open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ריק אסטלי

**ריטשאַרד פּאָל "ריק" אַסטלי** (ענגליש: *Richard Paul "Rick" Astley*; געבוירן דעם 6טן פֿעברואַר 1966) איז אַ בריטישער זינגער, לידער שרייבער און מוזיקאַנט. ער איז געבוירן געוואָרן אין גרויסע סענקי, וואָרינגטאָן, לאַנקאַשיר, ענגלאַנד און האָט דערוואַקסן אין ניוטאָן-לע-ווילאָז, מערזיסייַד. אויך האָט אַסטלי געוואוינט אין ריטשמאָנד, לאָנדאָן מיט זיין דענישע ווייב לין באַוזעגער און זייער טאָכטער עמילי.

## קאַריערע 
אין 1985 איז אַסטלי געווען אַ צימבלער אין אַ סאָל טרופּע מיטן נאָמען FBI. פּראָדוצירער פּיט וואָטערמאַן האָט אים דערזען און צוגערעדט אים צו קומען אין לאָנדאָן און אַרבעטן אינעם PWL רעקאָרדירן סטודיאָ.

זיין ערשטן סינגל איז געווען דעם ליד "When You Gonna", אַ קאָלאַבאָראַציע מיט ליסאַ קאַרטער. זיין ערשטער סאָלאָ ליד איז געווען "Never Gonna Give You Up", וואָס איז פּובליצירט געוואַרן אין 1987 און האָט געבליבן פינף וואָכן אינעם שפּיץ פֿון די בריטישע פּאַראַדן. דאָס איז געוואָרן דעם מערסט פֿאַרקויפֿטן סינגל פֿון יענעם יאָר. דעם 12טן מערץ 1988 האָט "Never Gonna Give You Up" אויך געגרייכט דעם שפּיץ פֿונעם אַמעריקאַנישער סינגלן פּאַראַד, און דערנאָך אַ צווייטן אַמעריקאַנישער #1 דעם 18טן יוני פֿאַר "Together Forever", זיין צווייטע אַמעריקאַנישע סינגל פּובליקאַציע. אין 1989 איז ער נאָמינירט געוואָרן פֿאַר אַ גרעמי פּריז פֿאַרן בעסטן נייעם קינסטלער פֿונעם יאָר. ער האָט דורכגעלאָזט קעגן טרייסי טשאַפּמאַן.

אַ סך שפּעטער, אַ דאַנק די "ריקראָלירן" דערשייַנונג און די פֿאַרביסנע וואַלן פֿונעם וועבזייטל 4chan איז ער אויך נאָמינירט געוואָרן פֿאַר "בעסטן פּערפֿאָרמער אַ מאָל" פּריז 2008 אין די ליווערפּול מוזיק פּריזן.

## די אינטערנעט דערשיינונג "ריקראָלירן" 
אין 2007 איז ריק אַסטלי געוואָרן דעם סוביעקט פֿון אַ וויראַלער אינטערנעט מעם, אין וואָס בערך 25 מיליאָן אינטערנעט באַניצערס זענען מיסטיפֿיצירט געוואָרן צו וואַכן ריק אַסטלי'ס קליפּ פֿון "Never Gonna Give You Up" דורך שיקן אים אונטער די נעמען פֿון אַנדערע פּאָפּולערע ווידעאָס. היינט הייסט דעם מנהג "ריקראָלירן" (Rickrolling). די דערשייַנונג איז געוואָרן אַזוי פּאָפּולער אַז יוטוב האָט געהויצט אירע באַניצערס דורך טוישן די לינקען צו יעדע ווידעאָ אויף איר הויפּט זייט אין אַ "ריקראָל" דעם 1 אין אַפּריל 2008.

## וועבלינקען 
* אָפֿיציעלע וועבזייטל 

קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאטעגאריע:ענגלענדער
קאטעגאריע:זינגער
קאטעגאריע:פאפ זינגערס
די מאַסענאַ בלוט בלבול

די מאַסענאַ בלוט בלבול איז געווען אן עלילת דם, אום סעפטעמבער 1928, קעגן די אידן אינעם קליין שטעטל מאסענא, ניו יארק, וועלכע זענען פאלשערהייט באשולדיגט געווארן אין פארכאפן און אומברענגען א קריסטליך מיידל, אין א 'ריטואלע מארד'. 

דעם 22'סטן סעפטעמבער, 1928, צוויי טעג פאר יום כיפור, איז די פיר־יעריגע מיידל בארבארא גריפפיטס געגאנגען שפאצירן, אבער זי האט זיך נישט אומגעקערט אהיים נאך איר שפאציר, ווערנדיג פארבלאנדזשעט אין וואלד. 

נאך א לאנגע אומערפאלגרייכן זוכעריי דורך די איינוואוינער פון דעם שטעטל, אינאיינעם מיט די פאליציי, האבן אומבאגרינדעטע קלאנגען און שמועות אנגעהויבן צירקולירן צווישן די איינוואוינער אז די מיידל איז פארכאפט און אומגעברענגט געווארן דורך די אידן, פאר רעליגיעזע צוועקן, וויבאלד זיי האבן געדארפט בלוט פאר דעם קומענדיגן יום טוב. 

דעם קומענדיגן טאג האט די סטעיט פאליציי אויסגעפרעגט מאריס גאלדבערג, א איד נישט קיין גרויסער תלמיד חכם, וועלכער איז געווען אפגעפרעמדט פון אידישקייט, און נאכן געבן צעמישטע ענטפערס, האט דאס איבערגעלאזט די פאליציי קווענקלדיג אז אפשר האבן די אידן טאקע אומגעברענגט די מיידל פאר רעליגיעזע צוועקן.

די פאליציי האבן דאן גענומען דעם אידישן רב רבי בערל ברענגלעס אויף א שטרענגע פארהער, אבער דער רב האט אפגעווארפן זייערע זינלאזע טענות און פארדאכטן, און זיי אנגעשריגען פארן גלייבן אזעלכע ליגענטס.

דער רב האט אויפגעוויזן פאר די שטאַטס פאליציי אויספארשער אז בלוט איז פארבאטן צו אידן, און ווי די תורה ווארנט נישט צו עסן קיין בלוט. זיינע ווערטער האבן געווירקט אויף די אויספארשער, און זיי האבן אים באפרייט, אבער די אויספארשונג האט פארגעזעצט.

שפעטער אין טאג איז די מיידל אפגעפינען געווארן, בערך א מייל אוועק פון איר הויז. די פאליציי האבן איר גענומען אויף אן אויספארשונג צו זען אויב די אידן זענען געווען פארמישט, אבער זי האט נישט געוואוסט וואס מען וויל פון איר. זי האט דערציילט פאר די אויספארשער אז זי איז פארלוירן געווארן אין וואלד און איינגעשלאפן. אזוי איז די זינלאזע בלוט בלבול געקומען צו אן ענדע. 

 קאַטעגאָריע:היסטאריע פון ניו יארק
קאַטעגאָריע:אנטיסעמיטיזם
קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע
מר שושני

**מר שושני** געבוירן **הלל פרלמן** (אויך באוואוסט אלס פראפעסאר שושאני אדער דער חכם שושני; פראנצויזיש: Monsieur Chouchani; 9 טן יאנואר 1895, בריסק - 26 יאנואר 1968, דוראסנא, אורוגוויי) איז דער צונאמען פון א מיסטעריעזן אידישן חכם. , וועמענס אָריגינעל נאָמען איז געווען מיסטאָמע הלל פּערלמאַן. Shoshani האט געלערנט פילע סטודענטן אין עטלעכע לענדער - אין קלאסן און אין פּערזענלעך, אַרייַנגערעכנט באַוווסט פערזענלעכקייטן. זיין סטודענטן שילדערן אים ווי אַ קלוג תּלמיד און אַ פענאָמענאַל פילאָסאָף, מיט ויסגעצייכנט וויסן אין אַלע סאַבדזשעקץ פון יידישקייַט און ספּעציעל אין תלמוד און קבלה, ווי אויך אין מאטעמאטיק, פיזיק, די געשיכטע פון ​​פילאָסאָפיע, וועלט רעליגיאָנס, שפּראַכן, ליטעראַטור און מער.
קאַטעגאָריע:ביאגראפיע שטומף
משפחת גאגין

די **גאגין** פאמיליע איז א שפאנישע יידישע פאמיליע וועמענס זין האבן זיך פארשפרייט נאך דער שפאנישער גירוש צו די באלקאנען און מאראקא, און האבן געדינט אלס רבנים, דאקטוירים, און באוואוסטע פובליק פיגורן.
שלמה עמאר (פאליטקער)

**שלמה אמאר** (געבוירן דעם כ"ח חשוון ה'תרצ"ו 24סטן נאוועמבער 1935 אין חיפה) איז א געוועזענער כנסת מיטגליד אין נאמען פון דער פארטיי.
אמאר איז געבוירן אין חיפה אין 1935. אין 1950 האט ער אנגעהויבן ארבעטן אין דער אגד קאאפעראטיווע, און אין משך פון די יארן פארנומען אדמיניסטראטיווע שטעלעס אין קאאפעראטיוו, און האט אויך געדינט אלס פארזיצער פון אגד סעקרעטאריאט.

געדינט אין 11 טן כנסת אין נאמען פון דער יאהאד פארטיי און דער אויסלייג.
שלמה עמאר (מאראקעש)

הרב **שלמה בן אברהם עַמאַר** (נפטר ה'תצ"ה) איז געווען רב און ראש ישיבה אין דער שטאט מאראקעש, מאראקא.

ער איז געבוירן און דערצויגן אין מאראקא אין מאַראַקעש. זיין נאנטער חבר איז געווען הרב אברהם אזולאי בן ישראל.

ער האט געוואוינט אין מאראקעש און האט געארבעט פאר דער תורה זיין גאנצן לעבן מיט הרב אברהם אזולאי. געלערנט ביי הרב יצחק דילויה. ער האט געלערנט קבלה ביי רבי יעקב מאראגי אין דער שטאט טיטואן.
קאַטעגאָריע:רבנים אין מאראקא
פרעזידענט פון ישראל

[מרכז|ממוזער| [יצחק הערצאג|יצחק בוז'י הערצאג פּרעזידענט פון ישראל נומער 11]]

דער **פּרעזידענט פון ישראל** איז דער ראש מלוכה פון ישראל . די שטעלע איז מערסטנס  אַ צערעמאנישע ראָלע, און די עקזעקוטיווע  מאַכט ליגט מיט דער רעגירונג און דעם פרעמירע מיניסטער . דער היינטיקער פרעזידענט איז יצחק הערצאג, וועלכער האט גענומען אמט אין אייר ה'תשפ"א, דעם 7טן יולי 2021. פרעזידענטן ווערן דערוויילט דורך דער כנסת פאר א איינציקן קאדענץ פון זיבן יאָר.

## וואלן 
דער פרעזידענט פון ישראל ווערט דערוויילט מיט אן אבסאלוטער מערהייט אין כנסת, לויט א געהיימען וואל . טאמער קיין קאנדידאט באקומט נישט קיין אבסאָלוטע מערהייט שטימען בײ דער ערשטער אָדער דער צווייטער וואל-רונדע, דעמאלסט אין יעדער ווײטערדיקער רונדע ווערט עלימינירט דער קאנדידאט מיט די מינדסטע שטימען , ביז איינער באקומט די אַבסאָלוטע מערהייט. פון 1949 ביז 2000 איז דער פרעזידענט דערוויילט געוואָרן פאר א פינף-יעריגן קאדענץ און ער איז געווען ערלויבט צו דינען ביז צוויי טערמינען אין אמט. זייט 2000, דינט דער פרעזידענט נאראיין זיבן-יעריגן קאדענץ.

אז א פרעזידענט קען נישט פונקציאנירן, אדער צווישן פרעזידענט, איז דער פארזיצער פון דער כנסת דער טעטיגער פרעזידענט.

די ערשטע פרעזידענט וואלן זענען פארגעקומען אום 16טן פעברואר 1949, און דער געווינער איז געווען חיים ווייצמאן. די צווייטע זענען פֿאָרגעקומען אין 1951, ווײל אין יענער צייט איז דער פרעזידענטליכער טערמין געווען פארבונדן מיט דער לענג פון דעם כנסת טערמין (דער ערשטער כנסת האָט געדויערט בלויז צוויי יאָר). מ׳הט געהאלט וואַלן נאכאמאל דאס פאלגענדע יאָר נאָך דער טויט פון ווייצמאן.

## מאכטן און פאראנטווארטלעכקייטן 
קליין|פרעזידענט פון ישראל ביורא (2007)
די מאכטן פון דעם פרעזידענט פון ישראל זענען בכלל גלייך צו די מאכטן פון ראש מלוכות אין אנדערע פארלעמענטארע דעמאקראטיעס, און ווערן צום מערסטן דיקטירט דורכן גרונטלעכער  געזעץ: די פרעזידענטשאפט וואס איז איינגעפירט געוואָרן אין 1964. אויך איז דער גרונטלעכער געזעץ: די רעגירונג כולל אפטיילן וועגן די מאכטן פון דעם פרעזידענט כלפי דער רעגירונג. דער פרעזידענט חתמ׳עט יעדן געזעץ (אחוץ די וואָס געהערן צו דעם פרעזידענטס מאכטן) און אינטערנאציאנאלע אָדער ביילאַטעראלע אפמאכן באשטעטיגט דורך דער כנסת. אין צוגאב, טוט דער פרעזידענט באשטעטיקן די באַווײַזן פון אמבאסאדארן און באקומט די צערעמאנטן פון אויסלענדישע דיפלאמאטן, באשטימט דעם גובערנאטאר פון באנק פון ישראל, דער שטאט קאנטראלירער לויט דער רעקאמענדאציע פון כנסת הויז קאמיטעט, מיטגלידער פון ראט פאר העכערער בילדונג, די נאציאנאלע אקאדעמיע פון וויסנשאַפֿט, די בראָדקאַסטינג אויטאָריטעט, די אויטאָריטעט צו רעהאַביליטירן אַרעסטאַנטן, דער הויפט רבנישער ראט, די וואָלף פונדאציע, דער פרעזידענט פון מגן דוד אדום, דער פרעזידענט פון דער ישראל אַקאַדעמיע פאר וויסנשאפטן און הומאַניסטיק, און באשטימט צערעמאניש דעם פרעמיער מיניסטער. דער פרעזידענט האט אויך די מאכט צו שענקען אדער פארפירן די אורטיילן פון סיי סאלדאטן סיי ציווילע בירגער, און באשטימט צערעמאניש ריכטער אין געריכטן, אריינגערעכנט דער העכסטער געריכט, נאך דער באנעמונג פונעם יורידיציע סעלעקציע קאמיטעט.

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן לויט לענדער
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן פון ישראל
קאסאבלאנקא

קליין| א בליק אויף בולעוואַר דע פּאַריז אין צענטראַל קאַסאַבלאַנקאַ
**קאַסאַבלאַנקאַ** אדער **קאַזאַבלאַנקאַ** (קלאסישער אראבישער נאמען: **الدار البيضاء**, "דאס ווייסע הויז"; שפאניש : *Casablanca*, "ווײַסהויז") איז א שטאָט אין מערב מאראקא, אויפן אטלאנטישן אקעאן .

מיט 2.95 מיליאָן מענטשן ( צענזוס פון סעפטעמבער 2004), איז קאַסאַבלאַנקאַ  די גרעסטע שטאָט אין מאָראָקאָ.

קאַסאַבלאַנקאַ האט אַ מיטלענדישן קלימאַט מיט וואַרעמע טרוקענע זומערן און נאַסע רעגנדיקע ווינטערס.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל פון קאַסאַבלאַנקאַ 

קאַטעגאָריע:שטעט אין מאראקא
תחכמוני (שולן ירושלים)

[שמאל|ממוזער|250px| שולן ניי אין [כרם קווארטל שלהי ה-20 יארן]]
די **תחכמוני** שולע אין ירושלים איז געגרינדעט געוואָרן אין 1909 אויף חבשים גאס לאחר מכן עבר לרחוב תחכמוני פינת רחוב הטורים ירושלים, לויט דער איניציאטיוו פון רעליגיעזע אינטעליגענטן, וואס האבן געזוכט איבערצוגעבן זייערע זין **תורה מיטן דרך ארץ**, טראדיציאנאלע ווערטן צוזאמענגעשטעלט מיט מאדערנער וויסנשאפט און ציוניסטישע אידייען. אין זעלבן יאר איז אויך געגרינדעט געװארן דער העברעישער גימנאזיע. די גרינדונג פון דער שולע האט ארויסגערופן די צארן פון דער חרדישער קהילה פון פרושים אין ירושלים, און ספעציעל די רבנים און מיטגלידער פון די כולל, וועלכע האבן עס געזען ווי א חילול השם.

## תחכמוני פון מקור ברוך
לויט דער איניציאטיוו פונעם דירעקטאָר מרדכי צבי אילן, די לערער און דער עלטערן קאָמיטעט, איז די שולע אריבערגעפארן דאָנערשטיק 1929 צו די Makor Baruch קוואַרטאַל פֿאַר בילדינגז וואָס זענען געמיינט צו הויז די דיסקין אָרפאַנאַדזש. די געביידעס זענען רעמאנטירט געווארן און מען האט ראפינירט א זאל מיטן נאמען "אוהל שם", וועלכער איז גענוצט געווארן פאר שול און אנדערע קולטורעלע צוועקן. היינט ווערט דער זאל גערופֿן **אוהל מרדכי** אויפֿן נאָמען פון דעם דירעקטאָר פון דער אינסטיטוציע, יובל מרדכי צבי אילן.
היינט האט עס כמעט 50 יאָר כיידער מיטן נאָמען "תלמוד תורה המסורה-תלמוד תורה אהבת תורה-המסורה" תחכמוני גאס פון מקור ברוך קווארטל.

## וועבלינקען
לעדערמאן שול

קליין
קליין

די **לעדערמאן שול** איז גאר אן אייגנארטיגער און פאפולערער בית הכנסת אין שיכון חזון איש, בני ברק. דער בית הכנסת איז געגרינדעט געווארן אין אנדענק פונעם חזון איש, און מען פירט זיך דארטן ווי זיינע מנהגים און פסקים.

## היסטאריע 
אין יאר תשי"ד, נאך דער פטירה פון רבי אברהם ישעי' קארעליץ – דער ״חזון איש״ – האבן א גרופע תלמידים,  וועלכע פירן זיך ווי זיינע פסקים, ווי מען באצייכנט זיי מיט דעם צונאמען "חזון איש'ניקעס", באשלאסן צו גרינדן אן אייגענע שול. 

די שול איז געגרינדעט געווארן אויף רחוב רשב"ם, און איז אריגינעל גערופן געווארן 'בית הכנסת חזון איש', אבער מיט דער צייט איז עס געטוישט געווארן צום נאמען פונעם נדבן, יחיאל לעדערמאן, און אזוי ווערט זי גערופן ביז היינט.

די שול האט נישט קיין אפיציעלן רב צי מנהיג. אין לויף פון דרייסיג יאר האט רבי יעקב ישראל קנייבסקי, דער סטייפלער גאון, א שוואגער פונעם חזון איש, זיך דארטן קובע מקום געווען, און ער האט געדינט אלס אומאפיציעלער מנהיג רוחני און פוסק אין שול. ווען דער סטייפלער גאון איז עלטער געווארן און עס איז אים שווער געווען צו גיין, האט די שטאטראט אינסטולירט ספעציעלע בענק אויף דעם גאנצן וועג פון זיין דירה ביז דער שול. 

נאך דער פטירה פונעם סטייפלער גאון, האט מען מפני כבוד התורה אינסטאלירט א גרויסע ספרים-שאפע אויפן ארט וואו דער גאון פלעגט זיצן, כדי קיינער זאל נישט דארטן זיצן.   

נאך דער פטירה פון דער סטייפלער איז זיין זון רבי חיים קאניעווסקי געווארן דער אומאפיציעלער מנהיג רוחני פון דער שול. טראצדעם וואס ער איז אזא וועלט-בארימטער גאון און פוסק, זיצט ער נישט ביים אויבן-אן, נאר אויף א זייטיגן ארט אין שול, צווישן אנדערע מתפללים.

אין תשע"ה ווען ס'איז שווער געווארן פאר רבי חיים קנייבסקי ארויפקלעטערן די טרעפ ביז דער שול, איז געבויעט געווארן א ספעציעלן בריק וואס פירט דירעקט פון זיין הויז ביז צו דער שול.  

## אינטערעסאנטע מנהגים 
אלעס אין שול ווערט געפירט לויט די פרומע פסקים פון דעם חזון איש. דערפאר באניצט מען זיך נישט מיט קיין עלעקטריע אין שול אום שבת און יום טוב; נאר מען באלייכט די שול מיט אלט-פארצייטישע לאמטערנעס; אזוי אויך פלעגט נישט זיין קיין עירקאנדישאן שבת, אפילו אין די גרויסע היצן, אבער נאכדעם וואס איינער איז אמאל צוזאמגעפאלן, האט רבי חיים קאניעווסקי מתיר געווען אינסטאלירן עירקאנדישאן. 

אזוי אויך איז נישט פארהאן קיין זומער זייגער; א גאנץ יאר לויפט די שול אויף ווינטער זייגער. 
קאַטעגאָריע:בני ברק
קאַטעגאָריע:שולן
תחכמוני

**תַּחְכְּמֹנִי** איז א ביבלישע פיגור, וועלכער איז געווען איינער פון די המלך דוד און לויט דער יידישער טראדיציע אויך דער ראש סנהדרין. די קאָמבינאַציע פון ​​אַ זעלנער מיט אַ תלמיד חכם - אַ קלאָר אִישׁ חַיִל תּלמיד געמאכט אים אַ יגזעמפּלערי פיגור. זיין נאָמען איז היינט גערופֿן שולן אין שטאַט רעליגיעז בילדונג - תחכמוני.

אין דער רשימה פון העלדן וואָס האָבן געהערט צו מלך דוד שטייט געשריבן: **אֵ֛לֶּה שְׁמ֥וֹת הַגִּבֹּרִ֖ים אֲשֶׁ֣ר לְדָוִ֑ד יֹשֵׁ֨ב בַּשֶּׁ֜בֶת תַּחְכְּמֹנִ֣י רֹ֣אשׁ הַשָּׁלִשִׁ֗י ה֚וּא עֲדִינ֣וֹ (כתיב; העצנו) הָֽעֶצְנִ֔י עַל־שְׁמֹנֶ֥ה מֵא֛וֹת חָלָ֖ל בְּפַ֥עַם (כתיב; אחד) אֶחָֽת** (שמואל ב' כ"ג, ח').
וכן בדברי הימים (א'); י. "וְאֵלֶּה רָאשֵׁי הַגִּבֹּרִים אֲשֶׁר לְדָוִיד, הַמִּתְחַזְּקִים עִמּוֹ בְמַלְכוּתוֹ עִם-כָּל-יִשְׂרָאֵל לְהַמְלִיכוֹ--כִּדְבַר יְ-הוָה, עַל-יִשְׂרָאֵל. יא וְאֵלֶּה מִסְפַּר הַגִּבֹּרִים, אֲשֶׁר לְדָוִיד: יָשָׁבְעָם **בֶּן-חַכְמוֹנִי**, רֹאשׁ (כתיב; השלושים) הַשָּׁלִישִׁים-הוּא-עוֹרֵר אֶת-חֲנִיתוֹ עַל-שְׁלֹשׁ-מֵאוֹת חָלָל, בְּפַעַם אֶחָת".
חורב (שולן)

ממוזער| ד"ר יונה כהן מנהל פון חורב שולן ירושלים
**חורב**, א נעץ פון נאציאנאלע רעליגיעזע ערציאונג אינסטיטוציעס וואָס אַרבעטן אין ירושלים, מיט אן עלעמענטארער שולע, א מיטלשול ישיבה און א מיידל סטודיא די גרינדער פון דער עלעמענטארער שולע זענען געווען הרב ד"ר יונה כהן (מחנך) און אנדערע אימיגראנטן פון דייטשלאנד, וועלכע זענען פארבונדן מיט דער שולע פון ​​הרב שמשון רפאל הירש פון הרב יעקב עטלינגער "הערוך לנר" נשיא פון ארץ ישראל. די אימיגראנטן האבן זיך באקעמפט מיט דער גיידליין - "תורה עם דרך ארץ", וואס שטאמט פון פרקי אבות, און איז אדאפטירט און איבערגעארבעט געווארן דורך רבי שמשון רפאל הירש. די הויפּט געדאַנק פון "תורה מיט דרך ארץ" אין דער הירש שולע איז צו פאַרבינדן טיף הייליק שטודיום און וועלטלעך שטודיום וואָס געבן די עקזיסטענץ אין דער וועלט (ווי וויסנשאַפֿט, מאטעמאטיק, שפּראַכן) און אַ טיף וויסן פון אַלגעמיין קולטור. די אינסטיטוציעס זענען מערסטנס יידענאַפייד מיט די שטרענגערע קעראַנץ צווישן די נאציאנאלע רעליגיעז ציבור.
ששון יחזקאל

הגביר סר **ששון יחזקאל (חזקאל)** (אויף אראביש: **ساسون حسقيل**, גענויע טראנסקריפּציע: **סאסון חסקיל**, 17טן מערץ 1860 - 31סטן אויגוסט 1932) איז געווען א ייד א שטאטסמאן, ביזנעסמאן, עקאָנאָמיסט און יוריסט פון איראקער אפשטאם. ער איז געווען א מיטגליד אין דער רעגירונג און פארלאמענט, און האט געדינט אלס איראק'ס ערשטער פינאנץ מיניסטער פון 1920 ביז 1925. באטראכט ווי דער פאטער פון פּאַרליאַמענט אין איראַק. צוזאמען מיט Gertrude Bell און Thomas Edward Lawrence, איז ער געווען צווישן די גרינדער פונעם מלכות איראק, און האט געהאט א דעצידירנדיקן וואָג אין דער עקאָנאָמיש און לעגאלער ארגאניזאציע פונעם ניי געגרינדעטן שטאַט.
קאַטעגאָריע:יידן פון איראק
קאַטעגאָריע:באגדאד
קאַטעגאָריע:יידישע פאליטיקער
אביגיל הררי

**אביגיל הררי** (געבוירן דעם 29סטן מיי 1989 כ"ג אייר ה'תשמ"ט) איז א ישראלישע טעלעוויזיע, פילם און טעאטער אקטריסע.
[ממוזער|250px|אביגיל הררי מיט [תום אבני  אין דער פּיעסע "רומיאו ויוליה" אינעם באר שבע טעאַטער]]

## ביוגרפיה
הררי איז געבוירן אין תל אביב און געוואקסן אין רמת גן. איר מוטער דפנה הררי און איר פאטער, ד"ר חגי הררי, איז אין זײַן יוגנט אָנגענומען געוואָרן אין בית צבי, אָבער האָט אויסגעקליבן א מעדיצינישע קאַריערע און האָט זיך אריבערגעצויגן צו דער שטעלע פון ​​דירעקטאָר פון דער פסיכיאטרישער איינהייט, א צענטער פאר טראומא און קריזיס באהאנדלונג אין שאַלוואַ מענטאל געזונט צענטער. מעדיצינישער סטודענט און צוויי צווילינג קליינע שוועסטער, פון וועמען איינע נעמי הררי נעמט אירע ערשטע טריט אין פעלד.
קאַטעגאָריע:אקטיארן
מאביל-עפ

עפּל זענען אזאָנע קליינע פראגראמען וואס מ׳קען דאונלאודן אויף סמארטפאונס און אויף טאבלעטן
אביגיל הכרמלית

[250px|ממוזער|שמאל| וַתֵּרֶא אֲבִיגַיִל אֶת דָּוִד, וַתְּמַהֵר וַתֵּרֶד מֵעַל הַחֲמוֹר, וַתִּפֹּל לְאַפֵּי דָוִד עַל פָּנֶיהָ, וַתִּשְׁתַּחוּ אָרֶץ (שמואל א, כה, כג) דוד מיט אביגיל. צייכונג; [אנטוניו מולינרי]]
**אַביגיל הכרמלית** איז געווען די פרוי פון די נבל הכרמלי, און נאָך זיין טויט, די פרוי פון מלך דוד.
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
IOS

**iOS** (ר״ת: *iPhone Operating System*) איז די ווייכווארג וואס אלע אייפאנען און אייפאדס באנוצן זיך מיט, פון דעם טעכנאלאגיע־ריז עפל.

קאטעגאריע:אפערירן סיסטעמען
כולל נייעס

כולל נייעס איז א טוויטער אקאונט מיט איבער צעהן טויזנט נאכפאלגער, געפירט דורך א סאטמארער כולל אינגערמאן,

## ביאגראפיע 
כולל נייעס האט זיך געגרונדעט אין מאי יאר 2017 און עס איז פאָוקוסט ארומצושמירן סאטמערע פאליטיק און שמוץ

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:
נאריטש

**נאריטש** () איז די גראפֿנשאפט־שטאָט פון נארפֿאלק, אַ גראפֿנשאפט אין מזרח ענגלאַנד. אין 2005 האבן 127,600 מענטשן געוואוינט אין נאריטש, איינע פון די עלטסטע שטעט אין ענגלאַנד.

נאָריטש אינטערנאַציאָנאַלער ערפּאָרט פֿארזארגט פיל פליען ארויס פון דער שטאָט צו ערטער ווי אמסטערדאם, שפאניע און טייל צילן אין דעם פֿאַראייניקטן קעניגרייך.

נאָריטש איז דער גרעסטער ייִשובֿ אין מזרח אַנגליאַ; נאָך איר קומט איפסוויטש אין סאַפֿאלק.

קאַטעגאָריע:גראפנשאפט-שטעט אין ענגלאנד
אייפעד

thumb|300px|אייפעד

## אריינפיר 
דער **איי-פּעד** iPad איז אן עלעקטראנישער טאַבלעט ערפינדן דורך עפל אין יאר 2010 למספרם, פרעזענטירט דורך עפל׳ס דעמאלטסדיגן הויפט־פארוואלטער סטיוו דזשאבס. 

דער אייפעד איז איינס פון די אומצאליגע קאלאסאלע סוקסעסן פון עפל, פארקויפנדיג איין מיליאן שטיק אין בלויז זיבן און צוואנציג טעג נאכן ערשיינען! 

לויט א שטודיע פון סטאטיסטיקא דאמינירט דער אייפעד אין דער טאבלעטן אינדוסטריע, האבנדיג קרוב צו צוויי הונדערט מיליאן אייפעדס פארקויפט ביי דער ענדע פון 2020
קאַטעגאָריע:עלעקטראניק
קאַטעגאָריע:טעכנאלאגיע
מרדכי יששכר בער לייפער

רבי **מרדכי יששכר בער לייפער** ( טבת ה'תשטז, 31סטן דעצעמבער 1955 – י"ז תשרי ה'תשפ"א, 5טן אקטאבער 2020) איז געווען דער דריטער פיטסבורגער רבי.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן געווארן אין ניו יארק, צו זיין טאטע רבי אברהם אבא לייפער און זיין מאמע רחל, טאכטער פון הרב איתמר נאדווארנער. אין 1970 האָט זײן משפּחה אימיגרירט קיין ארץ ישראל און האבן זיך באזעצט אין אשדוד.  

דער רבי האט געלערנט אין דער גראדנער ישיבה אין שטאט, און אין דער טשעבינער ישיבה אין ירושלים.

ער האט חתונה געהאט מיט אביבה מרים, טאכטער פון הרב יצחק יצחק ליבעס, אב"ד אגודת ישראל. נאך זיין חתונה האט ער פאר א תקופה געוואוינט אין ניו יארק. אין תשמ״ג האָט ער ווידער אימיגרירט קיין ארץ ישראל.  י טבת ה'תש"ן איז זיין פאטער געשטארבן, און ער איז געקרוינט געווארן אלס ממלא מקום, אין עלטער פון 34 יאר. אונטער זיין פירערשאפט האט דאס פיטסבורגער חסידות זיך שטארק פארברייטערט אין שטאט, און ער האט אויפגעשטעלט א נעץ פון מוסדות.

דער רבי האט פונקט ווי זיין פאָטער פארפאסט פיל ניגונים. טייל פון זיינע ניגונים זענען געווארן גאר בארימט איבער דער גאנצער וועלט, צווישן זיי איז דער ניגון ״וידע כל פעול״ פאר ראש השנה, ״ק-ה רבון״ פאר שבת, און נאך פיל מער.

אין תשס"ד האט ער ארויסגעגעבן זיין ספר ״פתגמי אורייתא״.

וועט דער טויטליכער קאראנאווירוס האט אויסגעבראכן, האט דער רבי אויסגעפאלגט אלע זיכערהייט-אנווייזונגען וואס די דאקטוירים האבן געהייסן, אבער טראץ זיין פארזיכטיגקייט, איז ער ליידער אנגעשטעקט געווארן מיט דעם ווירוס, און ער איז אפגעפירט געווארן צום לאניאדא שפיטאל, וואו ער איז געווען עטליכע וואכן, ביז ער איז ליידער נפטר געווארן י"ז תשרי ה'תשפ"א.

נאך זיין פטירה האבן זיינע חסידים באנייעט א נייע בית החיים, און דער רבי איז דארטן באגראבן געווארן דער ערשטער. 

טויזנטער חסידים און אנהענגער האבן זיך באטייליגט ביי זיין טרויעריגער לויה.

## משפחה 
זיינע קינדער:

* רבי משולם אליעזר לייפער, איידעם ביי רבי ניסן ראזענבוים, אדמו"ר פון קרעטשניף ירושלים.
* מרת ​​מלכה, ווייב פון יעקב האגער, זון פון רבי ישראל אליעזר האגער, רב פון דער סערעט וויזשניץ קהילה אין ירושלים.
* יעקב, איידעם ​​פון רבי ישראל אליעזר אדלער,  אדמו"ר פון דזשיקאוו-וויזשניץ.
* יוסף איידעם ביי רבי ישראל ערנסטער, זון פון רבי מנחם ערנסטער.
* שרה טויבה, ווייב פון אליעזר זוסיא שטרן, אייניקל פון רבי ישראל אברהם פורטאגאל, אדמו"ר פון סקוליאן.
* איידל בינה, ווייב פון מנחם מענדל דוד פעלדמאן, זון פון רבי אהרן אליהו פעלדמאן
* הינדא יוחאב, געשטארבן אין 1977 אין עלטער פון 3 פון קענסער.
* דבורה, ווייב פון אלעזר ערנסטער, אייניקל פון רבי זאב ערנסטער, רב פון קרית מאור חיים אין ירושלים.
* רחל, ווייב. פון דוד מתתיהו קארנרייך, אייניקל פון רבי יהודה זאב קארנרייך, אדמו"ר פון שידלאָווצע.

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:קרבנות פון דער קאוויד-19 מגיפה
קאַטעגאָריע:אשדוד
קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן
ברוך טאלידאנא

הרב **ברוך טאָלידאַנאָ** (געבוירן כ"ב אלול ה'תרמ"ג, 24סטן סעפטעמבער, 1883, פקיעין – נפטר ז' חשוון ה'תש"ל, 9טן אקטאבער 1969, תל אביב) איז געווען א לערער און  איינער פון די גרינדער פונעם רמב"ם קווארטאל אין טבריה, א פארשער פון דער יידישער הלכהדיקער ליטעראטור.

## ביאגרפיע
ער איז געבוירן געוואָרן אינעם דאָרף פקיעין אין אויבער גליל דעם 24סטן סעפטעמבער 1883 (כב אלול תרמג) צו זיין מוטער רביצין מרים רימו טאלידאנא  און פאטער הרב יהודה טאלידאנא, וואס האט אימיגרירט קיין ישראל פון מעקנעס, מאראקא אין 1863, פון א פאמיליע פון ​​רבנים אין שפאניע. אלס קינד האט ער געלערנט אין טבריה ביי רבי יצחק הכהן, און שפעטער ביי רבי משה מאיר חי אליקים, און גלייכצייטיק געלערנט אין א ישיבה געפירט פון זיין פאטער.
## משפחה
אין 1902 האט ער געהייראט מרת חנה, טאכטער ​​פון הרב יוסף דוד אבולאפיע, און צוזאמען האבן זיי זיבן קינדער. יהודה, דער יונגסטער פון זיי, איז אומגעקומען אין דער אומאפהענגיקייט מלחמה אין אשדוד. זיין זון איז שמואל טאלעדאנא טבריא.

## זיינע חיבורים
* **פירוש מסכת כלה רבתי** - מאת הרב אברהם בן נתן, (כולל מבוא והרחבה), ירושלים ה'תרס"ו, מהדורה שנייה עם תיקונים הודפסה בירושלים, ה'תשל"א
* **המנהיג השלם** - מאת הרב אברהם בן נתן (כתב יד שמצא בסוריה)
* **המדריך המספיק (אלמרשד אלכאפי)** - מאת הרב תנחום הירושלמי (הודפס מכתב יד עם תרגום לעברית, שני חלקים, תל אביב ה'תשכ"א).
* **פירוש משנה מסכת יומא לרמב"ם** - (תרגום מערבית, הערות וביאורים).

*
קאַטעגאָריע:טבריה
קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים
קאַטעגאָריע:רב שטומף
חיים כאסאר

הרב **חיים כאסאר** (ה'תרס"ה, 1905, תימן – כ"ב כסלו ה'תשנ"ח, 21סטן דעצעמבער 1997, ירושלים) איז געווען דער ראש פון די ישיבות **בית אלשיך** און **בית שרעבי** אין תימן און מחבר פון דעם קאָמענטאַר "שם טוב" אויפן רמב"ם, און ראש ישיבת בית גורל פון מחנה יהודה ירושלים.

קאַטעגאָריע:תימנישע יידן

קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
ראובן יוסף גרשונאוויטש

הרב **ראובן יוסף גרשונאוויטש** (ל' סיון ה'תרע"ה, 12טן יוני 1915 - ה' ניסן ה'תשנ"ה, 5טן אפריל 1995, נתיבות) איז געווען א ליטווישער ראש ישיבה, פון דער לאמזשער ישיבה אין פתח תקווה, און ראש ישיבה פון דער חמדת שמואל  ישיבה אין נתיבות.

קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
יצחק שיינער

רבי **יצחק שיינער** (י״ד מרחשון תרפ״ג – י״ח שבט תשפ״א) איז געווען א וועלט-בארימטער ליטווישער גדול, און ראש ישיבה פון  דער קאמעניצער ישיבה אין ירושלים.
## ביאגראפיע 
רבי יצחק איז געבוירן געווארן אין פיטסבורג, פענסילוועניע.

אלס בחור האט געלערנט אין ישיבת רבינו יצחק אלחנן און שפעטער אין ישיבת תורה ודעת.

ער איז א חתן געווארן מיט זיין ווייב אסתר לאה, די טאכטער פון רבי משה בערנשטיין, דער איידעם פון רבי ברוך בער לייבאוויץ, ראש ישיבת קאמעניץ. זיין שווער, רבי בערנשטיין איז געווען א מגיד שיעור אין דער אריגינעלער קאמעניצער ישיבה אין ווייסרוסלאנד, און שפעטער האט ער געגרינדעט די קאמעניצער ישיבה אין ירושלים.

נאך זיין חתונה האט ער ווייטער געלערנט אין ישיבת תורה ודעת, וואו ער האט גע'שמ'ט אלס מתמיד און עילוי, און איז געווען א שטאלץ פארן ישיבה.

ווען זיין שווער איז ארויף קיין ארץ ישראל צו גרינדן די קאמעניצער ישיבה, האט דער איידעם, רבי יצחק, זיך געצויגן אין דער שווייץ, און ער איז אויפגענומען געווארן צו דינען אלס מגיד שיעור אין דער ישיבה אין מאנטרע.

ווען זיין שווער איז נפטר געווארן איז ער אויפגענומען געווארן אלס ראש ישיבה, צו ערפילן זיין שווער'ס פאזיציע אין ישיבת קאמעניץ, אינאיינעם מיט זיין שוואגער רבי אשר ליכטנשטיין.

רבי יצחק'ס צוויי זין און זיין איידעם דינען אלס מגידי שיעור אין דער ישיבה.

אין תשס"ג איז ער אויפגענומען געווארן צו דינען אלס חבר אין דער מועצת גדולי התורה פון דער דגל התורה פארטיי.

זיין רביצין איז נפטר געווארן אין תשס"ז.

ווינטער תשפ"א איז דער גאון ליידער אנגעשטעקט געווארן מיטן ביטערן קאראנאווירוס, טראצדעם וואס ער האט שוין געהאט ערהאלטן זיין ערשטע דאזע פונעם וואקצין.  

זונטאג יתרו, י"ח שבט תשפ"א, איז דער ראש ישיבה נפטר געווארן אינעם הדסה עין כרם שפיטאל, אין עלטער פון 98 יאר.

זיין לויה אין ארויס פון ישיבת קאמעניץ און ער איז געקומען לקבורה אויפן הר המנוחות

זיין פטירה איז געקומען בלויז עטליכע שעה נאך דער פטירה פון רבי משולם דוד יצחק סאלאווייטשיק, איז געווען ווי א דאפלטער קלאפ פארן עולם התורה.

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:קרבנות פון דער קאוויד-19 מגיפה
קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה

קאַטעגאָריע:דגל התורה
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
מייסיס דאנק טאג פאראד

קליין|250px|דער מייסיס דאנק טאג פאראד אין 1979
דער **מייסיס דאנק טאג פאראד** (ענגליש: ''Macy's Thanksgiving Day Parade'') איז א פאראד וואס ווערט געהאלטן יעדע דאנק טאג. עס ווערט געהאלטן אין ניו יארק סיטי דורך דער געשעפט-נעץ פירמע "מייסיס", און האט זיך אנגעהויבן אין 1924. דער פאראד אפט באווייזט א סך באלאנען, בריטשקעס, סעלעבריטעטן, לידער און מער. ער פארענדיקט זיך מיטן קום פון סאנטא קלויז, וואס באצייכנט אז דעם ניטל און וואקאנס סעזאן הייבט אן. די האסטן פון "דער טודיי שוישפיל" האלטן אויך די דאזיקע געשעעניש דורך פרעזענטירן נייע פערפארמערס אינעם פאראד.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל 

קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי
אהרן טוביה שפיטץ

רבי **אהרן טוביה שפיטץ** איז דער רב פון דער סערעט־וויזשניץ קהילה אין לייקוואוד. 

## ביאגראפיע 
רבי אהרן טוביה שפיץ איז א זון פון רבי משה שפיטץ, דער ביסטריצער רב, און אן איידעם ביי רבי אליעזר האגער, דער סערעט־וויזשניצער רבי פון חיפה. 

ער איז אויך א שוואָגער מיט רבי זלמן לייב טייטלבוים פון סאטמאר, וועלכער איז אן איידעם ביי זיין טאטן, דער ביסטריצער רב. 

רבי אהרן טוביה האט לאנגע יארן געדינט אלס רב אין דער סערעט־וויזשניצער שול אין בארא פארק. שפעטער האט ער אליינס געעפנט א סערעטער שול, און אצינד האט ער זיך געצויגן קיין לייקוואוד, וואו ער האט געעפנט א נייעם בית המדרש. 

געוויסע רופן אים רבי, אבער ער פירט זיך נישט ווי א רבי, ער פירט נישט קיין טיש און נעמט נישט קיין קוויטלעך, נאר א חשוב'ער רב, וועלכער גיט זיך אפ מיט א נאמנות פאר זיינע קהילה מיטגלידער.  

## משפחה 
די קינדער פון רבי אהרן טוביה שפיטץ און זיין ווייב מרת מרים זענען:

* הרב ברוך שפיטץ איידעם ביי אדמו"ר מלעלוב בית שמש
* הרב ישראל שפיטץ, איידעם ביי אודווארי רב
* הרב יעקב דוב שפיטץ
* הרב שלום עוזר שפיטץ, מנהל און סאטמאר לייקוואוד
* הרב מאיר שפיטץ
* הרב יואל שפיטץ
* משה שפיטץ

קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק
קאַטעגאָריע:לייקוואוד
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
קאַטעגאָריע:סערעט וויזשניץ
דניאל פערל

**דניאל פערל** (10טן אקטאבער, 1963 – 1טן פעברואר, 2002) איז געווען אן אמעריקאנער אידישער זשורנאליסט פארן וואל סטריט זשורנאל. ער איז געווארן פארכאפט און קאלטבלוטיג דערמארדעט דורך טעראריסטן אין קאראטשי, פאקיסטאן.

## ביאגראפיע 
קליין|זיין פאספארט
פערל איז געבוירן אין פרינסטאון, ניו דזשערזי, צו זיינע עלטערן יהודה און רות פערל. 

## זיין פארכאפונג און מארד 
פערל איז געפארן קיין פאקסיטאן אויף א זשורנאליסטישער מיסיע אויסצופארשן די פארבינדונג פון ריטשערד רייד (דער שיך-באמבארדירער) און אל-קאידע. 

אום 23סטן יאנואר, 2002, האט ער אפגעשמועסט זיך צו טרעפן מיט איינעם, אין א רעסטאראן אין קאראטשי, מיינענדיג אז ער גייט שמועסן מיט יענעם איבער דעם ארטיקל וואס ער האט געשריבן. ער איז דאן פארכאפט געווארן דורך א מיליטאנטישער גרופע, וועלכע האבן גע'טענה'ט אז פערל איז אן אמעריקאנער שפיאן. די טעראריסטן האבן ארויסגעשטעלט א רייע פארלאנגען וואס זיי האבן געוואלט אז אמעריקע זאל דורכפירן פאר זיין באפרייאונג; אריינגערעכנט באפרייען אלע פאקיסטאנער ארעסטאנטן פון אמעריקאנער טורמעס.

ניין טעג שפעטער, האבן די בלוט-דארשטיגע טעראריסטן אים קאלטבלוטיג דערמארדעט, דורך אפהאקן זיין קאפ.

די גרויזאמע טעראריסטן האבן אפגעכאפט אויף ווידעא דעם גאנצן מארד, און עס געשיקט צו באאמטע פון די פאראייניגטע שטאטן. אינעם ווידעא זעט מען ווי איידער די טעראריסטן האבן אים אומגעברענגט זאגט פערל: ''"מיין נאמען איז דניאל פערל, איך בין אן אמעריקאנער איד פון קאליפארניע. איך קום פון, אה, פון מיין טאטע'ס זייט איז די פאמיליע ציוניסטיש. מיין טאטע איז א איד, מיין מאמע איז א איד, איך בין אידיש. אונזער משפחה פירט זיך לויט די אידישע וועגן. מיר האבן באזוכט אסאך מאל אין ישראל"''

דריי חדשים שפעטער האבן די פאליציי געטראפן זיינע איבערבלייבענישן, וואס זענען אפגעשיקט געווארן קיין קאליפארניע וואו ער איז באגראבן געווארן.

## די טעראריסטישע מערדער 
פיר מענער זענען ארעסטירט געווארן און זענען אנגעקלאגט געווארן אין פארכאפונג און מארד. איינער, אריגינעל א בריטישער, אכמאד אמאר סאעד שעיך איז פאראורטיילט געווארן צום הענגען; דער געריכט האט אבער שפעטער איבערגעדרייט דעם אורטייל, טענה'נדיג אז עס איז נישט געווען גענוג באווייזן.

אין יאנואר 2021 האט דער הויפט געריכט אין פאקיסטאן ריינגעוואשן און באפרייט דעם  טעראריסט אכמאד אמאר סאעד שעיך. 

קאַטעגאָריע:טעראר
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן
איתן קאבל

**איתן קאַבל** (העברעאיש: *איתן כבל*; געבוירן דעם 23סטן אויגוסט 1959, י"ט אב ה'תשי"ט) איז א ישראלדיקער פאליטיקער וואס האט פארטרעטן די ארבעטס-פארטיי אינעם כנסת.

## ביאגראפיע 
קאַבל איז געבוירן געווארן אין ראש העין. א שטיק צייט האט ער געלערנט ביי רבי ישכר מאיר אין ישיבת הנגב. נאך זיין צה"ל דינסט האט ער געלערנט אינעם העברעאישן אוניווערסיטעט פון ירושלים, און איז געווען דער פרעזידענט פונעם סטודענטן פארבאנד.

## פאליטישע קאריערע 
נאך זיין גראדואירן האט ער געדינט אלס אן אסיסטענט צום לאנדווירטשאפט מיניסטער אברהם כ"ץ-עוז, צו שמעון פרס און בנימין בן-אליעזר.

ער איז ערשט געוויילט געווארן צום כנסת אין 1996. ער איז געוועזן פארזיצער פון דער אונטער-קאמיסיע פאר דער בערזע און די קאמיסיע פאר עקאנאמישע אינטערעסן. היינט איז ער א מיטגליד פון דער הויז קאמיסיע און די פרעמדע אינטערעסן און פארטיידיקונגס קאמיסיע.

אין 2007 האט ער רעזיגנירט פון זיין שטאנד אלס מיניסטער אָן פארטאפעל און געבעטן פון אהוד אלמערט צו רעזיגנירן אויך. ער האט געזאגט "נישט מער קען איך זיצן אין א רעגירונג געפירט דורך אהוד אלמערט". ער האט רעזיגנירט נאך אז די ווינאגראד קאמיסיע האט פובליצירט א באריכט וואס האט אנגעקלאגט אלמערט און אנדערע מיטגלידער פון דער ישראל־רעגירונג פאר די פעלערס אין דער צווייטער לבנונישער מלחמה.

קאַבל איז צוריקגעקומען אין די 2009 וואלן און איז געשטעלט געווארן זיבעטער אין דער ליסטע פון דער פארטיי. אין יענער צייט האט ער אנגעהויבן א געזעץ וואס האט באגרענעצט ווארטן אין טעלעפאן צענטערס.

## משפחה 
ער האט געהייראט זיין ווייב נועה און זיי האבן פיר טעכטער, שחר, שירה, טל, מאיה. ער וואוינט אין זיין געבורט שטאט ראש העין. ער איז באקאנט אלס א מכבי תל-אביב אנהענגער אין פוסבאל און קוישבאל.

## וועבלינקען 
* איתן קאַבל ביים כנסת וועבזייטל 

קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאטעגאריע:ישראלישע פאליטיקער
קאטעגאריע:כנסת דעפוטאטן
חיים יהושע אלעזר הכהן חמצי

הרב **חיים יהושע אלעזר הכהן חמצי** (1795 טערקיי – 1881 חיפה) איז געווען א רב פון די חכמי איזמיר אין טערקיי. אויף זיינע עלטערע יארן האט ער געדינט אלס פוסק און אב בית דין אין חיפה, וואו ער האט זיך שטארק אפגעגעבן מיט די דארטיגע געמיינדע.

קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:טערקיי
עליזה בעגין

**עליזה (אַליציאַ) בעגין** (; 25סטן מערץ 1920, ו' ניסן ה'תר"פ - 13טן נאוועמבער 1982, כ"ז חשוון ה'תשמ"ג) איז געווען די ווייב פון מנחם בעגין, פרעמיער מיניסטער פון ישראל.
[קליין| עליזה (אליסיה) בעגין ווייב פון [מנחם בעגין פרעמיער מיניסטער פון ישראל]]

## לעבנסגעשיכטע 
אַליציא איז געבוירן געווארן אום 25סטן מערץ 1920 אין דער פארמעגלעכער אַרנאלד משפחה אין דראָהביטש אין גאליציע. פאטער צבי ארנאלד און מאטער שלומית ארנאלד איר פאטער איז געווען א שותף אין די נאפט ברונעמס אין גאליציע. ביי די עלטער פון זיבן יאר האט זי געלערנט העברעאיש, און ביי 14 יאר איז זי געווען טעטיק אין בית"ר. אין יאר 1938 האט זי געענדיקט מיטלשולע.
[250px|ממוזער|שמאל|מנחם בעגין מיט ווייב [עליזה ארנאלד בעגין בקמפ דייוויד, 1978]]

250px|ממוזער|שמאל|מציבה פון מנחם און עליזה בעגין אויף הר הזיתים

## משפחה
מיט איר מאן מנחם בעגין האבן זיי געהאט דריי קינדער, בנימין זאב בעני בעגין, חסיה און לאה.
[קליין|מרכז| בעני בעגין קינד 1946 מיט פאטער [מנחם בעגין און מוטער עליזה ארנאלד (בעגין) ווען מנחם בעגין איז אַנטלאָפֿן קיין תּל־אָבֿיבֿ אין 1946, האָט ער מורא געהאַט פֿאַר די בריטישע און ער האָט זיך געמוזט אָנטאָן ווי הרב סאסובר]]

קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
בעלץ

250px|לינקס
**בעלץ** (רומעניש: *Bălţi*) איז א שטאט אין צפון מאָלדאווע. זיין באַפעלקערונג איז 102,457 מענטשן, זינט 2014. אויף רומעניש מיינט עס "זומף", און די סיבה פֿאַר דעם נאָמען איז די שטח פון די זומפן ווו ער ליגט. די שטאט געפינט זיך בערך 120 קילאמעטער צפון־מערב פון קעשענעוו, בײַם טײַך ראטזעל ראט. צוויי אנדערע קליינע טייכן פליסן אריין דערין, אין צוגאב, האט די מוניציפאליטעט געבויט צוויי קינסטלעכע אזערעס אין דער  שטאָט.
קאַטעגאָריע:שטעט אין אייראפע
קאַטעגאָריע:מאלדאווע
בעני בעגין

קליין| זאב בנימין בעגין
**זאב בנימין ״בעני״ בעגין** (געבוירן כ"ד אדר א' ה'תש"ג, 1טן מערץ 1943) איז א געוועזענער מיניסטער און כנסת מיטגליד פון דער ליכוד פארטיי. ער איז א געאָלאָג; אין דער פאַרגאַנגענהייט, איז ער, צווישן אַנדערן, געווען דער הויפּט פון דער געאָלאָגישער אנקעטע פון ​​ישראל.
קאַטעגאָריע:מיניסטארן אין ישראל

קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ראומה וויצמאן

250px|קליין| ראומה ווייצמאן-שווארטץ
[קליין|מרכז| [הילערי קלינטאן מיט ראומה ווייצמאן]]
**ראומה ווייצמאן** (געבוירן **ראומה שווארץ**; דעם 18טן אויגוסט 1925) איז א ישראלישע פרוי און די ווייב פון דעם זיבעטן פרעזידענט פון ישראל עזר ווייצמאן.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
יצחק לייב גאלדבערג

**יצחק לֶיְבּ גאלדבערג** גערופן **הנדיב הלא ידוע** (י"ב שבט ה'תר"ך, 1860 – ט"ו אלול ה'תרצ"ה, 1935) איז געווען א ליטווישער יידישער פילאנטראפ און אקטיוויסט וועלכער האט פיל געארבעט פאר דער ציוניסטישער באוועגונג און פארן בויען ארץ ישראל.
חיים נחמן ביאליק האָט געשריבן וועגן אים דאָס עפנטלעכע ליד אין דער שורה "יְהִי חֶלְקִי עִמָּכֶם, עַנְוֵי עוֹלָם, אִלְּמֵי נָפֶש".

קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן
קאַטעגאָריע:ציוניסטן
קאוויד-19-פאנדעמיע אין ניו יארק סיטי

דאָס ערשטע פֿאל פֿון דער **קאָוויד–19 פּאַנדעמיע אין ניו יארק סיטי** איז באַשטעטיגט געוואָרן אין מערץ 2020 פֿון אַ פֿרוי וואָס האָט גערײַזט קײן ניו יאָרק פֿון איראַן, אַ מדינה שוין שלים באַטראָפֿן פֿון דער פּאַנדעמיע. שיער אַ חודש שפּעטער, איז מעטראָפּאָלישער ניו יארק געוואָרן די שלימסט־באַטראָפענע אָרטשאַפט אין גאר די פאראייניגטע שטאטן. אין אַפּריל, האָט די שטאָט געהאַט מער באַשטעטיגטע פאַלן ווי גאנץ כיע, גרויס–בריטאַניע אָדער איראַן.

אום 20סטן מערץ, האָט דאָס גובערנאטאר־ביוראָ  אַרויסגעגעבן אַן עקזעקיוטיוו אָרדער וואָס האָט פֿאַרמאכט נישט–עיקערדיקע געשעפֿטן. די עפֿענטלעכע טראנספּאָרט סיסטעם פֿון דער שטאָט איז געבליבן אפֿן, אָבער עס איז געווען אנגעשטאפט מיט מענטשן וועגן אַ פֿארמינערטער באַדינונג און אויך צוליב מער הײמלאָזע מענטשן וואָס האָבן געזוכט אָפּדאַך פאַר זיך אינעם סאַבווײ.

אין אַפּריל, האָבן הונדערטער ניו יאָרקערס פֿאַרלאָרן  זײערע אַרבעט–שטעלעס, און די פֿאַרלאָרענע שטײַערן זענען געווען אפֿשר ביליאָנען דאָלאַרן. אַרבעט שטעלן פֿאַר ריטײל, טראַנספּאָרט, און רעסטאָראַנען זענען מער באַטראָפֿן. דער פֿאַל פֿון האַכנאָסען, פֿאַרקויף–שטײַערען און טוריזם האַכנאָסען, כולל שטײַערען פֿון האָטעלס, האָט די שטאָט אפֿשר ביז 10–ביליאָן דאָלאַר געקאָסטעט. דער בירגערמײַסטער דע בלאַזיאָ האָט געזוגט אז דער אַרבעטלאָזיגקײַט–סיסטעם איז געבראָכן נאָך אַ שוואַל פֿון אַנשפּרעכען, און עס דאַרף האָבן הילפֿע פֿון די בונד–ריגירונג צו באַהאַלטען באַדינונגען.

די לויפֿענדע פּאַנדעמיק איז דער טעדלעכסטער אומגליק אין די געשיכטע פֿון ניו יאָרק.

אין דעצעמבער 2020, דער געזונט–זאָרגונג–סיסטעם פֿון ניו יאָרק האָט אָנגעהויבן צו געבן אַרויס די וואקצין קעגן קאָראָנאַווירוס פֿאַר פּאַציענטען מיט אַ הויכען ריזיקירן, און ערשטע הילפֿערן, למשל דאָקטאָרן און קראַנקענשוועסטער און ברידער. די שטאָט האָט דאָס ׳׳פֿאַזע 1א׳׳ גענענט. אויף 11 יאַנואַר 2021, די שטאַט איז געגאנגען אין פֿאַזע 1ב, און גיבט ארויס די וואַקצין אויך צו מענטשען איבער 65 יאָרן, געשעפֿטאַרבעטער, לערערס, ערשטהילפֿערס, טראַנספּאָרטאַרבעטער און געפֿענגניספּערזאָנאל. אין פֿעברואַר 2021, ניו יאָרק האָט געברײַטעט די גרופּע פֿאַר פֿאַזע 1ב צו אַרײַננעמען רעסטאָראַנט אַרבעטער (כולל ליפֿער) און טאקסי–פֿאַרערס. ניו יאָרק פּלאַנט צו וואַקצינירן יעדערײַנער אינ׳ם זומער פֿון 2021.

File:Mortuary_Trucks_in_New_York_City_by_Archer_West.jpg
File:MTA Deploys ‘Temperature Brigade,' Testing Heroic Frontline Employees (49754126983).jpg
File:USNS_Comfort_passing_by_Statue_of_Liberty,_March_30,_2020.png
File:Victoria_mask_dummies_jeh.jpg
File:Essential Worker Parade NYC 7 July 2021.jpg
File:COVID Vaccine (50745583447).jpg 
File:Help with Vaccine Scheduling in March 2021.jpg
File:Restaurant_Displays_Sign_'We're_All_In_This_Together"_New_York_City_COVID19_-_49784186793.jpg

קאַטעגאָריע:קאוויד-19 פאנדעמיע
קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי
קאַטעגאָריע:2020
קאַטעגאָריע:2021
שולמית שמיר

**שרה שולמית שמיר** (19טן אפריל 1923 – 29סטן יולי 2011) איז געווען די ווייב פון דעם זיבעטן פרעמיער מיניסטער פון ישראל יצחק שמיר. שולמית איז געווען אקטיוו אין פארשיידענע וואלונטירן ארגאניזאציעס און איז געווען די גרינדערין פון פובליק ראט פאר עלטערע לייט.

## משפחה
מיט איר מאן יצחק שמיר, האבן זיי געהאט צוויי זיין קינדער, יאיר און גלעדה.

קאַטעגאָריע:ישראלים
נתן בוקובזה

הרב **נתן באקאבזע** (ל' אב ה'תשכ"ג, 20סטן אויגוסט 1963 – י' ניסן ה'תשס"ו, 8טן אפריל 2006, נתיבות) איז געווען א מקובל און דרשן און בעל צדקה וחסד. ער האט געגרינדעט און אנגעפירט מיט מוסדות תורה און חסד אין דרום ארץ ישראל.

קאַטעגאָריע:שטומף
קאַטעגאָריע:ארץ-ישראלדיקע יידן
קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים
רעגירונג פון ישראל

קליין
די **רעגירונג פון ישראל** איז די עקזעקוטיווע אויטאָריטעט פון מדינת ישראל. דער פרעמיער מיניסטער שטייט אונטער דעם, און אירע מיטגלידער זענען מיניסטארן, וואָס האָבן די אויטאָריטעט זיי צו באשטימען און אוועקווארפן (מיט דער הסכמה פון דער כנסת).

די רעגירונג פון ישראל זיצט אין קריית הממשלה, ירושלים.
רחל ששון בר

**רחל ששון-בר (סאַסאָן באר)** (מומביי 1858 –  1927) איז געווען א בריטישע זשורנאליסט און די ערשטע פרוי רעדאקטאר פון א נאציאנאלער צייטונג. זי איז געווען דער הויפּט רעדאַקטאָר פון די אַבזערווער (1891-1903) און אין דער זעלביקער צייט די זונטיק Times (1893-1903). זי איז געווען א מיטגליד פון דער יידישער משפחת ששון פאמיליע, אָבער האָט זיך איבערגעקערט צו אַנגליקאַן קריסטנטום בעשאַס איר לעבן. טראָץ דעם, האָט זי אָנגעהאַלטן נאָענטקייט צו יידישע צילן. געבוירן מוטער פרחה ששון און פאטער ששון דוד ששון.

קאַטעגאָריע:בריטישע יידן
קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן
אברהם אליעזר מינצבערג (דער צווייטער)

הרב **אברהם אליעזר מינצבערג** (ירושלים, געבוירן 1956 1957 ה'תשי"ז - ל' תשרי ה'תשע"ב, 28סטן אקטאבער 2011).

## ביוגרפיה
הרב אברהם אליעזר מינצברג געבוירן אין ירושלים ביי זיין פאטער רבי ברוך יצחק מינצבערג ומרת האשה החשובה מרים רוחמה מינצבערג, איידעם פון די דעמאלטדיגע נטורי קרתא מנהיג הרב עמרם בלוי.

דער גאון האט געדינט אין דער חרדישער קהילה בד"ץ עדה החרדית און אין דער שומרי החומות קהילה אין דער רמת שלמה געגנט אין ירושלים, וואו ער האט געוואוינט.

נאכן ליידן פון א מאלינער און לענגערע קראנקהייט אין די לעצטע יארן, איז 55 יאר אלט ביים טויט.

קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
דבורה ווערא ווייצמאן

**דבורה ווערא ווייצמאן** (געבוירן 27סטן נאוועמבער 1881 - 24סטן סעפטעמבער 1966) איז געווען א דאקטער, ציוניסטישע אקטיוויסטין און פרוי פון דעם ערשטן פרעזידענט פון מדינת ישראל חיים ווייצמאן.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:דאקטוירים
בנימין זאב יעקבזאן

הרב **בנימין זאב יעקבזאָן** (א' אייר תרנ"ד – כ"ב סיון תשל"ג; 11טן מיי 1894 – 22סטן יוני 1973) איז געווען א רב פון קאפענהאגן און שטאקהאלם, איינער פון די פירער פון אגודת ישראל אין שוועדן און ישראל און איינער פון די גרינדער פון בית יעקב אין ישראל.

קאַטעגאָריע:רבנים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:רב שטומף
קאַטעגאָריע:שוועדישע מענטשן
קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
אליהו נאווי

**אליהו נאוי** (22סטן יוני 1920, בצרה, בריטישער מאנדאט – 16טן נאוועמבער 2012, עומר, ישראל) איז געווען דער דריטער בירגערמייסטער פון באר שבע זינט דער גרינדונג פון דער שטאַט (נישט אריינגערעכנט א מיליטערישער גובערנאטאר און דער הויפּט פון א קאמיטעט מיטן נאמען). ער האט געדינט אין דעם קאַפּאַציטעט פון 1963 צו 1986. ער איז באוואוסט אלס עקספערט אין אראבישן לעבן, אן אראבישער ראדיא קאמענטאטאר מיטן נאמען "דאוד אל-נאטור" און א ביבלישער געלערנטער, ווי אויך אן אדוואקאט און ריכטער.
קאַטעגאָריע:בירגערמייסטערס
קאַטעגאָריע:באר שבע
ה'רל"ה

## געשעענישן
* 

## געבוירן
* 

## נפטר געווארן
* 

## קאלענדאר
## צום באמערקן
## רעפערענצן
אוילער-אידענטיטעט

לינקס|קליין
**דער אוילער־אידענטיטעט**, אויך גערופן די **אוילער־גלייכונג**, איז די גלייכונג:

e^{i\pi} + 1 = 0

אין דער דאזיגער גלייכונג געפֿינען זיך די פאלגנדע מאַטאַמאַטישע קאנסטאַנטן:

* \pi, פּי
*: \pi \approx 3.14159
* e, אוילער׳ס נומער
*: e \approx 2.71828
* i, אימאַגינערער איינס
*: i = \surd{-1}

אויך באווייזן זיך דא דריי פון די עיקערדיקע מאַטאַמאַטישע אפעראציעס: צוגאב, טאפלען און פאטענץ.

דער אוילער־אידענטיטעט הייסט נאָך דעם שווייצער מאַטעמאַטיקער לעאנהארד אוילער.

מענטשן האלטן דעם אידענטיטעט ווי דער שענסטער ארויסזאג אין מאטעמאטיק.

## זעט אויך 
* ‎−1 (נומער)
* אוילער פארמל

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
סעלעבריטעט

א **סעלעבריטעט**, **סעלעבריטי** אדער **סעלעב** (ענגליש: *celebrity*) איז א בארימטער פערזאן, געוויינטלעך צוליב זיין טעטיקייט אין די פעלדער פון פארוויילונג (ווי טעלעוויזיע, פילם און מוזיק), מאדעלינג אדער ספארט. אפט באקומט דער סעלעבריטעט בארימטקייט כאטש אז זיין באטייליקונג אין זיין פעלד איז מינערדיק. עס אויך זענען דא פאלן פון סעלעבריטעטן וואס זענען געווארן טעטיק אינעם פעלד פון פאליטיק, און אויך פאליטיקער וואס מען באדאכט אלס סעלעבריטעטן.

## כאראקטעריסטיקס 
סעלעבריטעטן זענען באקאנט צו א גרויסער טייל פונעם גענעראלער פובליקום, און א סך מענטשן פאלגן נאך זייערע פערזענלעכע לעבן. סעלעבהייט ווערט זייער שטארק פארבונדט מיט באַרעדעריי. עס איז דא אן אינטערעס אין די פערזענלעכע לעבן פון א סך סעלעבן, וואס ווערט אפט באלייגט מיט טשעפּעניש. א גאנצע אינדוסטריע פון פאטאגראפן מיט דעם ביינאמען "פּאַפּאַראַצי" מאכט פרנסה פון באקומען בילדער פון סעלעבן. די סעלעבן שאפן א וועלער פון וואָיוריזם; דאס מאכט האנדלען מיט דאס לעבן פון סעלעבן א פאפולערע סארט פארוויילונג. א סך סעלעבן ווערן פארבונדן מיט סקאנדאלן פון פארראט, פּליאָטקעס, סעקס און דראגס. סיי צוליב זייער לעבנסשטייגער וואס דערלויבט לוקסוס און סיי צוליב דעם גרויסן פובליקן אינטערעס, וואס מאכט דעם מעדיע רוקן אזלעכע געשעענישן ארויס.

פון דער זייט האבן סעלעבן הנאה פון זייער בארימטקייט, און זיי קענען געוויינטלעך באקומען טייערע רעקלאמע אפמאכן, איינרופן צו סאציעלע לוקסוס געשעענישן און באדייטיקע לינדערונגען ביים קויפן פראדוקטן, אלס א טייל פונעם בראַנדונג פון די דאזיקע פראדוקטן. עס זענען דא סעלעבן וואס האלטן נישט פונעם פובליקן אינטערעס און די אינוואזיע צו זייער פריוואטקייט און פרובירן אויסצומיידן די פאטאגראפן, די אנהענגער און די באַרעד-צווייגן. א סך סעלעבן דינגען ראטגעבערס פאר מעדיע און פובליק-באציאונג צו פארבעסערן זייערע אינטעראקציעס מיט די מאסן און לינדערן די שוועריקייטן פון קאמוניקאציע מיט זיי.

א סך צייטונגען פובליצירן א רעגולערע צווייג וואס האנדלט מיט באַרעדעריי וועגן סעלעבן. א פיאנער אינעם פעלד אין ישראל איז געווען דער צווייג "רחל המרחלת" אינעם וואָכיקן מאגאזין "דער דאזיקער וועלט". אן אנדערע באקאנטע באַרעדעריי צווייג אין ישראל איז געווען "ציפורה" אינעם לאקאלער מאגאזין "דער שטאָט".

## סעלעבריטעטן און פאליטיק 
עס זענען דא צוויי פארעמס פון א "פאליטיקער-סעלעב", איינער וואס מישט צווישן פאליטיק און סעלעבהייט. די ערשטע פארעם איז פון א פאליטיקער וואס ווערט געוואַלט אדער נאמינירט פאר א פובליקע ראלע און נוצט עלעמענטן פון שטערנהייט צו באווייזן זיין טענה אז ער פארשטעלט א ציל אדער א גרופע. די צווייטע פארעם איז א סעלעב אינעם פעלד פון פאפולערע קולטור וואס נוצט זיין באוואונדערונג אויסצודריקן זיינע מיינונגען איבער איצטיקע טעמעס.

## זעט אויך 
* פאפאראצי
* געלע זשורנאליזם
* בארעדעריי
* פאפ איקאנע

קאטעגאריע:פארוויילונג
קאטעגאריע:אונטערקולטורן
עזרת נשים ארגאניזאציע

**עזרת נשים** איז א אידישע ערשטע-הילף ארגאניזאציע, אין בארא פארק, וואס באשטייט פון פרויען פאר פרויען.

## הינטערגרונט 
אין יאר 2011 האט א היימישע חסידישע פרוי מרת רחל פרייער באשלאסן צו גרינדן א קאנטאר ארגאניזאציע פאר דער הצלה וואלונטירער ארגאניזאציע, וואס באשטייט נאר פון מענער וואלונטירן, אין א פארזוך צו בעסער סערווירן און באהאנדלען פרויען אויף א מער סענסיטיוון און צניעות'דיגן וועג.

די פרויען וואלונטירן זענען טרענירט אין BLS ???. זיי פארמאגן אן אייגענעם אמבולאנס און צוויי אייגענע טרעקלעך.

## קאנטראווערסיע 
די גרינדונג פון דער ארגאניזאציע איז נישט דורך לייכט, זיי האבן געהאט א שטארקע אפאזיציע דורך די פירנדע ארגאניזאציעס און רבני העיר, וועלכע האבן פרובירט אונטערצושטעלן פיסלעך זיי זאלן נישט לעגאליזירט ווערן, אבער זיי האבן עס דורכגעשוויצט, און באוויזן צו ווערן באשטעטיגט דורך דער רעגירונג אלס אן אפציעלער אמבולאנס און ערשטע הילף ארגאניזאציע.

אזוי אויך ווערן זיי באשולדיגט אז זיי האבן זיך לכתחילה געגרינדעט צו העלפן פרויען געבן געבורט, אבער אין מציאות שרייבן זיי דאס נישט, און פארנארן מענטשן וועלכע רופן זיי צו לעבנס-וויכטיגע הילפס-רופן, און די קריטישע מינוטן ווערן פארשפילט און עס קען (און האט שוין מעגליך) געקאסט מענטשליכע לעבנס.

## דרויסנדע וועבלינקען 
זייער אפיציעלע וועבזייטל

קאַטעגאָריע:בארא פארק
קאַטעגאָריע:אידישע קאנטראווערסיעס
קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס
ענדרו יענג

קליין
**ענדרו יענג** (ענגליש: *Andrew Yang*; געבוירן דעם 13טן יוני 1975) איז אן אמעריקאנער געשעפטסמאן, פילאנטראפ, אדוואקאט, מאטעמאטיקער און געוועזענער דעמאקראטישער פרעזידענט קאנדידאט, און דעמאקראטישער קאנדידאט פאר מעיאר פון ניו יארק סיטי.

## ביאגראפיע 
ענדרו איז געבוירן געווארן אין ניו יארק, אום 13טן יאנואר 1975, צו זיינע עלטערן, אימיגראנטן פון טייוואן. ער האט שטודירט עקאנאמיק און געזעצן אין פרעסטיזשפולע קאלעדזשעס, און האט גראדואירט מיט די העכסטע צייכנס. דערנאך האט ער אנגעפירט עטלעכע ביזנעסער.

ער האט געגרינדעט עטלעכע וואוילטעטיגע ארגאניזאציעס צו העלפן מענטשן וועלכע האבן פארלוירן זייער ארבעט.

ביי די 2020 פרעזידענט וואלן איז ער געלאפן אלס דעמאקראטישער קאנדידאט. זיין פרעזידענטלעכער קאמפיין האט אים געשאנקען נאציאנאלע אויפמערקזאמקייט, ספעציעל פאר זיינע אינטערעסאנטע פאליסיס. זיינע אנהענגער און שטיצער זענען באקאנט געווארן מיט זייער צונאמען דער "יענג גענג".

נאך וואס ער האט זיך ארויסגעצויגן פון דער פרעזידענטלעכער פארמעסט, האט ער זיך אנגעשלאסן אין סי-ען-ען אלס פאליטישער קאמענטירער.

## זיינע פלענער 
יענג איז באקאנט מיט זיין אינטערעסאנטן פלאן UBI - "יוניווערסל בעיסיק אינקאם", אז יעדער מענטש אין אמעריקע, איבער די 18 יאר, זאל באקומען טויזנט דאלער א חודש

לויט אים וועט דאס זיין א שטופ פאר מענטשן צו עפענען ביזנעסער און ברענגען מענטשן צו ארבעטן.
קליין|לאגא פון זיין פרעזידענטלעכער קאמפיין

## זיין קאמפיין פאר ניו יארק סיטי מעיאר 
אום יאנואר 13 2021 האט ענדרו יענג אנאנסירט אז ער לויפט פאר מעיאר פון ניו יארק סיטי,

ער האט זיך זייער שטארק ארויסגעשטעלט אין שטיצע פון פריוואטע סקולס וואס דאס איז די הויפט זארג וואס איז יעצט דא ביי די יודישע געמיינדע אין די סיטי,

אום אפריל 28 2021 האט ער ערהאלטן די אינדארסירונג פון אלע היימישע גרויסע מוסדות אין בארא פארק, ביי די פארמאלע אינדארסירונג צערעמאניע איז אנוועזנד געווען משה דוד נידערמאן, פרעזידענט פון די פאראייניגטע אידישע ארגאניזאציעס פון וויליאמסבורג.

אום 5טן מאי 2021 האט יענג ערהארלטן די אינדארסירונג פון די בארא פארקער פאליטיקאנטן אסעמבלימאן שמחה אייכענשטיין און קאנסילמאן קלמן יעגער.

קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פאליטיקער
רבותינו שבדרום

דאס ספר **רבותינו שבדרום** (ירושלים ה'תשס"ח ה'תשע"א) באהאנדלט די לעבנס היסטאריע פון ​​די רבנים וועלכע האבן אינספירירט דעם דרום מדבר מיט לערנען תורה און דער עפענונג פון דער אופקים ישיבה און תפרח ישיבת תושיה. דאס ספר דערציילט דערציילונגען וועגן דעם פערזענלעכן לעבן פון הרב שמשון דוד פינקוס, רב פון אופקים, און זיין ווייב חיה מינדל, און זייער טאכטער ​​מרים. און זײַן קאָלעגע פריינד הרב חיים הכהן קאמיל ראש ישיבת אופקים.

חלק א' - תולדות שמשון, ביוגרפיה, עובדות והנהגות, חלק ב' פון ספר תולדות חיים (חלק ב' פון חיבור, תולדות ראש ישיבת אופקים, הרב חיים הכהן קמיל).

הוצאה לאור עולם פונעם ספר, חודש אדר ב' יאר תשס"ח, הוצאה לאור, יריד הספרים גאולה קווארטאל ירושלים.

## וועבליקען 
*רבותינו שבדרום, בספריה הלאומית  ספר רבותינו שבדרום אין ישראל'ס נאציאנאלע ביבליאטעק
* ספר על תולדותיו
אום קולטום

**אום קולטום** (4טן מאי 1904 - 3טן פעברואר 1975) איז געווען אַן עגיפּטישע זינגערין, לידער שרייבערין און אקטריסע . זי איז געבוירן אין טאמאי עז-זאהאירא. זי איז געווען אַ באַרימטע און אונטערשיידענע זינגערין פון דעם 20סטן יאָרהונדערט אין דער אַראַבער וועלט.

## ביאגראפיע 
אום קולטום איז געבוירן געווארן אינעם דארף טאמאי ע־זאהיירא, וואס געהערט צו דער שטאָט סענבעלאוויין אין דער נילוס דעלטע, אין א רעליגיעזער פֿאמיליע. איר פֿאָטער איבראהים על־סאייד על־בעלטאגי איז געווען אן אימאם. איר מוטער איז געווען פֿאטמא על־מאליגי. זי האט זיל אויסגעלערנט זינגען פון הערן איר פֿאטער לערנען איר עלטערן ברודער זינגען.

קליין|200x200פיקס| אום קולטום

קאַטעגאָריע:עגיפטישע מענטשן
קאַטעגאָריע:זינגער
נאשוויל

**נאַשוויל** איז די הויפּטשטאָט און די גרעסטע שטאָט אין דעם פֿ״ש שטאַט טענעסי . ער געפינט זיך אויפן קומבערלאַנד טייך אין דאַווידסאָן קאָונטי. נאַשוויל איז די היים פון Grand Ole Opry און די Country Music Hall of Fame.

נאַשוויל האָט 569,891 מענטשן (לויטן 2000 צענזוס ). א תושב פון נאַשוויל ווערט גערופן אַ *נאַשווילער*.

## געשיכטע 
אום 3טן מאַרץ 2020, איז אַ טאָרנאַדאָ אדורכגעגאנגען פון מערב צו מזרח, אביסל צפון פון דעם צענטער פון נאַשוויל געגנט, און האט געהרג׳עט כאטש 25 מענטשן און האט פאַרלאָזט צענדליגע פון טויזנטער אָן עלעקטרע.
 
אום 25סטן דעצעמבער 2020, האט פאסירט אין דער שטאָט אַ זעלבסטמאָרד באמבארדירונג.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:שטאטן הויפטשטעט אין די פאראייניגטע שטאטן
חיים בן עטר (הראשון)

**רבינו חיים בן עטר הראשון (הזקן)**, דער ערשטער פון די **חכמי מאראקא** פון סאלע (געבוירן ה'ת'-ה'ת"פ). א תלמיד חכם און ביזנעסמאן מיט גרויס פארמעגן. דער נאמען 'עטר' איז א פארפום אדער פארפום (פעדלער אין הימל). ער איז דער זיידע פון רבי הרב חיים בן עטר (השני) דער אור החיים הקדוש.

קאַטעגאָריע:רבנים אין מאראקא