuba-Akinlade parí òye rẹ̀ nípa Accounting and Financing ní University of Greenwich, London ní ọdún 2008, ó parí èkó rẹ̀ pẹ̀lú kíláàsì kejì (second class upper).   Ó padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, níbití ó ti fẹ́ oníṣòwò Kunle Akinlade, ó sì ṣiṣẹ́ fún ilé iṣẹ́ epo Exxon Mobil. Ochuba-Akinlade ti bí ọmọ méjì báyìí. 
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
J A Aromire

**Jokotola Abebi Aromire** je ara Naijiria

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Modibo Adama

**** je ajagun Esin Islam, lati eya Fulani, o si je omo lehin, Usuman dan Fodiyo. Modibbo Adama ja jihad ni agbegbe Fombina ni ariwa orile ede Naijiria ati Kamerun, O si da Ijoba Fulani, sile, ni awon agbegbe wonii, eleyii, ti a mo si, Ijoba Fombina. Ijoba Fombina wa ni abe isakoso ijoba Kalifa Sokoto ni ariwa orile ede Naijiria. Modibbo Adama, fi olu-Ilu Ijoba ti o da sile, si ilu Yola, ni agbegbe Adámáwá, ni ariwa- Ila Orun Naijiria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Cobhams Asuquo

**** jẹ́ olórin, akọrin tà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Kabeer Gbaja-Biamila

thumb|Kabeer Gbaja-Biamila
**Kabeer Gbàjàbíàmílà** jẹ ara Nàìjíríà ti orílẹ̀-èdè Yorùbá agba bọ̃lù-ẹlẹ́sẹ̀ Amẹ́ríkà

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Nàìjíríà
Alvan Ikoku

**** je ara Naijiria(ti a bi ni ọjọ kínní oṣù kẹjọ ọdún 1900- ojo kejidinlogun oṣù kọkànlá ọdún 1972) O jẹ olukọni,ajijagbara ati olóṣèlú 

## Ìgbé ayé
Ti a bi ni ọjọ kínní oṣù kẹjọ, 1900, ni Amanagwu Arochukwu, ti a n pe ni Ìpínlẹ̀ Ábíá, láti ọdún 1911 sí ọdún 1914,ọ ka ìwé akẹkọ béèrè ni Arochukwu Government Primary  School lati ọdún 1915 sí ọdún 1920, 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Funmi Iyanda

Olufunmilola Aduke Iyanda (bíi ni ọjọ́ kẹtàdínlógbon oṣù keje ọdún 1971), tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ mọ̀ sí **Funmi Iyanda**, jẹ́ agbóhùnsáfẹ́fẹ́, oníròyìn ní Nàìjíríà. Ó ṣe atọkun ètò rẹ *New Dawn With Funmi*. Òun ni olùdarí of Ignite Media. Ní ọdún 2011, World Economic Forum pé ní Olórí agbaye tí ó sì kéré. Forbes náà sì wí pé ó wà láàrin àwọn ọ̀dọ́ ti lágbára jù lọ ní Áfríkà.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti Ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bíi sì ìpínlè Ẹ̀kọ́ sì ẹbí Gabriel àti Yetunde Iyanda. Bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ Ogbomoso, ìyá rẹ sì wá láti Ìjẹ̀bú-Ọ̀de. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ African Church Princess Primary School, Akoka, Herbert Macaulay School ni Ẹ̀kọ́ àti International School ni Ìbàdàn. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí University of Ìbàdàn, níbi tí ó tí gboye nínú Geography.

## Iṣẹ́
Funmi bẹẹ rẹ̀ sì ni di gbajúmọ̀ pelu eto rẹ ti o pe ni *Good morning Nigeria*. Ètò na je gbajúmọ̀ pàápàá nípa pé wọn máa ń ṣe ìfihàn àwọn èèyàn pàtàkì láàrin ìlú àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ń ṣẹlẹ̀ láàrín ìlú. O bẹ́ẹ̀ rẹ sì ni ṣe atọkun ni MITV.  Ní ọdún 2000, ó bẹ́ẹ̀rẹ̀ eto "New Dawn With Funmi", óun ṣi ni atọkun ètò náà. Orí NTA 10 Lagos ni ó ti ṣe ètò náà. Ó ti kọ ìwé fún Farafina Magazine, PM News, The Punch, Daily Trust àti Vanguard Newspaper. Ó ti ṣe àwọn ètò bíi *Talk with Funmi àti My Country*. Ní ọdún 2012, Funmi àti Chris Dada dá Chopcassava.com kalẹ̀, wọn si se ìfihàn tí àwọn èèyàn ṣe ń ṣe àtakò sì bí owó epò rọ̀bì ṣe wọ́n. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ African Leadership Institute,Tutu Fellow àti ASPEN Institute's Forum for Communications and society. Ní odun 2012, ó kó pa nínú ètò tí UN gbé kalẹ fún àwọn obìnrin láti dẹkùn Ìjàmbá tí ó ń ṣẹlẹ̀ sí àwọn obìnrin. Funmi je ìkan láàárín àwọn tí ó ṣe aṣojú nínú àtakò tí wọn pé ní Occupy Nigeria, èyí tí wọn ṣe láti fi ibanuje ọkàn wọn hàn sí bí owó epò rọ̀bì ṣe wọ́n..    .        . 

## Àwọn Ìtọ́kasí
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Walter Mbonu

**** jẹ́ ará orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Oliver Muoto

**** jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Naijiria tí ó ń gbé ní ìlú Poland. Bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Naijiria, ìyá rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Poland. Oliver jẹ́ olókòwò ilẹ̀ Poland.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Anthony Nwakaeme

thumbnail
**** je ara Naijiria

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Isidore Okpewho

**** je ara Naijiria

**AWON IWE TO KO**

The Victims

The Last Duty 

Tides

Call Me By My Rightful Name (2004)

The Epic in Africa: Toward a Poetics of the Oral Performance

African Oral Literature: Backgrounds, Character, and Continuity

Once Upon a Kingdom: Myth, Hegemony, and Identity

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Olufunmilayo Olopade

**Olufunmilayo I. Olopade, O.O.N.**(tí a bí ní ọdún 1957 ní orílẹ̀-èdè Naijiria) jẹ́ oníṣègùn tó ní ṣe pẹ̀lú kíkọ́ nípa ẹ̀jẹ̀ súsú, òun sì ni Associate Dean fún Global Health and Walter L. Palmer Distinguished Service Professor nínú ọ̀rọ̀ ìṣègún àti elétò ìlera ní Yúnifásitì ti Chicago. Ó tún ń ṣiṣẹ́ bíi olùdarí ti Yunifásítìl ti Chicago Hospital's Cancer Risk Clinic.

## Life
Orílè-èdè Naijiria ni a bí Olufunmilayo Olopade sí, ní ọdún 1957, òun sì ni ọmọ karùn-un láàárín ọmọ mẹ́fà tí àwọn òbí rè bí. Ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti St Anne ní ìlú Ìbàdàn ni ó lọ fún ẹ̀kọ́ girama rẹ̀. Olopade kọ́kọ́ ni lọ́kàn láti di oníṣègùn láti ìgbà èwe rẹ̀ wá nítorí àwọn dọ́kítà àti èròjà fún iṣẹ́ ìwòsàn ṣọ̀wọ́n ní àwọn ìlú ìbílẹ̀ ní Nàìjíríà nígbà náà.

Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè láti University of Ibadan, ní Nàìjíríà, pẹ̀lú  MBBS, ní ọdún 1980.

Ó ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú the Breast Cancer Research Foundation ó sì ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ lórí ipa tí *BRCA1* àti *BRCA2* ń kó nínú ìdènà àrùn jẹjẹrẹ nínú Ọmú láàárín àwọn obìnrin ilẹ̀ adúláwọ̀.

Ó jẹ́ ọmọ-ẹgbẹ́ the American Association for Cancer Research, the American College of Physicians, the Nigerian Medical Association, American Philosophical Society, àti ti Institute of Medicine.

## Àtòjọ àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

* 1975: Nigerian Federal Government Merit Award
* 1978: Nigerian Medical Association Award for Excellence in Pediatrics
* 1980: Nigerian Medical Association Award for Excellence in Medicine 
* 1990: Ellen Ruth Lebow Fellowship
* 1991: American Society for Clinical Oncology Young Investigator Award 
* 1992: James S. McDonnell Foundation Scholar Award 
* 2000:Doris Duke Distinguished Clinical Scientist Award 
* 2003: Phenomenal Woman Award for work within the African-American Community 
* 2005: Access Community Network's Heroes in Healthcare Award 
* 2005 MacArthur Fellows Program
* 2015: Four Freedoms Award
* 2017: Villanova University Mendel Medal
* On Saturday, May 18, 2019, The Lincoln Academy of Illinois granted Olopade the Order of Lincoln award, the highest honor bestowed by the State of Illinois.
* 2021: Member of the U. S. National Academy of Sciences.

Olufunmilayo Olopade jẹ́ ọ̀kan lára àwọn African-American mẹ́ta tó rí àmì-ẹ̀yẹ $500,000 gbà. John D. àti Catherine T. MacArthur Foundation ló yan àmì-ẹ̀yẹ yìí. Ẹ̀bùn yìí tó kò nídìí mìíràn nínú ni wọ́n fún Olopade láti rà án lọ́wọ́ fún ọdún márùn-ún, wọ́n sì pè é ní àmì-ẹ̀yẹ ti olóye púpọ̀. 

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Bandele Omoniyi

**Bandele Omoniyi** (6 Oṣù Kọkànlá 1884 – 1913) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan tí a mọ̀ jùlọ fún ìwé rẹ̀ A Defence of the Ethiopian Movement (1908), tí ó rọ àwọn àtúnṣe ìṣèlú ní àwọn agbègbè ìjọba, ó kìlọ̀ pé bí bẹ́ẹ̀ kọ́ ìyípadà kan ní Áfíríkà lè fòpin sí ìṣàkóso ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Gẹ́gẹ́ bí Hakim Adi ti sọ, ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àpẹẹrẹ àkọ́kọ́ ti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ ní ìṣèlú ní ìlú Britain.
## Ìtàn ìgbésí ayé
Wọ́n bí Bandele Omoniyi ní ìlú Èkó, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà òde òní, àwọn òbí rẹ̀ sì ta ilẹ̀ wọn láti fi ṣe ìnáwó fún ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, níbi tí Omoniyi kọ́kọ́ lọ ní ọdún 1905. Nígbà tí ó forúkọ sílẹ̀ ní Yunifásítì Edinburgh ní ọdún 1906 láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa òfin, ó fi ẹ̀kọ́ rẹ̀ sílẹ̀ bí ó ṣe ń kópa nínú àwọn ìgbòkègbodò òṣèlú, ó ń kópa nínú iṣẹ́ ìròyìn lòdì sí ìjọba ọba nínú àwọn ìwé ìròyìn sosialist, Scotland àti ti Nàìjíríà. Ó kọ̀wé sí onírúurú olóṣèlú ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, títí bí Ààrẹ, Henry Campbell-Bannerman, àti aṣíwájú ẹgbẹ́ Labour Party lọ́jọ́ iwájú, Ramsay MacDonald, ó ń béèrè fún aṣojú fún àwọn ará Áfíríkà ní àwọn agbègbè ìjọba . Ní ọdún 1907, Omoniyi ṣe àríwísí ìjọba àwọn ará Áfíríkà nínú àwọn lẹ́tà kan sí ìwé ìròyìn Edinburgh . Ó tún kọ àwọn àpilẹ̀kọ fún àwọn oníròyìn West Africa, àti ní ọdún 1908 ó tẹ iṣẹ́ pàtàkì rẹ̀ jáde, A Defence of the Ethiopian Movement, ní Edinburgh, ó sì yà á sí mímọ́ fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó ní ọlá àti ọlá ní Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì.
## Ìpàrọ ayé
Lẹ́yìn náà, Omoniyi kó lọ sí Brazil ní nǹkan bí ọdún 1910, níbi tí wọ́n ti mú un fún ìgbòkègbodò òṣèlú rẹ̀. Ó kọ̀ láti ran Consul ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì lọ́wọ́. Nígbà tí wọ́n fi í sẹ́wọ̀n, ó ní àrùn beriberi, ó sì kú ní ọmọ ọdún 28.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Dele Sosimi

thumb|Dele Sosimi
**** je ara Naijiria

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Government Tompolo

**** (1971-) je ara Naijiria

Ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2022, Muhammadu Buhari tunse iwe adehun abojuto opo gigun ti agbegbe Delta ti o ni ere pẹlu Tempolo.https://www.rfi.fr/fr/afrique/20220823-nigeria-controverse-autour-d-un-renouvellement-de-contrat-au-b%C3%A9n%C3%A9fice-d-un-seigneur-de-guerre .

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Beko Ransome-Kuti

**** ti won bi  (2 August 1940 – 10 February 2006) je Dikita ninu ilu  Naijiria  ti won fun ise ajafitafita ẹtọ eniyan.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Bola Abimbola

thumb|Bola Abimbola
**** je olorin ara Naijiria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn olórin ará Nàìjíríà
Segun Adewale

**Ṣẹ́gun Adéwálé** jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n bí ní ọdún (1955) jẹ́ olórin, tí ọ̀pọ̀ sì gbà wípé òun ni ẹni àkọ́kọ́ tí ó kọ orin Yi-Pọọ̀pù tí ó jẹ́ àdàlú orin funk, jazz, jùjú, régè àti Afró.

## Ìgbé Ayé ré
Ọmọba Ṣẹ́gun Adéwálé ni wọ́n bí sí ilé ọÓba tí òun náà sì jẹ́ ọrùn ìlẹ̀kẹ̀ pẹ̀lú nílùú Ògbómọ̀ṣọ́ ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Adéwálé filé sílẹ̀ nítorí wípé àwọn òbì rẹ̀ méjẹèjì lòdì sí iṣẹ́ orin tí ó yàn láàyò láti ṣàtìpó ní ìlú Èkó láti máa kórin rẹ̀ lọ. Nì ìlú Èkó yí ni ó ti pàdé olórin  orin jùjú tí a mọ̀ sí S.L Atọ́lágbé àti I.K Dáìíró ní ọdún (1970). Adéwálé jẹ́ ọmọṣẹ́ lẹ́yìn akọrin Prince Adékúnlé òun oẹ̀lú ọ̀kórin Afro-Jùjú Sínà Peters. Ní ọdún 1977, òun àti Ṣínà Peters dá ègbẹ́ orin tiwọn sílẹ̀ tí wọ́n pè ní "Shina Adéwálé and the Superstars International". Wọ́b gbé àwo orin mẹ́sàán jáde kí wọ́n tó túká ní ọdún 1980, káti kọ dá ẹgbẹ̀ tiwọn sílẹ̀. Nígbà tí ó fi ma di ọdún 1984, Ṣẹ́gun Adéwálé ti si gbajúgbajà olórin Yo-Pop.

## Àwọn ìtọ́kasí

 
Ẹ̀ka:Àwọn olórin ará Nàìjíríà
Alamu Atatalo

**Àlàmú Tátalọ̀** ni olùdásílẹ̀ orin 
ṣẹ̀kẹ̀rẹ̀ . Orin tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ orin ìbílẹ̀ Yorùbá. Àlàmú jẹ́ ọmọ bíbí ìlú  Ìbàdàn, ó sì gbajúmọ̀ gidi ní gbogbo ilẹ̀ Yorùbá látàrí ìwọ́hùn àti ìṣọwọ́ lè orin sákárà rẹ̀ ní àsìkò ọdún 1950 sí ọdún 1960. Amọ́ iyì rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí ń wọmi nígbà tí àwọn alátakò rẹ̀ parọ́ mọ lórí ẹ̀sùn tí kò mọ ohunkóhun nípa rẹ̀. Ó lo tó nkan bí ọdún mẹ́wàá kí ó tó ri ara rẹ̀ fọ̀ mọ́ kúrò nínú àkóbá náà láì sinmi. Lẹ́yìn tí ó bọ́ nínú ọ̀ràn, ó padà sórí ọpọ́n, ó sì gbapò rẹ̀ padà gẹ́gẹ́ olórí àti olùdásílẹ̀ orin *Ṣẹ̀kẹ̀rẹ̀* nígbà tí ó gbé àwọn àwo orin tó ń hoorù jáde lsbẹ́ ilé-iṣẹ́ agbórinjáde LP Records  ní à àárín ọdún 1970. 
Orin Sẹ̀kẹ̀rẹ̀ rẹ̀ àti orin àwúrèbe ti Alhaji Dauda Epo-Akara  ni ó gba ìgboro Ìbàdàn kan lásìkò yí ṣáájú kí orin Fújì tó wọlé dé wẹ́rẹ́ láti ẹnu olóyè Alhaji Sikiru Ayinde Barrister.

## Àwọn Itọ́kasí
Batile Alake

**Batile** or **Batili Alake**  (died 2013) was a prominent Yoruba waka singer.

**** je olorin ara Naijiria. Omo bibi ilu Ìjẹ̀bú-Igbó Ni Ipinle Ogun. Alhaja Batile Alake kú ní ọdún 2013 ni ọmọ ọdún méjídínlọ́gọ́rin, ti ao sì mọ dédé Ojó orí re. 

## Iṣẹ́ Owó
Alake ló so orin Yọrùbá to ni imisi nínú ẹ̀sìn Islam di gbajugbaja bí ó ti jẹ́ pé ó mọ kò ní àwọn àyè ayẹyẹ káàkiri gbogbo ilé Yorùbá ti ó sì tún jẹ́ àkókò olorin Waka tí yíò se àwo orin jáde. Ipa àti iṣẹ́ orin kíko rẹ jẹ mú sán mú san ni àwọn àkókò 1950 sì 1960. Ó wá lára àwọn olorisirisi olórin obìnrin tí ó gbajúmọ̀ ju nínú àwọn tí wọ́n ńkó orin Waka Láàrin àwọn Odún 1950 si 1960. Lara won tí àti rí, Olawunmi Adetoun, Decency Oladunni, Adebukola Ajao Oru, Foyeke 'Ajangila' Ayoka, Ayinke Elebolo, Aduke Ehinfunjowo, Hairat Isawu, Salawa Abeni, áti Adijat Alaraagbo. 

Ìsowó kò orin re je títí orin Rárà, èyí ti ó jẹ́ ọ̀na orin kíko kan tí ó wọ́pọ̀ láàrin àwọn obìnrin Yorùbá gẹgẹbi àṣà wọn. Pelu orin, ìlù àti àwọn Elégbè, Alake àti àwọn akọrin Waka yókù yí Ọ̀nà tí wọ́n gba kò orin Waka padà sí ti èyí tí ó ṣe sọ di ọwọ tí wọ́n ń sì lọ ànfàní tí ilé ìgbóùn sílè tuntun tí o sese de, tí wọ́n fi ṣe àwon àwo orin jáde. Botilejepe òpó ènìyàn ni wọn mon bù oriyin orin Waka fun Salawa Abeni látàrí Ọ̀nà ara ti o gbe wo inú kiko orin Waka, ṣùgbọ́n Alake dúró ṣinṣin lókè téńté. 

Nítorí pé orin rárá kiko sì jẹ́ oun ti ó gbajúmọ̀ ní àkókò èwe Alake, ó fún ní àǹfààní tí àwọn akegbé rẹ yoku ó ní, lèyí tí ó fi ara hàn nínú àwọn ìjìnlè ọ̀rọ̀ àti èdè tí òun mon nlo nínú orin re. Bí ó ṣe ń yọ èdè be ni òun pàrò àwọn ọ̀rọ̀ tí ó bá rí pe ní yíò tún bò bù iyì àti ẹwà kún orin re. Èyí fi ara hon púpò nínú bí kò ṣe bẹ̀rù láti mú àwọn èdè àti òrò tí kì ṣe Yorùbá bonú orin re,leyi tí ó tún bò bù iyì àti àgbéga kún ìṣe orin re. 

Látàrí bí ilakaka rẹ sínú òwò orin ṣe jẹ́ lọ́wọ́ ni àwọn nkan bí ọdún 1970,o tẹ̀síwájú pelu ìgbéjáde àwọn orin kan tí a lè pè ní orin oríkì afé, tí ó kó fún àwọn ènìyàn jàǹkàn-jàǹkàn tí wọ́n ṣe ìrànlówó àti àtìlẹ́yìn fún. Àmọ́ eleyi kò jẹ apileko fún orin re, nígbà tí ó di bí àwọn ọdún 1980, ó tún yí apá ọ̀nà orin re pada pelu bí ó ṣe fi ọ̀rọ̀ orin onípele meta kún ọ̀nà àágbà kò orin re lèyí tí àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n fẹ́ràn láti mọ jọ sí orin fẹ́ràn. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní
Ẹ̀ka:Àwọn olórin ará Nàìjíríà
Ice Prince

**Panshak Henry Zamani**,  tí orúkọ orí ìtàgé rẹ̀ ń jẹ́ **Ice Prince** ni a bí ní ọgbọ́n ọjọ́ oṣù kẹwàá ọdún 1986. Ó jẹ́ akọrin hip hop ọmọ Nàìjíríà tí ó ń kọ orin sílẹ̀ tí ó tún ṣeré orí ìtàgé. Òkìkí rẹ kàn nígbàtí ó gbé "Oleku", síta, orin náà jẹ́ ọ̀kan lára orin tí wọn ṣe àdàlú rẹ jùlọ ni orílè èdè Nàìjíríà. Ó gba ipò kíní ní ọdún 2009 ní Hennessy Artistry Club Tour.

Orin àkọ́kọ́ rẹ̀ ní yàrá ìtẹ orin síta tí ó pè ní gbogbo ènìyàn fẹ́ràn Ice Prince jáde ní ọdún 2011. Orin náà ní àtìlẹhìn àwọn orin mẹ́ta tí ó gbé jáde ni: "Oleku", "Superstar" àti "Juju". Ní ọdún 2013, Ice Prince gbé orin Fire of Zamani jáde gẹ́gẹ́ bí orin èkejì.

Àwo náà ní àwọn orin wonyi nínú: &nbsp;"Aboki", "More", "Gimme Dat" àti "I Swear". Ní ọjọ́ Kínní oṣù kéje ọdún 2015, wọ́n kéde Ice Prince gẹ́gẹ́ bíi igbákejì ààrẹ Chocolate City. Ó di oyè náà mú títí di ìgbà tí ó fi labeli náà sílè ni ọdún 2016.

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn olórin ará Nàìjíríà