open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
געטינגען

**געטינגען** () איז אַן אוניווערסיטעט שטאָט אין נידערזאַקסן, דייטשלאַנד, און די הויפּטשטאָט פון דעם געטינגען דיסטריקט. די באַפֿעלקערונג פון דער שטאָט איז בערך 117,000 (אום 2013). דורך דער שטאָט פֿליסט דער טייך ליינע . 

## געשיכטע 
די שטאָט שטאַמט פֿון אַ קליין דאָרף גערופֿן גוטינגי. דאָס דאָרף ווערט דערמאנט צוערשט אין אַ דאָקומענט פֿון יאָר 953. די שטאָט איז געגרינדעט געווארן צווישן די יאָרן 1150 און 1200 צפון-מערב פון דעם דאָרף און האט אנגענומען זיין נאָמען, און דאס דאָרף איז געווארן איינגעשלאסן אין די גרענעצן פון דער שטאָט. אין דעם מיטל אַלטער איז די שטאָט איז געווען איינע פון די האַנזע שטעט און ווי אַ רעזולטאַט איז זי געווארן אַ רייכע שטאָט. 

## בילדונד 
געטינגען איז מערסט באַוואוסט פֿאַר זיין אוניווערסיטעט, דער אוניווערסיטעט פון געטינגען, וואָס איז געגרינדעט געווארן אין 1737 און איז געווען דער אוניווערסיטעט מיט דער העכסטער צאל באזוכער אין אייראפע. 

די דייטשע קאנצלערן אטא פֿאן ביסמאַרק און גערהאַרד שרעדער האבן געלערנט אין געטינגען. די באַרימטע מאַטעמאַטיקער קאַרל פֿרידריך גאַוס, בערנהאַרד רימאַן און דויד הילבערט זענען געווען פראפֿעסארן אין געטינגען. 

## צווילינג שטעט 
געטינגען איז אַ צווילינג שטאָט פון די פֿאלגנדע שטעט: 

*  (פֿון יאָר 1951)
*  (פֿון יאָר 1978)
*  (פֿון יאָר 1987)
*  (פֿון יאָר 1962)

## זעט אויך 
* געטינגען אוניווערסיטעט 
קאַטעגאָריע:שטעט אין דייטשלאנד
קאַטעגאָריע:האנזע
ברענט קראס וועסט באן סטאנציע

**ברענט קראס וועסט** () איז א פלאַנירטע נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער טעמזלינק רוטע אויף דער מידלאנד הויפט ליניע. די סטאנציע וועט באַדינען ברענט קראס און די צפונדיקע טיילן פון קריקלוואוד און דאליס היל אין צפון־מערב לאנדאן.
די סטאנציע וועט מען עפֿענען אין 2022.

## היסטאריע 
אום 23סטן דעצעמבער 2019, האט וואלקערפֿיצפאַטריק געחתמ׳עט א קאנטראקט מיט בארנעט שטאטראט צו פלאנעווען און בויען די סטאנציע.
מען גייט אנהייבן בויען די סטאנציע אין יאַנואַר 2021. די באדינונגען דארפֿן אנהייבן פון מיי 2022.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון בארנעט
מנחם קאליש (ב)

[קליין|הרבי בציון [משה לייב סאסאווער|ר' משה לייב מסאסוב]]
רבי **מנחם קאליש** איז דער אמשינאווער רבי אין בארא פארק, ברוקלין, ניו יארק, פאראייניקטע שטאטן.
[ממוזער|מיט רבי [יעקב יוסף האגער]]
[ממוזער|א [טיש ביים רבי'ן]]
[ממוזער|מעמד הכנסת ספר תורה לע"נ זיין טאטע, רבי [יוסף קאליש (ב) מאמשינאוו]]

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן געווארן צו רבי יוסף קאליש פון אמשינאוו און צו מרת חיה, טאכטער פון רבי אליהו שטערנבוך פון אנטווערפן.

ער האט אסאך קונה געווען פון זיין זיידן רבי יצחק קאליש פון אמשינאוו.

רבי מנחם איז אן איידעם ביי רבי  נתן דוד ראזנבוים, זוטשקער רבי.

נאך זיין טאטנ'ס פטירה אין ניסן תש"פ איז ער אויף גענומען געווארן צו זיין דער אמשינאווער רבי.

ער איז אויך דער מנהל רוחני פון "טל תורה" ישיבה אין בני ברק.

## דברי תורה 
זיינע תורות ווערן געשריבן און ווערן געדרוקט כסדר יעדע וואך, אזוי אויך זענען געדרוקט געווארן ספרים פון זיינע תורות, אויף חמשה חומשי תורה און מועדים.

## וועבלינקען
* ספר דברי תורה, בראשית, מכ"ק מרן אדמו"ר מאמשינאוו

קאליש, מנחם
קאַטעגאָריע:אמשינאוו
קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק
מיניסטעריום פון געבוי און באוואוינונג

**דער מיניסטעריום פון געבוי און באוואוינונג** () איז דער מיניסטעריום וואס איז פֿאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר דעם פעלד פון קאנסטרוקציע און באַהויזונג אין ישראל, און אויך צו שאַפֿן תנאָים וואָס זאלן דערמעגלעכן הויזגעזינטן מיט א באנעמלעכער מעגלעכקייט פון באוואוינונג. צווישן אנדערע זאכן, טוט דער מיניסטעריום סטימולירן קאנסטרוקציע פון וואוינונגען, אויפֿצווינגען געבוי סטאַנדאַרטן, ווידעראויסבויען אַלטע קוואַרטאַלן און שטאָטישע באַנייאונג. 
לינקס|קליין| סימבאָל פֿונעם מיניסטעריום ביז 2014|לינק=Special:FilePath/Misrad_HaBinui_VeHaShikhun_Logo.svg
לינקס|קליין| סימבאָל פֿונעם מיניסטעריום אין די יארן 2014-2015|לינק=Special:FilePath/משרד_הבינוי.jpg

## מיניסטארן פון געבוי 
|-
|26
|קליין|זאב עלקין
|זאב עלקין(1948-)
| style="background:#182F63" |
|תקוה חדשה
תקוה חדשה
|מיניסטער פון געבויאון באוואוינונג
|17טן מיי 2020
|אמטירט
|35סטע ישראל רעגירונג
|}

## וועבלינקען 
*    
* כל השרים במשרד הבינוי   

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:קרית הממשלה (מזרח ירושלים)
קאַטעגאָריע:ישראלישע רעגירונג ארגאניזאציעס
זארלאנד

**זאַרלאַנד** (; ) אין מערב דייטשלאנד איז איינע פון די 16 לענדער אין דייטשלאנד. זאַרלאַנד איז דאס קלענסטע לאנד אין דייטשלאנד, סיי לויט שטח, מיט 2,570 קוואדראט ק"מ, סיי לויט זיין באפעלקערונג, מיט 990,509 מיליאן איינוואוינער, אויסער די דריי שטאָטס־לענדער, בערלין, ברעמען און האמבורג.

די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז זארבריקן.

זאַרלאַנד איז ארומגענומען מיט דעם דייטשן לאנד ריינלאנד-פאלץ צו צפון און מזרח, און מיט פראנקרייך צו דרום און מערב.

דער טייך זאַר פֿלוסט דורך דעם לאנד פון דרום קיין צפון־מערב.

קאַטעגאָריע:לענדער אין דייטשלאנד
נאזהארן

א **נאָזהאָרן** איז יעדער בעל חי פון דער *Rhinocerotidae* פאמיליע. עס זענען דא פינף לעבעדיקע זגאלן נאָזהאָרנס. צוויי פון זיי געפינען זיך אין אפריקע, און די אנדערע דריי וואוינען אויך אין דרומדיקע טיילן פון אזיע.

## טאקסאנאמיע 
* *Rhinocerotidae*
:* שווארצער נאזהארן (*Diceros bicornis*)
:* ווייסער נאזהארן (*Ceratotherium simum*; אויך באקאנט אלס דער קוואדראט געליפּטער נאזהארן)
:* דזשאווא נאזהארן (*Rhinoceros sondaicus*)
:* אינדישער נאזהארן (*Rhinoceros unicornis*)
:* סומאטרא נאזהארן (*Dicerorhinus sumatrensis*)

## שטובן 
אלע פינף זגאלן נאָזהאָרנס שטאמען פון אפריקע אדער אזיע. די צוויי אפריקאנישע זגאלן זענען דער ווייסער נאָזהאָרן און דער שווארצער נאָזהאָרן. די דריי אזיאטישע זגאלן (איינשליסלעך אינזלען פון אינדאנעזיע) זענען דער דזשאַוואַ  נאָזהאָרן, דער סומאַטראַ נאָזהאָרן און דער אינדישער נאָזהאָרן.

## לעבן 
דער נאָזהאָרן איז א פלאנצן-עסער. זיינע מערסט באליבטע עסנווארג זענען פלאנצן, בראנזשעס, קוסטן אדער גראז.

א נאָזהאָרן האט א גרויסן הארן אויף זיין נאז. זייערע הארנס זענען אנדערש ווי פון אנדערע זויגערס מיט הארנס: עס איז געמאכט פון שיכטן פון קעראטין וואס זענען זייער געדיכט פארוויקלט.

דער נאָזהאָרן קען וואגן ביז 2,000 ק"ג און ווערן ביז 375 ס"מ הויך.

## נאזהארנס און מענטשן 
נאר דער ווייסער נאָזהאָרן איז נישט אין געפאר פון אויסשטארבן. זיי זענען באשיצט אין געזעץ אבער ווערן געיאגט בעיקר דורך אומלעגאלע יעגערס פאר זייערע הארנס. די הארנס ווערן באנוצט אין אזיאטישע רפואה, ענלעך מיט העלפאנדן און טיגערס, און אלס הענטלעך פאר פּיקעס אין תימן און אמאן. אן אנדערע סכנה פאר נאָזהאָרנס איז די פארלוירנקייט פון זייערע שטובן. רעגירונגען האבן געזעצן קעגן האלץ העקעריי אין זייערע שטובן און אומלעגאלער יאגד.

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:בעלי חיים מיט טלאען
זעלדע

**שיינע זעלדע שניאורסאָן-מישקאָווסקי** (כ״ו ניסן תרע״ד – כ״ח ניסן תשמ״ד), באַקאַנט מיטן נאָמען **זעלדע**, איז געווען אַ ישראלישע חרדישע דיכטערין.

## לעבנס געשיכטע
### פריסטע יאָרן
געבאָרן אין קאַטערינאָסלאַוו (הײַנט דניפּראָ אָדער דניעפּרפּעטראָווסק) אוקרײַנע, צו אַ חסידישער משפחה. איר מוטער רחל איז געווען אַ טאָכטער פון ר׳ דוד צבי חן (דער רד״ץ), אַ חשובער ליובאַוויטשער רב פון דער באַװאוסטער חן פאַמיליע. איר פאָטער ר׳ שלום שלמה, איז געווען אַ זון פון ר׳ ברוך שניאור שניאורסאָן, און אַ ברודער פון ר׳ לוי יצחק שניאורסאָן – דער פאָטער פון דעם ליובאַוויטשער רבין.

איר פאָטער ר׳ שלום שלמה און איר זיידע דער רד״ץ – וועלכע זײַנען ביידע אַוועק אין איר יוגנט – האָבן געהאַט אַ טיפן גײַסטיקן אײַנדרוק אויף איר. אַזוי ווי זי איז געווען אַ בת‏־יחידה, האָט זי געזאָגט דעם קדיש נאָך איר טאַטן. זעלדע האָט זיך אויפגעהאָדוועט אין אַ חב״דישער היים, און איז שטענדיק געשטאַנען אין קאָנטאַק מיט איר שוועסטערקינד – דער ליובאַוויטשער רבי.
קאַטעגאָריע:חרדים
קאַטעגאָריע:ישראלישע דיכטער
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
לינדז

קליין| לינדז
א **לינדז** אדער **אָביעקטיוו** איז אַ דורכזיכטיקער אביעקט (ווי גלאז, פּלאַסטיק אָדער אפילו אַ טראפ וואַסער) וואָס ענדערט וויאזוי זאַכן זען אויס דורך בייגן דאס ליכט וואס גייט אדורך אים. א לינדז קען מאַכן אז אן אביעקט זאל אויסזען גרעסער, קלענער אדער קאַפויער. מען ניצט לינדזן אין ברילן, קאנטאַקטלינדזן, קאַמערעס, פראיעקטארן, מיקראסקאפן, טעלעסקאפן, לופעס אא״וו. אויך האט יעדער אויג אַ לינדז. 

זיי אַרבעטן דורך ברעכונג, ד״ה בייגן דאָס ליכט. 

לינדזן האָבן דריי הויפּט פֿארעמעס. די דריי טיפן לינדזן זענען: 

* קאנוועקס : דער צענטער טייל איז דיקער 
* קאָנקאַווע : דער צענטער טייל איז דינער 
* פֿלאַך 

## געשיכטע 
קליין| רויטע און ברוינע לינזן
דאָס וואָרט "לינדז" שטאַמט פון דעם לאַטיינישן וואָרט *lens*, א לינז, ווייל די ערשטע קאנוועקסע לינדזן האבן געהאט די פֿארעם פֿון א לינז בעבעלע. 
*
איילזבורי

**איילזבורי** ()  איז די גראַפֿנשאַפֿט-שטאָט פון באקינגהאמשיר. ער איז א גרויס און אוראלט מאַרק־שטעטל וואָס געפינט זיך אין צענטראל-באקינגהאמשיר, האַלבן וועג צווישן היי וויקאם און מילטאן קינס.

קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין ענגלאנד
קאַטעגאָריע:גראפנשאפט-שטעט אין ענגלאנד
מאטלאק

**מאַטלאק** ()  איז די גראַפֿנשאַפֿט-שטאָט פון דארבישיר. ער געפינט זיך אין דעם דרום־מזרחדיקן טייל פון דעם פיק דיסטריקט, 14 ק״מ דרום־מערב פון טשעסטערפֿילד.

קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין ענגלאנד
קאַטעגאָריע:גראפנשאפט-שטעט אין ענגלאנד
קענאן

**קענאן** (キヤノン株式会社, *קיאַנאן קאַבושיקי גאַישאַ*) איז א יאפאנעזישע מולטי־נאציאנאלע פירמע וועלכע פראדוצירט אלע סארטן בילד־מאכן און אפטישע פראדוקטן, א שטייגער ווי קאמערעס, ווידעא אפאראטן, טעלעוויזיעס, קאפי מאשינען, סקענערס, פרינטערס, און נאך.

די פירמע איז געגרינדעט געווארן אין 1937, און זיי זענען היינט צוטאגס דער גרעסטער קאמערע פראדוצירער אין דער וועלט.  זיי פארמאגן איבער 25,000 ארבעטער. זייער הויפטקווארטיר געפינט זיך אין טאקיא, יאפאן

עס איז אינטערעסאנט אנצומערקן אז רוב פון די פירמעס פראפיטן זענען נישט פון קאמערעס, נאר פון אפיס פראדוקטן (ווי קאפי מאשינען, פרינטערס, סקענערס וכו)
קאַטעגאָריע:יאפאן
קאַטעגאָריע:פירמעס
יסודות (זשורנאל)

**יסודות** איז א שטארק-פרומע אויסגאבע וואס ערשיינט יעדע צוויי וואכן, זינט פרשת מצורע, תשע"ט.

ער איז א קאלירט ביכל, מיט שיינע גראפיקס. זיי זענען זייער פרום, און לייגן ניטאמאל פנימער פון אידן. רוב ארטיקלען זענען תורה'דיג אדער אידישע היסטאריע.

אזוי אויך פארמאגט עס א פרויען אפטיילונג און א קינדער אפטיילונג.

## וועבלינקען 
* וועגן יסודות ביי אייוועלט
* וועגן יסודות ביי קאווע-שטיבל

קאַטעגאָריע:פרומע מאגאזינען
יוסף ישראל אייזנבערגער

רבי **יוסף ישראל אייזנבערגער** איז דער היינטיגער דיין פון שיכון סקווירא און אומאפציעל דער הויפט רב פונעם אומגעגנד, צו וועמען אלע יונגע רבנים קומען זיך לערנען הוראה און נעמען שימוש.

הרב אייזנבערגער איז דער ראש המדברים ביי יעדער רבנישער אסיפה אינעם געגנד, און איז גאר באוואוסט אלץ מומחה אין רפואה בהלכה.

ער איז א זון פון רבי חיים אייזנבערגער, מלפנים רב אין דער אסטען שול אין אנטווערפן, בעלגיע, און אן איידעם פונעם לעגענדארן גבאי אין  דעם סקווערער הויף, ר' ישעיה יואל אונגאר.

## זיינע ספרים
* שבטי ישראל (דריי בענדער)

## קינדער
זיין זון הרב ר' יעקב אייזנבערגער איז דער סקווערער דיין אין בני ברק.

זיין זון הרב ר' דוד, איז א מו"ץ אין שיכון סקווירא.

זיין איידעם הרב ר' פנחס - זון פונעם סקווערער דומ"ץ אין מאנטריאל, הרב ר' יוחנן וואזנער - איז דער ראש הכולל אין קהילת סקווירא אין סטאמפארד היל לאנדאן.

קאטעגאריע:אמעריקאנער רבנים
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
קאַטעגאָריע:סקווערער חסידים
קאַטעגאָריע:סקווערער דיינים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
רוי ריטשארד שיידער

**רוי ריטשאַרד שיידער** (10טן נאוועמבער 1932 - 10טן פעברואר 2008), איז געווען אַן אמעריקאנער פילם אַקטיאָר וואָס איז נאָמינירט געוואָרן צו צוויי אקאדעמיע אַוואַרדס פאר זײַנע ראָלעס אין די פילמען "דער פראנצויזישער פארבינדונג" און "כל יזרז" און אויך באַקאַנט ווי שעריף מארטין בראָדי אין "דזשאָז" קינאָ און קאַפּיטאַן נתן ברידגער אין דער "סיקוועסט" וויסנשאַפֿט בעלעטריסטיק סעריע.

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:אקטיארן
שרויזברי

**שרויזברי** איז די גראַפֿנשאַפֿט־שטאָט פון שראפּשיר, אַ גראַפֿנשאַפֿט פון ענגלאַנד. ער איז פלאַצירט 9 מייל (14 קילאמעטער) מזרח פון דעם וועלשן גרענעץ און דינט ווי דער האַנדל־צענטער פֿאַר שראָפּשיר און מיטל־וויילז. 

די שטאָט איז זייער אַלט. ער איז געגרינדעט געווארן  אַרום יאר 700. דער שטאָט־צענטער האט נאך כּמעט דעם גענויען מיטל־אַלטער גאַסן פּלאַן און איבער 660 היסטארישע געביידעס. פיל פון די בנינים האָבן געהילצענע ראַמען פון די 15טן און 16טן יאָרהונדערטער. שרויזברי שלאס איז געבויט געווארן אין 1074. דער שטאָט־צענטער איז כּמעט אינגאַנצן ארומגענומען דורך דעם טייך סעווערן. 

טשאַרלס דאַרווין איז געבוירן געווארן אין שרויזברי און האט געלעבט דאָרט 27 יאר. 

די באַפעלקערונג פון שרויזברי איז א ביסל מער ווי 71,000, אַזוי איז ער דאס צווייט־גרעסטע שטעטל אין שראפשיר; די גרעסטע איז טעלפֿארד. 

דאָס שטעטל האט אַ באַן סטאַנציע און אַ פראפֿעסיאנעלן פוטבאָל קלוב, שרויזברי טאַון, וואָס קאָנקורירט אין ליגע איינס . 

שרויזברי האט א צווילינג־שטאָט: 

* 

## גאַלעריע 

טעקע:Dingle Garden Shrewsbury.jpg|די דינגל גאָרטנס, שרויזברי 
טעקע:Shrewsbury Station 01.jpg|שרויזברי סטאַנציע
טעקע:GreenhousMeadowWestStandFebruary2015.jpg|ניו מעדאָ, היים פון שרויזברי טאַון

## רעפֿערענצן 
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין ענגלאנד
קאַטעגאָריע:גראפנשאפט-שטעט אין ענגלאנד
מייקל כהן

**מייקל דין כהן** (ענגליש: *Michael Dean Cohen*; געבוירן דעם 25סטן אויגוסט 1966) איז א יידיש־אמעריקאנער יוריסט וואס האט געארבעט פאר דאנאלד טראמפ ווי זיין אדוואקאט ביז מאי 2018.

כהן איז געבוירן און האט אויפֿגעוואקסן אין דעם שטעטל לארענס, לאנג איילאנד, ניו יארק; זיין מוטער איז געווען א שוועסטער, און זיין פאטער א חורבן איבערלעבער וואס האט געארבעט אלס כירורג. ער האט געלערנט אין דער "לארענס וואודמיר" שולע, און האט געענדיגט אן ערשטן דיפלאם אין דעם אמעריקאנער אוניווערסיטעט, און א J.D. דיפלאם אין 1991 אין דער שולע פאר געזעצן אין דעם אוניווערסיטעט פון מערב מישיגן.

כהן איז אנערקענט ווי אן אדוואקאט אין ניו יארק שטאַט, און האט געדינט ווי וויצע־פרעזידענט פון דער טראמפ ארגאניזאציע און דער פערזענלעכער אדוואקאט פון דאנאלד טראמפ.

כהן האט געהייראט לאראַ שוסטערמאן אין 1994, אן אוקראינע-געבוירענע, און זיי האבן צוויי קינדער.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אמינא-זייערס

קליין|230x230פיקס| די אַלגעמיינע סטרוקטור פון אַן α-אַמינאָ־זייערס, מיט די אַמינאָ גרופּע צו  לינקס און די קאַרבאָקסיל גרופּע צו רעכטס.
**אַמינאָ-זייערסן** זענען די כעמישע סובסטאנצן פון וואס פּראָטעינען ווערן געבויט. אין אייקאַריאָטן זענען פֿאַראַן 20 סטאַנדאַרטע אַמינאָ־זייערסן פון וואָס כּמעט אַלע פּראָטעינען זענען צוזאמענגעשטעלט. 

אין ביאָכעמיע, איז אַן אַמינאָ־זייערס יעדער מאלעקול וואָס האט סיי אַמינע (NH2+R) און סיי קאַרבאָקסיל (C =O) פֿונקציאנעלע גרופּעס . די אלפֿאַ־אַמינאָ־זייערסן האבן די אַלגעמיינע פֿאָרמל H2NCHRCOOH, וואו R איז איינער פון פיל זייט־גרופּעס (זעט דעם דיאַגראַם). 

עטלעכע 500 אַמינאָ־זייערסן זענען באקאנט. פֿאַר בעלי חיים איז די וויכטיקסטע זאַך וואָס אַמינאָ־זייערסן פועלן איז צו פּראָדוצירן פּראָטעינען, וואָס זענען זייער לאַנגע קייטן פון אַמינאָ־זייערסן. יעדער פּראָטעין האט זייַן אייגענע סעקווענץ פון אַמינאָ־זייערסן, און לויטן סעקווענץ האט דער פּראָטעין פאַרשידענע פֿארעמען און פֿאַרשידענע פֿונקציעס. אַמינאָ־זייערסן זענען ווי די אלפאבעט פֿאַר פּראָטעינען; כאטש מען האט בלויז געציילטע אותיות, קען מען זיי פאַרבינדן זיי צו שאַפֿן א סך פאַרשידענע זאצן. 

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:ביאכעמיע
נחלת שמעון

קליין| נחלת שמעון קווארטל ציון התנא הכהן הגדול שמעון הצדיק זיע"א
**נחלת שמעון** איז א אידישע געגענט אין מזרח ירושלים צווישן שיך ג'ראח און בית ישראל. די קוואַרטאַל איז געגרינדעט וועסט פון די וועג וואָס פארבונדן די שיך ג'ראח קוואַרטאַל און די אמעריקאנער קאַלאַני מיט בארג סקאָפּוס. איר נאָמען איז געגעבן צו איר ווייַל עס איז געווען נאָענט צו די הייל פון שמעון הצדיק וואָס איז מזרח פון דער זעלביקער וועג.
מוזיקטעאטער

קליין|"די גיישאַ" פֿון סידני דזשאָנס (1898), איינער פֿון די ערשטע מוזיקשוישפּילן
**מוזיקטעאַטער** איז אַ סאָרט אויפֿטרעט בייַ אַ טעאַטער. אַ מוזיקטעאַטער שאַפֿונג הייסט אַ **מוזיקשוישפּיל** (ענגליש: *musical*). דאָס נוצט אַקטיאָרן, מוזיק, לידער און אָפֿט טאַנץ. אַ טייַל מוזיקשוישפּילן ניצן נאָר טייַל זאַצן דיאַלאָג מיטן רוב אין געזאַנג (צום בייַשפּיל, "די מיזעראַבלער"). געוויינטלעך איז דאָס אַ קאָמבינאַציע פֿון רייד און געזאַנג. אַ טייַל באַקאַנטע מוזיקשוישפּילן זענען "וועסט סייַד סטאָרי", "די קלאַנגען פֿון מוזיק", "שיקאַגאָ" און "אָקלאַהאָמע!".

מוזיק איז געווען אַ טייַל פֿון דראַמאַ זינט אוראַלטע צייַטן, נאָר דער מאָדערנער מערבֿדיקער מוזיקטעאַטער האָט ערשטנס דערשיינט אינעם 19טער יאָרהונדערט.

## 1850 ביז 1914 
אַרום 1850 האָט דעם פֿראַנצויזישן קאָמפּאָזיטאָר הערווע עקספּערימענטירט מיט אַ סאָרט קאָמישער מוזיקטעאַטער מיטן נאָמען אָפּערעט (*opérette*). די סאַמע באַקאַנטע אָפּערעטאַ קאָמפּאָזיטאָרן זענען געווען זשאַק אָפֿנבאַך (1850ער ביז 1870ער) און יאָהאַן שטראַוס דער זון (1870ער ביז 1880ער). די מעלאָדיעס פֿון אָפֿנבאַך און די סאַטירע פֿון זייַנע ליברעטיסטן האָט אויסגעפֿורעמט אַ מאָדעל פֿאַר מוזיקטעאַטער נאָך.

וויכטיקע אויסווירקן זענען געווען די שאַפֿונגען פֿון גילבערט און סאַליוואַן אין בריטאַניע און די פֿון האַריגען און האַרט אין די פֿאַראײניקטע שטאַטן. נאָכן זיי זענען געווען די פֿאַרשידענע עדוואַרדישע מוזיק-קאָמעדיעס און די מוזיקטעאַטער שאַפֿונגען פֿון אַמעריקאַנער שאַפֿערס ווי דזשאָרדזש מ. קאָהאַן.

## וועבלינקען 
* דער בראדוויי מוזיקטעאטער היים 
* אויסגעצויגענע שוישפילן (געשטעלט העכער 400 מאל) ביי בראדוויי, אף-בראדוויי, לאנדאן, טאראנטא, מעלבארן, פאריז, וויענע און בערלין  


קאטעגאריע:טעאטער
קאטעגאריע:מוזיק
קאטעגאריע:געזאנג
קעראמיק

קליין| דאַכציגלען פון קעראַמיק
טעקסט=|קליין| א טעלער פֿון קעראמיק

[טעקסט=|קליין|מיניאַטורע *א וואַזע פֿון קעראמיק*מחבר: Danuta Saga Tomaszewskaדימענסיעס: 18 מםויסשטעלונג דער [הענריק יאן דאמיניאק מוזיי פון מיניאַטורע פאַכמאַן קונסט אין טיטשי]]
**קעראַמיק** איז דער נאָמען פֿון עטלעכע מאַטעריאַלן וואָס ווערן געשאַפֿן דורך היץ . דא וואָרט *קעראַמיק* קומט פון דעם גריכישן וואָרט κεραμικός  ( ''* ). כעמיש איז ער איז אַן אומארגאַנישע פֿאַרבינדונג פון  פון מעטאַלישע, נישט-מעטאַלישע אָדער מעטאַלוידישע אַטאָמען צוזאמענגעהאלטן מיט כעמישע קייטן. 

## מאטריאל פון קעראַמיק  
טעקסט=|קליין|350x350פיקס|סימולאַציע פון דעם דרויסן פון דעם קאסמאס־שאַטל אזוי ווי עס ווערט געהיצט צו איבער 1500°C בשעת ווען ער קומט צוריק אין דער ערד־אַטמאָספער
פּראָדוקטן פֿון קעראַמיק ווערן אפֿטמאָל צעטיילט אין פיר סעקטאָרן, געוויזן ווי פֿאלגנד מיט ביישפילן: 

* *סטרוקטוריש*, כולל ציגלען, רערן און דאכציגלען בריקס, פּייפּס, שטאָק און דאַך טיילז 
* *רעפראַקטאָריעס*,  ווי אינוועניג פון קאלעך־אויוונס, גאַז פֿייער ראַדיאַנטן, און טעסטן פֿאר דער פֿאַבריקאַציע פון שטאָל און גלאָז 
* *ווייסוואַרג*, כולל געשיר, וואַנט־ציגלען, דעקאָראַטיווע קונסט אביעקטן און בית הכסא־ווארג 
* *טעכניש'' כולל די ציגלען געניצט אין דעם קאסמאס שאַטל פּראָגראַם, קוילן-באוואָרנטע זשילעטן, יאָדער־ברענוואַרג אוראַניום אקסיד גרייפלעך, ביאָ-מעדיצינישע אימפּלאַנטן און מיסל נאָזן. די רויע מאַטעריאַלן אפֿטמאל שליסן נישט אריין ליים.

קאַטעגאָריע:מאטעריאלן
ישיבת בית אברהם (משכנות ישראל)

די ישיבה **בית אברהם (משכנות ישראל)** איז א ישיבה און כולל וואס געפינט זיך אין ירושלים, געגרינדעט אין 1877 אין דער משכנות ישראל געגרינדעט אין 1875, די ישיבה איז געגרינדעט געווארן פארן ציל פון א שוהל, וואס האט געהייסן "משכני עליון" מיטן נאמען "משכנות ישראל".

## רב וראש ישיבה
הרב הירש סופר.
דארטשעסטער

**דארטשעסטער** () איז דער גראַפֿנשאפט-שטאָט פון דאָרסעט, ענגלאַנד. ער איז פלאצירט צווישן פול און ברידפארט אויף דער A35 הויפט־רוטע. דאָרסטשעסטער איז אַ היסטארישע מאַרק־שטאָט, וואָס געפֿינט זיך אויף  די ברעגן פון דעם טייך פרום, דרום פון די דאאָרסעט דאונס און צפון פון דעם דרום דאָרסעט רידזשוויי וואָס צעשיידט דעם שטח פון וויימוט, 11 ק״מ צו דרום. 

קאַטעגאָריע:גראפנשאפט-שטעט אין ענגלאנד
אנדרע טריגאנא

**אַנדרע טריגאַנא** (; געבוירן דעם 13טן סעפטעמבער 1925 אין פּאַריז ) איז דער בירגערמייסטער פון דעם שטעטל פאַמיע אין די פראנצויזישע פּירענעען. דער 94-יעריגער איז אנטרונען פֿון די נאַציס און האָט געדינט אין פאליטישע אַמטן 49 יאָר.  

טריגאנא איז געבוירן געווארן אין פאריז אין 1925 צו זיינע עלטערן, ספרדישע יידן פון אלזשיר.  

## ערעס 
* Officier de la Légion d'honneur, 2008 
*  Commandeur de l'ordre national du Mérite, 2011 

## פערזענלעכע לעבן 
טריגאַנאָ איז אַ זאַמלער פון קלאַסישע מאַשינען. 

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:פראנצויזישע יידן
קאַטעגאָריע:פאליטיקער
ענדרו לויד וועבער

**ענדרו לויד וועבער** (ענגליש: *Andrew Lloyd Webber*; געבוירן דעם 22סטן מערץ 1948) איז אַ בריטישער קאָמפּאָזיטאָר און מוזיקטעאַטער אימפּרעסאַריאָ. זיין פֿירמע "די רילי יוזפֿול גרופּע" איז איינער פֿון די גרעסטע לאָנדאָנער טעאַטער אָפּעראַטאָרן.

## קאריערע 
אין 2018 איז לויד וועבער געוואָרן איינער פֿון 15 מענטשן וואָס האָבן געוואונען די אָסקאַר, גרעמי, טאָני *און* עמי פּריזן.

אַדורך זיין קאַריערע האָט ער פּראָדוצירט 15 מוזיקשוישפּילן (אַ סך וועלכע זענען געשטעלט געוואָרן אינעם וועסט ענד און אין בראָדוויי פֿאַר צען יאָר אָדער העכער). צווישן זיינע ליריקער זענען געווען טים רייס, דאָן בלעק, קריסטאָפֿער העמפּטאָן, ריטשאַרד סטילגאָ און בען עלטאָן. אויך האָט ער געשריבן די מוזיק פֿאַר צוויי פֿילמען: "גאַמשו" און "דער אָדעסע דאָסיע". ער האָט געוואונען אַ סך פּריזן פֿאַר זיינע שאַפֿונגען, בפֿרט זיבן טאָני פּריזן, דריי גרעמי פּריזן, איין אָסקאַר, אין אינטערנאַציאָנאַלער עמי, זעקס אָליוויע פּריזן און איין גאָלדענער גלאָבוס.

## פערזענלעכע לעבן 
לויד וועבער'ס צווייטער חתונה איז געווען מיט דער אַקטריסע און זינגערין שרה ברייטמאַן. זיי האָבן געגט זיך אין 1990. זיין דריטע און איצטיקע ווייב איז מאַדלען גורדאָן. זיין יינגערער ברודער איז דער טשעליסט דזשוליען לויד וועבער. דעם 25סטן אָקטאָבער 2009 איז לויד וועבער דיאַגנאָזירט געוואָרן מיט די ערשטע עטאַפֿן פֿון פֿראָסטאַטע ראַק. ער האָט זיך געהיילט נאָך אַן אָפּעראַציע.

## מוזיקשוישפילן 
* "יוסף און די געוואַלדיקע קאָלירטע קאַפֿטן" (1967)
* "יעזוס דער סופּערשטערן" (1970)
* "עוויטאַ" (1976)
* "קעץ" (1981)
* "געזאַנג און טאַנץ" (1982)
* "סטאַרלייט עקספּרעס" (1984)
* "דער פֿאַנטאָם פֿון דער אָפּערע" (1985)
* "אַספֿעקטן פֿון ליבע" (1989)
* "אונטערגאַנג בולעוואַרד" (1993)
* "ביי דזשיווס" (1996; נייע ווערסיע פֿון אַ שוישפּיל פֿון 1974)
* "ווען דער ווינט פֿייפֿט" (1998)
* "דער שיינער שפּיל" (2000)
* "די פֿרוי אין ווייס" (2004)
* "ליבע שטאַרבט קיינמאָל נישט" (2010)

## וועבלינקען 
* אָפֿיציעלע וועבייזטל 

קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאטעגאריע:ענגלענדער
קאטעגאריע:רעזשיסארן
קאטעגאריע:קאמפאזיטארן
נחמה ריוולין

[250px|ממוזער|מלאניה טראמפ מיט [נחמה ריוולין, 22 במאי 2017]]
**נחמה ריוולין** (5טן יוני 1945 - 4טן יוני 2019, ראש חודש א' סיון ה'תשע"ט) איז געווען די ווייב פון ישראל פרעזידענט רובי ריוולין.

זי איז געבוירן געווארן אין דער זידלונג חרות צו מענדי און דרארא קיילא שולמאן (בת אלכסנדר ורייזל לבית מינץ), אימיגראנטן פון דער אוקראינע.
קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:אקאדעמיקער
סאניא פרס

**חנה שרה סאניא גל געלמאן** גריפן **סאָניאַ פּרס** (27סטן מערץ 1923 - 20סטן יאנואר 2001) איז געווען די ווייב פון שמעון פרס, פרעזידענט פון מדינת ישראל און פרעמיער מיניסטער.

זי האט געדינט אין דער בריטישער ארמיי אין צווייטן וועלט קריג, און האט לאנגע יארן וואלונטירט פאר פאציענטן, קינדער מיט ספעציעלע ערציאונג און דיסעביליטירטע.

## משפחה
אין 1945 האט זי געהייראט שמעון פרס-פערסקי; זיי האבן געהאט דריי קינדער: צביה וואלדן (יערי), יהונתן (יוני) פרס, נחמיה (חמי) פרס.

קאַטעגאָריע:וואהלינער יידן
קאַטעגאָריע:ישראלים
אורי סעבאג

**אורי סעבאַג** (געבוירן א' כסלו ה'תרצ"ב, 11טן נאוועמבער 1931, סאפי, מאראקא) איז א ישראלישער אינזשעניר, וועלכער האט געדינט אלס כנסת דעפוטאט פון דער ארבעטס-פארטיי. ער איז דער מחבר פונעם בוך **״אין לי ארץ אחרת״**.

## ביאגארפיע
געבוירן צו זיין פאטער יצחק סעבאג און מוטער בלידה (אמזאלעג).

## משפחה
**אורי סעבאַג** (געבוירן סאפי, מאראקא) איז געהייראט צו אביבה (געבוירן פאס, מאראקא) און וואוינט אין באר שבע מיט די קינדער יצחק, עדנה, און שי. 

## רעפערענצן
## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:אינזשענירן
סוזאן מובאראק

קליין| סוזאן מובאראק
**סוזאן מובאראק** (אראביש: سوزان مبارك ; געבוירן דעם 28סטן פעברואר 1941) איז די ווייב פון געוועזענעם עגיפּטישן פרעזידענט כאסני מובאראק.

## משפחה
חתונה מיט כאסני מובאראק. די פּאָר האבן צוויי זין, **גאַמאַל** און **הלאַאַה**.
אויטאסטראד

[קליין| אן אויטאסטראַד אין [שוועדן . ]]
קליין| א שאָסיי אין קאַנאַדע
אן  **אויטאסטראַד** איז אַ שאָסיי וואס איז געמאכט כדי צו לאָזן די פאַרקער אַרומפאָרן זיכער ביי הויכע גיכן. זיי זענען באַוווסט מיט פאַרשידענע טערמינען אַרום דער וועלט. דער נאָמען **motorway** *מאָטאָרוויי* ווערט געניצט אין דעם פֿאַראייניקטן קעניגרייך, אירלאַנד, ניו זילאַנד און עטלעכע אנדערע קאמאנוועלט לענדער. אין צפון אַמעריקע און אויסטראַליע, ניצט מען דעם נאָמען **freeway** *פֿריוויי*. אין דייטשלאַנד, ווערט ער גערופֿן אן אויטאָבאַן . 

אויף אן אויטאסטראד קענען פֿארן פֿיל . זיי פירן פילע פֿאָרמיטלען גאנץ גיך. זיי האָבן נישט קיין פאַרקער-ליכטסיגנאַלן אָדער גאַסן־שניידפונקטן. אלע גאסן וואס טרעפֿן דעם שאָסיי גייען אַריבער אַ בריק אָדער אין אַ טונעל. ווען מען פֿאָרט אריין אין אן אויטאסטראד פֿארט מען אויף אן אריינפֿיר־געסל און אזוי אויך פֿאָרט מען ארויס אויף אן ארויספֿיר־געסל, דאָס אלץ בכדי נישט צו שטערן דעם דורך־פֿאַרקער.  

אויף אן אויטאסטראד לאזט מען נישט אריין קיין פֿיסגייער און אויך נישט קיין וועלאסיפעדן. 

אן אויטאסטראד ווערט צעטיילט מיט צוויי אדער מער פֿארקער־ליניעס אין יעדער ריכטונג. 

## גאַלעריע 

טעקע:Autopista-Central-2.jpg|Autopista Central, סאנטיאגא, טשילע 
טעקע:AutopistaLibertadores.JPG|אויטאָפּיסטאַ לאס ליבערטאַדאָרעס, (אינטערנאציאנאלער שאָסיי) סאַנטיאַגאָ, טשילע 
טעקע:Queensway east of Riverside Drive Ottawa.jpg|שאָסיי 417 (די קווינסוויי) אין אטאווא, אָנטאַריאָ, קאַנאַדע 
טעקע:376 east.jpg|אינטערסטייט 376 מזרחדיק אין פיטסבורג, פּענסילוועניע, פאראייניגטע שטאטן 
טעקע:Motorväg_-_bild.jpg|אינטערנאַציאָנאַלער E-שאסיי E6 E20 אין דרום-מערב וואַרבערג, שוועדן 
טעקע:Old_Autobahn_DE.jpg|אַן עלטערע דייטשע אויטאבאַן אָן אַ נויטפאַל שטעג 
טעקע:Lowry_Hill_Tunnel.jpg|אינטערסטייט 94 קומט די לאָרי הילל טוננעל אין מינעאפאליס, מינעסאטע, פאראייניגטע שטאטן 
טעקע:Romania_A2_Freeway.jpg|אויטאסטראד A2 פֿארבינדט די שטאָט בוקארעשט מיט קאנסטאנטא, רומעניע 
טעקע:Highway1-cassiar-southbound.jpg|די בריטישע קאָלאָמביע שאָסיי 1 אין וואַנקואווער, בריטיש קאָלומביע 
טעקע:Alessandria-L'autostrada_A-26-tratto_appenninico.jpg|דער איטאַליענישער אויטאסטראד A26 אריינגייענדיג אין אַ טונעל 
טעקע:Atlanta 75.85.jpg|שטאטישער אויטאסטראד (I-75 און I-85) אין אטלאנטא, דזשארדזשיע, פאַראייניקטע שטאַטן

קאַטעגאָריע:שאסייען
חיים חזקיהו מדיני

רבי **חיים חזקיה מדיני** (ז' חשוון ה'תקצ"ג, 1832 - כ"ד כסלו תרס"ה, 1904) איז געווען איינער פון די אחרונים, מחבר פונעם ספר שדי חמד און נאך ספרים. ער איז געווען א רב אין קרים און דערנאך איז ער געווארן רב פון חברון.ער האט געהאט א פאטאגראפיסטישער קאפ, און געדענקט צענדליגער טויזנטער מראה מקומות פון כל התורה כולה. 

## ביאגארפיע
געבוירן געוואָרן מיטן נאָמען **חזקיהו** אין ירושלים (דער נאָמען **חיים** איז צוגעלייגט געוואָרן נאָך אַ קראַנקייט), צו רבי **אליהו רפאל מדיני**, א מיטגליד פון א לאנג-שטאָטישער משפּחה אין ירושלים און און מוטער רביצין **קאלו ווידא**.

## חיבורים 
### שדי חמד 
דער שדי חמד איז אן ענציקלאפעדיע אין א סעריע ספרים געשטעלט אויף ערכים פון א' ביז ת', דערנאך איז דא א עקסטערע מערכה פאר חתן וכלה, און פאת השדה און שיורי שדה. דער לעצטער באנד איז זיינע תשובות ספרים.

עס איז געשריבן מיט גאר גרויס בקיאות, עס ווארפט אריבער ביי יעדער נושא אלע שיטות און ספרי קודש, ראשונים ואחרונים שו"ת, אויף א וואונדרליכן אופן וואס האט נישט איר גלייכן ביי אידישע ספרים.

אין שפעטערדיגע דורות באנוצט מען זיך אויף אים מיט א מליצה "ואסף איש טהור". גדולי ישראל באנוצן זיך מיט זיין ספר זייער אפט, יעדער ווייסט ווען ער פארלייגט זיך אויף א ענין וועט מען טרעפן דארט אלץ פון דער גאנצער תורה.

### אנדערע 
* אור לי - שו"ת (איזמיר תרל"א 1871) .
* בקשות - .
* מכתב לחזקיהו - חדושים ושו"ת (איזמיר, ה'תרכ"ה 1865)
* נעים זמירות - (ספר בקשות מנוקד).
* פקועות שדה - (ירושלים ה'תר"ס 1900) תוספת ל"שדי חמד".
* נעים זמירות - (ספר בקשות מנוקד).

קאַטעגאָריע:אחרונים
קאַטעגאָריע:מחברי ספרי קודש
קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:חברון
צדקה חוצין

הרב **צדקה חוצין** (ח' שבט ה'תרל"ו, 3טן פעברואר, 1876 -  א׳ אדר ה'תשכ"א, 17טן פעברואר, 1961) איז געווען א דיין אין דעם בית דין פון דער ספרדישער עדה חרדית אין ירושלים און דער גרינדער פון דער ״שמש צדקה״ שול אין ירושלים. ער איז געווען א תלמיד פון הרב יוסף חיים פון באגדאד.

קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים
קאַטעגאָריע:דיינים
קאַטעגאָריע:עדה החרדית
קאַטעגאָריע:רבנים פון בבל
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
קאַטעגאָריע:נקבר אין סנהדריה
עליזה אלמערט

**עַליזה אָלמערט** איז א ישראלישע קינסטלערין, פרוי פון אהוד אולמערט, געוועזענער ישראל פרעמיער מיניסטער.
[קליין|מרכז| עליזה אולמרט מיט [לארע בוש, נאבמבער 2006]]

## משפחה
זי האט פיר קינדער: מיכל, דנה, שאול און אריאל, און שולה, וואָס איז אַדאָפּטירט געוואָרן נאָך אַ באַזוך אין אַ שפּײַזשול פֿאַר ריזיקע קינדער.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אליעזר כהנעמאן

הרב **אליעזר כַּהַנעמאַן** (געבוירן י"ג תמוז תש"ז, 1טן יולי 1947) איז דער נשיא פון דער פאנאוויעזשער ישיבה, ד״ה אז ער פֿירט די אדמיניסטראציע און רעפרעזענטאציע פון דער ישיבה.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן געווארן צו הרב אברהם כהנעמאן און זיין ווייב רבקה אין די פאראייניגטע שטאטן, ווען זיי זענען געווען דארט פארן צוועק פון שאפֿן געלט פֿאר דער פאנאוועזשער ישיבה. זיין זיידער איז געווען דער גרינדער פון דער ישיבה, הרב יוסף שלמה כהנעמאן.

ער האט געלערנט אין דער פאנאוועזשער ישיבה. אין יאר ה'תשכ"ט (1969) איז זיין זיידע נפטר געווארן און זיין פאטער האט איבערגענומען די נשיאות פון דער ישיבה. 

ער האט חתונה געהאט מיט אלישבע, טאכטער פון רבי שלאמקע בערמאן און אן אייניקל פון הרב יעקב ישראל קאניעווסקי. נאך דער חתונה האט ער געלערנט ווייטער אין דער ישיבה. במשך די יארן האט ער אנגעהויבן העלפֿן זיין פֿאטער מיט פֿארוואלטן די ישיבה. ער איז באשטימיט געווארן הויפט געלטשאפֿער פאר חוץ לארץ, און פאראנטווארטלעך אויף די אומבאוועגלעכע גיטער פון דער ישיבה. נאָך זיין פאטער׳ס פטירה אין 2009 האט ער איבערגענומען אלס נשיא. ער פירט עטלעכע ״דינערס״ וואן מען שאפט געלט און וואו ער איז דער הויפט רעדנער.

קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק
קאַטעגאָריע:פאנאוועזשער ישיבה
קאַטעגאָריע:ישראלים
עמרי שרון

**עמרי שרון** (געבוירן דעם י"א אלול ה'תשכ"ד, 19טן אויגוסט 1964) איז א ישראלישער פאליטיקער. ער איז געווען א כנסת דעפוטאט אין דעם 16טן כנסת פון דער ליכוד פארטיי און שפעטער פון קדימה, ביז ווען ער האט רעזיגנירט אין אנהייב יאנואר 2006. 

.

## ביאגראפיע 
עמרי שרון איז געבוירן געווארן אין יאר 1964, א זון צו לילי און אריאל שרון, א גענעראל אין צה"ל און שפעטער פרעמיער מיניסטער פון ישראל ברידער און גלעד שרון ברודער און רוני סחייק די אנגענומען זון (בן אברהם וזאכייה סחייק לבית נורי).
## חיים אישיים
עמרי שרון און תמר נתנאל, מוטער פון זיינע דריי טעכטער, דניה, איה, און אביגיל. ער האט נאך א טאכטער ​​פון מיכל אקערמאן.

קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
יוסי אברהמי

**יוסי אברהמי** (געבוירן כ"ד אדר א' ה'תשי"ז, 25סטן פעברואר 1957) איז א ישראלישער פאליטיקער, וועלכער דינט ווי בירגערמייסטער און הויפּט פון דעם ראַט אין גבעת זאב זינט 2008.

## לעבנס געשיכטע
אברהמי איז געבוירן און דערצויגן געוואָרן אין ירושלים צו זיין פאָטער שמואל אברהמי און זיין מוטער שרה אברהמי, א רעליגיעזע פאַמיליע פון ​​דער יזדים געמיינדע, און האָט געמוזט באַהאַלטן פון זיין עלטערן דעם פאַקט אַז ער געשפילט בית"ר יוגנט שבת.

קאַטעגאָריע:פוסבאלערס
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער
יוסף טאלידאנא

הרב **יוסף טאָלידאַנא** (געבוירן ה'תש"ט 1949, מאראקא) א תלמיד חכם, איז דער ספרדישער רב פון גבעת זאב, א תלמיד מובהק פונעם ״נזיר״ און ארויסגעבער פון עטלעכע פון זיינע ספרים.

## ביאגארפיע
געבוירן אין מאַראקא צו זיין מוטער מרת **חיה זוהרה טאלידאנא** און זיין פאטער הרב **שמואל טאלידאנא**. ער האט געלערנט אין דער מרכז הרב ישיבה און איז געווען א תלמיד מובהק פון הרב דוד כהן (הרב הנזיר), און האָט אים אפילו געדינט עטלעכע יאָר. 
## חיים אישיים
ער האט חתונה געהאט מיט מרגלית אביחצירא, טאכטער ​​פון בבא מאיר (רבי מאיר אבוחצירא); זי איז נפטר געווארן אין תשע"ד.

זיינע זין זענען הרב משה דוד טאלידאנא,  מנהיג פון א קהילה אין באר שבע, און הרב שמואל שמעון טאלידאנא, פירער פון די קהילה אין אשדוד און ירושלים, און ראש מוסדות התורה והצדקה בית מאיר.
קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן

קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים
גלעד שרון

**גלעד שרון** (געבוירן ה'תשכ"ו 1966) איז א ישראלישער ביזנעסמאן. געוועזענער ישראל פרעמיער מיניסטער אריאל שרון יינגערער זון און עמרי שרון ברודער
און **רוני סחייק** די אנגענומען זון (בן **אברהם וזאכייה סחייק** לבית נורי).
## ביאגארפיע
גלעד שרון איז געבוירן געווארן אין יאר 1966, א זון צו לילי שרון און אריאל שרון, א גענעראל אין צה"ל און שפעטער פרעמיער מיניסטער פון ישראל.

שרון און זיין ווייב ענבל האבן דריי זין און א טאכטער.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:ביזנעסלייט
אברהם הררי ראפול

הרב **אברהם מרדכי ניסים הררי ראַפֿול** (ט"ז ניסן ה'תרנ"ה, 10טן אפריל 1895 – כ"ה כסלו ה'תשנ"ב, 2טן דעצעמבער 1991) איז געווען א ראש ישיבה אין דער פורת יוסף ישיבה. הגם ער איז געבוירן געוואָרן אין ירושלים, האָט מען אים גערופן דעם "זקן הרבנים פון ארם צובא".

## ביאגראפיע
געבוירן אין ירושלים צו שמחה און הרב עזרא הררי ראפול, א מיטגליד פון א פאמיליע פון רבנים פון חאלאב סיריע.

קאַטעגאָריע:ספרדישע ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים

קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
אליעזר בן ציון ברוק

הרב **חיים אליעזר בן ציון ברוק** (19טן סעפטעמבער 1904 - י"ד תשרי תשמ"ו, 29סטן סעפטעמבער 1985) איז געווען דער גרינדער און ראש ישיבה פון דער נאווהארדאקער ישיבה "בית יוסף" אין ירושלים.
*מאמר זיו החכמה מאת הרב ברוק 

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
יצחק ווייס

**יצחק ווייס** (געבוירן ג' שבט תשל״ו) איז א סאטמארער עסקן און שריפטשטעלער און א רעדנער פון ירושלים מיט א שטארקע איינפלוס אויף אלעס וואס גייט פאר אין סאטמאר.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן ג' שבט תשל״ו צו רבי יוסף אלתר ווייס, א תלמיד פון רבי משה אריה פריינד און דער סאטמארער רבי׳ן, און זיין ווייב שרה.

ער פלעגט נאך אלס בחור שרייבן מאמרים פאר דעם זשורנאל "העדה", אזוי אויך איז ער געווען פון די לייב גארדיסטן פון  רבי משה אריה פריינד.

ער איז א איידעם ביי ר' שלמה זלמן פישער פון וויליאמסבורג.

תשנ״ט ביי דער בר מצוה פון אהרן טייטלבוים (א זון פון רבי זלמן לייב) אין ירושלים, ווען ביידע סאטמארער ברידער זענען געווען אונטער איין דאך, האט ער זיכער געמאכט אז מ'גיט נישט עקסטערן כבוד פאר רבי אהרן טייטלבוים, אזוי אויך האט ער קאנפיסקירט די שבת זמירות וואס ר' אהרן'ס מענטשן האבן פרובירט צו טיילן דעמאלט מיט א סטיקער וואס דערמאנט ניטאמאל רבי זלמן לייב טייטלבוים, דאן אב״ד סאטמאר ירושלים.
קליין|יצחק ווייס מיט אייזיק דאסקאל גייען דורך די לעצטע דעטאלן פונעם קבלת פנים פארן סאטמארער רבי אין ארץ ישראל - חשון תש״פ

תש״ס ווען די בני ברק'ער אהרונים האבן אנגעהויבן רודפֿ'ן אלע זאליס אין בני ברק האט ער געדינגען סעקיורטי גארדס ארום מלון בני ברק, און געשריבן פאשקעווילן קעגן זיי ארויסשרייבנדיג די נעמען פון די שלעגערס. אזוי אויך אין די יארן שפעטער אין בני ברק, איז ער געווען די פראנט קעגן די אהרונים אין בני ברק. 

ער איז געווען אין אמעריקע אין די פייערדיגע ס' יארן הייסנדיג אלס משה גבאי'ס א מענטש און שווער געארבעט פאר רבי זלמן לייב טייטלבוים. ער פלעגט ארויסגעבן גליונות און קונטרסים (ווי המרידה און הבגידה).

ער פלעגט שרייבן אין דער איד אלע קנאי'שע נייעס (היינט שרייבט עס זיין קאזין עזריאל מרדכי יאזשעף). 

ער איז שטארק אריינגעמישט אין דער עדה החרדית פאליטישע פירערשאפט. ער האט געגרינדעט תשע״ד א האטליין מיטן נאמען קול חברי העדה החרדית וואו ער האט געלאזט הערן די סאטמארער מיינונג איבער די חפירות אין מתחם גאלאווענציץ און נאך מערכות.

ער פירט די שקל הטהור קאסע פונעם הרב זלמן לייב טייטעלבוים איינער פון די צוויי סאטמארע רבי׳ס, זינט איר גרינדונג תשע״ג.

קאַטעגאָריע:זאלוינים
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
פאלא מאנווייס

[שמאל|ממוזער|250px|פאלא בן גוריון מיט איר שווער אביגדור גרין בשנת [1929 און איר מאן דוד בן-גוריון, מיט זייערע קינדער]]
**פאלאַ מונווייס** אדער **פולה בן גוריון** זי איז געווען די פרוי פון דעם פרעמיער מיניסטער און דער ערשטער פארטיידיגונגס מיניסטער פון ישראל, דוד בן-גוריון. זי איז געווען אַ ניאַניע דורך פאַך, און אַקטיוו אין דער פּועלי ציון פּאַרטיי.
## משפחה 
דוד יוסף בן-גוריון מיט זיין ווייב פּאָלאַ מאנוויס האבן געהאט דריי קינדער, גאולה (בן אליעזר), עמוס, און רננה (לשם).
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער
ערדמעסטונג

**ערדמעסטונג** איז אַ פאַך און וויסנשאַפֿט וואָס ווענדט אָן פאַרשידן טעכניקן צו באַשליסן די לאקאציע אין צוויי אָדער דריי- דימענסיעס פון אביעקטן און די דיסטאַנצן און וויקנלען צווישן זיי. אין רובֿ פאלן, מעסט מען איבער דער ערד און די מעסטן־רעזולטאַטן זענען געניצט צו מאפירן די קראַנטע סיטואַציע פאר פאַרשיידענע צוועקן, אַזוי ווי באַשטימען די אייגנטומערשאפט פון לאַנד, פּלאַנירן בנינים און אינפראַסטרוקטור, וויסנשאַפֿטלעכע פאָרשונג, און נאך. 
[קליין| א מעסטונג־טשוואק אויף אַ טראָטואַר אין [תל אביב-יפו|תל אביב ]]
מעסטן פֿאדערט די ניץ פון פעלדער ווי געאמעטריע, טריגאָנאָמעטריע, פיזיק, אינזשעניריע, מעטראָלאָגיע, פּראָגראַמירונג און געזעץ . ערדמעסטער ניצן היינט פאַרשידן ויסריכט און אינפֿאָרמאַציע קוואלן ווי מאַנואַל אָדער ראָובאַטיק סטאַנציע, 3 ד גפּס ראַסיווערז, ווינקל און דירעקט רעפלעקטאָרס, 3 ד סקאַנערז, דזשיאַגראַפיק אינפֿאָרמאַציע סיסטעם, קאַמפּיוטינג ויסריכט און קאָמוניקאַציע . 

די פאַך פון ערדמעסטונג איז זייער אן אלטע און במשך דער געשיכטע האבן זיך אנטוויקלט טעאָריעס פון ערדמעסטונג, מעטאָדן און טעכניקעס. 
קאַטעגאָריע:אנגעווענדעטע וויסנשאפטן
קאַטעגאָריע:אינזשעניריע
ליסטע פון חדרים אין סטאמפארד היל

## ליסטע פון חדרים אין סטאמפארד היל
*תלמוד תורה בית אהרן בעלזא מאכניווקא
*תלמוד תורה בית שלמה געטטער'ס
*תלמוד תורה בני ציון ד'באבוב 
*תלמוד תורה דחסידי באבוב 45
*תלמוד תורה דחסידי גור
*תלמוד תורה דחסידי ויזניץ (ר"מ)
*תלמוד תורה דלאנדאן
*תלמוד תורה דרכי חיים
*תלמוד תורה חיים מאירים וויזניץ (ר"י)
*תלמוד תורה ייטב לב סאטמאר (מהרי"י)
*תלמוד תורה יסודי התורה
*תלמוד תורה ליובאוויטש
*תלמוד תורה מחזיקי הדת בעלזא
*תלמוד תורה קדושת מרדכי וויזשניץ לאנדאן
*תלמוד תורה תולדות יעקב יוסף סקווירא
*תלמוד תורה תורה ויראה סאטמאר (מהר"א)
*תלמוד תורה תשב"ר

## זעט אויך
*ליסטע פון מיידל שולעס אין סטאמפארד היל
*ליסטע פון ישיבה קטנות אין סטאמפארד היל
*ליסטע פון ישיבה גדולות אין סטאמפארד היל
*ליסטע פון מיידל סעמינארס אין סטאמפארד היל
חדרים
קאַטעגאָריע:חדרים
צבי ווייספיש

הרב **צבי ווייספֿיש** (געבוירן ט' כסלו תשי"ח, 2טן דעצעמבער 1957) איז דער גרינדער און ראש ישיבה פון די מוסדות הר"ן אין ישראל.

## ביאגראפיע 
הרב צבי ווייספיש איז געבוירן ט' כסלו תשי"ח אין ירושלים צו מינא און שמואל אשר לעמל ווייספיש, אן אייניקל פון רבי נחום שאדיקער. ער האט געלערנט אין דער בית מאיר ישיבה אין בני ברק, און דערנאך אין דער בריסקער ישיבה אין ירושלים. 
ער האט חתונה געהאַט מיט שרה, א טאכטער פון הרב ראובן פיין.

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ליאת שוחט

**ליאת שוחט** (געבוירן 1972) איז בירגערמייסטער פון אור יהודה, זייט סעפטעמבער 2015.
## משפחה
אילת שוחט איז ווייב אורי שוחט, און זיי האָבן פיר קינדער.
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן

קאַטעגאָריע:בירגערמייסטערס
ליסטע פון מיידל שולעס אין סטאמפארד היל

## ליסטע פון מיידל שולעס אין סטאמפארד היל
*בית טראנא סקווירא
*בית יעקב
*בית מלכה בעלזא
*בית רחל סאטמאר סאטמאר (מהר"א)
*בית רחל סאטמאר סאטמאר (מהרי"י)
*בנות וויזניץ
*בנות ירושלים
*בנות מלכים
*בנות ציון באבוב
*יסודי התורה
*ליובאוויטש

## זעט אויך
*ליסטע פון חדרים אין סטאמפארד היל
*ליסטע פון ישיבה קטנות אין סטאמפארד היל
*ליסטע פון ישיבה גדולות אין סטאמפארד היל
*ליסטע פון מיידל סעמינארס אין סטאמפארד היל

קאַטעגאָריע:רשימות
שבתי אטאן

הרב **שבתי אַטאן** (כ"ב תשרי ה'תרפ"ו, 10טן אקטאבער 1925 –  י"ב שבט ה'תשס"ו, 10טן פעברואר 2006) איז געווען אן אויפזעער אין דער פורת יוסף ישיבה אין ירושלים, א מיטגליד אין ישיבת ראשית חכמה אין ירושלים. ער איז געווען א תלמיד פון הרב עזרא עטייה און הרב צבי יהודה קוק פון דער מרכז הרב ישיבה.

## ביאגארפיע
געבוירן אין דער ירושלים אַלטשטאט צו הרב בן-ציון אַטאָן און זיין ווייב איסתרייא. הרב בן ציון אטאן איז געווען איינער פון די רבנים פון דער ישיבת פורת יוסף.
## משפחה
ער האט חתונה געהאַט מיט קלארא שאַרבאַני. זייערע קינדער:
*הרב בן ציון אטאן, פֿאַרנעמט זײַן אָרט אין שפּיץ פֿון דער ישיבֿה "ראשית חכמה"
*כוכבית זיאת, ווייב פון רבי שמעון זיאת, משגיח פון דער ישיבה "ראשית חכמה"
*רבי עקיבא אטאן, איינער פון די גרינדער פון דער צייטונג "הדרך".
בזיווג שני האט ער געהייראט בערדא חאדאַד.

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
חזקיה שבתאי

רבי **חזקיהו שבתאי יהושע** (ה'תרכ"ב, 1862 – כ"ג אב ה'תשט"ו, 1955) איז געווען א שד"ר און אב בית דין פון דעם ספרדישן בית דין אין ירושלים, און האָט זיך געפירט ווי דער חכם באשי אין יפו.

## ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן אין סאלאניקי צו רבי גבריאל יהושע שבתי און רחל.
רבי יהודה צדקה יונגט איז געווען דער וואָס פלעגט קומען פיל מיט אים אין דער תורה. הרב יצחק מורסיה איניקל פון הרב חזקיה שבתאי.

## ספרים
* **דברי חזקיהו** – (חלק א, שו"ת, חידושי סוגיות ודרושים, ירושלים, תרצ"ה).	
* **דברי חזקיהו** – (חלק ב, שו"ת, ירושלים, תשי"ב). 
* **מגילת ספר**
* **תקפו של יוסף** 
קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
קאַטעגאָריע:נקבר אין סנהדריה

## הערות
מרדכי רוקח

הרב **מרדכי רוקח**  (ה'תרס"א, 1901 - כ"ה חשוון ה'תש"י, 17 נאוועמבער 1949) איז געווען דער בילגארייער רב. ער איז דער פאטער פון דעם היינטיקן בעלזער רב, הרב ישכר דב רוקח.

## ביאגראפיע 
געבוירן אין דער שטאט בעלז צו זיין פאטער רבי ישכר דוב רוקח, דער דריטער בעלזער רב, און צו זיין מוטער חיה דבורה, אן אייניקל פון רבי מרדכי גאלדמאן פון זוועהיל. ער איז געווען שטאט׳ס רב פון בילגוריי, פוילן, פון  תרפ"ו ער ביז דעם אויסברוך פון דער צווייטער וועלט-מלחמה.

קאַטעגאָריע:גאליציאנער רבנים
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים
קאַטעגאָריע:בעלזער חסידים
סדרה

די תורה איז צעטיילט אין 54 טיילן,וואס יעדע איינע הייסט א **סדרה** אדער א **פרשה.** יעדן שבת לייענט מען איין פרשה (אמאל צוויי, געוואנדען אין די קביעות פונעם יאר).

די ערשטע סדרה איז בראשית, דאס לייענט מען דעם ערשטן שבת נאך שמחת תורה אזוי לייענט מען איין סדרה יעדע וואך, ביז קומעדיגן יאר שמחת תורה ווען מען לייענט מען די לעצטע סדרה וואס איז וזאת הברכה (דאס איז די איינציגסטע סדרה וואס מען לייענט נישט דווקא שבת).

לויט דער סדרה פון דער וואך ווערט דער שבת אנגערופן, ווי צום ביישפיל די וואך וואס מען לייענט בראשית רופט זיך: "שבת פרשת בראשית".

## זעט אויך
פרשת השבוע
קאַטעגאָריע:פרשת השבוע
קאַטעגאָריע:תורה
שמואל ברוכים

רב חכם **שמואל ברוכים** (ה'תרמ"ט, 1889 - כ"ז תמוז ה'תשל"ט 1979) איז געווען דער גייסטיקער פירער פון דער יידישער קהילה אין איראנישן קורדיסטאן. ער איז געווען א געבוירענער אין דער שטאט בוכאן אין איראנישן קורדיסטאן און האט געדינט אלס חכם פון זיינע צוואנציגער יארן ביז דער אימיגראציע פון רוב יידישע קהילה מיטגלידער קיין ישראל אין די 1950ער יארן.

אין דעם גבעת משה קוואַרטאַל פון ירושלים האט מען גערופן א גאס אויף זיין נאמען חכם שמואל ברוכים גאס.

קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
יחיאל מיכל שטיינבערג

**יחיאל מיכל שטיינבערג** (27סטן דעצעמבער 1863–4טן יאנואר 1949, י"ח טבת ה'תרכ"ד–ג' טבת ה'תש"ט) איז געווען א סטאָליער און פּיאָנער אין דער קעראַמיק אינדוסטריע אין ארץ ישראל.

ער איז געבוירן געווארן אין דער רוסישער אימפעריע און געווען איינער פון די גרינדער פון מוצא לעבן ירושלים.

קאַטעגאָריע:רוסישע יידן

קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
געאגראפיע פון ארץ ישראל

[לינקס|קליין|595x595פיקס| סאַטעליט בילד פון [ארץ ישראל פון 2003, וואָס אנטהאלט די מדינות פון ישראל און טיילן פון דער טעריטאָריע פון לבנון, סיריע, יארדאניע און עגיפטן ]]
**ארץ ישראל** געפינט זיך אינעם קאָנטינענט אזיע אין דעם מיטל מזרח און איז אריינגערעכנט אינעם בעקן פונעם מיטלענדישן ים. זיין צפון גרענעץ איז אין דרום פון היינטיקן לבנון און זיין צפון מזרח גרענעץ איז אין דרום־מערב סיריע; אין מזרח און דרום־מזרח טוט ער  גרענעצן דעם אראבישן מדבר  און ביים דרום עק איז דער ים סוף ; אין דער מערב זייט איז דער מיטלענדישן ים און אין דרום-מערב דער סיני האלאינזל. 

ארץ ישראל געפינט זיך ביים האַרץ פונעם מיטל מזרח. ער איז פלאַצירט צו מערב פון דעם געגנט גערופן די פרוכבארע האלב־לבנה און צום דרום פון דער געגנט גערופֿן דער לעוואַנט, כאָטש לעצטנס באדייט דער באַגריף בלויז סיריע און לבנון. הגם ארץ ישראל איז איינע פון די קלענסטע לענדער אין דער וועלט, ליגט עס צווישן פארשידענע געאלאגישע, פיזיאלאגישע און קלימאטישע עלעמענטן, און איז א פארבינדונגספונקט צווישן די דריי אלטע קאנטינענטן: אייראפע, אזיע און אפריקע . 

ארץ ישראל האט א מיטלענדישן קלימאַט, דאָס הייסט - א לאַנגער קלאָרער, וואַרעמער און טרוקענער זומער, און דער ווינטער איז מילדער, אין די בערג און אין צפון א ביסל קעלטער. דער צפון און מזרח זענען בערגיש, אין דער מערב איז דער בארטן פּלוין, צו מזרח פלוסט דער ירדן, און אין דרום איז מדבר. אייבערפלאַך וואַסער געפֿונט זיך אין ארץ ישראל מערסטנס אין די פאלגנדע דריי ערטער: דער ים כנרת (מיט א שטח פון 164 קילאמעטער²), דער ים המלח (310 קילאמעטער²) און דער ירדן טייך (מיט א לענג פון 251 קילאמעטער). אין ארץ ישראל געפינט זיך דער נידריגסטער לאנדפונקט אין דער וועלט: דער ברעג פונעם ים המלח. פון 2017, איז דער ברעג הויך  431 מעטער אונטערן ים שטאַפּל . דער העכסטער פונקט מערב פון דעם ירדן איז בארג מירון מיט אַ הייך פון 1,204 מעטער. ווען מען רעכנט אריין דעם גולן געפינט זיך דער העכסטער פונקט אין בארג חרמון, אַ קופּאָל מיט א הייך פון 2,236 מעטער. 

דער ווייַטסטער פונקט אין דער וועלט פֿון ארץ ישראל וואס איז אויף א יבשה פון איז דער (באוואוינטער) אינזל פון ראפא איטי ( אין די באַס אינזלען - וואס געהערן  צו פֿראנצויזישער פּאָלינעזיע); דער אַנטיפּאָד פון דעם אינזל איז פלאצירט אנדערט האַלב גראַד דרום־מזרח פון אילת . 

## געשיכטע 
### אוראלטע צייט 
### די מיטל אלטער 
### מאדערנע צייט 
## קלימאט פון ארץ ישראל 
קאַטעגאָריע:געאגראפיע שטומף
קאַטעגאָריע:ארץ ישראל
גבעת משה

**גבעת משה** (אויך באַקאַנט ווי **גוש 80**) איז אַ חרדישער קוואַרטאַל אין ירושלים אויפן נאמען פון משה פרוש, וואס געפינט זיך מערב פון סנהדריה און צפון פון תל ארזה.
מוצא

"**מוצא**" (אדער "**אונטערשטע מוצא**") איז א קוואַרטאַל אין ירושלים, וואָס געפינט זיך אין די בערג פון ירושלים, ישראל, לעבן דעם נחל סורק, אין א דורכשניטלעכער הייך פון 580 מעטער איבערן ים הייך. ער איז אמאל געווען אַן אומאפהענגיקע אַגריקולטוראלע קאָלאָניע, און אין 1993 איז געווארן א טייל פון ירושלים.
שלמה הכהן אהרנסאן

הרב **שלמה הכהן אהרנסאן** (אלול ה'תרכ"ג, 1863 - כ' אדר ב' ה'תרצ"ה, 1935) איז געווען דער ערשטער אשכנזישער הויפט רב פון תל אביב (פון 1923 ביז 1935). בעפאר זיין אימיגראציע קיין ארץ ישראל האט ער געדינט אלס רב פון ניזשין און פון קיעוו, אוקראינע.
קאַטעגאָריע:תל אביב
קאַטעגאָריע:רוסישע רבנים
קאַטעגאָריע:כהנים

קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
רבקה פרידמאן-פעלדמאן

**רבקה פֿרידמאַן-פֿעלדמאַן** (געבוירן 1958 תשי"ח) איז א ריכטער אינעם ירושלימער דיסטריקט געריכט.

## ביאגרעפיע
זי איז געבוירן געווארן צו איר פאטער  נח סביר (א זון פון  הרב משה לייב ציינווירט).
## משפחה
חתונה געהאט מיט ד״ר מרדכי מאטי פרידמאן, פירט א רעליגיעזע לעבנס-שטייגער.

קאַטעגאָריע:ריכטער
קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
שמע הא-ל

**שמע האל ענני בהתפילה** איז אַן אלטע פּאָעמע פארפאסט דורך תימן דורך רבי שלמה חרזי מיטן נאמען רבי "שלמה אבן סעיד".

דער מחבר האָט פֿײַנט זײַן נאָמען אין דעם ליד, אין איניציאלן אין געאמעטריע און עט על און אין 2 ערשטע אותיות פון דעם ערשטן ווארט אין דעם ליד "שמ" פון גאט, און 2 לעצטע א לעצט וואָרט אין די ליד איז "לה". א. אין אַקראָסטיק ד די הייזער **שלמה**. ב. אין די שפּיץ פון די ליד, שלום האַ גהאַני, אַקראַנאַמי אין געמאַטריא **שלמה**. ד. אין די ערשטע 2 אותיות פון "שם", "שם", און די לעצטע אותיות פון איר זענען "איר". - "צוזאַמען," זי געזאגט.

**שְׁ**מַע הָאֵל עֲנֵנִי בַּתְּפִלָּה. בְּעֵת אֶקְרָא בְּשִׁירֵי דָּוִד תְּהִלָּה:

**לְ**פָנֶיךָ אֲנִי נֶחְשָׁב כְּאַיִן.	יְתוּשׁ קָטָן קְדָמַנִי תְּחִלָּה:שְׁמַע הָאֵל עֲנֵנִי בַּתְּפִלָּה.	בְּעֵת אֶקְרָא בְּשִׁירֵי דָּוִד תְּהִלָּה:

**מְ**אֹד חָרַד לְבָבִי גַם וְחָלָה.	בְּגָלוּתִי אֲנִי אֻמָּה שְׁפָלָה:שְׁמַע הָאֵל עֲנֵנִי בַּתְּפִלָּה.	בְּעֵת אֶקְרָא בְּשִׁיר דָּוִד תְּהִלָּה: 

**הֲ**לֹא בַּכְיַ"ץ אֲשֶׁר שִׁירוֹ מְשָׁלִים.	יְלוּד חַזְמַ"ק אֲנִי קַל מִנְּמָלָה: שְׁמַע הָאֵל עֲנֵנִי בַּתְּפִלָּה.	בְּעֵת אֶקְרָא בְּשִׁיר דָּוִד תְּהִלָּה:

## הערות שולים
קאַטעגאָריע:פיוטים
שמואל הנביא (קווארטאל)

[ממוזער|250px|געמיינדע צענטער אין [מגן האלף גאס|טעקסט=]]
[ממוזער|גאס בר אילן פינת גאס שמואל הנביא/ישראל אהרון פישל פון [נוה צבי קווארטל-בוכארישער קווארטאל]]

**שמואל הנביא** איז א קווארטאל אין צפון ירושלים וואס האט א נאמען נאך דער שמואל הנביא גאס אויף זיין מזרח גרענעץ, וואס פירט צום קבר פון שמואל הנביא.
צביקה כהן

**צבי קאַלפו "צביקה" כהן** (געבוירן 1961 תשכ"א או תש"כ 1960 טבריה) איז א ישראלישער פּאָליטיקער פון דער ש"ס פארטיי, געבוירן טבריא, וועלכער האָט געדינט אין א ברייטע ריי שטעלעס אין לאקאלער רעגירונג. ער איז היינט דער וויצע בירגערמייסטער פון ירושלים.

## משפחה
צבי (צביקה) כהן איז א פאטער פון 13 קינדער.
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אברהם אדלער

הרב **אברהם אַדלער** (; ז' חשוון תרנ"ה, 6טן נאוועמבער, 1894  - כ"ז סיון תשכ"ט, 13טן יוני, 1969) איז געווען צענדליגער יארן ראש פון דעם וועד כשרות אין ירושלים און פארזיצער פון דעם ראבינאט ביורא אין דער שטאט. ער איז געווען רב פון די בית יעקב און מחנה יהודה קווארטאלן פון ירושלים.

די הויפט גאס אין גבעת שאול הייסט כנפי נשרים גאס, נאך זיין ספר "כנפי נשרים".

קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
קאַטעגאָריע:כשרות
יונית לוי

קליין|יונית לוי אין 2008
**יונית לוי** (*יאָניט לוי*; געבוירן דעם 12טן יולי 1977) איז אן ישראלדיקע טעלעוויזיע נייעס פרעזענטארשע און זשורנאליסטקע. לוי איז באקאנט אלס די הויפט און העכסטע נייעס רעפארטערין אין ישראל.

## ערשטע לעבן 
לוי איז געבוירן געווארן אינעם פראנצויזישע בערגל געגנט פון ירושלים אין אן אשכנזישע יידישע משפחה. איר פֿאָטער יורם איז געבוירן געווארן אינעם סאוועטן פארבאנד און איר מוטער נעמי אין רומעניע. זי האט געוואוינט מיט אירע עלטערן אין שיקאגא פאר א טייל יאר, וואו זי האט געלערנט אינעם בערנארד זעל אנשי אמת שולע.

## מעדיע קאריערע 
היינט איז יונית לוי די הויפט נייעס פרעזענטארשע פון די צענטראלע אויפלאגע פון דער קשת 12 קאנאל (און געוועזן רשת 13) וואס ווערט פראדוצירט דורך דער ישראלישער נייעס פירמע (טראנסמיטירט אויף קאנאל 2 ביז אקטאבער 2017). נאך ענדיקן איר מיליטער דינסט אלס פרעמדע נייעס רעדאקטארין פאר גלי צה"ל האט לוי מיטגעגאנגען די ישראלישע טעלעוויזיע נייעס פירמע אין 1998. אין 2002 האבן די פריערדיקע פרעזענטארן יעקב אילון און מיקי חיימאוויטש איבערגעקליבן זיך צו קאנאל 10, און ביים עלטער פון 25 איז לוי דערוויילט געווארן אלס די פרעזענטארשע פון דער פריים טיים נייעס פראגראם אויף קאנאל 2. ווען איר צווייטיקער פרעזענטאר האט רעזיגנירט א טייל יאר שפעטער איז זי געווארן די ערשטע פרוי אין ישראל וואס איז נאמינירט געווארן אלס די איינצלנע פרעזענטארשע פון א פריים טיים נייעס פראגראם אויף א קאמערציעלער קאנאל. אויך האט זי געדינט אלס די ארענע רעפארטערין פאר אינטערנאציאנאלע געשעענישן ווי די יאפאנישע צונאמי קאטאסטראפע, די פרעזידענט וואלן פון די פאראייניקטע שטאטן און קריגן אין עזה. אונטער לוי'ס אנפירשאפט האבן די פריים טיים נייעס אויף קאנאל 2 געבליבן די מערסט געוואכטע ישראלישע טעגלעכע פראגראם.

אין יאנואר 2008 האט לוי געפירט אן אינטערוויו מיט פאראייניקטע שטאטן פרעזידענט דזשארדזש וו. בוש אין דאס ווייסע הויז, און באראק אבאמא אין יולי 2010.

אין 2015 האט לוי געפירט א זעלטנע אינטערוויו מיט דער אמעריקאנער זשורנאליסט טשארלי ראז פון PBS מיט פערזענלעכע מיינונגען וועגן אקטועלע געשעענישן אין ישראל.

## משפחה 
אין אקטאבער 2011 האט לוי חתונה געהאט אין תל אביב מיט עידו ראזנבלום, אן ישראלדיקער סצענאר שרייבער, רעזשיסאר און אקטיאר. זיי האבן דריי קינדער.

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאטעגאריע:ישראלים
קאטעגאריע:זשורנאליסטן