open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
קינג דייוויד האטעל

קליין|250px|
קליין|250px|דער האטעל ביים בויען
קליין|250px|נאך דער באמבע
**קינג דייוויד האטעל** איז א טייערער האטעל אין ירושלים, מיט אנטיק באצירונגען. עס איז די אמטיקע קווארטיר פֿאַר געסט פון דער רעגירונג פון ישראל.

ער האט געדינט אלס דער בריטישער הויפט קווארטיר בשעת זיי האבן אקופירט ארץ ישראל.

כ"ג תמוז ה'תש"ו האבן אצ"ל'ס טעראריסטן דאס אויפגעריסן נאכן ווארענען וואכן לאנג אז זיי גייען דאס באמבאדירן, וואס האט אפגעקאסט 91 טויטע און 476 פארווונדעטע.

## וועבלינקען 
* א ווידעא קליפ פון נאך דער באמבע
* קינג דייוויד האטעל
קאטעגאריע:האטעלן
היכל מנחם

קליין|היכל מנחם אין בני ברק
**היכל מנחם** איז די ליובאוויטש חסידות צענטערן, עס איז אן אזוי גערופענער ביבליאטעק פון אלע געקליבענע חסידות ספרים אבער אויך מאדערענע טעכניק באנוצינגען ווי קאמפיוטער און טעיפ'ס פון חסידות פראגראמן. 

עס מלכתחילה געפענט געווארן און אויסגעהאלטן געווארן דורך דעם געוועזענעם ביליאנער און היינטיגער יורד, ר' יוסף יצחק גוטניק היינט צוטאגס ווערט דאס פינאנצירט דורך דעם ריעל עסטעיט מאגנאט ר' ישעי' בוימלגרין.

זיי האבן צענטערן אין ירושלים, מאנסי, בני ברק, בארא פארק, קרוין הייטס און נאך...
## דערויסענדע לינקס
* היכל מנחם אויפן וועב
* היכל מנחם אין מאנסי - געפירט דורך ר' גדלי' אבערלענדער און ר' אייזעק לעפאקאוויטש. http://www.monseychabad.com/heichal.htm 

קאַטעגאָריע:ביבליאטעקן
קאַטעגאָריע:ליובאוויטש
סוף זמן תפילה

**סוף זמן תפילה** איז די לעצטע צייט אין טאג וואס מען קען דאווענען שחרית.

די משנה אין מסכת ברכות זאגט אז מען קען דאווענען שחרית לויט ר' יהודה ביז די פערטע שעה אין טאג, און לויט די רבנן ביז חצות.

אין שלחן ערוך ווערט געפסקנט אזוי ווי ר' יהודה ביז די פערטע שעה אין טאג.

עס זענען עטליכע מיינונגען אין ווען די ענדע פון די פערטע שטונדע איז:
*שיטת הגר"א און בעל התניא, און לויטן לבוש זענען אלע מסכים - וואס איז די אנגענומענע שיטה פאר סוף זמן תפילה - דאס ווערט אויסגערעכנט דורכדעם וואס מען רעכנט צוזאם אלע מינוטן אין טאג פון די נץ החמה ביז שקיעת החמה אין מען ציטיילט דאס אין 12 טיילן. און לויט וויפיל מינוט עס איז דא אין יעדע טייל איז דאס א שטונדע. דאן ציילט מען פיר אזעלכע שטונדעס פון די נץ החמה. וויבאלד די צייט פון נץ החמה און שקיעת החמה זענען נישט יעדען טאג אייניג איז **סוף זמן תפילה** אויך נישט די זעלבע צייט יעדען טאג.

*שיטת מגן אברהם - דאס ווערט אויסגערעכנט דורכדעם וואס מען רעכנט צוזאם אלע מינוטן אין טאג פון עלות השחר ביז צאת הכוכבים און מען ציטיילט דאס אין 12 טיילן. און לויט וויפול מינוט עס איז דא אין יעדע טייל איז דאס א שטונדע. דאן ציילט מען פיר אזעלכע שטונדעס פון די עלות השחר. וויבאלד די צייט פון עלות השחר און צאת הכוכבים זענען נישט יעדען טאג אייניג איז **סוף זמן תפילה** אויך נישט די זעלבע צייט יעדן טאג.

*שיטת קאמארנא - אז מען ציילט 4 שעות שוות פון זעקס אזייגער, לויט דעם איז אלעמאל **סוף זמן תפילה** אום 10 אזייגער אינדערפרי אויף דער געהעריגער זייגער, און 11 אזייגער פארמיטאג אויף דער זומער זייגער.
יוטוב

left|thumb|250px|יוטוב לאגא
**יוטיוב** (ענגליש: YouTube) איז א וועבזייטל פון גוגל צו האוסטן ווידעאס און מיטטיילן מיט אנדערע דאס צו קוקן בחינם, אין אויסטויש פארן זען רעקלאמען.

עס ווערן דארטן געזען הונדערט מיליאן ווידעא קליפס א טאג.

עס שטעלט אויך צו אר עס עס געפֿיטער צו אריינבאקומען אלע ווידעאס.

=bigblPayPal ארבייטער: Chad Harley, Steve Chen און Javed Karim. אין נאוועמבער 2006 האט גוגל אפגעקויפט די פירמע פאר 1.65 ביליאן דאלאר; זינט דעמאָלט, אַפּערירט יאָוטוב ווי איינער פון גוגל'ס סאַבסידייעריס.

גוגל פלעגט האבן א זייטל גערופן "גוגל ווידעא", אבער האבן עס פארמאכט נאכן אפקויפן יוטוב.
* יוטוב

קאַטעגאָריע:וועבזייטלעך

קאַטעגאָריע:גוגל
דראדזש רעפארט

קליין|250px|אזוי קוקט אויס די סייט א דורכשניטלעכן טאג
**דראדזש רעפארט** איז פון די מערסט פארנומענע נייעס וועבזייטלעך וואס ווערט ארגאניזירט און ארויפגעשטעלט דורך א קליינע גרופע שטאב ארבייטער אין שפיץ פון מעט דראדזש.

אין אלגעמיין אנטהאלט עס בלויז לינקס, וואס נעמט צוזאם די מערסט אינטרעסאנטע נייעסן און לשון הרע פון הונדערטער נייעס וועב זייטן איבער די וועלט.

פון צייט צו צייט, קען מעט דראדזש אליין ברעכן א נייעס פון זיינע אייגענע מקורות, סעציפעיל ווען ער האט א גוטן לשון הרע.

ער איז רעכט געשטימט. ער שטאמט פון אידן, ער וואוינט אין קאליפארניע, און איז אויך ספעציעל גוט באקאנט אין די וועלט פון מאוויס.

ער באקומט טעגליך צווישן 8 און 10 מיליאן באזוכערס.

ער איז זייער פאפולער ביי פאליטישאנס און נייעס זשורנאליסטן וואס האלטן און איין איבער פרישן זיין וועב זייטל.

דראדזש האט זיך אויפגעבויט בעיקר אין פאפולעריטעט ביי די מאניקע לעווינסקי סקאנדאל, ווי ער איז געווען דער ערשטער צו ברעכן די נייעס פון די בלויע קלייד.

ער האט אויך א פאפולער ראדיא שוי יעדן זונטאג דריי שעה פון צען ביינאכט ביז איינס ביינאכט. אויף טשענעל 770

## דרויסענדיגע לינקס 
*דראזשרפארט.קאם
קאטעגאריע:נייעס
קאטעגאריע:אינטערנעט
קאפל

left|thumb|250px|קאפלעך
[left|thumb|250px|א יארמלקע פון די [נ נח]]
א **קאַפּל** אדער **יאַרמלקע** איז א אנטוהנונג וואס פארמעסט א בונדעניש מיט אן ארטאדאקסע געמיינדע וועלכע גלייביגע גייען דערמיט.

## ביי יידן
אין גמרא ווערט דערציילט אז רב נחמן בר יצחק האט צוגעדעקט זיין קאפ צוליב יראת שמים זאל זיין א אפשייד צווישן אים מיט גאט.

און די מיטלצייט יארן האט די קאפל באנוצט אלס א צייכונג, וואס צייכנטאן  דער מענטש אז ער באלאנגט צום יידישן פאלק. וועלכע האט פארשיינדליך גענומען געווארן פון די וועלטליכע ארטודקיע פארמעסטונגען.

דער שולחן ערוך באשטימט: "אסור להלך 4 אמות בלי כיסוי ראש" אזוי ווי עס שטייט: "ואבדיל אתכם מן העמים".

היינט טוען אן אויך די סעקולערע יידן א קאפל ביי יידישע פייערונגען, ווי ביי א חופה, בר מצוה, ברית מילה, לוויה א.ד.ג.

קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים
קאַטעגאָריע:היט
קאַטעגאָריע:קליידונג
גוגל אנאליטיקס

left|250px
**גוגל אנאליטיקס** (Google Analytics) איז א פרייער באדינונג פון גוגל צו ווייזן סטאטיסטיק און טראפיק אנאליזן און פעטערן'ס פון וויזיטארס צו אייער וועב סייט.

עס איז אויסגעשטעלט מיט אנאליזן מאפעס פון די וועלט פון ווי אייערע ליינער זענען קאנצערטריט. און וועלכע ענין עס האט גורם געווען דאס מערסטע טראפיק צו דעם סייט. א.א.וו. אינטערסאנטע גראפס און נומערן צו ווייזן וואס איר זאלט זיך פארלייגן כדי צוציען נאך ליינער און אזוי ארום קענען מאכן געלט אויף עדס אין אייער סייט.

עס האט 80 מינע וועגן וויאזוי צו ווייזן רעפארטס איר זאלט אייך אינטימעטלי באקענען מיט אייערע ליינער וואס און ווער, ווי און וויאזוי, פארוואס און ווען, - זיי נוצען אייער סייט. אדער טאמער עס איז א ביזנעס סייט, צו זעהן וועלכע פראדוקטען פארקויפן זיך מער דורך כאפן דעם קאסטומער.

# וויפל בלעטער פון דיין וועבסייט א יעדע באזוכער ליינט.
# וועלכע זיי ליינען די מערסטע.
# וויפל צייט זיי פארברענגען אין דיין סייט.
# וויפל צייט זיי בלייבן אין איין-צוה אויפאמאל. 
# א יעדע באנוצער וויפל מאל ער קומט צוריק באזוכן.
# עס גיט אייך א קאד ארויפצולייגן אויף מארקעטינג אימעיל וואס לינקט צו אייער סייט. און דערנאך קענט איר זעהן פונקליך וויפל פון די אימעיל ליסטע און ווער עס איז אלס אריין אין אייער סייט.
# א מאפע פון דער וועלט, מיט פינטעלעך וואס צייגט אייך ווען איר פירט אריבער דעם מייז וויפל פראצענט עס קומען פון יענע געגנט. איינגעטיילט ביזן קלענסטען געגענט אין א שטאט, וו.צ.ב.ש. ביז ברוקלין אדער מאנהעטן.
left|thumb|250px|א סקרין שאט פון איינע פון די גראפס
עס איז אזוי פאפולער געווארן אז גוגל גיט דאס מער נישט אוועק בחינם נאר נאך אן אינטוויטאציע מיט א גורל.
* גוגל אנאליטיקס

קאַטעגאָריע:אינטערנעט
אריה לייב גלאנץ

[קליין|250px|אריה לייב גלאנץ אין א שמועס מיטן [סאטמאר (הויף)|סאטמארער רבי, רבי משה טייטלבוים.]]
ר' **אריה לייב גלאנץ** איז דער אנפירער פון די ארונישע מוסדות החינוך אין וויליאמסבורג, ער איז געווען דער אנפירער פון די סאטמארער מוסדות אין וויליאמסבורג ביז די זאלוינים האבן דארטן איבערגענומען די ווירטשאפט. 

זיין קאריערע האט זיך אנגעהויבן אלס א באס דרייווער, וואס ר' לייביש לעפקאוויטש דער דעמאלטסדיגער מנהל האט אין אים געזעהן אן ענערגעטישער עסקן און אים דערהויבן ביזן שפיץ, אנצופירן די ברייט פארצווייגטע נעץ פון בנינים און פינאנצען, ביז דרשות ביי צוזאמקנופטן, ער איז געווען נאנט צו אלע פאליטיקער וויסענדיג אז ער קאנטראלירט די שטימע פון וויליאמסבורג. זיין ארבייט איז געווען פיר און צוואנציג שטונדען, פון פארמאכן חתונה זאלן שפעט אויפדערנאכט ביז פארטאגס קאנטראלירן די באסעס. ער האט א  עס. יו. ווי. פאר זיינע צוועקן למען אחינו בני ישראל, ער פלעגט אויך אנפירן די חברה הצלה. 

די זאלוינים ווען זיי האבן אים ארויסגעשליידערט פון די מוסודות האבן אנגעגעבן דער סיבה דערפאר נישט ווייל ער איז אן ארוני, נאר צוליב דעם וואס ער האט נישט גוט געפירט די פינאנצן, און איז בלויז פארנומען געווען מיט פאליטיק פון שוויצן און זיך מאכן וויכטיג מיט לעלו לייטס.  מלכתחילה האבן זיי אים צוגעזאגט גרויס געלט  פארן אפטרעטן, און ער האט געווארט דערויף א לאנגע צייט, זיך אפילו צושטעלנדיג צו זייער פארטיי, אנשטעלנדיג א פנים כאילו ער איז א זאלי, אבער ער איז מיד געווארן פון ווארטן אויף די געלט, און נאך פינף יאר האט ער זיך אפן ארויסגעשטעלט אלס ארוני.

ווען ער איז געפלויגן פון די זאלוינים האט ער אויסגענוצט זיינע פאליטישע קשרים צו באקומען א שטעלע ווי א טשאפלאן אין איינע פון די טורמעס אין ניו יארק דערמיט ווייטער ארויסהעלפנדיג אין עסקנות, אבער קיין ברויט אין שטוב האט ער נישט געהאט.

אום 16טן יוני 2009, האט גלאנץ רעזיגנירט פון זײַן שטעלע אלץ טשאַפּלאַן  אַ אַרבעט און טיטל וואס ער האט ערשט באקומען אין אקטאבער 2000 אין די לעצט יאָרן פון דער דזשוליאַני אַדמיניסטראַציע מיט דער הילף פון ברוס י טייטלבוים, דעמאָלט טשיעף אוו סטעף צו ניו יארק מעיאר רודאָלף וו . דזשוליאַני.

אום דעצעמבער 2011 איז הרב גלאנץ בא'קנס'ט גאווארן מיט $2,500  פארן אקצעפטירן א זילבערנעם בעכער און טאץ אלץ שוחד.

אום 4טן סעפטעמבער 2012 האט הרב גלאנץ זיך דערקלערט שולדיג פאר סעקשאן 8 שווינדלעריי.

## רעפערענצן
קאטעגאריע:ארונים
קאטעגאריע:עסקנים
ח' אב

* דער אכטער פון די ניין טעג
## געשעענישן
* ה'תש"ב - האט אנגעהויבן דאס ארויסטרייבן יידן פון דער  ווארשאווער געטא צום טרעבלינקע טויט לאגער

## יארצייטן 
* ה'תרנ"ח - רבי שמחה זיסל זיוו, דער „אלטער פון קעלם"
* ה'תשס"ד - ר' יצחק אייזיק זעליקאוויטש אין ירושלים ב"ר מאיר, מחבר פון ספר, זכרון צדיקים (השני)
ז' אב

* דער זיבעטער פון די ניין טעג

די טעג ווען ז' אב קען געפאלן:

## געשעענישן
*  - (לויט סדר עולם רבה) האט אנגעהויבן דעם חורבן פונעם ערשטן בית המקדש דורך די בבליים 

## געבוירן 
* ה'תקס"ב – רבי אליקים כרמולי, מחבר פון אגודת אגדות, רב פון בריסל (נפטר ה'תרל"ה)
* ה'תקפ"א – רבי אברהם ישראל שמואל דיסקין, ראב"ד און ראש ישיבה פאלונסק און וואלקאוויסק-בעלארוס, מחבר פון ספר, לבני בנימין (נפטר י"ג טבת ה'תרמ"ז)
* ה'תר"ס – רבי יוחנן פערלאוו, לוצקער רבי (נפטר ה'תשט"ז)

## יארצייטן
* ה'תר"ע – רבי משה גרינוואלד, חוסטער רב, מחבר פון "ערוגת הבושם"
* ה'תרפ"ו – רבי שמחה בונים עהרנפעלד, מחבר פון "מענה שמחה"
* ה'תש"ס – רבי שלום נח בערעזאווסקי סלאנימער רבי, דער "נתיבות שלום
* ה'תשס"ז – הרב דוב מאיר קרויזער, ראש ישיבות פרעשבורג אין ירושלים און אין שיכון סקווירא
ו' אב

* דער זעקסטער פון די ניין טעג

די טעג ווען ו' אב קען געפאלן:

## יארצייטן
* ה'ס"ב - רבי מרדכי בן הלל, דערמארדעט צוזאמען מיט זיין משפחה און דער קהילה פון נירנבערג ביים רינדפלייש פאגראם
* ה'תשפ"א - רבי יואל כהן, ליבאוויטשער חוזר און משפיע
ה' אב

* דער פינפטער פון די ניין טעג
## געשעענישן
## געבוירן 
* ה'תרפ"ו - סטעפ ווערטהיימער, אַן ישראל אינדוסטריעליסט, עקאָנאָמיסט און פּאָליטיקער
* ה'תש"ח - רבי שלמה כ"ץ, ראש ישיבת חברון גבעת מרדכי אין ירושלים

## יארצייטן
* ה'של"ב - רבי יצחק לוריא, דער הייליגער **אריז"ל** (געב' ה'רצ"ה)
* ה'תקי"א – רבי גדליה חיון, און ראש ישיבה ומייסד פון ישיבת המקובלים בית אל פון ירושלים
* ה'ת"ש - הרב חיים עוזר גראדזענסקי פון ווילנע, מחבר פון שו"ת אחיעזר
* ה'תשס"ו - ר' מעכל דארפמאן פון חשובי חסידי ברסלב
ד' אב

* דער פערטער פון די ניין טעג

די טעג ווען ד' אב קען געפאלן:

## געבוירן 
* ה'ת"ש - יואָש שנער (גויבה, תושיק) מחדרה - בית אהרן, דער ערשטער פּראָמאָטער פון די ליאַלקע טעאַטער אין ישראל, און דער פאטער פון דער געדאַנק פון "האַלבנאַכט פילמס"
* ה'תש"ח - הרב אלעזר אבוחצירא **באבא אלעזר** מבאר שבע, דער מקובל פון משפחת אבוחצירא

## יארצייטן
* ה'שפ"ה - רבי מנחם עזריה, דער רמ"ע מפאנו
* ה'תקצ"א - רבי מנשה בן-פורת פון איליא, תלמיד הגר"א, מחבר פון אלפי מנשה און שקל הקודש
*ה'תרס"א - רבי צבי מאיר הכהן ראבינאוויטש, ראדאמסקער רבי
*ה'תרס"ד - רבי אפרים טאוב פון נאדארזין-קאזמיר
*ה'תרצ"ה - רבי רפאל אנקאווה ראב"ד מאראקא
* ה'תש"א - הקדוש רבי בן־ציון האלבערשטאם, דער צווייטער באבאווער רבי
* ה'תש"ג - הרב יהושע העשיל הורוויץ פון כענטשין
ג' אב

די טעג ווען ג' אב קען געפאלן:

* דער דריטער פון די ניין טעג
## יארצייטן
* ה'ת"ח - רבי שמשון אסטראפאליער הי"ד
ב' אב

* דער צווייטער פון די ניין טעג

די טעג ווען ב׳ אב קען געפאלן:

## יארצייטן
* ה'תשנ"ז – הרב משה שטערן, דעברעצינער רב, מחבר פון שו״ת ״באר משה״
י' אב

## אין דעם יידישן קאלענדאר
* אין א יאר ווען ט' אב געפאלט שבת, פאסט דעם תשעה באב תענית דעם טאג.
* ווען תשעה באב געפאלט אינמיטן דער וואך, האלט מען די דינים פון די ניין טעג ביז חצות.

די טעג ווען י' אב קען געפאלן:

## געשעענישן
*  - דער חורבן בית ראשון האט געענדיגט (לויט סדר עולם רבה)
* ה'תל"ה - האט מען געווידמעט די פארטוגעזישע שול אין אמסטערדאם

## געבוירן
*  - יששכר, דער פינפטער זון פון יעקב אבינו מיט לאה (לויט סדר עולם רבה)

## יארצייטן
* ה'רס"ט - דאן יצחק אברבנל, מפרש פון תנ"ך
י"א אב

די טעג ווען י״א אב קען געפאלן:

## געשעענישן
## געבוירן 
## יארצייטן 
* ה'תרס"ז - רבי יצחק בלאזער, (ר' איצל פעטערבורגער), פון די גרינדער פון דער מוסר באוועגונג, מחבר פון „פרי יצחק"
י"ב אב

די טעג ווען י״ב אב קען געפאלן:

## געשעענישן
## געבוירן 
## יארצייטן
א' אב

* דער ערשטער פון די ניין טעג, ווען מ'עסט נישט קיין פלייש און טרינקט נישט קיין וויין (לויט די אשכנזים)

די טעג ווען א׳ אב קען געפאלן:

## געשעענישן 
*  - עזרא הסופר קומט אן אין ירושלים (לויט סדר עולם רבה)

## געבוירן
*  - אהרן הכהן
* ה'תקפ"ד - הרב אברהם יהודה הכהן שווארץ, ראב"ד פון מאד, מחבר פון שו"ת קול אריה
* ה'תרל"א - רב נפתלי צבי פרוש גליקמן, עסקן פון היישוב הישן בירושלים, מייסד פון שכונת שערי חסד אין ירושלים
* ה'תשל"ה - יאיר רביבו, בירגערמייסטער פון לוד

## יארצייטן
*  - אהרן הכהן, דער ערשטער כהן גדול ביי אידן, דער איינציגסטער יארצייט וואס ווערט דערמאנט אין דער תורה ווי עס שטייט  
* ה'תר"ה – הרב אהרן בראסלעווער רב אין שטאט בראסלעוו אין אוקריינא
* ה'תרמ"ג - הרב שמואל עהרנפעלד אב"ד מאטערסדארף, דער חתן סופר
* ה'תרס"ג - הרב אהרן האלבערשטאם, קרייזער רב פון צאנז (געבוירן ה'תקפ"ו)
* ה'תש"ס – הרב שלמה האלבערשטאם, באבאווער רב (געבוירן ה'תרס"ח)
ט"ו אב

*חמשה עשר באב, א יו"ט פון דער משנה

## געשעענישן 
* ה'תש"ד - אנא פראנק און איר משפחה געכאפט דורך דער געשטאפא אין אמסטערדאם

## יארצייטן
* נחום איש גמזו
* ה'תרט"ו - הרב מאיר נתן האלבערשטאם, זון פונעם דברי חיים
* ה'תרל"ג - רבי אשר פון סטאלין
* ה'תרל"ח - רבי יעקב ליינער, איזשביצער רב, דער ״בית יעקב״
* ה'תרע"ח - רבי צבי הירש האלבערשטאם, רודניקער רב
* ה'תשכ"ב -רבי בנציון יאדלער, דער מגיד פון ירושלים
* ה'תש"ס - הרב חנוך העניך פאדווא, אב"ד פון לאנדאן, מחבר פון „חשב האפוד"
י"ד אב

## געשעענישן 
* ה'תש"ב - באשלאסן אין דער ווארשעווער געטא אויפצושטעלן די יידישע קאמף ארגאניזאציע אונטער מרדכי אניעלעוויטש

## יארצייטן
* ה'תרל"ד - רבי צבי הירש פרידמאן פון ליסקא, מחבר פון „אך פרי תבואה"
* ה'תשל"א - רבי יוסף נפתלי שטערן, פרעשבורגער ראש ישיבה
* ה'תשנ"ב – הרב יצחק פרידמאן, באהושער רבי
ט"ז אב

## געשעענישן
## געבוירן 
*ה'תר"ה - באַראן עדמאנד דע ראטשילד (נפ׳ תרצ"ה)

## יארצייטן 
* ה'תרמ"ה - סיר משה מאנטיפיארי, יידישער עסקן אין לאנדאן (געב' ה'תקמ"ה)
י"ז אב

די טעג ווען י"ז אב קען געפאלן:

## געשעענישן
## געבוירן 
## יארצייטן 
* ה'תפ"ד - רבי שמשון ווערטהיימער, פרנס פון וויען
* ה'תש"ף - הרב עדין שטיינזאלץ,  חסיד, חכם און מחבר ספרים
י"ט אב

## געשעענישן
## געבוירן 
קליין|100px|רבי שמעון שלום קאליש
## יארצייטן 
* ה'תצ"ב - רבי יעקב כולי, מחבר פון „מעם לועז"
* ה'תרמ"ה - רבי אבי עזרא זעליג שפירא פון מאגלניצא
* ה'תרצ"ט - רבי מנחם נחום פרידמאן, באיאן-טשערנאוויצער רבי, „תפארת מנחם"
* ה'תשי"ד -  רבי שמעון שלום קאליש, אמשינאווער רבי
כ' אב

די טעג ווען כ' אב קען געפאלן:

## געבוירן
*ה'תרע"ב - הרב בנימין ראבינאוויטש, אדמו"ר פון משכנות הרועים.
*ה'תרפ"ג – שמעון פרס, דער אכטער ​​פרעמיער מיניסטער פון ישראל און דער ניינטער פרעזידענט 
## יארצייטן
* ה'תרפ"ז - רבי שלום יוסף פרידמאן, מילניצער רבי
* ה'תש"ד - רבי לוי יצחק שניאורסאהן פאטער פון הרבי מחב"ד
* ה'תשע"א - רבי רפאל האלפערן , מחבר פונעם ספרים אטלס עץ החיים
כ"א אב

די טעג ווען כ"א אב קען געפאלן:

## געבוירן 
* ה'תרע"ב - ראול וואלענבערג, שוועדישער דיפלאמאט, פון די חסידי אומות העולם

## יארצייטן 
* ה'תר"ח - רבי דוד האגער פון זאבלאטאוו
* ה'תרע"ח - הרב חיים סאלאווייטשיק, אב"ד בריסק
* ה'תשי"ז - רבי אהרן רוקח, **בעלזער רב**, ליגט אויף הר המנוחות אין ירושלים עיר הקודש (געב' ה'תר"ם)
* ה'תש"פ - רבי ישראל משה פרידמאן, סאדיגורער רבי
כ"ב אב

## געבוירן 
* ה'תשט"ז - לוי לעוויעוו, יידישער ביזנעסמאן און בעל צדקה
*תשי"ח - דוד מלך פרידמאן, איז אַן אמעריקאנער באנקראטירונג אדוואקאט

## יארצייטן 
* ה'נ"ח - רבי מרדכי בן הלל, מחבר פון "מרדכי" אויף תלמוד בבלי ש"ס, געהרגעט אויף קידוש השם ביים רינדפלייש פאגראם
* ה'תקמ"א - רבי מאיר הגדול פון פרעמישלאן, פון די תלמידי בעש"ט
כ"ג אב

## געשעענישן
* ה'תש"ב - אנגעהויבן די ליקווידאציע פון דער יידישער קהילה אין ראדעם; 8000 יידן זענען געשיקט צו דעם טרעבלינקע פארניכטונגס לאגער

## געבוירן 
* ה'תש"ז - הרב יעקב אריה מיליקאווסקי, אמשינאווער רבי
* ה'תשמ"ו - גלעד שליט, זעלנער געכאפט צום עזה פאס אום זומער ה'תשס"ו

## יארצייטן 
*ה'תשט"ו - הרב חזקיה שבתאי חכם באשי בארץ ישראל
* ה'תשמ"ה - הרב יעקב ישראל קאניעווסקי (דער סטייפלער), מחבר פון קהילות יעקב אויף ש"ס און פירער פון חרדישע יידן אין ישראל
כ"ד אב

די טעג ווען כ"ד אב קען געפאלן:

## געשעענישן
## געבוירן 
## יארצייטן 
* ה'תקפ"ח - רבי אפרים זלמן מרגליות פון בראד, מחבר פון "מטה אפרים" און שו"ת "בית אפרים"
* ה'תרצ"ט - רבי שלום היילפרין פון וואסלוי (געב' ה'תר"ח)
* ה'תשע"ו - בנימין בן אליעזר, פארטיידיקונגס מיניסטער פון ישראל (געב׳ ה'תרצ"ו)
EBay

left|thumb|250px|אי ביי לאגא
**איבײ** eBay ווערט פארעכענט אלס דער מערסטער באנוצטער נוציגער וועב סייט אויף דער אינטערנעט עס איז א ליציטאציע פארקויף וועבזייטל. און א אלוועלטליכן צענטער פאר נאציאנאלע און אינטערנאציאנאלע געשעפטן. די פארקויפער זענען פריוואטע מענטשן וועלכע פארקויפן זייערע אייטעמעס אין מיליאנען דורך דעם פלאטפארמע פאר יעדן איינעם וואס שנודערט דאס גרעסטע פרייז.

איבּעי איז געגרינדעט געווארן אין סעפטעמבער 1995 מיטן ציל צו שאפן א פאראייניגטע אלוועלטיכע געשעפט וואס יעדער וועט קענען האנדלן מיט אלעס. אום דעצעמבער 2005 זענען שוין געווען איינגעשריבן אין איבעי דעם איסטראנאמישע ציפער פון העכער הונדערט מיליאן מענטשן איבער די וועלט!. יעדן טאג ווערט דארט פארקויפט מיליאנען פארשידענע אייטעמס. מען קען דארט געפונען אלע ערליי זאכן און סערוויסעס וואס שטייען גרייט צום פארקויפן. פון זאמלונג ארטיקלען ביז קארן, ספרים, צירונגען, קאמפיוטער, און וואס נישט. אחוץ גאן'ס און פייער קרעקערס און חיות.

דער פראדוקט וועט ארויפגעשטעלט צו פארקויפן אלס א ליציטאציע אדער מיט א פאראויס באשטימטע פרייז. איינע פון די מעכטיגע סערוויסעס פון איביע איז פעיפעל Paypal וועלכע ערלויבט פאר יעדעם צו קויפן און פארקויפן אן אפילו צו וויסן דאס מינדעסטע אינפארמאציע פונעם אנדערען צד.

עס ציילט היינט צוטאגס 168 מיליאן באנוצער.

## דינסטן
### פעיפעל
### איבעי קאמיוענטי וויקי
## פארדינסטן און טראנסאקציע
## קאנטראווערסיעס
## אינטערסאנטע און מערקווירדיגע ליציטאציעס
### אידישע ליציטאציעס
*פסולע מזוזות פארקויפט אויף איביי, מוכר ברעכט זיך נאכדעם וואס הייד פארק שרייבער דעקן אויף די מעשה, און שרייבט ארויס אז עס איז פסולע מזוזות 
*ליפא שמעלצער http://cgi.ebay.com/Lipa-Shmeltzer-s-20-Bill_W0QQitemZ8402226234QQcategoryZ376QQrdZ1QQcmdZViewItem#ebayphotohosting
*פארקויפן די חמץ אויף איבעי http://cgi.ebay.com/ws/eBayISAPI.dll?ViewItem&item=9505530539&ru=http%3A%2F%2Fsearch.ebay.com%3A80%2Fsearch%2Fsearch.dll%3Ffrom%3DR40%26satitle%3D9505530539%26fvi%3D1
*חתן ליציטירט ברכה פון זיין שבע ברכות אויף איבעי http://masoret.hevre.co.il/hydepark/topic.asp?topic_id=1286713&whichpage=1

בידס פאר די ערשטע פיצא פיי מוצאי יו"ט

## וועבלינקען
* אי ביי

קאטעגאריע:אינטערנעט
קאַטעגאָריע:פירמעס
כ"ה אב

די טעג ווען כ״ה אב קען געפאלן:

## געשעענישן
## געבוירן 
## יארצייטן 
* ה'תקנ"ה - רבי יששכר בער אב"ד זלאטשאוו, מחבר פון „מבשר צדק" אויף תורה און „בת עיני" אויף מסכת כתובות
* ה'תקצ"ט - ר' יעקב משולם אורנשטיין, דער "ישועות יעקב"  (רב, פוסק, און פון די גרעסטע רבנים אין גאליציע)
כ"ט אב

## יארצייטן
* ה'תרס"ט - רבי שמואל סאלאנט, רב פון  ירושלים (געב' ה'תקע"ו)
* ה'תרע"א - רבי ישראל שלום יוסף העשל, מעזשביזשער רבי
* ה'תרע"ז - רבי יוסף מאיר טווערסקי, מאכניווקער רבי
* ה'תרע"ח - הרב אליהו בצלאל טייטלבוים, רב אין טעטש
* ה'תש"ב -  הקדוש הרב מנחם מענדל אלטער, פאביאניצער רב
* ה'תשמ"ב - רבי אליעזר זוסיא פארטוגאל, סקולענער רבי
י"ח אב

די טעג ווען י״ח אב קען געפאלן:

## געשעענישן
* ה'תרפ"ט - 67 יידן געהרגעט אין חברון פאגראם דורך אראבער.
## געבוירן 
* ה'תרמ"ז - שמואל יוסף עגנון, יידישער שרייבער, געווינער פון נאבעל פריז פאר ליטעראטור (נפטר אין ה'תש"ל)

## יארצייטן 
* ה'תש"ב - הקדוש רבי שלמה חנוך הכהן ראבינאוויטש, ראדאמסקער רבי, געהרגעט דורך די דייטשן
* ה'תש"ב - הקדוש רבי משה דוד הכהן ראבינאוויטש, געהרגעט דורך די דייטשן
* ה'תשכ"ח - רבי צבי אריה טווערסקי, זלאטיפאלער רבי
ל' אב

## געבוירן 
* ה'תשכ"ג - הרב נתן בוקובזה נתיבות

## יארצייטן
*ה'תשס"ט - דודו טאָפּאַז, ישראלישער אַקטיאָר
דזשעסי דזשעקסאן

left|thumb|250px|זשעסי זשעקסאן
**זשעסי זשעקסאן** איז א שווארצער פאליטיקאנט און ציווילע רעכט קעמפער. ער איז באשולדיגט געווארן דורך פיל אידן אין אנטיסעמיטיזם נאך וואס ער האט אנגערועפן ניו יארק *היימי-טאון* (א שפאט נאמען פאר "אידן-שטאט"), און א איד *זשובוי* א שפאט נאמען פאר א איד.

קאטעגאריע:אנטיסעמיטן
בוך

קליין|בוך
א **בוך** (מערצאל: ביכער) איז א זאמלונג פון בלעטער וואס זענען געשריבן, געדרוקט, אילוסטרירט אדער אפילו ליידיק, געמאכט פון פאפיר, פארמעט, אדער אנדערע מאטריאלן, צוזאמענגעהאפטן פון איין זייט . איין בויגן אין א בוך הייסט א בלאט, און א בלאט האט צוויי זייטן. היינט שאפט מען ביכער אויך אין עלעקטראנישן פארמאט.

אלע ביכער און געשריבענער ווערק רופט מען ליטעראטור. 

איינער וואס פארקויפט ביכער איז א בוכהענדלער. א זאמלונג פון ביכער אין א ביבליאטעק

אין 2010, האט גוגל געשאצט אז אין דער וועלט זענען פאראן  אומגעפער 130 מיליאן פארשידענע ביכער.

## זעט אויך 
* ספר

## רעפערענצן 
*
יאר

א **יאר** איז א תקופה-צייט וואס די ערד פלאנעט רינגלט ארום דער זון וואס איז אומגעפער 365 טעג. אזוי ווי ס'איז נישט א גענויע צאל מוז מען משלים זיין דאס יאר מיט נאך א טאג, כמעט יעדע פערדע יאר.

דער יידישע קאלענדאר איז באזירט אויף חדשים פון דער לבנה. א פשוט יאר האט 353 אדער 354 אדער 355 טעג, וואס איז נישט גענוג לויטן זון-יאר. דעריבער איז יעדע צוויטע אדער דריטע יאר אן עיבור יאר, דאס הייסט מען איז מוסיף א גאנצן חודש (אדר שני).

אין איראן און אפגאניסטאן ניצט מען דעם פערסישן קאלענדאר, וואס הייבט אן א ניי יאר דעם טאג ווען די פרילינג גלייכנאכט געפאלט אין טעהראן.

אסטראנאמן ניצן דאס "יוליאנישע יאר", דאס איז א תקופה פון 365.25 טעג, וואס יעדער טאג אנהאלט 86,400 סעקונדן. א ליכט יאר ווערט געמאסטן מיט יוליאנישע יארן.

אזוי ווי די אַקס פון דער ערד איז אנגעבייגט, מאכן זיך סעזאנען במשך דעם יאר: פרילינג, זומער (מיט לענגערע טעג און ווארעמען וועטער), הארבסט און ווינטער (מיט קערצערע טעג און קילערן וועטער).

* זעט מער: **קאלענדאר**

*
קאַטעגאָריע:קאלענדארן
קאַטעגאָריע:אסטראנאמיע
כ"ח אב

די טעג ווען כ"ח אב קען געפאלן:

## געבוירן
* ה'תס"ד -  דער מעזריטשער מגיד,  מנהיג פון חסידות. (נפטר ה'תקל"ג).

## יארצייטן 
* ה'תר"ט - רבי יוסף דוד לאנדא, דער צווייטער אליקער רבי
* ה'תרנ"ג - הרב נפתלי צבי יהודה בערלין (דער נצי"ב), ראש ישיבה אין וואלאזשין (געב' ה'תקע"ז)
* ה'תשל"ב - הרב דוד כהן (דער ירושלמער נזיר ) (געב' ה'תרמ"ז)
*ה'תשס"א - הרב אברהם יעקב פאם, דער ראש ישיבה פון ישיבת תורה ודעת אין ברוקלין
ה'תרל"ו

'''ה'תרל"ו** איז דאס צוועלפטער יאר פון דעם צוויי הונדערט און זיבן און ניינציגסטער (רצ"ז) זון מחזור.
דאס קביעות פון דעם יאר איז **הש פשוטה** וועלכע באדייט **ה** - ראש השנה איז דאנערשטיק (ה). **ש** - חשוון און כסלו זענען פולע (שלמים), חדשים פון דרייסיג טעג. **פשוטה''' - דאס יאר האט ווי געווענליך צוועלף חדשים (פשוטה) ס'איז נישט אַן עיבור יאר.

## קאלענדאר
## געשעענישן
* עס איז פארשריבן געווארן דאס טעלעפאן אלס א פאטענט.

## געבוירן
## נפטר געווארן
* כ"ה ניסן - רבי חיים האלבערשטאם, דער צאנזער רב - פארפאסער פון די ספרים דברי חיים
יואל קרויס

קליין|250px|יואליש קרויס
ר' **יואליש קרויס** איז א ירושלים'ער אינגערמאן, וואס פירט אן מיט אתרא קדישא. און איז באקאנט אלס דער פאשקעווילן זאמעלער. מיט אן אוסף פון צענדליגע טויזנטער פאשקעווילן וואס לויפט אין משך פון יארן וואס יהדות החרדית האט נאר געוואוסט פון סקאנדאלן מחלוקת און געפעכטן. 

ער איז דער יונגסטער איידעם פון דעם הויפט פון תורה ויראה ר' אברהם יעקב עפשטיין, אן איידעם פון רבי אהרן קאצענעלבויגן דער גרונדער פון נטורי קרתא. און זון פון דעם בעל הזוהר, ר' אברהם משה קרויס פון תולדות אהרן (א ברודער פון ר' שמואל בנימין קרויס. דער רבי פון תורת חסד, לונדון).

ער האט 17 קינדער און ער מעלקט אליין א קו פאר מילך, אלס כשרות אפהיטונג.

קרויס, יואל
וויליאמסבורג בריק

[קליין|250px|אידן שפאצירן דעם בריק אלס [איבונגען אנשטאט גיין אין זשים...]]
**וויליאמסבורג בריק** לויפט פון וויליאמסבורג אריבער צו און פון מאנהעטן. 
  
דער וויליאמסבורג בריק האט מען אנגעהויבען צו בויען אין 1896 און איז פארענדיקט געווארען אין 1903, דער בריק איז יאמאלט געווען דער לענגסטע הענקעדיגע בריק אויף דער וועלט.

קאטעגאריע:בריקן
ווידעא

left|250px
**ווידעאָ** איז א טעכנאלאגיע וואס באמעגליכט צייגן באוועגליכע בילדער. 

דאס ווידעא צייגט צענדליקע בילדער יעדע סעקונדע, ווען יעדע בילד װײַזט דעם המשך פון דעם פריערדיגן בילד, און אזוי זעט דאס אויס ביים מענטשנס אויגן ווי דאס בילד פארט העכטליך אזוי ווי ביים לעבן.

צום ביישפיל א טעלעוויזיע ווייזט 50 בילדער (ראמען) אין א סעקונדע.

וויבאלד אזוי פיל בילדער נעמט אָן-א-שיעור פלאץ וואס ברויכט זייער ברייטע שטריקן, איז דא היינט טעכנאלאגיעס וואס קענען פרעסן די בילדער, און אזוי קען מען ווייזן מער בילדער יעדע סעקונדע און ווייזן קלארער און שענער דאס ווידעא.

מיט די טעכנאלאגיע מאכט מען פילמען, ווידעא קליפס אד"ג.

די דאטן פון א ווידעא קען זיין אויף פארשידענע אנהאלטערס, ווי אנאלאגישע טייפ, הארטדיסק, CD און DVD.

## מוזיק קליפ 
מוזיק־קליפּ איז אַ קורצע ווידעא װאָס װערט באַװיזן צוזאַמען מיט מוזיק.

די ערשטע קאנאל וואס האט אנגעהויבן טראנסמיטירן מוזיק ווידעא אין יאר 1981 איז געווען MTV, נאך דעם איז ארויס צענדליגע הונדערטע געראטענע קאנאלן. ווי צום ביישפיל ערוץ מוסיקה 24 אין מדינת ישראל וואס טראנסמיטירט בעיקר ישראלדיקע מוזיק קליפס.

קאַטעגאָריע:טעכנאלאגיע
קאַטעגאָריע:מוזיק
קאַטעגאָריע:פילם
סליחות

**סליחות** מיינט תפילות וואס מען מחילה פונעם אייבערשטן. מן הסתם מיינט מען די סליחות וואס זענען צוגעשטעלט צו זאגן חודש אלול און אין די עשרת ימי תשובה. אין די סליחות איז דא אויך באזונדערע דיכטונגען.
די ספרדים הייבן אן זאגן סליחות פון אנהייב חודש אלול, אבער ביי די אשכנזים הייבט מען אן מוצאי שבת אדער זונטאג פאר ראש השנה (ווען ראש השנה געפאלט דאנערשטאג אדער שבת), און מוצאי שבת פ' כי תבא (ד.ה. א גאנצע וואך פריער) ווען ראש השנה געפאלט מאנטאג אדער דינסטאג.

מ'זאגט סליחות אויך די פאלגענדע פאסט טעג ביים דאווענען: עשרה בטבת, אסתר תענית און שבעה עשר בתמוז, און אויך בה"ב אין מרחשון און אייר. אויך יום כפור ביי די תפילות פון כל נדרי און נעילה (לויט דעם אלטן אשכנזישן מנהג ביי אלע תפילות) זאגט מען סליחות.

קאַטעגאָריע:ימים נוראים
קאַטעגאָריע:פאסט-טעג
קאַטעגאָריע:אלול
קאַטעגאָריע:תפילה
ה'תש"ח

- גרינדונג פון מדינת ישראל.]]

## קאלענדאר
## געשעענישן
* ה' אייר - גרינדונג פון מדינת ישראל.

## געבוירן
* הויפט רב פון מדינת ישראל, הרב שלמה עמאר.
* ו' חשוון - רבי אהרן טייטלבוים, סאטמארער רבי אין מאנרא
* ח' שבט - רבי ישכר דוב רוקח, דער היינטיגער בעלזער רבי
* י' אלול - סאשע טייטלבוים, סאטמארער רביצין אשת רבי אהרן טייטלבוים

## נפטר געווארן
*ו' כסלו - רבי מיכאל בער ווייסמאנדל, עסקן צו ראטעווען יידן פון חורבן אייראפע און מחבר פון "מן המצר" (געב' ה'תרס"ד)
שטריימל (בלאג)

left|thumb|250px|זיין לאגא
**שטריימל** איז א בלאגער אויף זיין בלאג **א חסיד און א הערעטיק** A  Hasid and a Heretic 

לויט ווי ער שרייבט, איז ער געבוירן אין אייראפע אין יאר 1974, און אויפגעוואקסן אין מיטל מזרח, און דארט געלעהרנט אין דער באקאנטער מירער ישיבה, און וואוינט היינט  אין וויליאמסבורג מיט זיין ווייב און זעקס קינדער. 

ווי דער נאמען זאגט איז ער אן אפיקורס אבער ער וואוינט נאכאלס צווישן די פרומע אידן, און דאס צווינגט אים זיך אויסצוגעבן אויפן אינטערנעט, צו פארגרינגערען זיין צוויי פאכיג לעבן ווי א טאטע מיט א שטוב פון פרומע קינדער, אבער ווי ער שרייבט שלאגט ער זיך מיט די טעגליכע נסיונות וואס ער דארף זיך באהאלטן.

זיין קראפט פון פאנטאזיע קען מען נישט פארמיידן ווען פון יעדן אנעקדאט שטראמט געפיל אז די ליינער קען זיך נישט העלפן נאר שפירן כאילו מיט אים פאסירט איצט די דורכלעבונג.

אויך האט ער שיין באשריבן זיין ערשטע אינטימע טרעפונג מיט א פרעמדער פרוי, אויף דעם האבן אים די ליינער קריטיקירט, אז ער איז נישט קיין אפיקורס נאר א פשוטער מנוול.

אויך האט ער באשריבן זיין ערשטן עסן פון טריפה און זיין עסן אום יום כיפור.

זייענדיג א אידישער בלאג, מעסט מען אים קעגן דעם טאטן פון די אלע בלאגס: קטלא קניא וואס איז בלי ספק מער ראפינירט און מער תלמיד חכם ווי שטריימל, אבער אנדערשט ווי קטלא קניא, איז ער גאר ווייט פון בייסיק און האסליך, ער שרייבט מיט שטארקע ליבע און עמאציע וואס באטרעפט טיף אין יעדן פון זיינע ליינער וואס האבן אויך די זעלבע ספיקות און נסיונות.

ער איז שוין געווען באשריבן אין ניו יארק טיימס און אין אנדערע פרעסטיזשפולע פרעסע ארטיקלען איבער ארויסגעפאלענע חסידים צום מאדערענעם לעבנסשטייגער וואס לעבן ווייטער צווישן די גאר פרומע באהאלטענערהייט.

## װעבלינקען 
* שטריימל א חסיד אן הערעטיק 

קאטעגאריע:אידישע בלאגס
קאַטעגאָריע:אפגעפארענער
קאַטעגאָריע:וויליאמסבורגער
קארל דער גרויסער

[קליין|350px|[מעלעריי פון קעניג קארל]]
קליין|250px|קייזער קארל
**קארל דער גרויסער** איז געווען דער קעניג פון די פראנקן פון יאר 768 און קייסער פון דער הייליגע רוימישע אימפעריע פון יאר 800 למספרם.

געבוירן דעם 2טן אפריל 748, און געשטארבן דעם 28סטן יאנואר 814.

## באציאונגען מיט יידן 
קארל דער גרויסער האט זיך געוואנדן ברייטהארציק צו די יידן, אזוי ווי זיין פאטער פעפין דער קורצער וואס האט געדענקט די הילף פון די יידן ווען ער האט איינגענומען פראוואנס פון די מורו. אין זיינע צייטן האט מען אריינגענומען יידן אין דעם קייסערישן הויף, און א ייד, יצחק, לכאורה א דאלמעטשער, האט באטייליקט אין דער גרופע וואס קארל האט געשיקט צו הארון אל-ראשיד.  ביי יידן האט מען גערעכנט די תקופה פון קארל'ס מלוכה די גאלדענע צייט פון פראנצויזישן און דייטשן יידנטום.

קאַטעגאָריע:קיסרים
קאַטעגאָריע:ארטיקלען וואס פעלן מקורות
קראקע

**קראָקע** () איז פון די עלצטע און גרעסטע שטעט אין פוילן. די שטאָט איז געגרינדעט געוואָרן אינעם 7טן יאָרהונדערט, און געווען די הויפטשטאָט פון פוילן פון 1038-1596.

## רבנים פון קראָקע 
אין קראָקע האָבן געוואוינט זייער פיל גדולים און צדיקים, וועלכע האָבן מיט זייער ליכטיגקייט פארשיינט אויף דער גאנצער וועלט. צווישן די רבנים אין קראָקע וועלכע זענען אונז באוואוסט, איז:
* הרב משה איסערלס, דער  רמ"א
* הרב יואל סירקיש דער ב"ח
* דער מגלה עמוקות 
*  הרב דוב בער מייזלס (פון תר"ה ביז תרט"ו)
* הרב שמעון סופר, דער "מכתב סופר"
* הרב עקיבא קאָרניצער
* הרב יוסף נחמיה קאָרניצער

## צווילינג שטעט
קראָקע האָט נאָנטע באציאונגען מיט 34 שטעט ארום דער וועלט:

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
קאַטעגאָריע:גאליציע
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראָפע
פינגער

א מענטש האט אויף יעדער האנט פינף **פינגער**.

## זעט אויך 
* פינגער (פוס)

קאַטעגאָריע:מענטשלעכע אנאטאמיע
ביל קלינטאן

קליין|הילארי קלינטאן מיט איר מאן ביל און טאכטער טשעלסי|303x303פיקס
**וויליאם זשעפערסאן קלינטאן** (געבוירן דעם 19טן אויגוסט, 1946) איז געווען דער 42סטער אמעריקאנער פרעזידענט,

געדינט פון: 
* 20סטן יאנואר 1993
* ביז: 20סטן יאנואר 2001
[קליין|לינקס|מרת [רחל פרייער אין א בילד פון 2001, צוזאמען מיט דעם געוועזענעם פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן ביל קלינטאן און זיין ווייב הילארי]]
**וויליאם זשעפרעסאן קלינטאן**, גערופן **ביל**, ווערט פארעכענט פון די גוטע פרעזידענטן אין אמעריקע'ס היסטאריע. ער איז געווען געפלאגט פון צניעות סקאנדאלן, מיט האבן געשלעכט מיט א אינגן מיידל מאניקע לעווינסקי. בכלל איז ער געווען געשלאגן מיט לעבעדיגן סקאנדאל מיט שמוץ און קארופציע פון רעכטס און לינקס. מען האט אים אנגעקוקט אלס זייער א פראסטער נידעריגער עלעמענט אבער אלס גלענצענדער שפילער און פאלקס מאן.

זיין טאטע איז געווען א שיכור און געשטארבן פאר דאס קליינער ביל האט אים געקענט. זיין ברודער איז א דראג עדיקטעט. און זיין פרעזידענטשאפט האט ארויפגעטריבן די רעפובליקאנער כח אין וואשינגטאן נאכדעם וואס זיי איז געלונגען איבערנעמען ביידע הייזער אין סענאט און אין קאנגרעס נאך לאנגע יארן גלות.

אין דער יודישער היסטאריע, ווערט ער דערמאנט צוליב דעם היסטארישן באגעגעניש מיטן סקווערער רבין ביים אויסלויף פון זיין אמט, ווי ער האט געלאזט באפרייען עטליכע חסידישע יודן פון טורמע, צוליב די הערצה און איבערגענומענקייט, וואס ער האט געהאט צו דער פערזענליכער בקשה פונעם סקווערער רבין דאן.

## וועבלינקען 
* ער שפילט אויף א ווידעא וואס מאלט אראפ זיין מרה שחורה פון סוף טערמין ווי ער געזעגנט זיך פון ווייסן הויז אלס אינגער מענטש וואס קען שוין גארנישט טאן מיט זיין לעבן האבנדיג שוין דערגרייכט יעדן'ס חלום פון ווערן פרעזידענט פון אמעריקע. http://politicalhumor.about.com/library/multimedia/clinton-final-days.mov 

קלינטאן
איטאליענער

**איטאליענער** () זענען אן עטנישע גרופע פון איטאליע, וואס האבן אן איטאליענישע קולטור און ייחוס, און רעדן איטאליעניש ווי מוטערשפראך. געזעצלעך אבער, זענען נאר בירגער פון דער איטאליענישער רעפובליק איטאליענער.

ריכטיק פאר 2010, וואוינען 56 מיליאן איטאליענער אין איטאליע, מיט נאך 500,000 אין דער שווייץ און אנדערע שכנותדיקע לענדער. נאך 50 מיליאן איטאליענער וואוינען אין בראזיל, ארגענטינע און די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.

## בארימטע איטאליענער 
* אלעסאנדרא וואלטא, פיזיקער
* מיקעלאנדזשעלא, מאלער
* גאלילעא גאלילעי, פיזיקער
* דזשארדאנא ברונא, פילאסאף
* לעאנארדא דא ווינטשי, גרויסער געלערנטער
* גוליעלמא מארקאני, דערפינדער פון ראדיא

*
אביש הורוויץ

'''ר' מאיר אברהם אביש הורוויץ''' איז דער צווייטער זון פון ר' הערשעלע ספינקער. ער האט איבערגענומען דעם גרויסן ספינקער בית המדרש אין וויליאמסבורג און האט גע'ירש'נט רוב פון זיין טאטענס חסידים. ער איז אן איידעם ביי ר' אהרן מרדכי רוטנער א פייערדיגער בעלזער חסיד, אן איידים ביי די ספינקא רבי פון ירושלים רבי יוסף מאיר כהנא, ער איז אויך א מגיד שיעור אין דער טשעבינער ישיבה אין ארץ ישראל.

ווען זיין טאטע איז אוועק האט ער מיט זיין ברודער רבי אייזיק הורוויץ איבערגנומען דעם טאטנס גרויסן בית מדרש. ווייל אויף די צוואה איז געשטאנען אז זיי זאלן פירן צוזאמען דעם בית המדרש זיי האבן צוזאמען געפירט טיש. 

זעקס וואכן שפעטער איז געווען שמחת תורה, און עס האט נישט אויסגעקוקט פראקטיש צו טאנצן הקפות ביידע צוזאמען, און עס איז שוין געווען א רייבעריי צווישען די צוויי איז ר' אייזיק אוועק און זיך געעפענט אן אייגענע שול, און ר' אביש איז געבליבן מיט דעם טאטענס בית המדרש.

ר' אביש איז באקאנט מיט זיין גרויס קענטיסטען אין אלע חסידישע ספרים, און איז אויך מחזק אסאך לבבות נשברות.

קאטעגאריע:אמעריקאנער אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:וויליאמסבורג
קאטעגאריע:ספינקא
בעריש הורוויץ

[קליין|200px|רבי בעריש מיט זיין ברודער [אייזיק הורוויץ|רבי אייזיק]]
רבי **ישכר דוב בעריש הורוויץ**  (ו' שבט ה'תש"ח - י"ט תשרי תשס"ח), באקאנט אלס **רבי בעריש הורוויץ**, איז געווען דער ספינקער רבי אין וויליאמסבורג, ברוקלין. ער איז געווען דער עלצטער זון פון ר' הערשעלע ספינקער און געווען אן איידעם ביים איהעלער רב.

ער האט געגרינדעט און אנגעפירט די ספינקא מוסדות ווען זיין טאטע האט נאך געלעבט, פון דארט האט ער זיך ערווארבן דעם נאמען ווי א ספעציאליסט אין חינוך, און ער האט צוגעשטעלט צענדליגער מחנכים וואס זענען היינט צו טאג צעשפרייט אין היימישע מוסדות התורה.

נאך דעם וואס זיין פאטער איז אוועק האט ער געעפנט זיין בית המדרש אויף דעם נאמען פון זיין טאטן.

ער האט ארויס געגעבן א סעריע ספרים פון זיין טאטן, תפארת צבי על התורה - איטליכע בענדער, מועדים, זמירות לשבת, הגדה של פסח.

אין דער נאכט פון כ"ט תמוז ערב ראש חודש אב ה'תשס"ו איז זיין רביצין בלומא שרה ז"ל פלוצלינג אוועק פון אן עקסידענט אין די קעטסקילס.

מאנטאג פארטאגס, י"ט תשרי ה'תשס"ח, דעם דריטן טאג חול המועד סוכות, איז ער אוועק פון דער וועלט. דע לויה איז פארגעקומען יענעם טאג און איז געקומען לקבורה אין אוהל פון זיין טאטע'ן אין נוי זשערסי.

## משפחה 
די קינדער פון רבי בעריש ספינקער און זיין רביצין בלומא שרה זענען:
* חיה רוזא, ווייב פון רבי יעקב דוד זעגעלבוים, ווינער רבי פון פלעטבוש
* רבי יוסף מאיר, ספינקער רבי "בית שמואל צבי" אין וויליאמסבורג
* רבי משה יעקב, ספינקער רבי "אהלי צבי" אין ערמאנט
*רבקה, ווייב פון רבי צבי הלוי פרידמאן, סעלישער רב פון וויליאמסבורג.
*רבי יקותיאל יהודה, איידעם ביי רבי יצחק אייזיק מנחם אייכנשטיין פון גאלאנטא.
*פערל, ווייב פון רבי נפתלי הירצקא בערגער זון פון מישקאלצער רב.
*רבי אהרן דוד, זאבאלאטאווער רבי, איידעם ביי רבי יעקב שמשון טירנויער פון חוסט.
*טויבא, ווייב פון רבי אשר זעליג אשרי, רידזשער רב.
*רבי יואל, איידעם ביי רבי שמואל חיים יחזקאל פאנעט פון דעעש.

קאטעגאריע:ספינקא
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם
נטע הורוויץ

'''ר' נטע הורוויץ שליט"א''' איז דער פערטער זון פון ר' הערשעלע ספינקער.

ווען זיין טאטע האט נאך געלעבט האט ער זיך געצויגן קיין בארא פארק און דארט געעפענט א ספינקער בית המדרש.

קאטעגאריע:ספינקא
קאטעגאריע:אדמורי"ם
נפתלי הורוויץ (וויליאמסבורג)

קליין|200px|רבי נפתלי הורוויץ אדמו"ר מקראלי וויליאמסבורג, צוזאמען מיט אולאמער רב שליט"א.
רבי **נפתלי הורוויץ** איז דער קראליער רבי. ער איז דער אינגסטער זון פון רבי הערשעלע ספינקער.

ער איז אלס חתן (ה'תשמ"ד) געווארן אויפגענומען אלס מנהל רוחני אין דער ספינקער תלמוד תורה. ער האט אנגעהאלטן די פאסטן ביז ער האט געעפנט די ספינקא מיידל שולע אין וויליאמסבורג.

ווען זיין טאטע איז אוועק האט ער זיך געעפנט אן אייגן בית המדרש אין וויליאמסבורג, אויף וואלעבאוט ראג פון מידעלטאן גאס, מיטן נאמען בית שמואל צבי קראלי. נאך זיין טאטע ר׳ שמואל צבי און זיין זיידע ר' אברהם אביש מקראלי. ער האט גאר שטארק מצליח געווען צו ציען אסאך חסידים און מעריצים בעיקר אינגעלייט און האט געבויט א פראכטפולע ביהמ״ד אויפן צווייטן שטאק אין דעם זעלבן בנין, און די צייט איז דער ערשטע ביהמ״ד געווארן א שטיבל אינאיינעם מיט נאך צוגעבויטע שטיבלעך אויפן ערשטן שטאק. 

היינט איז קראלי אין וויליאמסבורג א שיינע גרויס חסידות. מיט א תלמוד תורה, א מיידל שולע און א קאנטרי אין פאלסבורג, ניו יארק. 

## וועבלינקען
* ווידעא קליפ פון דער היסטארישער חתונה פון זיין ערטשן קינד  מען זעט פון רעכטס צו לינקס; דער קראלי רבי, דער סאטמארער רבי ר' זלמן לייב טייטלבוים, דער ספינקער רבי ר' בעריש הורוויץ, און   דער אולאמער רב.

הורוויץ, נפתלי
קאַטעגאָריע:וויליאמסבורגער רבנים
קאַטעגאָריע:ספינקא
1202

## געשעענישן
* 20 מאי - ערדציטערניש אין סיריע

קאַטעגאָריע:גרעגאריאנישע יארן
1204

## היסטארישע געשעענישן 
* 12טן אפריל - די קרייצציגלער נעמען איין קושטא
ד'תתקמ"ז

## קאלענדאר
## געשעענישן
* די דריטע קרייצוגלער האט זיך אנגעהויבן.

## געבוירן 
## נפטר געווארן
הלל (קעמפוס קירוב)

**הלל** איז א אידישע סטודענטן פארבאנד, מיט צענטערן אין אלע קאלג' און אוניווערסיטטן איבער די וועלט, זיי שטעלן צו מננים צו דאווענען און כשר'ס צו עסן. און סתם א ווארעם שטיבעלע אדער דירה צו פארברענגן צוזאמן אין א אידישע סביבה. כדי די אידן זאלן זיך ווי ווייניגער אסימילירן מיט די גוים מיט וועמען זיי לערנען און זיך נאר פארברענגן צווישן זיך אזוי ארום חתונה האבן מיט אנדערע אידן.

א גרויס חלק פון בעלי תשובה זענען פון אט די הלל צענטערן, ווייל אסאך שטעלן צו גוטע ראביי מיט פראגראמען וואס מאכן זיי באליבט אין אידישקייט.

זייער וועב סייט. http://www.hillel.org/index 

קאטעגאריע:קירוב
אייזיק הורוויץ

קליין|200px|ר' אייזיק הורוויץ
רבי **אלעזר יצחק אייזיק הורוויץ** איז דער ספינקא רבי פון תולדות צבי.

ער איז דער דריטער זון פון רבי הערשעלע ספינקער און  אן איידעם ביי רבי יחזקאל שרגא מערץ,

מען רופט אים ר' אייזיק ספינקער.

ווען ר' הערשעלע איז אוועק האט ער צוזאמען מיט זיין ברודער רבי אביש איבערגענומען זייער טאטנס בית המדרש און זיך איינגעטיילט מיט די כיבודים און צוזאמען געפירט טיש.

זיבן וואכן שפעטער אום שמיני עצרת איז זיין שוויגער אוועק, ווען עס איז געקומען צו די הקפות איז ער אוועקגעגאנגען און ער האט פארוואנדעלט זיין שוויגער'ס הויז אין א בית המדרש און געטאנצט דארט די הקפות. דערביי האט ער זיך אנגעהויבן רופן אדמו"ר מתולדות צבי ספינקא.

ארום צען יאר נאך זיין טאטנס פטירה האט ער אריבערגעצויגן זיין בית המדרש אויף 44 פען סטריט אין וויליאמסבורג וואו ער  פראוועט ביז היינט. 

זיין דירה איז העכער דעם בית המדרש. 

ער האט א ביהמ"ד אין קרית יואל, א ביהמ"ד אין בארא פארק וואו זיין צווייטער זון הרב יואל זוסמאן דינט אלס רב, און א ביהמ"ד אין לייקוואד ווי זיין נעפֿע הרב אברהם שמואל ענגלענדער סאטמאר דיין דינט אלס רב.

זיין גבאי ר' מרדכי הערש שפיטצער האט געעפנט א ספינקער ישיבה קטנה אין בלומענגראוו וואו עס לערנען דארט 50 בחורים און א ספינקער ישיבה גדולה אין טשעסטער מיט 20 בחורים. 

ער האט ארויסגעגעבן פון זיין טאטע ספר תולדות צבי על התורה, מועדים, זמירות זכרון צבי און ספר הקדמות. אויך ויעתר יצחק סיפורי צדיקים און אמרי יצחק תורות אויף הושענא רבה.

ער איז ארומגענומען מיט גבאים די משפחת שפיטצער קינדער און אייניקלעך פון ר' אלימלך שפיטצער. 

## קינדער
*יחזקאל שרגא הורוויץ, דיין קהל תולדות צבי, איידעם פון רבי דוד אייכנשטיין דער בורשטינער רבי פון בארא פארק 
*מרת צירל, ווייב פון רבי אהרן צבי טערקלטויב
*רבי משה יעקב, איידעם פון רבי ישראל חיים קאהן, אב"ד נחלת אהרן בית שמש.
*ווייב פון רבי יוסף דוד, זון פון רבי יעקב שמשון טירנויער חוסטער רבי'ן
* הרב יוסף מאיר, איידעם פון הרב יצחק שטיין דומ"ץ פֿאלטישאן זון פון רבי  מרדכי שטיין, פאלטישאנער רבי
*ווייב פון הרב דוד משה טווערסקי, זון פון רבי שלום מאיר טווערסקי, פאלטישאנער רבי
*מרת רעכל, ווייב פון רבי יחיאל מיכל טייטלבוים,  אייניקל פון רבי געציל בערקאוויטש
*ווייב פון רבי יוסף מאיר פרידמאן, זון פון סעלישער רב
*מרת חוה לאה, ווייב פון הרב מרדכי יודא, זון פון רבי דוד הורוויץ, זון פונעם מעליצער רבי'ן פון וויליאמסבורג
*רבי יואל זוסמאן, רב פון בית המדרש תולדות צבי אין בארא פארק, איידעם פון רבי משה ראטה, רב הצעיר פון קארלסבורג, זון פון רבי יחזקאל ראטה.
*מרת חנה, ווייב פון הרב יקותיאל יודא, זון פון רבי יצחק אייזיק ראטה, רב פון קהל חסידים אין מאנסי, זון פון רבי יחזקאל ראטה.
*הרב נפתלי הירצקא, איידעם פון רבי נפתלי הורוויץ, רב פון בית המדרש זכרון נפתלי פון וויליאמסבורג.
*הרב שמואל צבי, איידעם ביי רבי מנחם נחום קאהן, אב"ד תולדות אהרן בית שמש.

קאַטעגאָריע:אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:ספינקא
כ"ג שבט

די טעג ווען כ"ג שבט קען געפאלן זענען:

## געשעענישן 
*ה'תרל"ג - אין דעם טאג גרינדעט רבי יהושע רוקח דער מיטלער בעלזער רב די ערשטע חרדישע פאליטישע באוועגונג "מחזיקי הדת", וואס ווערט שפעטער אויסגעשפרייט איבער גאנץ גאליציע און טיילן פון אונגארן און ווייטערע לענדער אין אייראפע.

דער מיטלער רב האט זיך דערביי אויסגעדרוקט: "דער טאג וועט נאך זיין א יומא דפגרא ביי כלל ישראל אויף אייביג", זעט אונטערן קעפל "יארצייטן".

## יארצייטן 
* ד'תתקס"ה - רבי דון יוסף ב"ר שלמה חסיד, דער נשיא פון טאלעדא
* ה'תקע"ז - רבי ארי' יהודה לייב ב"ר יוסף פאללאק, ראב"ד באניהאד מח"ס פני ארי'
* ה'תרנ"ד - רבי יהושע רוקח "**דער מיטלער בעלזער רב**". ליגט אין שטעטל בעלזא.
* ה'תרצ"ד - הרב משה קליערס, אב"ד טבריה מחבר ספר טבור הארץ (עניני טבריא) (געב' ה'תרל"ד)
ט' שבט

די טעג ווען ט' שבט קען געפאלן זענען:

## געשעענישן 
***יום ההצלה** (רעטונגס טאג) פון די צוויי הייליגע ברידער, האדמו"ר רבי אהרן רוקח דער בעלזער רב זצ"ל און רבי מרדכי רוקח דער בילגורייער רב זצ"ל.

אין דעם טאג, אין יאהר ה'תש"ד (1944), האבן די צוויי ברידער עררייכט די באדן פון דעם הייליגן לאנד נאך א לענגערע געפארפולע רעטונגס אקציע וואס איז אונטערגענומען געווארן מיט די הילף פון בעלזער חסידים איבער דער וועלט.

דער טאג ווערט געפייערט ביי צענדליקער טויזנטער אידן איבער דער וועלט אלס א יום טוב, בעלזער חסידים רעכטן אפ סעודות און זאגן נישט קיין תחנון אין דעם טאג.

## יארצייטן 
* ה'תקמ"ד - הרב אליהו ישראל, רב און אב בית דין פון אלעקסאנדריע
* ה'תקפ"ו - הרב רפאל ישעיהו אזולאי, אב"ד אנקאנא און שד"ר
* ה'תרכ"ה - רבי יהוסף שווארץ, מח"ס "תבואות שמש" און "תבואות ארץ"
* ה'תר"ן - רבי יעקב קטינא, ראב"ד אין חוסט, מח"ס "רחמי האב"
*ה'תשכ"ח - רבי אליעזר סילווער, פרעזידענט פונעם אגודת הרבנים פון די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע
* ה'תשע"ו - רבי רפאל שמואלעוויטש, א ראש ישיבה אין דער מירער ישיבה און א מיטגליד פון דער רעדאקציע פון דער תלמוד-ענציקלאפעדיע
ישיבת המתמידים

**ישיבת המתמידים** (אדער ווי זי הייסט היינט **קהל עדת ירושלים**) איז א ירושלימער חבורה וואס איז געגרינדעט געווארן דורך א בעלזער חסיד ר' יוסף אייכלער ז"ל און ר' אברהם לייב קליין ז"ל. דערנאך איז איר ראש חבורה געוועזן רבי לייב מינצבערג ז"ל.
די ישיבה גדולה און דער עיקר אקטיוויטעט געפינט זיך אין ירושלים, "מנחת יצחק" געגנט. אויך האט זי נאך שולן צעשפרייט אין ירושלים, פון זיי די צוויי גרויסע שולן, איינע אין די אונגארישע הייזער און איינע אין די ווארשעווע הייזער. היינטצוטאג האבן זיי אויך שולן אין די דרויסנדיקע שטעטלאך וווּ די ירושלימער האבן זיך אריבער געצויגן, ווי בית שמש, ביתר עילית אא"וו.

## היסטאריע 
די חבורה האט זיך אנגעהויבן אומגעפער אין יאר ה'תש"י, ווען זיי האבן אנגעפירט א "ישיבת המתמידים" פאר בחורים (אנדערש ווי דער נארמאלער שטייגער אז א "ישיבת המתמידים" איז געוועזן בלויז פאר קינדער), אין די "חברה" האבן זיי אנגעפירט צומאלן "נסיעות" צו קברי צדיקים, וואס האט גורם געווען זאל די ישיבה שנעל וואקסן. מיט דער צייט האבן זיי פארענדערשט דאס ציל פון די נסיעות אויך אויף פארוויילונג.

אין די 90קער האבן זיי געטוישט דעם נאמען פון ישיבת המתמידים צו קהל עדת ירושלים צוליב דעם וואס דער נאמען ישיבת המתמידים איז א כלליתדיקער נאמען און עס האט פֿאַרשװערט די משולחים צאמנעמען געלטע פאר דער ישיבה.

## דער קאָנפֿליקט מיט דער עדה החרדית 
אינעם יאר 1995 האבן מתמידים באַקומען אַ שטח פֿון דער "ציוניסטישער" ירושלימער מוניציפאליטעט אױף צו בױען אַ שול, דאָס האָט צוגעברענקט דעם קאָנפֿליקט צװישן מתמידים און די עדה החרדית.

## זייער אויסקוק ביי די רבנים 
ישיבת המתמידים האט א באזונדערע פילאזאפישע וועג מיט ווי זיי באוועגן זיך צו די יידישקייט.
* זייער גלויבן אין גאט קומטמיט מיט פארשן און אויפווייזן דעם גאט אויף גאר א פשוטן אופן.
* זיי זיינען מסביר די טעמי המצוות זאלן זיין פארשטענדליך און ראציאנאליש.
* זיי פסלען נישט אפ פילאזאפישע ספרים מורה נבוכים, שער היחוד פון דער חובת הלבבות און אויך ספרים ווי ר' אברהם בן הרמב"ם א.א.וו.
* דער מנהיג ר' לייב מאכט אפ "מאדנע" אמונות פון איינציקע פרומע קהילות. ווי די חבדצקער חסידים וואס גלויבן אז זייער רבי איז משיח. און ווי דער אמשינאווער רבי וואס מאכט קידוש אין מיטן דער וואך.
אבער מיט דאס אלעס איז דאס זייער א פארמאכטע און אפגעשיידטע קהילה פון דער מאדערנער וועלט.

## אקטיוויטעטן 
## װעבלינקען
* א שמועס אין הייד פארק איבער ישיבת המתמידים 
* פורים אין מתמידים - ווידעא
*[ישיבת המתמידים גנבו מליוני שקלים במרמה ממדינת ישראל, חן מענית, גלובס(https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%92%D7%9C%D7%95%D7%91%D7%A1)]

קאַטעגאָריע:ישיבות
קאטעגאריע:קהילות
קאטעגאריע:ירושאלמער
קעמפ

**קעמפ**(אידיש: לאַגער) איז פאר די קינדער און אנשטאלטן וואס פארברענגען צוזאמען אוועק פון שטוב פאר 8 וואכן אינעם זומער. 

אין סאטמאר קענען די קינדער נישט שפילן קיין באל און כמעט נישט קיין אקטיוויטעטן, דאס האט זיך אבער שוין אויך מער געטוישט, זינטן גרינדדונג פון קאנקורענץ ביי די ארונים מיידלעך נייע קעמפ, וואס האט אריינגעברענגט ביי די מיידלעך אקטיוויטעטן. 

## וועבלינקען
* ווידעא קליפ פון ערשטן טאג אין בחורים קעמפ מען זעט הרב ר' אברהם ישעי' ווייס דער מנהל. http://video.google.com/videoplay?docid=-7671816842382623808&pr=goog-sl 

קאַטעגאָריע:חינוך
אליקים שלעזינגער

קליין|רבי אליקים שלעזינגער
רבי **אליקים שלעזינגער** (כ"ב חשוון ה'תרפ"ב  – י"ז שבט ה'תשפ"ו) איז געווען דער ראש ישיבה פון ישיבה הרמה אין סטאמפארד היל, לאנדאן, און פון די פירנדע רבנים אין ענגלאנד.  

## ביאגראפיע 
רבי אליקים איז געבוירן אין עסטרייך צו ביילא און דוד שלעזינגער וואס איז געווען א ריזן נגיד, וואס ער האט אויסגעצאלט די כנסיה גדולה פון אגודת ישראל. ער איז געווען אן איידעם פון מורנו יעקב ראזנהיים, גרינדער און נשיא פון וועלט אגודת ישראל.

רבי אליקים איז ארויף קיין ארץ ישראל אין יאר התרצ"א, און ער האט זיך באזעצט אין ירושלים. ער האט דארט געהייראט א טאכטער פון רבי משה בלוי.

ער איז געווען א נאנטער תלמיד פונעם בריסקער רב און דעם חזון איש.  

ער איז געווען א ראש ישיבה פאר מער ווי א יובל יארן, און האט געהאט הונדערטער תלמידים. אין זיינע לעצטע יארן האט ער געהאט דעם טיטל עלטסטער ראש ישיבה אין דער וועלט.

ער האט מחבר געווען דעם ספר בית אב על התורה ושיחות. ער איז געווען א גרויסער לוחם מלחמות השם.   

קאטעגאריע:ראשי ישיבות אין אייראפע
קאַטעגאָריע:לאנדאנער רבנים

אזוי אויך איז ער געווען דער פארזיצער פונעם וועד להצלת בתי עלמין אין אייראפע, וואס ראטעוועט צענדליגער טויזנטער קברים אין גאנץ אייראפע.  

### נפטר געווארן 
ער איז אוועק פון דער וועלט מיטוואך צופרי,י"ז שבט תשפ"ו (4 פעברואר 2026) אין לאנדאן אין טיפן עלטער פון 104 יאר

## קינדער
*רבי אליעזר שליט"א ראש ישיבה הרמה ממלא מקומו
*ר' יצחק  ראש הכולל דישיבת הרמה
*ר' עמרם 
*ר' שמואל 
* רבי מאיר ראש הישיבה במאנסי
* רבי ישעיה, רב פון שערי תורה אין גאלדערס גרין, לאנדאן
* משה אורי ראש הכולל בסאטמאר תהלת יואל
* ר' אבא 
קאַטעגאָריע:נפטר געווארן אין 2026
טאראנטא

**טאראנטא** איז די הויפטשטאט פון אנטעריא און איז די גרעסטע שטאט אין קאנאדע.

אין טאראנטא וואוינען פיל פרומע אידן.
דער הויפט שול הייסט די שיף־שול. עס איז אויך דא שטיבלעך פון די באבאווער און גערער חסידים.

טאראנטא איז באקאנט אלס דער היים פון די געוועזענע רייכסטע חרדישע ביליאנערן ר' משה רייכמאן פאמיליע. 

דער טאלנער רבי, הר"ר יוחנן טווערסקי איז געווען א חתן דעם סטרעטינער (מרת פערל זצ"ל), האט געזעצט דארטן, איידער ער האט געצויגן קיין ירושלים אין תשכ"ד.

א גרויסע קהילה פון "ניצולי שואה" וואוינען דארטן, און א גרויסע מוזיאום .

## וועבלינקען 
* דער מאנטריאל אינטערנעט זאך פאר די האלאקאסט 
* פֿאטאס פֿון טאראנטא 

קאַטעגאָריע:אידישע יישובים
קאַטעגאָריע:שטעט אין קאנאדע
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט
*
HowStuffWorks

**HowStuffWorks** (ווערטלעך: "וויאזוי זאכן ארבעטן") איז א וועבזייטל פאר נאכקוקען אלע זאכן וויאזוי זיי ארבייטן. עס איז הסברה באגלייט מיט בילדער, ווידעאס און דיאגראמען צו פארשטיין בחוש יעדע קאמפליצירטע ענין. דער וועבזייטל ווערט אפדעטירט יעדן טאג פון פריש און מער מיט מער ארטיקלען.

עס האט זיך מלכתחילה אנגעהויבן דורך א געוויסער פראפעסאר וואס האט דאס געהאלטן אלס א פערזענליכער קאלעקציע פון וויאזוי פארשידענע מאשינען ארבעטן, דערנאך ביי די דאט.קאם באבל האבן דאס אינוועסטארס אפגעקויפט און פארברייטערט אלס א דאטעבאזע פון אלעס וויאזוי סארבייטן.

אויך האבן זיי שוין ארויסגעבן פיר ביכער פון די ארטיקלען מיט א חודשליכע מאגאזין און סי.די.ראמס.

## וועבלינקען
* HowStuffWorks

קאטעגאריע:וועבזייטלעך
WebMD

**WebMD** (*וועב עם די*) איז אן אמעריקאנישע פירמע וואס פארזארגט געזונט דינסטן. זיי האבן א וועב סייט פאר אלע מעדיצינישע אנגעלעגענהייטן, וואס ווערן גענוצט דורך דאקטוירים מיט פאציענטן צוזאמען, פאר יעדן איינעם וואס פאראינטערסירט זיך איבער געזונטהייט און מעדיצין.

## וועבלינקען
* וועב עם.די.
 

קאטעגאריע:געזונט
קאטעגאריע:וועבזייטלעך
ארטיקל

:*פֿאר די וויקיפעדיע אנווײַזונגען, זעט װיקיפּעדיע:ארטיקל, װיקיפּעדיע:שרייבן און װיקיפּעדיע:וואס איז א גוטער ארטיקל?*
טעלעפאון זשעק

**טעלעפאן זשעק** איז דער קליינער קאסטן וואס איז אויפן וואנט וואס אין דעם קען מען אריינשטעקן די טעלעפאן דראט צו באקומען א ליין און קענען רעדן.

אינעם קאסטן איז דא 4 ווייערס, מען דארף נאר צוקומען צו די 2 עיקר ווייערס, די רויטע און גריןע צו האבן א ליין. די שווארצע און געלע דראטן איז פאר נאך א ליין.

א נארמאלע טעלעפאן אדער פעקס מאשין וועט נאר ארבייטן אויף די ערשטע ליין (דאס הייסט די גרינע און רויטע דראטען) אבער עס זענען דא אדאפטארס וואס מען קען קויפן וואס וועלן מאכן די שווארצע און געלע דראטן אלס די ערשטע ליין אזוי אז די טעלעפאוןס אדער פעקס מאשיןס זאלן אויך ארבייטן.

קאטעגאריע:היים
קאטעגאריע:טעלעפאניע
ה'תש"ה

## קאלענדאר
## געשעענישן
* י"ג שבט - דער אוישוויץ טויט לאגער ווערט באפֿרייט

## געבוירן
* יוחנן וואלאך, פוסבאל שפילער
* דני יתום
* דרור קשטן

## נפטר געווארן
* כ"ד טבת - היינריך הימלער נעמט זיך דעם לעבן.
* ט' אדר - הרב שמואל דוד אונגאר, רב און ראש ישיבה אין נייטרא
* אליהו גאלאמב

* אדאלף היטלער איז געשטארבן.