Adaku Ufere

**Adaku Ufere**  (tí a bí ní ọjọ́ keje oṣù keje, ọdún 1985) jẹ́ ògbóǹtarìgì agbára ní Nàìjíríà àti agbẹjọ́rò àgbáyé fún epo àti gáàsì, abo àti ìdàgbàsókè. Òun ni Olórí Ẹgbẹ́ ti Ètò Agbára Adúláwọ̀-Oòrùn Áfíríkà tí USAID ń ṣe owó fún ní Accra, Ghana lọ́wọ́lọ́wọ́. Ó tún dá ilé-iṣẹ́ ìgbìmọ̀ nípa agbára àti ìṣẹ̀dá sílẹ̀ DAX Consult.

## Ẹ̀kọ́
Adaku lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Corona ní Apapa àti ilé-ẹ̀kọ́ Grange ní Ikeja, àwọn méjèèjì sì wà ní Èkó fún ẹ̀kọ́ alakọ́bẹ̀rẹ̀ rẹ̀. Ó kọ́kọ́ lọ sí Vivian Fowler Memorial College for Girls, lẹ́yìn náà ó lọ sí Queen's College fún ẹ̀kọ́ ilé-ẹ̀kọ́ girama rẹ̀. Ó jẹ́ ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní Yunifásítì ti Nsukka ; níbi tí ó ti gba oyè Bachelor of Laws (LL.B) ní ọdún 2007. Lẹ́yìn náà, Adaku lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ Òfin Nàìjíríà, ní Àgọ́ Àjọ Abuja ní ọdún 2008 láti parí ẹ̀kọ́ Bachelor of Laws (BL). Lẹ́yìn tí ó parí iṣẹ́ ìsìn ọ̀dọ́ rẹ̀ ní orílẹ̀-èdè, ó gba oyè Master of Laws nínú epo àti gaasi láti Yunifásítì Aberdeen. Adaku ti lọ sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ètò ẹ̀kọ́ alákòóso ó sì gba Ìwé Ẹ̀rí nínú Ìbálòpọ̀ àti Ìbálòpọ̀: Àwọn Ohun Èlò nínú Àwùjọ, láti Yunifásítì ti British Columbia, Kánádà, Ìwé Ẹ̀rí nínú Ìṣàkóso Gbogbogbò láti Yunifásítì ti California, Davis gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ Mandela Washington, àti Ìwé Ẹ̀rí Ìdarí Agbára láti Yunifásítì ti South Africa (UNISA) lẹ́yìn tí ó parí ètò Young Women in African Power tí Young African Leaders Initiative (YALI) Regional Leadership Centre for Southern Africa (RLC-SA) gbé kalẹ̀.

## Iṣẹ́ ọwọ́
Ìpinnu Adaku láti wọ inú iṣẹ́ epo àti gaasi ni a mú wá láti ìgbà tí wọ́n yan Diezani Alison-Madueke gẹ́gẹ́ bí obìnrin àkọ́kọ́ tí ó jẹ́ mínísítà fún àwọn ohun èlò epo ní Nàìjíríà ní ọdún 2010. Gẹ́gẹ́ bí agbẹjọ́rò àti onímọ̀ nípa agbára epo àti gáàsì, Adaku ti di ọ̀pọ̀ ipò kárí ayé mú, bíi Olórí Ẹgbẹ́ Òfin Centurion ní Equatorial Guinea, àti pẹ̀lú General Electric gẹ́gẹ́ bí Agbẹjọ́rò Òfin GE Oil & Gas ní Nàìjíríà. Ó ti ṣe àkọsílẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àṣeyọrí pàtàkì, ní South Sudan, ó ṣe olórí ẹgbẹ́ tí wọ́n ṣe àdéhùn fún Àdéhùn Pínpín Ìṣẹ̀dá àkọ́kọ́ ní orílẹ̀-èdè náà, ó sì dá ilé-iṣẹ́ ìwádìí ilẹ̀ Áfíríkà àkọ́kọ́ sílẹ̀ láti ṣiṣẹ́ ní South Sudan. Ní Equatorial Guinea, ó ṣe olórí àwọn ẹgbẹ́ tí wọ́n ṣe àdéhùn ìdókòwò bílíọ̀nù dọ́là sí orílẹ̀-èdè náà, ó sì tún ṣe àgbékalẹ̀ àti ṣíṣe àwọn òfin pàtàkì ní Equatorial Guinea.

Gẹ́gẹ́ bí ògbóǹtarìgì kan  nínú àwọn àdéhùn àgbáyé, àwọn ìlànà ìṣàkóso àdéhùn àti ìlànà àjọ àgbáyé, Adaku ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìjọba, àti àwọn ilé-iṣẹ́ epo àgbáyé àti ti orílẹ̀-èdè. Ìrírí rẹ̀ nínú agbára àti epo àti gáàsì gbòòrò sí àwọn orílẹ̀-èdè bíi Equatorial Guinea, Ghana, Cameroon, Mauritius, South Sudan, àti South Africa. 

Adaku ń pèsè àwọn iṣẹ́ òfin láti gbógun ti ìwà ipá nípa ìbálòpọ̀ àti ìbálòpọ̀, ó ń pèsè àwọn ètò ààbò àti ìrànlọ́wọ́ fún àwọn tó ṣẹ́ kù nípa lílo àwọn iṣẹ́ ìjùmọ̀sọ̀sòọ̀sọ́nà. Ó ti wà ní ipò Olórí Òfin ní STER Initiative, àjọ kan tí kì í ṣe ti èrè tẹ́lẹ̀. Ní ọdún 2019, STER ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú àjọ National Agency for the Prohibition of Trafficking in Persons ti Nàìjíríà, pẹ̀lú àwọn àjọ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún tí kìí ṣe ti ìjọba, tí British Council ń ṣe àtìlẹ́yìn fún, láti dá ìforúkọsílẹ̀ àwọn ọ̀daràn ìbálòpọ̀ àkọ́kọ́ ní Nàìjíríà sílẹ̀.

Wọ́n yan Adaku gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Olórí Ẹgbẹ́, Ètò Agbára Ilẹ̀ Adúláwọ̀ Adúláwọ̀ tí USAID ṣe owó fún ní ọdún 2019. Iṣẹ́ àgbékalẹ̀ USAID àti Power Africa tí wọ́n ṣètò láti ran ìwọ̀ oòrùn Áfíríkà lọ́wọ́ láti fẹ̀ sí i àti láti rí àwọn iṣẹ́ iná mànàmáná tí ó ní owó tí ó rọrùn àti tí ó ní asopọ̀ mọ́tò; nípasẹ̀ ìrànlọ́wọ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ, kíkọ́ agbára àti ìrànlọ́wọ́ ìṣòwò.

Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí Olórí Ẹgbẹ́ ti Ètò náà ní ọdún 2021, òun sì ni ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà àkọ́kọ́ tí wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí Olórí Ẹgbẹ́ ti USAID àti Ètò Power Africa, ó ń ṣe àkóso orílẹ̀-èdè mẹ́tàlélógún ní agbègbè ìwọ̀ oòrùn àti àárín gbùngbùn Áfíríkà.

## Ìbáṣepọ̀ àti ẹgbẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n
Adaku jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ àwọn ẹgbẹ́ àti ẹgbẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n, ní àfikún sí jíjẹ́ olùdájọ́ tí a fọwọ́ sí àti ọmọ ẹgbẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ àwọn olùdájọ́ tí a fọwọ́ sí. Ó tún jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Association of International Petroleum Associators, Nigerian Bar Association, Women in Africa Power, International Bar Association, Institute for Energy Security àti Young Women in Energy Association.

Diezani Alison-MaduekeDiezani Alison-MaduekeDiezani Alison-MaduekeDiezani Alison-MaduekeDiezani Alison-Madueke

## Àwọn àmì-ẹ̀yẹ àti ìdámọ̀

Adaku ti gba ọ̀pọ̀ èrè àti ìkíni ní àdúgbò àti lágbàáyé.

**2016** Àwọn Agbẹjọ́rò Ogójì tí wọ́n wà lábẹ́ ọmọ ogójì ní Nàìjíríà - Àwọn Ẹ̀bùn Òfin Nàìjíríà

Ẹ̀bùn Agbẹjọ́rò Ọdún **2017** - Àwọn Ẹ̀bùn Òfin Adúláwọ̀  Títí di òní, òun ni ẹni tó kéré jùlọ nínú àwọn tó gba ẹ̀bùn náà ní Áfíríkà, àti ẹni àkọ́kọ́ tó jẹ́ ọmọ Nàìjíríà àti ọmọ orílẹ̀-èdè Gúúsù Áfíríkà tó gba ẹ̀bùn náà.

A yan án **ní ọdún 2018** gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ Mandela Washington, ètò kan láti ọ̀dọ̀ Ilé Iṣẹ́ Ìpínlẹ̀ Amẹ́ríkà. Ní ọdún kan náà, wọ́n pè é ní Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọjọ́gbọ́n Ọdún ti Ọdọọdún láti ọwọ́ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Àgbáyé ti Orílẹ̀-èdè South Africa. Wọ́n tún dá a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ Institute of Energy Security, Ghana.

A yan ní **2019** gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn obìnrin tó ní ìmísí jùlọ ní Nàìjíríà àti olórí àjọ Obama Foundation fún Áfíríkà.

**2020** ni Yunifasiti Aberdeen ti gba gege bi Onimọ-jinlẹ Agbara ati pe o jẹ apakan ti Ipolongo Akọwe Awọn Akẹẹkọ ti Yunifasiti lati fun awọn ọmọ ile-iwe lọwọlọwọ ni iwuri.

**2021.** A yan án gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn olórí obìnrin 100 nínú iṣẹ́ epo àti gáàsì ní Áfíríkà láti ọwọ́ àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ African Shapers. Ó tún gba ẹ̀bùn African Legal Achievers Award láti ọwọ́ Federation of African Law Students.

## Àwọn ìtọ́kasí