open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
בערלינער אינטערנאציאנאלער פילם-פעסטיוואל

דער **בערלינער אינטערנאַציאָנאַלער פֿילם־פֿעסטיוואַל** (דייַטש: *Internationale Filmfestspiele Berlin*, אָדער קורץ *Berlinale* דער בערלינאַלע) ווערט גערעכענט אלץ די גרעסטע פילם־פעסטיוואלן אין דער וועלט, און ספעציעל אין אייראפע, און קומט פאָהר אין בערלין, דייטשלאנד, יעדעס יאָר אין פעברואר.

אט דער 10-טאָגיגע פילם פֿעסטיוואַל פארקויפט יערליך איבער 300,000 בילעטן, פאר די וואס קומען אנטיילנעמען אינעם פעסטיוואל, אין הויפט שטאט בערלין דייטשלאנד, אלעס צוזאמען ווערט געשאצט דאס צאל פון אומגעפער 500,000 צושויער, דערפון זענען אַרום 20,000 פראפעסיאנאלע פאכלייט, סעלעברעטיס, דערפון זענען פארהאנען 4,500 דזשארנאליסטן און מידיע לייט, פֿון איבער 130 לענדער איבערן וועלט, וואס באלאגערן דעם רויטן טעפיך אוואו עס ווערן אריבערגעפירט און פארגעשטעלט די פֿילם שטערנס און סאַלעבריטיז, וואס האבן ערצייגט די הויך-פּראָפיל פילמען און פּרעמיערעס.

דער אייראפעישע פֿילם מאַרקעט (EFM), פירט אן מיטן פילם האַנדל דורכאויס די פולע וואך פונעם בערלינאַלע, און איז דער הויפּט אינדאסטעריע באַגעגעניש פֿאַר די אינטערנאציאנאלע פילם פאמיליע, וואו פילם האנדלער, פּראָדוצירער, פינאַנצירער און קאָ-פּראָדוקציע אגענטן.
אזוי אויך פילט איבער די בערלינאַלע טאַלאַנט קאַמפּאַס, אַ וואָך-לאַנג סעריע פון ​​לעקציעס און וואַרשטאַטן, וואס איז נאטורליך א זאמל-ארט פאר יונגע פילמ'מאַכער פון אַרום דעם גלאָבוס, וואס פייערן אינאיינעם דעם ריזן פעסטיוואל.

דארט ווערט געגעבן אלץ געשאנק - פאר די אויסגעצייכענטע שפילער, דירעקטאר און שרייבער, דער גאלדענער בער, וואס איז אינ'איינוועגס דאס סימבאל פון בערלין. אויך ווערט געשאנקען דער זילבערנער בער פאר די בעסטע אקטיאר, אקטריסטע און מוזיק, און נאך געשאנקען.

דער ריזן פעסטיוואל ווערט אנגעפירט דורכן פעסטיוואל דירעקטאר דיטער קאָסליק, וואס באווייזט - מיט א שטאב פון פראפעסיאנאלע פילם עקספערטן - צו ארגאניזירן די  טויזנטער פילמען אין זיבן אפטיילונגען, פאר פארשידנ-סארטיגע פילמען, אינעם גראנדיעזער בערלינאלע פראגראם, וואס א גרויס טייל דערפון, שפילט פאהר אינעם גרויסארטיגער בערלינער פאלאץ.

די 67 בערלין אינטערנאַציאָנאַלער פֿילם פֿעסטיוואַל איז געפלאנט פארצוקומען פון פעברואר 9 - פעברואר 19, 2017, אוואו דאס מאל - צווישן די  טויזנטער פילמען און אפטיילונגען - איז אויך אויסגעוועלט געווארן צו אויפשפילן און פרעמירן, א יידישער פילם מיטן נאמען **מנשה**, אינעם 'פאָרום' אפטיילונג, וואס דערין זענען נאך 43 דרויסנדיגע פילמען, געקליבן פון איבער 30 נאציאנען איבערן וועלט.

## וועבלינקען
* דער בערלינער-פעסטיוואל וועבזייטל

קאַטעגאָריע:פילם-פעסטיוואלן
קאַטעגאָריע:בערלין
מור פארק אונטערגרונט סטאנציע

**מור פארק** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער מעטראפאליטאן ליניע אין דעם דריי טייכן דיסטריקט אין דער הארטפארדשיר גראפנשאפט. מור פארק איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 6 און 7.

די סטאנציע האט פיר פעראנען.

## היסטאריע 
מור פארק סטאנציע האט געעפנט אום 9טן מיי 1910 מיטן נאמען ״סאנדי לאדזש״. אום 25סטן סעפטעמבער 1950 האט די סטאנציע באקומען איר היינטיקן נאמען ״מור פארק״.

## באדינונגען
א גאנצן טאג:
* 4 באנען א שעה צפונדיק קיין 
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין 
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין 

* 4 באנען א שעה דרומדיק קיין 
* 4 באנען א שעה דרומדיק קיין 

אין די שפיץ שעה׳ן, שטעלן זיך אפ דא אויך די גיכבאנען קיין/פון , אויף פעראנען 1 און 2.

## גאלעריע 

טעקע:Moor Park stn northbound fast looking south.JPG|צפונדיקער גיך פעראן קוקנדיק אויף דרום (פעראן 1)
טעקע:Moor Park stn southbound slow look north.JPG|דרומדיקער אלע-סטאנציעס פעראן קוקנדיק אויף צפון (פעראן 4)
טעקע:Moor Park stn roundel.JPG|פעראן רונדל

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
ווענעציער פילם פעסטיוואל

**ווענעציער פילם פֿעסטיוואַל** (איטאַליעניש: Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica di Venezia) איז דער עלצטער פילם-פעסטיוואל.

ער איז געגרינדעט געווארן אום יאר 1932, און קומט פאר יערליך, אום ענדע זומער, צווישן אויגוסט און סעפטעמבער, אוואו עס קומט פאר דער אזוי-גערופענע **ווענעציער ביענאַלע** (Biennale di Venezia) וואס איז א אויסלייג פון די טייערסטע און פראמינענסטע אקטועלע קונץ ארבייט אין דער וועלט.

פון די באקאנטע און העכסט גרעסטע פרייז געשאנק, ביי דעם פעסטיוואל, איז דער 'גאלדענער לייב', וואס ווערט געשאנקען פארן בעסטן געוואונער פונעם פעסטיוואל פראגראם.

=וועבלינקען=
* דאס אפיציעלע וועבזייטל פונעם ווענעציער פעסטיוואל

קאַטעגאָריע:פילם-פעסטיוואלן
וואטפארד אונטערגרונט סטאנציע

**וואטפֿארד** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סוף־סטאנציע פון דער מעטראפאליטאן ליניע אין דעם קאסיאבורי, וואטפארד, לעבן קאסיאבורי פארק. וואטפֿארד איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 7.

די סטאנציע האט צוויי פעראנען.

## היסטאריע 
וואטפֿארד סטאנציע האט געעפנט אום 2טן נאוועמבער 1925.

## צוקונפט
דער קראקסלי באן לינק איז א פראיעקט צו פארלענגערן די מעטראפאליטאן ליניע פון קראקסלי קיין  און וואטפארד קנופ, אריבער דעם קראקסלי באן לינק. ווען די פארלענגערונג וועט עפענען אין 2020 וועט מען פארמאכן וואטפארד סטאנציע.

## באדינונגען
א גאנצן טאג:
* 4 באנען א שעה דרומדיק קיין 

אין די שפיץ שעה׳ן, פארן באנען דרומדיק קיין .

איין מאל א טאג, אזייגער 00.49 אינמיטן דער נאכט, פארט ארויס פון וואטפארד א באן קיין ריקמאנסווערט, אדורך קראקסלי.

## גאלעריע 

טעקע:Watford Tube - platform.JPG|א פעראן ביי וואטפארד אונטערגרונט סטאנציע
טעקע:Watford station roundel.JPG|פעראן רונדל

## רעפערענצן 
## וועבלינקען
בן-ציון שענקער

**בן ציון שענקער** (י"ח אייר תרפ"ה, 12טן מיי 1925 - י"ט מרחשון תשע"ז, 20סטן נאוועמבער 2016), איז געווען דער באוואוסטער 'בעל מנגן' הידוע פון דעם מאדזשיצער חסידות און פון די ארויסשטעקנדיקע שעפער אין חסידישער מוזיק. ער האט געזינגען, קאמפאזירט און פארעפנטלעכט צענדליקע פלאטעס, קאסעטעס און דיסקן פון מאדזשיצער ניגונים וואס די מאדזשיצער רבי׳ס און ער אויך האבן קאמפאזירט. צווישן זיינע מערסט באקאנטע ניגונים זענען "אשת חיל" און "מזמור לדוד" וואס מען זינגט אין טויזנטער יידישע הייזער ביי די שבת זמירות, אפטמאל אן צו וויסן ווער האט זיי קאמפאזירט.

## ביאגראפיע 
שענקער איז געבוירן גווארן אין וויליאמסבורג, ברוקלין, צו זיינע עלטערן מרדכי שענקער און זיין ווייב מרים, טריסקער חסידים פון פוילן. ער האט געלערנט אין תורה ודעת ישיבה אין ברוקלין. אין די 1940ער יארן איז ער געווארן באַקאַנט מיטן מאדזשיצער רבי׳ן רבי שאול ידידיה אלעזר טויב קורץ נאָך ווען ער איז געקומען פון אייראָפּע אין די פאַרייניקטע שטאַטן נאָך דער צווייטער וועלט-מלחמה, און זינט דעמאָלט איז ער געווען פארבונדן מיט אלע מאדזשיצער רבי׳ס. אין תורה ודעת האט ער געקענט שלמה קארלעבאך וואס איז געווען יינגער פון אים מיט צוויי יאר און האט אים צונויפגעטראפן מיט דער וועלט פון מאדזשיצער ניגונים. שפעטער האט קארלעבאך זיך אויסגעדרוקט אז ער האט אפילו נישט קיין איין ניגון וואס איז נישט געווארן באאיינפלוסט מיט מאדזשיץ.

שענקער, אַ גראַדואַנט פון דער מוזיק קאנסערוואטאריע אין ניו יארק, איז באקאנט ווי דער ערשטער צו האָבן רעקארדירט אויטענטישע חסידישע מוזיק אויף א פראפעסיאנעלן שטייגער. אין לויף פון זיין לעבן האט ער פֿארפֿאסט עטלעכע 600 מעלאדיעס און מער ווי אַ טוץ סידיס וואס זענען פונאנדערגעטיילט אין דער גאנצער וועלט. לויט שרה פרידלאַנד בן-ארזה: "די נאַטור פון פּאָעזיע און זיין קאמפאזיציע איז עכט און פֿאלקיש, און זיינע אויספירונגען זענען וואַרעם און איידל". ער האט געוואוינט אין פלעטבוש, ניו יארק, און געדינט ווי דער בעל תפילה אינעם ארטיגן מאדזשיצער שטיבל אויף קאני איילענד עוועניו.

ער איז נפטר געווארן זונטיק י״ט מרחשון תרע״ז (20סטן נאוועמבער 2016) אין די פאראייניגטע שטאטן ביי דער עלטער פון 91.

## רשימה פון זיינע אלבאמען 
* '''מודז'יץ ח"י** - חלק א-ד (2000)
* **מבשר טוב** (2002)
* **מזמור לדוד** (2003)
* **אשת חיל** (2003)
* **ולירושלים עירך** (2003)
* **ויבטחו בך** (2003)
* **ליהודים הייתה אורה** (2005)
* **קול צהלה** (2005)
* **וחסידים ברינה יגילו** (2005)
* **שבת במודז'יץ א'** - וביום השבת (2006)
* **שבת במודז'יץ ב'** - מעין עולם הבא (2006)
* **שבת במודז'יץ ג'** - כי בא מועד (2006)
* **שבת במודז'יץ ד'** - מלוה מלכה (2006)
* **שירי מריעים** (2011)
* **הלל וזמרה** (2014)
* **שירו לה' שיר חדש''' (2016)

## וועבלינקען 
* בן-ציון שנקר, אתר מוזיקה ישראלית
* חיים יהודיים עם ר' בן-ציון שנקר, שיחת השבוע (חב"ד) מס' 788
* בן ציון שענקער באתר הזמנה לפיוט
* ארכיון  המכון לתיעוד ושימור נגוני מודז'יץ
* אבי קלמרסקי, בעל המנגן של ממלכת הנגינה - החסיד רבי בן ציון שנקר הי"ו , אתר המכון לתיעוד ושימור ניגוני מודז'יץ. פורסם במגזין "שירו לו" גיליון מס' 10 שבט תשס"ג
* ערוץ 7
* אהרן רובין,&nbsp;אגדה מוזיקלית • ראיון עם הרב בן-ציון שנקר, באתר בחדרי חרדים, 13 באפריל 2014

## רעפערענצן 
* נפטר געווארן בן-ציון שענקער ביי פארווערטס

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן
קאַטעגאָריע:מאדזשיצער חסידים
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
נארוואוד קנופ באן סטאנציע

**נארוואוד קנופ** () איז א באן סטאנציע אויף דער הויפט־ליניע פון לאנדאן קיין ברייטאן, וואס געפינט זיך אין דרום נארוואוד אין דער לאנדאנער בארא פון קרוידן, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך דער מזרח לאנדאן ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט  און סאדערן. טעמזלינק און טייל סאדערן באנען פארן אדורך דער סטאנציע אן זיך אפשטעלן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.

## היסטאריע
די לאנדאן און קרוידן באן האט געעפנט די סטאנציע אום 5טן יוני 1839 מיטן נאמען ״דזשאלי סיילער״. אין 1840 האט מען געענדרט איר נאמען צו ״נארוואוד קנופ״.

די סטאנציע געפינט זיך אויף דער פארלענגערונג פון דער מזרח לאנדאן ליניע וואס האט געעפנט דעם 23סטן מיי 2010 און געהערט צו דער לאנדאנער אונטערגגרונט נעצווערק.

## באדינונגען
### סאדערן
* 8 באנען א שעה צפונדיק קיין לאנדאן ברידזש
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין לאנדאן וויקטאריע אדורך 
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין 
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין 
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין 
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין 

### לאנדאנער איבערגרונט
* 4 באנען א שעה צפונדיק קיין 
* 4 באנען א שעה דרומדיק קיין 

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין 
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין 

## גאלעריע 

File:Norwood Junction stn platform 1 look south.JPG| צפונדיקער פעראן 1 קוקנדיק אויף דרום
File:Norwood Junction stn platform 4 look north.JPG|דרומדיקער פעראן 4 קוקנדיק אויף צפון
File:Norwood Junction stn roundel.jpg|סטאנציע רונדל

## ליניעס 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון קרוידן
דזשאשוע ז וויינסטיין

**דזשאשואַ ז וויינסטיין** () איז א פילם דירעקטאר מיינסטענס אויף דאקומענטארע פילמען, פון אלע סארט שיכטן און ראסן, און האט אין ציל צוזאמברענגען אלע סארט אידייען אונטערן באוואוסטזיין פון אנערקענונג אין איין רעכט און שפירונג.

ער רייזט ארום צווישן אלע גלויבונגען און שטרעמונגען, מיטן ציל צו דאקומענטירן די באהאלטענע קולטורן, זיי ארויסברענגען פון שאטן צום אויבערפלאך.

דערווייל האט ער באוויזן אויף א באשיידענעם פארנעם, צו דעקן א טייל פון אינדיאנער, אזיאנער, און איז אין ציל צו דאקומענטירן דאס יידישער פירונג אין אירע אידייען.

צום יאר 2017 האט ער ערצייגט א יידישער פוהל-לאנגע פילם, **מנשה**, וואס איז אויסגעלויבט געווארן ביי אנערקענטע פילם אינסטאנצן.

=וועבלינקען=
* וויינסטיינס וועבזייט 
* א אינדיאנישע דאקומענטארער פילם 
* א קורצער יידישער דאקומענטארער פילם 

קאַטעגאָריע:רעזשיסארן
קאַטעגאָריע:סצענאר שרייבער
ראטערדאם פילם-פעסטיוואל

**ראָטערדאַם אינטערנאַציאנאלער פילם־פעסטיוואל** (IFFR) איז פון די גאנץ גרויסע פילם־פעסטיוואלן אויף דער וועלט, אוואו עס קומען זיך צוזאמען גרויסע ארטיסטן, און מאגנאטן, צוצוזען דאס אויסוואל פון נייע פילמען אויפן מארק.

דער פעסטיוועל קומט פאר געווענליך צווישן יאנואר - פעברואר אין ראָטערדאַם, האלאנד, וואס איז נישט ווייט פון דער הויפטשטאט אמסטערדאם, אוואו עס איז א הויפט צענטער פון האנדל און שיפען.

=וועבלינקען=
* פעסטיוועל וועבזייט 

קאַטעגאָריע:פילם-פעסטיוואלן
קאַטעגאָריע:האלאנד
ריקמאנסווערט סטאנציע

**ריקמאנסווערט** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין ריקמאנסווערט אין דעם דריי טייכן דיסטריקט אין דער הארטפארדשיר גראפנשאפט.
די סטאנציע ווערט געדינט פון דער מעטראפאליטאן ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט און פון טשילטערן באנען. ריקמאנסווערט איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 7 און האט צוויי פעראנען.

## היסטאריע 
ריקמאנסווערט סטאנציע האט געעפנט אום 1טן סעפטעמבער 1887 ווי די נייע סוף־סטאנציע ווען די מעטראפאליטאן באן האט פארלענגערט איר ליניע פון . אום 8טן יולי 1889 האט מען פארלענגערט די ליניע ווייטער קיין .

## באדינונגען
א גאנצן טאג:
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין 
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין 

* 4 באנען א שעה דרומדיק קיין  אדער 

## גאלעריע 

טעקע:Rickmansworth station look south.JPG|צפונדיקער פעראן, קוקנדיק אויף דרום
טעקע:Rickmansworth station look north.JPG|קוקנדיק אויף צפון
טעקע:Rickmansworth station roundel.JPG|פעראן רונדל

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
סאַוט-ביי-סאַוטוועסט

**סאַוט-ביי-סאַוטוועסט פעסטיוואל** () ‏ווערט גערופן אין קורצן: **SXSW**, עס איז מער באקאנט אלץ א העכסט געלונגענער מוזיק פעסטיוואל, אבער איז אויך בארימט אלץ די ערשטע פלעצער אוואו די נייעסטע פילמען פון די העכסטע ראטע, ווערן אויפגעשפילט און באהאנדעלט.

דער פעסטיוואל קומט פאר אין מאנאט מערץ, און די שענסטע מוזיק אלבאמען און אלע סארט נייע פילמען ווערן אויפגעשפילט, פאר א רייכן אוידיענץ, און עס שאצט זיך פון די רייכסטע פעסטיוואלן אין דער וועלט.

## וועבלינקען 
* SXSW פאסטיוואל וועבזייטל

קאטעגאריע:פעסטיוואלן
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
טרייבעקע פילם-פעסטיוואל

**טרייבעקע פֿילם ־פֿעסטיוואַל** (ענגליש: *TriBeCa Film Festival*) איז א פילם-פעסטיוואל געגרינדעט אין 2002 דורך דזשיין ראזנטאל און ראבערט דע-נעראָ, מיטן ציל אויפצוהייבן צוריק דעם געגנט פון לאוער מאנהעטן, וואס איז זייער געפאלן זינט דער היסטארישער טעראר אטאקע, איבער די צווילינג טורעמען, אום 11טן סעפטעמבער, 2001.

דער אינטערנאציאנאליער טרייבעקע פעסטיוואל קומט פאר יעדעס יאר אום מאנאט מערץ, און שלעפט צוזאמען א אומגעהויערע צאל באטייליגטע.

יעדעס יאָר ווערן דארט אויפגעשפילט אומגעפער 250 פֿילמען, און דער פֿעסטיוואַל איז גערעכנט אלץ איינע פון די מערסט אנערקענטער אינטערנאַציאָנאַלער פילם פעסטיוואַלן אין דער וועלט.

=וועב לינקן=
* אפציעלע וועבזייַט

קאַטעגאָריע: פילם-פעסטיוואלן
קאַטעגאָריע: סעפטעמבער 11
קאַטעגאָריע:מאנהעטן
קאנאל-אינזלען

די **קאַנאַל־אינזלען** (נארמאניש: ''Îles d'la Manche*, פראנצויזיש: *Îles Anglo-Normandes* אדער *Îles de la Manche'') זענען אן  ארכיפעלאג אינעם ענגלישן קאנאל, לעבן דעם בארטן פון נארמאנדי אין פראנקרייך. זיי שליסן איין צוויי קרוין אפהענגיקייטן: די וואזנעשאפט פון דזשערזי, וואס באשטייט פון דזשערזי, דער גרעסטער אינזל; און די וואזנעשאפט פון גערנזי, וואס באשטייט פון גערנזי, אלדערני, סארק און עטלעכע קלענערע אינזלען. זיי זענען וואס איז איבערגעבליבן פון דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי. זיי זענען נישט קיין טייל פונעם פאראייניגטן קעניגרייך, כאטש עס איז פאראנטווארטלעך פאר פארטיידיקונג און אינטערנאציאנאלע באציונגען פון די אינזלען. די קרוין אפהענגיקייטן זענען נישט מיטגלידער פון דער  קאמאנוועלט און אויך נישט פון דער  אייראפעאישער עקאנאמישער געמיינדע.

די אינזלען האבן א סך־הכול באפעלקערונג פון בערך 168,000; די הויפטשטעט פון די צוויי וואזנעשאפטן, סאנט העליער און סאנט פיטער פארט, האבן 33,500 און 16,488, איינוואוינער. די אינזלען באדעקן א שטח פון 198&nbsp;ק״מ2.

## געאגראפיע 
לינקס|קליין|335x335פיקס|די קאנאל־אינזלען און דער שכנותדיקער בארטן פון פראנקרייך.
די אינזלען זענען די איינציגע בריטישע טעריטאָריעס צו זיין איינגענומען דורך דער דייַטשער אַרמיי ביי דער  צווייטער וועלט מלחמה.

## היסטאריע

### פון דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי 
אין 933, האט ראאול, מלך פון מערב פראנקיע געשאנקען די אינזלען צו וויליאם דער ערשטער לאנגשווערד און אנעקסירט געווארן צו דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי.  אין 1066, האט וויליאם דער צווייטער פון נארמאנדי אינוואדירט און איינגענומען ענגלאנד, און איז געווארן וויליאם דער ערשטער פון ענגלאנד, אויך באקאנט ווי וויליאם דער אייננעמער. אין דער תקופה 1204–1214, האט קעניג דזשאן פארלוירן די אנזשעווען לענדער אין צפון פראנקרייך, כולל יאדערלאנד נארמאנדי, צו פיליפ דער צווייטער פון פראנקרייך, אבער ער האט געהאלטן קאנטראל איבער די קאנאל אינזלען. אין 1259, האט זיין נאכפאלגער, הענרי דער דריטער, אפיציעל נאכגעגעבן זיין טענה און טיטל צו דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי, און דער מלך פון פראנקרייך האט נאכגעגעבן זיין טענה און טיטל צו די קאנאל אינזלען, וואס איז געווען באזירט אויף זיין פאזיציע ווי פֿעאדאלער הערשער איבער דעם הערצאג פון נארמאנדי. זייט דעמאלסט זענען די קאנאל אינזלען געווען רעגירט ווי אייגנטום פון דעם קרוין און זענען קיינמאל נישט געווארן אריינגעצויגן אין דעם קעניגרייך פון ענגלאנד און די נאכפאלגער קעניגרייכן פון גרויסבריטאניע און דעם פאראייניגטן קעניגרייך.

די פראנצויזן האבן אינוואדירט די אינזלען אין 1338, און זיי האבן געהאלטן טעריטאריע ביז 1345. עדווארד דער דריטער פון ענגלאנד האט געגעבן א טשארטער אין יולי 1341 צו דזשערזי, גערנזי, סארק און אלדערני, צו באשטעטיגן זייערע געזעצן און צו פארזיכערן זייער טרייהייט צום ענגלישן קרוין.

די דייטשע אקופאציע אין די יארן 1940-45 איז געווען הארב: מער ווי 2,000 באוואוינער זענען געווארן דעפארטירט דורך די דייטשן, און טייל יידן האבן זיי געשיקט אין קאצעטן.

## פאליטיק 

File:Flag of Jersey.svg|פאן פון דזשערזי
File:Flag of Guernsey.svg| פאן פון גערנזי
File:Flag of Alderney.svg| פאן פון אלדערני
File:Flag of Sark.svg| פאן פון סארק
File:Flag of Herm.svg| פאן פון הערם

## עקאנאמיע 
טוריזם איז די הויפט אינדוסטריע אין די קלענערע אינזלען, אויך א ביסל לאנדווירטשאפט. דזשערזי און גערנזי אבער זענען געווארן הויפט פינאנציעלע צענטערס.

ביידע וואזנעשאפטן געבן ארויס זייערע אייגענע באנקנאטן און מטבעות.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:בריטישע אינזלען
קאן פילם פעסטיוואל

**קאַן אינטערנאַציאָנאַלער פֿילם פֿעסטיוואַל** (פראנצויזיש: le Festival international du film de Cannes), ווערט געהאלטן יערליך אינעם מאנאט מאי, אין דעם רעזאָרט שטאָט פון קאַן, דרום פראנקרייך.

דער פֿעסטיוואַל איז פֿאַרמאַכט פארן פּובליקום, אבער נעמט גרויס איופמערקזאַמקייַט פון די מידיאַ, און עס גייען דארט אדורך פילע פֿילם שטערן. פֿילם פּראָדעצירער, וואס פראבירן צו פארשפרייטן זייערע נייַע פֿילמען, און זיי ליפערן אַרום די וועלט.

די העכסטע פרעמיער פּרייז אַוואָרדד בייַ דעם פֿעסטיוואַל, איז די גאָלדען טײטלבױם (Palme d'Or) וואס ווערט געשאנקן פֿאַרן בעסטער פילם.

=וועבלינקן=

*דער קאן פעסטיוואל וועבזייטל

קאַטעגאָריע:פילם-פעסטיוואלן
קאַטעגאָריע:פראנקרייך
רעטינע

[קליין|200x200פיקס|טיילן פונעם מענטשלעכן [אויג.]]
די **רעטינע **אדער** נעצהייטל** איז די דינע שיכטע פון צעלן  וואס באדעקט דעם אויג אינעוויניג ביי מענטשן און א סך בעלי חיים. זי באשטייט בעיקר פון ניוראנען, און איר ראלע איז צו דערשפירן דאס ליכט וואס קומט אין אויג אריין און שיקן אינפארמאציע וועגן אים צום מוח.

די אינפארמאציע וועגן ליכט וואס גייט ארויס פון דער רעטינע גייט מערסטנס דורכן אפטישן נערוו און ווערט געניצט דורכן מוח צו זען.

אין אן עובר אנטוויקלט זיך די רעטינע מיט מוח געוועב ווי א פארלענגערונג פונעם מוח, און זי ווערט טאקע גערעכנט א טייל פון דער צענטראל-נערוון-סיסטעם.

קאַטעגאָריע:אויג
פילם פרעמיע

א **פילם פרעמיע** (), איז א געשאנק פרייז, וואס מען שענקט אלץ אנדענק און צייכן, פאר יענע וואס האבן געוואונען דאס בעסטע אין די פעסטיוואלן געביטן.
ווי צום ביישפיל דער בעסטער אקטיאר, דער בעסטער סצענאר שרייבער, דער בעסטע דירעקטאר, דער בעסטע פילם פראדעצירער, און דאס בעסטע פילם.

עס זענען פארהאנען אזעלכע וואס זענען ווי א קליינע סקולפּטור פון א ביימל, א חיה, א מענטש, א.ד.ג. אדער ווי א סטאַטוע פון א אביעקט - אין פארשידענע פארמען און מאטריאלן. מעטאל, גלאז, א.ד.ג., וואס דער געוואונער טוט פארשטעלן מיט זיך, צום ביישפיל, א אקטיאר, מאסקע, פילם, גלאבוס, א.ד.ג.

קלענערע געשאנקן, זענען אין פארם פון א דיפלאם.

=פילם פרעמיעס=
* אסקאר פרעמיע
* גאָטהאַם אַוואָרד
* אינדעפּענדענט ספּיריט אַוואָרד
* עמפייער מעדאל
* גאָלדען בער
* גאלדענער לייב
* גאָלדענער גלאָבוס
* גאָלדען טײטלבױם
* ראַזזיע אַוואָרד
* אַני אַוואָרד
* אָפיר פרייז
* וואָלפּי גלעזל
* פילם-אקטיארן-בונד פרייז

קאטעגאריע:פעסטיוואלן
קאטעגאריע:פילם פרעמיעס
פילם מאגאזין

**פילם מאגאזין** איז א סארט צייטונג וואס איז געאייגענט ספעציעל נאר וועגן דער טעמע פון דער פילם אינדוסטריע.

דערין ווערט געמאלדן וועגן די נייע פילמען, פעסטיוואלן, אקטיארן, און דאס גלייכן.

דער "זעלבשטענדיגער פילם-פראדוצירער פראיעקט" Independent Filmmaker Project  געבט ארויס זייערע נייעס פון נייע פילמען א.ד.ג. אינעם זשורנאל מיט די ראשי תיבות, **ifp**.

אזוי איז פארהאנען וועבזייטלעך, וואס זענען אנשטאט צייטונגען, און מעלדן נייעס און ידיעות, דורך ארטיקלען, ווידעא, און ראַדיאָ קאַנאַל, איבער די פרישע פאבריקאציעס.

ווי צום ביישפיל: אין פארוויילונג:

* Screen Anarchy 
* VARIETY
* Freelance 
* FILMWAX RADIO
* THE VILLAGE VOICE
* SCREEN DAILY
* MUSEUM OF THE MOVING IMAGE
* THE FILM STAGE
* FILM SOCIETY OF LINCOLN CENTER
* FILM JOURNAL INTERNATIONAL
* FILMMAKER MAGAZINE
* THE WRAP
* ICG MAGAZINE
* THE MOVEABLE FEST
* IndieWire
* ‏‎The Hollywood Reporter
* Film Comment

אזוי זענען פארהאנען וועבזייטלעך, וואס האבן א זאמל וויסנשאפט, אזויווי וויקיפעדיע, איבער מאוויס און זייערע אקטיארן, פראדעצורער, דירעקטאר, אדווארד'ס, און איבריגע איינצלהייטן.

די הויפט דאטנבאזע פאר דעם צוועק, איז Internet Movie Database - IMDb, אינטערנעץ פילם דאטנ-באזע.

*
טשאלפאנט און לאטימער סטאנציע

** טשאַלפֿאנט און לאַטימער** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט און נאציאנאלע באן סטאנציע אין קליין טשאַלפֿאנט אין דעם טשילטערן דיסטריקט אין דער באקינגהאמשיר גראפנשאפט.
די סטאנציע ווערט געדינט פון דער מעטראפאליטאן ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט און פון טשילטערן באנען אויף דער לאנדאן קיין איילזבורי ליניע.  טשאַלפֿאנט און לאַטימער איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 8 און האט דריי פעראנען, אבער נאר צוויי ווערן געניצט היינט.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אום 8טן יולי 1889 מיטן נאמען **טשאלפאנט ראד** ווען די מעטראפאליטאן באן האט פארלענגערט איר ליניע קיין . אום 1טן נאוועמבער 1915 האט די סטאנציע באקומען איר היינטיקן נאמען.

ביז 1960 האבן פארע לאקאמאטיוון געפירט די באנען צפון פון .

## באדינונגען
### לאנדאנער אונטרעגרונט
א גאנצן טאג:
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין 
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין 

* 4 באנען א שעה דרומדיק קיין  (אלע סטאנציעס)

אין די פרי שפיץ־שעה׳ן:
* 4 באנען א שעה צפונדיק קיין 
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין 

* 4 באנען א שעה דרומדיק קיין  (גיך)
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין  (האלב־גיך)

### טשילטערן באנען
* 1 באן א שעה צפונדיק קיין איילזבורי
* 1 באן א שעה צפונדיק קיין איילזבורי ווייל

* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין לאנדאן מארלעבאן

## גאלעריע 

טעקע: Chalfont & Latimer station through platforms look south.JPG|קוקנדיק אויף דרום
טעקע: Chalfont & Latimer station through platforms look north.JPG|קוקנדיק אויף צפון
טעקע: Chalfont & Latimer station roundel.JPG|פעראן רונדל

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין באקינגהאמשיר
היימלאנד

**היימלאַנד** איז א יודיש בוך פון בירא-בידזשאנער לידער געשריבן דורך איציק פעפער און ערשינען דורך איקאר אין ניו יארק 1944 לכבוד דער באגעגעניש פון דער עזעקוטיווע פונעם איקאר מיט דער סאוועטישער דעלעגאציע, וועלכער איז באשטאנען פון שלמה מיכאלס און איציק פעפער, אין לינקאלן האטעל דעם 21סטן סעפטעמבער 1943.

די אייננאמע פון דעם בוך איז געגאנגען פאר הילף צו דער רויטער ארמיי. עס איז צאמגעשטעלט געווארן דורך יצחק אלחנן ראָנטש, דער רעדאקטאר פון ניי לעבן, חודש זשורנאל פון איקאר.

## אינהאלט 
דאס בוך אנטהאלט אכט-און-פערציג לידער אין דריי אפטיילונגען אין א ס"ה פון 125 זייטן. מארק שאגאל האט בייגעטראגן אכט צייכענונגען ווי א מתנה צו דער הילף-אקציע פאר דער רויטער ארמיי.

אויף זייט דריי איז אויך פאראן א בילד פונעם פאַרפאַסער.

די ערשטע אפטיילונג אנטהאלט איבערהויפט לידער וועלכע באזינגען ביראבידזשאן.

## וועב לינקען 
* http://www.worldcat.org/title/heymland/oclc/16072374?referer=di&ht=edition
* https://searchworks.stanford.edu/view/678172

קאטעגאריע:יידישע ביכער
קאַטעגאָריע:דיכטונג
קאַטעגאָריע:יידישע אויטאנאמע געגנט]
קאטעגאריע:יודישע ביכער געדרוקט אין ניו יארק אין יאהר 1944
דער וואונדער-אוצר פון דער יודישער שפראך

**דער וואוּנדער-אוֹצָר פוּן דער יוּדישׁער שפּראַך** איז א סעריע יודישע ביכער פון **פאָלקסטימלעכע רעדנסאַרטן, גלייכווערטעלך און אַנעקדאָטן** געזאמלט און דערקלעהרט דורך יהודה עלזעט אין ווארשע. געזעצט אין דרוקעריי פון א. ראָם און א. י. האַלטער אין נאוואליפיע 7, און געדרוקט ביי די ברידער לעווין-עפּשטיין אין פּאַוויע 38.

## חלקים 
* דאס דאווענען, ה'תרע"ח. 13 קאפיטלען אין א ס"ה פון 93 זאַהטן.
* דער מענטשלעכער קערפער, ה'תר"פ. זיבן קאפיטלען אין א ס"ה פון 116 זאַהטן.
* יודישע מאכלים. נאהן קאפיטלען אין צוויי אפטיילונגען, אין א ס"ה פון 122 זאַהטן.
* מלאכות און בעלי מלאכות, ה'תר"פ. זיבן קאפיטלען אין א ס"ה פון 42 זאַהטן.

## אינהאלט 
## וועבלינקען 
* ביי גוגל ביכער https://books.google.com/books/about/%D7%93%D7%A2%D7%A8_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%95%D7%A0%D7%93%D7%A2%D7%A8_%D7%90%D7%95%D7%A6%D7%A8_%D7%A4%D7%95%D7%9F.html?id=1gcLkAEACAAJ
* אן ארטיקל אין פארווערטס איבער די וויכטיגע זאמלונג http://yiddish2.forward.com/node/2703 

קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
קאַטעגאָריע:יידישע אויסדרוקן
קאטעגאריע:יודישע ביכער געדרוקט אין ווארשע
קלאפטאן באן סטאנציע

**קלאפטאן באן סטאנציע** איז א סטאנציע אין דער לאנדאנער בארא פון העקני, צפון לאנדאן, ענגלאנד.

די סטאנציע געפינט זיך אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3, אויף די לי וועלי ליניעס און ווערט אפערירט דורך לאנדאנער איבערגרונט.

## באן באדינונגען 
יעדע שעה פארן ארויס 
* קיין דרום, 4 באנען קיין ליווערפול גאס אין צענטראל לאנדאן
* קיין צפון, 4 באנען קיין 

## גאלעריע

טעקע:Clapton station look north.JPG|קיין צפון 
טעקע:Clapton station look south.JPG|קיין דרום 
טעקע:Clapton station signage.JPG|פעראן שילד

## רעפערענצן 
## וועבלינקען
* באן צייטן און סטאנציע אינפארמאציע פאר קלאפטאן באן סטאנציע פון נאציאנאלע באן.
עמיליא עסטעוועז

**עמיליאָ עסטעוועז** (, געב׳ 1962) איז אן אמעריקאנער אנערקענטער לאנגיעריגער אקטיאר וועלכער האט געווינען צוויי גאלדן גלאובס און איין.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל 
* http://www.imdb.com/name/nm0000389/

קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
העברייאיזמען אין אידיש

**העברייאיזמען אין אידיש** איז א ווערטערבוך וואס פארטייטשט און ערקלערט איבער פיר טויזנט לשון קודשדיגע און אראמישע ווערטער, ציטאטן און באגריפן פון חומש און גמרא וועלכע ווערן ברייט באניצט דורכן המון עם אין יודיש.

אזוי אויך שרייבט ער דעם פאנעטישן אויסלייג אין יודיש, נעבן יעדעס ווארט - וועלכער איז מערסטנס לויטן ליטווישן דיאלעקט אבער ס'איז זייער אינטרעסאנט וויבאלד אסאך ווערטער זענען אנדערש צו דאס וואס מיר זענען געוואוינט צו הערן פון די ליטוואקעס.

אויך איז צו באמערקן אז צו באצייכענען א נאמען און טיטל, ניצט ער דעם לאטיינישן N און T זילבע.

עס איז צאמגעשטעלט און דערקלערט געווארן דורך נ. פּערפערקאוויטש. די צווייטע אויפלאגע איז געווען אין ריגע אין יאהר 1931 און אנטהאלט 300 זייטן. דער הויפט פארקויף איז געווען דורך **ביכער פאר אלעמען**.

## וועבלינקען 
*[העברייאיזמען אין אידיש](http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=moreTab&ct=display&fn=search&doc=BLL01013139873&indx=3&recIds=BLL01013139873&recIdxs=2&elementId=2&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&fctN=facet_lang&dscnt=3&rfnGrp=1&fctV=yid&tab=local_tab&dstmp=1480390543785&mode=Basic&fromLogin=true&rfnGrpCounter=1&vl(freeText0)=foreign&vid=BLVU1) ביי דער בריטישער ביבליאטעק

קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
קאטעגאריע:ווערטער ביכער
קאַטעגאָריע:העברעיש
האנטבוך פון העברעיזמען

**האַנטבוך פון העברעיִזמען** איז א ווערטער בוך וועלכער נעמט צוזאם און פארטייטשט ווערטער פון לשון קודש אויף יודיש.

עס איז אויסגעפארשט און צוזאמגעשטעלט דורך נחמן קרופין און ארויסגעגעהבן דורך איקוף פארלאג אין בוענאס איירעס אין יאהר 1957.

## אינהאלט 
דער אריינפיהר צום בוך איז געשריבן לויט די שיטה אז מ'שראַהבט אפי' "לאָשען קוידעש" ווערטער מיטן יודישן אויסלייג.

עס אנטהאלט דריי טיילן.
דער עהרשטער איז צעטיילט אין צוויי: איינצלנע ווערטער און זייערע פארטייטשונגען לויט די א"ב, און דערנאך באזונדער אויסדרוקן און אידיאמען וועלכע באשטייען פון צוויי אדער מעהרערע ווערטער.

דער צווייטער איז א קורצער וועלכער אנטהאלט א ליסטע ווי אזוי מע פאריודישט די העברעיאישע שורש'דיגע ווערטער מיט א נישט לשון-קודשדיגן פּרעפיקס און סופיקס.

דער דריטער טייל ברעהנגט ביישפילן און מוסטערן פון די יודישע ליטעראטור ווי די ווערטער וועהרן געניצט.

א צוגאב איז א טאבעלע פון די אלף בית, ימים טובים און תנ"ך.

בס"ה אנטהאלט דער בוך 252 זאהטן.

## וועבלינקען 
* https://books.google.com/books/about/%D7%94%D7%90%D7%A0%D7%98%D7%91%D7%95%D7%9A_%D7%A4%D7%95%D7%9F_%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%A8%D7%A2%D7%99%D7%96%D7%9E%D7%A2.html?id=CwJOAAAAMAAJ
* http://www.yiddishbookcenter.org/collections/yiddish-books/spb-nybc209970/krupin-n-nahman-hantbukh-fun-hebreyizmen-in-der-yidisher-shprakh-oysgeleygt-af/spb-nybc209970 

קאַטעגאָריע:ווערטער ביכער
קאטעגאריע:יידישע ביכער
קאַטעגאָריע:לשון קודש
בעסאראבער לידער

**בעסאראבער לידער** איז א דין בוך פון יודישע ליעדער געשריבן דורך דאוויד סעלצער ערשינען אין 1937 דורך פארלאג סאָראָקי אין ניו יארק.

עס איז ארויסגעגעהבן געווארן מיט דער אקטיהווער מיטהילף פון דעם קאמיטעט פון דער סאָראָקער בעסאַראַבער יאָנג פרענדס בענעוואָלענט און עדיוקיישאָנעל ליג. עס איז געזעצט געווארן דורכן מחבר אין דער דרוקעריי פון דער פּראָמפּט פּרעס אין נאוועמבער 1937.

די מאהלערייען\באצירונגען זענען דורך דוני מאוד. עס איז געשריבן אויפן סאוויעטישן אויסלייג. (כאַווער, פאַרכאַלעשט, געכאָלעמט אא"וו).

עס באהאנדלט די דעמאלטסדיגע געשעהנישן אין בעסאראביע, ווי פּאָגראָמען, אויפשטאנד אא"וו. 

ס'איז אינטרעסאנט, אז נישט ווי געוועהנלעך, הייבט ער צומאהל אהן א נייעם קעפּל אינמיטן א בלאט. דאס איז וויבאלד אלע ליעדער אין יעהדע קאפיטל זענען באמת געקניפט און געבינדן.

עס אנטהאלט זעקס קאפיטלען אין א ס"ה פון פינעף-און-נאַהנציג זאַהטן.

די קאפיטלען זענען ווי פאלגנד:
* באַ מיין וויג
* סאָראָקי - באַם דניעסטער
* טשובאַן, צעטיילט אין פופציג
* אויפגאַנג, 19 חלקים
* אין קוזניע
* מיין זיינדנ'ס א מייסע

קאטעגאריע:יידישע ביכער
קאטעגאריע:דיכטונג
מאנסטער אויטא

[קליין|דער [סופערמאן|סופּערמאַן מאנסטער אויטא]]
א **מאָנסטער אויטאָ** (ענגליש: *monster truck*) איז א פארמיטל וואס ווערט געוויינטלעך באזירט אויף א לאסטאויטא. ער איז געטוישט אדער געבויט מיט זייער גרויסע רעדער און סוספענדירונג. מאנסטער אויטאס ווערן באניצט אין קאנקורסן און פאר פאפולערע פארוויילונג.

אין א מאנסטער אויטא שוישפיל, דער אויטא געוויינטלעך ברעכט נארמאלע אויטאס אונטער זיינע גרויסע רייפן.

קאַטעגאָריע:טראנספארט
קאַטעגאָריע:פארוויילונג
קאטעגאריע:לאסטאויטאס
יענס געלעכטער

**יענס געלעכטער** איז א זאמל פון קורצע ווידעא קליפס, פונעם חסידישער פיזישער אקטיאר און קאמידיאנט - מנשה לוסטיג פון ניו יורק.

אין די דאזיגע לאכערייקעס, ווערן אויך אויסגעשפילט, אויף א סארקאסטישן שטייגער, די איבערגעטריבענע נערוועזקייטן און פאביעס, פון דאס היימישע לעבנס שטייגער, וואס איז היבש לאכעדיג אבער א ביטערע געלעכטער, צייגנדיג פארשידענע סיטואציעס אין לעבן ווי מאנכע זענען מלבש כעס און געוואוינהייטן, אין כאילו א מצוה צו מנהג צו גאר חינוך.

מנשה לוסטיג איז חלילה נישט קיין משכיל וואס זוכט אפשפעטן פון יידישע לעבנס שטייגער, פונקט פארקערט, ער איז דערמיט אין אלגעמיין משמח דעם פאבליקום, און דערביי איז דאס א שיינע וועג צו צייגן וויאזוי עס קוקט אויס א איבערגעטריבענע אומגעבעטענע מחמיר שלא לצורך.

אין דעם זאמל, זענען פארהאנען פארשידענע סיטואציעס וואס איז באמת מער אינטערעסאנט פאר היימישע יידען - איידער פרעמדע, אבער דאס אוטענטישקייט פון זיינע אקטן, ווערן היינט שוין באוואונדערט, אלץ נאטורליך און געלונגען, אפילו ביי די אלוועלטליכע דירעקטארן פון פארשטעלונגען און טאלאנט זוכער.

קאטעגאריע:פילמען
קאַטעגאָריע:מנשה לוסטיג
קאטעגאריע:פילמען וועגן חסידים
פוטבאל

קליין|פוטבאל
**פֿוטבאָל** אדער **פֿוסבאַל** (אויך גערופן **אסאסיאַציע פוטבאָל** אדער מיטן צונאמען "די וועלט שפּיל" אדער "די שיינע שפּיל") איז אַ ספארט געשפילט צווישן צוויי מאנשאפטן פון עלף שפילער מיט אַ קייליכדיקן באַל. די שפּיל ווערט געשפילט אויף אַ גראדעקיקן פעלד מיט אַ ציל טויער אין יעדער עק. די ציל פון דער שפּיל איז צו ערייכן פונקטן דורכן אריינשטויסן די באל אין דער אפאזיציע׳ס ציל טויער.

יעדע מאנשאפט פון עלף שפילער איז איינגעטיילט אין פיר גרופעס, איינער וואס איז דער ציל טויער שומר און א גרופע פון באשיצער וואס באשיצן די ציל טויער, און א גרופע פון אטאקירער וואס צילן אריינצושטויסן דעם באל אין דער אפאזיציע׳ס ציל טויער און א גרופע פון מיטל־פעלד שפילער וואס פירן אריבער דעם באל פון די באשיצער צו די אטאקירער.

דער איינציגסטער וואס מעג אנרירן דעם באל מיט די הענט איז נאר דער שומר און אויכעט נאר אין זיין שטח; אלע אנדערע שפילער קענען נאר שטויסן מיט די פיס אדער מיטן קאפ.

פוטבאל ווערט געשפילט דורך 250 מיליאָן שפילער אין איבער 200 לענדער און אפהענגיקייטן, מאכנדיג דעם ספארט דער וועלטס מערסט פאפולערער ספארט.

## פוטבאל און די פאראייניקטע שטאטן
די העכסטע פראפעסיאנאלע פוטבאל ליגע אין די פאראייניגטע שטאטן איז עם על עס (MLS) וואס איז די ראשי תיבות פון ״מעיזשער ליגע סאקער״. די ליגע האט אנגעהויבן שפּילן אין 1996 מיט 10 מאנשאפטן , און איז געוואקסן צו 29 מאנשאפטן (26 אין די פאראייניגטע שטאטן און 3 אין קאַנאַדע). די עם על עס סעזאָן גייט פון מערץ ביז דעצעמבער.

*
טשעשאם אונטערגרונט סטאנציע

** טשעשאם** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט אין שטעטל טשעשאם אין דעם טשילטערן דיסטריקט אין דער באקינגהאמשיר גראפנשאפט.
די סטאנציע איז די סוף־סטאנציע (און איינציגע סטאנציע) פונעם טשעשאם צווייג פון דער מעטראפאליטאן ליניע.  טשעשאם איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 9 און האט איין פעראן. די דיסטאנץ קיין  איז 6.26 ק״מ, די לענגסטע דיסטאנץ צווישן צוויי שכנותדיקע סטאנציעס אויף דער לאנדאנער אונטערגרונט.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אום 8טן יולי 1889 ווען די מעטראפאליטאן באן האט פארלענגערט איר ליניע פון .

אריגינעל האט די סטאנציע געהאט צוויי פעראנען; דער צווייטער פעראן איז פארמאכט געווארן אין נאוועמבער 1970.

## באדינונגען
### לאנדאנער אונטרעגרונט
א גאנצן טאג:
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין  (אלע סטאנציעס)

אין די פרי שפיץ־שעה׳ן:
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין  (גיך)

שפעט ביינאכט פארן נישט די באנען דעם גאנצן וועג ביז אלדגייט.

## גאלעריע 

טעקע: Chesham station look south.jpg|קוקנדיק אויף דרום
טעקע: Chesham station look north.jpg| קוקנדיק אויף צפון
טעקע: Chesham station roundel.jpg|פעראן רונדל

## רעפערענצן 
## וועבלינקען
מארקא רוביא

קליין|מארקא רוביא
**מאַרקאָ אַנטאָניאָ רוביאָ** (ענגליש: *Marco Antonio Rubio*, געבוירן 28סטן מאי 1971) איז אַן אמעריקאנער פּאָליטיקער און אַדוואָקאַט, און דינט אלץ פאראייניגטע שטאטן סענאַטאָר פֿון פלארידע. רוביאָ האט בעפאר, געדינט ווי ספּיקער פון פלארידע'ס הויז פון רעפּרעסענטאַטיוון.

רוביאָ איז אַ קובאַן אמעריקאנער פון מיאמי, מיט דיפלאמען פון דעם אוניווערסיטעט פון פלארידע און דעם אוניווערסיטעט פון מיאַמי שולע פון ​​געזעץ. אין דעם יאָרצענדלינג פון 1990 האט ער געדינט ווי אַ שטאָט קאַמישאַנער פֿאַר מערב מיאַמי און איז געווארן ערוועלט  צו די פלארידע הויז פון רעפּרעסענטאַטיוועס אין 2000, צו רעפּרעזענטירן די 111טער הויז דיסטריקט.

## ביאגראפיע 
מאַרקאָ אַנטאָניאָ רוביאָ איז געבוירן אין מיאַמי, פלארידע, דער צווייטער זון און דריטער קינד פון מאַריאָ רוביא און אָריאַלעס רוביאָ. זיינע עלטערן זענען געווען קובאַנער וואס האבן אימיגרירט צו די פאַרייניקטע שטאַטן אין 1956, בעפאר די אויפשטייגונג פון פידעל קאסטרא אין יאנואר 1959. קיינער פון זיינע עלטערן זענען נישט געווען קיין בירגער פון די פאראייניגטע שטאטן אין דער צייַט פון רוביאָ׳ס געבורט, אבער זיינע עלטערן האבן זיך געוואנדן פֿאַר יו. עס. בירגערשאַפט און זענען  געווארן נאטוראליזירט אין 1975.

מאַרקאָ האט דרייַ געשוויסטער: דער עלטערע ברודער מאַריאָ, עלטערע שוועסטער באַרבאַראַ, און אינגערער שוועסטער וועראָניקאַ 

רוביאָ און זיין ווייב, דזשעאַנעטטע, לעבן אין מערב מיאַמי מיט זייערע פיר קינדער: אַמאַנדאַ, דאַניעללאַ, אַנטאַני און דאָמיניק. די פּאָר איז שוין חתונה געהאט זינט 1998. אויסער פּאָליטיק איז רוביאָ באקאנט פֿאַר זייַן ליבשאַפט צו אמעריקאנער פוסבאל. ער איז אַ שטאַרקער מיאַמי דאלפין נאכפאלגער.

## פאליטישע טעטיקייטן
### 2016 פרעזידענטליכע וואלן
רוביא איז א געוועזענער  קאנדידאט אין די פרעזידענטליכע פריימעריס פון דער רעפובליקאנער פארטיי אין די וואלן פון 2016. ער האט פארלוירן די פריימעריס צו דאנאלד טראמפ וואס האט דערנאך באזיגט דעם דעמאקראטישן קאנדידאט, הילערי קלינטאן.

רוביא האט גענאסן פון טייל פון דער אידישער שטיצע און אויך פון די באשטייערונג פונעם פרא ישראל פילאַנטראָפּ שעלדאן איידלסאן צוליב זיין פרא ישראל שטעלונג.

[קליין|200פיקס|רוביא מיט פּרעזידענט פון [ישראל שמעון פּערעס אין 2013]]

קליין|300px|לאָגאָ פֿון רוביא פֿאַר פּרעזידענט קאָמפּיין 2016

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן סענאטארן
IMDb

קליין|לאגא
דער **אינטערנעץ פילם דאטעבאזע** (ענגליש: *Internet Movie Database*, ראשי תיבות: *IMDb*) איז אן אינטערנעץ וויסנשאפט דאטעבאזע וועגן פילמען, טעלעוויזיע סעריעס און ווידעא שפילן און זייערע אקטיארן, רעזשיסארן, פרעמיעס, פראגאמירער און איבריגע איינצלהייטן.

## וועבלינקען 
* אפיציעלער וועבזייטל 

קאטעגאריע:פילם מאגאזינען
קאטעגאריע:וועבזייטלעך
דזשעקי טשען

**טשען קאָנג-סאַנג** (בינע נאמען: **דזשעקי טשען**; ענגליש: *Jackie Chan*; געבוירן דעם 7טן אפריל 1954) איז אן אמעריקאנער-כינעזער פילם אקטיאר וועלכער האט געווינען צוויי גאלדן כינעזיש.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל
* 

קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
מנחה קטנה

**מנחה קטנה** איז דער זמן פון ווען עס הייבט זיך אן דער צווייטער זמן מנחה, ניין און א האלב שעות זמניות נאכן אנהייב פונעם טאג. לויט די הלכה איז מער אויסגעהאלטן צו דאווענען דעמאלטס מנחה.

## וועבלינקען
קראקסלי אונטערגרונט סטאנציע

**קראקסלי** () איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויפן וואטפארד צווייג פון דער מעטראפאליטאן ליניע ביי קראקסלי גרין, דריי טייכן דיסטריקט, הארטפארדשיר גראפנשאפט. קראקסלי איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 7.

די סטאנציע האט צוויי פעראנען.

## היסטאריע 
קראקסלי סטאנציע האט געעפנט אום 2טן נאוועמבער 1925 מיטן נאמען *קראקסלי גרין*. דעם 23סטן מיי 1949 האט מען געענדערט דעם נאמען צו *קראקסלי*.

## צוקונפט
דער קראקסלי באן לינק איז א פראיעקט צו פארלענגערן די מעטראפאליטאן ליניע פון קראקסלי קיין  און וואטפארד קנופ, אריבער דעם קראקסלי באן לינק, מיט צוויי נייע סטאנציעס.
ווען די פארלענגערונג וועט עפענען אין 2020 וועט מען פארמאכן וואטפארד סטאנציע.

## באדינונגען
א גאנצן טאג:
* 4 באנען א שעה דרומדיק קיין 

אין די שפיץ שעה׳ן, פארן באנען דרומדיק קיין .

איין מאל א טאג, אזייגער 00.49 אינמיטן דער נאכט, פארט ארויס פון וואטפארד א באן קיין ריקמאנסווערט, אדורך קראקסלי.

## גאלעריע 

טעקע:Croxley station look north.JPG|דרומדיקער פעראן קוקנדיק אויף צפון
טעקע:Croxley station look south.JPG|צפונדיקער פעראן קוקנדיק אויף דרום
טעקע:Croxley station roundel.JPG|פעראן רונדל

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
נינדזשא

קליין
א **נינדזשאַ** אדער **שינאָבי** (קאנדזשי: *忍者*) איז געווען א סארט שפיאן אדער מערדער וואס האט געוואוינט אין יאפאן אין דער 14טער י"ה.

## היסטאריע 
נינדזשאַס (אדער שינאָביס) זענען געווען א רעשעטע אין די היסטאריע פון יאפאן. דער ריכטיקער יאפאנישער טערמין פאר אזלעכע קעמפֿערס איז געווען **שינאָבי-נאָ-מאָנאָ**. דאס ווארט "נינדזשאַ" איז מער פשוט; דאס איז דער סיבה ווארום ס'איז מער אפט אין באנוץ. דאס מלחמה-קונסט וואס די נינדזשאַס האבן גענוצט איז געהייסן נינדזשוצו, א קאמבינאציע פון שינאָבי-נאָ-דזשוצו און שינאָבי-דזשוצו.

## זעט אויך 
* סאמוריי

קאטעגאריע:פאכן
קאטעגאריע:היסטאריע פון יאפאן
קיימאן אינזלען

די  **קיימאן אינזלען** איז א בריטישע מעבר-לים טעריטאריע אין דעם מערב קאראיבישן ים. די טעריטאריע, וואס האט א שטח פון 264 קוואדראט ק״מ (102-קוואדראט מייל), באשטייט פון די דריי אינזלען גרויס קיימען, קיימאן בראק און קליין קיימאן, פלאצירט דרום פון קובא, צפון־מזרח פון  קאסטא ריקא, צפון פון פאנאמא, מזרח פון מעקסיקע און צפון־מערב פון דזשאמייקע. זי האט א באפעלקערונג פון בערך 60,000. די הויפטשטאט איז דזשארדזש טאן.

די קיימאן אינזלען האבן נישט קיין דירעקטע שטייערן, נישט קיין איינקומפט שטייער אדער פארמעגן שטייער, און זיי זענען דערפאר א פאפולערער שטייער האוון. 

## געאגראפיע 
קליין|260x260פיקס|מאפע פון די קיימאן אינזלען, וואס ווייזט די דריי הויפט אינזלען, ווייט  בערך 120 ק״מ (75 מייל) פון אנאנד.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:בריטישע מעבר-לים טעריטאריעס
קאַטעגאָריע:צפון אמעריקע
קאַטעגאָריע:אינדזלען
ניאביום

250px|לינקס
250px|קליין|ניאביום קריסטאל (דער קוב איז גרויס 1 צ״מ)
**ניאביום**, פריער **קאלומביום**, איז אַ כעמישער עלעמענט מיטן כעמישן סימבאָל **Nb** (פריער **Cb**) און אַטאם נומער 41. ניאביום איז א ווייכער, גראער איבערבייט מעטאל. מען טרעפט אפט אין דעם פיראכלאר מינעראל.

דער הויפט קוואל פון ניאביום איז דער מינעראל פיראכלאר, אויך טרעפט מען ניאביום אין קאלומביט.

 

קאַטעגאָריע:איבערגאנג מעטאלן
עדי רעדמיין

[קליין|עדי רעדמיין ביים 2018 [סאן דיעגא קאמיקס-קאן]]
**עדווארד דזשאן דייוויד רעדמיין** (ענגליש: *Edward John David Redmayne*; געבוירן דעם 6טן יאנואר 1982) איז אן ענגלישער אקטיאר.

ער איז באקאנט פאר זיינע ראלעס אין "דער גוטער שעפערד" (2006), "סאוועדזש גרעיס" (2007), "עליזאבעט: די גאלדענע עפאכע" (2007), "מיין וואך מיט מערילין" (2011), "די מיזעראבלער" (2012), "די טעאריע פון אלץ" (2014), "יופיטער אויפגייט" (2015), און "די דענישע מיידל" (2015).

רעדמיין האט באקומען א סאך פריזן פאר זיין ראלע אלס סטיווען האקינג אינעם פילם "דער טעאריע פון אלץ", פאר וועלכער ער האט געווונען דער אקאדעמיע פריז פארן בעסטער אקטיאר, דער באפטא פריז, דער גאלדען גלאב פריז און דער עקראן אקטיארן גיילד פריז.

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאטעגאריע:ענגלענדער
קאטעגאריע:פילם אקטיארן
קאטעגאריע:שטימע אקטיארן
קאטעגאריע:טעאטער אקטיארן
טעד קרוז

קליין|טעד קרוז
לאָגאָ פֿון קרוז פֿאַר פּרעזידענט קאמפּיין 2016|מסגרת
**רפאל עדוואַרד "טעד" קרוז** (געבוירן דעם 22סטן דעצעמבער, 1970) איז אַן אמעריקאנער פּאָליטיקער און אַדוואָקאַט, וואס דינט אלץ פאראייניקטע שטאטן סענאַטאָר פֿון טעקסעס זינט 2013.

## ביאגראפיע
קרוז איז געבוירן געווארן דעם 22סטן דעצעמבער, 1970 און דעם פוטהילס שפיטאל אין קאַלגאַרי, אַלבערטאַ, קאַנאַדע, צו זיינע עלטערן עלעאַנאָר עליזאַבעט ווילסאָן און רפאל ביענווענידאָ קרוז דיאַז. קרוז׳ס מוטער איז געבוירן געווארן אין ווילמינגטאן, דעלעווער. איר אפשטאם איז דרייַ-פערטעל איריש און איין-פערטל איטאַליעניש.

קרוז האט גראדואירט פון פּרינסטאן אוניווערסיטעט, ניו זשערסי, אין 1992, און פון האַרוואַרד געזעץ שולע, מאסאטשוסעטס, אין 1995.

## פאליטישע אקטיוויטעטן
קרוז איז א געוועזענער פרעזידענטליכער קאנדידאט אין די פריימעריס פון דער רעפובליקאנער פארטיי אין די וואלן פון 2016. ער האט פארלוירן די פריימעריס צו דאנאלד טראמפ וואס האט דערנאך באזיגט דעם דעמאקראטישן קאנדידאט, הילערי קלינטאן.

טראמפ האט דורכאויס די פריימעריס ארויפגעברענגט אז קרוז איז געבוירן אין קאנאדע זאגנדיג אז עס דא די וואס צווייפלען צי דאס הייסט א  בירגער וואס איז בארעכטיגט צו דינען אלץ פרעזידענט.

קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן סענאטארן
קאַטעגאָריע:קאנאדער
קאַטעגאָריע:רעפובליקאנער פרעזידענט קאנדידאטן
צמח אטלאס

**צמח אַטלאַס [די ישיבה]** איז לכאורה די מערסט באקאנטע ראמאן געשריבן דורכן באריהמטן יודישן שרייבער חיים גראדע ערשינען אין צוויי דיקע בענדער אין יאהר 1967 און 1968 דורכן יידיש-נאציאנאלן ארבעטער-פארבאנד אין לאס אנדזשעלעס געדריקט אין ניו יארק ביי די ברידער שולזינגער.

דער ראמאן איז צעטיילט אין פיער טיילן, אין רעדט בעיקר ארום פונעם מלחמת היצר וואס די נאַווהאַרעדאָקער מוסרניקעס פירן, און ווי שווער אדער אפילו אוממעגלעך ס'איז זיי ארויסצוגיין אויף די וועלט.
ער בארירט אויך חלקים פון די פארשידענע פאליטיקעס וואס זענען געפירט געווארן צווישן די ישיבות אין דער ליטע און בכלל דער יודישער לעבן אינעם עהרשטן העלפט פונעם צוואנציגסטן יאהר-הונדערט אין אייראפע.

כאטש די ערציילונג איז אונטערן נאמען פון א פיקציע, שפירט מען אבער ווי דער פארפאסער לייגט אריין דערין זיינע איבערלעבענישן פון אלס בחור אין די ישיבות אין ווילנע און די געגנט.

דער ערשטער באנד אנטהאלט פיר-הונדערט זייטן, און די צווייטע פיר-הונדערט און פערצן.

דאס בוך האט באקומען פארשיידענע אויסצייכענונגען.

## געשיכטע 
די ערציילונג פאלגט נאך צמח אטלאס, א לאמזשער בחורל פון די גרעסטע אויפטוער צו גרינדן ישיבות אין די קליינע שטעטלעך.

## כאראקטערן 
* אברהם שעיה קאסאווער, דער מחזה אברהם
* אשר לעמל קראסנער
* דבורה'לע נאַמיאָט, צמח'ס כלה
* גובער ליפשיץ
* דניאל האָמלער
* הירשע גאָרדאָן
* הענעך מאַלאַריטער,
* וואָווע באַרביטאָלער
* זימל אטלאס, צמח'ס פעטער
* זושע סולקעס
* חייקל ווילנער
* יאנקל פּאָלטאַווער
* יואל אוזדער
* משה חייט לאָהויסקער
* סלאווע, צמח'ס וואַהב
* עלציק בלאָך
* עלקע קאָגאַן
* צמח אטלאס
* שיע ליפּנישקער
* שמחה פיינערמאן

## דרוקסאגראפיע 
* עהרשטער חלק יודיש, 1967
* צווייטע חלק יודיש, 1968
* צמח אטלאס, העברעאיש, 1968, הוצאת עם עובד
* מלחמת היצר, 1971
* די ישיבה, ענגליש, 1976 -1977 

## וועבלינקען 
קאטעגאריע:יידישע ביכער
קאטעגאריע:ראמאנען
סאלט לייק סיטי

**סאלט לייק סיטי** () איז די הויפטשטאט און מערסט באפעלקערטע שטאָט פון דעם שטאַט יוטא אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. 

די שטאט איז געגרינדעט געווארן אין 1847 דורך בריגהאם יאנג, איינער פון די פירער פון דער מארמאן באוועגונג, וואס איז היינט הויפטקווארטירט אין דער שטאט.

אין סאלט לייק סיטי קומט פאר יערליך דער גרעסטער זעלבשטענדיגער פילם-פֿעסטיוואַל אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן, מיטן נאמען סאנדאנס פילם פעסטיוואל.

## צווילינג שטעט 
סאלט לייק סיטי האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:

*
*
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## וועבלינקען 
## רעפערענצן
דזשענא דזשיימסאן

קליין
**דזשענאַ דזשיימסאָן** (ענגליש: *Jenna Jameson*, געבוירן מיטן נאמען **דזשענאַ מאַרי מאַסאָלי** דעם 9טן אפריל 1974) איז אן אמעריקאנער ענטרעפרענעורין, וועבקעם מאדעלקע און געוועזן א פארנאגראפיע אקטריסע. זי איז געבוירן געווארן אין מאנטענע. זי האט אנגעהויבט מאכן פארנאגראפישע פילמען אין 1993. איבער דריי יארן האט זי געווונען די דריי פרעמיעס אינעם דערוואקסענער פילם אינדוסטריע. זי האט זינט געווונען איבער 20 דערוואקסענער פילם פרעמיעס, און איז מאביליזירט געווארן צו די X-ראנג קריטיקער ארגאניזאציע און די דערוואקסענער פילם נייעס גלאָריע טעמפּלען.

אין 2004 האט זי געשריבן אן אויטאביאגראפיע, "ווי אזוי צו מאכן ליבע אזוי ווי א פּאָרנאָגראַפֿישער אקטיאר: א מעשה וואס פֿאַרזאָגט". דאס בוך איז געווען ביי דער שפיץ אויפן "ניו יארק טיימס" בעסט סעלער רשימה פאר זעקס וואכן.

קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן
קאַטעגאָריע:רעזשיסארן
קאַטעגאָריע:פילם פראדוצירער
קאַטעגאָריע:פארנאגראפישע פילם אקטיארן
קאטעגאריע:אמעריקאנער יידן
וויגעניזם

**וויגעניזם** (ענגליש: Veganism) איז אן אידאלאגיע וואס גלויבט אין זיך נישט באניצן מיט סיי וואסערע פראדוקט וואס קומט פון א לעהבעדיגע באשעפעניש, ווײַל זיי באטראכטן נישט בעלי חיים אלס פראדוקטן וואס מ'קען מיט זיי טוהן וואס מ'וויל.

זיי אינטערשיידן זעך פון וועגעטאריאניזם מיט דעהם וואס נישט נאר זיי פארמיידן אויך אייער, האניג און מילכיגס, נאר זיי טוהען אויך נישט ניצן לעהדער, וואקס און זײַדן.

ממילא איז עס מעהר ווי בלויז א דיעטע, ס'איז א סארט לעהבנסשטייגער מיטן ציהל נישט צו נעמען אנטייל אין די צער און פּײַן פון אנדערע באשעפענישן וואס וועהרט פאראורזאכט דורך די מאסן פראדוקציע - אויף ווי ווײַט מעהגלעך.

## סיבות 
פארהאן דריי הויפט אורזאכן פארוואס מענטשן וועהלן אויס דעהם לעהבנס-שטייגער:

* פאר די בעלי חיים. דאס גלויבן אז זיי שפיהרן און פארשטייען וואס מיר טוהען מיט זיי און ס'איז נישט ריכטיג.
* געזינט, געוויסע מענטשן און דאקטוירים האלטן א ס'איז געזינטער נישט צו עסן דברים הבא מן החי
* די וועלט\ענווייראמענט, לויט א יו ען שטודיע איז פראדוציהרן בעלי חיים דער גרעסטער גורם פאר גלאבאלע אנווארעמונג

## אלטערנאטיוון 
די אלטערנאטיהוון זענען פילע. צ.ב.ש.: פילע מאכלים געמאכט פון סאָי ווי טאָופו און מילך און קעז.
## וועבלינקען 
* א דעבאטע איבער וויגעניזם https://en.wikiversity.org/wiki/Should_humanity_go_vegan%3F
* http://vegan.org
* אמעריקאנער וויגען ארגאניזאציע http://www.americanvegan.org/
* וויגען וויקי https://veganwiki.info/en/Main_Page 
קאטעגאריע:וויגעניזם
קריס קריסטי

קליין|קריסטי און 2015
**קריסטאפער זשעמס "קריס" קריסטי** (געבוירן דעם 6טן סעפטעמבער, 1962) איז אַן אמעריקאנער פּאָליטיקער און אַדוואָקאַט. ער איז אַ מיטגליד אין דער רעפובליקאנער פארטיי און איז דער 55סטער גובערנאַטאָר פון ניו זשערסי זינט יאנואר 2010. זיין קאדענץ ענדיגט זיך דעם 16טן יאנואר 2018.

קריסטי איז געווען א קאנדידאט אין די פרעזידענטליכע פריימעריס פון דער רעפובליקאנער פארטיי אין די וואלן פון 2016. ער האט פארלוירן די פריימערי׳ס צו דאנאלד טראמפ וואס האט דערנאך באזיגט דעם דעמאקראטישן קאנדידאט, הילערי קלינטאן.

נאכן זיך ארויסציען פונעם פארמעסט איז קריסטי געווען איינער פון די ערשטע שטיצער פון דאנאלד טראמפ

## ביאגראפיע 
## קאריערע 
### בריק-סקאנדאל 
פון סעפטעמבער 9 ביז סעפטעמבער 13, 2013, זענען צוויי פון די דרייַ פאַרקער ליניעס אין פארט לי וואס עפענען נערמאל צוטריט צו די דזשארזש וואַשינגטאָן בריק און צו ניו יארק סיטי זענען פֿאַרמאַכט געווארן אויף באפעלן פון אַ עלטערע קריסטי געהילף און אַ קריסטי אַדמיניסטראַציע איינגעשטעלטע . דער פארשפארונג  האט צוגעברענגט צו א מאַסיווער טרעפיק פֿאַר פינף טעג.
איינס פון די פארדאכטן איז געווען אז קריסטי האט דאס געטון אלץ א נקמה אקציע אקעגן די פארט לי מעיאר פארן נישט אינדארסירן קריסטי פאר ווידערוויילונג.

## זעט אויך 
## רעפערענצן
## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער גובערנאטארן
קאַטעגאָריע:רעפובליקאנער פרעזידענט קאנדידאטן
יונתן נתניהו

קליין|מרכז| גאס יוני על שם יוני נתניהו
קליין|דאס קבר פון נתניהו
[קליין|א גארטן אין [חולון גערופן נאך יונתן נתניהו]]
[קליין|דער [ראשון לציון גארטן און אנדענק פון יונתן נתניהו]]
**יונתן** "**יוני**" **נתניהו** הי"ד (גבוירן 13טן מערץ 1946 - 4טן יולי 1976, י"א אדר ב' ה'תש"ו - ו' תמוז ה'תשל"ו) איז געווען אן אפיציר אין צה"ל וואס האט קאמאנדירט דעם עליטישן קאמאנדע איינס סיירת מטכ״ל ביי דער ענטעבע אפעראציע, אן אפעראציע צו ראטעווען 106 ערבניקעס געהאלטן אין ענטעבע פליפארט אין אוגאנדע אין  1976. די מיסיע איז געווען בעצם דערפאלגרייך, און מ׳האט געראטעוועט 102  פון די ערבניקעס, אבער נתניהו אליין איז געהרג׳עט געווארן ביי דער אקציע.

## ביאגראפיע
יונתן נתניהו איז געבוירן געווארן אין 1946 אין ניו יארק, ווי זייַן עלטערן האבן דארט געוויילט צוליב זייערע אַקטיוויטעטן פֿאַרן גרינדונג פון די מדינה  ישראל . ער איז די עלסטער זון פון טשילא און פּראָפעסער בנציון נתניהו, און דער ברידער פון דער דאָקטער און שרייבער עדו און אויך דער ברודער פונעם פרעמיער מיניסטער פון ישראל בנימין נתניהו,  זייַנע עלטערן האבן אים געגעבן דעם נאמען יונתן נאך זשאן פּאַטערסאַן דער קאמאַנדיר פון הגדודים העבריים וואס איז געווען אַ פרייַנד פון נתניהו׳ס עלטערן און זיין זיידע נתן מיליקאָווסקי

אום 3טן יולי, 1976, איז נתניהו געשטעלט געווארן אויף דער ענטעבע אפעראציע צו עלימינירן די טעראריסטן וואס האבן  פארכאפט די ער פראנס פליגער אהין צו ענטעבע, אוגאנדע.
 
נתניהו איז פארוואונדעט געווארן  אין די פייער אויסטויש מיט די טעראריסטן  בשעת די אָנפאַל.   די אלע באמיונגען אים צו ראַטעווען  האט נישט מצליח געווען און ער איז נאך געשטארבן איידער די פליגער מיט די משכונות האבן זיך געהויבן און די לופטן אויפן וועג צו ישראל . נאָכדעם וואס די אָפּעראַציע איז אדורך מיט א הצלחה, האט מען באַשלאָסן צו רופן די אָפּעראַציע אויפן נאָמען פון יונתן נתניהו, און דער אפיציעלער נאָמען פונעם אָפּעראַציע איז געטוישט געווארן צו מבצע יונתן (יונתנ'ס אָפּעראַציע). נתניהו איז באערדיגט געווארן אין דעם מיליטערישן בית-החיים אויף הר הרצל אין ירושלים, נעבן דעם קבר פונעם רמטכ׳׳ל דוד אלעזר.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:יידן
קאַטעגאָריע:צה"ל
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הרצל
אדרויף

**אַדרויף** אדער **אַדערויף** אדער **זאַלאג** איז דאס געלט וואס מען באצאלט, וואס איז נאר א טייל פונעם גאנצן געלט, ווען מען קויפט א הויז אדער און אויטא אא״וו אדער מען לייגט געלט אין א ביזנעס געשעפט.

קאַטעגאָריע:האנדל און פינאנץ
ארמעניש

**אַרמעניש** (հայերեն האַיערען) איז אן אינדא-אייראפעאישע שפראך פון די ארמענער. ארמעניש איז די אפיציעלע שפראך פון ארמעניע און דער נאגארנא-קאראבאך רעפובליק. היינט רעדן ארמעניש די ארמענער איבער דער וועלט. ארמעניש האט זיין אייגנארטיקע שריפט, דער ארמענישער אלפאבעט, מיט 36 אותיות, וואס מעסראפ מאשטאץ האט איינגעפירט אין יאר 405.
 

קאַטעגאָריע:שפראכן
קאַטעגאָריע:ארמעניע