open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
אלכסנדר סענדער אייכנשטיין

**רבי אלכסנדר סענדער אייכנשטיין זצ"ל** (ה'תק"ל - כ"א מנחם אב ה'תקע"ח) איז געווען רב אין קאמארנא.

## אפשטאם
**רבי סענדער** איז געבוירן אין סאפרין אין יאר ה'תק"ל, דער דריטער זון צו זיין פאטער, הרב **יצחק אייזיק אייכנשטיין**, פון סאפרין, און צו זיין מוטער מרת הינדא א טאכטער פון הרב צבי.

## רבנות
**רבי סענדער** איז געווען א גרוידער למדן, אלס קינד פון זיבען יאר האט ער געדענקט אלע דריי בבות מיט אלע נושאי כלים. ער איז געוען פון די אנגעזעענע תלמודים פון חוזה פון לובלין.

**רבי סענדער** איז געווען רב אין זידיטשוב און אין זורובנא, אין יאר ה'תקע"ב איז ער געווארן רב אין קאמארנא

## הסתלקות
**רבי סענדער** איז נפטר געווארן זייענדיג אין איהעל, כ"א מנחם אב ה'תקע"ח, און דער ישמח משה האט אים מספיד געווען

## פאמיליע
**רבי סענדער** האט געהייראט מרת **חנה** ( - ה'תקצ"ה) א טאכטער פון מרת **מאטיל** א טאכטער פון הרב יעקב קאפל ליקאווער. זייערע קינדער:

* הרב **יצחק (אייזיק) יהודה יחיאל סאפרין** (כ"ה שבט ה'תקס"ו - י' אייר ה'תרל"ד), פון קאמארנא.

* די ווייב פון הרב **ברוך עפשטיין**

* די ווייב פון הרב **אשר סאפרין**

## זעט אויך 
* זידיטשוב (הויף)

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

אייכנשטיין, אלכסנדר סענדער
קאַטעגאָריע:זידיטשוב
עדת יראים וויען

**קהל עדת יראים וויען** איז אַן אַמעריקאַנער חרדי'שע קהילה צענטרירט אין וויליאמסבורג, ברוקלין,  און געגרינדעט דורך יידן פון וויען. די קהילה האָט אויך שולן אין בארא פארק און מאָנסי, ווי אויך חינוך אינסטיטוציעס וואָס אנטהאלטן תלמוד תורה, א ישיבה קטנה און א ישיבה גדולה.

## היסטאריע 
די וויענער קהילה איז פאָרמאל געגרינדעט געוואָרן אין וויליאמסבורג אין תש״א (זונטיק, דעם 25סטן מיי 1941) דורך קלונימוס ריכטער. זי איז באשטאנען פון אַן עולם פון אויבערלענדער און יעקישע יידן וואָס זענען געקומען פון בורגנלאנד, עסטרייך (בפֿרט פון די שבע קהילות), סלאוואקיי און אונגארן (אויבערלאנד) קיין וויען (הויפּטקוואַרטירנדיג זיך אין דער באַרימטער שיפשול) און דערנאָך קיין וויליאמסבורג אונטער דער פירערשאפט פון הרב יונתן שטייף.

זיי האבן אפגעקויפט דעם טעאטער אויף לי עוועניו, און מקדש געווען אלס א בית הכנסת, און געדאווענט נוסח אשכנז.

ר' אשר אנשיל כ"ץ דער איצטיגער רב האט פארוואנדלט די קהילה אין א חסידות, מען דאווענט שוין היינט דארט נוסח ספרד, ווי אויך האט ער געלייגט מזוזות, און ער פירט דארט טיש.

## רבנים
די רבנים פון די קהילה ווערן אויפגענומען דורך וואלן.

דער ערשטער רב, רבי יונתן שטייף, איז נפטר געווארן תשי"ח, און איז געווארן איבערגענומען דורך רבי עזריאל יהודה לעבאוויטש (האדהאזער רב). נאך זיין פטירה דעם ערשטן טאג ראש השנה תשנ"ב איז ער איבערגענומען געווארן דורך  דער דעם איצטיקן וויענער רב הרב אשר אנשיל כ"ץ.

## דיינים
די דיינים זענען ווי פאלגנד:
* ר' יוסף אלי' שטיינער ז"ל אין וויליאמסבורג
* ר' יחזקאל הורוויץ ז"ל אין בארא פארק
* ר' מנחם פישער נ"י אין מאנסי
* ר' הערשל האלפערין נ"י אין בארא פארק
* ר' בנימין ברייער אין ביהמ"ד זכרון יהודה
* ר' יוסף זילבער ביהמ"ד אברכים מאנסי
* ר' יצחק זלמן גיפס ביהמ"ד ברכת אברהם
* ר' שמחה שטראהלי אין וויליאמסבורג

קאַטעגאָריע:קהילות
קאַטעגאָריע:וויליאמסבורג
קאַטעגאָריע:חסידישע הויפן
באסקיש

לינקס|300px|Basque Country in Spain and France
קליין|290px|דיאלעקטן פון באסקיש

**באַסקיש** (אויף באסקיש: *Euskara יוסקאַראַ*) איז די שפראך פֿונעם באַסק פֿאָלק וואָס וואוינט אין די פירענעען בערג אין צפון־צענטראל שפּאַניע און דעם דערבייאיקן ראיאן פֿון דרום־מערב פראנקרייך. כאָטש די אַלע אַרומיגע שפּראַכן זענען אינדא־אייראפעיש, באַסקיש איז אַן אַנדער סאָרט שפּראַך אָן קיין שייכות מיט זיי.

קאַטעגאָריע:שפראכן
יהודה צבי הירש אייכנשטיין

**רבי יהודה צבי הירש אייכנשטיין** (ה'תקנ"א - ז' חשוון ה'תר"ח), פון ראזלא.

## אפשטאם
**רבי יהודה צבי הירש** איז געבוירן אין יאר ה'תקנ"א, צו זיין פאטער, הרב **משה אייכנשטיין**, פון סאמבור, דער תפלה למשה. 

## רבנות
**רבי יהודה צבי הירש** איז געוווען א תלמיד פון זיין פעטער הרב צבי הירש אייכנשטיין דער עטרת צבי, און איז שפעטער געווארן זיין איידעם. **רבי יהודה צבי הירש** האט זיבעציג מאל איבער געחזרט דעם ערשטען טייל פון יודה דעה הערשט נאך דעם האט ער אנגענומען דאס רבנות אין גלינא, בראדשין, נאכהער אין ראזלא.

נאך דער פטירה פון זיינע פעטערס איז **רבי יהודה צבי הירש** געווארן דער ממלא מקום אלס רבי פון זידיטשוב.
 
## הסתלקות
**רבי יהודה צבי הירש** איז נפטר געווארן ז' חשוון ה'תר"ח. 

## פאמיליע
**רבי יהודה צבי הירש** האט געהייראט מרת **שרה** א טאכטער פון זיין פעטער הרב **צבי הירש אייכנשטיין**, דער עטרת צבי. זייערע קינדער:

* מרת **הינדא** ( - כ"ג אלול), די ווייב **בזיווג ראשון** פון הרב **יעקב האגער** (ה'תקע"ג - ט"ז שבט ה'תרמ"א), פון זאבלאטאוו.

* מרת **מרים** ( - י"ג טבת ה'תרמ"ב), די ווייב פון הרב **יעקב טויבש** (ה'תקע"ב (אומגעפער) - ח'מנחם אב ה'תר"ן), רב אין זידיטשוב.
** הרב **יצחק אייזיק ישכר דוב בעריש טויבש** (ה'ת"ר (אומגעפער) - א' אדר ה'תרע"א), רב אין אטיניע.
** הרב **אלכסנדר סענדער טויבש** (ה'תר"א - ה'תרע"ג), רב אין וואסלוי.

* מרת **בריינדיל**, **בזיווג שלישי** די ווייב פון הרב **יחזקאל שרגא האלבערשטאם** (כ' שבט ה'תקע"ו – ו' טבת ה'תרנ"ט) דער שינאווער רב.

* מרת **רבקה**, די ווייב פון איר שוועסטער-קינד (איר מוטער'ס שוועסטער'ס זון) הרב **שלמה טויב** (ה'תק"ף (אומגעפער) - ג' חשוון ה'תר"ם), רב אין ראזלא.

## זיינע ספרים
* דעת קדושים

* עמוד התורה

## זעט אויך 
* זידיטשוב (הויף)

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

קאַטעגאָריע:זידיטשויווער רבי׳ס
משה פרידמאן (דיין)

הרב **משה פרידמאן** איז דער דיין פון דער סאטמאר 53 ארונים שול אין בארא פארק, און דער מחבר פונעם ספר "הוסיף משה".

## ביאגראפיע 
ר' משה פרידמאן איז א זון פון רבי מענדל פרידמאן, א מגיד שיעור אין דער סאטמארער ישיבה גדולה, און דער פארפאסער פון דעם ספר ״זכרון מנחם״. זיין זון ר' משה האט צוגעלייגט צי דעם זיין ספר "הוסיף משה".

ר' משה פרידמאן איז אן איידעם פון ר' יחזקאל ראטה, קארלסבורגער רב. מיט דעם שתדלנות פון זיין שווער איז ער געווארן אויפגענומען אלס דיין אין סאטמאר ביהמ"ד אויף 10טער עוועניו אין בארא פארק. ווען די ארונים האבן באזייטיגט ר' חיים דוד כ"ץ פון סאטמאר 53 האבן זיי אים איבערגעגעבן זיין פלאץ אלס דיין.

ער גיט אויך דעם הכשר אויף דער יאטקע פון די ארונים אין בארא פארק, צוזאמען מיט הרב אפרים שמעון לייכטאג.

קאַטעגאָריע:דיינים
קאַטעגאָריע:סאטמאר
קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק
יעקב יחזקיהו גרינוואלד (א)

קליין|250px|הרב יעקב יחזקיהו גרינוואלד, פאפער רב
הרב **יעקב יחזקיהו גרינוואלד** (ה'תרמ"ב - ב' אדר ה'תש"א) איז געווען דער רב פון פאפא און מחבר פונעם ספר "ויגד יעקב".

ר' יעקב יחזקיהו איז געבוירן צו זיין פאטער ר' משה גרינוואלד, דער "ערוגת הבושם" פון חוסט.

ער איז געווען רב אין פילע שטעט, ליקוב, צעהלים, הוניאד, און רב פון עדת ישראל פאפא, אונגארן. ער איז דער גרינדער און ערשטער רבי פון פאפא חסידות.

ער האט מחבר געווען דאס ספר ויגד יעקב.

ער איז נפטר געווארן ב' אדר ה'תש"א.

זיין זון איז געווען הרב יוסף גרינוואלד, דער פאפער רב פון וויליאמסבורג.

## זיינע תלמידים
* הרב יעקב יצחק ניימאן, רב פון דער בעלזער קהילה אין מאנטרעאל
* הרב יצחק שלמה אונגאר, ראש ישיבת חוג חתם סופר
* שלמה לארינץ, כנסת דעפוטאט פון דער אגודת ישראל פארטיי
* הרב אפרים זלמן אונגער דומ״ץ שיכון סקווירא

גרינוואלד, יעקב
קאַטעגאָריע:פאפא
יאשע בער הלוי סאלאווייטשיק

קליין|200px|הרב יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק
הרב **יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק** (ה'תק"ף, נעזשוויז - ד' אייר ה'תרנ"ב, בריסק) באקאנט ווי רבי **יאשע בער**, איז געווען דער בריסקער רב און מחבר פונעם ספר "בית הלוי".

## ביאגראפיע 
רבי יאשע בער איז געבוירן אין יאר ה'תק"ף אין נעשוויז (היינט אין מינסקער וואבלאסט, בעלארוס) צו זיין פאטער רבי יצחק זאב א זון פון רבי יוסף, קאוונער רב, וואס איז געווען א איידעם ביי רבי חיים וואלאזשינער.

ער איז געווען דער צווייטער ראש ישיבה אין וואלאזשין אונטער ר' נפתלי צבי יהודה בערלין דער נצי"ב. צוליב א מחלוקה האט ער פארלאזט די ישיבה און געווארן רב אין סלוצק. אין תרל"ט, אנדערט האלב יאר נאך ווען רבי יהושע לייב דיסקין האט פארלאזט בריסק און געפארן קיין ארץ ישראל, איז ר' יאשע בער אויפגענומען געווארן אויף זיין פלאץ אלס רב פון דער שטאט בריסק.

זיין זון איז געווען הרב חיים סאלאווייטשיק וועלכער האט איבערגענומען זיין פלאץ אין בריסק. ער האט אויך איבערגעלאזט א זון הרב משה סאלאווייטשיק.

## תורה
ר' יאשע בער איז געווען באוואוסט אלץ א חריף. ער האט פארפאסט דאס ספר "בית הלוי" על התורה, שו"ת "בית הלוי", און "יד הלוי".

## פטירה 
ר' יאשע בער איז נפטר געווארן ד' אייר תקנ"ב אין בריסק.

## משפחה
רבי יאשע בער האט חתונה געהאט דריי מאל. פון זיין ערשטער ווייב איז געבוירן געווארן א טאכטער (נאמען נישט באוואוסט)
פון זיין צווייטער ווייב צירל, טאכטער פון ר' יצחק עפרון, א לעכאוויטשער חסיד, זענען געבוירן געווארן:
*הרב אברהם ברוך (תר"י, 1850 - תרע"ג, 1913), איידעם ביים גביר שאול קאצנעלסאן פון סלוצק. ער איז געווען רב אין סמאלענסק. זיין זון רבי ישראל (-תשי"א, 1951) איז געווען זיין ממלא מקום און שפעטער א דיין אין יאהאנעסבורג.
*הרב חיים, בריסקער רב.
*שיינדל (תרי"א, 1851 - תרמ"ב, 1882), ווייב פון הרב אריה קריינס פון סלוצק.
*מעלא, ווייב פון הרב חיים יצחק פאקער פון יאס. (הרב חיים יצחק האט געהאט א שוועסטער די ווייב פון הרב נחום וויידנפעלד, רב פון דאמבראווא.) אן איידעם זייערס איז געווען יהודה אריה בארבאש, אן אייניקל רבי שמריהו נח שניאורסאן, באברויסקער רבי. 
*חוואלקא, ווייב פון הרב יהושע חיים שפירא.
זיין דריטע ווייב איז געווען אסתר ביילא רובינליכט, א טאכטער פון ר' משה אליעזר טעמקין פון ווארשע; זייערע קינדער זענען געווען:
*הרב שמחה, רב פון מאהילעוו.
*פעשא רבקה (נפ' י"ח שבט תשל"ג, 1973), ווייב פון הרב שמואל יצחק יפה  (נפ' י"ז ניסן תשי"ג), אן אייניקל פונעם "לבוש" רב פון באריסאוו און דערנאך רב אין תל אביב, און מחבר פון ספר "רמת שמואל". איינער פון זייערע איידעמעס איז געווען הרב דניאל מאוושאוויץ.

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבנישע לויים
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים פון  בריסק
אפרים פאדווא

הרב **משה חיים אפרים פאדווא** איז דער רב פונעם התאחדות קהלות החרדים אין לאנדאן, ענגלאנד.

ר' אפרים איז דער יונגסטער זון פון הרב חנוך דוב פאדווא דער רב פון התאחדות קהלות החרדים, די חרדישע קהילה אין לאנדאן. און אן איידעם ביי רבי אברהם שלמה כ"ץ זצ"ל ריסקעווער רב. ער איז געבוירן אין ירושלים.

ער איז פריער געווען דיין אין סקווערער שטיבל אין סטעמפארד היל, מיט די פטירה פון זיין פאטער איז ער געווארן אויפגענומען אלס אב"ד אויף זיין טאטנ'ס פלאץ.

ער ווערט פאררעכנט דער מרא דאתרא.

קאטעגאריע:לאנדאנער רבנים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
קאַטעגאָריע:סקווערער חסידים
ברוך בער לייבאוויץ

קליין|רבי ברוך בער מיט זיינע תלמידים|250פיקס
רבי **ברוך בער (דוב) לייבאוויץ** (תרכ"ד- ה' כסלו ת"ש)  איז געווען דער ראש ישיבה פון דער ישיבה "כנסת בית יצחק" אין סלאבאדקע און שפעטער אין ליטווישער קאמעניץ (היינט אין בעלארוס). זיינע חידושי תורה זענען געדרוקט אינעם ספר "ברכת שמואל".

## ביאגראפיע 
רבי ברוך בער איז געבוירן אין סלוצק אין יאר ה'תרכ"ד צו זיין פאטער הרב שמואל דוד. אלס קינד האט ער שוין געקענט צוויי סדרים פון גמרא, און זיין פאטער האט אים אריינגעברענגט אין דער וואלאזשינער ישיבה.

ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון הרב צימערמאן, דער רב פון מוש און האלוסק. ווען זיין שווער האט גענומען דאס רבנות פון קרעמענשאג, איז רבי ברוך בער געוויילט געווארן רב פון האלוסק.

## רעפערענצן
* תולדות אנשי שם, עמוד 73

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
נייפונדלאנד און לאבראדאר

קליין| נייפונדלאנד און לאבראדאר אין קאנאדע
**נייפונדלאַנד און לאַבראַדאר** () איז א פראווינץ פון קאנאדע אויפן מזרח בארטן, ביים אטלאנטישן אקעאן. די הויפטשטאט פון נייפונדלאנד און לאבראדאר איז סט זשאנס. אין 2001, האבן געוואוינט אין נייפונדלאנד און לאבראדאר 533,800 מענטשן.

נייפונדלאנד איז אן אינזל, און לאבראדאר איז אויף דער יבשה פון קאנאדע, מיט א גרענעץ צו קוועבעק.

דער פראווינץ פון נייפונדלאנד און לאבראדאר האט געהייסן לכתחילה נייפונדלאנד און האט זיך באהאפטן צו קאנאדע אין 1949, אלס דער צענטער פראווינץ. פריער איז ער געווען א קאלאניע פונעם פאראייניגטן קעניגרייך. 

אין נייפונדלאנד איז פארהאנען א שטעטל גאנדער, וואס האט א היבש ביסל היסטאריע מיט זיך אין די לעצט-פריערדיגע יארן.
אלכסנדר סענדער יו"ט ליפא אייכנשטיין

**רבי אלכסנדר סענדער יו"ט ליפא אייכנשטיין זצ"ל** (ה'תקפ"ד - י"א תשרי ה'תרמ"ד), רבי אין זידיטשוב.

## אפשטאם
**רבי סענדער ליפא** איז געבוירן אין יאר ה'תקפ"ד (אומגעפער), דער עלצטער זון צו זיין פאטער, הרב **יצחק אייזיק אייכנשטיין** רבי אין זידיטשוב, באקאנט אלס דער **מהרי"א**, א זון פון הרב ישכר בעריש אייכנשטיין רב אין זידיטשוב, דער פערטער זון פון הרב יצחק אייזיק אייכנשטיין פון סאפרין. 

## רבנות
**רבי סענדער ליפא** איז געווען זיין פאטער'ס רעכטע האנט, מערסטנסטייל פלעגט ער דאווענן מוסף שבת פאר דעם עמוד. ער איז געווען א תלמידד פון זיין שוועסטער-קינד הרב יהודה צבי הירש אייכנשטיין רב אין ראזלא, **רבי סענדער ליפא** האט געהאט היתר הוראה פון הרב יוסף שאול נאטאנזאן דער **שואל ומשיב**.

**רבי סענדער ליפא** איז געווען דרייסיג יאר רב אין זידיטשוב, פון תרי"ד ביז תרמ"ד. נאך דער פטירה פון זיין פאטער אין תרל"ג איז ער געווארן זידיטשויווער רבי אויף זיין פאטער'ס ארט.

## הסתלקות
יום כיפור  תרמ"ד איז **רבי סענדער ליפא** שוין געווען זייער שלאַף, דאך האט ער געזאגט ביינאכט מיט א ציטערדיגער שטימע **לדוד מזמור**, און בייטאג האט ער געזאגט **שיר המעלות ממעמקים**. מוצאי יום כיפור האט ער מחדש געווען די לבנה, צומארגנס י"א תשרי ה'תרמ"ד איז ער נפטר געווארן.

## פאמיליע
**רבי סענדער ליפא** האט געהייראט **בזיווג שני** א טאכטער פון הרב **יהודה ליביש יאליש** א זון פון מלא הרועים. זיינע קינדער:

* הרב **יהושע העשיל אייכנשטיין** (ה'תר"ב (אומגעפער) - ה'תרמ"ה (אומגעפער) ), רב אין חודראוו.

* הרב **ישכר בעריש אייכנשטיין** (ה'תר"ח (אומגעפער) - כ"א ניסן ה'תרפ"ד), פון ווערעצקי.

* הרב **אהרן מנחם מענדל אייכנשטיין** (ה'תר"י (אומגעפער)  - י"ט מנחם אב ה'תרפ"ג), פון אלעסק.

* הרב **יוסף אייכנשטיין** (ה'תרט"ו (אומגעפער) - ה'תר"ף (אומגעפער) ), פון טארניפאל.

* הרב **יהודה אייכנשטיין**, פון סאנוק.

* הרב ** פנחס אייכנשטיין**, פון סטריא.

* מרת **ליבעלי**, די ווייב פון הרב **משה חיים סאפרין**, פון אלטשטאט.

* מרת **דבורה**, די ווייב פון רבי **חיים יחיאל רובין** (כ"ג ניסן ה'תרי"ד - ה'תרע"ח), רבי אין דאמבראווא.

* מרת **אסתר**, די ווייב פון רבי **שמעון בצלאל ניימאן**.

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

אייכנשטיין, אלכסנדר סענדער יו"ט ליפא
שלמה יעקב אייכנשטיין

**רבי שלמה יעקב אייכנשטיין זצ"ל** (ה'תק"ץ - כ"ו כסלו ה'תרמ"ו), פון סטריא. 

## אפשטאם
**רבי שלמה יעקב** איז געבוירן אין יאר ה'תק"ץ (אומגעפער), דער צווייטער זון צו זיין פאטער, הרב **יצחק אייזיק אייכנשטיין** רבי אין זידיטשוב, באקאנט אלס דער **מהרי"א**, א זון פון הרב ישכר בעריש אייכנשטיין רב אין זידיטשוב, דער פערטער זון פון הרב יצחק אייזיק אייכנשטיין פון סאפרין. 

## רבנות
**רבי שלמה יעקב** האט געוואוינט אין סטרי.

## הסתלקות
**רבי שלמה יעקב** איז נפטר געווארן ביים צווייטן לעכטל פון חנוכה כ"ו כסלו ה'תרמ"ו, אין ליגט אין סטרי.

## פאמיליע
**רבי שלמה יעקב** האט געהייראט **בזיווג ראשון** א טאכטער פון הרב **יוסף ראטטענבערג** פון קוזובה.  זיינע קינדער:

* הרב **אלטער אייכנשטיין** (ה'תר"י (אומגעפער) - ה'תר"ף (אומגעפער) ) פון יאריטשאוו. 

* הרב **ישכר בעריש אייכנשטיין**.

**בזיווג שני** האט **רבי שלמה יעקב** געהייראט מרת **חיה** א טאכטער פון הרב **אברהם הורוויץ**, רב אין שענדישאוו.

* הרב **יצחק אייזיק מנחם אייכנשטיין** (ט"ו מנחם אב ה'תרל"ט - י"ג אדר א' ה'תש"ג), פון פאדהייץ. 

* הרב **אליהו אייכנשטיין** פון זקופנה.

* הרב **זאב וואלף אייכנשטיין** (ה'תר"ל (אומגעפער) - ה'ת"ש (אומגעפער) ), פון יאשניצא. 

* הרב **אלכסנדר סענדער ליפא אייכנשטיין**, פון יאשניצא.

* די ווייב פון הרב **נפתלי ערליך**.
 
* די ווייב פון הרב **יצחק אלעזר אונגאר**, רבי אין דאמבראווא, א זון פון הרב משה אליקים בריעה אונגאר, רבי אין דאמבראווא.

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

אייכנשטיין, שלמה יעקב
קאַטעגאָריע:זידיטשוב
יצחק יעקב ראבינאוויטש

הרב **יצחק יעקב ראבינאוויטש** (י"ד טבת ה'תר"ז - כ"ג אדר ב' ה'תרס"ה), איז געווען דער גרינדער און ערשטער רבי פון דעם ביאלער חסידות, און דער מחבר פון די ספרים **דברי בינה** און **ישרי לב**. ער איז געווען א פערטער דור בן אחר בן פונעם ייד הקדוש פון פרשיסחא.

## ביאגראפיע
הרב יצחק יעקב ראבינאוויטש איז געבוירן אין שידלאווצע אין קאנגרעס פולין דאס יינגסטער קינד פון זיין פאטער הרב נתן דוד ראבינאוויטש, דער שידלאווצער רבי, און זיין מוטער דבורה פעריל.

ער האט חתונה געהאט מיט רחל לביאה, די איינציגע טאכטער פון רבי יהושע אסטראווער מחבר פונעם ספר "תולדות אדם" (פוילישע חסידים רופן דאס ספר "דער קליינער נועם אלימלך"), און אן אייניקל פון רבי שלמה לייב פון לענטשנא.

נאך זיין שווער'ס פטירה אום כ"ח ניסן ה'תרל"ג האט ער אנגעהויבן פירן א רביסטעווע און האט געעפנט זיין הויף אין ליטוויש ביאלע. ביאלער שטיבלעך האבן געעפנט אין גאנץ פוילן, און ביי זיין פטירה האט ער געהאט פינף טויזנט חסידים.

ער איז נפטר געווארן כ"ג אדר ב' ה'תרס"ה און מ'האט אים באערדיגט לעבן זיין שווער אין דעם ווארשעווער בית עולם.

## זיין דרך
דער ביאלער רבי איז געווען א תלמיד חכם און האט געשריבן אסאך תורה, מ'זאגט אז ער האט איבערגעלאזט פערציג קאסטענעס מיט כתבי ידות. רוב פון די כתבי ידות זענען פארשווינדן אין חורבן אייראפע.

כאטש ער האט אליין געפירט אן עדה פלעג ער פארן צו אנדערע רבי'ס.

ווען דאס ציוניזם האט אנגעהויבן איז ער געווען פון די גרויסע קעגנער.

## זיינע ספרים
נאך זיין פטירה האבן זיינע זין ארויסגעגעבן די ספרים **דברי בינה** אויף תורה און מועדים, און **ישרי לב** אויף עניני שבת. במשך די יארן האט מען ארויסגעגעבן די ספרים עטלעכע מאל. אין יאר תשנ"ח האט דער "מכון גנזי מהרי"ץ" ארויסגעגעבן א נייע אויסגאבע פון די ספרים מיט א לאנגער הקדמה "ספר מלחמות ה'" וואו זיין אייניקל דער היינטיגער ביאלער רבי גיט צו פארשטיין זיין שיטה אין חסידות.

## זיין משפחה
*רבי נתן דוד פארציווער, רוב פון די חסידים זענען אריבערגעגאנגען צו אים.
*רבי מאיר שלמה יהודה פון מעזריטש, די "בעלי המוח" פון זיין פאטער'ס חסידים האבן אים נאכגעגאנגען.
*רבי אברהם יהושע העשיל פון לובלין.
*רבי ירחמיאל צבי שעדליצער.
*מרת מאַטיל דאס ווייב פון רבי אהרן מנחם מענדל גוטערמאן פון ראדזימין.
*מרת חנה דאס ווייב פון רבי יוסף צבי קאליש פון סקערנעוויץ, דער רב פון בני ברק.
*רחל גיטל איז אוועק יונגערהייט.

## רעפערענצן
***ברכה משולשת**, הרב מרדכי סוקולובר
***רבותינו מאורי הגולה**, מגמ"ה ירושלים תשס"א

קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
די פרשה פון ילדי תימן

די פרשה פון **ילדי תימן** (תימנישע קינדער) מיינט די שרעקלעכע פרשה וואס איז געווען וועגן די תימנישע קינדער וואס האבן אימיגרירט אין ישראל פון תימן און פון וועלעכע אסאך זענען נעלם געווארן. די עלטערן האט מען געזאגט אז די קינדער זענען געשטארבן. אבער אסאך עלטערען טענה'ען אז מ'האט זיי געגנבעט פון די עלעטערן און פארקויפט.
ביז היינט ווייסן נישט די עלטערן פאר זיכער וואו זיינען די קינדער. מען האט פאר אסאך פון די עלטערן געוויזען מצבות און קברים, אבער עס זענען דא וואס האלטן אז די קברים זענען פאלש.

קאַטעגאָריע:היסטאריע
קאַטעגאָריע:ישראל
25סטן נאוועמבער

**25 נאוועמבער** איז דער 329סטער טאג פון יאר (330סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 36 טעג.

## געשעענישן 
* 1956 - געגרינדעט די שטאט אשדוד

## געבוירן 
* 1900 - רודאלף פראנץ העס, קאמאנדיר פון אוישוויץ קאצעט (געש' 1947)

## געשטארבן
* 2016 - פידעל קאסטרא, פירער פון קובא (געב׳ 1926)

----
* 24סטן נאוועמבער - 26סטן נאוועמבער
* נאוועמבער

נאוועמבער 25
ישכר בעריש אייכנשטיין (דאלינע)

**רבי ישכר בעריש אייכנשטיין זצ"ל** (ה'תקצ"ה - כ"ט שבט ה'תרמ"ו), רבי אין דאלינע, באוואוסט אלס "רבי בעריש דאלינער".

## אפשטאם
**רבי ישכר בעריש** איז געבוירן אין יאר ה'תקצ"ה (אומגעפער), דער דריטער זון צו זיין פאטער, הרב **יצחק אייזיק אייכנשטיין** רבי אין זידיטשוב, באקאנט אלס דער **מהרי"א**, א זון פון הרב ישכר בעריש אייכנשטיין רב אין זידיטשוב, דער פערטער זון פון הרב יצחק אייזיק אייכנשטיין פון סאפרין. 

## רבנות
אין יאר ה'תרט"ז איז **רבי ישכר בעריש** שוין געווען דיין אין זידיטשוב. נאך זיין פאטער'ס פטירה אין תרל"ג איז ער געווארן רב און רבי אין דאלינע 

**רבי ישכר בעריש** איז געווען זייער באליבט ביי די צדיקים פון זיין צייט, און ער האט געהאט א גרויס געפארכטס. ביים צוזאמנקומפט פון דער גרינדונג פון מחזיקי הדת אין לעמבערג איז **רבי ישכר בעריש** געזעסן אויבן-אן צוזאמען מיט די רביס פון בעלזא, וויזשניץ, און שינאווא. 

זיינע תורות זענען אינעם ספר *ליקוטי תורה מהר"י*.

## הסתלקות
**רבי ישכר בעריש** איז געפארן אויף א שבת קיין ווערעצקי, אונגארן, פרייטאג צו נאכטס האט מען אים איינגעזעצט מיט אן אויסרייד אז זיינע פאפירן זענען נישט אין ארדענונג, זיינע חסידים האבן ערלעדיגט און אים באפרייט, אבער ער האט זיך שטארק איבערגענומען דערפון, און איז באלד נאכדעם נפטר געווארן כ"ט שבט ה'תרמ"ו.

## פאמיליע
**רבי ישכר בעריש** האט געהייראט א טאכטער פון הרב **רבי אברהם פון סטרעטין**. זייערע קינדער:

* הרב **יהודה צבי הירש אייכנשטיין** (ה'תרי"ח - י"ב אייר ה'תרס"ט), פון דאלינע. 

* די ווייב פון הרב **פנחס רוקח**, פון קארוב. 

* מרת מרים, ווייב פון הרב ** יצחק יעקב דוד האגער** (ה'תרכ"ו (אומגעפער) - י"ג אדר ה'תרצ"ב), פון סטראזשניץ, א זון פון הרב ברוך האגער, דער צווייטער וויזשניצער רבי, באקאנט אלס דער אמרי ברוך.  

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:זידיטשוב
24סטן נאוועמבער

דער **24סטער נאוועמבער** איז דער 328סטער טאג פון יאר (329סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 37 טעג.

## געשעענישן 
* 1604 - ערדציטערניש אין טשילע מיט א שטארקייט פון 8.5 אויף דער ריכטער סקאלע.
* 1642 - אבעל טאסמאן אנטפלעקט דעם אינזל וואס מ'רופט היינט אויף זיין נאמען, טאסמאניע.

## געבוירן 
* 1655 - קארל דער עלפטער, מלך פון שוועדן (געש' 1697)
* 1784 - זאקארי טיילאר, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן  (געש' 1850)

----

* 23סטן נאוועמבער - 25סטן נאוועמבער
* נאוועמבער

נאוועמבער 24
Hyper-V

[קליין|250px|Hyper-V אין [Windows Server 2008 R2]]
**Hyper-V** (טײַטש: **היפּער־װירטואַליזאַציע**) איז אַ טעכנאָלאָגיע פֿון Microsoft װעלכע איז נײַ אין Windows Server 2008 און עס אַרבעט נאָר אױף אַ 64 ביט פּראָצעסאָר און עס מוז אױך זײַן אַ פּראָצעסאָר װעלכע שיצט די װירטואַליזאַציע טעכנאָלאָגיע.

Hyper-V איז אַ פּראָגראַם װאָס דערלאָזט אָפּערירן עטלעכע אָפּערירן סיסטעמען אױף אײן אײנציקן קאָמפּיוטער. עס באַדינט אָפֿט מאָל דינערס.

קאַטעגאָריע:Windows קאמפאנענטן
27סטן נאוועמבער

**27 נאוועמבער** איז דער 331סטער טאג פון יאר (332סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 34 טעג.

## געשעענישן 
* 1999 - העלען קלארק ווערט די ערשטע פרוי צו זיין פרעמיער מיניסטער פון ניי זילאנד.

## געבוירן 
* 1701 - אנדערס צעלזיוס, שוועדישער אסטראנאם און פיזיקער, האט פארגעשטעלט די צעלזיוס טעמפעראטור סיסטעם (געש' 1744)
* 1874 - חיים ווייצמאן, ערשטער פרעזידענט פון ישראל (נפ' 1952)
* 1921 - אלעקסאנדער דובטשעק, טשעכישער פאליטיקער

----
* 26סטן נאוועמבער - 28סטן נאוועמבער
* נאוועמבער

נאוועמבער 27
אמעריקאנער בירגערקריג

די אמעריקאנער בירגער קריג איז פארגעקומען אין די פאראייניגטע שטאטן אין די יארן 1861 — 1865 , צווישן די שטאטן פונעם פארבאנד (25 צפון שטאַטן) און די קאנפֿעדעראטישע שטאטן (11 דרום שטאַטן). 

די דרום שטאַטן האבן געמאלדן אז זיי צעשיידן זיך פונעם פאראיין נאכן נצחון פון אברהם לינקאלן און די רעפובליקאנער פארטיי אין די פרעזידענטליכע וואלן אין 1860. די הויפּט סיבות פֿאַר דער אמעריקאנער בירגער־קריג זענען שטאַטן רעכט, עקאָנאָמיק און נאַציאָנאַליזם.

קאַטעגאָריע:מלחמות
קאַטעגאָריע:אמעריקאנישע היסטאריע
מנחם מענדל אייכנשטיין

**רבי מנחם מענדל אייכנשטיין זצ"ל** (ה'ת"ר - י"א אדר ה'תרס"א), רבי אין זידיטשוב.
 
## אפשטאם
**רבי מענדל** איז געבוירן אין יאר ה'ת"ר (אומגעפער), דער פינפטער זון צו זיין פאטער, הרב **יצחק אייזיק אייכנשטיין** רבי אין זידיטשוב, באקאנט אלס דער **מהרי"א**, א זון פון הרב ישכר בעריש אייכנשטיין רב אין זידיטשוב, דער פערטער זון פון הרב יצחק אייזיק אייכנשטיין פון סאפרין. 

ווען **רבי מענדל** איז געבוירן איז רבי מענדעלע פון רימאנאוו געקומען צו זיין פאטער אין חלום אין אים געזאגט, ער זאל א נאמען געבען זיין קינד נאך אים, ווייל ער דארף צוריק אראפקומען אויף דער וועלט פארעכטען דעם "חוטם".
 
## רבנות
**רבי מענדל** איז געווען א גרויסער גאון מיט אן אויסערגעווענלכן זכרון, ווען זיין פאטער איז אלט געווארן האט **רבי מענדל** אויסגעפירט די דברי תורה.

נאך זיין חתונה איז **רבי מענדל** געווען רב אין מיקאלייעוו , פון יאר ה'תרמ"ד איז ער געווען רב אין זידיטשוב.

## הסתלקות
**רבי מענדל** איז נפטר געווארן י"א אדר ה'תרס"א.

## פאמיליע
**רבי מענדל** האט געהייראט מרת **פריע** א טאכטער פון הרב **רבי חיים אברהם רעדליך** פון מיקאלייעוו, אן איידעם פון הרב מאיר פון פרעמישלאן. זייערע קינדער:

* הרב **אברהם חיים אייכנשטיין** (ה'תר"ך (אומגעפער) - ה'תרס"ט), פון זידיטשוב.

* מרת **שרה שלאמצא**, די ווייב פון הרב **ברוך רובין**, פון בריזדאוויץ.

* מרת **רבקה**, די ווייב פון הרב **דוד מארילעס**, פון יעראסלאוו.

* מרת **אסתר ליבא**, די ווייב פון הרב **יצחק הורוויץ**, פון סטיטשין.

* מרת **חנה**, די ווייב פון הרב **מאיר פרידלענדער**.

## זיינע ספרים 
* אדם וחוה ותולדותיהם

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

קאַטעגאָריע:זידיטשויווער רבי׳ס
מאטאמוערטע

**מאַטאַמוערטע** איז אַ טראדיציאנעלער גאַרינאַגוער טאַנץ.זי איז געפֿונען אין דער גאַריפונאַ קולטור אין צענטראל-אמעריקע, ספּעציעל האָנדוראַס און בעליזע. דער טאַנץ ווערט געטאנצט מיט אַ הינטערגרונט פון פויקן. מאַטאַמוערטע איז אַ שפּאַסיקער טאַנץ וואס גיט אריבער א בילד פון מענטשן קומענדיק אַריבער אַ גוף אויף אַ פּלאַזשע און שטעכן עס צו זען צי עס איז טויט אָדער לעבעדיק.

מאַטאַמוערטע קען זיין איבערגעזעצט פֿון שפּאַניש בערך ווי "טויט הרגעט".

## פונדרויסנדיקע פֿאַרבינדונגען 
* די גאַריפונאַ געשיכטע, שפּראַך און קולטור
* סייני בייט-גאַרינאַגו טאנצן מיט פויקן 

קאטעגאריע:טאנץ
קאַטעגאָריע:צענטראלע אמעריקע
28סטן נאוועמבער

דער **28סטער נאוועמבער** איז דער 332סטער טאג פון יאר (333סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 33 טעג.

## געשעענישן 
* 1520 - פערדינאנד מאגעלאן דערגרייכט דעם פאציפישן אקעאן און גיט אים זיין נאמען
* 1975 - מזרח טימאר מעלדט זיין זעלבשטענדיקייט פון פארטוגאל

## געבוירן 
* 1489 – מארגארעט טיודאר, מלכה פון דזשיימס דער פערטער פון סקאטלאנד, און טאכטער פון הענרי דער זיבעטער פון ענגלאנד (געש׳ 1541)

## געשטארבן 
* 1694 - מאַצוא באַשא, יאפאנעזער דיכטער (געב' 1644)
----
* 27סטן נאוועמבער - 29סטן נאוועמבער
* נאוועמבער

נאוועמבער 28
29סטן נאוועמבער

דער **29סטער נאוועמבער** איז דער 333סטער טאג פון יאר (334סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 32 טעג.

## געשעענישן 
## געבוירן 
* 1803 - קריסטיאן דאפלער, עסטרייכער פיזיקער און מאטעמאטיקער, אנטפלעקט דעם דאפלער עפעקט (געש' 1853)
* 1932 - זשאק שיראק, פרעזידענט פון פראנקרייך (געש׳ 2019)

## געשטארבן 
* 1530 - קארדינל טאמאס וואלסי, ראטגעבער פון הענרי דער אכטער, מלך פון ענגלאנד (געב' מערץ 1473 )
* 1924 - דזיאקאמא פוטשיני, איטאליענישער קאמפאזיטאר (געב' 1858)

----

* 28סטן נאוועמבער - 30סטן נאוועמבער
* נאוועמבער

נאוועמבער 29
30סטן נאוועמבער

דער **30סטער נאוועמבער** איז דער 334סטער טאג פון יאר (335סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 31 טעג.

## געשעענישן 
* 1936 - דער קריסטאל פאלאץ אין לאנדאן פארברענט אין א שריפה

## געבוירן 
* 1466 – אנדרעא דאריא, איטאליענישער אדמיראל וואס האט געהערשט אינעם מיטלענדישן ים.
* 1508 – אנדרעא פאלאדיא, איטאליענישער ארכיטעקט (געש׳ 1580)
* 1835 – מארק טוויין, אמעריקאנער שרייבער (געש' 1910)
* 1874 – ווינסטאן טשערטשיל, פרעמיער מיניסטער פון דעם פאראייניגטן קעניגרייך (געש' 1956)

## געשטארבן 
* 2018 - דזשארזש הערבערט וואלקער בוש, 41סטער פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע (געבוירן 1924)

## פייערטעג 
* בארבאדאס - זעלבשטענדיקייט טאג

----
* 29סטן נאוועמבער - 1טן דעצעמבער
* נאוועמבער

נאוועמבער 30
1טן דעצעמבער

דער **ערשטער דעצעמבער** איז דער 335סטער טאג פון יאר (336סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 30 טעג.

## געשעענישן 
* 1990 - די גראבערס פון דעם קאנאל טונעל צווישן ענגלאנד און פראנקרייך צעברעכן אדורך און טרעפן צוזאמען.

## געבוירן 
* 1896 - געארגי זשוקאוו, קאמאנדיר פון דער רויטער ארמיי (געש' 1974)

## געשטארבן 
* 1973 - דוד בן גוריון, ערשטער פרעמיער מיניסטער פון ישראל

----
* 30סטן נאוועמבער - 2טן דעצעמבער
* דעצעמבער

01
יצחק אייזיק אייכנשטיין (סאפרין)

**רבי יצחק אייזיק אייכנשטיין זצ"ל** (ה'ת"ק - א' אדר ה'תק"ס) פון סאפרין.

## אפשטאם
**רבי אייזיק** איז געבוירן אין יאר ה'ת"ק (אומגעפער), צו זיין פאטער, הרב ** צבי**, א זון פון הרב אלכסנדר פון סטאווניק, נעבען דראהביטש, א זון פו הרב צבי, אן איידעם פון תוספות יום טוב.

## רבנות
**רבי אייזיק** איז געווען אן אויסגערופענער גאון, און פלעגט זיך אויסשמועסן אין לערנען מיט דעם קצות. **רבי אייזיק** איז געווען פון די באהאלטענע צדיקים, זיין זון דער עטרת צבי האט פארציילט, זיין פאטער **רבי אייזיק** האט קיינמאל זיך נישט געזעצט עסן אויב ס'איז נישט געווען אן ארימאן ביים טיש. ער איז געווען א נאנטער חבר מיט הרב משה מסאמבור, מגיד משנה דער מחבר פון די ספרים מגיד משנה א פירוש אויפן משנת חסידים.

**רבי אייזיק** האט געהאט א שענק און א ווערטס הויז אין זיין דערפל, וואס פון דעם האט ער גצויגן פרנסה.

**רבי אייזיק** איז געווען פון די עלטערע חסידים פון חוזה פון לובלין, דער חוזה האט אים אמאל אנגעטון שבת א ווייסע בעקישע.

## הסתלקות
**רבי אייזיק** איז נפטר געווארן אין סטריא א' אדר ה'תק"ס. 

## פאמיליע
**רבי אייזיק** האט געהייראט מרת **הינדא** א טאכטער פון הרב צבי, זי איז געווען א גרויסע צדיקת, און פלעגט וועקען אירע קינדער אפצורעכטען מיט איר תיקון חצות. זי איז נפטר געווארן כ"ז טבת שנת תקע"ו (עשר קדושות מהדורא תנינא).

באקאנט איז דאס ווארט וואס זי האט געזאגט פאר איר מאן איבער אירע קינדער **במסל"ה נעלה**, **ב**עריש,  **מ**שה, **ס**ענדר, **ל**יפא, **ה**ערש , מיט זיי וועלן מיר ארויף גיין אויף יענע וועלט. זייערע קינדער:

* הרב **צבי הירש אייכנשטיין** (ה'תקכ"ג - י"א תמוז ה'תקצ"א), רב אין זידיטשוב, 

* הרב **משה אייכנשטיין** (ה'תקכ"ה (אומגעפער) - ו' אייר ה'ת"ר), רבי אין סאמבור.

* הרב **ישכר בעריש אייכנשטיין** (ה'תקכ"ח (אומגעפער) - ז' סיון ה'תקצ"ב), רב אין זידיטשוב.

* הרב **אלכסנדר סענדער אייכנשטיין** (ה'תק"ל - כ"א אב ה'תקע"ח), רב אין קאמארנא.

* הרב **ליפא אייכנשטיין** (ה'תק"ם (אומגעפער) - ד' אייר ה'תקפ"א), פון סאמבור.

* מרת **פערל גיטל**.

* עס ווערט פארציילט אז זיי האבן געהאט נאך א זון, וואס איז אוועק יונגערהייט צוליב א מעשה וואס האט פאסירט פסח (עשר קדושות בערכו בהג"ה אות ה')

## זעט אויך 
* זידיטשוב (הויף)

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:זידיטשוב
ישכר בעריש אייכנשטיין

**רבי ישכר בעריש אייכנשטיין** (ה'תקל"ה - ז' סיון ה'תקצ"ב), רב און רבי אין זידיטשוב, גאליציע.

## אפשטאם
**רבי ישכר בעריש** איז געבוירן אין יאר ה'תקל"ה (אומגעפער), דער פערטער זון צו זיין פאטער, הרב **יצחק אייזיק אייכנשטיין** פון סאפרין. און צו זיין מוטער מרת **הינדא** א טאכטער פון הרב **צבי**.

## רבנות
**רבי ישכר בעריש** איז געווען א תלמוד מובהק פון זיין ברודער דער עטרת צבי, נאך די פטירה פון זיין ברודער האט מען אויפגענומען **רבי ישכר בעריש** אלס רב און רבי אין זידיטשוב אויף זיין ברודער'ס ארט. 
 
## הסתלקות
**רבי ישכר בעריש** איז נפטר געווארן אין סקאלע, דעם צווייטן טאג שבועות ז' סיון ה'תקצ"ב

## פאמיליע
**רבי ישכר בעריש** האט געהייראט מרת **עטיא** א טאכטער פון הרב **אליהו לעווינגער** א תלמיד פון הרב משה לייב סאסאווער. זייערע קינדער:

* הרב **יצחק אייזיק אייכנשטיין** (ה'תקס"ה - ט' סיון ה'תרל"ג), פון זידיטשוב, באקאנט אלס **רבי אייזיקל זידיטשובער**.

## זעט אויך 
* זידיטשוב (הויף)

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

קאַטעגאָריע:זידיטשויווער רבי׳ס
אזהרות מהרצ"א

קליין|225px|דער שער בלאט פון קונטרס אזהרות מהרצ"א
**אזהרות מהרצ"א** איז א בריעף (שפעטער געדרוקט אלס קונטרס) געשריבן געווארן דורך רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל, רב אין דינאוו באקאנט אלס דער **בני יששכר**

## דער מחבר 
רבי **צבי אלימלך שפירא** זצ"ל איז געבוירן אין יאר ה'תקמ"ג (אומגעפער), און איז נפטר געווארן י"ח טבת ה'תר"א. זיין פאטער איז געווען רבי פסח לאנגזאם, מ'האט אים גערופן רבי פסח יאווארניקער, זיין מוטער רחל מינא איז געווען א ניכטשע פון רבי אלימלך פון ליזשענסק. רבי הערש מיילך איז געווען רב אין צען פארשידענע שטעט: דינאוו, ריבאטוטש, סטריזשעוו, לאנצהוט, קאלאמיי, האלאשיץ, בערטש, דזשילבערץ, דובעצק, מונקאטש, נאכהער צוריק אין דינאוו. 

רבי הערש מיילך האט געשריבן אסאך ספרים, אויסער דעם ספר ** אגרא דכלה ** איז נאך באקאנט: 
אגרא דכלה, אגרא דפרקא, בני יששכר, ברכה משולשת, דברים נחמדים, דרך עדותיך, דרך פקודיך, הגהות והוספות מהרצ"א, הגהות מהרצ"א, הלכות ותקנות, והיה ברכה, חדושי בני יששכר, חדושי מהרצ"א, טעמי המצות, כלי הרואים, לקוטי מהרצ"א, מגיד תעלומה, מעין גנים, נחל אמונים, סדר הקרבנות, רגל ישרה, ריח דודאים, תקנות תמכין דאורייתא

## אינהאלט 
דער מחבר שרייבט אין דעם איינפיר פון דעם בריעף, אז פון ווען ער איז געקומען קיין אונגארן האט ער באמערקט ווי ס'הערשט א געוואלדיגע פארגרעבטקייט ביים אלגעמיינעם יידישן פאלק, ספעציעל, אין די ארומיגע שטעטלעך און דערפלעך וואו ס'איז נישט פארהאנען קיין רבנים. צוקוקנדיג דאס אלעס האט ער פארשטאנען אז דער אייבערשטער וואס פירט און דרייט אלעס האט אים געשיקט קיין אונגארן אויפקלערן די יידן וואס מען מעג און וואס נישט, וואס פון ווען יידישע קינדער האבן געזאגט "נעשה ונשמע" איז ביי זיי איינעווארצלט געווארן א נאטור אויס צוהערן וואס מען לערנט און זאגט זיי. דערפאר האט ער אפגעשריבען דעם בריעף און ער איז גוזר אויף אלע ערטער וואס זענען אונטער זיין פירערשאפט אויף צוהענגן דעם בריעף אין בית המדרש ווי מען דאווענט, און ווי מען וועט אים נישט פאלגען פארביעט ער דעם בעל תפלה צו דאווענען פארן עמוד.

## די תקנות 
* ריכטיג אנהוטן שבת - נישט פארקויפן קיין משקה אין די שענק שבת אויך נישט דורך גוים, נישט לאזען טוהן קיין ארבעט דורך גויאשע באדינערס, די ווייבער זאלען נישט ארויסגיין שבת מיט א קאם אריין געשטעקט אין די האר, וואס אין דער וואכן איז עס אויך א פארדארבען געפירעכטס.  

* שטעלן ריכטיגע שוחטים נאר וואס האבן א כתב שחיטה פון אים.

* פארבאטן צו עסן געשטאפטע גענז, שטרענג אויף פאסן אויף חלב ישראל.

* נישט באקן ברויט אין אויוון צוזאנען מיט מילכיגס אדער פליישיגס.

* גיין אנגעטון מיט א טלית וואס האט די ריכטיגע מאס.

* נישט גיין מיט א קפי"ט רא"ק אהן ציצית.

* אויף פאסן אויף דער מצוה פון מזוזה, ווער איז דער סופר.

* זיין אנגעהיטן ביים האנדלן מיט דער מאסן און געוויכטן.

* גוט קאנטראלירן דעם לאווינט פון שעטנז.

* קיינער טאר נישט מסדר קידושין זיין אן זיין רשות. מען טאר נישט טאנצן געמישט.

* קאנטראלירן און פאררעכטען די מקוואות דורך אן אמת'ן תלמוד חכם.

* ווערט ס'גאלט זיך די בארד אדער די פיאות איז פסול פאר עדות.

* ס'איז גאר הארב זיך צו לאזן וואקסן א טשאפ אויפן קאפ.

## אויסגאבעס 
* פרעמישלא ה'תרס"ט.

אויסער די אויסגאבעס, איז דער קונטרס **אזהרות מהרצ"א** פארשידענע מאל ארויסגעגעבן געווארן, פאטאגראפירט פון אן אנדער אויסגאבע.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - דרשות
יצחק אייזיק אייכנשטיין

**רבי יצחק אייזיק אייכנשטיין זצ"ל** (ה'תקס"ה - ט' סיון ה'תרל"ג), פון זידיטשוב, גאליציע. באקאנט אלס **רבי אייזיקל זידיטשובער**, דער **מהרי"א**.

## אפשטאם
**רבי יצחק אייזיק** איז געבוירן אין יאר ה'תקס"ה, אן איינציגער זון צו זיין פאטער, הרב **ישכר בעריש אייכנשטיין** פון זידיטשוב, דער פערטער זון פון הרב יצחק אייזיק אייכנשטיין פון סאפרין. און צו זיין מוטער מרת **עטיא** א טאכטער פון הרב **אליהו לעווינגער** .

**רבי יצחק אייזיק** איז געבוירן געווארן פון א ברכה פון רבי מענדעלע פון רימאנאוו, וועלכער האט געזאגט אויף אים אז ער וועט באלייכטן די וועלט.
 
## רבנות
פון קליינערהייט האט מען שוין געקענט זעהן אז **רבי יצחק אייזיק** וועט זיין א העכערער מענטש, ער האט געלערנט ביי זיינע פעטער'ס דער עטרת צבי און ביי רבי משה פון סאמבור, ער איז געווען קלאר אין ש"ס און מדרשים, זוהר און כתבי האר"י.

**רבי יצחק אייזיק** האט פארציילט אז ער האט געלערנט דעם ספר **פרי עץ חיים** הונדערט און איין מאל.

נאך די פטירה פון זיין שוועסטער-קינד רבי יהודה צבי הירש אייכנשטיין האבן די חסידים אויפגענומען **רבי יצחק אייזיק** אלס רבי פון זידיטשוב

## הסתלקות
**רבי יצחק אייזיק** איז נפטר געווארן אין ט' סיון ה'תרל"ג

## פאמיליע
זיינע קינדער:

* הרב **אלכסנדר סענדער יו"ט ליפא אייכנשטיין** (ה'תקפ"ד (אומגעפער) - י"א תשרי ה'תרמ"ד), פון זידיטשוב.

* הרב **שלמה יעקב אייכנשטיין** (ה'תק"ץ (אומגעפער) - כ"ו כסלו ה'תרמ"ו), פון סטריא.

* הרב **ישכר בעריש אייכנשטיין** (ה'תקצ"ה (אומגעפער) - כ"ט שבט ה'תרמ"ו), פון דאלינא.

* הרב **אליהו אייכנשטיין** (ה'תקצ"ז - ה' סיון ה'תרל"ח), פון זידיטשוב.

* הרב **מנחם מענדל אייכנשטיין** (ה'ת"ר (אומגעפער) - י"א אדר ה'תרס"א), פון זידיטשוב.

* מרת **סאשע רייזל** ( - ל"ג בעומר), די ווייב פון הרב **ישראל יוסף לאבין** ( - ט"ו שבט ה'תרס"ב), פון זידיטשוב

## זיינע ספרים 
* פירוש מהרי"א - מדרש רבה

* לקוטי תורה 

* לקוטי מהרי"א - ילקוט שמעוני

## רעפערענצן
* *אנציקלופדיה לחכמי גליציה*, מאיר וונדר

קאַטעגאָריע:זידיטשויווער רבי׳ס
2טן דעצעמבער

דעם **2טן דעצעמבער** איז דער 336סטער טאג פון יאר (337סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 29 טעג.

## געשעענישן 
* 1848 - פראנץ יאזעף דער ערשטער ווערט קייסער פון עסטרייך.
* 1971 - געגרינדעט די פאראייניגטע אראבישע עמיראטן.

## געבוירן 
## געשטארבן 
* 1547 - הערנאן קארטעס, שפאנישער אויספארשער (געב' 1485)
* 1594 - גערארדוס מערקאטאר, פלעמישער געאגראף (געב' 1512)

----
* 1טן דעצעמבער - 3טן דעצעמבער
* דעצעמבער

02
אלי'ש ענגלענדער

ר' **אליהו ענגלענדער** המכונה אלי'ש איז איינער פון די רייכסטע יידן אין ענגלאנד.

ר אלי'ש איז אן איידעם פון ר' געציל בערגער פון לאנדאן, און דורך דעם ערווארבן פיל רייכטום.ער וואוינט אין לאנדאן, און איז פון די רייכסטע ארטאדאקסישע אידן. ער איז א שטיצער פון דעם מאכניווקער רבי וואס איז אנגענומען פון א טייל פון געוועזענער בעלזער חסידים אין לאנדאן, ווייל זיין שוואגער רבי שלום בראנדער איז געווען ראש ישיבה אין בעלז, ביז ער איז געווארן באזייטיגט.

קאַטעגאָריע:ענגלישע יידן
קאַטעגאָריע:יידישע ביזנעסלייט
3טן דעצעמבער

דער ** דריטער דעצעמבער** איז דער 337סטער טאג פון יאר (338סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 28 טעג.

## געשעענישן 
* 1818 - אילינוי ווערט דער 21סטער שטאַט פון די פאראייניגטע שטאטן.
* 1912 - דער ערשטער באלקאנער קריג ענדיגט.

## געבוירן 
* 1857 - זשאזעף קאנראד, בריטישער שרייבער געבוירן אין פוילן (געש' 1924)
* 1888 - הרב יצחק אייזיק הלוי הערצאג, הויפט רב פון ישראל

## געשטארבן 
* 1894 - ראבערט לואיס סטיוונסאן, סקאטישער שרייבער (געב' 1850)
* 1919 - פיער אגוסט רענואר, מאלער (געב' 1841)

----
* 2טן דעצעמבער - 4טן דעצעמבער
* דעצעמבער

03
1924

## געשעענישן 
* 26סטן יאנואר - פעטראגראד (פעטערבורג) באקומט דעם נייעם נאמען לענינגראד
* 1טן פעברואר - פאראייניגטע קעניגרייך אנערקענט דעם סאוועטן פארבאנד
* 25סטן מערץ - גריכנלאנד ווערט א רעפובליק
* 24סטן אפריל - די "הפועל חיפה" פוטבאל גרופע געגרינדעט
* 4טן מיי - די אלימפיאדע עפנט אין פאריז
* נווה יעקב געגרינדעט אלס יידיש דארף צפון פון ירושלים

## געבוירן 
* 12טן יוני - דזשארזש הערבערט וואלקער בוש, 41סטער פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע (געשטארבן 2018)
* 1טן אקטאבער - זשימי קארטער, 39סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
* 20סטן נאוועמבער - בענוא מאנדלבראט, מאטעמאטיקער

## געשטארבן 
* 21סטן יאנואר - וולאדימיר לענין
* 3טן פעברואר - וואודרא ווילסאן, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן
* 30סטן יוני - ישראל דע האן, געהרגעט דורך די ציוניסטן (געב' 1881)
* 29סטן נאוועמבער - דזיאקאמא פוטשיני, איטאליענישער קאמפאזיטאר (געב' 1858)

## נאבעל פריזן 
קאַטעגאָריע:1920ער
אלחנן היילפרין

הרב **אלחנן היילפרין** (כ"ה כסלו ה'תרפ"ב - כ"ט שבט ה'תשע"ה) איז געווען גאב"ד ראדומישלא, רב פונעם ביהמ"ד "בית שמואל" אין גאלדערס גרין און דער נשיא פון התאחדות קהלות החרדים, לאנדאן.

## לעבנסגעשיכטע
הרב אלחנן היילפרין איז געבוירן א' חנוכה תרפ"ב אין קאשוי, טשעכאסלאוואקיי (היינט סלאוואקיי), צו זיין פאטער הרב דוד היילפרין, דאבשיצער רב, און זיין מוטער מינדל, א טאכטער פון הרב שמואל ענגיל פון ראדאמישל און קאשוי. אין קאשוי איז ער געווארן נאענט צום סטראפקאווער רבי'ן.

ער איז געקומען אין לאנדאן, ענגלאנד אין תרצ"ט, וואו ער איז געווען א הויז בחור ביים שאצער רבי'ן. ער האט חתונה געהאט מיט הענא חיה, די טאכטער פון ר' נחום לידזערווסקי, און אלעקסאנדער חסיד.

אין אלול תש"ב האט ער זיך געצויגן קיין גאלדערס גרין, וואו ער האט געעפנט זיין בית מדרש "בית שמואל" וואס איז היינט פון די גרעסטע בתי מדרשים אין גאלדערס גרין.

אין תש"ך האט ער געגרינדעם די "פרדס הויז שולע" אויפן נאמען פון הרב אברהם ישכר הלוי פרדס, אב"ד פון דענקאוו, פוילן.

ער האט ארויסגעגעבן דאס ספר "שיחתן של עבדי אבות" וואס ברענגט אסאך רבישע עובדות.

טבת תשע"ה איז ער געווארן קראנק אין די נירן, און כ"ט שבט איז ער נפטר געווארן אין לאנדאן. מ'האט אים געפירט אין ארץ ישראל צו קבורה אין הר הזיתים.

## משפחה 
רבי אלחנן היילפרין און זיין ווייב הענא חיה האבן געהאט פינף זין און פיר טעכטער:
* מרת נחמה מרים, דאס ווייב פון רבי מנחם נחום טווערסקי, טשערנאבלער רבי אין בני ברק
* הרב יצחק אריה לייביש היילפרין, רב פון "אשל ברמה" אין רמות, ירושלים. איידעם ביי רבי שמואל אונסדארפער
* מרת חנה שפרינצא , דאס ווייב פון הרב שמעון לעמבערגער, רב פון קרית אתא און מאקאווער רב
* מרת לאה מינדל, דאס ווייב פון רבי חיים אלטער דוד לייפער, נאדווארנער רבי פון חיפה
* הרב ישראל שמואל דוד נחום היילפרין (געב' תש"ח), רב אין ביהמ"ד בית אלחנן  הענדאן, לאנדאן, ענגלאנד. איידעם ביי הרב צבי הירש מייזלס, ווייצענער רב.
* מרת רבקה שלאמצי (געב' תש"ט), דאס ווייב פון הרב יוסף משה שניאורסאן, טשעבינער ראש ישיבה
* הרב חיים אהרן צבי היילפרין, רב דביהמ"ד דברי חיים לאנדאן. איידעם ביי הרב מנחם מענדיל שנייבאלג פון מאנטשעסטער.
* הרב שלום יוסף היילפרין, גאב"ד ראדאמישלא אין ניו יארק
* הרב משה יהודה דוב היילפרין, גאב"ד ראדאמישלא, ממלא מקום אין זיין פאטער'ס בית המדרש בית שמואל, לאנדאן. איידעם ביי רבי משה חיים בראנסדארפער, ראש כולל פונעם גאלדערס גרינער כולל.

## וועבלינקען
* שיעורים פון הרב אלחנן היילפרין אויף פרשת השבוע (יידיש)
*דער ארטיקל "אלחנן הלפרין" אין חב"דפדיה 

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
קאַטעגאָריע:לאנדאנער רבנים
קאַטעגאָריע:סלאוואקישע יידן
4טן דעצעמבער

דער **פֿערטער דעצעמבער** איז דער 338סטער טאג פון יאר (339סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 27 טעג.

## געשעענישן 
* 1975 - סורינאם ווערט א מיטגליד אין די פאראייניגטע פעלקער

## געבוירן 
## געשטארבן 
* 1679 - טאמאס האבס, ענגלישער פילאסאף (געב' 1579)

----
* 3טן דעצעמבער - 5טן דעצעמבער
* דעצעמבער

04
נסים זרחיה ב"ר אברהם אזולאי

רבי **נסים זרחיה אזולאי** איז געווען אַן אייניקל פונעם חיד"א. ער געווען א באוואוסטער רב אין צפת, און ער האט מחבר געווען דאס ספר "שולחן הטהור", געדרוקט אין תרצ"ו.

רבי נסים זרחיה איז געהרגעט געווארן ביי דער ערדציטערניש אין צפת אין יאר תקצ"ז.

## רעפערענצן
* נסים זרחיה אזולאי אין *יהודי המזרח בארץ ישראל*, חלק שני

קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:צפת
רפאל ישעיהו אזולאי

רבי **רפאל ישעיהו אזולאי** איז געווען רב אין אנקאנא, איטאליע.

רפאל ישעיהו איז געווען א זון פון חיד"א. דורך דער אינטערווענץ פונעם חיד"א איז ער געווארן רב אין דער שטאט אנקאנא, אין איטאליע. זיין זון איז געווען ר' משה ב"ר רפאל ישעיהו אזולאי.

איינמאהל האט ער זיך באקלאגט פארן חיד"א אז דאס פירן די רבנות אין אנקונה איז זייער שווער פאר איהם, שרייבט איהם דער חיד"א ידיד נפשי כל היוצא לטעון טוען והנה צור"ף בתורה ומצוה דין הוא הדר, וגמרי כל טונא דמדל"י איש לזכות את הרבים, גדלה נפשו, יראה זרע יאריך ימים וחפץ ה' בידו יצלח (אגרת רוזענבעג סי' מ"ח).

געווען אמאל וואס א חשובער איד האט זיך געוואנדען צום חיד"א און אים פארגעשטעלט אזוי ווי זיין זון באקומט א קליינע געהאלט פון זיין קהלה, איז ער מציע זיין זון זאל ווערן רב אין א צווייטע שטאט סיינה, וואס דארט וועט ער באקומען א גרעסער געהאלט, דער חיד"א שרייבט צו זיין זון דעריבער, און זאגט אים: איך בין דיך מחויב צו זאגן א גוטע עצה, ווי א טאטע איז מייעץ זיין זון, אף כאטש לויט דער הלכה קאנסטו ווען זיך פטר'ין פון אנקאנא, דאך האלט איך זאלסט זיך גיט באטראכטען דאס צו טועהן, ווייל אלץ כבוד און אלץ דרך ארץ פאסט נישט זאלס זיין אפלאזן צוליב א גרעסער שכירות פון געלט, אזוי האלט איך, אבער די קענסט זיך וועלן וואס דו ווילסט (אגרת סי' ט"ז).

קאַטעגאָריע:רבנים
קאַטעגאָריע:יידן פון איטאליע
שם הגדולים

דאס **שם הגדולים** איז א אויסטערלישער ווערק, וואס האט מחבר געווען דער גרויסער באקאנטער אידישער געלערנעטר און גרויסער גאון און חכם, דער חיד"א.

עס אנטהאלט צוויי חלקים. דער ערשטער חלק אויף אלע גאונים און צדיקים, רביים, מחברי ספרים פון כלל ישראל. לויטן סדר פון א-ב. עס איז דערין נישט אויסגערעכנט כמעט די גאונים און ספרים פון זיין דור. נאר פון דורות פאר אים. עס האט איבער טויזנט דריי הונדערט נעמען.

דער צווייטער חלק רעכנט אויס אויפן סדר פון א-ב די ספרים און חיבורים, קונטרסים פון אלע דורות ביז צום דור פון חיד"א, ער האט איבער טויזנט צוויי הונדערט נעמען פון ספרים.

דאס ספר איז פון א היסטטארישן שטאנדפוקנט אויסטערליש שטארק, און דער רייד פונעם חיד"א אין דעם ספר ווערט פארעכנט אלס גין גאלד, עס איז ווערט ביי יעדן ווי גלייך דאס איז דער ריינער אמת.

דער ספר איז א המשך פון זיין ספר העלם דבר.

קאַטעגאָריע:ספרי קודש
לאנצהוט

**לאנצהוט** (, איז א שטאט אין דרום-מזרח פוילן (מערב-גאליציע). זי האט א באפעלקערונג פון 18,067 איינוואוינער, זייט 1999 איז **לאנצהוט** אין דער אונטערקארפאטישע פראווינץ.

## רבנים 
**לאנצהוט** האט פארמאגט באקאנטע רבנים, פון די רבנים:

## וועבלינק 
* לאנצוט אפיציעלע וועבזייטל
* לאנצוט שלאס וועבזייטל
* Łańcut County, Touristic Informant

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
קאַטעגאָריע:גאליציע
6טן דעצעמבער

דער **זעקסטער דעצעמבער** איז דער 340סטער טאג פון יאר (341סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 25 טעג.

## היסטארישע געשעענישן 
* 1660 - בעלא דער ערשטער ווערט געקרוינט אלס קעניג פון אונגארן
* 1768 - ארויסגעגעבן די ערשטע אויסגאבע פון ענציקלאפעדיע בריטאניקא.
* 1790 - דער אמעריקאנער קאנגרעס גייט אריבער פון ניו יארק צו פילאדעלפיע.
* 1865 - די דרייצנטע אמענדירונג פון די פאראייניגטע שטאטן צו פארבאטן קנעכטשאפט ווערט באשטעטיגט.
* 1877 - די ערשטע אויסגאבע פון די וואשינגטאן פאסט ערשיינט.
* 1884 - דער וואשינגטאן מאנומענט ווערט פארענדיגט.
* 1917 - פינלאנד ווערט זעלבשטענדיג.
* 1922 - אירלאנד ווערט זעלבשטענדיג.
* 2006 - איראן פארשפארט אינטערנעט צוטריט צו וויקיפעדיע.

## געבוירן 
* 1421 - הענרי דער זעקסטער, מלך פון ענגלאנד

## געשטארבן 
* 1770 - דזשיימס סטירלינג, סקאטישער מאטעמאטיקער (געב' 1692)

## פייערטעג 
* נאציאנאלע חגא אין פינלאנד
* קאנסטוטוציע טאג אין שפאניע
* א נאצינאלער געדענקעניש טאג אין קאנאדע איבער געוואלדטאטן א קעגן פרויען זינט 1991.

## לינקען 
* דעם טאג ביי בי בי סי http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/6
* http://www1.sympatico.ca/cgi-bin/on_this_day?mth=Dec&day=06

----
* 5טן דעצעמבער - 7טן דעצעמבער
* דעצעמבער

06
7טן דעצעמבער

דער **זיבעטער דעצעמבער** איז דער 341סטער טאג פון יאר (342סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 24 טעג.

## היסטארישע געשעענישן 
* 1787 - דעלעווער באשטעטיגט די פאראייניגטע שטאטן קאנסטיטוציע און ווערט דער ערשטער שטאַט פון די פאראייניגטע שטאטן.
* 1941 - אטאקע אויף פערל הארבאר אין האוואי. די יאפאנעזער פארטיליקן 21 שיפן פון דעם פלאט פון די פאראייניגטע שטאטן.

## געבוירן 
* 1895 - פרץ מארקיש, יידישער דיכטער
## געשטארבן 
----
* 6טן דעצעמבער - 8טן דעצעמבער
* דעצעמבער

07
5טן דעצעמבער

דער **פֿינפֿטער דעצעמבער** איז דער 339סטער טאג פון יאר (340סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 26 טעג.

## היסטארישע געשעענישן 
* 1492 - קריסטאפער קאלומבוס אנטפלעקט דעם אינזל היספאניאלא.
* 1496 –  דער מלך מאנועל דער ערשטער פון פארטוגאל פראקלאמירט א גזירה וואס פאדערט פון יידן זיך צו שמד׳ן אדער פארלאזן דאס לאנד.

## געבוירן 
* 1782 - מארטין וואן ביורען, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1862)
* 1901 - ווערנער הייזנבערג, פיזיקער

## געשטארבן 
* 1791 - וואלפגאנג אמאדעוס מאצארט, עסטרייכער קאמפאזיטאר (געב' 1756)
* 1926 - קלאד מאנע, מאלער
* 2013 - נעלסאן מאנדעלע, פרעזידענט פון דרום אפריקע (געב' 1918)

## געשעענישן דעם טאג 
* אין חוץ לארץ הייבט מען אן דעם טאג (צו מעריב די פריערדיגע נאכט) צו זאגן ותן טל ומטר אין דער וואכעדיגער שמונה עשרה.
----

* 4טן דעצעמבער - 6טן דעצעמבער
* דעצעמבער

05
די גרינע קוזינע

**די גרינע קוזינע** איז א ליד קאמפאזירט דורך אייב שווארץ, מיט ווערטער פון יעקל לייזעראוויטש.

:עס איז צו מיר געקומען א קוזינע,
:שיין ווי גאלד איז זי געווען די גרינע.
:בעקעלאך ווי רויטע פאמעראנצן,
:פיסעלאך וואס בעטן זיך צו טאנצן.

:הערעלאך ווי זיידן וועב געלאקטע,
:ציינדלאך ווי פערעלאך געטאקטע.
:אויגעלאך ווי הימל בלוי אין פרילינג,
:ליפעלאך ווי קארשאלאך א צווילינג.

:ניט געגאנגען איז זי נאר געשפרונגען,
:ניט גערעדט האט זי נאר געזונגן.
:לעבעדיק און פריילאך יעדע מינע,
:אט אזא געווען איז מיין קוזינע.

:און אזוי אריבער צענער יארן,
:פון מיין קוזינע איז א טעל געווארן.
:פיידעס האט זי וואכן לאנג געקליבן,
:ביז פון איר איז גארנישט נישט געבליבן.

:היינט אז איך באגעגן מיין קוזינע,
:און איך פרעג איר ס'מאכסטו עפעס גרינע.
:זיפסט זי אפ און איך ליין איר מינע,
:ברענען זאל קולאמבאס' מדינה!

קאַטעגאָריע:אידישע לידער
וויעטנאם קריג

דער **וויעטנאם קריג** (אויך באוואוסט ווי די **צווייטע אינדאכינע־מלחמה**) איז געווען א קריג וואס האט געדויערט פון 1טן נאוועמבער 1955 ביז 30סטן אפריל 1975, א תקופה פון מער ווי ניינצן יאר) צווישן צפון וויעטנאם און דרום וויעטנאם. צפון וויעטנאם איז געווען געשטיצט דורכן סאוועטן פארבאנד,כינע און צפון קארעע, און דרום וויעטנאם איז געווען געשטיצט דורך די פאראייניגטע שטאטן מיט זייערע אליאירטע לענדער, דרום קארעע, טיילאנד, אויסטראליע, ניי זילאנד און די פיליפינען. דער קריג איז געווען א קאמף צווישן קאמוניסטישע און נישט־קאמוניסטישע לענדער בשעת דעם קאלטן קריג.

קאַטעגאָריע:וויעטנאם
קאַטעגאָריע:מלחמות
קאַטעגאָריע:אזיע
קאַטעגאָריע:אמעריקאנישע היסטאריע
יאהאן זעבאסטיאן באך

**יאהאַן זעבאַסטיאַן באַך** (1685 - 1750) איז געווען א דייטשער קאמפאזיטאר. באך איז באקאנט פאר זיינע שיינע ווערק וואס האבן געבראכט די באראק-מוזיק צו פולער רייפקייט. פון זיינע ווערק: מאטעאוס פאסיאן, גאלדבערג וואריאציעס, בראנדענבורג-קאנצערטן און א סך אנדערע. ער האט געהאט א סך קינדער ואס זענען אויכעט גאווארן קאמפאזיטערס.

אין 1719 איז דער קאמפאזיטאר געארג פרידריך הענדל, וואס האט דעמאלסט געוואוינט אין ענגלאנד, געקומען קיין דייטשלאנד באזוכן זיין מוטער. באך האט שטארק געוואלט זען הענדל, אבער ער האט נישט געדאנזשעט צו טרעפן אים.

## וועבלינקען 
* וגאלדבערג וואריאציעס 
* ומאטעאוס פאסיאן 

קאַטעגאָריע:דייטשע קאמפאזיטארן
8טן דעצעמבער

דער **אַכטער דעצעמבער** איז דער 342סטער טאג פון יאר (343סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 23 טעג.

## היסטארישע געשעענישן 
* 1941 - טויזנטער יידן געהרגעט אין דער רומבולער הריגה.

## געבוירן 
* 1542 - מערי, מלכה פון סקאטלאנד (געש' 1587)
* 1865 - יאן סיבעליוס, פֿינישער קאמפאזיטאר
* 1947 - חוה אלברשטיין, ישראלדיקע זינגערין

## געשטארבן 
* 1978 - גאלדע מאיר, פרעמיערע מיניסטערין פון ישראל (געב' 1898)

----
* 7טן דעצעמבער - 9טן דעצעמבער
* דעצעמבער

08
אקטאוו מירבא

קליין|220px|אָקטאַװ מירבאָ

** אָקטאַװ מירבאָ ** (; 16טן פֿעברואַר 1848 - 16טן פֿעברואַר 1917)
איז געווען אַ פֿראַנצייזישער שרײַבער, זשורנאליסט, פּאַמפֿלעטיסט און דראמאטורג.
 

אָקטאַװ מירבאָ איז געבוירן אין אונטער נארמאנדי, צפון פראנקרייך, צו זיין פאטער, א דאקטער.

ער איז אויך געװען אַ באַדאַכטער קונסטקריטיקער. ער האָט טריומפֿירט אין ראָמאַנען און טעאַטער.
צװישן אַנדערע, האָט ער אָנגעשריבן :''*Le Calvaire* (1886), ''L'Abbé Jules* (1888), *Le Jardin des supplices* (1899), 
*Le Journal d'une femme de chambre* (1900)
ֹ
די צוויי גרויסע פּיעסעס זײַנע, (*Les Mauvais bergers* (1897), *Les affaires sont les affaires* (1903),
האָט מען איבערגעזעצט אויף ייִדיש : “זשאַן און מאַדעלענע - פֿאַבריקאַנט אַרגאַנט“ (דראַמע פֿון אַרבעטער אין פֿינעף אַקטן) און “געשעפֿט איז געשעפֿט“ (קאָמעדיע אין דרײַ אַקטן).
Le portefeuille*''
האָט מען אויך איבערגעזעצט אויף ייִדיש („דער טײַסטער“, קאָמעדיע אין איין אַקט).
 

## װעבזײַטלעך 
* Société Octave Mirbeau
 
* געשעפט איז געשעפט
 
* זשאַן און מאַדעלענע
 

קאַטעגאָריע:פראנקרייך
קאַטעגאָריע:דראמאטורגן
קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן