open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
טעאריע פון מעדיצין

מעדיצין איז א זאך וואס איז באקאנט און יעדער האט זיין אייגענע עקספריענס ווען ס'העלפט און וויאזוי אבער רוב ווייסן נישט די פינסטערע אמת אונטער מעדיקעישאן

## טעאריע 
מעדיצין איז "דראגס" נישט עפעס אנדערש, פונקט ווי דראגס מאכט נאָם א מענטש ער פילט נישט גארנישט - ווי מער אלץ ווייניגער פילט מען - אזוי אויך מעדיקעישאן נישט ס'העלפט נאר אויס געפילען מ'פילט נישט פארשטייט זיך אז ס'העלפט פאר אלע פראבלעמען אהן אויסנאם אויס פראבלעם-מ'איז נאָם א משל ווי פעין רעליף, איז פארוואס נעמט עס עולם גולם און פארוואס לאזט מען עס ווייטער אזוי אהנגיין? די סיבה איז גאנץ פשוט ס'איז א אינדוסטרי וואס גיסט געלט אריין און ארויס

## דער אמת 
יעדע דאקטער ווערט אויסגעצאהלט זיין וואקציע דורך פייזער אדער עלי לילי און אזוי ווייטער, די דאטאבעיס פון אלע פערסקריפשאנס ווערט געזען יעדען חודש דורך די קאמפאניס און טאמער ס'איז דא צו ווייניג איז די שאלה צום דאקטער היתכן אדרבה פרעגט אייך נאך!

## וועבלינקס 
* עמותת מגן לזכויות אנוש איבער דראג'ס מעדיקעישאן
מעדיצין
קאטעגאריע:פסיכאלאגיע
טעאריע:סעפטעמבער 11

לויט א אנקעטע גענומען אינמיטן יאהר 2006 פונעם אוהייא אינסטיטוט, באשטעטיגט: האלטן א דריטל אמעריקאנער אז די רעגירונג האט געהאט א האנט אין די אטאקעס אינעם אומפארגעסליכען טאג 2001 911
. אין לויט די סי ען ען אנקעטע שטייט מען זייער שיין מיט א מערהייט פון 90 פראצענט וואס האלטן אז די רעגירונג האט געהאט אין דעם א האנט, 51 פראצענט ניו יארקער האלטן די זעלבע, 65 פראצענט קענעדישע אין אזוי ווייטער. 

## וואס איז די טעאריע 
אין דעם אליינס איז דא חילוקי דעות, עס ווערט צוטיילט און עטליכע קאטעגאריעס יעדער לויט זיין נאכפארשונג. רוב פון די וואס ווערן דא אויסגערעכענט זענען אנגענומען ביי רוב טעאריע וועבער'ס.
* 1 ס'איז דא וואס האלטן אז מיליטערטשע פליגער'ס האבען אריינגעקראכט אין די געביידע און זיי שטיצען עס אונטער מיט די ווידיא'ס ווי מ'זעהט א לעכטיקייט בליץ ארויסקומען פון פארענט פון פליגער נאך פאר ס'רירט אהן די בילדינג, און אויך זעהט מען אויפן בויך פון פליגער א צוגעבויטער חלק וואס איז נאר דא ביי מיליטערישע פליגער'ס.
* 2 (סווה"א) די בילדינג איז צוזאמגעפאלן דורך איינגעפלאנצטע באמבעס (דעמאלישען סטייל) געבויט אויף: 1) א בילדינג פון אייזען איז נאך קיינמאל נישט איינגעפאלען פון א פייער אין וועלט'ס היסטאריע. אזוי שיין און שנעל - סיי ווי שנעל ס'האט גענומען ווילאנג ס'האט אנגעהויבן איינפאלן און סיי ווי שנעל די פלאך ווערן האט גענומען - איינגעפאלן אוממעגליך נאטורליך. אבער רוב אינזשענירן פון די געביידעס שטיצן ניט אונטער דער טעאריע פון די קאנטראלירטע באמבעס.
* 3 (סווה"א) די פענטאגאן איז נאך ביז היינט נישט געקומען אין בארירונג מיט א פליגער. וואס דען האט אריינגעקראכט? א מיסיל געבויט אויף: 1) ווי איז די שטיקלעך פינעם פליגער? אזא קליינע לאך פאר אזא סייז פליגער? ווי קען א פליגער אזוי נידעריג פארן? און וויסען פונקטליך ווי אריינצוקראכן? ס'איז כמעט די שווערסטע זאך וואס אפילו א מיליטערישע פילאט קען קוים טוהען 
* 4 (סווה"א) פענסילוועניא: ווי איז עפעס סימנים פון א פליגער? נאר א לאך דאס איז וואס בלייבט איבער?

## אלע שפעקולאציעס 
* די זיכערהייט'ס קאמפאני אויפ'ן טווין טאיער'ס איז געווען בוש'ס ברודער
* ס'איז אויף רעקארד א טראנזאקציע פון 100 מיליון דולער פון סי איי עי צו מאכאמאד אטא
* רוב פון די 19 הייזזשעקער'ס האט מען אינדענטעפיצירט אין אנדערע לענדער אז זיי לעבן אין לאכן
* יענע טאג האט מען פארשיקט אלע עף 16 עראפלאנען פון צו פאטראלירן צו מאכן איבונגען
* מ'האט אוועקגענימען די שמעק הונט פון די טווין טאיערס דריי טאג פארדעם
* לערי סילווערסטין שרייבט אונטער א וואך פארדעם א אינשורענ'ס קאנטראקט און צייכענט ספעציעל אהן אז ס'זאל אויך זיין גילטיג קעגן טעראר אטאקעס 
* אסאך פון די מענעדזשער'ס פינעם בילדינג האבען זיך אפגערעדט: אז ס'איז דא זייער אסאך פייער אלארמ'ס, און אז מ'ארבעט עפעס צו סאך אויפן 34'סטן שטאק אין די 94'סטן שטאק, און צוסאך אוהם אינדיפענצירטע מענטשען דרייען זיך ארוהם.
*

## ווער נאך שטימט מיט מיט די טעאריע? 
* פראפעסער: דר. דעוויד רעי גריווין

* רעדיו האסט: אלעקס דזשאינס

* סטראקטור אינזשעניר: ראמאן גילסאנדז

* פראפאסער: סטיוו א. דזשאינס

* געוועזענע פאליס LAPD און סי איי עי אפיסער: מייקל ראפערט

## זעה אויך 
* 9/11

## וועבלינקס 
גוגל ווידעאו איז פיל מיט די אלע ווידעאס, די ערשטע פאפולערע ווידעא "Loose Change" איז נאר דארט פובליצירט געווארן, http://video.google.com/videosearch?q=9%5C11

סעפטעמבער
קאַטעגאָריע:סעפטעמבער 11 טעראר אטאקעס
טענעסי

קליין|250px|טענעסי אין די פאראייניגטע שטאטן
**טענעסי** איז איינע פון די 50 שטאַטן פון אמעריקע. זי ווערט פארעכנט אלס א דרום (סאדערן) סטעיט, ווי די איינוואוינער רעדן מיטן סאדערן אקצענט, זי ליגט אין צענטער פון דרום-מזרח אמעריקע.

עס גרעניצט זיך פון צפון די שטאט קענטאקי און א ביסל ווירדזשיניע, פון מזרח צפון קאראליינע, פון דרום דזשארדזשיע, אלאבאמא און מיסיסיפי, פון מערב ארקענסאו און מיזורי.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 6,910,840

די הויפט שטאט איז מעמפיס.

די באוואוינטע שטעט זענען נעשוויל און מעמפיס, וואו עס איז דא א אידישע געמיינדע, און נאקסוויל.

## אנערקענטע איינוואוינער 
טענעסי איז דער היים שטאט פון על גאר, וואס איז געווען וויצע-פרעזידענט ביי ביל קלינטאן, און פרעזידענט קאנדידאט און יאר 2000. ער איז געווען דער סענאטאר פון טענעסי.
סודאן

די רעפובליק פון **סודאן** (אראביש: *جمهورية السودان*) איז אן איסלאמיש לאנד אין צפון־מזרח אפריקע,וואס האט די גרעסטע טעריטאריע אין אפריקע, און פון אלע אראבישע לענדער, און דאס פופצנטע גרעסטע לאנד אין דער וועלט לויט שטח. סודאן גרענעצט עגיפטן צו צפון, עטיאפיע און עריטרעע צו מזרח, דרום סודאן צו דרום, די צענטראלע אפריקאנער רעפובליק צו דרום־מערב, טשאד צו מערב און ליביע צו צפון־מערב. די הויפטשטאט איז כארטום.

די באפעלקערונג פון סודאן איז 44 מיליאן (אין 2010). 8.5 מיליאן מענטשן וואוינען אין דרום סודאן, וואו מ'האט געהאלטן א רעפערענדום אין יאנואר 2011 און א גרויסע מערהייט האט געשטימט אויפצושטעלן א באזונדער לאנד.

## היסטאריע 
סודאן איז געווארן זעלבשטענדיק דעם 1טן יאנואר, 1956, אבער האט געליטן 17 יאר פון א אינערליכן ברידער קריג צווישן די צוויי פראקציעס די איסלאמישע פון צפון און די שווארצע, און קריסטן אין דרום ביז 1972 ווען מ'איז געקומען צו אן אפמאך.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:לענדער אין אפריקע
קאַטעגאָריע:צפון אפריקע
ניר שטיין

[250px|קליין|שטיין אין [אוריניר פענכער]]
**שטיינער אין די נירן** איז אַ ווייטאגליכע קרענק ווען שטיינער ווערן איינגעזאַמעלט אין א ניר אָדער אין דעם פענכער און קען נישט אַרויסגיין פֿון דאָרטן. שטיינער גרעסער ווי 2 מ"מ קענען גורם זיין שמערצן.

## באַהאַנדלונג 
* לאזער אָפעראַציע

קאַטעגאָריע:קרענק
טיגער

קליין|250px|בענגאל טיגער

דער **טיגער** (*panthera tigris*; נקבה: **טיגריכע**) איז א זויגער פון דער קאץ פאמיליע. טיגערס זענען דער גרעסטער סארט קעץ, לאנג ביז 3.38 מעטער און מיט א געוויכט ביז 389 קילאגראם. זיי זענען זייער שטארק און טון באפאלן הערשן און בהמות. זיי קומען פון אזיע. זייער פעלץ איז אראנזש מיט שווארצע פאסן. יעדער איינציגער טיגער האט אנדערע שטרייפן וועלכע אונטערשיידט אים פון די אנדערע.

צוליב זיינע שיינע פעל און האר, טוט מען אים כסדר פאנגען. דערפאר איז זיין צאל שטארק רעדוצירט געווארן אין די לעצטערע יארן. אין אסאך לענדער זענען טיגערס אויף דער באדראעטע מינים ליסטע. אין כינע קען מען באקומען טויטשטראף פארן האנדלען מיט גלידער פון א טיגער.

## סארטן 
עס זענען פארהאן ניין סארטן טיגער'ס, וואס דריי דערפון זענען שוין גענצליך אויסגעראטן.

* דער "בענגאל" טיגער איז דער מערסט באקאנטער; ער וואוינט אין אינדיע, נעפאל און באנגלאדעש.
זיין פאפולאציע איז געששאצט אויף ארום 2.500.
* דער "מאלאיאישער" טיגער וועלכע געפונט זיך בלויז אין זיד טייל פון דעם מאלאיאישן האלבאינזל. זיין פאפולאציע איז געשאצט ביי אונטער פינף הונדערט. ער איז דער קלענסטער סארט טיגער און דער נאציאנאלער סימבאל אין מאלאזיע.
הערשט אין 2004 האט מען אים קאטעגאריזירט אלס באזונדערער זגאל.
* דער "סומאטרא" טיגער וועלכע געפינט זיך בלויז אינעם אינדאנעזישן אינזל סומאטרא. איר פאפולאציע איז געשאצט צו זיין צווישן פיר און פינעף הונדערט.
* דער "סיבירישער" טיגער וועלכער געפונט זיך הויפטזעכליך אין סיביר. ער איז צווישן די גרעסטע טיגער'ס אויף דער וועלט. אין יאר 2005 איז איר פאפולאציע געווען 393.
* "אינדוכינעזער" טיגער געפונט זיך אין קאמבאדיע, כינע, בורמא, טאילאנד, און וויעטנאם. זייער פאפולאציע ווערט געשאצט צו בלויז 350.
* פון דעם דרום־כינע טיגער איז פארהאן די ווייניגסטע, איז צווישן די צען באשעפענישן וועלכע זענען אין גרעסטן געפאר אויסגעראטן צו ווערן.
* ווייסער טיגער

* פון די "באלי", "קאספישן" און "דזשאוואן" זענען שוין נישט פארהאן אויף דער וועלט.

קאַטעגאָריע:קעץ
מארך ביין

[קליין|250px|פון [גרעי'ס אנאטאמיע אילוסטראציע פון בלוט צעלן אין דעם מארך.]]

**מארך ביין** איז דער ווייכער טישו אינמיטן פון די ביין, דארטן וואקסן און ווערן פרודוצירט רוב בלוט צעלן פון די קערפער.

## יידישע קיך 
מען לייגט א מארך ביין פון אן אקס אין דעם טשאלנט פאר שבת צו מאכן טעם און פעטנס.
קאטעגאריע:לימפאטישע סיסטעם
פשעווארסק (הויף)

קליין|מרכז| הערב פשעווריסק

**פשעווארסק**, וועסט גאליציע, איז א באקאנטע שטאָט אין די חסידישע קרייזן, אויף זיין נאמען איז דער הויף וואס רבי משה יצחק געווירצמאן האט אויפגעשטעלט.  דער הויף געפֿינט זיך אין אנטווערפן, און אחוץ אנטווערפן וואוינען רוב פשעווארסקער חסידים אין לאנדאן און אין מאנטשעסטער, ענגלאנד און אין מאנסי, ניו יארק.

דעם פשעווארסקער רבי'נס בית מדרש, בית יצחק, איז אויף מערקאטאר גאס, אנטווערפן.

צו ראש השנה און שבתים פֿון נסיעות קומט צו פֿארן הונדערטער יידן, אנדערע חסידים אויך, נישט נאר פשעווארסקער, דאווענען מיטן רבי'ן, און מען דינגט א גרויסן זאל כדי עס זאל זײַן גענוג פלאץ פֿארן גאנצן עולם.

דער ערשטער רבי איז געווען הר"ר משה יצחק געווירצמאן, א זון פֿון נפתלי אלימלך, וואס איז געווען א זון פֿון ר' אברהם גארליצער. ר' אברהם איז געווען דעם נועם אלימלך'ס אן אייניקל.

ממוזער|220px|לאקאציע פון שטעטל פשעווארסק אין פוילן
נאך דער חתונה האט זיך רבי משה יצחק באזעצט אין פשעווארסק, גאליציע, דעריבער הייסט ער פשעווארסקער רבי. נאכן חורבן פֿון אייראפע איז ער אריבערגעצויגן קיין פאריז. אין יאר תשט"ז האט ער אויפֿגעשטעלט זײַן הויף אין אנטווערפן. ער איז געווען דער נשיא פֿונ'ם גאליציאנער כולל חיבת ירושלים. אסאך פֿלעגן רופֿן עם „ר' איציקל".  זײַנע זון זענען נעבעך אומגעקומען אין די קריג יארן.

נאך זײַן פטירה יום כיפור ה'תשל"ז האבן די חסידים, ובראשם הר"ר אלחנן היילפרין פֿון לאנדאן, מכתיר געווען זײַן איידעם הר"ר יעקב לייזער אלס רבי.

נאך דער פטירה פון רבי יעקב כ"ז חשון ה'תשנ"ט האט ממלא מקום געווען זיין זון רבי לייבוש לייזער.

## פשעווארסקער רבי'ס
* דער ערשטער רבי:  הרה"צ **משה יצחק געווירצמאן** (י"ב טבת ה'תרמ"ב - י' תשרי ה'תשל"ז), א תלמיד פון רבי שמחה ישכר בער האלבערשטאם פון ציעשינאוו
* דער צווייטער רבי:  הרה"צ **יעקב לייזער** (ה'תרס"ז - כ"ז מרחשון ה'תשנ"ט) , ר' משה יצחק'ס אן איידעם און א תלמיד פון רבי חנה האלבערשטאם פון קאלאשיץ
* דער דריטער רבי:  הרה"צ **לייבוש לייזער** שליט"א, ר' יעקב'ס זון, האט חתונה געהאט מיט מרת מלכה מינדל חנה, די טאכטער פון ר' אלטער יעקב יצחק וואגשאל, דער לאנצהוטער רבי. נאך איר פריצייטיגער פטירה האט ער חתונה געהאט בזיווג שני מיט מרת חנה שלאמצע, די טאכטער פון זיין שוואגער ר' יהושע מרדכי אלעזר וואגשאל דער לאנצהוטער רבי.

י"ח אדר תש"ע איז נפטר געווארן די טאכטער פון רבי לייבוש און מרת חנה שלאמצא, מרת שרה בריוו (געב' תשמ"ה), צוויי וואכן נאך ווען זי איז שטארק פארוואונדעט געווארן אין א פארקער צוזאמענשטויס. איר מאן איז ר' ישראל יצחק בריעף, זון פונעם לאנדאנער שוחט ר' משה מאיר בריעף.

## די פשעווארסקער רבי'ס

טעקע:Pshverskitzikl.jpg|רבי איציקל פשעווארסקער
Image:Pshvorskryankele2211200477005.jpg|רבי יאנקעלע פשעווארסקער
Image:Pshverskshlita2202200567459.jpg|היינטיקער רבי לייבוש פשעווארסקער

## וועבלינקען
*בריוו קעגן ציוניזם געחתמ'עט פֿון צווייטן פשעווארסקער רבי'ן 

 

קאַטעגאָריע:בעלגיע
השגחה פרטית

**השגחה פרטית** אדער סתם **השגחה** איז דער תורה באגריף אז א גאט איז משגיח און פאסט אויף אלע טואונגען פון די מענטשן אויף די וועלט, פון עבר הווה און עתיד.

עס איז א מחלוקת הראשונים צו מען מוז גלייבן אין **פרטית** אז דער באשעפער מישט זיך אין דעטאל צו נאר אין אנפאנג, אבער דער בעל שם טוב האט אנגענומען זייער שטארק אין השגחה פרטית, און געפאדערט זיינע תלמידים צו גלייבן אין השגחה פרטית, נישט נאר אין בעלי חיים נאר אפילו אין בלעטלעך און גראזן אויך. 

קאטעגאריע:אמונה ובטחון
מיליטער

ממוזער|250px|שמאל|מיליטער צה"ל
**מיליטער** (פון לאטיין: *militaris*) אדער **ארמיי** איז א ארגאניזאציע וואס פארבאנדט אלע קעמפערס אין א מדינה, א מיליטער איז אונטערגעבויגן צו דער רעגירונג און צו אירע געזעצן. דער צוועק פון דער מיליטער איז צו שיצן דאס לאנד.

די וואס דינען אין א מיליטער הייסן סאלדאטן, די סאלדאטן זיינען צעטיילט אין באזונדערע קארפוסן ווי פוס-מיליטער, לופט-מיליטער, ים-מיליטער, רעזערוויסטן מיליטער, פאנצער מיליטער, ארטילעריע אא"וו.
אחוץ די סאלדאטן פון ניצן וואפן, זענען דא די וואס באדינען די וואפן, און די וואס פירן טאנקען און אנדערע מאשינען.

די ארמיי זענען בעיקר אויף דער יבשה, און ניצן אמאל העליקאפטערס. דאס ים מיליטער קעמפט מיט שיפן. דאס לופט מיליטער קעמפט מיט עראפלאנען.

*
מאדערן ארטאדאקס

[קליין|הרב [יעקב עטלינגער (גריפן יאקב יוקב יוקל) אטלינגער ה**ערוך לנר** מייסד פון **מאדערנע ארטאדאקסיע**]][קליין|250px|רבי [שמשון רפאל הירש בזקנותו מייסד פון תורה עם דרך ארץ]]
[קליין|250px|א געמאלן בילד אלס אינגערמאן רבי [שמשון רפאל הירש מייסד פון תורה עם דרך ארץ]]
 

**מאדערנע ארטאדאקסיע** איז דער מער מאדערענער טייל פון די ארטאדאקסן. די אידילאגע איז געבויעט אויף תורה ומדע, וואס נעמט צוזאם שמירות תורה ומצוות מיט סעקולארע אידאלן.

זיי ווערן דערקענט דורך דעם קליינעם קאפל אנעם שווארצן היט און שווארצן רעקל וואס טון אנקליידן דעם חרדישען איד. 

אין ארץ ישראל האבן די מזרחי אן ענליכער אידעלאגיע.

## תורה עם דרך ארץ 
דאס איז זייער מאטיוויציע און הויפט דעפעניציע, זיי האלטן פון גיין אין קאלעדזש און זיך לערנען א פראפעסיע פון דאקטעריי אדער אדוואקאט. דאס איז באזירט אויף ר' שמשון רפאל הירש.

## געגנטן 
אין אמעריקע זענען די מאדערנע ארטאדאקסיע א רוב פון פרומע יידן אין אלע אנדערע שטאטן אחוץ ניו יארק ווייל זיי האבן ניט געדאנק יודקא אויף אלע אינפארמאציע. אין מאנהעטן וואוינען זיי אין די אפער וועסט סייד, און אפער איסטסייד, און טינעק, ניו זשערסי, און פלעטבוש און קווינס.

## רבנים 
הרב יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק, אן אייניקל פון רבי חיים בריסקער, ווערט פארעכנט אלץ איינער פון די חשוב'סטע דענקער און שרייבער אויף דער אידעאלאגיע פון **תורה ומדע**, און איז געווען פון די גרעסטע פוסקים און הלכה'שע וועגווייזער פאר מאדערן-ארטאדאקסישן אידנטום. רוב היינטיגע רבנים פון די מאדערן ארטאדאקסישע קרייזן, איבערהויפט אין אמעריקע, פארופן זיך אלס תלמידים פון הרב סאלאווייטשיק. 

אנדערע חשובע רבנים פאר די מאדערן ארטאדאקסישע קרייזן:

:הרב אהרן ליכטנשטיין, ר"ם בישיבת רבינו יצחק אלחנן (ריאט"ס) און ראש ישיבה פון הר עציון
:הרב הערשל שעכטער, ר"ם בישיבת רבינו יצחק אלחנן (ריאט"ס)
:הרב שלמה ריסקין, רב פון אפרת אין ארץ ישראל
:הרב דר. משה דוד טענדלער, ר"ם בישיבת ריאט"ס און רב פון קהלה אין מאנסי.
:הרב שאול בערמאן, אנפירער פון עדה ארגאניזאציע
:הרב דר. נחום לאם, לאנג-יעריגער ראש ישיבה פון ריאט"ס און פרעזידענט פון ישיבה אוניווערסיטעט
:הרב יוסף טעלושקין, פאפולערער רעדנער און שרייבער פאר'ן אלגעמיינעם אמעריקאנער וועלט
:הרב מיכאל מלכיור, אנפירער פון מימד פארטיי אין אר"י, לינק-רעליגיעז
:הרב אבי ווייס, אנפירער פון ישיבת חובבי תורה און דער דרישה אינסטיטוט.
:הרב יונתן סאקס, הויפט רב פון ענגלאנד
:הרב עמנועל ראקמאן, קאנצעלאר פון בר אילן אוניווערסיטעט און פריערדיגע הויפט פון *ראביניקעל קאונסעל אוו אמעריקע*, דער שירעם ארגאניזאציע פאר מאדערן ארטאדאקסישע רבנים.

## מוסדות 
ישיבה אוניווערסיטעט איז זייער גרעסטע ישיבה.

ישיבת חובבי תורה איז א גאר מאדערנער ישיבה.

## זעה אויך 
ארטאדאקסן

קאטעגאריע:יידישע שטרעמונגען
וועב 2.0

**וועב 2.0** איז דער איצטיגער אפדעיט פארגעשריטענע ווערסיע פון די אינטערנעט וואס זי האט צו אפערן און פון וואס זי באשטייט.

עס איז א אפגרעיד פון די ביז איצטיגע וועב 1.0 ווערסיע מיט דעם הויפט חילוק אז אמאל זענען וועב סייטס געווען אנגעפירט בלויז ביים די מנהל אבער היינט ווערן וועב סייטס געפירט אייניג ביי יעדן באנוצער. 

הויפטזעכליך ווערט דאס אפגעשפילט דורך די וויקיפעדיע וועב סייט און דעלישעס סאציאלע בוקמארק וועבסייט און ענליכע סייטס וואס איז אנגעפירט און געשריבן דורך יעדן אייניג אן קיין צענטראלער פירערשאפט. אויך איז דאס אפגעטיישט דורך דעם וואס היינט באנוצט מען זיך מיט אר עס עס צו ליינען אנדערע וועב סייטס און נישט דורך זוך מאשינען און פארטאלן. 

קאטעגאריע:אינטערנעט
ספעם

**ספעם** (ענגליש: *spam*) איז דער נאמען פאר אומגעבעטענע אימעילס אדער הערות אויף וועב סייטס פון טראלס.

בערך 85 פראצענט פון אלע אימעילס איז ספעם.

עס ווערט אויכט געשיקט דורך קאמפיוטער פראגראם וואס זוכט אימעיל אדערעסן אויף אלע וועב סייטס אדער בלאגס און שיקט אטאמאטיק עדווערטייזמענטס.

אפט מאל ווערט אזוי געשיקט קאמפיוטער וויירוסס דורך ספעם.

קאַטעגאָריע:אינטערנעט
עראפלאן

קליין|250px|אן "ער־פֿראַנס" פליגער
[250px|קליין|[אנטאנאוו אן-225|אַנטאָנאָוו אַן-225, דער גרעסטער פליווארג געבויט]]
אן **עראפלאן** אדער **פליגער** איז א סארט לופטמאשין וואס איז געוויינטלעך שווערער ווי לופט און טוט זיך הייבן מיט זיינע פליגלען און פליען דורך לופט. 

עס איז איין וועג פון טראנספארטאציע ווי אזוי צו אנקומען פון איין פלאץ צום צווייטן.

א פליגער הייבט זיך אין די לופט 30,000 פיס מיט א גיך פון 400 - 500 מייל א שעה און דאס איז דערווייל די שנעלסטע מיטל פון טראנספארטאציע.

די עלטערע און קלענערע עראפלאנען האבן פראפעלער מאטארן, אבער אלע מאדערנע גרויסע עראפלאנען פארן מיט דזשעט שטראָמען.

## היסטאריע 
די ערשטע פליגער זיך צו ערפאלגרייך הייבן זענען געווען וואס די רייט ברידער האבן געבויט דעם 23סטן מערץ 1903 און געהויבן דעם 17טן דעצעמבער פון יענעם יאר.

## זעט אויך 
* אוויאציע

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:לופטמאשינען
קאַטעגאָריע:אוויאציע
אהאיא

קליין|100px|פֿאָן פֿון אהאַיא
**אָהאַיאָ** איז אפשר דער ערגסטער פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן, זי איז א חלק פון צפון-מזרח, וואס ווערט אנגערופן איסט נארד, זיין הויפט שטאט איז קאלומבוס.

אנדערע גרויסע שטעט אין אהאיא זענען קליוולאנד, סינסינאטי, דייטאן, אקראן און טאלעדא.

אין קליוולאנד געפינט זיך אין איר א גרויסער יישוב פון פרומע אידן, אויך איז דארט דא די טעלזער ישיבה.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 11,799,448

*
איידעהא

קליין|פֿאָן פון
**איידאהא** איז געווארן א שטאַט פון אמעריקע דעם 3טן יולי, 1890,  דער 43סטער שטאט פון די 50.

ער געפֿינט זיך ביים פאציפיק צפון-מערב ברעג

מען פלאנצט דארט אסאך קארטאפל.

דער אפיציעלער שטאַט גרינצייג פון איידעהא איז דער קארטאפל, און דער שטאַט אינסעקט איז דאס מאנארך פלאטערל.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 1,839,106
ווייסע הויז

left|350px
דאס **ווייסע הויז** איז א באצייכענונג צו דאס גרויסע פאלאץ וואס ליגט אויף 1600 פענסילוועניע עוועניו, אין וואשינגטאן די סי וואו עס וואוינט דער פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.

דאס בילד פון דעם ווייסן הויז איז געפארמט אויף א 20 דאלער פאפיר-געלט.

## וועבלינקס 
* די ווייסע הויז וועבסייט

*
אילינוי

קליין|פֿאָן פון
**אילינוי** איז דער איין און צוואנציגסטער שטאַט פון די 50 שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן. ער איז א חלק פון צפון-מזרח, וואס ווערט אנגערופן איסט נארד, זיין הויפטשטאט איז ספרינגפילד.

איינע פון די באקאנטע גרויסע שטעט איז אין איהר מיטן נאמען שיקאגא, זי איז די דריטע גרעסטע שטאט ביי פאפולאציע.

דער סענאטאר פון אילינוי איז געווען דער פאפולערער באראק אבאמא וואס איז היינט דער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 12,812,508

## מענטשן פון אילינוי 
צווישן די באקאנטע אילינויזער זענען:
* אברהם לינקאלן, 16טער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
* יוליסעס גרענט, 18טער פון די פאראייניגטע שטאטן
* ראנאלד רייגען, 40סטער פון די פאראייניגטע שטאטן
* פרענק לויד רייט, ארכיטעקט
* וואלט דיזני
אלאבאמא

קליין|פֿאָן פון אַלאַבאַמאַ
**אַלאַבאַמאַ** איז פלאצירט דרום פון די פאראייניגטע שטאטן און איז די 22טע שטאט פון די 50 שטעט, איר הויפטשטאט איז מאנטגאמערי.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 5,024,279

## עקאנאמיע 
לויטן פאראייניגטע שטאטן ביורא פון עקאנאמישן אנאליז, דער ברוטא שטאַט פראדוקט פון אלאבאמא אין 2008 איז געווען $170 ביליאן, דאס הייסט, $29,411 א מענטש.

אלאבאמא'ס לאנדווירטשאפט פראדוקטן זענען עופות, אייער, רינדער, פיסטאשקעס, באוול, קוקורוזע, סארגע), גרינסן, מילך, סויע און פערשקעס.

אינדוסטריעלע פראדוקציע שליסט איין אייזן און שטאל פראדוקטן (למשל, גאסאייזן און שטאל רערן); פאפיר, געהילץ, און הילצענע זאכן ; מינעריי (בעיקר קויל); פלאסטיק זאכן; אויטאס און  לאסטאויטאס; און קליידונג. 

## טראנספארט 
### באן 
אמטראק האט א טעגלעכע באן, דער קרעסנט, וואס פארט פון ניו יארק קיין ניו ארלינס, מיט סטאנציעס אין עניסטן, בירמינגהאם און טאסקאלוסע.
אקלעהאמע

קליין|פֿאָן פון אקלעהאמע
**אקלעהאמע** איז איינער פון די פופציג פאראייניגטע שטאטן, זי איז פלאצירט אין דרום-מערב אמעריקע וואס ווערט אנגערופן וועסט-דרום-צענטראל, איר הויפטשטאט איז אקלהאמע סיטי. דער שטאַט האט א שטח פון 177,847 קוואדראט ק"מ (68,667 קוואדראט מייל)

אין איר האט פאסירט איינע פון די גרעסטע טראגעדיגעס און טעראר געצילט קעגן דער רעגירונג פון די פאראייניגטע שטאטן. עס איז דורכגעפירט דורך "אייגענע", טימעטע מקעוועי א ווייסער עקסטרעמיסט, וואס האט געהאלטן אז די רעגירונג פון די פאראייניגטע שטאטן פארדינט צו ווערן אינטערגעברענגט.

זי איז די 46סטער שטאט פון די 50 שטאטן.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 3,959,353

## געבוירן אין אקלעהאמע 
* דזשאָן מײַקל טאַלבאָט
ארעגאן

קליין|100px|פֿאָן פֿון ארעגאן
left|thumb|250px|ארעגאן - די שטאט קעפיטאל
**ארעגאן** איז א שטאַט אין דעם מערב ברעג פון אמעריקע גרעניצט זיך מיט דעם פאציפישן אקעאן, און איז דער 33סטער שטאט פון די 50 שטעט

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 4,237,256
ארקענסא

קליין|250px|איינער פון די שיינע פלעצער אין ארקענסא
**אַרקענסא** איז איינע פון די פופציג שטאַטן אין די פאראייניקטע שטאַטן פון אמעריקע. ער איז דער 25סטער שטאט, זיי ווערט פארעכנט פאר א דרום-מערב שטאט וואס הייסט וועסט-דרום-צענטראל, פאקטיש איז ער אינמיטן אמעריקא, ער גרענעצט זיך מיט זעקס שטאטן.

ביל קלינטאן, אמאליגער גובערנאטאר פון ארקענסא, איז געווען פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטטאן.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 3,011,524.
דעלעווער

קליין|פֿאָן פון דעלעווער
**דעלעווער** אי דער ערשטער אמעריקאנער שטאַט ס'ווערט גערופן איינע פון 5 מיט-אקיאנוס שטעט. דעלעווער איז דער צווייטער קלענסטער שטאַט אין שטח.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 989,948
האוואי

thumb|left|
**האוואי** איז א גרופע אינזלען וואס געפינט זיך אין שטילן אקעאן, זי איז ווייט ארום דריי טויזנט פיהר הונדערט מייל פון סאן פראנציסקא קאליפארניע, איהר הויפטשטאט איז האנאלולו.

זי איז די פופציגסע שטאט פון די פאראייניגטע שטאטאן, זי איז געווארן א עמטליכע שטאט אין יאהר ה'תשי"ט, זי איינע פון די צוויי שטאטן וואס האט נישט קיין גרעניץ מיט די פאראייניגטע שטאטן, עס טיילט איהר אפ די וואסערן.

זי איז שטארק באקאנט ביי דער צווייטער וועלט מלחמה צוליב דעם אנגעריף פון די יאפענעזער אויף איהר אמעריקאנער מיליטערישע אינזעל פערל הארבער.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 1,455,271
ווייאמינג

קליין|100px|פֿאָן פֿון וויאמינג
**וויאמינג** איז איינער פון די פופציג שטאטן אין די פאראייניגטע שטאטן. ער איז א חלק פון די ראקי בערג, א בערגיגע געגנט. וויאמינג האט די קלענסטע באפעלקערונג, ער איז דער 44סטער שטאט פון די 50 שטעט, זײַן הויפטשטאט איז שאַיען.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 576,851

אין וויאמינג געפינט זיך דער גרעסטער פארק פון די פאראייניגטע שטאטן, דער יעלאסטאן פארק. עס איז באקאנט די אקסן וואס דרייען זיך ארום אין איהר פראנק און פריי אין די טויזנטער.

אויך זעט מען אסאך אין דעם פארק די אלד פעטפואל, דאס זענען הייסע פארע און וואסער שטראמונגען וואס שפראצן ארויס פון די ערד טיפענישן, עס איז זייער אינטערעסאנט דאס צוזעהן, עס גייט צו אז פונקטליך יעדע זעכציג מינוט שפריצט ארויס א מעכיטיגע שפריץ פון דער ערד, עס דערהויבט צו איבער פינף מעטער, עס שפריצט אזוי פינף מינוט אין א צו.

## עקאנאמיע
לאנדווירטשאפט איז שטענדיק געווען א וויכטיקער טייל פון דער עקאנאמיע פון וויאמינג. די עיקר זאכן וואס וואקסן אין וויאמינג זענען פלייש, היי, צוקער, תבואה (ווייץ און גערשט) און וואל.
וויסקאנסין

**וויסקאנסין** איז דער דרייסיגסטער שטאט פון די 50 שטאַטן אין די פאראייניגטע שטאטן, עס ענטהאלט אין זיך אסאך פארעם'ס און איז באוויסט פאר די קעז וואס ווערט דארט געמאכט, ס'איז אין צענטער פון אמעריקע, לעבן צוויי פֿון די גרויסע אזערעס, זיין הויפט שטאט איז מעדיסען.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 5,893,718.
ווירדזשיניע

**ווירדזשיניע** איז דער 10טער שטאט פון די פופציג שטאטן, אין די פאראייניגטע שטאטן, וואס געפינט זיך אין דרום זייט פון אמעריקע. די הויפטשטאט איז ריטשמאנד.קליין|250px|סי איי עי הויפט אריינגאנג אין לענגלי, ווירדזשיניע

די סי איי עי איז הויפטקווארטירט אין לענגלי, ווירדזשיניע.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 8,631,393
ווירדזשיניע, גערופן אויפן נאמען פון דער מלכה עליזאבעט די ערשטע, וועמען מ׳האט גערופן די  "בתולה קעניגין" (The Virgin Queen), איז געווען איינע פון די 13 זידלונגען וואס האבן רעוואלטירט קעגן בריטאניע אין 1776. ווי איינע פון די ערשטע שטאַטן אין די פאראייניגטע שטאטן, האט ווירדזשיניע פארזארגט צו די פאראייניגטע שטאטן א סך פון אירע ערשטע חשובע פירער ווי דזשארזש וואשינגטאן און טאמעס זשעפערסאן, ווי אויך נאך זעקס פרעזידענטן פון די פאראייניגטע שטאטן וואס זענען געבוירן געווארן אין דעם שטאַט (זשיימס מעדיסאן, זשיימס מאנרא, וויליאם הענרי העריסאן, זשאן טיילער, זאקארי טיילאר און וואודרא ווילסאן); צוליב דעם רופט מען ווירדזשיניע די „מאמע פון די פרעזידענטן". אויך האט ווירדזשיניע פיל ערטער פארבונדן מיט דער היסטאריע פון די פאראייניגטע שטאטן.

היסטאריש האט ווירדזשיניע געהערט צום דרום וואו מען האט צוגעלאזט שקלאפעריי.
אריזאנע

left|250px|אריין אין אריזאנע
**אריזאנע** () איז א שטאַט ביים דרום ברעג פון אמעריקע וואס גרעניצט זיך מיט מעקסיקא. זי איז באוואוסט מיט אירע הייסע זומערס און מדבריות. זי איז דער אכט און פערציגסטער שטאט פון די 50 שטאטן. איר הויפט שטאט איז פיניקס. זי ווערט אנגערופן צווישן די שטאטן פון ראקי בערג.

אין אריזאנע געפינט זיך די רוזעוועלט דאמבע, וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אויסצוניצן די טייך וואסערן פאר די פעלדער אין דער מדבר'דיגער געגנט.

**דער גרויסער קעניאן** איז געווארן פון דעם טייך געלעגער פון דעם קאלאראדא טייך, איינער פון די גרויסע טייכן פון די פאראייניגטע שטאטן, ער גייט ארויס פון די פעלזן בערג און שלענגלט זיך דורך די הויכע בערגלעך פון אריזאנע, ביז עס גיסט זיך אריין אין מעקסיקא ים אויסגוס, די רוישיגע וואסער פון דעם קאלאראדא טייך האבן אין לויף פון די יאָרן פאראורזאכט א שטארקער מיטשלעפ, אין די פעלזן, אזוי איז געשאפן געווארן דער מעכטיגער און וואונדעליכער שיינער קעניאן.

פון דערווייטענס זעהט עס אויס מעכטיג ווי הויכע זיילן, טורעמ'ס און פאלאצן, די שטיינער זענען אין פארשידענע פארבן, אבער רוב זענען די קאליר רויט, עס איז אבער אויך דא געלע, ברוינע, גרינע און אפילו שווארצע שטיינער, א מענטש וואס דרייט זיך דארט זעט קלאר און באשיינפערליך די וואונדער פון נאטור, און רופט אויס מיט באגייסטערונג דעם באקאנטן פסוק פון דוד המלך: '''מה רבו מעשיך ה' כולם בחכמה עשית מלאה הארץ קניניך'''.

עס רעגנט כמעט נישט אין אריזאנע. אבער טראץ דעם זענען דארט פארהאן פארשידענע פלאנץ פעלדער, דורך דעם וואס מען באוואסערט זיי מיט ריזיגע שלויכן.

עפ"י הלכה איז א הידור פאר די מצות אויף פסח צו נעמען ווייץ וואס עס האט נישט גערעגנט דערויף זינט עס איז געווארן געצייטיגט.

## דעמאגראפיע 
די באפעלקערונג פון אריזאנע לויטן 2020 צענזוס איז 7,151,502

עס איז באקאנט פאר די פרומע אידן דאס פארהעלטנמעסיג יודיש דערפל אין אריזאנע וואס הייסט זכריה ברוינער'ס ישוב.
ווערמאנט

קליין|100px|פֿאָן פֿון ווערמאנט
קליין|250px|ווערמאנטער שטאַטהויז	
**ווערמאנט** איז איינער פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן, ער איז אינעם חלק פון ניו ענגלאנד, זיין הויפט שטאט איז מאנטפעליער.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 643,077

די צוויי סענאטארן פון ווערמאנט זענען פאטריק ליהי און בערני סאנדערס.
וועסט ווירדזשיניע

**וועסט ווירדזשיניע** איז פלאצירט דרום אין די פאראייניגטע שטאטן און איז דער צענטער שטאַט פון די 50 שטאטן אין אמעריקע. איר הויפטשטאט איז טשארלסטאן. די ארומיגע שטאטן זענן פענסילוועניע צו צפון, אהאיא צו צפון און מערב, קענטאקי צו מערב, מארילאנד צו צפון און מזרח, און ווירדזשיניע צו מזרח און דרום.

די אהייא און פאטאמאק טייכן זענען א טייל פון אירע גרענעצן.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 1,793,716

## שטאטשאפט 
וועסט ווירדזשיניע איז געווארן א שטאט אין 1863.
וועסט ווירדזשיניע איז אמאל געווען א טייל פון ווירדזשיניע. ביים אנהייב פונעם אמעריקאנער ברידערקריג, האט ווירדזשיניע מיט אנדערע דרומדיגע שטאטן ארויסגעטרעטן פון די פאראייניקטע שטאטן. די איינוואוינער פון דעם מערבדיגן טייל פונעם שטאט האבן געשפירט אז זיי האבן נישט קיין השפעה אין די ענינים וואס ווערן געפירט אינעם שטאט, בפרט דעם באשלוס ארויסצוטרעטן. זיי האבן דעמאלסט ארויסגעטרעטן פון ווירדזשיניע צו שאפן אן אייגענעם שטאט, וועסט ווירדזשיניע, אין די פאראייניגטע שטאטן. נאך דער מלחמה זענען די פאראייניגטע שטאטן צוריק צוזאמען , אבער וועסט ווירדזשיניע האט נישט צוריקגעקערט צו ווירדזשיניע.

## געאגראפיע 
וועסט ווירדזשיניע ווערט אפט גערופן דער "באַרג שטאַט" ווייל זי איז אינגאנצן אין דער אפאלאשיען בארגן קייט, און ס'זענען דא פילע בערגלעך און בערג דורכאויס דעם שטאט. דער העכסטער איז ספרוס 4863 פיס (1482 מעטער) איבערן ים־פלאך.
יוטא

קליין|פֿאָן פון יוטא
**יוטאַ** (ענגליש: *Utah*) איז א שטאַט אין די פאראייניגטע שטאטן. ער איז געווארן דער 45סטער שטאט אריינצוקומען אין דעם פאריין דעם 4טן יאנואר, 1896. יוטא איז דער   13טער גרעסטער און דער  34סטער  מערסט באפעלקערטער שטאט. די הויפטשטאט איז סאלט לייק סיטי.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 3,271,616
טעקסאס

קליין|פֿאָן פון
צו מיינט איר שטייערן?

**טעקסאַס** (, *טעקסעס*; שפאניש: *Tejas*, *טעכאַס*) איז איינער פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן, אין דרום-מערב, וואס ווערט אנגערופן וועסט-סאוט-סענטראל. זיין הויפטשטאט איז אסטין.
די גרעסטע שטעט אין טעקסאס זענען היוסטן, סאן אנטאניא און דאלאס.

דער פריערדיגער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן דזשארזש וואלקער בוש איז דארט געווען גובערנאטאר, ער האט צוויי מאל געוואונען די וואלן דארט.

## באפעלקערונג 
די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 29,145,505

## געאגראפיע 
די גרעסטע שטעט אין טעקסאס זענען היוסטן, סאן אנטאניא, דאלאס און אסטין (די הויפטשטאט).

## רעגירונג 
## עקאנאמיע 
## קולטור 
טעקסאס קולטור איז א צונויפמישונג פון צפון־אמעריקאנישע קולטור, שפאנישע קולטור און מעקסיקאנישע קולטור.

דער פאפולערסטער ספארט איז פוסבאל. אויך שטארק פאפולער זענען אויטאספארט און פערד געיעג.
לואיזיאנא

**לואיזיענע** איז איינע פון די פופציג פון די פאראייניגטע שטאטן, זי איז פלאצירט אין דרום-מערב אמעריקע וואס ווערט אנגערופן וועסט-סאוט-סענטראל, איהר הויפט שטאט איז בעטן רוזש, און די גרעסטע שטאט איז ניו ארלינס.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 4,657,757
מיזורי

**מיזורי** איז איינע פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. עס געפינט זיך אין חלק פון צפון-מעריב וואס הייסט וועסט-נורד-סענטראל. איהר הויפט שטאט איז דזשעפערסאן סיטי.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 6,154,913
הערי ס. טרומאן די 33'טער אמעריקאנער פרעזידענט, פון די פאראיינגיטע שטאטן קומט פון דארט.
מאנטענע

קליין|100px|פֿאָן פֿון מאנטענע
**מאנטענע**  איז א שטאַט אין די מערבדיגע פאראייניגטע שטאטן. איר הויפטשטאט איז העלענע.

מאנטענע איז דער 4טער גרעסטער שטאט לויט שטח און דער 44סטער מערסט באפעלקערטער שטאט פון די 50 שטאטן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. דער מערבדיקער דריטער טייל פונעם שטאט האט עטלעכע בארג-קייטן.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 1,084,225

## עטימאלאגיע 
דער נאמען "מאנטענע" נעמט זיך פון שפאניש *montaña* *מאנטאַניאַ* (בארג).
מיסיסיפי

**מיסיסיפי** איז איינער פון די דרומדיקע שטאטן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 2,961,279
מינעסאטע

**מינעסאטע** איז איינע פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע, און איז געווארן דער 32סטן שטאַט דעם 11טן מיי 1858. זי געפינט זיך אין חלק פון צפון-מעריב וואס הייסט וועסט נארד סענטראל. איר הויפטשטאט איז סאן פאל.

מינעסאטע איז דער 12טער גרעסטער שטאט לויט שטח און 21סטער מערסט באפעלקערטער שטאט.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 5,706,494

## שטאַט סימבאלן פון מינעסאטע 
* שטאַט געטראנק:  מילך
* שטאַט ספארט: אייז האקי
* שטאַט פֿלאטערל: מאנאַרך
מעין

**מעין** איז איינער פון די פופציג שטאטן אין די פאראייניגטע שטאטן. ער איז א חלק פון דעם ניו ענגלאנד ראיאן. זיין הויפטשטאט איז אויגאסטא.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 1,362,359
מאסאטשוסעטס

די **קאָמאָנוועלט פון מאַסאַטשוסעטס** (ענגליש: *Commonwealth of Massachusetts*) איז איינער פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן. ער איז אין דעם חלק פון ניי ענגלאנד אין צפון-מזרח פון די פאראייניגטע שטאטן. 
 
זיין הויפטשטאט איז באסטאן; די שטאט באסטאן איז איינע פון די גרעסטע שטעט אין אמעריקע.
 
די שטאַט'ס הויפטשטאָט און גרעסטע שטאָט אין מאסאטשוסעטס איז באסטאן. אנדערע שטעט מיט א באפעלקערונג איבער 100,000 שליסן איין וואוסטער, ספרינגפילד, לאוועל און קעמברידזש. 

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 7,029,917 .

מאסאטשוסעסט איז באקאנט אין די לעצטע יארן אין גאנץ אמעריקע צוליב דעם וואס זיין סענעטאר, זשאן קערי, איז געלאפן פאר פרעזידענט קעגן פרעזידענט דזשארזש וואלקער בוש אין יאר 2004, און האט פארלוירן די וואלן.

טעקע:Lexington Battle Green, Lexington MA.jpg
טעקע:Ocean Lighthouse Salem Massachusetts.jpg
טעקע:Mass statehouse eb1.jpg

*
נעוואדא

**נעוואדא** איז א שטאַט אין מערב פון די פאראייניגטע שטאטן. זיין הויפטשטאט איז קארסאן סיטי, און די גרעסטע שטאט איז לאס וועגאס.
צפון דעקאטע

**צפון דעקאטע** () איז איינע פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. עס געפינט זיך אין חלק פון צפון-מערב וואס הייסט וועסט-נורד-סענטראל. זיין הויפטשטאט איז ביסמארק.

צפון דעקאטע איז געווארן איינער פון די פאראייניקטע שטאטן דעם 2טן נאוועמבער 1889. דער מיזורי טייך פליסט דורך דער מערב זייט פונעם שטאַט.

צפון דעקאטע גרענעצט די קאנאדישע פראווינצן מאניטאבא און סאסקאטשעוואן צו צפון, מינעסאטע צו מזרח, דרום דעקאטע צו דרום און מאנטענע צו מערב.

## עקאנאמיע 
דער שטאַט איז דער גרעסטער פראדוצירער אין די פאראייניגטע שטאטן פון א סך תבואה, כולל גערשט (36% פון פֿ"ש געראט), האבער (17%) און ווייץ (15%).
ניו העמפשער

קליין|שמאל| פֿאָן פֿון ניו העמפשיר
**ניו המעפשער** איז א שטאַט אין די ניו ענגלאנד ראיאן פון די פאראייניגטע שטאטן. זיין הויפטשטאָט איז קאנקארד.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 1,377,529.
נעבראסקא

קליין|פֿאָן פון
קליין|250px|נעבראסקא
**נעבראסקא** איז איינע פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. עס געפינט זיך אין חלק פון צפון-מעריב וואס הייסט וועסט נארד צענטראל. זיין הויפטשטאט איז לינקלען.

## עקאנאמיע 
די ביורא פון עקאנאמישן אנאליז האט גערעכענט דעם ברוטא שטאַט פראדוקט פון נעבראסקא אין 2010 צו זיין $89.8 ביליאן. נעבראסקא האט א גרויסן לאנדווירטשאפט סעקטאר, און איז א גרויסער פראדוצירער פון רינדער פלייש, חזיר פלייש, קוקורוזע (טערקישער ווייץ), סויע באנדלעך און זארגעהירזש. אנדערע וויכטיקע סעקטארן שליסן איין פראכט טראנספארט, פאבריקאציע, טעלעקאמוניקאציע, אינפארמאציע טעכנאלאגיע און פארזיכערונג.

## רעפערענצן
דרום דעקאטע

**דרום דעקאטע** איז איינער פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. זי געפינט זיך אין חלק פון צפון-מערב וואס הייסט וועסט-נארד-צענטראל. איר הויפט שטאט איז ביסמארק.

איינער פון  די מערסט באוואוסטע ערטער אין דרום דעקאטע איז דער נאציאנאלער אנדענק-מאנומענט אויף בארג ראשמאר.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 886,667
ניו מעקסיקא

**ניו מעקסיקא** איז איינע פון די פופציג פון די פאראייניגטע שטאטן, זי געפינט זיך אין די ראקי בערג געגנט. זיין הויפטשטאט איז סאנטע פע.

עס געפינט זיך אין אים, איינע פון די אינטערעסאנטסטע טוריסטן פלעצער פון די פאראייניגטע שטאטן, דער קאלסבאד הייל, דאס ווערט פארעכנט ווי דער גרעסטער הייל אין דער וועלט. עס איז איבאראל באוואוסט  מיט זיינע אייז טראפן וואס הענגן אראפ, זיי פארמירן הערליך שיינע פארעמס און אלע פארבן וואס נאר מעגליך.

דער הייל איז געמאכט שטאקן אויף שטאקן. מען האט אריינגעבויט אין איהר ספעציעלע שיינע זאלן, צימערן און פילצאליגע אונטערעדרדישע דורכגאנגען, ספעציעל איז באוואסט "דער גרויסער שטוב". אויך איז דא אינעם הייל אסאך ריזיגע וואסערן און טייכן וואס מען קען זיי דורכגיין בלויז מיט שיפען. די וועגן פון איין שטאק צום צווייטן קען זיין אסאך מאל וואס מען מוז זיך דראפענען בלויז דורך שטריק.
פענסילוועניע

קליין|250px|פאן פון פענסילוועניע
קליין|250px|דער זיגל פון פענסילוועניע
**פענסילוועניע** איז א שטאט אין די מיטל אטלאנטיק ראיאן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 13,002,700

פענסילוואניע ווערט גערופן "דער קוואקער שטאַט" ווייל ס'איז געגרינדעט פון דער קוואקער קאלאניע פון פענסילוואניע. די ערשטע קאנסטיטוציע (פון וויליאם פען) האט גאראנטירט פרייהייט פון געוויסן.

*
דרום קאראליינע

**דרום קאראליינע** () איז א שטאַט אין דרום-מזרח פון די פאראייניגטע שטאטן. איר הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז קאלומביע. די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 5,118,425 מענטשן, דעם 24סטער ראנג אין די פאראייניגטע שטאטן. דער לאנד שטח פונעם שטאַט איז פֿאַרהעלטנמעסיק קליין, דער 40סטער גרעסטער.

אנדערע וויכטיגע שטעט דרום קאראליינע זענען טשארלסטאן, גרינוויל, ספארטאבורג, אנדערסאן, סאמטער און פֿלארענס.

צוליב איר נאטירלעכער שיינקייט, קומען אינעם שטאַט אסאך טוריסטן, ספעציעל צו מירטל פלאזשע, טשארלסטאן און הילטאן העד אינזל.

דרום קאראליינע איז געווארן א שטאַט אין 1788. די עקאנאמיע איז געווען באזירט אויף לאנדווירטשאפט, באוואוסט פאר באוול, רייז, אינדעך, און טאביק. נאכן אמעריקאנער ברידערקריג, האט דער שטאט פארלוירן אסאך פון זיין פאליטישע און עקאנאמישע קראַפֿט. אנטקעגן דעם סוף פונעם 20סטן יארהונדערט, האט דער שטאט אנגעהויבן פארשטארקן זיין עקאנאמיע און פארמערן זיין באפעלקערונג. די הויפט אינדוסטריעס היינט זענען טוריזם, טעקסטיל און פאבריקאציע. דרום קאראליינע האט די צווייטע גרעסטע צאָל ארבעטערס באשעפטיגט דורך אינטערנאציאלע פירמעס (לויט דער קאפצאל) אין די פאראייניגטע שטאטן.

דרום קאראליינע איז באגרענעצט צו צפון מיט צפון קאראליינע, צו דרום און מערב מיט זשארזשיע, אריבער דעם סאוואנע טייך, און צו מזרח איז דער אטלאנטישער אקעאן.
קאלאראדא

קליין|פֿאָן פון
**קאלאראדא** () איז דער 38טער שטאט פון די 50 שטאטן. איר הויפטשטאט איז דענווער. זי איז פלאצירט אין הארץ פון די פאראייניגטע שטאטן אין געגנט פון די ראקי בערג.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 5,773,714

קאלאראדא איז באקאנט מיט איר בערגיגער פאנאראמע. אירע הויכע בערג שפיצן וועלכע זענען אינעם ווינטער פולקאם איבערגעדעקט מיט שניי, ציען צו זיך פיל טוריזם. אמעריקאנער באטיטלען קאלאראדא אלס "די קליינע שווייץ".
קענזעס

**קענזעס** (ענגליש: *Kansas*) איז איינע פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. עס געפינט זיך אין חלק פון צפון-מעריב וואס הייסט וועסט נארד צענטראל. זיין הויפטשטאט איז טאפעקע.

אזוי ווי אנדער שטאטן אין דעם שטח פון אמעריקע, איז קענזעס א גרויסער פראדוצירער פון ווייץ און אנדערע תבואות, און פראדוצירט א פינפטל פון גאר די ווייץ וואס וואקסט אין די פאראייניקטע שטאטן. אחוץ ווייץ פראדוצירט קענזעס גרויסע קוואנטיטען פון סארגע, זומער קארטאפל און זונרויזן, אנדערע אינדוסטריעס אין קענזעס זענען אוויאציע און קאמוניקאציעס.

## וועבלינקען
## רעפערענצן
מישיגן

**מישיגן** איז איינע פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן, זי איז א חלק פון צפון-מזרח, וואס ווערט גערופן איסט נארד, איר הויפט שטאט איז לאנסינג.

די גרעסטע שטעט אין מישיגן זענען דעטרויט, גראנד רעפידס, סטרלינג הייטס, ען ארבאר, לאנסינג און קאלאמאזו.
קליין|מישיגן אויף דער מאפע
די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 10,077,331

קאַטעגאָריע:מישיגן
ניקאלשבורג

קליין|250px|א שלאס אין ניקאלשבורג
**ניקאלשבורג** (טשעכיש: **מיקולאָװ**) אין איז אַ שטאָט אין טשעכײַ אין דער געגנט פֿון מעהרן װאָס ליגט נעבן דער גרענעץ צו עסטרײַך. דער רבי ר' שמעלקע איז געווען אב"ד פון ניקאלשבורג.

אין יאר 1938 האבן געוואוינט 472 יידן אין ניקאלשבורג; רוב פון זיי זענען אומגעקומען אין חורבן אייראפע.

## רבנים פון ניקאלשבורג 
* הרב אהרן שמואל קיידאנאווער
* ה'ת"ח - ה'תכ"א: הרב מנחם מענדל קראכמאל בעל "שו"ת צמח צדק" (דער ערשטער)
* ה'תכ"א  : הרב גרשון אשכנזי
* ה'תמ"ט - ה'תס"ט : הרב דוד אפנהיים בעל "שו"ת נשאל דוד" 
*  ה'תקל"ג - ה'תקל"ח: רבי שמואל שמעלקא הורוויץ
* ה'תקמ"ט - ה'תקפ"ט: רבי מרדכי באנעט 
* ה'תרט"ו - ה'תרט"ז: רבי שלמה קוועטש 

קאַטעגאָריע:שטעט אין טשעכיי
לאקימיע

**לייקעמיע** איז א פארעם פון יענער מחלה, קענסער אין דעם בלוט רוב מאל אין דעם מארך ביין וואס איז גורם אז די בלוט צעלן פארמערן זיך אבנארמאל, און די ווייסע בלוט צעלן (לייקאואייטס) טוען מיט דער צייט אוועק שטופן די רויטע בלוט צעלן מיט די טראמבאציטן.

קאַטעגאָריע:קרענק
קאנגרעס

די **קאנגרעס** פון די USA רעגירונג איז די לעגיסלאטור פון דער רעגירונג ווי די געזעצן ווערן באארבעט און דורך געפירט. ס'איז צוטיילט אויף צוויי: דאס הויז פון רעפרעזענטאנטן און די סענאטארן וואס ביידע צוזאמען פיהרען דורך געזעצן.

די בילדונג איז אין וואשינגטאן די סי

קאַטעגאָריע:USA רעגירונג
קאַטעגאָריע:וואשינגטאן די סי
אינדיאנע

קליין|פֿאָן פון
**אינדיאַנע** (ענגליש: *Indiana*) איז דער ניינצנטער שטאַט פון די פאראייניגטע שטאטן. זי איז א חלק פון מיטל-מערב, וואס ווערט אנגערופן מידוועסט. די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאָט איז אינדיאַנאפּאָליס. דער נאָמען אינדיאַנע באדייט "לאַנד פון די אינדיאַנער".

אין זומער תש"פ האבן זיך א גרופע חסידי'שע משפחות געצויגן צו אינדיאנע.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 6,785,528
דעניס פרעגער

left|thumb|250px|דעניס פרעגער
**דעניס פרעגער** איז א אידישער ראדיאו טאלק שוי האוסט פון קאליפארניע וואס ווערט געהערט אין הונדערטער לאקאלע ראדיא סטאנציעס דורכאויס אמעריקע.

ער איז רעכט קאנסערוועטיוו געשטימט. 

אויך געהער ער זיך אן צו דער קאנסערוועטיווער שטרעמונג פון אידישקייט.

ער איז נאנט צו חב"ד אקטיוויטעטן און נעמט אקטיוו אנטייל אין זייער פאנדרעיזינג.

ער איז געווארן אויפגעצויגן אלס קינד און בחור אלס פרומער און דערנאך געווארן מער פריי.

ער גלייבט אז די תורה איז פון הימל, און געשריבן דורך א העכערער גאטליכער האנט נישט דורך א מענטש.

ער האלט זיך אבער רוב מאל מיט די רעפובליקאנער קעגן די דעמאקראטישע פארטיי פאליטיק.

ער האט אנגעהויבן זיין פובליק רעדן קאריערע אלס אקטיוויסט צו באפרייען די אידן פון קאמונסיטישער רוסלאנד.

ער האט יארן לאנג אנגעפירט א רעליגיע פראגראם פון א גלח, רב און אימאם.

ער רעדט בעיקר פון מאראלן.

ער האט זיך געגט פון זיין אייגן ווייב און חתונה געהאט מיט זיין גויטע סעקראטאר.

## דערויסענדע לינקס
* ארכיוון פון אלע זיינע ארטיקלען ערשינען אין דעם וועב סייט זשאואיש ווארדל רעוויאו. http://www.jewishworldreview.com/1106/prager_archives.asp

קאטעגאריע:ראדיא
קאטעגאריע:אמעריקאנער יידן
FBI

left|175px
די **FBI** (ענגליש: *Federal Bureau of Investigation*, יידיש: "פעדערעלע ביורא פון אויספארשונגען") איז אן אמעריקאנישע ארגאניזאציע געגרינדעט אין 1908 מיטן נאמען **ביורא פון אויספארשונגען** (BOI), באקומען דעם נאמען FBI הערשט אין 1935. עס אפערירט אונטער דעם יוסטיץ דעפארטמענט.

## מיסיע 
די מיסיע און ציל פון דער ארגאניזאציע איז צו באשיצן און באוואכן אמעריקאנער טעריטאריע פון טעראריסטן, און האלטן אן אויג אויף די קרימינאלע געזעצן צו ס'ווערט אויסגעפאלגט און איינגעהאלטן

באשיצן ציווילע רעכטן, האלטן אונטער קאנטראל די אויפירונג פון גרופעס נישט צו ווערן גענג'ס.

דער היינטיגער דירעקטאר זייט 2001 איז ראבערט מילער.

## דער שרעקליכער נאכטעם פון דער ארגאניזאציע 
מאנכע אמעריקאנער פון אלע שיכטן און קרייזן, שוין אפגערעדט פון די מינאריטעטן, רעדן זיך אפ אויף די פולע אומרעכטן וואס זיי נוצן אויס אונטער זייער מאכט איינפלוס קעגן פשוט'ע אמעריקאנער בירגער, און אפטמאל איז עס אפילו טויט שטראף אורטיילן, און אפילו ווען זיי אנערקענען יא אמאל אז זיי האבן געמאכט א טעות דערקלערן זיי נישט אין אן אפענעם וועג כדי ריינצואוושן יענעם'ס נאמען, נאר קודם פאררופן זיי א גרויסע פרעס-קאנפערענץ און באזינגען יענעם, און דערנאך סעטלען זיי דעם ענין אונטער באהאלטענע אפמאכן וואס צווינגט יענעם (אין רוב פעלער) נישט ארויס צו געבן קיין שום דעטאלן, אונטערן מאנטל אז עס קען שאטן פאר דער זיכערהייט פון דעם לאנד.

פון דער צווייטער זייט מטבע זאגן די אויטאריטעטן אז עס איז אוממעגליך אנצוגיין צו באשיצן אזא גרויסע אימפעריע ווי וואס דער מערסט דעמאקראטיש לאנד שטעלט צו אן מאכן פון מאל צו מאל א טעות, און דאס ארויסגעבן די אינפארמאציע איז יצא שכרו בהפסידו אז אזוי וועלן די עכטע פארברעכער וויסן די טאקטיקן פון דער רעגירונג און וויסן וויאזוי זיך אויסצומיידן פון זיי

אבער דאס זענען ביידע מודה אז די פארגיטיגונג וואס זיי געבן פאר אומשולדיגע זענען גאר מינימאל, און די שולדיגע דערין (אויב עס איז דא מען רעדט נישט פון קיין מיסטפארשטענדענישן און דאס גלייכן) ווערן זעלטן ווען דיסציפלינירט.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייט פונעם עף בע אי

קאטעגאריע:USA רעגירונג
קאטעגאריע:שפיאנאזש אגענטורן
NSA

קליין|350px|הויפטקווארטיר אין מערילענד
**די נאצינאלע זיכערהייט ארגאניזאציע** אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע איז געשטעלט אויף אויפכאפן סיגנאלן און קאמיוניקאציע קאנאלן פארדעכטיגט צו דינען אנטקעגן אמעריקע׳ס אינטערעסן. אין דעם איז אריינגערעכענט אינטערנעט {זיפ} פילטערונג טעלעפאן באגס און יעדע קאמוניקאציע מיטל. דאס איז א געהיימע ארגאניזאציע גלייך צו די CIA נישט וויסנדיג די בוזשעט און אגענטן די צאל. ס'איז אנגענומען אלץ דער וועלט'ס גרעסטע שפיאנאזש אגענטור. די אגענטור איז אונטער דעם פארטיידונגס דעפארטמענט.

ס'גייט ארום אזא ווערטל אז די ראשי תיבות פון די אגענטור איז **N**'o **S**'uch **A**'gency פרייע אפטייטש: נישטא אזא אגענטור, אדער **N**'ever **S**'ay **A**'nything פרייע אפטייטש: קיינמאהל נישט זאגן גארנישט, צוליב די געהיימניספולקייט וואס נעמט ארום די אגענטור אסאך יארן איז די אגענטור געווען אונטער א שלייער אז אפילו איהר עקזיסטענץ איז נישט באשטעטיגט געווארן דורך דער רעגירונג. וואס דאס ברענגט די רייץ אז אפילו היינט וואס מ'ווייסט פון איהר עקזיסטענץ שטעלט מען אויס בילדער און מ'ציילט קאר'ס פון די פארקינג לאט מ'קוקט ביל'ס און נאך כדי געוואר צו ווערן עפעס מער איינצעלהייטן איבער דער אגענטור און די וואס גייען צו ווייט אפילו צייטונגען קענען צומאל הערן פון פרעזידענט: ביז דא עד כאן אזוי ווי ס'האט שוין פאסירט עטליכע מאהל, ווי בוש ביי די USA TODAYS ארטיקל.

פארשטייט זיך אז פון די אקטיוויטעטן וואס מ'ווייסט שוין יא ציעט עס אסאך קריטיק דאס אז אלע טעלעפאן ליניעס ווערן געבאגט האט געדרייט א קאפ פאר פרעזידענט בוש און אזוי ווייטער.

ביי דער צווייטער וועלט קריג זענען אסאך קאד'ס געבראכן געווארען דורך דער אגענטור.left|160px

## וועבלינקס 
* אפיציעלע וועבסייט פון די NSA

קאַטעגאָריע:USA רעגירונג
F-16 פייטינג פאלקאן

קליין|350px
דער **F-16** איז א קלאַס פון מיליטערישע עראפלאנען וואס איז פֿאבריצירט געווארן אין אמעריקע אין 1993, און צוליב זיין דערפאלג באניצן זיך 24 לענדער מיט דעם פליגער. ישראל באניצט זיך מיט דעם אלס זייער הויפט לופט-וואפן און ביז היינט פראדוצירט מען נאך נייע F-16.

F-16 איז פון דער F קאטעגאריע ד.מ. פייטער.

קאטעגאריע:USA מיליטער
קאטעגאריע:צה"ל
מיליטער פון די פאראייניגטע שטאטן

קליין|180px
די **אמעריקאנער מיליטער** () פונקצאנירט דורך זעקס אפטיילונגען:
* ארמיי - Army
* פלאט - Navy
* מארינען - Marine Corps
* לופטפלאט - Air Force
* בארטן פאטראל - Coast Guard
*ספעיס פארס - Space Force

פינף אפטיילונגען זענען אונטער דעם פארטיידיקונג דעפארטמענט ווען די קאוסט גארד איז אין קריג-צייטן אונטער די פלאט, און אלעמאל אונטער די דעפארטמענט פון היימלאנד זיכערהייט, די פארטיידיקונג דעפארטמענט איז אונטער די אויטאריטעט פון דעם פארטיידיקונגס מיניסטער.

די אמעריקאנער מיליטער איז די צווייטע גרעסטע מיליטער מיט די מערסטע טרופען נאך כינע מיט 2,685,713 טרופען ווען א געשאצטע 1.4 מיליאן טרופן זענען אין אקטיווע דינסט, פרויען קענען נישט דינען אין אלע פעלד פאזיציעס.

## שטערקסע מיליטער 
די אמעריקאנער מיליטער איז די שטארקסטע אויף די וועלט.
די מיליטער קען אנקומען די שנעלסטע צו א יעדע סיטואציע צוליב אירע מעגליכקייטן, און בליץ שנעל אויפבויען מיליטערישע באזעס אויב נויטיג, מיט די לופט פלאט האבענדיג א גרויסע גרופע פון: C-5 געלעקסי, C-17 גלאוב-מעסטער, C-130 הערקולעס, עראפלאנען פאר טראנספארטאציע, און די העליקאפטער סקוואד פון די מארין קארפס, אויף די נעווי עיר-קעריעיערס קאמבינירט מיט די מיליטערישע דאקטירין פון גרינגע באוועגונג מיט אן אויסגעשטעלטע 48 בריגאדע וואס איז גרייט פאר יעדען פאל. די מעגליכקייט, שנעלקייט צו רעאקציע, און די שטארקייט מיט דעם קען זיך קיין איין מיליטער פארגלייכען.

left|350px
## קאמאנדיר 
די קאמאנדיר און טשיף-די הויפט איז דער פרעזידענט און אונטער אים איז די דעפענס מיניסטער (שר ההגנה) א קאבינעט ראנק און ער צו די קעמפער-קריג קאמאנדירן אויסקרויזענדיג די זשאינט טשיף אף סטעף (Joint Chiefs of Staff (JCS, פון יעדע אפטיילונג וואס האט געמאכט פראבלעמען זייענדיג די ראנק צווישען מיניסטער און די קאמאנדירען ביז יאהר 1986 ווען ס'געטוישט געווארן.

## ליסט פון טרופען 
441.6 ביליאן דאלער איז דער בודזשעט פאר 2006

קאטעגאריע:USA מיליטער
קאנעטיקעט

**קאנעטיקעט** (ענגליש: *Connecticut*) איז איינער פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן. ער איז דער פינפט־גרעסטער שטאַט, זי איז א חלק פון ניו ענגלאנד, מיט ראוד איילענד צו מזרח, מאסאטשוסעטס צו צפון און ניו יארק צו מערב. זיין הויפט שטאט איז הארטפארד. קאנעטיקעט איז געווארן א שטאַט אין 1788.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 3,605,944.

*
קענטאקי

**קענטאקי** () איז געווען דער פופצנטער שטאט זיך אנצושליסן אין די פאראייניגטע שטאטן. זיין הויפט שטאט איז פראנקפורט.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 4,505,836
ראוד איילענד

קליין|100px|פֿאָן פֿון ראד איילענד
**ראוד איילענד** (ענגליש: *Rhode Island*) איז איינעr פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן. זי איז אין דעם חלק וואס מען רופט אהן ניו אינגלענד, זיין הויפט שטאט איז פראווידענס.

ראוד איילענד איז דער קלענסטער שטאַט אין שטח פון פון אלע שטאטן און איז געווען פון די ארגינעלע ערשטע דרייצן שטאטן.

## היסטאריע
וואשינגטאן די סי

**וואשינגטאן די סי** () איז די הויפטשטאט פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, וואס דארטן איז פלאצירט די קאנגרעס, סענאט און ווייסע הויז. די שטאט געהערט נישט צו קיין שום שטאַט.

ארגינעל באציעט זיך עס אויפן נאמען פונעם ערשטן פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן, דזשארזש וואשינגטאן.

## טראנספארט 
די הויפט באן סטאנציע אין וואשינגטאן איז יוניאן סטאנציע, וואס ווערט געניצט דורך 70,000 פאסאזשירן א טאג. זי איז די צווייטע מערסטע באשעפטיגסטע סטאנציע פון אמטראק, מיט 4.6 מיליאן פאסאזשירן א יאר.

די סי האט דריי הויפט פליפעלדער. וואשינגטאן נאציאנאלער פליפארט איז נאנט צו אונטערשטאטישן וואשינגטאן אין ארלינגטאן, ווירזשיניע. וואשינגטאן דאלעס אינטערנאציאנאלער פליפארט איז 42.3 ק"מ מערב פון דער שטאט אין פערפעקס, ווירזשיניע. באלטימאר-וואשינגטאן פליפארט איז 51 ק"מ צפון־מזרח אין מערילאנד.

## באפעלקערונג 
די בפעלקערונג אין די הויפטשטאט בשטייט פון קרוב צו זיבן הונדערט טויזנט איינוואוינער

וואשינגטאן די סי איז די מערסט באפעלקערט אין די פאראייניגטע שטאטן מיט 11,280 מענטשן פער סקווער מייל!

*
אמעריקאנער בארטן פאטראל

לינקס|250px
דער **אמעריקאנער בארטן פאַטראל** איז די קלענסטע פון די פינף אפטיילונגען אין די אמעריקאנער מיליטער 39,000 מאן זענען אקטיוו, 8,100 רעזערוו, 7,000 ציווילע ארבעטער און 35,000 איינגעשריבען.
דער בארטן פאַטראל באשיצט אמעריקאנער טעריטאריע און בארטענעס שיקט הילף און רעטינג איינהייטן צו נאטירליכע קאטאסטראפן פארסירט געזעץ אין די וואסערן נישט אריינלאזענדיג שמוגלערייען ביי די פארטען און די וואסער ליניעס.

זיי האבען שיפן, שנעל-שיפן און העליקאפטערס.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבסייט פון דעם בארטן פאַטראל

קאטעגאריע:USA מיליטער
צוקערקרענק

**דיאבעט** אדער **צוקער(קרענק)** (לאטיין: *diabetes mellitus*) איז די קראנקייט ווען דער קערפער שאפט נישט קיין אינסולין און עס בלייבט צופיל גלוקאז צוקער אין דעם בלוט.

דאס זענען די נאכווייען פון דער מחלה:
* הארץ קרענק.
* גאנגרענע, וועגן דעם ברויך מען אראפנעמען די פוס, פינגער ביי פינגער צוביסלעך מער און מער.
* די נירן הערן אויף צו ארבעטן.
* היזק צו די אויגן פון וואס מען קען ווערן בלינד.
* שוואכקייט אין די אדערן וואס איז גורם אימפאטענץ.    
די וועלט ווייסט אויף צוויי מינים פון צוקערקרענק:

* טיפ 1 צוקערקרענק וואס שטאמט פון א פאנקרעאס וואס שאפט נישט גענוג אינסולין (מערסטנס הייבט זיך אן אין א יונג עלטער).
* טיפ 2 צוקערקרענק, וואו דער אינסולין ארבעט נישט געהעריג.

ס'דא א איינשפריץ וואס הייסט אָזעמפּיק, און איז געאייגענט צו העלפן פאר'ן טיפ 2 צוקער ליידענדע. און עס ווערט גראדע אויך שטארק באנוצט, צוצוהעלפן אין אלגעמיין צו האלטן א גוטע דיעטע, און שנעלער אפצופאלן איבריגע וואג.

קאַטעגאָריע:קרענק