open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ארסענאל אונטערגרונט סטאנציע

**אַרסענאַל** (*Arsenal*) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער פיקאדילי ליניע וואס געפינט זיך אין א שטילער גאס אין הייבורי, צפון לאנדאן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט מיטן נאמען דזשילעספי ראד אויף דער דעמאלסטיקער גרויסנארדערן, פיקאדילי און בראמפטאן באן (היינט די פיקאדילי ליניע) דעם 15טן דעצעמבער 1906. אין 1932 האט מען געענדערט דעם נאמען פון דער סטאנציע אויף ארסענאל.

## גאלעריע 

טעקע:Arsenal station tiling.JPG|פעראן וואנט מיטן אלטן נאמען
טעקע:Arsenal station southbound.JPG|דרומדיקער פעראן
טעקע:Arsenal station northbound.JPG|צפונדיקער פעראן

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
בית חלקיה

**בית חלקיה** איז א חרדיש דארף, געפירט אלס "מושב", אין צענטער פון ארץ ישראל, אין די גרעניצן פון דער נחל שורק פארוואלטונג.

בית חלקיה געפונט זיך נעבן די מושבים יד בנימין און חפץ חיים הארט אויפן שאסיי נומער דריי.

דאס דארף איז געגרינדעט געווארן אין ה'תשי"ג דורך א גרופע חרדישע אימיגראנטן, דאן האבן זיי זיך בעיקר אפגעגעבן צו באארבעטן די ארומיגע פעלדער און האדעווען בהמות. זינט דאן היט מען דארט שמיטה לויט די אנווייזונגען פונעם חזון איש. היינט וואוינען דארט אומגעפער הונדערט פאמיליעס, רוב פון זיי פארנעמען זיך מער נישט מיט פארם ארבעט נאר פארן טעגליך ארויס צו די ארומיגע שטעט. רוב פון די אמאליגע קלענערע פעלדער זענען פאראייניגט געווארן אויף עטליכע גרויסע אונטערנעמונגען און עס ווערט אנגעפירט דורך עטליכע פון די לאקאלע איינוואוינער.

טייל איינוואוינער פארמאגן אויך שטאלן מיט בהמות, און שטעלן צו פארשידענע אטראקציעס פאר באזוכער.

עס געפונען זיך אין דארף צוויי שולן, צוויי באזונדערע מנינים פאר נוסח אשכנז און נוסח עדות המזרח. אויך זענען דא דארט מוסדות התורה, אריינגערעכנט די ישיבת בעלזא פאר בחורים.

קאַטעגאָריע:ישובים אין ישראל
קאַטעגאָריע:פרומע אידישע געגנטן
ענגרי בערדס

**ענגרי בערדס** (ענגליש: *Angry Birds*, "בייזע פֿויגלען") איז א ווידעא שפיל אנטוויקלעט דורך די פינישע פירמע ראוויא מאביל. די כאראקטערן זענען פֿויגלען וואס האבן קיין פֿליגלען נישט. דעם שפילער נוצט א ריזיק וואַרפֿלקע צו וואַרפן זיי קיין גרינע חזירים וואס שטייען אויף אדער אין פֿאַרשידענע קאָנסטרוקציעס. דעם שפילער דאַרף צעשטערן אלע די חזירים אויף די קאָנסטרוקציע צו אפשליסן אן אנדערע לעוול.

קאטעגאריע:מאבילע שפילן
אייזל

דער **אייזל** (*Equus asinus*) איז א געשטוביקטער זגאל פון דער פערד פאמיליע. מען האט גענוצט אייזלען אלס ארבעטס בהמות איבער בערך 5,000 יאר. עס זענען דא העכער 40 מיליאן אייזלען אין די וועלט, בפרט אין אויסוואַקסנדיקע לענדער אין וועלכע זיי ווערן באנוצט בפרט צו טראגן לאסט. קליינע קוואנטומען אייזלען ווערן געהאלטן פאר מערונג אדער אלס געלטלינגען אין אזלעכע לענדער.

אייזלען זענען ערשט געשטוביקט געווארן ארום 3000 פ"ק, אפשר אין עגיפטן אדער מעסאפאטאמיע, און האבן פארשפרייטן זיך איבער די וועלט. היינט האבן זיי וויכטיקע ראלעס אין א סך פלעצער נאך. כאטש אז דער צאל געשטוביקטע זגאלן גייט ארויף איז דער אפריקאנישער ווילדער אייזל א זגאל אין סכנה. אלס לאסט חיות און באלייגטערס האבן אייזלען געארבעטן מיט מענטשן פאר יארטויזנטער.

דער אייזל קוקט ווי א פערד נאר האט א גרעסערער קאפ, לאנגע און שטייענדיקע אויערן און שיטערע האר. אויך האט ער אן אנדערע שטימע; דאס פערד הירזשעט און דער אייזל רעוועט. די שוואנגערונג פון די אייזעליכע דויערט בערך א יאר און מאכט נאר איין פּליד. דער אייזל לעבט צווישן 20 און 50 יאר. געשלעכט צווישן אן אייזל און א קליאטשע פראדוצירט א מוילאייזל, אן אומפרוכפע חיה.

טייל ניצן דעם אייזל אלס א לאסט חיה. ער קען טראגן א ביסל מער לאסט ווי א פערד, אבער איז זייער לעפיש און מער לאנגזאם.

איבער די לעצטע יארטויזנטער האט דער געשטוביקטער אייזל געהאט פארשידענע ראלעס ווי רייטונג און לאסט טראנספארט. מיט דער אויסוואקס פון די אינדוסטריע אין די לעצטע דורות האבן ווייניקע אייזלען געבליבן אין די וועלט און ער ווערט באנוצט היינט פאר טראנספארטאציע, בפרט אין די דריטע וועלט ווי אין דערפער נאענט צו בערגיקע געגנטן, אין וועלכע די וועגן זענען נישט דורכפארבאר פאר מאדערנע פארמיטלען.

## וועבלינקען 
קאטעגאריע:פערד
דזשיימס קאמעראן

קליין
**דזשיימס פֿראַנסיס קאַמעראן** (ענגליש: *James Francis Cameron*, געבוירן דעם 16טן אויגוסט 1954) איז א קאנאדישער פילם רעזשיסאר. אויך איז ער אן אקעאנאגראף. ער איז בעסטנס באקאנט פאר זיינע פילמען "דער טערמינאטאר", "עליענס", "טיטאניק" און "אוואטאר".

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:רעזשיסארן
פינזבורי פארק סטאנציע

**פֿינזבורי פארק** (*Finsbury Park*) איז א באשעפטיקטע טראנספארט קנופ אין צפון לאנדאן, וואס באשטייט פון א נאציאנאלע באן סטאנציע, א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף די וויקטאריע און פיקאדילי ליניעס, און צוויי בוסן וואקזאלן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.

## היסטאריע 
### 1861 - גרויסנארדערנער באן
### 1867 - עדזשווער צוייג
### היינט
אין 2018, אלס א טייל פון דעם טעמזלינק פראגראם, איז פינזבורי פארק געווארן פארבונדן צו דער טעמזלינק נעצווערק דורך א נייעם טונעל וואס פארבינדט די גרויס־נארדערן רוטע מיט די ליניעס אריין אין . דאס האט דערמעגלעכט באדינונגען וואס פארן פון  אדורך פינזבורי פארק און  קיין  און .

דערווייל נישט אלע באנען גערופן  'טעמזלינק' פארן דורכן טעמזלינק הארץ, ווייל א סך פון זיי פארן אריין אין קינגס קראס אנשטאט דעם. א גאנצע וואך זענען פאראן פיר באנען א שעה אין ביידע ריכטונגען אדורכן הארץ קיין/פון פינזבורי פארק: צוויי צווישן פיטערבארא און הארשאם און צוויי צווישן ברייטאן און קעמברידזש. שבתים זייט דעם 15טן דעצעמבער 2019 פארט נאר איין באן א שעה אין יעדער ריכטונג צווישן ברייטאן און קעמברידזש, און צווי באנען א שעה אין יעדער ריכטונג צווישן  פיטערבארא און הארשאם. זונטיק פארט איין באן א שעה אין יעדער ריכטונג צווישן גאטוויק פליפעלד און קעמברידזש.

## באדינונגען 
אין די נישט-שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
### גרויסנארדערן
* 8 באנען א שעה דרום קיין 
* 4 באנען א שעה צפון קיין 
* 4 באנען א שעה צפון קיין  ( 1 באן א שעה פארט ווייטער קיין  און 1 באן א שעה קיין )

### טעמזלינק
## רעפערענצן 
## לאנדאנער אונטערגרונט
## וועבלינקען 
*

קאַטעגאָריע:וויקטאריע ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
1521

## געשעענישן 
* 16טן מערץ - פערדינאנד מאגעלאן קומט אן אין די פיליפינען.
* 28סטן אויגוסט - די אטאמאנישע טערקן נעמען איין בעלגראד.

## געבוירן 
## געשטארבן 
קליין|100px|פערדינאנד מאגעלאן
* 27סטן אפריל - פערדינאנד מאגעלאן, פארטוגעזישער אויספארשער (געב' 1470)
נחל שורק ראיאנראט

דער **נחל שורק ראַיאנראַט** () איז א ראיאנראט אין דעם צענטער דיסטריקט פון ישראל לעבן דער מושבה גדרה.

דער ראט איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1950.

זיין נאמען קומט פון דעם נחל שורק וואס שטראמט  אינעם שטח פונעם ראט.

דער ראט גרענעצט ברענער ראיאנראט, גדרה און מזכרת בתיה אין צפון, גזר ראיאנראט און מטה יהודה ראיאנראט אין מזרח, יואב ראיאנראט אין דרום און באר טוביה ראיאנראט אין מערב.

אין דעצעמבער 2013 האבן געוואוינט אין נחל שורק 7,700 איינוואוינער.

דער ראט־פארזיצער איז אלי עסקאזידא.

קאַטעגאָריע:ראיאנראטן אין ישראל
1523

## געשעענישן 
## געבוירן 
* 22סטן סעפטעמבער - שארל דע בורבאן (געש' 1590)

## געשטארבן
1524

## געשעענישן 
## געבוירן 
## געשטארבן 
* 20סטן יולי - קלאדיע פון פראנקרייך (געב' 1499)
* 24סטן דעצעמבער - וואשקו דא גאמא, פארטוגעזישער אויספארשער
1522

## געשעענישן 
## געבוירן 
### אומבאוואוסטע דאטע
* רבי משה קארדאווערא, דער רמ"ק (נפטר 1570)

## געשטארבן 
* 30סטן יוני - יאהאן רייכלין, דייטשער פילאסאף (געב' 1455)
מאטאציקל

[קליין|א [יאמאהא מאטאר פירמע|יאַמאַהאַ מאָטאָציקל]]
א **מאָטאָציקל** אדער **מאָטאָרציקל** איז א צוויי אדער דריי־ראָדיקער מאָטאָר פֿאָרמיטל וואס ווערט באענוצט צו פירן איין צו צוויי פּאַסאַזשירן.

קאטעגאריע:פארמיטלען
קאטעגאריע:ספארט
אור הגנוז

יישוב **אור הגנוז** איז א חרדיש דארף, וואס געפונט זיך אויף די בערג אין אויבער גליל אין צפון ארץ ישראל, אין די גרעניצן פון דער מרום הגליל פארוואלטונג.

דער יישוב אור הגנוז איז געגרינדעט געווארן אין יאר ה'תשמ"ט דורך א גרופע פרומע אידן, וועלכע האבן דארט אויפגעשטעלט מוסדות התורה און אלע געברויכן פאר חרדישע איינוואוינער. אזוי אויך איז דא דארט א וויין פאבריק און א מצה בעקעריי.

אור הגנוז געפונט זיך הארט נעבן בר יוחאי און אויף דער אנדערע זייט איז זי נאנט צום אור-אלטן היסטאריש דערפל "ספסופה". אויך איז זי גאר נאנט צו מירון, נישט מער ווי א דריי פערטל שעה גאנג צום קבר הרשב"י.

די איינוואוינער דארט האבן א ספעציעלן נאנטקייט צום לימוד הקבלה און תורת הנסתר וועלכער רשב"י האט מגלה געווען, און דאס ווערט פיל אונטערגעשטיצט מיטן געאגראפישן נאנטקייט צום קבר הרשב"י. דער מירון'ער אטמאספערע גיסט זיך איבער, אין א געוויסן זין, אויך קיין אור הגנוז, וועלכער טראגט טאקע דעם נאמען פון איינע פון די פונדאמענטאלע באגריפן אין חכמת הקבלה, "אור הגנוז".

## דער אור הגנוז וויין 
ארום אור הגנוז זענען איינגעפלאנצט פילע וויינגערטענער, און דארט מאכט מען די כשר'ע אור הגנוז וויין, וואס ווערט עקספארטירט צו פילע חרדישע געגנטער איבער דער וועלט. דער אור הגנוז וויינעריי איז נאך טאקע יונג, געגרינדעט אין 2005, אבער דאך מאכט זי גאר שנעלע פארשריט, און אירע וויינען זענען שוין אנערקענט געווארן מיט עטליכע אויסצייכענונגען.

קאַטעגאָריע:ישובים אין ישראל
קאַטעגאָריע:פרומע אידישע געגנטן
טראקטאר

[קליין|אַ [שטאַל טראַקטאָר אין סקאטלאנד]]
א **טראַקטאָר** (פֿון לאַטיין: *trahō*, "שלעפּן" אדער "ציען זיך") איז אַ שטאַרקער אַרבעטס פֿאָרמיטל באַנוצט אין לאַנדווירטשאַפֿט אדער קאנסטרוקציע אַרבעטן. געוויינטלעך האָט אַ טראַקטאָר נאָר אַ זיצאָרט פֿאַר דעם אָפּעראַטאָר, און ער קען ווערן באַנוצט צו שלעפן א סאך פֿארשידענע געצייג אדער וועגלעך.

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:פארמיטלען
קאַטעגאָריע:לאנדווירטשאפט
קאטעגאריע:קאנסטרוקציע
רויטארמייאיש

**רויטאַרמייאיש** איז א ביכל פון ייִדישע לידער געשריבן פונעם באקאנטן פאעט איציק פעפער און געדרוקט דורכן **פאלקס פארלאג** פונעם איקוף אין ניו יארק אין ה'תש"ד אין 2000 עקזעמפּלאַרן.

אין דעם זעלבן יאר האט ער און שלמה מיכאלס אונטערגענומען א בארימטן באזוך צו די פאראייניקטע שטאטן צו שאַפֿן שטיצע פאר דער סאוועטישער ארמיי, צו וואס עס איז דאן דערשינען דאס בוך היימלאנד, און עס איז דעמאלט ביים איקוף-באגעגעניש געשאפן געווארן דער פאָנד ארויסצוגעבן יידיש-סאוועטישע ווערק, און דער בוך איז דערשיינען מיט דער הילף פונעם דאזיקן פאנד מיט די באשטייערונג פון טעסי שענקער, י. קעסמאן און אנדערע.

אויפן ערשטן בלאט פון טייל פון די ביכער לייענט זיך דאס פאלגנדע:

”דער האַנאָראַר פארן בוך

איז איבערגעגעבן

דעם פאָנד פאַר הילף

דער רויטער ארמיי„

דער שער-בלאט איז געצייכנט פון מארק שאגאל.

עס אנטהאלט 43 לידער אין א ס"ה פון 125 זייטן.

## אינהאלט 
מערסטנס לידער באציהען מיט שאנד און עקל קעיגן נאצי דייטשלאנד, וועלכע ער באצייכנט אין איינע פון זיינע ליעדער מיט שפּאַס אלס **בייטשלאנד**.

דער בוך ריהמט רוסלאנד'ס רויטע ארמיי און זייער פיהרער סטאלין, ווי דער צווייטער ליעד איז אין זיין לויב.

טראגיקאמיש איז אז פעפער זעלבסט איז אומגעבראכט געווארן דורך סטאלין אין 1952 צוזאמען מיט די הרוגי מלכות פונעם ראטנפארבאנד.

## וועבלינקען 
* http://www.europeana.eu/portal/record/09304/802C97FD31FE92230CE502D5086696F4BFEDF43C.html
* http://www.worldcat.org/title/roytarmeyish/oclc/10793191
* http://searchworks.stanford.edu/view/3897087
* http://hufind.huji.ac.il/Record/HUJ000184559

קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער
קאַטעגאָריע:ראטנפארבאנד
קאַטעגאָריע:דיכטונג
קאטעגאריע:יודישע ביכער ערשינען אין יאהר ה'תש"ד
קאטעגאריע:יודישע ביכער געדרוקט אין ניו יארק
האלענדישע אנטילן

קליין|250פיקס|מאפע פון די האלענדישע אנטילן
די **האלענדישע אַנטילן** () איז א געוועזן לאנד אינעם האלענדישן קעניגרייך. אריגינעל האט דאס לאנד באשטאנען פון א גרופע פון זעקס אינזלען אינעם קאראיבישן ים. טייל פון די אינזלען האט קריסטאפער קאלאמבוס אנטפלעקט אין 1493.

די אינזלען ארובא, באנער און קוראסאא געהערן צו די אונטערן-ווינט אינזלען, וואס זענען נאענט צו ווענעזועלע. די אינזלען סינט מארטן, סינט אויסטאטיוס און סאבא געהערן צו די איבערן-ווינט אינזלען, און זענען נאענט צו פארטא ריקא און די ווירדזשין אינזלען.

ארובא האט פארלאזט די האלענדישע אנטילן אין 1986. זייט ווען קוראסאא און סינט מארטן האבן פארלאזט די האלענדישע אנטילן דעם 10טן אקטאבער 2010, עקזיסטירט מער נישט דאס לאנד. די איבעריגע אינזלען געהערן היינט צו האלאנד.

קאַטעגאָריע:אינדזלען
קאַטעגאָריע:צפון אמעריקע
קאַטעגאָריע:האלאנד
רות גרובער

**רות גרובער** (געבוירן: ח' תשרי ה'תרע"ב - 30סטן סעפטעמבער 1911) איז א יודישע-אמעריקאנער שרייבערין, דזשורנאליסט, פאטאגראפיהרער און אקטיוויסט וואס האט געארבעט אלס אפיציעהלער פאָהרשטייער פאר דער אמעריקאנער רעגירונג.

זי האט געשפיהלט א ראָלע אין שיקן די באריכטן פון אייראפע צו אמעריקע אין די אנגעצויגענע צייטן פון בעפאר די צווייטע וועלט קריעג.

זי איז געוועהן דער יונגסטער פערזאן אין דער וועלט צו גראַדוּאיהרן מיט א דאקטאראט אין דעם אוניווערסיטעט פון קעלן, דייטשלאנד, זייענדיג אלט אינגאנצן ניינצן יאהר.

אין 2010 איז ערשיינען א פילם מיטן נאמען פאראויס אין צייט, וועלכע דעקט איהר לעהבן פון 1911 ביז 1947.

## ביאגראפיע 
זי איז געבוירן אין ברוקלין, ניו יארק צו יודישע אימיגראנטן פון רוסלאנד.

איהר קאריעריע האט זיך אנגעהויבן אין 1932. אין 1935 האט זי אנגעהויבן שרייבן באריכטן פאר דער טעגלעכער צייטונג די ניו יארק העראלד טריביון.

זי האט געהייראט אין 1951 און געהאט צוויי קינדער.

## אויסצייכענונגען 
* טאלעראנץ מעדאל פון די שמעון וויזענטאל צענטער

## ביכער 
* פארטא ריקאו: אינדזל פון צוזאהג,
* מדינת ישראל אין דער זיבעטער  טאג, 1968
* מדינת ישראל אהן טרעהרן, 1950
* איך בין געוועהן אינעם סאוועטישן פארבאנד, 1944

## וועבלינקען 
* א דאקומענטארער פילם איבער איהר לעהבן און טעיטיגקייטן http://ruthgruberthemovie.com/
* אויף די יודישע ווירטואלע ביבליאטעק https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/gruber.html
* פעיסבוק בלאט https://www.facebook.com/Ruth-Gruber-126272657417311/timeline/

קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
קאטעגאריע:געבוירן אין ה'תרע"ב
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער שרייבער
קאטעגאריע:ענגליש
שווערע געצייג

קליין
**שווערע געצייג** באדייט ספעציעלע פארמיטלען וואס ווערן געבויט צו פירן אויס קאנסטרוקציע ארבעטן. זיי אויך זענען באקאנטן אלס **שווערע מאשינען**, **שווערע לאסטמאשינען**, **קאנסטרוקציע געצייג** אדער **שווערע פארמיטלען**.

## סארטן שווערע געצייג 
* בולדאָזער
* אָפּגלייַכער
* גראָבמאַשין
* אויסלאָד לאַסטאויטאָ
* לאָדער
* הייבמאַשין
* גאָפּל-הייבער
* טראַקט וואַלץ
* טראַקטאָר
:* הינטערגראָבער
* בעטאָן-מישער

*
קאטעגאריע:קאנסטרוקציע געצייג
קאטעגאריע:אינזשעניריע פארמיטלען
קאטעגאריע:לאסטאויטאס
זאק גאלדשמיד

**פֿראנק זכריה גאלדשמיד** (ענגליש: *Zac Goldsmith*; געב' דעם 20סטן יאנואר, 1975) איז אַ בריטישער קאָנסערוואַטיווער פאליטיקער, און דער דעפּוטאַט פאר ריטשמאנד פארק אינעם בריטישן פארלאמענט.

## וועבלינקען
*http://www.zacgoldsmith.com/ zacgoldsmith.com]

קאַטעגאָריע:בריטישע פאליטיקער
קאַטעגאָריע:ענגלישע יידן
אויסדרוק (מאטעמאטיק)

א **מאטעמאטישער אויסדרוק** איז אן ענדלעכער סעקווענץ פון סימבאלן וואס פאַסט צו די תקנות פונעם קאנטעקסט. מאטעמאטישע סימבאלן קענען באדייטן נומערן, וואריאבלען, בינארישע אפרעראציעס און פונקציעס.

אויך אין יידיש ליינט מען דעם אויסדרוק פון  לינקס אויף רעכטס

## ביישפילן 
עס זענען פאראן גאנץ פשוטע אויסדרוקן:

::0+0

::8x-5 &nbsp;&nbsp;(לינעארישער פאלינאם)

::7{{x}^{2}}+4x-10 &nbsp;&nbsp;(קוואדראטישער פאלינאם)

::\frac{x-1}{{{x}^{2}}+12} &nbsp;&nbsp;(ראציאנאלער אויסדרוק)

ווי אויך זייער קאמפלעקסע:

::f(a)+\sum_{k=1}^n\left.\frac{1}{k!}\frac{d^k}{dt^k}\right|_{t=0}f(u(t)) + \int_0^1 \frac{(1-t)^n }{n!} \frac{d^{n+1}}{dt^{n+1}} f(u(t))\, dt.

קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
קעפלער-452b

220px|קליין|קעפלער-452b

**קעפלער-452b** (ענגליש: *Kepler-452b*) איז אן עקסטראסאלישער פלאנעט וואס ארביטירט ארום דעם שטערן קעפלער-452. ער איז געווארן אידענטיפיצירט דורכן קעפלער קאסמאס טעלעסקאפ. זיין אופדעקונג איז געווען געמאלדן דורך NASA דעם 23סטן יולי 2015.

קאַטעגאָריע:פלאנעטן
הבתולה ממאה שערים

**הבתולה ממאה שערים** (יודיש: **די מיידל פון מאה שערים**) איז א בוך אויף העברעיאיש ערשינען צוערשט אין תל אביב אום ה'תשכ"ח, געשריבן דורך אלי בן ישי וועגן די איבערלעבונגען פון א מיידל וואס איז אויפגעוואקסן אין מאה שערים.

כאטש דער שרייבער מאכט קלאר אז עס איז אן אויסגעטראכטע מעשה, זעט מען קלאר אז דער פארפאסער איז אויפגעוואקסן אין א חרדישן קווארטאל און איז נאענט באקאנט מיטן פרומען לעבנס-שטייגער.

## געשיכטע 
## דרוקן 
* הוצאת גולן, תל אביב תשכ"ח. 160 זייטן
* 1987

## וועב-לינקען 
* די עהרשטע דורק אויף גוגל ביכער https://books.google.com/books/about/%D7%94%D7%91%D7%AA%D7%95%D7%9C%D7%94_%D7%9E%D7%9E%D7%90%D7%94_%D7%A9%D7%A2%D7%A8%D7%99%D7%9D.html?id=YkIOAAAAYAAJ
* http://www.book4book.co.il/index.php?dir=site&page=catalog&op=item&cs=2287
* http://invokemobile.com/israblog/entry.aspx?blogCode=292694&postCode=13904736 
קאַטעגאָריע:ראמאנען
קאַטעגאָריע:חרדישע יידנטום
קאטעגאריע:העברעיאישע ביכער
קאטעגאריע:ביכער ערשינען אין יאהר ה'תשכ"ח
אין דעם נאכט גארטן...

**אין דעם נאַכט גאָרטן...** (ענגליש: *...In the Night Garden*) איז א בריטישע טעלעוויזיע סעריע פֿאַר קינדער צווישן איין און זעקס יאָר אלט. די סעריע איז געשאפֿן און פראדוצירט געווארן דורך אַן וואוד און ענדרו דעוונפּאָרט, די שאַפֿערס פֿון "טעלעטאַביס". צווישן די כאראקטערן זענען איגל פּיגל, מאַקאַ פּאַקאַ, אופּסי דייזי, די טאָמבליבונס, די פּאָנטיפּיינס (אדער וואָטינגערס), די האַ-הוס, די נינקי נאָנק און דער פּינקי פּאָנק.

קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע סעריעס פאר קינדער
דאנאלד דאק

**דאָנאַלד דאַק** (ענגליש: *Donald Duck*) איז א קאַרטון כאראקטער וואס איז געשאַפֿן געווארן דורך וואָלט דיזני. ער איז א ווייסער ענטע און זיינע שנאָבל און פֿיס זענען אראנזש. ער טראגט אַ מאטראס היטל, א מאטראס העמד און א רויטע קראוואט. זיין ערשטער אויפֿטרעט איז געווען אין "די קלוגע קליינע הון" דעם 9סטן יוני 1934. דאָנאַלד איז דער ברודער-זון פֿון סקרודזש מאַקדאַק. זיין חברטע איז דייזי דאַק און זיינע ברודער-זין זענען יואי, דואי און לואי. דאָנאַלד האט באווייזט זיך אין קורצע אַנימירטע פֿילמען, אין קאָמיקס ביכער און אין צייטונג קאָמיקס, און אויך אין טעלעוויזיע סעריעס ווי "דער מיקי מויז קלובהויז".

דאָנאַלד דאַק איז איינער פֿון די מערסט פּאָפּולערע קאַרטון כאראקטערן פֿון אַלע צייטן.

קאַטעגאָריע:מיקי מויז אוניווערס כאראקטערן
אסטראנאמישע איינס

אן **אסטראנאמישע איינס** (ענגליש: *Astronomical unit*, אין קורצן: **AU**) איז די מאס איינס וואס מען ניצט צו מעסטן לענג אין קאסמאס וויסנשאפט. מען ניצט די איינס צו מעסטן דיסטאנצן צווישן פלאנעטן אין דער זון סיסטעם. די גרייס פון איין אסטראנאמישע איינס איז דער דורכשניטלעכער דיסטאנץ פון דעם ערד-פלאנעט צו דער זון, בערך 149.6 מיליאן קילאמעטער, אדער 149,597,870,700 מעטער. די דורכשניטלעכע ווייט פון מערקור צו דער זון איז 0.38709893 אסטראנאמישע איינסן און  די דורכשניטלעכע ווייט פון פלוטאן צו דער זון איז  39.48168677 אסטראנאמישע איינסן. 

קאַטעגאָריע:מאס
קאַטעגאָריע:אסטראנאמיע
וועסטמינסטער אונטערגרונט סטאנציע

**וועסטמינסטער** (*Westminster*) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע פלאצירט אין דער סיטי פון וועסטמינסטער וואס איז באדינט דורך דריי ליניעס: די דיסטריקט, יובילי און קרייז ליניעס.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1 און געפינט זיך נאנט צו די הייזער פון פארלאמענט, ווייטהאל און דעם לאנדאנער אויג.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט מיטן נאמען וועסטמינסטער בריק דעם 24סטן דעצעמבער 1868 אויף דער דעמאלסטיקער דיסטריקט באן (היינט די דיסטריקט ליניע).

## גאלעריע 

טעקע:Westminster.tube.station.district.london.arp.jpg|דיסטריקט ליניע פעראן
טעקע:Westminster stn Jubilee eastbound look west.JPG|יובילי ליניע מזרחדיקער פעראן קוקנדיק אויף מערב
טעקע:Westminster stn Jubilee westbound look east.JPG|יובילי ליניע מערבדיקער פעראן קוקנדיק אויף מזרח

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
בעקער סטריט אונטערגרונט סטאנציע

**בעקער סטריט** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע ביים ראג בעקער סטריט מיט מארלעבאן ראד. די סטאנציע ווערט באדינט דורך פינעף פארשידענע ליניעס, און איז איינע פון די אריגינעלע סטאנציעס אויף דער מעטראפאליטאנער באן, די ערשטע אונטערגרונט באן אין דער וועלט, געעפנט אין 1863.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער מעטראפאליטאנער באן אום 10טן יאנואר 1863 (די פעראנען ווערן געניצט היינט דורך די האמערסמיט און סיטי און קרייז ליניעס).
אום 10טן מערץ 1906 האט געעפנט די בעקער סטריט און וואטערלו באן (היינט די בעקערלו ליניע). די באדינסט אויף דער יובילי ליניע האט אנגעהויבן דעם 1טן מיי 1979, און האט איבערגענומען די בעקערלו ליניע דינסט קיין סטאנמאר.

טעקע:BakerStreet-Metropolitan1.jpg|מעטראפאליטאנער פעראנען 2 און 3 קוקנדיק אויף צפון
טעקע:Baker Street tube roundel.jpg|מעטראפאליטאנער ליניע רונדל, מזרחדיקער פעראן

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* לאנדאן טראנספארט מוזיי פאטאגראפיע ארכיוו

קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:האמערסמיט און סיטי ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס
גראפאלאגיע

**גראַפֿאַלאָגיע** איז דער פאך פון דערגיין און אנטפּלעקן די אייגנשאַפֿטן פון א ספּעציפֿישן פּערזאָן און דערקענען זיין כאַראַקטער, דורכן אַנאַליזירן יענעמס האנט-שריפֿט.

עס איז פארהאן סקעפטיזם איבער די ריכטיגקייט פן די חכמה און צי עס איז דא ווארהייט דערין. דאך אבער ווערט זי ברייט באנוצט דורך מחנכים, ארבעטס-געבער, שדכנים, פסיכאלאגישע דאקטוירים, און דאס גלייכן.

גראפאלאגיע איז נישט קיין פאך וואס איז געבויט אויף קלארע פאקטן. נאר די עיקר חכמה איז, גרונטליך צו באטראכטן דעם האנט-שריפט, באמערקן אלע איינצלהייטן דערין און צוזאמשטעלן אלע אינפארמאציע, און נאכדעם שטעלן מסקנות באזירט אויף אלע באווייזן צוזאמען. דערפאר, איז אויסער וואס א גראפאלאג דארף קענען אלע גראפאלאגישע באהויפטונגען אויפן שריפט און וויסן וואס איז דער באדייט פון יעדן צייכן, דארף ער קענען האבן א טיפערן און גרונטליכן בליק, צו קענען ארויסציען דעם אינערליכן אייגנארטיקייט פון אלע באווייזן פונעם שריפט און אזוי צוזאמשטעלן דאס גאנצע בילד. 

## היסטאריע 
## וועב-לינקען 
* גראפאלאגיע אויף קאווע שטיבל http://www.kaveshtiebel.com/viewtopic.php?f=23&t=4206
* גראפאלאגיע: א לערנבוך קורס
* אן ארטיקל אין ענגליש וואס ערקלעהרט ווי גראפאלאגיע טוט פארנארן מענטשן http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/Tests/grapho.html
* http://skepdic.com/graphol.html

קאַטעגאָריע:וויסנשאפט
קאַטעגאָריע:פאכן
קאַטעגאָריע:שריפט
קאַטעגאָריע:שרייבן
דזשאן לענאן

**דזשאָן ווינסטאָן אָנאָ לענאָן** (ענגליש: *John Winston Ono Lennon*, 9טן אקטאבער 1940 - 8טן דעצעמבער 1980) איז געווען אן ענגלישער מוזיקאנט, זינגער און לידער שרייבער. ער איז געווען א מיטגליד פון דער ענגלישער ראק טרופע "די ביטלס", מיט פאל מאקארטני, דזשארדזש האריסאן און רינגא סטאר.

קאטעגאריע:די ביטלס
קאַטעגאָריע:ענגלענדער
קאַטעגאָריע:זינגער
קאַטעגאָריע:מוזיקער
פאל מאקארטני

**הער דזשיימס פּאָל מאַקאַרטני** (ענגליש: *Sir James Paul McCartney*, געבוירן דעם 18טן יוני 1942 אין ליווערפול, ענגלאנד) איז אן ענגלישער זינגער, לידער שרייבער און קאמפאזיטאר, און איינער פון די מערסט געראָטענע מוזיקער אין דער וועלט. ער איז געווען א מיטגליד פון דער ראק טרופע "די ביטלס", און מיט דזשאן לענאן האט ער געשריבן רוב פון דער טרופע'ס לידער.

קאטעגאריע:די ביטלס
קאַטעגאָריע:ענגלענדער
קאַטעגאָריע:זינגער
קאַטעגאָריע:מוזיקער
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
דזשארדזש האריסאן

**דזשאָרדזש האַריסאָן** (ענגליש: *George Harrison*, 25סטן פעברואר 1943 - 29סטן נאוועמבער 2001) איז געווען אן ענגלישער מוזיקער. ער איז געבוירן געווארן אין ליווערפול, ענגלאנד, און איז באקאנט געווארן אלס א מיטגליד פון "די ביטלס".

קאטעגאריע:די ביטלס
קאַטעגאָריע:ענגלענדער
קאַטעגאָריע:זינגער
קאַטעגאָריע:מוזיקער
לייב שרה'ס

רבי **אריה לייב בן שרה** (י"ז תמוז הת"ץ, 1730 – ד' אדר ב' ה'תקנ"א, 1791)), באוואוסט אלס '''ר' לייב שרה'ס''', איז געווען א באוואוסטע חסידישער וואונדער צדיק, אין רוסלאנד וואס האט עוסק געווען אין פדיון שבוים. ער איז געווען א תלמיד פון די ערשטע גרינדער פון חסידות, פונעם בעל שם טוב און פונעם מעזריטשער מגיד.

ער איז געבוירן מיט זעלטענע כשרונות, צו זיין פאטער ר' יוסף, א זקן וואס האט חתונה געהאט מיט א מסירות נפש'דיג יונג מיידל, ווייל זי האט נישט געוואלט פארכאפט ווערן צום ארטיגן פריצ'נס א זון.

עס איז פארהאן א ספר "גבורות ארי", וואס ענטהאלט גאר וואונדערליכע ערציילונגען, פון רבי ר' לייב שרה'ס זצוק"ל.

ס'דא וואס מישן אויס זיין אידענטיטעט, מיטן דער שפאלער זיידע, ווייל ביידע זענען געווען באקאנט אלץ גיבורי רוח, מיט וואונדערליכע דערציילונגען איבער זייערע העראישע אקטן פאר יודנ'ס וועגן.
- אבער עס איז קלאר, אז זיי זענען געווען צוויי באזונדערע צדיקים, ווען דער שפאלער זיידע, האט געהייסן יודא לייב, און ליגט אין שטאט שפאלי, און ר' לייב שרה'ס האט געהייסן אריה לייב, און ליגט אין שטאט יאלטיטשקאוו.
אלדגייט אונטערגרונט סטאנציע

**אלדגייט סטאנציע** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע וואס געפינט זיך אין אלדגייט ביים מזרח עק פון דער סיטי פון לאנדאן. זי איז אין טראוולקארט זאנע 1.

די אלדגייט סטאנציע האט געעפנט אין 1876. זייט 1941 איז אלדגייט דער טערמינוס פון דער מעטראפאליטאן ליניע.

קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:קרייז ליניע סטאנציעס
קלעצל

קליין|250x250px|קלעצל
דאס **קלעצל** איז דער  גליד וואס שטעקט אויס הינטער דעם פוסזויל.

## זעט אויך 
* אכילעוס'נס קלעצל

## וועבלינקען
מורגייט סטאנציע

**מורגייט סטאנציע** () איז סיי א צענטראלער לאנדאן באן טערמינוס סיי א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף פיר אונטערגרונט ליניעס. די סטאנציע געפינט זיך אויף מורגייט אין דער סיטי פון לאנדאן, און איז אין טראוולקארט זאנע 1.

די סטאנציע איז געעפנט געווארן אין 1865 דורך דער מעטראפאליטאן באן.

## באדינונגען
### לאנדאנער אונטערגרונט
### נאציאנאלע באן
#### נארדערן סיטי ליניע
די נארדערן סיטי ליניע, אפערירט דורך גרויס-נארדערן, ניצט פעראנען 9 און 10. די באדינונג אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז:
* 4 באנען א שעה קיין 
* 4 באנען א שעה קיין ; פון זיי, פארט 1 באן א שעה ווייטער קיין סטיווענידזש און 1 באן א שעה קיין וואטאן-ביי-סטאן.

קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:קרייז ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:לאנדאנער וואקזאלן
חפץ חיים (קיבוץ)

**חפץ חיים** איז א פרומער קיבוץ לעבן גדרה, וואס איז געגרינדעט געווארן דעם 25טן אפריל 1944. ער איז די ערשטע זידלונג אויפגעשטעלט דורך פועלי אגודת ישראל, וואס האט אויך אויפגעשטעלט דעם קיבוץ שעלבים און עטלעכע זידלונגען. דער קיבוץ געהערט צום נחל שורק ראיאנראט. דער קיבוץ ציילט עטלעכע 120 משפחות. די ערשטע רבנים פונעם קיבוץ זענען געווען הרב הלל ברוקנטאל און הרב קלמן כהנא.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:ישובים אין ישראל
קאַטעגאָריע:קיבוצים
דויד גראסמאן

**דויד גראסמאַן** (העברעאיש: *דויד גרוסמן*, געבוירן דעם 25סטן יאנואר 1954 אין ירושלים) איז אן ישראלדיקער שרייבער. זיינע ביכער זענען איבערגעזעצט געווארן אויף אַ סך שפראכן, און פובליצירט ארום דער וועלט. גראסמאַן איז דער געווינער פון דעם פרעמיער מיניסטער פּריז פֿאַר שאַפונג (1984), "א.מ.ת" פריז (2007), "ספיר" פּריז (2001) פֿאַר זיין בוך "איינער צו לויפן דערמיט" (העברעאיש: "מישהו לרוץ איתו"), אַלבאַטראָס פּריז (2009) פֿאַר "א פרוי אנטלויפט פון א מעלדונג" ("אשה בורחת מבשורה"), און דער מאן בוקער אינטערנאציאנאלער פּריז (2017) פֿאַר "איין פערד דערענטערט א באַר" ("סוס אחד נכנס לבר"), געווינער פון דער ישראל ליטעראַטור פּריז פֿאַר תשע"ח.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
קרייז ליניע

די **קרייז ליניע** () איז א ליניע אין דעם לאנדאנער אונטערגרונט, און איר קאליר אויף דער אונטערגרונט מאפע איז געל. די ליניע גייט פון האמערסמיט קיין עדזשווער ראד און דערנאך אין א שלייף ארום צענטראל־לאנדאן צוריק קיין עדזשווער ראד. אין דעם שלייף אפטייל איז די ליניע אונטער דער ערד, א ביסל אונטערן אייבערפלאך. די ליניע באדינט 36 סטאנציעס, כולל כמעט אלע לאנדאנער מיינליין באן סוף־סטאנציעס. 21 פון די סטאנציעס זענען אונטער דער ערד. די סטאנציעס און כמעט די גאנצע רואי זענען צעטיל מיט די דיסטריקט, מעטראפאליטאן און  האמערסמיט און סיטי ליניעס.
 
די קרייז און האמערסמיט-און-סיטי ליניעס צוזאמען האבן 11.4 מיליאן פארער א-יאר.

## היסטאריע 
קליין|היי סטריט קענזינגטאן אין 1892|alt=א שווארץ־און־ווייס פאטאגראפיע פון א באן סטאנציע פעראן אונטער א פאס דאך
אין 1863 האט געעפנט אין לאנדאן די מעטראפאליטאן באן, די ערשטע אונטערגרונט באן אין דער וועלט, צווישן פאדינגטאן און פארינגדאן.
 

## מאפע
500px|centre|געאגראפישע רוטע פון דער קרייז ליניע

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:לאנדאנער אונטערגרונט
בר רפאלי

**בר רפאלי** (*באַר רעפֿאַעלי*; געבוירן דעם 4טן יוני 1985) איז אן ישראלדיקע מאדעלקע, טעלעוויזיע האסט, אקטריסע און געשעפט פרוי.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:מאדעלקעס
קאַטעגאָריע:אקטיארן
רינגא סטאר

**הער ריטשאַרד סטאַרקי** (ענגליש: *Sir Richard Starkey*, באקאנט מיטן טריבונע נאמען **רינגאָ סטאַר** (*Ringo Starr*), געבוירן דעם 7טן יולי 1940) איז אן ענגלישער מוזיקער און אקטיאר. ער איז מערסטנס באקאנט געווארן אלס דער צימבלער פון "די ביטלס". ער האט מיטגעגאַנגען דער טרופע אין 1962 אנשטאט זייער ערשטער צימבלער, פיט בעסט. ער איז שנעל באַליבט געווארן און איז געווארן זייער פאפולער. נאך דער טרופע האט זיך אויפֿגעשפּאָלט איז ער געווארן א סאלא קינסטלער; צווישן זיינע לידער זענען געווען "It Don't Come Easy", "Photograph" (געשריבן מיט דזשארדזש האריסאן), "You're Sixteen" (מיט פאל מאקארטני און הארי נילסאן) און "(Only You (And You Alone" (מיט דזשאן לענאן און ווידער א מאל מיט נילסאן).

סטאַר האט געשפילט אין א סאך פילמען אויסנעמלעך די וואס ער האט געטאן מיט "די ביטלס", וועלכע שליסן איין "דער צויבערלעכער קריסט" (1969), "דאס וועט ווערן דעם טאג" (1973), "היילמענטש" (1980), און אלס מיסטער קאנדוקטאר אין דער ערשטער סעזאן פון דער טעלעוויזיע סעריע פאר קינדער "גלאַנציקע צייט סטאנציע" (1989). דערנאך האט דער אמעריקאנער קאמיקער דזשארדזש קארלין דאס ראלע גענומען. ער איז אויך געווען דער נאַראַטאָר אין די ערשטע צוויי סעזאנען פון "טאמעס דער טאַנק לאקאמאטיוו און פריינט" (1984-1986). אויך האט ער געמאכט א פילם מיט "די ביטלס" מיטן נאמען "א שווערע טאגעדיקע נאכט" אין 1964.

קאטעגאריע:די ביטלס
קאַטעגאָריע:ענגלענדער
קאַטעגאָריע:זינגער
קאַטעגאָריע:מוזיקער
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
עדזשווער ראד אונטערגרונט סטאנציע (קרייז, דיסטריקט און האמערסמיט און סיטי ליניעס)

**עדזשווער ראד** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין צענטראל לאנדאן, אויף טשעפל סטריט. ס'איז פאראן אן אנדער סטאנציע מיטן זעלבן נאמען ווייט 150 מעטער אויף דער צווייטער זייט פון מארלעבאן ראד.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.

די סטאנציע ליגט אפן, נישט אין קיין טונעל.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 10טן יאנואר 1863 אויף דער וועלט'ס ערשטע אונטערגרונט באן, די מעטראפאליטאן באן.

## גאלעריע 

File:Edgware Road (Circle) stn westbound through look east.JPG‎|מערבדיקער פעראן קוקנדיק אויף מזרח
File:Edgware Road (Circle) stn platform 2 look west.JPG|פעראן 2 קוקנדיק אויף מערב

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:האמערסמיט און סיטי ליניע סטאנציעס
יוסטאן סקווער אונטערגרונט סטאנציע

**יוסטאן סקווער** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין צענטראל לאנדאן, ראג יוסטאן ראד און גאַער סטריט, נישט ווייט פון יוסטאן באן סטאנציע.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.

מען זאל נישט אויסמישן די סטאנציע מיט יוסטאן אונטערגרונט סטאנציע אויף די נארדערן און וויקטאריע ליניעס, וואס געפינט זיך גאנץ נאנט.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אין 1863 אויף דער מעטראפאליטאן באן מיטן נאמען גאער סטריט. דער היינטיקער נאמען שטאמט פון 1909. אין 2006 האט מען געעפנט א נייעם אריינגאנג צו דער סטאנציע.

## גאלעריע 

File:Euston Square tube station, Westbound platform - geograph.org.uk - 977128.jpg‎|מערבדיקער פעראן

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:האמערסמיט און סיטי ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס
גרייט פארטלאנד סטריט אונטערגרונט סטאנציע

**גרייט פארטלאנד סטריט** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין צענטראל לאנדאן, לעבן רידזשנטס פארק.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 10טן יאנואר 1863 אויף דער וועלט'ס ערשטע אונטערגרונט באן, די מעטראפאליטאן באן, מיטן נאמען פארטלאנד ראד. דער היינטיקער נאמען שטאמט פון 1917.

## גאלעריע 

File:Great Portland Street stn roundel.JPG|רונדל
File:Great Portland Street stn look east.JPG‎|מערבדיקער פעראן קוקנדיק אויף מזרח
File:Great Portland Street Underground Station Tunnel Entrance Sept2011.jpg|טונעל אריינגאנג

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:האמערסמיט און סיטי ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס
וויאלע

קליין|א וויאלע, פון דער זייט און פון פארנט

א **וויאלע** איז א מוזיקאלישער אינסטרומענט ענלעך צום פידל און צום טשעלא. די וויאלע האט א קלאנג נידעריגער פונעם פידל אבער העכער פונעם טשעלא. די וויאלע האט פיר סטרונעס וואס ווערן גערופן די C, G, D און A סטרונעס; די העכסטע סטרונע איז די A. מען שפילט די וויאלע מיט א סמיטשיק.

דער וואס שפילט א וויאלע רופט מען אים א וויאליסט. א וויאלע טרעפט מען מערסטנס אין א סטרונע קווארטעט.

קאַטעגאָריע:מוזיק אינסטרומענטן
או טי די אנווייזונגען

**א. טי. די. אנווייזונגען** (עהנגליש:  OTD Manual) איז אן ענציקלאפעדיע אין דער עהנגלישער שפראך וואו געוועהזענע חרדים קענען שראהבן און לייגן ווידיאו'ס מיט ניצלעכע עצות, אינפארמאציע און הדרכה פאר איינער וואס וויל ארויס פון דער פרומער וועלט און טוישן זיין לעהבנס-שטייגער צו דער אלגעמיינער סעקולערער געזעלשאַפט.

עס איז אוועקגעשטעלט אויפן פאָרמאַט פון וויקיפעדיע, אז יעהדער קען שראהבן און קארעגיהרן. די ווידיא'ס דארט זענען אויף אַן אמעריקאַנישן חסידישן יודיש.

## היסטאריע 
## וועב לינקען 
* וועבזייטל'ס הויפט בלאט http://otdmanual.com/Main_Page
* ווידיאו פון שפרה לעווין וועלכע האט געהאט א שטארקן אפקלאנג http://otdmanual.com/OTD_Videos_-_Shifra_-_Leaving_as_a_Family

קאַטעגאָריע:חזרה בשאלה
קאטעגאריע:ענגליש-שפראכיגע וועבזייטלעך
קאַטעגאָריע:ענציקלאפעדיעס
אייזנבאן פעראן

קליין|אן פעראן ביי די אייפֿל אייזנבאן
אן **אייזנבאן פעראן** אדער נאר **פעראן** איז א שטעג אפטיילונג, נאענט צו אייזנבאן ליניעס ביי א באן סטאנציע, מעטרא סטאנציע אדער טראמוויי סטאפ, ביי וועלכע פאסאזשירן גייען ארויף און שטייגן אראפ פון באנען אדער טראמס. כמעט אלע באן סטאנציעס האבן איין אדער צוויי פעראנען, און גרעסערע סטאנציעס האבן עטלעכע פעראנען.
 
געוויינלעך איז דער פעראן גענוג הויך צו זיין אויף דעם זעלבן ניווא ווי די באן, וואס קען זיין א סך העכער פון דער ערד.

קאטעגאריע:באן סטאנציעס
קינגס קראס סט פאנקראס אונטערגרונט סטאנציע

{{לאנדאנער סטאנציע
|סטאנציע נאמען= קינגס קראס סט פאנקראס
|סימבאל= underground
|בילד=  King's Cross St Pancras underground station entrance - IMG 0746.JPG
|לאקאלער סטאנציע נאמען= King's Cross St Pancras
|יאר געעפנט= 1863 (מב)  1906 {גנפבב)  1968 (וול)
|לאקאציע= קינגס קראס/סט פאנקראס
|בארא= קאמדן
|ליניעס אדורך דער סטאנציע= האמערסמיט און סיטי ליניעוויקטאריע ליניעמעטראפאליטאן ליניענארדערן ליניעפיקאדילי ליניעקרייז ליניע
|פעראנען=  8
|טראוולקארטע זאנע= 1
|טיוב14=  91.98
|טיוב15=  93.41
|טיוב16=  95.03
|טיוב17=  97.92
|טיוב18=  89.82  
|לאקמאפע= צענטראל לאנדאן
|גארטל=51.5302
|מערידיאן= 0.1241
}}
**קינגס קראס סט פאנקראס** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין צענטראל לאנדאן, וואס באדינט קינגס קראס און סט פאנקראס מיינליין סטאנציעס.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.

קינגס קראס סט פאנקראס איז די גרעסטע איבערבייט סטאנציע אויף דעם לאנדאנער אונטערגרונט, און באדינט זעקס ליניעס ווי אויך צוויי נאציאנאלע באן סטאנציעס.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אין 1863 אויף דער מעטראפאליטאן באן. די גרויסנארדערן, פיקאדילי און בראמפטאן באן פעראנען האבן געעפנט אין דעצעמבער 1906, און דער סיטי און דרום לאנדאנער באן (היינט דער באנק צווייג פון דער נארדערן ליניע) אין מיי 1907. דעם 1טן דעצעמבער 1968 האבן די וויקטאריע ליניע פעראנען געעפנט.

## גאלעריע 

File:King's Cross St Pancras stn Victoria northbound look south 2012.JPG‎|וויקטאריע ליניע צפונדיקער פעראן, קוקנדיק אויף דרום
File:King's Cross St Pancras stn Northern southbound look north 2012.JPG|נארדערן ליניע דרומדיקער פעראן, קוקנדיק אויף צפון
File:Kings Cross St Pancras stn Piccadilly northbound look south.JPG|פיקאדילי ליניע צפונדיקער פעראן, קוקנדיק אויף דרום

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:האמערסמיט און סיטי ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:וויקטאריע ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:קרייז ליניע סטאנציעס
אייזנבאן ליניע

לינקס|קליין|250px|אייזנבאן ליניעס
אן **אייזנבאן ליניע** איז א שטעל פון צוויי רייען פון לאנגע שטאָלענע שטראלן וואס הייסן **שינעס**. באנען פארן אויף זיי צו פירן פאסאזשירן און לאסט פון איין פלאץ צום צווייטן. אפט זענען דא מער ווי איין שטעל שינעס אויף א ליניע. צום ביישפיל, באנען פארן מזרח אויף איין ליניע, און מערב אויף דער צווייטער.

קאַטעגאָריע:באן טראנספארט
לאז ארויס

**"לאָז אַרויס"** (ענגליש: *Let It Go*) איז א ליד פון דיזני'ס אנימירטער פילם "פֿאַרפֿרוירן" פון 2013, וואס איז געשריבן און קאמפאזירט געווארן דורך קריסטען אַנדערסאָן לאָפּעז און ראָבערט לאָפּעז. אין דער פילם איז דער ליד געזונגען געווארן דורך דער זינגערין און אקטריסע אידינאַ מענזל אין איר ראלע אלס עלזאַ די שניי קעניגין, וואס פארלאזט איר קעניגרייך נאך וואס איר  מעגלעכקייט צו שאפן און קאנטראלירן שניי און אייז איז אנטדעקט געווארן אין פובליק. אין די בערג פארשטייט זי אז זי דאַרף נישט באהאלטן אירע מאגישע כוחות, און דעקלארירט זיך פריי פון די גרענעצן און כללים וואס זי האט געדאַרפט פאלגן זינט קינדהייט צוליב זיי.

## יידישער נוסח 
אן אומאפיציעלע ווערסיע פונעם ליד אויף יידיש מיטן נאמען "לאָז אַרויס" איז געמאכט געווארן אלס א טייל פון א "דיזני אויף יידיש" ווארשטאט ביי א יידיש וואך אין די פאראייניקטע שטאטן. עס איז איבערגעזעצט געווארן דורך סענדער בערנשטיין, בענא קעסלער, סטיוון כהן און ראגעוו קרישנאפריאן און געזונגען געווארן דורך טעמע שעכטער, פון די "שעכטער טעכטער".

## וועבלינקען 
* "Let It Go" (ענגליש, אידינא מענזל), ווידעא קליפ
* "לאָז אַרויס" (יידיש, טעמע שעכטער), ווידעא קליפ
* ענגלישע ווערטער (אידינאַ מענזל ווערסיע)

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:לידער פון פילמען
בא ראד אונטערגרונט סטאנציע

**בא ראד** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין מזרח לאנדאן אויף די דיסטריקט און האמערסמיט און סיטי ליניעס. די סטאנציע געפינט זיך אויף בוי גאס 300 מעטער פון בא טשערטש סטאנציע אויף דער דאקלאנדס לייכטע באן, און איז אן איבערבייט צווישן די סטאנציעס. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2. 

מען האט געעפנט די סטאנציע אין 1902.

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:האמערסמיט און סיטי ליניע סטאנציעס
לאנדאנער בוסן

קליין|לאנדאנער בוסן רונדעל
**לאנדאנער בוסן** (ענגליש: *London Buses*) איז די אונטער־פֿירמע פון טראנספארט פאר לאנדאן (TfL) וואס פארוואלטעט אויטאבוס דינסטן אין גרויסלאנדאן.

## איבערבליק 
### אויטאבוס אפעראציעס 
קליין|לינקס: אן אַלעקסאַנדער ALX400 פון 2005; רעכטס: אן AEC רוטמאַסטער פון 1963

## פארנעם 
די לאקאלע אויטאבוס נעצווערק אין לאנדאן איז איינע פון די גרעסטע און פולשטענדיקסטע אין דער וועלט. מער ווי 6,800 בוסן אפערירן איבער מער ווי 700 פארשידענע רוטעס. במשך א יאר האט די נעצווערק מער ווי 1.8 ביליאן פאסאזשיר־נסיעות.

## פֿאָרגעלט 
אויטאבוסן אין דער לאנדאנער בוסן נעצווערק אקצעפטירן טראוועלקארטעס, אויסטער קארטעס, און קאנטאקטלאזע דעבעט און קרעדיט קארטעס. זייט דעם 6טן יולי 2014 נעמט מען נישט קיין געלט אויף די בוסן.

קאַטעגאָריע:טראנספארט אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:בוסן
מארלעבאן סטאנציע

**מאַרלעבאן סטאנציע** (), אויך באוואוסט מיטן נאמען **לאנדאן מאַרלעבאן**, איז א צענטראל-לאנדאן סוף-סטאנציע און א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע, וואס געפינט זיך האלבוועגס צווישן די יוסטאן און פאדינגטאן הויפטליניע סטאנציעס, בערך 1.6 ק"מ פון יעדער איינע. די סטאנציע דינט ווי די סוף-סטאנציע פון דער טשילטערן מיינליין רוטע קיין בירמינגהאם.

מען האט צוגעבויט צוויי נייע פעראנען אין 2006 אזוי ווי די צאל פאסאזשירן און דינסטן איז געוואקסן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.

מארלעבאן איז די לעצטע פון די לאנדאנער סוף־סטאנציעס צו ווערן געעפנט, און אויך פון די קלענסטע. די ליניעס אין מארלעבאן זענען נישט עלעקטריפיקירט, און אלע באנען ווערן געפירט דורך דיזל.

## נאציאנאלע באן 
די הויפטליניע סטאנציע האט זעקס פעראנען; צוויי פון זיי געבויט אין 1899, נאך צוויי אריינגעלייגט אין די 1980ער יארן, און צוויי געבויט אין סעפטעמבער 2006. זי איז די איינציגע נישט-עלעקריפיזירט וואקזאל אין לאנדאן. מארלעבאן ווערט אפערירט דורך טשילטערן באנען (א טייל פון דויטשע באן), איינע פון ווייניג לאנדאנער וואקזאלן וואס זענען נישט פארוואלטעט דורך נעצווערק באן.

### היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט פאר פראכט דעם 27סטן יולי 1898 און פאר פאסאזשירן דעם 15טן מערץ 1899.

### באדינונגען
די נאראמאלע באדינונג אין די נישט-שפיץ שעה׳ן איז :
*הויפט ליניע
**1 באן א שעה קיין 
**1 באן א שעה קיין 
**2 באן א שעה קיין 
*לאקאל
**1 באן א שעה קיין 
**1 באן א שעה קיין 
**1 באן א שעה קיין  אדורך 
**2 באן א שעה קיין  אדורך , איינע פון זיי פארט ווייטער קיין 
**1 באן א שעה קיין 

נאך באנען פארן אין די שפיץ שעה׳ן, און טייל בירמינגהאם באנען פארן ווייטער קיין .

## לאנדאנער אונטערגרונט
די לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע ווערט באדינט דורך דער בעקערלו ליניע. 

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.

### היסטאריע 
די אונטערגרונט סטאנציע האט געעפנט אויף דער בעקער סטריט און וואטערלו באן דעם 27סטן מערץ 1907 מיטן נאמען *גרייט סענטראל* און האט באקומען דעם נאמען **מארלעבאן** אום 15טן אפריל 1917.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* לאנדאן טראנספארט מוזיי פאטאגראפיע ארכיוו

קאַטעגאָריע:לאנדאנער וואקזאלן
טאער היל אונטערגרונט סטאנציע

**טאער היל** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע וואס געפינט זיך ביי טאַער היל אין דער לאנדאנער בארא פון טאער האמלעטס. זי איז אין טראוולקארט זאנע 1.

די היינטיגע סטאנציע האט געעפנט אין 1967.

קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
משיח (אלגעמיין)

**משיח** ("דער געזאלבטער") איז דער טיטל מיט וואס מען רופט אן דער אויסלייזער און באפרייער פון א פאלק, אממערסטנס באנוצט ביי די מאנאטעישע רעליגיעס. אין תנ"ך, מיינט משיח א קעניג אדער א כהן גדול וועלכער איז געווארן געזאלבט מיט א ספעציעלן אויל. טייל מאל האבן אויך נישט אידן באקומען דעם טיטל משיח, ווי כורש, דער פערסישער קעניג, וועלכער ווערט אזוי אנגערופן אין תנ"ך אין צוזאמענהאנג מיט זיינע באשטייערונגען צום ווידעראויפבוי פונעם בית המקדש. 

דער ארגינעלע באגריף פון משיח איז צוערשט געווען אנטוויקלט אין דער אידישער רעליגיע, און איז שפעטער אדאפטירט געווארן, אין אנדערע פארעמען, דורך אנדערע רעליגיעס. דער באדייט פון משיח איז אבער אין דער אידישער רעליגיע שארף אין קאנטראסט ווי די אין אנדערע רעליגיעס. לויט דער אידישער טראדיציע, איז משיח (אדער "מלך המשיח") א מענטש א ריכטיגער בשר ודם, אן אפשטאמיגער פון בית דוד, א פיזישער אייניקל פון דוד המלך און זיין זון שלמה. ער וועט קומען אויספירן זיינע פליכטן בלויז איינמאל אינעם צוקונפט. זיינע אויפטוהנגען וואס מען ערווארט פון אים רעכנט אריין, די פאראייניגונג פון אלע צוועלף שבטים, צוזאמנעמען אלע אידן קיין ארץ ישראל, אויפבויען דעם דריטן בית המקדש אין ירושלים, און ברענגען דער לאנג-ערווארטעטער שלום אויף דער וועלט מיטן אנהויב פון דער עפאכע פון ימות המשיח.

## זעט אויך
* משיח

קאַטעגאָריע:רעליגיע
אייראוויזיע געזאנג קאנקורס

דער **אייראָוויזיע געזאַנג קאָנקורס** (ענגליש: *Eurovision Song Contest*) איז א געזאַנג קאָנקורס וואס ווערט געהאלטן דורכן אייראפעישער זענדונג פאראיין, און האט זיך אנגעהויבן אין 1956. פארשידענע זינגער וואס פארשטעלן לענדער אין אייראפע קאנקורירן יעדע יאר.

צווישן בארימטע געווינער אינעם פארגאנגענהייט זענען אבבא (וואס האבן פארגעשטעלט שוועדן) און סעלין דיאן (כאטש זי איז געווען קאנאדיש האט זי פארגעשטעלט שווייץ).
קענינגטאן אונטערגרונט סטאנציע

**קענינגטאן** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך סיי דעם באנק צווייג סיי דעם טשארינג קראס צווייג פון דער נארדערן ליניע.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
 

## היסטאריע 
די סטאנציע האט מען געעפנט דעם 18טן דעצעמבער 1890 אויף לאנדאנ'ס ערשטער טיף-ניווא אונטערגרונט באן, די סיטי און דרום לאנדאנער באן.

## גאלעריע 

טעקע:Kennington station roundel.JPG| ליניע רונדל
טעקע:Kennington tube southbound Bank branch.jpg| דרומדיקער באנק צווייג פעראן קוקנדיק אויף צפון
טעקע:Kennington station Bank northbound  look south.JPG|צפונדיקער באנק צווייג פעראן קוקנדיק אויף דרום

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
האפסבורגער הויז

דאס **האַפסבורגער הויז** איז געווען א פאמיליע פון הערצאגן, מלכים און מאנארכן וואס האט געשפילט א צענטראלע ראלע אין אייראפעאישער היסטאריע.

זיי האבן געהערשט איבער עסטרייך מער ווי 600 יאר. אויך האבן זיי געהערשט איבער דער הייליגער רוימישער אימפעריע פון 1280 ביז 1918. א טייל פון דער צייט האבן זיי אויך געהערשט איבער שפאניע און די האלאנד.

קאַטעגאָריע:קעניגלעכע משפחות
קעפלער'ס געזעצן

[קליין|300px|פיגור 1: אילוסטראציע פון [יאהאנעס קעפלער|קעפלער'ס דריי געזעצן מיט צוויי פלאנעטארישע ארביטן. (1) די ארביטן זענען עליפסן, with פֿאקוס־פונקטן *&fnof;*1 און *&fnof;*2 פֿאַרן ערשטן פלאנעט *&fnof;*1 און *&fnof;*3 פֿאַרן אנדערן פלאנעט. די זון איז פלאצירט ביי פאקוס־פונקט *&fnof;*1.  (2) The two shaded sectors *A*1 and *A*2 have the same surface area and the time for planet 1 to cover segment *A*1 is equal to the time to cover segment *A*2.  (3) The total orbit times for planet 1 and planet 2 have a ratio *a*13/2&nbsp;:&nbsp;*a*23/2.]]
'''קעפלער'ס געזעצן פון פלאנעטארישער באוועגונג''' זענען דריי געזעצן וואס באשרייבן די באוועגונג פון פלאנעטן ארום דער זון:
#פלאנעטן באוועגן זיך ארום דער זון אין עליפטישע ארביטן. די זון איז ביי איינע פון די צוויי פאקוסן פונעם ארביט.
#א ליניע-אפשניט צווישן א פלאנעט און דער זון קערט אויס גלייכע שטחים אין גלייכע צייט אפרוקן.
#דער קוואדראט פון דער ארביט-פעריאד פון א פלאנעט איז פראפארציאנעל צום קוב פון דעם גרויסן-האלב-אקס פון זיין ארביט.
יאהאנעס קעפלער האט אויסגעטראפן די געזעצן צווישן 1609 און 1619. 

## פארגלייך מיט קאפערניק
קעפלער'ס געזעצן זענען א פארבעסערונג פונעם מאדעל פון קאפערניק. אז מען נעמט די עקצענטריציטעטן פון די פלאנעטארישע ארביטן אלס נול, איז דעמאלטס קעפלער'ס מאדעל גלייך מיט קאפערניק:
#דער פלאנעטארישער ארביט איז א קרייז
#די זון איז ביים צענטער פון ארביט
#די גיך פונעם פלאנעט איז קאנסטאט

די פלאנעטן וואס זענען געווען באוואוסט צו קאפערניק און קעפלער האבן עקצענטריציטעטן וואס זענען גאנץ קליין, קומט אויס אז דער קאפערניק מאדעל האלט זיך זייער גוט, אבער די קעפלער געזעצן שטימען בעסער מיט וואס מען זעט.

צוליב דער עקצענטריציטעט פונעם ארביט פון דער ערד דויערט 186 טעג פונעם מערץ גלייכנאכט צו דער סעפטעמבער גלייכנאכט, און אומגעפער 179 טעג פון דער סעפטעמבער גלייכנאכט צו דער מערץ גלייכנאכט. א דיאמעטער וואלט צעשניטן דעם ארביט אין גלייכע טיילן, אבער דער פלוין אדורך דער זון פאראלעל צום עקוואטאר פון דער ערד צעטיילט דעם ארביט אין צוויי טיילן מיט שטחים אין א פארהעלטעניש 186 צו 179, אזוי איז דער עקצענטריציטעט  פונעם ארביט אומגעפער
:\varepsilon\approx\frac \pi 4 \frac {186-179}{186+179}\approx 0.015,
וואס איז זייער נאנט צום עכטן ווערט (0.016710219) (זעט ערד'ס ארביט).
דער חשבון איז גענוי ווען פעריהעליאן, דער טאג ווען ערד איז נענטסטן צו דער זון, געפאלט אום א זונשטיל. דער אקטועלער פעריהעליאן, בערך 4טן יאנואר, איז גאנץ נאענט צום זונשטיל, וואס געפאלט 21סטן אדער 22סטן דעצעמבער.

קאַטעגאָריע:אסטראנאמיע
אברהם צבי קאמאי

הרב **אברהם צבי (הירש) קאמאַי** (ה'תר"ך, 1860 - י"ט חשון תש"ב, 9טן נאוועמבער 1941) איז געווען דער מירער שטאטס־רב און ראש ישיבה פון דער מירער ישיבה. ער איז אומגעקומען אין חורבן אייראפע צוזאמען מיט  זיין קהילה.

## ביאגראפיע 
אברהם צבי קאמאי איז געבוירן געוואר אין ה'תר"ך (1860) אין דער שטאט שקאד, ליטא, צו זיין פאטער הרב אליהו ברוך קמאי, שפעטער ראש ישיבה אין מיר און שטאטס־רב פון מיר, און צו זיין ווייב רבקה יענטא טאכטער פון הרב חיים זאב יפה, שקאדער רב.

ער האט געהייראט שרה ביילא טאכטער פון הרב מינץ פון קיידאן. דארט האט געלערנט אויף קעסט ביי זיין שווער, און האט נישט געוואלט הערן וועגן א רבנות שטעלע. ווען זיין שווער איז נפטר געווארן און ער געדארפט פרנסה פאר זיין שטוב האט ער געעפנט אן אפאטייק וואס זיין ווייב האט געפירט; ער אליין פלעג אויך אריינקומען דארט צוצוגרייטן מעדיצינען ווייל ער איז טאקע געווען א באהאוונטער אפטייקער.

ווען דער קיידאנער רב איז נפטר געווארן אין תרע"א (1911), האבן די קהילה פירער געוואנדן צו ר' אברהם צבי צו ווערן רב. ער האט נישט געוואלט אויפנעמען דעם אמט מיט דער טענה אז ער איז א פשוטער אפטייקער, אבער ענדליך האט ער מסכים געווען, אבער מיטן תנאי אז זיין געהאלט וועט זיין נאר פון זיין אפאטייק און נישט פון דער קאסע פון דער קהילה.ער איז גלייך געפארן אין דער מיר און געבליבן צעשיידט פון זיין משפחה ביז נאך דער מלחמה.

## משפחה 
הרב קאמאי האט געהאט דריי טעכטער:

* טויבא ווייב פון הרב שמעון לעווין
* מרים ווייב פון הרב חיים יצחק יהודה קאפלאן
* חנה דינה ווייב פון הרב דב בער סאקאלאווסקי

קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים אומגעקומען אין חורבן אייראפע
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
פלאסטא אונטערגרונט סטאנציע

**פלאסטא** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין פלאסטא, מזרח לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך די האמערסמיט און סיטי און דיסטריקט ליניע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.

מען האט געעפנט די סטאנציע אין 1858 דורך דער לאנדאן, טילבורי און סאטענד באן.

 
## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:האמערסמיט און סיטי ליניע סטאנציעס
קבר יוסף

[left|thumb|250x250px|"קבר יוסף", געמעל פון דייוויד ראבערטס, [1839]]
**קבר יוסף** (אראביש: **قبر يوسف‎**, טראנסקריפציע: קיבער יוּסף) איז א געביידע אינעם דרום-מזרח עק פון שכם וואס אינמיטן איז א קבורה שטוב.

אין די שריפטן פון רייזנדער שוין פון אוראלטע צייטן איז דער ארט באקאנט ווי דער קבר פון יוסף הצדיק, זון פון יעקב אבינו.

ביי יידן ווערט דער ארט גערעכנט איינער פון די קברי צדיקים.

## היסטאריאגראפיע 
### אין תנ"ך 
דער פסוק אין חומש ברענגט אז יוסף'ס קבר שטייט אין דעם פעלד וואס יעקב אבינו האט געקויפט פון די קינדער פון חמור, פאטער פון שכם, ווען יעקב איז צוריקגעקומען קיין ארץ כנען פון פדן ארם. דער ארט איז איינער פון דריי ערטער וואס שטייען בפירוש אין בתנ"ך בפירוש אז מען האט זיי געקויפט מיט געלט (די אנדערע צוויי זענען מערת המכפלה אין חברון וואס אברהם האט אפגעקויפט פון עפרון החיתי, און הר המוריה וואס דוד המלך האט געקויפט פון ארַוונה היבוסי).
: "וַיָּבוֹא יַעֲקֹב שָׁלֵם עִיר שְׁכֶם, אֲשֶׁר בְּאֶרֶץ כְּנַעַן, בְּבֹואוֹ מִפַּדַּן אֲרָם, וַיַּחֲנֶה לִפְנֵי הָעִיר. וַיִּקְנֶה אֶת חֶלְקַת הַשָּׂדֶה, אֲשֶׁר הֵקִים שָׁם אָהֳלוֹ, מִיַּד בְּנֵי-חֲמוֹר, אֲבִי שְׁכֶם, בְּמֵאָה קְשִׂיטָה". 
יוסף איז נפטר געווארן אין מצרים, אבער פאר זיין טויט האט ער באפוילן ארויפברענגען זיינער ביינער אין ארץ ישראל:
: "וַיֹּאמֶר יוֹסֵף אֶל אֶחָיו: אָנֹכִי מֵת, וֵאלֹהִים פָּקֹד יִפְקֹד אֶתְכֶם, וְהֶעֱלָה אֶתְכֶם מִן הָאָרֶץ הַזֹּאת, אֶל הָאָרֶץ אֲשֶׁר נִשְׁבַּע לְאַבְרָהָם, לְיִצְחָק וּלְיַעֲקֹב. וַיַּשְׁבַּע יוֹסֵף אֶת בְּנֵי-יִשְׂרָאֵל לֵאמֹר: פָּקֹד יִפְקֹד אֱלֹהִים אֶתְכֶם, וְהַעֲלִתֶם אֶת עַצְמֹתַי מִזֶּה ". 
און טאקע ווען די יידן זענען ארויס פון מצרים, האבן זיי מיטגענומען די ביינער פון יוסף: 
: "וַיִּקַּח מֹשֶׁה אֶת עַצְמוֹת יוֹסֵף, עִמּוֹ: כִּי הַשְׁבֵּעַ הִשְׁבִּיעַ אֶת בְּנֵי-יִשְׂרָאֵל לֵאמֹר: פָּקֹד יִפְקֹד אֱלֹהִים אֶתְכֶם, וְהַעֲלִיתֶם אֶת עַצְמֹתַי מִזֶּה אִתְּכֶם". 
נאכדעם וואס די בני ישראל האבן איינגענומען ארץ כנען אונטער יהושע בן נון האבן זיין באערדיגט יוסף'ס ביינער אינעם חלקה וואס יעקב האט געקויפט: 
: "וְאֶת עַצְמוֹת יוֹסֵף אֲשֶׁר הֶעֱלוּ בְנֵי-יִשְׂרָאֵל מִמִּצְרַיִם, קָבְרוּ בִשְׁכֶם, בְּחֶלְקַת הַשָּׂדֶה אֲשֶׁר קָנָה יַעֲקֹב מֵאֵת בְּנֵי-חֲמוֹר, אֲבִי-שְׁכֶם, בְּמֵאָה קְשִׂיטָה".

#### מאדערנע צייטן 
[left|thumb|250x250px|ארט פון קבר יוסף, [19טער י"ה|19טן יארהונדערט]]

## וועבלינקען
## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:פלעצער פון תנ"ך
אפמינסטער סטאנציע

**אפמינסטער** () איז אן איבערבייט סטאנציע אין שטעטל אפמינסטער, לאנדאנער בארא פון העווערעינג. די סטאנציע ווערט באדינט דורך לאנדאנער אונטערגרונט, נאציאנאלע באן און לאנדאנער איבערגרונט דינסטן. אויפן לאנדאנער אונטערגרונט איז אפמינסטער די מזרח סוף־סטאנציע אויף דער דיסטריקט ליניע און די מערסט מזרחדיקע סטאנציע אויף דער לאנדאנער אונטערגרונט נעצווערק. אויף נאציאנאלער באן ווערט זי באדינט דורך c2c. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.

מען האט געעפנט די סטאנציע אין מיי 1885 דורך דער לאנדאן, טילבורי און סאטענד באן.

 
## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט סטאנציעס
קאַטעגאָריע:נאציאנאלע באן סטאנציעס