open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
24

## געשעענישן 
* די רוימער אנעקסירן די לענדער וואס איז היינט אלזשיר, טוניסיע און מאראקא.
* ידידיה הכהן, יודישער-העלעניסטישער פילאזאף, דערקלערט אז די תורה איז דאס אייביגע ווארט פון גאט.

## געבוירן 
## געשטארבן 
* סטראבאן, גריכישער געאגראף

קאטעגאריע:יארן
אמסטערדאם, מיזורי

**אמסטערדאם** איז א סיטי אין באַטעס קאונטי, מיזורי, פאראייניגטע שטאטן מיט א באפעלקערונג פון 242 מענטשן לויטן 2010 צענזוס.

די זיפ קאד איז 64723 און עריע קאד 660.

## געאגראפיע 
די סיטי איז נאר לאנד מיט א שטח פון סה"כ 0.57 קוואדראט מייל (1.48 קוואדראט ק"מ).

## דעמאגראפיע 
די סיטי האט 62 פאמיליעס וועלכע וואוינען דארט.

### ראסע 
איבער 95 פראצענט פון דער שטאט זענע ווייסע, בלויז פיער פראצענט זענען שווארצע.

## וועב לינקען 
* די וועטער אין אמסטערדאם, מיזורי http://www.wunderground.com/weather-forecast/US/MO/Amsterdam.html
* מאפע און דעמאגראפיע http://www.city-data.com/city/Amsterdam-Missouri.html

קאטעגאריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
תבונה

דאס ספר **תבונה** איז א פירוש אויפן רמב"ם און ירושלמי נתחבר געווארן דורך הגאון רבי יצחק אייזיק קראסילשציקאוו פון פאלטאווע און דערנאך מאסקווע, רוסלאנד.

## פירוש אויפן רמב"ם 
דאס איז א לומד'ישער חיבור וואס דער מחבר האט אליין געדרוקט אין רוסלאנד, אנהויבנדיג אין יאהר ה'תרפ"ו.

עס איז געווען דאס לעצטע תורה'דיגע ספר געדרוקט צו ווערן אין רוסלאנד פאר די קומענדיגע קרוב צו הונדערט יאר, ווען קאמוניזם איז צאמגעפאלן.

## פירוש אויפן ירושלמי 
דער דאזיגער פירוש האט דער גאון אנגעהויבן שרייבן אונטער סכנה'דיגע אומשטענדן, ווען ער איז שוין געוועהן פארטריבן אין מאסקווע וואו ער האט געדיענט אלס בוכהאלטער נישט ווייט פונעם קרעמלין.

ער האט דאס געשריבן אהן קיין שום ספרים מיט זיך, בלויז א ירושלמי וועלכער ער האט געהאט באהאלטן.

ער האט עס צוטיילט אין צוויי חלקים: **תולדות יצחק** וועלכע איז א פירוש און ביאור צו פארשטיין די שקלא וטריא פון די גמרא, און **תבונה** וואס איז לומדישע עיונים און חידושים. די טויזנטער בלעטער וואס ער האט אפגעשריבן האט נאכן דרוקן באטראפן אזויפיל ווי עלף גרויסע בענדער, וואס איז דער גרעסטער חיבור געשריבן צו וועהרן אויפן ירושלמי.

ווי ער שרייבט אין די הקדמה האט ער מיט דעם געשטילט זיין גלוסטעניש ארויפצוגיין קיין ירושלים, וואס איז אים פארבאטן געווארן דורך די רעגירונג. ער האט פארענדיגט דעם חיבור אין יאהר ה'תשי"ג.

אום ב' אייר ה'תשכ"ה האט באזוכט ביי אים אין שפיטאל דער עסקן רבי הערשל בראנשטיין און דער גאון האט אים געבעטן א תקיעת כף אז ער וועט דרוקן דעם חיבור.

אסאך שוועהריגקייטן האט רבי הערשל מיטגעמאכט אויסצופיהרן זיין צוזאג. די ערשטע פאטאגראפיעס וואס ער האט געמאכט און געגעבן צו שיקן מיט די דיפלאמאטישע פּאָסט זענען פארברענט געווארן. דערנאך איז ער ארעסטירט געווארן דורך די נ ק וו ד, נישט קענעדיג מעהר פאהרן האט ער געשיקט א סך הכל פון זיבעצן שלוחים ביז מען האט אריבערגעברענגט די כתבים קיין ישראל, וואו רבי חיים קאניעווסקי איז זייער איבערראשט געווארן פונעם מאסיוון גאונישן חיבור אז ער האט באשלאסן דאס אליינס איבערצוארבעטן און ארויסגעבן.

רבי שלמה זלמן אויערבאך האט אויך געשריבן א שיינע הקדמה צום ספר.

עס איז געדרוקט געווארן דורך הוצאת דעת תורה פון מוסד הרב קוק.

קאטעגאריע:ספרי קודש
קאטעגאריע:מפרשי הש"ס
25

## געשעענישן 
* 5טן אויגוסט - די האן דינאסטיע ווערט צוריקגעשטעלט אין כינע.

## געבוירן 
## געשטארבן
שאווארש קאראפעטיאן

**שאַוואַרש קאַראַפעטיאַן** (ענגליש: "Shavarsh Karapetyan", ארמעניש: Շավարշ Կարապետյան; געבוירן דעם 19טן מיי 1953), איז א ארמענישער פֿלוספֿעדער שווימער און א העלד וועלכער האט זיך איינגעשטעלט דאס אייגענע לעבן צו ראטעווען פילע מענטשן פון טויט מיט זיי ארויסשלעפּן פון א טיפער שמוציגער אזערע אין יערעוואן, ארמעניע.

כאטש עס איז נאר אפיציעל דאקומענטירט אז ער האט געראטעוועט צוואנציג מענטשן, איז אנגענומען אז ער האט ארויסגעשלעפט פיל מער. נאר אסאך פון די וואס זענען געבליבן לעבן האבן פשוט אוועקשפאצירט פונעם ארט ממילא האט מען עס נישט אויפן פלאץ פאראייביגט.

ווי אויך זענען נישט אלע דעטאלן וואס די רעגירונג האט דאן געשריבן הונדערט פראצענט קראנט, ווי עס געווען דער איינפיהרונג אין די לענדער וואס האבן געהערט צום סאוויעטן פאראיין.

די אינטערסאנטע זאך איז אז שאווארש האט פאר קיינעם נישט דערציילט דערוועגן, אריינגערעכנט זיין אייגענע ווייב, און די רעגירונג האט זיכער געמאכט א שווייג ביז א צייטונג שרייבער אין מאסקווע איז געוואויר געווארן דערפון און באשריבן די געשיכטע אין דער גרעסטער קאמוניסטישער צייטונג, אזוי איז ער פארוואנדלט געווארן אין א רוסישער העלד.

נאך דער רעטונג איז ער געליגן אין שפיטאל מאנאטן לאנג מיט א לונגען אנטצינדונג און וואונדן. ווען ער האט זיך ענדליך אויסקורירט האט ער פארט נישט געקענט ווייטער אנגיין מיט זיין קאריערע אלס שנעל-שווימער צוליב די יסורים וואס ער האט געליטן. און אויך האט ער אנטוויקלט א שרעק פון וואסער. ממילא האט ער געעפנט א שוסטעריי אין מאסקווע.

שפעטער אין לעבן איז איהם נאך צוויי מאל אויסגעקומען צו ראטעווען מענטשן פון טויט. איינמאל אויף א באס וואס דער פיהרער האט פארלוירן קאנטראל און כמעט אריינגעפארן אין א טאל און דאס אנדערע מאל פון א פייער וואו מענטשן זענען געווען פארכאפט.

קאַטעגאָריע:ארמעניע
קאטעגאריע:ראטנפארבאנד
קאַטעגאָריע:שווימער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
17

יאהר **זיבעצן** איז געווען א געווענליך יאהר אינעם יוליאנישן קאלענדער מיט 365 טעהג.

## געשעהענישן 
* גערמאניקוס קערט זיך אום קיין רוים און ווערט אנטפאנגען אלס מלחמה היראו נאכן באזיגן די גערמאנער
* טיבעריוס שיקט גערמאניקוס אין קריג מיט די פאלק פון פּאַרטיע (היינט אין איראן)
* קאפאדאקיע ווערט א רוימישער פראווינץ
* א ציווילער-קריג ברעכט אויס אין גערמאניע
קליין|לינקס|א בלאט פון ליוויי'ס ווערק אין פראנצויזישע איבערזעצונג
## געבוירן 
## געשטארבן 
* אוויד א רוימישער פאעט
* טיטוס ליוויי א באקאנטער רוימישער היסטאריקער

קאטעגאריע:יארן
26

## געשעענישן 
* דער קייסער טיבעריוס ציט זיך צום אינזל קאפרי און לאזט איבער די רוימישע אימפעריע.

## געבוירן 
## געשטארבן
27

## געשעענישן 
## געבוירן 
* אגריפס דער צווייטער (נפ' 67 אדער 92)

## געשטארבן
29

## געשעענישן 
* די רוימישע אימפעריע נעמט איין סערדיקע (היינט סאפיע)

## געבוירן 
## געשטארבן
30

## געשעענישן 
* רוים שטעלט אויף די שטאט טורנע (היינט אין בעלגיע)

## געבוירן 
## געשטארבן
28

## געשעענישן 
## געבוירן 
* קייסער מינג פון האן (געש' 75)

## געשטארבן
מאנהעטן טיימס

די **מאנהעטן טיימס** (ענגליש: "Manhattan Times") איז א אומזיסטע צוויי שפראכיגע וועכנטליכער צייטונג, געגרינדעט אין 1999, וועלכער סערווירט עטליכע געגנטער אין צפון מאנהעטן.

די צייטונג ערשיינט יעדן מיטוואך און איז צו געפינען אין די ספעציעלע שמאלע צייטונג האלטער'ס לענגאויס די גאסן פון וואשינגטאן הייטס, אינוואד, הארלעם און מזרח הארלעם.

די צייטונג באשטייט פון ארטיקלען און נייעס אין אינטרעסע פון די לאקאלע געמיינדע געשריבן אין ענגליש און אין שפאניש, מערסטנס די זעלבע ארטיקלען זייט ביי זייט.

מען קען אויך אבאנירן פארן צייטונג, וועלכע ווערט געשיקט נאר צו אדרעסן אין מאנהעטן פארן שפאט ביליגן פרייז פון צעהן דאלער א יאהר.

אויף זייער וועב זייטל האבן זיי פרישע נייעס טעגליך.

## וועב לינקען 
* אפיציעלע וועב זייטל http://www.manhattantimesnews.com/?cbg_tz=300
* http://echomedia.com/medias/details/8824
* http://www.harlemonestop.com/organization/873/manhattan-timesthe-bilingual-newspaper-of-northern-manhattan
* פעיסבוק בלאט https://www.facebook.com/pages/Manhattan-Times/199460713445520
* http://www.manta.com/c/mmyzy79/manhattan-times

קאטעגאריע:צייטונגען
קאטעגאריע:מאנהעטן
טויט אין די נאכמיטאג

**טויט אין די נאכמיטאג** (ענגליש: "Death in the Afternoon") ווערט אויך גערופן **העמינגוועי** איז א קאקטעיל געמאכט מיט שאמפעין און עבסינט.

## וועב לינקען 
* http://www.esquire.com/drinks/ernest-hemingway-drink-recipe
* http://liquor.com/recipes/death-in-the-afternoon/#5YTZULvTWom6xCxW.97
* https://www.youtube.com/watch?v=YFU9u3h7430
* אן אנדערע רעצעפט מיט לימענע זאפט און סירופ http://www.diffordsguide.com/cocktails/recipe/623/death-in-the-afternoon

קאטעגאריע:אלקאהאלישע געטראנקען
קאטעגאריע:וויין
קארפס ריווייווער (קאקטעיל)

די **קאָרפּס ריווייווער** (ענגליש: Corpse Reviver) זענען א גרופע קאקטעילס אנגעבליך געמאכט פאר אינדערפריה צו פארגרינגערן די נאכווייען פון אסאך טרינקען ביינאכט.

אלע ווערן סערווירט קאלט אהן אייז.

## נומער איינס 
דאס איז א קאקטעיל נאך פון פאר די פראהבישן צייט וועלכע ווערט געמאכט מיט קאניאק, עפל ברענדי און זיסע ווערמוט.

## נומער צוויי 
די דאזיגע קאקטעיל איז די מערסטע פאפולער פון די פאמיליע.

עס ווערט געמאכט מיט דזשין, לעמאן זאפט און נאך.

## סעוואי קארפס ריווייווער 
דאס איז א קאקטעיל געשאפן דורך דזשאו גילמאור אין 1954.

עס ווערט געמאכט מיט ברענדי, ווייסע קריעם און נאך.

## וועבלינקען 
* http://bevvy.co/cocktail/corpse-reviver/anr
* ווידיאו ווי אזוי צו מאכן נומער איינס https://www.youtube.com/watch?v=EROmlUPlez4
* נומער צוויי https://www.youtube.com/watch?v=-bVdZjYcF0A
* https://www.youtube.com/watch?v=sa-keuCkP6w
* נומער דריי https://www.youtube.com/watch?v=SEq5fzOyxyA
* http://www.epicurious.com/recipes/food/views/Corpse-Reviver-3000-51184210 

קאטעגאריע:קאקטיילס
ערד ציטערניש (קאקטעיל)

די **ערד ציטערניש** איז א שטארקע קאקטעיל, (ווערט אויך גערופן "Tremblement de Terre"), וואס קומט פון פראנקרייך און ווערט געמאכט מיט קאניאק און עבסינט.

ס'איז אויך פארהאן אנדערע רעצעפטן מיט ברענדי, וויסקי וכדומה וואס ווערן גערופן ערד-ציטערניש, אבער אלע זענען גלייך מיט דעם וואס עס אנטהאלט עבסינט.

## וועב לינקען 
* http://www.absintheonline.com/acatalog/Tremblement_de_terre__Earthquake_.html
* http://www.drinksmixer.com/drink3311.html 
* https://www.youtube.com/watch?v=P_7zXpzOyKM

קאטעגאריע:אלקאהאלישע געטראנקען
פערד'ס האלדז

א '''פערד'ס האלדז''' (ענגליש: "Horse's Neck") איז א קאקטעיל וואס איז אנערקענט ביי דער אינטערנאציאנאלע באר אסאסיאציע וועלכע באשטייט פון ברענדי אדער וויסקי, דזשינדזשער עיל און א לאנגע לימענע שאלעכץ וואס דאס מאכט די נאמען.

עס ווערט סערווירט אין א הויכע גלאז מיט אייז.

## וועבלינקען 
* http://liquor.com/recipes/horses-neck/#HrjEgk1z6tUEMfm6.97
* http://www.sisboomblog.com/2012/01/horses-neck-cocktail/ 
* https://www.youtube.com/watch?v=gvhltXAR6UI
* https://www.youtube.com/watch?v=zgnBeiEB5pE
* https://www.youtube.com/watch?v=HFTLcG3Y9J8

קאטעגאריע:קאקטיילס
וואשינגטאן הייטס

**וואשינגטאן הייטס** (ענגליש: "Washington Heights") איז א געהגנט אין צפון מאנהעטן מיט א באפעלקערונג פון איבער הונדערט פופציג טויזנט מענטשן.
קליין|וואשינגטאן הייטס געזעהן פון דער 174ציגסטער גאס
## היסטאריע 
[קליין|[ישיבת רבי שמשון רפאל הירש אין וואשינגטאן הייטס]]

## געאגראפיע 
ער גרעהניצט זעך מיט הארלעם, אינוואד און די האדסאן און הארלעם טייכן.

אין וואשינגטאן הייטס געפונט זיך מאנהעטן'ס העכסטער פונקט, בענעט פארק, וועלכער איז 265 פיס העכער דעם ים שפּיגל.
[קליין|לינקס|א [בילד פון וואשינגטאן הייטס גענומען פונעם דזשארדזש וואשינגטאן בריק]]

## דעמאָגראַפיע 
די געגנט איז באזעצט מיט אסאך מענטשן פון דאמיניקאנישן אָפּשטאם.

אזוי אויך פילע מאדערן ארטאדאקסישע יודן וואוינען אין דער געהגנט. דער באריהמטער ישיבה אוניווערסיטעט און די קהל עדת ישורון קהילה און הכשר זענען באזיהרט אין וואשינגטאן הייטס.

## טראנספארטאציע 
### בריקן 
* וואשינגטאן הייטס איז באהאפטן צו פארט לי, ניו דזשערזי דורכן דזשארדזש וואשינגטאן בריק וועלכער איז דער וועלטס מעהרסט פארנומענע בריק פאר מאָטאָריזיהרטע אויטאס, מיט איבער 106 מיליאן א יאהר. די דזשארדזש וואשינגטאן בריק באס סטאנציע איז לאקיהרט ביי די מאנהעטן עק פונעם בריק.
* דער הויעכער בריק, די עלטסטע בריק אין ניו יארק סיטי וואס שטייט נאך, 

### סאבוועי 
## רעליגיעזע געביידעס 
* ישיבה אוניווערסיטעט
* קהל מחזיקי תורה
* בארג סיני יודישער צענטער, ארטאדאקס
* היברו טאבערנעקל אף וואשינגטאן הייטס, רעפארם

## צייטונגען 
* מאנהעטן טיימס

## וועבלינקען 
* http://nymag.com/realestate/articles/neighborhoods/hamiltonwashington.htm 
* א ווידעא טור פון וואשינגטאן הייטס
* א קורצער דאקומענטארער פילם

קאטעגאריע:מאנהעטן
חנוכה ביים רבי'ן

'''חנוכה ביים רבי'ן''' איז א צוויי חלקים'דיגער חסידישע מוזיק חנוכה אלבאם פון אלטע און נייע חסידישע ניגונים וואס ווערן געזינגען אין דעם סערעט־וויזשניצער הויף, ארויסגעגעבן דורך דער זמירות אראגאניזאציע צו פארשן חסידישע ניגונים אנגעפירט דורך רבי חיים באנעט מיט זיין כאר.

די לענגערע אלטע ניגונים זענען אפגעכאפט ווי עס ווערט געזינגען ביים רבי'ןס צינדן.

## אינהאלט פון ערשטן חלק 
* להדליק נר חנוכה, פון רבי'ן
* ויהי נועם - יושב בסתר, כנ"ל
* מעוז צור ישועתי (צען מינוט)
* מזמור שיר חנוכת (אכט מינוט)
* הנרות הללו (איבער פינעף מינוט)
* על הניסים (איבער אכט מינוט)
* מעוז צור (איבער זיבן מינוט)
* יוונים

## צווייטער חלק 
דער צווייטער חלק איז ערשינען אום טבת ה'תש"ע און אנטהאלט אויך אכט ניגונים.

* להדליק נר חנוכה, ברכת ההדלקה פונעם רבי'ן דעם ערשטן טאג חנוכה ה'תשנ"ד
* מעוז צור ישעותי, אן אלטער דזשיקאווער ניגון (איבער ניין מינוט)
* מזמור שיר חנוכת הבית, פיניע חזן (כמעט ניין מינוט)
* על הניסים ועל הנפלאות, פיניע חזן (ספעקטאר) (איבער דרייצן מינוט)
* מעוז צור ישועתי, א רימאנאווער ניגון (איבער זיבן מינוט)
* מחרוזת יונים נקבצו עלי, דער וועלטס באקאנטע וויזשניצער ניגון
* צדיק כתמר יפרח, רבי חיים באנעט
* וכל עמך בית ישראל, א דעמאלטדיגער פרישער ניגון ארויסגעגעבן דורך רבי חיים באנעט לכבוד א שמחה אין הויף אום כ"א כסליו

## וועב לינקען 
* די נייעס איבער די ערשיינען פון חלק ב אויף חסידיניוז http://www.chasidinews.com/1756/ 

קאטעגאריע:חנוכה
קאטעגאריע:וויזשניץ
קאטעגאריע:אידישע טעיפס
קליינע שווארצע בוך

**קליינע שווארצע בוך** (ענגליש: Little Black Book) איז א 2004 דראמאטישער פילם.

## געשיכטע 
א פרוי וועלכע ארבעט ביי א טעלעוויזיע שאו נוצט דאס אויס צו געוואויר ווערן אינפארמאציע איבער איהר מאן'ס געוועזענע גירל-פרענדס.

איינע פון די פראדוצירער וועלכע נארט איהר אריין דערין, נוצט עס אויפצושפיהלן א לעבעדיגע ריאליטי דראמא אויף די שאו.

## שפיהלער 
* בריטני מוירפי, אלס סטעיסי האלט
* ראן ליווינגסטאן
* דזשוליען ניקאלסאן

## וועב לינקען 
* אפיציעלע וועב זייטל http://www.sonypictures.com/movies/littleblackbook/index.html
* http://www.imdb.com/title/tt0361841/
* אויסצוג https://www.youtube.com/watch?v=7UgZDDOMMlE

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
קאטעגאריע:דראמא
קאטעגאריע:ליבע
ארגאזם (קאקטעיל)

**ארגאזם** איז א זיסע קאקטעיל געמאכט מיט אמערעטאו, אייריש קריעם און פון אויבן א קארש.

עס איז פארהאן דערין פארשידענע רעצעפטן און עס ווערט געווענליך סערווירט מיט אייז.

א **שרייעדיגע ארגאזם** (ענגליש: "Screaming Orgasm") איז מיט וואדקע.

עס קען אויך געמאכט ווערן אלס שאַט.

## וועב לינקען 
* http://cocktails.about.com/od/cocktailrecipes/r/orgasm_cocktail.htm 
* http://www.diffordsguide.com/cocktails/recipe/2747/screaming-orgasm
* https://www.youtube.com/watch?v=TE9FiqJXnxw
* https://www.youtube.com/watch?v=x5aRCCZAqfw
* https://www.youtube.com/watch?v=JVxvDlY9h5c

קאטעגאריע:קאקטיילס
ראטעווען סילווערמאן

**ראטעווען סילווערמאן** (ענגליש: "Saving Silverman") איז א 2001 קאמישע ראמאנטישע פילם פילמירט אין בריטיש קאלאמביע.

## געשיכטע 
דערען סילווערמאן פארליבט זיך אין א סייקאלאדזשיסט וואס קאנטראלט איהם. זיינע פריינד ווילן איהם ראטעווען דערפון, דערפאר טוהן זיי איהר פארכאפן און פרובירן איהם צוריק פארליבן אין די מיידל וואס איז געווען זיין יוגנט טרוים.

## שפיהלער 
* דזשעיסאן ביגס
* אמענדע פיט
* דזשעק בלעק
* סטיוו זאן
* ניעל דיימאנד

## וועב לינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt0239948/
* אויסצוג אויף יו טוב https://www.youtube.com/watch?v=uN_3my4WPlc

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
קאטעגאריע:קאמעדיע
קאטעגאריע:ליבע
יעקב יוסף הערמאן

**יעקב יוסף הערמאַן** (; ה'תר"ם, סלוצק - ה'תשכ"ז, ירושלים) איז געווען א חרדישער אמעריקאנער ייד און א פיאנער פון פון חרדישע יידנטום אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. ער איז געווען באוואוסט ווי א גרויסער מכניס אורח, און האט געהיטן כשרות און יידישקייט שטרענג אין א תקופה ווען רוב יידן האבן נישט געהאלטן דערביי. רבי ברוך בער פון קאמעניץ האט אים גערופן דעם "חפץ חיים פון אמעריקע".

זיין טאכטער רוחמה שיין האט געשריבן זיין ביאגראפיע אין דעם בוך אלץ פארן בעל-הבית.

## הכנסת אורחים
הערמאן איז געווען א גרויסער מכניס אורח. א סך גרויסע רבנים פון אייראפע זענען געווען אורחים ביי משפחת הערמאן ווען זיי האבן באזוכט די פאראייניגטע שטאטן. צווישן זיי זענען געווען
רבי ברוך בער לייבאוויץ, ראש ישיבה אין קאמעניץ, און זיין איידעם רבי ראובן גראזאווסקי, וואס איז געשטאנען ביי די הערמאנס צוויי יאר; רבי אליעזר יהודה פינקל, מירער ראש ישיבה; רבי אברהם קאלמאנאוויטש; און רבי אליהו אליעזר דעסלער. 

## רעפערענצן
## מקורות
*
* 
* 
*
*
*

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:חרדים
פיער פערדמאן

**פיער הארסמאן** (ענגליש: "Four Horsemen") איז א שאט קאקטעיל וואס באשטייט געווענליך פון פיער סארטן וויסקי.

* בורבען
* טענעסי
* סקאטש
* אייריש

אויב נאר דריי פון די וויסיק'ס ווערן געלייגט איז עס א דריי קלוגע מענטשן קאקטעיל.

ווען מ'לייגט צו נאך עפעס צו די אויבנדערמאנטע פיער, באקומט עס א צוגאב נאמען.

צום ביישפיל: **פיער פערדמאן גייען פאנגען** איז ווען מ'לייגט צו ווילדער אינדיק, **פיער פערדמאן גייען צום וואסער** איז ווען מ'לייגט צו קעפטען מארגען, און נאך

## וועב לינקען 
* http://www.drinksmixer.com/drink3588.html 
* https://www.youtube.com/watch?v=_2T_j_TaI94

קאטעגאריע:קאקטיילס
לעבן אן דיק

**לעבן אן דיק** (ענגליש: "Life Without Dick") איז א קרימינאל-ראמאנטישע קאמעדיע גלייך צו ווידעא פילם.

## געשיכטע 
קאלין גיבסאן ווערט איינגערעדט אז איר מאן דיק טשיעדט (??) אויף איר, און שיסט אים בטעות אויף טויט.

דניאל איז א היטמאן פאר זיין שוואגער אן אירישע מאפיאנער, און ער איז באפוילן געווארן צו הרג׳ענען דיק. אזוי ווי ער קען נישט הארגענען, פריידט ער זיך אז קאלין האט געטאן די ארבעט אנשטאט אים און באפריינדעט זיך מיט איר. און ווי נאר ער זעט אז ביי איר איז עס נאטירליך נישט שווער, טוהט זי זיין ארבעט אנשטאט איהם.

## שפיהלער 
* קרעג פורגענסאן
* שרה דזשעסיקע פארקער
* הערי קאניק דזשוניער
* דזשאני נאקסוויל

## וועבלינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt0262571/
* http://www.vudu.com/movies/#!overview/24519/Life-Without-Dick
* אויסצוג https://www.youtube.com/watch?v=ZS0Nk7PtpZQ

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
קאטעגאריע:קאמעדיע
קאטעגאריע:ליבע
דריי קלוגע מענטשן

**דריי קלוגע מענטשן** (ענגליש: "Three Wise Men") איז א קאקטעיל צאמגעשטעלט פון דריי סארטן וויסקי וואס ווערן אפט גערופן נאך זייערע ערפונדער.

געווענליך איז עס:
* סקאטש וויסקי, (דזשאני וואקער)
* טענעסי וויסקי, (דשעק דעניעלס) און
* בורבען וויסקי, (דזשים ביען)

## אנדערע סארטן 
* א **צפונדיגער קלוגער מאן** איז מיט טאקילא אנשטאט סקאטש
* **דריי מענער און א בעיבי** איז ווען מ'לייגט צו מילך
* **דריי קלוגער מענער גייען פאנגען** איז ווען מ'לייגט צו ווילדער אינדיק
* **דריי קלוגע מענטשן שלאגן מאנהעטן** (ענגליש: Three Wisemen Hit Manhattan) איז א קלאסישע מאנהעטן וועלכע באשטייט פון די דריי סארטן וויסקי

## וועב לינקען 
* http://www.wikihow.com/Make-a-Three-Wise-Men-Shot 
* https://www.youtube.com/watch?v=jbDdmlFzem4
* https://www.youtube.com/watch?v=5oMPxQLP7yM

קאטעגאריע:קאקטיילס
טאמעס סילווערסטין

**טאמעס סילווערסטין** (ענגליש: *Thomas Silverstein*; געבוירן: 4טן פעברואר 1952), איז א אמעריקאנער באשולדיגטער פארברעכער וועלכער ווערט שוין געהאלטן אין איזאלאציע זינט 1983, די לענגסטע צייט אין דער היסטאריע פון דעם פעדעראלן ביורא פון ארעסט הייזער.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן אין לאנג ביעטש, קאליפארניע. אלס קינד איז געטשעפעט געווארן צוליב זיין יודישן נאמען און זיין מאמע האט איהם געלערנט צוריקצושלאגן.

=== ארעסט ==

ער איז ארעסטירט געווארן ביי די ניינצן פאר באוואפנטע רויבעריי, און וויבאלד ווען ער איז געווען אינדרויסן אויף פאראל האט ער זיך ווידער באטייליגט אין א רויבעריי האט מען איהם פאראורטיילט צו פופצן יאהר טורמע.

דארט אין תפיסה האט מען איהם באשולדיגט אין צוויי מארדן פון וואס איינס איז ער שפעטער ריינגעוואשן געווארן.

אום 22סטן אקטאבער 1983 האט טאמעס דערמארדעט א וועכטער וואס איז איהם דערגאנגען די יאהרן. אלס נקמה האט מען איהם זינט דאן פארשלאסן איינזאם אליין אהן גארנישט צו טוהן נאר קלאצן אויף די פיער ווענט. ער האט ניטאמאל קיין פענסטער פון וואו ארויסצוקוקן און אפילו די מאלן געצייג וואס ער האט פון אנהייב געהאט וואס האט איהם געהאלטן באשעפטיגט האט מען איהם אויך צוגענומען, די לעקטער ברענט פיער-און-צוואנציג שטונדן א טאג אלעס כדי צו לערנען א לעקציע פאר אנדערע ארעסטאנטן וואס עס געשעהט אויב טשעפעט מען מיט די זיכערהייט-וועכטער.

עס איז א ווינדער אז ער איז נאך ביים זינען נאך אזויפיהל יאהרן אפגעזונדערט פון סיי וואספארא לעבעדיגע זאך.

טאמעס טענה'ט אז ס'נישט ריכטיג זיין באהאנדלונג און אז ער איז נישט קיין מערדער. און דאס וואס ער האט געטוהן אין תפיסה איז צוליב וואס ער האט נישט געהאט קיין אנדערע אויסוואל ווייל אזוי איז אויסגעשטעהלט די געפענגעניש סיסטעם. און אנדערש וואלט מען איהם גע'הארג'עט.

מענטשן רעכט גרופעס אדוואקאטירן אויך קעגן זיין עקסטרעמע באהאנדלונג און אייסערן זיך אז עס איז נישט בארעכטיגט צו אזוי שטארק באשטראפן א מענטש.

טאמעס ווייזט אהן אז אין די איין וואך וואס ער איז געווען אינדרויסן פון זיין צעל צוליב ראיאטן אין די טורמע האט ער קיינעם נישט געשעהדיגט.

## וועב לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://www.tommysilverstein.bravehost.com/ 
* http://thomassilverstein.wordpress.com/
* א באריכט אויף בי בי סי איבער זיין פאל http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/1393970.stm
* א באריכט אויף קאווע שטיבל http://www.kaveshtiebel.com/viewtopic.php?p=239317#p239317
* אן (אומקלארע) אינטערוויו מיט איהם http://www.peteearley.com/thomas-silverstein/
* http://solitarywatch.com/2011/05/05/americas-most-isolatd-federal-prisoner-describes-10220-days-in-extreme-solitary-confinement/

קאטעגאריע:אמעריקאנער
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
וואן דירעקשן

[קליין|לינקס|ביים זינגען ביי א [קאנצערט]]

**וואַן דירעקשן** (ענגליש: *One Direction*, יידיש: "איין ריכטונג") איז א פאפולערע בריטישע מוזיקאלישע טרופע באזירט אין לאנדאן. זיי זענען ארויפגעקומען אויף די ארענע ביים קאנקורירן אין די טעלעוויזיע פראגראם די עקס פאקטאר אין 2010, וואס כאטש זיי האבן נישט ענדגילטיג געווינען האט עס זיי געמאכט באוואוסט אין די מוזיק וועלט.

## מיטגלידער 
* הערי סטיילס

## אלבאמען 
* וואך א גאנצע נאכט, 2011
* נעם מיר אהיים, 2012
* אינמיטן די נאכט געדענקענישן, 2013
* פיער, 2014

## פילמאגראפיע 
## וועב לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://www.onedirectionmusic.com/us/home
* http://www.imdb.com/name/nm4108424/

קאטעגאריע:טרופעס
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
קאטעגאריע:ענגלאנד
העקסד

**העקסד** (ענגליש: "Hexed") איז א 1993 טרילער-קאמעדי פילם.

## געשיכטע 
א האטעל קלוירק פרובירט צו עררייכן זיין פאנטאזיע צו האבן סעקס מיט א אויסלענדישע מאדעל אבער אנטדעקט איהרע באהאלטענע סודות און איבערצייגט זיך אין איהר שווארצע זייט ווי זי איז א מערדערקע.

## שפיהלער 
* אריה גראס
* עדריען לעווין (שעלי)
* קלאודיע קריסטשען

## וועב לינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt0107107/
* אויסצוג https://www.youtube.com/watch?v=OByAzxrCNt4
* http://articles.latimes.com/1993-01-25/entertainment/ca-1556_1_director-alan-spencer
* http://www.videodetective.com/movies/hexed/2949 

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
הייליג פאר מיר

**הייליג פאר מיר** (ענגליש: "Holy for Me") איז א 1995 קורצער קאמישער פאלשער דאקומענטארער פילם דירעקטירט דורך אסף בערנשטיין.

## געשיכטע 
די פילם פאלגט נאך א פרייער טור גייד וואס האט זיך געטויפט צו קריסטנטום און געווארן א גלח וואו ער פיהרט טוריסטן אויף א מאדנעם טור אין תל אביב פּרעדיגנדיג פאר זיי די גאנצע צייט איבער רעליגיעזע זאכן.

## שפיהלער 
* דרור קערען, יונה סידאַס
* אדם ברוך
* אילן ווייס

## אויסצייכענונגען 
די פילם האט געווינען די וואלגין אווארד ביי די ירושלים פילם פעסטיוואל פאר די בעסטע קורצע פילם

## וועב לינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt0180745/
* ביי די נאצינאלע צענטער פאר יודישע פילמען http://www.jewishfilm.org/Catalogue/films/holyforme.htm

קאטעגאריע:ישראל פילמען
קאטעגאריע:העברעיש
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:קאמעדיע
קאטעגאריע:קריסטנטום
קאטעגאריע:תל אביב
פרינץ פון וויילס (קאקטעיל)

**פרינץ פון וויילס** (ענגליש: "Prince of Wales") איז א קאקטעיל געשאפן דורך אלבערט עדווארד דער פרינץ פון וויילס און שפעהטער קעהניג עדווארד דער זיבעטער.

עס באשטייט פון שאמפאניע, ביטערס, צוקער, ריי וויסקי אדער קאניאק און א ליקער.

טייל לייגן צו די זאפט פון אנאנאס און\אדער לימענע.

עס ווערט סערוויהרט מיט צומאלענע (קראָשד) אייז.

## וועב לינקען 
* http://www.cocktailians.com/2008/09/mxmo-submission.html
* http://www.cocktailchronicles.com/2007/11/07/prince-of-wales/
* http://www.saveur.com/article/Recipes/Prince-of-Wales

קאטעגאריע:קאקטיילס
קאטעגאריע:וויין
קאטעגאריע:וויילס
מיין ברודער'ס חתונה (2003)

'''מיין ברודער'ס חתונה''' (ענגליש: "My Brother's Wedding") איז א 2003 קורצער דראמאטישער דאקומענטארער פילם פילמירט און דירעקטירט דורך דניאל עקיבא א ברודער פונעם חתן.

## געשיכטע 
דער פילם פארציילט די געשיכטע פון צוויי ברודער'ס פון באסטאן וועלכע זענען אויפגעוואקסן גאר נאענט איינער מיטן צווייטן, ביז שפעהטער ווען דער יונגערער איז געפארן קיין ישראל וואו ער איז געווארן ארטאדאקסיש.

די פילם פאלגט נאך זייער געפיהלן ביי די 2001 רייזע צו זיין חתונה אין א האטעל אין ירושלים.

## שפיהלער 
* דוד עקיבא
* דניאל עקיבא
* יונה עקיבא

## וועב לינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt1051850/
* די עפענונג פונעם פילם http://vimeo.com/3928466
* אן אינטערוויו מיטן ברודער און דירעקטאר http://www.newenglandfilm.com/news/archives/03november/akiba.htm 
* http://www.jewishfilm.org/Catalogue/films/mybroswed.htm

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
קאטעגאריע:דראמא
קאטעגאריע:פאמיליע
קאטעגאריע:ישראל
קאטעגאריע:רעליגיע
דוד עקיבא

**דוד עקיבא** (ענגליש: David Akiba) (געבוירן: ה' תשרי ה'תש"א אין באסטאן), איז א יודישער פאטאגראפירער וועלכער וואוינט אין באסטאן.

ער האט אנגעהויבן פאטאגראפירן אלס יונגל אין זיין שלאפצימער און אומגעפעהר ה'תש"ל האט ער אנגעהויבן פראפעסיאנאלע ארבעט.

זיינע ווערק ערשיינען אין די פראמינענטסטע קונסט זאמלונגען. ער איז אויך א פאטאגראפיע לעהרער אין פארשידענע קאלידזשעס.

זיין נאמען פון געבורט איז געווען **דוד כהן**, נאר ער האט עס געטוישט וויבאלד עס איז שוין געווען א פאטאגראפירער מיט דעם נאמען.

ער און זיינע ווערק ערשינען אויך אין א פאמיליע פילם פון זיין זוהן פון זיין ערשטע הייראט מיין ברודער'ס חתונה.

## וועב לינקען 
* אפיציעלע וועב זייטל http://davidakiba.weebly.com/ 
* http://www.artfacts.net/en/artist/david-akiba-33732/profile.html
* http://www.boston.com/ae/theater_arts/articles/2009/06/06/theres_poetry_in_the_focus_of_akibas_boston/
* http://art.newcity.com/2010/09/27/review-david-akibaalibi-fine-art/
* https://bpl.org/research/print/akiba/index.htm 
* https://www.kickstarter.com/projects/101507219/the-entwining-image

קאַטעגאָריע:קינסטלערס
קאטעגאריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:מאסאטשוסעטס
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
22

דאס יאהר **צוויי און צוואנציג** איז געווען א געווענליך יאהר אינעם יוליאנישער קאלענדאר וועלכע האט זיך אנגעהויבן אין א דינסטאג.

קליין|לינקס|געלט פון יאהר 22
## געשעהענישן 
* עס האט זיך אנגעהויבן די האן דינאסטיע אין כינע

## געבוירן 
## געשטארבן 
קאטעגאריע:יארן
דוד קאלב

הרב **דוד קאַלבּ** (ענגליש: David Kalb) איז א ארטאדאקסישער רב און שרייבער וועלכע דינט אלס דירעקטאר פון ערציאונג ביי דער (רעפארם) צענטראל סינאגאג אין מאנהעטן און איז א פראמינענטער פיגור ביי יודישע ארגאניזאציעס אין ניו יארק.

ער איז דער איינציגסטער ארטאדאקסישער רב וואס איז אזוי נאענט מיט די רעפארמער, וואס וויבאלד ער גלייבט אין פלוראליזם האט ער נישט קיין פראבלעם דערמיט.

הרב קאלב שטיצט די נשות הכותל.

## ביאגראפיע 
## וועב לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל
* זיין פראפייל ביים וועב זייטל פון צענטראל 
* זיין רעדע אין שטיצע פון די פרויען פונעם כותל 
* ארטיקל פון הרב קאלב אין האפינגטאן פאסט 
* אן אינטערוויו מיט איהם ווי אזוי ער באגייט זיך מיט די פארצייטישע זאכן אין דער תורה
* חנוכה תורה ביי צענטראל https://www.youtube.com/watch?v=u-tIEabac0k

קאטעגאריע:אמעריקאנער רבנים
קאטעגאריע:יידישע שרייבער
קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
31

## געשעענישן 
## געבוירן 
## געשטארבן 
* 18טן אקטאבער - לוציאוס עליאוס סעיאנוס
ערב פסח אין חדר

**ערב פסח אין חדר** איז א אלבאם געאייגנט פאר קינדער ווי עס ווערט פראפעסיאנאל אראפגעלייגט די מעשיות און ענינים פון יו"ט פסח.

די אלבאם איז פראדוצירט דורך ישעיה יצחק רובין א קינדערגארטן מלמד אין סאטמאר וויליאמסבורג, וועלכע פארציילט עס שיין אין יודיש באגלייט מיט מוזיק און ניגונים.

עס קומט אין MP3 פאָרמאַט און אנטהאלט דריי חלקים:

* סדר בדיקת חמץ
* דערהויבענע סדר נאכט
* סיפור יציאת מצרים

עס איז ארויסגעגעבן דורך קרן שמואל ישעי'.

קאטעגאריע:אידישע טעיפס
קאטעגאריע:יידיש
קאטעגאריע:סאטמאר
קאטעגאריע:פסח
אברהם פערסטער

**אברהם יוסף פֿערסטער** (געבוירן: ה'תשל"ו) איז א געוועזענער זשורנאליסט און ראדיא פערזענליכקייט ביי דער פרומער געמיינדע אין ישראל.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן צו א בעלזער משפחה אין ירושלים אין יאר ה'תשל"ו. זיין פאטער מרדכי האט געדינט אלס ראטסמאן אין ירושלים, פון דגל התורה.

ער איז אלע יארן געווען אקטיוו אינעם חרדישן לעבנסשטייגער. ער האט געדינט אין משפחה, א שטיק צייט האט ער אנגעפירט די גרויסע בעלזער שול אין ירושלים.

ער איז יארן לאנג געווען א פראמינענטער פיגור אויף דער חרדישע ראדיא סטאנציע קול חי וואו ער פלעגט געבן לעבעדיגע רעפארטאזשן ווי אויך אינטערוויוס מיט פערזענליכקייטן, ווי צום ביישפיל איז ער געווען דער ערשטער צו אינטערוויואירן הרב אמנון יצחק.

אין די לעצטערע יארן איז ער געווארן מער און מער ליבעראל ביז אום ה'תשע"ד איז ער אפיציעל אפגעפארן פונעם פרומען וועג צוזאמען מיט זיין ווייב און אכט קינדער.

## וועב לינקען 
* זיינס א באריכט אין א געווענליכן פרייטאג http://www.93fm.co.il/radio/broadcast/50024/ 
* http://www.93fm.co.il/radio/90885/ 
* http://rotter.net/forum/scoops1/169230.shtml 
* http://www.bhol.co.il/forums/topic.asp?topic_id=2922303&forum_id=771 
* http://www.bhol.co.il/forums/topic.asp?topic_id=3027061&forum_id=17303 
* http://freemorgen.com/forum/viewtopic.php?p=14135#p14135
* אן ארטיקל איבער אים  אין העברעאיש

קאַטעגאָריע:חרדישע זשורנאליסטן
קאטעגאריע:בעלזא
קאטעגאריע:ראדיא
קאטעגאריע:ישראלים
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:אפגעפארענער
רעוא דרעוין

**רעוא דרעוין** איז א ה'תשע"א חסידישע מוזיק אלבאם פונעם חסידישן בעל מנגן רבי ירמיה דאמען רעקארדירט אין ירושלים.

עס איז דער דריטע אין די סעריע עתיקא קדישא און די פערטע אין די יצחק ירנן סעריע, וועלכע אנטהאלט ניגונים אויף די סעודה שלישית וועלכע ער האט מקובל פון זיין טאטן רבי איטשע - א ראזוואדאווער חסיד פונדערהיים.

דער אלבאם איז אויסגעארבעט דורך זיין זוהן רבי משה יוסף דאמען פון אנטווערפן אין צוזאמענארבעט מיט רבי יוסף משה כהנא פון לחיים הפקות און ווערט פארשפרייט דורך גרינטק.

## טענות 
אויף די סאטמאר געשטימטע וועב זייטל אידישע וועלט האט זיך געטוהן א העצעריי אויף דעם וואס ער האט געזינגען בבואו מאדום און דרור יקרא אויפן היינטיגן בעלזער נוסח וואס איז עטוואס אנדערש ווי די טראדיציאנאלער נוסח.

## אינהאלט 
די ניגונים זענען עפ"י רוב אלטע ראפשיצער ניגונים פונדערהיים.

* ניגוני התעוררות
* אל מסתתר
* שבת היום
* אודה (זינגט ער מיטן טל ניגון פון יאסעלע ראזענבלאט)
* א ניגון שמחה אויף אין כאלוהינו
* יצוה
* דרור יקרא
* ברוך אל עליון
* יום זה מכובד
* שיר המעלות

## וועב לינקען 
* א אויסצוג אויף חסידיניוז http://www.chasidinews.com/4166/ 
* ביי דוסמיוזיק http://www.dosmusic.co.il/2010/11/3.html
* טענה'ריי אויף אידישע וועלט http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=18&t=12457

קאטעגאריע:אידישע טעיפס
קאטעגאריע:ראזוואדאוו
קאטעגאריע:בעלזא
קאטעגאריע:שבת
אמסטערדאם, ווירדזשיניע

**אמסטערדאם**' (ענגליש: "Amsterdam, Virginia") איז א געמיינדע אין ווירדזשיניע, פאראייניגטע שטאטן.

## געאגראפיע 
אמעסטערדאם איז 1,362 העכער די ים לעוול.

## וועב לינקען 
* http://geonames.usgs.gov/apex/f?p=gnispq:3:0::NO::P3_FID:1492470
* א מאפע פונעם שטעהטל http://www.mapquest.com/maps?city=Amsterdam&state=VA
* https://amsterdamstoriesusa.wordpress.com/amsterdam-virginia/
* אויף פעיסבוק https://www.facebook.com/pages/Amsterdam-Virginia/112145488798322
* http://virginia.hometownlocator.com/va/botetourt/amsterdam.cfm

קאטעגאריע:פאראייניגטע שטאטן
קאטעגאריע:ווירדזשיניע
אמסטערדאם, טעקסעס

**אמסטערדאם** איז א געמיינדע אין בראזאריע קאונטי טעקסעס, פאראייניגטע שטאטן.

אין יאהר 2000 איז די באפעלקערונג געווען ביי 193.

זיי האבן געהאט אן אייגענעם פאסט אפיס פון 1897 ביז 1905. זיי האבן אויך געהאט אן אייגענעם שולע און האטעל אבער א האריקעין אין 1900 האט אנגעמאכט אסאך שאדן וועלכע האט געהאט א ווירקונג אויף די וואוקס פונעם טאון.

## וועב לינקען 
* http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hraut
* http://www.placenames.com/us/p2034544/ 
 

קאטעגאריע:פאראייניגטע שטאטן
קאטעגאריע:טעקסעס
אמסטערדאם, סעסקאטשעווען

**אמסטערדאם** (ענגליש: Amsterdam, Saskatchewan) איז א דערפל אין צפון קענארע וואס איז אין  סעסקאטשעווען, קאנאדע.

עס איז געגרינדעט געווארן דורך האלענדישע אימיגראנטן אין אנהייב פונעם צוואנציגסטן יאהר-הונדערט.

עס איז אמאל געווען א שטאדט מיט אלע סטרוקטורן וואס מען ברויך צו האבן, אבער היינט איז דאס אויסגעזידלט און בלויז ניינצן מענטשן האבן דארט געוואוינט אין 2006 - מערסטנס אוקראינישע אפשטאמיגע.

## וועב לינקען 
* http://www.city-data.com/canada/Amsterdam.html
* ווידיאו פון אמסטערדאם https://www.youtube.com/watch?v=iXETpFMlIbY
* http://roadsidethoughts.com/sk/amsterdam-profile.htm
* https://www.facebook.com/pages/Amsterdam-Saskatchewan/108243785864376

קאטעגאריע:קאנאדע
אמסטערדאם (שיף)

[קליין|א רעפליקע פון דער שיף אמסטערדאם פארענדיגט אין [1900]]
די **אמסטערדאם** איז געווען א פֿראַכט שיף וועלכע האט אפערירט אינעם אכצנטן יאהר-הונדערט דורך דער האלענדישער מזרח-אינדיע פירמע.

זי האט אנגעהויבן איהר ערשטע רייזע אינעם יאנואר אכט 1749 פון א האלענדישע אינדזל צו א פארט וואס איז היינט אינדאנעזיע מיט 336 רייזענדע, מערסטנס פון זיי סאלדאטן און שיף אנגעשטעלטע. דאס איז געקומען נאך צוויי פרואוון ארויסצופארן אין נאוועמבער וועלכע איז אפגערופן געווארן צוליב שווערע ווינטן.

ביי די רייזע האט זי האט געזינקען אין א שטורעם אינעם ענגלישן קאנאל דעם 26סטן יאנואר 1749.

אין 1969 האט מען געטראפן און ארויפגעברענגט טייל פון די ברוכווארג.

## וועב לינקען 
* http://www.vocsite.nl/schepen/detail.html?id=10038 
* https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/tentoonstellingen/exposities%7C30?t=English 

קאטעגאריע:שיפן
קאטעגאריע:האלאנד
אנאהיים, קאליפארניע

**אַנאַהיים** () איז א שטאט אין אראנזש קאנט אינעם שטאַט קאליפארניע, לעבן לאס אנדזשעלעס. אנאהיים איז די 54סטע גרעסטע שטאט אין די פאראייניקטע שטאטן און די צענטע גרעסטע שטאט אין קאליפארניע.

אין 1955 האט וואלט דיזני געגרינדעט דעם טעמאטישער שפילפארק דיזנילאנד אין אנאהיים.

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:קאליפארניע
קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
הערשעלע'ס חלום

'''הערשעלע'ס חלום''' איז א יודישער אלבאם געאייגנט פאר חסידישע קינדער פראדוצירט דורך לחיים קינדער (CDLM4) ערשינען אין יאהר 2009.

דער אלבאם אנטהאלט דרייסיג טרעקס אין פופצן סצענע'ס מיט צעהן ניגונים.

די מוזיק איז אראנדזשירט דורך חיים הארטמאן ביי לחיים'ס סטודיאו אין בני ברק. די רעקארדירונג איז געמאכט ביי יאסי בלומענבערג פון פאונטען מוזיק סטודיאו אין מאנסי און ביי מושי קרויס.

## געשיכטע 
## זינגער און רעדנער 
### הויפט דערציילער 
* בערל סופר
* הערשי וויינבערגער
* וועלוול גאלדשטיין
* משה אריה גוטמאן
* פישל האלפערט

### ערוואקסענע כאר 
* הערשי וויינבערגער
* יואל פאלאטשעק
* יעקב רוטבלאט
* לוי יצחק פאלקאוויטש
* מאיר הערש שטערנבערג
* מרדכי רוטלער
* סיני ברמץ

### קינדער 
* יואל ברוין
* יואל מאיר גאלדמאן
* יושע אריה מאנדל
* מרדכי כהן
* מרדכי פינחס דאנציגער

## ניגונים 
* אידישע לעבן
* איך בין שוין דריי יאר
* א-ב
* אין וואלד
* מיין קינד
* קעמפ
* שמע ישראל
* מצווה'לע
* קינדערלעך לערנען
* רפואה שלימה

## וועב לינקען 
* אויף אידישע וועלט http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=18&t=9725
* מעלדונג איבער א ספעציעלע ווערסיע פאר ספירה אהן מוזיק צוזאמען מיט מידות געזאנגען http://www.bhol.co.il/article.aspx?id=27306
* http://www.chasidinews.com/6188/ 
* http://www.kikar.co.il/%D7%9C%D7%97%D7%99%D7%99%D7%9D-%D7%A7%D7%99%D7%A0%D7%93%D7%A8.html

קאטעגאריע:אידישע טעיפס
קאטעגאריע:יידיש
אליהו לאפיאן

רבי **אליהו לאפיאַן**, אויך באוואוסט ווי רבי **עליע קעלמער**, (ה'תרל"ו - כ' אלול ה'תש"ל) איז געווען פון די אויסגעצייכענטע רבנים פון דער מוסר באוועגונג אין די ת"ר-ת"ש יארן.

## ביאגראפיע 
רבי אליה איז געבוירן געווארן אין תרל"ו אין גרייווע, לאמזשער גובערניע, ליטע, וואו ער האט געלערנט ביי רבי חיים לייב מישקאווסקי.

ער האט געהייראט שרה לאה, די טאכטער פון הרב יצחק דוד ראטמאן.

אין די תר"צ יארן ווען רבי אליה איז געווען אין לאנדאן האט מען אים פארגעשטעלט צו ווערן א ראש ישיבה אין דער עץ חיים ישיבה, און ער האט זיך באזיצט אינעם איסט ענד.

## משפחה 
קאַטעגאָריע:משגיחים
קאַטעגאָריע:ענגלישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
מאן אין שווארצן

**מאן אין שווארצן** (ענגליש: "Men In Black") איז א 2013 דראמאטישער עפיזאד אין די טעלעוויזיע סעריע בלויע בלוט פון סי בי עס איבער חסידים אין בארא פארק.

## געשיכטע 
די פאליציי פארשט אויס ווער עס האט געהארגעט דעם צווייטן זוהן פונעם הויפט רבין פון א גרויסע חסידישע סעקטע אין בארא פארק וועלכע האט איבערגענומען די פירערשאפט פון די געמיינדע.

נאך א לענגערע אויספארשונג, מיט די באווייז פון א שטריימל פיהרט עס צום גבאי'ן פונעם געהארגעטן וואס האט דאס געטוהן ווייל ער האט נישט געקענט צוקוקן ווי אזוי ער באהאנדלט זיין ווייב.

## שפיהלער 
* דאני וואלבערג
* מעליסע עריקאו, אלס רבקה מארגענטאל די יונגע רביצין

## וועב לינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt2662128/?ref_=ttep_ep14
אויף די סי בי עס וועב זייטל http://www.cbs.com/shows/blue_bloods/episodes/207118/
* http://www.tvfanatic.com/shows/blue-bloods/episodes/season-3/men-in-black/
* די גאנצע פילם http://dusiznies.blogspot.com/2013/02/the-entire-movie-that-was-filmed-in.html
* קליפ'ס פון ביישויער בשעתן פילמירן אין בארא פארק https://www.youtube.com/watch?v=lmuk-zC3WAc\
* https://www.youtube.com/watch?v=YZcbMGtiZe0

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
קאטעגאריע:ברוקלין
קאטעגאריע:דראמא
קאטעגאריע:יידיש
170 (נומער)

**170** איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 169 און פאר 171. 

## אין מאטעמאטיק 
## אין יידישקייט 
## אנדערע
בראנפן

**בראָנפֿן** אדער **שנאַפּס** **ספּיריט** באדייט א שאַרף אלקאהאליש געטראנק געמאכט דורך דיסטילירן וויין. וויין אנטהאלט שוין אלקאהאל און דורך אויסדעמפן דאס וואסער באקומט מען די שארפֿערע משקה. דאס ווערט דורך טייל גערופן "טרייבן בראנפן".

בראנפנס האבן א היפש העכערן פראצענט אלקאהאל אין זיך ווי וויין און ביר.

מערסטנס ווערט בראנפֿן געשטעלט צו עלטערן אין האלצערנע פֿעסער צו באקומען א טעם און א ברוינע קאליר. ווי עלטער אלס בעסער איז עס.

## עטימאלאגיע 
דאס ווארט בראנפֿן שטאמט ווארשיינליך פונעם האלענדישן ווארט brandewijn (בראַנדוויין).

אין די פריערדיגע פוסקים טרעפט מען אז זיי רופן אן בראנפן מיטן נאמען **יין שרף** (יידיש: "פאַרבּרענטע וויין"), דאס איז צוליב וואס אמאל פלעגט מען אלע בראנפנס מאכן פון וויין פארע.

דאס ווארט בראנפן ווערט אויך באניצט פאר אלע סארטן דיסטילירטע משקה, ווי סקאטש און בורבען.

## וועבלינקען
זכרון אבותינו

**זכרון אבותינו** איז א חסידישע מוזיק אלבאם וועלכע אנטהאלט ניגונים אויף זמירות פון שבת און יום טוב געברענגט פון דער אלטער היים דורך רבי ישראל קליין' בעל תפילה אין בעלז - וועמען מען הערט אויך אינעם אלבאם.

אזוי אויך האבן זיי צוגעלייגט ניגונים קאמפאזירט דורך זיינע קינדער און אייניקלעך אין שפיץ פון רבי שמעון וואלף קליין משב"ק אין בעלז.

די ניגונים ווערן בעיקר געזינגען דורך די באקאנטע בעלזער בעלי מנגנים רבי ירמיה דאמען און רבי יוסף צבי ברייער מיט א חסידישן כאר. 

דער אלבאם ווערט צושפרייט דורך לחיים.

## חלק א' 
ערשינען אין תשע"א. די מוזיק איז אויסעגעארבעט דורך דודי קאליש.

### אינהאלט 
* ישמחו, סאלא: רבי ירמיה חיים
* ניגון עתיק
* אודה, אן אלטער ניגון - ס: רבי יוסף צבי 
* מנוחה ושמחה, ס: רבי ירמיה
* מה ידידות, סאלא: רבי משה שטעקל
* לא תבושי
* יה רבון, ס: רבי יוסף צבי
* השבת, ס: רבי יוסף צבי 
* הללו, אן אלטער ניגון
* פתחו לי, אן אלטער ניגון - ס: רבי ירמיה
* אל אדון, אן אלטער ניגון
* לולי תורתך, ס: רבי ירמיה
* כי לו נאה, אן אלטער ניגון - ס: רבי יוסף צבי

## חלק ב' 
## חלק ג' 
די מוזיק איז אויסגעארבעט דורך משה יוסף דאמען.

### אינהאלט 
* אוהבי השם
* מנוחה ושמחה
* אשת חיל
* ניגון עתיק
* מארש
* חי השם
* ברוך אל עליון
* מלך רחמן
* ניגון שמחה
* אתה השם
* המבדיל

## וועב לינקען 
* http://www.chasidinews.com/6544/ 
* http://www.mostlymusic.com/zichron-avoseinu.html 
* אויסצוג אויף מוזיקה ישראלית http://he.israel-music.com/rabbi_jermayah_daman/zichron_avoteinu/ 

קאטעגאריע:אידישע טעיפס
קאטעגאריע:בעלזא
ריטא

**ריטאַ יאַהאַן־פֿאַרוז קליינשטיין** (העברעאיש: ריטה יהאן-פרוז; פערסיש: *ریتا جهان‌فروز*, ווערטלעך: **מאיר עולם**; געבוירן דעם 24סטן מערץ 1962, י"ח אדר ב' ה'תשכ"ב) איז א פראפעסיאנאלע ישראלדיקע זינגערין און אקטריסע.

קליין|ריטא זינגט ביי א קאנצערט

זי זינגט פאפ און ראק אויף העברעאיש, ענגליש און אין איהר מוטער שפראך פערסיש.

## ביאגראפיע 
זי איז געבוירן אין טעהראן דעם 24סטן מערץ 1962 איר פֿאָטער **שמואל** איז געווען אַ לערער און איר מוטער **שאַראָנאַ** אַ שערער און אין איהר פאמיליע האט זיך געצויגן קיין ישראל. זי דערציילט אז איר מוטער איז אויך גאר א גוטע זינגערן, נאר אין איראן איז פארשטייט זיך נישט געווען קיין ארט פאר א פרוי זינגערין. דערפאר האט זי נאר געזינגען אינדערהיים אדער ביי קליינע פאמיליע צוזאמקומען.

קליין

זי איז געווען פארהייראט צו רמי קליינשטיין מיט וועם זי האט געהאט צוויי טעכטער, משי און נועם. אין 2007 האבן זיי זיך געשיידט און גע'גט.

## קאריערע 
### די 1980ער 
### די 1990ער 
אין 1995 האט ריטאַ באַטייליקט זיך אין די העברעאיש רעדנדיקע ווערסיע פֿון דיזני'ס אַנימירטער פֿילם "פּאָקאַהאָנטאַס" אלס די הויפט כאראקטער. זי האט געזונגען רוב די לידער אינעם פילם, ארייננעמען "די קאָלירן פֿון דער ווינט" און "פּונקט אַרום דאָס טייך-ווינקל". זי האט געשפילט די כאראקטער ווידער א מאל אין די העברעאישע ווערסיע פֿון "ראַלף ברעכט דאָס אינטערנעט".

### די 2000ער 
### די 2010ער 
## דיסקאגראפיע 
## וועב לינקען 
* אפיציעלע וועב זייטל http://www.rita.co.il/he/home/a/main/ 
* http://www.imdb.com/name/nm0268608/
* איהרע אלבאמען ביי סטערעא און מאנא http://stereo-ve-mono.com/discography?artist=%D7%A8%D7%99%D7%98%D7%94
* ריטא זינגט פאר פרעזידענט אבאמא
* זינגט ביי א קאנצערט אין די יו ען https://www.youtube.com/watch?v=Rqiy5ApRnhY

קאַטעגאָריע:יידישע זינגער
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
קאַטעגאָריע:יידישע אקטיארן
קאטעגאריע:ישראלים
קאטעגאריע:העברעיש
קאטעגאריע:איראן
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:אייראוויזיע באטייליקטערס
1550

## געשעענישן 
* 5טן אקטאבער - געגרינדעט די שטאט קאנסעפסיאן, היינט אין טשילע.

## געבוירן 
* 27סטן יוני – שארל דער ניינטער, מלך פון פראנקרייך (געש' 1574)
* 4טן אקטאבער &ndash; דער מלך טשארלס דער ניינטער פון שוועדן (געב' 1611)

## געשטארבן
ליינוס פאלינג

**ליינוס קארל פאלינג** (; 28סטן פעברואר, 1901 - 19טן אויגוסט, 1994) איז געווען אן אמעריקאנער כעמיקער, ביאכעמיקער, שלום טוער און פארפאסער. ער איז געווען איינער פון די מערסט באאיינפלוסע כעמיקער אין דער היסטאריע און ווערט גערעכנט פון די וויכטיקסטע וויסנשאפטלער אינעם 20סטן יארהונדערט. פאלינג איז געווען איינער פון די גרינדער פון די פעלדער קוואנטן כעמיע און מאלעקולארישע ביאלאגיע.

פאלינג איז געווארן באלוינט מיטן נאבעל פריז פאר כעמיע אין 1954, און מיטן נאבעל שלום פריז אין 1962. ער איז איינער פון נאר פיר מענטשן וואס האבן באקומען צוויי נאבעל פריזן (די אנדערע זענען מארי קירי, דזשאן  בארדין און פרעדעריק זאנגער).

## לעבנסגעשיכטע 
פאלינג איז געבוירן געווארן אין פארטלאנד, ארעגאן. ווען ער איז געווען אלט 'ריי יאר האט די פאמיליע זיך געצויגן קיין אסוועגא.

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:כעמיקער
גוגל כראם

**גוגל כראם** איז א בלעטערער ארויסגעגבן דורך גוגל. עס איז דא צובאקומען פריי פון אפצאל, פאר קאמפיוטער, צעלפאן און טאבלעט. אין נאוועמבער 2014 האט ער געהאט 52% באניץ פון אלע בלעטערערס. אדאבע פלאש שפילער איז אריינגעבויט אינעם בלעטערער.

## היסטאריע 
די ערשטע בעטא ווערסיע פון כראם איז ארויסגעגעבן געווארן אין סעפטעמבער 2008.
## ווייכווארג 
גוגל כראם איז א טייל פונעם כראמיום פראיעקט פון גוגל.

קאַטעגאָריע:פרייע ווייכווארג
כראמיום

**כראמיום** (ענגליש: *Chromium*) איז א פראיעקט פון דער גוגל פירמע באזירט אויף אפענעם קאד, וואס איז באשטימט פאר דער אנטוויקלונג פונעם בלעטערער גוגל כראם. 

## בלעטערערס געבויט אויף כראמיום 
* גוגל כראם
* קאמאדא דרעגאן

קאַטעגאָריע:ווייכווארג
קאַטעגאָריע:גוגל
קאמאדא גרופע

**קאמאדא גרופע אינק.** איז א קאמפיוטער ווייכווארג גרופע.
קאַטעגאָריע:ווייכווארג
קאַטעגאָריע:אינטערנעץ פירמעס
לוצערנער ישיבה

thumb|דער בנין הישיבה
די **לוצערנער ישיבה** איז געגרינדעט געווארן אין אנהייב תשי"ב דורך הרב משה סאלאווייטשיק.

## היסטאריע 
רבי משה סאלאווייטשיק האט געגרינדעט די ישיבה אין לוגאנא, שווייץ אין תשי"ב. אין אייר תשי"ב האט די ישיבה זיך געצויגן קיין לוצערן. די ערשטע געביידע פון דער ישיבה איז געווען דער בראמבערג שלאס. ווען הרב סאלאווייטשיק איז אוועק פון דער ישיבה צו וואוינען אין ציריך, האט מען געברעגנט רבי יצחק דוב קאפלמאן פון קאפעלן צו ווערן ראש ישיבה.

אין טבת תשכ"ח האט מען געעפנט די נייע געביידע פון דער ישיבה אין קרינס, לוצערן.

במשך די יארן האבן געלערנט אין דער ישיבה קרוב צו 5000 תלמידים.

אין אלול תשע״ה האט זיך דער ראש ישיבה רבי משה קאפלמאן אפגעטיילט פון דער ישיבה און האט מיטגענומען מיט זיך אסאך תלמידים פון דער ישיבה. ער האט געעפנט א נייע ישיבה אין קענווי אינזל, ענגלאנד.

הרב נפתלי שטערנבוך איז נתמנה געווארן ראש ישיבה אויף זיין פלאץ בתמיכת הרב ישראל דוד שלעזינגער א תלמיד מובהק פונעם ראש ישיבה רבי יצחק דוב קאפלמאן זצוק״ל. אבער אויפן ווינטער זמן תשע״ו האט דער משגיח הרב מיכאל מאסבאכער געמאלדן פאר די בחורים אז די ישיבה וועט זיך פארשפארן צוליב גאר שווערע חובות, צום גרויסן שאק פון אירע הונדערטער תלמידים.

## ראשי ישיבות 
* הרב משה  סאלאווייטשיק 
* הרב יצחק דוב קאפלמאן 
* הרב משה קאפלמאן
* הרב נפתלי שטערנבוך

## מגידי שיעור
* הרב יצחק זילבערשטיין
* הרב חיים בראנד 
* הרב משה דוד פערלמאן
* הרב יוסף דעוויס
* הרב דוד מארגנבעסער
* הרב מיכאל מאסבאכער (משגיח)
* הרב אליעזר שטיינהויז

## באקאנטע תלמידים
* ר' מענדל שאפראן
* ר' מיכאל שטרייכער
* ר' ישראל דוד שלעזינגער
* ר'  בנימין אייזענבערגער, רב קהילת היכל התפילה (בארא פארק)

## רעפערענצן
* א מקום תורה אין דער שווייץ, ר' בערלסאן, ביי דעה ודיבור 
 

קאַטעגאָריע:ישיבות
קאַטעגאָריע:שווייץ
מחרוזת

**מחרוזת** (יודיש: קרענצל) באדייט אין יודישע מוזיק טעיפס ווען אין איין טרעק זינגט מען מער ווי איין ניגון אהן זיך אפשטעלן.

אפט מאל איז דאס ווייל עס איז עטליכע אלטע ניגונים פון די זעלבע נושא וואס מען וויל איבערחזרן, אדער ווייל עס איז נישטא קיין פלאץ אינעם אלבאם פאר נאך עטליכע ניגונים אדער פאר אנדערע סיבות.

קאטעגאריע:מוזיק
קאטעגאריע:אידישע טעיפס
קאטעגאריע:העברעיש
קאווקאז בערג

קליין|אלבורס בארג
די **קאַווקאַז בערג** זענען א בארג קייט אויפן גרענעץ צווישן אייראפע און אזיע, פון דעם שווארצן ים און דעם קאספישן ים אין דעם קאווקאז געגנט. דער בארג קייט גייט א דורך די לענדער רוסלאנד, גרוזיע, אזערביידזשאן און ארמעניע.

די קאווקאז בערג ווערן צעטיילט אויף צוויי:
* דער גרעסערער קאווקאז בארג קייט – אין צפון גרוזיע, לענגאויס דעם רוסישן גרענעץ.
* דער קלענערער קאווקאז בארג קייט – אין דרום גרוזיע, לענגאויס דעם גרענעץ מיט טערקיי.

קאַטעגאָריע:בערג
קאַטעגאָריע:אייראפע
קאַטעגאָריע:אזיע
ברענדי

[קליין|אן אלטער ספעציעהלער [טעפעריי|טאפ אין וואס מען האט געמאכט די ברענדי]]
**ברענדי** (ענגליש: "brandy", פון האלענדיש: brandewijn - **בראַנדוויין**) איז א סארט אלקאהאלישער געטראנק וואס ווערט פראדוציהרט דורכן אויפקאכן משקה און די פארע ווערט די בראנפן.

## היסטאריע 
קליין|פארשידענע אלטע לעיבלס פון ברענדי
דאס איז די ערשטע סארט אופן ווי אזוי מען האט בכלל געמאכט בראנפן אין די אלטע צייט. מען האט גענומען די וויין וואס איז נישט געווען אזוי געלונגען אדער פארדארבן און נישט געקענט נוצן אלס וויין און דערפון האט מען א שארפערע קאנצענטרירטע משקה.

## סערוויהרן 
ברענדי וועהרט געוועהנליך סערוויהרט אין דער מערב וועלט, אין א רונדיגן גלאז, ביי שטוב טעמפעראטור. טייל גלייכן זאגאר אנצואווארעמען דאס גלאז מיט די הענט, וואס דאס ברעהנגט מער ארויס דעם אראמאט.

אין טיילן פון אזיע טרונקט מען עס קאַלט, מיט שטיקלעך אייז דערין.

## סארטן ברענדי 
* ארמאניאק
* ארמון'ס קאניאק, א ווייסע ברענדי מיט א התאחדות הכשר
* ארמענישער ברענדי
* באראטצק, א סארט אונגארישער ברענדי געמאכט פון אפריקאסן
* ברענדי די שיראז, א שפאנישער ברענדי
* גריכישער ברענדי
* פיסקאו, א שטארקער קאליר-לאזער ברענדי וועלכער ווערט נאר פראדוציהרט אין טשילע און פערו
* קאלוואדאס, א עפל ברענדי וועלכער ווערט פראדוצירט אין נארמאדי, פראנקרייך נאך פונעם זעכצנטן יאהר-הונדערט
* קאניאק, די בארימטע בראנפן פון דער שטאהדט קאניאק אין פראנקרייך
* קאַניאק, א טערקישער ברענדי
* ציפערן ברענדי, וועלכע איז אין אלגעמיין בלויז ביי 32 פראצענט
* שליוואוויץ, וועהרט געמאכט פון פלוימען
קליין|א מאלעריי פון א ברענדי פּעדלער אינעם אכצנטן יארהונדערט

## קאד סיסטעם גענוצט ביי ברענדי 
* A.C: מיינט אז עס איז געעלטערט פאר צוויי יאהר
* VS: מיינט **ווערי ספעשל**, דאס איז געעלטערט כאטש דריי יאר
* VSOP: איז געעלטערט כאטש פינף יאר
* XO: מיינט **עקסטרע אלט** און איז געעלטערט ווייניגסטנס זעקס יאר

## וועבלינקען 
* פארשידענע סארטן ברענדי ביי בית המשקאות http://www.winehouse.co.il/152595/%D7%91%D7%A8%D7%A0%D7%93%D7%99-%D7%95%D7%A7%D7%95%D7%A0%D7%99%D7%90%D7%A7 
* ווי אזוי צו מאכן א היימישע סארט בלעקבערי ברענדי https://www.youtube.com/watch?v=v5RtnsJgHtY
* א רעקלאמע פאר די אלטע כשרע וויין פירמע **מגן דוד וויין און ברענדי** http://www.hebrewbooks.org/pagefeed/hebrewbooks_org_12617_64.pdf
קאטעגאריע:אלקאהאלישע געטראנקען
ה'שט"ו

דאס יאר ה'שט"ז האט דאס קביעות גכז.

## געשעענישן
## געבוירן
## נפטר געווארן
## קאלענדאר
}
בערבן

קליין|בערבן
**בערבן** איז אן אמעריקאנער וויסקי געמאכט פון 51% קארן. עס איז אנדערש ווי סקאטש אז געווענטליך האט עס מער טעם אבער פון דער אנדערער זייט איז עס נישט אזוי גלאט ווי סקאטש

## געזעצן 
* מוז ווערן פראדיצירט אין דיפאראייניגטע שטאטן
* עס מוז זיין געמאכט פון 51% קארן
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען
קאַטעגאָריע:געטראנקען
אמסטערדאם, מפומאלאנגא

**אמסטערדאם** (ענגליש: "Amsterdam, Mpumalanga") איז א פאלווארק טאון אין סאוט אפריקע, נאענט צו די שווייצער גרעניץ געגרינדעט אין יוני 1881.

אום 2011 איז די באפעלקערונג געווען ביי 6769, די מערהייט רעדן די זאלא שפראך אלס מוטער שפראך.

## היסטאריע 
עס האט צוערשט געהייסן Roburnial ווען אין יולי פינעף 1882 האט מען עס געטוישט צו אמסטערדאם.

## וועב לינקען 
* אינפארמאציע אויף אמסטערדאם http://census2011.adrianfrith.com/place/862001
* http://sa.travel-directory.co/towns/view/id/2379
* https://he-il.facebook.com/places/dbrym-lswt-bAmsterdam-Mpumalanga/112303448780652/

קאטעגאריע:דרום אפריקע
פליניוס דער עלטערער

קליין|334x334פיקס
**גאַיוס פליניוס סעקונדוס** (לאטייניש: *Gaius Plinius Secundus*;  23 – 25סטן אויגוסט 79), באקאנט מיטן נאמען **פליניוס דער עלטערער**, איז געווען א שרייבער, א פארשער פון נאטור-געשיכטע און א קאמאנדיר פון די רוימישע מיליטער און ים־פלאט.

## לעבנסגעשיכטע
### יונגע יארן
ער איז געבוירן געווארן אין דער שטאט קאמא אין צפון  איטאליע צו א נגידישע משפחה. זיין פאטער איז געווען פון דעם ריטער קלאס (equites) און זיין מוטער איז געווען די טאכטער פונעם סענאטאר גאיוס קאיקיליוס.

ביי א יונגער עלטער איז ער אריבער מיט זיין משפחה וואוינען אין רוים. ער איז באאיינפלוסט געווארן פון סענעקא, און האט געלערנט רעטאריק, פילאסאפיע, באטאניק און אנדערע געביטן. 

### מיליטער דינסט 
אין יאר 45 האט פליניוס זיך צוגעשטעלט צו דער רוימישער מיליטער.

דער צוים פון פליניוסנס פערד ווערט געוויזן היינט אינעם בריטישן מוזיי אין לאנדאן.

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:רוימער
קאַטעגאָריע:פילאסאפן
קאַטעגאָריע:נאטור-פארשער
אסטין

**אסטין** () איז די הויפטשטאט פון דעם שטאַט טעקסאס אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. 

אין 2013, איז אסטין געווען די פערטע מערסט באפעלקערטע שטאט אין טעקסאס, מיט א באפעלקערונג פון 885,400, און די 11טע גרעסטע שטאט אין די פאראייניגטע שטאטן.

מ'האט געגרינדעט די שטאט אין 1839, מיטן נאמען וואטערלו, צו ווערן די נייע הויפטשטאט פון טעקסאס. דער היינטיגער נאמען איז געגעבן געווארן קורץ נאכהער, אין ערע פון סטיוון אסטין.

אסטין געפינט זיך 150 מייל צפון־מערב פון היוסטן, 160 מייל דרום פון דאלאס און 75 מייל צפון פון סאן אנטאניא.

די טעסלע אויטאמאביל פירמע איז הויפטקוווארטירט אין אסטין.

## וועבלינקען 
## רעפערענצן