הייליק פנים פון יאָשקע

קליין|279x279פיקס|על גרעקאָ: די וועראָניקאַ
**דאָס הייליקע פּנים פֿון יעזוס, לויט דער קאַטוילישער טראַדיציע, איז דאָס מענטשלעכע פּנים פֿון דעם פֿאַרקערפּערטן זון פֿון גאָט, יעזוס פֿון נצרת, "די אָפּשפּיגלונג פֿון דער געטלעכער וועזנטלעכקייט".[1] לויט דער לעגענדע, נאָך דעם ווי מען האָט חוזק געמאַכט פֿון יעזוסן, געשלאָגן זײַן פּנים מיט פֿויסטן, אים באַשפּיגן, און געקרוינט זײַן קאָפּ מיט אַ דאָרנערקרוין, איז אַ פֿרוי צוגעלאָפֿן צו כריסטוסן בשעת ער האָט געטראָגן דעם צלם, און אָפּגעווישט זײַן פּנים וואָס איז געווען באַדעקט מיט בלוטיקן שווייס מיט איר טיכל; דאָס דאָזיקע טיכל האָט אָפּגעהיט דעם אָפּדרוק פֿון יעזוסנס פּנים. דער נאָמען פֿון דער פֿרוי איז געווען וועראָניקאַ. דער דאָזיקער פֿרויען־נאָמען[2] שטאַמט פֿון אַ פֿאַרבינדונג פֿון לאַטיינישע און גריכישע ווערטער: vera-eikon = "דאָס אמתע בילד". די דאָזיקע געשעעניש ווערט אויך פֿאַראייביקט אין דער זעקסטער סטאַנציע פֿון דעם "וועג פֿון דעם צלם" (Via Crucis), וואָס ווערט פּראַקטיצירט אין דער קאַטוילישער קירכע. אין די עוואַנגעליומס געפֿינט זיך ניט קיין רמז אויף וועראָניקאַן; איר געשטאַלט באַווײַזט זיך אין אַן אַפּאָקריפֿישער כּתב־יד פֿון דעם 6טן יאָרהונדערט. מען אידענטיפֿיצירט דאָס טיכל מיט דעם "מאַנדיליאָן". לויט דער דערציילונג, איז די אָריגינעלע פֿאָרשטעלונג ניט געווען קיין איקאָנע, נאָר אַ לײַוונט, פֿון וועלכן מען האָט געקאָנט איבערקאָפּירן דעם אָפּדרוק פֿון יעזוסנס פּנים אויף אַנדערע מאַטעריאַלן.**.
קליין|354x354פיקס|בילד וואָס מען גלויבט איז דאָס פּנים פֿון יאָשקע, אויף דער תכריכים פֿון טורין (1898).
קליין|311x311פיקס|שמעון פיאָדאָראָוויטש אושאַקאָוו (1626–1686), רוסישער איקאָנע־מאָלער: מאַנדיליאָן ("איקאָן נישט געמאַכט דורך הענט")

## געשיכטע און טראַדיציע 
* 33 – וועראָניקאַ האָט אָפּגעווישט דאָס פּנים פֿונעם ליידנדיקן ישו אויפֿן וועג פֿון זײַן קרייציקונג.אויף וועראָניקאַס טיכל האָט זיך אויף אַ וווּנדערלעכן אופֿן באַוויזן די געשטאַלט פֿון ישוס פּנים.שפּעטער האָט וועראָניקאַ איבערגעגעבן די דאָזיקע רעליקוויע צו פּויפּסט קלעמענס דעם ערשטן (דער דריטער נאכפאלגער פון סיינט פעטרוס). דורכאויס די קומענדיקע דריי יאָרהונדערטער האָט מען געהיט דאָס דאָזיקע טיכל איןדי רוימישע קאַטאַקאָמבן, בעת די קריסטן־רדיפֿות אין דער אַלטער צײַט נאָך אַ געוויסער צײַט, איז דאָס דאָזיקע הייליקע טיכל אויסגעשטעלט געוואָרן העכער דעם קבֿר פֿון סיינט פּעטרוס. די רעליקוויע פֿונעם הייליקן טיכל איז דאָרטן פֿאַרבליבן דורכאויס לאַנגע יאָרהונדערטער. 1843–1847 – סיינט מאַרי פֿון סיינט פּעטרוס, אַ קאַרמעליטישע נאָנע (טורס, פֿראַנקרייך), האָט באַקומען התגלותן פֿון ישו. ישו האָט געוואָלט, אַז די פֿאַרוערערונג צו זײַן הייליקן פּנים זאָל זיך פֿאַרשפּרייטן איבער דער גאַנצער וועלט. דער ציל פֿון דער דאָזיקער פֿרומקייט איז געווען צו געבן אַ כּפּרה פֿאַר חילול־השם און פֿאַר גאָטלאָזע רייד, ווי אויך פֿאַרן חילול פֿון די הייליקע טעג, וואָס האָבן זיך פֿאַרשפּרייט איבער דער גאַנצער וועלט. די דאָזיקע פֿרומקייט איז געגרינדעט געוואָרן ווי אַ מיטל, דורך וועלכן מיר אַלע קענען ברענגען אונדזערע כּוונות פֿאַר גאָט. די פֿרומקייט, וואָס קריסטוס האָט מגלה געווען צו סיינט מאַרי פֿון סיינט פּעטרוס, האָט הויפּטזעכטלעך אײַנגעשלאָסן דאָס דאַוונען פֿון דער "גאָלדענער פֿײַל" תּפֿילה און די ליטאַניע פֿונעם הייליקן פּנים. 1848 – שוועסטער מאַרי איז געשטאָרבן דעם 8טן יולי. פֿאַר איר טויט, האָט שוועסטער מאַרי איבערגעגעבן אינפֿאָרמאַציע צום בישאָף פֿון טורס און צו לעאָן פּאַפּין דופּאָנט. 1849 –דער הייליקער פֿאָטער האָט באַפֿוילן עפֿנטלעכע תּפֿילות אין אַלע קירכן פֿון רוים, כּדי אײַנצושטילן גאָטס רחמנות., אַלס טייל פֿון דעם, איז די רעליקוויע פֿון וועראָניקאַס טיכל אויסגעשטעלט געוואָרן דורכאויס דריי טעג. אויפֿן דריטן טאָג פֿון דער אויסשטעלונג איז געשען אַ וווּנדער: דאָס פּנים פֿון קריסטוס אויפֿן טיכל איז געוואָרן זייער העל און אויסערגעוויינטלעך, און עס האָט געשטראַלט מיט אַ ווייכער ליכטיקייט. דער וווּנדער האָט געדויערט דריי שעה, וואָס איז באַשטעטיקט געוואָרן דורך דעם אַפּאָסטאָלישן פּראָטאָקאָל. נאָך דעם זעלבן אָוונט זענען געמאַכט געוואָרן פּינקטלעכע קאָפּיעס פֿון דעם דאָזיקן הייליקן בילד. 1849–1876 – לעאָן פּאַפּין דופּאָנט האָט אויך באַקומען אַזאַ רעליקוויע פֿונעם הייליקן פּנים געמאַכט אין וואַטיקאַן, וואָס ער האָט אַוועקגעשטעלט אין זײַן טאָגצימער, און ווי אַ צייכן פֿון פֿרומקייט און פֿאַרוערערונג האָט פֿאַר דער רעליקוויע שטענדיק געברענט אַן אייל־לאָמפּ. 1877 – נאָך לעאָן דופּאָנטס טויט, איז זײַן היים געוואָרן די היים פֿונעם הייליקן אָראַטאָריום. 1885 – די פֿאַרוערערונג פֿון ישוס הייליקן פּנים האָט תּמיד עקזיסטירט אין דער קירכע. דער הייליקער פֿאָטער האָט געגרינדעט די הויפּט־קאָנפֿרעטערניטי פֿון ישוס הייליקן פּנים. 1885–1897 – עס איז אַ באַקאַנטער פֿאַקט, אַז סיינט טערעזאַ פֿון ליזיע און איר משפּחה זענען געווען רעגיסטרירטע מיטגלידער אין דער הויפּט־קאָנפֿרעטערניטי פֿון כּפּרה צום הייליקן פּנים. **1910 דעם 27סטן אַפּריל – דער הייליקער פֿאָטער האָט דערלויבט דעם יום-טובֿ פֿון דעם הייליקן פּנים פֿון ישו פֿאַר דעם קאַמברייער אַרכידיאָצעז אין פֿראַנקרייך.**   **1945 – פּויפּסט פּיוס דער 12טער האָט דערלויבט די מעדאַל פֿון דעם הייליקן פּנים, צוליב די פּריוואַטע אַנטפּלעקונגען געגעבן צו שוועסטער מאַריאַ פּיערינאַ, כּדי די מעדאַל פֿון דעם הייליקן פּנים זאָל זיך פֿאַרשפּרייטן וואָס גיכער אַלס טייל פֿון דער פֿרומקייט צום הייליקן פּנים**  **1958 – פּויפּסט פּיוס דער 12טער האָט דערקלערט פֿאַסטנאַכט-דינסטיק פֿאַר דעם יום-טובֿ פֿון דעם הייליקן פּנים פֿון ישו.** ----

לינקס|קליין|351x351פיקס|לעאָן פּאַפּין דופּאָנט דער "אַפּאָסטעל פֿון דעם הייליקן פּנים"

## רעספּעקט צווישן קריסטן 
* **אַ גרופּע קאַטויליקן האַלטן אַז עס איז באַדויערנסווערט און קען ברענגען אומגליק וואָס די פֿרומקייט צום הייליקן פּנים פֿון ישו ווערט ביסלעכווייַז פֿאַרגעסן. אַרום דער צייַט פֿון דער ערשטער וועלט-מלחמה האָבן די אָנזאָגן געגעבן צו שוועסטער מאַריאַ פֿון סיינט פּיטער וועגן דער פֿרומקייט צום הייליקן פּנים אָנגעהויבן ווערן פֿאַרגעסן. עס איז פֿון אויסערגעוויינלעכער באַדייַטונג און גרויס וויכטיקייט צו פֿאַרשפּרייטן די דאָזיקע פֿרומקייט כּדי צו באַרויִקן דעם צאָרן פֿון גאָט און אָפּצוהאַלטן די געטלעכע גערעכטיקייט צוליב די רשעות פֿון אונדזערע טעג. פֿונדעסטוועגן, דאָס פּראַקטיצירן די פֿרומקייט ברענגט אַ לייזונג פֿאַר די פּראָבלעמען וואָס שטערן משפּחות.**
*
* **אַ גרופּע אָרטאָדאָקסישע קריסטן, באַזירט אויף די ערטער פֿון תּנ"ך – דאָס בוך פֿון ישעיהו און תהילים – האָבן נישט געהאַלטן דאָס פּנים פֿון קריסטוס פֿאַר שיין.** 
* 
* **די גנאָסטיקער קריסטן, אָפּוואַרפֿנדיק דאָס ליידן, האָבן אָבער געפֿונען דאָס פּנים פֿאַר שיין.**

## נאטיצן 
**מקורות און באַמערקונגען**
*)*

* **קריסטוס פּנים, lexikon.katolikus.hu**
* **וועראָניקאַ – אונגאַרישער קאַטוילישער לעקסיקאָן. lexikon.katolikus.hu. (צוגעגאַנגען: דעם 2טן יוני 2017)**
* **די חבֿרה פֿון ישוס הייליקן פּנים. אונגאַרישער קאַטוילישער לעקסיקאָן**
* **צייַט-ליניע פֿון דעם הייליקן פּנים. www.holyfacedevotion.com. (צוגעגאַנגען: דעם 2טן יוני 2017)**
* **צייַט-ליניע פֿון דעם הייליקן פּנים. holyfacedevotion.com. (צוגעגאַנגען: דעם 23סטן מערץ 2020)**
* **קריסטוס פּנים – אונגאַרישער קאַטוילישער לעקסיקאָן. lexikon.katolikus.hu. (צוגעגאַנגען: דעם 2טן יוני 2017)**

## רעסורסן 
* א קורצע צייט-ליניע פון געשעענישן אין באצוג צו דעם הייליקן פנים און הייליקן פנים איבערגעגעבנקייט , holyfacedevotion.com

## פֿאַרבונדענע אַרטיקלען 
* די גאָלדענע פײַל תפילה און די פֿאַרעהרונג פֿון דעם הייליקן פּנים
* מאַנדיליאָן
* טײַלכײַד פֿון טורין