open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àpapọ̀ Sósíálístì ilẹ̀ Yugoslafia

**Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àpapọ̀ Sósíálístì ilẹ̀ Yugoslafia** (*Socialist Federal Republic of Yugoslavia*; **SFRY**) je orile-ede Yugoslafia to wa lati igba Ogun Agbaye Keji (1943) titi di igba to je tituka deede ni 1992 larin awon Ogun Yugoslafia. O je orile-ede sosialisti ati ile apapo to ni awon orile-ede olominira mefa: Bosnia ati Herzegovina, Kroatia, Macedonia, Montenegro, Serbia, ati Slovenia. Serbia, bakanna, tun ni igberiko aladawa meji ti Vojvodina ati Kosovo.

## Itokasi
Orílẹ̀-èdè kọ́múnístì

**Orílẹ̀-èdè kọ́múnístì** (*communist state*) je orile-ede alaseorile to ni iru ijoba ti iwa re je ti ijoba egbe oloselu kan tabi ijoba egbe oloselu togbaleju to je egbe oloselu komunisti to si di ero-oro oselu komunisti mu gege bi ilana opo orile-ede.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn orílẹ̀-èdè kọ́múnístì
Ẹ̀ka:Àwọn irú ìjọba
Ẹ̀ka:Ìṣekọ́múnístì
Ẹ̀ka:àwọn orílẹ̀-èdè sósíálístì
Ìṣekọ́múnístì

**Ìṣekọ́múnístì** (*Communism*) je idimule awujo kan nibiti awon ipele eniyan kosi ati ti awon ohun ini wa labe idari gbogbo eniyan, o tun je imo oye oloselu ati irinkankan awujo to un sakitiyan ati to fe seda iru awujo bayi.

Karl Marx so pe isekomunisti ni yio je itage ti yio dopin ninu awujo, ti yio sele latowo ijidide proletari ati leyin igba ti itage ti yio fa agbara apese, ti yio mu opo awon oja ati ipese wa.

## Itokasi


Ẹ̀ka:Àwọn èrò-ọ̀rọ̀ olóṣèlú
Ẹ̀ka:Àwọn èrò-ọ̀rọ̀ òkòwò
Ẹ̀ka:Àṣà olóṣèlú
Manifẹ́stò Kómúnístì

thumb|right|200px|Manifẹ́stò Kómúnístì

***Manifẹ́stò Ẹgbẹ́ Kómúnístì*** (; ), to unje pipe bi ***Manifẹ́stò Kómúnístì***, je titejade ni February 21, 1848, be sini o je ikan ninu awon iwe kukuru oloselu to nipa julo lagbaye. O je sisakoso latowo Apejo Komunisti o si je kiko latowo awon oludero komunisti Karl Marx ati Friedrich Engels, o selasile idi ati eto Apejo na. O sagbesile ona ija ipele eniyan (nigba atijo ati lowo) ati awon isoro isekapitalisti, kuku isotele bi isekomunisti yio seri ni ojowaju.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìṣekọ́múnístì
Ẹ̀ka:Ìṣesósíálístì
Rosa Luxemburg

thumb|Rosa Luxemburg (owó òtún), pèlú Klara Zetkin ní 1910
**Rosa Luxemburg** (Rosalia Luxemburg, ; 5 March 1871  15 January 1919) jé oludero Marksisti, onimoye, onímò okòwò àti alákitiyan omo Júù Pólándì tó di ára Jámánì. Ni telentele o di omo egbe Social Democracy of the Kingdom of Poland and Lithuania, SPD Jemani, Independent Social Democratic Party ati Egbe Komunisti ile Jemani.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Jẹ́mánì
Che Guevara

**Ernesto** "**Che**" **Guevara** (; June 14, 1928 – October 9, 1967), to gbajumo bi **El Che** tabi lasan bi **Che**, je omo ile Argentina to je  olujidide Marksisti, oniwosan, oludako, omowe, olori guerrilla, diplomati, oludero ologun, ati eni pataki Ijidide Kuba. Lati igba to to ailaisi, aworan re ti di ami=idamo olodiasa kakiri ati ami eye lagbaye larin asa agbajumo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1928
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1967
Ẹ̀ka:Àwọn ará Argẹntínà
Ìṣesósíálístì

**Ìṣesósíálístì** (*Socialism*) je ero okowo ati oloselu to duro lori ini igboro tabi ikanna ati ibojuto alafowosowopo awon ona imuwaye ati ipin awon alumoni. 

Ninu sistemu okowo sosialisti, imuwaye je latowo ajose igboro awon olumuwaye lati muwaye taarata awon ohun iwulo (kuku awon ohun pasiparo), lona eto ipinu inawo, ipikakiri opo, ati lilo awon ona imuwaye. Isesosialisti je akojopo awon eto awujo ati okowo toduro lori sistemu isiro eyin eto owo, bi asiko ise, awon eyo okun tabi isiro iru ara. 

## Itokasi
Irú ìjọba

:*Fun akojo awon iru ijoba, e wo [[List of forms of government]]*
**Irú ìjọba** kan, tabi iru ijoba orile-ede kan, untokasi akojopo awon institutions oloselu nipa bi ijoba orile-ede kan je gbigbajo lti le lo awon agbara re lori akorajo iselu. 

## Itokasi
Miriam Makeba

**Miriam Màkébà** tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrin oṣù Kẹta ọdún 1932 tí ó sìn di olóògbé ọjọ́ kẹwàá oṣù kọkànlá ọdún 2008 (4 March 1932 - 10 November 2008) jẹ́ akọrin àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọ ènìyàn ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Gúúsù Afíríkà. Ó gba Ẹ̀bùn Grammy. Orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ tó gbajúmọ̀ ni **Mama Afrika**.

## Igba ewe
Zenzile Miriam Makeba jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Johannesburg, Olú ìlú Gúúsù Áfíríkà. Wọ́n bí I lọ́dún ni 1932. Orúkọ ìyá rẹ̀ ni Swazi sangoma. Bàbá rẹ̀ kú nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún mẹ́fà, orúkọ rẹ̀ Xhosa. Nígbà èwe rẹ̀, oy korin ní Kilmerton Training Institute ní Pretoria, níbi tó ti kẹ́kọ̀ọ́ fún ọdún mẹ́jọ.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olórin ará Gúúsù Áfríkà
Friedrich Engels

**Friedrich Engels** (; 28 November 1820 – 5 August 1895) je omo Jemani onimosayensi awujo, oludako, oludero oloselu, onimo oye, ati baba ero komunisti, pelu Karl Marx. Awon mejeji ni won ko *[[The Communist Manifesto|Manifesto Komunisti]]* ni 1848. Engels si tun solotu iwe keji ati iketa *[[Das Kapital]]* leyin iku Marx.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1820
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1895
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Jẹ́mánì
Boutros Boutros-Ghali

**Boutros Boutros-Ghali** (Arabiki: بطرس بطرس غالي, Koptiki: Bουτρος Βουτρος-Γαλι) *(a bi ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù Belú ọdún 1922, ó dẹ̀ kú ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù Èrèlé ọdún 2016)* jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Egíptì tó jẹ́ òṣèlú tó wà ní ipò gẹ́gẹ́ bíi Akọ̀wé àgbà kẹfà fún Àgbájọ Ìparapọ̀ àwọn Orílẹ̀-èdè (UN) láti oṣù Ṣẹrẹ ní ọdún 1992 sí oṣù Ọ̀pẹ ní ọdún 1996. Ó jẹ́ onímọ̀ ẹ̀kọ́ àti Alákóso ọ̀rọ̀ òkèrè ilẹ̀ Égíptì. Boutros Boutros-Ghali ṣàkóso UN nígbàtí oríṣiríṣi ìdàmú ń ṣẹlẹ̀ lágbàáyé, bíi; ìtúká Yugoslavia, wàhálà tó bẹ́ sílẹ̀ ní Somalia, ìpànìyànrun ti Rwanda àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. 

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ará Egypt
Isaac Babalola Akinyele

Oba **Isaac Babalola Akinyele**, OBE, KBE (April 18, 1882 – May 30, 1964) ni Olubadan akoko to gun ori ite gege bi oba. O gun ori ite ni 1955 o si wa ni be titi di ojo iku re ni 1964

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1882
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1964
Ẹ̀ka:àwọn Olúbàdàn
Àwọn Ẹ́mírátì

**Àwọn Ẹ́mírátì** tabi **àwọn ọmọ Ẹ́mírátì** () je awon araalu ati eya eniyan ti won ni asa, idiran ati ede Larubawa ti orile-ede awon Emirati Arabu Ajepiparapo (UAE).

## Itokasi

Emirati
Ọbàtálá

**Obatala** jẹ́ ọ̀kan lára àwọn òrìṣà ilẹ̀ Yorùbá tí àwọn Yorùbá gbàgbọ́ pé ó ní agbára láti dá ayé àmọ́ tí kò ri ṣe nítorí ó mu ẹmu yó, tí àbúrò rẹ̀, ìyẹnOduduwa wá padà ṣe. Lẹ́yìn náà ni wọ́n wá fún un ní iṣẹ́ láti máa dá ènìyàn. Bàbá rè, tí í ṣe Olódùmarè ló gbé iṣẹ́ yìí lé e lọ́wọ́, tí orúkọ rẹ̀ wá fi di Ọbàtálá, amọrí.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Yorùbá
Ẹ̀ka:Òrìṣà
Ìjọba Àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà

**Ìjọba ilẹ̀ [[Nàìjíríà]]** ti a mo fun onibise bi **Ijoba Apapo ile Naijiria** tabi **Ijoba Apapo** ni soki unsise labe Ilana-Ibagbepo ile Naijiria ti odun 1999. Ijoba Apapo ni ijoba akoko ni to ni ase lori ile Naijiria ati awon ijoba awon Ipinle 36. Ibujoko re wa ni Abuja, ti se oluilu ile Nigeria. Ijoba apapo ile Naijiria koko waye ni ojo 1 osu kewa odun 1960 leyin ti Naijiria gba ilominira latowo Britani. Nigbana ilana-ibagbepo odun 1959 ni o da sile.       

Ijoba ile Naijiria ni apa meta: apa apase, asofin ati asedajo

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìjọba ilẹ̀ Nàìjíríà
Orílẹ̀-èdè alábàágbépọ̀

Bi **orile-ede alabagbepo** ni a unpe orile-ede kan to ba je ikan ninu orile-ede ninla bi orile-ede alaselorile tabi akorajo oniorile-edepupo.

## Apere awon orile-ede alabagbepo
### [[Kingdom of Denmark|Denmark, the Kingdom of]]

The Kingdom of Denmark consists of three countries:
* 
*  
*  

### 

* 
In 2004, the French overseas collectivity of French Polynesia was designated an overseas country giving it the highest degree of autonomy of all overseas dependencies of France. The status of New Caledonia is unsettled, but may become an overseas country if it does not choose independence.

### [[Kingdom of the Netherlands|Netherlands, the Kingdom of the]]

As of 2009, the Kingdom of the Netherlands consists of three countries:
* 
* 
* 
The Netherlands Antilles are to be dissolved in October 2010. This will result in two new constituent countries, Curaçao and Sint Maarten, with the BES islands (Bonaire, Sint Eustatius and Saba) joining the Netherlands proper.

### 

right|242px|
The United Kingdom consists of four countries:
* 
* Northern Ireland has no flag!
* 
* 

## Itokasi
Ìkìrun

**Ìkìrun** je ilu ni Ipinle Osun ni orile-ede Naijiria, ibe ni ibujoko agbegbe ijoba ibile Ifelodun wa.

## Itokasi

Ikirun
Allah

**Allah** ( **', ) ni oro fun **Olorun''' ni ede Arabiki. Botilejepe a mo nibo miran bi oro awon musulumu fun Olorun, oro yi gbogbo na ni awon Arabu yioku onigbagbo Abrahamu unlo fun "Olorun", awon bi Mizrahi Jews, Baha'is ati Eastern Orthodox Christians. Oro yi na tun ni awon keferi ara Meka na tu lo fun olorun-eleda, o seese ko je orisa igba na ni Arabia akosiwaju-Imale.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìmàle
Ọkàn

**Ọkàn** je agbarajo inu ara àwon elemi to un fun ẹ̀jẹ̀ ni ite lati ba le yi ka kiri inu isan agbeje. 

## E wo
* isan agbejelo
* isan agbejebo

## Itokasi
Ìrànwọ́:Báwo lẹṣe le ṣe àfikún àwòrán ṣórí ojúewé

Ojuewe yi fihan yin báwo lẹṣe le ṣe àfikín àwòrán ṣórí ojúewé.

 ****
## Itokasi


Ẹ̀ka:Ìrànwọ́ Wikipedia
Ìrànwọ́:Àwọn àtúnṣe tuntun

Ojúewé **[[Pàtàkì:RecentChanges|Àwọn àtúnṣe tuntun]]**

## Ẹ wo
* m:Help:Recent changes

Atunse tuntun
Ìrànwọ́:Báwo lẹṣe le dá ojúewé tuntun

Ọ̀ nà méjì ló wà láti bẹ̀rẹ̀ ojúewé tuntun. 
*Bí ẹ bá fẹ́ dá àkòrí tàbí àyọkà kan sí orí Wikipedia Yorùbá, ẹ kọ àkòrí ọ̀rọ̀ náà sí inú 'apótí ìṣàwárí' kí ẹ sì tẹ Ṣàwárí.  Bí ohun tí ẹ béèrè bá ti jẹ́ dídá sí orí Wikipedia tẹ́lẹ̀, akọ́lé náà yóò wá ní awọ Búlúù, amọ́ tí kò bá yì tiì sí ní orí ìkanì Yorùbá Wikipedia, yóò wá ní awọ̀ pupa. Bí ó bá wá ní àwọ̀ pupa ẹ má bẹ̀rù, Wikipedia fẹ́ kí ẹ ṣẹ̀dá irúfẹ́ akọ́lé bèẹ̀ ni. 
*ṣe ìjápọ̀ inú lòri ojúewé kan fún àkọlé ọ̀rọ̀ tí kò ṣí, ìjápọ̀ náá yíò jẹ́ lẹ́tà pupa. Tí ẹ bá tẹ klik lórí rẹ̀, yíò mu yín lọ́ sí ààyè "Àtúnṣe sí" àkọlẹ́ ọ̀rọ̀ òfọ pẹ̀lú orúkọ ìjápọ̀ náà, níbẹ̀ ni ẹ ti lè kọ ìkọ àkọlé ọ̀rọ̀ náà. Tí ẹ bá ṣe tán ẹ tẹ bọ́tìnì "Ìmúpamọ́ ojúewé" tó wà lábẹ́ ààyè náà láti fi ojúewé tuntun náà pamọ́.

*Bí ẹ bá fẹ́ bẹ̀rẹ̀ àkọ́lé ọ̀rọ̀ tuntun èyí tí kò sí nínú Wikipedia tẹ́lẹ̀, ẹ kọ àkọ́lé rẹ̀ sínú àpótí "Ṣàwárí" tó wà ní apá ọ̀tún ojúewé (lábẹ́ Àwọn àfikún tí ó wà ní òkè ní apá ọ̀tún ojúewé). Kí ẹ sì tẹ **Ṣàwárí** . Tí àkọlé ọ̀rọ̀ náà bá wà lórí Wikipedia tẹ́lẹ̀ , yíò gbà yín ní ààyè láti ṣàtúnṣe rẹ̀, sùgbọ́n tí kò bá sí, àkọ́lé tí ẹ ṣàwárí rẹ̀ yóò wà ní awọ̀  pupa. Ẹ tẹ akọ́lẹ́ pupa náà,   tí yíò mu yín lọ sí ààyè tí ẹ ti lè ṣe "Ṣẹ̀dá" àyọkà náà, bó ṣe jẹ́ fún ti àkọ́kọ́.

Fún àwọn ìlànà ìkọ̀wé, ẹ wo  àti . Bákanáà ẹ tún wo  fún Wikipedia.

Báwo lẹṣe le dá ojúewé tuntun

be-x-old:Вікіпэдыя:Як стварыць новы артыкул
Ìṣiṣẹ́òkòwò

**Ìṣiṣẹ́òkòwò** (*Economics*) je sayensi awujo to unmo nipa imuwaye, ipinkiri, ati iraja awon oja ati iwofa.

Ọ̀rọ̀ òkòwò un se alaye bi awon okowo se unsise ati bi awon osise olokowo se un wuwa si ara won. Ituyewo olokowo unje mimulo kakiri awujo, ninu isowo, inawo ati ijoba, sugbon bakanna ninu iwa odaran, eko, the ebi, ilera, ofin, iselu, esin, social institutions, war, ati sayensi.

## Itokasi




zh-min-nan:Keng-chè-ha̍k

be-x-old:Эканоміка

fiu-vro:Majandustiidüs
zh-classical:計學

zh-yue:經濟
bat-smg:Akuonuomėka
Jacques-Charles Dupont de l'Eure

**Jacques-Charles Dupont de l'Eure** (; 27 February 1767 3 March 1855) je Aare ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Fránsì
Napoleon 3k

**Louis-Napoléon Bonaparte** (20 April 1808  9 January 1873) je Aare ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1808
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1873
Ẹ̀ka:Àwọn Ọba Fránsì
Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Émile Loubet

**Émile François Loubet** (; 31 December 1838 - 20 December 1929) je Aare ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1838
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1929
Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Philippe Pétain

thumb|Philippe Pétain
**Henri Philippe Benoni Omer Pétain** je Aare ile Furansi tele.

## Àwọn ìtokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Charles de Gaulle

**Charles André Joseph Marie de Gaulle** (,  or ; 22 November 1890&nbsp;– 9 November 1970) je was a French ogagun agba omo ile Fransi ati agba ilu to solori Free French Forces nigba Ogun Agbaye Keji. Leyin eyi o da Igba Oselu Karun Fransi ni 1958 o si di Aare akoko re lati 1959 de 1969.

Gege bi omo ogun nigba Ogun Agbaye Akoko, ninu awon odun 1920 si awon odun 1930 de Gaulle gbajumo bi olugbowo awon oko ijagun ati baalu ijagun, to gba pe won le dopin ogun jija ninu ere. Nigba Ogun Agbaye Keji o di ipo Ọ̀gágun Ẹlẹ́ẹ̀ṣọ́ fun igbadie, nibi o ti lo oko ijagun ninu ija 1940 Isubu ile Fransi ni 1940, o si je ipo ninu ijoba Fransi ko to di pe Fransi subu. 

O salo si Ilegeesi o si soro lori eto radio ti BBC se ni 18 Osu kefa, 1940, nibi tto ti unso fun awon ara Fransi pe ki won koju ija si Jemani Nazi and organised the Free French Forces with exiled French officers in Britain.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1890
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1970
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Fránsì
Jacques Chirac

**Jacques René Chirac** (; born 29 November 1932) je Aare ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1932
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Fránsì
Élie, duc Decazes

thumb|Élie Decazes
**Élie Louis Decazes** je Alakoso Agba ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
François Mitterrand

**François Maurice Adrien Marie Mitterrand** (, 26 October 1916 8 January 1996) lo je was the 21st Aare orile-ede Fransi, lati 1981 titi di 1995, ohun si ni lo je aduro fun egbe apa osi ninu gbogbo ibo aare to sele Nigba Oselu Karun lati 1965-1988 (ayafi ni 1969).

O koko je didiboyan ninu idiboyan aare Osu karun odun 1981 o di Aare sosialisti akoko ti Igba Oselu Karun ati olori orile-ede akoko lati apa osi lati 1957. Titi doni ohun nikan omo Egbe Sosialisti to je didiboyan gege bi Aare ile Furansi. 

O je titun diboyan ni 1988 o si wa lori ipo titi di 1995, ki o to ku nitori aisan kansa lodun to tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Fránsì
Odilon Barrot

thumb|Odilon Barrot  ọdún 1791 sí ọdún 1873)
**Hyacinthe Camille Odilon Barrot** je Alakoso Agba ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Valéry Giscard d'Estaing

**Valéry Marie René Georges Giscard d'Estaing** (; ojoibi 2 February 1926) je oloselu ara Fransi to di Aare orile-ede Fransi lati 1974 titi di 1981. , o je ikan ninu Igbimo Onila-ibagbpo Fransi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Fránsì
Émile Ollivier

thumb|Émile Ollivier ní ọdún 1870
**** je Alakoso Agba ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
William Henry Waddington

**** jẹ́ Ààrẹ Alákòóso orílẹ̀-èdè Faransé tẹ́lẹ̀.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Ferdinand Sarrien

**** je Alakoso Agba ile Furansi tele. Ferdinand Sarrien je oselu ti ile farense fun odun meta. A bi ni ilu Bourbon- lancy ni sanne - et- laine. O si ku ni ile paris. O je olori igbinmo kan ti awon eleya dudu n dari. 

## Àwọn Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Paul Painlevé

**Paul Painlevé** je ará Faransé tí ó jẹ́ alákóso àgbà ti ilè Fúránsì tẹ́lẹ̀.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
René Viviani

thumb|René Viviani
**Jean Raphaël Adrien René Viviani** jẹ́ Alakoso Agba ilẹ̀ Faransé tẹ́lẹ̀. A bíi ni ọjọ́ kẹjọ, oṣù kọkànlá ọdún 1863, ó sì jáde láyé ni ọjọ́ keje oṣù kẹ̀sán ọdún 1925. 

## Àwọn Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Théodore Steeg

thumb|Théodore Steeg ọdún 1868 sí ọdún 1950.
**** je Alakoso Agba ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Joseph Paul-Boncour

**Augustin Alfred Joseph Paul-Boncour** (; 4 August 1873 - 28 March 1972) je oloselu ara Fransi ni Igba Oselu Iketa ati Alakoso Agba ile Fransi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Paul Reynaud

**** (tí a bí ní 15 October 1878 ti o si fi ayé sílè lojo 21 September 1966)  je olósèlú àti  Alakoso Agba ile Furansi tele. Òpòlopò mo fún ija fun ominira ètò òrò ajé àti ija tako orílè-èdè Germini. Paul jé alakoso agba ti orílè-èdè Furansi nigba tí orílè-èdè Germini doju ogun ko Furansi ni odun 1940, gbogbo ipa rè láti gba Furansi lówó Germini já sofo koto dipé ó kowe fipo rè sílè ní June 1940. O gbiyanju láti sá kuro ni Furansi sugbon o kuna koto dipe awon omo ologun Philippe Pétain gbamú. A jú sewon ní ní orílè-èdè Germini ni odun 1942, o tún sewon ní orílè-èdè Australia koto dipé a tu sílé ni odún 1945 léyìn ogun Itter Castle.

## Igbe-aye rè àti ipa rè nínú oselu
Abí Reynaud sí Barcelonnette, Alpes-de-Haute-Provence, orúko baba àti ìyá rè ni Alexandre Reynord àti Amelie Reynord(orúko baba Amelie ni Gassier). Reynaud kó nipa ìmò-òfin ní ilé-ìwé Sorbonne. Léyìn to keko gboyè ní ilé-ìwé Sorbonne, Reynaud wo inú oselu.

## Àwọn Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
René Mayer

**René Mayer** (; 4 May 1895, Paris 13 December 1972, Paris) je Alakoso Agba ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1895
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1972
Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Alain Juppé

**Alain Marie Juppé** (; bíi ní Ojọ́ karùndínlógún Oṣù Kẹjọ Ọdún 1945) jẹ́  alákóso àgbà orílẹ̀ èdè France tẹ́lẹ̀ lati ọdún 1995 sí 1997 lábẹ́ ìjọba ààrẹ Jacques Chirac, tí kò sì gbajúmọ̀. Ófi ìjọba sílẹ̀  lẹ́yin ìdìbò ọdún 1997.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ará Fránsì
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Félix Gaillard

**Félix Gaillard d'Aimé** (; 5 November 1919, Paris - 10 July 1970) je Alakoso Agba ile Furansi tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1919
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1970
Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Pierre Pflimlin

**Pierre Eugène Jean Pflimlin** (; 5 February 1907 - 27 June 2000) je ara Fransi oloselu oseluarailu elesin Kristi to di Alakoso Agba ni Igba Oselu Kerin fun ose die ni 1958, ko to di pe Charles de Gaulle ropo re ni May 1958.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Fránsì
Ọ̀pọ̀lọ́

= Kini awon Ọ̀pọ̀lọ́ tabi àkèré? =

**Ọ̀pọ̀lọ́ tabi àkèré** jẹ́ irú ẹran inú, tí ó máa ń bẹ́ láti ibìkan sí ibòmíràn, ó le fo mítà mẹ́rin bíbẹ́ ẹ̀kan.

## Àwọn Ọ̀pọ̀lọ́ tabi àkèré tí ó ní májèlé tàbí oró
thumb|òpòlo tabi àkèré ti o ni majele tabi oró
Èyí jẹ́ àwọn ọ̀pọ̀lọ́ tàbí àkèré tí ó ní májèlé tàbí oró, àwọn ọ̀pọ̀lọ́ tàbí àkèré yìí ní àwọ̀ ilẹ̀, ẹ má dúró pẹ̀lú wọn, nítorí wọ́n le pa ènìyàn. 
## Itokasi



zh-yue:蛤乸
Ìwé Àṣẹ Aṣàlàyé Ọ̀fẹ́ GNU

**GNU Free Documentation License (GFDL)** (*Ìwé Àṣẹ Aṣàlàyé Ọ̀fẹ́ GNU*) jẹ́ ìwé àṣẹ copyleft fún aṣàlàyé ọ̀fẹ́ látọwọ́ Free Software Foundation (FSF) fún àwọn iṣẹ́ ọwọ́ GNU. Àtẹ̀jáde 1.3 ni ó wà lọ́wọ́, ìkọ oníbiṣẹ́ rẹ̀ ṣe é rí ní àdírẹ́sì http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html.

Ìwé àṣẹ náà wà fún aṣàlàyé atòlànà kọ̀mpútà àti bákanáà fún àwọn ìjésì míràn àti fún àwọn ìwé ìlànà. Èyí mudájú pé àwòkọ kọ̀ọ̀kan èlò náà, bótilẹ̀jẹ́ láláàtúnṣe, yíò ní ìwé àṣẹ kannáà. Àwọn àwòkọ wọ̀nyí ṣe é tà, sùgbọ́n eni tó tà gbọdọ̀ mọ̀ pé elòmíràn náà lè ṣe àtúnṣe síi láì gbàṣẹ lọ́wọ́ rẹ̀. Wikipedia ni iṣẹ́ ọwọ́ tótóbijùlọ aṣàlàyé ọ̀fẹ́ tó únlo ìwé àṣẹ yìí.

## Àwọn ìjápọ̀ òde

* GNU Free Documentation License v 1.3 (ìkọ àtilêwá GFDL)
* GNU Free Documentation License v 1.2 (ìkọ àtilêwá GFDL)
* Ìyédèpadà Yorùbá fún GFDL v 1.2 
* http://www.gnu.org/home.html
* http://www.diaplous.org/index.php?s=48 
* https://pembeanne.xyz/  
* https://odevhaber.xyz/  
* https://www.addurl.link/  
* https://www.coinsnet.xyz/  
* https://www.yorgunadam.org/ 

## Itokasi

GNU
GNU
Gúnugún oníìyẹ́lẹ́nu

**Gúnugún oníìyẹ́lẹ́nu** (*Gypaetus barbatus*)

File:Gypaète barbu MHNT.jpg|Gypaetus barbatus aureus
File:Gypaetus barbatus hemachalanus MHNT.jpg|Gypaetus barbatus hemachalanus


## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn gúnugún
Igún

**Igún** (*Necrosyrtes monachus*) jẹ́ éyẹ oko tó ma ń ja òkú-n-bete, yálà tènìyàn tàbí ẹranko tó bá ti kú. Oríṣi méjì ni éyẹ igún tí ó wà. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹyẹ
Ìdìmúlẹ̀

**Àwọn ìdìmúlẹ̀** jẹ́ àwọn òpó àti ọ̀nà ìṣe ètò àwujọ àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tó úndarí ìwà àkójọpọ̀ àwọn ẹnikọ̀ọ̀kan nínú ibi ìgbépapọ̀ kan. Àwọn ìdìmúlẹ̀ jẹ́ mímọ̀ pọ̀ mọ́ social purpose àti ìdúróṣinṣin, èyí tó kọ́ jáa ìgbésíayé àti èrò ẹnikọ̀ọ̀kan, àti nípa ṣiṣe àti gbígbéró àwọn ilànà-òfin tó úndarí ìwà àjọṣe àwọn ènìyàn.

## Àwọn irú ìdìmúlẹ̀
* **[[Marriage|Ìgbéyàwó]]** àti **[[Family|Ẹbí]]** (Ẹ tún wo: Ọ̀rọ̀ àwùjọ ẹbí)
* **[[Religion|Ẹ̀sìn]]** (Ẹ tún wo: Ọ̀rọ̀ àwùjọ ẹ̀sìn; Ẹ̀sìn aráàlú)
* **[[Education|Ẹ̀kọ́]]** (èyuùn jẹ́léosinmi, àgbàkejì, àti gíga. Ẹ tún wo: Ọ̀rọ̀ àwùjọ ẹ̀kọ́)
* **Àwọn [[Scientific institution|ìdìmúlẹ̀ tonísáyẹ́sì]]** (See also: Ọ̀rọ̀ àwùjọ sáyẹ́nsì)
* **Àwọn [[Hospitals|Ilé ìwòsàn]]** (Ẹ tún wo: Ọ̀rọ̀ àwùjọ ìlera; Ọ̀rọ̀ àwùjọ ìwòsàn)
* **Àwọn [[Legal system|sístẹ́mù abófinmu]]** (Ẹ tún wo: Ọ̀rọ̀ òfin; Ìmòye ófin; Ọ̀rọ̀ àwùjọ òfin)
* **Àwọn [[Penal system|sìstẹ́mù ìjìyàs]]** (Ẹ tún wo: Ọ̀rọ̀ àwùjọ ìjìyà)
* **Àwọn [[Psychiatric hospital|ilé ìwòsàn saikiatrik]]** ati **[[Asylums]]**
* **[[Military|Iṣẹ́ ológun]]** (Ẹ tún wo: Ọ̀rọ̀ àwùjọ iṣé ológun)
* **Àwọn [[Mass media|ilé akéde]]** ati **[[News media|ilé ìròyìn]]** (Ẹ tún wo: Media studies)
* **Àwọn [[Factories|ilé-iṣẹ́ ẹ̀rọ]]** àti **Àwọn [[Corporations|Ile-iṣẹ́ Alájọtà]]** (Ẹ tún wo: Capitalism; Ìpín ṣe iṣẹ́; Àkósótọ̀ láwùjọ; Industrial sociology)
* **Àwọn [[Organisations|àgbájọ]]** (Ẹ tún wo: interest groups; political parties; Internet groups and Virtual communities)

## Ìtọ́kasí

Ìdimule
Ẹ̀kọ́ aṣísílẹ̀

**Ẹ̀kọ́ aṣísílẹ̀** jẹ́ ọ̀rọ̀ akọ́jọpọ̀ tó ùjtóka sí àwọn irú ẹ̀kọ́ níbi tí ìmọ̀, àwọn àrọ̀wá tàbí àwọn apá pàtàkì ọ̀rọ̀-ọ̀nà ìkọ̀lẹ́kọ̀ọ́ tàbi òpọ́onú lílò papọ̀ lọ́ọ̀fẹ́ lórí internet.

Ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú áwọn àdárọ̀ bíi Creative Commons, orísún aṣísílẹ̀, dátà aṣísílẹ̀ àti Ìgbàwọlé aṣísílẹ̀, wọ́n sì tún múpọ̀ mọ́ ìkọ̀ni àti àwọn courseware míràn.

## Ẹ tún wo
* Ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́
* Àwọn ìwẹ́-ẹ̀kọ́ aṣísílẹ̀

## Itokasi

Eko
Creative Commons

[thumb|[Granada ]]
**Creative Commons** (**CC**) jẹ́ àgbájọ aláìjẹ́-tièrè kan to bujoko si San Francisco, California, USA to n sise lati se opo ise alátinúdá to wa fun awon elomiran lati tunse lona tobofinmu ati lati pelu awon elomiran. Agbajo ohun ti segbesile orisi awon iwe ase etoawoko to won je iwe ase Creative Commons si igboro lofe lai gba owo. won iwe ase wonyi gba awon oluda ni aaye lati so iru awon eto wo ni won dimu, ati awon eto wo ni won fisile fun anfani awon araja tabi awon oluda miran. An easy to understand one-page explanation of rights, with associated visual symbols, explains the specifics of each Creative Commons license. This simplicity distinguishes Creative Commons from an all rights reserved copyright. Creative Commons was invented to create a more flexible copyright model, replacing "all rights reserved" with “some rights reserved”. Wikipedia is one of the notable web-based projects using one of its licenses.

The organization was founded in 2001 by Larry Lessig, Hal Abelson and Eric Eldred with support of the Center for the Public Domain. The first set of copyright licenses were released in December 2002. In 2008, there were an estimated 130 million works licensed under Creative Commons. Creative Commons is governed by a board of directors and a technical advisory board. Esther Wojcicki, journalism teacher from Palo Alto, CA, is currently the chair of the board. Creative Commons has been embraced by many as a way for content creators to take control of how they choose to share their intellectual property. There has also been criticism that it doesn't go far enough.
alátinúdá

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn àgbájọ dídásílẹ̀ ní ọdún 2001
Ẹ̀ka:Creative Commons
Ẹ̀ka:Òfin kọ̀mpútà
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé àṣe ẹ̀tọ́àwókọ
Ẹ̀ka:Orin ọ̀fẹ́
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé àṣẹ àkóónú ọ̀fẹ́
Ẹ̀ka:Copyleft
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé àṣe àkóónú aṣísílẹ̀
Ẹgbẹ́ kọ́múnístì

Egbe oloselu ti unje **Ẹgbẹ́ kọ́múnístì** tàbí **Ẹgbẹ́ olóṣèlú kọ́múnístì** ni eyi toun polongo imulo awon opo awujo isekomunisi nipa isejoba iru komunisti. Oruko re wa lati inu ajako odun 1848 *[[The Communist Manifesto|Manifesto Egbe Komunisti]]* latowo Karl Marx ati Friedrich Engels.

Egbe komunisti kan je, o kere patapata bi iro Lenisti se so, egbe oluso awon akosoto olosise, boya to un sejoba tabi aisejoba, sugbon nigbati iru egbe bayi ba bo si ori ijoba lorile-ede kan pato, egbe oloselu yi yo je alase to gajulo ipase-waa awon proletariati. Awon iro Lenin lori ipo egbe komunisti je gbigbedide bi oseluarailu awujo ti Rosia ni ibere orundun 20th je pipin si eka Bolshefik (to tunmo si "ogunlogo") ati Menshefik  (to tumo si  "adinlogo"). 

Lenin, to je olori awon Bolshefik, jiyan pe egbe olujidide gbodo je egbe oluso to di bi osusu pelu ibi ase oloselu kanna ati ipinu ona isise cadre; sugbon apa Menshefik, jiyan pe egbe na gbodo irinkankan osusu awon eniyan ti yio wa ka kiri. Egbe Bolshefik, to di Egbe Komunisti Isokan Sofieti nigbeyin, gba ijoba ni Rosia leyin Ijidide Osu Kewa ni 1917. Pelu idasile Komunisti Kariaye (Comintern), ajotumo Leninisti igbedide egbe je wiwoko latowo awon egbe komunisti toun bere kakiri agbaye.

Loni opolopo awon egbe komunisti ni won wa kiri agbaye, ati ninla ati kekere. O se e se ki wo o po to egberun. Osuwon iyorisirere won yato si ra won: awon n gbooro; awon miran si n din si. Ni orile-ede marun ( Orile-ede Olominira awon Ara Saina, Kuba, Korea Ariwa, Laos, ati Vietnam) awon egbe komunisti di ijoba orile-ede mu. E wo *[[List of communist parties|Akojo awon egbe komunisti]]* fun ekunrere nipa bi egbe komunisti se ri loni. 

## Àwọn àgbájọ aṣúpọ̀

## Oruko

## E tun wo

*Akojo awon egbe komunisti

## Itokasi


ẹ̀ka:ìṣekọ́múnístì
ẹ̀ka:àwọn ẹgbẹ́ olóṣèlú
ẹ̀ka:àwọn ẹgbẹ́ sósíálístì
ẹ̀ka:àwọn ẹgbẹ́ olóṣèlú gẹ́gẹ́ bíi ọ̀rọ̀-àròwá
Bólshéfìk

[thumb|260px|right|"''Bolshevik''", ikunoda [Boris Kustodievni 1920]]

**Àwọn Bólshéfìk**, ni bere bi **Bolshevists** ( (singular) , to wa lati *bol'shinstvo*, "ogunlogo", to hun na wa lati *bol'she*, "ju", iru oro ijuwe *bol'shoi*, "titobi") ni won je eka Marxisti Egbe Olosise Tolosearailu Awujo Rosia (RSDLP) to pin soto lodo eka Menshefik ni ibi Kongres Keji Egbe ni 1903. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìṣekọ́múnístì
Antonio Gramsci

**Antonio Gramsci** () (January 22, 1891 &ndash; April 27, 1937) je was an amoye ara Itali, olukowe, oloselu ati oniro oloselu. O je ikan ninu awon oludasile ati olori Egbe Komunisti ile Itali,o je jiju si ogba ewa latowo ijoba Fasisti Benito Mussolini. Awon iwe kiko re da le lori ituyewo asa ati isolori oloselu. O se pataki gege bi aronu ogidi ninu asa Marksisti. O gbajumo fun ajotunmo hegemoni asa gege bi ona ti orileijoba ninu awujo kapitalisti, be na sini won gba bi akopa koko ninu imoye.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn amòye ará Itálíà
Ìmòye

**Ìmòye** (*Philosophia*; *Philosophy*) ni igbeka awon isoro gbogbo ati pipilese lori ohun bi iwalaye, imo, iyi, ironu, emi ati ede. O yato si awon ona idojuko ibere pipilese (bi Iseawo, itan-abiso tabi awon iseona) nipa ona oniyewo, ati ni gbogbo ona sistemu ati igbokan le re lori iyan alalaye. "Philosophy" (filosofi) wa lati ede Griki φιλοσοφία (*philosophia*), to tumo si "ife oye".

## Àwọn ẹ̀ka ìmòye
Ìwọ̀nyí ni àwọn ẹ̀ka ti won je gbigbeka ju lo:
* **[[Metaphysics|Oro-adanida]]** ni igbeka eda wiwa ati aye. Awon eka re ni oro-igbeaye and oro-iwalaaye.
* **[[Epistemology|oro-ijinle]]** nje mo eda ati ise imo, atipe boya imo se e se. Ninu re ni  ti ri  isoro iseiyemeji ati ibasepo larin ooto, igbagbo, ati idalare.
* **[[Ethics|Iwawiwu]]**, tabi "imoye oniwayiyeni", bere bawo ni eni gbodo se huwa tabi boya iru ibere bahun gan ni idahun. Awon eka re ni oro-iwawiwu, ìṣe iwawiwu, ati imulo iwaiwu. oro iwawiwu nda lori eda ero oniwa, afiwe orisi awon sistemu oniwuwa, boya awon ooto oniwawiwu kedere wa, ati bi iru ooto bayi se le je mimo. Bakanna iwawiwu je jijose mo arowa ijeiwatoyeni. Awon iwe dialogi Plato ti bere mupo iwadi fun itumo idara.
* **[[Political philosophy|Imoye olselu]]** ni igbeka ijoba ati ibasepo awon enikookan ati awon agbajo mo orileijoba. O mupo awon ibere nipa idajo, ohun didara, ofin, ini ati awon eto ati ojuse omoilu.
* **[[Aesthetics|Oro-ewa]]** da lo ri ewa, ona, igbadun, awon iyi sensory-emotional, ihansi, ati nipa iwu ati italara.
* **[[Logic|Ogbon]]** je igbeka awon iru ijiyan afesemule. Lati opin orun 19th, awon    onimo mathimatiki bi Frege teju si fifi mathimatiki se ogbon, loni oro nipa ogbon pin si meji: ogbon mathimatiki (formal symbolic logic; ogbon ami-idamo) ati eyi  ti a mo loni bi ogbon onimoye.
* **[[Philosophy of mind|Ìmòye ẹ̀mí]]** nda le eda emi ati ibasepo re mo ara, o se pataki nitori ijiyan larin ìṣeẹ̀mí meji ati iseohunaye. Apa imoye yi na tun ni ibasepo mo sayensi oloye.
* **[[Philosophy of language|Imoye ede]]** n se awari eda, ibere ati ilo ede.
* **[[Philosophy of religion|Imoye esin]]** ni apa imoye to un bere awon ibere nipa esin.

## Itokasi


Ẹ̀ka:Ìfòyemọ̀
Ẹ̀ka:Ìgbàgbọ́
Ẹ̀ka:Àwọn ẹ̀kọ́ ọmọnìyàn
Ẹfọ̀n Áfríkà

**Ẹfọ̀n** (*Syncerus caffer*) je iru ti bison lati Amerika 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn afọmúbọ́mọ
Kalulu

**Ndugu M’Hali** tabi **Kalulu** (c.1865 – 1877) je omo Afrika oniwofa ati omo agbatoju si Henry Morton Stanley. O ku nigba odo sugbon nigba igbesiaye soki re o se abewo lo si Europe, Amerika ati Seychelles. O je yiyesi pelu iwe kan, o je yiyalaworan ni Madame Tussauds bee sini o je alejo nigba isinku Dr Livingstone.

## Itan igbesiaye
M’Hali je bibi ni Afrika o si di alayanfe Henry Morton Stanley leyin ti won fifun ni Tabora ni Tanzania. Stanley fun ni ominira o si yi oruko re si Kalulu. Oruko re tele ni "Ndugu M’Hali" to tumosi "Arakunrin ore mi". Stanley pe ni Kalulu nitori pe o ro pe o tumoso ọmọ ẹtù sugbon awon miran ti so pe o je *ehoro.*

Some see their relationship as homosexual but there is no firm evidence. Leyin igba ti Stanley sawari Dr Livingstone o pada si Ilegeesi o si mu Kalulu pelu re.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Tànsáníà
Akọ́dièyàn

**Akọ́dièyàn**  (*primate*) (, ) je ikan ninu ito bioloji **Awon Akọ́dièyàn** tabi **Primates** ( prī·mā′·tēz; Latin: "prime, first rank"), ibe na ni prosimians (lamupo mo lemurs, lorises, galagos ati tarsiers ) ati  simians (awon obo ati awon aribieyan) wa. Ti a ba yo awon eniyan kuro ti wo wa ni gbogbo orile Aye opo awon akodieyan ungbe ni ibi olooru tabi ibi olooru die ti awon Amerika, Afrika ati Asia.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn akọ́dièyàn
Àwọn Ajọọmọnìyàn

**Ajọ́bọ** (*Ape*) je eyikeyi ninu ébi gbangba **Àwọn Aríbíèyàn** (*Hominoidea*) ti awon akodieyan, ninu won na ni awon eniyan wa. 

Labe sistemu iyasoto lowo awon ebi meji awon aribieyan lowa:

* ebi Hylobatidae to ni apa 4 ati iru eya 14 awon gibo, ninu won ni Gibo Lar ati Siamang wa, lapapo won je awon ajobo kekere.
* ebi awon Ajoeyan (Hominidae) ninu won ni awon osa, awon gorilla, awon eniyan ati awon orangutan lapapo a mo won bi awon ajobo ninla.

## Itokasi
Ọ̀bọ

**Ọ̀bọ**  jẹ́ orúkọ tí a mọ̀ àwọn ẹ̀yà ẹranko tí wọ́n jẹ́ elégungun afọ́mọ-lọ́mú tí wọ́n tún ń pè ní (infraorder Simiiformes), tábí (simians) ní èdè Gẹ̀ẹ́sì. Àká àwọn ẹranko tí a ti mẹ́nu bà lókè yí (ọ̀bọ), ni a mọ̀ ọb̀ọ yàtọ̀ sí Ìnàkí tí kò sí lára wọn bí ó tílẹ̀ jẹ́ wípé ìṣesí kan náà ní wọ́n ní. Àmọ́ lọ́pọ̀ ìgbà, wọ́n má n ka ìnàkí mọ́ àwọn ọ̀bọ.

Ni ọdun 1812, ọgbẹni Geoffroy ṣe akojopo awon inaki ti o si pe won ni .
## Àwọn Ìtọ́kasí
Ìnàkí

thumb|Inaki ni igbó
**Ìnàkí** tàbí **Ìnọ̀kí.** 
Won je dabi àwọn ọbọ, àwọn inaki ni agbara ti o pupo, won ni agbara ti o pupo ti ogun èniyàn jùmo. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọ̀bọ
Juan Mora Fernández

thumb|Juan Mora Fernández
**** ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Kóstá Rikà
Francisco Morazán

thumb|Ọ̀gágun Francisco Morazán
**** ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Kóstá Rikà
Braulio Carrillo Colina

**Braulio Evaristo Carrillo Colina** (March 20, 1800 &ndash; May 15, 1845) ni Olori Orile-ede Kosta Rika (oruko ipo na nu ko to dipe atunse odun 1848 sele) ni igba emeji: akoko je larin 1835 si 1837, be sini bi de facto larin 1838 ati 1842.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Kóstá Rikà
Rodrigo Carazo Odio

**Rodrigo Carazo Odio** (27 Disemba 1926 – 9 Disemba 2009) jẹ́ olóṣèlú ara Costa Rica, ẹni tí ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí **Aare Costa Rica** láàárín ọdún **1978 sí 1982**. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ **Partido Unidad** nígbà yẹn.

Ní àkókò ìjọba rẹ̀, Carazo ṣe àkúnya lórí ìdàgbàsókè ẹ̀kọ́ àti ìlera, àti pẹ̀lú ìmúlò eto àlàáfíà fún agbègbè Latin America. Ní ọdún 1980, pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú **United Nations**, ó dá **Universidad para la Paz** sílẹ̀ ní Costa Rica, láti lè kó ìmọ̀ àti ìtàn ìbágbépọ̀ jọ fún ìlera àti àlàáfíà àgbáyé.

Ìjọba rẹ̀ kó ìṣòro ọrọ̀-aje pọ̀, pàápàá jùlọ torí gbèsè àti ìdínkù ọrọ̀ ajé àgbáyé ní ìparí ọdún 1970s. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìṣòro wọ̀nyí wa, Carazo jẹ́ olùdáàbò bo ìlànà aláfíà àti ìmòfin orílẹ̀-èdè.

Ó kú ní ọdún **2009**, tí a sì rántí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olóṣèlú tó ṣàkóso ní àkókò ìyípadà tó ṣòro, àti ẹni tó dá àfihàn **àlàáfíà** sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tó lágbára jù lọ nínú ìtàn Costa Rica.
## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Kóstá Rikà
Abel Pacheco

**Abel Pacheco de la Espriella** (ojoibi 22 Osu Kejila, 1933, ni San José) lo je Aare ile Kosta Rika lati 2002 di 2006, o je omo egbe oloselu *(Partido Unidad Social Cristiana* – PUSC). 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ará Kóstá Rikà
Èdè agbègbè

**Ede agbegbe** ni ede to je siso ni agbegbe orile-ede orileijoba kan, boya o agbegbe kekere, boya apapo ipinle tabi igberiko, tabi nibi totobi ju bayi lo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn èdè
Ẹ̀yà ènìyàn

**Ẹ̀yà ènìyàn** (tàbi **ethnicity**) tabi **eya elede** je adipo awon eniyan ti awon ara won mora won si ara won, nipa asa itan kanna, to je ede kanna, asa kanna (won si tun le ni esin kanna) ati ise ibatan kanna (to bamu mo itan endogamy).

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹ̀yà ènìyàn
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọnìyàn
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn
Yinusa Ogundipe Arapasowu I

Oba **Yinusa Ogundipe Arapasowu I** (20 Osu Kewa 1920 - 6 Osu Keje 2007) je Olubadan lati ojo 7 Osu Karun 1999 titi de ojo iku re ni 6 Osu Keje 2007.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1920
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2007
Ẹ̀ka:àwọn Olúbàdàn
Olùsọdipúpọ̀

Ninu mathimatiki **olùsọdipúpọ̀** (Coefficient) ni akopa alassodipupo ninu oro igbekaleoroexpression kan (tabi ninu eseese kan); lopo igba o le je nomba, sugbon bo ba se je ki i se ayipada inu igbekale na. Fun apere ninu
:7x^2-3xy+1.5+y
awon oro meteta akoko nitelentele ni awon olusodipupo 7 (éje), −3 (ẹ́ta), ati 1.5 (ókan àtìpín àrún)  (ninu oro keta ko si ayipada, bi be olusodipupo gan ni oro fun ra re; a unpe ni oro adurosinsin tabi olusodipupo adurosinsin ti igbekaleoro na). Oro to gbeyin, eyun *y* ko ni olusodipupo kankan niwaju pato, sugbon a mu pe o ni olusodipupo 1, nitoripe isodipupo re pelu akopa na ko le yipada. Olusodipupo le je nomba, bi ti apere oke yi, sugbon won tun le je paramita inu isoro ti a fe wa ojutu, bi leta bi *a*, *b*, ati *c* ninu
:ax^2+bx+c
nibi ti a ti mo pe awon wonyi ki se ayipada sugbon olusodipupo.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Áljẹ́brà
Erékùṣù Newfoundland

**Erékùṣù Newfoundland** (; , ) jẹ́ erékùṣù ti orile-ede Kanada tó wà ní wa ni  lati ẹ̀bá odó ìlà Oòrùn Àríwá Amẹ́ríkà, àti ibi tó kún jùlọ ní ni ìgbèríko Kanada tí Newfoundland àti Labrador wà. Orúkọ ọ́ṣìṣẹ́ ìgbèríko ọ̀hún tẹ́lẹ ni "Labrado" kí wọ́n tó yi padà sí "Newfoundland àti Labrado" ní ọdún 2001.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Kánádà
Newfoundland àti Labrador

right|thumb|Ibudo Newfoundland ati Labrador wa ni Kanada
**Newfoundland àti Labrador** (pronounced ; , Irish: *Talamh an Éisc agus Labradar*, ) je igberiko kan ti orile-ede Kanada ni eti Atlantiki orile-ede yi ni apaariwailaorun Ariwa Amerika. Igberiko yi ja si apa meji: erekusu Newfoundland lookan etiodo apailaorun, ati Labrador to wa lorile ni ariwaiwoorun erekusu eyun.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Kánádà
Labrador

thumb|right|Maapu Labrador
**Labrador** je agbegbe lariwa oto ninu igberiko Newfoundland àti Labrador ti orile-ede Kánádà. O ni apa to wa lorile igberiko yi, to je yiyasoto lodo erekusu Newfoundland pelu Strait of Belle Isle. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Kánádà
Ìkólẹ̀jọ Saint Martin

**Saint Martin** (), lonibise bi **Ikolejo ile Saint Martin** (French: *Collectivité de Saint-Martin*) je ikolejo okere ti France to budo si Kàríbẹ́ánì. O wa saye ni 15 July 2007, o si ni awon apaariwa erekusu Saint Martin ati awon erekusu kekere itosi re, ninu won ti eyi totobiju je Île Tintamarre.

## Itokasi

Saint Martin
Saint Martin
Erékùṣù Navassa

**Navassa Island**

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn orílẹ̀-èdè Kàríbẹ́ánì
Ẹ̀ka:Àwọn erékùṣù
Àwọn Erékùṣù Òkun Coral

right|300px|Map of the Coral Sea Islands
right|300px|Map of the Coral Sea Islands Territory
The **Coral Sea Islands Territory**

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn erékùṣù
Ìṣúpọ̀ olùgbé

**Ìṣúpọ̀ olùgbé** je iye olùgbé ninu eyo aala kan tabi ninu eyo itobi kan. O je mimu lo fun awon ohun elemi, agaga awon fun eniyan. O je oro pataki ninu jeagrafi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Jẹ́ọ́gráfì
Ipá (físíksì)

Nínú fisiksi, **ìtipá** tabi **ipá** *(force)* ni ohun kohun to ba fun ohun agbarajo kan tikonigbekun ni imuyara. Ìtipá tun le je pipe ni iti tabi ifa to mu ki ohun kan to ni isupo lati yi iyara re pada (eyi je lati bere sini gbera lati ipo isinmi), i.e., lati muyara, tabi to le je ohun to ba de ko woara. Ìtipá ni iwon ati idojuko, eyi so fi iposi alakoja. Ofin keji Newton, F=ma, can be formulated to state that an object with a constant mass will accelerate in proportion to the net force acting upon and in inverse proportion to its mass, an approximation which breaks down near the speed of light. Newton's original formulation is exact, and does not break down: this version states that the net force acting upon an object is equal to the rate at which its momentum changes.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Físíksì
Àkójọ àwọn orílẹ̀-èdè bíi Gbogbo Ìpawó Orílẹ̀-èdè (PPP)

**Akojo awon orile-ede bi Gbogbo Ipawo Orile-ede (PPP)** won

## Ákojo

## E tun wo
* List of countries by future GDP (PPP) estimates
* List of countries by GDP (nominal)
* List of countries by GDP (nominal) per capita
* List of countries by GDP (PPP) per capita
* List of countries by Human Development Index

## Awon ijapo ode
*Map & Graph: Economy: GDP 
*Map & Graph: GDP and population
## Itokasi

Ẹ̀ka:Àkójọ àwọn orílẹ̀-èdè
Hiroshima

() jẹ́ ìlú ní orílẹ̀ èdè Japan àti olúìlú Ìbílẹ̀ Hiroshima, ó sì tún jẹ́ ìlú tótóbijùlo ní agbègbè Chūgoku ní apáìwọ̀ọ̀rùn Honshū, tó jẹ́ erékùṣù títóbijùlọ ní Japan. Ó jẹ́ ìlú àkọ́kọ́ nínú ìtàn tó jẹ́ piparun pẹ̀lù bọmbù átọ́mù nígbà tí orílẹ̀ èdè Améríkà jù síbẹ̀ ní ago 8:15 am ọjọ kẹfà Oṣù kẹjọ Ọdún 1945, ní súnmọ́ òpin Ogun Àgbáyé Kejì.
## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Japan
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Atọ́ka Ìdàgbàsókè Ènìyàn

**Atọ́ka Ìdàgbàsókè Ènìyàn** (**AIE** tabi **HDI**; *Human Development Index*) je statitiki àkópọ̀jáde tounje lilo lati toipo awon orile-ede bii ipele "idagbasoke eniyan" ati lati pinya awon orile-ede adagbasoke (idagbasoke giga), toundagbasoke (idagbasoke arin), ati aitodagbasoke (idagbasoke kekere). Statistiki na je kikopojade lati inu data lori igbe àdúródè, eko ati per-capita GIO tenikookan (gege bi olutoka iru igbesiaye) to je gbigbajo latowo awon orile-ede kookan to si je sise pelu formula yi:

* atọ́ka-x = \frac{x - \min\left(x\right)}{\max\left(x\right)-\min\left(x\right)}

nibi ti \min\left(x\right) ati \max\left(x\right) je iye kikerejulo ati gigajulo ti ayipada x le ni, ni telentele.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Ìdàgbàsókè
Tim Berners-Lee

**Timothy John "Tim" Berners-Lee**, OM, KBE, FRS, FREng, FRSA (born 8 June 1955, bakanna bi "**TBL**"), je onise-ero ati onimosayensi komputa ati ojogbon MIT ara Britani to je didalawin fun imdasile World Wide Web, nigba to dero re ni Osu Keta 1989. Ni 25 Osu Kejila 1990, pelu iranlowo Robert Cailliau ati odo akeko kan ni CERN, o se ibanisoro ayorisirere larin ero ipe HTTP kan ati ero iwofa itakun lori Internet. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Brítánì
Hypertext

**Hypertext** tàbí **Ikokoja** jẹ ikọ̀ lórí kọ̀mpútà tàbí ohun ẹ̀rọ afinásisẹ́ míràn, pẹ̀lú àwọn ìtọ́kasí (ijapokoja) sí àwọn ikọ̀ míràn tí olùkàwé lè lò kíákíá, bóyá pẹ̀lú Click èkúté (mouse) tàbí títẹ̀ bọ́tínì lórí pátákó bọ́tínì. Lẹ́yìn pé òun fihàn ikọ̀, hypertext tún lè ní tábìlì, àwòrán àti àwọn ohùn ìfilọ́lẹ̀ míràn. Hypertext ní àjọtúmọ̀ lábẹ́ tó ń ṣe ìtumọ̀ ọ̀pọ̀ World Wide Web, tó mú kó jẹ́ kó rọrùn láti lo àti láti pín ìfitónilétí lórí Internet.

## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Internet
Husaini Abdullahi

**Husaini Abdullahi** 

Wọ́n bí Abdullahi ní ọjọ́ Kẹ́ta Oṣù Kẹ́ta, ọdún 1939,(3, March 1939-9 July 2019). Òun ni  Ọ̀gágun Àgbà Awoko-Ogun (tfyt), tí Ó sì fìgbà kan jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Bendel, tẹ́lẹ̀ nílẹ̀ Nàìjíríà látlati oṣù  kẹ́ta ọdún 1976 sí oṣù Kéje ọdún 1978 nígbà ìṣèjọba Ológun Ọ̀gágun Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Bendel
Henry Dunant

**Jean Henri Dunant** (May 8, 1828 – October 30, 1910), aka **Henry Dunant**, je ara  Swiss onisowo ati alakitiyan awujo. Nigba irinajo owo to se ni 1859 o ri esi  Ija Solferino ni Italy loni. O ko gbogbo iriri re sile ninu iwe to pe ni *A Memory of Solferino* eyi lo fa idasile Igbimo Kariaye Agbelebu Pupa (ICRC) ni 1863. Iwe Ipinnu Geneva odun 1864 duro lori adaro Dunant. Ni odun 1901 o gba Ebun Nobel Alafia akoko pelu Frédéric Passy.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Èdè Kroatíà

**Èdè Kroatíà** () je ede Guusu Slafits to unje siso ni latowo awon Kroati ni Kroatíà, Bosnia ati Herzegovina ati awon orile-ede itosi be ati bakanna lowo awon omo Kroati kakiriaye.

Image:Latin alphabet Aa.svg|(**a**)
Image:Latin alphabet Bb.svg|(**be**)
Image:Latin alphabet Cc.svg|(**ce**)
Image:Latin alphabet Čč.png|(**če**)
Image:Latin alphabet Ćć.svg|(**će**)
Image:Latin alphabet Dd.svg|(**de**)
Image:Latin alphabet Dždž.png|(**dže**)
Image:Latin alphabet Đđ.svg|(**đe**)
Image:Latin alphabet Ee.svg|(**e**)
Image:Latin alphabet Ff.svg|(**ef**)
Image:Latin alphabet Gg.svg|(**ge**)
Image:Latin alphabet Hh.svg|(**ha**)
Image:Latin alphabet Ii.svg|(**i**)
Image:Latin alphabet Jj.svg|(**je**)
Image:Latin alphabet Kk.svg|(**ka**)
Image:Latin alphabet Ll.svg|(**el**)
Image:Latin alphabet Ljlj.png|(**elj**)
Image:Latin alphabet Mm.svg|(**em**)
Image:Latin alphabet Nn.svg|(**en**)
Image:Latin alphabet Njnj.png|(**enj**)
Image:Latin alphabet Oo.svg|(**o**)
Image:Latin alphabet Pp.svg|(**pe**)
Image:Latin alphabet Rr.svg|(**er**)
Image:Latin alphabet Ss.svg|(**es**)
Image:Latin alphabet Šš.png|(**eš**)
Image:Latin alphabet Tt.svg|(**te**)
Image:Latin alphabet Uu.svg|(**u**)
Image:Latin alphabet Vv.svg|(**ve**)
Image:Latin alphabet Zz.svg|(**ze**)
Image:Latin alphabet Žž.png|(**že**)
Image:Latin alphabet i+e.svg|(*i(j)e*)
Image:Latin alphabet r+r.svg|(*ŕ*)


## Itokasi

Ẹ̀ka:Kroatíà
Ẹ̀ka:Àwọn èdè
Hendrik Lorentz

**** je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
John Strutt, 3rd Baron Rayleigh

**John William Strutt, 3rd Baron Rayleigh**, OM (12 November 1842 &ndash; 30 June 1919) je  asefisiksi ara Ilegeesi to je pe pelu William Ramsay, won se awari apilese argon, ohun ti won gba Ebun Nobel ninu Fisiksi fun ni 1904. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1842
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1919
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Brítánì
Philipp Lenard

**** je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Jẹ́mánì
J. J. Thomson

Sir **Joseph John "J. J." Thomson**, OM, FRS (18 December 1856 – 30 August 1940) je ara Britani asefisiksi ati elebun Nobel. O gbajumo fun iwari elektronu ati awon agbaayekanna, ati fun ida osuwoninale akojo. Thomson gba 1906 Ebun Nobel ninu Fisiksi ni 1906 fun iwari elektronu ati fun ise re lori igbasinu iseitanna ninu awon efuufu.

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1856
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1940
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Wilhelm Röntgen

**Wilhelm Conrad Röntgen** tàbí **Wilhelm Roentgen** tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàdínlógbọ̀n oṣù kẹta ọdún 1845, tí ó sìn kú ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kejì ọdún 1923 (27th March 1845&nbsp;– 10 February 1923) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Jemani onímọ̀ físíìsì, tí ó ṣẹ̀dá àti àwárí iran oninagberingberin ninu awon iye igun iru  a mo loni si x-ray tabi Röntgen rays lọ́dún 8 November 1895, tí oríire rẹ̀  sọ ọ́ di ẹni àkọ́kọ́ tó gba Ẹ̀bùn is Nobel nínú Físíìsì ni 1901.

## Àwọn Ìtọ́kasí ọ̀tọ̀

* Biography at the official Nobel site
* Annotated bibliography for Wilhelm Röntgen from the Alsos Digital Library 
* Wilhelm Conrad Röntgen Biography
* The Cathode Ray Tube site
* First X-ray Photogram
* The American Roentgen Ray Society
* Deutsches Röntgen-Museum (German Röntgen Museum, Remscheid-Lennep)
* 
* 
* 
* Röntgen Rays:  Memoirs by Röntgen, Stokes, and J.J. Thomson (circa 1899)
* ''The New Marvel in Photography'', an article on and interview with Röntgen, in McClure's magazine, Vol. 6, No. 5, April 1896, from Project Gutenberg
* Röntgen's 1895 article, on line and analyzed on *[https://www.bibnum.education.fr/physique/electricite-electromagnetisme/la-decouverte-des-rayons-x-par-roentgen BibNum] * [click 'à télécharger' for English analysis]
*Open Library
* 

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1845
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1923

 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1845
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1923
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn ará Jẹ́mánì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Jẹ́mánì
Robert Andrews Millikan

thumb|220px|
**Robert A. Millikan** (March 22, 1868 – December 19, 1953) je [physics|asefisiksi]] aladanwo ara American, ati elebun Nobel ninu fisiksi fun ise iwon idira (charge) re lori electron ati fun ise re lori ipa foto onitanna.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Manne Siegbahn

**Karl Manne Georg Siegbahn** ForMemRS (3 December 1886 – 26 September 1978) je  asefisksi ara Sweden who to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi ni 1924 "fun àwọn iwari ati isewadi re ninu papa-eka iwo-igbaja iran X". 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Swídìn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
C. V. Raman

Sir **Chandrasekhara Venkata Raman**, FRS () (7 November 188821 November 1970) je asefisiksi ara India ti ise ni ipa ninu idagba sayensi ni India. O gba Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì ni 1930 fun iwari pe nigbati itanmole ba gba oju eroja geere, awon melo ninu imole na to je titakuro yio ni iyipada ninu ibuiru (wavelength) won.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Índíà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì

**Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì** () je bibun ni ekan lodun latowo Akademy àwon Sayensi Oba Swidin. O je ikan ninu Ebun Nobel marun ti won je didasile latowo akoole ijogun Alfred Nobel ni 1895 o si unje bibun lati 1901; awon yioku ni Ebun Nobel ninu Kemistri, Ebun Nobel ninu Litireso, Ebun Nobel Alafia, ati Ebun Nobel fun Iwosan. Ebun Nobel ninu Fisiksi akoko je bibun fun Wilhelm Conrad Röntgen, ara Jemani, " fun idamo ise iwofa pataki to ti se nipa iwari àwọn ìranná (tabi ìranná-x tabi x-rays)."  Ebun yi unje mimojuto latowo Nobel Foundation beesini won gba kakiri bi ebun oniyijulo ti onimosayensi kan le gba ninu fisiksi. Won unfihan ni Stockholm ni bi ajoyo ododun ni 10 Osu Kejila, to je ajodun iku Nobel.
Físíksì

## Itokasi

Fisiksi
Otto Stern

**Otto Stern** (17 February 1888 – 17 August 1969) je asefisiksi ara Jemani ati elebun Nobel ninu fisiksi.

## Itokasi
* Horst Schmidt-Böcking/Karin Reich: *Otto Stern. Physiker, Querdenker, Nobepreisträger*. Societäts-Verlag, Frankfurt am Main, Jẹ´mánì, 2011, ISBN 978-3-942921-23-7.

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Jẹ́mánì
Simón Bolívar

**Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios**, to gbajumo bi **Simón Bolívar** (; July 24, 1783 – December 17, 1830) je ara Venezuela olori ologun ati oloselu. Lapamo pelu José de San Martín, o ko ipa pataki ninu iyorisirere ikija fun ilominira Latin America kuro lowo Ileobaluaye Spein.

Leyin ijabori re lori Oba Spein, Bolívar kopa ninu ifidimule isokan awon orile-ede alominira akoko ni Latin America, to je Gran Kolombia, to si je Aare re lati 1819 de 1830.

Simón Bolívar je mimo ni Latin America bi akoni, ogboju, olujidide ati atuninigbekun. Nigba igbesiaye soki re o lewaju Bolivia, Colombia, Ecuador, Panama, Peru, ati Venezuela lo si ilominira, o si kopa lati se ifidimule fun oro oselu ni Amerika elede Spani. Fun idi eyi won n pe ni "George Washington ti Guusu Amerika". 

## Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1783
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1830
Ẹ̀ka:Àwọn ará Venezuela
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Bòlífíà
Ẹ̀ka:Àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Perú
Arauca, Arauca

**** je ilu ni Kolombia ati oluilu apa Arauca Department.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Kòlómbìà
Barranquilla

thumb|left
**** je ilu ni Kolombia ati oluilu apa Atlántico Department.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Kòlómbìà
Tunja

thumb|Montages ti Tunja, Colombia.
**Tunja** je ilu ni Kolombia ati oluilu apa Boyacá Department.

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Kòlómbìà
Manizales

**Manizales** jẹ́ ilú ní Kolombia àti olúìlú apá caldas Department.

## Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Kòlómbìà
Àgbàjọ

[thumb|300px|A [community of interest gathers at Stonehenge, England, for the summer solstice.]]

**Àgbàjọ**'je adipo awon iru eda ti won ni ibasepo ti won pin morawon ayika. Ninu awon agbajo eniyan, ero-okan, igbagbo, alumoni, iferan, ilo, ewu, ati awon ohun miran ni won le wa bi ikanna larin won, to n fa idamo awon olukopa ati bi won o se ni itori larin ara won si. 

## Itokasi

Ẹ̀ka:Àgbàjọ