Ngozi Okonjo-Iweala

**Ngozi Okonjo-Iweala**  tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹfà ọdún 1954 jẹ́ onímọ̀ ètò ìṣúná, ó sì tún jẹ́ Alákòóso fún ètò ìnáwó àti Alákòóso fún ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèrè tẹ́lẹ̀ fún orílẹ̀-èdè Njíríà . Ó Jẹ́ ìkan láàárín àwon adarí ni Standard Chartered Bank, Twitter, Global Alliance for Vaccines and Immunizations àti African Risk Capacity (ARC).Okonjo - Iweala tí si ṣé gẹ́gẹ́ bí ojisẹ nípa ọ̀rọ̀ owó ni ẹ méjì ni abẹ àkóso àwọn Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà tẹ́lẹ̀, Olusegun Obasanjo àti Goodluck Jonathan.

## Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bíi sì Ogwashi-Ukwu ni ìpínlè Delta ni Nàìjíríà. Bàbá rẹ̀ ni Professor Chukwuka Okonjo tí ó jẹ́ ọba láti ìdílé Obahai ni Ogwashi-Ukwu. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Queen's School ni Enugu, St. Anne's School ni Ìbàdàn àti International School ni Ibadan. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Harvard University ni USA ni ọdún 1978, ó sì gboyè nínú Economics ni ọdún 1976. Ní ọdún 1981, ó gbà PhD nínú regional economics and development láti Massa Institute of Technology (MIT). Ó gbà iranlọwọ láti ọ̀dọ̀ American Association of University Women tí ó fi tẹ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ. Ó fé Dr. Ike bá Iweala, wọn si bíi ọmọ mẹrin. 

## Iṣẹ́
Okonjo Iweala tí si ṣé fun ilé ifowopamo tí agbaye fún ọdún meedọgbọn, ó sì gbà ipò kejì gẹ́gẹ́ bí adarí. Ní ọdún 2010, ó di alaga fún Idà replenishment, èyí tí wọn fi fún $49.3 billion fún àwọn orílẹ̀ èdè tó tálákà jùlọ. Ní ìgbà tí ó wà ní ilé ifowopamo àgbáyé, ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Effective Development Cooperation with Africa. Okonjo ṣe minisita fún ọ̀rọ̀ owo ni Nàìjíríà ni ẹ méjì, ó sì tún ṣe minisita fún ètò ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèèrè. Òun ni obìnrin àkọ́kọ́ tí ó má kókó dé ipò náà. Óun lọ síwájú ìjíròrò pẹlu Paris Club, èyí tí ó fi jẹ ki wọn fagilé gbèsè $30billion tí Nàìjíríà jẹ. Ní ọdún 2003, ó gbìyànjú láti jẹ ki idagbasoke wá nínú owó ti Nàìjíríà gbà nípa títa èpò ròbì, ó ṣe òfin pé tí wọn ba tá iye owó kàn, pé kí wọn fi sì ilẹ̀ ifowapamo. Ó tun ṣe ìfihàn àwọn owó tí ipinle kàn kán gba sínú ìwé ìròyìn.  Pẹlu àtìlẹyìn láti ọwọ́ ilé ifowopamo agbaye àti IMF tí ìjọba Nàìjíríà, ó dẹkùn jìbìtì tí àwọn kàn ṣe nípa gbígbà owó fún àwọn òṣìṣẹ́ tí kò sì. Ó di adarí fún ile ifowopamo agbaye ni osù Kejìlá ọdún 2007. Ní ọdún 2011, wọn tún fi jẹ minista fún ọ̀rọ̀ owó ni ìgbà kejì. Ó pèsè ìṣe fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn nípa ètò Youth Enterprise with Innovation (YouWIN), ó sì rán àwọn obìnrin àti ọ̀dọ́ nípa ètò Growing Girls and Women in Nigeria (GWIN). Ó ri ọ̀pọ̀lọpọ̀ wàhálà nígbà tí wón fi owó lè epo ni 2012. Okonjo je ìkan lára àwọn alaga fún Global Commission for the Economy and Climate àti Partnership for Effective Development Cooperation. Ní ọdún 2015 - 2016, ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ International commission on Financing Global Education Opportunities. Okonjo - Iweala ni oludasile NOI-Polls àti Centre for the study of Economics of Africa (C-SEA). Ní ọdún 2012, ó du ipò olùdarí fún ilé iṣẹ́ ifowopamo tí agbaye. Ní ọdún 2019, ó dára pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ UNESCO's International Commission on the Future of Education. Ní ọdún 2020, olùdarí IMF, Kristalina Georgieva fi Okonjo ṣe ikan lára àwọn ònímoran fún àwọn ìdojúkọ nínú ètò ìmúlò wọn. African Union náà fi ṣe aṣojú pàtàkì fún wọn láti lè dẹ́kun ipa tí àrùn Corona Virus ni lórí ọ̀rọ̀ aje tí àgbègbè náà. 

## Ẹgbẹ́ rẹ̀

## Ìdànimọ̀
Okonjo-Iweala gba òye ẹ̀yẹ láti ọwọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga merin lélógún tí University of Pennsylvania (2013), Yale University (2015), Amherst College (2009) Trinity College, Dublin (2007) Brown University (2006), Colby College (2007).,  Northern Caribbean University, Jamaica, Abia State University, Delta State University, Abraka, Oduduwa University, Babcock University, Universities of Port Harcourt, Calabar, ati Ife (Obafemi Awolowo) ati Tel Aviv University. 

### Ẹ̀bùn



## Ìwé tíì ó kọ
* Fighting Corruption is Dangerous : The story behind the headlines - A frontline account from Nigeria's former finance minister, Ngozi Okonjo-Iweala, of how to fight corruption and lessons learned for governance and development. Published by MIT Press, (2018). 
* 
*Shine a Light on the Gaps – an essay on financial inclusion for African Small Holder Farmers, published by Foreign Affairs, (2015), co-authored with Janeen Madan
* Funding the SDGs: Licit and Illicit Financial Flows from Developing Countries, published by Horizons Magazine, (2016)
* 
* 
* Want to Help Africa? Do Business Here – A Ted Talk delivered March 2007
* Aid Versus Trade – A Ted Talk delivered June 2007
* Don't Trivialise Corruption, Tackle It – A Tedx Euston Talk delivered January 2013

## Àwòrán rẹ̀

File:Ngozi Okonjo-Iweala WEF Davos 2010.jpg
File:Ngozi Okonjo-Iweala - World Economic Forum on Africa 2012.jpg
File:Ngozi okonjo-iweala world economic forum.jpg
File:The Managing Director, World Bank, Ms. Ngozi Okonjo-Iweala calls on the Union Finance Minister, Shri Pranab Mukherjee, in New Delhi on May 12, 2011.jpg
File:Ngozi Okonjo-Iweala, former Nigerian Finance Minister and former Managing Director of the World Bank, speaking at the UK-Africa Investment Summit in London, 20 January 2020 20200120154611 GMCB0323 (49419243418).jpg
File:Umaru YarAdua 080630-F-1644L-111.jpg
File:20th Anniversary of Treasury’s Office of Technical Assistance (5621907811).jpg
File:Jiang Jianqing, 2009 World Economic Forum on Africa.jpg
File:African Finance Ministers IMF 2003 Annual Meeting - IMF 62ph030920GH.jpg


## Àwọn Itọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ará Nàìjíríà