open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
משה זבולון מרגליות

רבי **משה זבולון מרגליות** (תרי"א, אפריל 1851 - ז' באלול תרצ"ו, 25 אויגוסט 1936) איז געווען אן אמעריקאנער ארטאדאקסישער רב און ראש ישיבה פון ליטווישן אפשטאם. ער איז געווען רב פון באסטאן און אנדערע קהילות אין די פאראײניגטע שטאטן, א מיטגליד פון דער עזרת תורה הנהלה און עהרע פרעזידענט פון דער אגודת הרבנים פון די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע. ער איז געווען פון די ראשי ישיבת רבינו יצחק אלחנן.

## ביאגראפיע 
געבוירן אין דער שטאט קרוז אין דער ליטע. ער האט אין זיין יוגנט געלערנט ביי זיין פעטער רבי דוד קרוזער, וועלכער איז געווען רב פון מערטש, דעמאלט איז ער געווען דער העלפער פון רבי שמחה הלוי הורוויץ, רב פון קרוז. צו 25 יאר איז ער געגאנגען קיין ביאליסטאק און האט זיך געלערנט ביי רבי יום טוב ליפמאן האלפערין, ביי וועם ער האט גענומען שימוש און ביי וועמען ער האט באקומען היתר הוראה. נאך זיין חתונה איז ער געווען איינער פון די תלמידים פון רבי יצחק אלחנן ספעקטאר פון קאוונע. ער איז באַשטימט געוואָרן אלס מורה הוראה אין מאַרטש אויף אַ יאָר, און דערנאָך איז ער באַשטימט געוואָרן אַלס רב פון סלאַבאָדקע אינעם סואוואַלקי דיסטריקט , א שטעלע וואָס ער האָט פאַרנומען בערך צוועלף יאָר.

שפעטער האט ער עמיגרירט קיין אמעריקע און איז געווען א רב אין עטליכע קהילות און א ציבור אקטיוויסט. פון 1889 ביז 1906 האט ער געדינט אלס אלגעמיינער רב פון באסטאן, און אין 1906 האט ער איבערגעגעבן זיין שטעלע צו הרב גבריאל זאב מרגליות (וואס איז נישט געווען קיין קרוב) און איז אריבער צו דינען אלס רב פון דער ישורון קהילה אויף 85סטער גאס אין מזרח ניו יארק, דעמאלט באטראכט ווי א רייכע און געגרינדעטע געמיינדע פון בערך טויזנט משפחות.

אין דער זעלבער צײַט האָט ער געדינט אַלס פּרעזידענט פונעם ניו־יאָרקער ביוראָ פון אַ סך ארץ־ישׂראל'דיגע אינסטיטוציעס: די פֿאַראייניקטע צדקה־פֿאַבריקן פֿון ירושלים, תלמוד־תורה און ישיבת עץ חיים, ביקור חולים שפּיטאָל, און שפּיטאָל פאַר אומגעזונטן.

זיין זון רבי שלמה זלמן מרגליות איז געפארן לערנען אין אייראפעאישע ישיבות, און נאכ'ן צוריקקערן קיין אמעריקע געדינט אלס דרשן אין קליוולאנד. ער איז אומגעקומען אין אן אויטא צוזאמענשטויס ט"ז תמוז תרע"ז, און ער איז באגראבן געווארן אויפן בארג כרמל בית עולם אין ניו יארק.

רבי משה זבולון מרגליות איז נפטר געווארן אין ניו יארק ז' אלול תרצ"ו. ער איז אויך באגראבן געווארן אויפן הר הכרמל בית עולם.

## זײן אנדענק 
ביי זיין 75'סטן געבורטסטאָג אין תרפ"ו, האָט די הנהלה פון ישיבת רבי יצחק אלחנן געווידמעט פארן ישיבה אַ נייעם פליגל מיטן נאָמען "בית מדרש פאר ארטאדאקסישע מלמדים אויפן נאמען פון רמ"ז מרגליות". נאך זיין פטירה אין תרצ"ו, איז אין תרצ"ז געגרינדעט געווארן א ישיבה וואס האט געהייסן נאך אים אויפן נאמען פון ישיבת רמ"ז .

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
מרדכי פרידלענדער

קליין|250x250פיקס| הגאון רבי מרדכי פרידלענדער מיט רבי מתתיהו דייטש, רבי מסעוד אלחדד און רבי זונדל שטערן, אין דער רבנות רמת שלמה אב.
קליין|250x250פיקס| רבי מרדכי פרידלענדער מיט רבי מתתיהו דייטש, רבי שמחה ראבינאוויטש און רבי שאול רייכנבערג, אין דער אסיפה פון רבנים פון רמת שלמה, חשון חשון תשע"ה.
הרב **מרדכי פֿרידלענדער** (כ"ג חשוון תש"ד - ח' טבת תשע"ז) איז געווען א רב און ראש ישיבה און ראש כולל פון דער קהילה פון שומרי החומות אין רמת שלמה.

## ביאגראפיע 
געבוירן אין בודאפעסט, אונגארן, צו רבי שלמה און יוטל פרידלענדער אין מיטן דער צווייטער וועלט מלחמה. אין יענע טעג האָבן די נאַציס אינוואדירט אונגאַרן, און זײן פאָטער איז געשיקט געוואָרן אין אַן אַרבעטס־לאַגער בעת זײן מאַמע איז געשיקט געוואָרן קיין אוישוויץ. אלס קליין קינד איז ער אוועקגעשטעלט געווארן ביי זיין קוזין אין א אונגארישער פאמיליע אין בודאפעסט. איין טאג האט מען באמבארדירט די געביידע וואו זיי זענען געבליבן און דאס הויז איז אינגאנצן פארניכטעט געווארן. א נס זענען די צוויי קינדער געראטעוועט געווארן ווען זיי זענען געפאלן אונטער א טיש וואס האט זיי באשיצט.

צו אכט יאר האט ער עמיגרירט קיין אמעריקע מיט זיין מוטער און ברודער יודא און זיין שוועסטער מרים קאהן און זיך באזעצט אין וויליאמסבורג. אלס בחור איז ער געווארן א חסיד פון רבי יעקב יוסף פון סקווירא און נאך זיין פטירה אויך פון זיין זון דער יעצטיגער סקווירא רבי. ער האט געלערנט אין דערנייטרא ישיבה ביי הרב מיכאל דוב ווייסמאנדל און שפעטער אין ישיבת לעיקוואוד ביי הרב אהרן קאטלער.

אין תשס"ה האט ער חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רבי דוד לובל. ער האט דאן געדינט פערצן יאר אלס רב אין דער ישיבה "באר שמואל" אין בארא פארק. אין דער תקופה האט ער באקומען סמיכה פאר רבנות דורך רבי משה פיינשטיין.

## אין ישראל 
אין תשמ"ב האט ער עולה געווען קיין ארץ ישראל און געוואוינט אין ירושלים. ווי ער האָט שפּעטער דערציילט, איז דער תכלית פון זיין עלייה געווען זיך צו ספעציאליזירן אין הלכות סת"ם ביי רבי יוסף שלום אלישיב און ביי רבי שמואל וואזנער. אין דעם פּעריאָד האָט מען אים געבעטן צו פירן דעם אינסטיטוט משמרת סת"ם פון הרב וואזנער. ער איז באזונדער בארימט געװארן מיט זײן עקספערטיז אין די הלכות.

אין ישראל האט ער געדינט אלס ראש ישיבת "אור חדש" א ישיבה פאר עולים פון די פאראייניגטע שטאטן אין טעלז שטיין, ווי אויך פון כולל בני אפרים. ער האט אויך געדינט אלס רב אין דער ישיבה נווה ציון אין טעלז שטיין.

אין תשס"ה איז ער באשטימט געווארן אלס רב פון קרית שומרי החומות אין רמת שלמה. פֿאַר דעם צוועק איז ער אויך באַשטימט געוואָרן אַלס מו"ץ אין נאָמען פון דער עדה החרדית.

ער איז נפטר געווארן מיטאמאל כט בטבת תשע"ז און איז מקבר געווען אין דער חלקת החסידים אויפן הר הזיתים.

אפשטאמיגע: זײן זון רבי שלמה נחום, זײן ממלא מקום אין זײן ישיבה אין טעלז־שטײן; זיין איידעם, הגאון רבי אברהם דוד ליווי, רב און מו"צ אין שכונת מקור ברוך אין ירושלים און איינער פון די רבני חסידות באיאן, זיין ממלא מקום אים אין קהילת שומרי החומות אין רמת שלמה; זיין איידעם, רבי שלמה שטערנבערג, ראש כולל אין ירושלים.
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:שארית הפליטה
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
הערשעלע סקווערער

רבי **נפתלי צבי** פון שטאט סקווירא, אדער ווי מ'האט אים גערופן מיט ליבשאפט **רבי הערשעלע סקווערער**, איז געווען דער עלטצטער אור-אייניקל פונעם הייליגער בעל שם טוב, זייענדיג דער דריטער דור. ער איז געווען א זון פון רבי אהרן טיטיעווער, זון פון רבי צבי הערש, זון פון רבי ישראל בעל שם טוב.

ער האט געוואוינט אין דער שטאט סקווירא, אוואו ער איז געווען דער גוטער יוד, און איז דארט נסתלק געווארן אום י"ח תשרי, און איז געווארן באהאלטן אינעם ארטיגן בית החיים.

שפעטער מיט יארן, ווען ער האט שוין נישט געלעבט, איז געווארן ביי אים אן איידעם, דער רבי ר' איציקל סקווירער, וואס האט גענומען ביים דריטן שידוך זיין טאכטער **חנה סימא**, און געזאגט דערביי; איך טו דעם שידוך נישט פאר געלט אדער פאר כבוד, נאר בלויז ווייל כ'וויל געבערן נאך נשמות וואס זאלן זיין אייניקלעך פונעם הייליגן בעל שם טוב.

## זיין משפחה 
רבי הערשעלע'ס קינדער זענען:
* הרב **אהרן** פון סאלאכאוו
* מרת **שרה שיינא**, די ווייב פון הרב ישעיה משולם זושא טווערסקי פון טשערנאביל
** מרת **יוכבד**, די ווייב פון הרב נחום יוסף טווערסקי פון קאריסטשאוו.
** מרת **נחמה אדל**, די ווייב פון הרב שלמה שמואל טווערסקי.
** הרב **שלמה בנציון טווערסקי** (ה'תר"ל - ח' תשרי ה'ת"ש), פון טשערנאביל.
* רעבעצין **חנה סימא**, די ערשטע רעבעצין פון רבי מרדכי זאב ראבינאוויטש, און ביים צווייטן שידוך די רעבעצין פון רבי איציקל סקווערער.
** רבי דוד'ל סקווערער
** רבי ישראל פון סקווירא

קאַטעגאָריע:אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:אייניקלעך פון בעש"ט
קאַטעגאָריע:רוסישע אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:סקווירא
זכריה וואלערשטיין

**זכריה שמעון הכהן וואלערשטיין** איז געווען א מגיד און עסקן פון פלעטבוש, ניו יארק. ער האט אויפגעשטעלט דעם מוסד "אור נאוה" פאר בחורים און מיידלעך וועלכע דארפן ספעציעלע קירוב.

## ביאגראפיע 
ער איז געווען וועלט בארימט מיט זיינע אינספירירנדע דרשות וואס ער האט געגעבן אויף א לייכטן געשמאקן וועג וואס האט אפעלירט צום ברייטן ציבור. ער איז גערופן געווארן איבער דער וועלט געבן דרשות, און זיינע שיעורים זענען פארשפרייט געווארן דורך תורה עניטיים.

די לעצטע דרייסיג יאר האט ער אויפגעטאן גאר אסאך אינעם פעלד פון חינוך, וואו ער האט אויפגעטון א געוואלד פאר הרבצת התורה, קירוב רחוקים און קירוב קרובים.

ווי אויך האט ער געגרינדעט און אנגעפירט א רייע ארגאניזאציעס און אינסטיטוציעס צוצושטעלן הילף פאר די נשים צדקניות.

ער איז געווען פון די ערשטע היימישע רבנים און עסקנים ארויסצוקומען געבן שטיצע פאר יוגנטליכע מיט דראג, אביוז און אנדערע אדיקציעס.

ער איז נפטר געווארן א אייר ה'תשפ"ב, אין יונגען עלטער פון בלויז 64 יאר נאכ'ן זיך מוטשן מיט דער ביטערער מחלה ל"ע. ער איז געקומען לקבורה אויף דעם בית עלמין "ארץ החיים" אין בית שמש.

קאַטעגאָריע:עסקנים
קאַטעגאָריע:רעדנער
קאַטעגאָריע:מגידים
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
שלמה דאסקאל

**שלמה** (שלומי) **דאַסקאַל** איז א חסידישער אמעריקאנער חרדישער זינגער.

## ביאגראפיע 
דאסקאל איז געבוירן געווארן אין ארץ ישראל אין בני ברק. אלס בחור האט ער געזינגען אין חסידישע כארס, נאך זיין חתונה האט ער עמיגרירט קיין אמעריקע. זיין ערשטער אלבאם איז ארויס אין 2003 אלס א זאמלונג פון באקאנטע לידער, שפעטער זענען ארויס נאך צוויי אלבאמען מיט נייע לידער, צוזאמען מיט דעם איז פראדוצירט געווארן דורך פּראָדוצירער יוחי בריסקמאַן א סעריע מיטן נאמען "רילעקס" (Relax) פון לאנגע ווערק וואס אנטהאלט א מיקס פון באקאנטע און רירנדיקע לידער געזונגען דורך דאסקאל, די סעריע האט געהאט אַ גרויסן ערפאָלג און האָט פאַרקויפט צענדליגער טויזנטער עקזעמפלארן.

דער זינגער דאַסקאל איז מצליח צו אַרײננעמען אַ זייער ברייטע פאַרשידנארטיגקייט פון סטילן אין זײנע אַלבאמען. שלומי דאסקל איז דער ברודער פונעם חסידישן זינגער יענקי דאסקל.

## דיסקאָגראַפיע 
### אַלבאמען 
* **טאַנץ מיט שלומי דאסקל** (2003)
* **כדי** (2006)
* **פותח את ידיך** (2008)
* **פּראָיעקט 3** (2009)
* **רילעקס (Relax)** (3-טייל סעריע 2010-2007)
* **בואו לרקוד** (2012)
* **לא שייך** (2016) [1]
* **הארציג** (3-טייל סעריע - 2020)

### אָנטייל אין אַלבאמען 
* מתנה טובה (פון אַ לידער־סעריע) — פון שלמה יהודה רעכניץ
* **מונה 7 - הכל לטובה**, מונה ראָזענבלום, 2017
* **פינגערפּרינט**, 2019
* **לב אל הנשמה**, משה חזקי' ווייס, 2019

### סינגלס 
* שטר התנאים - מיט שירה כאָר, 2016
* והנה - מיט זיין ברודער יעקב יהודה דאסקל, דער ילד הפלא אברהם חיים גרין און דער זינגער כאר, 2016
* מאמע רחל - מיט וואונדער קינד אברהם חיים גרין און כאר, 2017
* קה אכסוף - מיט די זמירות כאָר און דעם וואונדער קינד שלום סאַל, פארפאסט דורך רבי אהרן הגדול פון קארלין, 2018
* חופה - מיט ידידים כאָר, 2018
* שטריקל פֿון די ימים נוראים - מיט אַהרל'ה סאמעט, פינקי וועבער, וואונדער קינד שלום בראדט און שירה כאָר, 2018
* א שטריקל פון ימים נוראים פארפאסט דורך משה גאלדמאן - מיט א זינגכאר און א קינדער-כאר פון געזאנג און הלל, 2018
* שטריקל פון ימים נוראים - מיט מענדי ברילל, 2019
* אבא - דעקל פון א ליד פון אברהם פריד און ארי היל פארפאסט דורך בנצי שטיין, 2019
* ביד היוצר - צוזאַמען מיט זיין ברודער יעקב יהודה דאסקל, 2020
* איך שמעק - צוזאַמען מיט זיין ברודער יעקב יהודה דאסקל, 2021
* פתחו לי - מיט שירה כאָר, אַברומי באַרקאָ און די יונגערליך קינדער כאָר, 2021

## וועבלינקען 
* שלמה דסקל, ברשת החברתית טוויטער
* שלמה דסקל, אויף Spotify
* 
* על שלמה דסקל באתר חסידי ניוז 
* שר את השיר 'מלך מלכי המלכים', שירו של אייל גולן

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער ארטאדאקסישע אידן
קאַטעגאָריע:זינגער
קאַטעגאָריע:חסידים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
כאליפא בין זאיעד אל נאהיאן

**כאַליפֿאַ בין זאַיעד אַל נאַהיאַן** ( 25טן יאנואר 1948 – 13טן מיי 2022 ) איז געווען דער פרעזידענט פון די פאראייניגטע אראבישע עמיראטן, עמיר פון אבו דהאבי, און קאמאנדיר פון די פאראייניגטע פאראייניגטע אראבישע עמיראטן באוואפנטע קרעפטן.

## ביאגראפיע 
כאַליפאַ איז געבוירן געווארן צו זייעד בין סולטאַן על נאַהיאַן, דער ערשטער פּרעזידענט פון די פארייניקטע אַראַבישע עמיראַטן (1971-2004) און עמיר פון אבו דהאַבי .

אין זיין יוגנט, האט ער געלערנט ביי דער קעניגלעכע מיליטערישער אַקאַדעמיע אין סאַנדהורסט.

ער איז געווארן דער נאכפלאגער פון זיין פאטער ווי דער פרעזידענט פון די פארייניקטע אַראַבישע עמיראַטן און עמיר פון אבו דהאַבי אין נאוועמבער 2004. איינע פון זיינע ערשטע רעפארמען איז ווען ער האט געמאלדן אז די פעדעראלע נאציאנאלע ראט וועט האבן העלפט פון אירע מיטגלידער געוויילט, אבער די אנדערע העלפט באשטימט דורך די עמירן.

כאַליפאַ איז געשטאָרבן דעם 13טן מיי 2022 אין עלטער פון 73 יאָר.

## זעט אויך 
* בורדזש כאַליפאַ

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן
קאַטעגאָריע:אבו דאבי
קאַטעגאָריע:ביליאנערן
גיי, הונט. גיי! (טעלעוויזיע סעריע)

**גיי, הונט. גיי!** (ענגליש: *Go, Dog. Go!*) איז אן אמעריקאנישע אנימירטע טעלעוויזיע סעריע באשאפן דורך אדם פלצמאן פאר נעטפליקס. זי האט אנגעהויבן דעם 26 יאנואר 2021.

## כאראקטערן 
די סעריע איז מערסטנס וועגן די הינט וואס וואוינען אין דעם פיקטיוון פאוסטאן שטאָט.

* טאַג באַרקער
* סקאָאָטש פּאָאָטש
* מא בארקער
* פּאַו באַרקער
* טשעדדאַר ביסקויט
* ספּייק באַרקער
* גילבער בארקער
* באָבע מאַרדזש באַרקער
* זיידע מאָרט באַרקער
* יאַפּ באַרקער
* לאַדי לידיאַ
* סאַם וויפּפּעט
* פעטשער
* פראַנק
* בינז
* די באַרקאַפּעלאַס
* דזשעראַלד
* מוטפילד

## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע סעריעס פאר קינדער
קאַטעגאָריע:אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס
פינחס סטאלפער

**רבי פינחס אריה סטאָלפער** ( 22סטן אקטאבער, 1931 - כ״ד אייר תשפ״ב 25סטן מיי 2022 ) איז געווען א רב און שרייבער, וואס איז געווען א ווארטזאגער פאר ארטאדאקסיע דורך זיינע שריפטן און ביכער וואס האבן פאפולארזירט די ארטאדאקסישע יידישקייט .

## ביאגראפיע 
סטאָלפער איז געווען אַ תלמיד פון הרב יצחק הוטנער אין דער ישיבה רבנו חיים בערלין און אין איר כולל גור אריה אין ברוקלין. ער האָט גראַדואירט פון ברוקלין קאָלעדזש און פון די גראַדואַט פאַקולטעט פון דער נייער שולע פֿאַר סאציאלער פאָרשונג . ער איז נפטר געווארן אין עלטער פון 90 דעם 25סטן מיי 2022 נאך א לאנגער קראנקהייט.

## רבנו חיים בערלין 
סטאָלפּער האָט געלערנט אין ישיבת רבנו חיים בערלין און איז געווארן א תלמיד מובהק פון רבי יצחק הוטנער, און האט עוסק געווען אין פארשפרייטן זיין רבי׳נס תורה.

## ניקסי 
ער איז געווען דער גרינדער און נאַציאָנאַלער דירעקטאָר פון דער נאַציאָנאַלער קאָנפערענץ פון סינאַגאָגע יוגנט (*NCSY ניקסי*) פונעם ארטאדאקסישן יוניאן . דערנאָך האָט ער געדינט נאָענט צו צוואַנציק יאָר אַלס הויפט פון דעם ארטאדאקסישן פארבאנד אלס איר עקזעקוטיוו וויצע-פּרעזידענט.

## הרב אריה קאפלאן 
## משפחה 
מיט זיין ווייב עליין האט ער געהאט דריי קינדער:

* זיין טאכטער מלכה טובה קאוועבלום איז נפטר געווארן אין יאר תשס״ח.
* הרב עקיבא סטאלפער
* רביצין מיכל כהן, ווייב פון הרב זאב כהן אין שיקאגא

## רעפערענצן 
* https://prabook.com/web/pinchas_aryeh.stolper/284045

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
וואסער-ציקל

לינקס|קליין|300x300פיקס| דער וואַסער־ציקל
דער **וואַסער־ציקל** (אָדער הידראָלאָגישער ציקל) איז דער ציקל וואָס וואַסער גייט אדורך אויף דער ערד .

וואַסער איז נייטיק פֿאַר אונזער לעבן. עס איז אנוועזנד דורכאויס דער זון סיסטעם, און איז געווען טייל פון דער ערד זייט איר פֿאָרמירונג.  

## פראצעסן 
דאָס איז דער פּראָצעס פונעם וואַסער־ציקל.

* דער ציקל הייבט זיך אן ווען וואסער אויף דער ערד וועפט זיך אויס. אויסוועפן מיינט אז די זון וואַרעמט אָן דאס וואסער וואס ווערט פארוואנדלט אין א גאז.
* דערנאָך, זאמלט זיך וואַסער ווי וואַסער פארע אין דעם הימל. דאס מאכט וואלקנס.
* דערנאָך, קילט זיך אָפ דאָס וואַסער אין די וואלקנס. ווערט דאָס וואסער ווידער אמאלפליסיק. דער פּראָצעס ווערט גערופן קאַנדענסירונג.
* דערנאָך, פֿאלט דאָס וואַסער פאלן פונעם הימל ווי רעגן, שניי, גרייפל־רעגן אָדער האָגל . דאס הייסט אָפּזאַץ.
* דאס וואסער זינקט אריין אינעם אייבערפֿלאך און זאמלט זיך אויך אין אזערן, אקעאנען, אדער אקוויפערן. דאס וועפט זיך אויס ווידער און אזוי גייט ווייטער דער ציקל.

## מענטשן אַקטיוויטעטן וואָס ווירקן דעם וואַסער־ציקל 
מענטשלעכע אַקטיוויטעטן וואָס טוישן דעם וואַסער־ציקל נעמען אריין:

* אַגריקולטור
* אינדוסטריע
* בויען דאַמען
* דעפאָרעסטאַציע
* נעמען גרונדוואַסער פון ברונעמס
* וואַסער אַבסטראַקציע פון טייכן

## זעט אויך 
* טשאַד ציקל
* שטיין ציקל
* טריקעניש
* עקאָהידראָלאָגיע
* מבול
* רעגן 
**
**
**
**
**
**
**
**

## רעפערענצן 
 
קאַטעגאָריע:ערד וויסנשאפטן
קאַטעגאָריע:וועטער
קאַטעגאָריע:וואסער
באלעגערונג פון מאריופאל

די **באַלעגערונג פֿון מאַריופאל** איז געווען א שלאַכט אין אוקראינע אין דער 2022 רוסלענדישער אינוואזיע פון אוקראינע, פון 24סטן פעברואר ביז 20סטן מיי 2022, אין דער שטאָט מאריופאל. רוסלענדישע אין דאנעצקער מענטשנ'ס רעפובליק ארמייען האבן געפירט א שלאכט מיט אוקראינער ארמייען אויף דער ערשטע טאג פון קאמף. 85 טאגן נאד, איז די שטאט  געווארן איינגענומען דורך רוסלאנד.

מאריופאל איז אינעם דאנעצקער גובערניע פין אוקראינע, און איז געפרעטענדירן דורך די דאנעצק מענטשנ'ס רעפובליק. רוסלענדישע ארמייען געבאלעגערן די שטאט אום 2טן מערץ, און ביסלעכווייז געאיבערענעמען. דורך 22 אפריל, אוקראינער ארמייען געצוריקטרעטן צו אזאווסטאל אייזן און שטאל פאבריק, א גרויס זאוואד הייזערבלאק.

דער רויטער קרייץ געבאשרייבן דער מצב אזוי "אפאקאליפטיש", און אוקראינער אינסטאנצן געזאגן רוסלאנד געפארשאפן א הומאניטאריש קריזיס אין מאריופאל, געזאגן 21,000 בירגערן האבן געשטארבן. אוקראינער אינסטאנצן אויך געזאגן 95% פון דער שטאדט איז געווען געצעשטערן דורך שלאכט.

די באלעגערונג געסופן אויף 20 מיי 2022, נאד די לעצט אוקראינער ארמייען אין אזאווסטאל אייזן און שטאל פאבריק געעוואקוירן אדער געאונטערגעבן צו רוסלאנד.

רוסלענדישע אינוואזיע
קאַטעגאָריע:2022

## רעפערענצן
מיכל הערצאג

**מיכל הערצאג** (געבוירן דעם 15טן מיי 1961, כ"ט אייר ערב ראש חודש תשכ"א) איז א ישראלישע אדוואקאט און די ווייב פונעם פרעזידענט פון מדינת ישראל, יצחק הערצאג.

## משפחה
250px|ממוזער|שמאל|יצחק הרצוג מיט ווייב מיכל הרצוג באזכרה לחיים הרצוג
זי און איר מאן יצחק הערצאג האבן  דריי זין: נועם, מתן און רועי.

קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
דאנעצקער מענטשנ'ס רעפובליק

די '''דאנעצקער מענטשנ'ס רעפובליק** (**דמר** אדער **דנר''', ) איז א נישט אנערקענטע שטאט אין מזרח-אייראפע, אנערקענטע ווי בלויז אומאפהענגיק דורך רוסלאנד. עס איז איין פון צוויי נישט אנערקענטע שטאטן אין מזרח-אוקראינע, די אנדער איז די לוגאנסקער מענטשנ'ס רעפובליק (למר). זינט 7 אפריל 2014, די רעפובליקן זענען האבן געפירט א שלאכט אוקראינע. קרוינשטאט שטאדט איז דאנעצק, און דעניס פושילין איז דער פרעזידענט זינט 2018. 

אוקראינע האט באשטימט די דמר און די למר ווי טעראריסטישע ארגאניזאציעס אין מיי 2014, און האלטן די ראיאנען ווי "אויף דערווייל אקופירטע טעריטאריעס", פאזע קרים. ערב די 2022 רוסיש אינוואזיע פון אוקראינע, 2 מיליאן לייט געוווינען אין די דמר. גרויס שטאדטן, אריינרעכענענדיק דאנעצק, מאקיייווקא, הארליווקא, און מאריופאל. 

אום 21 פעברואר 2022, האט רוסלאנד אנערקענט ווי אומאפהענגיק די דמר און למר. ביידע רעפובליקן איז אין דער צענטער פון די 2021-2022 רוסלאנדער-אוקראינער קרייץ און 2022 רוסיש אינוואזיע פון אוקראינע.

## רעפערענצן 
רוסיש אינוואזיע
לאמזשער ישיבה

די **לאמזשער ישיבה** איז געווען א ישיבה אין לאמזשא, פוילן, געגרינדעט דורך הרב אליעזר בנציון שולעוויטש אין 1883. הרב יחיאל מרדכי גארדאן האט געדינט יארן לאנג אלס ראש ישיבה פון דער ישיבה, און רבי משה ראזענשטיין האט געדינט אלס משגיח. א צווייג פון דער ישיבה איז געגרינדעט געווארן אין פתח תקווה, ארץ ישראל, אין 1926, וואו הרב ראובן כ״ץ איז געווען ראש ישיבה צוזאמען מיט הרב גארדאן.

## געשיכטע 
### הרב לייזער שולעוויטש 
לינקס|קליין| לאמזא, פוילן, 1912
מיט דער שטיצע פון רבי חיים לייב מישקאָווסקי (דער ״סטאַוויסקער צדיק״) און רבי ישראל מאיר כגן (דער "חפץ חיים"), האט רבי לייזער שולעוויטש, א תלמיד פון רבי ישראל סאַלאַנטער, געגרינדעט אין 1883 די ישיבה אין לאמזא, פוילן. ווען הרב שולעוויטש האט געקויפט דעם מגרש פאר'ן בנין פון דער ישיבה, האט ער אריינגעלייגט דעם נאמען פונעם סטאוויסקער אינעם קאנטראקט. די ארטיגע אידישע געמיינדע האט פינאנציעל געהאלפן ביי דער גרינדונג פון דער ישיבה; איין רייכע אלמנה האט געשאנקען איר גאנצע פארמעגן פאר דער ישיבה און זיך אריבערגעצויגן אין אן עלטער-היים, בשעת אן אנדער יידיש פּאָרל האט יעדן איינגעגעבן 35,000 ציגל.

די ישיבֿה האָט זיך צעוואַקסן און ווען רבי שולעוויץ האָט אָנגענומען דעם פֿיר הונדערטן תלמיד, האָט די אָרטיקע ייִדישע קהילה, וואָס האָט געשטיצט די ישיבה, געפֿילט, אַז די פינאַנציעלע לאַסט איז געוואָרן צו גרויס. ווען עס האָבן זיך אָנגעהויבן אַרומגיין קלאַנגען, אַז רבי שולעוויץ באַטראַכט צו פאַרמאַכן די ישיבה, איז דער סטאַוויסקער געקומען קיין לאָמזע און האָט זיך מיט אים געמאַכט אַ שפּאַציר, אין וועלכער ער האָט אים שטאַרק דערמוטיקט צו האַלטן די ישיבה אָפן. הויפט רבנים פון דעם דור, אריינגערעכנט דער חפץ חיים, האבן ארויסגעגעבן אפעלאציעס פאר הילף פון אידישע קהילות. רײַכע אידן, ספעציעל פון קעניגסבערג, מזרח פרייסן און דייטשלאנד, האבן בייגעשטייערט, און הגם דאס געלט האט געהאלפן, איז עס נישט געווען גענוג, און דערפאר האט הרב שולעוויטש געמוזט פארלאזן לאמזע אויף א געלטזאמלונג רייזע.

ווען רבי שולעוויץ האט געפרעגט רבי נתן צבי פינקל, דער אלטער פון סלאבאָדקע, וועמען ער זאָל נעמען אלס איידעמער פאר זיינע צוויי טעכטער, האט דער אלטער האט פארגעשלאגן רבי יחיאל מרדכי גארדאן, דער "טראקער עילוי", פאר איינער פון זיינע טעכטער; און רבי יהושע זעליג רוח, וועלכער איז געווען באקאנט אלס דער גרעסטער מתמיד אין די ישיבות פון טעלזש און סלאבאדקע, פאר דער צווייטער. מיט זיינע איידעמער פעסטגעשטעלט אין  דער ישיבה-פאקולטעט אין פוילן, האט רבי שולעוויץ עמיגרירט קיין ארץ ישראל.

## באקאנטע תלמידים 
קליין| רבי מאיר צבי בערגמאן
[קליין| רבי [חיים קאניעווסקי]]

### אין פוילן 
* הרב אהרן כהן ( ער ), ראש ישיבה פון די חברון ישיבה
* הרב יעקב ניימאן ( ער ), ראש ישיבה פון ישיבת אור ישראל אין לידא און פתח תקווה
* הרב יעקב קאמענעצקי, ראש ישיבה פון ישיבה תורה ודעת
* הרב אליהו באָטשקאָ, ראש ישיבה פון דער  מאנטרע ישיבה

### אין ארץ ישראל 
* הרב מאיר צבי בערגמאן, ( ער ) ראש ישיבות רשב"י
* רבי משה שמואל שפירא, ראש ישיבות באר יעקב
* הרב שמואל ראָזאָווסקי, ראש ישיבת פּאָנעוועזש
* רבי חיים קאניעווסקי, גדול הדור
* הרב משה סאלאווייטשיק,  ראש ישיבה אין לוצערן, שווייץ
* הרב גרשון עדעלשטיין, ראש ישיבת פּאָנעוועזש
* רבי יששכר מאיר, ( ער ) ראש ישיבת הנגב

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:מוסר באוועגונג
קאַטעגאָריע:ישיבות
קאַטעגאָריע:פוילן
וואלאדימיר זעלענסקי

**וואָלאָדימיר אָלעקסאַנדראָוויטש זעלענסקי** () איז א אוקראינער פאליטיקער, קאמיקער און אקטיאר. ער איז דער 6טער פרעזידענט פון אוקראינע זינט 20 מיי 2019.

געבוירן אין א יידישער פאמיליע אין קריווי ריה (אין דניפראפעטראווסק אבלאסט), זעלענסקי איז א געבוירענער פון רוסיש, זיין זיידע איז געווען א שארית-הפליטה'ניק. ערב שפילן, ער געפארשאפנען א דיפלאם אין יורי. ער האט פארנומען א קאמיק קאריערע און האט געשאפן דעם פראדוקציע קאמפעני קווארטאל 95 "וואס פרודעצירט פילמס, אנימאציעס, און טעלעוויזיע, איינשליסנדיג באדינער פונעם פאלק, מיט זעלענסקי ווי פרעזידענט פון אוקראינע, פון 2015 צו 2019. א פארטיי מיט דער נעמלעך נאמען איז געווען געשאפן אין מארץ 2018 דורך קווארטאל 95 ארבעט-נעמערס.

זעלענסקי געאנזאגנען ער קאנדידאטיר פאר פרעזידענט אויף 31 דעצעמבער 2018, און איז געווען א לידער אין מיינונג-אויספרעגן. ער געגעווינען מיט 73.23% פון די וויילערס אנטקעגן פרעזידענט פעטרא פאראשענקא. ער איז אן אנטיאנשטאלט און אנטיקארופציע לידער.

ווי פרעזידינט, זעלענסקי איז א שטיצער פון ע-רעגירונג און אחדות צווישן רוסיש און אוקראיניש אוקראינערס. ער קאמוניקאציע איז פארלאזן זיך אויף סאציאלע מעדיא, ווי אינסטאגראם. ער פארטיי געגעווינען פארלאמענטאריש וואלן אין 2019. אויף פרעזידענט, זעלענסקי דער סוף פון פארלאמענטאריש אימוניטעט-רעכט, די קאוויד-19 פאנדעמיק, און פראגרעס מיט קארופציע. בעת די 2021-2022 רוסלאנדער-אוקראינער קרייץ און דער 2022 רוסלענדישער אינוואזיע אין אוקראינע, איז זעלענסקי געווארן אן אינטערנאציאנאלער סימבאל פון די אוקראינער קעגנשטעל צו רוסלאנד.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אוקראינע
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן
Z (מיליטעריש-סימבאל)

[קליין|א "Z" מיט די קאלירן פון דער [סטענגע פון סיינט-געארגיי און האשטאג #СвоихНеБросаем ("מיר טוה נישט פארלאזן אונדזער אייגן")]]
דער לאטיינישער בוכשטאב **Z** (אויך **V**, **O**) איז א סימבאל וואס די רוסלענדישע ארמייען ניצן אין דער 2022 רוסלענדישער אינוואזיע פון אוקראינע. Z איז א סימבאל פון רוסיש נאציאנאליזם און פוטיניזם.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אוקראינע
קאַטעגאָריע:רוסלאנד
2022 אוקראינער כאלערע אויסבראך

קליין|מאריופאל אין אוקראינע.
אום 6טן יוני 2022 איז באריכטעט געווארן פונעם אוקראינישן געזונט-מיניסטעריום א **כאלעריע אויסבראך** אין דער שטאט מאריופאל, אוקראינע, נאך דער באלעגערונג פון מאריופאל, צוליב אומלייטיש באהאלטן פון פארלוירענע. מאריופאל איז געווארן געשטעלט אונטער א קאראנטין 6 יוני 2022.

## רעפערענצן 
רוסלענדישע אינוואזיע
קאַטעגאָריע:2022
אלעקסאנדר לוקאשענקא

**אלעקסאנדר גריגאריעוויטש לוקאשענקא** () אדער **אליאקסאנד**(**א**)**ר ריהאראוויטש לוקאשענקא** (; געבוירן דעם 30סטן אויגוסט 1954) איז א בעלארוסישער פאליטיקער, און דער ערשטער און איינציגסטער פרעזידענט פון בעלארוס זינט די גרינדונג פונעם אמט אום 20סטן יולי 1994 מאכנדיג אים דער לענגסט-דינענדער פירער אין אייראפע. בעפאר זיין פאליטישער קאריערע האט לוקאשענקא געארבעט אלס א שטאטישע פארם דירעקטאר (סאבכאז) און געדינט פאר די סאוויעטישע גרעניץ איינהייט אלס גרעניץ פאטראל וועכטער און אין דער סאוועטישער ארמיי.

לוקאשענקא איז פארבליבן די שטאט באזיצער פון די אינדוסטריעס אין בעלאַרוס נאָכן צוזאמענפאל פון די סאוויעטן פארבאנד און האט אפגעהיטן די וויכטיגע סאָוויעט תקופה סימבאליזם, וואָס קען געזען ווערן אויפן נאציאנאלע פאָן פון בעלאַרוס אנגענומען נאָך אַ קאָנטראָווערסיאַלען רעפערענדום אין 1995, וואָס איז באזירט אויף די בעלאָרוסישן SSR. און אין דעם רעפערענדום האט לוקאַשענקאָ באקומען מער מאַכט מיט די מעגליכקייט צו אויפזאגן די רעגירונג  שטאב און א צווייטער רעפערענדאם אין 1996 האט ערלויבט לוקאשענקא צו פארמערן נאך מער די מאכט, און די רוסישע שפראך איז אויך געווארן איינס פון די צוויי אפיציעלע שפראכן אין בעלארוס ווערענדיג געשריבן אין די מידיא, עדיוקאציע, און אין אנדערע ערטער אינם פובליק לעבן. און ס'איז אין פאקט די עיקר שפראך אין בעלארוס. און עקאנאמישע פארבינדונגען מיט רוסלאנד זענען געשטארקט געווארן.
וואָס האט געפירט צו דער שאַפונג פון די יוניאַן-שטאַט מיט רוסלאַנד וואָס ערלויבט בעלאַרוסיאַנס פריי אַרומצופאָרן צו ארבעט, שטודירן אין רוסלאנד, און פארקערט.  באציאונגען מיט רוסלאנד  זענען אבער נישט שטענדיג געווען גלאטיג ווי למשל ביי די "מילך מלחמה". (די מילך מלחמה איז געווען א האנדלס קאנפליקט צעווישן רוסלאנד און בעלארוס , אין יוני 2009. בעלארוס און רוסלאנד האבן דאן פארשלאסן די באציאונגען.  דער קאנפליקט האט פאסירט דערפון, אז רוסלאנד האט פרובירט צו באצאלן 500 מיליאן אמעריקאנע דאלאר פאר בעלארוס צו אנערקענען די זעלבסטשטענדיקייט פון אַבכאַזיע און דרום אססעטיע.
רוסלאנד האט אויך אויסגעדריקט איר אינטערעס אין פריוואטיזירן די בעלארוסישע מילך אינדוסטריע. בעלארוס האט רעאגירט דורכן זוכן פארהאנדלונגען מיט דעם אייראפעאישן פאראיין אויף סערטיפיקאציע פון ​​בעלארוסישע מילך לויט די אי.יו. רעגולאציעס.  רוסלאַנד האט דאן פאַרבאָטן צו אימפארטירן מילכיגע פּראָדוקטן פון בעלאַרוס. די האנדלס קאנפליקט האט זיך גענדיגט אין יוני ווען רוסלאנד האט געמאלדן אז זי הערט אויף מיטן פארבאט)

לוקאשענקאָ פירט אַן אויטאָריטאַרישע רעגירונג און האָט זיך זעלבסט דערקלערט אלס דער לעצטער דיקטאַטאָר אין אייראָפּע.  וואלן זענען נישט פריי און גערעכט לויט די אינטערנאַציאָנאַלע מאָניטאָרן.  די מעדיע זענען נישט פריי, און די אפאזיציע איז אונטערגעדריקט דורך דער מאכט וואס פירט צו סאנקציעס אויף לוקאַשענקאָ און אנדערע בעלארוסישע באאמטע. זיין קאָנטראָווערסיאַנאלן נצחון אין די מדינה'ס 2020 פרעזידענטליכע וואַלן האט געפירט צו ברייט-פארשפרייטע באשולדיגונגען פון שטימען פעלשונגען וואס האט שטארק  פארגרעסערט די אנטי-רעגירונג פראטעסטירער די גרעסטע דורך זיין הערשאפט, לוקאָשענקאָ איז נישט אנערקענט דורכן אייראפעישן פארבאנד אָדער די פאראייניגטע שטאַטן אלס דער לעגעטימער פּרעזידענט פון בעלארוס.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:בעלארוס
שלאכט פון קיעוו (2022)

די **שלאכט פון קיעוו** איז געווען א שלאכט אין קיעוו, אוקראינע, אין דער 2022 רוסלענדישער אינוואזיע פון אוקראינע, פון 25סטן פעברואר ביז 29סטן מערץ 2022. די שלאכט איז געווען א נצחון פאר די אוקראינער ארמייען.

אין אנהייב האט די רוסלענדישע ארמיי געהאלטן וויכטיגע פאזיציעס אין די מערב און צפון פון דער שטאט, אבער אוקראינער רעזיסטאנס און שוואכע רוסלענדישע לאגיסטיק און טאקטיק. וואס האט געברענגט צו א נצחון פאר אוקראינע. ווען די רוסן האבן זיך אינגאנצן צוריקגעצויגן.

די שלאכט פון בוטשא איז געווען א טייל פון דער שלאכט פון קיעוו.

קאַטעגאָריע:אוקראינע
קאַטעגאָריע:2022

## רעפערענצן
אייראזיע

לינקס|300x300פיקס
**אייראַזיע** איז די גאַנצע יבשה פון אייראָפע און אזיע  צוזאמען אינעם צפונדיקן טייל פון דער ערד. זי איז ארומגענומען מיטן אַטלאַנטישן אקעאן צו מערב, מיטן פאַציפֿישן אקעאן צו מזרח, מיטן אַרקטישן אקעאן צו צפון, און מיטן מיטלענדישן ים און דעם אינדישן אקעאן צו דרום. זי איז דער גרעסטער פון אלע קאָנטינענטן. איר נאָמען קומט פון צולייגן דעם "אייר" פון "אייראָפע" צו "אזיע". מיט אפריקע צוזאמען שאפט זי אַ טייל פון דער וועלט וואס ווערט אמאל גערופֿן "אַפֿראָ-אייראַזיע".

טייל געאָגראַפֿן האלטן אַז אייראַזיע איז איין קאָנטינענט, ווייַל אייראָפּע און אזיע זענען מערסטנס אויף דער זעלבער ערד־פלאַטע און האָבן נישט קיין ים צווישן זיי. די אוראלט גריכן האבן צעטיילט דעם טייל וועלט וואס איז געווען באוואוסט צו זיי אויף אייראָפע, אזיע און אַפֿריקע. לויט זייער מיינונג איז דער אגאישער ים געווען די אפטיילונג צווישן דעם באלקאנישן האלבאינזל אין אייראפע און קליין אזיע אין אזיע. צפון פונעם ים פון מארמארא האבן די גריכן געהאלטן אז די לענדער אויף דער מערב זייט פונעם שווארצן ים זענען אייראפע און אויף דער מזרח זייט איז אזיע. וועגן די לענדער צפון פונעם שווארצן ים האבן די אוראלטע גריכן נישט זייער פיל געוואוסט. אזוי ווי אזיע און אייראפע האבן שוין א באזונדערע באדייטונג זייט די אוראלטע צייטן איז שוין אנגענועמן צו רופן זיי צוויי קאָנטינענטן.

עס זענען פאראן אנדערע קאָנטינענטן, וואָס זענען נישט גאָר צעטיילט דורך א ים, און זענען באהאפטן צוזאַמען דורך אַ דינעם פּאַס פון לאַנד (גערופן אַן איסטמאס ). א ביישפיל איז צפון אמעריקע און דרום אמעריקע, וועלכע זענען פארבונדן מיטן איסטמאס פון פאנאמע . אייראָפּע און אזיע זענען נישט צעטיילט דורך אַ ים, און אפילו נישט דורך קיין איסטמאס.

אַרויס פון געאלאגישע דעפֿיניציעס, שפארט איין אייראזיע אויך דעם אינדישן סובקאנטינענט און דעם אַראַבישן האַלבאינזל .

טייל מאָל ווערט אייראַזיע צעטיילט אין מערב אייראַזיע און מזרח אייראַזיע, לענגאויס די אוראַל בערג . מערב אייראַזיע איז כולל אייראָפּע מיטן מיטל מזרח. היסטאָריקער צומאל לייגן צו צפון אפריקע צו מערב אייראַזיע, ווייַל דער סאַהאַראַ מדבר צעטיילט צפון אפריקע פון אונטער-סאַהאַרישן אפֿריקע, און עס איז גענוי אַזוי שווער אריבערפארן ווי אַ ים. צפון אפריקע איז אויך קולטורלעל פֿארבונגן מיט אייראָפּע דורכן מיטלענדישן ים .

קאַטעגאָריע:קאנטינענטן
קאסטוס קאלינאווסקי רעגימענט

קליין|לאגא פון די רעגימענט.
די **קאסטוס קאלינאווסקי רעגימענט** (, ) איז א רעגימענט פון די באוואפנטע כוחות פון אוקראינע פון בעלארוסישע וואלונטירן אין די 2022 רוסלענדישע אינוואזיע פון אוקראינע.

אין מארץ 2022, העכער 1,000 וואלונטירן געאנגעבנען אויף מיליטער-דינסט. די רעגימענט איז נישט א טייל פון די אינטערנאציאנאל טעריטאריאל באשיצונג לעגיאן פון אוקראינע.

די רעגימענט האט א נאמען קאסטוס קאלינאווסקי, פירער פונעם 1863 יאנואר אויפשטאנד.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אוקראינע
קאַטעגאָריע:בעלארוס
וואדים אקאפיאן

**וואַדים אַקאָפּיאַן** (; געב. דעם 23טן יאַנואַר, קאלינינגראד) – דירעקטאָר פֿונעם מוזיי פֿאַר געשיכטע און קולטור פֿון ייִדן אין ווײַסרוסלאַנד (2012 – 2019), פֿאָרזיצער פֿון דער ווײַסרוסלענדישער געזעלשאַפֿטלעכער פֿאַראייניקוג "דער רעפּובליקאַער פֿאָנד 'האָלאָקאָסט'" (2012 – 2019), שטעלפֿאַרטרעטער פֿון פֿאָרזיצער פֿונעם פֿאַרבאַנד פֿון ווײַסרוסלענדישע ייִדישע געגעלשאַפֿטלעכע פֿאַראייניקונגען און קהילות (2016 – 2021).

## לעבנס־געשיכטע 
וואַדים אַקאָפּיאַן איז געבוירן געוואָרן אין קאלינינגראד אין 1963. דער פֿאָטער – ניקאָלײַ אַקאָפּיאַן, אַ שאָפֿער, די מוטער פֿאַיִנע אַקאָפּיאַן (קליגער), אַ בוכהאַלטערין. אין 1964 האָט די משפּחה זיך איבערגעצויגן קיין וויטעבסק.
אין 1985 האָט ער פֿאַרענדיקט דעם כימישן פֿאַקולטעט פֿונעם ווײַסרוסלענדישן מלוכה־אוניווערסיטעט. נאָך דעם געאַרבעט אין מינסק אויף אונטערנעמונגען פֿון עלעקטראָנישער אינדוסטריע. אין 2016 באַקומען אויך די באַקאַלאַווער־מדרגה אויפֿן היסטאָרישן פֿאַקולטעט פֿונעם ישׂראלדיקן  אָפֿענעם אוניווערסיטעט.

זינט 2012 ביז 2019 האָט ער פֿאַרנומען דעם פּאָסטן פֿון דירעקטאָר פֿונעם מוזיי פֿאַר געשיכטע און קולטור פֿון ייִדן אין ווײַסרוסלאַנד. אינעם זעלבן פּעריאָד איז ער געווען דער פֿאָרזיצער פֿון דער געזעלשאַפֿטלעכער פֿאַראייניקונג "דער רעפּובליקאַנער פֿאָנד 'האָלאָקאָסט'".

זינט 2016 ביז 2021 געווען אַ שטעלפֿאַרטרעטער פֿונעם פֿאָרזיצער פֿון דעם פֿארבאַנד פֿון ווײַסרוסלעדישע ייִדישע געזעלשאַפֿטלעכע פֿאַראייניקונגען און קהילות.

זינט 2014 ביז איצט – שטעלפֿאַרטרעטער פֿון פֿאָרזיצער פֿונעם מעמאָריאַלן קאָמיטעט אויף צו באַהיטן דעם אָנדענק וועגן די חורבן־קרבנות אין דער רעפּובליק ווײַסרוסלאַנד.

פֿארהייראַט, האָט צוויי קינדער.

## באַלוינונגען 
* דער צייכן פֿון צק פֿון אַלקיוף "אַ יונגער גוואַרדייער פֿונעם 11טן פֿינפֿיאָר" פֿון דער ערשטער מדרגה (1983);
* אַ דאנקבאַרקייט־בריוו פֿון פֿאַרפֿולמעכטיקטן איבער ענינים פֿון רעליגיעס און נאַציאָנאַליטעטן בײַם מינסטערן־ראַט פֿון ווײַסרוסלאַד (2014).

## אויסגאבעס 
* WorldCat Identities. Акопян, В. Н (Вадим Николаевич)
* Память и время, Минск, издательство «Медисонт», 2014, ISBN 978-985-7085-23-1
* [Pamiatʹ i vremia : alʹmanakh / sostaviteli V.N. Akopi︠a︡n and 4 others.]
* Образ Холокоста в телевизионной документальной драме-трилогии «Хроника Минского гетто»
* *Луцкий В., Герстен Б.* Хроника Минского гетто. Фильм 2. За честь и свободу (9:15, 9:30, 16:33, 17:05, 26:20, 27:37, 41:30);
* *Луцкий В., Герстен Б.* Хроника Минского гетто. Фильм 3. Рождённые дважды (11:46, 15:41);
* *Луцкий В., Герстен Б.* Зондергетто - Хроника Минского гетто (4:39, 36:10, 38:35, 40:43, 42:04, 48:14).

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* Уникальная выставка фотографий из семейных альбомов белорусских евреев открылась в Минске , Телеканал ОНТ, 5 мая 2016
* Музей «Замковый комплекс „Мир“». Дарители музея 
* Вадим Акопян: «Когда тебе надо, ты — еврей, когда надо — армянин». 
* Минские евреи: «Это сейчас быть евреем модно, а раньше был ужас».
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן

קאַטעגאָריע:יידן פון בעלארוס
קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
שלאכט פון כארקעוו

די **שלאכט פון כארקאוו** איז געווען א שלאכט אין די שטאט פון כארקאוו אין אוקראינע אין די 2022 רוסישע אינוואזיע פון אוקראינע. כארקאוו איז די צווייטע גרעסטע שטאט אין אוקראינע, און איז א רוסיש-שפראכיג שטאט, 30 קילאמעטארס דרום פון דער גרעניץ פון רוסלאנד. כארקאוו איז געווען א גרויסע צילפונקט פון רוסלאנד אין די פריע טעג פון די אינוואזיע.

דורך דער 13'טער אין מאי, האט די אוקראינער ארמיי צירוקגעטריבן דעם רוסישן ארמיי צו דער גרעניץ. רוסלאנד האט אויך צוריקגעצויגן פון דער ראיאן. אבער דורך דער 20'סטער אין מאי, האט רוסלאנד ווידער איינגענומען כארקאוו.

רוסלענדישע אינוואזיע
קאַטעגאָריע:2022

## רעפערענצן
שלאכט פון בוטשא

די **שלאַכט פון בוטשא** איז געווען א שלאכט אין בוטשא, אוקראינע, ביי דער 2022 רוסלענדישער אינוואזיע פון אוקראינע. די רוסן האבן געפירט א שלאכט קעגן די אוקראינער ארמייען. די שלאכט האט געדויערט פון 27סטן פעברואר ביז 31סטן מארץ 2022, און האט געענדיקט ווען רוסלאנד האט זיך צוריקגעצויגן פון בוטשא. די שלאכט איז געווען א טייל פון דער שלאכט פון קיעוו.

אוקראינער ארמייען האבן זיך קעגנגעשטעלט קעגן דער רוסלענדישן אפענסיוו אין בוטשא, אירפין, און האסטאמעל, פארשטאטן פון קיעוו.

רוסלענדישע אינוואזיע
קאַטעגאָריע:2022

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:מלחמות
יהושע זעליג פעלדמאן

רבי **יהושע זעליג פֿעלדמאַן** (תרצ״ח–כ"ה תמוז תשנ"ו) איז געווען א ראש ישיבה פון ישיבת אחי תמימים אין ראשון לציון און א מגיד שיעור אין ישיבת תומכי תמימים אין כפר חב"ד. ער ווערט פאררעכנט ווי איינער פון די גרעסטע גאוני חב"ד.

## ביאגראפיע 
### די ערשטע יארן 
ר' **יהושע זעליג פֿעלדמאן** איז געבאָרן געוואָרן אין תרח"צ צו זײַן פאָטער שניאור זלמן פעלדמאן וואס איז געווען א תלמיד פון דער ישיבה  אין ליובאוויטש און שפעטער ער איז געווען א מגיד שיעור אין ישיבת תומכי תמימים לוד. 

אין די יארן פון די מלחמה איז זיין משפחה אנטלאפן פון דער מלחמה און אריבער געפארן קיין סאמארקאנד. דארטן אין סאמארקאנד האט ר' זעליג  געלערנט אין באהאלטענע חדרים וואס איז געראטן דורך די גרעסטערע חסידי חב"ד. אין יאר תשי"ח ער ארויס גיין מיט א גרופע פליטים פון רוסלאנד צו פראנקרייך און דארט ער האט געלערענט אין ישיבת תומכי תמימים ברינואה.

זינט ער איז געווען יונג, ער האט ספּעציעל טאלאנטן און זיין פראנדס האט געציילן אז ער האט אלעמאל געווען א יונגע אין זיין כיתה וויבאלד אז ער האט מיט א ספיצעלע כישרונות.

נאך א פאר יארן אין פראנקרייך זיין פאמיליע איז אריבער געפארן קיין ארץ הקודש און וואוינט אין כפר חב"ד.

### אין תומכי תמימים לוד 
ווען ער האט געקומט קיין ארץ הקודש ער הויבט אן צו לערנען אין ישיבת תומכי תמימים לוד, דארטן ער האט געלערנט ביי הגאון ר ברוך שמעון שניאורסאהן און ער איז געווען א למיד חבר פון ר' ברוך שמעון. אין די יארן וואס ער האט געלערנט אין לוד אפאר מאלס ער האט געלערנט בחברותא מיט הגה"צ ר' אברהם לנדא די אדמו"ר פון סטריקוב וויבאלד אז ר' אברהם לנדא זוכט אשארפער חברותא צו לערנען מיט עם א גאנצע סדר קדשים. זיי האט געלערנט צוזאמען פיר יארן לערך דורך דעם חברותא זיי האט געקומען צו ווערן א זייער גוטערס פראנדס.

נאך דעם פיר יארן ער האט געפארט קיין ניו יורק צו לערנען א איין יאר ביים ליובאוויטשער רבי׳ן בית מדרש אין 770 איסטערן פארקוועי ברוקלין ניו יארק. אוון נאך א איין יארן דארטן ער האעט געקומט צוריק צו ארץ הקודש.

### די לעצטע יארן 
אין די לעצטע יארן ער האט געווען א ראש ישיבה אין ישיבת אחי תמימים ראשון לציון און צוזאמען מיט דאס ער האט געווען א מגיד דיעור אין ישיבת תומכי תמימים כפר חב"ד

געשטארבן פּלוצלינג ווען ער איז געווען נאר א אכט און פופציג יארן אין פרייטיג כ"ה תמוז תשנ"ו און יעצט ער איז קבור אין חלקת חב"ד אין הר הזיתים ירושלים.

## פאמיליע 
זיין זון שלמה חיים פעלדמאן - געוועזנער ראש ישיבה פון ישיבת תומכי תמימים חולון, און ראש ישיבת תומכי תמימים קרית אתא.

זיין זון יקותיאל ליפא פעלדמאן - משפיע אין ישיבת תומכי תמימים אהלי תורה קראון הײטס און איינע פון די מנהלים פון די הויפע ישבת תומכי תמימים אין 770.

זיין איידעם יצחק מאיר סגל - מגיד שיעור אין ישיבת תורת אמת און דער רב פון חבדסקע קהילה אין רחביה ירושלים.

זיין איידעם מרדכי יונה קליין - געוועזענער ראש ישיבה פון ישיבת תומכי תמימים מאסקווע און היינט א מגיד שיעור משפיע און נו"נ אין ישיבת תומכי תמימים מגדל העמק.
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:ליובאוויטשער חסידים

קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
פרייהייט פון רוסלאנד לעגיאן

קליין|לאגא פונעם לעגיאן
קליין|פאן פונעם לעגיאן און די אנטי-אינוואזיע פראטעסטן אין רוסלאנד.
די **פרייהייט פון רוסלאנד לעגיאן** (, ) איז א לעגיאן פון דער אוקראינער ארמיי, געשאפן אין מארץ 2022 צו באשיצן אוקראינע אין דער 2022 רוסלענדישער אינוואזיע פון אוקראינע. דער לעגיאן נעמט איין  דעזערטירער פון דער רוסלענדישער ארמיי.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אוקראינע
קאַטעגאָריע:רוסלאנד
פוטיניזם

קליין|וולאדימיר פוטין אין 2008.
**פוטיניזם** () איז די אידעאלאגיע פונם רוסישן פרעזידענט וולאדימיר פוטין. פוטיניזם טוט פראטעזירן די מאכט פון זיכערקייט-פונקציאנערן (סילאוויקן), רוסיש עטנישע נאציאנאליזם, און קאנסערוואטיזם.

פוטיניזם איז גענאמען אן אויטאריטאריש אידעאלאגיע, און רוסלאנד געאנווערן דעמאקראטיש קריקפאל אונזער פוטין. פוטין איז געצווישנדלן צו די אייראפעישער רעכטע, אזוי ווי מעריין לע פען אין פראנקרייך, מאטעא סאלוויני אין איטאליע, און אלעקסאנדער גאולאנד אין דייטשלאנד.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:וולאדימיר פוטין
קאַטעגאָריע:רוסלאנד
HEC Paris

קליין|250px
**HEC Paris** איז א ביזנעס שולע געגרינדעט געווארן אין יאר 1881 מיט 57 תלמידים, היינט פארמאגט זי 4,500 תלמידים מיט 1,500 איינגעשטעלטע. HEC געפינט זיך אין פאריז. 

קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן
כינוס כלל ישראל

**כינוס כלל ישראל** איז געווען א ראללי פון טויזנטער אידן פארגעקומען ערב ראש חודש סיון תשע"ב אין דער סיטי פיעלד  און ארטור עש  סטאדיומען אין קווינס, ניו יארק זיך מחזק צו זיין און הערן דעת תורה איבער טעכנאלאגיע און אינטערנעט באניץ, אפצורעדן פון זיך באניצן מיט זיי און צו ארויסהייבן דאס באניץ פון פילטערס ווען מען באנוצט זיך יא מיטן אינטערנעט. עס ווערט געשאצט אז ביים כינוס האבן זיך באטייליגט איבער 60,000 מענטשן.

## הינטערגרונט 
דער כינוס איז פאררופן געווארן דורך דעם סקולענער רבי און המשגיח הרב מתתי' סאלאמאן, און איז ארגאניזירט דורך הרה"ח ר' ישראל משה דירנפעלד און ר' נחמי' גאטליעב יו"ר TAG.

מהר"א מסאטמאר האט זיך נישט באטייליגט און נישט געלאזט זיינע חסידים גיין צום כינוס, וויבאלד מ'האב גערעדט ענגליש און עס איז געווען דארט קהילות וואס האבן נישט איינשטימיגע מיינונגען מיט סאטמאר.

אויך איז חב"ד נישט ערלויבט געווארן זיך צו באטייליגן דורך די ליטווישע קרייזן.

## דער מעמד 
די רעדנער זענען געווען ר' יחיאל מאיר כ"ץ, דער זשיבויער רב פון מאנטריאל, הרב אפרים וואקסמאן, המשגיח ר' דן סגל, ר' מתתי' סאלאמאן און סקולענער רבי זצ"ל.

אויך איז געליפטערט געווארן א רעקארדירונג פון פונעם פוסק, רבי שמואל וואזנער, דער בעל שבט הלוי, אין וואס ער האט אוועקגעשטעלט די תקנה אז אינטערנעט אן פילטער איז אסור בתכלית.

קבלת עול מלכות שמים דורך הרה"ק מוויזשניץ און הגה"ק מפשעווארסק פון אנטווערפן.

נאכ'ן מעמד איז פראקלאמירט געווארן די גרינדונג פון דער TAG ארגאניזאציע, וואס האט געזאלט אנפירן די פעולות פאר כשר'ע טעכנאלאגיע ביים היימישן ציבור.

## כינוס פאר פרויען 
צען יאר נאכן גרויסן כינוס כלל ישראל, אין כ"ב-כ"ג סיון תשפ"ב איז פארגעקומען נאך צוויי כינוסים אויף דעם נושא, דאסמאל פאר פרויען, אין פרודענטשל סענטער אין נוארק, ניו זשערזי, איינס פאר די מער פרומערע אידיש רעדנדע און די צווייטע, גערופן "נקדש", פאר ענגליש רעדנדע. ביי איטליכע האבן זיך באטייליגט 20,000 פרויען.

ביים אידישן כינוס האבן גערעדט הרב אפרים וואקסמאן, וויענע רב און הרב אהרן טויסיג.

## לינקען און רעפערענצן 
* א ווידעא פונעם מעמד 
* כינוס כלל ישראל אין די Citi Field Stadium אשכול אויף אייוועלט.

קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע
קאַטעגאָריע:ניו יארק
רציחה פון בוטשא

קליין|בירגער מיט זייערע הענט פארבינדן אין בוטשא
די **רציחה פון בוטשא** איז געווען א רציחה אויף אוקראינישע בירגער דורך דער רוסישער ארמיי אין דער  קיעווער פארשטאט בוטשא בשעת און נאך דער שלאכט פון בוטשא ביי דער 2022 רוסישער אינוואזיע פון אוקראינע. באווייזן פון דער רציחה זענען פארעפנטלעכט געווארן אין אפריל 2022. 

לויט דער בירגערמייסטער און בוטשא רעגירונג, איז אן ערך פון 1,000 געהארגעטע ציווילע בירגער  אפגעפונען געווארן אין די שטאט, פאטאגראפיען באווייזן ציווילע בירגער אויסגעשטעלט מיט פארבינדענע הענט  געשאסן גלייך אין לייב אריין, לפנים געבאווייז אייליק עקזעקוציע איז געווען געפירקומען. ראדיא פריי אייראפע געראפארטן באניץ פון א לאגערפלאץ קעלער ווי א עינוי-קעלער. בר-מיננס זענען אנדעקט געווארן צו זיין צעקאליעטשעט און געברענווונדן, און מיידלעך אזוי יונג ווי 14 זענען געשענדעט געווארן דורך רוסישע זעלנערס. 

רוסן רעגיערונגס געפאלגן זיי איז געווען נישט פאראנטווארטלעך, און דאס אוקראינע געסימולירן מעטראזש פון די רצחה אדער געשטעלן די רציחהן, און געפאלגן די מעטראזש און פאטאגראפיע פון בר-מיננס איז געווען געפאלשטע נייעס דורך מערב מעדיע. די רוסן קאנסטאטירונגען איז געווען געאויסמאלן ווי פאלש. בוטשא איינוואוינערס טענה'ן אבער אז די רוסישער ארמיי איז געווען פאראנטווארטלעך.

רוסלענדישע אינוואזיע
קאַטעגאָריע:2022

## רעפערענצן
שלאכט פון כערסאן

די **שלאכט פון כערסאן** איז געווען א שלאכט צווישן די רוסלענדישע און אוקראינער ארמייען צווישן 24סטן פעברואר און 2טן מארץ 2022, ביי דער 2022 רוסלענדישער אינוואזיע פון אוקראינע. כערסאן איז געווען די ערשטע אוקראינישע שטאט וואס רוסלאנד האט איינגענומען ביי דיער דרום אוקראינע אפענסיווע. נאך דער שלאכט זענען כערסאן און די כערסאנער אבלאסט געווארן אקופירן דורך רוסלאנד.

רוסלענדישע אינוואזיע
קאַטעגאָריע:2022

## רעפערענצן
לארעם איפסום

**לארעם איפסום** (לאטיין: *lorem ipsum*) איז אן אנגענומע רענדאם טעקסט וואס מ'נוצט סיי ווען מ'וויל אנפולן א ליידיגן פלאץ אין א דאקומענט - גערופן א filler טעקסט, placeholder טעקסט אדער dummy טעקסט.

די dummytext איז זייער נוצליך ווען מ'וויל - צום ביישפיל - ווייזן א דוגמא פון א טייפסעטינג אדער גרעפיקס און מ'האט נאכנישט דעם טעקסט וואס מ'דארף דארט אריינלייגן. למשל אויב איך זאל וועלן מאכן א גליון, און איך בעט א גרעפיקער זאל מיך מאכן א דוגמא וויאזוי ס'וועט אויסזען, קען ער שוין אויסשטעלן א גליון מיט אלע קאלומס מיט די פאנטס, גרעפיקס, קאלירן וכו' וויאזוי ס'גייט אויסזען, אבער אנשטאט אריינצולייגן די עמטליכע ארטיקלען, לייגט ער אריין שורות און פאראגראפן פון ווערטער אן קיין עכטע באדייט, אבער די צורה האב איך שוין. צוערשט, דאס איז די נוסח פון די מיינונגלאזע ווערטער:

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.

די באדייט פון די פאראגראף איז:פארשטאנען? גארנישט!

די ווערטער זענען פון אלט-לאטיינישן אפשטאם, טייל מיינען יא עפעס א ווארט, אבער ס'קלעבט זיך זיכער נישט צוזאם אלס א סטעיטמענט.

אזוי פרי ווי אין די 1500 יארן האבן שוין דרוקערס גענוצט די ווערטער פאר דוגמאס, און ס'איז נישט קלאר ווער ס'איז געווען דער מחדש און וויאזוי ס'איז אזוי פארשפרייט געווארן.

היינט צוטאגס זענען שוין דא נאך ענליכע נוסחאות וואס מ'נוצט ווי אין זשאבלאנען וכדו', און ס'זענען דא הונדערטער רענדאם טעקסט גענעראטארן - אסאך רופן עס א lorem ipsum generator - וואס קענען צושטעלן וויפיל שורות פון באדייטלאזע פאראגראפן ס'פעלט זיך נאר אויס.

## רעפערענצן 
* סמא"ג #15 - שלא להשאיר הנייר חלק אויף אייוועלט, און פון דארט אינעם "שרייבער" אויסגאבע #44 - פרשת בהעלותך תשפ״ב.
יהודה אסאד

הרב **יהודה אַסאָד** (ה'תקנ"ד, אסאד - כ"ג סיון תרכ"ו) איז געווען אן אב"ד, ראש ישיבה, פוסק און ארטאדאקסישער פירער אין אונגארן.

## ביאגראפיע 
געבוירן אין אסאד צו ישראל און טשאַרנע. ער האט געלערנט אין דער ישיבה פון הרב מרדכי בנעט אין דער שטאט ניקאלסבורג. ער האט חתונה געהאט מיט אסתר רעגנער (געשטארבן תרכ"ז, אלט 65). ער איז געװען דער אב בית דין אין די שטעטלעך ראגענדארף און סעמניץ, דאן האט ער געדינט אלס אב בית דין אין דונא־סערדאהעלי, און דארטן געגרינדעט א גרויסע ישיבה, װאו הונדערטער בחורים האבן געלערנט. ער האט זיך קארעספאנדירט מיט הרב משה סופר, מחבר פונעם ספר "חתם סופר", און ווערט פאררעכנט ווי דער פוסק הדור אין אונגארן נאכן פטירה פון חתם סופר.

אין תרכ"ד האט ער זיך באטייליגט אין א רבנישער דעלעגאציע צום קייסער פראנץ יאזעף, ווען מ׳האט געזוכט אפצושטעלן דעם פלאן אויפצושטעלן א רבנות סעמינאר מטעם המדינה.

רבי יהודה אסאד איז נפטר געווארן כ"ג סיון תרכ"ו. און זײן זון הרב אהרן שמואל אסאד האָט גע'ירש'נט זײן אָרט אינעם שטאָטישן רבנות.

## בילד פון זיין צורה 
לויט רבי משה לייב ליטש-ראָזענבוים, האָבן מיטגלידער פון דער סערדאַהעלער קהילה געמאכט אַ פּאָסט-מאָרטעם (נאכן טויט) מאָלערײ אָדער פאָטאָגראַפיע פון דעם גוף פון זייער רבין, כּדי צו פאַרקויפן זיינע ליטאגראפיעס און דערמיט פינאַנצירן די חתונה פון זיינע אומגעהייראַטע טעכטער. נאך דעם פאל איז אויפגעקומען א הלכה'דיגע פובליק וויכוח צווישן די רבנים פון אונגארן. מען זאגט אז אלע פארמישט אינעם פאטאגראפיע זענען אומגעקומען יענעם יאר.

## זיינע ספרים 
הרב יהודה אסאד האט געשריבן איבער 50 ספרים, אבער די מאנוסקריפּטן זענען פארברענט געווארן דורך די נאציס בעת׳ן חורבן.

זיין זון, רבי אהרן שמואל, האט געדרוקט די שו"ת מהרי"א - 'יהודה יעלה', וואס האט 884 סימנים. באנד א' איז געדרוקט געווארן אין לעמבערג אין תרל"ג מיט תשובות אויף די צוויי חלקים פונעם שולחן ערוך, אורח חיים 68 זייטן 214 סימנים און יורה דעה 141 בלעטער, 387 סימנים. באנד ב' איז געדרוקט געווארן אין פּרעסבורג תר"מ אויף אבן העזר און חושן משפט 111 בלעטער, 283 סימנים. אין תשכ"ה, איז דאָס ספר געדרוקט גיווארן אין ניו יארק סיטי אין אַן איין-באַנד אויסגאבע. א נײע און רעוויזירטע אויסגאַבע, איז אַרויסגעגעבן געווארן דורכן שלמה אומאן אינסטיטוט אין דריי בענדער צווישן די יאָרן תשע"ז-תשע"ט.

**זיינע ספרים וואס זענען געדרוקט געווארן**:
* **חידושי מהרי"א**
* **דברי מהרי"א**
* שו"ת **יהודה יעלה**

## פאַר ווייטער ליינען 
* **אריאל** פרקים מחיי ה'מהר"י אסד', י' בן צבי, ארויסגעגעבן פון דער אגודת הנצחה פון קהילות און יחידים, בני ברק, תשמ"ט.
* **עלי זכרון** נומער 48, וועגן הרב יהודה אסאד, זכרון אינסטיטוט צו דער זכרון פון אונגארישן יידנטום, בני ברק, תשע"ח.
* **שו"ת יהודה יעלה**, אינסטיטוט שלמה אומאן, הקדמה צו דער לייפסטייל אָפּטיילונג, עמ' 19 און ווייטער.

## וועבלינקען 
* יהודה אסאד, ביים ויקישיבה וועבארט
* יהודה אסאד, אין דער ייִוואָ ענציקלאָפּעדיע פֿון מיזרח־אייראָפּעיִשע ייִדן (אויף ענגליש)
* רבי יהודה אסאד, באתר mytzadik
* 

### זיינע ספרים 
* די שו"ת "יהודה יעלה" (אויך גערופן שו"ת מהר"י אס"ד) אויף דעם וועבזייטל HebrewBooks
*   
*   
*   
*   

קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
זאפאראזשיע גובערניע

**זאפאראזשיע גובערניע** () איז אן אבלאסט (גובערניע) פון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז זאפאראזשיע. דרום-זאפאראזשיע איז אונטער א טיילווייז רוסן אקופאציע פון די רוסלאנדישער אינוואזיע אויף אוקראינע 2022.

## געאגראפיע 
זאפאראזשיע גובערניע האט א שטח סה״כ פון 27,183 קוואדראט ק״מ, און איז אין דרום-מיזרח אוקראינע. צו מערב גרענעצט זי כערסאנע גובערניע, צו צפון – דניפראפעטראווסקע גובערניע, און צו מיזרח – דאנעצקע גובערניע.

## היסטאריע 
זאפאראזשיע גובערניע איז געשאפן אין יאנואר 1939 אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק פון דניפראפעטראווסקע גובערניע.

אין 2022, דרום זאפאראזשיע גובערניע איז געאקופירן פון רוסלאנד.

## שטאט אין זאפאראזשיע גובערניע 
* זאפאראזשיע
* בערדיאנסק
* ענערהאדאר
* מעליטאפאל
* טאקמאק

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אוקראינע
אדעס גובערניע

**אדעס גובערניע** () איז אן אבלאסט (גובערניע) פון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז אדעס. די גובערניע איז היים צו היפש אזערעס, ים-פארטן, און ווייןגארטן.

## געאגראפיע 
אדעס גובערניע האט א שטח סה״כ פון 33,314 קוואדראט ק״מ, און איז אין דרום-מערב אוקראינע. צו מערב גרענעצט זי רומעניע, צו צפון – וויניצע גובערניע, צו מפון-מיזרח – קיראוואהראד גובערניע, און צו מיזרח – מיקאלייעוו גובערניע.

## היסטאריע 
אדעס גובערניע איז געשאפן אין פעברואר 1932 אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק. אין די צווייטע וועלט־מלחמה אדעס גובערניע איז געאקופירן דורך רומעניע.

אין די רוסלאנדישער אינוואזיע אויף אוקראינע 2022, די גובערניע איז געבאמבארדירן פון רוסלאנד.

## שטאט אין אדעס גובערניע 
* אדעס
* איזמאיל
* טשארנאמערסק
* בילהאראד-דניסטראווסקי
* פאדילסק

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אוקראינע
כארקאוו גובערניע

**כאַרקאוו גובערניע** (, *כארקיווסקאיא אבלאסט*), אויך באקאנט אונטערן נאמען **כארקאוושטשינא** () איז אן אבלאסט (גובערניע) פון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז כארקאוו. די גובערניע איז וויכטיר אין די רוסלאנדישער אינוואזיע אויף אוקראינע 2022.

## געאגראפיע 
כארקאוו גובערניע האט א שטח סה״כ פון 31.415 קוואדראט ק״מ און איז אין מזרח פון אוקראינע. צו צפון גרענעצט זי בעלגאראד גובערניע פון רוסלאנד, צו דרום-מזרח – דאנעצק גובערניע און לוהאנסק גובערניע, צו דרום-מערב – דניפראפעטראווסק גובערניע, צו מערב – פאלטאוו גובערניע, צו צפון-מערב – סומי גובערניע.

## היסטאריע 
די גובערניע איז געשאפן געווארן אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק דעם 27סטן פעברואר 1932. אין די רוסלאנדישער אינוואזיע אויף אוקראינע 2022, די גובערניע איז טיילווייז געאקופירן דורך רוסלאנד.

## שטאט אין כארקאוו גובערניע 
* כארקאוו
* לאזאווא
* איזיום
* טשוייהיוו
* פערוואמאיסקי

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אוקראינע
דניפראפעטראווסק גובערניע

**דניפראפעטראווסק גובערניע** (), אויך זיך פאררופן  **דניפראפעטראווסשטשינא** (), איז אן גובערניע פון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז דניפרא. די גובערניע איז אין דרום-מזרח אוקראינע. אין 2019, האט די קאנסטיטוציאנאלע געריכט פון אוקראינע פרובירט ענדערן איר נאמען צו **סיטשעסלאוו גובערניע** ().

## געאגראפיע 
די דניפראפעטראווסקער גובערניע האט א שטח סה״כ פון 31,974 קוואדראט ק״מ, און איז אין דרום-מזרח פון אוקראינע. צו צפון גרענעצט זי פאלטאוו גובערניע און כארקעווער גובערניע, צו מזרח – דאנעצקער גובערניע, צו דרום – זאפאראזשי גובערניע, צו דרום-מערב – כערסאנער גובערניע און מיקאלאייעווער גובערניע, צו מערב – די קיראוואהראדער גובערניע.

## היסטאריע 
די גובערניע איז געשאפן געווערן אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק דעם 27סטן פעברואר 1932. 

## שטאט אין דניפראפעטראווסק גובערניע 
* דניפרא
* קריוואראג
* קאמיאנסקע
* ניקאפאל
* פאוולאהראד

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אוקראינע