open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Àyìnlá (Fíìmù Àgbéléwò)

**Àyìnlá** jẹ́ fíìmù àgbéléwò olókìkí ajẹmórin kan tí ó dá lórí ìtàn ìgbésí aye Àyìnlá Yusuf tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Àyìnlá Ọmọwúrà, olórin Àpàlà tí máníjà rẹ̀ tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Báyéwù gún pa nínú ìjà ilé ọtí ní Ọjọ́ 6, oṣù Èbìbí, Ọdún 1980 ní ìlú Abẹ́òkúta. Fíìmù náà jẹ́ ṣíṣàfihàn ní ọjọ́ 13, Oṣù Okúdù Ọdún 2021 ní Ìlú Èkó, a sì gbé e jáde ní àwọn ilé ìṣàfihàn eré ní ọjọ́ 18, Oṣù Kẹfà, Ọdún 2021. Tunde Kelani ni olùdarí rẹ. Fíìmù náà jẹ́ yíyà pẹ̀lú ìwòye bí ìlú Abẹ́òkutà,   ti wọn ya ni Abeokuta, Ìpínlẹ̀ Ògùn ṣe rí ní àwọn ọdún 1970 àti ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1980. Lateef Adedimeji ni ó kópa gẹ́gẹ́ bí Àyìnlá, pẹ̀lú àwọn òṣèré bíi Omowumi Dada, Bimbo Manuel, Ade Laoye, Kunle Afolayan, Bimbo Ademoye and Mr Macaroni .    *Àyìnlá* ní fíìmù àgbéléwò pàtàkì akọkọ Kelani láti ìgbà tí ó ti gbé *Dazzling Mirage* jáde ní Ọdún 2015. Ètò ìsúná fún fíìmù àgbéléwò yìí jé gbígbé jáde gẹ́gẹ́ bí  (Àádọ́ta Mílíọnù). ₦50 Million.

## Ẹ̀dá-ìtàn

* Lateef Adédiméjì bíi Ayinla
* Omowumi Dada
* Bimbo Manuel
* Ade Laoye bíi Jaye
* Kunle Afolayan bíi Ajala
* Bimbo Ademoye
* Mr Macaroni bíi Bayewu

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ

## Àwọn Ìtọ́kasí
Eré ìdárayá

**Eré ìdárayá** ni a lè pe ní ìfigagbága tí a ń fi gbogbo ara ṣe yálà níbi eré ni tàbí ìdíje. tí a fi ń mú àláfíà ara le koko tàbí kí á lòó láti fi nímọ̀ nípa irúfẹ́ eré ìdárayá bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ òjòọ́ ẹni tí a sì tún fi ń ṣe ohun ìgbádùn fún àwọn ònwòran. Eré ìdárayá sì lè jẹ́bohun tí a gbé kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ètò ẹlẹ́sẹẹsẹ léte ati lè jẹ́ kí ara ó le koko. Onírúurú eré ìdárayá ló wà láti bẹ̀rẹ̀ láti orí ẹnìkan sí méjì tàbí eléènìyàn púpọ̀ tí wọ́n lè pín sí ikọ̀ ati ìsọ̀rí ìsọ̀rí. Àwọn akópa nínú eré ìdárayá lè díje láàrín ara wọn kí apá kan ó sì gbégbá orókè lẹ́yìn ìdíje náà. Bákan náà ni àwọn igun méjì tí wọ́n ń díje nínú eré ìdárayá lè ta ọ̀mì ní èyí tí kò ní sí ẹni tí yóò borí.  Wọ́n lè gbé eré ìdárayá onídíje kalẹ̀ láti ma fi mú olúborí lẹ́yìn ìdíje. Onírúurú eré ìdárayá ni àwọn ènìyàn ma ń ṣe lọ́dọọdún tí ó sì ma ń mú ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ dání.  

Ìdíje eré ìdárayá ni a mọ̀ sí àgbékalẹ̀ orísiríṣi ayò tí ó ní ṣe pẹ̀lú ìgbéra kán kán nígbà tí a ń díje lórí amì-ẹ̀yẹ kan lábẹ́ ìṣàkóso adari irúfẹ́ ìdíj eré ìdárayá bẹ́ẹ̀. 
## Àwọn itọ́ka sí
Titanic

**RMS ''Titanic**'' jẹ́ ọkọ ojú omi ńlá kan tí ó rì sí òkun North Atlantic ní ọjọ́ keedogun oṣù kẹrin(15 April) ọdún 1912 lẹ́yìn ìgbà tí ó kọlu òkúta omi dídì kan nígbà tí ó rìn ìrìn àjò láti Southampton, England sí New York City, Orílẹ̀ èdè America. Lára àwọn arin ìrìn àjò 2,224 tí ó wà nínú ọkọ̀ náà, ó lé ní 1,500 sọ ẹ̀mí wọn nù.
Kylian Mbappé

**Death forever= Anarchist Kylian Mbappé Lottin** (ti a bi 20 Oṣu kejila ọdun 1998) jẹ agbabọọlu fun Faranse kan ti o n gba iwaju fun egbe Ligue 1 Paris Saint-Germain ati ẹgbẹ orilẹ-ede France. A kà si ọkan ninu awọn agbaboolu ti o dara julọ ni agbaye,  o jẹ olokiki fun awọn ege ti o ma n ge, ati iyara gbe boolu rin re. 

A bi ni Ilu Paris, o dagba ni Bondy, Mbappé bẹrẹ si n gba boolu fun Monaco ni odun 2015, nibiti o ti gba akọle Ligue 1. Ni ọdun 2017(o jẹ ọmọ ọdun mejidinlogun nigba naa), Mbappé fowo si iwe pelu egbe agbaboolu Paris Saint-Germain leyin adehun lati ra fun € 180&nbsp;million, eyi mu ki o je   agbaboolu keji ti o gbowolori julọ ati ọdọ agbaboolu ti o gbowolori julọ. 

## Àwọn Ìtókasí
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1998
Buchi

**Onyebuchi Ojieh**, tí àwọn ènìyàn mọ̀ mọ́ orúkọ orí-ìtàgé rẹ̀  **Buchi** (wọ́n bí i ní April 4, 1979) jẹ́ apanilẹ́rìn-ín Nàìjíríà, a-kọ-orin-sílẹ̀, òǹkọ̀wé, àti Òṣèré láti ìpínlè Delta , Nàìjíríà .

## Ìbẹ̀rẹ̀ ìgbé-ayé àti ẹ̀kọ́

A bí Buchi ní Kwale Ndokwa West, Ìpínlẹ̀ Delta, Nàìjíríà. Ó lọ D.S.C Nursery and Primary School àti Ovwian Secondary School ní Ovwian, Warri. Lẹ́yìn ẹ̀kọ́ ìwé mẹ́wàá rẹ̀, ó lọ Bendel State University (tí a mọ̀ sí Ambrose Alli University ní báyìí), níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìmọ̀ òfin (law).

## Iṣẹ́ Apanilẹ́rìn-ín
Buchi bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ apanilẹ́rìn-ín rẹ̀ ní 2008, lẹ́yìn tí wọ́n mú u mọ apanilẹ́rìn-ín Tee-A, tí ó pe Buchi sí ibi eré rẹ̀  *Tee-A Live N Naked*. Show ní Èkó. Èyí ló ṣáájú ìpàdé pẹ̀lú àwọn apanilẹ́rìn-ín mìíràn bí i Ali Baba àti Opa Williams, tí ó fún Buchi ní àyè ní *Nite of A 1000 Laughs* show rẹ̀.  Buchi ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn  apanilẹ́rìn-ín mìíràn bí i I Go Dye, I Go Save, Basketmouth, àti Bovi, lára àwọn mìíràn .

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ
Standup Comedian	Comedy of the year
Youth Award	Comedy of the year

## Àwọn Ìtọ́kasí
Basketmouth

**Bright Okpocha** (tí a bí ni ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹ́sàn-án ọdún 1978 ní Ìpínlẹ̀ Èkó), tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Basketmouth tí gbogbo ènìyàn mò sí, jẹ́ apanilẹ́rìín àti òṣèré ọmọ Nàìjíríà. Ó ti ṣètò àwọn eré orin àwàdà ìmurasílẹ̀ olókìkí bíi "Basketmouth Uncensored" káàkiri àgbáyé.

Basketmouth ti gbàlejò ìpeníjà àwàdà kan lórí  Instagram, tí a pè ní "TwoThingsChallenge" èyí tí ó fa ariwo láti ọ̀dọ̀ àwọn olólùfẹ́, lẹ́hìn ìgbàtí ọ̀dọ kan ti fi fídíò kan hàn tí ó sọ àwọn nǹkan àìfọkànbalẹ̀ tí ó jọmọ́ ìbálòpọ̀, pẹ̀lú ọmọ kan ní wíwò ìsúnmọ́ nínú fídíò náà.

Ó jẹ́ olùpìlèsè ti "Ghana Jollof".

## Ìtàn Ìgbésí Ayé Rẹ̀

### Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ Ayé Rẹ̀
Ìpínlẹ̀ Èkó ni wọ́n bí Bright Okpocha ṣùgbón ó wá láti ìpínlẹ̀ Abia ní Nàìjíríà. Ó parí ilé-ìwé alákọbẹ̀rẹ̀ àti ilé-ẹ̀kọ́ ti girama ní Apapa, Ìpínlẹ̀ Èkó, ó sì lọ sí Fásítì ti Benin, Ìpínlẹ̀ Edo láti kọ́ ẹ̀kọ́ fún ìmọ̀-ìjìnlẹ̀ nípa "Sociology" àti "Anthropology". Ó ṣe àwárí ọgbọ́n rẹ̀ ní ìlù lílù ní ọdún 1991 pẹ̀lú atẹ̀le nípa gbígbé "rapping" ní ọdún 1994. Lẹ́hìn náà ó dá ẹgbẹ́ kan tí a pè ní “Da Psychophats” tí ó ní àwọn ọmọ ẹgbẹ́ méje àti pé wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí lọ fún eré àti "rapping" ní ọdún 1995, síbẹ̀síbẹ̀ wọ́n yapa ṣáájú ìdásílẹ̀ èyíkéyìí ohun èlò k'ọkan. Ó tẹ̀síwájú láti dá ẹgbẹ́ "rap" mìíràn tí a mọ̀ sí "Da Oddz" pẹ̀lú arákùnrin rẹ̀ Godwin àti Muyiwa Ola-Phillips: wọ́n ṣe eré bíi mélòó kan ṣùgbọ́n wọn kò kógojá nítorí àmì ìyasọ́tọ̀ ti "rap" wọn kò ṣéé gbà ní Nàìjíríà.

### Ẹ̀kọ́ Rẹ̀
Bright parí ẹ̀kọ́ alákọbẹ̀rẹ̀ àti ilé-ẹ̀kọ́ gírámà rẹ̀ ní Apapa (Ìpínlẹ̀ Èkó, Nàìjíríà) lẹ́yìn náà ó lọ gbóyè ní Yunifásítì ti Benin níbi tí ó ti ka ẹ̀kọ́ sociology ati anthropology pẹ̀lú arákùnrin rẹ̀ Godwin.

## Àwọn Ìfarahàn
In 2000, Basketmouth appeared in Lagbaja music video titled Gra Gra.

Ní ọdún 2005 àti 2006, Basketmouth gba Ààmì Ẹ̀yẹ Àpanilẹ́rìín ti Orílẹ̀-èdè àti àwọn ẹ̀bùn fún Àpanilẹ́rìín Ìdúró tí ó dára jùlọ ti ọdún náà.

 Ó jẹ́ yíyan ní ẹ̀dá ọdún 2021 "maiden edition of The Humour Awards Academy" lẹ́gbẹ̀ẹ́ àpanilẹ́rìín ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ Mr Funny. 

Basketmouth farahàn nínú iṣàfihàn Africa Magic "My Flatmates" ní ọdún (2016).

Láìpẹ́ yìí Basketmouth ti gbàlejò olówó àti ọlọlà Nàìjíríà Femi Otedola ní ilé rẹ̀. 

Ní Oṣù Kejìlá ọdún 2020, ó bẹ̀rẹ̀ jara eré àwàdà rẹ̀ ti àkọ́lé “Papa Benji”

## Ayé Tirẹ̀
Ní Oṣù kọkànlá ọdún 2010, Basketmouth fẹ́ ọ̀rẹ́-bìnrin rẹ̀ tipẹ́ Elsie ní Ìpínlẹ̀ Èkó, Nàìjíríà. Wọ́n ní ọmọ mẹ́ta papọ̀.
Ní Oṣù Kejìlá ọdún 2022, Basketmouth kéde nípasẹ̀ àkọọlẹ Instagram iṣẹ́ rẹ̀ pé òun àti ìyàwó rẹ̀ ń kọ́ ara wọn sílẹ̀ lẹ́hìn ọdún méjìlá ti ìgbéyàwó.  

## Àwọn Ààmì Ẹ̀yẹ Àti Yíyan

## Àwọn Ìtọ́ka Sí
MC Lively

**Michael Sani Amanesi**, tí ìnagige rẹ̀ jẹ́ MC Lively jẹ̀ Òṣèré àti Òṣèfẹ̀ kàn ní orílé èdè Nàìjíríà tí wọ́n bí ní ọjọ́ kefàdínlogun oṣù Kẹjọ,  ọdún 1992, tí o jẹ́ ọmọ Agenebode ní ìpìnlẹ̀ Ẹdó ní orílè èdè Nàìjíríà.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀ Ìgbé Ayé àti Ètò Ẹ̀kọ́
Woọ́n bí MC Lively sí Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ní ibí tí ó tí ká ìwé Alákọ́bẹ̀rẹ̀ ní ilé ìwé Alákọ́bẹ̀rẹ̀ tí orúko rè ń jẹ́ Ideal àti ilé ìwé sẹ́kọ́ńdírì tí orúko rẹ̀ ń jẹ́ Morèmi. Lẹ́yìn Kíkà ìwé Sẹ́kọ́ndírì, ó tẹ́sìwajú láti lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Fásiti tí Ọbáfẹmi Awólọ́wọ̀ ní ilé ifè, níbi tí ó ti kàwé gboyẹ̀ nínú iṣẹ Òfin (Law), lẹ́yin tí wọn pè sí Nigerian Bar ní ọdún 2016,èyí tí ó kọ sílẹ láti ṣe ìṣe ẹ̀fẹ̀.

## Iṣé Kọ́mẹ́dì àti fíìmù
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Kọ́mẹ́dì ní ọdún 2015, tí o sí jẹ́ mímọ̀ lati ará ẹ̀fẹ̀ kàn tí ó ṣe, tí ó pè ní "Agídí" níbi tí ó tí ṣe nipa àwọn ìṣẹlẹ tí ó ń ṣẹlẹ̀ ní orílé èdè Nàìjíríà.

MC Lively ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn gbajúmò tí wón ń ṣe Ìṣe ẹ̀fẹ̀ bí tirẹ̀, àwọn bí Akpororo, Gosave, àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. Ó jẹ́ ọ̀kan lára akópa nínú fíìmù tí àkólé rẹ ń jẹ́ "Seven and Half Date" ni ọdún 2028, ti orúkọ rẹ ń jẹ́ James, ẹnìkejì tí ó fẹ́ fẹ́ Bisola.
 
Óún náà síni Délé nínú eré àgbéléwò kan tí àkólé rẹ ń jẹ́ "Fate of Alakada". and featured in the 2022 film *[[Survivors (2022 film)|Survivors]]*.

## Àwọn àmì ẹ̀yẹ
**Royal African Youth Leadership award given by the Ooni of Ife[[Adéyẹyè Ẹnitàn Ògúnwúsì]]*
**City People Music Award for Comedy Act of the Year*

## Àwọn mìíràn
* Àtòjọ àwọn aláwàdà ọmọ Nàìjíríà

## Ìwé ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Henry Fajemirokun

**Henry Oloyede Fajemirokun**, CON Jẹ́ ògbóǹtarigì oníṣòwò orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Wọ́n bí i ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n, oṣù kéje, Ọdún 1926. Ó sì kú ní ọjọ́ karùn-ún, oṣù kejì, ọdún 1978. Òun pẹ̀lú Adebayo Adedeji ní ìgbàgbọ́ nínú ètò-ọrọ̀-ajẹ́ láàárín àwọn orílẹ̀-èdè ti ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà  èyí tí ó di ohun tí à ń pè ní Economic Community of West African States (ECOWAS).

Ó rí ìdí fún ilé-iṣẹ́ aládàáni láti wà, ó sì pèsè àwọn ilé-iṣẹ́ aládàáni. Ó mú kí àwọn iriṣẹ́ tí ètò-ọrọ̀-ajẹ́ nílò ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà, àti commonwealth gbèrú sí i.

Ó jẹ́ olórí ẹlẹ́ẹ̀kẹ́rin ti Nigerian Association of Chambers of Commerce, Industry, Mines and Agriculture (NACCIMA) , Olórí ẹlẹ́ẹ̀kẹfà ti Lagos Chamber of Commerce and Industry, olórí àkọ́kọ́ ti Federation of West African Chambers of Commerce  (1972–1978) àti olórí olùdásílẹ̀  Nigerian-British Chamber of Commerce  (NBCC) pẹ̀lú Sir Adam Thomson, alága British Caledonian Airways èyí tí ó wà lára British Airways). ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀ àwọn gómìnà àti olórí tẹ́lẹ̀ rí ní Nigerian-American Chamber of Commerce (NACC). Bẹ́ẹ̀ náà ló jẹ́ olórí fún, Federation of Commonwealth Chambers of Commerce.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀.
Ile Oluji, ní ìpínlẹ̀ Ondo ni wọ́n bí  Henrry sí. Màmá rẹ̀ jẹ́ ọmọ olóyè ńlá tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Odofin Oganbule Akinsuroju.

Ilé-ìwé St.Peter's, ní  Ile-Oluji àti ilé-ìwé tí orúkọ rẹ̀ tẹ́lẹ̀ jẹ́ St Luke's, Oke-igbo ni ó ti ka ìwé mẹfà rẹ̀. Ó ka ìwé mẹ́wàá rẹ̀ ní CMS Grammar School, Lagos àti ní Ondo Boys High School (1942–1944). Lẹ́yìn tó parí ìwé rẹ̀ ní Ondo Boys school, Ó darapọ̀ mọ́ Royal West African Frontier Force  ní ọmọ ọdún méjìdílógún. Ó sì si ìlú ní ilẹ̀ India ní àsìkò ogun àgbáyé kejì. Lẹ́yìn ogun náà ni ó darapọ̀ mọ́ ẹ̀ka Post and Telegraph Department gẹ́gẹ́ bí i òṣìṣẹ́ , ó sì kàwé ní ìkọ̀kọ̀ fún ìwé-èrí ilé-ẹ̀kọ́ Cambridge.

## Àwọn ìtọ́kasí
Quinton Aaron

**Quinton Aaron** (tí a bí ní ọjọ́ karùn-úndínlógún oṣù kẹjọ, ọdún 1984) jẹ́ òṣèré orílẹ̀-èdè American actor. Ó ṣe fíìmù àkọ́kọ́ rẹ̀ nínú eré Michel Gondry tó ń jẹ́ *Be Kind Rewind*. Ẹ̀dá-ìtàn tó kọ́kọ́ ṣe ni ibi tí ó ti ṣe Michael Oher nínú fíìmù kan ní ọdún 2009 tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́*The Blind Side*.

## Ìbèrẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
A bí Aaron sí The Bronx, New York City, àmọ́ ó kó lọ sí Augusta, Georgia lẹ́yìn tó parí ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ rẹ̀.

## Àtòjọ fíìmù àgbéléwò rẹ̀

### Fíìmù

### Orí amóhùn-máwòrán

### Àwọn fọ́nrán olórin

## Àwọn ìtọ́kasí
Wole Oladiyun

Wole Oladiyun tí a bí ní ọjọ́ Kejì oṣù kẹrin ọdún 1959, jẹ́ àlùfáà ilé ìjọsìn kàn ní orílé èdè Nàìjíríà, Òǹkọ̀wẹ̀, onísòwò, ìmọ Ẹ̀rọ (engineer) àti Olùdarí/Olùdásílẹ̀ ilé ìjósìn tí orúko rè ń jẹ́ Christ of Living Spring Apostolic Ministry (CLAM). 

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ìgbé ayé àti Ètò Ẹ̀kọ́
Àlùfáà Oladiyun jẹ́ ọmọ bíbí Ilé Olúji ní ìpínlè Òndó ní orílé èdè Nàìjíríà tí ọjọ́ ìbí rẹ̀ sí jẹ́ ọjọ keji oṣù kẹrin, ọdún 1959. Àwọn òbí rẹ̀ méjèèjì jẹ́ àlùfáà ilé ìjósìn, nígbà tí bàbá rẹ̀ jẹ́ Alàgbà, tí ìyá rẹ̀ sí jẹ́ Díkínẹ́sì ní ilé ìjósìn Àpọsítélì tí Kírísítì (Christ Apostolic Church). Ó kẹ́kọ̀ọ́ gbọyè ní ìmọ Ẹ̀rọ ní Fásitì tí ó wà ní Ilé Ìfẹ. Ó tẹ́sìwajú láti kẹ́kọ̀ọ́ gbọyè MBA ní Netherlands Business School ní Holland.

## Iṣé
Lẹ́yìn ayẹyẹ ìparí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Fásiti Ọbáfẹmi Awólọ́wọ̀ ní ilé ifè, Àlùfáà Oladiyun bẹ̀rẹ̀ iṣẹ títà Páàti Ọkọ̀, àwọn kẹ́míkà àti Igi èyí tí kò wá ní ìbámu tàbí ìlànà òun tí ó pinnu láti ṣe tàbí óún tí ó wà lọkàn rẹ tíi ṣe èyí tí ń ṣe Ìṣe Ọlọ́pàá.

## Iṣẹ́ Ìráńsẹ́
Àlùfáà Oladiyun lọsí Latter Rain Bible School tí ó wà ní ìpínlè Èkó. Ó kàwé náà ní Deeper Life Bible Church. Bákan náà, ó fi ará rẹ̀ silẹ láti di igbákejì Rev. (Dr). D.K Abóderìn tíì ṣe Àlùfáà àgbà ní Faith Family Bible Church, ti ó wà ní òjòdú ní Ìlú Èkó. Ó mú Àlùfáà Matthew Aṣímolówò gẹ́gẹ́ bí olùtọ̀nà nínú isé ìránṣẹ́.

## Ìgbé ayé
Àlùfáà Ọládiyùn ṣe ìgbéyàwó ní ọdún 1990 pẹ̀lú Búkọlá Ọládiyùn tí òun náà jẹ́ Àlùfáà nínú iṣẹ́ Ìráńsẹ́ Àlùfáà Ọládiyùn. Won sí jọ bí ọmọ mẹ́rin pápọ tí wọ́n sì ní àwọn ọmọ-ọmọ ( grand children) mẹ́ta.

## Àwọn ìtọ́kasí
Ira Aldridge

**Ira Frederick Aldridge** (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù keje, ọdún 1807, tí ó sì di olóògbé ní ọjọ́ keje oṣù kejọ, ọdún1867) jẹ́ òṣèrékùnrin àti adarí eré orí-ìtàgé tó wá láti orílẹ̀-èdè American. Ó di ìlú-mọ̀ọ́-ká látàrí fífi ẹ̀dá-ìtàn Shakespeate hàn. James Hewlett àti Aldridge ni a lè pè ní àwọn aláwọ̀-dúdú àkọ́kọ́ tí wọ́n máa ń ṣe eré apanilẹ́kún.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti iṣẹ́ rẹ̀
[right|thumb|Ira Aldridge as Mungo in ''[The Padlock*.]]
[[Fáìlì:Portrait_of_Ira_Aldridge_as_Mungo_by_an_unknown_artist,_undated.jpg|right|thumb|Portrait of Ira Aldridge as Mungo, held at the [[Northwestern University]].]]
Ìlú [[New York City]] ní wọ́n bí Aldridge sí, sínú ìdílé ìránṣẹ́ Ọlọ́run Daniel àti Luranah, ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù keje, ọdún 1807. Àmọ́ àwọn ìwé kan sọ pé wọ́n bi sí Bel Air, [[Maryland]].

Iṣẹ́ Aldridge àkọ́kọ́ wáyé ní ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ọdún 1820 pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ Afirika kan, èyí tí William Henry Brown àti [[James Hewlett (actor)|James Hewlett]] ṣe ìdásílẹ̀ rẹ̀. 

Ní oṣù karùn-ún, ọdún 1825, nígbà tí ó pé ọmọdún mẹ́tàdínlógún, Aldridge ṣe ìfarahàn àkọ́kọ́ rẹ̀ sí ìlú [[London]] lásìkò tí wọ́n fẹ́ ṣe àgbéjáde fíìmù*Othello*.  Ní oṣù kẹwàá ọdún 1825 bákan náà, Aldridge tún ṣiṣẹ́ gọbọi mìíràn ní London Royal Coburg Theatre, ó sì di aláwọ̀-dúdú àkọ́kọ́ tí á ṣe ìdásílẹ̀ ara rẹ̀ ní ilẹ̀ àjèjì. Ó ṣe Oroonoko nínú fíìmù *The Revolt of Surinam, or A Slave's Revenge''.

[left|thumb|Aldridge as [King Lear]]
[left|thumb|Portrait in [pastel, by Taras Shevchenko, 1858]]

## Ìdílé Aldridge

* Ira Daniel Aldridge, 1847–?. olùkọ́. Ó ṣí lọ sí Australia ní ọdún1867.
* Irene Luranah Pauline Aldridge, 1860–1932. olórin opera.
* Ira Frederick Olaff Aldridge, 1862–1886. Olórin àti akọ-orin-kalẹ̀.
* Amanda Christina Elizabeth Aldridge (Amanda Ira Aldridge), 1866–1956. olórin opera, òǹkọ̀wé àti a-ṣẹ̀dá-orin lábẹ́ Montague Ring.
* Rachael Margaret Frederika Aldridge, b.1868; ó kú ní ìgbà èwe rẹ̀ ní ọdún 1869.

## Àwọn ìtọ́kasí
Flex Alexander

**Mark Alexander Knox** (tí a bí ní ọjọ́ karùndínlógún oṣù kẹrin, ọdún 1970), tí àwọn ènìyàn tún mọ̀ sí **Flex Alexander** tàbí **Flex**, jẹ́ òṣèrékùnrin, apanilẹ́rì-ín, àti oníjó láti orílẹ̀-èdè Amerika. Ó bẹ̀ẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ lórí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán ní ọdún 2001 sí ọdún 2006. Alexander tún gbé ẹ̀dá-ìtàn oríṣiríṣi wọ̀ nínú àwọn fíìmù bíi Modern Vampires (1998), The Force (1999), *Out Cold*  (2001), Book of Love: The Definitive Reason Why Men Are Dogs (2002), *[[Gas]]* (2004), *[[Snakes on a Plane]]* (2006), àti Trigger (2020).

## Ayé rẹ̀
Alexander, gẹ́gẹ́ bíi àtúnbí fẹ́ olórin R&B kan, tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Shanice Wilson ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kejì, ọdún 2000. Wọ́n jọ bí ọmọ méjì, obìnrin kan, Imani Shekinah Alexander-Knox (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹjọ, ọdún 2001) àti ọmọkùnrin Elijah Alexander-Knox (tí wọ́n bí ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹta, ọdún 2004). Alexander jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Phi Beta Sigma.

## Àtòjọ àwọn fíìmù àgbéléwò rẹ̀

### Fíìmù

### Orí amóhùn-máwòrán

## Àtòjọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
Khandi Alexander

**Harriet Rene** "**Khandi**" **Alexander** (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹrin oṣù kẹsàn-án, ọdún 1957) jẹ́ oníjọ́, akọ́nimọ̀ọ́jó àti òṣèré orílẹ̀-èdè American. Ó bẹ̀ẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi oníjó ní ọdún 1980s, ó sì bèẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ akọ́nimọ̀ọ́jó fún Whitney Houston láti ọdún 1988 wọ 1992.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

### Fíìmù

### Orí ẹ̀rọ-amóhùn-máwòrán

### Fọ́nrán olórin

* 1993 – "Heaven Knows" by Luther Vandross

## Àtòjọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
Mark Angel (aláwadà)

**Mark Angel** (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún, ọdún 1991) jẹ́ ọ̀kan lára àwọn gbajúmọ̀ aláwàdà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ mọ̀ fún àwọn eré àwàdà Mark Angel Comedy Series ní orí ìkànnì YouTube, èyí tí òun àti àwọn ará ilé rẹ̀ bi Emmanuella Samuel, àti "Aunty" Success Madubuike. Ìkànnì Mark Angel ni ìkànnì àwàdà àkókò ni Afrika làti ní olólùfẹ́ mílíọ̀nù kan.

## Ìpìlẹ̀ rẹ̀
A bí Angel ní Port Harcourt, Rivers State, Nigeria ni ọdún 1991. Yunifásítì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ gbà á wọlé fún ẹ̀kọ́ ìmò ìṣègùn òyìnbó sugbon àbúrò bàbá rè tí ó fé ràn án lọ́wọ́ papòdà ni ọdún kan náà, èyí mú kí ó má le tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀. Ó padà lọ sí orílè-èdè Índíà láti kó nípa yíyàwòrán fíìmù kí ó tó padà sí Nàìjíríà láti ní ìmò si nípa iṣẹ́ náà ṣùgbọ́n kò rí isẹ́ tí ó ń san owó tí ó te lọ́rùn ní Nollywood. Ó bẹ̀rẹ̀ sí ń ṣe fíìmù ara rẹ̀ ní odun. Ó jẹ́ olólùfẹ́ Chelsea FC. Ó sì gbó èdè Igbo àti Yoruba.

## Àwọn Ìtókasí
Taaooma

**Maryam Apaokagi**, tí àwọn ènìyàn mọ̀ sí **Taaooma'',**'' jẹ́ apanilẹ́rìn-ín ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó tún jẹ́ ayàwòrán Lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí, òun ni olùdarí àti olùdásílẹ̀ Chop Tao, èyí tó jẹ́ ilé-iṣẹ́ oúnjẹ, ó sì ń darí ilé-iṣẹ́ Greenade  Ó di gbajúgbajà látàrí àwo eré apanilẹ́rì-ín rẹ̀ lórí ẹ̀rọ ayárabíàṣá.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀.
A bí Maryam Apaokagi ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kejì, ọdún 1999 sí ìlú rẹ̀ ní Ilorin, Ìpínlẹ̀ Kwara, àmọ́ ó lo ìgbà èwe rẹ̀ ní Namibia. Ó kékọ̀ọ́ nípa Tourism and Travel Service Management ní Kwara State University. Ní ọdún 2022, ó sọ fún ìwé-ìròyin The Punch pé, “mo fẹ́ di dọ́kítà, mo sì tún yí i padà sí agbẹjọ́rò. Àmọ́ ẹ̀kọ́ tourism ni wọ́n fún mi láti lọ kọ́ ní ilé-ìwé”.

## Ìgbésí ayé rè.
Ní oṣù kẹwàá, ọdún 2020, wọ́n fi Apaokagi fún ọkọ àfẹ́sọ́nà rẹ̀, tí í ṣeAbdulaziz Oladimeji (tí a tún mọ̀ sí. Abula) ní Namibia, wọ́n sì ṣe ìgbeyàwó ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kìíní, ọdún 2021.

## Àtòjọ àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

## Tún wo

* Àtòjọ àwọn aláwàdà ọmọ Nàìjíríà

## Àwọn ìtọ́kasí
Kenny Blaq

**Otolorin Kehinde Peter**, tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ **Kenny Blaq**, jẹ́ olórin àti apanilẹ́rìn-ín orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Ó ṣeré níbi ayẹyẹ kejì ti Naija Independence  àti ayẹyẹ àṣekágbá ti Africa Magic.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
kenny Blaq kàwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama ní Ejigbo, ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó ní láti kúrò ní SS3 láti lọ sí ilẹ́-ẹ̀kọ́ mìíràn nígbà tí àwọn òbí rẹ̀ ò lè san owó ilé-ìwé rẹ̀ mọ́.

Ó kẹ́kọ̀ọ́, ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí agbéròyìn sáfẹ́fẹ́ ní ilé-ìwé FRCN ní ìpínlẹ̀ Èkó.

## Iṣẹ́ rè
Blaq bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ apanilẹ́rìn-ín rẹ̀ ní ọdún 2008, ó sì ti ṣeré lọ́pọ̀lọpọ̀ ayẹyẹ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti lókè òkun bí i *I laff pẹ̀lú Mc Abbey*, *Gbenga Adeyinka (Laffmattaz)*, *Ali Baba's & Fina - Ali* , *Mc Amana's (DiSpeakable Me)*, *Cool FM Praise JAM*, *DAREY's Love Like A Movie*, *AY LIVE*, *BasketMouth's (Lord of the Ribs),* Africa Laughs (Uganda), SEKA Live (Rwanda) ECOFEST (Sierra Leone) àti BENIN GLO LAFFTA FEST (Nigeria)

Ayẹyẹ apanilẹ́rìn-ín tó jẹ́ tirẹ̀ gan-an tó pè ní *The Oxymoron Of Kennyblaq* gba àmì-ẹ̀yẹ eré apanilẹ́rìn-ín tó dára jù lọ ní ọdún 2017 àti 2018.

## Àtọ̀jọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
Sam Loco Efe

**Sam Loco Efe** (tí a bí ní ọjọ́ karùndínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá, ọdún 1945, tó sì di olóògbé ní ọjọ́ keje oṣù keje, ọdún 2011), tí orúkọ àbísọ rẹ̀ ń jẹ́ **Sam Loco Efeeimwonkiyeke** tí wọ́n bí ní Ìpínlẹ̀ Ẹnúgu  jẹ́ òṣèrékùnrin àti olùdarí eré.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Efe sí Ìpínlẹ̀ Ẹnúgu, ó jẹ́ ọmọ Arase Efeimwonkiyeke. Bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ Benin, tó ń ṣiṣẹ́ ní apá ìwọ̀-oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà, ìyá rẹ̀ sì jẹ́ oníṣòwò, tó ń ta àkàrà. Ìlú Abakaliki ni ó ti lo ìgbà èwe rẹ̀.  Ó pàdánù bàbá rẹ̀ nígbà tó wà ní ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀, èyí sì mú kí ó lọ ọ̀pọ̀ ọdún ju bí ó ti yẹ lọ láti kàwé rẹ̀ tán nítorí ó ní láti ran ìyá rẹ̀ lọ́wọ́ níbi òwò rẹ̀. Ìrírí àkọ́kọ́ rẹ̀ sí eré orí-ìtàgé bẹ̀rẹ̀ nígbà tí àwọn ẹgbẹ́ onítíátà kan wá sí ilé-ìwé wọn láti wá ṣe eré orí-ìtàgé kan tí wọ́n pe àkọ́lé rẹ̀ ní *The Doctor In Spite of Himself.* Lẹ́yìn eré náà, Efe pinnu láti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ náà. Látara èyí, ó bá wọn ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré orí-ìtàgé, ó sì gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ. 

## Àtòjọ àwọn fíìmù àgbéléwò rẹ̀

* *[[Tom and Jerry (Nigerian film)|Tom and Jerry]]* (with Chinedu Ikedieze and Osita Iheme)
* *[[Owo Blow]]*
* *[[I'll Take My Chances]]*
* *Final World Cup*
* *Long John*
* *Ukwa*
* *[[Osuofia in London]]*
* *My Love*
* *I want to harvest you*
* The return of anunuebe
* Things fall Apart
* Nneka the pretty serpent
* *[[Old school (2002 film)|Old School]]*
* A Fool at 40
* Blood Billionaires 2
* Daddy Must Obey
* My love

## Àwọn ìtọ́kasí
Noni Madueke

**Chukwunonso "Noni" Tristan Madueke** (wọ́n bí i lọ́jọ́ kẹwàá oṣù kẹta ọdún 2002) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù-ṣiṣẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè England tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-ṣiṣẹ́ PSV

## Àwọn Ìtọ́kasí
Duncan Mighty

**Duncan Wene Mighty Okechukwu** (wọ́n bíi ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1983), ẹni tí a mọ̀ sí **Duncan Mighty**, jẹ́ olórin orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, akọrin àti olóòótú orin láti ìlú Obio-Akpor, ní ìpínlẹ̀ Rivers.  Bí ó ti lẹ̀ jẹ́ pé irú ọ̀wọ́ orin rẹ̀ wà lábẹ́ ọ̀wọ́ orin ìdárayá tí àwọn olóyìnbó pè ní high-level tí ó jẹ́ ọ̀wọ́ orin gbajúgbajà, ó tún gbilẹ̀ si látàrí àwọn ìró àti àṣà àwọn ènìyàn rẹ̀ nítorí púpọ̀ àwọn orin rẹ̀ yìí ni ó kọ ní èdè abínibí rẹ̀ èdè Ikweage.

Wene Mighty ṣàgbéjáde àwo orin rẹ̀ tí ó kún fọ́fọ́ tí àkọlé rẹ̀ ń jẹ́ *(Koliwater)* ní ọdún 2009, tí àwọn ènìyàn sì tẹ́wọ́ gbà. Àwọn orin méjìlélógún inú àwo orin náà bí àwọn orin gbajúgbajà bí i "Ijeoma", "Scatter My Dada", "Ako Na Uche" tí ó sì fa ọkàn àwọn olólùfẹ́ orin síi jákèjádò orílẹ̀-èdè. Àwo orin rẹ̀ kejì tí ó pè ní, *Legacy (Ahamefuna) ni ó gbé jáde ní ọdún* 2010 pẹ̀lú àwọn ọ̀wọ́ orin márùndínlógún tí ó kéré sí ti t'àkọ́kọ́ tó gbé jáde. Àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ tẹ́wọ́ gba àwo dáradára pẹ̀lú àjọ aficionados. àwọn orin rẹ̀ bíi "Obianuju" àti "Port Harcourt son" sọ ọ́ di ìlú-mọ̀ọ́ká tí ó sì ṣokùnfà àlékún àwọn olólùfẹ́ rẹ̀. Ó wà lára àwọn tí wọ́n yàn fún àmì-ẹ̀yẹ ní ipele mẹ́ta ní NEA Ards ẹlẹ́ẹ̀kẹfà irú rẹ̀ ti ọdún 2011 tí ó sì gbégbá orókè ní ipele ti "Indigenous Artist of the Year".

Ní oṣù kẹsàn-án ọdún 2012, Wene Mighty ṣàgbéjáde àwo orin tí ó pè ní *Footprints*, àwo ọ̀wọ́ orin méjìdínlógún pẹ̀lú àjọṣepọ̀ àwọn òṣèré látorí Timaya, Shaggy, Otuu Sax, Sandaz Black àti Wande Coal. Àwọn àjọ UN foyè dáa lọ́lá gẹ́gẹ́ bíi peace Ambassador.

## Àtòjọ orin rẹ̀

### Àwo-orin ti studio

* Koliwater (2009)
* *Ahamefuna* (*Legacy*) (2010)
* *Footprints* (2012)
* *Grace & Talent* (2014)
* *The Certificate* (2016)

## Àtòjọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ rẹ̀
Èyí ni àtòjọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ tí Duncan Mighty ti gbà.

## Àwọn ìtọ́kasí
Ajiona Alexus

**Ajiona Alexus Brown**  (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹta, ọdún 1996) jẹ́ òṣèrébìrin Orílẹ̀ èdè America tó di ìlúmọ̀ọ́ká látàrí ìfarahàn rè nínú eré *The Rickey Smiley,*  *Empire*, *13 Reasons Why*, *Acrimony*, and *Breaking In*. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ yìí ní ọdún 2008, nígbà tó pé ọmọdún méjìlá.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Alexus ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹta, ọdún 1996, sí Tuskegee, ní Alabama. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní Alabama School of Fine Arts, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa eré orí-ìtàgé.

## Iṣẹ́ rè
Ní ọdún 2021, ó farahàn nínú eré Starz, pẹ̀lú Russell Hornsby, Da'Vinchi, Demetrius Flenory Jr., Eric Kofi-Abrefa, àti Michole Briana White.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rè

### Fíìmù àgbéléwò

### Orí ẹ̀rọ-amóhùn-máwòrán

## Àtòjọ orin rẹ̀

### Mixtapes

### Orin àdákọ

### Promotional singles

### Àwọn fọ́nrán orin

## Àwọn ìtọ́kasí
Fífún ọmọ lọ́yàn

thumb|Ọmọ tí ó ń mu (omi) oyàn lọ́wọ́.
thumbtime=2:03|thumb|Fíìmù nípa fífún ọmọ lọ́yàn
**Fífún ọmọ lọ́yàn**, tàbí **fífún ọmọ lọmú** túmọ̀ sí fífún ọmọdẹ́ tàbí ọmọ jòjòló ní omi ọ̀yàn gẹ́gẹ́ bíi oúnjẹ. O le jẹ́ fífún ọmọ ní omi oyàn láti inu oyàn tàbí fífún ọmọ ní omi oyàn tí a ti fi owó fún jáde láti inú oyàn. Àjọ World Health Organization (WHO) pa á ní arowà pé kí ìfún ọmọ lọ́yàn bẹ̀rẹ̀ láàrin wákàtí kan lẹ́yìn tí ọmọ titun bá làjú sáyé, kí ìyá sì tesiwaju títí di ìgbà tí ọmọ bá pé ọmọdún méjì.

Àwọn àjọ tí ó ń rí sí ètò ìlera, pẹ̀lú àjọ WHO, gbà á ní ìyànjú láti fún ọmọ titun ní omi oyàn nìkan fún oṣù mẹ́fà àkókò ayé rẹ̀. Èyí túmọ̀ sí pé òbí ò gbudọ̀ fi oúnjẹ tàbí omi mìíràn fún ọmọ yàtò sí omi oyàn àti vitamin fún oṣù mẹ́fà àkọ́kọ́. Àjọ WHO pàrọwà fún ìyá láti fi omi oyàn nìkan fún ọmọ ní oṣù mẹ́fà àkọ́kọ́, pẹ̀lú omi oyàn àti àwọn ounjẹ tí ó tó mìíràn fún ó kéré jù, ọdún méjì àkọ́kọ́ ọmọ titun.  

Fifunnomo lọ́yàn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ànfàní fún ìyá àti ọmọ. Fífún ọmọ lọ́yàn ma ń ran àwọn Ọlọ́pa ara ọmọdé lọ́wọ́ láti dojú kọ àwọn aarun tí ó le fẹ́ pa ọmọdé lára
## Àwọn Ìtókasí
Mahershala Ali

**Mahershala Ali** (; tí orúkọ àbísọ rẹ̀ ń jẹ́ **Mahershalalhashbaz Gilmore**, tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kejì, ọdún 1974) jẹ́ òṣèrékùnrin láti orílẹ̀-èdè Amerika. Ó ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ bíi Academy Awards méjì, Golden Globe Award àti Primetime Emmy Award. Ìwé ìròyìn *Times* to orúkọ rẹ̀ pọ̀ mó àwọn ọgọ́rùn-ún ènìyàn tó lọ́á jù lọ ní àgbááyé, ní ọdún 2019,  àti 2020, *[[The New York Times]]* fi sípò karùn-úndínlọ́gbọ̀n lára àọn òṣèré tó lọ́lá jù lọ.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Ali ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kejì, ọdún 1974, sí Oakland, California. Ó jẹ́ ọmọ Willicia Goines (tí wọ́n bí ní ọdún 1957) àti Phillip Gilmore (tí wọ́n bí ní ọdún 1956 tó sì di olóògbé ní ọdún 1994). Wọ́n tọ́ ọ lọ́nà onígbàgbọ́ ní Hayward, California. Ìyá rẹ̀ tó jẹ́ òjíṣẹ́ Olúwa ní ìjọ Baptist ló tọ́ ọ dàgbà. Bàbá rè jẹ́ eléré orí-ìtàgé tó ti farahàn nínú eré Broadway. Maher-shalal-hash-baz jẹ́ orúkọ ọmọ kejì tí wòlíì Isaiah bí (a lè rí èyí nínú Bíbélì, nínú ìwé Isaiah, orí kẹjọ).

Ilé-ìwé St. Mary's College of California (SMC) ní Moraga, California ni ó lọ, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ gboyè lọ́dún 1996 pẹ̀lú ìwé-èrí nínú mass communication. Ó wọ ilé-ìwé náà pẹ̀lú ètò ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ ti àwọn oní basketball, ó sì ń gba bọ́ọ̀lù náà lábẹ́ orúkọ "**Hershal Gilmore**" .

## Iṣẹ́ rẹ̀

### Gẹ́gé bí òṣèré
[thumb|Ali at the 2010 [San Diego Comic-Con]]
Gbogbo ènìyàn mọ Ali pẹ̀lú àpètán orúkọ rẹ̀ Mahershalalhashbaz Ali, ó lo èyí láti ọdún 2001 títí wọ ọdún  2010, nígbà tí ó bẹ̀rẹ̀ sí ní lo Mahershala Ali. 

Àwọn ènìyàn tún mọ̀ ọ́ látàrí èdá-ìtàn tó ṣe gégé bíi Remy Danton nínú eré Netflix tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ *House of Cards*, ó tún ṣe Cornell Stokes nínú *Marvel's Luke Cage*, ó ṣe Colonel Boggs nínú *The Hunger Games: Mockingjay – Part 1* àti *The Hunger Games: Mockingjay – Part 2* àti Tizzy nínú fíìmù 2008 *The Curious Case of Benjamin Button*, tó jẹ́ eré àkọ́kọ́ rẹ̀. Àwọn eré mìí ràn tó ti ṣe ni *Predators*, *The Place Beyond the Pines*, *Free State of Jones*, *Hidden Figures*.

Ó ti gba àwọn àmì-èyẹ Academy Award for Best Supporting Actor, SAG Award àti Critics' Choice Award àti BAFTA Award. Níbi 89th Academy Awards, òun ni mùsùlùmí àkọ́kọ́ tó gba àmì-ẹ̀ye Oscar.[thumb|Ali at the [2016 Toronto International Film Festival]]

### Gẹ́gẹ́ bí olórin
Ali darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ olórin Bay Area recording label ní ọdún 2000.Orúkọ rẹ̀ sì ni **Prince Ali**. Ní ọdún 2006, ó gbé orin àkọ́kọ́ rẹ̀ jáde, tí ń ṣe *Corner Ensemble*, lẹ́yìn náà, ó gbé orin mìíràn jáde bíi *Curb Side Service* ní ọdún  2007.

## Àtòjọ orin rẹ̀

### Studio albums

* *Corner Ensemble* (2006)
* *Curb Side Service* (2007)

## Àtòjọ àwọn fíìmù rè

### Fíìmù agbéléwò

### Orí ẹ̀rò-amóhùn-máwòrán

### Géèmù orí-fọ́nrán

## Àwọn ìtọ́kasí
James Baskett

**James Franklin Baskett** (ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kejì ọdún 1904 – ọjọ́ kẹsàn-án oṣù keje ọdún 1948) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Òṣèré oní tíátà àti olórin ni pẹ̀lú. Ó kópa nínú eré Song of the South tí Disney ṣe àgbéjáde rẹ̀ ní ọdún 1946 gẹ́gẹ́ bíi Ọńkúú Remus tó kọ orin "Zip-a-Dee-Doo-Dah".

Fún ìdánimọ̀ lórí ipa tí ó kó gẹ́gẹ́ bíi Remus, ó gba àmì ẹ̀yẹ ní ọdún 1948, èyí tí ó sọ ó di òṣèré ọkùnrin-adúláwọ̀ tí ó kọ́kọ́ gba irú àmì ẹ̀yẹ báyìí.

## Iṣẹ́
Ọ̀gbẹ́ni Baskett kẹ́kọ̀ọ́ famakọ́lọ́jì fún ìgbà díẹ̀ ní ìgbà ọ̀dọ́ ayé rẹ̀, ṣùgbọ́n ó fi ẹ̀kọ́ yìí sílẹ̀ láti lépa iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣèré oní tíátà. Ó kó lọ sí New York, láti pàdé Bill 'Mr. Bojangles' Robinson. Ní ọdún 1941, ó fi ohùn rẹ̀ ṣe Fats Crows nínú fíìmù àwọn ọmọdé tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ *Dumbo,* ó sì tún kọ́pa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ *B movies,* bíi *Revenge of the Zombies* ní ọdún 1943, *The Heavenly Body* ní ọdún 1944, àti eré tí wọ́n ti lo èdè ìbílẹ̀ ti Orbon, tí àkọ́lé rè ń jẹ́ *Jungle Queen* ní 1945.Làti ọdún 1944 títí dé ọdún1948, ó kópa pẹ̀lú àwọn mìíràn nínú ètò orí rédíò tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ Amos 'n' Andy Show gẹ́gẹ́ bíi agbẹjórò Gabby Gibson.￼Ní 1945,ó lọ fún ìdánwò-ìgbanisiṣẹ́ ti fíìmù titun Disney Song of the South (1946), tí ó dá lórí àwọn ìtàn Uncle Remus tí Joel Chandler Harris kọ. Lọ́gán ni Walt Disney rí ẹ̀bùn Baskett ó sì gbéṣẹ́ nàà fun-un lójú ẹsẹ̀.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

## Àwọn ìtọ́kasí
Philip Bailey

**Philip Bailey** jẹ́ ọmọ Ọkùnrin kan pàtó èyí tí a bí ni ọjọ́ kẹjọ oṣù kàrún-un ọdún 1951 in ilẹ̀  Amẹ́ríkà.O jẹ R&B, o máa n ko orin ti ẹ̀mí o jẹ Olórin tí ó sí tún máa nkọ orin sílẹ̀

.Ti a sì tún mọ sí tún mọ sí ẹni tí o máa n síwájú orin ni kikọ lati inu ohun ẹnu.pelu àwọn ọmọ][ group founder Maurice white. ti ayé iji ati ína .pu Gbogbo akitiyan re o ti gba awoodu méje eyi tí o je awoodu n la .

Bailey ti tẹ onírúurú awọn orin jáde. Ni odun 1984 ni o gba awoodu ti Chinese Wall, gégé bí eni ti o  korin dára jù ní ìdíje orin náà. Ni oṣù kàrún-un ọdún 2008,Bailey tun gba ipò pataki kan ti awọn elede gẹẹsi n pe ni Honrary Doctorate] ti orin kíkọ láti ọdọ àwọn Berklee College of Music.

igbe ayé rẹ àti àwọn iṣẹ rẹ

ìbẹrẹ pẹpẹ̀ ayé Bailey

Bailey je ọmọ ti a bí ti a sì to dàgbà ni Denver, ti Colorado. O lo sí Ile iwe girama ti Denver ìla oòrùn. O tun wa lọ sí ilé iwe gíga fasiti ti Metropolitan ti Denver àti fasity Colorado leyin ti o ti lọ sí ilé iwe gíga fasiti Metropolitan.

Bailey tún wà lára àwọn ẹgbẹ ti R ati B ti ibile èyí tí wọn pè ní Ọrẹ ati ìfẹ.[7] [8].

Lára àwọn ìbẹrẹ pẹpẹ̀ ayé orin Bailey ni o ti korin pẹlu awọn Olórin jaasi bíi aMiors Davis, John Coltrane àti Max Roach, awọn Olohun Motown ninu orin Stevie Wonder pàtó lára àwọn Olorin obinrin tí Bailey tún ti ba se awon nnkan iṣẹ rẹ ni Sarah Vanghan àti Dionne Warwick náà wá.[9]

]

## Àwọn Ìtọ́kasí
Louise Beavers

**Louise Beavers** (March 8, 1902 – October 26, 1962)  jẹ́ òṣèrébìnrin fíìmù agbéléwò àti tẹlifíṣọ́ọ̀nù ní Orílẹ̀ èdè Amerika. Láti ọdún 1920 sí ọdún 1960, ó kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ fíìmù àti ètò orí tẹlifíṣọ́ọ̀nù méjì tó gbajúmọ̀ jù lọ. Ẹrú tàbí ọmọ-ọ̀dọ̀ ni wọ́n sábà máa ń lò ó fún nínú àwọn eré náà.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Eva Marcille

**Eva Marcille Sterling** (tí orúkọ bàbá rẹ̀ jẹ́ **Pigford**; tí a bí ní ọjọ́ ọgbọ̀n oṣù kẹwàá, ọdún 1984) jẹ́ òṣèrébìnrin ti ilẹ̀ Amerika, oníṣé-oge, àti gbajúgbajà lórí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán.  Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ nígbà tó jáwé olúborí nínú ìdíje ẹlẹ́ẹ̀kẹta ti *America's Next Top Model*.

## Ìbẹ̀rẹ̀pèpẹ̀ ayé rẹ̀
A bí arábìnrin Sterling ní ìlú Los Angeles, California, orúkọ àbísọ rẹ̀ sì ni Eva Pigford. 

## Iṣẹ́ rẹ̀

### Iṣẹ́ aláwòṣe
Nínú ìdíje ẹlẹ́ẹ̀kẹta ti *America's Next Top Model*  ní ọdún 2004, Marcille jáwé olúborí   nínú ìfigagbágba pẹ̀lú Yaya DaCosta. 

## Ìgbésí ayé rẹ̀
Ní oṣù keje, ọdún 2006, Marcille bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe wolé-wọ̀de pẹ̀lú òṣèrékùnrin Lance Gross. Àwọn olólúfẹ́ méjèèjì fẹ́ ara wọn ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kejìlá, ọdún 2008, tí wọ́n sì tú ká ní oṣù kẹta, ọdún 2010. 

## Àtòjọ àwọn eré tí ó ti ṣe

### Fíìmù agbéléwò

### Eré rẹ̀ lórí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán

### Orin orí fọ́nrán

## Àwọn ìtọ́kasí
Josh2Funny

**Chibuike Josh Alfred** tí gbogbo ayé mọ̀ sí **Josh2Funny** jẹ́ adẹ́rìn-ín-pòṣónú, òsèré àti olórin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

## Ìgbésí ayé rẹ̀
A bí Josh2Funny ní Ìpínlẹ̀ Anámbra, ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kejìlá, ọdún 1990.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

* *Lagos Real Fake Life* (2018)
* *Money Miss Road* (2022)

## Àwọn ìtọ́kasí
Jennifer Beals

**Jennifer Beals** (tí a bí ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kejìlá, ọdún 1963) jẹ́ òṣèrébìnrin ará Amerika àti àwòkọ́ṣe ọ̀dọ́mọkùnrin télẹ̀. Ó ṣe ìfarahàn àkọ́kọ́ nínú *My Bodyguards* ní ọdún 1980, kí ó tó gba ìyin pàtàkì fún ipa rẹ̀ nínú *Flashdance* ní ọdún 1983, èyí sì mu gba àmì-ẹ̀yẹ NAACP fún òṣèré tíátà tó tayọ jù lọ, wọ́n tún yàn án fún àmì-èyẹ Golden Globe.

Beals ti farahàn nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olókìkí bíi *Devils in a Blue Dress* ní ọdún 1995, *The Last Days of Disco* ní ọdún 1988, *Roger Dodger* ní ọdún 2002, *The Book of Eli* ní ọdún 2010, àti *Before I Fall* ní ọdún 2017. Lórí tẹlifíṣọ́ọ̀nù, ó ṣe ẹ̀dá-ìtàn Bette Porter nínú *The L Word,*  ní ọdún 2004 sí ọdún 2009. Lẹ́yìn náà, ó farahàn gẹ́gẹ́ bíi ẹ̀dá-ìtàn kan pàtàkì nínú *The Chicago Code* ní ọdún 2011, *Proof* ní ọdún 2015, *Taken* ní ọdún 2017, àti *The Book of Boba Fett* ní ọdún 2021. Ó tẹ̀síwájú nínú ìkópa rẹ̀ nínú fíìmù *The L Word: Generation Q* gẹ́gẹ́ bíi Bette Porter ní ìbẹ̀ẹ̀rẹ̀ oṣù kejìlá, ọdún 2019.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

### Fíìmù

### Orí tẹlifíṣọ́ọ̀nù

### Gẹ́gẹ́ bíi aṣàgbéjáde fíìmù

## Àtòjọ àwọn àmì-ẹ̀yẹ tí ó gbà

## Àwọn ìtọ́kasí
Ataare

**Ataare** jẹ́ ata, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn èròjà fún ṣíṣe ọbè ní ilẹ̀-Adúláwọ̀.Ó sì wúlò fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan bíi iṣẹ́ àmúṣagbára àti fífi ṣe ìwúre láwùjọ Yorùbá.

## Ìwúlò

* Wọ́n ń lo ó láti fi se ọbẹ̀. Tí wọ́n bá fẹ́ fi se ọbẹ̀, wọ́n á kọ́kọ́ gun nínú odó kí wọ́n tó dà á sínú ọbẹ̀. 
* Nínú àṣà Ìsọmọ-lórúkọ nílẹ̀ Yorùbá, àwọn Yoruba máa ń lò ó láti fi ṣàdúrà fọmọ titun.Tí àdùrá na lọ báyìí "Ataare kì í di tirẹ̀ láàbọ̀ kíkún ni ataare n kún, ayé rẹ a kún fówó, ayé rẹ a kún fọ́mọ, ayé rẹ a kún fún onírúurú dúkìá jìngbìnnì.
* Ní ilẹ̀ Igbo, àwọn Igbo náà máa ń lò ó fún ìsọmọlórúkọ.
* Nínú ìgbàlejò, wọ́n a máa ń fún àwọn àlejò ní Obì, àti ataare, wọ́n á sì fi ṣàdúrà.
* Lásìkò ààrùn èrànkòrónà ní ọdún 2019, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́  bí oògùn.During the Covid-19 pandemic, it was used in medicine.
*

## Àwọn ìtọ́kasí


Ẹ̀ka:Àwọn ọ̀gbìn
Ẹ̀ka:Àwọn ohun ọ̀gbìn jíjẹ
Ẹ̀ka:Àwọn ónjẹ
Ọba Fakayode Faluade

**Ọba Fakayode Faluade** jẹ́ Olú tI Ibogun, èyí tí ó wà ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Ifọ̀.

## Àwọn ìtọ́kasí
Troian Bellisario

Troian Avery Bellisario (a bí i ní ọjọ́ 28 oṣù ọ̀wàrà, ọdún 1985) jẹ́ òṣèrébìnrin orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà . Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè jáde ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga University of Southern California, ní ọdún 2010, ó gba ipò tí ó fún un ní ọ̀nà àbáyọ gẹ́gẹ́ bi Spencer Hastings nínú eré ìtàgé atòtẹ̀léra Freeform tí orúkọ eré náà ń jẹ́ Pretty Little liars (ní ọdún 2010 sí ọdún 2017), èyí tí ó sọ ọ́ di ìlú-mọ̀-ọ́n-ká káàkiri àgbáyé, tí ó sì gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ àti ìdánimọ̀ àmì-ẹ̀yẹ àti ìdánimọ̀.

## Ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé rẹ̀
Wọ́n bí Bellisario wọ́n sì tọ́ ọ ní ìlú Los Angeles. Àwọn òbí rẹ̀ méjèèjì Deborah pratt àti Donald P. Bellisario olùṣe-àgbéjáde
Dres the rapper

**Andres** "**Dres**" **Vargas-Titus**) (ọjọ́ ìbí jẹ́ oṣù kẹta, ọjọ́ kejidinlogun, ọdún 1967) jẹ́ Òṣeré Hip hop ni orile Ede Amerika. Ó jẹ́ olori fún àwọn Òṣeré tí orúkọ ègbé wọn jẹ́ Alternate Hip hop duo Black sheep group,  kí ó tó dá dúró.

## Ìṣe
Dres dá egbe Black sheep kalẹ ni 1989 pẹ̀lú Mista Lawnge. Àwọn mejeeji kọ́kọ́ ṣeré papọ ni 1991 tí wọn pé àkọlé orin wọn ní De La Soul. Ó kópa ńinu àwo orin tí àkọlé rẹ jẹ "Fanatic of The B word.

## Àtòjọ orin àdákọ

### Àwo-orin

### Àwọn orin àjọkọ

* "Fanatic Of The B Word" by De La Soul, from its 1991 album *De La Soul Is Dead*.
* "Work To Do" by Vanessa L. Williams, from her 1991 album *The Comfort Zone*.
* "Let The Horns Blow" by Chi Ali, from his 1992 album *The Fabulous Chi-Ali*.
* "Roll Wit Tha Flava" by the Flavor Unit MCs, from the 1993 album *Roll Wit Tha Flava*.
* "En Focus" by De La Soul, from its 1993 album *Buhloone Mindstate*.
* "First...and Then" by Handsome Boy Modeling School from its 2004 album *White People*.
* "Foolin' Around" by Rhymefest from his 2008 mixtape *Man in the Mirror*.
* "React with a mic" by Twista from his 1994 album *Resurrection*
* "Back on the Scene" By Slaughterhouse from its 2011 *Slaughterhouse EP*

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

* Who's the Man? (1993) bíiMalik
* *Once in the Life*  (2000) bíi Hector
* "Words Up!" a CBS Schoolbreak Special, Season 10, Episode 2 (1992) bíiAeschylus

## Àwọn ìtọ́kasí
Michael beach

**Michael Anthony Beach** (tí wọ́n bi ní oṣù kẹwàá ọgbọ́n ọjọ́ ní 1963),ọ́ jẹ́ òsẹ̀rẹ́ ti ilẹ̀ Amẹ́ríkà, tí ó kópa nínú eré Lean on Me(1989), *One False Move* (1992), *Short Cuts* (1993), *Waiting to Exhale* (1995), *A Family Thing* (1996), *Soul Food* (1997), àti eré *Aquaman* (2018). Lórí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán, ó ṣerẹ́ Al Boulet lórí NBC eré oníṣègùn ER láti ọdún 1995 dé 1997. Láti ọdún 1999 dé 2005, Beach tún jẹ́ ọ̀kan nínú ẹ̀dá-ìtàn nínú eré mìíràn tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ NBC, Third Watch, àti Monte Parker, àti T. Ó, Cross nínú eré Fx's Sons of Anarchy. 

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Beach ní Roxbury, Massachusetts, ní ọjọ́ ọgbọ̀n oṣù kẹwàá, 1963. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè láti ilé-ìwé Juilliard, pẹ̀lú ìwé-ẹ̀rí nínú ẹ̀kọ́ Fine Arts.

## Àtòjọ àwọn eré rẹ̀

### Fíìmù àgbéléwò àti ètò orí telífíṣọ́ọ̀nù

### Fíìmù orí tẹlifísọ́ọ̀nù

### Géèmù orí fọ́nran

## Àwọn ìtọ́kasí
Glynn Turman

**Glynn Russell Turman** tí a bí ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kìíní, ọdún 1947, jẹ́ òṣèré ilẹ̀ Amẹ́ríkà, ó sì tún jẹ́ ònkọ̀wé, ayẹ̀wéwò
olùdarí àti agbátẹrù ètò orí tẹlifíṣọ́ọ̀nù.

## Ibẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Turman sí ìlú New York. Ìwádìí fi yé wa pé ó tan mọ́ àwọn ará Edo ní orílẹ̀-èdè Naijiria. Turman kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní High School of Performing Arts tó wà ní agbègbè Manhattan, ní New York, ní ọdún 1965.

## Àtòjọ àwọn fíìmù rẹ̀

### Fíìmù

### Orí tẹlifíṣọ́ọ̀nù

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Joy Bryant

**Joy Bryant**, gẹ́gẹ́ bí i orúkọ rẹ̀, jẹ́ òṣèrébìnrin, oníṣòwò, àti oníṣẹ́-oge ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà. Ó ti kópa tàbí farahàn nínú-un ogunlọ́gọ̀ eré àti iṣẹ́ẹ móhùn-máwòrán láti ìgbà tó ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ẹ rẹ̀ ní ọdún 2001. A bí i ní ọjọ́kejìdínlógún osù kẹwàá ọdún-un 1974 sí Bronx, ìpínlẹ̀ New York. Arúgbóbìnrin òbí i rẹ̀ ló tọ́o dàgbà; ìyá yìí náà ló sì pèsè ohun gbogbo fún-un kí ó tó wá dẹni tó rówọ́họrí. Ọmọ ọdún mẹ́ta ló sì tí máa ń dáwọ́ ijó gẹngẹ ní fífi ẹ̀bùn àtinúdáa rẹ̀ hàn. Ní kíkà, ó ti gba àmì-ẹ̀yẹ méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ gẹ́gẹ́ bí i ìdánimọ̀ lọ́wọ́ àjọ NAACP fún Image Award Nominations; ẹ̀wẹ̀, ó tún ti gba ọ̀kan fún Screen Actors Guild Award nomination. 

## Iṣẹ́ rẹ̀.

Bryant bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi oníṣẹ́-oge lára pé ó farahàn nínú àwon ípolówó fún "Ralph Lauren", "Tommy Hilfiger", "Gap Inc.", àti "Victoria's Secret". Lẹ́nú iṣẹ́ẹ fíìmù, ó ní àlàjá nígbà tí ó kópa nínú-un eré kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Antwone Fisher" ní ọdún 2002, èyí tí ó tọwọ́ọ Denzel Washington jáde. Àwọn eré mìíràn tó tún ti kópa ni "Spider-Man 2" ní ọdún-un 2004, "The Skeleton Key", "Get Rich or Die Tryin" àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. 

## Àwọ̀n Ìtọ́kasí.
Keith Richards

Keith Richards [kiθ ˈɹɪt͡ʃədz] 1, ti a bi ni Oṣu kejila ọjọ 18, ọdun 1943 ni Dartford, Kent (England), jẹ akọrin ara ilu Gẹẹsi, akọrin, onigita, oludasile, ni ọdun 1962, pẹlu Mick Jagger, Brian Jones ati Ian Stewart, ti ẹgbẹ apata The sẹsẹ Okuta. Paapọ pẹlu Mick Jagger, ni ajọṣepọ kan ti wọn pe ni Awọn Twins Glimmer, o kọ pipọ julọ ti ẹda atilẹba ti ẹgbẹ naa. O tun jẹ oṣere kan, ti o ṣe pataki baba Jack Sparrow (ti o ṣe nipasẹ Johnny Depp ti o ni atilẹyin pupọ nipasẹ rẹ lati ibẹrẹ fun aṣọ rẹ) ni awọn fiimu meji ni awọn ajalelokun ti Karibeani jara.

Keith Richards ti kọ olokiki rẹ lori ṣiṣere gita abuda rẹ (lilo ṣiṣatunṣe ṣiṣi ni G, nipa yiyọ okun 6th ti ohun elo kuro pẹlu oruka timole ), eyiti o jẹ ki o jẹ olupilẹṣẹ arosọ ti awọn riffs, lori nọmba nla ti awọn deba kariaye ti o kọ pẹlu Mick Jagger ( 14 ti awọn orin duo wa laarin awọn orin 500 ti o tobi julọ ni gbogbo igba nipasẹ iwe irohin Rolling Stone, eyiti o tun ṣe ipo rẹ 4th ti o dara julọ onigita ti gbogbo akoko3), ati lori iṣẹlẹ igbesi aye rẹ, ọpọlọpọ awọn iṣoro rẹ pẹlu eto idajo ni awọn orilẹ-ede pupọ nitori si afẹsodi rẹ si heroin ni awọn ọdun 1970. O ṣe akopọ igbesi aye rẹ ninu igbesi aye igbesi aye rẹ ti a tẹjade ni ọdun 2010, eyiti o jẹ aṣeyọri nla ni awọn ile itaja iwe ati nibiti o sọ pe: “Emi yoo yọkuro nigbati mo ba ti fọ paipu mi. »

Lẹhin ọgọta ọdun ti iṣẹ, awọn akọrin mẹta ti o tun wa laaye ti ẹgbẹ ti Awọn okuta - lẹhin iku Charlie Watts -, gbogbo ni awọn aadọrin wọn, tẹsiwaju lati ṣe lori ipele ati ni aṣeyọri ni gbogbo agbaye ati pe ko ṣe afihan eyikeyi ipinnu ti fifi sori ẹrọ. opin si iṣẹ wọn.
Moin moin

**Mọ́ín-mọ́ín**, **ọ̀lẹ̀lẹ̀** tàbí **ọ̀ọ̀lẹ̀** jẹ́ ẹ̀wà tí a bo èpo rẹ̀, tí a lọ̀, tí a sì fi àwọn èròjà bíi ata, epo, iyọ̀ edé, iyọ̀ àti àwọn èròjà míràn sí ṣáájú kí wọ́n tó sè é lórí iná.  Lọ́pọ̀ ìgbà wọ́n ma ń fi àlùbọ́sà, atalẹ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ kun kí ó lè dùn un jẹ. Móí-mọ́í jẹ́ óunjẹ ìbílẹ̀ Yorùbá tí wọ́n wà ní apá ìwọ̀ ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà. Òúnjẹ yí jẹ́ ìkan pàtàkì lára àwọn óúnjẹ aṣaralóore . 

Yàtọ̀ sí mọ́í-mọ́í tí wọ́n ń pèé ní ilẹ̀ Yorùbá, wọ́n tún ń pèé ní *alele*, tàbí ọ̀lẹ̀lẹ̀* ní apá orílẹ̀-èdè [[Sierra Leone]] ati [[Ghana]] . Wọ́n tún ma ń jẹ mọ́ímọ́í pẹ̀lú [[ẹ̀kọ]], [[kòkó]] lọ́dọ̀ àwọn [[Hausa]] tàbí [[ògì]].   [[Tubaani]] (also spelled tubani) is a similar dish found in Northern Ghana. Wọ́n lè fi mọ́ímọ́í mu [[gàrí]] pẹ̀lú, wọ́n sì tún ma ń fi gbádùn [[ounje]] bíi [[ìrẹsì]] jọ̀lọ́ọ̀fù, ìrẹsì ọ̀fadà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.

==Àwọn èròjà mọ́ímọ́í==
Wọ́n lè lo ẹ̀wà pupa, ẹ̀wà sèsé, tàbí ẹ̀wà funfun tí wọ́n ń pe ní erèé, wọ́n ma ń fi ata, epo, òróró, edé, àlùbọ́sà, [[ẹyin]], [[ẹja]] yíyan, iyọ̀, magí tàbí ẹran tí wọ́n ti bọ̀  si kí ó lè ládùn tó dára.

==Bí a ṣe ń pèsè mọ́ímọ́í ==
Wọ́n ma ń pèsè mọ́ímọ́í pẹ̀lú kí wọ́n kọ́kọ́ rẹ [[ẹ̀wà]] èyíkéyí tí wọ́n fẹ́ lò sínú [[omi]] tútù títí yóò fi rọ̀, lẹ́yìn náà wọn yóò bo èpo ara ẹ̀wà náà kúrò.Lẹ́yìn èyí ni wọn yóò lọ̀ọ́ kúná, wọn yóò wá fi àwọn èròjà tí a ti mẹ́nu bá ṣáájú. Àwọn míràn ma ń fi ẹyin, ẹran bíbọ, edé àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ kun kí ó lè dùn yùngbà yùngbà.  Irúfẹ́ mọ́ímọ́í tí wọ́n bá pèsè pẹ̀lú àwọn èròjà tí a ti ka sílẹ̀ yí ni a lè pe ní mọ́ímọ́í ẹlẹ́mí méje. 

Wọ́n ma ń ṣu mọ́ímọ́í rogodo, tàbí kí wọ́n ṣù ú pẹrẹsẹ, ó da lórí ohun tí wọ́n bá fi ṣù ú.  Bí wọ́n bá ti fi sínú ohun tí wọ́n fẹ́ fi ṣù ú tán, wọn yóò sì gbe sí orí iná. Tí wọ́n bá fi [[ewé éran]] tàbí ewé [[ẹ̀bà]]  tàbí [[ewé]] [[ọ̀gẹ̀dẹ̀]] ṣu mọ́ímọ́í ni yóò jẹ́ kí ó rí rogodo.  omi tó pọ̀ ni wọ́n fi ma ń se mọ́ímọ́í. 
<gallery mode="packed">
File:Moin Moin.jpg|Sliced moin moin
File:Moimoi.JPG|"Ewe eran" leaves (*Thaumatococcus daniellii'')
A moin moin seller.jpg|Moin moin seller in Nigeria


## Ẹ tún lè wo

* Àkàrà
* Okpa
* List of African dishes
* List of steamed foods

## Àwọn itọ́ka sí

## Àwọn ìjápọ̀ ìta
* How Afrolems makes Moin-Moin
* Moimoin recipe
* https://tspace.library.utoronto.ca/bitstream/1807/6705/1/jb06075.pdf

Ẹ̀ka:Àwọn ónjẹ
Avery Brooks

**Avery Franklin Brooks** (tí wọn bí October 2, 1948) jẹ́ òṣeré Amẹ́ríkà, olùdarí, akọrin, aroso àti akọ̀wé. Ó jẹ́ gbajúmọ̀ fún àwọn ère orí-ìtàgé bí Captain Benjamin Sisko lórí *Star Trek: Deep Space Nine*, bí Hawk nínú *Spenser: For Hire* àti its spinoff *A Man Called Hawk*, àti bí Dókítà Bob Sweeney nínú the Academy Award–ti wọn yàn fún fíìmù *American History X*. Brooks tí ṣe iṣẹ́ orí-ìtàgé púpò fún àwọn ènìyàn tí wọ́n sì ti gbà. Wọn tún yàn àn fún Saturn Award àti NAACP Image Awards nígbà mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Brooks tún ṣe ífilole wọnú "College of Fellows of the American Theatre" àti bestowed pẹ̀lú the William Shakespeare Award fún Classical Theatre by the Shakespeare Theatre Company.

## Àtòjọ fíìmù rẹ̀

### Fíìmù

### Orí tẹlifíṣọ́ọ̀nù

### Géèmù orí fọ́nrán

## Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn òṣeré ará Amẹ́ríkà
Kiruki

**Kiriku** (**ti a bí ní oṣù Kejìlá ojo kẹtàdínlógún ọdún 2014**), tí orúkọ àbísọ rẹ sì jẹ **Enorense Victory**, jẹ́ ọmọ Nàìjíríà, aláwàdà, òǹkọ̀wẹ́ alátìnúdá àti  ọmọdé Òṣeré .

## Ayé rẹ̀
Kiriku jẹ́ ọmọ Benin  láti  Edo State. Ó jẹ́ ará Urhobo. Ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀ẹ̀rẹ̀ ni ó wà. Òun ni àbúrò Umbrella Boy, tó tún jẹ́ alákòóso rẹ̀. Òun ni ọmọ àbígbẹ̀yìn nínú àwọn ọmọ mẹ́rin tí òbí rè bí.

## Iṣẹ́ ọnà rẹ̀
Kiriku bẹ̀rẹ̀ ìṣe alawada rẹ ni ọmọ ọdún merin. ìmọ́lẹ̀ rẹ̀ tàn nígbà tí àwọn Fídíò rẹ tán sì ayélujára pẹ̀lú iranlọwọ Instablog9ja àti Tunde Ednut. Ó kókó bẹ̀rẹ̀ ìṣe rẹ ni ìlú re, Benin City, kí ó tó kó lọ sí ìlú Èkó Lagos - Tí ó jé orísun ìdániláráyá tí orílè èdè Nàìjíríà - láti tẹ́lẹ̀ ìṣe àwàdà rẹ. Ọtí ṣíṣe papọ̀  Broda Shaggi, Mr Funny ati Iyanya. Ó sì ti ní àpapò ìṣe pelu  Officer Woos ati Cute Abiola. Ìwé-ìròyìn The SUn pè é ní aláwàdà ọmọdé tí àwọn èèyàn fẹ̀ràn jù lọ ní Naijiria.

## Àmì-ẹ̀yẹ
Kiriku jáwé olúborí  fún ìdíje  "the Breakout Social Content Creator fún ọdún 2022, ní  Net.ng awards.

## Ìgbésé ayé tí rẹ̀
Òun, àti ẹ̀gbọ́n rẹ̀ ra ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ méjì fún àwọn òbí wọn méjèèjì ní ọdún  2022, gẹ́gé  bí àmì ìdúpẹ́. Ó ní ìdí tí òun fi ra ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ náà fún àwọn òbí rẹ̀ ni pé èyí tí wọ́n ń lò ti gbó, wọ́n sì ti ń lò ó fún àìmọye ọdún. Àti pé ó ti pinnu láti ra ọkọ̀ náà nígbà tí ó bá ti lówó.

## Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Èso ikoyi

## Ẹ̀ṣọ́ ikòyí
Orílẹ̀ Yorùbá kan ni èyí jẹ́. 

### Oríkì Ìkòyí
Ẹ̀ṣọ́ ò ríkúsá

Ọmọ a-lérí ikú pogun

Ọmọ agbọ̀n tíí béèrè ìjà  

Yánbímlólú 

Àrọ̀nì mọja Ògèlé 

Oníkòyí gbéra nílẹ̀ 

Ogun tó ó lọ 

Ogun àjàìwẹ̀yìn 

Ló mú 'lé ẹ̀ṣọ́ wù mí  

Ogun Ojoojúmọ́ ló mú' lé wọn sú mi í lọ 

Ìkòyí kìí fẹ̀yìn gbọfà  

Èyí tó bá fẹ̀yìn gbọfà 

Ojo ló ṣe..... 

## Àwọn ìtọ́kasí
Ẹ̀gbá Aké

**Egba Ake**, tí a tún mọ̀ sí **Ẹ̀gbá Aláké** jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀ka márààrún tí Ẹ̀gbá pín sí. Àwọn ẹ̀ka yòókù ni Oke-Ona, Gbagura, Owu àti Ibara (ìtàn fi yé wa pé Ibara wà lára Yewa, kì í ṣe Ẹ̀gbá, àmọ́ agbègbè Abẹ́òkúta ni ó wà báyìí. Aláké ti ìlú Ẹ̀gbá ni ọba tàbí olórí gbogbo ẹ̀yà Ẹ̀gbá.

## Àwọn olórí
[thumb|[Solomon's knot, a quasi-heraldic symbol of Yoruba royalty]]
Èyí ni àtòjọ àwọn olórí tàbí adarí Ẹ̀gbá, tó joyè Aláké, láti ọdún 1854

## Àwọn ìtọ́kasí
Aláké ti ìlú Ẹ̀gbá

thumb|Aàfin ọba Aláké ti ìlú Ẹ̀gbá, ní Abẹ́òkuta
**Aláké ti ìlú Ẹ̀gbá** ni orúkọ oyè ọba ti ìlú Ẹ̀gbá, èyí tó wà ní Abẹ́òkúta, ní Ìpínlẹ̀ Ògùn, ní apá Ìwọ̀-oòrùn ilè Nàìjíríà. Ẹ̀gbá pín sí Ẹ̀gbá Aké, Òwu, Oke-Ona, àti Gbagura.

## Ìtàn
Sagbua Okukenu di Aláké ti ìlú Ègbá tó kọ́kọ́ jẹ, ó sì jọba láti ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹjọ, ọdún 1854 wọ ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù kẹjọ ọdún 1862. Sáájù ìfisípò rẹ̀ ní ọdún 1846, wọ́n fi Shomoye joyè Adelé fún ọdún kan, láàárín ọdún 1845 wọ ọdún 1846. Lẹ́yìn ìpapòdà Ọba Okukenu ní ọdún 1862, Shomoye padà sórí oyè gẹ́gẹ́ bíi Adelé, ó sì lo ọdún mẹ́rin lórí oyè, láàárín ọdún 1862 wọ 1866. Lẹ́yìn èyí, wọ́n fi Oba Ademola I jọba ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣụ̀ kọkànlá, ọdún 1869. Ó joyè fún ọdún mẹ́jọ títí tó fi papòdà ní ọjọ́ ogbọ̀n oṣù kejìlá, ọdún 1877. Ní ọjọ́ kìíní oṣù kìíní, ọdún 1878, wọ́n yan Ọba Oyekan láti joyè Aláké ti ìlú Ẹ̀gbá. Ó lo ọdún mẹ́ta lórí oyè kó tó papòdà ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kejìlá, ọdún 1881. Lẹ́yìn náà, wọ́n yan Oluwaji sórí oyè ní ọjọ́ kesàn-án oṣù kejì, ọdún 1885, tí ó sì lo ọdún mẹ́rin.

Lẹ́yì ọdún méjì tí ipò-ọba ṣófo, wọ́n yan Ọba Oshokalu sórí oyè ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kesàn-án, ọdún 1891. Ó jọba fún ọdún méje, títí wọ ọjọ́ kọkànlá oṣụ̀ kẹfà, ọdún 1898 tó papòdà. Ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹjọ, ọdún 1898, Ọba Gbadebo I di Aláké ti ìlú Ẹ̀gbá. Ó lo ọdún méjì lóri oyè, ó sì papòdà ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún, ọdún 1920. Lẹ́yìn ìpapòdà Ọba Gbadebo ní ọdún 1920, Ọba Ladapo Ademola II di Ọba tuntun.  Ó jọba fún ọdún méjìlélógójì, àmọ́ ó lo ọdún méjì léyìn odi, láàárín ọdún 1948 wọ oṣù kejìlá ọdún 1950. Lẹ́yìn ìpapòdà rẹ̀ ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá, ọdún 1962, ipò-ọba ṣófo fún ọdún kan. Ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹjọ, ọdún 1963, wọ́n yan Ọba Adesina Samuel Gbadebo II sórí oyè. Lẹ́yìn ìpapòdà Adesina Samuel Gbadebo II ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá, ọdún 1971, Samuel Oyebade Lipede gorí oyè Ó jọba fún ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n, títí tó fi papòdà ní oṣù kejì ọdún 2005, èyí ló sì mú kí Adedotun Aremu Gbadebo III gorí oyè. 

## Àwọn ìtọ́kasí