open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
משה ניסים

**בנימין משה ניסים** (געבוירן דעם 10טן אפריל 1935, ז' ניסן ה'תרצ"ה, ירושלים, בריטישער מאנדאט) איז א געוועזענער כנסת מיטגליד און מיניסטער אין דער ישראל רעגירונג. ער האט אנגעהויבן זיין ערשטן טערמין יונגערהייט, נאך איידער דער עלטער פון 25. שפּעטער האט ער געארבעט ווי אַן אַדוואָקאַט. 

געבוירן צו הרב יצחק נסים דער ראשון לציון און מוטער וויקטאריא.

## משפחה
משה ניסים האָט חתונה געהאַט מיט רות קורן, טאָכטער פון יצחק קורן. זיי האבן געהאט פינף קינדער. 
*שרית, דאָקטאָר פון ליטעראַטור; 
*ענת, אדוואקאט;
*סמדר, אַרכיטעקט; 
*אפרת, פאָרשער פון תנ"ך און ליטעראַטור, 
*אריאל, וועלכער איז פאַרנומען מיט אינוועסטירונגען. 

קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:מיניסטארן אין ישראל
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אלסטער קאונטי

אלסטער קאונטי איז א קאונטי אין ניו יארק סטעיט, אין די פאראייניגטע שטאטן.

אין דעם 2010 צענזוס איז די באפעלקערונג געווען 182,493.

די הויפטשטאט איז קינגסטאן.

די קאונטי גרעניצט זיך מיט סאליווען קאונטי, ארענדזש קאונטי, דעלעווער קאונטי, דאטשעס קאונטי, גרין קאונטי און קאלאמביע קאונטי. 
[קליין|א שאסיי אין דער אליוו געגנט, אין [אלסטער קאונטי]]

קאַטעגאָריע:ניו יארק
קאַטעגאָריע:ראיאנען
קאַטעגאָריע:אלסטער קאונטי, ניו יארק
יעקב טעסלער

**יואל יעקב (יאנקי) טעסלער** (געבוירן  כ"ז סיון תשל"ג, 27סטן יוני 1973) איז א חרדישער פאליטיקער און כנסת דעפוטאט, וועלכער איז ערוויילט געוואָרן פאר דער אגודת ישראל פארטיי אין דער יהדות התורה פֿראַקציע. פֿריער האט ער געדינט אלס מיטגליד אין דעם אשדוד שטאָטראַט און געדינט אלס ראטגעבער פונעם וויצע געזונט-מיניסטער יעקב ליצמאן.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן געוואָרן צו הרב אפרים טעסלער, וואס איז געווען דער ראש ישיבה פון דער וויזשניצער ישיבה אין הר נוף. און זיין ווייב חיה. אלס קינד האט ער געוואוינט אינעם סנהדריה קווארטאל פון ירושלים . ער האט געלערנט אין די וויזשניצער מוסדות און אין דער טשעבינער ישיבה. נאָך זיין חתונה, האט ער זיך אריבערגעצויגן קיין אַשדוד .

ער האָט אָנגעהויבן זײן קאַריערע אין ציבור ארבעט ווי א מיטגליד פונעם רעליגיע־ראַט פאר אגודת ישראל, און גלײכצייטיק געראטן פראיעקטן פון דער "המודיע" צייטונג. אין 2009 איז ער ערוויילט געוואָרן צום אשדוד שטאטראט פאר אגודת ישראל, א פאזיציע וואס ער האט פארנומען ביז 2019. פון 2015 איז ער געווען דער געהילף פון דעם וויצע געזונט־מיניסטער, יעקב ליצמאן, אויך א מיטגליד פון אגודת ישראל.

אום 31סטן יאנואר 2019 האט דער צענטער פון אגודת ישראל באַשלאָסן אַז טעסלער זאל פֿארטרעטן דאס וויזשניצער חסידות אין דער יהדות התורה רשימה פארן כנסת, אנשטאט מנחם לייזער מאזעס. מען האט אים געשטעלט אין פינפטן פלאץ אין דער יהדות התורה רשימה פֿאַר די 21סטן, 22סטן און 23סטן כנסת׳ס. די פראקציע האט באקומען 7-8 זיצן און ער איז אריין אין כנסת.

אין דער יהדות התורה רשימה צו די וואלן פארן 24סטן כנסת האט מען אים געשטעלט אין אכטן ארט, צוליב דעם וואס מ׳האט געפעדערט פארטרעטער פון בעלז און דגל התורה אין דער רשימה, און ער איז אריינגעקומען אין כנסת ערשט נאכן אקטיוויזירן דעם נארוועגישן געזעץ,, אָבער מיט דער גרינדונג פון דער 36סטער ישראל רעגירונג  האט געענדיגט זיין קאדענץ.

## דרויסנדיקע וועבלינקען 
* 
*
* יעקב טסלר, באתר כנסת פתוחה
* יעקב טסלר, באתר ערוץ כנסת
* 

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:ירושאלמער
קאַטעגאָריע:וויזשניצער חסידים
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ספרי בית טשערנאביל

* מאור עינים
*מגן אברהם
*מגן דוד
*אמרי מ"י
*קהלת דוד
*ברכת דוד
*מאמר מרדכי
*שושנת העמקים
*שארית לפנחס
*מגן אברהם תניינא
*ילקוט מאורי אור
*נתיבות קודש
*אמרות טהורות
*ליקוטי תורה
*ישמח לב
*פלא יועץ
*עקבי הארי
*נצח דוד

קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים
קאַטעגאָריע:טשערנאבל
קאַטעגאָריע:ספרי קודש
ספרי תלמידי הבעש"ט והמגיד הגדול ממעזריטש

*אור האמת
*אור הגנוז
*אור המאיר
*אור פני משה
*ליקוטי תורה
*מאור עינים
*מגיד דבריו ליעקב
*מדרש פנחס
*מנורת המאור
*נועם אלימלך
*נופת צופים
*קדושת לוי
*
*
*

קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים
דור איקס (X)

**דור איקס (X)** (ענגליש: *Generation X*), ווערט אנגערופן - דורך דער אלגעמיינער ליטעראטור וועלט - די זיבעציגער\אכטציגער-צענדליג-יארן, פון 1970 ביז 1980.

יענע וואס זענען געבוירן אין דעם פעריאד, ווערן אפגעצייכענט, ווי אומצופרידענע און ציל-לאזע פערזאנען.

אין דעם פעריאד, איז אויך אנטשטאנען די 'די געשלעכט רעוואָלוציע', וואס סעקסואלע פירונגען זענען אריין אינעם וועלטס פירונג, אן קיין איבריגע בושה.

אנדערע פארשער און שרייבער, פאר-רופן זיי די 'זעניעל גענעראציע'(א צוזאמגעשטעלטע ווארט-צייכן). און אט די זעניאלס, ווערן אפגעבילדעט, האבנדיג א אנאלאגיש קינדער-יארן, און  אַ דיגיטאַלער יונגער ערוואקסנשאפט.

עס ווערט אויך אנגערופן די מיקראָ-גענעראציע, ווען די פּראָדוקציע פון עלעקטריע פאר היץ א.ד.ג. איז גענוצט געווארן אויף א שטייגער וואס טוט פארמינערן די שעדליכע באנוץ דערפון אין דער וועלט. צום ביישפיל, ווען מ'האט אנגעהויבן נוצן זון־פלאטעס און נאך זאכן פון נאטורליכע קוועלער.

קאַטעגאָריע:סטאטיסטיק
קאַטעגאָריע:דעמאגראפיע
קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
OJPAC

או-דזשעי-פעק איז א אידישער ארגאניזאציע אין ניו יארק, וואס איז געגרינדעט געווארן דורך א גרופע חסידישע עסקנים, מיט דעם איינעם ציל פון אפענטפערן ליגענטס און פאלשע שמועות אויף דער אידישער לעבנסשטייגער, ספעציעל די חסידישע.

## ביאגראפיע 
די ארגאניזאציע איז געגרינדעט געווארן אין פעברואר 2013 דורך יוסי געשטעטנער, אינאיינעם מיט עטליכע קאלעגעס. זייער ציל איז געווען אפווענדן פרעכע און פאלשע קלאנגען און העצע אין דער אלגעמיינער מידיע קעגן דער חרדי'שער וועג פון לעבן.

יוסי געשטעטנער טוט צוליב דעם גאר אפט אויפטרעטן אין דער נישט-אידישער מידיע אפצוענטפערן זייערע טענות, און/אדער ציען אויפמערקזאמקייט צו גוטע און פאזיטיווע זאכן וואס די חרדי'שע אידן טוען.

די ארגאניזאציע טוט פון צייט צו צייט אריינשטעלן אנאנסן אין דער מידיע, און געבן ארויס באריכטן פאר דער פרעסע.

## וועבלינקען 
זייער וועבזייטל 

זייער קאנטע אויף טוויטער

א באריכט  פון א מסיבה אויף המודיע
קאַטעגאָריע:אידישע וואולטעטיגע ארגאניזאציעס
קאַטעגאָריע:יידישע ארגאניזאציעס
מאיר מרגליות

רבי **מאיר מרגליות** (אדער **מרגלית**ה'תס"ז (בערך) - י' אייר ה'תק"נ, 1790) איז געווען פון די ערשטע רבנים פון דער חסידישער באוועגונג און דער רב פון אסטראה, א תלמיד פון בעל שם טוב, באקאנט מיטן נאמען פון זיין ספר דער "מאיר נתיבים**"**.

## ביאגראפיע 
רבי מאיר איז געבוירן צו זיין טאטן **רבי** **צבי** **הירש** **מרגליות**, דער רב פון יאזלאוויץ. זיין עלטערער ברודער, רבי יצחק דוב, איז געווען פון די תלמידים פונעם בעל שם טוב און דורך זיין איינפלוס איז ער אנגעקומען צו חסידות.

ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רבי חיים האראדענקער, דער ברודער פון רבי משה קיטובער, און דער שוואגער פון **רבי** נחמן פון האראדענקע. בזיווג שני האט ער חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון זיין פעטער רבי אריה לייב אויערבאך, דער רב פון סטאניסלאוו, דער מחבר פון ספר **נחלת אריה.** זי איז געווען די אלמנה פון **רבי משולם זלמן אשכנזי** פון פאמאריאני. ער האט אויפגעצויגן איר זון פון איר ערשטן זיווג, **רבי משולם זלמן אשכנזי** (דער צווייטער), וועלכער איז שפעטער געווען רב אין לובלין.

ער האט געדינט אלס דיין אין בראד, און שפעטער אלס דער רב פון האראדענקע, און דערנאך אלס רב פון יאזלאוויץ.

אין יאר ה'תקי"ד איז ער אויסדערוועלט געווארן צו דינען אלס רב פון לעמבערג און איבער דער גאנצער באצירק. א שטיק צייט האט ער געדינט אלס רב אין קאמארנא.

אין יאר ה'תקל"ה איז ער אויפגענומען געווארן דורך א מלוכה'שן באפעל פונעם פוילישן קעניג **סטאניסלאוו פאניאטאווסקי** אלס רב אין ברסלב און "גאנץ אוקריינע" (נישט די היינטיגע אוקריינע, נאר א וויוואדאשיפ אין דער פוילישער מלוכה). אין זומער פון יאר ה'תקל"ז איז ער דורך א באפעל פונעם פירשט און דיפלאמאט **סטאניסלאוו מעלעכאווסקי** (ענ') אויפגענומען געווארן אלס רב פון אוסטראה אין דער געגנט ארום.

## זיין משפחה 
### ברידער 
* **רבי משה אברהם אבוש**, געדינט אלס רב אין האראדענקע און האזאבנע, פארפאסער פון ספר **צילותא דאברהם** אויף ש"ס, אויך באקאנט אלס **חדושי מהרמ"א**.
* **רבי יצחק דוב,** אב"ד יאזלאוויץ, מחבר פונעם ספר **באר יצחק**.

### זין 
* רבי **שאול** געדינט אלס רב אין לובלין.
* רבי **יוסף** **נחמן**, אב"ד פולנאה.
* רבי **בצלאל** וועלכער האט ממלא מקום געווען זיין טאטען אין אוסטראה, איידעם פון **רבי חיים ראפאפורט.**
* רבי **מרדכי** **נפתלי,** אב"ד הארימלאוו.
* רבי **שלמה** **דובער.**

### איידעמער 
* רבי **נפתלי** **הירץ** הכהן פון שאריגראד.
* רבי **שמחה** **כ"ץ** פון אוסטראה, זון פון רבי **נחמן** **כ"ץ** אב"ד אוסטראה.

### שטיף־זון 
* רבי **משולם זלמן אשכנזי**, געווען רב אין לובלין.

## זיינע ספרים 
* **מאיר נתיבים,** צוויי חלקים, חלק ראשון שאלות ותשובות, און דער צווייטער חלק חידושי תורה (פולנאה תקנ"א).
* **אור עולם,** אויף תרי"ג מצוות (פולנאה תקנ"ה).
* **דרך הטוב והישר,** אויף ד' חלקי שו"ע (פולנאה תקנ"ט).
* **סוד יכין ובועז**, א ספר פון קבלה און חסידות.

## דרויסנדיגע לינקען 
* שלמה באבער, "ה״ר מאיר ב״ר צבי הירש מרגליות", **אנשי שם,** קראקא תרנ"ה
* ר' מאיר מרגליות מאוסטראה בעל מאיר נתיבים - אשכול אין אייוועלט
* קעניגליכער דעקרעט איבער דער שטעלונג פון רבי מאיר מרגליות, 1775  - יווא דיגיטאלע ארכיוון
* הרב נפתלי אהרן וקשטיין, גלויים חדשים ביחוס משפחת ה"מאיר נתיבים" והמשפחות המסתעפות

קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
קאַטעגאָריע:תלמידי בעש"ט
וואקאציע

**וואקאציע** אדער **וואקאנץ** (אדער **אויף** **דאטשע**) איז אז מ'פארט אוועק ערגעץ אין אן אנדער ארט זיך אויסרוען די פיזישע ביינער און נערוון און מ'שעפט אן ענערגיע פאר די גייסטישע קרעפטן. 

געווענליך איז אייגעפירט צו גיין זיך אויסרוען, אין די מאנאטן פונעם צווייטן העלפט זומער, וואס הייסט 'זומער וואקאציע', אבער ס'פארהאנען אויך 'ווינטער וואקאציע', ווען מ'פארט צו ערטער צו גליטשן אויף די הויכע בערג א.ד.ג.

=היימישע אפרו ערטער=
אין ניו יארק איז איינגעפירט שוין פון צענדליגע יארן, [מ'וואלט געקענט זאגן אפשר הונדערט יאר שוין] וואס מ'פארט ארויס אין די זומער אויף די בערג, די מאוינטענס, אין אפסטעיט ניו יארק. דארט איז שוין געווען האטעלן און שוואויל פלעצער. נאך אין די צייטן ווען 'בארשט-בעלט' האט עקזיסטירט, זענען יודען שוין דארט געווען פאר פארוויילונג.

אין אייראפע, וואס די אפציעלע 'האלידעי' איז אומגעפער דריי ביז פינעף וואכן, איז איינגעפירט ביי אסאך צו פארן קיין סקאטלאנד, וועילס, צו גאר צו די שווייצע בערג. וואו מ'גרופירט זיך אין צייטווייליגע קעמפוסן.

קאַטעגאָריע:פארוויילונג
דעברעצין

**דעברעצין** אדער **דעברעצען** () איז דאס צווייט־גרעסטע שטאָט אין אונגארן, נאך בודאפעשט, און די צענטער-שטאט פונעם צפון גרויסער פלוין ראיאן. עס איז די הויפּטשטאָט פונעם האַידו-ביהאַר פּראווינץ. 

ארום דעברעצין איז דא פיל קליינע שטעטלעך און דערפלעך, ווי ס'פלעגן וואוינען יודן פון דער שפעטערדיגער שארית הפליטה. איין דערפל הייסט וואמושפיערטש, און מ'פלעגט אהין ברענגן עסן און געשעפטן פונעם גרויסן שטאט דעברעצין.

היינט איז אויפגעבויעט דארט דאס צווייט-גרעסטע לופטפעלד אין אונגארן, דאס דעברעצינער לופטפעלד, פון וואנעט מ'קען לייכט אנקומען קיין ראמעניע און אוקריינע.
קאַטעגאָריע:שטעט אין אונגארן
קאקאש

**קאקאש-קוכן** איז א לעקעך געמאכט פון טייג אריינגעדרייעט דערין צעלאזטן שאקאלאד, דורכן אויסמישן קאקאא שטויב מיט צוקער. דאס לאזט מען אפבאקן גענוי ווי א חלה ברויט, און עס ווערט סערווירט סיי ווען, ביי היימישע פארברענגנס.

ס'דא ענליכע געבעקסן, וואס ווערן געמאכט אויף דעם שטייגער, אין דער קאטעגאריע פון די סארט לעקעך; ווי צום ביישפיל:
*באבקע
*ניסן קוכן
*שטרודל עפל צו קארטאפל
*שאקאלאד קיפעלעך [ראגעלעך]
*צימערינג ראגעלעך
*וואנילא ראגעלעך
*קינדל
*מאנדל ברויט
*ראלאט קעיק

קאַטעגאָריע:זיסווארג
קאַטעגאָריע:עסנווארג
קאַטעגאָריע:יידישע קיך
סלאוואקיש-דויטש

א דיאלעקט פונם דייטשער שפראך ווערט גענוצט אין סלאוואקיע.

יודען וואס קומען פון סלאוואקיע, פלעגן רעדן יודיש געמישט מיט סלאוואקיש-דויטש, אין זייער טעגליכע געשפרעך.

ס'איז אויך פארהאנען שוויצערדייטש.

קאַטעגאָריע:שפראך שטומף
קאַטעגאָריע:סלאוואקיי
משה יודא גאלדשטיין

הרב **משה יהודה גאלדשטיין** הי"ד איז געווען דער דומ"ץ אין וואמושפיערטש און אין דעם אומגעגענט, נעבן דעברעצין.

## ביאגראפיע 
הרב גאלדשטיין איז געבוירן געווארן אין האדהאז צו זיין פאטער הרב שמשון זעליג, און זיין מוטער מרת טויבא, א טאכטער פונעם צדיק און פועל ישועות רבי שלום ליקער פון טיסאליק.

זיין פאטער הרב זעליג גאלדשטיין איז געווען דער ממלא מקום פון זיין גרויסן שווער הרב שלום ליקער, און הרב משה יודא איז געווען א טויגליכער מורה הוראה, דערפאר האט אים דער האדהאזער רב געגעבן היתר הוראה און געשיקט ווערן ש"ץ מ"ץ אינעם דערפל וואמושפיערטש.

זיין קהילה האט זיך געציילט אומגעפער דריי הונדערט משפחות, און דארט האבן געוואוינט איינפאכע ארבעטס יודן, וואס האבן געברויכט א רב פאר אלע ערליך רעליגיעזע צוועקן.

הרב משה יודא איז אומגעקומען אויף קידוש השם, ווען מ'האט אלע אוועקגעפירט אום תמוז תש"ד קיין אוישוויץ.

ער האט איבערגעלאזט א זון דוד, וואס האט נאכן קריג געדינט אלץ שוחט אינעם בערגן-בעלזן לאגער, און שפעטער זיך געצויגן קיין וויליאמסבורג.

קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
קאַטעגאָריע:אומגעקומען אין חורבן אייראפע
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
יואל הלוי קרויס

יואל הלוי קרויס איז א חסידישער, סאטמארער אינגערמאן, פון לעיקוואד, וועלכער איז דער פובליצירער און ארויסגעבער פון וועכנטליכן מאמענט מאגאזין.

## ביאגראפיע 
יואל קרויס איז אויפגעוואקסן אין וויליאמסבורג, און געלערנט אין סאטמאר. נאך זיין חתונה האט ער געעפנט א סוקסעספולע מארקעטינג פירמע YHK, וועלכע האט געמאכט פיל גרויסע פראיעקטן און קאמפיינס ביים חסידישן עולם.

אין ה'תשע״ד האט ער זיך צוזאמגעשטעלט מיט א שותף און געעפנט דעם פאפולערן אידישן מאמענט מאגאזין. אין די ערשטע יארן פון דעם מאגאזין פלעגט ער אפט ארומגיין מאכן אינטערוויוס און באשרייבונגען.

קאַטעגאָריע:חרדישע שריפטשטעלער
קאַטעגאָריע:סאטמארער חסידים
קאַטעגאָריע:לויים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
הי"ד

**הי"ד** איז די ראשי תיבות *פון השם יקום דמו*. אז דער אייבערשטער זאל נעמען נקמה אויף דעם פארגאסענעם בלוט.

געווענליך שרייבט מען דאס אויף איינעם וואס איז אומגעברענגט געווארן אויף קידוש השם. 

קאטעגאריע:ראשי תיבות
ש"ץ מ"ץ

**ש"ץ מ"ץ** איז די ראשי תיבות פון 'שליח ציבור' - 'מורה צדק'.

דאס זאגט מען אויף איינער וואס איז געשטעלט געווארן אין א קליין שטעטל, אדער אין א קליינער קהילה, צו דינען אלס פארזארגער פאר אלע רעליגיעזע זאכן וואס מ'דארף טון, און ס'נישטא קיין צווייטער נאר ער. דאן איז ער סיי מורה-צדק - א דיין, סיי שליח ציבור - סיי חזן, סיי שוחט, סיי מוהל, סנדק, גבאי, בעל קורא, משגיח, מגיד שיעור, און וואס נישט...

אויף יודיש איז דא אן אויסשפרוך; יענער איז דער גאנצער **ש"ץ מ"ץ**! דאס טייטש יענער איז דער גאנצער עסקן פונעם פראיעקט צי ארגאניזאציע.

קאטעגאריע:ראשי תיבות
קאַטעגאָריע:אידישע פאכן
שלום מרדכי וועבערמאן

רבי **שלום מרדכי וועבערמאן** (ה'תקפ"ב – ט"ז אדר א' תרמ"ו), באקאנט אלס '''ר' שלום ליקער**, זייענדיג רב אין דער שטאט טיסא-ליק אין צפון-מזרח אונגארן.

## זיין לעבנס געשיכטע
ער איז געבוירן צו זיין פאטער צבי הערש, און זיין מוטער רייזל, אין קאשוי (היינט אין סלאוואקיי). ער האט פארהייראט די רעביצין בלימע, פון דער ציטראן פאמיליע.

רבי שלום מרדכי איז געווען באקאנט אין גאנץ אונגארן, אלץ צדיק וקדוש און זעלטענער פועל ישועות, און דער הייליגער צאנזער רב האט זיך אויסגעדרוקט פאר יודן אין זיין געגענט: **וואס קומט איר צו מיר אויב איר האט ר' מרדכי'לע ביי אייך?...'*.

ער האט געהאט אין שטאט זיין אייגענע פריוואטן בית מדרש וואו ער האט געפראוועט, און אַיעדע מוצאי שבת פלעגט ער פראווען מלוה דמלכה מיט א ערך פון אכציג חסידישע יודן, און זייענדיג *דער גוטער יוד'' וואס האט צוזאמען געהאלטן אלע, האט ער געגעבן ברכות און טאקע גע'פועל'ט ישועות פאר אסאך.

ער איז געווען זייער בידידות מיטן ליסקער רב. ר' שלום איז געווען א שטארקער בעל מחמיר אויף זיך בכל הענינים, און ספעציעל פסח האט ער זיך געפירט, אז חוץ די כזיתים האט ער נישט געגעסן קיין מצות א גאנץ פסח.

אויך א ישיבה מיט תלמידים האט ר' שלום געפירט, וואו ער האט פארשפרייט תורה, און זייענדיג א גאון וגדול בתורה, האט ער געהאט אפגעשריבן אסאך חידושי תורה אויף ש״ס און סוגיות, אבער ס'גארנישט היינט געבליבן, ווייל אינעם לעצטן חורבן האבן די נאציס ימ׳׳ש דאס אלעס פארברענט.

## זיין פטירה
ר' שלום איז נסתלק געווארן אום זונטיק ויקהל, ט"ז אדר א' תרמ"ו, אלט זייענדיג אומגעפער 64 יאר.

ער ליגט אינעם בית החיים אין שטאט טיסאליק, און אויף זיין מציבה שטייט גאר גרויסע טיטלען: ''איש קדוש וטהור בשחקים בהיר, הרב הצדיק בוצינא קדישא חסידא ופרישא וכו' שמו הלך בכל המדינה..'' אינעם ספר מעטה נפתלי שטייט א הספד אויף עטליכע צדיקים, און אינצווישן שטייט אויף ר' שלום; ''הרב המאור הגדול הצדיק מו"ה מרדכי מליק ז"ל וכו' זה יותר מארבעים שנה עסק במסירות נפש להרביץ תורה ועבודה בישראל מתוך עינוי ויסורין מרים..''

נאך זיין פטירה האט זיין איידעם הרב שמשון זעליג גאלדשטיין ווייטער אנגעפירט די שול און ישיבה אין ליק, און ס'געווען באוואוסט אלץ דאס חסידישע שטיבל אין שטעטל, און די בעלי בתים פלעגן עס רופן "די יצמח פורקניה שול".

## וועבלינקן
*א אשכול אין אידישע-וועלט פארום, וועגן ר' שלום
*ר' שלום אין geni וועבזייט
 
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:צדיקי וחסידי קדמאי
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
וואודבורן

**וואודבורן** איז א העמלעט, אין דער פאלסבורג געגנט, אין סאליוואן קאונטי, ניו יארק, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.

ביים 2010 צענזוס האט זי געהאט א באפעלקערונג פון 2,098.

עס גרעניצט זיך מיט נעווערסינג און לאק שאלדרעיק.
[קליין|א פארלאזטן [טעאטער אין צענטער פון וואודבורן ]]
די הויפט שאסייען אינעם געגנט זענען סטעיט רוט 52 און רוט 42.

דער זיפ קאוד איז 12788.

פילע אידן קומען דארט אהין בעיקר אין דעם זומער, און עס איז דארטן פארהאן פילע קעמפס און קאנטריס.  לעצטנס האט מען אויך אנגעהויבן צו גיין אויף א גאנץ יאר.

עס איז דא דארטן דער היסטארישער בית המדרש בני ישראל.
קאַטעגאָריע:סאליוואן קאונטי, ניו יארק
יוסף מפוזנא

הגאון הצדיק **רבי יוסף לאנדא פון פוזנא** (ה'תצ"ו – ה' אדר ה'תקס"א), וועמען מ'האט גערופן **יוסף הצדיק** מיט גרויס אכטונג.

## ביאגראפיע 
ר' יוסף איז געבוירן אום יאר ה'תצ"ו צו זיין פאטער ר' משה פינחס היילפערין, דער פרנס פונעם וועד ארבע ארצות אין לעמבערג, און צו זיין מוטער מרת רבקה, די טאכטער פון ר' ישראל איסר, פון די קהילה פירער אין זאלקווע.

ער איז א חתן געווארן גאר יונג, מיט הרבנית פריידא, די טאכטער פונעם נודע ביהודה. דאן האט נאך זיין שווער געדינט אלץ רב אין יאמפאלע, און צוליב דעם האט ער זיך גערופן אויפן פאמיליע נאמען 'לאנדא', לכבוד זיין גרויסן שווער. און ר' יוסף האט זיך דאן באזעצט אין שטאט זאלקווא.

אויסער זייענדיג א פוסק הלכות, איז ער געווען באוואוסט מיט זיין הייליגקייט, אז מ'האט עהם גערופן 'רבי יוסף דער צדיק'. און זיין שווער האט אים גאר שטארק געשעצט, און געשריבן אויף אים זעלטענע גרויסע לויב רייד.

פונעם יאר ה'תקל"ג האט רבי יוסף געדינט אלס רב אין עטליכע שטעט; אין יאַוואָראָוו, וויטקאוו, און אין סקאהל, און אין יאר ה'תק"ם האט מען אים אויפגענומען צו דינען ווי הויפט רב אין פוזנא.

ער איז אוועק אום ה' אדר ה'תקס"א, זייענדיג אומגעפער 75 יאר אלט, און מ'האט אים באהאלטן אין דער שטאט פוזנא, דארט וואו ער האט געדינט אלץ רב די שפעטסטע צוואנציג יאר.

פון זיינע חידושים איז געדרוקט געווארן א ספר "חידושי רבי יוסף מפוזנא". און שפעטערע יארן איז ארויסגעקומען נאך ספרים - פון זיינע געבליבענע כתבי ידות.

## זיינע קינדער 
*רבי יהודה לאנדא
*רבי פנחס לאנדא
*רבי דוד לאנדא
*רבי ישראל משה לאנדא
קאַטעגאָריע:אחרונים
קאַטעגאָריע:מחברי ספרים
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:צדיקי וחסידי קדמאי
ישראל וואלף לאנדא

הרב **ישראל וואלף לאנדא** (ה'תקס"ח - ה'תרכ"ט) איז געווען דער נירמאדער רב וואס האט געלעבט אומגעפער אכציג יאר פארן צווייטן וועלטס קריג.

הרב לאנדא איז געבוירן צו זיין פאטער שלמה, און מוטער הינדא.

ער איז אויפגעוואקסן אין א משפחה פון לויטערע יחוס און רבנות פאר הונדערטער יארן, אויסער וואס ער איז געווען א נאנטער אייניקל פונעם נודע ביהודה, דורך זיין איידעם הרב יוסף מפוזנא.
*הרב יחזקאל לאנדא, מחבר פון שו״ת ״נודע ביהודה״
** זיין איידעם רבי יוסף מפוזנא
*** זיין זון רבי דוד
****זיין זון רבי שלמה
*****זיין זון רבי **ישראל וואלף**

ר' ישראל וואלף האט, אלץ עמטליכער רב פון נירמאדע און אלע ארומיגע שטעטלעך, געפירט דאס רבנות מיט אסאך הצלחה.

 
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
שמשון זעליג גאלדשטיין

הרב **שמשון זעליג גאלדשטיין** איז געווען דער דומ"ץ און ראש ישיבה אין טיסאלאק און אין דעם אומגעגענט נעבן דעברעצין.

## ביאגראפיע 
הרב זעליג גאלדשטיין איז געווען א איידעם און דער ממלא מקום פונעם צדיק און פועל ישועות רבי שלום ליקער פון טיסאליק.

זיין זון הרב משה יודא, האט שפעטער געדינט אלץ רב פונעם שטעטל וואמושפיערטש אין אונגארן.

גאלדשטיין 
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות
שבתי הכהן

הרב **שבתי הכהן** (דער **ש"ך**; ווילנע ה'שפ"ב  — האַלעשױ אין מערן א' אדר א'  ה'תכ"ג ) איז געווען א רב און פוסק הלכה, מחבר פונעם פירוש ״שפתי כהן״ (ש״ך) אויפן שולחן ערוך.    

## ביאגראפיע 
הרב שבתי איז געבוירן אין דער שטאט אמסטיבאווא אין פוילן, וואו זיין פאטער, ר' מאיר הכהן (באוואוסט אלס מהר"ם כ"ץ). שוין אלס קינד איז ער געווען באוואוסט אלס עקסטרעם עילוי, און אין עלטער פון צוועלף האט מען אים געשיקט לערנען אין קאזימיערז אין דער ישיבה פון רבי יהושע העשיל, בעל מגיני שלמה, א פריינד און חברותא פון זיין פאטער. אין לובלין האט ער חתונה געהאט מיט לאה, די טאכטער ​​פון שמעון וואלף, איינע פון ​​די רייכע ווילנע וואס איז געווען אן אייניקל פון דער רמ'א און איז געזעסן אין ווילנע זיצנדיג בײַם שווער אין טיש.

שוין אין זיין יוגנט ער איז געווען גערעכנט ווי איינער פון די גרעסטע גדולי הפוסקים. אין 1971, איז ער באשטימט געווארן א מיטגליד פון ווילנער חברי בית דין (מיט רבי משה לימא, בעל ה"חלקת מחוקק"), ער האט ערזעצט ר' הלל בן נפתלי הערץ, דער "בית הלל". אין די תקופה פון די מלחמה צווישן פױלן-ליטא פארבאנד מיט די רוסן, ווען עס איז באזיגט געווארן דורך די רוסן אין 1655 און וואַנדערט פֿון אָרט צו אָרט, ביז ער האָט דערגרייכט די שטאָט לישוי אין דער עסטרייכישער אימפעריע (אין דער היינטיגער טשעכישער טעריטאריע), וואו ער איז אויפגענומען געוואָרן אלס רב, אָבער איז באַלד געשטאָרבן.

לויט דער לעגענדע, האָט ער פארלוירן זײַן טאָכטער אין וואלד ווען ער איז אנטלאפן פון זײַן היים אין 1655, דאָס יאָר ווען די רוסן האבן איינגענומען ווילנע, און א לאקאלער קעניג אדער מיניסטער האָט זי געפונען, האָט זי אויפגעוואקסן ווי א פרינצעסיע אָן צו וויסן איר יידישן אָפּשטאַם, און האָט מיט וואונדער באַשלאָסן צו פאַרבינדן די אידישע מענטשן, געפֿונען איר פאטער דערקענען אים ווי זיין טאָכטער.

זיין פּירוש און באַמערקונגען „שפתי כהן” (ש"ך) אױף די חלקים יורה דעה און חושן משפּט פון שולחן ערוך זענען אָנגענומען צװוישן אַלע רבנים. ער האָט אויך באַשריבן די גזירת ת"ח פון כמעלניצקי אין „מגילת עפה”; ער האָט אויך מחבר געווען שאלות ותשובות „גבורות אנשים” און אַנדערע ספרים וי אויך סליחות כ' סיון צו גזרת ת"ח. ער איז געווען באַפרײנדעט מיטן קריסטלעכן געלערנטן מאַגיסטער, װאַלענטין ווידריך, מיט וועמען ער האָט זיך איבערגעשריבן בריוו אין העברעאיש.

וועגן ש"כס איבערלעבונגען אין גזרת ת"ח איז פאַראַן די פּאָפּולערע דערציילונג פון דר. לעמאן איבערזעצט אין יידיש „דעם קעניגס איידעם”.

## רעפערענצן
## וועבלינקען
* https://www.geni.com/people/HaRav-Shabty-Ashkenazi-HaCohen-Katz-the-SHaCH/6000000003866156478

## קוואלן
קאַטעגאָריע:רבנים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:סלאוואקיי
קאַטעגאָריע:צדיקי וחסידי קדמאי
צבי הירש הלוי הורוויץ

**רבי צבי הירש הלוי הורוויץ** איז געווען רב אין טשארטקאוו, פון די גדולי הדור אין זיין צייט. ער איז געווען דער פאטער פון די צוויי באקאנטע צדיקים, ר' שמעלקא ניקאלשבורגער און רבי פנחס'ל רב פון פראנקפורט – באקאנט אלס "דער בעל הפלאה". 

## אפשטאם 
רבי צבי הירש איז געווען א זון פון הרב מאיר הלוי הורוויץ, פון טיקטין, א זון פון דעם לאנגן הרב יהושע, א זון פון הרב פינחס הלוי הורוויץ, א שוואגער פונעם רמ"א.

דער נודע ביהודה שרייבט אין א תשובה, מען זאל זיך נישט פארלאזן אויף זיין תשובה, נאר אויב די דריי עמודי עולם וועלן צושטימען מיט אים, און רעכענט אויס **רבי צבי הירש** אלץ איינס פון די דריי.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:רבנישע לויים
הורוויץ
קאַטעגאָריע:אחרונים
קאַטעגאָריע:רבנים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:צדיקי וחסידי קדמאי
מנחם

**מנחם** איז א פערזענלעכער נאמען אויף לשון־קודש.

איינער וואס הייסט מנחם טוט מען אפט רופן מענדל אויף יידיש.

**דאָס װאָרט קען זיך װײַטער צעטײלן צו עטלעכע באַדײַטן:**

* מנחם מענדל ביילוס
* מנחם מענדל שניאורסאן
* מנחם בעגין

קאַטעגאָריע:נעמען
ווינטעלאַטאָר

א **ווינטעלאַטאָר** הייסט אויף ענגליש א פען fan, דאס איז געמאכט צו בלאזן \ אדער ציען לופט.

היינט איז דאס געמאכט ווי א מאשין, אבער אמאל מיט טויזענטע יארן צוריק, ווען מ'האט זיך געוואלט אפקילן, האט עס געהייסן **א פאָכער**, ווייל מ'האט מיט אזאנס געפאכעט אקעגן דעם געזיכט פאר פרישע לופט.

[די ווארט פאכער קומט פונעם ווארט 'האנט עפאכע' וואס דאס מיינט די אינעווייניגער האנט פלאך, און מ'זאגט ווען איינער פאכעט צו איינעם, ווען ער שאקעלט די האנט אין די לופט.]

קאַטעגאָריע:קילונג
קאַטעגאָריע:אטמאספערע
קאַטעגאָריע:קאנטראלירטע טעמפעראטור
קאַטעגאָריע:וועטער
קאַטעגאָריע:טעכנאלאגיע
זשמיגראד

קליין|דער מארק פלאץ אין שטאט
**זשמיגראד** איז א קליין שטעטל אין יאסלוי דיסטריקט, פוילן.

עס וואוינען בערך 6,076 איינוואוינער אין דעם שטעטל.
קליין|דער לאקאלער בית המדרש וואס איז פארברענט געווארן דורך די נאציס
קליין|א געדענקמאל אויפן פלאץ וואו עס פארגעקומען א מאסן-מארד אויף די אידישע איינוואוינער פון שטאט, דורך די נאציס
אין דעם שטאט האט געדינט רבי סיני האלבערשטאם אלס רב, און פון דארט איז אויסגעשטיגן דאס זשמיגראדער חסידות. 

## צווייטע וועלט-מלחמה 
ביז דער צווייטער וועלט-מלחמה איז געווען אין דער שטעטל א גרויסע אידישע קהילה, וואס איז בעיקר באשטאנען פון חסידישע פאמיליעס, צאנזער חסידים.

אום 7טן יולי 1942 זענען אלע אידישע איינוואוינער באפוילן געווארן זיך צו פארזאמלען אין דער צענטער פון שטאט. די אידן, בערך 1,250, זענען שפעטער אריינגעפירט געווארן אין וואלד, וואו זיי זענען ליידער קאלטבלוטיג דערשאסן געווארן דורך די גרויזאמע נאצישע רוצחים.
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
נסים יגן

רב **ניסים יגן** (ה'תש"א, 1941 – י"ד סיון ה'תש"ס,  יוני 2000) איז געווען א חרדי'שער דרשן און מחזיר תשובה, וועלכער האט געדינט אלס ראש ישיבה לחוזרים בתשובה און ראש כולל פון **קהילת יעקב** אין ירושלים.

ער איז געבוירן אין ירושלים, צו זיין מוטער רחל יגן און פאטער הרב יעקב יגן, א תלמיד פון הרב מרדכי שרעבי. די פאמיליע שטאמט פון טערקיי, און איר געוועזענער נאמען איז געווען משפחת גאגין.

ער האט געלערנט אין ירושלים, אוון אין דער לייקוואוד ישיבה אין די פאראייניגטע שטאטן, בערך פינף יאר, ביי הרב אהרן קאטלער, און אין דער מירער ישיבה אין ירושלים ביי הרב חיים שמואלעוויטש.

ער האָט חתונה געהאט מיט סולטאנא אדעט מלכה אמאר, און זיי האָבן 11 קינדער.
קליין|זיין קבר
קאַטעגאָריע:ראשי כוללים
קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים
יולי עדלשטיין

**יולי יואל עדלשטיין** (אוקראיניש: Юліан  Юрійович Едельштейн ; געבוירן 5טן אויגוסט 1958; י"ט אב תשי"ח) איז א ישראלישער פאליטיקער, א כנסת דעפוטאט פון דער ליכוד פארטיי. ער איז פריער געווען דער געזונטהייט מיניסטער. צווישן די יארן 2013–2020 האט ער געדינט ווי דער 16טער פארזיצער פון דער כנסת. ער איז אויך געווען מיניסטער פאר אימיגראציע און אינטעגראציע און מיניסטער פאר דער יידישער פארשפרייטונג.

איידער איז ער ארויף קיין ישראל איז ער געווען אן אסיר ציון אינעם סאוועטן פארבאנד.

ער איז א לערער פון שפראכן.

## ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן צו זיין מוטער אניטא (ראזנצווייג) און פאטער יורי עדלשטיין.

עדעלשטיין האָט חתונה געהאַט מיט טאַטיאַנאַ (טאַניאַ) אין סאוועטן פארבאנד אין 1981. נאכן אימיגרירן קײן ישראל האבן זײ געהאט א זון. צווישן די יאָרן 1987-2008 האָבן זיי געוואוינט אין אלון שבות אין גוש עציון. אין 2008 איז די משפּחה אריבערגעצויגן קיין נווה דניאל אין גוש עציון. אום 24סטן יאנואר  2014, איז זיין פרוי טאַטיאַנאַ נפטר געווארן פון ראַק מחלה.

אין אקטאבער 2015 איז ער אריבערגעפארן צו וואוינען אין הרצליה פיתוח מיט זיין שותפה אירינה נבזלין, טאכטער ​​פון לעאָניד נעבזלין, באַזיצער פון דער לאביינג פירמע "אימפּריוועט", פאָרזיצער פון דער הנהלה פון "בית התפוצות", פּרעזידענט פון דער נדב וויקיפּעדיע. אין יוני 2016, די צוויי האָבן חתונה געהאט.

קאַטעגאָריע:אוקראאינישע יידן
קאַטעגאָריע:מיניסטארן אין ישראל
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
איתמר גינזבערג

הרב **איתמר גינזבערג** איז א ביזנעס יועץ אין א ביזנעס סטראטעגיסט. ער שרייבט ביזנעס ארטיקלען אין יעזורי, און אין דער ענגלישער המודיע.  

ער איז אויך א רעדנער און האט א פאדקאסט יעדע וואך דינסטאג אויף קול מבשר מיטן נאמען ״יום שנכפל בו כי טוב״.

קאַטעגאָריע:ביאגראפיע שטומף
קאַטעגאָריע:רעדנער
קאַטעגאָריע:חסידים
קאַטעגאָריע:ביזנעסלייט
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אליעזר קרויס

**אליעזר קרויס** איז  א רעדנער וואס האט א פאדקעסט וואס הייסט ״אקטועלע אנאליזן״ אויף קול מבשר יעדע וואך געווענליך מאנטאג און דאנערשטאג וואס הייסט צו האבן גאר אסאך צוהערער. ווי ער רעדט ארום פון פול קאנטראווערסיאלע ענינים. בעיקר האט ער זיך באקאנט געמאכט מיטן אויפשטורעמען די וועלט איבער די נישט נארמאלע הוצאות ביים חתונה מאַכן, אויך וועגן שטריימעל פרייזען און ער איז טאקע זייער פארנומען ווי אזוי מ'קען שפארן געלט. אויך רעדט ער כסדר אז מען זאל זיך ארויסציען פון די עסטעבלישט געגענטער וואס זענען זייער טייער און גיין צו אנדערע געגענטער וואס זענען ביליגער. ער האט זאגאר אנגעהויבן א קאמפיין אז חסידים זאלן זיך ציען פון ניו יארק קיין פלארידע, וואו ער וויל עפענען א חסידישער געגענט רעדנדיג כסדר פון די מעלות פון פלארידע איבער ניו יארק.ער האָט אן האַטלײן 6054776891

דער נאמען אליעזר קרויס איז א פסעוודאנים פאר ישעי' איצקאוויטש א ביזנעסמאן און חבר הנהלת המוסדות פון אהבת שלום מאנסי.

קאַטעגאָריע:מאנסי
קאַטעגאָריע:רעדנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן

קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
יו.עס. צענזוס

די **יו.עס. צענזוס** איז א ציילונג וואס קימט פאר אין אמעריקע איינמאל אין 10 יאר צי זען וויפל מענטשן זענען דא כדי צי קענען איינטייל גלייך די קאנגרעס זיצן פאר אלע שטאטן . אויך איז דא שטאטן וואס ניצען די נומערן צי איינטיילן די לאקאלע דיסטריקטן פאר די לאגיסטלאטורן
## זעט אויך
* צענזוס
דגל

עס איז א פארקירציראנג פון דגל מחנה אפרים.
עס ווערט אבער מער געניצט אנציריפן דעם מחבר רבי משה חיים אפרים מסדילקאב ווי די ספר.
לב אהרן

**לב אהרן** איז א סעריע ספרים פון דעם סאטמארער רבי, רבי אהרן טייטלבוים.

די ספרים זענען איינגעטיילט צווישן דרוש און אגדה.

קאַטעגאָריע:ספרים
קאַטעגאָריע:ספרי סאטמאר
קאַטעגאָריע:שטומף
גאווערנער

**גאווערנער** אדער **גובערנאטאר** ווערט גערופן דער ערוויילטער פירער פין א שטאט אדער א פראווינץ.

קאַטעגאָריע:פאליטיקער
מעין טהור

**מעין טהור** איז א ספר אויף אידיש אויף די הלכות פון נדה אין יולדת. עס איז געשריבן געווארן דורך רבי משה טייטלבוים בעמח"ס ישמח משה. היינט איז עס אריינגעדרוקט אינעם קרבן מנחה סידור.

קאַטעגאָריע:הלכה ספרים
יעזורי

**יעזורי** איז א וועכענטליכע אויסגאבע וואס קימט ארויס אין ברוקלין און אין אפסטעיט ניו יארק .

## זעט אויך
קאַטעגאָריע:יידישע צייטונגען
קימפעטארין

א **קימפעטארין** (לשון קודש: *יולדת*) איז א פרוי וואס האט לעצטנס געהאט געבוירן א קינד. 
## הלכות
א *יולדת* האט די זעלבע הלכה ווי א נדה
## מנהגים
שוואנץ

גבול|לינקס|200x200פיקס
**שוואנץ** איז די האריגע עק אויף די וויידל פון א חיה. צוליב דעם וואס די שוואנץ איז די עק וואס הענגט פון די חיה ריפט מען אויך אנדערע דינע זאכן וואס הענגען ביים עק שווענץ. ווי די שווענצלעך (Fringes) פון א גארטל שוואנץ.
## שוואנצנעס
קאַטעגאָריע:בעלי חיים
יושר דברי אמת

די **ספר יושר דברי אמת** איז געבויט אויף א בריעף וואס איז געשיקט געווארן דורך רבי משולם פייבוש העלער פון זבריזא אין יאר תקל"ז צו זיין חבר וואס ער האט אויפגעטון מיטן ווערן א חסיד און פארן צום מעזריטשער מגיד
קאַטעגאָריע:ספרים
גוט מארגן

**גוט מארגן** איז א טאג צייטונג וואס ווערט ארויסגעגעבן אין וויליאמסבורג. עס מעלדט בלויז היימישע שידוכים און לוויות און מודעות.
קאטעגאריע:פרומע צייטונגען
מאור ושמש

**מאור ושמש** איז א חסידיש ספר אפגעשריבן די תורה'ס פון רבי קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין עס איז געדריקט געווארן די ערשטע מאל אין יאר תר"ב דורך זיין זון רבי אהרן עפשטיין

קאַטעגאָריע:ספרים
היט

א **היט** איז עפעס וואס מען טיט אן אויפן קאפ געווענטליך איז עס נישט פלאך אויפן .קאפ ווי א קאפל נאר שטייט ארויס העכער
## זעט אויך
הוט
קאפעליטש
ליקוטי מהרי"ח

**ליקוטי מהרי"ח** איז א הלכה ספר געשריבען און געדריקט דורך רבי ישראל חיים פריעדמאן אב"ד ראחוב אין יאר תר"ס 
קאַטעגאָריע:ספרים
קאַטעגאָריע:הלכה ספרים
ליציטאציע

א **ליציטאציע** איז א געשעפט וואס דער פארקויפער פון א זאך זאגט נישט קיין פרייז נאר ווער עס איז גרייט געבן די העכסטע פרייז באקומט די זאך. דער פרייז וועט זיך ווענדן וויפיל מענטשן דארפן עס און וויפיל זיי זענען גרייט צו צאלן אמאל וועט דער מוכר אוועקשטעלן א מינימאלע סכום וואס אויב גייט עס ווייניגער ווי דאס פארקויפט ער נישט.
## ווער טוט עס
געווענטליך ווען מען וויל באקומען  די העכסטע פרייז מעגליך פאר א זאך וואס מען קען נישט געהעריג פארקויפן. אויך איז דא אסאך וואס דארפן עס לעגאל טון ווי די רעגירונג אדער באנק ווען זיי נעמען צו איינעמס חפצים פארן נישט צאל שטייער אדער מארגעדזש.
קאַטעגאָריע:האנדל און פינאנץ
קאַטעגאָריע:קליינהאנדל
ונתנה תוקף

**ונתנה תוקף** איז א פיוט וואס מען זאגט ביי אשכנזים פאר קדושה אין מוסף ראש השנה און יום כיפור . ביי רוב קהילות איז עס פון די געהויבענסטע צייטן חוץ תקיעת שופר.
## מחבר
דער פיוט איז נתחבר דורך איינעם פון די קדמונים אבער מען ווייסט נישט ווער גענוי האט אים געשריבן.

דער אור זרוע סוף הלכות ראש השנה (סי' רעו) ברענגט א מעשה וועגן רבי אמנון פון מאגענצא (מיינץ), וואס ווערט געברענגט אין אז ער האט געטראפן די מעשה אין א כתב יד פון רבי אפרים מבונא. 

שרייבט ער אז רבי אמנון איז געווען זייער חשוב ביים הערשער, און ער האט אים זייער געמיטשעט ער זאל זיך שמד'ן ר"ל. איינמאל האט ער אים זייער געמיטשעט און זעהנדיג אז ער וועט זיך נישט קענען ארויסדרייען פון אים האט ער אים געזאגט ער זאל אים געבן דריי טעג זיך איבערצוטראכטען. ארויסגייענדיג האט ער זייער חרטה געהאט אויף זיינע ווערטער וואס מען האט געקענט פארשטיין אז ער האט א ספק אין זיין אמונה. האט ער געפאסט די דריי טעג און תשובה געטאן אויף זיינע ווערטער. נאך דריי טאג האט אים דער מושל גערופען האט ער נישט געוואלט גיין האט ער געהייסן אים ברענגען מיט געוואלד. ווען מען האט אים געברענגט און ער האט געזאגט אז ער בלייבט א איד און האט בכלל נישט געפלאנט צו טוישן. האט ער אים געפרעגט וואס ער וויל זיין עונש זאל זיין האט רבי אמנון געזאגט אז ער וויל אז די צינג וואס האט געמאכט מען זאל מיינען ער וויל זיך שמד'ן זאל מען אפשניידן האט דער הערשער געענטפערט די צינג איז די איינציגסטע וואס האט גוט געטון. נאר ער וועט אים אפשניידן די פינגער פון די פיס וואס האבן נישט געוואלט קומען און אויך פון די הענט. האט מען אנגעהויבן שניידן און ביי יעדע פינגער האט מען געפרעגט צי ער האט חרטה. עטליכע טעג נאכדעם איז געווען ראש השנה האט רבי אמנון געבעטן מען זאל אים טראגן מיט זיין בעט אין שול און מיטלייגן זיינע פינגער און לייגן נעבן חזן האט מען אזוי געטון.  און ווען דער חזן האט געוואלט אנהייבן והחיות אשר הנה, האט ער אים געזאגט ער זאל ווארטן אין אנגעהויבן ובכן לך תעלה קדושה. מיינענדיג צו זאגען אזויווי איך האב מקדש געווען דיין נאמען אין דערנאך אנגעהויבן ונתנה תוקף. כי אתה דיין ומוכיח צו גערעכט מאכען דעם אויבערשטן. און ווען ער האט געענדיגט איז ער נפטר. דריי טעג נאכדעם איז ער געקומען אין חלום צו רבי קלונימוס בן רבי משולם בן רבי קלונימוס  בן רבי משה בן רבי קלונימוס  אין אים אויסגעלערנט דעם פיוט און געבעטן צו צושפרייטן צווישן אידן עס זאל בלייבן א זכר פון אים.
קאַטעגאָריע:פיוטים
קאַטעגאָריע:ראש השנה
קאַטעגאָריע:יום כיפור
אהבת ציון

**אהבת ציון** איז א ספר פון רבי יחזקאל סג"ל לנדא אב"ד פראג באקאנט אויף זיין ספר נודע ביהודה געדריקט צום ערשטן מאל אין יאר תרמ"א אין ווארשא.
%D7%98%D7%A2%D7%A7%D7%A2:._%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%90%D7%94%D7%91%D7%AA_%D7%A6%D7%99%D7%95%D7%9F_%D7%A4%D7%95%D7%9F_%D7%91%D7%A2%D7%9C_%D7%A0%D7%95%D7%93%D7%94_%D7%91%D7%99%D7%94%D7%95%D7%93%D7%94_%D7%A2%D7%A8%D7%A9%D7%98%D7%A2_%D7%93%D7%A8%D7%95%D7%A7.jpg
 קאַטעגאָריע:ספרים
אור זרוע

**אור זרוע** איז א הלכה ספר פון רבינו יצחק מויינא.

**אור זרוע** איז א הלכה ספר פון רבינו יצחק מויינא.

## די נאמען
דער חיד"א אין שם הגדולים שרייבט בשם דעם ספר שמות הגיטין אז דער אור זרוע האט געהאט א ספק וויאזוי צו שרייבן עקיבא אדער עקיבה האט ער געטראפן א מדרש וואס שרייבט אז "אור זרוע לצדיק ולישרי לב שמחה" איז ס"ת עקיבה און פון שמחה אויף די תריץ האט ער געגעבן די נאמען פאר זיין ספר.
## רעפערענצן
שם הגדולים מערכת גדולים אות [ש ד]
קאַטעגאָריע:ספרים
קאטעגאריע:ראשונים
פתחי טהרה

**פתחי טהרה** איז א ספר אויף הלכות נדה און יולדת געשרבן אין אידיש ארויסגעגעבן דורך רבי אברהם וואלף שנעעבאלג שליט"א.קאַטעגאָריע:הלכה ספרים
קיצור שלחן ערוך

**קיצור שלחן ערוך** איז א ספר מיט קורצע פסקים און הלכות געשריבן אויפן סדר פון שלחן ערוך אין יאר תרכ"ד. געשריבן דורך רבי שלמה גאנצפריד פון אונגוואר.
## הסכמות
דאס ספר האט א הסכמה פון רבי מנחם א"ש דער רב אין אונגוואר.

קאַטעגאָריע:הלכה ספרים
שטיבלאך

**שטיבלעך** אדער **שטיבלאך** רופט מען א בית המדרש וואס האט אסאך שטיבער צום דאווענען אין דינט ווי א מנינים צענטע.

ביישפילן פון שטיבלעך:

* בית ישראל שטיבלעך אין ירושלים
* איצקאוויטש בית מדרש אין בני ברק
* אין ניו יארק אמעריקע שומר שבת און ראדני.

קאַטעגאָריע:דאווענען
דברי יהונתן

**דברי יהונתן** איז א ספר אפגעשריבן  דרשות פון רבי יהונתן אייבשיץ. געדריקט אין יאר תרס"ח

## הסכמות
דאס ספר האט הסכמות פון רבי יעקב ארינשטיין אב"ד לבוב בעמח"ס ״ישועות יעקב״, רבי יעקב לאבערבוים אב"ד סטריא, בעמח"ס ״נתיבות המשפט״ אוןרבי מרדכי זאב  אורינשטיין.

קאַטעגאָריע:ספרים
דרום לאנדאן ליניע

די **דרום לאנדאן ליניע** איז אן אינערן־לאנדאן טייל פון דער לאנדאנער איבערגרונט באן נעץ. די ליניע ווערט אפערירט אינאיינעם מיט דער מזרח לאנדאן ליניע צו צושטעלן דירעקטע באדינונגען צווישן  און הייבורי און איזלינגטאן. די ליניע איז לאַנג 13.7 קילאמעטער (8.5 מייל)  און האט אַכט סטאַנציעס. רובֿ פון דער ליניע איז אויף אַ הויכן וויאַדוקט איבער אנדערער טראנספארט אינפראַסטרוקטור. ס׳איז פֿאראן אַן אויסבייט מיט דער לאנדאנער אונטערגרונט ביי  . די ליניע איז אין טראַוועלקאַרט זאָנע 2 .

קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט
קאָנאָסוקע מאַצושיטאַ

קליין|קאָנאָסוקע מאַצושיטאַ אין 1961
, איז געווען אַן יאַפּאַניש ינדאַסטריאַליסט וואָס געגרינדעט Panasonic, די גרעסטע יאַפּאַניש קאַנסומער עלעקטראָניק פירמע.מאַצושיטאַ איז ריפערד צו ווי דער "גאָט פון מאַנאַגעמענט".

## רעפערענצן
## פונדרויסנדיק לינקס
*PHP INTERFACE - PHP Institute, Inc's Official Website
*The Founder, Konosuke Matsushita by Panasonic

קאַטעגאָריע:ביליאנערן
קאַטעגאָריע:וועלט'ס רייכסטע מענטשן
The Carpenters

קליין
**The Carpenters** (יידיש: *קאַרפּענטערס*) איז דער נאמען פון א פאפולערע ראק טרופע אין דאָווני, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע, זינט 1968 ביז אין מיטן 1983.

## דיסקאָגראַפֿיע 
* *Ticket to Ride* (1969)
* *Close to You* (1970)
* *Carpenters* (1971)
* *A Song for You* (1972)
* *Now & Then* (1973)
* *Horizon* (1975)
* *A Kind of Hush* (1976)
* *Passage* (1977)
* *Christmas Portrait* (1978)
* *Made in America* (1981)
* *Voice of the Heart* (1983)
* *An Old-Fashioned Christmas* (1984)
* *Lovelines* (1989)
* *As Time Goes By* (2004)

קאַטעגאָריע:טרופעס
רעגענסבורג

**רעגנסבורג** איז אַ שטאָט אין בייערן, דייטשלאנד.

זינט דעם 13סטן יולי 2006, איז דער היסטארישער צענטער פון דער שטאָט א טייל פון דער אונעסקא וועלט ירושה מאַפּע.

## היסטאריע 
## יידישקייט אין רעגנסבורג 
רעגנסבורג איז געווען די ערשטע יידישע געמיינדע אין בייערן און איינע פון ​​די וויכטיקסטע אין אייראפע אין מיטל אלטער. די ערשטע דאָקומענטאַר דערמאָנען פון אַ איד אין רעגנסבורג קומט פֿון יאָר 981. 

קאַטעגאָריע:שטעט אין דייטשלאנד
ניו ליניע סינעמאַ

**ניו ליניע סינעמאַ** ('ענגליש: *New Line Cinema*) אַן אמעריקאנער פילם פּראָדוקציע סטודיאָ און אַ פירמע פון ​​די וואַרנער בראָס בילדער גרופע אָפּטייל פון וואַרנער ברידער. עס איז געגרינדעט אין 1967 דורך ראבערט שיי ווי אַן אומאָפּהענגיק פילם פאַרשפּרייטונג פירמע, און שפּעטער געווארן אַ פילם סטודיאָ. עס איז קונה דורך טורנער בראָאַדקאַסטינג סיסטעם אין 1994; טורנער איז שפּעטער צונויפגיסן מיט צייַט וואַרנער (איצט וואַרנערמעדיע) אין 1996, און ניו ליניע איז צונויפגיסן מיט וואַרנער בראָס בילדער אין 2008.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:פילם פירמעס
קאסל ראק פארוויילונג

**קאַסל ראק פֿאַרווייַלונג** (ענגליש: *Castle Rock Entertainment*) איז אַן אמעריקאנישע פילם און טעלעוויזיע פּראָדוקציע פירמע געגרינדעט אין 1987 דורך מארטין שאפער, דירעקטאָר ראָב ריינער, ענדרו שיינמאַן, גלען פּאַדניק און אַלאַן האָרן. עס איז אַ פירמע פון ​​די וואַרנער בראָס בילדער גרופע אָפּטייל פון וואַרנער ברידער, זיך אַ אָפּטייל פון AT&T וואַרנערמעדיע.

די פירמע איז דערווייַל הויפטקווארטירט אין בעווערלי הילס, קאליפארניע.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:פילם פירמעס
נחמה בידערמאן

**נחמה בידערמאַן** (18טן מערץ 1939, הרצליה - 9טן אויגוסט 2017, תל אביב) איז געווען אַ פאָרשער און מיקראָביאָלאָג. אלס קינד האט זי פארגעשלאגן דעם דאטום אויף וועלכן מוטערס טאג וועט געפייערט ווערן אין ישראל, אן איניציאטיוו וואס איז אנגענומען געווארן און זינט דאן האט מען געפירט מאמע'ס טאג אויף דעם דאטום וואס זי האט פארגעשלאגן.

קאַטעגאָריע:ישראלישע ביאגראפיע שטומף
רעגענסי ענטערפּריסעס'

**רעגענסי ענטערפּריסעס** ('ענגליש: *Regency Enterprises*) איז אַן אמעריקאנער פאַרווייַלונג פירמע געגרינדעט דורך אַרנון מילטשאַן. עס איז געגרינדעט אין 1982.

## רעגענסי טעלעוויזיע 
**רעגענסי טעלעוויזיע** ('ענגליש: *Regency Television*) איז אַ שלאָס פירנעם צווישן רעגענסי ענטערפּריסעס און 20 טה טעלעוויזיע געגרינדעט אין 1998.

אויף 17 יולי 2008, רעגענסי טעלעוויזיע פאַרמאַכן אַלע פּראָדוקציע און פאַרמאַכן זיין געשעפט נאָך קימאַט צען יאָר אין אָפּעראַציע. אויף 17 יאנואר 2011, ניו רעגענסי מודיע אַ צוריקקער צו די טעלעוויזיע געשעפט נאָך 20 סטן יאָרהונדערט פוקס עקסטענדעד זיין פאַרשפּרייטונג געשעפט מיט רעגענסי ביז 2022.

## ינוועסטמענץ 
* **ניו רעגענסי פּראָדוקטיאָנס** ('ענגליש: *New Regency Productions*) (80%) (אַ שלאָס פירנעם צווישן רעגענסי ענטערפּריסעס און 20 סטן יאָרהונדערט סטודיאָס)
* **רעגענסי טעלעוויזיע** ('ענגליש: *Regency Television*) (50%) (אַ שלאָס פירנעם צווישן רעגענסי ענטערפּריסעס און 20 טה טעלעוויזיע)

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל 

קאַטעגאָריע:פילם פירמעס
עופר בערקאוויטש

250px|ממוזער|שלט בחירות 2013 פון התעוררות בירושלים
**צבי עופר בערקאוויטש** (געבוירן דעם 26סטן יולי 1983; כ"ו תמוז ה'תשמ"ג) איז דער פארזיצער פון דער "התעוררות בירושלים" פראקציע אין ירושלים, א מיטגליד פונעם ירושלים שטאטראט און איז געווען א קאנדידאט אין נאמען פון דער "התעוררות" פראקציע פאר בירגערמייסטער פון ירושלים אין 2018. געוועזענער וויצע־בירגערמייסטער פון ירושלים, עקאָנאָמיש אַנטוויקלונג און די שטאָט צענטער. אין די וואלן צו דער 24סטער כנסת, איז ער געלאפן אין נאמען פון דער נייער האפענונג פארטיי אויפן 13טן ארט אויף דער ליסטע, אבער ער איז נישט ערוויילט געווארן אין כנסת נאכדעם וואס די ליסטע האט באקומען נאר 6 זיצן.

## משפחה
געבוירן צו זיין פאטער ד"ר שמואל בערקאָוויטש און זיין מוטער אילנה. בערקאוויטש איז באהעפט מיט אדוואקאט דינה אמסלם בערקאוויטש און א טאטע פון ​​דריי קינדער. וואוינט אין שכונת נחלאות  פון ירושלים.
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער
ישי

קליין|מרכז| ישי אבי דוד המלך
קליין|מרכז| ישי אבי דוד קתדרלה פון בריטניה
**ישי** איז געווען דער פאטער פון דוד המלך.
ווייב פון ישי נצבת בת עדיאל.

קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
חנניה מישאל ועזריה

מרכז|קליין| חנניה מישאל ועזריה מיט **מלאך ה**' (ציכונג פון **שמעון (שלמה) סלומון** בריטיש זון פון **מייקל (מאייר) סולומון** און **קתרין (קייט) לוי**)
**חנניה, מישאל און עזריה** (אין זייערע אַראַמישע נעמען; **שדרך, מישך, און עבד נגו**), זענען דערמאָנט אין ספר דניאל, אין אַ מעשה, אין וועלכער זיי ווערן אַריינגעוואָרפן דורך נבוכדנצר אין אַ אויוון צוליב זייער אָפּזאָגן צו דינען עבודה זרה. און זענען געראטעוועט פון טויט דורך גאָט.
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
מזרחי

[קליין| לאגא פון זימבירגן מזרחי יאר [1929 ]]

די **הסתדרות המזרחי** איז געווען א רעליגיעזע ציוניסטישע פאליטישע באַוועגונג, געגרינדעט אין 1902. נאך דעם באשלוס פונעם ציוניסטישן קאנגרעס אז די ציונים דארפן זיך פארנעמען מיט א וועלטליכער ציוניסטישער דערציאונג, האט א גרופע רעליגיעזע ציוניסטן אנגעפירט דורך רבי יצחק יעקב ריינעס באשלאסן אז נאר אין קיום מצוות וועט מען אויפהיטן דאס אידישע פאלק. ד י גרופע האט באשלאסן צו װײטער האנדלען לויט אירע פרינציפן אין דער ראמער פון דער צױניסטישער באװעגונג . דעם 22טן יאַנואַר 1957 האָט זי זיך צונויפגעמישט מיט "הפועל המזרחי"  אין דער נאַציאָנאַל-רעליגיעזער פּאַרטיי מזרחי-הפועל מזרחי.
קאַטעגאָריע:יידישע באוועגונגען
קאַטעגאָריע:ציוניזם
לאה שבת

**לאה שבת** (געבוירן דעם 24טן יולי 1957 יהוד-מונסון כ"ה אב ה'תשי"ז אין יהוד) איז א ישראל זינגערין, לידער שרייבערין און קאמפאזיטארין.
לאה שבת איז געבוירן און אויפגעוואקסן אין יהוד, צו אמילי און אברהם שבת וואס זענען עלה קיין ישראל פון טערקיי. זי איז די קליינע שוועסטער פון משה שבת און שלומי שבת. שבת איז א איינציקע מאמע צו אן אנגענומען טאכטער. וואוינט אין הוד השרון. זי האָט פריער געהאט אַ שייכות מיט אַרקאַדי דוכין.
שרה נתניהו

**שרה נתניהו** (געבוירן כ"ב חשוון ה'תשי"ט; 22סטן סעפטעמבער 1958) איז די ווייב פון געוועזענעם ישראל פרעמיער מיניסטער בנימין נתניהו און א דערציערישער פסיכאלאג אין דער ירושלים מוניציפאליטעט.

זי איז די טאכטער פון שמואל בן ארצי און זיין ווייב חוה.

## משפחה
אין יאר 1991 האט זי חתונה געהאט מיט בנימין נתניהו. זיי האבן צוויי קינדער, יאיר און אבנר.

## וועבלינקען
* בחדרי חרדים, שרה נתניהו
* שרה נתניהו בפלילים.

קאַטעגאָריע:ישראלים

קאַטעגאָריע:פסיכאלאגן
גדליה שארר

הרב **גדליה הלוי שאָרר** (תר"ע, 1910 - ז תמוז תשל"ט, 2טן יולי 1979 ) איז געווען דער ראש ישיבה פון תורה ודעת אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן.

## לעבנסגעשיכטע 
ער איז געבוירן געווארן אין איסטריק, נישט ווייט פון פשעמישל, גאליציע, אין א משפחה פון סאדיגורער חסידים. זײַן זיידע, נאָך וועמען ער הייסט, איז געווען רבי גדליה שור פון אסטריק. ס׳איז אנגענומען אין דער משפחה אז זיי זענען אייניקלעך פון רבי גדליה פון ליניץ, א תלמיד פונעם מעזריטשער מגיד. אין זײַן יוגנט האָט זײן משפּחה עמיגרירט קיין ניו־יאָרק. ער איז געווען פון די ערשטע בחורים אין ישיבת תורה ודעת. נאך זיין חתונה איז ער געגאנגען לערנען אין דער קלעצקער ישיבה וואו ער האט א שטיק צייט געלערנט ביי רבי אהרן קאטלער און געווארן זיינס א תלמיד מובהק .

נאָכן צוריקקערן קיין אַמעריקע איז ער באַשטימט געוואָרן א מגיד שיעור אין תורה ודעת. צענדליגע יארן האט ער געדינט אלס ראש ישיבה. ער האט אויך געדינט אלס ראש ישיבה אין בית מדרש עליון. אונטער זיין השפּעה האָבן עטלעכע פון די בחורים פון די ישיבות באקומען א חסידישע השפּעה, ספעציעל הרב משה וואָלפסאָן .

ער איז געווען איינער פון די פירער פונעם חרדישן ציבור אין די פאראייניגטע שטאטן, א פירער פון אגודת הרבנים, א פירער פון אגודת ישראל אין די פאראייניגטע שטאטן, און אן אקטיוויסט פאר חינוך עצמאי.

ער איז נפטר געווארן אין תשל״ט, אין מיטן פון א שבע ברכות סעודה פון א תלמיד, עטלעכע מינוט נאָך פאַרענדיקן זיין דרשה לכבוד דעם חתן. זיין אָרון האָט מען אריבערגעפירט קיין ארץ ישראל און ער איז באַגראָבן געוואָרן אין הר הזיתים אין ירושלים .

נאך זיין פטירה איז ארויס א סעריע ספרים "אור גדליה" - אויף תורה, מסכתות פון ש"ס, ווי אויך מוסר שמועסן, וואס מ׳האט צאמגעשטעלט פון זיינע שיעורים און שמועסן אין דער ישיבה.

## משפחה 
ער האט געהאט פיר זין און פיר טעכטער. זיינע זין זענען:

* הרב יצחק מאיר שארר (נפטר תשפ"ב 2021), דער בכור, רב פון דער קהילה 'יוצאי תורה ודעת' און מחבר פונעם ספר "מגדל אור" (ביאגראפיע פון הרב גדליה שארר)
* הרב רפאל שארר, רב פונעם בית המדרש "תפארת גדליהו" און מחבר פון די ספרים "משנת הלוי" על הש"ס
* הרב ישראל שמחה שארר, ראש ישיבה פון אור שמח אין די פאראייניגטע שטאטן און הויפט רעדאקטאר פונעם שאטנשטיין ש״ס;
* הרב אברהם שארר, רב פון בית המדרש ״נזר גדליהו״ און מחבר פון די ספרים ״אורות אמונה״ און ״הרחב דבר״   

* איינער פון זיינע איידעמעס איז הרב משה זילבערבערג, אייניקל פונעם רב פונעם פיטסבורגער רב, רבי אברהם בנימין זילבערבערג, און מחבר פון די ספרים "זכרון צבי מאיר" און א געוועזענער מגיד שיעור אין ישיבת בית מדרש עליון.
** הרב צבי מאיר זילבערבערג איז זיין אייניקל.

זיין אייניקל רבי חיים יהושע שארר איז אן איידעם ביים גערער רבי׳ן, רבי יעקב אריה אלטער.

## זיינע ספרים 
* סדרת **אור גדליהו** על התורה, הש"ס, שיחות מוסר

## וועבלינקען 
* 
* 
* 
* 

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
מוריס מאירסון

**מאָריס מאירסאָן** (17טן דעצעמבער 1893 – 25סטן מיי 1951) איז געווען דער מאַן פון גאלדע מאיר, שפּעטער פרעמיער מיניסטער פון ישראל.

## ביאגראפיע
מוריס מאירסאָן איז געבוירן געוואָרן דעם 17טן דעצעמבער 1893 אין שיקאַגאָ, אילינוי, צו יצחק מאירסאן און ליזע רבקה (פליישמאַן). מאירסאָן האָט זייער ליב געהאַט מוזיק און פּאָעזיע און האָט זיך אין זײַן יוגנט באטייליגט אין דער גרופּע יונגע ייִדישע סאָציאַליסטן.

אין 1915 האָט מאירסאָן זיך באַקענט מיט גאָלדע מאַבאָוויטש. אום 24סטן דעצעמבער 1917 האבן זיי חתונה געהאט אינעם הויז פון גאלדע׳ס עלטערן אין מילוואקי.

## משפחה
האבן צוויי זין, מנחם, און שרה.

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:ישראלים
אהמאד ניקטאלאב

**אַהמאַד ניקטאַלאַב** ( ), אויך באקאנט ווי יאַוואַר האַמעדאַני  ( 22סטן אפריל 1934 &#x2013; 3טן מערץ 2020), איז געווען אן איראנער דיכטער, מחבר און לינגוויסט.

## לעבן 
ער איז געבוירן געווארן אין האמאדאן. נאָך דערציונג און געלעבט אין האַמעדן פֿאַר דער ערשטער טייל פון זיין לעבן, ער געגאנגען קיין טעהראַן  פאָרזעצן זיין בילדונג אין טעהראַן אוניווערסיטעט. זיינע ערשטע ארטיקלען זענען פארעפנטלעכט געווארן אין ארמאגאן זשורנאל.  זײַנע ערשטע לידער זײַנען אַרויס אין עלטער פֿון דרײַצן יאָר.  ער איז געװען טעטיק אין די ליטערארישע פאראײנען פון חםידן און טעהראן, ארײן אין דער איראנערישער ליטערארישע ר פארבאנד . ע ר אי ז אוי ך געװע ן א פראמינענטע ר מיטגלי ד פו ן דע ר איראנערישע ר ליטערארישע ר פארבאנד . Rahi Moayeri, Mehrdad Avesta, Hossein Monzavi, אאז"ו ו זענען געווען צווישן זיינע באַקאַנטע און חברים.  פון די 1930 ס, אַהמאַד ניקטאַלאַב אנגעהויבן זיין אַרבעט מיט די ראַדיאָ ארגאניזאציע, צוזאמען מיט Figures אַזאַ ווי Rahi מאָייַערי, פילע פון וועמענס לידער האָבן שוין געזונגען אויף מוזיק טאָמיד זינט.  אסאך פון די לאקאלע לידער פון האמעדאני זענען איבערגעזעצט געווארן אויף אסאך מזרח שפראכן בשעת זיי ווערן איבערגעגעבן אויף איראנער ראדיא פראגראמען. 

ער איז אַ מיטגליד פון דער ניקטאַלאַב משפּחה. זיין עלטסטער זון איז באבאק ניקטאלב וועלכער איז א פערסישער דיכטערין און איר טאכטער איז פופאק ניקטאלב. 

ער איז געשטארבן פון א הארץ אטאקע אין טעהראן אין עלטער פון 85 יאר  ער איז באַגראָבן געוואָרן אין דער קינסטלער-אָפּטיילונג פון בהשת-ע זהרה .  כאָטש ער איז געווען אַ מוסולמענער, איז ער געווען איינער פון די פּאָפּולערסטע לערערס אין דער “אליאנס פון ישראל” (איתיהד) שולע אין האַמאַדן, וואָס האָט געלערנט פּערסיש ליטעראַטור.

## פּאָעזיע זאַמלונג 
## רעפערענצן 
 

קאַטעגאָריע:איראנער
קאַטעגאָריע:דיכטער
קאַטעגאָריע:שרייבער
הוצאת שבתי פרנקל

**פאַרלאַג שבתי פרענקל** איז אַ פאַרלאַג פון תורה. ספעציעל איז זי באקאנט מיט דער מהדורת משנה תורה פאר הרמב"ם וואס זי האט ארויסגעגעבן.

די פֿאַרלאַג איז געגרינדעט געוואָרן דורך שבתי פרענקל אין בני ברק אין תשע"ז, צום ציל פון ארויסגעבן די משנה תורה, צום אנדענק פון זיין שווער רבי יוסף נחמיה קארניצער און רבי יוסף פרענקעל (פרענקל'ס פאטער). רזא דשבתי למסכתות בבא קמא, בבא מציעא און בבא בתרא, א ראשי תיבות פון שולחן ערוך, ווי אויך עטליכע ספרים פון מרן רבי משה פיינשטיין. נאָך דער פּטירה פון שבתי פרענקל ווערט דאָס פאַרלאַג אָנגעפירט דורך זיין איידעם, רבי נפתלי קאַפּלאַן.
קאַטעגאָריע:יידישע פארלאגן
יאיר קרני

**יאיר קרני** (געבוירן דעם 17טן מיי 1951, י"א אייר תשי"א) איז א געוועזענער ישראל אטלעט, ישראל-מייסטער אין  לויפן. ער האָט זיבן מאָל געוואונען די ישראל מייסטערשאפט אין מאַראַטאָן, און געהאלטן די ישראל רעקאָרד אין לויפן 13 יאָר. הייַנט איז ער אַן אַטלעטיק־טרענירער און שפייזונג עצה־געבער.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:אטלעטן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן