open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
836 Jole

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Pláneṭì kékeré yi a maa yípo oòrùn. Ni ọjọ́ kẹta-lé-lógún ọdún 1916 ni àrákùnrin Max Wolf ṣe àwárí plánẹtì kékeré yi ni agbègbè Heidelberg.

## Itokasi
https://en.wikipedia.org/wiki/836_Jole

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
27949 Jonasz

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
27845 Josephmeyer

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.Fun ni oruko akowe, olutaja, eni aye mo Joseph Meyer. Oludasile ile eko bibiliogirafi ni Gota.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
139 Juewa

**139 Julewa** jẹ́ ìgbàjá ìsọ̀gbé oòrùn kékeré dúdú tí ó sì fẹ̀. Ó jẹ́ àkọ́kọ́ ìsọ̀gbé oòrùn kékeré tí wọ́n máa ṣàwárí rẹ̀ ní orílẹ̀ èdè China. Àlejò Onímọ̀ ìwòràwọ̀, James Craig Watson ọmọ Amẹ́ríkà ní o ṣàwárí rẹ̀ ní  Beijing ní Ọjọ́ kẹwá Oṣù kẹ́wá Ọdún 1874.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
19452 Keeney

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Ọjọ́ kọkàn-lé-lọ́gbọ̀n oṣù kẹta ọdún 1998 ni wọ́n ṣe àwárí plánẹ́tì kékeré yìí. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Àsìá ilẹ̀ àwọn Erékùṣù Wúndíá ti Amẹ́ríkà

thumb|right|Flag of the U.S. Virgin Islands
**Àsìá ilẹ̀ [[àwọn Erékùṣù Wúndíá ti Amẹ́ríkà]]**

## Itokasi

Erékùṣù Wúndíá ti Amẹ́ríkà
4177 Kohman

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Àwọn Itọ́kasí

Weather: 25°C, Wind S at 2 km/h, 50% Humidity.

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
10201 Korado

**10201 Korado** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. O je siso loruko fun atorawo ara Kroatia Korado Korlević, to wa a ri ni July 12, 1997 ni ileakiyesi Farra d'Isonzo ni Italia.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
38046 Krasnoyarsk

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. A se awari plánẹ́tì kékeré ni ogunjo osu kesan odun 1998 ni agbegbe La Silla. E. W. Elst ni o se awari plánẹ́tì kékeré.


## Itokasi
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_minor_planets:_38001%E2%80%9339000#046

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Ẹgbẹ́ Dẹmọkrátíkì (USA)

**Ẹgbẹ́ Dẹmọkrátíkì** ni ikan ninu awon egbe oloselu ninla meji igba oni ni Amerika, po mo Egbe Republikani. Idurole alanidekun awujo ati arewaju egbe na je gbigba bi arin-owo-osi ninu ibu oselu Amerika. Egbe yi ni rekodu isise ni Amerika togunjulo, be sini o je ikan larin awon egbe oloselu to gbojulo lagbaye. Egbe yii ni omo-egbe milionu 72 ti o ti foruko sile ni odun 2004. Ogbeni Barack Obama ni Demokrati 15k ti yio bo sipo Aare orile-ede Amerika.

## Itokasi

Demokratiki
3331 Kvistaberg

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
7322 Lavrentina

**** jẹ́  pálánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
2766 Leeuwenhoek

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Ní ọjọ kẹtà-lé-lógún oṣù kẹta ọdún 1982 ni a ṣe àwárí plánétì kékeré yi ni ibùdó ti wọn ti ńṣe àwárí àwon plánétì àti àwon ohun ti o wa ninu won. Agbègbè Klet' ni a ti se àwárí plánétì kékeré yi.
## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
1816 Liberia

**1816 Liberia** (1936 BD) jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì to je kikokowari ni January 29, 1936 latowo Cyril Jackson ni Johannesburg..

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
2952 Lilliputia

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Awon Aworawo n lo oro yii "Lilliputian solar system" lati sapejuwe " exoplanet system KOI-961" ti o jepe o kun fun awon irawo wewe, eyi ti planet meta yi kaakari, ti o si kere ju Aye lo.

Ninu eto Solar tiwa, planet ti a gba gege bi eyi ti o kere ju lo ni **Mercury**, ti a si tun ni awon miiran pelu bii:  Ceres, Pluto, Eris, Makemake, ati Haumea, gbogbo eyi ti o je ara planet ti won  gbajumo wipe won kere julo ninu eto Solar.

## Itokasi
https://science.nasa.gov/dwarf-planets/

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
1490 Limpopo

**1490 Limpopo** (1936 LB) jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì tokoko je wiwari ni June 14, 1936 latowo C. Jackson ni Johannesburg (UO)..

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
6743 Liu

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. K Endate àti K Watanbe ni ó  se à̀wárí rẹ̀́  ní ọjọ́ osù kẹrin, ọdún 1994.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Odò Límpopó

**Odò Límpopó** gbera ni aringbongan apaguusu Afrika, o si unsan lo si owo ilaorun de inu  Okun India. O gun to bi , pelu itobi adogun omi .

## Itokasi

Limpopo
146 Lucina

**146 Lucina** jẹ́ ìgbàjá ìsọ̀gbé oòrùn kékeré tí Alphonse Borrelly ṣàwárí rẹ̀ ní Ọjọ́ kẹ́jọ Oṣù kẹfà Ọdún 1875 tí ó sì pe orúkọ rẹ̀ ní Lucina, òrìṣà àbíyè Róòmù.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
1292 Luce

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
141 Lumen

**141 Lumen** jẹ́ ìsọ̀gbé oòrùn kékeré alápáta fífẹ̀ tí ó tó àlàjá  130 km t́ ó ń yípo ní ìgbàjá àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré tí ó wà lẹ́gbẹ́ Eunomia ẹbí àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré. Tẹ̀gbón tàbúro Paul Henry àti Prosper Henry ló ṣàwárí rẹ̀ ní Ọjọ́ kínín Oṣù kẹtàlá Odún 1875, ṣùgbọ́n Paul ni ó gba iyì fún àwárí yìí. Wọ́n sọọ́ lórúkọ fún Lumen: Récits de l'infini, ìwé tí onímọ̀ ìwòràwọ̀ Camille Flammarion kọ.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
2164 Lyalya

**** jẹ́  pálánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Thutmose 1k

**Thutmose I** (to tun se ko bi *Thothmes,* *Thutmosis* tabi *Tuthmosis I*, to tumosi *Omo [[Thoth]]*) lo je Farao keta ira-oba 18k ile Egipti.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Fáráò
Ìfonífojì àwọn Ọba

**Ìfonífojì àwọn Ọba** je ibi pataki to je wiwari nipa Egipti Ayeijoun nito ripe ibe ni awon saare 60 awon Fáráò wa. A tun mo si **Ifonifoji awon Iboji**. 

## Itokasi

Ifonifoji
3738 Ots

**** jẹ́  pílánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ásítẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
10041 Parkinson

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Se awari re ni  ojo kerin le logun , osun kerin, odun 1985. eni ti o se awari naa ni Shoemaker ati E.M Shoemaker  et al ni PAlomoni (*M 33867).

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
19810 Partridge

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Je oruko Mary Partridge, onimoran DCYSc ni odun 2003.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
5260 Philvéron

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. E.W Elst se awari re ni ojo keji osu kesan, odun 1989. Fi oruko re sori Phillipe Veron.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
196 Philomela

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
147 Protogeneia

**147 Protogeneia** jẹ́  ìgbàjá tó fẹ̀ nínú àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré tí Lipót Schulhof tí ó jẹ́ onímọ̀ ìràwọ̀ ọmọ orílẹ̀ èdè Hungary ṣàwárí rẹ̀ ní Ọjọ́ kẹwá Oṣù keje ọdún lati ìwòràwọ̀ tí ó ̣se lati Vienna; Èyí nìkan ni àwárí tí ó ṣe nínú àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré. Orúkọ rẹ̀ jẹ́  Gríkì tí ó túmọ̀ sí "Àkọ́bí", Karl L. Littrow ló mú orúkọ yìí nítorí èyí jẹ́ ìsọ̀gbé oòrùn kékeré àkọ́kọ́ tí onímọ̀ ìràwọ̀ tí wọ́n ti mọ̀ tẹ́lẹ̀ sí iṣẹ́ míràn nínú ẹ̀ka ìtòràwọ̀.

## Àwọn ìtọ́kasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
52301 Qumran

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Ni ojo kesan osu kesan odun 1991 ni a se awari planeti kekere yi ni ibudo awari ti o wa ni Tautenburg. F. Börngen, L. D. Schmadel ni o se awari planeti kekere yi.

## Itokasi
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_minor_planets:_52001%E2%80%9353000#301

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
19457 Robcastillo

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Àgbékalè ODAS ni o ṣe àwárí plánétì kékeré yi ni ọjọ́ kọkàn-lé-lógún oṣù kẹrin ọdún 1998

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
13667 Samthurman

**** jẹ́  púlánẹ́ẹ̀tì kékeré ní ibi ìgbàjá ásítẹ́rọ́ìdì.
## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
10226 Seishika

**** jẹ́  pílánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ásítẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
13406 Sekora

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.Je oruko Ondre Sekora, Oniroyin, ayaworan ati akowe. Odun ibi re 1899, o ku ni 1967.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
30305 Severi

**** jẹ́  pálánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Sylvester Stallone

**Michael Sylvester Gardenzio Stallone** (; ojoibi July 6, 1946), ti won saba pe ni **Sylvester Stallone**, ti alaje re unje **Sly Stallone**, je osere, oludafilmu, olukweitage, oludari filmu ati nigba miran to tun se akun aworan ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
36672 Sidi

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Barry White

**Barry Eugene White** ( &ndash; ) je atokun awo orin ati akorin-adaorin ara American .

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
140 Siwa

**140 Siwa** jẹ́ ìgbàjá ìsọ̀gbé oòrùn kékeré dúdú tí ó sì fẹ̀ tí Johann Palisa ọmọ orílẹ̀ èdè Australia ṣàwárí rẹ̀ ní Ọjọ́ kẹtàlá Oṣù kẹ́wá Ọdún 1874 tí ó sì pe orúkọ rẹ̀ ní Šiwa, òrìṣà àbíyè.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
15462 Stumegan

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Ni ọjọ́ kẹjo oṣù kinni ọdún 1999 ni ẹgbẹ́ to nṣe iwadi àti àwárí àwon plánẹtì kékeré ni ìlu Amẹ́ríkà ṣe àwárí plánẹ́tì kékeré yi. O jẹ ọ̀kan l'ára àwon plánẹ́tì kékeré ti o wa laarin plánẹ́tì Maasi ati Jupita.

## Itokasi

## Itokasi
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_minor_planets:_15001%E2%80%9316000#462

https://en.wikipedia.org/wiki/Spacewatch
Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
542 Susanna

**** jẹ́  plánẹ́tì ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.https://archive.org/details/dictionaryminorp00schm/page/57/mode/2up?q=542+Suzanna 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Vasco da Gama

**Vasco da Gama**, 1st Count of Vidigueira () (c. 1460 tabi 1469 – 24 December 1524) je oluwakiri ara Portugal, ikan ninu awon to yori si rere julo ni Igba Awari ati adari oko ojuomi akoko to lo taara lati Europe de India.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Pọ́rtúgàl
4343 Tetsuya

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Ọjọ́ kẹwàá, oṣù Kínní ọdún 1988 ni wọ́n ṣe àwárí plánẹ́tì kékeré yìí, ní agbègbè Kushiro ni orílẹ̀-èdè Japan. Àwọn tí ó ṣe àwárí plánẹ́tì kékeré yìí ni S. Ueda àti H. Kaneda.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_minor_planets:_4001%E2%80%935000#343
17 Thetis

**** (àmì-ìdámọ̀  jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
138 Tolosa

**138 Tolosa** (Latin *Tolōsa*, /toʊˈloʊsə/ or /toʊˈloʊzə/; Latin pronunciation:&nbsp;[toˈloː.za], Occitan pronunciation:&nbsp;[tuˈlu.zɔ]) jẹ́ ìgbàjá  ìsọ̀gbé oòrùn kékeré aláwọ̀ títàn àti olókúta. Onímọ̀ ìwòràwọ̀ ọmọ Faransé, Henri Joseph Perrotin ṣàwárí rẹ̀ ní Ọjọ́ ọ̀kàndínlógún Oṣù karún Ọdún 1874 tí ó sì sọó ní orúkọ ní èdè Latin àti Occitan orúkọ fún Toulouse, France.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
3357 Tolstikov

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
1838 Ursa

**** jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. Paul Wild ni ose awari planeti yii ni ogun jo, osu kewa odun 1971. O ni odun marun ati orinle ruigba ojo lati yipo kilomita 34.87 ni diayamita. A fi oruko re sori eranko Igbo Ursula, omo re Urs igbo ni swistzerland.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
2405 Welch

**** jẹ́  pílánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ásítẹ́rọ́ìdì.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
4631 Yabu

**4631 Yabu** (1987 WE1) jẹ́  plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì to je wiwari ni November 22, 1987 latowo Seiji Ueda ati Hiroshi Kaneda ni Kushiro..

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ástẹ́rọ́ìdì
Pyeongchang

**Pyeongchang** (*Pyeongchang-gun*) jé ìbílè ní ìgbéríko Gangwon, Korea Guusu. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Kòréà Gúúsù
STS-135

**STS-135** (ISS assembly flight **ULF7**) ni iranlose ipari Oko-alobo Ofurufu awon ara Amerika. Iranlose na gbera ni 8 July p si bale ni 21 July 2011.

## Itokasi

ẹ̀ka:àwọn ìránlọṣe àwọn Ọkọ̀-ayára Òfurufú
ẹ̀ka:àwọn ìránlọṣe sí Ibùdó-ọkọ̀ Lófurufú Káríayé
Ìròyìn Oṣù Keje 2011

***[[Malangatana]]**, akun àwòrán ará Mozambique kú ní Pọ́rtúgàl.
***[[Dilma Rousseff]]** di obìnrin àkọ́kọ́ Ààrẹ 36k orílẹ̀-èdè Brasil.
***Àgbàrá** fàá kí àwọn ènìyàn 200,000 ó fi ibùgbé wọn sílẹ ní ìpínlẹ̀ Queensland ní Australia.

*Lẹ́yìn ìbòaráàlú tó ti wáyé, **[[Gúúsù Sudan]]** (àsìá), yapa kúrọ̀ lọ́dọ̀ Sudan láti di orílẹ̀-èdè olómìnira.
*Ọkọ̀-àlọbọ̀ Òfurufú ''Atlantis'' gbérá láti Kennedy Space Center fún ìfòlókè **[[STS-135]]** tó jẹ́ ìránlọṣe tó parí ètò Ọkọ̀-àlọbọ̀ Òfurufú.
*Ìgbìmọ̀ Òlímpíkì Káríayé kéde pé Pyeongchang, Gúúsù Kòréà, ni yíò gbàlejò **[[:en:2018 Winter Olympics|Òlímpíkì Igbà Ọyẹ́ 2018]]**. 
*Alákóso Agba Lebanon **[[Najib Mikati]]** dá ìjọba tuntun.
***[[:en:2011 Dakar Rally|Rálì Dàkár 2011]]** wá só pin ní Buenos Aires.
*Ààrẹ **[[Zine El Abidine Ben Ali]]** sá kúrò ní Tunisia lẹ́yìn jàgídíjàgan tó ṣẹlẹ̀ káàkiri orílẹ̀-èdè; Fouad Mebazaa di adípò Ààrẹ.

07
Gianna Angelopoulos-Daskalaki

**Gianna Angelopoulos-Daskalaki** (abiso Gianna Daskalaki ni December 12, 1955 ni Heraklion, Crete) je Griiki obinrin onisowo. Ohun lo je aare igbimo idu ati igbajo fun Awon Idije Olimpiki Igba Oru 2004 ni Athens, Greece. O je didaruko bi ikan ninu awon obinrin alagbara julo latowo iwe-iroyin *[[Forbes magazine|Forbes]]*.

## Awon Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gríìkì
Tunde Baiyewu

**Tunde Baiyewu** (abiso **Tunde Emanuel Baiyewu**, ni 25 November 1965, London) je  akorin olohungbangba omo Nigeria ara Britani ti ofigba kan je ikan ninu egbe olorin Lighthouse Family. Ni 2004 o bere ise orin solo, o si gbe awo orin kan jade to n je, *Tunde*. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Brítánì
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Erin

= Kini Erin tabi Àjànàkú? =
[thumb|[African bush elephant|Àjànàkú ọlọ́dàn Áfíríkà]]
thumb|Egungun àjànàkú Áfíríkà
[thumb|Asian (''[Elephas maximus*) and African (*Loxodonta*) elephants.]]

*'Erin*' (tàbí àjànàkú) jẹ́ ẹranko afọ́mọlọ́mú orí ilẹ̀ títóbi tí a kà sí [[Genus|ìbátan]] méjì ti ẹbí [[Elephantidae]] (Ẹ̀dá-àjànàkú): *Elephas* àti *Loxodonta''. Irú erin mẹ́ta ló yè lóde òní: àjànàkú ọlọ́dàn Áfíríkà, àjànàkú onígbó Áfíríkà, àti àjànàkú Ásíà (tí a tún pè ní àjànàkú Íńdíà). Gbogbo irú erin yòókù ti kú run, àwọn kan kú run ní sànmánì olómidídì, ṣùgbọ́n, ó ṣeé ṣe pé àwọn aràrá erin abirun-lára kan yè títí dé nǹkan bíi 2,000&nbsp;BCE.

Awon àjànàkú, won tobi gan, "okanṣoṣo àjànàkú mi igbo kìjikìji!" Won le ni ni osuwon ti poun ẹgbàajì si poun ẹgbàá-méje tabi egberun mewaa o le egbaaji (poun 4,000-14000)!  O je dogba pèlú ọkọ ayókélé meji!

## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn erin
Lausanne

**Lausanne** () is a city in Romandy, the French-speaking part of Switzerland, and is the capital of the canton of Vaud.  The seat of the district of Lausanne, the city is situated on the shores of Lake Geneva ().

## Itokasi

Ẹ̀ka:Swítsàlandì
Seville

**Seville** (, , ; *see also [[Names of European cities in different languages: Q-T|different names]]*) 'je ilu kan ni apaguusu Spain.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Spéìn
Harry Mulisch

**Harry Kurt Victor Mulisch** (29 July 1927 – 30 October 2010) je olukowe ati amoye ara Nẹ́dálándì to ko iwe aroso The Discovery of Heaven (De ontdekking van de hemel, 1992).

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1927
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2010
Ẹ̀ka:Àwọn ará Nẹ́dálándì
Maya Angelou

**Maya Angelou** (; tí orúkọ àbísọ rẹ̀ ń jẹ́ **Marguerite Annie Johnson**; April 4, 1928 – May 28, 2014) jẹ́ olùkọ̀wé àti eléwì àpilẹ̀kọ ará ilẹ̀ Amẹ́ríkà. O di gbajúmọ̀ lórí  àwọn ìwé tí ó kọ nípa ìgbésí-ayé ara-ẹni rẹ̀ mẹ́fà tó kọ tí wọ́n sì dá lórí ìgbà èwe àti ìgbà ọdọ́ rẹ̀. Àkọ́kọ́ nínú àwọn ìwé náà ni: *[[I Know Why the Caged Bird Sings]]*tí ó kọ ní ọdún (1969), èyí dà lórí ìgbà èwe rẹ̀ títí dé ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógún. Ìwé rẹ̀ yí jẹ́ kó di gbajúmọ̀ káàkiri ayé, wọ́n yàn án fún àmì ẹ̀yẹ Ẹ̀bùn Ìwé Orílè-ẹ̀dẹ̀ Améríkà. O tí gbà ìwé ẹ̀rí àmì ẹ̀ye bí ọgbọ̀n, bẹ́ẹ̀ sì ni wọ́n dá orúkọ rẹ̀ fún ẹ̀bùn Ẹ̀bùn Pulitzer fún ìwé ewì 1971 re, *[[Just Give Me a Cool Drink of Water 'Fore I Diiie]]*.

## Ìtókasí

Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
J.F. Ade Ajayi

**Jacob Festus Ade Ajayi** to gbajumo bi **J.F. Ade Ajayi** (ojoibi May 26, 1929 &ndash; 9 August 2014) je omowe ati akoitan ara Naijiria.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Mvezo

**Mvezo** je abule kekere kan ni eba odo Mbashe ni Agbegbe Umtata, to je oluilu Transkei, ibi kan ni Apailaorun Guusu orile-ede Guusu Afrika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Gúúsù Áfríkà
Bangalore

**Bangalore** , also known as **Bengaluru** ( ) ni oluilu ipinle Karnataka ni India

## Itokasi

Ẹ̀ka:Índíà
Qunu

**Qunu** je is a small rural abule oko kekere kan ni Igberiko Eastern Cape ni orile-ede Guusu Afrika,  guusu-iwoorun ilu Mthatha.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Gúúsù Áfríkà
Immanuel Hermann Fichte

**Immanuel Hermann von Fichte** (18 July 1796 – 8 August 1879) je amoye  ara Jemani ati omokunrin Johann Gottlieb Fichte. Ninu imoye re, o je asetolorun be sini o lodi gidigidi si imoye Ile-eko Hegel.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Jẹ́mánì
Thomas Kuhn

****
**Thomas Samuel Kuhn** (; July 18, 1922&nbsp;– June 17, 1996) je asefisiksi ati amoye ara Amerika to kowe orisirisi nipa itan sayensi

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Amẹ́ríkà
Yun Bo-seon

**Yun Bo-seon** (Korea:윤보선, Hanja:尹潽善, August 26, 1897 – July 18, 1990) je alakitiya ilominira ati oloselu ara Korea ati Aare ile Korea Guusu lati 1960 dee 1962.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Kòréà Gúúsù
Ọjọ́ Mandela

**Ọjọ́ Mandela**  èyí jẹ́ ọjọ́ kan tí wọn fi ka fún ẹ̀yẹ síse láti lẹ̀ ṣèrántí Ẹni iyì Nelson Mandela

## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àjọ̀dún
Syngman Rhee

**Syngman Rhee** tabi **Yi Seungman** (March 26, 1875 – July 19, 1965; ) lo je Aare orile-ede Korea Guusu akoko.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Kòréà Gúúsù
Frantz Fanon

**Frantz Fanon** (July 20, 1925 – December 6, 1961) jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Faransé oníwọsàn ààrùn ọpọlọ, amoye, olujidide àti oǹkọ̀wé tí àwọn ìwé rẹ̀ dá lórí àwọn Ẹ̀kọ́ ìgbà eyin imusin, critical theory ati Marxism.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Chang Myon

**Chang Myon** (Korea:장면, Hanja:張勉, August 28, 1899 – June 4, 1966) je alakitiyan ilominira ati oloselu ara Korea ati Igbakeji Aare ile Korea Guusu lati 1956 dee 1960 ati Alákòóso àgbà leemeji (1951-1952 ati 1960 - 1961).

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Kòréà Gúúsù
Masiela Lusha

**Masiela Lusha** (ojoibi October 23, 1985) je osere ara Amerika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Truong Tan Sang

**Truong Tan Sang** (ojoibi January 21, 1949 ni adugbo Duc Hoa, igberiko Long An, French Indochina) ni Aare ile Vietnam. Ile igbimo asofin Vietnam diboyan pelu ibo 477 (97.12%) ni July, 2011.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Vietnam
Ìgbìmọ̀ Agbógunti Ìwàọ̀daràn Òkòwó àti Ìnáwó

**Economic and Financial Crimes Commission** tabi *Ìgbìmọ̀ Agbógunti Ìwàọ̀daràn Òkòwó àti Ìnáwó* jẹ́ àjọ agbófinró lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó ń gbógun ti àwọn ìwà ọ̀daràn tó jẹ mọ́ ọ̀rọ̀ ètò-ajé àti ìsúnná-owó. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:ìgbófinró ní Nàìjíríà

## Ìtàn

Ojó kejìlá Osù kejìlá odún 2002 ni wón dá ajo tó n mójútó ètò orò ajé ati owó lówó (EFCC) sílè ní ìsèjoba Aare Olusegun Obasanjo Láti gbógun ti àwọn ìwà òdaràn àti jìbìtì owó. Ìpilẹ̀ṣẹ̀ ṣẹ ìgbìmò náà jẹ apákan ní ìdáhùn sí ifínípá láti òdò Agbófinró Ọwó Action Task Force (FATF) lórí Imúdanílójú Owo, eyítí ó ti ṣe ipò Nàìjíríà gẹ́gẹ́bi ọkàn nínù àwọn orílè-èdè 23 ti kii ṣe ìfọwósòwópò.  Síbèsíbè, ní Oṣù Kẹrin Ọjó 13, Ọdún 2003, EFCC bẹrẹ àwọn iṣẹ́ ṣíṣe lábẹ́ Nuhu Ribadu gẹ́gẹ́bi Alaga Alase aṣáájú-ọnà. Lábẹ́ Nuhu Ribadu, ilé-ìbèwé náà kọjú iwa ibajẹ owó nípa fífi ẹjọ́ ati ìdálẹ́bi ọpòlọpò àwọn èèyàn oníbàjé tí ó ga jùlọ, tí ó wá láti òdọ ògá àgbà Agbófinró ní Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ sí ọpòlọpò àwọn aláṣẹ bánki. Ní ọdún 2005, EFCC mú àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba pẹ̀lú Diepreye Alamieyeseigha .  

Ní oṣù Kẹ̀sán ọdún 2006, EFCC níí 31 nínú àwọn gómìnà Ìpínlẹ̀ 36 ti orílè-èdè Nàìjíríà tíwón n ṣèwádìí ìwà ìbàjẹ́ .  Oṣù Kejìlá, Ọdún 2007, Ìjọba Àpapọ̀ Nàìjíríà, lẹ́yìn ìwádìí jinlẹ̀ látọwọ́ EFCC àti àwọn àjọ míràn, mú àwọn ará Vaswani  kúrò nínú ìwà àìtọ́ èyíkéyìí, wọ́n sì pè wọ́n padà sí orílẹ̀-èdè náà. Olùdarí Ìwé ìròyìn "Naijiria lojoojumọ", *[[This Day]]* àti àwọn ìwé ìròyìn pàtàkì mìíràn royin awọn òtítọ́ tí ìfàsílè wọ́n ni sísọ òrọ̀ láti àwọn ìlànà tí FG ti gbé jáde .
Èdè Abanyom

**Èdè Abanyom**

**Abanyom**, tàbí **Bakor**, jẹ́ èdè tí àwọn Ekoid ń sọ, ó tún jẹ́ ọkàn lára àwọn èdè Niger -Congo. Abanyom tún jẹ́ èdè tí àwọn ará Abanyom ni Ìpínlẹ̀ Cross River ni Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó sì tún jẹ́ ọkàn lára èdè Apá Gúsù, ó tún fẹ́ ẹ̀ sùnmọ́ èdè àwọn Bantu. Ó jẹ́ èdè alohùn tí ó ní ìsòrí èdè Niger -Congo tí ó  yá rántí. 
Abanyom jẹ́ ọ̀kan lára ẹgbẹ́ Ikom. 

Tí àwọn Agbègbè yìí wà lára wọn :Edor, Abangork, Akumabal, Abinti, Nkim, Nkum, Nkarassi 11, Nkarassi 1, Abankang, Etikpe, and Nkonfap. 
Abankang ni wọ́n ǹ ní Ìyá èdè fún Abanyom.
## Àwọn Ìtọ́kasí

## Orísun
*Asinya, O.E. 1987. A reconstruction of the Segmental phonology of Bakor (an Ekoid Bantu language). M.A. Linguistics, University of Port Harcourt

## External links
* Abanyom basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
* Listen to a sample of Abanyom from Global Recordings Network

## External links
* Abanyom basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
* Listen to a sample of Abanyom from Global Recordings Network

## Itokasi

Abanyom
Ìgbéríko Àrin (Kẹ́nyà)

[thumb|300px| Central Province of [Kenya surrounds its capital, Nyeri, and includes slopes of Mount Kenya (click to enlarge map).]]
**Ìgbéríko Àrin** Kenya ni agbegbe 'keta to o kere ju lo ni Orile Ede Kenya, lehin agbegbe Nairobi, ati agbegbe Iwo Oorun, pelu Àpapọ̀ iye ààlà 13,191 km2 (5,093.1 sq m).agegbe naa wa ni iha Ariwa si ilu Nairobi, ati iha Iwo O'orun si oke Kenya. Ni Ikaniyan to odun 2009, agbegbe naa ni iye eniyan Olùgbé 4,383,743. Olu ilu agbegbe naa ni ilu Nyeri.Agbegbe aarin Kenya je Ile isenbaye ti awon eya Kikuyu.

### Kilimati

kilimati Agbegbe aarin Kenya ni akoto tutu ju awon agbegbe iyoku orile Ede naa lo, nitori wipe, agbegbe naa wa no ile giga ju awon agbegbe 'yoku lo.Ojo maa n ro ni asiko meji ninu Odun. L'akoko lati osu Iketa(March), so osu karun-un(May), ati asiko elekeji to o bere ni Osu Kewaa(october} ati osu Ikakanla(November). Awon ojo akoko elekeji wonyii ni a mo si awon *ojo asiko kukuru*

### Imo akoto

## Itokasi

Ẹ̀ka:Kẹ́nyà
Egbé Ọmọ Odùduwà

Egbe Omo Oduduwa ni oruko egbe ti Obafemi Awolowo pelu awon alagba pataki ni ile Yoruba da sile ni odun 1945 ni ilu Londonu.

Ẹ̀ka:Yorùbá
Yoshihiko Noda

je oloselu ara Japan ti Egbe Demokratiki ile Japan (DPJ), omo egbe Ile awon Asoju ninu Diet (ile asofin). Lati 2 September 2011 o di Alakoso Agba ile Japan leyin ti Akihito Oba ile Japan yansipo.

## Itokasi
Tony Tan Keng Yam

**Tony Tan Keng Yam** (, ojoibi 7 February 1940, ni Singapore) ni Aare ile Singapore keje lowolowo.

## Itokasi
Zhengzhou

Èyí jẹ́ agbègbè kàn ní orílé èdè China ni Zhengzhou, tí wọn fisílẹ̀ láti máa ṣe káràkátà àwọn ọjà.
Lady Gaga

**Lady Gaga** (oruko ibi **Stefani Joanne Angelina Germanotta**, ojo ibi 28 March, 1986) je olorin/akorin omo ile Amerika.  Jelena Rozga.

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1986
Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Àwọn èdè Austronésíà

Ẹbí àwọn èdè kan nìyí tí èdè tí ó wà nínú rẹ̀ tó ọgọ́fà. Àwọn tí ó ń sọ àwọn èdè yìí tó àádọ́rin lé ní igba mílíọ̀nù (270 million). Wọ́n ń sọ wọ́n láti Madagascar dé Eastern Island: Wọ́n tún ń sọ wọ́n láti Taiwan dé hawal títí dé New Zealand. Wọ́n tún máa ń pe Austronesian yìí ní Malayo-Polynesian. Ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ẹbí èdè tí ó tóbi jù. 
Ohun tí kò jẹ́ kí àwọn onímọ̀ mọ̀ dájú sáká iye èdè tí ó wà nínú ẹbí yìí ni pé ọ̀pò ìgbà ni wọn kì í lè dá èdè mọ̀ yàtọ̀ sí ẹ̀ka-èdè. Yàtọ̀ sí èyí, àwọn èdè yìí ti ń wọ inú ara. Ìyẹn ni pé ẹnì kan lè máa so èdè A àti B papọ̀ nítorí òwò tí ó ń jẹ́ kí àwọn ènìyàn pàdé ara wọn. 
Ìpín mẹ́ta pàtàkì ni a máa ń sábì pín ẹbí yìí sí. Àwọn ìpín mẹ́ta náàs ni Western Austronesian, Eastern Austronesian àti Central Austronesian.
Àwọn ẹgbẹ́ èdè tí ó wà nínú Western Austronesian tó ẹ̀ẹ́dégbẹ̀ta. Wọ́n ń bọ wọ́n ní Madagascar, Malaysia, àwọn Erékùsù Indonesia, Phillipines, Taiwan àti apá kan Vietnam àti Cambodia àti igun ìwọ̀-oòrùn New Guinea. Ara wọn máà ni àwọn èdè méjì Micronesia (tí wọ́n ń fẹ́ chamorro àti Palauan). 
Àwọn tí ó wà nínú ẹgbẹ́ Eastern Austronesian náà tó ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta èdè. Wọ́n tún máa ń pe ẹgbẹ́ Eastern Austronesian ní oceanic. Wọ́n ń sọ wọ́n ní New Guinea, gbogbo àwọn erékùsù bí ẹgbẹ̀rún méwàá ní Melanesia, Micronesia àti Polynesia ṣùgbọ́n àwọn tí ó ń sọ wọ́n kò ju mílíọ̀nù méjì àbọ̀ lọ (2.5million). 
Àwọn èdè tí ó wà nínú ẹgbẹ́ Central Austronesian jẹ́ àádọ́jọ (150). Àwọn tí ó ń sọ wọ́n jẹ́ mílíọ̀nù mẹ́rin àbọ̀ ní ààrin gbùngbùn àwọn erékùsù Indonesia.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn èdè
Àwọn èdè Adámáwá-Ubangi

**Àwọn èdè Adamawa-Ubangi**

Àkójopò àwon ède kan ni yí tí wón tó márùn-ún-dín-lógósàn-án  (175). Wón wà ní apá àríwá ààrin gbùngbùn Aáfíríkà lati apá ìlà oòrùn nàìjíríà títí dé ìwò oòrùn Sùdáànù. Omo egbé Náíjá Kongò (Niger-Congo) ni wón. Wón n pè wón ni Ìla-oòrun Adamawá (Adamawa-Eastern) télè. Díè lára àwon èdè tó wà lábé ìpìn yìí ni  Banda Gbanja àti Ngbika.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn èdè
Tawakel Karman

**Tawakel Karman** ( *Tawak*[*k*]*ul Karmān*; **Tawakul**, **Tawakkul**) je oloselu ara Yemen to je omo egbe *Al-Islah* ati alakitiyan awon eto omoniyan to tun je olori egbe Women Journalists Without Chains to dasile ni 2005.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Yẹ̀mẹ̀n
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Tomas Tranströmer

**Tomas Gösta Tranströmer**  (bíi ní Ọjọ́ karùndínlógun Oṣù kẹrin Ọdún 1931) jẹ́ olùkọ̀wé, akoewì àti ayédèdà ará Sweden, tó jẹ́ pé àwọn ewì tó kọ ti jẹ́ yiyilededa sí èdè tó jú ọgọ́ta lo.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Ẹ̀ka:Àwọn ará Swídìn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Lítíréṣọ̀
Dan Shechtman

**Dan Shechtman** (Hebrew: דן שכטמן) (ojoibi January 24, 1941 in Tel Aviv) je asesayensi ara Israel to gba Ebun Nobel.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Kẹ́místrì
Saul Perlmutter

**Saul Perlmutter** (born 1959) je asefisiksi-irawo ara Amerika to unsise ni Lawrence Berkeley National Laboratory ati ojogbon fisiksi ni University of California, Berkeley.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Adam Riess

**Adam Guy Riess** (ojoibi December 1969, Washington, D.C.) je asefisiksi-irawo ara Amerika  ni Johns Hopkins University ati ni Space Telescope Science Institute to gbajumo fun iwadi re fun lilo supernovae bi Cosmological Probes. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Brian Schmidt

**Brian P. Schmidt** (born February 24, 1967) is a Distinguished Professor, Australian Research Council Laureate Fellow and astrophysicist at the Australian National University Mount Stromlo Observatory and Research School of Astronomy and Astrophysics and is widely known for his research in using supernovae as Cosmological Probes. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Austrálíà
Ìròyìn Oṣù Kẹ̀wá 2011

***[[Nobel fún Àlàfíà]]** lọ sí **[[Ellen Johnson-Sirleaf]]** (foto), **[[Leymah Gbowee]]** àti **[[Tawakel Karman]]**. 
***[[Nobel fún Litiréṣọ̀]]** lọ sí **[[Tomas Tranströmer]]**.
*Olùdásílẹ̀ Apple, **[[Steve Jobs]]** ṣe aláìsí.
***[[Nobel fún Kẹ́místrì]]** lọ sí **[[Dan Shechtman]]**.
***[[Nobel fún Físíksì]]** lọ sí **[[Saul Perlmutter]]**, **[[Adam Riess]]** àti **[[Brian Schmidt]]**.
***[[Nobel fún Ìwòsàn]]** lọ sí **[[Bruce Beutler]]**, **[[Jules Hoffmann]]** àti **[[Ralph M. Steinman]]**.

10
Leymah Gbowee

**Leymah Roberta Gbowee** (bíi Ọjọ́ kínín Oṣù kejí Ọdún 1972) jẹ́ alákitiyan fún àláfíà ọmọ orílẹ̀ èdè Liberia tó ṣètò̀ ìrìnkankan àláfíà tó fi òpin sí si ogun abẹ́lé orílẹ̀ èdè Liberia kejì ni ọdún 2003.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ará Làìbéríà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1972
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Bruce Beutler

**Bruce Alan Beutler** (ojoibi December 29, 1957) je aseoroajesara ati aseiseabinimo ara Amerika. Lapapo pelu Jules A. Hoffmann, won gba abo kan Ebun Nobel 2011 fun Iwosan, fun "iwari won nipa imusise ajesara inu ara" (abo keji lo si Ralph M. Steinman fun "iwari re lori ahamo dendritiki ati ipa re ninu ajesara alamuye").

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Jules A. Hoffmann

**Jules A. Hoffmann** (ojoibi 2 August 1941) je omo Luksembourgish ara Fransi aseoroigbe.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ralph M. Steinman

**Ralph Marvin Steinman** (January 14, 1943&nbsp;– September 30, 2011) je was a Canadian aseoroajesara ati aseoroigbe ahamo ara Kanada ni Rockefeller University, to da oro to unje ahamo dendriti ni 1973.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Kánádà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Apple Inc.

**Apple Inc.** (; tí wọn ń pè ní **Apple Computer, Inc.**) jẹ́ ilé-iṣẹ́ kàn tí ó wà káàkiri àgbáyé  tí ó gúnwà sí orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà tí ó ṣètò ṣíṣẹ̀dá àti títa èròjà kọ̀m̀pútà àwọn èròjà atọ̀nà, alànà kọ̀m̀pútà, àti àwọn kọ̀m̀pútà àdálò.
  

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Apple
Àgbọ̀rín

**Àgbọ̀rín** tàbí **àgbọ̀nrín** je awon eranko afọmúbọ́mọ abilenuje ni inu ebi **Cervidae**.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn afọmúbọ́mọ
Chuck Berry

**Charles Edward Anderson "Chuck" Berry** (ojoibi October 18, 1926 - 18 March 2017) je alugita, akorin ati oluko-orin ara Amerika, ati ikan larin awon alewaju ninu orin rock and roll.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Diana Ross

**Diana Ernestine Earle Ross** (born March 26, 1944) je olorin ati osere ara Amerika. Ross loje olorin asiwaju fun egbe akorin The Supremes ni Motown nigba ewadun 1960. Leyin to fi egbe yi sile ni 1970, Ross bere si ni dakorin be sini o bere si ni se filmu ati ere ni Broadway. O gba idaloruko fun Ebun Akademi bi Osere Obinrin Didarajulo fun ipo ere re bi  Billie Holiday ninu filmu *[[Lady Sings the Blues (film)|Lady Sings the Blues]]* (1972), eyi to gba ebun Wura Olobirikiti fun. O gba opo awon Ebun Orin ara Amerika, idaloruko garnered twelve Ebun Grammy mejila, ati o si gba Ebun Tony fun ere ori-itage re to n je, *An Evening with Diana Ross*, ni 1977.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Wilt Chamberlain

**Wilton Norman** "**Wilt**" **Chamberlain** (August 21, 1936 – October 12, 1999) je ara Amerika to gba boolu-alapere ni NBA fun Philadelphia/San Francisco Warriors, Philadelphia 76ers ati Los Angeles Lakers; bakanna o tun gba boolu fun Harlem Globetrotters ko to dipe o lo si NBA.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbábọ́ọ̀lù alápẹ̀rẹ̀ ará Amẹ́ríkà
Mýa

**Mýa Marie Harrison** (ojoibi October 10, 1979), to gbajummo bi **Mýa**, je akorin, atokun awo-orin, ati osere ara Amerika .

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Beyoncé Knowles

**Beyoncé Giselle Knowles** ( ; bíi Ọjọ́ kẹrin Oṣù kẹsán Odún 1981), tí wọ́n mọ̀ sí **Beyoncé** jẹ́ alágbe tí ó ń kọ R&B àti ẹlẹ́ṣọ́ aṣọ ọmọ orílẹ̀ èdè  Amẹ́ríkà. Wọ́n bíi ní Houston ní Texas, níbi tó ti lọ sí ilé ẹ̀kọ́ iṣẹ́ ọnà síṣe. Knowles kọ́kọ́ gbajúmọ̀ ní òpin èwádún 1990 gẹ́gẹ́ bí asíwájú akọrin ẹgbẹ́ olórin R&B Destiny's Child, ìkan nínú àwọn ẹgbẹ́ olórin lóbìnrin tí ó tàjùlọ lágbáyé.
## Àwọn orin

### Àwọn àwò-orin
* *Dangerously In Love* (2003)
* *B'Day* (2006)
* *I Am... Sasha Fierce* (2008)
* *4* (2011)

### Agbo
* *Live at Wembley* (2004)
* *The Beyoncé Experience Live* (2007)
* *I Am... Yours: An Intimate Performance at Wynn Las Vegas* (2009)
* *I Am... World Tour* (2010)
* *Live at Roseland (2011)

== Àwọn àdákọ ==

* *Crazy In Love (ft. Jay-Z)* (2003)
* *Baby Boy (ft. Sean Paul)* (2003)
* *Me, Myself And I* (2003)
* *Naughty Girl* (2004)
* *Check On It* (2005)
* *Déjà Vu (ft. Jay-Z)* (2006)
* *Ring the Alarm* (2006)
* *Irreplaceable* (2006)
* *Beautiful Liar* (2007)
* *Get Me Bodied* (2007)
* *Green Light* (2007)
* *If I Were a Boy* (2008)
* *Single Ladies* (2008)
* *Diva* (2009)
* *Halo* (2009)
* *Ego* (2009)
* *Sweet Dreams* (2009)
* *Broken-Hearted Girl* (2009)
* *Video Phone* (2009)
* "Why Don't You Love Me" (2009)
* *Run the World (Girls)* (2011)
* *Best Thing I Never Had* (2011)
* *Countdown* (2011)
* *Love On Top'' (2011)
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Art Tatum

**Arthur "Art" Tatum, Jr.** (October 13, 1909 – November 5, 1956) je onipiano jazz ati virtuoso ara Amerika to mo ilu orin lu daada bo ti le je pe o fo loju.

## Itokasi
Thomas J. Sargent

**Thomas John "Tom" Sargent** (ojoibi July 19, 1943) je aseitookowo ara Amerika to gba Ebun Nobel. Iwadi re je lori isiseitookowogbangba, isiseitookowo owo ati asiko eleseese isuwon-itookowo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ọ̀rọ̀-Òkòwò
Ọ̀rọ̀ayéijọ́un

[thumb|350px|Ilétíátà ayéijóun ìgbà [Romu, ni Alexandria, Egypt]]
**Ọ̀rọ̀ayéijọ́un** (*Archaeology*, tabi *archeology* lede Geesi lati ede Griiki , *archaiologia*&nbsp;– , *arkhaios*, "ayeijoun"; and , *-logia*, "-logy") je agbeka  awujo omoniyan, lakoko nipa iwari ati ituyewo asa ohun-ini ati awon data ayika ti won fi seyin, ti ninu won je iseowo, onaikole, onidajuayika ati ojuile asa (eyun akoole oloroayeijoun). Nitoripe oroayeijoun lo orisirisi igbese otooto, o se e gba bi sayensi ati bi awon eko omoniyan, be sini ni Amerika won gba bi eka oroomoniyan, botilejepe ni Europe won gba bi eka-eko to dawa. 

## Itokasi
Alexander Crummell

**Alexander Crummell** (March 3, 1819, New York City - September 10, 1898, Red Bank, New Jersey) je alufa, ojogbon ati asetolomoorile-ede ara African. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn apokoẹrúrẹ́ ará Amẹ́ríkà
Booker T. Washington

**Booker Taliaferro Washington** (April 5, 1856 – November 14, 1915) je oluko, olukowe, afenuso ati olori oloselu ara  Amerika. Ohun ni o eni asiwaju lawujo awon omo Afrika Amerika ni Amerika lati 1890 de 1915. Bi asoju togbeyin ninu awon iran olori alawodudu Amerika ti won bi sinu oko-eru, o gbenuso fun ogunlogo awon adulawo ni Guusu ti won ko ni eto idibo nigbana nitori imukuro ominira latowo awon asofin apaguusu alawofunfun.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Sojourner Truth

**Sojourner Truth** (;  – November 26, 1883) ni oruko ti **Isabella Baumfree**, so ara re lati 1843 lo, obinrin ara Amerika to je  apokoerure ati alakitiyan eto awon obinrin. Won bi Truth sinu oko-eru ni Swartekill, New York, sugbon o sa lo pelu omo-owo re obinrin si ominira ni 1826. Leyin to lo si ile-ejo lati gba omokunrin re pada, o di obinrin alawodudu akoko ti yio leke ninu iru esun na si alawofunfun. Oro togbajumo re to so nipa asa eleyameya, Obinrin Ha Ko Ni Mi Bi?, je ni 1851 ni Apejo Eto awon Obinrin Ohio ni Akron, Ohio. Nigba Ogun Abele, Truth ran awon omo ogun alawodudu lowo fun Union Army; leyin opin ogun, Truth gbiyanju lai niyori lati gba ile lowo ijoba apapo fun awon to sese kuro loko-eru.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn alákitiyan ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn apokoẹrúrẹ́ ará Amẹ́ríkà
Èdè ará Nọ́rwèy

**Èdè ará Nọ́rwèy** (*norsk*) je ede North Germanic kan ti won un so lagaga ni Norway, nibi to ti je ede onibise.

## Itokasi

Nọ́rwèy
Octave Mirbeau

**Octave Mirbeau** (February 16, 1848 in Trévières, Calvados - February 16, 1917) je ara Fransi oniroyin, alagbewo iseona, olukowe irinajo, oniweroyin, onitan-enu, ati akoere oriitage. Ninu awon iwe re niwonyi : *Le Calvaire* (1886), *L'Abbé Jules* (1888), *Sébastien Roch* (1890), *Le Jardin des supplices* (1899), *Le Journal d'une femme de chambre* (1900), *Les affaires sont les affaires* (1903), *La 628-E8* (1907), *Le Foyer* (1908), *Dingo* (1913).

## Itokasi

* Société Octave Mirbeau.

Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Fránsì
Dáríù 1k Pẹ́rsíà

**Dáríù 1k** (èdè Persia atijo: *Dārayavahuš*) (550 – 486 BCE), to tun je mimo bi **Dariu Eninla**, lo je oba awon oba Ileobaluaye Akamedi eketa. Dariu lojoba nibe nigba ogo ile yi, nigbana to ni Egypt (Mudrâya), Balochistan, Kurdistan ati awon apa Greece ninu.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Fáráò
Berenice 4k ilẹ̀ Ẹ́gíptì

thumb|Berenice 4k ilẹ̀ Ẹ́gíptì
**** jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Fáráò
Merneptah

thumb|Àwòrán ère ọba Merenptah
**** jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Fáráò
Nàkádà Kẹta

**Nàkádà Kẹta** ni igba to pari **igba [[Naqada|Nawada]]** to siwaju igba Egypti ayeijoun, igba na bere lati 3200 de 3000&nbsp;SK. Igba yi gan ni igbese to da orileijoba sile, to ti bere lati igba Nakada keji, bere daada, pelu awon oba olori. **Nakada Keta** tun unje titokasi bi **Iran-oba 0**  tabi **Igba Iran-oba akobere** lati fihan pe oba olori wa nibe otilejepe oba yi le mo je lati iran-oba kankan. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ẹ́gíptì Ayéijọ́un
Merikare

**Merikare** jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un. 
## Ìjúwe àkọsílẹ̀
* Wolfgang Kosack: *Berliner Hefte zur ägyptischen Literatur 1 - 12*: Teil I. 1 - 6/ Teil II. 7 - 12 (2 Bände). Paralleltexte in Hieroglyphen mit Einführungen und Übersetzung. Heft 8: Die Lehre für König Merikarê. Verlag Christoph Brunner, Basel 2015. ISBN 978-3-906206-11-0.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn Fáráò
Sicily

**Sicily** (ede Italia ati Sicily: *Sicilia*, ; [sɪˈɕilja]) ni erekusu totobijulo ni Omiokun Mediterraneani. Lapapo mo awon erekusu keekeke to yika o je agbegbe aladawa orile-ede Italia, eyun *Regione Autonoma Siciliana* (*Sicilian Autonomous Region*) 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Itálíà
Jia Qinglin

**Jia Qinglin** (; born March 1940 in Botou, Hebei, China) is a senior leader of the People's Republic of China. He is the fourth ranking member of the Politburo Standing Committee of the Communist Party of China, the Chairman and Party secretary of the National Committee of the People's Political Consultative Conference.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Ṣáínà
Ìròyìn Oṣù Kọkànlá 2011

***[[Mariano Rajoy]]** jẹ́ dídìbòyàn bíi Alákóso Àgbà ilẹ̀ Spéìn.
***[[Mario Monti]]** di Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà lẹ́yìn ìfipòsílẹ̀ Silvio Berlusconi.
***[[Ellen Johnson Sirleaf]]** jẹ́ títún-dìbòyàn bíi Ààrẹ ilẹ̀ Làìbéríà.
***[[Silvio Berlusconi]]** fipòsílẹ̀ bíi Alákóso Àgbà ilẹ̀ Itálíà nítorí rògbòdìyàn ọ̀rọ̀ gbèsè orílẹ̀-èdè náà.
***[[Lucas Papademos]]** di Alákóso Àgbà ìjọba òjijì orílẹ̀-èdè Gríìsì.
*Ajaẹ̀sẹ́ ará Amẹ́ríkà **[[Joe Frazier]]** (fọ́tò) saláìsí, ó jẹ́ ọmọ ọdún 67.
***[[Paul Biya]]** gba ìbúra bíi Ààrẹ ilẹ̀ Kamẹrúún fún ìgbà kefà.
***[[Michael D. Higgins]]** borí nínú ìdìbòyàn ààrẹ ní orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Irẹlándì.

11
Rita Hayworth

**Rita Hayworth** tí orúko àbísọ rẹ̀ jẹ́*Margarita Carmen Cansino*; ni wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹwàá ọdún 1918, tí ó sìn kú ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù karùn-ún ọdún 1987 (October 17th, 1918– May 14, 1987) jẹ́ òṣeré ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.

## Àwọn sinimá-àgbéléwò rẹ̀
thumb|200px|Rita Hayworth, 1941
thumb|200px|Rita Hayworth, 1977
* 1934: Cruz Diablo
* 1935: Dante’s Inferno
* 1935: Under the Pampas Moon
* 1935: Charlie Chan in Egypt
* 1935: Paddy O’Day
* 1936: Human Cargo
* 1936: Meet Nero Wolfe
* 1936: Rebellion
* 1937: Old Louisiana
* 1937: Hit the Saddle
* 1937: Trouble in Texas
* 1937: Criminals of the Air
* 1937: Girls Can Play
* 1937: The Game That Kills
* 1937: Paid to Dance
* 1937: The Shadow
* 1938: Who Killed Gail Preston?
* 1938: Special Inspector
* 1938: There’s Always a Woman
* 1938: Convicted
* 1938: Juvenile Court
* 1938: The Renegade Ranger
* 1939: Homicide Bureau
* 1939: The Lone Wolf Spy Hunt
* 1939: Only Angels Have Wings
* 1940: Music in My Heart
* 1940: Blondie on a Budget
* 1940: Susan and God
* 1940: The Lady in Question
* 1940: Angels Over Broadway
* 1941: The Strawberry Blonde
* 1941: Affectionately Yours
* 1941: Blood and Sand
* 1941: You'll Never Get Rich
* 1942: Tales of Manhattan
* 1942: My Gal Sal
* 1942: You Were Never Lovelier
* 1944: Cover Girl
* 1945: Tonight and Every Night
* 1946: Gilda
* 1947: Down to Earth
* 1947: The Lady from Shanghai
* 1948: The Loves of Carmen
* 1952: Affair in Trinidad
* 1953: Salome
* 1953: Miss Sadie Thompson
* 1957: Fire Down Below
* 1957: Pal Joey
* 1958: Separate Tables
* 1959: They Came to Cordura
* 1959: The Story on Page One
* 1962: The Happy Thieves
* 1964: Circus World
* 1965: The Money Trap
* 1966: The Poppy Is Also a Flower
* 1967: L'Avventuriero
* 1968: I Bastardi
* 1970: Road to Salina
* 1971: The Naked Zoo
* 1972: The Wrath of God

## Lítíréṣọ̀
* John Kobal: *Rita Hayworth: The Time, The Place and the Woman*. W.W. Norton, New York 1977, ISBN 0-393-07526-5
* Joe Morella, Edward Z. Epstein: *Rita. The Life of Rita Hayworth*. Allen, London 1983, ISBN 0-385-29265-1
* Gerald Peary: *Rita Hayworth: A Pyramid Illustrated History of the Movies*. Harcourt, 1976, ISBN 0-515-04116-5
* Gene Ringgold: *The Films of Rita Hayworth*. Citadel Press, Secaucus, NJ 1974, ISBN 0-8065-0439-0
* Caren Roberts-Frenzel: *Rita Hayworth: A Photographic Retrospective*. Abrams, New York 2001, ISBN 0-8109-1434-4
* James Hill: *Rita Hayworth: A Memoir*. Robson, 1983, ISBN 0-671-43273-7
* Adrienne L. MacLean: *Being Rita Hayworth. Labor, Identity and Hollwood Stardom*. Rutgers University Press, New Brunswick 2004, ISBN 0-8135-3389-9
* Neil Grant: *Rita Hayworth in Her Own Words*. Hamlyn, London 1992, ISBN 0-600-57459-8

## Àwọn Ìtọ́kasí
 

* Internet Movie Database
* Website 
* Website 

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1918
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1987
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Michael D. Higgins

**Michael Daniel Higgins** (; bibi 18 April 1941) ni  aare adiboyan ile Irelandi, yio si di Aare ile Irelandi kesan, leyin igb to bori idiboyan aare Irelandi 2011 to waye ni 27 October 2011. Higgins je oloselu, akoewi, aseoroalawujo, akowe ati akede ara Irelandi. Higgins je Aare Labour Party of Ireland titi di igba to feyinti kuro nibi egbe oloselu leyin idiboyan aare. Teletele o je Teachta Dála (TD) fun agbegbe Galway West, be sini ohun lo je Alakoso fun Iseona, Asa ati Gaeltacht lati 1993 de 1997.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Írẹ́lándì
Ilé-iṣẹ́ Àgbéṣe Ìgbédìde àti Ìwáàdí Òfurufú Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

Ilé-iṣẹ́ Ojúòfurufú Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni apapọ ilé-iṣẹ́ Ọkọ̀ òfurufú ti Nàìjíríà.

Ẹ̀ka:Òfurufú
Ẹ̀ka:Àwọn ilẹ́-iṣẹ́ àgbéṣe òfurufú
Joe Frazier

**Joseph William "Joe" Frazier** (January 12, 1944&nbsp;– November 7, 2011), to tun je mimo bi **Smokin' Joe**, je agbapokinni igbaese ni Olympiki ati Undisputed World Heavyweight, ti o se eyi lati 1965 de 1976.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Shaka

**Shaka kaSenzangakhona** (c. 1787 – c. 22 September 1828), mimo bakanna bi **Shaka Zulu** (), je olori pataki ni Ileoba Sulu.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọba àwọn Súlú
Lucas Papademos

**Lucas Papademos** (, , **;  abi ni Athens ni October 11, 1947) je Griiki asetookowo ati lowolowo Alakoso Agba orile-ede Griisi. Teletele, o ti je Gomina Banki Griisi lati 1994 de 2002 ati Tgbakeji Aare Banki Aringbangan Yuropu lati 2002 de 2010. O je ojogbon aseabewo fun eto igbooro ni Kennedy School of Government ni Yunifasiti Harvard ati Elegbe Agba ni Center for Financial Studies ni Yunifasiti Frankfurt.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gríìkì
Carlos Fuentes

**Carlos Fuentes Macías** (ojoibi November 11, 1928) je olukowe ara Meksiko ati ikan ninu awon olukodun ati akoayoka to gbajumojulo ni ibi awon elede Spani. O nipa lori Onaikowe Latini Amerika onigbakanna, be sini awon iwe re ti je yiyilededa si opo ede lagbaye.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Mẹ́ksíkò
Èdè Híndì

**Hindi**, tabi **Hindi Odeoni**, bakanna bi **Manak Hindi** (Devanagari: ), **High Hindi**, **Nagari Hindi**, ati **Hindi Amookomooka**, je ikoole olopagun ati ti sanskriti ede Hindustani to wa lati isoede *[[Khariboli]]* ni Delhi. Ohun ni ede onibise orile-ede Olominira ile India.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn èdè
Àwọn èdè Atlántíkì-Kóngò

Ninu iyasoto awon ede Afrika, awon ede **Atlántíkì-Kóngò** lopojulo ninu awon ede ibatan Niger–Kongo, pelu awon sistemu ikosoto oro-oruko to wopo ninu awon ede Niger–Kongo. O ni gbogbo awon ede Niger–Kongo ayafi Mande, Dogon, Ijoid, ati die ninu Kordofanian. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn èdè Áfríkà
Babalola Borishade

**Babalola Borishade** je omo orile-ede Naijiria to ti je Alakoso Eto Irinna Ofurufu ile Nigeria tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Akon

**Aliaune Damala Badara Thiam**, better known as simply **Akon** (; born April 16, 1973), is a Senegalese American R&B recording artist and songwriter.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọrin ará Amẹ́ríkà
Snoop Dogg

**Calvin Cordozar Broadus, Jr.** (ojoibi October 20, 1971), to gbajumo pelu oruko ori itage re **Snoop Dogg**, je rapper, atokun awo orin, osere ati olutaja. Snoop gbajumo be rapper lati West Coast hip hop ati gege bi ikan ninu awon ti Dr. Dre wo dagba. Snoop Dogg je omo egbe was a Crip gang member while in high school. Shortly after graduation, he was arrested for cocaine possession and spent six months  in Wayside County Jail. His music career began in 1992 after his release when he was discovered by Dr. Dre. He collaborated on several tracks on Dre's solo debut, *[[The Chronic]]* and on the titular theme song to the film *[[Deep Cover]]*.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olórin rap ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Dr. Dre

**Andre Romelle Young** tí a bí ní ọjọ́ Kejì dín lógún, oṣù Kejì, ọdún 1965 tí ó gbajúmọ̀ pẹ̀lú orúkọ orí-ìtàgé rẹ̀ ńjẹ́ **Dr. Dre**, jẹ́ atọ́kùn àwo orin, [afọ̀rọ̀dárà, [record executive|onígbọ̀wọ́ àwo orin, oníṣòwò, àti lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan bíi òṣèré ará Amẹ́ríkà . Òun ni Olùdásílẹ̀ àti ọ̀gá àgbà Aftermath Entertainment bẹ́ẹ̀ sì ni ó ji fi ìgbà kan rí jẹ́ je onígbọ̀wọ́ fún Death Row Records. Ó ti ṣe olóòtú àwo orin púpọ̀. Ọ̀pọ̀ àwọn afọ̀rọ̀orindárà ni wọ́n wá láti Ilé-iṣẹ́ rẹ́kọ̀ọ̀dù rẹ̀, àwọn bí i Snoop Dogg, Eminem àti 50 Cent. Gégébí olóòtú àwo orin, ó jẹ́ ẹnìkan pàtàkì tí ó jẹ́ kí orin G-funk West Coast ó gbajúmọ̀. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olórin rap ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Operating System

**Operating System** jẹ́ àwọ́n ètò ẹ̀rọ Computer tí ó ń mójútó àwọn ẹ̀yà ara computer.
Ẹkùn

**Ẹkùn** (tabi eran abekanna) tí ó tún ń jẹ́ (*Panthera tigris*) ni ó jẹ̀ ẹranko tí ó jẹ Irúẹ̀dá-olóngbò to tobijulo, tí ó gùn ní ìwọ̀n bàtà mẹ́ta àtí ólémẹ́ta ìyẹn . Bákan náà ni ó wúwo níwọ̀n .

## Àwọn ìtọ́ka sí

Ẹ̀ka:Àwọn ẹranko
50 Cent

**Curtis James Jackson III** (ọjọ́ ìbí Oṣù Kéje 6, 1975), tó gbajúmọ̀ pẹ̀lú orúkọ orí ìtàgé rẹ̀ **50 Cent**, jẹ́ ará Amẹ́ríkà olórin tàkásufé, olùtajà, olùdókòòwò, atọ́kùn àwo orin,  àti òsèré. Ó gbajúmọ̀ lẹ́yìn ìgbà tí àwọn àwo rẹ̀ "Get Rich or Die Tryin'" (2003) ati "The Massacre" (2005) jade. "Get Rich or Die Tryin'" ti gba ìwé-ẹ̀rí platinum mẹ́jọ láti ọwọ́ RIAA. Àwo rẹ̀ "The Massacre" gba ìwé-ẹ̀rí platinum máàrún láàtı ọwọ́ RIAA.

## Ìgbésí ayé àti ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀
Wón bí Jackson ní Queens, ìlú New York, tí Sabrina tí se ìyá rẹ tọ dàgbà ni Jamaika.

Ó bẹ̀rẹ̀ sí n ja ijaelese ni ọmọ ọdún mọ́kànlá. Ní ọmọ ọdún méjìlá, ó bẹ̀rẹ̀ si nta ògùn olóró nígbà tí awọn òbí òbí rẹ ro wípé o wa ní ilé ẹ̀kọ́.

## Àkójọ awọn ẹ̀bùn àmì ẹyẹ atí àyẹ́sí
### American Music Awards
50 Cent gbà ẹbùn àmì ẹyẹ méta nínu mefa ti wọn ti pe ni American Music Awards ọlọ́dọdún.

### Rhythm & Soul Music Awards

### BET Awards

### BET Hip Hop Awards

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn olórin rap ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Jay-Z

**Shawn Corey Carter** (born December 4, 1969), better known by his stage name **Jay-Z**, is an American rapper, record producer, entrepreneur, and occasional actor. He is one of the most financially successful hip hop artists and entrepreneurs in America, having a net worth of over $450&nbsp;million as of 2010. He has sold approximately 50 million albums worldwide, while receiving thirteen Grammy Awards for his musical work, and numerous additional nominations. He is consistently ranked as one of the greatest rappers of all-time. He was ranked so by MTV in their list of *The Greatest MCs of All-Time* in 2006. Two of his albums, ''Reasonable Doubt'' (1996) and *[[The Blueprint]]* (2001) are considered landmarks in the genre with both of them being ranked in *[[Rolling Stone]]* magazine's list of the 500 greatest albums of all time. *[[Blender (magazine)|Blender]]*, included the former on their 500 CDs You Must Own Before You Die.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olórin rap ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Eminem

**Marshall Bruce Mathers III** (born October 17, 1972), better known by his stage name **Eminem** or his alter ego **Slim Shady**, is an American rapper, record producer, songwriter and actor. Eminem's popularity brought his group project, D12, to mainstream recognition. As well as being a member of D12, Eminem is also one half of the Detroit hip hop duo Bad Meets Evil, with Royce da 5'9". 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olórin rap ará Amẹ́ríkà
Mariano Rajoy

**Mariano Rajoy Brey** (; ojoibi 27 March 1955) je oloselu ara Spain ti Egbe Araalu ati Alakoso Agba adiboyan lati 21 November 2011. O gba ibura ni 20 Deòember 2011.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Alákóso Àgbà ilẹ̀ Spéìn