open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1908

ה'תרס"ח - ה'תרס"ט

## געשעענישן 
* 27סטן אפריל - די פערטע אלימפיאדע געעפנט אין לאנדאן.
* 30סטן אויגוסט - די טשערנאוויצער קאנפערענץ, די ערשטע קאנגרעס פאר יידיש, קומט צוזאמען אין טשערנאוויץ, הויפטשטאט פון בוקאווינא.
* 5טן אקטאבער - בולגאריע דערקלערט איר זעלבשטענדיקייט.

## געבוירן
* 15טן יאנואר - עדווארד טעלער, אמריקאנער פיזיקער (געש' 2003)
* 5טן אפריל - הערבערט פאן קאראיאן, עסטרייכער דיריגענט (געש' 1989)
* 28סטן אפריל - אסקאר שינדלער, טשעכישער ביזנעסמאן, חסיד אומות העולם (געש' 1974)
* 23סטן מיי - דזשאן בארדין, אמעריקאנער פיזיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיק אין אין 1956 און 1972 (געש' 1991)
* 26סטן יוני - סאלוואדאר איענדע, פרעזידענט פון טשילע (געש' 1973)
* 27סטן אויגוסט - לינדאן זשאנסאן, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1973)
* 8טן סעפטעמבער - עלי שעכטמאן, יידישער שרייבער, פון די חשובסטע יידיש־שרייבער (נפטר 1996)

## געשטארבן 
* 21סטן יוני - ניקאלאי רימסקי-קארסאקאוו, רוסישער קאמפאזיטאר (געב' 1844)

קאַטעגאָריע:20סטער י"ה
1951

ה'תשי"א - ה'תשי"ב
## געשעענישן 
* 1טן סעפטעמבער - די פאראייניגטע שטאטן, אויסטראליע און ניו זילאנד שרייבן אונטער א פארטיידיקונגס בונד, דער ANZUS בונד
* געעפנט דער הר המנוחות בית עולם אין ירושלים

## געבוירן 
* 28סטן יולי - סאנטיאגא קאלטראווא, שפאנישער ארכיטעקט און  אינזשעניר
* 29סטן סעפטעמבער - מיטשעל באטשעלעט, פרעזידענט פון טשילע
* אורי לופאליאנסקי, בירגערמייסטער פון ירושלים (2005 - 2009)

## געשטארבן 
* 20סטן יולי - אבדאללא דער ערשטער, מלך פון יארדאניע, דערמארדעט (געב' 1882)
1897

## געשעענישן 
* 22סטן אפריל - געגרינדעט די פארווערטס צייטונג
* 1טן סעפטעמבער - די ערשטע אונטערגרונט באן אין צפון אמעריקע געווידמעט אין באסטאן

## געבוירן
* 12טן יוני - אנטאני אידן, פרעמיער מיניסטאר פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1977)

## געשטארבן 
* 19טן פעברואר - קארל ווייערשטראס, דייטשער מאטעמאטיקער (געב' 1815)
* 15טן מערץ - זשיימס זשאזעף סילוועסטער, בריטישער מאטעמאטיקער פון א יידישן אפשטאם (געב' 1814)
* 3טן אפריל - יאהאנעס בראהמס, דייטשער קאמפאזיטאר (געב' 1833)
אידישע טריבונע

**אידישע טריבונע** איז א וואכנטלעכע צייטונג אויף יידיש און ענגליש וואס דערשיינט אין לאנדאן יעדן דאנערשטאג. געגרינדעט אין תשכ"ב, די צייטונג האט א צירקולאציע פון 7000.
1903

ה'תרס"ג - ה'תרס"ד

## געשעענישן 
* 23סטן מערץ - די רייט ברידער בעטן א פאטנט פאר זייער ערפינדונג, דער עראפלאן
* 6טן אפריל - אנגעהויבן די קעשענעווער שחיטה
* 3טן נאוועמבער - פאנאמא ווערט אומאפהענגיק פון קאלאמביע
* 17טן דעצעמבער -  די רייט ברידער פליען צום ערשטן מאל אין אן עראפלאן.

## געבוירן 
* 2טן יולי - אלעק דאגלעס-היום, פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1995)
* 7טן נאוועמבער - קאנראד לארענץ, עסטרייכער פארשער, געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיאלאגיע (געש' 1989)

## געשטארבן 
## נאבעל פריזן 
* פיזיק - פיער און מארי קירי

קאַטעגאָריע:1900ער
בני ברק באן סטאנציע

קליין|250px|בני־ברק באן סטאנציע
**די בני ברק באן סטאנציע**  איז א באן סטאנציע פון ישראל באנען.  זי געפינט זיך אויף דער צפונדיקער גרענעץ פון דער שטאט בני ברק צו תל אביב און רמת גן. דער פריערדיקער נאמען פון דער סטאנציע איז געווען "תל־אביב צפון". די באן סטאנציע ליגט אינמיטן דער אינדוסטריע געגנט פון בני ברק, לעבן איילון שאפינג מאל און אנדערע גרויסע געשעפטן. די סטאנציע געהערט צו דער תל אביב-כפר סבא ליניע.

## רוטעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
קאַטעגאָריע:בני ברק
1962

ה'תשכ"ב - ה'תשכ"ג

## געשעענישן 
* 1טן יאנואר - מערב סאמאא ווערט זעלבשטענדיג פון ניי זילאנד
* 1טן יוני - אדאלף אייכמאן געהאנגען אין ישראל
* 5טן יולי - אלזשיר ווערט זעלבשטענדיק פון פראנקרייך
* 6טן אויגוסט - דזשאמייקע באקומט זעלבשטענדיקייט פונעם פאראייניגטן קעניגרייך
* 31סטן אויגוסט - טרינידאד און טאבעגא באקומט זעלבשטענדיקייט
* 9טן אקטאבער - אוגאנדע ווערט א רעפובליק

## געשטארבן 
* 18טן נאוועמבער - ניעלס באהר, יידישער פיזיקער

## נאבעל פריזן 
* פיזיק - לעוו דאווידאוויטש לאנדוי

קאַטעגאָריע:20סטער י"ה
הדג נחש

**הדג נחש** (*האַדאַג נאַכאַש*) איז א ישראלישע היפ האפ טרופע פון זיבן מיטגלידער וואס איז געגרינדעט געווארן אינעם יאר 1996 אין ירושלים, רוב פון אירע לידער זיינען פראטעסט־לידער.

## שלאגערס 
* לא מוותר (המכונה של הגרוב)
* לא פראיירים ("לזוז")
* בלה בליסימה
* היפ הופ ציוני
* שירת הסטיקר ("חומר מקומי")
* הנה אני בא ("בעזרת הג'אם")

קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
1906

ה'תרס"ו - ה'תרס"ז

## געשעענישן 
* 15טן מערץ - געגרינדעט די ראלס-רויס פירמע.
* 7טן אפריל - דער וואולקאן וועזואוו ברעכט אויס.

## געבוירן
* 1טן אפריל - שמעון דזשיגאן, יידיש־שפראך קאמיקער און אקטיאר (נפטר 1980)
* 1טן אפריל - מרדכי צאנין, יידיש־שפראך לינגוויסט און שרייבער (נפטר 2009)
* 28סטן אפריל - קורט געדעל, עסטרייך־אמעריקאנער מאטעמאטיקער און לאגיקער (געש' 1978)
* 2טן יולי - האנס בעטע, פיזיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיק 1967 (געש' 2005)
* 25סטן סעפטעמבער - דמיטרי שאסטאקאוויטש, רוסישער קאמפאזיטאר (געש' 1975)

## געשטארבן 
* 23סטן מיי - הענריק איבסן, נארוועגישער דראמאטורג (געב' 1828)
* 5טן סעפטעמבער - לודוויג באלצמאן, עסטרייכער פיזיקער (געב' 1844)
ראש העין

**ראש העין** איז א שטאט אין צענטער דיסטריקט פון ישראל. די שטאט איז באקאנט פאר איר גרויסער תימנישער מסורה'דיקער באפעלקערונג. אין ראש העין הייבט אן דער טייך ירקון, וואס פליסט ביז תל אביבס ברעג ים.
17טן סעפטעמבער

'דער *17טער סעפטעמבער*' איז דער 260סטער טאג פון יאר (261סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 105 טעג.
## היסטארישע געשעענישן 
* 1480 – די שפאנישע אינקוויזיציע האט אנגעהויבן קעגן די שפאנישע יידן.
* 1630 - געגרינדעט די שטאט באסטאן, ממאסאטשוסעטס.

## געבוירן 
* 
## געשטארבן 
* 1676 - שבתי צבי, פאלשער משיח (געב' 1626)

----
* 16טן סעפטעמבער - 18טן סעפטעמבער
* סעפטעמבער

17
16טן סעפטעמבער

**16 סעפטעמבער** איז דער 259ער טאג פון יאר (260סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 106 טעג.
## היסטארישע געשעענישן 
## געבוירן 
* 1777 - נתן מאיר ראטשילד, ענגלישער באנקיר, א זון פֿון מאיר אמשיל ראטשילד (נפטר 1836)

## געשטארבן 
* 1701 - זשיימס דער צווייטער, מלך פון ענגלאנד (געב' 1633)
* 1736 - דניאל פארענהייט, פוילישער פיזיקער (געב' 1686)
 

----
* 15טן סעפטעמבער - 17טן סעפטעמבער
* סעפטעמבער

16
ביהייוויאריזם

**ביהײװיאָריזם** (שטאמט פונעם נאמען behavior וואס ס'טייטש **אויפפיר**) איז א טעאריע פון א לערע אין פּסיכאָלאָגיע וואָס רופֿט צו זיך פֿאָקוסירן און זיך פארטאן מיט דעם **אויפגעדעקטער אויפפיר** פון די ארגאניזם, און ניט מיט דער וויסיקייט. לויט דער ביהייוויאריזמער מעטאד האט ניט די וויסיקייט קיין דעפיניטיווע באגריף און עס ניט נוציק צו דער טעאריע.

די פארשער פונעם ביהייוויאריזטישער צוגאנג האבן געפארשט אויפפירונגען פון בעלי חיים, און פון זיי געלערנט דעם מענטשנס אויפפיר.

אין מיטן דעם 20סטן י"ה האט ביהייוויאריזם געהאט די מערסטע השפעה אין פסיכאלאגיע, אבער זייט דען איז זייער כח אראפ. עס זיינען דא א סך אנדערע פסיכאלאגישע גענג וואס זיינען אנטקעגן דעם **אויפפיר צוגאנג**, פון זיי: דער קאגניטיווישער צוגאנג און דער געזעלשאפטלעכער צוגאנג, און נאך.

קאַטעגאָריע:פסיכאלאגיע
18טן סעפטעמבער

**18 סעפטעמבער** איז דער 261סטער טאג פון יאר (262סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 104 טעג.
## היסטארישע געשעענישן 
* 1851 – צום ערשטן מאל ארויסגעקומען די *ניו יארק דיילי טיימס*, שפעטער געווארן די ניו יארק טיימס.
* 1943 – יידן פון מינסק געשחטן אין סאביבאר

## געבוירן 
* 1495 – לודוויג דער צענטער, הערצאג פון בייערן (געש' 1545)
*1843 – יחיאל מיכל פינס, עסקן פון ירושלים

## געשטארבן 
* 1764 - רבי יהונתן אייבעשיץ, פוסק, דרשן און רב פון דער אה"ו קהילה
* 1783 – לעאנהארד אוילער, שווייצער מאטעמאטיקער (געב' 1707)

----
* 17טן סעפטעמבער - 19טן סעפטעמבער
* סעפטעמבער

18
מרדכי צאנין

**מרדכי ישעיה צאנין** (1טן אפריל 1906 ; ו' ניסן ה'תרס"ו, פוילן - 4טן פעברואר 2009) איז געווען א יידישער שרייבער, לינגוויסט און א זשורנאליסט, פון די גרינדער פון דער לייוויק הויז און שאפער פון א יידיש-העברעיש ווערטערבוך אינעם יאר 1982.

ער האט לוחם געווען קעגן דער איינפירונג פון דער שפראכן קריג צו רעדן נאר העברעיאיש. ער האט געגרינדעט, נאך א לאנגן קאמף, די צייטונג לעצטע נייעס.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן אלס מרדכי ישעיה צוקערמאן אין סאקאלאוו-פאדאלסקי, פוילן.

## ביכער 
* אויף די וועגן פון יידישן גורל, פיער עסייען, המנורה תשכ"ו
* ארטאפאנוס קומט צוריק אהיים, ראמאן אין דריי בענדער

## וועב לינקען 
* ווי ער רעדט אויף א קליפ פון א טעלעוויזע פראגראם https://www.youtube.com/watch?v=ZoKeYt2r_w0

קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך לינגוויסטן
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן
קאספישער ים

קליין|250px|דער קאספישער ים, קוקנדיג פון א סאטעליט
[קליין|250px|דער ים־גנב [סטענקא ראזין אויפן קאספישן ים ((וואסילי סוריקאוו, 1906)]]
דער **קאספישער ים** (אדער דער **כאזאר ים**) איז דער גרעסטער ארומגעצאמטער קערפער פון וואסער אויף דער וועלט לפי זיין שטח, וואס מ'קען קלאסיפיצירן אלס דער וועלט'ס גרעסטע אזערע אדער אן עכטער ים. ער האט אן אייבערפֿלאך שטח פון 371,000 קוואדראט ק"מ און א פֿארנעם פון 78,200 קובישער ק"מ.. ער איז א פארמאכטער קערפער פון וואסער (אן קיין שום ארויספֿלייץ), און ליגט צווישן די דרומדיקע ראיאנען פון דער רוסישער פֿעדעראציע און צפון איראן. זיין גרעסטע טיף איז בערך 1025 מעטער. 

די אוראלטע ברעג איינוואוינערס האבן אים געהאלטן פאר א ים ווייל ער איז זאלציג און זעט אויס אומבאגרענעצט (מים שאין להם סוף). זיין זאלציקייט איז בערך 1.2%, א דריטל פון דער זאלציקייט
פון רוב ים וואסער.

## געאגראפיע 
דער קאספישער ים געפינט זיך צווישן די לענדער: רוסלאנד, אזערביידזשאן, איראן, טורקמעניסטאן און קאזאכסטאן. ער איז צעטיילט אין דריי טיילן: צפון, מיטל און דרום קאספישער ים. 

די טיילונגען צווישן די ראיאנען זענען שארף. דער צפון קאספישער ים אנטהאלט נאר די פלאטשיקע קאספישער פאליצע, וואס האט נישט אפילו איין פראצענט פונעם וואסער מיט א דורכשניט טיף פון פינף ביז זעקס מעטער. ביז דעם מיטלער קאספישן ים איז שוין אסאך טיפער מיט א דורכשניט פון 190 מעטער, און אנטהאלט 33 פראצענט פון דעם גאנצן פֿארנעם. דער דרום קאספישער ים איז דער טיפֿסטער חלק, טיפֿער פֿון 1000 מעטער, און אנטהאלט 66 פראצענט פונעם פארנעם. דער צפון קאספישער ים ווערט פארפרוירן אין ווינטער; נאר אין א גאר קאלטער ווינטער שאפט זיך אייז אינעם דרום טייל.

מער ווי 130 טייכן האבן אן אריינפֿלייץ אינעם ים, און דער גרעסטער איז דער וואלגע טייך. דער ים האט אויך עטלעכע קליינע אינזלען, בעיקר אינעם צפון מיט א שטח יבשה פון בערך 2000 קוואדראט ק"מ. ביים מערב בארטן זענען דא די קאווקאז בערג.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אזערעס
קאַטעגאָריע:ימען
19טן סעפטעמבער

**19 סעפטעמבער** איז דער 262סטער טאג פון יאר (263סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 103טעג.
## היסטארישע געשעענישן 
## געבוירן 
* 1551 - אנרי דער דריטער, מלך פון פראנקרייך (געש' 1589)
* 1883 - ד"ר יצחק ברויער, יוריסט, שרייבער, דענקער, און אגודיסט (נפטר 1946)

## געשטארבן 
* 1812 - מאיר אמשיל ראטשילד, דער גרינדער פון דער ראטשילד באנקירונג פאמיליע (געב' 1744)
* 1881 - זשיימס גארפילד, 20סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטטאן (נולד ב-1831)
* 1976 - הרב יחזקאל אבראמסקי, ראב"ד אין לאנדאן און מחבר פון **חזון יחזקאל** אויף דער תוספתא (געב' 1886)

----
* 18טן סעפטעמבער - 20סטן סעפטעמבער
* סעפטעמבער

19
אורי פון סטרעליסק

ר' **אורי**, באוואוסט אלס דער **שרף פון סטרעליסק**,  (נפ' סטרעליסק, כ"ג אלול ה'תקפ"ו) איז געווען איינער פון די גדולי החסידות אין דעם צווייטן דור נאכן בעל שם טוב.

אורי איז געבוירן אין יאנאוו, לעבן לעמבערג, צו זיין אלטן פאטער ר' פינחס, א פשוטער בעל מלאכה, און זיין מאמען, וואס האט באקומען א ברכה פונעם מעזריטשער מגיד אז זי וועט האבן א קינד וואס וועט באלייכטן די וועלט.

ער האט חתונה געהאט מיט מרת פריידא. בזיווג שני האט ער חתונה געהאט מיט דער טאכטער, בלומא, פון רבי קאפיל חסיד, דער בעל תפילה ביים בעש"ט. ער האט געהאט א זון שלמה.

ער איז געווארן א חסיד פון רבי שלמה פון קארלין, ביי וועמען ער האט געלערנט צו דאווענען מיט גרויס התלהבות. נאך  זיין הסתלקות האט ער אנגעהויבן פירן א רעביסטעווע אין לעמבערג.

זיינע תורות און מעשה'ס וועגן דעם שרף זענען געדרוקט אינעם ספר "אמרי קדוש". 

רבי אורי איז נפטר אום כ"ג אלול תקפ"ו (1826).

נאך זיין פטירה האט זיין תלמיד רבי יהודה צבי פון סטרעטין.

## מקורות
* **יצחק וורפֿל**, *ספר החסידות* תש"ז
* **יקותיאל אריה קאמעלהאר**, הרה"ק אורי זצ"ל מסטרעליסק אין *דור דעה*, ניו יארק תשי"ב
* דער שרף פון סטרעליסק

קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם
ציפי ליבני

left|thumb|250px|ציפּי ליבֿני
**צפורה  "ציפּי" מלכה ליבֿני** (געב' דעם 8טן יולי 1958 ; ב' תמוז ה'תשי"ט) איז געווען די אויסלאנד מיניסטערין אין ישראל און א געוועזענע פארזיצערין פון קדימה פארטיי. פאר דעם איז זי געווען א כנסת דעפוטאטין פון דער ליכוד פארטיי.

## ביאגראפיע 
ציפי לבני איז געבוירן געוואָרן אין תל אביב צו איתן לבני, אַן אפעראציע-אָפיציר פון אצ"ל און שפּעטער אַ ליכוד-חבר-כנסת, און צו שרה ליבני, וואָס איז געווען אַ קעמפער פון דער אצ"ל. אירע עלטערן האָבן עולה געווען קיין ארץ־ישׂראל אין 1925.

זי האט אויפגעבויט א פארטיי פאר איר רעגירונג, וואו זי האט געוואלט זיין די פרעמיער מיניסטערין.

ביי די וואלן פון 2009, איז די קדימה פארטיי אריינגעקומען מיט די מערסטע שטימען, זייענדיק די גרעסטע פארטיי אין דעם כנסת, אבער זי האט נישט געקאנט צאמשטעלן קיין קאאליציע, אויפשצוטעלן א רעגירונג, האט דער פרעזידענט שמעון פערעס, ארויפגעלייגט אויף בנימין נתניהו, דאס פליכט פון אויפשטעלן די נייע רעגירונג. 

זי איז געווען פארזיצערין פון דער קדימה פארטיי ביז ד' ניסן תשע"ב ווען קדימה האט געוויילט שאול מופז איר נייער פארזיצער.

דורכאויס די וואלן פון 2015 צום כנסת, האט זי געשאפן א קאאליציע מיט יצחק הערצאג, גערופן **די ציוניסטישע באוועגונג** איינגלידערינג ציפי ליבני'ס באוועגונג אין די ליסטע פון ארבעטס-פארטיי. דער שפעטערדיקער פירער פון דער פארטיי נאך הערצאג, אבי גבאי, האט אויפגעלעזט אין 2019 די קאאליציע און פארשיקט ליבני מיט איר ליסטע פון דער פארטיי. ליבני האט פרובירט שאפן פאליטישע פארבינדונגען מיט בעני גאנץ זייענדיק אומערפאלגרייך, דעריבער האט זי אום 18טן פעברואר 2019 געמאלדן, אז זי וועט זיך נישט פארמעסטן אין די וואלן און רעזיגנירט פון פאליטיק.

## משפחה
זי איז געווען געהייראט צו נפתלי שפיצער; זיי האבן צוויי קינדער, עָמרי און יובל.

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:מיניסטארן אין ישראל
ים פון אזאוו

דער **ים פון אזאוו** ( - *אַזאווסקאיע מארע*;  - ''אַזאווס'קע מארע'') איז דער וועלט'ס פלאטשיקסטער ים, באהאפֿטן דורכן קערטשער דורכגאס צום שווארצן ים צו דרום. זיינע גרענעצן זענען אוקראינע צו צפון, רוסלאנד צו מזרח און דער קרימער האלבאינזל צו מערב. דער דן טייך פליסט אין ים אריין.

רוב פֿארשערס האלטן אז דער נאמען שטאמט פון דער שטאט אַזאוו אדער אַזאַק, וואס איז טייטש 'נידעריג' אויף טערקיש.

## געאלאגיע 
דער ים איז לאנג 340 ק"מ און ברייט 135 ק"מ מיט א שטח פון 37555 קוואדראט ק"מ. די עיקר טייכן וואס פֿליסן אין ים אריין זענען דער דאן און דער קובאַן; זיי גאראנטירן אז דאס וואסער אין ים ווערט נישט שטארק פארזאלצן, און אין א טייל ערטער זענען כמעט פריש וואסער.

קאַטעגאָריע:ימען
Windows 7

קליין|250px|עקראן־כאפ פון ווינדאס 7 Milestone 1 Build 6519
**Windows 7** (איר קאָד נאָמען איז **Windows Viene**) איז דער נאמען פון דער  Windows אפערירן סיסטעם, נאך Windows Vista, וואס איז פובליקירט געװאָרן סוף 2009. עס הייסט Windows 7 צוליב דעם וואס ס'איז די זיבעטע הױז Windows אפערירן סיסטעם. די סיסטעם איז געגרינדעט געװאָרן אינגאנצן פון דאס נײַ, אנדערש ווי די Windows Vista סיסטעם וואס איז געבויט געווארן אויף פריעריקע ווערסיעס. אויך Windows 7 שטיצט א באַטאַפּ עקראַן.

## אײגנקײַטן 
Windows 7 איז אינטעגרירט מיט דער Windows Live.

## Windows 7 אַרױסגאַבעס 
פאלגנדיק איז א ליסטע פון די Windows 7 פעקלעך:
* ** Windows 7 Starter **- זייער א באַגרענעצטע און ביליגע ווערסיע פאר פרימיטיװישע און ארימע לענדער וועלכע דער Windows איז נאר וואס ארײַן אין מארק.
:פון אירע באגרענעצטע פונקציעס: 1) עס שטיצט נאר א 32-BIT פראצעסער. 2)מען קען נוצן נאר 3 קאמפיוטער פראגראמען אין איין װײַלע. 3) עס שטיצט נישט א לאקאלער נעצווערק (נאר אַן אינטערנעץ־נעצווערק). 4) דאס קומט אָן דער AERO אינטערפײס.
* ** Windows 7 Home Basic **- א גרונטיקע ווערסיע פון Windows פארן הויז וואס קומט נישט מיט נעצווערק קאנפיגוראציעס און מיט דער AERO אינטערפײס.
* ** Windows 7 Home Premium **- די ווערסיע איז אויך פאר הויזלעכע באניצערס, אבער דאס דינט אויך ווי א מעדיע צענטרום אויף צו ארגאניזירן מולטימעדיע, ווידעא־רעדאַקטירונג און נאך.
* ** Windows 7 Professional**- די ווערסיע איז ענדלעך צו דער Windows XP Professional וואס דינט פאר ביזנעס אין ביורא אדער אין הויז. אין די ווערסיע פעלט געוויסע מעדיע פונקציעס וואס דער Home Premium האט.
* ** Windows 7 Enterprise **- די ווערסיע איז געמאכט פאר גרויסע ביזנעס געשעפטן וואס האט אין זיך פארגעשריטענע פונקציעס. (קומט מיט א Bitlocker).
* ** Windows 7 Ultimate **- די ווערסיע האט אין זיך אלע פריעריקע פונקציעס.
מאסאטשוסעטס אינסטיטוט פון טעכנאלאגיע

קליין|250px
**מאסאטשוסעטס אינסטיטוט פון טעכנאלאגיע** (MIT) איז א פריוואטע פארשונגס אוניווערסיטעט אין קעמברידזש, מאסאטשוסעטס, פאראייניגטע שטאטן, מיט פינף שולען און איין קאלעגיע וואס זענען כולל 32 אפטיילונגען, מיט א שטארקן דרוק אויף וויסנשאפֿלעכן און טעכנאלאגישן פארשונג.

קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן
קאַטעגאָריע:מאסאטשוסעטס
וואלונטיר

א **וואלונטיר** איז איינער וואס טוט עפעס א זאך פֿרייוויליג פֿֿאר א געמיינדע. בדרך כלל באקומט א וואלונטיר נישט קיין לוין פאר זיין ארבעט. דער צוועק פון דער ארבעט איז צו העלפן אנדערע (נישט פון זיין משפחה).

א משל פון וואלונטירן קען זיין טיילן עסן אין א בית התבשיל (וואו מ'גיט עסן בחינם פאר ארעמעלייט), ענטפערן דעם טעלעפאן אין א ביורא פון א צדקה ארגאניזאציע, אדער העלפן מיט קאמפיוטעריי און אינפארמאציע טעכנאלאגיע אין א סאציאלער ארגאניזאציע.

קאַטעגאָריע:פאכן
העליום

250px|לינקס
[קליין|250px|אזוי ווי העליום איז זייער לייכט, ניצט מען אים אנצופולן [לופטשיף|לופֿטשיפֿן.]]
**העליום** (Helium) איז א כעמישער עלעמענט מיטן כעמישן סימבאל **He** און אטאם נומער 2. העליום האט נישט קיין קאליר, ריח, און געשמאק און איז נישט-גיפטיק, אינערט און מאנאטאמיש. ער שטייט אין דער שפיץ פון דער איידעלער גאז גרופע אין דער פעריאדישער טאבעלע. זיינע קאכפונקט און שמעלצפונקט זענען די נידריגסטע צווישן די אלע עלעמענטן און (אחוץ פון עקסטרעמע צושטאנדן) עקזיסטירט ער נאר אלס א גאז.
קליין|העליום לאַזער
נאך הידראגען איז העליום דער מערסטער פארשפרייט עלעמענט אין דער באשעפֿעניש.

קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן
קאַטעגאָריע:איידעלע גאזן
אזאט

לינקס|250px
250px|קליין|פליסיקער אזאט שפייכלערן טאַנק
**אַזאט** אדער **שטיקשטאף** איז א נישט-מעטאלישער כעמישער עלעמענט, מיטן סימבאל **N** () און אטאמישן נומער 7. זיינער סטאבילע יאדערס אנטהאלטן 14 נוקלעאנען (7 פראטאנען און 7 נייטראנען). ער האט 5 עלעקטראנען אין דער אויסערוועניגסטער שאל. 

לופט איז כולל בערך 78% אַזאט און 22% זויערשטאף. 

אַזאט איז נישט גיפטיג. מען קען אטעמען אים אין דער לופט, אבער מען קען נישט אטעמען לויטערן אַזאט, ווייל ער האט נישט דעם זויערשטאף וואס איז נייטיק פאר אונז צו לעבן.

דניאל ראדערפארד האט דערפֿינדן אַזאט אום 1772.

ביי אטמאספערישן דרוק טוט אזאט קאנדענסירן (ווערן פליסיג) מיט א טעמפעראטור פון 77 K  (-195.8)&nbsp;°C און ווערט פארפרוירן מיט 63 K −210.0)&nbsp;°C).

## אפליקאציעס 
אזאט גאז האט פארשידענע אפליקאציעס, איינשליסנדיק דינען ווי אן אינערטער פארבייט פאר לופט וואו אקסידאציע איז א חיסרון;

* ווי א מאדיפיצירטע אטמאספער, ריין אדער געמישט מיט קארבאן דיאקסייד, צו האלטן די פרישקייט פון איינגעפאקט עסן;
* אין נארמאלע לאמפן ווי א ביליגער פארבייט פאר ארגאן.
* אין דער פראדוקציע פון עלעקטראנישע באשטאנדטיילן ווי טראנזיסטארן, דיאדעס און אינטעגרירטע קרייזן.
* די פאבריקאציע פון זשאווער־באווארנטן שטאל.

## זעט אויך 
* פעריאדישע טאבעלע

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן
קאַטעגאָריע:נישט-מעטאלן
קאַטעגאָריע:גאזן
דיסקעט

left|thumb|250px|א 3.5 אינטש דיסקעט
left|thumb|250px|א 5.5 אינטש עגלה
א **דיסקעט** איז א **בײגזאַמע דיסק** וואס באדינט ווי א מיטל צו איינשפייכלען אינפארמאציע פון א קאמפיוטער אויף א מאגנעטישע מעדיע.

די דיסקעט איז געווען בעיקר פאפולער אין די 1980ער און אין די 1990ער וואס האט באניצט ווי א מיטל צו פובליקירן קאמפיוטער פראגראמען און קאמפיוטער שפילערייען, אדער צו רעזערווירן דאטן. עס איז געקומען אין צוויי גרייסן, די ערשטע זיינען דערשינען געווארן מיט א גרייס פון 5.5 אינטש און דערהאלטן KB360 ביז 1.2MB, נאכער זיינען זיי דערשינען געווארן מיט א גרייס פון 3.5 אינטש מיט אן אנטהאלט פון 750KB ביז 1.44MB.

היינט צוטאגס באדינט זי גאנץ ווייניק, צוליב דעם וואס די איינשפייכלערונג מיטלען האבן זיך שטארק אנטוויקלט, דער DVD למשל אנטהאלט לכל הפחות 4.7GB. אַן אינטרעסאנטער פאקט איז אז ביז היינט נוצט מען דעם דיסקעט אייקאנע צו אפהיטן טעקעס אין פארשיידענע פראגראמען.

## היסטארישע מוסטערן פון דיסקעטן 
קאַטעגאָריע:איינשפייכלערונג מיטלען
טירא

**טיראַ** (אראביש: الطـّيرة אַל טיראַ) איז א שטאט אין דער שרון געגנט, אין צענטער דיסטריקט פון ישראל נעבן כפר סבא און טײַבע. די שטאט האט מעכאמעדאנישע אראבישע באפעלקערונג פון 21,700 באוואוינערס. די שטאט איז באקאנט פאר איר מארק, ווו אויך א סך יידן פון דער געגנט קומען צו קויפן סחורה. זי איז געווארן אַ שטאָט אין 1991. די שטאָט ליגט צפון פון קיבוץ רמת הכובש און דער שטאָט כפר סבאַ, און דרום־מערב פון דער שטאָט טייַבה. טירא איז געהאלטן איינער פון די פונקטן פון דעם "דרייַעק".

## צווילינג שטעט
*
יוליוס קייסער

קליין|גייוס יוליוס קייסער
**גייוס יוליוס קייסער** (לאטיין: **Gaius Iulius Caesar**) ‏ (13טן יולי 102 לפנה"ס - 15טן מערץ 44 לפנה"ס), איז געווען א מיליטערישער און פאליטישער פירער פון דער רוימישער רעפובליק, וואס האט פֿארברייטערט די גרענעצן פון דער רעפובליק און די גרייך פונעם רוימישן קולטור אין דער גאליע (היינטיגער פראנקרייך). קייסער האט געפועלט אז די רוימען האבן אים געשאפן דיקטאטאר פאר זיין גאנצן לעבן, און ער האט קאנצענטריט דעם פאליטישן קראפט אין זיינע הענט.

ווען מען האט אים דערהרגעט אום 15טן מערץ האט דאס געפֿירט צו א בירגער קריג וואס האט געענדיגט די רוימישע רעפובליק, און אנגעהויבן די רוימישע קייסערשאפט, ווען נאך דעם קריג האט זיין אדאפטירטער זון אויגוסטוס איבערגענומען די הערשאפט פון דער רוימישע אימפעריע.

## ביאגראפיע 
יוליוס איז געבוירן געווארן דורך א קייזער שניט (יוצא דופן), דעריבער האט מען אים גערופן קייזער, און על שמו האט מען גערופן אלע רוימישע אימפעראטארן "קייזער" (אדער קייסער).

## קולטור 
וויליאם שייקספיר האט געשריבן א דראמע וועגן דער געשיכטע פון יוליוס קייסער.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:קיסרים
קאַטעגאָריע:רוימער
1849

דאס יאר **1849** אין אין דעם יידישן קאלענדאר די יארן פון אינמיטן ה'תר"ט ביז אינמיטן ה'תר"י.

## געשעענישן 
* 5טן יוני - דענמארק נעמט אויף א נייע קאנסטיטוציע און ווערט א קאנסטיטוציאנעלע מאנארכיע.
* 4טן מערץ - זאקארי טיילאר ווערט פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן.

## געבוירן 
* 19טן מערץ - אלפרעד פאן טירפיץ, דייטשער אדמיראל, קאמאנדיר פונעם דייטשן פלאט ביים ערשטן וועלט קריג (געש' 1930)
* 14טן סעפטעמבער - איוואן פאוולאוו, רוסישער פיזיאלאג

## געשטארבן 
* 15טן יוני - זשיימס נאקס פאלק, 11טער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געב' 1795)
* 17טן אקטאבער - פרעדעריק שאפען, פוילישער פיאניסט און קאמפאזיטאר (געב' 1810)
איוואן פאוולאוו

קליין|250px|איװאַן פּאַװלאָװ
**איװאַן פּאַװלאָװ** (14טן סעפטעמבער, 1849 - 27סטן פעברואר, 1936 ; (ה'תר"י - ה'תרצ"ו)) איז געווען א רוסישער וויסנשאפטלער און פיזיאלאג.

אינעם יאר 1904 האט ער זוכה געווען צו אַן אלוועלטלעכער אנערקענונג ווען ער האט באקומען דעם נאבעל פריז פאר פיזיאלאגיע און רפואה אויף זיין ארבעט אין די פארדייונג סיסטעם פארשונגען, וואס במשך די פארשונגען האט ער אנטפלעגט און געגרינדעט דעם באגריף קלאסישער איינגעתנאי, ווען דאן האט דער אויפפירונג שטרעמונג (וואס דאס "קלאסישער איינגעתנאי" איז א חלק פון דעם) איז געווען דער עיקרדיקער פסיכאלאגישער גאנג אין די 1920ער.

קאַטעגאָריע:פסיכאלאגיע
קאַטעגאָריע:נאבעל פריז
1936

יאר **1936** אין דעם יידישן קאלענדאר די יארן פון אינמיטן ה'תרצ"ו ביז אינמיטן ה'תרצ"ז.

## געשעענישן 
* 5טן מיי - איטאליע קראפטן נעמען איין אדיס אבאבע, הויפטשטאט פון עטיאפיע
* 9טן מיי - איטאליע אנעקסירט עטיאפיע
* 17טן יולי - אנהייב פון שפּאנישע בירגער קריג

* דער ועד ראשי השוחטים דמדינת פולין וליטא איז געגרינדעט געווארען

## געבוירן 
* 24סטן סעפטעמבער - דזשים הענסאן, אמעריקאנער ליאַלקע-אָפּעראַטאָר (געש' 1990)
* 29סטן סעפטעמבער - סילביא בערלוסקאני, פרעמיער מיניסטער פון איטאליע 
* 5טן אקטאבער - וואצלאוו האוועל, פרעזידענט פון טשעכאסלאוואקיי און טשעכיי (געש' 2011)

## געשטארבן 
* 27סטן פעברואר - איוואן פאוולאוו

קאַטעגאָריע:1930ער
1992

דאס יאר האט אנגעהויבן מיטוואך.

## געשעענישן 
* 5טן אפריל - באסניע און הערצעגאווינע ווערט זעלבשטענדיק
* 20סטן יולי - וואצלאוו האוול רעזיגנירט אלס פרעזידענט פון טשעכאסלאוואקיי
* 25סטן יולי - געעפנט די בארצעלאנע אלימפיאדע

## געבוירן 
## געשטארבן
* 5טן אפריל - מאלי פיקאן, יידישע טעאטער שפילערין (געב' 1898)
* 5טן נאוועמבער - יאן אורט, האלענדישער אסטראנאם, פיאנער פון ראדיא־אסטראנאמיע (געב' 1900)
* 7טן נאוועמבער - אלעקסאנדער דובטשעק, פירער פון 
טשעכאסלאוואקיי (געב' 1921
*12טן אויגוסט - דזשאן קיידזש, אמעריקאנער קאמפאזיטאר

## נאבעל פריזן 
קאַטעגאָריע:1990ער
1994

**1994** איז דאס יאר ניינצן פֿיר און ניינציג וואס האט אנגעהויבן שבת. 
* יידישע יארן ה'תשנ"ד - ה'תשנ"ה

## געשעענישן 
* 6טן מיי - געווידמעט דער קאנאל טונעל צווישן פראנקרייך און בריטאניע.
* 10טן מיי - נעלסאן מאנדעלע דערוויילט דער ערשטער שווארצער פרעזידענט פון דרום אפריקע.
* 31סטן אויגוסט - דער IRA פראקלאמירט א וואפן שטילשטאנד
* 12טן סעפטעמבער - דער נעטסקייפ  בלעטערער ווערט פארעפנטלעכט.
* 26סטן אקטאבער - אונטערגעשריבן דער שלום אפמאך צווישן ישראל און יארדאניע.

## געבוירן 
## געשטארבן
* 29סטן מיי - עריך האנעקער, פירער פון מזרח דייטשלאנד (געב' 1912)
* 6טן יוני - יוחאי בן-נון, גרינדער פון שייטת 13 און קאמענדאנט פונעם ישראלדיקן ים־פלאט (געב' 1924)
* 14טן יוני - הענרי מאנטשיני, אמעריקאנער קאמפאזיטאר (געב' 1924)
* 8טן יולי - קים איל סונג, הערשער פון  צפון קארעע (געב' 1912)
* 18טן אויגוסט - ישעיהו לעבאוויטש, יידישער פילאסאף (געב' 1903)
* 21סטן אקטאבער - הרב שלמה קארליבאך, קאמפאזיטאר פון הארציגע ניגונים (געב' 1925)

## נאבעל פריזן
אמעדעא מאדיליאני

[left|250px|thumb|[פּאָרטרעט פֿון זשאַק ליפּשיץ מיט זײַן פֿרױ]]

**אַמעדעאָ מאָדיליאַני** (איטאַליעניש: *Amedeo Modigliani*), געבױרן דעם 12טן יולי 1884 אין ליװאָרנאָ (איטאַליע); געשטאָרבן דעם 24סטן יאַנואַר 1920 אין פּאַריז (פֿראַנקרײַך). 

אַמעדעאָ מאָדיליאַני איז געװען אַן איטאַליענישער מאָלער און סקולפּטאָר פֿון ייִדישן אָפּשטאַם, אײנער פֿון די באַקאַנטסטע אַװאַנגאַרדישע קינסטלערס פֿונעם סוף 19סטן - אָנהײב 20סטן יאָרהונדערט. אַן אָנגעזעענער פֿאָרשטײער פֿונעם עקספּרעסיאָניסטישן נוסח, ער האָט געהערט צו דער קינסטלערישער סביבה פֿון דער אַזױ גערופֿענער "פּאַריזער שולע" (l'Ėcole de Paris).

[right|200px|thumb|[פּאָרטרעט פֿון זשאַנאַ עביוטערן]] 

קאַטעגאָריע:מאלערס
קאַטעגאָריע:סקולפטארן
דורכגאס פון גיבראלטאר

מרכז|קליין|דורכגאס פון גיבראלטאר 
קליין|דורכגאס פון גיבראלטאר געזען פון א סאטעליט
דער **דורכגאס פון גיבראלטאר** (, , ) איז דער דורכגאס צווישן דעם אטלאנטישן אקעאן און דעם מיטלענדישן ים, וואס שייד שפאניע און די בריטישע קאלאניע גיבראלטאר צו צפון פון מאראקא צו דרום.

ביים שמעלסטן פונקט פונעם דורכגאס זענען נאר 13 ק"מ וואסער צווישן אייראפע און אפריקע. א פראם פארט אריבער צווישן די צוויי קאנטינעטן.

די טיף פונעם דורכגאס איז פון 300 ביז 900 מעטער.

וואסער פֿליסט דורכן דורכגאס אין דער מזרח ריכטונג, ווייל דער ווארעמער מיטלענדישער ים פארלירט וואסער מיט אויסדאמפן.

## עטימאלאגיע 
אין 711 איז דער מוסולמענער גענעראל טארק איבן זיאד אריבערגעגאנגען דעם דורכגאס אויפן וועג איינצונעמען שפאניע. מען האט געגעבן א נאמען פארן בערגל פון גיבראלטאר "דזשעבל טארק" = טארקס בערגל (אויף אראביש איז דזשעבל א בערגל). דורכויס די יארן איז דער נאמען געווארן "דזשיבראלטאר".

גיבראלטאר
קאַטעגאָריע:אייראפע
1991

דאס יאר האט אנגעהויבן דינסטאג. 

## געשעענישן 
* 24סטן מיי - אנהייב פון שלמה אקציע ארויפברענגען די יידן פון עטיאפיע קיין ארץ ישראל.
* 29סטן מיי - עריטרעע פראקלאמירט איר אומאפהענגיקייט פון עטיאפיע.
* 10טן יולי - באריס יעלצין געוויילט דער ערשטער פרעזידענט פון רוסלאנד.
* 21סטן אויגוסט - לעטלאנד פראקלאמירט זיין זעלבשטענדיקייט פונעם ראטן פארבאנד.
* 27סטן אויגוסט - מאלדאווע פראקלאמירט איר זעלבשטענדיקייט פונעם סאוועטן פארבאנד.
* 30סטן אויגוסט - אזערביידזשאן פראקלאמירט זיין  זעלבשטענדיקייט פונעם סאוועטן פארבאנד.
* 31סטן אויגוסט - קירגיזסטאן פראקלאמירט זיין  זעלבשטענדיקייט פונעם סאוועטן פארבאנד.
* 1טן סעפטעמבער - אוזבעקיסטאן ווערט אומאפהענגיק פון דעם סאוועטן פארבאנד.
* 6טן סעפטעמבער -
** דער סאוועטן פארבאנד אנערקענט די זעלבשטענדיקייט פון די באלטישע לענדער.
** לענינגראד, די צווייטע גרעסטע שטאט אין רוסלאנד, ענדערט זיין נאמען צוריק צו פעטערבורג נאך 67 יאר.
* 8טן סעפטעמבער - מאקעדאניע פראקלאמירט איר זעלבשטענדיקייט.
* 27סטן אקטאבער - 
** טורקמעניסטאן ווערט זעלבשטענדיק.
** ערשטע פרייע וואלן געהאלטן אין פוילן.

## געבוירן 
* 1טן אקטאבער - עבי שטיין, אקטיוויסט און טראנסזשענדער

## געשטארבן 
* 21סטן מיי - ראדזשיוו גאנדי, פרעמיער מיניסטער פון  אינדיע, דערמארדעט (געב' 1944)
* 24סטן יולי - יצחק באשעוויס זינגער, פון די גרעסטע שרייבער אין יידיש, געווינער פון נאבעל פריז פאר ליטעראטור אין 1978 (געב' 1902)
* 13טן סעפטעמבער - רבי ברוך שלום אשלג, מקובל (געב' 1929)
* 25סטן סעפטעמבער - קלאוס בארבי,  נאצי מלחמה פארברעכער (געב' 1913)

## נאבעל פריזן 
קאַטעגאָריע:1990ער
1993

**1993** איז דאס יאר ניינצן דריי און ניינציג וואס האט אנגעהויבן פרייטאג. 
* יידישע יארן ה'תשנ"ג - ה'תשנ"ד

## געשעענישן 
* 1טן יאנואר - טשעכאסלאוואקיי צעטיילט אויף טשעכיי או סלאוואקיי.
* 26סטן יאנואר - וואצלאוו האוול געוויילט דער ערשטער פרעזידענט פון טשעכיי.
* 24סטן מיי - עריטרעע פראקלאמירט איר אומאפהענגיקייט פון עטיאפיע
* 6טן יוני - ערשטע וואלן פאר פרעזידענט אין מאנגאליי.
* 25סטן יוני - קים קעמפבעל ווערט די ערשטע פרוי פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע.
* 12טן יולי - ערדציטערניש מיט א שטארקייט פון 7.8 אין דער ריכטער סקאלע לעבן האקיידא, יאפאן איז גורם א שעדלעכע צונאמי כוואליע.
* 29סטן סעפטעמבער - ערדציטערניש אין אינדיע. 10,000 מענטשן אומגעקומען.
* 1טן נאוועמבער - דער מאאסטריכט אפמאך שטעלט אויף דעם אייראפעישן פארבאנד.

## געבוירן 
## געשטארבן 
* 9טן אפריל - הרב יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק, רב און פילאסאף (געב' 1903)
* 31סטן יולי - באדעוויין, מלך פון בעלגיע (געב' 1930)
* 6טן נאוועמבער - יוסף סערטשוק, קאמאנדיר פון די יידישע פארטיזאנען אין לובלין געגנט ביי דער צווייטער וועלט מלחמה (געב' 1919)

## נאבעל פריזן 
קאַטעגאָריע:1990ער
דורכגאס

קליין|166px|געמעל פון א דורכגאס
א **דורכגאָס** איז א שמאלער נאטירלעכער וואסער קאנאל וואס באהעפט צוויי גרעסערע קערפער פון וואסער, און ליגט צווישן צוויי יבשות.

לויטן אינטערנאציאנאלן געזעץ, האבן די שיפן פון אלע פעלקער די רעכט אדורכצופארן א דורכגאס.

## באוואוסטע דורכגאסן 
### צווישן קאנטינענטן 
* **בערינג דורכגאס**, צווישן צפון אמעריקע (אלאסקע) און אזיע (צפון-מזרח סיביר), וואס באהעפט דעם בערינג ים אין צפון מיטן פאציפישן אקעאן און דעם ארקטישן אקעאן.
* **דורכגאס פון גיבראלטאר**, צווישן אייראפע (שפאניע) און אפריקע (מאראקא), וואס באהעפט דעם אטלאנטישן אקעאן מיטן מיטלענדישן ים.
* דער **באספארוס** און די **דארדאנעלן**, אין טערקיי, צווישן אזיע און אייראפע, וואס באהעפט דעם שווארצן ים — דורך דעם ים פון מארמארא — מיטן מיטלענדישן ים.
* **באב על מאנדעב**, צווישן אזיע (תימן) און אפריקע (דזשיבוטי), וואס באהעפט דעם אינדיאנער אקעאן מיטן ים סוף.

### אויסטראליע און אקעאניע 
* **באס דורכגאס** , צווישן אויסטראליע און דעם אינזל טאסמאניע.
* **קוק דורכגאס** צווישן דעם צפון אינזל און דעם דרום אינזל פון ניי זילאנד

### אייראפע 
* **דורכגאס פון דאווער**, צווישן אייראפע (פראנקרייך) און דעם אינזל גרויסבריטאניע, וואס באהעפט דעם צפון ים מיטן אטלאנטישן אקעאן.
* **מעסינע דורכגאס**, אין איטאליע, צווישן אייראפע (קאלאבריע) און דעם אינזל סיציליע.

### אמעריקע 
* **מאגעלאן דורכגאס**, צווישן דרום אמעריקע און דעם לאנד פון פייער, וואס באהעפט דעם אטלאנטישן אקעאן מיטן פאציפֿישן אקעאן.

### אזיע 
* **מאלאקע דורכגאסן**, צווישן דעם מאלאישער האלבאינזל און דעם אינזל סומאטרע אין אינדאנעזיע, וואס באהעפט דעם אינדיאנער אקעאן מיטן דרום כינעזער ים.
* **הארמוז דורכגאס**, צווישןאיראן און דער עקסקלאווע צפון אמאן, וואס באהעפט דעם אמאן איינגאס מיטן פערזישן איינגאס.
* **טיראן דורכגאס**, צווישן סאודי אראביע און דעם סיני האלבאינזל, וואס באהעפט דעם ים סוף מיטן אילת איינגאס.

### אפריקע 
* **מאזאמביק דורכגאס**, צווישן דעם אינזל מאדאגאסקאר און מאזאמביק.

## רעפערענצן 
*
אשרינו 1 (אלבאם)

זייט 1
     אשרינו.
     מודה אני.
     ראשית חכמה.
     שמע בני.
     תורה צוה לנו.
זייט 2
     אלף בית.
     קבלת התורה.
     עשרת הדברות.
     נס חנוכה.
אדריאטישער ים

קליין|א סאטעליט בילד פונעם אדריאטישן ים.
דער **אדריאטישער ים** איז א טייל פונעם מיטלענדישן ים וואס שייד איטאליע פון דעם באלקאנער האלבאינזל.

דער מערב בארטן ליגט אין איטאליע, און דער מזרח בארטן איז מערסטנס אין קראאטיע און אלבאניע, און אויך א ביסל אין סלאוועניע, באסניע און הערצעגאווינע און מאנטענעגרא. די עיקר טייכן וואס פליסן אריין אין דעם אדריאטישן ים זענען די רענא, פא, אדיגע, ברענטא, פיאווע, נערעטווע, דרין.

קאַטעגאָריע:ימען
קאַטעגאָריע:אייראפע
רחובות

**רחובות** איז א שטאט אין דער צענטער-געגנט פון ישראל, וואס ליגט נעבן נס ציונה און רמלה, די באפעלקערונג פון רחובות שאצט אפ אומגעפער 107,000 איינוואוינערס. רחובות איז באקאנקט אלס א שטאט פון וויסנשאפט, צוליב דעם וואס ווייצמאן אינסטיטוט פאר וויסנשאפט און דער לאנדווירטשאפטלעכע פאקולטעט פון דעם העברעאישן אוניווערסיטעט געפינען זיך אין דער שטאט.

אין דער שטאט געפינען זיך אויכעט פילצאליגע אידן פון פארשידענע חסידישע קרייזן וואס זענען קאנצענטרירט הויפטזעכלעך אין דער "קרית קרעטשענעוו" געגנט, וואס באדינט אלס א הויפטקווארטיר פון קרעטשענעווער חסידים אין ארץ ישראל, און דארט וואוינט אויכעט דער רבי, רבי מנחם אליעזר זאב ראזנבוים. אויסער דעם, אין רחובות הויפטקווארטירט אויכעט דער דזשיקאווער הויף, אין הויפט פון רבי ישראל אליעזר אדלער. אויכעט קען מען טרעפן דארט פילע וויזשניצער חסידים און נאך.

דער בירגערמייסטער איז רחמים מעלול.
קאוונע

**קאוונע** (; ) איז די צווייטע גרעסטע שטאט אין דער ליטע און אן אמאליקע הויפטשטאט. מען קען צוקומען קיין קאוונע דורך דער וויאַ באַלטיקאַ אויטאסטראדא (E67) און דער ווילנא-מעמל (A1) שאסיי. קאוונע געפינט זיך ביים צוזאמענפלייץ פון די צוויי גרעסטע טייכן אין דער ליטע, דער נעמאן טייך און דער נעריס, און נאענט צום קאוונער רעזערווואר, דער גרעסטער קערפער פון וואסער אינגאנצן אין דער ליטע.

קאוונע איז געווען די הויפטשטאט פון דער קאוונער גובערניע.

הרב יצחק אלחנן ספעקטאר איז געווען שטאטס רב אין קאוונע.

קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:שטעט אין ליטע
ווייכווארג אינזשעניריע

**ווייכווארג אינזשעניריע** באשעפטיגט זיך מיטן אויסארבעטן און אויסהאלטן ווייכווארג און אנטוויקלען פראגראמען אויף א סיסטעמאטישן אופן. דער דיסציפלין פון ווייכווארג אינזשעניריע נעמט איין וויסן, געצייג און מעטאדן פאר ווייכווארג באדערפענישן, ווייכווארג פארקלערן, קאמפיוטער פראגראמירן, ווייכווארג אויספרואוון און ווייכווארג אויסהאלטן טועכצן. 

דער ערשטער קאנפֿערענץ פאר ווייכווארג אינזשעניריע איז געהאלטן געווארן אום 1968 דורך דער וויסנשאפט קאמיטעט פון נאַטא.

## רעפערענצן 
אינזשעניריע
קאַטעגאָריע:אינזשעניריע
הפועל אסי גלבוע

**הפועל אסי גלבוע** איז א פוסבאל גרופע אין ישראל.

קאַטעגאָריע:ספארט אין ישראל
קאַטעגאָריע:פוסבאל
דזשאן מייקל טאלבאט

**דזשאָן מײַקל טאַלבאָט** (ענגליש: *John Michael Talbot*, געבוירן אין אקלעהאמע סיטי, אקלעהאמע דעם 8טן מיי, 1954) איז אַן אַמעריקאַנישער, רױמיש-קאַטױלישער מאָנאַך, זינגער, לידערמאַקער און גיטאַר שפּילער. ער איז אַ זײר פּאָפּוּלערער זינגער אין דעם קאַטױלישן קירך. ער איז אויך דער גרינדער פֿון דעם מאָנאַסטישן ציבור *The Brothers and Sisters of Charity* אין יוריקע ספּרינגז, ארקענסאו.

## דיסקאגראפֿיע 
* 1. Reborn (1972)
* 2. John Michael Talbot (1976)
* 3. The New Earth (1977)
* 4. The Lord's Supper (1979)
* 5. Beginnings / The Early Years (1980)
* 6. Come to the Quiet (1980)
* 7. The Painter (1980)
* 8. For the Bride (1981)
* 9. Troubadour of the Great King (1981)
* 10. Light Eternal (1982)
* 11. Songs For Worship Vol. 1 (1982)
* 12. No Longer Strangers (1983)
* 13. The God of Life (1984)
* 14. Songs For Worship Vol. 2 (1985)
* 15. The Quiet (1985)
* 16. Be Exalted (1986)
* 17. Empty Canvas (1986)
* 18. The Heart of the Shepherd (1987)
* 19. Quiet Reflections (1987)
* 20. The Regathering (1988)
* 21. Master Collection (1988)
* 22. The Lover and the Beloved (1989)
* 23. Come Worship the Lord Vol. 1 (1990)
* 24. Come Worship the Lord Vol. 2 (1990)
* 25. Hiding Place (1990)
* 26. The Birth of Jesus (1990)
* 27. The Master Musician (1992)
* 28. Meditations in the Spirit (1993)
* 29. Meditations from Solitude (1994)
* 30. Chant from the Hermitage (1995)
* 31. The John Michael Talbot Collection (1995)
* 32. The Talbot Brothers Collection (1995)
* 33. Brother to Brother (1996)
* 34. Our Blessing Cup (1996)
* 35. Troubadour for the Lord (1996)
* 36. Table of Plenty (1997)
* 37. Hidden Pathways (1998)
* 38. Pathways of the Shepherd (1998)
* 39. Pathways to Solitude (1998)
* 40. Pathways to Wisdom (1998)
* 41. Quiet Pathways (1998)
* 42. Spirit Pathways (1998)
* 43. Cave of the Heart (1999)
* 44. Simple Heart (2000)
* 45. Wisdom (2001)
* 46. Signatures (2003)
* 47. City of God (2005)
* 48. Monk Rock (2005)
* 49. The Beautiful City (2006)
* 50. Living Water 50th (2007)
* 51. Troubadour Years (2008)

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועב-זייט
* *The Brothers and Sisters of Charity*

קאַטעגאָריע:זינגער
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער

]
Windows Imaging Format

**װינדאָס אימאַזש פֿאָרמאַט** (און בקיצור **WIM**) איז א דיסק אויף א טעקע־אימאזש פארמאט. עס איז אנטוויקלט געווארן דורך מייקראסאפט צו צעוויקלען די לעצטע אפערירן סיסטעמען Windows Vista און Windows Server 2008 וועלכע נוצן דאס ווי א טייל פון זייער סטאנדארטע אינסטאלירונג פראצעדור, אבער פונדעסטװעגן ארבעט עס גלײַך גוט מיט לעגאטע װערסיעס פון Windows, און אין דער אמתן נוצט זי װי א טײל פֿון דער Windows פונדאמענטאלע פאר לעגאטע פערזענלעכע קאמפיוטערס.

קאַטעגאָריע:Windows קאמפאנענטן
שאלקע 04

**שאלקע 04** איז א פוטבאל גרופע אין דייטשלאנד.

קאַטעגאָריע:דייטשלאנד
קאַטעגאָריע:פוסבאל
סובמארין

[קליין|[צווייטע וועלט מלחמה סובמארין "USS Sea Owl"]]
א **סובמארין** איז א שיף וואס פארט אונטערן וואסער. אפט זענען סובמארינען קריג שיפן, אבער מ'קען זיי אויך ניצן פאר וויסנשאפֿטלעכע אדער מסחר צוועקן.

במשך די ערשטע און צווייטע וועלט מלחמות, האט מען אנטוויקלט פראקטישע סובמארינען, בעיקר אין דייטשלאנד. זיי זענען געטריבן דורך א דיזל-עלעקטרישער סיסטעם. א דיזל מאטאר האט געדרייט א גענעראטאר וואס האט אנגעלאדן אסאך באטעריעס בשעת דער סובמארין איז געווען אויפן וואסער. מיט דעם קראפֿט האט מען געטריבן דעם סובמארין ווען ער איז געטונקען אונטער דעם וואסער. ווען די דאזיגע סובמארינען זענען געווען אונטער דעם וואסער זענען זיי געווען א געפאר פאר זייערע שונאים און ס'איז געווען שווער צו זען זיי אבער ווען זיי זענען געווען אויפן וואסער אנצולאדן איז געווען גרינג צו אטאקירן זיי.

רוב מאדערנע מיליטערישע סובמארינען זענען באכוחט מיט יאדערלעכע רעאקטארן. די סובמארינען האבן א סיסטעם צו באקומען לופט פונעם ארומיגן ים-וואסער, אזוי קענען זיי בלייבן אונטער דעם וואסעט ביז עס בלייבט נישט קיין עסן. זייערע וויכטיקסטע פונקציאנען זענען אטאקירן שיפן אדער ארויסשיסן ראקעטן, למשל קרייס מיסלען אדער יאדערלעכע מיסלען. זענען פֿאראן צוויי ערליי סובמארינען: אטאק סובמארינען, וואס זענען קליין און גיך און אטאקירן אנדערע סובמארינען און אויבערפלאך שיפֿן מיט אן אונטערוואסער באמבע וואס הייסט א טארפעדע, און מיסלען סובמארינען, וואס זענען גרעסער און פאמעלעכער, און אויספלאנעוועט בעיקר צו שיסן מיסלען צו ווייטע צילן אויף דער יבשה. מיסלען סובמארינען זענען גענוג גרויס צו טראנספארטירן קאמאנדאס.

קאַטעגאָריע:וואסער טראנספארט
קאַטעגאָריע:מיליטער
פאראנטווארטליכקייט

**פאראנטווארטליכקייט** קען זיך אפטייטשן אויף פארשידנארטיגע פליכטן וואס ליגן אויף א מענטש אין געוויסע צייטן אדער סיטואציעס וואס ווערן אנגערופן די **פאראנטווארטליכקייטן** וואס ליגט אויפן מענטש. למשל אויב האט פאסירט א שלעכטע זאך וואס איז מעגליך געווען פאר א געוויסן מענטש דאס אפצוהאלטן ווי אויך אויב האט א מענטש נישט געטוהן א גוטע זאך וואס איז מעגליך געווען ער זאל דאס טוהן, האט דער מענטש נישט געטוהן וואס עס פאדערט פון איהם די פאראנטווארטליכקייט וואס ליגט אויף איהם.

קאַטעגאָריע:מידות
זשאק ליפשיץ

: פּאָרטרעט פֿון זשאַק ליפּשיץ און זײַן פֿרױ בערטאַ]]

**זשאַק (חיים-יעקב) ליפּשיץ** (פֿראַנצױזיש: *Jacques Lipchitz*), געבױרן דעם 22סטן אױגוסט 1891 אינעם שטעטל דרוסקעניק, גראָדנער גובערניע, רוסלענדישע אימפּעריע (איצט דרוסקינינקײַ אין דער ליטװישער רעפּובליק); געשטאָרבן דעם 16טן מײַ 1973 אין קאַפּרי (איטאַליע).

אַ פֿראַנצױזישער קינסטלער פֿון רוסיש-ייִדישן אָפּשטאַם, ער איז געװען אײנער פֿון די באַקאַנטסטע קוביסטישע סקולפּטאָרן פֿונעם 20סטן יאָרהונדערט.

: די פֿרײד פֿון לעבן]] 

קאַטעגאָריע:סקולפטארן
קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן
קינן

**קינן** איז דער פערטער דור פון מענטשהייט אויף דער וועלט. געבוירן אין יאר 325 פון וועלט באשאפן, ווען זיין טאטע אנוש איז אלט געווען 90 יאר. ער האט געבוירן מהללאל ווען ער איז אלט געווען 70 יאר. ער האט געלעבט נאך 840 יאר געהאט נאך קינדער. ער איז געשטארבן אין יאר 1235 פון וועלט באשאפן, אין עלטער פון 910 יאר.

## זיין פאמיליע 
* **זיינע עלטערן:** אנוש
* **זיינע ברידער:** 
* **זיינע קינדער:** מהללאל

קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין דער תורה
מהללאל

מהללאל איז דער פינפטער דור פון מענטשהייט אויף דער וועלט. געבוירן אין יאר 395 פון וועלט באשאפן, ווען זיין טאטע קינן איז אלט געווען 70 יאר. ער האט געבוירן ירד ווען ער איז אלט געווען 65 יאר. ער האט געלעבט נאך 830 יאר געהאט נאך זון אין טעכטער. ער איז געשטארבן אין יאר 1290 פון וועלט באשאפן, אין עלטער פון 895 יאר.

## זיין פאמיליע 
* **זיינע עלטערן:** קינן
* **זיינע ברידער:** 
* **זיינע קינדער:** ירד

קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין דער תורה
ירד

**ירד** איז געווען דער זון פון מהללאל און דער פאטער פון חנוך.
איינגאס פון קאדיז

דער **איינגאס פון קאדיז** () איז אן איינגאס פונעם אטלאנטישן אקעאן צווישן קאפ סט. ווינצענט (*Cabo de São Vicente*) אין פארטוגאל און קאפ טראַפֿאַלגאַר (*Cabo Trafalgar*) אין שפאניע ביים מערב עק פונעם דורכגאס פון גיבראלטאר. 

קאדיז
קאַטעגאָריע:פארטוגאל
קאַטעגאָריע:שפאניע
נינא האגען

left|thumb|250px|נינאַ האַגן 2003
**נינאַ האַגען** (אַרױסרעד **נינאַ האַגן**) (געב' דעם 11טן מערץ, 1955 (ה'תשט"ו)) איז א דײַטשישע פאנק ראק זינגערין פֿון בערלין זינט די 1970ער יארן. אירע באבע-זײדע פון טאטנס צד זײַנען געװען ייִדן און זיי זענען דערהרגעט געװאָרן דורך די נאַציס.

קאַטעגאָריע:זינגערס
שוועסטער בארי

די **שװעסטער באַרי** זײַנען צװײ אמעריקאנער שװעסטער, וואס זינגען אין ייִדיש, און ענגליש אַ ביסל.

* וואו איז דאס געסעלע
*טום באַלאַלייַקע
*בובליטשקי - בײגעלעך
*אשת חיל
*ווי אהין זאל איך גיין
*א בריוועלע דער מאמען
*א חאסענע
* טשיריבים טשיריבאם
* קויפטשע פאפיראסן
*נישט אױף זונטיק, נאָר נישט זונטיק
*בעלץ, מײַן שטעטעלע בעלץ
*שײן װי די לבֿנה
*אַ ייִדישע מאַמע
*בײט מיך אַ ביסעלע
*רומעניע געווען אַ מאָל אַ לאַנד אַ זיסע אַ שיינע
*ראָזשינקעס מיט מאַנדלען
*װוּ נעמט מען אַ ביסעלע מזל
*בײַ מיר ביסטו שײן
*איך האָב דיך צו פֿיל ליב

קאַטעגאָריע:יידיש שפראך זינגערס
בילעט

אַ **בילעט** איז אַ שטיקל פּאַפּיר װאָס סערװירט אַלס אױספּרוּװ אַז אײנער האָט עפּעס געקױפֿט.

קאַטעגאָריע:האנדל און פינאנץ
C-base

left|thumb|250px|סיבײס לאָגאָ
**c-base** איז א פרייע געמיינזאמע פאריין אין בערלין מיט 300 מיטגלידער, איר צוועק איז צו פארשפרייטן וויסנשאפט אין וואס ס'נוגע צו קאמפיוטער פראגראמען, (ווי הארטווארג און נעצווערק), ראבאטיקע, מאדע און מוזיק.

## דרויסנדיקע לינקען 
* c-base היים זייטל

קאַטעגאָריע:קאמפיוטעריי
לוי יצחק בערדיטשעווער

קליין|מרכז| חתימת הרב הקדוש לוי יצחק מברדיטשוב
**רבי לוי יצחק פון בערדיטשעוו** (ה'ת"ק - כ"ה תשרי ה'תק"ע), רב אין בערדיטשעוו, פארפאסער פון דעם ספר *קדושת לוי*. באקאנט אלס **סנגורן של ישראל**.

## אפשטאם
**רבי לוי יצחק** איז געבוירן געווארן אין יאר ה'ת"ק צו זיין פאטער הרב **מאיר**, רב אין הוסאקאוו, א זון פון הרב משה פון זאמושט. און צו זיין מוטער מרת **שרה סאשע**

## רבנות
**רבי לוי יצחק** איז באקאנט געווארן יונגערהייט אלס דער עילוי פון ירופלב. נאך זיין חתונה איז ער געפארן צו דעם מעזריטשער מגיד, און ביי אים ער האט געלערנט א פאר יאר.
 
אין די יארן ה'תקכ"א ביז ה'תקכ"ה איז ער געווען א רב אין ריטשעוואל, פון ה'תקכ"ה איז ער געווען א רב אין זשעליכאוו. אין יאר ה'תקל"א איז ער אריבער קיין פינסק, דארטן איז ער געווען רב און ראש ישיבה. אין יאר ה'תקמ"ה האט ער פארלאזט פינסק צוליב רדיפות פון די דארטיגע מתנגדים און ער איז אריבער קיין בערדיטשעוו (אין אוקראינע), און איז דארט געווען רב ביז זיין פטירה.

**רבי לוי יצחק** איז באקאנט געווארן אלס געוואלדיגער ווארימער אין געפילישער מענטש, און מיט זיין אויסנאם ליבשאפט צו יעדען ייד, און שטענדיג האט ער געפרואווט נאר צו זעהן דער פאזיטיווער חלק און דאס גוטס ביי סיי וועלכען ייד.

## הסתלקות
**רבי לוי יצחק** איז נפטר געווארן כ"ה תשרי ה'תק"ע און ער ליגט אין בערדיטשעוו. (ביז צום היינטיקן טאג ציט זיין ציון יידן וואס קומען זיך אויסבעטן ישועות). 

## פאמיליע
**רבי לוי יצחק** האט געהייראט מרת **פערל** א טאכטער פון הרב **ישראל פרץ** פון לאבראטאוו. זייערע קינדער:

* הרב **מאיר** ( - ה'תקמ"ו) (ער איז נפטר געווארן נאך ביים פאטער'ס לעבען), פארפאסער פון ספר **כתר תורה** 

* הרב **ישראל דערבארימדיגער** ( - כ"ג אלול ה'תקע"ח), רב אין פיקאוו, נאכהער איז ער געווען ממלא מקום פון פאטער'ס ארט,  "לקוטי מהרי"ן ותולדות יצחק בן לוי".

* הרב **דוב בער** ( - ה'תקפ"ג)

* די ווייב פון הרב **יוסף שלום בונם וואלעס**, דער מחותן פון דעם מיטלן רבין פון ליובאוויטש

* די ווייב פון הרב **נתן** פון קאזשעניץ.

## פון זיינע תלמידים
* רבי אהרון פון זשיטאמיר 
* רבי אברהם דוד וואהרמאן
* רבי ישראל פון קאזשניץ
* רבי אברהם מרדכי פון פינטשוב
* רבי יוסף פון נעמירוב

## זיינע ספרים
* קדושת לוי
* שמועה טובה
* פירוש אויף די זכירות
* פירוש אויף פרקי אבות
## וועבלינקען
* ספר קדושת לוי 
* ר' לוי יצחק מברדיטשוב  באתר "MyTzadik"
*בני מר, ביקור חטוף בברדיצ'ב, "הארץ".

## רעפערענצן
קאטעגאריע:אדמורי"ם
בערדיטשעוו

**בערדיטשעוו** (אוקראיניש: **Бердичів**; רוסיש: **Бердичев**; פויליש: **Berdyczów**)  איז א גרויסע שטאט אין זשיטאמירער אבלאסט (גובערניע) אין אוקראיִנע. לאקירט ארום-40 ק"מ צפון זייט פון זשיטאמיר. זי איז געגרינדט געווארן אין 1455, און ביי איר זיינען דא ארום 73,905 איינוואוינער. ריכטיק צו-2023.

## היסטאריע 
פון דעם 16טן יארהונדערט ביז סוף דעם 18טן יארהונדערט, בערדיטשעוו איז געווען אונטער פוילישער הערשאפט.

אין 1732, נאך א באשטעטיקונג פון דער פרוי דומיין טרזה, א פרוי וואס די שטאט איז געווען אין איר פאמיליע אייגנטום, האט מען געלאזט די יידן זיצן דארטן.

נאך דעם האט זיך אנגעהויבן אן  אנטוויקלונג אין די יידישע איינוואוינערס, און אזוי אין לויף פון דער צייט די שטאט איז געווארן דער גרויסער צענטער אין דער געגנט. (ספעציעל פון דעם איינוואוינערס שטאנדפונקט).

אין יאר 1765 די צאל יידן אין שטאט געווען 1,220 פון 1,541 איינוואוינערס, און אין-1789 די צאל יידן האט זיך פארגרעסערט צו-1951.

אין 1861 ה'תרכ"א די צאל יידן איז געווען 46,683 איינוואוינערס, די צווייטע גרעסטע קהילה אין רוסלאנד. אין 1926 ה'תרפ"ו די צאל יידן געווען 30,812 איינוואוינערס, וואס 28,584 פון זיי האבן דערקלערט אז יידיש איז זייער מאמע לשון.

פון דעם 17טן יארהונדערט ביז די דייטשע אייננעמונג איז בערדיטשעוו געווען א שטאט צענטער פאר די יידן.

מיט דער דייטשע אייננעמונג תמוז ה'תש"א האט מען אנגעהויבן ליקווידירן די יידן אין בערדיטשעוו.
אין תש"ב האט מען ליקווידירט די אלע יידן אינגאנצן.

ביז דעם סאוועטן פארבאנד אויפשטעל, איז געווען אין בערדיטשעוו זיבעציק שולן.

## די רבנים און רביים אין בערדיטשטוו
* רבי ליבער הגדול (דער גרויסער רבי ליבער)
* רבי יוסף חריף (דער שארפער רבי יוסף) א חסידישער אדמו"ר
* רבי לוי יצחק בערדיטשעווער

## מקורות
* אנציקלופדיה לבית ישראל פון הרב האלפרין
* יידישע היסטאריע פון בערדיטשעוו, 1טער טייל און 2טער טייל ביי Jewishgen.org 

## וועבלינקען
* BerdichevLand  
* "Berdichev business" газета "Діловий Бердичів" 
* Berdichev  at Simon Wiesenthal Center
* Berdychiv lands from the earliest times to the beginning of the 20th century  (1999 אוקראיניש: *Бердичівська земля з найдавнішших часів до початку ХХ ст.*)
* PBS Independent Lens: Berdichev 

קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
מאדאנא

קליין|מרכז| מאַדאַנאַ
left|250px|קליין| מאדאנא
**מאַדאָנאַ** (אדער מיט איר צוגאָב נאָמען **מאַדאָנע אסתר** אודער **לואיז ציקוני**) איז פֿון די גרעסטע פּאָפּולערע פּאָפּ זינגערס אויך איז זי אן אקטריסע און א ביכער שרייבערין. זי איז געבוירן געווארן 16טן אויגוסט 1958, ל' אב ה'תשי"ח, זי האט 3 קינדער, געבוירן אין מישיגן בארצות הברית אמריקה. זי װױֹנט הײַנט אין לאנדאן.

מעדאָנעס ערשטע ליד פֿאַר ראַדיאָ איז געשריבן אין 1984.

זי האט זיך געזעצט לערנען קבלה אין די לעצטערע יארן.
 
לכבוד דעם האט זי זיך געטוישט איר נאמען צו א מער אידיש קלינגעדיגן משמעות: "אסתר".
left|250px|thumb|מדונה אין איר יונגיט
	
זי האט פארפאסט א ליד מיטן נאמען **יצחק** לכבוד אונדזער הייליגן רבינו הרב יצחק לוריא אשכנזי רבינו האר"י הקדוש פון צפת.

## װעב־לינקען 
* אפיציעלע וועב-זייט
* פארום 

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
קאַטעגאָריע:אקטיארן
ראמאללא

קליין
**ראמאללא** איז ביז נישט לאנג געווען אן אראביש דארף. וואס איז אין בנימין חלק פונעם שומרון, אין ארץ ישראל, בערך צען קילאמעטער צפון פון ירושלים, וואו מען גלויבט איז עס אויפן ארט פון דער אוראלטער שטאט בית אל.
איר באפעלקערונג איז 27,460 (2007).

ווען ישראל איז געווארן זעלבסטשטענדיק, און א סך אראבער זענען אנטלאפן צו דעם מערב ברעג, זענען א גרויסע טייל פון זיי אנגעקומען קיין ראמאללא, וואס דאס האט צוביסלעך געמאכט ראמאללא צו א שטאט.
ווען ישראל האט שלום געמאכט מיט די פאלעסטינער, ביי דעם אסלא אפמאך, איז ראמאללא געווארן די אומאפציעלע הויפטשטאט, פון די פאלעסטינער אוטאריטעטן. 

היינט איז עס א גרויסע שטאט, און אלע רעגירונג געביידעס פון די פאלעסטינער אוטאריטעט, געפינען זיך דארט.

קאַטעגאָריע:שטעט אין אזיע
קאַטעגאָריע:פאלעסטינע
IPv6

**IPv6** (פון ענגליש **Internet Protocol version 6**) איז א פראטאקאל וואס באדינט צו אריבערפירן דאטן אין נעצווערקן און דערלאזט ביז 1038×3.4 IP אדרעסן

קאַטעגאָריע:קאמפיוטער נעצווערקן
אלבאניע

**אלבאניע** איז א לאנד אין דרום-מזרח אייראפע. איר הויפטשטאט איז טיראנא. בערך 3.6 מיליאן מענטשן וואוינען אין אלבאניע. 

אלבאניע האט גרענעצן מיט סערביע, מאנטענעגרא, גריכנלאנד און מאקעדאניע. זי האט א בארטן אויף דעם אדריאטישן ים צו מערב, און אויפן יאָנישן ים צו דרום-מערב.

די אפיציעלע שפראך איז אלבאניש.

## היסטאריע 
דער שטח פון אלבאניע איז געווען באזעצט נאך פון אוראלטע צייטן. אין יאר 2003, האט מען אנטפלעקט אן אלטע שול גרויס 20 אויף 24 מעטער, פון פאר 1500 יאר, אין סאַראַנדאַ, א שטאט אויפן בארטן קעגן איבער קארפו. ס'איז געווען דאס ערשטע מאל וואס מ'האט געטראפן א זכר פון אן אלטער שול אין יענעם געגנט. אין דער שול האט מען געפונען אויסערגעוויילעכע מאזאאיקעס וואס ווייזן די יידישע ימים טובים, למשל א מנורה, שופר און אן אתרוג. אויך זענען דא בילדער פון א ספר תורה און אנדערע סימבאלן פון תנ"ך. 

## קולטור 
## געאגראפיע 
## רעגירונג 
צווישן 1945 ביז 1992 איז אלבאניע געווען א קאמוניסטיש לאנד און האט אליאירט זיך מיט דעם סאוועטן פארבאנד. דער פירער איז געווען ענווער האדזשא ביז 1986. היינט איז דאס לאנד דעמאקראטיש.

## עקאנאמיע 
קאַטעגאָריע:לענדער אין אייראפע
טיראנא

**טיראַנאַ** (אלבאניש: *Tiranë* אדער *Tirana*) איז די הויפטשטאט פון אלבאניע און אויך די גרעסטע שטאט. די באפעלקערונג איז געשאצט 602,041 מענטשן (2008). טיראנא איז געגרינדעט אין 1614. זי איז געווארן די הויפטשטאט פון אלבאניע אין 1920.

## טראנספארט 
### שאסייען 
די שטאט דינט אלס קנופ פאר די נאציאנאלע שאסייען SH1, SH2 און SH3. 
### בוסן 
### באן 
### לופט 
פון טיראנא קען מען פליען קיין אטען, לאנדאן, רימיני, בארי, יאנאווע, רוים, באלאניע, מינכן, פראנקפורט, סטאמבול, ווין און נאך שטעט.

קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אייראפע
קאַטעגאָריע:אלבאניע