open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
צוגאנדע

**ציגאנדע** ()  איז א קליין שטעטל אין אונגארן, 11 ק"מ דרום מערב פון ריטשע, 14 ק"מ מערב פון קליינווארדיין און 24 ק"מ דרום מזרח פון איהעל, נישט ווייט פונעם גרענעץ מיט סלאוואקיי.

אין 1880 האבן געוואוינט אין ציגאנדע 298 יידן, און אין 1930, 229 יידן.

קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
איהעל

**איהעל** (; אלטפרענקיש ; ) איז א שטעטל אין צפון אונגארן, אויפן גרענעץ מיט סלאוואקיי, לעבן סלאוואק ניישטאט. דאס שטעטל איז באקאנט אז דער ישמח משה איז געוועזן דארטן רב אין תק"ץ.

אין 1920 האבן געוואוינט 6446 יידן אין איהעל.

קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
כ"ח אדר ב'

נאר אין אן עיבור יאר

טעג ווען כ"ח אדר ב' קען  געפאלן:

## געבוירן
* ה'תרע"ו - הרב מנחם פרוש, פון די פירער פון אגודת ישראל אין ארץ ישראל

## זעט אויך 
* כ"ח אדר
15טן פעברואר

**דעם 15טן פעברואר** איז דער 46סטער טאג פון יאר אין דער זיבעטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 319טעג (320 אין אן עיבור־יאר).

## היסטארישע געשעענישן 
* 1542 - געגרינדעט די שטאט גוואדאלאהארא אין מעקסיקע.
* 1764 - געגרינדעט די שטאט סאנט לואיס אין מיזורי.
* 1794 - פראנקרייך אדאפטירט דעם טריקאלאר פאן.
* 1919 - 1,200 יידן דערמארדעט אין א פאגראם אין פראסקוראוו (היינט אוקראינע).
* 1942 - צווייטער וועלט קריג: די יאפאנישע אימפעריע נעמט איין סינגאפור פונעם פאראייניגטן קעניגרייך
* 1945 - צווייטער וועלט קריג: געענדיגט באמבארדירן דרעזדן
* 1946 - דער ערשטער קאמפיוטער , עניאק (ENIAC), אקטיוויזירט צום ערשטן מאל אין דער מור שולע פאר אינזשעניריע אין פילאדעלפיע
* 1971 - דאס פאראייניגטע קעניגרייך דעצימאליזירט זיין וואלוטע, און אנולירט דעם שילינג, נאך 500 יאר

## געבוירן 
* 1564 - גאלילעא גאליליי, אסטראנאם (געש' 1642)
* 1710 - לואי דער פופצנטער מלך פון פראנקרייך (געש' 1774)
* 1748 - דזשערעמי בענטהאם, בריטישער פילאסאף (געש' 1832)
* 1874 - ערנעסט שאקלטאן, אירישער אויספארשער (געש' 1922)
* 1910 - אירענא סענדלער, סאציאל ארבעטער וואס האט געראטעוועט 2500 יידישע קינדער פון דער ווארשעווער געטא
* 1919 - אנדרעאס פאפאנדרעא, פרעמיער מיניסטער פון גריכנלאנד (געש' 1996)
* 1934 - ניקלאוס ווירט, שווייצער קאמפיוטער וויסנשאפטלער

## געשטארבן 
* 1988 - ריטשארד פיינמאן, אמעריקאנער פיזיקער (געב' 1918)

----
* 14טן פעברואר - 16טן פעברואר
* פעברואר

15
קליינווארדיין

קליין|250px|קליינווארדיינער שלאס
**קליינוואַרדיין** (; ) איז א שטעטל אין סאבאלטש-סאטמאר-בערעג מעדזשע אין צפון-מזרח אונגארן. אין 2005 האט עס געהאט 18,000 איינוואוינער.

## היסטאריע 
אין דער מיטל-אלטער האט דאס שטעטל געהייסן "וואַרדאַ". שפעטער האט מען צוגעלייגט דעם פרעפיקס "קליין" (). כדי דיפערענצירן דאס שטעטל פון גרויסווארדיין, זיבנבערגן (דעמאלסט אין אונגארן, היינט Oradea "אראַדעאַ" אין רומעניע).

ביזן צווייטן וועלט קריג האט קליינווארדיין געהאט א גרויסע אידישע געמיינדע מיט 30 פראצענט פון דער שטאטישער באפעלקערונג. דאס שטעטל איז געוועזן פול מיט חסידישע אידן, און עס איז געווען דארטן די באקאנטע חסידישע קלויז. אין 1944 האט מען פארשפארט אלע יידן אין א געטא, און מען האט זיי דעפרטירט קיין אוישוויץ, און כמעט אלע זענען אומגעקומען דארט. מען האט געגרינדעט א קליינע קהילה אין קליינווארדיין נאכן קריג, אבער היינט איז נישט געבליבן דארטן קיין יידן.

## טראנספארט 
קליינווארדיין געפינט זיך אויף דער הויפט באן ליניע פון דער אונגארישער הויפטשטאט, בודאפעשט אין דער אוקראינע.

## צווילינג שטעט 
קליינווארדיין האט די צווילינג שטעט:
*  
* 
*  
* 
* 
* 

## וועבלינקען 
* אפיציעל וועבזייטל

קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן
סאניק

קליין|100px|הערב פון סאניק
**סאָניק** איז א שטעטל אין גאליציע, היינט פוילן.

דאס שטעטל ליגט אויף א בערגל לעבן דעם טייך סאַן. אין יאר 2006 האט סאניק געהאט 39,481 איינוואוינער.

קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
גרויסווארדיין

*נישט אויסמישן מיט קליינווארדיין וואס איז א שטעטל אין אונגארן*קליין|250px|א פאלאץ אין גרויסווארדיין
**גרויסווארדיין** (, , , אויך ,  ) אין קרישאנא איז א שטאט אין זיבנבערגן, רומעניע. 
די שטאט האט א באפעלקערונג פון 204,477 ביים 2009 צענזוס.
 
דער לעצטער רב דארטן פארן קריג איז געווען הרב פוקס, אבער עס האט געווירבלט דארטן א גרויסער אידישע קהלה פול מיט רבנים און דיינים.

ביי דער צווייטער וועלט-מלחמה האט רבי חיים מאיר האגער, שפעטער וויזשניצער רבי, זיך אויפגעהאלטן אין גרויסווארדיין.

קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:שטעט אין רומעניע
לאשאנץ

קליין|250px|די אפגעלאזטע שול אין לאשאנץ/ליצענץ
**לאשאנץ** (; ; ; ) איז א שטאט אין דרום-צענטראל סלאוואקיי. פריער איז עס געווען אין דעם קעניגרייך פון אונגארן. אין 1918, נאכן אפמאך פון טריאנאן , איז עס געווארן א טייל פון  טשעכאסלאוואקיי. די שטאט האט א גרויסע אפגלאזטע שול, געבויט אין 1924, וואס האט באדינט א גרויסע  יידישע באפעלקערונג ביזן צווייטן וועלט קריג.  

דער לעצטער רב דארטן איז געווען הרב הלל אונסדארפער. די יידישע באפעלקערונג איז געווען 1,139 אין 1880 און 2,103 אין 1941.

## רעפערענצן 
קאטעגאריע:שטעט און שטעטלעך אין סלאוואקיי
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
נהרדעא

**נהרדעא** איז געווען אַ שטאָט אין בבל וואָס איז געווען אַ חשובער אידישער צענטער אין די צײַטן פון דעם צווייטן בית המקדש, די תנאים און אמוראים. בײַ דער שטאָט האָט געפלאָסן דער טײַך „נהר מלכא” – אַ וואַסער קאַנאַל וואָס האָט פאַרבונדן דעם נהר פרת מיטן חידקל, דער דאָזיקער טײַך האָט געשאַפן דער שטאָט אַ געוויסע עקאָנאָמישע מעלה.

לויט דער מסורה, האָבן זיך אידן באַזעצט אין נהרדעא נאָך פאַר דעם חורבן בית ראשון, ווען יכניה איז פאַרטריבן געוואָרן אין בבל. יכניה און זײַנע לײַט האָבן מיט זיך מיטגעבראַכט זאַמד און שטיינער פון ירושלים, און אין נהרדעא אויפגעשטעלט אַ שול וואָס האָט זיך גערופן „די שף ויתיב שול”. די שול איז געשטאַנען העכער טויזנט פינף הונדערט יאָר, אויך נאָכדעם וואָס פפא בר נצר האָט די שטאָט חרוב געמאַכט. דער באַוואוסטער אמורא אביי פלעגט דאָרט דאַווענען אָפט.

יוסף בן מתתיהו דערציילט אַז אין בבל זײַנען געווען צוויי צענטראַלע קהילות: איינער אין נהרדעא אין דרום און דער צווייטער אין נציבין וואָס אין צפון.

פון נהרדעא זײַנען געקומען די צוויי אידישע ברידער חסינאי און חנילאי, וואָס האָבן געבונטעוועט אַקעגן דער פּערסישער אימפּעריע און האָבן דאָרט אויפגעשטעלט אַ אידישע מלוכה.
קאטעגאריע:אמוראים
קאטעגאריע:אידישע יישובים
קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע
23סטן פעברואר

**דעם 23סטן פעברואר** איז דער 54סטער טאג פון יאר אין דער אכטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 311 טעג (312 אין אן עיבור־יאר).

## היסטארישע געשעענישן 
* 1455 - יאהאן גוטנבערג דרוקט דאס ערשטע בוך אין דער וועלט (דעם גוטנבערג תנ"ך) מיט א דרוק מאשין
* 1766 - לאטארינגיע קערט צוריק צו פראנקרייך, ביים טויט פון סטאניסלאוו לעשטשינסקי, מלך פון פוילן און לעצטער הערצאג פון לאטארינגיע.
* 1887 - 2,000 געהרגעט אין אן ערדציטערניש אין דער פראנצויזישער ריוויערע
* 1892 - רודאלף דיזל שרייבט איין א פאטענט פארן דיזל מאטאר
* 1934 - לעאפאלד דער דריטער ווערט קעניג אין בעלגיע
* 1941 - ערשטע פאבריקאציע פון פלוטאניום
* 1945 - צווייטער וועלט קריג: די אמעריקאנער ארמיי באפרייט מאנילע
* 1982 - רעפערענדום אין גרינלאנד: א מערהייט פאר פארלאזן דעם אייראפעישן פארבאנד

## געבוירן 
* 1685 - געארג פרידריך הענדל, קאמפאזיטאר (געש' 1759)
* 1744 - מאיר אמשיל ראטשילד, דער פאטער פון דער ראטשילד משפחה (נפטר 1812)
* 1954 - וויקטאר יושטשענקא, פרעזידענט פון אוקראינע

## געשטארבן 
* 1766 - סטאניסלאוו לעשטשינסקי, מלך פון פוילן (געב' 1677)
* 1848 - זשאן קווינסי עדעמס, דער זעקסטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געב' 1767)
* 1855 - קארל פרידריך גאוס, דייטשער מאטעמאטיקער (געב' 1777)

----
* 22סטן פעברואר - 24סטן פעברואר
* פעברואר

23
פומבדיתא

**פומבדיתא** איז איינע פון די שטעט אין בבל וואס די אמוראים האבן דארטן געוואוינט, ווי עס ווערט עטליכע מאל ערווענט אין די גמרא

קאטעגאריע:אמוראים
קאטעגאריע:אידישע יישובים
קאזמיר (הויף)

**קאזמיר**, פוילן איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן האבן געוואוינט די רבנים און רבי'ס פון דער קאזמירער דינאסטיע וואס ציעט זיך פון רבי **יחזקאל טאב** זצ"ל, זון פון הר"ר צבי הירש, זון פון דעם צדיק נסתר ר' שלמה זלמן פון די תלמידי הבעש"ט.

## דער קאזמירער בוים 
רבי יחזקאל טאב ( - י"ז שבט ה'תרט"ז), רבי אין **קאזמיר**. מחבר פון ספר נחמד מזהב
* רבי דוד צבי טאוב ( - ו' תמוז ה'תרמ"ב), פון ניישטאט. מחבר פון ספר חמדת דוד
** רבי משה יוסף טאוב, פון יאבלאנע
*** רבי יחזקאל, נפטר יונגערהייט
*** רבי יעקב טאוב (ה'תרכ"א - ז' מנחם אב ה'תר"ף), פון יאבלאנע
**** רבי יחזקאל טאוב פון כפר חסידים 

* רבי שמואל אליהו טאוב ( - כ"ו אייר ה'תרמ"ח), פון זוואלין
** רבי ישראל טאוב (ה'תר"ט - י"ג כסלו ה'תרפ"א), פון מאדזשיץ
*** רבי שאול ידידיה אלעזר טויב (כ"א תשרי ה'תרמ"ז - ט"ז כסלו ה'תש"ח), פון מאדזשיץ
**** רבי שמואל אליהו טאוב (ה'תרס"ה - ד' אייר ה'תשמ"ד) פון מאדזשיץ, מחבר פון "אמרי אש"
***** רבי ישראל דן (נפ' סיון תשס"ו) פון מאדזשיץ, מחבר פון "נחלת דן"
****** רבי חיים שאול טאב פון מאדזשיץ
****** רבי פינחס משה טאוב אדמו"ר פון קאזמיר
*** רבי חיים יחזקאל טאוב ( - ג' מנחם אב ה'תרצ"ח), פון אזשאראוו
*** רבי יצחק צבי טאוב פון בראנקס, ניו יארק
*** רבי יעקב דוד טאוב (ה'תרל"ח - ה'תרפ"ז), מיטגליד פון דעם ווארשעווער קהילה־ראט
**** רבי שמואל אליהו טאוב פון ניו יארק
** רבי משה אהרן טאוב (ה'תקצ"ז - ד' ניסן ה'תרע"ח), פון נאווידוואהר
*** רבי חיים ירחמיאל טאוב הי"ד ( - ה'תש"ב) פון זוואלין
**** רבי משה יהודה טאוב
*** רבי יעקב טאוב פון נאווידוואהר
*** מרת נוחה ברכה, ווייב פון ר' דוב בעריש הכהן
*** ר' יחיאל אלתר טאב הי"ד
*** מרת חנה לאה, ווייב פון הרב עמנואל גרשון הכהן ראבינאוויטש אב"ד מאדזשיץ
*** רבי יצחק צבי טאב
** רבי יעקב ירחמיאל טאוב (ה'תרל"ד - ה'תרצ"ד), פון ראדעם
** רבי חיים בנימין טאוב ( - ה'תרצ"א), פון זוואלין
** די ווייב פון מאיר מנחם פינקלער פון *ראדאשיץ* און פיוטערקוב ( - ה' סיון ה'תרע"ב)
* רבי אפרים טאוב ( - ד' אב ה'תרס"ד), פון נאדארזין
** רבי מנחם דוד טאוב (ה'תרל"ג - ה'תש"ב), פון פראגא
*** רבי לוי יצחק טאוב הי"ד ( - ה'תש"ג)
***די ווייב פון רבי יצחק שמואל אליהו פינקלער פון *ראדאשיץ-פיוטערקוב* (י"ט אדר ה'תרנ"ב - כ"ז חשוון ה'תש"ה), זון פון רבי מאיר מנחם פינקלער
** רבי אליעזר שלמה טאוב (ה'תר"ל - כ"ג תמוז ה'תרצ"ח), פון וואלאמין
** רבי ירחמיאל צבי טאוב פון שעננא
* די ווייב פון רבי משה דוד הכהן קליגסבערג ( - י"ג אדר ה'תרנ"ה), פון קאלושין
* די ווייב פון רבי אברהם מגיד, פון דוואהרט

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
דינדיש

**דינדיש** אדער **גאנדיש** (, ) איז א שטעטל 70 ק"מ מזרח פון בודאפעשט, וואס איז באקאנט אלס א קורארט.

דער לעצטער רב איז געוועזן הרב יונגרייז פון דער טשענגער משפחה.

אין 1900 האבן געוואוינט אין דינדיש בערך 2000 יידן.

קאטעגאריע:קור ערטער
קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
דראשקע

א **דראשקע** איז א פערד און וואגן וואס מען פלעג דינגען צו פארן פון איין ארט אין א צווייטן. דאס איז געווען דער עיקר טראנספארט מיטל בעפאר דער אויטאמאביל איז געווארן פארשפרייט. היינט טרעפט מען ווייניג דראשקעס, בעיקר ניצט מען זיי פאר טוריסטן, א שטייגער ווי אין סענטראל פארק מאנהעטן זענען טעגליך דא הונדערטער פון זיי וואס מאכן גרויס געלד פון ארום פירן פאסאזשירן אלס אן אטראקציע.

## וועבלינקען 
קאטעגאריע:פארמיטלען
יידוואקאנס

**יידוואקאַנס** /אברעוויאטור פאר *יידישער וואקאלער אַנסאַמבל*/ - אמאליקער יידישער כאר אינעם געוועזענעם ראטנפארבאנד.ער איז באווווסט געווען אויך אונטערן רוסישן נאמען *יעוואקאנס* /אברעוויאטור פאר רוסיש
/ ЕВОКАНС (Еврейский вокальный ансамбль)
## געשיכטע
דער גרונטלייגער זיינער און אנפירער איז געווען יהושוע שיינין.יידוואקאנס איז ארגאניזירט געווארן אין יאר 1929 אין כארקאוו, אוקראינע. שפעטער האט דער אנסאמבל פארשטארקט געווארן מיט מער זינגער פונעם אדעסער יידישן כאר.זינט 1931 האט יידוואקאנס זיך געפונען אין קיעוו. אין 1935 האט דער כאר באקומען דעם ערן טיטל פון א פארדינסטפולער אקאדעמישער מלוכישער כאר-קאפעלע פון אוקראינישער ססר. אין 1939 איז יידוואקאנס ליקווידירט געווארן אויפן באפעל פון סאוועטישע מאכטן אין גאנג פון דער אנגעהויבענער סטאלין-קאמפאניע פון יידישע פארפאלגונגען.

## זינגען
יידוואקאנס איז געווען א געמישטער כאר, וועמענס באשטאנד האט באטראפן פון 30 ביז 60 זינגער. ער האט געזונגען א-קאפעלע. א חוץ כארקאוו און קיעוו, האט יידוואקאנס גאסטראלירט איבער אנדערע שטעט, אריינגערעכנט מאסקווע און לענינגראד. זיין זינגען האט מען געלויבט פאר טעכנישער ראפינירקייט און עמאציאנעלער אויסדריקלעכקייט.דער רעפערטואר האט באשטאנען פון יידישע פאלקס-לידער, לידער פון היינטצייטיקע יידישע קאמפאזיטארן אין ראטן-פארבאנד, לידער פון אנדערע פעלקער פונעם אמאליקן ראטן-פארבאנד און א-קאפעלע באארבעטונגען פון קלאסישער מוזיק. עס זיינען פאראן עטלעכע רעקארדירונגען פון דעם כאר.

## וועבלינק
* פארשטעלונג פון יידוואקאנס 
קאַטעגאָריע:טרופעס
קאַטעגאָריע:ראטנפארבאנד
רעוויר

**רעוויר** איז דער אפטייטש פון א געגנט, אַן באַשטימטער שטח. בײַ די לאַגער האָט מען גענוצט דעם װאָרט פֿאַר דעם שטח פֿון אַ לאַגער־שפיטאל.

קאַטעגאָריע:מעדיצין
24סטן פעברואר

**דעם 24סטן פעברואר** איז דער 55סטער טאג פון יאר אין דער אכטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 310 טעג (311 אין אן עיבור־יאר).

## היסטארישע געשעענישן 
* 1799 - נאפאלעאן נעמט איין עזה.
* 1918 - עסטלאנד דערקלערט איר זעלבסשטענדיקייט, איין טאג איידער דייטשלאנד אינוואדירט.
* 1943 - אויפגעשטעלט די געטא אין סאלאניקי.
* 1948 - אנהייב פון דער קאמוניסטישער הערשאפט אין טשעכאסלאוואקיי
* 1980 - דער שקל בייט איבער די ישראלדיקע לירה.
* 2004 - 564 געהרגעטע אין אן ערדציטערניש אין צפון מאראקא. אומגעפער 30,000 מענטשן פארלירן זייערע הייזער.

## געבוירן 
* 1500 – קארל דער פינפטער, קייסער פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע (געש׳ 1558)
* 1885 – טשעסטער נימיץ, קאמענדאנט פונעם אמעריקאנער פלאט אינעם פאציפישן אקעאן ביים צווייטן וועלט קריג (געש' 1966)
* 1955 – סטיוו זשאבס, גרינדער פון עפל קאמפיוטער פירמע

## געשטארבן 
* 1810 - הענרי קאוונדיש, בריטישער כעמיקער (געב' 1731)
* 1856 - ניקאליי איוואנאוויטש לאבאטשעווסקי, רוסישער מאטעמאטיקער (געב' 1792)

----
* 23סטן פעברואר - 25סטן פעברואר
* פעברואר

24
מונדליך

**מונדליך** איז טייטש א זאך וואס ווערט ארויסגעזאגט דורכן מויל

קאטעגאריע:שפראך
קראאטיש

**קראָאטיש** () איז א דרום סלאווישע שפראך  גערעדט בעיקר אין קראאטיע, אויך רעדן זי קראאטן אין באסניע און הערצעגאווינע, און קראאטישע מינאריטעטן אין שכנותדיגע לענדער. 

## נעמען פון מאנאטן 
לינקס|דיאלעקט מאפע|450px

קאַטעגאָריע:קראאטיע
25סטן פעברואר

**דעם 25סטן פעברואר** איז דער 56סטער טאג פון יאר אין דער אכטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 309 טעג (310 אין אן עיבור־יאר).

## היסטארישע געשעענישן 
* 1308 - עדווארד דער צווייטער ווערט מלך פון ענגלאנד.
* 1941 - אלגעמיינער שטרייק אין האלאנד אלס פראטעסט אויף וואס די נאציס טון קעגן יידן
* 1986 - פערדינאנד מארקאס, פרעזידענט פון די פיליפינען אנטרינען אין גלות אין האיטי נאך 20 יאר הערשאפט. די ערשטע פרוי פרעזידענט פון די פיליפינען, קאראסאן אקינא, פאלגט אים נאך.

## געבוירן 
* 1841 - פיער אגוסט רענואר, פראנצויזישער מאלער (געש' 1919)
* 1861 - מאיר דיזנגאף, דער ערשטער בירגערמייסטער פון תל אביב (נפטר 1936)
* 1873 - ענריקא קארוזא, איטאליענישער זינגער און טענאר (געש' 1921)
* 1943 - דזשארדזש האריסאן, זינגער און מיטגליד פון די ביטלס (געש' 2001)
* 1954 - גבי אשכנזי, דער היינטיקער שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל
* 1957 - יוסי אברהמי, בירגרמעייסטר גבעת זאב

## געשטארבן 
* 1713 - פרידריך דער ערשטער, מלך פון פרייסן (געב' 1657)
* 1723 - קריסטאפער רען, פון די גרעסטע ענגלישע ארכיטעקטן (געב' 1632)
* 1899 - פאל רויטער, בריטישער זשורנאליסט, גרינדער פון דעם רויטערס נייעס אגענץ (געב' 1816)

----
* 24סטן פעברואר - 26סטן פעברואר
* פעברואר

25
טאפלישאן

**טאפלישאן** () איז א שטעטל אויפן נייטרע טייך אין סלאוואקיי, 29 ק"מ צפון פון נייטרא און 26 ק"מ מזרח פון פיסטיאן.

## יידישע היסטאריע
אין 1880 האבן געוואוינט אין טאפלישאן 1,119 יידן, און אין 1920 זענען געווען 1,954 יידן.

דער לעצטער רב דארטן איז געוועזן הרב אברהם אלעזר ווייס.

קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין סלאוואקיי
קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
נייטרע טייך

[קליין|250פיקס|דער נייטרע טייך אין [פריוויץ]]
דער **נייטרע** (, , )  איז א טייך לאנג 197&nbsp;ק"מ אין מערב סלאוואקיי. ער פליסט אריין אינעם וואג טייך נאענט צו זיין צוזאמענפלוס מיטן דוניי. זיין קוואל אין די קלענער פֿאַטראַ בערג צפון פון פריוויץ. דער נייטרע טייך פליסט אדורך די שטעטלעך טאפלישאן און נייטרע.

קאטעגאריע:סלאוואקיי
קאַטעגאָריע:טייכן אין אייראפע
עיבור יאר

אן **עיבור יאר** איז א יאר (אין דעם יידישן לוח) ווען מען לייגט צו נאך א חודש אדער (אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר) ווען מען לייגט צו נאך א טאג. דער צווען פון צולייגן א חודש אדער א טאג צום יאר איז צוצופאסן דעם קאלענדאר יאר מיטן אסטראנאמישן יאר.

ס'איז דא נאך קאלענדארן וואס האבן אן עיבור יאר (אבער נישט אלע, למשל דער מוסולמענישער קאלענדאר האט נישט קיין עיבור יאר.

## עיבור יארן אין יידישן לוח 
אין דעם יידישן לוח לייגט מען צו אין אן עיבור יאר נאך א חודש צווישן שבט און אדר; דעם צוגעלייגטן חודש רופט מען **אדר** און דעם געוויינלעכן אדר רופט מען **ואדר**. היינט איז מען מער געוויינט צו רופן דעם צוגעלייגטן חודש **אדר ראשון** אדער אין שריפט '''אדר א' ** (טייטש "ערשטער אדר") און דעם געוויינלעכן אדר רופט מען **אדר שני** אדער אין שריפט **אדר ב' ''' (טייטש "צווייטער אדר").

א זון יאר האט בערך 365 טעג און א פערטל  טאג (מער גענוי: 365.2422), אבער א לבנה יאר (12 מאל וואס די לבנה גייט ארום דער ערד) האט נאר 354 טעג און א דריטל (מער גענוי: 354.3747 טעג). חז"ל דרשענען דעם פסוק "שמור את חודש האביב ועשית פסח לה' " אז מען דארף היטן חודש ניסן צו געפאלן אין אביב, דערפאר האבן זיי קובע געווען צו מאכן אן עיבור יאר יעדע פאר יאר..

בכדי די לוח פון דער לבנה זאל זיך צופאסן צום זון קאלענדאר  מאכט זיבן עיבור יאר יעדע 19 יאר. ביז בערך די ד'ק' יארן פלעג מען מעבר זיין די יארן אין דעם בית דין פון דעם נשיא, אבער היינט איז דא א סדר וואס רופט זיך "מחזור קטן". דאס הייסט, אין א מחזור פון 19 יאר זענען דאס 3טע, 6טע, 8טע, 11טע, 14טע, 17טע און 19טע יארן עיבור יארן, און אלע אנדער זענען פשוטע יארן.

## עיבור יארן אין די יוליאנישן און גרעגאריאנישן קאלענדארן 
דער יוליאנישער קאלענדאר האט איין עיבור יאר (ווען פעברואר האט 29 טעג, אקעגן 28 אין א פשוטן יאר) יעדע פיר יאר; דאס איז צוגעפאסט צום חשבון אז א יאר האט 365 טעג און א פערטל  טאג. דער גרעגאריאנישער קאלענדאר האט דאס פאראכטן, און האט 97 עיבור יארן אין 400 יאר.

## עיבור יארן אין רוימישן קאלענדאר 
דער אלטער רוימישע קאלענדאר האט געהאט נאר 11 מאנאטן—דער לעצטער מאנאט איז געווען יאנואר. אפיציעל האט מען צוגעלייגט א פעברואר פון 20 טעג יעדע אנדערע יאר.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:קאלענדארן
22סטן פעברואר

**דעם 22סטן פעברואר** איז דער 53סטער טאג פון יאר אין דער אכטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 312 טעג (313 אין אן עיבור־יאר).

## היסטארישע געשעענישן 
* 1656 - געווידמעט דער בית עלמין פון קהילת "שארית ישראל", דער ערשטער אין צפון אמעריקע, אין ניו יארק.
* 1819 - שפאניע פארקויפט פלארידע צו די פאראייניגטע שטאטן.
* 1921 - דער טאגראג ווערט באשטימט די אפיציעלע וואלוטע פון מאנגאליי.
* 1979 - סאנט לוציע באקומט פולע זעלבשטעניקייט פון בריטאניע.
* 2011 - אן ערדציטערניש מיט שטארקייט 6.3 אין ניי זילאנד הרגעט מער ווי 168 מענטשן.

## געבוירן 
* 1040 - רש"י, דער גרויסער מפרש פון תנ"ך און תלמוד בבלי (נפטר 1105)
* 1857 - ראבערט באדן-פאועל, גרינדער פון דער סקויטן באוועגונג (געש' 1941)
* 1909 - אלעקסאנדר פעטשערסקי, פירער פון דער אויפשטאנד אין דעם סאביבאר פארניכטונג לאגער אין 1943 (נפטר 1990)
* 1932 - טעד קענעדי, אמעריקאנער פאליטיקער (געש' 2009)
* 1943 - הארסט קעהלער, פרעזידענט פון דייטשלאנד

## געשטארבן 
* 1512 - אמעריגא וועספוטשי, איטאליענישער אויספארשער (געב' 1454)
* 2001 - קלאד שאנאן, מאטעמאטיקער, דער 'פאטער' פון אינפארמאציע טעאריע (געב' 1916)
* 2002 – דניאל פערל, יידישער אמעריקאנער זשורנאליסט (געב' 1963)

----
* 21סטן פעברואר - 23סטן פעברואר
* פעברואר

22
ליטאני טייך

די **ליטאני** איז א טייך אין לבנון, וואס לויפט אין לבנון טאל, און אין דרום טייל פון לאנד. זי איז לאנג 170 קילאמעטער, און דינט אלס איינע פון די וויכטיקסטע זיסע וואסער קוועלער אין לבנון. ווען דער טייך קומט אן צו דרום לבנון, דרייט זי זיך צו מערב, וואו זי פליסט אריין אין מיטלענדישן ים, צפון פון צור. דער טייך קומט אן פיר קילאמעטער ווייט פון ישראל, אויף די נאנסטע טייל, צפון פון קרית שמונה און מטולה, אויף דער לעבאנעזער זייט, אין א שטאט וואס הייסט מארזש איון, דארט דרייט זיך די ליטאני; דער דריי ווערט גערופן די קני.

די לבנונע האבן אויפגעשטעלט א רעזערוואר, און א וואסער דאמבע, אין דער ענדע 1950ער יארן, אנהייב 1960ער יארן פארן באנוץ פון דעם וואסער. דאס איז אין דעם טאל, ווען עס קומט אן צום "קני", לעבן באפאר פעסטונג. אין דרום לבנון ווי עס לויפט צום ים, איז עס ווייט געווענליך 29 קילאמעטער, פון די גרענעץ מיט ישראל. אין אראביש ווערט די דרום טייל גערופן על קאסמיע.

## אין היסטארישע צייטן 
עס זענען פארהאן פארשידענע מיינונגען, אויב יידן אין די צייטן פון יהושע בן נון, זענען אנגעקומען צו דעם טייך, די יידן פון צור האבן זיך געהאלטן אלס טייל פון ארץ ישראל, און האבן געהאלטן בלויז איין טאג יום טוב.

דער בריטישער מאנדאט האט ביי דער ערשטער וועלט מלחמה פארשפראכן אין באלפורס דעקלאראציע צו געבן פאר די יידן א נאציאנאל היימלאנד. די סייקס-פיקא פארשטענדעניש, האט אבער געגעבן ברייטע טעריטאריעס פאר פראנקרייך, אין גליל, און דער טייך איז אריבער צום פראנצויזישן מאנדאט.

איבער די יארן צווישן דער ערשטער וועלט מלחמה און דער צווייטער וועלט מלחמה, זענען געווען מערערע פלענער, איבער אריינרעכענען דעם טייך אינערהאלב ארץ ישראל גרענעצן. די ציוניסטישע באוועגונג, מיט חיים ווייצמאן בראש, האבן פארגעשלאגן זייער פלאן פאר בריטאניע, אז די יידישע מדינה וועט אריינרעכענען די טייך אין אירע גרענעצן.

לויד דזשארדזש, פרעמיער מיניסטער פון בריטאניע, האט באשלאסן צו גיין לויטן תנ"ך, וואס רעכנט די ישראל גרענעצן פון דן ביז באר שבע, און די טייך איז געווארן אויסגעשלאסן פון ישראל.

## נאכן זעלבסטשטענדיקייט פון ישראל 
דוד בן גוריון, און משה דיין, האבן געהאט פלענער איינצונעמען דעם טייך, וואס האבן זיך קיינמאל נישט אויסגעארבעט.

ווען ישראל האט געבויט די וואסער ליניע פון כנרת, צו דעם נגב. איז געווארן אנגעשטרענגט די סיטואציע צווישן ישראל, מיט סיריע און לבנון. דווייט דעיוויד אייזנהאוער, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן, האט געשליכטעט דעם געפעכט, מיט א שליח, וואס זאל בארואיגן די געמיטער. ישראל האט פארגעלייגט א פלאן, וואס וועט פארבינדן דעם ליטאני, צו די אזערעס וואס פארבינדן צום ירדן טייך.
דער פלאן איז אויסגערינען, און גארנישט איז פון דעם געווארן.

ביי דער ליטאני אקציע, איז ישראל אנגעקומען צום טייך, פארטרייבענדיק די פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע צו דער אנדערער זייט טייך, און דערנאך איבערגעגעבן קאנטראל אין דער געגנט צו די קריסטליכע מיליציעס.

אין דער ערשטער לבנון מלחמה, האט ישראל איינגענומען דעם טייך, אריינרעכנדיק די רעזערוואר, און ביז 1985, האט צה"ל געהאט גאנצע קאנטראל אויפן טייך, אבער דערנאך האט צה"ל צוריקגעצויגן, צו דער זיכערהייט זאנע, און נאר די געגנט פון דעם "קני" אין מארזש איון, זענען געווען אונטער צה"ל אויפזיכט. צד"ל איז געווען פאראנטווארטלעך פאר דער זיכערהייט אין די געגנט.

די אראבישע וועלט האט עטליכע מאל געמאלדן, אז ישראל פארדרייט דאס וואסער, ווייל זיי ווילן עס זאל אנקומען צום ירדן טייך, עס האט זיך שטענדיק ארויסגעשטעלט אלס פאלש, און אומריכטיק.

קאַטעגאָריע:לבנון
קאַטעגאָריע:טייכן אין אזיע
סאמיר דזשאדזשא

**סאמיר דזשאדזשא** (געבוירן 25סטן אקטאבער 1952)איז געווען שעף פון גענעראל שטאב פון די לבנון קרעפטן ביי דעם לבנון בירגער קריג. ער איז פאראורטיילט געווארן צו עטליכע לעבנסלענגליכע טערמינען אין טורמע צוליב פארברעכנס, וואס ער איז באשולדיקט געווארן אין באגיין, דורכאויס דעם בירגער קריג, דער איינציקער אין לבנון, וואס איז סיי ווען, געברענגט געווארן צום געריכט, פאר קריגס פארברעכנס.

## זיין יוגנט 
סאמיר איז געבוירן אין עין רומאנע, א שטעטל פון קריסטן, א פארשטאט פון ביירוט, זיין פאמיליע זענען מאראנען. ער האט געלערנט מעדיצין אין אמעריקאנער אוניווערסיטעט אין ביירוט, וואו ער איז געווארן א רעכטער אקטיוויסט, און ער האט זיך אנגעשלאסן צו דער פאלאנגען פארטיי. ער איז געווארן אן אונטערטאן פון באשיר זשומייעל, אין 1978 האט ער אנגעפירט די אטאקע קעגן די טיגערס און אומגעברענגט דעם זון פון פרעזידענט סולימאן פראנזשיע.

אין די אכציגע יארן, איז סאמיר געווארן הויפט פון לבנון קרעפטן אין צפון, ווי אויך האט ער טיילגענומען אין די שווערע שלאכטן קעגן סיריע, אין דער שטאט זאכלא. און אין 1983, ביי די שלאכטן אויף דער שאף געגנט פון לבנון בארג, קעגן די דרוזן, און קעמפער פון וואליד זשומבלאט, האט ער קאמאנדירט, אבער די קריסטן האבן פארלוירן אין דעם קריג.

נאך איבערקערענישן וואס איז פארגעקומען אינערהאלב די לבנון קרעפטן, איז סאמיר געווארן שעף פון די קרעפטן, אין 1986. און אין 1989, האט ער איינגעשטימט אונטערצושרייבן דעם טייף אפמאך, וואס האט פארענדיקט דעם קריג, און א פייער שטילשטאנד, איז אנגענומען געווארן דורך די צוויי קעמפערישע פארטייען, אנהייב איז ער געשטאנען צוזאמען מיט מישעל אאון, קעגן אפמאך. אבער גאנץ שנעל האט זיך סאמיר אפגעשאקלט פון אים, און ווען אאון האט פרובירט אונטערצוברענגען די קרעפטן, האבן זיי זיך גענומען שלאגן מיט כח.

## נאכן קריג 
ווען סיריע האט איינגענומען באאבדע, האט מען אים פארגעשלאגן צו ווערן א מיטגליד אין דער נייער רעגירונג, אבער זייענדיק אין דער אפאזיציע, האט ער נישט געוואלט זיין אין א פרא סירישער רעגירונג. 
אין 1994, האט א באמבע אויפגעריסן אין א קירכע, און ער איז באשולדיקט געווארן, אין פרובירן אויפשאקלען דאס לאנד, און אין אומברענגען א פריערדיקן פרעזידענט, און א צווייטן פרעזידענטס פאמיליע. דעמאלט איז ער פאראורטיילט געווארן צו לעבנסלענגליכער טורמע; ווען ער איז געזעצן אין טורמע, האבן די קריסטן אנגעהאלטן זייער שטיצע אין אים, און פארלאנגט זיין באפרייונג.

נאך דעם טענענבוים איבערקערעניש, אין יאר 2005, האט דער פארלאמענט אים פארגנאדיקט, און ער איז ארויס פון טורמע. אין אן אינטערוויו האט סאמיר געזאגט, אז די פיר איראנע דיפלאמאטן זענען אומגעקומען דורך די פאלאנגען, אין ביירוט. און זענען נישט אין ישראלס הענט.

קאטעגאריע:לעבאנעזער פאליטיקער
א'תתקמ"ח

'''א' תתקמ"ח''' 

אין דעם יאר איז אברהם אבינו געבוירן געווארן.
קאַטעגאָריע:יידישע יארן
פיר איראנע דיפלאמאטן

**פיר איראנע דיפלאמאטן** באדייט א פאסירונג, וואס איז געשען 1982, אין ברען פון לבנון ברודער קריג, ווען ישראל האט געהאלטן אינמיטן דער ערשטער לבנון מלחמה.

אינמיטן דעם קריג, האבן לבנון קרעפטן קעמפער אפגעשטעלט אן אויטא, ביי א בלאקאדע אויף דער ביירוט-דמשק שאסיי, אין דער אויטא זענען געווען פיר דיפלאמאטן פון איראן, וואס זענען געווען אויפן וועג צו לבנון. זיי זענען אריבערגעפירט געווארן צו ביירוט, צו דער הויפטקווארטיר פון די פאלאנגען, וואו מען האט זיי אומגעברענגט.

איראן און כעזבאלא, האבן אויסגעפונען, אז אין 1990 האט ישראל באקומען די פיר דיפלאמאטן, לעבעדיקערהייט. זינט דאן פארלאנגען זיי די באפרייונג פון די דיפלאמאטן, אין אויסטויש פאר ראן אראד. זעלבסטפארשטענדליך אז ישראל לייקנט שטיין און ביין.

סאמיר דזשאדזשא האט אין אן אינטערוויו אין יאר 2006 דערקלערט, אז לבנון קרעפטן האבן אומגעברענגט די פיר דיפלאמאטן, און דערביי געגעבן צו פארשטיין, אז די איראנע באשולדיקונג קעגן ישראל, איז אן אויסגעטראכטע.

קאטעגאריע:מיטל מזרח קאנפליקט
קאטעגאריע:איראן
קאטעגאריע:לבנון
קסרי

**קסרי** איז א פארט שטאט געגרינדעט אין דער תקופה פון דעם צווייטן בית המקדש. אידן האבן געוואוינט אין קיסרי אין די צייטן פון די תנאים ואמוראים, ווי עס ווערט צוגעצייכנט אין  "רב אבא דמן קסרי". אין די צייטן פון די רוימען איז קיסרי געווען די הויפטשטאט פון ארץ ישראל.

היינט הייסט די שטאט **קיסריה**.

## היסטאריע 
צוזאמען מיט גאנץ ארץ ישראל, האבן די מוסולמענער איינגענומען קסרי אין דעם 7טן יארהונדערט.
פון דעם 10טן ביזן 12טן יארהונדערט האט די הערשאפט איבער קסרי געטוישט עטלעכע מאל צווישן די קרייצפארער און סאלאדין. אינעם 13טן יארהונדערט האבן די מאמעלוקן איינגענומען די שטאט, וואס איז נאכהער געליגן חרוב צוזאמען מיט די אנדערע בארטן שטעט אין ארץ ישראל. 

קאַטעגאָריע:ארץ ישראל
קאטעגאריע:אידישע יישובים
נחלת שבעה

קליין|250px|ריבלין גאַס אין נחלת שבעה
קליין| מפת השכונה
**נחלת שבעה** איז די דריטע געגנט אין ירושלים געבויט אינדרויסן פון די מויערן פון אלטשטאט. אויפגעבויט 1869, אלס א נייע געגנט, אן א ספעציעלע פונקט אויף ארכיטעקטור, דעריבער איז דער געגנט געבויט, אויף גאר שמאלע געסלעך, און ביז אנהייב 1950ער יארן, איז נישט געווען קיין נארמאלע אפלויף סיסטעם. היינט איז די געגנט באוואוסט אלס איינס פיל מיט שענק, טרינק הייזער, קלובן, און אנדערע פארוויילונגען.

אנדערש ווי די ערשטע צוויי געגנטן, משכנות שאננים און מחנה ישראל, וואס זענען געבויט געווארן מיט א פלאן ביז צום לעצטן דעטאל, איז נחלת שבעה געבויט געווארן לויט די געברויכן פון אירע בעלי בתים.
מורא האבנדיק פון די שכנים, האבן זיי געבויט די געגנט נאנט צו יפו גאס, די הויפט שאסיי פון יענער צייט. דער שטח איז געקויפט געווארן מיט דער טענה אז די יידן דארפן ווייץ אויף פסח. וויבאלד די טערקן האבן נישט ערלויבט עמעצן, וואס האט נישט קיין טערקישע בירגערשאפט, צו קענען קויפן שטח, האט אונטער געשריבן די ווייב פון לייב האראוויטץ, איינע פון די זיבן מענטשן וואס זענען געווען פון די גרינדער פון דער נייער געגנט.

## גאלריע

בילד:בנחלת שבעה.jpg|חצר בנחלת שבעה
בילד:בור מים נחלת שבעה.jpg|בור מים בשכונה
LDAP

**LDAP** (ר"ת פֿון ענגליש: The Lightweight Directory Access Protocol) איז אַן אַפּליקאַציע־פּראָטאָקאָל צו נאָך פֿרעגן און מאָדיפֿיצירן Directory Services װעלכע לױפֿן איבער TCP/IP.

קאַטעגאָריע:קאמפיוטער נעצווערקן
26סטן פעברואר

**דעם 26סטן פעברואר** איז דער 57סטער טאג פון יאר אין דער ניינטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 308 טעג (309 אין אן עיבור־יאר).

## היסטארישע געשעענישן 
* 1797 – דער באנק פון ענגלאנד לאזט ארויס דעם ערשטן פונט שטערלינג באנקנאט.
* 1815 – נאפאלעאן באנאפארטע אנטלויפט פון עלבע.
* 1991 – טים בערנערס-לי ווייזט דעם ערשטן בלעטערער.
* 2022 – רוסישע אינוואזיע אין אוקראינע

## געבוירן 
* 1928 - אריאל שרון, פרעמיער מיניסטער פון ישראל (נפ' 2014)
* 1944 - ראנאלד לאודער, יידישער-אמעריקאנער ביזנעסמאן
* 1950 - העלן קלארק, פרעמיער מיניסטער פון ניי זילאנד

## געשטארבן 
* 1969 - לוי אשכול, דער דריטער פרעמיער מיניסטער פון ישראל (געב' 1895)

----
* 25סטן פעברואר - 27סטן פעברואר
* פעברואר

26
פייסל דער ערשטער

[קליין|פייסל און דר. [חיים ווייצמאן ביי א היסטארישע באגעגעניש (פייסל פון רעכטס)]]
**פייסל דער ערשטער** (20סטן מיי 1883 - 8טן סעפטעמבער 1933), קעניג פון סיריע פאר א קורצער וויילע, און אין איראק, ביז זיין טויט. ער איז געווען א האשעמיט.

פייסל איז געבוירן צו זיין טאטן כוסיין זון פון עלי, הערשער איבער מעקא, אין דער שטאט טייף אין סאודי אראביע. אין יאר 1913, איז פייסל ערוועלט געווארן צו דינען אין דעם פארלאמענט אין טערקיי פארטרעטנדיק די שטאט דזשעדא. אין 1916 האט פייסל אפגעשטאט א באזוך אין דמשק, וואו ער איז געווארן פארגלייבט אין אראבישער נאציאנאליזם. אין זעלבן יאר איז זיין טאטע געווארן קעניג איבער כידזשאז.

פייסל און זיין טאטע, און ברודער אבדאללא קעניג פון יארדאניע, האבן אנגעפירט דורכאויס דער ערשטער וועלט מלחמה דעם אראבישן רעוואלט קעגן דער אטאמאנישער אימפעריע, מיטן הילף פון לארענס פון אראביע, און צוזאמען האבן זיי געהאלפן איינעמען יארדאניע און סיריע.

פייסל איז געווען אנוועזנד, ביי דער שלום קאנפערענץ אין פאריז, אלס דעלעגאט פון די אראבישע פארשטייער.

דעם 3טן יאנואר 1919, האבן חיים ווייצמאן, פרעזידענט פון ציוניסטישע באוועגונג, און פייסל, אונטערגעשריבן אויף א פארשטענדעניש, ווי פייסל דערקלערט אז ער אנערקענט אין באלפורס דעקלאראציע, אז פאלעסטינע דארף גיין צו די יידן.

אום 7טן מערץ 1920, איז ער געקרוינט געווארן אלס קעניג איבער גרויס סיריע, דורכן סירישע נאציאנאלע קאנגרעס, אבער נאכן סאנרעמא קאנפערענץ, ווען פראנקרייך האט באקומען א מאנדאט איבער סיריע, איז ער פארטריבן געווארן, דורך דעם פראנצויזישן מאנדאט און ער איז געגאנגען וווינען אין ענגלאנד.

גרויסבריטאניע, האבנדיק דעם מאנדאט איבער איראק, האט געהאט פראבלעמען מיט דער באפעלקערונג, און דער בריטישער מאנדאטארישע רעגירונג האט באשלאסן צו שטעלן א קעניג, וואס ער וועט הערשן איבער איראק, און האלטן דאס לאנד סטאביל, פייסל האט איינגעשטימט, צו ווערן הערשער, און אין איראק איז געווען א רעפענדערום, און 96 פראצענט האבן געשטיצט פייסל אלס קעניג. די וואלן זענען געווען האלב פאלטש, אבער ווינסטאן טשערטשיל, דער קאלאניעס מיניסטער, האט באשטימט פייסל אלס ערשטן קעניג אין איראק.

ער איז געשטארבן אין בערן שווייץ, פון א הארץ אטאקע, אין יאר 1933. זיין זון גאזי האט אים איבערגענומען. זיין קערפער איז געברענגט געווארן צו חיפה, און פון דארט מיט אן עראפלאן קיין באגדאד.

פייסל איז געווען א טאלעראנטער מענטש, און א ליבעראל, די עטנישקייט אין איראק, פון שיאטן, סוניס, קורדן, מאכט דאס לאנד זייער קאמפליצירט, פייסל האט מיט זיין צוגעלאזנקייט, געווינען אלעמענס הערצער, און געהערשט מיט א ווייכקייט. די עטנישע מינאריטעטן האבן געהאט אן אפענע טיר צו אלע רעגירונג פאזיציעס, און קיין דיסקרימינאציעס, אריינרעכנדיק די יידן, די איראקע יידן האבן געדענקט זיין הערשאפט, אלס די בעסטע אין דעם 20סטן יארהונדערט.

קאַטעגאָריע:איראק
קאַטעגאָריע:סיריע
קאַטעגאָריע:מלכים
זבולון קווארטין

**זבולון (זאוול) קווארטין** (25סטן מערץ 1874 - 3טן אקטאבער 1952) איז געווען א בארימטער יודישער חזן פון א חסידישער משפחה אין כאנאראד (היינט אוקראינע).

## יונגע יארן 
זבולון איז געבוירן דעם 25סטן מערץ 1874 צו זיין פאטער שלום קווארטין, א טעקסטיל סוחר און פייערדיגער חסיד פון ר' יצחק יואל ראבינאוויטש מקאנטאקוזיווע. פון קינדווייז אן האט זבולון געארבעט אין טאטנס פאבריק, אויך איז ער געווען אן ארבעטער ביי א ספרים איינבינדער און א שלעסער.

זיין שוואגער האט אים געשטיפט צו גיין לערנען זיך קול אויסנוצן, כדי צו ווערן א חזן. ער האט נישט געוואלט, אפערע און קלאסישע מוזיק האט אים מער פאראינטערסירט. זיין פאטער האט אמאל געפרעגט פון חזן ירוחם בלינדמאן, זיין מיינונג אויף זבולון. 

## חזנות 
נאך זיין חתונה, איז ער איינגעשטאנען ביי זיין שווער, און אויף שבת האט מען אים געגעבן מפטיר, נאכהער האט מען אים פארבעטן פארצודאווענען מוסף, ער האט צוגעטרעטן צום עמוד, און מיט דעם האט זיך זיין קאריערע אנגעפאנגען. צו ערשט אלס חזן אין זיין היימלאנד און שפעטער אין בודאפעסט. אין 1903, איז ער געווארן חזן אין וויען, עסטרייך.

אין 1914, איז ער פארבעטן געווארן צו קומען צו א רייע קאנצערטן אין אמעריקע, אבער צוליבן אויסבראך פון דער ערשטער וועלט מלחמה האט ער געמוזט אפלייגן זיין רייזע. אין 1920, נאך דער ענדע פון קריג, האט ער זיך ארויסגעלאזט קיין  אמעריקע, וואו ער האט אויפגעטרעטן אין ניו יארק, אין מעטראפאליטן אפערע. דער ערשטער קאנצערט זיינער, האט זיך געענדיגט מיט א דורכפאל. די קומענדיקע קאנצערטן זענען שוין געווען בעסער, צו דער ענדע האט ער באשלאסן זיך צו באזעצן אין אמעריקע. עמנואל טעמפל, אין ברוקלין, האט אים אויפגענומען פאר זייער חזן, פאר 12,000 דאלער א יאר, א ריזן סומע פאר יענער צייט. ער איז זייער רייך געווארן פון זיינע אויפטריטן און קאנצערטן, ווי אויך פון באטייליגן זיך אין רעקארדירטן חזנות.

אין 1926, האט ער אפגעשטאט א באזוך אין פאלעסטינע, און ער האט באשלאסן זיך צו באזעצן אויפן כרמל בארג , וואו ער האט זיך געקויפט א הויז. ער האט דארט געדאוונט און אויפגעטרעטן אויף קאנצערטן ביז אין 1937 ווען ער איז צוריק קיין אמעריקע, וואו ער איז געווארן א חזן אין נוארק, ניו זשערסי.

ער איז געשטארבן 1952, אין ניו זשערסי, און ער איז געברענגט געווארן צו קבורה אין ישראל.

קווארטין איז פאררעכנט אלס איינער פון די פיר גרויסע חזנים אין דער גאלדענע תקופה פון חזנות, ראזנבלאט, הערשמאן, דוד רויטמאן און קווארטין. "טיהר רבי ישמעאל" פון די סליחות אין מוסף פון יום כיפור איז זיין מערסט באוואוסטע חזנות שטיקל.

ער האט אויך געשריבן עטליכע ביכער, אפאר אויף חזנות, און ער האט געשריבן אן אויטאביאגראפיע אויף זיין לעבן, צוערשט א קורצע אינעם ביכל די געשיכטע פון חזנות, און אין די שפעטערע יארן אן אייגענעם ביכל מיטן נאמען מיין לעבן.

ער האט רעקארדירט פילע חזנישע קאמפאזיציעס אויפן דאווענען, און איז בארימט מיט זיין אייגנארטיגן ווארימען גאנג אויפן וואליהנער נוסח.

אין 1928 האט ער ארויסגעגעבן זיין ספר "זמירות זבולון" און צעהן יאר שפעטער אין יאר 1938 דעם "תפילות זבולון".

## שטימע 
ער האט פארמאגט אן אייגנארטיגע ברייטע זיסע בטענאר מיט וועלכע ער פלעהגט רייסן וועלטן.

## קאמפאזיציעס 
## דרויסנדיגע לינקען 
* דא קען מען ליינען די ביכל http://www.archive.org/details/nybc211827

קאטעגאריע:חזנים
קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
קאַטעגאָריע:ניו זשערסי
קאלעוו (הויף)

**קאלעוו** אדער **קאלוב** אין אונגארן, איז א באקאנטע שטאט פאר חסידות, דארטן האבן געוואוינט גרויסע רבנים אין רביס וואס ציעט זיך פון רבי **יצחק אייזיק טויב** באקאנט אלס '''רבי אייזיק'ל קאלעווער'''.

## דער קאלעווער בוים 
רבי יצחק אייזיק טויב (ה'תקי"א - ז' אדר ב' ה'תקפ"א), א זון פון רבי משה יחזקאל טויב, רב אין **קאלעוו** 
* רבי משה חיים טויב (ה'תק"ן (אומגעפער) - כ"ג תמוז ה'תקצ"א), פון ראזלא. אן איידעם פון רבי צבי הירש אייכנשטיין (ה'תקכ"ג - י"א תמוז ה'תקצ"א), רבי אין זידיטשוב.
** רבי יצחק לייביש טויב ( - כ"א שבט), רב אין חאטין און אין יאס. ער האט געהייראט מרת פריידא קיילא א טאכטער פון רבי ישעיה שור.
*** מרת נעכעלע ( - כ"ג כסלו ה'תרס"ו), די ווייב פון רבי מנחם מענדיל האגער (ה'ת"ר (אומגעפער) - ה'תר"ע (אומגעפער) ), רב אין זאבלאטאוו.
** רבי שלמה טויב (ה'תק"ף (אומגעפער) - ג' חשוון ה'תר"ם), רב אין ראזלא. אן איידעם פון זיין פעטער רבי יהודה צבי הירש אייכנשטיין (ה'תקנ"א - ז' חשוון ה'תר"ח), פון ראזלא.
*** רבי יהודה צבי טויב (ה'תר"ט (אומגעפער) - א' סיון ה'תרמ"ו), פון ראזלא. אן איידעם פון רבי אליעזר צבי סאפרין פון קאמארנא
**** רבי משה טויב ( - י"ט אייר ה'תרצ"ו), פון קאלעוו
***** רבי מנחם מענדל שלמה טויב (ה'תרס"א - ד' שבט ה'תשל"ח), **קאלעווער רבי** פון וויליאמסבורג.
**** רבי פנחס חיים טויב (כ"ב תשרי שמיני עצרת ה'תרכ"ז - י"א תשרי ה'תרצ"ו), פון ראזלא. אן איידעם פון רבי אברהם חיים הורוויץ (דער צווייטער) (ה'תק"ץ - כ"ג חשוון ה'תרס"ה), רב אין לינסק.
***** רבי יהודה יחיאל טויב ( - י"ט מנחם אב ה'תרצ"ז), רב אין ראזלא.
****** רבי מנחם מענדל טויב **קאלעווער רבי** אין ארץ ישראל
****** רבי אליעזר צבי טויב
***** רבי נפתלי בצלאל טויב הי"ד.
***** רבי משה עזרא טויב הי"ד ( - ערב שבועות ה'תש"ד), פון סאמאשאויוואהר.
***** רבי דוד שלמה טויב, פון סטריא
***** מרת יוכבד הי"ד די ווייב פון יחיאל מיכל צוקערבערג, פון סטריא.
**** רבי אברהם מרדכי שלום טויב (ה'תרל"ה - כ"ד אדר ה'תרצ"ז), פון פאמארין - סאסוב. אן איידעם פון רבי שלמה מייער פון סאסאוו
***** רבי יהודה טויב הי"ד.
***** רבי חנוך העניך טויב הי"ד.
**** מרת רבקה, די ווייב פון רבי שלום דוב צוקערבערג, פון קאמארנא
*** מרת גיטל לאה, די ווייב פון רבי יהודה צבי לאנגער פון סטרעטין

קאַטעגאָריע:זידיטשוב
27סטן פעברואר

**דעם 27סטן פעברואר** איז דער 58סטער טאג פון יאר אין דער ניינטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 307 טעג (308 אין אן עיבור־יאר).

## היסטארישע געשעענישן 
* 1477 – געגרינדעט אופסאלא אוניווערסיטעט, דער ערשטער אוניווערסיטעט אין שוועדן און גאנץ סקאנדינאוויע.
* 1844 - די דאמיניקאנישע רעפובליק ווערט זעלבשטענדיק פון האיטי
* 1900 - געגרינדעט געווארן די לייבאר פארטיי אין בריטאניע
* 1952 - דער ערשטער פלענאריום פון די פאראייניגטע פעלקער געהאלטן אין זיין שטענדיגער געביידע אין ניו יארק
* 2010 - ערדציטערניש אין טשילע נאנט צו דער שטאט קאנסעפציאן - מיט א שטארקייט פון 8.8 אין דער ריכטער סקאלע

## געבוירן 
* 1926 - דייוויד הובל, אמעריקאנער ביאלאג, געווינער פונעם נאבעל פריז פאר פיזיאלאגיע און מעדיצין

## געשטארבן 
* 1936 - איוואן פאוולאוו, רוסישער פיזיאלאג

----
* 26סטן פעברואר - 28סטן פעברואר
* פעברואר

27
אגאדיר

**אגאדיר** () איז א וויכטיקע שטאט אין דרום־מערב מאראקא, הויפטשטאט פון דער אגאדיר פראווינץ.

## היסטאריע 
אין דעם מיטל-אלטער איז אגאדיר געווען א פישערדארף. 

אין יאר 1731 איז דאס שטעטל אינגאנצן פארניכטעט געווארן דורך אן ערדציטערניש.

דעם 29סטן פעברואר 1960, אום 15 מינוט פאר האלבער נאכט, איז אגאדיר געטראפן געווארן פון א שטארקן ערדציטערניש וואס האט אין נאר 15 סעקונדעס כמעט די גאנצע שטאט חרוב געמאכט און געהרגעט אום די 15,000 מענטשן.

## גאלריע

בילד:Agadir at Night.jpg|אגאדיר בלילה
| אגאדיר
בילד:Cruise ships in Marina Agadir by AmlouMed.jpg|ספינות שיט במרינה באגאדיר
בילד:Medina Agadir2.jpg|אגאדיר אלטע
בילד:Agadir - panoramio (3).jpg|אגאדיר 2.8.2013
בילד:Agadir La plage 1930.jpg|אגאדיר 1930 יאר
בילד:Agadir Kasbah 1012.JPG|אגאדיר קסבה
בילד:MoroccoAgadir beach2.jpg|אגאדיר חוף הים
בילד:Agadir Blvd Muhammad V.jpg|אגאדיר שדרות מאכאמד
בילד:Agadir Port pêche 0093.JPG|נמל הדיג
בילד:Agadir Kasbah 1000.JPG
בילד:MoroccoAgadir beach1.jpg

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:שטעט אין מאראקא
28סטן פעברואר

**דעם 28סטן פעברואר** איז דער 59סטער טאג פון יאר אין דער ניינטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 306 טעג (307 אין אן עיבור־יאר).

## היסטארישע געשעענישן 
* 1868 - בנימין דיזרעעלי ווערט פרעמיער מיניסטער פון בריטאניע
* 1935 - דערפינדונג פון ניילאן
* 1986 - אלאף פאלמע, פרעמיער מיניסטער פון שוועדן, דערמארדעט
* 1986 - זשאן דעמיאניוק איבערגעליפערט פון די פאראייניגטע שטאטן קיין ישראל 
* 1991 - שלוס פונעם איינגאס קריג
* 2002 - דער איירא פארטוישט ענדלעך די אלטע וואלוטעס פון פארשידענע לענדער אינעם אייראפעישן פארבאנד

## געבוירן 
* 1898 - מאלי פיקאן, יידישע טעאטער אקטריסע (געש' 1992)
* 1901 - ליינוס פאלינג, אמעריקאנער כעמיקער-פיזיקער (געש' 1994)
* 1955 - גילבערט גאָטפֿריד, יידיש-אמעריאקנער קאָמיקער און אקטיאר (געש' 2022)

## געשטארבן 
* 1648 - כריסטיאן דער פערטער, מלך פון דענמארק (געב' 1577)
* 1986 - אלאף פאלמע, שוועדישער פאליטיקער (געב' 1927)

----
* 27סטן פעברואר - (29סטן פעברואר) - 1טן מערץ
* פעברואר

28
מילוואקי

**מילוואקי** איז די גרעסטע שטאט אין וויסקאנסין און 23סטע מערסטע באפעלקערט אין די  פאראייניגטע שטאטן. זי געפינט זיך ביים דרום־מזרח ברעג פון מישיגן אזערע. די באפעלקערונג אין 2008 איז געשאצט צו 604,477.

אין **מילוואקי** איז דא א געגנט וואו עס וואוינען שוין חרדי'שע אידן נאך פון בעפאר דעם ערשטן וועלט קריג.

## געאגראפיע 
קליין|230px|מילוואקי אונטערשטאט פון דער לופט
מילוואקי ליגט אויף די ברעגן פון דער מישיגן אזערע וואו דריי טייכן פליסן צוזאמען: דער מענאמאני, דער קיניקיניק, און דער מילוואקי. אנדערע קלענערע טייך, למשל דער רוט טייך און לינקאלן קריק פליסן דורך דער שטאט.

## רעפערענץ 
קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים
29סטן פעברואר

**דעם 29סטן פעברואר** איז דער 60סטער טאג פון אן עיבור־יאר אין דער ניינטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 306 טעג.

## היסטארישע געשעענישן 
* 1952 - דער העלגאלאנד ארכיפעלאג קערט צוריק צו דייטשער הערשאפט
* 1960 - 15,000 מענטשן שטארבן אין אן ערדציטערניש אין אגאדיר, מאראקא

## געבוירן 
* 1792 - דזשאאקינא ראסיני, איטאליענישער קאמפאזיטאר (געש' 1868)

## געשטארבן 
* 1868 - לודוויג דער ערשטער, מלך פון בייערן (געב' 1786)
* 1980 - יגאל אלון, קאמאנדיר פון פלמ"ח, און גענעראל און מיניסטער אין ישראל (געב' 1918)

----
* 28סטן פעברואר - 1טן מערץ
* פעברואר

29
ריווערדעיל

**ריווערדייל** (באפעלקערונג 47,850 אין 2000) איז א וואוינגעגנט אין צפון־מערב בראנקס,  ניו יארק סיטי, וואס באדעקט א שטח פון 8 קוואדראט ק"מ. צו מערב איז דער האדסאן טייך און צו דרום דער הארלעם טייך.

ריווערדעיל איז בערך דריי סקווער מייל די גרייס.

זי האט צוויי זיפקאדן: 10741 און 10463. די לעצטע דעקט אויך קינגסברידזש און מארבל היל. 

## יודן אין ריווערדעיל 
ריווערדייל איז איינע פון די חרדי'שע געגנטן אין ניו יארק.

## שולן און יודישע אינסטוטוציעס אין ריווערדעל 
* דערפנער דזשודעיקא מוזיי
* היברו אינסטיטוט
* הצלה
* חבד פון ריווערדעיל
* יאנג איזרעאל פון ריווערדעיל
* יאנג איזרעאל אוהב צדק
* עדת ישראל
* ריווערדעיל דזשואיש סענטער
* ריווערדעיל טעמפל
* תהלה

קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי
קאטעגאריע:אידישע יישובים
קאטשקע (מאסקאווי)

די **מאַסקאווי קאטשעקע** איז א געוויסע גרויסע קאטשקע וואס שטאמט פון די מדבריות און וועלדער פון דרום אמעריקע. זיי האבן לאנגע נעגל אויף די פיס.

זי האט פיר סימנים וואס איז דערמיט אפגעטיילט און אנדערש פון אנדערע קאטשקעס. 
# זי איז אנדערש דאס אויסזען, און איר אויסנווענדיגער געשטעל (תשובות הגאון רבי יששכר בער אילאווייא). 
# זי איז רויטלעך ביי דער נאז און ארום די אויגן. 
# זי האט נעבן דער נאז ווארצלעך ווי באנדלעך. 
# דאס קול פון זיי איז אנדערש פון אנדערע קאטשקעס, דער זכר דערפון האט גארנישט קיין קול. די נקבה דערפון גיט ארויס זייער א קליין קול.

## כשרות
עס זענען דא מתירים און עס זענען דא אוסרים.

**די אוסרים**

הגאון רבי יששכר בער אילאווייא, תלמיד פון חתם סופר.

הגאון רבי שמשון רפאל הירש, אב"ד פראנקפורט.

הגאון רבי נתן אדלער הכהן, רב אין לאנדאן.

הגאון רבי חיים סופר (וילקט יוסף סי' קמ"ט)

הגאון רבי חיים סאלאווייטשיק אב"ד בריסק (זכרון יוסף ושו"ת תורת מרדכי)

הגאון שו"ת תורת מרדכי חיור"ד סי' קי"ז

הגאון רבי חיים בערלין [בן הנצי"ב בעהמ"ס שו"ת משיב דבר] (שו"ת נשמת חיים חיור"ד סי' ס"ד וס"ה)

הגאון רבי משה יוסף האפמאן (וילקט יוסף סי' קמ"ט)

השוחט הרב הגאון רבי דוד אזיוועצקא מארגענטינא (נשמת חיים שו"ת חיור"ד סי' ס"ד וס"ה)

**די מתירים**

הגאון שו"ת דברי מלכיאל ח"ה סי' צ"ה

השוחט הגאון ר' אהרן הלוי גאלדמאן מארגענטינא (וילקט יוסף מחברת השמינית סי' רי"א, רי"ד, ומחברת התשיעית סי' ט"ז, ופ"ח)

השוחט ר' יוסף אהרן טאראן מארגענטינא (זכרון יוסף)

קאַטעגאָריע:פויגלען
ליסא

**ליסא** ( לעשנא; ) איז א שטאט אין מערב פוילן מיט 63,955 איינוואוינער (2008). ליסא געפינט זיך אין דרום פון דער גרויספוילישע וואיעוואדעשאפט.

פון דער צווייטער טיילונג פון פוילן אין 1793 ביז נאכן ערשטן וועלט קריג איז ליסא געווען די הויפטשטאט פון פאזנער פראווינץ, מערב פרייסן.

עס איז פון די באקאנטסטע שטעט ביי אידן צוליב דעם וואס הרב יעקב לארבערבוים, מחבר נתיבות המשפט, איז דארטן געווען רב, אויך איז ער באקאנט מיטן זיינע אנדערע חיבורים, חוות דעת און חק יעקב.

אין 1900 האבן געוואוינט 1206 יידן אין ליסא.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
קאבאל

**קאבאל** COBOL איז א קאמפיוטער שפראך וואס ווערט היינט אממערסטנס באנוצט פאר קאלקולאציעס און בעיקר באנוצן זיך דערמיט גרויסע בענק און אנדערע האנדל פירמעס.

וואס עס איז אינטרעסאנט צוצוגעבן אז דער מאטעמאטישער אפטיילונג דערפון איז אין די 1970ער יארן בלויז צוגעלייגט געווארן אלס א add-on און איז נישט געווען קיין חלק פון דעם אונטערגאלער שפראך, אבער מיט דער צייט איז עס איבערגעוואקסן דעם עיקר, און היינט ווערט דאס שוין כמעט באנוצט נאר פאר דעם צוועק.

קאטעגאריע:פראגראם שפראכן
דוד אשכנזי

**דוד אשכנזי** () (25סטן דעצעמבער 1915 - 19טן פעברואר 1997) איז געווען א רוסישער-יידישער פיאניסט און קאנצערטמייסטער.

אשכנזי איז געבוירן געווארן דעם 25סטן דעצעמבער פון יאר 1915 אין ניזשני נאווגאראד, אמאליקע רוסלענדישע אימפעריע.

ער האט זיך געלערנט אין דער ארטיקער מוזיק-שולע,דערנאך אין דער מאסקווער קאנסערוואטאריע. ער איז באווווסט געווארן איבער זיין מייסטערשאפט פון פיאנע-אקאמפאנירן אזוינע סאוועטישע זינגער ווי ראשיד בייבוטאוו,איזע-בעלע יוריעווע,קלאוודיא שולזשענקא,ליודמילא זיקינא,יוסף קאבזאן און אנדערע. ער האט רעקארדירט פיל יידישע לידער מיט מארינע גארדאן און מארינע בוכינע. זיין זון וולאדימיר אשכנזי איז א וועלט-בארימטער קלאסישער פיאניסט און דיריגענט, א געוועזענער סאוועטישער פאליטישער פליט. שוין נאך דער פאליטישער  איבערבויונג און רעוואלוציע אין ראטנפארבאנד אין 1991,האט דוד אשכנזי געקראגן אין 1996 דעם ערן-טיטל פון א פאלקס-ארטיסט פון רוסלאנד.

אשכנזי איז געשטארבן דעם 19טן פעברואר פון 1997 אין מאסקווע,רוסלאנד.

קאַטעגאָריע:יידישע מוזיקערס
קאַטעגאָריע:פיאניסטן
קאַטעגאָריע:דיריגענטן
נאסאד

קליין|ראַטהויז
**נאַסאד** (; , *Nußdorf*; ) (אדער ווי טייל רופן דאס "נאסויד") איז א שטעטל אין ביסטריץ־נאסאד דיסטריקט, זיבנבערגן, היינט רומעניע, 17 ק"מ צפון־מערב פון ביסטריץ.

אין 1877 האבן געוואוינט אין נאסאד 293 יידן.

עס איז באקאנט צוליב דעם וואס עס איז געוועזן דארטן רב הרב אברהם יהושע פריינד זון פון רבי משה אריה ראש הקהל פון סיגעט, א זון פון הרב יהושע קראלער.

עס האבן געווואוינט דארטן א קנאפע פופציג אידישע משפחות בשעת דער נאצי שלאנג איז דארטן אריינגעקומען.

## רעפערענצן 
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין רומעניע
5טן מערץ

**דעם 5טן מערץ** איז דער 64סטער טאג פון יאר (65סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 301 טעג.

## היסטארישע געשעענישן 
* 1824 - דאס פאראייניגטע קעניגרייך דערקלערט מלחמה קעגן בורמע.
* 1918 - מאסקווע ווערט די הויפטשטאט פון רוסלאנד אנשטאט פעטראגראד.
* 2003 - די פאראייניגטע שטאטן באשליסן צו פירן מלחמה קעגן איראק.

## געבוירן 
* 1133 - הענרי דער צווייטער, מלך פון ענגלאנד (געש' 1189)
* 1324 - דעיוויד דער צווייטער, מלך פון שאטלאנד (געש' 1371)
* 1512 - גערארדוס מערקאטאר, פלעמישער געאגראף (געש' 1594)
* 1898 - דשא-ען-ליי, פרעמיער מיניסטער פון כינע (געש' 1976)
* 1918 - שלמה לארענץ, ישראלדיקער פאליטיקער פון אגודת ישראל (נפטר 2009)
* 1942 - פעליפע גאנזאלעס, פרעמיער מיניסטער פון שפאניע

## געשטארבן 
* 1827
** אלעסאנדרא וואלטא, איטאליענישער פיזיקער (געב' 1745)
** פיער סימאן לאפלאס, פראנצויזישער מאטעמאטיקער און אסטראנאם (געב' 1749)
* 1953 - יאזעף סטאלין, הערשער איבערן סאוועטן פארבאנד (געב' 1878)

----
* 4טן מערץ - 6טן מערץ
* מערץ

05
באלקאן ביט באקס

קליין|לינקס

**באלקאן ביט באקס** איז א מוזיקאלישע טרופע וואס שפילט צוזאמשטעל וועלטלעכע מוזיק, וואס ישראלדיקע מענטשן האבן געגרינדעט, וואס האבן זיך צופעליג באגעגנט אין ברוקלין, ניו יארק. תמיר מוסקאט און אורי קאפלאן, זענען די וואס האבן עס אויפגעשטעלט, און שפעטער זענען צוגעקומען נאך זינגערס, און קלעזמער.

זייער מוזיק באשטייט פון ציגיינער מוזיק, ווי אויך באלקאן לענדער מוזיק, פאנק, און היפ האפ מוזיק. 

זייער ארבעט איז א געמישטע, און דערפאר האבן זיי זיך שיין ארויפגעארבעט, אין פארשיידענע ערטער ארום דער וועלט, זיי האבן אנגעפאנגען זינגען און אויפטרעטן אין אנהייב 2000 יארן, אין 2005 האבן זיי ארויסגעגעבן זייער ערשטע רעקארדירונג, און אין 2007 זייער צווייטע, ווי עס מערקט זיך א השפעה פון שפאנישע און אראבישע מוזיק.

זיי האבן אריינגענומען אין זייער טרופע, א פאלעסטינער, פון ראמאללא, צו באצייכענען שלום, פאר א שטיק צייט. ווי אויך נעמען זיי ציגיינער טענצער, בולגארישע זינגערס און נאך. זיי ווילן מיט זייער געמישטע מוזיק, ברענגען שלום אויף דער וועלט.

קאטעגאריע:ישראלדיקע זינגערס
קאטעגאריע:מוזיק
קאטעגאריע:טרופעס
סיטי פון לאנדאן

די **סיטי פון לאנדאן** (  שטאט פון לאנדאן) איז א קליינער שטח אין גרויסלאנדאן, ענגלאנד וואס איז אריגינעל געווען די שטאט לאנדאן. זי האט דעם סטאטוס פון א שטאט אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך שוין פון אדם הראשון'ס צייטן. דער סיטי'ס גרענעצן האבן זיך כמעט נישט געענדערט זייט דער מיטל אלטער. דער שטח פון דער סיטי איז 1.12 קוואדראט מייל (2.90 קוואדראט ק"מ), און דערפאר איז מען געוואוינט צו רופן די סיטי דעם Square Mile (קוואדראט מייל).

די סיטי ווערט גערעכנט א טייל פון צענטראל לאנדאן. זי האט א באפעלקערונג פון 8,000, אבער טאג טעגלעך ארבעטן דארט 300,000 מענטשן.

די סיטי ווערט געפירט דורך דעם לארד בירגערמייסטער פון לאנדאן און דער סיטי פון לאנדאן קארפאראציע.

## וועבלינקען 
## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:לאנדאן
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
האלענדיש

קליין|upright=1.5|א מאפע ווו מען רעדט האלענדישטונקל בלוי: אַמטיק און מוטערשפראך
בלוי: אדמיניסטראטיוו און אַמטיק, אבער נישט מוטערשפראך
העל בלוי: סעקונדער/נישט אמטיק
גרינער קוואדראט: מינדערהייט

**האלענדיש** אדער **נעדערלענדיש** (*האלענדיש: Nederlands*) איז א מערב־גערמאנישע שפראך וואס איבער 22 מיליאן מענטשן רעדן אלס מוטערשפראך, און איבער 5 מיליאן מענטשן אלס א צווייטער שפראך.  רוב מוטערשפראך רעדער וואוינען אין האלאנד, בעלגיע און  סורינאמע, און קלענערע צאלן רעדער אין טיילן פון פראנקרייך, דייטשלאנד און געוועזענע האלענדישע קאלאניעס. די שפראך איז גאנץ נאענט צו אנדערע מערב־גערמאניש שפראכן (למשל, ענגליש, מערב פריזיש און דייטשיש). 

האלענדיש איז די פרינציפאלע און אפיציעלע שפראך פון האלאנד, פלאנדערן אין בעלגיע (וואס זייער דיאלעקט רופט זיך פלעמיש) און סורינאמע. 

אין דרום אפריקע, איז איינע פון די שפראכן אפריקאנעריש, א האלענדישער דיאלעקט, גערעדט דורך די בורן.

## וויקיפעדיע 
די האלענדיש־שפראכיגע וויקיפעדיע איז די זיבעטע גרעסטע, און פארמאגט 600,000 ארטיקלען.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:גערמאנישע שפראכן
קאַטעגאָריע:האלאנד
קאַטעגאָריע:בעלגיע