open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
טשאיאטע

קליין|לינקס
**טשאַיאָטע** (ענגליש: Chayote, וויסנשאפטליכער נאמען: Sechium edule) איז א גרינס פון די אוגערקע, מעלאנע און קוסאלאך פאמיליע וואס זעהט אויס ווי א באר און קומט ארגינעל פון מעקסיקאו וואו עס וואקסט בשפע.

זיין קאליר איז אין אלגעמיין גרין אבער עס איז פארהאן א געהלער סארט דערפון גערופן Perulero. מען ניצט זי געווענלעך רוי, אין סאלאטן אד"ג, כדי צו בלייבן מיט זיין כראמטשעדיגן פלעיווער. די גרינס אליין האט בעצם נישט קיין שטארקן טעם און איז וואסעריג.

עס וועהרט געניצט אלס הייל-מיטל צו צעברעכן שטיינער אין די נירן.

## נוטריענטן 
## וועב לינקען 
* http://www.hort.purdue.edu/newcrop/1492/chayote.html
* https://www.youtube.com/watch?v=oIQ0SbxyEMk
* ווי אזוי עס צו פלאנצן ביי זיך אין גאהרטן http://www.motherearthnews.com/organic-gardening/growing-chayote-zmaz80ndzraw.aspx

קאטעגאריע:גרינסן
1543

## געשעענישן 
## געבוירן 
## געשטארבן 
* 24סטן מיי - ניקאליי קאפערניק, פוילישער אסטראנאם (געב' 1473)
1541

## געשעענישן 
* 12טן פעברואר - געגרינדעט די שטאט סאנטיאגא אין טשילע 
### אומבאוואוסטער טאג
* יידישע סוחרים האבן זיך באזעצט אין סאראיעווא.
* דער אטאמאנישער סולטאן, סוליימאן דער ערשטער, פארזיגלט דעם שער הרחמים פון ירושלים.

## געבוירן 
### אומבאוואוסטער טאג
* דוד גאנז, יידישער אסטראנאם און מאטעמאטיקער, מחבר פון "צמח דוד" (נפ' 1613)

## געשטארבן
1542

## געשעענישן 
* 15טן פעברואר - געגרינדעט די שטאט גוואדאלאהארא אין מעקסיקא.

## געבוירן 
* 8טן דעצעמבער - מערי, מלכה פון סקאטלאנד (געש' 1587)
* 14טן אקטאבער - אקבאר דער גרויסער, דריטער מוגהאל קייסער אין אינדיע (געש' 1605)

## געשטארבן
1544

## געשעענישן 
## געבוירן 
* 24סטן מיי - וויליאם גילבערט, בריטישער דאקטער און פילאסאף (געש' 1603)

## געשטארבן
1545

## געשעענישן 
## געבוירן 
## געשטארבן 
* 22סטן אפריל – לודוויג דער צענטער, הערצאג פון בייערן (געב' 1495)
1546

## געשעענישן 
## געבוירן 
* 14טן דעצעמבער – טיכא בראהע, דענישער אסטראנאם (געש' 1601)

## געשטארבן 
* 18טן פעברואר – מארטין לוטער, גרינדער פון פראטעסטאנטע קריסטנטום (געב' 1483)
פיטער פאנדא

קליין|לינקס
**פּיטער הענרי פֿאָנדאַ** (ענגליש: *Peter Henry Fonda*; 23סטן פעברואר 1940 - 16טן אויגוסט 2019) איז געווען אן אמעריקאנער אקטיאר, רעזשיסאר, סצענאר שרייבער און פראדוצירער. פֿאָנדאַ איז געווען דער זון פֿונעם אקטיאר הענרי פֿאָנדאַ, דער ברודער פֿון דער אקטריסע דזשיין פֿאָנדאַ און דער פֿאטער פֿון דער אקטריסע ברידזשיט פֿאָנדאַ.

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:פילם אקטיארן
באראנאוויטש

**באַראַנאוויטש** (בעלארוסיש: Бара́навічы *באַראַנאַוויטשי*, ) איז א שטאט אין בעלארוס אינעם בריסקער וואבלאסט, פלאצירט , 113 ק"מ צפון פון פינסק  און 53 ק"מ דרום פון נאווהארדאק.

## היסטאריע
די שטאט ווערט דערמאנט אין 1706 ווי די פארמעגן פון א פוילישער פאמיליע ראזוואדאווסקי. ווען פוילן איז געווארן צעטיילט אין סוף פון 18טן יארהונדערט איז באראנאוויטש געווארן א טייל פון דער רוסלענדישער אימפעריע.

אין 1883 האבן געוואוינט אין דער שטאט עטלעכע 2000 מענטשן.  אין 1900 האבן געוואוינט דארט 2,171 יידן.
אין אנהייב פונעם 20סטן יארהונדערט איז אויפגעשטעלט געווארן אין דער שטאט די אוהל תורה ישיבה; רבי אלחנן וואסערמאן איז געווען דער ראש ישיבה ביז דער צווייטער וועלט-מלחמה.

פון 1928 איז הויפטקווארטירט  אין באראנאוויטש דער הויף פונעם סלאנימער חסידות, און צוויי סלאנימער רבי'ס האבן געוואוינט אין דער שטאט, רבי אברהם וויינבערג און זיין זון רבי  שלמה דוד יהושע, וואס איז אומגעקומען ביים חורבן אייראפע.

אין 1991 איז באראנאוויטש געווארן א טייל פון אומאפהענגיקן בעלארוס.

## זעט אויך
## וועבלינקען
## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין בעלארוס
בית אל

קליין|מרכז| בית אל

**בית אל** איז א יישוב דערמאנט אין תנ"ך צפון פון ירושלים אויפן גרענעץ צווישן שבט אפרים און שבט בנימין. פריער האט עס געהאט דעם נאמען "לוז".

## וועבלינקען 
* יצחק מייטליס, ההיו כמה בית אל?, באתר "דעת"
* חגי בן ארצי, ויקרא את שם המקום ההוא בית-אל, באתר אוניברסיטת בר-אילן
* פרטים ותמונות על תל בית אל 
* משה דוד קאסוטו, הכתובים המקבילים: סעיף 3 - השמות הפרטיים והאטימולוגיה שלהם, בית אל, באתר "מקראנט"

קאַטעגאָריע:ארץ ישראל
די פריילעכע קבצנים (אלבאם)

**די פריילעכע קבצנים** איז א אלבאם פון הומאריסטישע ליעדער אין די יודישע שפראך געזינגען דורך 4 בורשטיין'ס ארויסגעגעהבן אין 1960 אויף רעקארד. אום 1980 האט התקליט עס ארויפגעלייגט אויף קאסעטע אונטערן סעריע שירים גדולים ביידיש, קאוד נומער 40103. דער נאמען קומט ווארשיינליך פון א באריהמטע יודישע פילם פריילעכע קבצנים.

אין 2000 האט ישראל מיוזיק עס ארויסגעגעהבן אויף סידי מיט א צוגאב פון נאך צעהן ליעדער פון אנדערע אלבאמען, פינעף דערפון פון פסחקע בורשטיין אלס סאולאו.

## אינהאלט 
* הולע קבצן
* אוי, איך ציטער
* דו ביסט מיין חיות
* א נס
* פֿאַיע ווערדע
* איי דיי יאבאבאביי
* דארט וואו תורה דארט חכמה
* דאס לעהבן פון אמאהל
* דאס זעלבע פון דיר צו הערן
* אנסאמבל

### צוגעלייגט אין די איי עם אויסגאבע 
**ליעדער פון "טאטע האב חתונה"**:

* דער חסידישער טוויסט
* וואך טיאך, טיאך
* דעהם זיידנס ניגון
* דאס גליק פליהט אריין דורכן פענסטער
* וואו ביסטו געוועהן

'''מעהר ליעדער פון פסח'קע בורשטיין'''

* מען קאן לעהבן
* האצא מאמא
* האיטע
* דער שוסטער מיטן שניידער
* ירושלים

## וועב לינקען 
* די ערשטע אויסגאבע http://stereo-ve-mono.com/18728
* דריטע http://aleph.nli.org.il/F/THDTARSSE1GNJ3YAG417BRRNRMNCSAVHYKKD591EPMB7MVPMCC-08747?func=find-b&request=002814364&find_code=SYS&local_base=NNL01&pds_handle=GUEST
* http://he.israel-music.com/burstein_family/di_freileche_kabtzonim/
* http://digital.library.upenn.edu/webbin/freedman/lookupalbum?hr=&catlg=B-012(u) 

קאטעגאריע:אידישע ניגונים קאסעטעס
קאטעגאריע:הומאר
יהודה אריה טרעגער

הרב **יהודה אריה טרעגער** (ה' כסלו תרצ"ד, 23סטן נאוועמבער 1933 - כ"ד ניסן תשע"ה, 13טן אפריל 2015) איז געווען א רב און ראש ישיבה אין ישראל און בעלגיע, און דער ראש ישיבה פון דער ישיבת עץ חיים אין ווילרייק, לעבן אנטווערפן, בעלגיע. ער איז געווען אן איידעם פון הרב שלמה זלמן אויערבאך.

## ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן אינעם שטעטל לענטשנע, פוילן, צו ר' אברהם זאב טרעגער, אן אמשינאווער חסיד, און א פירער פון דער פועלי אגודת ישראל באוועגונג, און צו זיין ווייב נחמה (פרידמאן). ווען ער איז געווען אלט איין יאר איז זיין משפחה ארויף קיין ארץ ישראל. ער האט געלערנט אין דער עץ חיים חדר און ישיבה, ביי די רבנים שמואל גדליה ניימאן, מרדכי דוד לעווין און שמואל קיבלביץ. אין תש"ט איז ער אריבער לערנען אין דער סלאבאדקער ישיבה אין בני ברק, וואו ער האט געלערנט  בחברותא מיט עמרם זאקס וואס איז שפעטער געווארן דער ראש ישיבה. אין יענער תקופה איז ער געווארן נאענט צום חזון איש.

אין תשי"ז האט ער געהייראט מרים די טאכטער פון רבי שלמה זלמן אויערבאך. נאך דער חתונה האט ער געוואוינט אין ירושלים און געלערנט אין דעם כולל פון הרב רפאל רייכמאן.

פון תשכ"ב האט ער געדינט אינעם אמט פון ראש ישיבה אין דער "עץ חיים" ישיבה אין ווילרייק, לעבן אנטווערפן, בעלגיע. ער איז געווען דער נשיא פון די יסודי התורה און בית יעקב שולעס פון דער מחזיקי הדת קהילה אין אנטווערפן.

אין זיינע לעצטע יארן האט ער פארלאזט זיין פאסטן אין ווילרייק און איז אריבער וואוינען אין אנטווערפן. ווען ער האט געליטן פון א שווערער קראנקייט איז אריבער אין די פאראייניגטע שטאטן צו ווערן געהיילט, אבער ער איז נפטר געווארן דארט אין מאנהעטן מאנטיק כ"ד ניסן תשע"ה, 13טן אפריל 2015.

זיין ווייב מרים איז נפטר געווארן אין שערי צדק מעדיצין-צענטער י״ט אייר תשע״ז.

## משפחה
זיין זון יצחק טרעגער האט געהייראט שרה חנה, טאכטער פון הרב יעקב פערלאוו, דער נאוואמינסקער רבי אין ניו יארק, און פארזיצער פון דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל אין אמעריקע. 

זיין טאכטער צביה איז די ווייב פון רב יצחק לארינץ, א זון פון שלמה לארינץ.

## וועבלינקען
* 

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע
קאַטעגאָריע:אנטווערפן
קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י
אהרן ליכטנשטיין

הרב ד"ר **אהרן ליכטנשטיין** (כ"ח אייר ה'תרצ"ג , פראנקרייך - א' אייר ה'תשע"ה , ישראל) איז געווען ראש ישיבה פון דער הר עציון ישיבה אין אלון שבות, ער איז באלוינט געווארן מיטן ישראל פריז פאר תורה ליטעראטור, און ער האט געהאט א דאקטאראט אין ענגלישער ליטעראטור. ער איז געווען פון די אויסגעצייכנטע רבנים פונעם מאדערן ארטאדאקסישן יידנטום אין ישראל און די פאראייניגטע שטאטן.

הרב ליכטנשטיין ווערט פאררעכנט פאר א תלמיד מובהק פון הרב יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק און זיין דרך אין לערנען האט א השפעה פונעם בריסקער דרך.

## ביאגראפיע
אהרן ליכטנשטיין איז געבוירן געווארן אין 1933 אין פאריז, פראנקרייך. אין 1940, עטלעכע חדשים נאך וואס פראנקרייך איז איינגענומען געווארן דורך די נאציס, האט זיין משפחה באוויזן צו אנטלויפן צו די פאראייניגטע שטאטן. ער האט געלערנט אין ישיבת חיים בערלין ביי הרב יצחק הוטנער און הרב אהרן סאלאווייטשיק, אבער זיין עיקר חינוך האט ער באקומען אין ישיבה אוניווערסיטעט ביי הרב יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק פון וועמען ער האט באקומען היתר הוראה אין 1959. אין 1960 האט ער געהייראט הרב יוסף דוב'ס טאכטער - ד"ר טובה ליכטנשטיין. הרב ליכטנשטיין האט געהאלטן את הרב יוסף דב פאר זיין רבי מובהק. 

פאראלעל צו זיין לערנען אין ישיבה אוניווערסיטעט, האט ער געלערנט ענגלישע ליטעראטור, און אין 1957 האט ער געענדיגט זיין  דאקטאראט ביי הארווארד אוניווערסיטעט.
א קורצע צייט איז ער געווען א לעקטאר פון ענגלישער ליטעראטור אין שטערן קאלעדזש, א ווייבער קאלעדזש וואס איז שייך צו ישיבה אוניווערסיטעט, אויך איז ער געווען ראש כולל אין ישיבת רבנו יצחק אלחנן.

אין יאר תשס״ה זענען ער מיט זיין ווייב זיך געצויגן קיין אלון שבות וואו ער איז געווארן ראש ישיבה פון דער הר עציון ישיבה.

## משפחה
רבי אהרן און זיין ווייב ד״ר טובה האבן געהאט זעקס קינדער:
* רבי משה ליכטנשטיין, ראש ישיבה אין הר עציון
* רבי יצחק ליכטנשטיין, ראש ישיבה אין תורה ודעת

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
החברה להגנת הטבע

**החברה להגנת הטבע** ענוויראָנמענטאַל אָרגאַניזאַציע איז די אָולדאַסט און גרעסטער אין ישראל, איינער פון נאַטור קאַנסערוויישאַן אָרגאַניזאַציעס און די וועלט 'ס אָולדאַסט ינווייראַנמענאַל.

## װעבלינקען 
* אתר החברה להגנת הטבע

קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס אין ישראל
טרינידאד און טאבאגא

'*טרינידאַד און טאבאַגא* (ענגליש: "Trinidad and Tobago") אפיציעל  די  **רעפובליק פון טרינידאַד און טאבאַגא** , איז א צוויי־אינזל שטאַט לעבן דעם צפון עק פון דרום אמעריקע, נישט ווייט פון ווענעזועלע און דרום פון גרענאדא.

דאס לאנד באדעקט א שטח פון   5,128 קוואדראט ק"מ און באשטייט פון צוויי הויפט אינזלען, טרינידאד און טאבאגא. 

## היסטאריע 
דער אינזל טרינידאד איז געווען א שפאנישע קאלאניע פון ווען קריסטאפער קאלאמבוס איז אנגעקומען אין 1498 ביזן 18טן פעברואר 1797 ווען דער שפאנישער גובערנאטאר האט קאפיטולירט צו א בריטישן פלאט פון 18 קריגשיפן.

אין 1962 איז טרינידאד און טאבאגא געווארן אומאפהענגיק, און אין 1976 איז דאס לאנד געווארן א רעפובליק.

## עקאנאמיע
טרינידאד און טאבאגא איז דאס דריטע רייכסטע לאנד לויט ברוטא אינלענדישן פראדוקט פאר א מענטש אין די אמעריקעס, נאך די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע. די עקאנאמיע איז בעיקר אינדוסטריעל, ארום נאפט און פעטראכעמיקאלן.

## דעמאגראפיע 
96% פון דער באפעלקערונג וואוינט אויף טרינידאד און 4% אויף טאבאגא

66% פון די באוואוינער זענען קריסטן. די אינזלען האבן א קליינע קהילה פון יידן.

ענגליש איז די אפיציעלע שפראך.

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לענדער אין צפון אמעריקע
קאַטעגאָריע:קאמאנוועלט
קאַטעגאָריע:אינדזלען
צפון-אייראפע

קליין|350px|ראיאנען פון אייראפע:
**צפון־אייראפע** רופט מען די גרופע פון לענדער אין אייראפע וואס געפינען זיך אין צפון טייל פונעם קאנטינענט. טיילמאל רעכנט מען אריין גרינלאנד אין צפון־אייראפע.

די לענדער פון  צפון־אייראפע זענען:
*איסלאנד
*אלאנד אינזלען
*דענמארק
*ליטע
*לעטלאנד
*נארוועגיע
*עסטלאנד
*פארא אינזלען
*פינלאנד 
*שוועדן

לויט די פאראייניגטע פעלקער רעכנט מען אויך אריין:
*אינזל פון מאן
*אירלאנד
*פאראייניגטע קעניגרייך

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אייראפע
בארבאדאס

**באַרבאַדאס** (ענגליש: "Barbados") איז א סואווערענער אינזל לאנד אין די קליינע אנטילן, ער איז לאנג 34 ק"מ און ברייט ביז 23 ק"מ, מיט א שטח פון 432 קוואדראט ק"מ. ער געפינט זיך אין דער מערב זייט פונעם צפון אטלאנטישן אקעאן, 100 ק"מ מזרח פון די איבערן-ווינט אינזלען און דעם  קאראאיבישן ים; און בערך 400 ק"מ צפון־מזרח פון  טרינידאד און טאבאגא.

בארבאדאס איז א מיטגליד אין די פאראייניגטע פעלקער, דער קאמאנוועלט און  די וועלט האנדל ארגאניזאציע.

## היסטאריע 
אן ענגלישע שיף איז אנגעקומען אין בארבאדאס אין 1625, און די מאנשאפט האט תובע געווען דעם אינזל אינעם נאמען פונעם מלך דזשיימס דער ערשטער. אין 1627 זענען די ערשטע סטאבילע קאלאניסטן געקומען פון ענגלאנד און ער איז געווארן א בריטישע קאלאניע.

אין 1966 איז בארבאדאס געווארן אומאפהענגיק, מיט דער מלכה עליזאבעט די צווייטע פאר ראש מלוכה.

ער האט א באפעלקערונג פון 277,821 מענטשן, מערסטן פון אפריקאנישן אפשטאם.

## עקאנאמיע
בארבאדאס האט א גוט אנטוויקלטע געמישטע עקאנאמיע. די היסטארישע עקאנאמיע פון בארבאדאס איז געבויט געווארן אויף צוקערראר, אבער זייט די 1980ער יארן איז מען עוסק אין די פאבריקאציע און טוריזם סעקטארן.

## דעמאגראפיע 
יידן זענען געקומען קיין בארבאדאס קורץ נאך די ערשטע קאלאניסטן אין 1627. אין ברידזשטאן געפינט זיך די נדחי ישראל שול, די עלטסטע שול אין די אמעריקעס, ערשט געבויט אין 1654. די מצבות אין דעם בית החיים גייען צוריק צו די 1630ער יארן.

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לענדער אין צפון אמעריקע
קאַטעגאָריע:קאמאנוועלט
קאַטעגאָריע:אינדזלען
ישראל ווערטפאפיר אויסטאריטעט

דער **ישראל ווערטפאפיר אויסטאריטעט** איז באשעפטיקט אין היטן דעם אינטערעס פונעם ציבור אין ישראל וואס טוט אינוועסטירן אין ווערטפאפיר.

## װעבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל פון ישראל ווערטפאפיר אויסטאריטעט' 
* אתר הפצה מגנא מגנא 

קאַטעגאָריע:ישראל
שילה

**שילה** איז א שטאט דערמאנט אין תנ"ך וואט געפינט זיך אין דער טעריטאָריע פון שבט אפרים אין דרום שומרון אפרים. 

דער משכן איז געווען אין שילה בערך 300 יאר, ביז דער צייט פון עלי הכהן.

## וועבלינקען 
*אתר האנטרנט הרשמי של "שילה הקדומה"
*תל שילה באתר "עידן התנ"ך" 
*תמונות של תל שילה
*תמונות מתל שילה 
* מיכאל יעקובסון: חללית היסטורית: מרכז המבקרים "מגדל הרואה" בשילה , 21.7.13, Xnet

קאַטעגאָריע:ארץ ישראל
ערדציטערניש אין נעפאל 2015

דאס **ערד-ציטערניש אין נעפאל 2015** איז פארגעקומען 25 אפריל 2015, אין א גרייס פון 7.8 אין דער ריכטער סקאלע. איבער 6,000 זיינען געהרגעט געווארן אין דער קאטאסטראפע.

דאס ערד-ציטערניש האט גורם געווען א לאווינע אויפן בארג עווערעסט אין וואס 17 מענטשן זענען אומגעקומען.

קאַטעגאָריע:נאטירלעכע קאטאסטראפעס
קאַטעגאָריע:נעפאל
חיים שאול גריינימאן

הרב **חיים שאול גריינימאן** (א' ניסן תרפ"ו, 16טן מערץ 1926 - כ"א ניסן תשע"ה, 10טן אפריל 2015) איז געווען א ליטווישער רב און פוסק.

ער איז געווען דער פירער פונעם חוג חזון איש, וואס האט פארטגעזעצט דעם דרך פון זיין פעטער רבי אברהם ישעיהו קארעליץ, דער "חזון איש".

## לעבנסגעשיכטע
רבי חיים איז געבוירן געווארן אין ווילנע צו זיינע עלטערן, רב שמואל גריינימאן און צִביה, טאכטער פון הרב שמריהו יוסף קארעליץ, שטאסט רב פון קאסעוו (היינט אין בעלארוס), און א שוועסטער פונעם חזון איש - הרב אברהם ישעיהו קארעליץ. אין תרצ"ה (1935) איז ער ארויף מיט זיין משפחה קיין ארץ ישראל און זיי האבן זיך באזעצט אין בני ברק, וואו דער חזון איש האט זיך באזעצט צוויי יאר פריער. ער האט געלערנט אין ישיבת תפארת ציון און דערנאך אין דער לאמזשער ישיבה אין פתח תקוה און אין ישיבת חברון. 

אין תש"ז (1947) האט ער געהייראט חנה דבורה (כ"ט כסלו תרפ"ה – ט' אלול תשע"ח), די טאכטער פון הרב ישראל שלום לוריא (ראטמאן), משגיח אין ישיבת תורת חיים און א מורה הוראה אין דער עדה החרדית. זייער מסדר הקידושין איז געווען הרב איסר זלמן מעלצער. נאך דער חתונה האבן זיי געוואוינט אכט יאר אין  שכונת כרם אין ירושלים, און ער האט געלערנט אין דער מירער ישיבה. ער האט זיך געהאלטן בקשר מיטן בריסקער רב, רבי יצחק זאב הלוי סאלאווייטשיק.

הרב גריינימאן איז געווען פאררעכנט א מומחה אין ענינים פון מעדיצין, און איז געווען שטארק פארבינדן מיט דאקטוירים אין ישראל און חוץ לארץ. ער פלעגט ראטן אומזיסט די וואס האבן געוואנדן צו אים אין די עניינים, צווישן זיי דער מעדיצינישער עסקן אלימלך פירער.

ער איז נפטר געווארן שביעי של פסח תשע"ה אין זיין הויז אין בני ברק. און מען האט אים באגראבן אין דעם שומרי שבת בית עולם אין בני ברק.

ביי זיין לוויה, וואס איז פארגעקומען צוויי טעג שפעטער זונטיק כ"ג ניסן צוליב יום טוב און שבת האבן באטייליגט צענדליגע טויזנטער מענטשן. די לוויה איז געפירט געווארן לויט די בקשות פון פון די זיכערהייטס אויטאריטעטן כדי עס זאל נישט נאכאמאל פאסירן אזא אומגליק וואס האט פאסירט  א וואך פריער אין בני ברק ביי דער לוויה פום הרב שמואל הלוי וואזנער. איינע פון די לערעס איז געווען נישט אריינלאזן א גרויסן עולם אין שטח פון דער קבורה.

## משפחה
רב גריינימאן האט געהאט א צווילינג ברודער - הרב פנחס דוד, און נאך צוויי ברידער - הרב שמריהו והרב מאיר גריינימאן. זיין שוועסטער אסתר איז געווען די ווייב פון דער מירער ראש ישיבה הרב בנימין ביינוש פינקל. צווישן זיינע שוואגערס: הרב אברהם יעקב זאלאזניק, ראש ישיבה פון עץ חיים, און הרב חיים אהרן טורטשין, ראש "ישיבה למצוינים".

זיין זון הרב שמואל איז אן איידעם פון הרב מרדכי מאן. נאך א בארימטער זון איז הרב אברהם ישעיהו, פאררעכנט דער נאכפאלגער פון זיין פאטער. זיין ערשטער איידעם, הרב יוסף חיים בן-דוב, איז ראש ישיבה פון "זיכרון מיכאל" אין זכרון יעקב. נאך אן איידעם, הרב ישראל מנחם הירשפעלד, א ראש ישיבה אין "זיכרון מיכאל", איז א זון פון פראפ' שלום הירשפעלד פונעם ווייצמאן אינסטיטוט. זיין יונגסטע טאכטער האט געהייראט א זון פון הרב מרדכי חברוני, איינער פון די חברונער ראשי ישיבות.

## זיינע תלמידים 
* הרב יהודה בויאר
* הרב אברהם גענאכאווסקי
* הרב יעקב יצחק פרידמאן (ראש ישיבת תפרח)
* הרב שלום מאיר יונגערמאן
* הרב יחזקאל בערטלער

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק
קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י
קאַטעגאָריע:תלמידים פון חזון איש
מאגלניצא

**מאגלניצא** () איז א שטעטל אין צענטראל פוילן. זי געפינט זיך אין גריצער דיסטריקט, אין דער מאזאווישער וואיעוואדעשאפט, 97 ק"מ דרום פון ווארשע, 42 ק"מ צפון־מערב פון ראדעם און 21 ק"מ דרום פון גריצע, מאגלניצא האט א שטח פון 142 קוואדראט ק"מ, מיט 2,475 איינוואוינער (2004). 

מאגלניצא האט באקומען דעם סטאטוס פון א שטאט אין 1317.

אין 1897 האבן געוואוינט אין מאגלניצא 2,352 יידן, און אין 1921 2,722 יידן.

## בארימטע מענטשן
* רבי חיים מאיר יחיאל שפירא, דער "שרף"

## זעט אויך 
* 

## רעפערענצן
## וועבלינקען
* אפיציעל שטאט וועבזייטל

קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
פאני

[קליין|180px|לינקס|א [שעטלאנד פאני|שעטלאַנד פּאָני]]

א **פּאָני** איז א קליינער סארט פערד. פּאָניס פלעג מען ניצן ווי ארבעטס פערד.
 
קאַטעגאָריע:פערד
זעברע

א **זעברע** איז איינער פון דריי זגאלן פון פערד וואס האט שווארץ-און-ווייס פאסן.
זעברעס קומען פון אפריקע.

## קלאסיפיקאציע
קאַטעגאָריע:פערד
אלאן אלעקסאנדער מילן

קליין|לינקס
**אַלאַן אַלעקסאַנדער מילן** (; 18טן יאנואר  1882–31סטן יאנואר 1956) איז געווען א בריטישער שרייבער וואס איז בעסטנס באקאנט געווארן פאר זיינע ביכער וועגן דעם בערעלע וויני-דער-פּו און פאר פארשידענע פּאָעמעס. מילן איז געווען א באקאנטער שרייבער, בפרט אלס א דראַמאַטורג, ביז אז די גרויסע הצלחה פון "פּו" האט געטונקלט אלע זיינע פריערדיקע שאפונגען.

## וועבלינקען 
קאטעגאריע:בריטישע שרייבער
וויני-דער-פו

**וויני-דער-פּו** (ענגליש: *Winnie-the-Pooh*) איז א פיקטיווער כאראקטער אין קינדער ליטעראטור, וואס איז געשאפן געווארן דעם 14טן אקטאבער 1926 דורכן בריטישער שרייבער אלאן אלעקסאנדער מילן.

פּו איז א ליבלעך בערעלע מיט גאלדע פעלץ און א רויט העמדל וואס וואוינט אינעם הונדערט אַקער וואלד מיט זיינע פריינט טיגער, חזירל, איאר, קיניגל, סאווע, קאנגו און רו און זיין בעסטער פריינד קריסטאפער ראבין, וואס האט אים דערצויגן.

קאטעגאריע:פיקטיווע כאראקטערן
קאַטעגאָריע:דיזני כאראקטערן
וואיעוואדעשאפט

460px

א **וואיעוואדעשאַפֿט** () איז דער העכסטער־ראנג  פארוואלטונג באצירק, אדער א פראווינץ, פון פוילן.
די היינטיקע 16 וואיעוואדעשאפטן פון פוילן זענען פעסטגעשטעלט געווארן דעם 1טן יאנואר 1999 און האבן די נעמען פון די היסטארישע פראווינצן פון פוילן. די גרעסטע וואיעוואדעשאפט איז מאזאוויע מיט א שטח פון 35,000 קוואדראט ק"מ און א באפעלקערונג איבער 5 מיליאן.
די וואיעוואדעשאפט מיטן קלענסטן שטח איז אפאלע מיט 10,000 קוואדראט ק"מ, און די קלענסטע באפעלקערונג (1 מיליאן) געפינט זיך אין לובוש.

א וואיעוואדעשאפט ווערט געפירט דורך א גובערנאטאר (דער "וואיוואד"), א געוויילטע פארזאמלונג (דער "סיימיק") און אן עקסעקוטיוו. א וואיעוואדעשאפט ווערט צעטיילט אין גראפנשאפטן ("פאוויאט"). 

## רשימה פון וואיעוואדעשאפטן 
## וועבלינקען
*
חלקת גדולי האומה

קליין|250px|שמאל|
**חלקת גדולי האומה** איז אַ נאציאנאלע קווורע פּלאַנעווען בייַ בארג הערזל בדעה פֿאַר די קווורע פון די גרויס פירער פון ישראל: ישראל ס פּרעזידענט, הויפּט באדינער, טשערמין פון די כנסת און זייער ספּאַוסאַז.

## וובלינקען 
*
קאַטעגאָריע:בתי עלמין
אלעק באלדווין

קליין|לינקס
**אַלעקסאַנדער ראַי "אַלעק" באָלדווין דער דריטער** (ענגליש: *Alexander Rae "Alec" Baldwin III*; געבוירן 3טן אפריל 1958) איז אן אמעריקאנער אקטיאר, רעזשיסאר, און פראדוצירער. ער האט געמאכט זיין ערשטער אויפטרעט אלס אן אקטיאר אין דער טעלעוויזיע סעריע "די דאקטוירים" אויף 1980, און האט זינט באוויזן אויף איבער 60 טעלעוויזיע סעריעס און פילמען. ער האט דריי ברידער וואס זענען אויך אקטיארן: דניאל, סטיוון און וויליאם.

פון אויגוסט 1993 צו פעברואר 2002 איז ער פארהייראט געווען צו דער אקטריסע קים בייסינגער.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל 
* 

קאטעגאריע:פילם אקטיארן
קאטעגאריע:שטימע אקטיארן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
צבי קושעלעווסקי

רבי **צבי קושעלעווסקי** (געב' תרצ"ו) איז א ליטווישער ראש ישיבה, וואס דינט אלס ראש ישיבת היכל התורה בציון אין ירושלים.

רבי צבי איז געבוירן געווארן צו זיין פאטער הרב אליהו קושעלעווסקי, א ראש ישיבה פון דער חפץ חיים ישיבה און שפעטער רב פון באר שבע, און זיין מוטער צפורה פייגא, א טאכטער פון יעקב מאיר "דזשייק" גראס.

ער האט געהייראט זיין שוועסטער-קינד שרה לאה גורוויץ (נפ' א' ניסן תשע"ה), א טאכטער פון זיין פעטער הרב לייב גורוויץ פון גייטסהעד.

ער איז געווען א ראש ישיבה אין עקס לע בען, פראנקרייך, און האט אויפגעשטעלט די "היכל התורה בציון" ישיבה אין ירושלים, וואס געפינט זיך היינט אין הר נוף.

ט"ו באב תשע"ח האט ער חתונה געהאט בזיווג שני מיט אן אלמנה פון אמעריקע מרת רחל דניאלי, אן אדוואקאט. אנהייב ראש חודש אדר ב' איז פאר אים געמאכט געווארן א גרויסער נס און זיין ערשטער זון איז געבוירן געווארן נאך 55 יאר פון ווארטן ווען ער איז געווען 88 יאר אלט און זיין ווייב איז אלט געווען 55 יאר, דער ברית איז געשלאסן געווארן ז' אדר שני תשפ״ד, און מ׳האט געגעבן א נאָמען דאס קינד אליהו ווי דער נאָמען פון זיין פאָטער.

## וועבלינקען
*רבי צבי קושעלעווסקי מאכט הבדלה אין היכל התורה
*היכל התורה ישיבה  
*רבי צבי קושעלעווסקי רעדט ביי דער ירושלים ירחי כלה

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
סטאנלי, פאלקלאנד אינזלען

**סטאנלי**  (), אויך באוואוסט ווי **פארט סטאנלי**  (), איז די  הױפּטשטאָט פֿון די פאלקלאנד אינזלען, וואס געפינט זיך אויפן אינזל מזרח פאלקלאנד. בייים 2012 צענזוס איז זיין באפעלקערונג געווען   2,121, 75% פון דער גארער באפעלקערונג פון די פאלקלאנד אינזלען.

איידער מ'האט געעפנט דעם פאנאמא קאנאל, איז פארט סטאנלי געווען א וויכטיגער פארט פאר שיפן וואס זענען אדורכגעפארן דעם איינגאס פון מאגעלאן.

קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין דרום אמעריקע
גן החיות התנ"כי

קליין|250px|שמאל|
דער **תנ"כישער זאָא-גאָרטן** געפינט זיך אין מאַלחאַ אין ירושלים. די אייגנארטיקייט פון דעם גאָרטן איז אַ זאָאָלאָגישע זאַמלונג פון בעלי-חיים דערמאנט אין תנ״ך.

## וובלינקען 
* גן החיות התנ"כי - אתר האינטרנט של הגן
* 
*  תמונות של חיות בגן החיות, באתר "תמונות ירושלים"

קאַטעגאָריע:ירושלים
צוקערראר

קליין|וואקסנדיגער צוקער
**צוקערראָר** איז איינער פון די פארשידענע זגאלן פון הויכע פיליאָריקע גראזן פונעם מין *Saccharum סאַכאַרום*, וואס שטאמען פון די ווארעמע לענדער אין דרום אזיע, און וואס מען ניצט צו פראדוצירן צוקער.

זיי האבן דיקע זאנגען וואס זענען רייך אין צוקער, און זענען הויך פון צוויי ביז זעקס מעטער.

צוקערראר געהערט צו דער גראז פאמיליע (Poaceae), וואס נעמט איין קוקורוזע, ווייץ, רייז און סארגע. דער הויפט פראדוקט פון צוקערראר איז סוקראז.

קליין|מען נעמט ארויס זאפט פון צוקערראר אין בראזיל
צוקערראר ווערט קולטיווירט אין 90 לענדער אויף א שטח פון 26 מיליאן העקטארן. די וועלט פראדוקציע איז 1.83 ביליאן טאן. דער גרעסטער פראדוצירער איז בראזיל, נאך אים קומען אינדיע, כינע, טיילאנד, פאקיסטאן און מעקסיקא.

80% פון דער וועלט'ס צוקער קומט פון צוקערראר; די אנדערע 20% קומט פון צוקער בוריקעס.

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:זיסווארג
טאלילין אייזנבאן

קליין|לינקס|לאקאמאטיוו נומער 4 "עדוואַרד טאמעס" אין טאווין, אַפריל 2005
די **טאַלילין אייזנבאן** (ענגליש: *Talyllyn Railway*, וועלשיש: *Rheilffordd Talyllyn*) איז אן ענג-אפשטאנד אייזנבאן ליניע אין צפון וויילס וואס פארבינדט צווישן טאווין און נאנט גווערנאל. זי איז געגרינדעט געווארן אין 1866 אריבערצופירן שיווערשטיין פון די שטיינערייען אין ברין עגאלוויס, טאווין. איר ליניע אפשטאנד איז 2 פיס און 3 אינטש (686 מילימעטער). 

היינט איז די באן ליניע בפרט א טוריסטן אטראקציע. די פיקטיווע סקאַרלוי אייזנבאן פון "די אייזנבאן סעריע" קינדער ביכער פונעם גלח וו. אָדרי איז באזירט געווען אויף דער טאַלילין אייזנבאן.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל 

קאטעגאריע:באן טראנספארט אין גרויסבריטאניע
קאטעגאריע:וויילס
קאַטעגאָריע:טוריסטן אטראקציעס
1538

## געשעענישן 
* 26סטן מיי – די שטאט גענף פארטרייבט זשאן קאלווין.
* 6טן אויגוסט – געגרינגדעט די שטאט באגאטא

## געבוירן 
## געשטארבן
1539

## געשעענישן 
* 14טן יאנואר – שפאניע אנעקסירט קובא.

## געבוירן 
## געשטארבן
1540

## געשעענישן 
* 6טן יאנואר - הענרי דער אכטער הייראט זיין פערטע ווייב, אן פון קליווס.
* 28סטן יולי - הענרי דער אכטער הייראט זיין פינפטע ווייב, קאטערין האווארד.

## געבוירן 
## געשטארבן 
* 28סטן יולי – טאמאס קראמוועל, ענגלישער פאליטיקער (הינגעריכט)
עדווארד דער זעקסטער

**עדווארד דער זעקסטער** (; 12טן אקטאבער  1537 – 6טן יולי 1553) איז געווען קעניג פון ענגלאנד און אירלאנד פונעם 28סטן יאנואר 1547 ביז זיין טויט.

עדווארד איז געווען דער  איינציגסטער זון פון הענרי דער אכטער פון ענגלאנד און דזשיין סימאר. זיין מוטער איז געשטארבן צוועלף טעג נאך זיין געבורט. ער איז געווארן קעניג ביי דער עלטער פון 9, ווען זיין פאטער איז געשטארבן.

עדווארד'ס יורש איז געווען זיין עלטערע שוועסטער  מערי. זי איז אבער געווען א קאטויל און עדווארד האט נישט געוואלט אז ענגלאנד זאל ווערן ווידעראמאל קאטויליש. דערפאר האט ער באשטימט זיין שוועסטער קינד ליידי דזשיין גריי צו ווערן מאנארך נאך אים.

## וועבלנינקען 
קאַטעגאָריע:הויז פון טיודאר
קאַטעגאָריע:ענגלישע מאנארכן
אסתר שומיאטשער-הירשביין

**אסתּר שומיאַטשער הירשבײן** (1899 - 1985) איז געווען א דיכטערין אויף יידיש.

## ביאגראפיע
אסתּר שומיאַטשער הירשבײן איז געבוירן געװאָרן אין 1899 אין האָמל, װײַסרוסלאַנד.  קינדערװײַז זײַנען אירע עלטערן, יהודה און חסיה, אַװעקגעפֿאָרן פֿון װײַסרוסלאַנד קיין קאַלגאַרי, קאַנאַדע. זי איז געװען נאָר צװעלף יאָר אַלט װען זיי זײַנען אַװעקגעפֿאָרן אין 1911.  אין װײַסרוסלאַנד האָט איר משפּחה געאַרבעט װי רענדאַרעס.  װען זיי זײַנען אָנגעקומען אין קאַנאַדע איז איר טאַטע געװאָרן אַ העברעישער לערער בשעת װינטער און אַ רענדאַר בשעת זומער.  אירע שװעסטער און ברידער האָבן אויך געהאָלפֿן צו צופּלעמענטן דער משפּחהס הכנסה.  זיי האָבן געהאַט פֿאַרדינסטלעך און געהאָלפֿן דער מאַמען מיט קװאַרטיראַנטן.  נאָך מיטלשול האָט אסתר אַײַנגעפּאַקט פֿלײש אין פֿאַרשידינע פֿאַרבריקן און געאַרבעט װי אַ סאַרװערין.

אין דעצעמבער 1918 האָט זי זיך באַקענען מיט פּרץ הירשבײַנען, אַ באַרימטער דראַמאַטורג פֿון נו יאָרק, װען ער איז געװען אויף אַ ״רעדענער-טור.״  פּלוצלינג האָבן זיי חתונה געהאַט.  ער איז געװען גאָר קאָסמאָפּאָליטיש און מיט צװאַנציק יאָר עלטער פֿון איר.  שומיאַטשער האָט פֿריער געשריבן, אָבער נישט ארויסגעגעבן, פּאָעזיע נאָר אויף ענגליש.  אַצינד איז זי ארומגערינגעלט געװאָרן מיט איר מאַנס חברים׃ באַקאַנטע שרײַבערס, דיכטערס, און דראַמאַטורגן.  מיט מוטיקונג פֿון איר מאַן האָט זי אָנגעהויבן שרײַבן פּאָעזיע אויף ייִדיש.  כאָטש זיי זײַנען אײַנגעזעסן אין נו יאָרק, זײַנען זיי אַרומגעפֿאָרן איבער דער װעלט--אין אַזיע, מזרח אייראָפּע, און דרום-פּאַציפֿיק.  אין 1934 האָט זי געבוירט אַ קינד װאָס זיי האָבן גערופֿן עמוס.  נאָך דעם, האָבן זיי איבערבאַזעצט אין 1940 קיין לאָס אַנדזשעלאָס, קאַליפֿאָרניע װוּ איר מאַן האָט אָנגעשריבן פֿילם-סקריפּטן.  נאָר איינער פֿון זיי איז דערשינען.  אין 1948 איז פּרץ נפֿטר געװאָרן (פֿון לו געריגס קראַנקײַט).  נאָך אַ פּאָר יאָר האָט זי געװוינט אין לאָס אָנדזשעלאָס.  זי האָט געהאַט פּרנסה פֿון געבן רעפֿעראַטן און פֿון איר משפּחה.  צו זײַן נאָענטער צו איר זון האָט זי איבערבאַזעצט קיין נו יורק.  אין 1985 איז זי נפֿטר געװאָרן.

בשעת איר לעבן, האָט זי אָפּגעדרוקט פּיעסעס און פּאָעזיע.  אירע ערשטע פּיעסעס זײַנען געװען פֿאַר קינדער װעגן לעבן און טויט.  זיי האָבן אַ נאַטוראַליסטיש סטיל.  איינע פֿון זיי איז באַזירט אויף איר איבערלעבונג צװישן יתומים אין מזרח-אייראָפּע נאָך פּאָגראָמען.  איר ערשטע לידער זײַנען אָפּגעדרוקט אין אַ זשורנאַל ״אַלבאַטראָס״ אין 1922 און איר פּאָעזיע װעגן איר איבערלעבונג אין עקזאָטישע פּלעצער זײַנען אָפּגעדרוקט אין אַ בוך אין 1930.  אַ באַרימטער קריטיקער, שמואל ניגער האָט צעקריטיקירט איר בוך אין אַ זשורנאַל װאָס הייסט ״די צוקונפֿט.״  פֿונדעסטװעגן האָט זי הצלחה געהאַט מיט אירע צװייטן און דריטן בוך.  אַ סך ליטעראַטור-קריטיקער האָבן געשריבן אַז זי האָט אַ מין טאַלאַנט מיט װערטער און אָבסערװאַציעס װעגן נאַטור.

## זעט אויך 
## רעפערענצן
* אסתר שומאטשיער-הירשביין ביי דער יידישע פרויען ענציקלאפעדיע

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער
אברהם כהנעמאן

רבי **חיים אברהם כהנעמאן** (כ"א תשרי ה'תרע"ג, 2טן אקטאבער 1912 - ל' שבט ה'תשס"ט, 24סטן פעברואר 2009) איז געווען דער נשיא פון דער פאנאוועזשער ישיבה פון תש"ל ביז די מיטלער תש"ן יארן. ער איז געווען דער זון פון הרב יוסף שלמה כהנעמאן, גרינדער פון דער ישיבה און איר ערשטער ראש ישיבה.

## ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן הושענא רבה ביינאכט תרע"ב אין ליטא, פאר דער ערשטער וועלט-מלחמה. ער האט געלערנט אין מיר ביי רבי אליעזר יהודה פינקל.

ביים אנהייב פון דער צווייטער וועלט-מלחמה איז ער ארויף קיין ארץ ישראל מיט זיין פאטער, וואו ער האט געלערנט א יאר אין דער מירער ישיבה אין ירושלים. ער האט געהאלפן זיין פאטער אויפשטעלן די פאנאוועזשער ישיבה אין בני ברק. 

אין תש"ו האט ער חתונה געהאט מיט רבקה קנאלער, טאכטער פונעם בערלינער ראש הקהל. אין די סוף 1940ער יארן האט ער עמיגרירט צו די פאראייניגטע שטאטן, וואו ער האט געוואוינט ביז דער פטירה פון זיין פאטער אין אלול תשכ"ט, ווען ער איז צוריק אין ישראל און האט איבערגענומען דעם אמט פון נשיא פון דער ישיבה. ער איז געבליבן ביי דעם אמט ביז די מיטעלער 1990ער יארן ווען זיין געזונט האט אים מער נישט געלאזט ווייטערגיין מיט דער ארבעט.

פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן א געראנגל צווישן זיין זון, רבי אליעזר כהנעמאן, און זיין איידעם, הרב שמואל מארקאוויטש. 

ער איז נפטר געווארן ביי דער עלטער פון  97, און מען האט אים באערדיגט אין דעם פאנאוועזשער בית עולם אין בני ברק, נאנט צו זיין פאטער'ס קבר.

## משפחה
רבי אברהם און זיין ווייב רבקה האבן געהאט צווי קינדער:
*רבי אליעזר כהנעמאן, האט געהייראט אלישבע (ט"ז כסלו תשי"ד - ח' אייר תשע"ה), טאכטער פון רבי שלאמקע בערמאן
* צפורה, ווייב פון רבי שמואל מארקאוויטש

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק
קאַטעגאָריע:כהנים
קאַטעגאָריע:פאנאוועזשער ישיבה
ווערטערבוך פאר שול און היים

**ווערטערבוך פאר שול און היים** איז א ווערטערבוך פון אהרן בערגמאן און רעדאקטירט דורך איטשע גאלדבערג. עס איז ערשינען אין יאהר ה'תשכ"ח דורך פארלאג קינדערבוך און געדרוקט אין ניו יארק.

דער בוך באשטייט פון צוויי טיילן, די עהרשטע טייל זעצט איבער ווערטער פון יודיש אויף ענגליש און די צווייטע העלפט פון ענגליש אויף יודיש.

ביים ענגלישען אנהייב שרייבט איטשע אן אריינפיהר אין פינעף זייטן איבער די היסטאריע פון יודיש און זיין גראמאטיק און ביים יודישן אנהייב איז פארהאן עטלעכע קורצע כללים אויף די יודישע שפראך.

דער יודישער טייל באשטייט פון 130 זייטן און דער ענגלישער 132. אינדערצווישן איז פארהאן עטלעכע בלעטער מיט כללים אין די דזשענדער און לשון יחיד און רבים אין יודיש.

## וועב לינקען 
* http://books.google.com/books/about/%D7%99%D7%99%D7%93%D7%99%D7%A9_%D7%A2%D7%A0%D7%92%D7%9C%D7%99%D7%A9_%D7%A2%D7%A0%D7%92%D7%9C%D7%99%D7%A9_%D7%99.html?id=P8bRtgAACAAJ
* http://www.rachelnet.net/F?func=find-b&request=000012752&find_code=SYS&local_base=REB01
* https://bibliotek.dk/da/work/810010-katalog:003582716
* ביי בר אילן http://sifria2012.lnx.biu.ac.il/F?func=find-b&request=000449879&find_code=SYS&local_base=bar01

קאַטעגאָריע:לינגוויסטיק
קאטעגאריע:יידישע ביכער
קאטעגאריע:ענגליש
גורען לאגאן

**גורען לאַגאַן** (ענגליש: *Gurren Lagann*, יאפאניש: 天元突破グレンラガン, "טענגען טאָפּאַ גורען לאַגאַן") איז א מעכא אנימע סעריע וואס איז געווען פארשפרייט אויף יאפאנישע טעלעוויזיע צוויישן דעם 1טן אפריל 2007 און דעם 30סטן סעפטעמבער אויף דער זעלבע יאר. עס איז אנימירטער דורך גאינאקס און געשאפן דורך אנימאקס און קאנאמי.

דעם סעריע פאסירט אויף א פיקטיווער צוקונפט ווו מענטשן לעבן אויף אונטערגרונטע דערפער. צוויי יינגלעך מיטן נאמען סיימאָן און קאַמינאַ לעבט אויף איינער, אבער וועלן צו ארויפן צו דער ייבערפלאך.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל 
* "טענגען טאפא גורען לאגאן" אויף דעם אפיציעלע וועבזייטל פון גאינאקס  

קאטעגאריע:אנימע סעריעס
יצחק מאיר

רבי **יצחק מאיר** (תרע"ט - י"א אייר תשע"ה) איז געווען בירגערמייסטער פון בני ברק פון 1974 ביז 1976. ער איז געווען פון די ערשטע באוואוינער פון בני ברק. ער איז געווען דער אלגעמיינער פארוואלטער פון חינוך עצמאי, און וויצע־הויפט־רב פון צה"ל.

## יונגע יארן 
יצחק מאיר איז געבוירן געווארן אין זעלאוו, פוילן צו זיינע עלטערן צבי מאיר (יאסקאוויטש) און זלאטא (פוקס). צבי מאיר און זיינע שותפים, זיין ברודער שמואל מאיר און יוסף ליבמאן האבן געפירט א שטאף וועבן פאבריק מיט הונדערטער ארבעטער.
ווען דער גערער רבי דער אמרי אמת איז צוריקגעקומען פון זיין נסיעה קיין ארץ ישראל אין תרפ"ד האבן די שותפים געוואנדן צום רבי'ן צי זיי זאלן אריבערפירן זייער פאבריק קיין ארץ ישראל. דער רבי האט געענטפערט פאזיטיוו.

אין תרפ"ה איז צבי מאיר ארויף קיין ארץ ישראל מיט זיין משפחה, וואו זיי האב זיך באזעצט אין דער זידלונג בני ברק, וואס דעמאלסט האט פארמאגט 660 נפשות.

יצחק מאיר האט געלערנט אין "תלמוד תורה רבי עקיבא", דער ערשטער חדר אין בני ברק. אין תר"ץ האט גער אויפגעשטעלט אין בני ברק די ערשטע ישיבה קטנה; דער ראש ישיבה איז געווען רבי ישראל יהושע הערצבערג, א גערער חסיד. ווען ער האט געענדיגט דעם חדר האט יצחק מאיר געלערנט אין דער ישיבה קטנה. נאכהער האט ער געלערנט אין דער חברונער ישיבה אין ירושלים און אין שפת אמת.

אין תרצ"ו האט מען אויפגעשטעלט א צווייג פון דער שפת אמת ישיבה אין בני ברק, און דער אמרי אמת האט באשטימט יצחק מאיר צו זיין פאראנטווארטלעך פאר דער ישיבה.

יצחק מאיר איז אויך געווען פון די גרינדער פון צעירי אגודת ישראל אין בני ברק און איז געווען פארזיצער פונעם צווייג.

## בני ברק שטאטראט 
אין נאוועמבער 1965 איז יצחק מאיר געוויילט געווארן צום בני ברק שטאטראט אלס פארשטייער פון אגודת ישראל אין דער תורה ליסטע פון אגודת ישראל און פועלי אגודת ישראל. אין די וואלן אין 1974 איז יצחק מאיר געווען איינע פון די קאנדידאטן אין דער פאראייניגטער רעליגיעזער ליסטע. נאך די וואלן האבן אגודת ישראל און די נאציאנאל-רעליגיעזע פארטיי אפגעמאכט א ראטאציע; יצחק מאיר האט געדינט ווי בירגערמייסטער די ערשטע צוויי יאר, און פון 1976 איז ישראל גאטליב פון נר"פ געווארן בירגערמייסטער און יצחק מאיר וויצע־בירגערמייסטער און פארוואלטער פון דער בילדונג אפטיילונג.

מאיר איז געווען א מיטגליד אין דעם עקסעקוטיוו קאמיטעט פון חינוך עצמאי, צוזאמען מיט מנחם פרוש און שלמה לארינץ,

## משפחה
יצחק מאיר האט געהייראט טובה, אן אייניקל פון הרב נחמן שמואל יעקב מיודסער, דער צווייטער רב פון בני ברק. זייערע קינדער:
* יהודה (האט געהייראט מרים בענצלאוויטש
* צבי, פון די פירער פון גנזך קידוש השם
* ישראל (האט געהייראט דבורה)
* רחל, די ווייב פון רבי משה שטיינמעץ

קאַטעגאָריע:גערער חסידים
קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק
קאַטעגאָריע:צה"ל
קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
דער קנעכט

**דער קנעכט** איז א בוך געשריבן אין די יודישע שפראך דורך יצחק באשעוויס זינגער וואו עס וועהרט אַראָפּגעלייגט א דראמע פון א יוד א ת"ח רבי יעקב וואס מען האט געפֿאַנגען אלס קנעכט נאך די פאגראמען פון ת"ח ות"ט אין פוילין.

דאס בוך איז צוערשט ערשינען אין 1962 און איבערגעדרוקט געווארן אין תל אביב אום ה'תש"מ דורך די י.ל. פרץ פארלאג. עס איז אויך איבערגעזעצט געווארן אויף פילע שפראכן אריינגערעכנט ענגליש, העברעיש און נאך.

דער ארגינעלער אויסגאבע איז באשטאנען פון 311 זייטן, די צווייטע אויפלאגע אנטהאלט צוועלף קאפיטלען מיט אן עפּילאָג אין א סך הכל פון 301 זייטן.

באשעוויס באריהרט אין דעם בוך עטלעכע טיפע מחשבה-פונקטן, איין גאהר פראמינענטער איז ווי ער קריטיקיהרט שטארק דאס היפאקטריווסע וואס טייל יודן האלטן גאהר שטרעהנג מצוות שבין אדם למקום אבער אין בין אדם לחבירו איז מען שטארק מזלזל.

אזוי אויך קריטיקיהרט ער אומדירעקט די ארטאדאקסישער עסטאבלישמענט און שרייבט אביסל איבער די געדאנק פון וועגעטאריאניזם. דער בוך האט געטראגן א ספעציעהלער באדייט זינט עס איז געשריבן געווארן נאכן חורבן אייראפע.

## געשיכטע 
יעקב, אן איינוואוינער פון יאזעפאוו, וועהרט גענומען אלס קנעכט דורך א פויער יאן בזשיק בשעת די פאגראמען פון כמנעלצקי'ס קאזאקן. דאס בוך שילדערט זיינע שוועריגקייטן אין געפענגעניש, וואו ער פארליעבט זיך אין זיין באלעבאס'ס טאכטער און אפילו דערנאך וואס ער וועהרט פלוצלינג אויסגעלייזט גייט ער צוריק נאך איהר. ער באזעצט זיך אין א שטאהדט וואו מ'קען עהם נישט און זי מאכט זיך פאר שטומע, וויבאלד זי קען נאכנישט קיין יודיש, אבער ביים געבורט פון איהר זוהן געט זי ארויס אלע סודות. דערנאך וואס זי שטארבט, וויל מען ארעסטירן יעקב'ן ווייל ער האט מגייר געוועהן א גויע, א זאך פאר וואס עס איז דאן געקומען טויט-שטראף אין פוילן, אבער ער רייסט זיך ארויס און כאפט דאס קינד און פאהרט קיין ארץ ישראל וואו דער זוהן, וועמען ער האט נאמען געגעהבן בנימין, וועהרט א ראש ישיבה פון מקובלים אין צפת.

דאס בוך ענדיגט זיך וואו רבי יעקב פֿאָהרט צוריק קיין פיליץ ארויפצוטראגן זיין ווייב'ס ביינער קיין ישראל, ער טרעפט נישט איהר קבר און שטארבט דארט אוועק. ביי גראבן א קבר פאר עהם טרעפט מען עס און מ'לייגט זיי צוזאמען.

## אין טעאטער 
אין 2002 איז אויסגעפיהרט געווארן דערפון א העברעאישער שפיל מיטן נאמען **העבד** אינעם גשר טעאטער און אין 2004 איז עס געשפיהלט געווארן אין א טעאטער שפיל אין ניו יארק אויף ענגליש. 

## וועב לינקען 
* אן איבערזיכט אויפן ראמאן 
* דאס בוך אויף גוגל ביכער http://books.google.com/books/about/%D7%93%D7%A2%D7%A8_%D7%A7%D7%A0%D7%A2%D7%9B%D7%98.html?id=lXsHAQAAIAAJ
* די ענגלישע ווערסיע אויף גוגל ביכער http://books.google.com/books?id=JLFp66op5WMC&printsec=frontcover&dq=the+slave+isaac+bashevis+singer&hl=en&ei=M1yyS-X3DYO8lQe8q8i6BA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDoQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false

קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
קאַטעגאָריע:ראמאנען
קאטעגאריע:ליבע
קאטעגאריע:פוילן
קארל פאפער

קליין|200px|קאַרל פּאָפּער

סער **קאַרל ריימונד פּאָפּער** (דייטש: *Karl Raimund Popper*&lrm;&rlm;; 28 יולי 1902 – 17 סעפּטעמבער 1994) איז געווען איינער פון די גרעסטע פילאָזאָפן פון 20טן יאָרהונדערט. ער האָט זיך פאַרנומען מיט פילאָזאָפיע פון וויסנשאַפט און מיט סאָציאָלאָגיע. ער איז געוואָרן באַרימט מערסטנס פאַר זיינע ווערק וועגן קריטישן ראַציאָנאַליזם און אָפענע געמיינשאַפטן.

קאַטעגאָריע:פילאסאפן
ווייטשעפל סטאנציע

**ווייטשעפל סטאנציע** איז אן איבערבייט סטאנציע פאר לאנדאנער אונטערגרונט, לאנדאנער איבערגרונט און עליזאבעט ליניע באדינונגען אויף דער ווייטשעפל גאס אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס אין מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז פלאצירט אויף דער מזרח-מערב אייזנבאן געניצט דורך די האמערסמיט און סיטי און דיסטריקט ליניעס און אויף דער צפון-דרום רוטע פון דער מזרח לאנדאן ליניע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.

מען האט געעפנט די סטאנציע אין 1876. צווישן די סוף 2010ער יארן און די אנהייב 2020ער יארן האט מען גענצלעך איבערגעבויט די סטאנציע ווי א טייל פונעם קרייצבאן פראיעקט.

די סטאנציע איז נאנט צום קעניגלעכן לאנדאן שפיטאל.

## היסטאריע 
### מזרח-לאנדאן אייזנבאן 
### דיסטריקט אייזנבאן 
### מעטראפאליטאן אייזנבאן 
### לאנדאנער איבערגרונט 
### קרייצבאן 
## באדינונגען
די באדינונג אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד, אין באנען א שעה:

## וועבלינקען 
## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
יהודית פאלגאר

קליין|יהודית פאלגאר אין 2004
**יהודית פאלגאַר** (; געבוירן דעם 23סטן יולי 1976) איז א יידיש־אונגארישע שאך גרויסמייסטערין, און די בעסטע שאכשפילער אין דער געשיכטע. אין 1991איז זי געווארן א גרויסמייסטערין ביי דער עלטער פון 15 יאר או 4 מאנאטן, דעמאלסט דער יונגסטער מענטש צו ווערן א גרויסמייסטער.

## ביאגראפיע
יהודית פאלגאר איז געבוירן געווארן דעם 23סטן יולי 1976 אין בודאפעשט, אונגארן, צו אירע יידישע עלטערן לאסלא און קלארא פאלגאר, די יונגסטע פון דריי שוועסטער. די עלטערן האבן געבילדעט זייערע טעכטער אין שטוב, מיט א ספעציעלן ארויסהייב אויף שאך. זיי האבן אויך אויסגעלערנט זייערע קינדער די אינטערנאציאנאלע שפראך עספעראנטא.

דער בריטישער שאכמייסטער ניידזשל שארט האט גערופן יהודית  "איינע פון די דריי אדער פיר גרעסטע שאך־וואונדערקינדער אין דער גאנצער היסטאריע". די אנדערע גרויסע שאך-וואונדערקינדער זענען געווען פאל מארפֿי, האזע קאפאבלאנקא און שמואל רעשעווסקי.

פאלגאר כמעט שפילט נישט אין נאר-פרויען טורנירן ווייל זי האלט אז שאך איז נישט קיין שפיל וואס מען דארף שיידן מענער פון פרויען.

אין יאנואר 1996 איז פאלגאר געווארן גראדירט צענט אין דער וועלט מיט א פעאיגקייט מאס פון  2675.

## וועבלינקען
* ביאגראפיע פון יהודית פאלגאר 

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אונגארישע יידן
קאַטעגאָריע:שאך גרויסמייסטער
פיקאדילי צירקוס אונטערגרונט סטאנציע

**פיקאדילי צירקוס** (*Piccadilly Circus*) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אונטער פיקאדילי צירקוס, מיט אריינגאנגען אויף אלע ווינקלען. די סטאנציע איז אן איבערבייט צווישן די פיקאדילי און בעקערלו ליניעס.

די סטאנציע איז אין  טראוולקארט זאנע 1.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער  דעמאלסטיקער בעקער סטריט און וואטערלו באן (היינט די בעקערלו ליניע) דעם 10טן מערץ  1906, און די פיקאדילי ליניע האבן געעפנט דעם 15טן דעצעמבער 1906.

אין 1928 האט מען געעפנט דעם אונטערדישן בילעט־באשטעלן זאל.

## גאלעריע 

טעקע:Piccadilly Circus Station Ent.jpg|אריינגאנג טרעפן
טעקע:Piccadilly Circus - Bakerloo crossover 01.jpg|בעקערלו ליניע פעראנען
טעקע:Piccadilly Circus tube station.jpg|פיקאדילי ליניע פעראן

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
גרין פארק אונטערגרונט סטאנציע

**גרין פארק** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע ביי דער צפון זייט פון גרין פארק. די סטאנציע איז אן איבערבייט צווישן די פיקאדילי, יובילי און וויקטאריע ליניעס.

די סטאנציע איז אין  טראוולקארט זאנע 1.

גרין פארק איז איינע פון די צוויי אונטערגרונט סטאנציעס וואס דינען באקינגהאם פאלאץ; די אנדערע איז סאנט דזשיימס פארק אויף די קרייז און דיסטריקט ליניעס.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער דעמאלסטיקער גרויס־נארדערן, פיקאדילי און בראמפטאן באן (היינט די פיקאדילי ליניע) דעם 15טן דעצעמבער 1906.

## גאלעריע 

טעקע:Green.park.tube.london.arp.jpg|יובילי ליניע פעראן
טעקע:Green Park Victoria Line train.jpg|וויקטאריע ליניע פעראן און באן (2007)

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:וויקטאריע ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
אלדגייט מזרח אונטערגרונט סטאנציע

**אלדגייט מזרח** (ענגליש: Aldgate East) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע צווישן ווייטשעפל און אלדגייט אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס אין מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז פלאצירט אויף דער האמערסמיט און סיטי און דיסטריקט ליניעס.  די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.

מען האט געעפנט די סטאנציע דעם 6טן אקטאבער  1884.

## וועבלינקען 
* http://www.abandonedstations.org.uk/Aldgate_East_station.html

קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:האמערסמיט און סיטי ליניע סטאנציעס
סטראטפארד סטאנציע

**סטראַטפֿארד** () איז א גרויסע באן סטאנציע אין סטראטפארד, נייהעם, מזרח לאנדאן אויף עטלעכע ניוואען. די סטאנציע ווערט געדינט דורך לאנדאנער אונטערגרונט (צענטראלע און יובילי ליניעס), לאנדאנער איבערגרונט, דאקלאנדס לייכטע באן און נאציאנאלע באן.

אויף דער אונטערגרונט איז סטראטפארד א דורך־סטאנציע אויף דער צענטראל־ליניע צווישן מייל ענד און לייטן, און איז די מזרח סוף־סטאנציע אויף דער יובילי ליניע נאך וועסט העם. אויף דער הויפט ליניע ווערט זי באדינט דורך די עליזאבעט ליניע באדינונגען צווישן פאדינגטאן און שענפילד, און אויך דורך גרויס-אנגליא קיין פארשידענע צילן אין מזרח ענגלאנד.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3.

סטראטפארד סטאנציע האט מער ווי 40 מיליאן פאסאזשירן א יאר.

מען האט געעפנט די סטאנציע דעם 20סטן יוני 1839.

סטראטפארד איז איינע פון די מערסט־באשעפטיקטסע סטאנציעס אין בריטאניע.

## באדינונגען
 פעראנען, דאקלאנדס לייכטע באַן, יובילי ליניע, און הויפט ליניע  גרויס־אנגליא]]
די נארמאלע באדינונג אין די נישט-שפיץ שעה׳ן איז אין באנען א שעה (בא״ש) :

קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
לאנדאנער איבערגרונט

קליין|לאגא פון לאנדאנער איבערגרונט
דער **לאנדאנער איבערגרונט** () איז א פארשטאטישע באן נעטווארק אין לאנדאן, פאראייניגטע קעניגרייך, געגרינדעט אין 2007. די איבערגרונט באדינט א גרויסן טייל פון גרויסלאנדאן און הארטפארדשיר, און האט 112 סטאנציעס אויף עטלעכע ליניעס: די צפון לאנדאן ליניע, מזרח לאנדאן ליניע, מערב לאנדאן ליניע, וואטפארד ליניע, גאספל אק צו בארקינג ליניע, די לי וואלי ליניעס און די ראמפארד-אפמינסטער ליניע.

דער איבערגרונט ווערט באצייכענט מיטן קאליר אראנזש, וואס ווערט געניצט אין איבערגרונט רונדל און און אויף דער טיוב מאפע.

קליין|300פיקס|רוטע מאפע אין 2024

## נעצווערק 
### אריינפֿיר 
די אָנהייב נעצווערק מיט אירע באדינונגען און צייטפלאן זענען געווען א פֿארטזעצונג פון די סילווערלינק מעטרא באדינונגען, א גרופע רוטעס וואס די נארד לאנדאן און לאנדאן און נארט־וועסט אייזנבאן פֿירמעס האבן געבויט און עלעקטריפֿיציר אין די 19טן און אָנהייב 20טן יאָרהונדערטער. אזוי ווי דער איבערגרונט נאָמען איז משמע, איז כמעט די גאנצע נעצווערק העכער דעם גרונט. זי באשטייט בעיקר פון באנליניעס וואס פֿארבינדן געגנטן אינדרויסן פון צענטראל לאנדאן, מיט א גרויסן טייל פון דער נעצווערק אין זאנע 2. 

די נעצווערק ניצט אויך  אין צענטראל לאנדן, דעם דרום סוף־סטאנציע פון דער וואטפֿארד DC ליניע.

## באדינונגען 
ריכטיג פאר מיי 2024, זענען די טיפישע באדינונג פרעקווענצן אין באנען א שעה:

## וועבלינקען
*
פלארייל

קליין|די ערשטע פּלאַרייל באן מיט אן עלעקטרישער מאטאר (אקטאבער 1961)
**פּלאַרייל** (ענגליש: *Plarail*, יאפאניש: プラレール) איז א מאַרקע פון שפילכל באנען פון פלאסטיק וואס ווערט פאבריצירט דורך די יאפאנישע פירמע טאַקאַראַ טאָמי און איז ערשט פראדוצירט געווארן אין 1959. די מאַרקע איז באקאנט געווען אין א סך אנדערע לענדער אלס **טאָמיקאַ וועלט**.

## פאקונגען 
די באנען שליסן איין א לאקאמאטיוו, א וואגאן און א לעצטער טייל, און פארן אויף ליניעס געמאכט פון (געוויינטלעך) בלויער פלאסטיק.

מען קען נישט ניצן פּלאַרייל מאדעלן צוזאמען מיט אנדערע מאדעל באנען. זיי זענען אבער דער זעלבער ברייט ווי האָלצערנע שפילכל באנען, און דערום קענען פארן אויף זייערע ליניעס.

## היסטאריע 
זייט אקטאבער 1961 האבן אלע באנען אן עלעקטרישער מאטאר וואס פארט אויף א באטעריע.

אין מערץ 1992 איז א ליניע באזירט אויף דעם טעלעוויזיע סעריע "טאמעס דער טאנק לאקאמאטיוו און פריינט" פאבריצירט געווארן צום ערשטן מאל.

קאטעגאריע:שפילכלעך
קאטעגאריע:מאדעל באנען
געארג דער פינפטער

קליין|באקרוינונג פארטרעט, 1911

**געארג דער פינפטער** (; פערזענלעכער נאמען: **געארג פרעדעריק ערנעסט אלבערט**; 3טן יוני 1865 – 20סטן יאנואר 1936) איז געווען מלך פונעם פאראייניגטן קעניגרייך און די בריטישע דאמיניאנען  און  קייסער פון אינדיע פונעם 6טן מיי  1910 ביז זיין טויט אין 1936.

ער איז געווען דער צווייטער זון פון אלבערט עדווארד, פרינץ פון וויילס, (שפעטער געווארן קעניג עדווארד דער זיבעטער) און אן אייניקל פונעם דעמאלסיגן מארנארך, וויקטאריע.

אין 1917 איז געארג געווארן דער ערשטער מאנארך פונעם ווינדזאר הויז.

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מלכים
קאַטעגאָריע:קיסרים
קאַטעגאָריע:פאראייניקטע קעניגרייך
מיין לעבן אין טעאטער

**מיין לעבן אין טעאטער** איז א דיקער יודיש זכרונות בוך געשריבן דורכן באריהמטן שוי-שפיהלער בועז יאנג. עס איז ערשינען אין 1950 אין ניו יארק דורך איקוף פארלאג.

דער שרייבער ווידמעט דעהם בוך אין אנדענק צו זיין איינציגע טאכטער לוסי יאנג געש וועלכע איז געשטארבן אום מאי 1949.

דער בוך איז צוטיילט אין דריי טיילן אין א ס"ה פון 411 זייטן. דער בוך איז גאהר א וויכטיגער אין די היסטאריע פון יודישן טעאטער. ער באשרייבט - צווישן אנדערע - זיין ווייב קלארא, מאריס שווארץ, מאריס פינקעל, יעקב אדלער און נאך באריהמטע פערזעהנליכקייטן.

## וועב לינקען 
* ביי גוגל ביכער http://books.google.com/books/about/%D7%9E%D7%B2%D7%9F_%D7%9C%D7%A2%D7%91%D7%9F_%D7%90%D7%99%D7%9F_%D7%98%D7%A2%D7%90%D7%98%D7%A2%D7%A8.html?id=VxNBAQAAIAAJ
* http://www.worldcat.org/title/mayn-lebn-in-teater/oclc/11151216
* http://searchworks.stanford.edu/view/3457979
* http://www.rachelnet.net/F?func=find-b&request=000047779&find_code=SYS&local_base=REB01

קאטעגאריע:יידישע ביכער
קאטעגאריע:טעאטער
קאטעגאריע:ביכער געדרוקט אין ניו יארק
די ערשטע באגעגעניש

**די ערשטע באגעגעניש** איז א יודיש בוך געשריבן דורך בעלא שאגאל, מיט 27 צייכענונגען און א קורצער פאהרווארט פון איהר מאן דער באריהמטער מאָהלער מארק שאגאל.

עס איז ערשינען אין 1947 אין ניו יארק דורכן פארלאג פון אידישן פראטערנאלן ארדן. דאס בוך אנטהאלט איין-און-צוואנציג ערציילונגען אין א ס"ה פון 230 זייטן.

דאס בוך וועהרט דורך טייל אריינגערעכנט אין דער ליסטע פון **יודיש פאר אנהייבער**, צוליב זיין רעלאטיוו לייכטער שפראך.

טיילן פונעם בוך זענען איבערגעזעצט געווארן אויף העברעיאיש דורך יהודה יערי און געדרוקט געווארן אין 1970 צוזאמען מיט איהר עהרשטן בוך ברענענדיקע ליכט דורך הוצאת דביר.

## וועב לינקען 
* http://www.europeana.eu/portal/record/09321/3472A46AA3116A1CBE17CB381D5418C6A3E8D41A.html
* http://www.bookgallery.co.il/content/hebrew/bookpageschema.asp?BookPageID=76946
* דאס בוך אויף גוגל ביכער http://books.google.com/books/about/%D7%93%D7%99_%D7%A2%D7%A8%D7%A9%D7%98%D7%A2_%D7%91%D7%90%D7%92%D7%A2%D7%92%D7%A2%D7%A0%D7%99%D7%A9.html?id=u1IMAAAAIAAJ
* אן אוידיא פונעם בוך ביים יידישער ביכער-צענטער

קאטעגאריע:יידישע ביכער
קאטעגאריע:ביכער ערשינען אין 1947
טשארלס דער דריטער

**טשאַרלס, קעניג פונעם פאראייניקטן קעניגרייך** (), פולער נאמען **טשארלס פיליפ ארטור דזשארדש פון ווינדזאר** (; געבוירן דעם 14טן נאוועמבער 1948), איז דער היינטיגער קעניג פונעם פאראייניגטן קעניגרייך מיט נאך 14 קאמאנוועלט מדינות. ער איז געווארן קעניג ביים עלטער פון 73 מיטן טויט פון זיין מוטער, עליזאבעט די צווייטע, אום 8טן סעפטעמבער 2022.

ער איז דער עלטסטער זון פון עליזאבעט די צווייטע, קעניגין פונעם פאראייניגטן קעניגרייך, און פרינץ פיליפ, הערצאג פון עדינבורג. ער האט געהאלטן דעם טיטל פרינץ פון וויילס זייט 1958 ביז ער איז געווארן קעניג, לענגער פון נארוועלכן פרינץ פון וויילס. אויך איז ער געווען הערצאג פון ראטעסיי (אין סקאטלאנד) און הערצאג פון קארנוואל.

אין 1981 האט פרינץ טשארלס געהייראט זיין ערשטע ווייב דיאנע, און זיי האבן זיך גע'גט אין 1996. זיי האבן געהאט צוויי זין, פרינץ וויליאם, פרינץ פון וויילס, און פרינץ הערי פון וויילס. אין 2005 האט טשארלס געהייראט זיין צווייטע ווייב, קאמילע, די היינטיגע קעניגין.

## רעפערענצן
## וועבלינקען
*אפיציעלע וועבזייטל פונעם פרינץ פון וויילס
*אפיציעלע הערצאגשאפט פון קארנוואל הייזקעס וועבזייטל

קאַטעגאָריע:ענגלענדער
קאַטעגאָריע:מלכים
קאַטעגאָריע:הערצאגן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע קעניגרייך
דער מאמעס שבתים

**דער מאמעס שבתים** איז א בוך אין די יודישער שפראך מיט דערציילונגען געשריבן דורך חיים גראדע און ערשינען צוערשט אום 1955 דורך פארלאג ל. מ. שטיין.

עס איז מעהר-ווייניגער אן אויטאביאגראפיע פון זיינע פּערזעהנלעכע איבערלעהבענישן.

די צייכענונגען זענען געמאהלן דורך איליא שור.

## אינהאלט 
* דער מאמעס שבתים, 23
* עק וועלט, 16
* די זיבן געסלעך, 7

## ביבליאגראפיע 
* עהרשטער אויסגאבע, 1955
* שבתותיה של אמא, העברעיאיש, איבערגעזעצט דורך שלמה שנהוד, הוצאת מסדה, ישראל ה'תשי"ח
* צווייטע אויפלאגע, יודיש, ניו יארק 1959, ציקא ביכער-פארלאג, 473 זייטן
* My Mother's Sabbath Days, עהנגליש, ניו יארק, 1986

## וועב לינקען 
* אויף גוגל ביכער http://books.google.com/books/about/%D7%93%D7%A2%D7%A8_%D7%9E%D7%90%D7%9E%D7%A2%D7%A1_%D7%A9%D7%91%D7%AA%D7%99%D7%9D.html?id=S_UdAAAAIAAJ
* http://www.worldcat.org/oclc/872382865
* http://simania.co.il/bookdetails.php?item_id=491384
* http://hufind.huji.ac.il/Record/HUJ000258720
* http://www.rachelnet.net/F?func=find-b&request=000033462&find_code=SYS&local_base=REB01

קאטעגאריע:יידישע ביכער
קאטעגאריע:ביכער ערשינען אין 1955