open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shadow Parties

***Shadow Parties*** jẹ́ fíìmù eré òṣèlú Nàìjíríà kan ti ọdún 2021 tí Yemi Amodu jẹ́ oludari ati olùgbéjáde. Àwọn òṣèré fíìmù náà niYemi Blaq, Omotola Jalade-Ekeinde, Toyin Abraham, Jide Kosoko, Sola Sobowale, Magdalena Korpas, àti Lucien Morgan.    wọn ṣe àfihàn rẹ̀ lori Netflix ni ọjọ kẹfà Oṣu Kẹsan ọdún 2021.  

## Ìdálélórí
Àkòrí fíìmù náà dá lóri ìjà aráàlú tó wáyé nínú èyí tí Aremu tó wá láti Aje, ìlú kan tó wà laduugbo Iludun, níbi tí wọn ti bí ìyàwó rẹ̀, Arike, ti gbogbo ènìyàn mọ̀ fún ogun àwọn ọmọ ẹgbẹ́, èyí ti o ti mú ẹ̀mí àwọn òbí Arike lọ́wọ́. Àwọn ará ìlú méjèjì yi bọ́ sínú ogun lẹ́yìn tí àwọn ẹbí Aremu pinnu láti sun ìyàwó àti ọmọ rẹ̀ laáyè wí pé ọ̀tá ni, eléyìí ló mú ki àwọn Iludun bẹrẹ ìjà tí Lowo sì ṣáájú wọn, ẹgbọn Arike.   

## Àwọn òṣèré
Bruno Iwuoha

Oloye Bruno Obinna Iwuoha (o ku 10 Kẹrin 2021) jẹ oṣere Naijiria kan.    Ó gba àmì ẹ̀yẹ Oṣere Olùrànlọ́wọ́ Gíga Jù Lọ níbi àmì ẹ̀yẹ 3rd Africa Movie Academy Awards fún ìṣe rẹ̀ nínú fíìmù “Sins of the Flesh”.  

## Filmography

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Bruno Iwuoha ni IMDb
 

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2021
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1952
James Edmondson

* James Edmondson (kọ́lẹ́kọ́lẹ́) (1857–1931), Olùgbéejáde ohun-ìní Gẹ̀ẹ́sì 
* James Edmondson, Baron àkọ́kọ́ Sandford (1887–1959), olóṣèlú ará ìlú òyìnbó 
* J. Howard Edmondson (1925 &#x2013; 1971), Gomina Oklahoma láti ọdún 1959 sí 1963
* James E. Edmondson (ti a bí ní ọdún 1945), Adájọ́ ilé-ẹjọ́ gíga ti Oklahoma
* James Larry Edmondson (ti a bí ní ọdún 1947), adájọ́ ìjọba Amẹrika
* James Edmondson (agbábọọlu aláfẹsẹgba) (ti a bí ní ọdún 2005), agbábọọlu aláfẹsẹgba Gẹẹsi
Kokomma

Kokomma jẹ fiimu ere ori itage kan ti orilẹ-ede Naijiria ti ọdun 2012 nipasẹ Tom Robson. O stars Belinda Effah, Ini Ikpe, Ifeanyi Kalu ati Ekere Nkang.  O gba awọn yiyan meta ni 9th Africa Movie Academy Awards, pẹlu Effah ti gba ami-eye fun Oṣere ti o ni ileri pupọ julọ fun ipa apanilẹrin rẹ ninu fiimu naa. O ti tu silẹ lori DVD ni Oṣu Kẹsan ọdun 2012. 

## Simẹnti

* Belinda Effah bi Kokomma
* Ini Ikpe
* Ekere Nkanga
* Ifeanyi Kalu as Usen

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Kokomma ati IMDb
Ogunpa river

## Odo Ogunpa

Odo Ogunpa je odo sisan ti gigun saneli re je ookanlelogun kilomita ati wipe o to Eerinlelaadorin kilomita ti apopo awon omi ori ile un san sinu re, eyi jasi wipe gbogbo omi ori ile apa ila-oorun ilu Ibadan ni Orile-de Naijiria un san sinu re. Ilu Ibadan ti o wa ni guusu iwo-oorun Naijiria je ilu ti o tobi julo ni Afrika ti o wa ni apa guusu ti Sahara. Odo Ogunpa yi ni a mon pe orisirisi zooplankton ti o to Ookandinlaadota wa ninu re.

## Ilera Gbogbogbo

Orisirisi idoti ati egbin ni awon eniyan ma un dasi inu odo yi, eyi si ma un fa isele ijamba buruku. Ni odun 1960, ile ti o ju egberun lo ni o sofo nigbati odo Ogunpa san koja eti re. Siwaju si, ile ti o ju ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta lo ni o sofo ni odun 1963 nigbati odo nan ya wo in ilu. Ni Odun 1978, igbasile fi idi re mule wipe oku ti o to Eejilelogbon ni a se awari re ati ile ti o ju Ogorun lo lo sofo.

## Isele Ajalu

Isele omiyale ti o sele ni ojo kookanlelogbon osu ogun, odun 1980 ni o je ki odo Ogunpa je gbajugbada kaakakiri agbaye. Leyin bi wakati mewa ti ojo ti un ro, eyi ti o po ni iwon igba merin ju ti ateyin wa lo, koda o ju ti omiyale odun 1978 lo ti o fi ilu Ibadan sinu opo ofo ati adanu. Opo eniyan ni o se alaisi ni odun nan, o si so àádọ́ta ọ̀kẹ́ eniyan di alaini-ile.

## Idoti

Ilu Ibadan je ilu kan gbogi ni agbaye ti egbin je ewu si awujo ati ilera gbogbogbo. Ilu Ibadan ma un seda opolopo idoti lataari opolopo olugbe ti o ju Mílíọ́ọ̀nù meta lo ti oun gbe ni ilu nan. Aini eto isakoso fun awon idoti yi ti je ki dida idoti ni ona ti ko to ma gberu si, bee si ni awon ona ti omi un gba koja ti di kikida idoti, eyi si un fa titànkálẹ̀ arun. Apeere kan gbogi je odo Ogunpa ti orisirisi egbin bi ike, igo ati awon ohun kan ti ko le jera wa ninu re. Odo Ogunpa ti o je okan gbogbi lara awon omi ti o wulo fun agbegbe ti o wa ti di egbin latari idoti ti awon eniyan un da sinu re. Opolopo awon eniyan lo si ti ko awon arun inun omi bi kolera, typhoid ati igbe gburu. 

## Ise Fife Ona Odo Ogunpa

Ni Odun 1999, ijoba Naijiria dawole ise lila ona odo Ogunpa. Opolopo ijakule ni won ti un ba pade lati odun 1977 gege bi ijoba ipinle Oyo se filele. Owo ti o to billionu mewa naira ni won ya soto fun ise nan. 

Biotilejepe o ye ki ise nan ki o pari ninu osu erele, odun 2003, ara awon agbase se ti won gba fun ise nan fi ise nan sile lai pari. 

## Awon Itokasi
Richard Oguntimehin

**** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Don Richard** (tí wọ́n bí 18th May 1975) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Ìpínlẹ̀ Ondo lórílẹ̀-èdè Nigeria.

## Ìgbà èwe
Wọ́n bí Richard ní ìlú Ondo, lápá ìwọ̀n oòrùn lórílẹ̀- èdè Nigeria. Ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ní ilé-ìwé Lady Lark Primary School ní  Bàrígà ní ìlú Èkó, ó tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ilé-ìwé gíga ní Baptist Academy ní ìlú Èkó bákan náà. Ó kàwé gboyẹ̀ dìgírì àkọ́kọ́ nínú ìmọ̀ Ètò-ọrọ̀ ajé (Economic) ní ilé-ẹ̀kọ́ Ifáfitì Abia State University, bẹ́ẹ̀ náà ló gbà dìgírì kejì, (Masters) ní University of Lagos

## Àwọn Ìtọ́kasí
Kiki Bakare

**** tàbí **Òkìkíọlá Bákàrè** (tí wọ́n bí ní 14 May 1990) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Ìlú Èkó lórílẹ̀-èdè Nigeria

## Àwọn Ìtọ́kasí
Ayẹyẹ Ọjọ tí a n ṣe àjọyọ̀ àwọn Àgbàlagbà àti Arúgbó jákèjádò Àgbáyé.

Ayẹyẹ ọjọ́ tí a n ṣe àjọyọ̀ àwọn àgbàlagbà àti arúgbó ní àgbáyé máa ń wáyé ní ọjọ́ kíǹní oṣù kẹwàá ọdún.

Ni ọjọ́ kẹrìnlá Oṣù Kejìlá Ọdún 1990, àwọn Àpéjọ àjọ ìṣọ̀kan Àgbáyé dìbò lati ya ọjọ́ kìńí Oṣù Kẹwǎ sí ọ̀tọ̀ láti ṣe àjọyọ̀ àwọn àgbàlagbà àti arúgbó ní àgbáyé gẹ́gẹ́ bí a ti  ṣe ìlàsílẹ̀ rẹ̀ nínú ìpinnu 45/106.  A ṣe àkíyèsí ìsinmi náà fún ìgbá àkọ́kọ́ ní ọjọ́ kìńní Oṣù Kẹwǎ Ọdún 1991. 

Ayẹyẹ nàá sọ pàtó nípa àwọn àjọ tí ó ń rísí ọjọ́ ogbo àti ètò àjọ ìṣọ̀kan Àgbáyé lórí Ọjọ́-orí.

## Àkòrí àwọn ọdún tí a ti ṣe sẹ́yìn

* 1998 & 2000: Sí àwùjọ́ tí ó ṣeé gbé fún àwọn àgbàlagbà àti arùgbó.
* 2004: Àwọn àgbàlagbà làti ìran dé ìran.
* 2005: Àgbàlagbà ní Ẹgbẹ̀rún Ọdún Tuntun.
* 2006: Ìgbáyégbádùn àwọn Àgbàlagbà: mímú gbòòrò àwọn ìlànà àjọ ìṣọ̀kan  Àgbáyé.
* 2007: Ṣíṣakoso àwọn Ìṣòro àti àwọn àǹfààní tí àwọn Àgbàlagbà àti Arúgbó ní.
* 2008: Àwọn ẹ̀tọ́ àwọn àgbàlagbà.
* 2009: Ayẹyẹ Ìjọ́dún kẹwàá tí a dá àjọ yǐ sílẹ̀: àwùjọ tí ó dàra fún gbogbo ọjọ́ orí.
* 2010: Àwọn àgbàlagbà àti lílépa àwọn Àfojúsùn Àtúnwáyé.
* 2011: Bí àwọn Àǹfààní àti ìdojúkọ ṣe ń pọ̀ fún àwọn Àgbàlagbà Lágbàáyé.
* 2012: Ẹ̀mí gígùn: Ṣíṣètò fún ọjọ́ Ọ̀la.
* 2013:Ọjọ́ Ọ̀la tí a ǹ Wá: Ohun tí Àwọn Àgbàlagbà ń Sọ.
* 2014: Láì yọ ẹnikẹ́ni sílẹ̀: Ìdàgbàsókè àwùjọ fún Gbogbo ènìyàn.
* 2015: Ìwàláàyè àti Àjọṣe Ọdọ́ ní Àyíká Ìlú.
* 2016: Dúró Ṣiṣẹ́ Ìsìn tó ó ní ṣe nípa àwọn Àgbàlagbà.
* 2017: Ìwòye sí ọjọ́ Ọ̀la: Ìwọ́n-ọ̀nà sí àwọn ẹ̀bùn, ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àti ìkópa àwọn àgbàlagbà láàárín àwùjọ.
* 2018: Ṣìṣe àjọyọ̀ àwọn ajàfẹ́tọ̀ọ́ Ọmọnìyàn tí ó rísí àwọn àgbàlagbà.
* 2019: Àrìn-àjò sí Ìrówówówù Àgbà. 
* 2020: Àjàkálẹ̀ Àrùn: Ṣé ó máa ń yí ọ̀nà tá a ń gbà ń sọ̀rọ̀ sí Àgbà àti Àgbàlagbà pa dà?
* 2021: Ẹ̀tọ́ Ọ̀rọ̣ fún Gbogbo gbogbo ọjọ́ orí.
* 2022: Ìfaradà àwọn Àgbàlagbà nínú ayé tó ń yípadà.
* 2023: Ìmúṣẹ àwọn ìlérí Ìpínlẹ̀ Àgbáyé ti Àwọn Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn fún àwọn Àgbàlagbà: Láti ìran dé ìran.
* 2024: Àgbàlagbà pẹ̀lú ìfọkànsìn: Ìpínlẹ̀ ti fífi àwọn ètò àbójútó àti àtìlẹ́yìn fún àwọn àgbàlagbà lágbàáyé.
* Ọdún 2025: Àwọn àgbàlagbà ń darí ìgbésẹ̀ tó ń wáyé ní àwùjọ àti lágbàáyé: Ìrètí wa, Àjọṣe wa àti Ẹ̀tọ́ wa.

thumb|Àkójọ àwọn ayẹyẹ tí a ṣe fún Ọ̀jọ́ ẹ̀mí gígù ní àwọn orílẹ̀-èdè káàkiri àgbáyé ní ọdún 2023
O wa ni ipilẹṣẹ lati ṣe ayẹyẹ Ọjọ́ ẹ̀mí gígùn lágbǎyé ní ọjọ́ kìńní Oṣu Kẹwa lati le ṣe àfojúsùn si ọjọ ogbó bi ipenija ìmọ̀ ìṣoògùn òyìnbó, tí ó nílò àtúnṣè kìàkìà nípasẹ̀ ìṣoògùn ti ìlànà òde òní.      

## Wíwò síwájú si

* Àwọn àrùn tí ó ń dàmú àwọn arrúgbó
* Ọjọ ori
* Ìtọ́jú àwọn àgbàlagbà
* Ilé ìtọ́jú àwọn arúgbó
* Awọn ayẹyẹ agbaye
* Ìbọ̀wọ̀ fún Ọjọ́ Ogbó
* World Olùkọ Day ká Day

## Àwọn ìtọ́kasí


## Ìtàkùn ìjápọ

* Àwòrán ilẹ̀ tí àjọ Ìṣọ̀kan Àwọn Orílẹ̀-Èdè
* Ìtàkùn apgbáyé  Àjọ tó ń Bójú tó ọ̀rọ̀ Ìlera
* Àjọ Àgbáyé lórí ọ̀rọ̀ àwọn arúgbó
* 2019: A ṣe ayẹyẹ 'Ọjọ́ Àgbáyé Àwọn Àgbàlagbà' ní Light & Life Academy, India
Cory Edwards

**Cory Edwards** (August 21, 1968) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.

## Àwọn ìtókasí

Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré fílmù ará Amẹ́ríkà
Muyideen Oladapo

**** tí ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ **Làláà** jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria.. Lọ́dún 2022, ó kàwé gboyè dìgírì kejì (Masters) ní ilé-ẹ̀kọ́ Ifáfitì University of Lagos 

## Àwọn Ìtọ́kasí
2017 Benue State ikunomi

Ipinlẹ Benue 2017 waye ni Oṣu Kẹsan 2017 ni Ipinle Benue, Nàìjíríà. O kere ju eniyan 100,000 nipo, ó sì ba àwọn ilé tó lé ní ẹgbẹ̀rún méjì lọ.

## Awọn okunfa
Òjò rọ̀ ní ọ̀sẹ̀ bíi mélòó kan ló yọrí sí omíyalé, ìṣàn omi àti odò tó kún àkúnwọ́sílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Benue ní Àríwá àárín Gbùngbùn Nàìjíríà. 21 ninu awọn agbegbe ijọba ibilẹ 23 ni Benue ni o kan. Ikun omi ni agbegbe naa wọpọ nitori ojo nla ati odo Benue ti nṣan lagbegbe naa.

## Awọn ipa lori iyipada oju-ọjọ
thumb|Ni ẹnu ikun omi
Ìkún-omi náà jọ èyí tí ó le gan-an lọ́dún 2012. Ìkún-omi náà rì àwọn afárá pàtàkì méjì ní Odò Guma ní Tor Kpande àti Mande Ortom. Awọn ilẹ oko ati awọn abà ounjẹ tun run ni awọn agbegbe ti o kan. Awọn ọna Daudu-Gbajimba tuntun ti wọn ṣe, ati awọn opopona Fasiti ti Agriculture Makurdi, ko daa nitori wọn ti di aiṣedeede lẹhin ti ọpọlọpọ awọn apakan ti awọn ọna naa ti fọ nipasẹ omi ti n pọ si. Ogbin ni Benue koju ọpọlọpọ awọn italaya ti o ṣe idẹruba ọjọ iwaju iṣẹ-ogbin. Kikanra ojo dabi enipe o npo si pẹlu idinku diẹdiẹ. Apapọ itujade ni ibudo hydrological Makurdi jẹ 3468.24 m3s⁻¹, ati ṣiṣan ṣiṣan ti o ga julọ jẹ 16,400 m3s⁻¹. Iwọn otutu ti o pọju lojoojumọ ati iwọn otutu ọdun lododun n dide diẹdiẹ, ti o yori si ooru ti o pọ si. Onínọmbà fihan pe awọn ile jẹ olora niwọntunwọnsi ṣugbọn wọn nilo ohun elo ti o munadoko ti awọn ohun elo eleto-ara ati awọn ajile Organic. Awọn iṣẹ iṣẹ akọkọ ni agbegbe da lori iṣẹ-ogbin.

## Ikun omi ni Benue ni odun 2024
Ni ojo keje osu karun-un odun 2024, isele omiyale kan sele ni ilu Makurdi, ni ipinle Benue, eyi to kan orisirisi awon agbegbe ti o si ko opolopo awon eniyan sile. Iṣẹlẹ naa bori awọn ile, awọn iṣowo, ati awọn amayederun. Nibẹ nipa nfa bibajẹ si awọn ile, awujo oro ati ogbin ti awọn lẹsẹkẹsẹ ayika. 

- -Awọn agbegbe ti o kan pẹlu Kighir, Idye-Nenger, Zone 4, Wurukum, Wadata, Akpehe, Madonna, Judges Quarters, Gyado-Valla, ati awọn agbegbe Achusa.

- Nọmba awọn eniyan ti o kan ni a ti pinnu lati wa ni ayika 2,000.

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé
2024 Lekki ikun omi

thumb
Ni ọjọ 4 Oṣu Keje ọdun 2024, ojo nla fa iṣan omi ni Lekki, ilu kan ni Ipinle Eko, Nàìjíríà.  Omi-omi naa fa ibajẹ nla si awọn agbegbe ibugbe ni Ibeju-Lekki ati awọn agbegbe miiran ti o kan. Omi bò òpópónà, àwọn ilé wó lulẹ̀, àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ sì gbá lọ.

## Akopọ
Lekki je ilu to wa ni Ipinle Eko, Naijiria . O wa si guusu ila-oorun ti ilu Eko. Ile larubawa ti a ṣẹda nipa ti ara, ti o ni bode iwọ-oorun rẹ ni Victoria Island ati agbegbe Ikoyi ti Eko, pẹlu Okun Atlantiki si guusu rẹ, Adagun Eko si ariwa, ati adagun Lekki si ila-oorun rẹ; pẹ̀lú ìhà gúúsù ìhà gúúsù ìlú náà, tí ó dópin ní ẹ̀gbẹ́ ìwọ̀-oòrùn Erékùṣù Refuge, pààlà sí apá ìlà-oòrùn Ibeju-Lekki LGA. 

## Iṣẹlẹ iṣan omi
Ni owurọ ọjọ Keje 4, ojo nla bẹrẹ eyiti ko duro titi lẹhin wakati mẹwa.  Ikun omi filasi ti o fa ipalara nla si agbegbe naa. Ikun omi ba ọpọlọpọ awọn ile, awọn ile-iṣẹ iṣowo, awọn ọna, ati awọn ami-ilẹ jẹ. 

## Lẹhin
Idina opopona wa fun awọn ọjọ bi awọn ile-iṣẹ iṣowo ati awọn olugbe ṣe nu kuro ninu iṣan omi ti wọn bẹrẹ si tun awọn ile ti bajẹ. Diẹ ninu awọn olugbe ni lati lọ kuro ni ile wọn lati pada wa lẹhin. 

Lakoko abẹwo Komisana fun Ayika ati Awọn orisun omi ni ipinlẹ Eko Tokunbo Wahab, sọ pe omiyale ti n waye loorekoore jẹ iwa ti awọn olugbe lati kọ ile lati di System 156, o tẹnumọ pe ipinlẹ naa ko ni pa ọwọ rẹ mọ ati gba awọn eniyan kan laaye fun ere lati ba awọn ohun elo ilu jẹ ti ara ilu ati ijọba ti pese. 

## Awọn itọkasi
Ile-iwosan ologun, Port Harcourt

Ile-iwosan Ologun ti a npe ni Delta Clinic tẹlẹ jẹ ile-iṣẹ ilera ti Awọn ologun ni GRA tuntun, Ipinle Port Harcourt (agbegbe ijọba agbegbe), Ipinle Rivers, Nàìjíríà  Ile-iwosan naa ni akọkọ ti a kọ nipasẹ Shell-BP ni ibẹrẹ 60's lati ṣiṣẹ bi aarin ti itọju iṣoogun fun aṣikiri ile-iṣẹ ati oṣiṣẹ agbegbe. Ní báyìí, ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ló ni ilé ìwòsàn náà. 

## Wo tun

* Ile-iwosan ologun
* Akojọ ti awọn ile iwosan ni Port Harcourt

## Awọn itọkasi

## Siwaju kika

* Stokel-Walker, Chris. Awọn kiniun Afirika: Awọn iselu ijọba amunisin ti Gaasi & Epo ti Afirika (2011), Ifihan pp 12–13
* Udo, Reuben K. Awọn ẹkun agbegbe ti Nàìjíríà  (1970), Awọn iṣoro ti ile-iṣẹ koko koko Naijiria 29 Ipa ti ile-iṣẹ epo lori awọn agbegbe iṣẹ pp 62-63
Ile-iṣẹ Iwadi Ilera ati Iṣẹ Awọn Obirin

Ile-iṣẹ Iwadi Ilera ati Iṣẹ Awọn Obirin jẹ orilẹ-ede Naijiria ti kii ṣe èrè ati alaanu ti o da ni Ilu Benin, Ipinle Edo ti o ṣe agbega ilera ibisi nipasẹ iwadii ati igbero.  A ṣeto ajọ naa ni ọdun 1993 nipasẹ Ọjọgbọn Friday Okonofua gẹgẹbi ọna lati pese awọn ojutu alagbero si awọn iṣoro ti o jọmọ ibimọ obinrin.

Ilera Awọn Obirin ati Ile-iṣẹ Iwadi Iṣe da lori awọn ifunni ti gbogbo eniyan ati awọn ifunni lati ṣe inawo iṣẹ apinfunni rẹ. Idagbasoke iwadii ti o tẹsiwaju ati idagbasoke ti ajo naa dale pupọ julọ lori awọn ẹbun ṣugbọn ajọ naa tun pọ si owo-wiwọle rẹ nipasẹ awọn ọna igbeowo miiran gẹgẹbi awọn ifunni ati awọn onigbọwọ.  Ni 2009,  Ipilẹṣẹ MacArthur funni ni ẹbun iwadi ti $ 250,000 si ajo naa ni atilẹyin ti iwadii lati mu ilọsiwaju awọn eto imulo ati awọn eto fun igbega ilera iya iya ni awọn ipinlẹ mẹfa ti Nàìjíríà. Laarin ọdun 2002 ati 2015, Ile-iṣẹ Iwadi Ilera ti Awọn Obirin ati Ile-iṣẹ Iwadi ti gba ẹbun ti $ 550,000 lati  Ipilẹṣẹ MacArthur.

## Awọn itọkasi
Toyin Alausa

**** (tí wọ́n bí lọ́jọ́ 4 January 1978) jẹ́ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria. 
## Àwọn Ìtọ́kasí
Ayandotun Emmanuel

**** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Ayọ̀ká **Ológèdè** jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Ìwéréelé ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ , lápá ìwọ̀n oòrùn lórílẹ̀-èdè Nigeria
## Ìgbà èwe
Ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ àkọ́bẹ̀rẹ̀ ní First Baptist Primary School, Ìwéréelé ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ó kàwé gíga gírámà ní Oke Igano Model School, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ kí ó tó dárí sí ìlú Èkó ní ti ó ti kàwé gíga si ní Aunty Ayo Comprehensive in Keffi
## Àwọn Ìtọ́kasí
13 Letters

***13 Letters*** jẹ́ eré ṣinimá tí ó jáde ní ọdún 2019. Pearl Agwu ni ẹni tí ó kọ eré náà, Kayode Peter sì ni ẹni tí ó dárí rẹ̀. Àwọn òṣeré nínú eré náà ni Kunle Remi, Teddy A, Mofe Duncan, Bimbo Ademoye, Bolanle Ninolowo, Amanda Dara, Adedamola Adewole, Ariyike Dimples àti Chris Iheuwa.

## Àwọn òṣeré nínú eré náà
* Bimbo Ademoye
* Temidayo Adenibuyan gẹ́gẹ́ bí Teddy A
* Adedamola Adewale gẹ́gẹ́ bí Adedamola Adewale
* Rosie Afuwape
* Opeyemi Opal Apampa	
* Bolanle Babalola
* Queency Ehimwenma Bazuaye
* April Chidinma
* Amanda Dara
* Mofe Duncan
* Ife Eninla
* Chris Iheuwa
* Bolanle Ninalowo
* Ariyike Owolagba
* Kunle Remi gẹ́gẹ́ bí Akinola "Owoblow" Owolabi
* Omotunde Sogunle gẹ́gẹ́ bí Mo Sogunle
* Korede Lawal gẹ́gẹ́ bi ọ̀dọ́ Akin

## Àwọn ìtọ́kasí
Ìwọ́ra

thumb|Obìnrin kan ń wọ́ ara fun ẹlòmíì
Ìwọ́ra je ǹkan tí a lè ṣe láti tọ́jú ẹnìkan tí ó ní ìrora. Wọ́n lè lo ọwọ́, igunpá, orúkún, ati ẹsẹ̀ láti lọ̀lọ́ ìṣàn ara ẹni tí ó ń jẹ́ ìrọra yìí kí ara rẹ̀ lè balẹ̀. Ni ilẹ̀ Yorùbá, tí ẹnì kan bá bí ọmọ, àgbàlagbà kan tí ó mọ̀ nípa Ìwọ́ra lè lọ sí ọ̀dọ̀ rẹ̀ láti wọ́ra fún ìyá àti ọmọ tuntun tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ bí.

## Ìlò
Ìwọ́ra fúnni lè jẹ́ ìtọ́jú fun;

* Ọmọ tuntun 
* Obìnrin tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ bí ọmọ 
* Àìsàn Arọmọléegun
* Àìsàn Ẹ̀jẹ̀ríru
* Orí fífọ́
* Àì rí orun sùn 
* Àníyàn àti wàhálà 

## Ànfàní
Ìwọ́ra máa ń jẹ́ kí ara ènìyàn balẹ̀. Awon àìsàn bíi Orí fífọ́, àì rí orun sun, ara ríro èyíkéyìí máa ń rolẹ̀ pẹ̀lú Ìwọ́ra. Ẹ̀rí fihàn pé Ìwọ́ra lè mú kí ẹ̀jẹ̀ máa rìn nínú ara bí ó ṣe yẹ, O dè lè mú kí àwọn omi ẹ̀jẹ̀ tí ni bá àìsàn jà lára ṣàn bí ó ṣe yẹ,èyí tí ó máa mú kí ara le bá àìsàn já fún ara rẹ̀.

=Ìtọ́kasí=
Iseto

Iseto je ese kekere kan to wa ninu eto ibimo awon okunrin. o wa ni abe apo ito, opo ito si gba aarin re koja.

=Itokasi=
Tony Umez

Tony Umez jẹ́ ògbólógbòó òṣèré Nàìjíríà.  Ó ti ṣe nínú fíìmù Nollywood tó lé ní igba [200] ti èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Yorùbá.  lati igba akọkọ rẹ ni fiimu 1998 Die Wretched: Sin ni N2.3m Casket. 

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
A bi Tony Umez ni Ogidi, ni Ipinle Anambra ni guusu ila-oorun Naijiria. Iya re wa lati ipinle Cross River nigba ti baba re wa lati Ogidi, ibi kanna ti o ti bi i. Pelu Igbo ti abinibi re, ko so Igbo sugbon o le so Efik, ede iya re. Umez dagba ni ilu Eko nibiti o ti kọ ẹkọ alakọbẹrẹ ati girama. O tun ni oye oye ati oye oye ni ede Gẹẹsi ati ofin agbaye ati diplomacy ni ile-ẹkọ giga ti Eko. 

## Iṣẹ iṣe
O bẹrẹ iṣe ni awọn ọjọ keji rẹ nigbati o ṣe ni awọn ere ori itage ati awọn ere. Ni ọdun 1993, oṣere naa darapọ mọ Nollywood. Ko gba dime kan lati awọn fiimu meji rẹ eyiti o jẹ ki o lọ kuro ni ile-iṣẹ fun ọdun diẹ.

* O pada si ile-iṣẹ ni ọdun 1997 o si ṣe ifihan ninu fiimu naa, “The Princess” ṣugbọn fiimu naa, “Died Wretched” ti o jade ni ọdun 1998 ti o jẹ ki o gbajumọ.
* Tony Umez lẹhinna tẹsiwaju lati ṣe irawọ ni 2003 blockbuster hit movie, "Billionaire's Club" ti o jade ni 2003. O tun tẹsiwaju lati ṣe ere idaraya nla miiran ti ọdun kanna ti a npe ni "Blood Sisters".

## Igbesi aye ara ẹni
O pade iyawo rẹ, Patsy Ogochukwu, lakoko ti o n ya fiimu ijo kan. Wọn ṣe awọn iyawo ni oju iboju ati lẹhinna di ọkọ ati iyawo ni igbesi aye gidi, ni atẹle ifarabalẹ ọdun marun (1994 – 1999). Wọn ti ṣe igbeyawo fun ọdun 21.  Wọn bi ọmọ mẹrin; Lẹwa Umez, Angel Umez, Ọmọ-binrin ọba Umez, ati Golden Michelle Umez. 

## Filmography

## Awọn itọkasi

## Ita ìjápọ

* Tony Umez at IMDb 

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1964
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ifẹ Rẹ Ṣe (fiimu)

Thy Will Be Done jẹ fiimu 2015 Nigerian eré, ti Tobe Osigwe kọ, ti Mary Njoku ṣe, ti Obi Emelonye ṣe ati oludari. Awọn irawọ Ramsey Nouah, Mercy Johnson, Jide Kosoko, Mary Njoku ati Enyinna Nwigwe.  

## Idite
Ìfẹ́ Rẹ Jẹ́ Ìtàn Pius, pásítọ̀ tí ó níyàwó ní ayọ̀ tí ó ń bójú tó ìjọ ńlá kan ní Èkó, Nàìjíríà. Ṣùgbọ́n nígbà tí ìyàwó rẹ̀ àkọ́kọ́ tí ó sin ní ọdún méje sẹ́yìn ṣàdédé ṣẹlẹ̀ lójijì, ayé rẹ̀ ti kó sínú ìdàrúdàpọ̀. Iyawo ti o wa lọwọlọwọ n gbiyanju lati ja igun rẹ ṣugbọn Pius ni yiyan lati ṣe laarin ipe rẹ ati awọn iyawo rẹ; laarin awọn ẹṣẹ atijọ ati awọn iṣootọ titun; láàárín gbígbé ìgbésẹ̀ tí ó dúró gbọn-in àti jíjuwọ́sílẹ̀ fún ìfẹ́ Ọlọ́run. Níwọ̀n bí a ti rẹ̀wẹ̀sì nítorí ẹ̀bi, tí àwọn ìṣípayá amóríyá sì ti rẹ̀ wọ́n lọ́kàn, kò sí ohun tí ì bá ti múra Pius sílẹ̀ fún bí àwọn nǹkan yóò ti yára dé sínú ìdàrúdàpọ̀ oníwà-ipá, nítorí ọ̀run àpáàdì kò ní ìbínú bí obìnrin tí a gàn.

## Simẹnti

* Ramsey Nouah bi Pius
* Mercy Johnson bi Lucy
* Olivia Gilbert bi Amara
* Rachel Isaac bi Nọọsi
* Theodore Clinton bi Papa
* Jide Kosoko bi General Dele
* Joseph Thomas bi Kwanza
* Gabriel Okorie as Alagba Ebiye
* Stanley Immanuel bi Hassan Dele
* Mary Remmy Njoku bi Mochunu
* Enyinna Nwigwe bi T.Rugged
* T. Temple Ikeji bi Alagba Ugwu
* Anthony Aclet bi Tony
* Frank M. Ahearn bi Oro
* Ifeanyi Attamah bi Dokita Ugo
* Dozie Eboh bi Deacon
* Zduak Fidelis bi Angela
* Favor Ihezue bi Toyin

## Tu silẹ
Ifihan agbaye ti Yoo Ṣe Yoo waye ni BFI IMAX ni Ilu Lọndọnu ni ọjọ 26 Kínní 2015. ó bẹ̀rẹ̀ ìfihàn ní àwọn sinima Nàìjíríà ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù karùn-ún ọdún 2015,  ati pe a pin nipasẹ FilmOne.

## Gbigbawọle
Sodas ati Popcorn comments: "Ohun ti o dara julọ nipa fiimu yii ni o ṣee ṣe iboju. Ifẹ Rẹ Ṣee, ṣe igbasilẹ itan atilẹba ti o fa ati sizzles. O jẹ itan ti ẹnikẹni le ni ibatan si " 

## Ita ìjápọ
Tire Yoo Ṣe Tire lori YouTube

## Awọn itọkasi
Oduduwa script

**Oduduwa script** ni Tolúlàṣẹ Ògúntósìn, olórí Yorùbá ará Benin kan dá sílẹ̀ ní ọdún 2016 tàbí 2017, fún èdè Yorùbá. Yoruba language ní Nàìjíríà àti Benin. Ògúntósìn sọ pé, àwọn baba ńlá ìtàn àròsọ Yorùbá ló fi àmì ìkọ̀wé náà hàn án. Oduduwa láti inú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àlá tí ó rí láàrin ọdún 2011 sí 2016.  O ti gba atilẹyin láti ọdọ àwọn olórí míràn ní Yoruba language ní àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì, gẹ́gẹ́ bí àfikún tàbí rírọ́pò tí ó ṣeéṣe fún àmì ìkọ̀wé Látìn. 

Èdè Yorùbá ní àwọn álífábẹ́ẹ̀tì Látìn méjì, èyí tí wọ́n ń lò ní Nàìjíríà àti èyí tí wọ́n ń lò ní Bẹ̀nẹ́. Àmì ìkọ̀wé Odùduwà náà tún jẹ́ alifábẹ́ẹ̀tì, ó sì jẹ́ èyí tí ìlànà ìkọ̀wé Látìn fun lákòókó (fún àpẹẹrẹ, wọ́n kọ /k͜p/ sílẹ̀ pẹ̀lú lẹ́tà kan ṣoṣo, ṣùgbọ́n /ɡ͜b/ pẹ̀lú àkọlẹ́tà-méjì tí ó jẹ́ àkójọpọ̀ àwọn lẹ́tà fún /ɡ/ àti /b/, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nínú alifábẹ́ẹ̀tì Yorùbá tí Nàìjíríà; bákan náà, àwọn lẹ́tà fún ⟨ẹ, ọ, ṣ⟩ jẹ́ ọ̀mọ́ láti inú àwọn lẹ́tà fún ⟨e, o, s⟩, àti pé wọ́n máa ń kọ fáwẹ̀lì onífùn pẹ̀lú lẹ́tà fún ⟨n⟩, bí ó ti rí nínú alifábẹ́ẹ̀tì Yorùbá tí Nàìjíríà). Ìyàtọ̀ tó wà láàrin Odùduwà àti Látìn ni pé wọ́n máa ń kọ Odùduwà láti ọ̀tún sí òsì. 

Wọ́n ń kọ́ àwọn ọmọdé ní àmì ìkọ̀wé Odùduwà ní àwọn ilé-ìwé ní Porto-Novo, Benin atí ní Ifẹ, Nigeria.

## Àkòjọpọ̀-Lẹ́tà

Àwọn lẹ́tà tó bá wà ní tẹ̀lé ara wọn máa ń dára pọ̀ mọ́ra wọn. Bí lẹ́tà kan bá fi ìlà gígùn dáwọ́lé (bíi ⟨d⟩, ⟨e⟩, ⟨h⟩, ⟨i⟩, ⟨m⟩, ⟨n⟩, ⟨o⟩) tí èyí tó tẹ̀lé e bá fi ìlà kan náà bẹ̀rẹ̀ (bíi ⟨b⟩, ⟨ẹ⟩, ⟨l⟩, ⟨ọ⟩, ⟨r⟩, ⟨u⟩, ⟨w⟩), ìlà méjèèjì náà yóò darapọ̀ di ìlà kan ṣoṣo, yóò sì so àwọn lẹ́tà náà pọ̀. 
Àpẹẹrẹ èyí wà nínú ọ̀rọ̀ *du* nínú orúkọ *Oduduwa*. Níbi tí ìlà petele bá ti pàdé ìlà petele mìíràn (bíi ⟨w⟩ àti ⟨a⟩), tàbí níbi tí ó ti bá ìgun tó mú kanra (bíi ⟨n⟩ àti ⟨i⟩), wọ́n tún lè darapọ̀ mọ́ra wọn; nítorí náà, ọ̀rọ̀ *iwe* máa ń dára pọ̀ méjì. Níbi tí àwọn lẹ́tà kò bá ti kànra, bíi ⟨t⟩ àti ⟨i⟩, wọ́n lè wà nítòsí ara wọn, kí apá kan ìkọ̀wé kan wọ abẹ́ apá kan ìkọ̀wé kejì. Kọ́mà náà tún máa ń so mọ́ àwọn lẹ́tà bíi *n* àti *i* tí wọ́n ní ìlà tí ó gùn sí òkè tàbí sí ìsàlẹ̀. 

## Àwọn Nọ́ńbà
Àwọn nọ́ńbà mẹ́wàá wà fún kíkọ àwọn nọ́ńbà ìpín mẹ́wàá, èyí tí ó jáde láti inú àwọn nọ́ńbà Hindu-Arabic (tí a tún máa ń kọ láti ọ̀tún sí òsì), àti àmì ìdánudúró pàtàkì (. , : ; - ? àmì ìdánudúró àti àmì ìfọ̀rọ̀sọ). A kò fi ohùn sílẹ̀.

## Àwòrán

### Àwọn Lẹ́tà

Oduduwa a.svg|a
Oduduwa e.svg|e
Oduduwa b.svg|b
Oduduwa j.svg|j
Oduduwa o.svg|o
Oduduwa gb.svg|gb
Oduduwa d.svg|d
Oduduwa f.svg|f
Oduduwa t.svg|t
Oduduwa e-dot.svg|ẹ
Oduduwa o-dot.svg|ọ
Oduduwa l.svg|l
Oduduwa w.svg|w
Oduduwa u.svg|u
Oduduwa m.svg|m
Oduduwa n.svg|n
Oduduwa i.svg|i
Oduduwa h.svg|h
Oduduwa r.svg|r
Oduduwa s.svg|s
Oduduwa s-dot.svg|ṣ
Oduduwa k.svg|k
Oduduwa g.svg|g
Oduduwa y.svg|y
Oduduwa p.svg|p


### Digits

Oduduwa 0.svg|0
Oduduwa 1.svg|1
Oduduwa 2.svg|2
Oduduwa 3.svg|3
Oduduwa 4.svg|4
Oduduwa 5.svg|5
Oduduwa 6.svg|6
Oduduwa 7.svg|7
Oduduwa 8.svg|8
Oduduwa 9.svg|9


### Punctuation

Oduduwa hyphen.svg|hyphen
Oduduwa question mark.svg|question mark


## Àwọn ìtọ́kasí
James Edmondson (footballer)

**James Stephen Edmondson** (ti a bí ní ọjọ́ kínní Oṣù kọkànlá ọdún 2005) jẹ́ agbabọọlu alámọ̀dájú Gẹẹsi kan ti o gbá bọọlu bíi agbedemeji fún National League North ẹgbẹ́ Macclesfield FC lóri àwìn láti EFL Championship club Blackburn Rovers .

## Iṣẹ́ ṣíṣe
Edmondson darapọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ gíga ọ̀dọ́ ti Blackburn Rovers ni ọjọ́-orí ọmọ ọdún mẹ́fà, o sì ṣiṣẹ́ ọna rẹ̀ sókè sí ẹka àwọn ọdọ wọn, o sì se àfihàn láàrin àwọn U21 wọn ní ọmọ ọjọ́-orí mẹẹdogun.

Ni ọjọ kẹtàdinlogun Oṣu kọkànlá ọdun 2022, o fọwọ si ìwé àdéhùn alámọ̀dájú àkọ́kọ́ rẹ pẹ̀lú ẹgbẹ́ náà titi di Oṣu Kàrún ọdún 2025. 

O bẹrẹ ikẹkọ pẹ̀lú ẹgbẹ́ àgbà ní preseason ni ìgbà ooru ti ọdún 2023.  Ni ọgbọ̀njọ́ Oṣù Kẹjọ ọdún 2023, Edmondson ṣe àkọ́kọ́ ìfihàn rẹ̀ fún Blackburn Rovers níbi àmì ayò 8–0 EFL Cup ti wọn borí níHarrogate Town ní opopona Wetherby . T'in fii rọpò Andrew Moran ni ìṣẹ́jú mẹ́tàlélọ́gọ́ọta, Edmondson ló jẹ àmì ayò ẹlẹ́ẹkẹẹ̀jọ ti eré náà ti o jẹ́ àkọ́kọ́ iṣẹ́ amọdaju rẹ ní iṣẹju marùnlélaadọ́rin. 

Ni ọjọ kọkànlelógún Oṣù Kẹwàá Ọdún 2024, Edmondson darapọ̀ mọ́ Macclesfield FC ní àwìn.  Ni ọjọ kẹjọ Oṣu Kíní ọdún 2025, Edmondson padà sí Blackburn Rovers . Nigba ọrọ àwìn rẹ̀ ní Macclesfield FC, Edmondson ṣe àwọn ìfarahàn mẹ́rìnlá, ti o gbá àwọn àmì ayò mẹta ní gbogbo àwọn ìdíje. 

Ni ọjọ kẹrin Oṣù Kẹ̀sán ọdún 2025, Edmondson padà sí National League North ẹgbẹ́ Macclesfield FC lórí àwìn. 

## Ìgbésí ayé ara ẹni
Edmondson jẹ́ ti ìdílé Amẹrika nípasẹ baba-nla rẹ láti Florida .  ẹ̀gbọ́n rẹ̀ Stephen tún gbá ní iṣeto ile-ẹkọ Blackburn Rovers . 

## Àwọn ìṣirò iṣẹ́

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 2005
Chris Iheuwa

**Chris Iheuwa** jẹ́ òṣèré Nàìjíríà, òṣèré fíìmù àti ọ̀kan nínú àwọn aṣaaju-ọna ti ile-iṣẹ Nollywood .   Òun ni igbákejì alága ẹgbẹ́ awọn òṣèré Guild ti Nàìjíríà .  O jẹ́ olókìkí fún àwọn ipa rẹ̀ ni  (1995), *Phone Swap* (2012),  (2019),  *The Second Bed* (2020), *La Femme Anjola* (2020),  (2022).   

## Ẹkọ
Ó gba ìwé ẹ̀rí àkọ́kọ́ ní Ilé Ẹ̀kọ́ Ìtàgé ní Yunifásítì Ìbàdàn àti ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù kejì ní Yunifásítì ti Èkó .  

## Àríyànjiyàn jíjí ni gbé
Ọdún 2021 ni wọn fẹẹ jí Iheuwa gbé lọọdun 2021, wọn tan an lọ sí ibi ti a kò mọ̀ ní ilu Port Harcourt níbi ti ọlọ́pàá ti gba a sílẹ̀. 

## Àwọn eré tí o ti kópa

## Àwọn ìtọ́kasí


## Ita ìjápọ

* Chris Iheuwa at IMDb
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1970
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Àtọmọdọ́mọ

**Àtọmọdọ́mọ** tàbí **Àwọn Àtọmọdọ́mọ** le tọka si:

* Ìlà ìran, èyí tí ó túmọ̀ sí ọmọ tàbí ọmọ-ọmọ eniyan
** Mọ̀lẹ́bí , ibatan wa lati ọdọ ọmọ ìyá tabi ọmọ bàbá wa. 
 

## Àwọn ìwé

* "Ọmọ" (itan kukuru), itan kukuru kan nipasẹ ibẹrẹ orundun ogún oǹkọ̀wé itan ni Ọ̀gbẹ́ni H.P. Lovecraft
*  (Ìwé ìtàn), ti 2007 nipasẹ Kaui Hart Hemmings
Kambili

**Kambili**  jẹ́ ẹda olùkọ Ìtàn-akọọlẹ àti akọrin ti aramada Chimamanda Ngozi Adichie 's 2003, *Purple Hibiscus* . 

## Àpèjúwe
Grisham ṣàpèjúwe Kambili gẹ́gẹ́bí "ọmọbirin Afirika ọmọ ọdún mẹẹdogun kan  ti o ngbe pẹ̀lú ìyá rẹ̀, ẹ̀gbọ́n, ati bàbá rẹ, Eugene." Àti pé yóò sọ nígbàmii pé “bàbá òun kó ipa pàtàkì nínú ìgbésí ayé òun, o gbèrò iṣeto rẹ̀ títí di iṣẹju ti o kẹhìn, ati pe o nilò ifaramọ pipẹ́ si àwọn òfin Katoliki rẹ ti o lágbára.” 

## Àwọn àkọsílẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
James Larry Edmondson

**James Larry Edmondson** (ti a bí ní ọjọ́ kẹrìnlá Oṣù Keje, Ọdún 1947) jẹ́ adajọ Circuit Amẹrika Agba ti Ile-ẹjọ Àwọn ẹjọ́ ti Orílẹ-èdè Amẹrika fún ìpele kọkànla . 

## Ẹkọ àti ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ
A bí ní Jasper, Georgia, Edmondson gba ìwé ẹ̀rí ìyẹ̀wù àkọ́kọ́ ti Áatì láti Emory University ní ọdún 1968, Dokita Juris láti University of Georgia School of Law ni ọdún 1971, àti iwe ẹ̀rí ìyẹ̀wù kejì si òfin ni ìdájọ́ Ìlànà láti University of Virginia School of Law ní ọdún 1990. 

Edmondson ṣíṣe fún Adajọ Sidney Oslin Smith Jr. ti United States District Court fun Northern District of Georgia láti ọdún 1971 sí 1973. O jẹ́ adájọ́ àgbà ní ilé iṣẹ́ aladani ní Jasper nígbà ọdún 1973, àti ní Lawrenceville, Georgia láti ọdún 1973 sí ọdún 1986. Edmondson tun kọ́ àwọn ọmọ ilé-ìwé gẹ́gẹ́bí ọ̀jọ̀gbọ́n amòfin ní University of Georgia 

## Iṣẹ ìdájọ́ ìjọba àpapọ̀
Ni ọjọ kẹrìndinlọgbọ̀n Oṣù Kẹta, Ọdún 1986, Alákóso Ronald Reagan yan Edmondson si ijoko kan lóri Ile-ẹjọ Apetunpe Amẹrika fun ìpele Kọkanla . Tí Adajọ Albert John Henderson kúrò níbẹ̀. Wọn fi ìdí Edmondson múlẹ̀ nípasẹ Ile-igbimọ Amẹrika ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbàn Oṣu Kẹrin, Ọdún 1986, o si gba ìgbìmọ̀ rẹ ni ọjọ keje oṣù karun, ọdún 1986. O ṣiṣẹ bi adájọ́ àgbà láti ọdún 2002 si 2009. Edmondson gba ipo agba ní ọjọ́ kẹẹdógún Oṣù Keje, Ọdún 2012. 

## Ọrọ̀ akiyesi
Ní ọdún 2000, Edmondson, gẹ́gẹ́bí apákan ti ìgbìmọ̀ onídájọ́ mẹta pẹ̀lú Àwọn onídájọ́ yíì Joel Fredrick Dubina ati Charles R. Wilson, gbé èrò ti o mu ki Elian Gonzalez padà si Cuba láti tún padà pẹ̀lú bàbá rẹ̀.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1947
James Edmondson, 1st Baron Sandford

## Ìbẹ̀rẹ̀ Ìgbésí ayé
Òun ni àkọ́bí ọmọ James Edmondson, olùpilẹ̀ṣẹ̀ ohun-ìní àríwá London. 

## Iṣẹ òṣèlú ṣíṣe
Ni idibo gbogboògbò ọdún 1922, wọn dibò fún sí Ile-igbimọ gẹ́gẹ́bí Ọmọ ẹgbẹ Ile-igbimọ (MP) fún Banbury . Wọn fún ní àponlé ní ìyìn ọjọ ìbí ọdún 1934 lati ọ̀dọ̀ King George V. Láti ọdún 1939 si 1942, o ṣiṣẹ bi akíwà ìṣàkóso ìjọba kan, pẹlu àkọlé Igbakeji-Chamberlain ti Ìdílé . O di ipò ijoko ile igbimọ aṣofin rẹ̀ mú títí di ìgbà ti o fi sílẹ̀ ní idibo gbogbogbò ọdún 1945 . O rí ìgbéga si ẹlẹgbẹ bi **Baron Sandford**, ti Banbury ni Agbegbe Oxford ni ọjọ kẹrìnlá Oṣu Keje ọdún 1945. 

Edmondson jẹ́ ọmọ ẹgbẹ ti Pro-Nazi Right Club .  O kú ni Westminster ni ẹni ọdún mọ́kànléláadọ́rin.

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

* Hansard 1803–2005: contributions in Parliament by Albert Edmondson
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1959
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1887
Addison Barger

JEogbontarigi agbaboolu bọọlu ori ilele ọmọ ilẹ Amẹrika  
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1999
The Legend of the Vagabond Queen of Lagos

***The Legend of the Vagabond Queen of Lagos*** jẹ́ eré tí The Agbajowo Collective ṣàgbéjáde ni ọdún 2024, àwọn Òṣeré tí ó ṣeré nínú eré náà ni Samuel Okechukwu, Temitope Ogungbamila, Bisola Akinmuyiwa, Elijah Atinkpo, Tina Edukpo, James Tayler, àti Mathew Cerf. Eré náà jáde ní Toronto International Film Festival ní ọjọ́ keje ọdún kẹsàn-án 2024.
## Àwọn òṣeré
* Temiloluwa Ami-Williams gẹ́gẹ́ bi Jawu
* Debo Adedayo gẹ́gẹ́ bi Abisoro
* Kachi Okechukwu gẹ́gẹ́ bi Daniel
* Gerard Avlessi gẹ́gẹ́ bi Mitongi
* Teniola Aladese gẹ́gẹ́ bi Happiness
Adire (eré)

***Adire*** jẹ́ eré tí a ṣe àgbéjáde ní ọdún 2023, Adeoluwa Owu ni ó ṣe àgbéjáde eré náà, Kehinde Bankole, Femi Branch àti Layi Wasabi sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí òṣeré nínú eré náà.  wákàtí eré náà jẹ́ méjì, ó sì jáde sí àwọn sinimá ní Nàìjíríà ní ọjọ́ kẹta oṣù kọkànlá ọdún 2023. Eré náà dé orí ìkànnì Netflix ní oṣù Kínní ọdún 2024,  leyin ọ̀sẹ̀ mẹ́fà bí sinimá, eré náà pa owó tí ó lé ní ogbọ̀n mílíọ̀nù. (₦31,061,100).

## Àwọn òṣeré
* Kehinde Bankole gẹ́gẹ́ bi Adire
* Femi Branch gẹ́gẹ́ bi Mide
* Kelechi Udegbe gẹ́gẹ́ bi Tobi
* Funlola Aofiyebi-Raimi gẹ́gẹ́ bí Folashade
* Ibrahim Chatta gẹ́gẹ́ bi Tega
* Yemi Blaq gẹ́gẹ́ bi Captain
* Yvonne Jegede gẹ́gẹ́ bi Shalewa
* Lizzy Jay
* Mike Afolarin gẹ́gẹ́ bi Deji
* Tomi Ojo gẹ́gẹ́ bi Simi
* Damilola Ogunsi gẹ́gẹ́ bi Ope
* Onyinye Odokoro gẹ́gẹ́ bi Abeni
* Ifeanyi Kalu gẹ́gẹ́ bi Thomas
* Layi Wasabi gẹ́gẹ́ bi Bar man 

## Àwọn ìtọ́kasí
Lisabi: A Legend Is Born

***Lisabi: A Legend Is Born***jẹ́ eré ìtàn 2025 tí Niyi Akinmolayan dárí tí Yinka Olaoye àti Akinmolayan sì kọ. Ó jẹ́ apá kejì ere , eré nípa ìgbésí ayé Lisabi, ọkàn lára àwọn olùjàfẹ́tọ́ ní ilẹ̀ Yoruba ní ìgbà ayé 1700s. Eré náà sọ nípa ìtàn àwọn ènìyàn Egba lábẹ́ ìmúnisìn àti ipa Lisabi láti jà lòdì sí ìmúnisìn.

Àwọn òṣeré nínú eré náà ni Lateef Adedimeji gẹ́gẹ́ bi Lisabi, àti àwọn òṣeré bi Olayode Juliana, Adebimpe Oyebade, Olarotimi Fakunle, Olumide Oworu, Jide Awobona, àti Muyiwa Ademola. 
## Àwọn ìtọ́kasí
Tunde Owokoniran

**** tàbí **Babátúndé Owókòníran** tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Tunde Tilapia  jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Ìpínlẹ̀ Ògùn ní Nigeria Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ tíátà lábẹ́ gbajúmọ̀ òṣèré, Odunlade Adekola

## Àwọn sinimá
Lára àwọn sinimá tí Tunde Tilapia tí kópa ni:
* **Alujo** 
* **Agbas’se** 
* **Sokofun** 
* **Oro jade** 
* **Penkele mess** 
* **Sokofun** 
* **Sunday Dagboru**

## Àwọn Ìtọ́kasí
Lisabi: The Uprising

***Lisabi: The Uprising*** jẹ́ eré ìtàn tí Niyi Akinmolayan kọ tí Adebimpe Oyebade àti Victoria Akujobi. Àwọn òṣeré nínú eré Lateef Adedimeji, Adebimpe Oyebade, Ibrahim Chatta, Jide Awobona, Eniola Ajao, àti Adebowale Adedayo. Eré náà jẹ́ nípa Lisabi Agbongbo-Akala, àgbẹ̀ tí ó fẹ́ gba eṣan lẹ́yìn ikú ọ̀rẹ́ rẹ̀ Alaafin of Oyo àti Songodeyi. Eré náà dá lórí ìjà Lisabi fún ẹ̀tọ́ àwọn Abeokuta.
## Àwọn òṣeré
* Lateef Adedimeji gẹ́gẹ́ bi Lisabi
* Ibrahim Chatta gẹ́gẹ́ bi Songodeyi
* Adebowale Adedayo gẹ́gẹ́ bi Osokenu
* Odunlade Adekola gẹ́gẹ́ bi Alaafin Oyo (Oloyo)
* Femi Adebayo gẹ́gẹ́ bi Olu Olodan
* Roseline Afije "Liquorose" gẹ́gẹ́ bi Abebi
* Oyebade Adebimpe Adedimeji gẹ́gẹ́ bi Ikeola
* Ibrahim Yekini Icon gẹ́gẹ́ bi Salako
* Olarotimi Michael Fakunle gẹ́gẹ́ bi Ogunlana
* Jide Awobona gẹ́gẹ́ bi Osobande
* Gabriel Afolayan gẹ́gẹ́ bi Odunbamitefa
* Kola Ajeyemi gẹ́gẹ́ bi Akinolu
* Boma Akpore gẹ́gẹ́ bi Osogbenro
* Olumide Oworu gẹ́gẹ́ bi Bejide
* Kevin Ikeduba gẹ́gẹ́ bi Obimodede
* Seun Akindele gẹ́gẹ́ bi Oduyale
* Muyiwa Ademola gẹ́gẹ́ bi Alake
* Jide Kosoko gẹ́gẹ́ bi Onitumọ
* Atobiloye Kelvin gẹ́gẹ́ bi Akilapa
* Efe Irele gẹ́gẹ́ bi Eye
* Seun Ajayi gẹ́gẹ́ bi Olo Olori Ilari
* Damilola Ogunsi gẹ́gẹ́ bi Jogbo
* Eniola T. Ajao gẹ́gẹ́ bi Orosola
* Deyemi Okanlawon gẹ́gẹ́ bi New General (Aronimoja)
* Jaiye Kuti gẹ́gẹ́ bi Edioke
Ẹ̀fọ́ Amúnútutù

Ẹ̀fọ́ amúnútutù jẹ́ ewe kan tí ó máa ń rọ̀, ó sì ṣeé jẹ láì sè, lọ̀ọ pelu ewé tàbí èso míràn, tabi ni sísè bí ẹ̀fọ́ ríro. Igi rẹ̀ máa ń rọ̀. Ó lè ní awọ-ewé tabi awọ-pupa, ó sì máa ń wù ní wíwọ́ lórí ilẹ̀ tabi tí a ba fi igi sí ibi tí ó ti ń wù kí ó gun igi náà. Ó dùn jẹ ṣùgbọ́n tí òdòdó bá ti ń yọ, ó máa ń korò.

=Ìtọ́kasí=
Ẹ̀fọ́ Tẹ̀tẹ̀

Ẹ̀fọ́ tẹ̀tẹ̀ jẹ́ ewe kan tí àwọn Yorùbá máa ń lò láti se ọbẹ̀ ẹ̀fọ́ rírò. Ó dáa lára nítorí ó máa ń pa kòkòrò lára ó sì máa ń mú kí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ si lára.

=Ìtọ́kasí=
Ẹ̀fọ́ Ṣọkọ

Ẹ̀fọ́ ṣọkọ jẹ́ ewé kan tí àwọn Yorùbá máa ń lò láti se ọbẹ̀ ẹ̀fọ́ rírò. Ó jọ Ẹ̀fọ́ Tẹ̀tẹ̀ ṣùgbọ́n ó le. Won sábà máa ń rẹẹ́ sí inú omi gbóná kí wọ́n tó fi sínú ọbẹ̀ láti Sèé. Ewé yìí ní àwọn ànfàní gan-an. Ó máa ń pa kòkòrò lára, ó máa ń mu kí ẹ̀jẹ̀ ríru rolẹ̀, wọ́n sì tún lè lò ó fún ìtọ́jú ẹni tí ó bá ní ìtọ̀ ṣúgà.

=Ìtọ́kasí=
Ìkún Omi Mokwa Ọdún 2025

Ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún, ọdun 2025, ìkún omi wáyé nínú ọjà kan ní ìlú Mokwa, ní ìpínlẹ̀ Niger, ní orílè-èdè Nàìjíríà, látàrí àrọ̀dá òjò, èyí tó bá onírúurú nǹkan jẹ́. Àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba sọ wípé, ó tó ènìyàn 500 tí ẹ̀kún-omi pa, tí àwọn mìíràn tí wọ́n tó 600 sì sọnù. Ó kéré tán, àwọn ènìyàn igba (200) ni wọ́n farapa nínú ìjàmbá ẹ̀kún-omi náà, tí ó sì bá ilé tótó  ẹgbẹ̀rún mẹ́rin (400) jẹ́.

## Background
### Mokwa
Mokwa is a market town in Niger State with an estimated population of 416,600 as of 2022. The long southern border of the Local Government Area (LGA) is formed by the Niger River from Lake Jebba in the west beyond the confluence of the Kaduna River in the east. Kwara State and Kogi State are across the Niger from the LGA. The A1 highway crosses the Niger at Gana to Jebba in Kwara State. Mokwa is a major meeting point where traders from the south buy food from growers in the north.

## Àwọn ìtọ́kasí
Ẹ̀fọ́ Gúre

Ẹ̀fọ́ gúre jẹ́ ewé tí àwọn ọmọ Nàìjíríà máa ń lò láti se ọbẹ̀. Ewe náà máa ń rò o sì ní omi nínú gan-an. Wọ́n máa ń lò ó láti ro ọbẹ̀ tí a fi ewé míràn sí, kí ọbẹ̀ náà lè ní omi kí ó sì má le jù fún inú. Ẹ̀fọ́ gúre ní àwọn ànfàní tí ó ṣe fún ara. Wọ́n máa ń lò ó fún ìtọ́jú ẹni tí ó ní àrùn ẹ̀jẹ̀ ríru. Ṣùgbọ́n ó lè fa òkúta nínú Ẹ̀dọ̀ ènìyàn tí ó bá jẹ ẹ́ jù láì sè é dáadáa. yálà ki a rẹ ẹ́ fun igba die nínú omi gbígbóná tàbí kí a sè é dáadáa láti yọ oun tí ó ń fa òkúta yìí.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Grokipedia

**** jẹ́ ìkànnì ìwé ìmọ̀-ọ̀fẹ́ lórí pẹpẹ ayélujára tí wọ́n sọ wípé pẹ́pẹ́  ọgbọ́n àpìlẹ̀rọ ayélujára XAI tí Elon Musk ṣẹ̀ṣẹ̀ dá sílẹ̀. Wọ́n ní Elon Musk ní òun dá a sílẹ̀ láti pèsè imọ̀ àgbọ́nọ̀ngbẹ́ àìṣègbè fẹ́nìkan lórí pẹpẹ ayélujára, nítorí òun gbà pé Wikipedia kò fi bẹ́ẹ̀ ṣàìṣègbè

## Ìpìlẹ̀
Lọ́pọ̀ ìgbà ni Elon Musk ti ń sọ pé òun yóò pẹpẹ imọ̀ àgbọ́nọ̀ngbẹ́ ayélujára tí yóò dára jù wikipedia lọ. Ó ṣàlàyé pé ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìwé Ìtọ́kasí tí Wikipedia sọ pé wọn ṣe é gbára lé ní kò rí bẹ́ẹ̀, pàápàá jùlọ wọ́n kò ṣe dáadáa tó fún Ìtọ́kasí fún ìròyìn tí kò fẹ́ ìyípadà. 

## Àwọn Ìtọ́kasí
Saidat Balogun

**** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Saidat Aralamọ̀** (tí wọ́n bí lọ́jọ́ July 2,1971) jẹ́ pàràkòyí oníṣòwò àti aláfẹ́ ọmọ Nigeria tó fi United Kingdom ṣe ibùgbé.
Yomi Ogunmola

**** (ó kú lọ́jọ́ kẹwàá oṣù keje, lọ́dún 2003). jẹ́ òṣèré, olùkọ̀tàn, adarí-eré àti olóòtú sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria. Ó jẹ́ Ọmọ Kọ́lá Ògúnmọ́lá tí òun náà jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèré tíátà, bákan náà, òun ẹ̀gbọ́n fún Òṣèrébìrin Peju Ogunmola

## Àwọn Ìtọ́kasí
Mustapha Bakare

**** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Bàbá Òtòlò** (tí wọ́n bí October 24 1957) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria
## Àwọn Ìtọ́kasí
Oluwasesan Adio

tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Bàbá Òjògẹ́ jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria Ó jẹ́ òṣèré adẹ́rìnínpòṣónú

## Àwọn Ìtọ́kasí
Prince Eke

**Prince Oluebube Eke** listen ⓘ (ojoibi 18 August 1977) je osere onitiata ni orile-ede Naijiria, oludari fiimu, onkọwe, iwa tẹlifisiọnu ati awoṣe.  O ti gbeyawo fun Muma Gee,  obinrin oniṣowo kan ti o ni ọmọ mẹta pẹlu.   Ó kọ́kọ́ gba òkìkí gẹ́gẹ́ bí òṣèré lọ́dún 2003 tí ó ti fọwọ́ sowọ́ pọ̀ nínú fíìmù  Nollywood *Ìdámọ̀ràn Àìtọ́.* Diẹ ninu awọn fiimu rẹ miiran pẹlu *Spade: Iṣẹ-ṣiṣe ti o kẹhin* (2009), *Digi ti Igbesi aye* (2010),  *Koodu Aṣiri* (2011), ati *ipalọlọ iṣẹju iṣẹju* (2012). 

## Igbesi aye ibẹrẹ ati ẹkọ
Ti a bi ni Ngor Okpala, Ipinle Imo, ẹkun guusu ila-oorun Naijiria, Eke ni ọmọ ikẹhin ninu idile ti o ni ọmọkunrin meje ati ọmọbirin kan. O lọ si Holy Ghost College, Owerri fun eto eko girama, o si gba oyè master nínú ìbáṣepọ̀ àgbáyé láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Imo State University (IMSU). 

## Abala filmography

## Awọn itọkasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1977
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Tomike Adeoye

**** tàbí **Tómikẹ́ Aláyàndé Adéoyè** (tí wọ́n bí lọ́jọ́ August 24,1995) jẹ́, agbóhùnsá-fẹ́fẹ́, oníṣòwò àti òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria

## Àwọn Ìtọ́kasí
Keji Yusuf

**** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Aǹtí Kéjì** (tí wọ́n bí ní September 29, 1957) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe nínú àwọn eré àgbéléwò orí tẹlifíṣàn tí àkọlé rẹ̀ ń jẹ́ **The Child** pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà Ọ̀gbẹ́ni Lai Ashadele. 

## Àwọn Ìtọ́kasí
Esther Kalejaiye

**** tàbí **Esther Kalèjayé** jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria àti Canada. 

## Àwọn Ìtọ́kasí
Sistine chapel

Ile ijọsin Sistine jẹ ile ijọsin papal nla ti a ṣe laarin Vatican laarin ọdun 1477 ati 1480 nipasẹ Pope Sixtus IV, ẹniti a fun ni orukọ ile ijọsin naa. A ya orule naa ni igbimọ ti Pope Julius II.

Orisirisi awọn eroja ti o ya aja jẹ apakan ti ero nla ti ohun ọṣọ laarin ile ijọsin naa. Ṣaaju ilowosi Michelangelo, awọn ogiri ni a ya nipasẹ ọpọlọpọ awọn oṣere aṣaaju ti ipari 15th orundun pẹlu Sandro Botticelli, Domenico Ghirlandaio, ati Pietro Perugino. Lẹ́yìn tí wọ́n ti ya òrùlé náà, Raphael ṣe ṣe ṣeto ti awọn tapestries nla (1515–1516) lati bo apa isalẹ ogiri naa. Michelangelo pada si ile ijọsin lati ṣẹda Idajọ Ikẹhin, fresco ogiri nla kan ti o wa lẹhin pẹpẹ. Ọṣọ ile ijọsin naa ṣapejuwe pupọ julọ ti ẹkọ ti Ṣọọṣi Katoliki, ti n ṣiṣẹ bi eto fun apejọ papal ati ọpọlọpọ awọn iṣẹ pataki miiran.[2][3]

Aarin si ohun ọṣọ aja jẹ awọn iwoye mẹsan lati inu Iwe Jẹnẹsisi, pẹlu Iṣẹda Adam.[4] Apẹrẹ eka naa pẹlu ọpọlọpọ awọn eeya, diẹ ninu ti o wọ ati diẹ ninu ihoho, ngbanilaaye Michelangelo lati ṣe afihan ọgbọn rẹ ni fifi aworan ara eniyan han ni ọpọlọpọ awọn ipo. Aja naa lẹsẹkẹsẹ gba daradara ati afarawe nipasẹ awọn oṣere miiran, tẹsiwaju titi di isisiyi. O ti mu pada ni ọpọlọpọ igba, laipẹ julọ lati 1980 si 1994.
Tunde Aderinoye

**** tàbí **Babatunde Aderinoye** (tí wọ́n bí lọ́jọ́ 8, December) jẹ́ oníròyìn àti òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Ìpínlẹ̀ Ògùn, lórílẹ̀-èdè Nigeria. 

## Àwọn Ìtọ́kasí
Abdullahi Taiwo Abdulrasheed

**Abdullahi Taiwo Abdulrasheed**  (September 29, 1971) jẹ olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà, o jẹ ọmọ ilé igbimọ aṣòfin kẹjọ tinsójú àgbègbè Owode/Onire  ní ilé  Igbimọ aṣòfin ìpínlè Kwara.
## References
Small Chops

***Small Chops*** jẹ́ eré-oníṣe agbéléwò kan tí wọ́n gbé jáde ní ọdún 2020 tí Robert O. Peters jẹ́ olùdarí rẹ̀ nígbà tí Chika Ike sì jẹ́ ẹni tí o ni eré náà.   Eré náà kó àwọn ìràwọ̀ òṣèré orísiríṣi; lára eọn ní Toyin Abraham, Chika Ike ati Max Cavenham nínú àwọn ipa asíwájú.  Fíìmù náà ni a yà ní Ilu Eko tí wọn sì ṣatunkọ rẹ̀ ni Ìlú Amẹrika. Wọ́n gbé e jáde lọ́nà ìtàgé ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù kínní ọdún 2020 ó sì kó jú ogún mílíọ̀nù ní àpótí ọ́fíìsì. 

## Afoyemọ
Nikita jẹ oníjó Afro ni ile-ọti kan ti o mu àkíyèsí Casper, alámọ̀dájú ìṣòwò titọ.

## Àwọn òṣèré

* Chika Ike gẹ́gẹ́bí Nikita
* Toyin Abraham gẹ́gẹ́bí oluṣakoso bar
* Max Cavenham gẹ́gẹ́bí Casper
* Rachael Okonkwo gẹ́gẹ́bí Uzor
* Nkem Owoh gẹ́gẹ́bí Smart
* Afeez Oyetoro gẹ́gẹ́bí Rashid
* Omotunde Adebowale David gẹ́gẹ́bí Amaka
* Nse Ikpe-Etim gẹ́gẹ́bí Magdalene
* Eucharia Anunobi gẹ́gẹ́bí Mama B
* Cynthia Ebijie gẹ́gẹ́bí ọ̀dọ́ Nikita
* Sophie Alakija gẹ́gẹ́bí Celine
* Emeka Amadi gẹ́gẹ́bí bar bouncer
* Elvis Ebideri gẹ́gẹ́bí bar patron
* Jojo Ewuru gẹ́gẹ́bí Adi
* Emeka Ikwuegbu gẹ́gẹ́bí thug
* Christian Paul gẹ́gẹ́bí Arakunrin Rufu
* Yewande Osamein gẹ́gẹ́bí lady 3
* Ni ife Nebo gẹ́gẹ́bí Dada
* Alafia Joseph gẹ́gẹ́bí ounjẹ alejo
* Clinton Ibeto gẹ́gẹ́bí ọlọpa 2
* Genevieve Fadeh gẹ́gẹ́bí iyalo
* Anietie Effiong gẹ́gẹ́bí bar patron
* Lawrence Edomaobi gẹ́gẹ́bí bar bouncer

## Àwọn ìtọ́kasí
Asejire reservoir

Ifiomipamo Asejire wa ni ipinle Oyo ni apa guusu ìwọ oòrùn orile-ede Naijiria, ni bi ogbon kilomita ni apa ila-oorun ilu Ibadan. Ifiomipamo je kiko ni bi odun 1960 se diẹ. Oko dida je eewo ni tosi ifiomipamo yi, opolopo igi ni o wa ni eti odo ti o san wo inun ifiomipamo nan, awon igi yi je idenan fun isele omiyale. Nitori opo omi ti oun san sinu ifiomipamo yi, ifiomipamo nan ma un je kikun ni gbogbo igba. Ifiomipamo nan ma un pese omi fun Asejire ati ile-ise omi Osegere ni ilu Ibadan. Won pari ise ipese omi nan ni odun 1972, ipese omi yi ni agbara lati se ipamo omi ti o to Ogorin millionu lojoojumo, ipin ogorun ninu re si jeje lilo ninu ile onikaluku.

## Isọdọtun

Ni Odun 2023, Ijọba ipinlẹ Ọyọ ṣe ajọṣepọ pẹlu ile-iṣẹ aladani kan ti o wa ni ile okere lati ṣe atunṣe si idido naa.

## Awon Itokasi
Olatayo Amokade

**** tàbí **Táyọ̀ Amọ̀kádé** tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí **Ìjẹ̀bú** (tí wọ́n bí lọ́jọ́ 5 May, 1979) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Ìlisàn-Rẹ́mọ, Ìjẹ̀bú, ní ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀-èdè Nigeria.

## Àwọn Ìtọ́kasí
Amsatou Sow Sidibé

**Amsatou Sow Sidibé** (tí a bí ní ọdún 953) jẹ́ olóṣèlú àti agbẹjọ́rò ọmọ orílẹ̀ èdè Senegal. Ní ọdún 2012, ó di obìnrin àkọ́kọ́ láti du ipò ààrẹ orílẹ̀ èdè Senegal. Sidibé jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmọ̀ òfin ní Cheikh Anta Diop University (ilé-ìwé gigá Dakar), ilé ìwé náà ni ilé fún ètò ẹ̀tọ́ àti àti àlàáfíà. Òun náà ni olùdásílẹ̀ African Network for the Promotion of African Women Workers (RAFET), tí ó kaDakar.

Sidibé kà ìwé ní ilé-ìwé gíga Paris II, ní ibi tí ó ti gba àmì ẹyẹ dókítà nínú ìmọ̀ ofin àti Sáyẹ́nsì òṣèlú.

## Àwọn ìtọ́kasí
Dear Affy

***Dear Affy*** jẹ́ fíìmù apanilẹrin ìfẹ́ lorilẹ-ede Nàìjíríà ti ọdún 2020 tí Temitope Bolade, Diche Enunwa, Anthony Kehinde Joseph, ati Samuel Olatunji kọ àti olùdarí nípasẹ Samuel Olatunji.  Fíìmù náà kó àwọn ìràwọ̀ òṣèré bí Toyin Abraham, Enyinna Nwigwe, Kehinde Bankole àti Odunlade Adekola sínú àwọn ipa asíwájú. Òṣèré tuntun Bianca Udo ṣe ìṣàfihàn inú fíìmù rẹ̀ àkọ́kọ́ nipasẹ fíìmù yíì.  Fíìmù náà jáde sí orí ìtàgé ni ọjọ́ kẹrìnlá Oṣù kejìlá ọdún 2020 ní ìbámu pẹ̀lú Ọjọ Falentaini àti pé o gba àwọn àtúnwò àkójọpọ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn aláriwisi. 

## Àwọn òṣèré

* Toyin Abraham gẹ́gẹ́bí Teni Blogger
* Bimbo Akintola gẹ́gẹ́bí Anna Duke
* Uzor Arukwe gẹ́gẹ́bí Kelechi
* Kola Ajeyemi gẹ́gẹ́bí Sunday
* Enyinna Nwigwe
* Kehinde Bankole gẹ́gẹ́bí Affy
* Odunlade Adekola
* Chinedu Ikedieze gẹ́gẹ́bí Omo Street
* Bimbo Ademoye gẹ́gẹ́bí Toche
* Hafiz Oyetoro gẹ́gẹ́bí Gateman
* Chiwetalu Agu gẹ́gẹ́bí Agba
* Ali Nuhu gẹ́gẹ́bí Khalid
* Timini Egbuson gẹ́gẹ́bí Akin
* Atteh Daniel gẹ́gẹ́bí Nerdy Guy
* Fathia Balogun gẹ́gẹ́bí Aunti Munumidun
* Lizzy Jay gẹ́gẹ́bí Ọrẹ Afy
* Antnette Lecky
* Enyinna Nwigwe gẹ́gẹ́bí Mike
* Seilat Adebowale gẹ́gẹ́bí Ore Iyawo

## Afoyemọ
Arábìnrin onígboyà ara ẹni ti o ṣètò ti o fẹẹrẹ fẹ́ ọkùnrin ti àlà rẹ kọjú àwọn ìdiwọ òjìji àti àwọn ìtaláyà lẹhìn ti o lóyún lairotẹlẹ pàápàá ṣáájú ìgbéyàwó rẹ̀. Eléyìí bà á ìmúrasílẹ̀ dáadáa rẹ̀ jẹ́, tó sì fara balẹ̀ gbé àwọn ìwéwèé àtàwọn ọgbọ́n ẹ̀wẹ́ jáde, ó sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àyànfúnni tó le koko láti wá bàbá ọmọ tí kò tíì bí. 

## Àmì ẹ̀yẹ àti yíyàn

## Àwọn ìtọ́kasí
Diamonds in the Sky

***Diamonds in the Sky*** jẹ́ eré orí ìtàgé Nàìjíríà ti ọdún 2018 tí Kunle Afolayan ṣe olùdarí rẹ tí Femi Adebayo ṣe.  Fíìmù náà kó àwọn òṣeré sínú bíi Femi Adebayo, Omowumi Dada, àti Joke Silva pẹ̀lú Ali Nuhu, Bolaji Oba, ati Toyin Abraham nínú àwọn ipa àtìlẹ́yìn.   Fíìmù náà sọ ìtàn àwọn ìdílé mẹta ti ààrùn jẹjẹrẹ ń bá ìgbésí ayé wọn fín ra.   

Fíìmù náà gba iyìn àwọn aláriwisi rere àti ìbojúwò káríayé.  wọn yan fíìmù náà fún ìgbà mọ́kànlá tí o dára jùlọ ti Àwọn ẹ̀bùn Nólíwùdù pẹ̀lú òṣèré ti o dára jùlọ ní ipa Àtìlẹ́yìn, òṣèré ti o dára jùlọ ( Gẹẹsi ) àti Olùdarí to dára jùlọ.  

## Àwọn òṣèré

* Femi Adebayo gẹ́gẹ́bí Kayode
* Omowumi Dada gẹ́gẹ́bí Teniola
* Joke Silva gẹ́gẹ́bí Aisha Dalhatu
* Ali Nuhu gẹ́gẹ́bí Faisal Dalhaty
* Bolaji Oba gẹ́gẹ́bí Ibrahim Dalhatu
* Toyin Abraham gẹ́gẹ́bí Yesimi Gbeborun
* Yvonne Jegede gẹ́gẹ́bí Halima
* Mogaji Majinyawa gẹ́gẹ́bí Uncle Idi
* Adebayo Salami gẹ́gẹ́bí Baba Kayode
* Ayo Mogaji gẹ́gẹ́bí Iya Kayode
* Kayode Olaiya gẹ́gẹ́bí Akanbi Aliyu
* Bimbo Akintola gẹ́gẹ́bí Labake Aliyu
* Yemi Shodimu gẹ́gẹ́bí Brainmoh Soji
* Faith Oyeniran gẹ́gẹ́bí Supo Akanbi
* Farid Olajogun gẹ́gẹ́bí Rele Akanbi
* Ebun Oloyede gẹ́gẹ́bí Salamander
* Adeola Okanipekun gẹ́gẹ́bí Salewa
* Ayo Akinwale gege gẹ́gẹ́bí Dokita Abdulabi
* Olayinka Yusuf gẹ́gẹ́bí Foreman
* Adamu Suabu gẹ́gẹ́bí Gateman
* Yemi Adeite gẹ́gẹ́bí Housemaid
* Anuolowapo Janeth gẹ́gẹ́bí Housemaid
* Bada Michael gẹ́gẹ́bí Driver
* Ayomide A. Adebayo gẹ́gẹ́bí Nurse

## Àmì ẹ̀yẹ àti yíyàn

## Àwọn ìtọ́kasí
Nimbe

***Nimbe*** tí a tún mọ̀ sí ***Nimbe: Eré náà*** jẹ́ eré orí-ìtàgé ọdún 2019 Nàìjíríà tí Tope Alake darí rẹ̀. Gbajúgbajà òṣèré fíìmù náà ni Chimezie Imo, Toyin Abraham, Rachael Okonkwo àti Doyin Abiola .  asájú oṣere Chimezie Imo ní o kópa olú-èdá ìtàn nínú eré náà àti pé ìtàn náà dá lórí ìlòkulò òògùn. Fíìmù náà ni a gbé jáde sí orí ìtàgé ní Nàìjíríà ní ọjọ́ kọkàndinlọ́gbọ̀n Oṣù Kẹta ọdún 2019 àti pé o gba àwọn àtúnyẹwò rere láti ọ̀dọ̀ àwọn aláriwisi.  Fíìmù náà di wà niwájú láàrín àwọn fíímù tí ó jáde nínú pop box nla àti pé o jẹ ọ̀kan nínú awọn fíìmù àṣeyọrí Nàìjíríà fún ọdún 2019 . Fíìmù náà wà ní ipò kokàndínlọ́gọ́ta 59th ní atokọ gbogbogbò ti àwọn fíìmù ti o n wọlé ga jùlọ ní Naijiria . Wọn tún yan fíìmù náà fún Aamì Ẹ̀yẹ Fíìmù Nólíwùdù UK ti ọdún 2019. 

## Àwọn òṣèré

* Chimezie Imo gẹ́gẹ́bí Nimbe
* Toyin Abraham gẹ́gẹ́bí Uduak (iya Nimbe)
* Rachael Okonkwo gẹ́gẹ́bí Mira
* Doyin Abiola gẹ́gẹ́bí Peju
* Odunlade Adekola gẹ́gẹ́bí Bayo
* Sani Musa Danja gẹ́gẹ́bí Abu
* Molawa Davis gẹ́gẹ́bí Ralph
* Kelechi Udegbe gẹ́gẹ́bí AK
* Broda Shaggi gẹ́gẹ́bí Ginja
* Bukola Beecroft-Shofola gẹ́gẹ́bí Iyaafin Kpokobri

## Àfòyèmọ́
Àkòrí fíìmù náà dá lórí ọmọdékùnrin ọ̀dọ́ kan Nimbe (Chimezie Imo) tí àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ máa n dálára yá nígbàgbogbo ṣùgbọ́n láànú ri ìtùnú, ìfẹ àti ìbáramu nínú ẹgbẹ́ oníjàgídíjàgan ti òpópónà ti o ṣàfihàn nípasẹ aládúgbò alàgbà kan ti o ba pàdé. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ǹkan yípadà bi o ti ṣàfihàn sí ọna ti o léwu ti gbígbé oògùn olóró káàkiri ti o di aayé ìyípadà nínú ìgbésí ayé rẹ̀. O ni ìrírí àti jẹrìí àwọn ìtaláyà ti o tẹle e, àwọn idiwọ àti àwọn àbájáde ti o ní nkan ṣe pẹ̀lú ìlòkulò oògùn. 

## Àwọn ìtọ́kasí

## Ita ìjápọ

* 
* Nimbe 
* movie reviews  on UPreviews
Kasanova

***Kasanova*** jẹ́ fíìmù awada onífẹ ti orílẹ-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2019 tí Oluseyi Asurf ṣe olùdarí tí síṣe rẹ̀ wáyé nipasẹ Eddy Young pẹ̀lú Faith Ojo gẹ́gẹ́bí Olùpilẹ̀ṣe Aláṣẹ rẹ. Ilu Eko ní Naijiria ní wọn ti ya fíìmù náà ni pàtàkì.  o kó àwọn òṣeré ìràwọ̀ sínú gẹ́gẹ́bí Wale Ojo, Iretiola Doyle àti Toyin Abraham ní ipa asiwaju.  wọn ṣe àfihàn Fíìmù náà ní Filmhouse Cinema ni ọjọ kọkànlá Oṣù Kẹ̀sán ọdún 2019.  wọn ṣe ìtúsílẹ̀ Fíìmù náà ní orí ìtàgé ní ọjọ kẹtàlá Oṣù Kẹ̀sán Ọdún 2019 àti ṣíṣí sí àwọn àtúnyẹ̀wò tó dára púpọ̀.  Fíìmù náà di àṣeyọrí ofìisì àpótí àti pé o jẹ́ fiimu Naijiria ti o rí gbígbà wọlé tí o ga jùlọ ní Oṣù Kẹ̀sán ọdún 2019 .  Ohùn orin “Don't Let Go” tí olórin ara ìlú Gẹẹsi-Nigeria Mr DiL ní wọn kọ.

Femi (Wale Ojo), baba ọlọ́mọ kan yó ifẹ pẹ̀lú Jessica (Iri Doyle), ti o jẹ ìyá ọlọ́mọ kan. Tọkọtaya náà yóò ifẹ nípasẹ àwọn ọmọ wọn, àti pé o ríi dájú pé ogun wà fún ìfẹ́, ẹbí àti ọ̀rẹ́. Ní òtítọ́, Jessica jẹ́ olùkọ́ orin ti ọmọ Femi Jason (Alvin Abayomi) àti pé o fa ìjà láàrin bàbá àti ọmọ. 

## Àwọn òṣèré

* Wale Ojo gẹ́gẹ́bí Femi
* Iretiola Doyle gẹ́gẹ́bí Jessica
* Alvin Abayomi gẹ́gẹ́bí Jason (Ọmọ Femi)
* Toyin Abraham gẹ́gẹ́bí Bisola
* Ruby Akubueze gẹ́gẹ́bí Ini Obong
* Chimezie Imo gẹ́gẹ́bí Tolu
* Ayo Makun gẹ́gẹ́bí Dr. Robinson
* Binta Ayo Mogaji gẹ́gẹ́bí Mama
* Helen Paul gẹ́gẹ́bí olukọni
* Tomiwa Tegbe gẹ́gẹ́bí Dozie
* Odunlade Adekola gẹ́gẹ́bí Soji
* Taiwo Adeyemi gẹ́gẹ́bí Kunle
* Esosa Erhabor gẹ́gẹ́bí Seun Opera
* Bayray McNwizu gẹ́gẹ́bí Lady Nurse

## àpótí ofìisì
Eré náà gbá (₦4.9) mílíọ̀nù mẹ́rin ati mẹ́sàn ní òpin ọ̀sẹ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀, ó sì kó owó (₦7.9) mílíọ̀nù méje àti mẹ́sàn ní ọ̀sẹ̀ àkọ́kọ́ láti ìgbà tí ó ti jáde. 

## Àwọn ìtọ́kasí
Akeem Alimi

**** (tí wọ́n bí lọ́jọ́) tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Àjàlá Jàlíngò jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nigeria.

## Àwọn Ìtọ́kasí