open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ענדרו פוזדער

קליין|ענדרו פוזדער
**ענדרו פרענקלין "ענדי" פּוזדער** (ענגליש: *Andrew Franklin "Andy" Puzder;* געבוירן דעם 11טן יולי 1950) איז אן אמעריקאנער ביזנעסמאן, וואס איינער פון די פירער פונעם קאמף קעגן אבארטאציע אין מיזורי.

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:ביזנעסלייט
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
הייאמס פארק באן סטאנציע

**הייאמס פארק** () איז א לאנדאנער איבערגרונט סטאנציע אין וואלטאמסטוי, צפון־מזרח לאנדאן, ענגלאנד. זי געפינט זיך אויף דער טשינגפארד צווייג פון די לי וואלי ליניעס.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.

## היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אין 1873 אויף דער גרויס־איסטערן באן מיטן נאמען *הייל ענד*. אין 1894 האט מען געענדערט דעם נאמען צו *הייאמס פארק און הייל ענד*. די סטאנציע האט באקומען איר היינטיקן נאמען אין 1903.

## באדינונג
אין די נישט-שפיץ שעה׳ן פארן:
* 4 באנען א שעה קיין 
* 4 באנען א שעה קיין 

אין די שפיץ שעה׳ן פארן 6 באנען אין יעדער ריכטונג.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען
*
טשינגפארד באן סטאנציע

**טשינגפֿארד** () איז א לאנדאנער איבערגרונט סטאנציע וואס איז די סוף־סטאנציע פון דער טשינגפארד צווייג פון די לי וועלי ליניעס. זי געפינט זיך ביים עק פון עפינג וואלד אין צפון־מזרח לאנדאן, ענגלאנד.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.

## היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אין 1873 אויף דער גרויס־איסטערן באן.

## באדינונג
אין די נישט-שפיץ שעה׳ן פארן 4 באנען א שעה קיין .

## רעפערענצן 
## וועבלינקען
*
יקנעם-כפר יהושע באן סטאנציע

**יקנעם-כפר יהושע באן סטאנציע** איז א ישראל באנען סטאנציע אויך דער טאָל ליניע, וואס באדינט די שטאט אייבער יקנעם און אויך קרית טבעון און כפר ישי. די סטאנציע איז פלאצירט צווישן יקנעם און כפר יהושע און האט געעפנט חול המועד סוכות תשע״ז.

## וועבלינקען
*ישראל באנען, יקנעם-כפר יהושע סטאנציע

## רוטעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
קריסטא שטאדלער

**קריסטאַ שטאַדלער** (; געבוירן דעם 15טן אויגוסט 1942, ווין) איז אַן עסטרײַכישע שוישפילערין און אַקטריסע  וואָס האָט געשפּילט אין דעם 2015 אַמעריקאַנישן ניטל קאָמעדיע־אֵימה פֿילם "קראַמפּוס" , בנוגע אַן אַלטער טראַדיציע אין דרום־מיזרח דײַטשלאַנד, עסטרײַך, דער טשעכישער רעפּּובליק און אין אַנדערע לענדער פֿון אַ שד ("שעד") וואָס ברענגט שטיפֿערס צו גיהנום. אינעם פֿילם קומט דער דאָזיקער שד צו אַ הײַנטוועלטיקער, אַמעריקאַנישער משפחה און טעראָריזירט זי ווײַל זיי קומען נישט אויז איינער מיט אַנאַנד.

## זעט אויך 
## רעפערענצן
## וועבלינקען
* קראמפוס

קאַטעגאָריע:אקטיארן
קאַטעגאָריע:עסטרייכער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ישראל באנען מוזיי

קליין|250px
**ישראל באנען מוזיי** איז דער נאציאנאלע באַן מוזיי אין ישראל. דער מוזיי געפינט זיך אין דער אמאליגער חיפה מזרח באן סטאנציע, וואס באדינט מער נישט קיין פאסאזשירן.

## וועבלינקען 
*וועגן דעם מוזיי, אינעם ישראל באנען וועבזייטל

קאַטעגאָריע:מוזייען אין ישראל
קאַטעגאָריע:באן טראנספארט
קאַטעגאָריע:חיפה
אקווא טין הונגער פארס

**אַקוואַ טין הונגער פֿאָרס** (ענגליש: *Aqua Teen Hunger Force*) איז אַן אַמעריקאַנישע וויצבילד סעריע בנוגע אַ מישמילך (Master Shake) וואַס איז אַ גאווה׳דיקער, עגאָיִסטישער אידיאָט, אַ פּודעלע פֿון געפּרעגלטע קאַרטאָפֿל (Frylock) וואָס איז אַ ליבער בַר־דַעַת, און אַ קויל פֿון געהאקטן פֿלײש (Meatwad) וואָס איז זייער סימפּאַטיש הגַם אַ תָּמים און קען קיין צוויי נישט ציילן. זיי וווינען בײַנאַנד אין דעם זעלביקן הויז מיט אַ טיר ווײַטער פֿון אַ גראָבן אַלקאָהאָליקער (Carl Brutananadilewski).

## זעט אויך 
## רעפערענצן
## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע סעריעס
ווערא רובין

**ווערא רובין** (ענגליש: **Vera Rubin**; 23סטן יולי 1928 - 25סטן דעצעמבער 2016) איז געווען א יידיש־אמעריקאנער אסטראנאמין. זי איז באוואוסט פאר איר פארשונג וועגן די באוועגונג פון גאז און שטערן אין גאלאקסיעס, וואס די פארשונגען האבן אנטפלעקט אומבאוואוסטע קאמפאנענטן פונעם אוניווערס און ספעציעל טונקעלע מאטעריע.

## לעבנסגעשיכטע 
ווערא רובין איז געבוירן געווארן אין פילאדעלפיע דעם 23סטן יולי 1928, אין א משפחה פון יידישע אימיגראנטן. איר פאטער פיליפ קופער, א ווילנער, איז געווען אן עלעקטרישער אינזשעניר. איר מוטער  ראזא (געבוירן אפלבוים), געבוירן אין בעסאראביע, האט געארבעט ביי דער ״בעל״ טעלעפאן פירמע. 

ווען זי איז געווען אלט 10 יאר איז זי אריבער מיט איר משפחה קיין וואשינגטאן. שוין יונגערהייט האט זי זיך אינטערעסירט אין אסטראנאמיע. איר פאטער האט זי געהאלפן צו בויען איר ערשטן טעלעסקאפ ווען זי איז געווען אלט 14. 

ביי די 20 יאר האט זי חתונה געהאט מיט ראבערט רובין, א פיזישער כעמיקער, וועמען זי האט דערקענט אין פארלויף פון זייער שטודירן אין קארנעל אוניווערסיטעט. זיי האבן א טאכטער און דריי זון, אלע פיר מיט דאקטאר דיפלאמען אין וויסנשאפט. 

ווערא רובין איז נפטר געווארן דעם ערשטן טאג חנוכה תשע״ז, דעם 25סטן דעצעמבער 2016..
אויף איר נאמען ווערן גערופן:
* דער רובין-פארד עפעקט (א באגריף אין אסטראנאמיע)
* דער אסטערויד רובין 5726

## וועבלינקען 
## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:אסטראנאמען
אויף דער זייט ים

**אויף דער זייט ים, בילדער פון אונזערע געלע און גרינע** איז א יידיש בוך פון קורצע דערציילונגען, וואס זענען געשריבן דורך ישראל יוסף זעווין אונטער די פּענע-נעמען תשר"ק און יודקאָוויטש. עס איז דער פערטער פון די סעריע '''תשר"ק'ס בעסטע ערצעהלונגען'''  דערשינען דורך פערלאג תשר"ק אין ניו יארק אין יאר 1910.

## אינהאלט 
דאס בוך איז א ליקוט פין זיינע דערציילונגען ווו ער שילדערט הומאריסטיש - אויפן סטיל פון שלום עליכם - דאס לעבן פון די אימיגראנטן אינעם נייעם לאנד, נעמלעך אמעריקע.

עס באשטייט פון די פאלגנדע פיר אפטיילונגען:

* יום-טוב'דיגע ערציילונגען, דרייצן מעשה׳לעך
* א מענשען'ס מזל, זיבן געשיכטעלעך
* אלץ פאר'ן שטיקל ברויט, זעקס דערציילונגען
* דעמענטיאַ אַמעריקאַנאַ, דריי געשיכטעס

בסך הכל אנטהאלט דאס בוך 160 זייטן.

## וועב לינקען 
* https://books.google.com/books/about/Oyf_der_zay%E1%B9%AD_yam.html?id=BysOAAAAIAAJ

קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער
שאצקאמער סעקרעטאר פון די פאראייניגטע שטאטן

לינקס|קליין|250x250פיקס|זיגל פונעם דעפארטמענט פונעם שאצקאמער פון די פאראייניגטע שטאטן
[קליין|266x266פיקס|[דזשעק|דזשעק לו,  היינטיקער שאצקאמער סעקטרעטאר]]
דער **שאצקאמער סעקרעטאר פון די פאראייניגטע שטאטן** (ענגליש: *United States Secretary of the Treasury*) איז דער הויפט פונעם שאצקאמער דעפארטמענט פון די פאראייניגטע שטאטן, וואס איז פאראנטווארטלעך פאר דער פינאנץ און געלט סיסטעם פון די פאראייניגטע שטאטן און, ביז 2003 אויך פאר עטלעכע ענינים פון היימלאנד זיכערהייט און פארטיידיקונג. דער אמט אין דער פעדעראלער רעגירונג פון די פאראייניגטע שטאטן איז פאראלעל צום פינאנץ מיניסטער אין א סך לענדער.

דער שאצקאמער סעקרעטאר איז פאראנטווארטלעך צו באשטעטיקן די אמעריקאנישע מטבעות און באנקנאטן, און זיין אונטערשריפט געפינט זיך אויף אלע באנקנאטן.

דער ערשטער שאצקאמער סעקרעטאר איז געווען אלעקסאנדער האמילטאן, אין 1789.

## שאצקאמער סעקרעטארן 
קאַטעגאָריע:USA רעגירונג
קאַטעגאָריע:פינאנץ מיניסטארן
די בעסטע

**די בעסטע** פון א געוויסע זאך, איז עפעס וואס אסאך ווילן וויסן, און עס איז א טעמע ביי אלע קאטעגאריעס אינעם לעבן.

די צען בעסטע שפילער,די פינעף בעסטע פראיעקטן, דער בעסטער פילם, אלבאם, סינגל, א.ד.ג.

קאטעגאריע:סאציאל וויסנשאפט
קאטעגאריע:געזעלשאפט
קאטעגאריע:היסטאריע פון וויסנשאפט
קאטעגאריע:קולטור
קאטעגאריע:קונסט
גילמאר מיידלעך

**גילמאָר מיידלעך** (ענגליש: *Gilmore Girls*) איז אַן אמעריקאנישע קאָמעדיע־דראַמא טעלעוויזיע סעריע. די סעריע איז וועגן אַ מיידל מיטן נאמען ראָרי גילמאָר (געשפילט דורך אלעקסיס בלעדל) און איר מוטער לאָרעלײַ גילמאָר (געשפילט דורך לאָרען העלען גראַהאַם) וואָס איז 16 יאָרן עלטער ווי זי. זיי וווינען אין קאָנעטיקעט. דער פֿאָטער קריסטאָפער הײַדען (געשפילט דורך דייוויד סאטקליף, אויך 16 יאָרן עלטער ווי די טאָכטער) האָט אין דער האָדעוואַניע פֿון דער טאָכטער נישט געשטעקט ווײַל ער האָט געוואָלט חתונה מיט לאָרעלײַ האָבן און זי האָט דאַס נישט געוואָלט. לאָרעלײַ איז פֿון אַ חשובֿער, רײַכער משפּחה אַבער לאָרעלײַ איז בונטאַריש קעגן זיי און לעבט במילא פֿאַר זיך אָן זיי כאָטש זיי באַצאָָלן פֿאַר דער אויסבילדונג פֿון ראָרי. לאָרעלײַ און ראָרי וווינען צוזאַמען אין אַ הויז אַליין.

קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע סעריעס
ליזשענסק

**ליזשענסק**  (אפיציעל **די פֿרייע קעניגלעכע שטאָט פֿון ליזשענסק** (; ) איז א שטעטל אין דרום־מזרח פוילן, 39 ק"מ צפון־מזרח פון ריישע און 16 ק"מ צפון־מזרח פון לאנצהוט. עס באדעקט א שטח פון 20.29 קוואדראט ק"מ. אין 2012 האט ליזשענסק געהאט 14,507 איינוואוינער. דאס שטעטל ליגט אויפן מערב ברעג פונעם טייך סאן.

יידן קומען פון דער גאנצער וועלט צום בית החיים אין ליזשענסק, צום ציון פונעם רבי׳ן ר׳ מיילעך.

## היסטאריע
פאר דער צווייטער וועלט־מלחמה האבן געוואוינט אין ליזשענסק 6,000 מענטשן, העלפט פון זיי יידן.

## יידישע קהילה
אין די צייטן פון רבי אלימלך פון ליזשענסק איז דאס שטעטל געווארן א צענטער פון תורה און חסידות.

אין 1889 די יידישע באפעלקערונג פון ליזשענסק געציילט 1,868 נפשות. ביז 1,705 איז די צאל יידן אראפ צו 1,705 מענטשן.

## באוואוסטע מענטשן פון ליזשענסק 
* רבי אלימלך פון ליזשענסק (1717–1787), איינער פון די גרינדער פון חסידות אין פוילן.

## וועבלינקען 
## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
טעארעטישע כעמיע

**טעארעטישע כעמיע** שליסט איין שאפן מאטעמאטישע און פיזישע מאדעלן צו פארשטיין פראצעסן אין כעמיע; צום ביישפּיל, רעאקציעס, נאַטור פון מאַטעריאַלס אין פֿאַזע איבערגאנגען, די כאראקטעריסטיק פון מאַטעריאַלס (למשל, דורכפירונג). 

**טעארעטישע כעמיע** איז פראקטיש פארבונדן מיט טעארעטישער פיזיק, און דעריבער איז דאס שוין א וויסנשאַפֿט לעכער געביט זייט דעם 19טן יאָרהונדערט.
פון אָנהייב פונעם 20סטן יאָרהונדערט, מיט דער אַנטוויקלונג פון שרעדינגער׳ס גלייכונג און די קוואַנטן טעאָריע צו דערקלערונג אַטאָמען, האט זיך אנטוויקלט שטארק די פארשטאנד פון אַטאָמען און מאלעקולן, און מאַטעריאַלן אויף אַ מיקראסקאפּישער דרגה, ווי אויך אַ פארשטאנד פון רעאקציעס.
ביישפילן פון דערגרייכונגען פון טעארעטישער כעמיע זענען: דער נייטרינא און דער היגס באָסאָן, באסאנען און פערמיאנען, ראדיקאלישע רעאקציעס, ווי אין א יאָדער באָמבע (די ביישפילן האבן אויך א שייכות מיט טעארעטישער פיזיק). 

אין די לעצטיקע יאָרן, באשעפטיקט זיך אַ וויכטיקער טייל פון טעארעטישער כעמיע מיט דער געביט פון קוואנטן כעמיע. קוואַנטום (ניצן קוואַנטן מעכאַניק פאר פראגעס אין כעמיע).

## געביטן אין טעארעטישער כעמיע 
* קוואנטן כעמיע - ניצן קוואנטן מעכאניק אין כעמיע.
* קאמפיוטאציע כעמיע - ניצן קאמפיוטער פראגראמען אין כעמי.
* כעמא־אינפארמאטיק - ניצן אינפארמאציע טעאריע אין כעמי.
* מאלעקול-מאדעלירן - סיסטעמען פון מאדעלירן מאלעקול־סטרוקטור.

קאַטעגאָריע:כעמיע
פייזאלאבאד

**פֿייזאַלאַבאַד** (; ביז 1979 **לייאַלפור**) איז די דריטע מערסט באפעלקערטע שטאט אין פאקיסטאן (נאך קאראטשי און לאהאר). ער איז געוואקסן צו ווערן א הויפט אינדוסטריעלער צענטער.

די שטאט האט א טרוקנפארט און אן אינטערנאציאנאלן פליפארט.

## צווילינג שטעט 
* 

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין פאקיסטאן
נאכט טיוב

דער **נאכט טיוב** אויף די לאנדאנער אונטערגרונט און לאנדאנער איבערגרונט איז די נאכט־צייט באדינונגען פאר פארער א גאנצע נאכט פרייטיק צונאכט און שבתע־נאכט אויף די   צענטראל, יובילי, נארדערן, פיקאדילי און וויקטאריע ליניעס, און אויף א טייל פון דער מזרח לאנדאן ליניע.

## הינטערגרונט 
[טעקסט=ערשטע נאכט טיוב באן אריינקומענדיק אין פימליקא|קליין|די ערשטע [וויקטאריע ליניע נאכט טיוב באו אריינקומענדיק אין פימליקא אונטערגרונט סטאנציע. אויף דער באן זענען געווען בירגערמייסטער פון לאנדאן סאדיק קאן און פארוואלטער־דירעקטאר פון לאנדאנער אונטערגרונט מייק ברוין.]]
ס׳איז אלעמאל שווער געווען האבן א באדינונג אויף דער לאנדאנער אונטערגרונט אין די נאכט שעה סיי וועגן דעם רעש סיי ווייל מען ניצט די נאכט שעה׳ן פאר אויפהאלטן ווערק. אין די סוף 1990ער יארן האט מען אנגעהויבן פארבעסערן די סטאנציעס און דאס סיגנאלירן וואס דאס האט אויפגעטון די מעגלעכקייט פון א נאכט באדינונג אויף דער אונטערגרונט.

די נאכט טיוב האט אנגעהויבן דעם 19טן אויגוסט 2016 אויף די צענטראל און וויקטאריע ליניעס.

אין דעצעמבער 2017 האט אנגעהויבן א נאכט באדינונג אויף דער לאנדאנער איבערגרונט פון דאלסטאן קנופ קיין ניו קראס גייט.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:לאנדאנער אונטערגרונט
סאדאל באן סטאנציע

**סאַדאל** () איז א באן סטאנציע אויף דער גרויס־מערבדיגער הויפטליניע פון לאנדאן פאדינגטאן וואס געפינט זיך אין דער לאנדאנער בארא פון אילינג, מערב לאנדאן.
די סטאנציע איז אין זאנע 4. די סטאנציע ווערט אויך באדינט דורך היטרוי קאנעקט פון פאדינגטאן קיין היטרוי ערפארט.

כדי צוצוגרייטן פארן איינפירן פון דער עליזאבעט ליניע האט TfL באן איבערגענומען די פארוואלטונג פון דער סטאנציע אין דעצעמבער 2017. 

## היסטאריע 
די גרויס-מערבדיקע באן האט געעפנט די סטאנציע דעם 1טן מיי 1839.

## באדינונגען 
TfL באו:
*  די סטאנציע ווערט באדינט פון פיר באנען א שעה קיין פאדינגטאן, צוויי באנען א שעה קיין  און צוויי קיין .
גרויס-מערבדיקע באן:
* באנען אויף דער גרויס-מערבדיקער ליניע צווישן פאדינגטאן און רעדינג שטעלן זיך אפ אין דער סטאנציע; טייל באנען פארן ווייטער קיין דידקאט.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
ראקלענד כשר

**ראקלענד כשר** () איז דער צווייטער גרעסטער כשרער סופערמארק אין די פאראייניגטע שטאטן, נאך זיבן מייל מארק אין באלטימאר, מערילענד. ער געפינט זיך אין דעם איינקויף צענטער "שאפערס העווען" אין מאנסי, ניו יארק.

זיי פארמאגן א באזונדערע בעקעריי, דעלי, פיש-געשעפט, און א ספרים-געשעפט מיטן נאמען "מרכז".

## היסטאריע 
דער פלאץ איז געגרידענט געווארן דורך פינחס קליין, דער וויזשניצער ראש הקהל און א גרויסער בעל צדקה. דאס איז א מעגא סופערמארקעט​ וואס האלט אין זיך צענדליגע געשעפטן מיט א ריזיגן שפייזקראם און עסן געשעפט וואס איז געווען די ערשטע אין א אידישן געגנט וואס געהערט צו א אידישן בעל הבית. דעם שפייזקראם האט פריער געעפנט יחיאל רויזנבערג מיט א אנדער נאמען. שפעטער האט פנחס קליין דאס אפגעקויפט און פיל פארברייטערט און פארגרעסערט ביז ער האט אפעגעקויפט אין 2005 א ריזיגן מאגאזין און געמאכט די מעגא געשעפט מיט א נעץ פון צענדליגע געשעפטן אינעם מאל וואס מ'קען דארט אלץ קויפן. 

ביז 1988 איז ראקלענד כשר געווען דער גרעסטער כשר׳ער סופערמארקעט אין די פאראייניגטע שטאטן, היינט צו טאגס איז זיבן מייל מארק אין באלטימאר דער גרעסטער, און ראקלאנד כשר נעמט דעם צווייטן פלאץ.

## זעט אויך 
## רעפערענצן
## וועבלינקען
* ראקלענד כשר

קאַטעגאָריע:כשרות
קאַטעגאָריע:קליינהאנדל
קאַטעגאָריע:סופערמארקן
קאַטעגאָריע:מאנסי
דאמף לאקאמאטיוו

[קליין|280px|אַן SAR Class 25 לאָקאָמאָטיוו אין [הארטסוואטער|האַרטסוואָטער]]
[קליין|[דזשארדזש סטיוונסאן|סטיוונסאָנ'ס "ראָקעט"]]
קליין|א בריטישער טאַנק-לאָקאָמאָטיוו
[קליין|אַ [טענדער (וואגאן)|טענדער פֿון אַ דאַמף־לאָקאָמאָטיוו]]
א **דאַמף־לאָקאָמאָטיוו** אדער **פאַרע־לאָקאָמאָטיוו** איז א דאַמפֿמאָטאָר אייזנבאַן לאָקאָמאָטיוו. זיי זענען אפט גענוצט געווען פון בערך 1830 ביז 1970. דערנאך דיזל און עלעקטרישע לאקאמאטיוון זענען מער אפט גענוצט געווען. דער ערשטער דאַמף־לאָקאָמאָטיוו איז געבויט געווארן דורך ריטשארד טרעוויטיק פאר אן אייזנבאן ליניע צו פירן אייזן ביי אן אייזן פֿאַבריק אין וויילס. 

א דאַמף־לאָקאָמאָטיוו ארבעט דורך פֿאַרברענען א ברענשטאָף ווי קויל אין א ספעציעלער הרובע וואס הייסט א פייער-קאמער. דאס מאכט הייסע גאזן וועלכע גייען ארויף און גייען דורך רערן אין א קעסל - א גרויסער טאנק וואס פֿאַרמאָגט וואסער. דאס הייצט דאס וואסער, וואס מאכט פארע. די פארע גייט דערנאך דורך אן אנדערן ריר צו א צילינדער. דערנאך שטופט די פארע דעם פּיסטאָן, וואס שטופט א מעטאלן דישעל וואס פארבינדט די רעדער, און באוועגט דעם לאָקאָמאָטיוו. דערנאך גייט ארויף די פארע דורכן קוימען.

דאַמף־לאָקאָמאָטיוון זענען גענוצט געווארן ביז איצט אין פילע אויסוואַקסנדיקע לענדער אין וועלכע די אייזנבאנען זענען נישט געווען עלעקטריפֿיצירט.

## וועבלינקען 
## זעט אויך 
* דיזל לאקאמאטיוו
* עלעקטרישער לאקאמאטיוו

קאַטעגאָריע:לאקאמאטיוון
קאטעגאריע:באן טראנספארט
רייען זינק

קליין|רייען זינק אין 2016
**רייען זינקע** (געבוירן דעם 1טן נאוועמבער 1961) איז אַן אמעריקאנער פּאָליטיקער ער האט געדינט ווי דער יו. עס. רעפּרעסענטאַטיוו פֿאַר מאנטאנא קאַנגרעשאַנאַל דיסטריקט. ער איז א רעפּובליקאַנער, ער האט אויך געדינט ווי אַ מיטגליד אין דער מאָנטאַנאַ סענאַט, פארטרעטנדיג דעם 2טן סענאַט דיסטריקט.

ער איז א לוטעראנער

קאַטעגאָריע:קאנגרעסלייט
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
דוב לאנדא

קליין| בבדיקת אתרוג לסוכות
קליין| במצוות כתיבת אות בספר תורה
הרב **אפרים דוב לאנדא** (געב' ז' ניסן תר"צ, דעם 5טן אפריל 1930) איז איינער פון די ראשי ישיבות פון דער סלאבאדקער ישיבה אין בני ברק. ער געהערט צום חוג חזון איש און איז א מיטגליד אין דעם נשיאות פון ועד הישיבות.

## לעבנסגעשיכטע 
ער איז געבוירן געווארן אין פוילן צו טוביה יוסף לאנדא, אן אייניקל פונעם סטריקאווער רבי׳ן רבי אלימלך מנחם מענדל לאנדא, און זיין ווייב דבורה. ווען ער איז געווען אלט פינף יאר איז ער ארויף אין ארץ ישראל מיט זיינע עלטערן און זיין שוועסטער גאלדא; אונטערוועגס קיין ארץ ישראל איז געבוירן געווארן זיין שוועסטער רבקה. די משפחה האט זיך באזעצט אין רחובות. ער האט געלערנט אין יישוב החדש, און נאכהער אין פאנעוועזש און אין דער חברונער ישיבה. ער האט געלערנט בחברותא עטלעכע מאל מיטן חזון איש, וועמען ער האלט פאר זיין  רבו מובהק. 

ער האט געהייראט עדינה, אן אייניקל פון הרב אייזיק שאר, סלאבאדקער ראש ישיבה אין דער ליטא און שפעטער אין בני ברק, א טאכטער פון זיין זון הרב יוסף, וואס איז אומגעקומען אין דער חורבן אייראפע. נאך זיין חתונה האט מען אים באשטימט א מגיד שיעור אין דער ישיבה. מיט די יארן האבן געזאמלט ארום אים א גרופע תלמידים וואס האלטן אים פאר זייער רב מובהק. אין די אנהייב תש״ם יארן האט מען אים באשטימט א ראש ישיבה.

אין יאר תשמ"ט (1989), ווען די דגל התורה פארטיי האט געוואלט לויפן באזונדער פון אגודת ישראל אין די וואלן פאר דעם בני ברק שטאטראט, האט ער ארויסגעגעבן אין א בריוו זיין מיינונג דערקעגן.

## משפחה 
זיין איינציגער זון איז הרב יוסי אברהם ישעיהו לאנדא, ראש כולל סלאבאדקע אין בראכפעלד און א מגיד שיעור אין דער סלאבאדקער ישיבה. 

זיינע איידעמער זענען: הרב איסר זלמן שווארצמאן - זון פון הרב דוב שווארצמאן און ראש כולל פון עטרת שלמה אין מודיעין עילית, און הרב שמואל בערטלער - אן אייניקל פון  הרב שמואל וויינטרויב און א בורר און דיין חושן משפט אינעם  בית דין פון הרב ניסים קארעליץ. 

זיין יונגערער ברודער איז הרב שריה לאנדא, מו"ל ומהדיר. אין א סך פון די ספרים וואס ער האט ארויסגעגעבן דרוקט ער זיין ברודער׳ס חידושים, צווישן זיי: קצות החושן, הלכות ריבית, שו"ת מהרי"ט און נאך.

זיין שוועסטער רבקה האט געהייראט הרב אהרן זאקס, ראש ישיבה פון דער סלאבאדקער ישיבה קטנה, און א ברודער פונעם פריערדיקן ראש ישיבה הרב עמרם זאקס.

## זיינע ספרים 
* **זכר דבר**
* **זכר טוב**
* **מנחת דבר** אויפן ספר מנחת חינוך

## זיינע תלמידים 
* הרב אברהם גענאכאווסקי מחבר אגן הסהר
* הרב מיכל זילבער
* הרב צבי מאיר זילבערבערג
* הרב יהודה סילמאן
* הרב שאול אלטער
* הרב משה יהודה שלעזינגער
* הרב שלום מאיר יונגערמאן נשיא ומקים מוסדות התורה והחסד במושבה זכרון יעקב שבצפון

## וועבלינקען 
* יעקב ב. פרידמן, "אַיי אַיי, ר' דוֹייב!"  • לדמותו של ר"י סלבודקא . אתר קוקר. פורסם במוסף חול המועד סוכות התשע"ו, של השבועון בקהילה.
* 

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:פינקל פאמיליע
קאַטעגאָריע:תלמידים פון חזון איש
לאס אנדזשעלעס טיימס

**לאס אַנזשעלעס טיימס** (ענגליש: *Los Angeles Times* אדער *LA Times)* איז אַ טעגליכע צייַטונג וואס ערשיינט אין לאס אנדזשעלעס, קאליפארניע, און ווערט פֿאַרשפּרייט איבער גאנץ אמעריקע.

דאס איז די צווייט-פאפולערסטע צייטונג אין גאנץ אמעריקע, נאך דער ניו יארק טיימס.

די צייַטונג איז געגרינדעט אום 4טן דעצעמבער, 1881.

די צייטונג איז אויך א שטארקע דעקונג, אויף די אלוועלטליכע אינטערטעינמענט, וואס איז מיינסטענס באזירט אין לאס אנדזשעלעס.

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:קאליפארניע
קאַטעגאָריע:צייטונגען
ענטערטעינמענט וויקלי

**ענטערטעינמענט וויקלי** (ענגליש Entertainment Weekly **EW**), איז א באזונדערע טייל אין די ניו יארק טיימס, וואס איז געאייגנט צו דעקן די פרישע פראגראמען אינעם פארוויילונגס טעמע, ווי פעסטיוואלן, טעאטער, מאוויס, מוזיק און ביכער.

דאס ערשיינט אין ניו יארק אלס טאָג צייטונג אין ענגלישער שפראך, און איז זייער פּרעזטיזשפול.

## וועבלינקען
*דער **ענטערטעינמענט וויקלי** וועבזייטל

קאַטעגאָריע:צייטונגען
קאַטעגאָריע:פילם מאגאזינען
נאכט אויף נאלעווקעס

**נאַכט אויף נאַלעווקעס** איז א בוך פון לידער אויף יידיש געשריבן דורך יוסף רובינשטיין און ארויסגעגעבן דורכן יידישן קולטור-קלוב אין באסטאן מיט דער מיטהילף פונעם דוד איגנאַטאָוו ליטעראטור-פאנד אין ניו יארק 1949.

דאס בוך איז איינגעטיילט אין צוויי חלקים: דער ערשטער טייל ווערט גערופן **מאָדעלן**, וועלכער איז אייגנטלעך דעם מחבר'ס ביך וואס ער האט אנגעשריבן אין ווארשע בעפאר דער קריג און עס איז געדרוקט געווארן ערב דער מלחמה דורך דעם יידישן פּען-קלוב אבער די גאנצע אויפלאגע איז ביים אויסבראך פון דער מלחמה אוועק מיטן רויך.

דער צווייטער חלק הייסט **גורל** און דאס באשטייט פון לידער געשריבן במשך זיינע צען יאר פון מלחמה-וואַנדערונגען 1939-1949.

די טעמע'ס זענען פארשידענע, אבער איבערהויפט שילדערט ער זיין באליבטע היימשטאָט די יידישע ווארשע.

די צייכענונגען אינעם בוך זענען געמאכט  דורך: מענדל רייף צו דער ערשטער אויסגאבע, אומגעקומען ביים קריג), אברהם וואלקאוויטש (צום צווייטן טייל) און יהודה טאָפעל (שער בלאט).

בס"ה אנטהאלט דאס בוך 188 זייטן.

## אינהאלט 
### ערשטער טייל 
* שטיללעבן, אכט-און-צוואנציג פאעמען
* באם פענצטער, צעהן
* ווארשע, צעהן
* אַלט-שטאט, צוויי

### צווייטער טייל 
* חומש מאטיוון, זעקס
* מיט קינדערשע אויגן, צעהן
* מענטשן און זאכן, פינעף
* בטחון, זעקס
* דריי פּאָעמעס, דריי

## וועב-לינקען 
קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער
קאטעגאריע:דיכטונג
קאטעגאריע:ווארשע
קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער געדרוקט אין ניו יארק אום 1949
דאס קליינע מענטשעלע

**דאס קליינע מענטשעלע אדער א לעבנס-באשרייבונג פון יצחק אברהם תקיף** איז דער עהרשטער ווערק וואס מענדעלע מוכר ספרים האט פארעפנטלעכט אויף יידיש.

עס איז צוערשט ערשינען אלס פארזעצונג אינעם קול מבשר אין די יארן 1863-1864. בײַם ארײַנשיקן האט ער זיך אונטערגעשריבן מיטן נאמען **סענדערל מוכר ספרים**, נאך א לעבעדיגן פארשוין, אבער דער רעדאקטאר אלעקסאנדער צעדערבוים האט דאס געטוישט צו "מענדעלע" און אזוי איז שוין זײַן פסעוודאנים געבליבן פאראייביגט.

## געשיכטע 
ער שילדערט ווי דער רב פין **גלופּסק** (זײַנס א צונאמען פאר בארדיטשעוו) לייענט פאר די צוואה פון א יוד א גביר פון די ראשי הקהילה פאר א גרופע נכבדים, ובתוכם ער אליין מענדעלע - ווי עס איז פארלאנגט אין דער צוואה דורכן נפטר.

## דרוקסאגראפיע 
* צווייטע אויפלאגע, אדעס, 1865
* דריטע אויפלאגע, ווילנע, 1866
* פערטע אויפלאגע, ווילנע, 1879 (אויפדאסניי איבערגעמאכט)
* 1907, אדעס, עהרשטער יובילעאום אויסגאבע פין מענדעלע'ס ווערק (א נייער וואַריאַנט מיט אויספיהרלעכע ענדערונגען, צים צווייטן מאהל)
* 1928, ווארשע, צווייטע באנד פון סעט **אלע ווערק**, פערלאג מענלעלע
* מאסקווע, 1935
* **געקליבענע ווערק** סעט, ניו יארק, איקוף 1946, עהרשטער באנד
* האישון הקטן : דאס קליינע מענטשעלע, חיפה, ה'תשמ"ד, מיט העברעיאישער איבערזעצונג זײַט בײַ זײַט

## וועבלינקען 
* די ווארשעווער דריק https://archive.org/details/nybc202697

קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער
חיים פלאהר

הרב **חיים פֿלאהר** איז דער רב און ראש כולל פון כולל זכרון מנחם אין מאנסי, ניו יארק. ער איז א באוואוסטער גאון און פירנדער מנהיג אין שטאט מאנסי.

הרב חיים פלאהר איז געבוירן ביי זיין טאטן הרב יוסף פלאהר זצ"ל  און זיין מוטער דוואשע, א טאכטער פון הרב שמעון שעין זצ"ל א שוחט.

רבי אלחנן וואסערמאן זצ"ל הי"ד איז געווען זיין סנדק זייענדיג אין אמעריקע ביי זיין ברית. זיין נאמען איז נאך דעם מלאך חיים אברהם דובער.

הרב חיים פלאהר שליט"א האט גענאסען הערצה און קירבות אלץ בחור ביים סאטמאר רבין רבי יואל טייטלבוים זצ"ל זיך רעכענדיג מיט זיין מיינוג ווען ער האט געשריבען זיין שיטה ספר ויואל משה און רבי חיים שליט"א האט אים אויפמערקזאם געמאכט הערות וואס ער האט מגיה געווען און דער סאטמאר רב האט אים געגעבן גערעכט 

ווי אויך האט דער ליטווישער מנהיג פון אגודת ישראל הרב יעקב קאמינעצקי זצ"ל געווען נאנט באפריידענט מיט אים ווי אויך אנדערע גדולים ווי הגאון רבי משה פיינשטיין זצ"ל ווי ער האט גענומען שימוש און רבנות ווי אויך ביי די רבנים הרב משה ביק ז"ל הרב משה שטערן ז"ל און הרב משה ניישלאס ז"ל.

רבי חיים האט אלץ קינד גלערינט ביי די מלאכים און א קורצע צייט אין צעהלים דערנאך און בית מדרש עליון ביי הגאון רבי ראובן גראזאווסקי זצ"ל און ביי זיין איידעם הרב דן אונגארישער און הרב גדליה שאר.

**כולל זכרון מנחם** **מוסדות החינוך** 

שפעטער ווען ביהמ"ד עליון האט זיך פארמאכט האט רבי חיים שליט"א מייסד געווען דעם כולל זכרון מנחם פאר רבנים און אברכים ת"ח וואס תורתם אמונתם, ווי זיי באקומען א שיינע געהאלט צו לערנין מיט הרחבת הדעת צענדליגער מורי הוראות און מגידי שיעורים זענען ארויסגעקומען במשך די יארן פון דער באוויסטער כולל צווישען זיי איז הגאון רבי שבתי וויגדער זצ"ל און פיל נאך אויך האט גלערינט און דער כולל אדמור מתולדות אהרן שליט"א הרב משה זילבערבערג שליט"א הרב ישראל דוד שלעזינגער שליט"א און הרב יושע כהן שליט"א און פיל נאך גרויסע ת"ח.

דער כולל האט אויכעט א בית דין און א בית הוראה וואס צווישען די רבנים בעלי הוראה זענען הרב יחזקאל גאלד שליט"א הרב נתנאל סוממער שליט"א הרב זלמן אילאוויטש שליט"א און נאך, אויך זיצט הרב חיים פלאהר שליט"א ביי פארשידענע שווערע דיני תורה'ס ווען עס דארף זיין אינטער די פארזיץ פון א אנערקענטע גדול וואס זאל מכריע זיין.

רבי חיים  איז דער מייסד פון די מוסדות תשב"ר ריבניץ פאר אינגלעך און בית שפרה מרים פאר מיידלעך וואס ער  טראגט דעם עול פון די מוסדות ברוחניות ובגשמיות,

**קנאות און שיטות**

רבי חיים שליט"א איז זייער שארף קעגין די חוקי תועבה, זייער שטארק א קעגין נעמען רעגירונג פראגראמען פאר מוסדות החינוך זאגענדיג אז דערנאך מישען זיך זיי אריין און די למודים און זאגען דעה'ס וואס משטייט אויס נסיונת וועגען געלט זאכען, ווי אויך האלט ער נישט פון לערנין למודי חול און מוסדות פאר יונגלעך, זייער שטארק א קעגין אלע פארטייען וואס גייען צו די בחירות און ארץ ישראל 

ביים יערליכן דינער פונעם כולל רעדט רבי חיים שליט"א ארום אקטועלע ענינים הצריכים חיזוק ווי למשל ביי די באקאנטע מציצה בפה פרשה האט הרב פלאהר שטארק ארויסגטרעטען א קעגין הרב טענדלער דער וואס האט געארבעט שטארק מען זאל אסר'ן מציצה בפה.

## זעט אויך 
## רעפערענצן
## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
הייז און הארלינגטאן באן סטאנציע

**הייז און האַרלינגטאן** () איז א באן סטאנציע אויף דער גרויס־מערבדיגער הויפטליניע פון לאנדאן פאדינגטאן וואס געפינט זיך אין דער לאנדאנער בארא פון הילינגדן, מערב לאנדאן.
די סטאנציע איז אין זאנע 5. די סטאנציע ווערט מערסטנס באדינט דורך היטרוי קאנעקט פון פאדינגטאן קיין היטרוי ערפארט. כדי צוצוגרייטן פאר די צוקונפדיקע קרייבצאן באדינונגען האט TfL באן איבערגענומען די פארוואלטונג פון דער סטאנציע אום 10טן דעצעמבער 2017.

## היסטאריע 
די גרויסער מערבדיקער באן האט געעפנט די סטאנציע מיטן נאמען **הייז** אין 1868.

## באדינונגען 
היטרוי קאנעקט:
*  די סטאנציע ווערט באדינט פון צוויי באנען א שעה קיין פאדינגטאן און צוויי קיין  (זונטיק קיין ).
גרויס-מערבדיקע באן:
* באנען אויף דער גרויס-מערבדיקער ליניע צווישן פאדינגטאן און רעדינג שטעלן זיך אפ אין דער סטאנציע; טייל באנען פארן ווייטער קיין אקספארד.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
האריזאנטן

**האָריזאָנטן** איז א יודיש-סאוועטישער ביך וועלכער אנטהאלט א זאמלונג פון דיכטונגען געשריבן דורך פופציג סאוויעטישע פאעטן  **פון דער היינט-צייטיגער סאוויעטישער-יודישער דיכטונג**, ד"ה דער צווייטער דור סאוויעטישע דיכטער, ערשינען אין יאר 1965 אין מאסקווע  דורך די סאוועטיש היימלאנד - סאָוועטסקי פּיאסטעל.

אונטער דער אלגעמיינער רעדאקציע  פון ארן ווערגעליס און קינסטלער ג. קראווצאָוו.

## אינהאלט 
עס איז געשריבן אינעם סאוועטישן-יודישן אויסלייג און נעמט אריין פאעזיע געשריבן אנגעהויבן  פון די פריע דרייסיגער יארן ביז '64 - איינגעטיילט לויט די פאַרפאַסער. א בילד פונעם מחבר ערשיינט נעהבן זאהן נאמען דורכאויסן ביך.

ביים סוף איז פארהאן צוויי בלעטער מיט קורצע ביאגראפישע ידיעות וועגן די אווטאָרן. בס"ה באשטייט דאס בוך פון 534 זייטן.

## ליסטע פון מחברים וואס זייערע ווערק ערשיינען אינעם ביך 
* הירש אשעראוויטש
* ריווע באליאסנע
* איטשע בארוכאוויטש
* רחל בוימוואל
* יאסל בוכבינדער
* חיים ביידער
* הירש בלאָשטיין
* דוד בראָמבערג
* איציק בראפנמאן
* מאטל גאלבשטיין
* אברהם גאנטאר
* מאטל גרוביאן
* מאטל גרוּוומאן
* שיקע דריז
* אייזיק הובערמאן
* ליובע וואסערמאן
* חנא וויינערמאן
* ארן ווערגעליס, דער רעדאקטאר
* מאטל טאלאלאיעווסקי
* משה טייף
* זיאמע טעלעסין
* שלמה טשערניאווסקי
* פייסי יאנאווסקי
* מאיר כאראץ
* שפרה כאלאדענקא
* דבורה כאראל
* דארע כייקינע
* ישוע לאצמאן
* מענדל ליפשיץ
* חנא לעווין
* יאסל לערנער
* חיים מאלטינסקי
* בוזי מילער
* מאטל סאקציער
* אברהם קאצעוו
* פיניע קיריטשאנסקי
* יוסף קערלער
* מארק ראזומני
* אפרים רויטמאן
* שלמה רויטמאן
* מאקס ריאנט
* הירש רעלעס
* מאטל שטורמאן
* יעקב שטערנבערג

### נייע שטימען 
* יוסף איצקאוו
* חיים גורעוויטש
* וולאדימיר דאנקא
* מישע מאגילעוויטש
* גאלדע מיכעלסאן
* יאנקל עלקיס

קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער
קאַטעגאָריע:ראטנפארבאנד
קאַטעגאָריע:דיכטונג
דעיוויד שולקין

**דעיוויד דזשאָנאטאָן שולקין** (געבוירן דעם 22טן יוני, 1959) ער איז דער איצטיגער אונטער סעקרעטאַר פון געזונט פֿאַר די יו. עס. דעפּאַרטמענט פון וועטעראַנס ענינים. ער איז געווארן נאָמינירט דורך דעם 44טן פּרעזידענט באראק אבאמא אום 18טן מאַרץ 2015 און איינגעשוואוירן געווארן אום 6טן יולי 2015. אום 11טן יאנואר 2017, האט פּרעזידענט דאנאלד טראמפ מודיע געווען אַז ער וועט נאָמינירן שולקין צו דינען ווי פאַרייניקטע שטאַטן סעקרעטאַר פאר וועטעראַנס ענינים.

## ביאגראפיע
### געבורט און יוגנט
שולקין איז געבוירן דעם 22סטן יוני 1959 און באַלאַ קינוואוד, פענסילוועניע. צו זיינע עלטערן  מארק און סאני. זיין טאטע איז געווען א פסיכיאטער און זיין מאמע איז געווען א פסיכיאטער טערעפיסט.

### אויסבילדונג
אין 1980 האט ער פארדינט אן ערשטן דיפלאם פון העמפשיר קאלידזש,מאסאטשוסעטס. אין 1986 האט ער פארדינט א דאקטאראט אין מעדיצין פון דעם מעדיצינישן קאלעדזש פון פענסילוועניע.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פאליטיקער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
טערי בראנסטאד

קליין|בראנסטאד און 2015**טערי עדוואַרד בראַנסטאַד** (געבוירן דעם 17טן נאוועמבער 1946) איז אַן אמעריקאנער פּאָליטיקער, וואס איז דער 42סטער גובערנאטאר פון אייאווע, דער איצטיגער טערמין האט זיך אנגעהויבן אין יאנואר 2011. בראַנסטאַד איז אויך געווען דער 39טער גובערנאטאר פון אייאווע פון 1983 ביז 1999, און ער איז געווען דער פּרעזידענט פון דעס מיינעס אוניווערסיטעט פֿון 2003 ביז 2009. ער איז אַ מיטגליד פון דער רעפּובליקאַנער פּאַרטיי. בראַנסטאַד האט געדינט דאס לענגסטע אין א גובערנאטאר אמט אין דער אמעריקאנער היסטאריע.

דעם 8טן דעצעמבער 2016, האט בראַנסטאַד אנגענומען  פּרעזידענט דאנאלד טראמפ'ס נאַמינאציע צו דינען ווי דער פאַרייניקטע שטאַטן אַמבאַסאַדאר צו כינע.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פאליטיקער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער גובערנאטארן
עד, עדד און עדי

**עד, עדד און עדי** (ענגליש: ''Ed, Edd 'n' Eddy*) איז אַן אַמעריקאַניש־קאַנאַדישע אנימירטע טעלעוויזיע סעריע באשאפן דורך דני אנטאנוטשי פאר קארטון נעצווערק.

## געשיכטע 
די מעשה גייט אום דריי יינגלעך מיט די נעמען עד, עדד און עדי. עד איז א גרויסער, איבערנאטירלעך שטארקער אבער פריינדלעכער טיפש. בדרך כלל טוט ער אלץ וואס עדי אים זאגט. עדד, וואס רב כאראקטערן "טופל די" (*Double D*) רופן, איז א שוואכער אבער פריינדלעכער בר-דעת. עדי איז א קליינער, עגאיסטישער, גיריק און פוילער טענות-ומענות מאכער. ער פארזוכט אלעמאל געלט צו כאפן כדי צו קויפן "דזשאברייקערס" (*Jawbreakers''). געוווינלעך קריגט ער דאס געלט פון די אנדערע קינדער אלס אויסטויש פאר שלעכטע פראדוקטען אדער באדינגונגען. עד און עדד העלפן אים דערביי.￼

קאַטעגאָריע:אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס
באמבערמאן

**באָמבערמאַן** (ענגליש: *Bomberman*) איז אַ ווידעאָ שפּיל סעריע פונעם יאפאנישע פירמע "האַדסאָן סאָפט", וואס איז ערשטנס געמאכט געווארן אין 1983.

קאַטעגאָריע:ווידעא שפילן
מיטש מעקאנל

קליין
**עדיסאן מיטשל "מיטש" מעקאָנל דזשוניער** (געבוירן דעם 20סטן פעברואר 1942) איז איינער פון די פאַרייניקטע שטאַטן סענאַטאָרן פֿון קענטאקי. ער איז א מיטגליד אין דער רעפּובליקאַנער פּאַרטיי, ער איז דער סענאט מערהייט פירער זינט דעם 3טן יאנואר,2015. ער איז דער 15טער רעפּובליקאַנער און דער 2טער קענטאקי סענאטאר צו פירן דעם פּאַרטיי אין דעם סענאַט. ער האט דאס לענגסטע געדינט אלס סענאטאר אין קענטאקי'ס היסטאריע.

ער איז פארהייראט צו אילעין טשאו.
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן סענאטארן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אדווארלד

**אָדוואָרלד** (ענגליש: *Oddworld*) איז אַ סעריע פֿון ווידעאָ שפּילן וואָס מען האָט געשפּילט אויף פּלייסטיישן קאָנסאָלן. שפּעטער זענען "אדווארלד" שפילן געמאכט פאר די עקסבאָקס קאָנסאָלן.

קאַטעגאָריע:ווידעא שפילן
שאן ספייסער

קליין
**שאן מייקל ספייסער** (; געבוירן דעם 23סטן סעפטעמבער, 1971) איז אַן אמעריקאנער פּאָליטישער סטראַטעגיסט.
ספייסער איז קאמיוניקאציע דירעקטער פון ​​דעם רעפּובליקאַנער נאַציאָנאַלן קאַמיטעט זייט 2011, און סגן סטראַטעגיסט זייט 2015.

אום 22טן דעצעמבער 2016, איז ספייסער באשטימט געווארן דער ווייסע הויז פּרעסע סעקרעטאַר פאר פרעזידענט דאנאלד טראמפ, און אום 24טן דעצעמבער 2016, איז ער  גערופען געווארן אויך דער ווייסע הויז קאָמיוניקאציע דירעקטאָר.

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פאליטיקער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
די מאפעטס

**די מאַפּעטס** (ענגליש: *The Muppets*) זענען אַ גרופּע ליאַלקעס וואָס זענען געווען אין דער טעלעוויזיע סעריע "דער מאַפּעט שוישפיל" (ענגליש: *The Muppet Show*). דער הויפט כאראקטער איז קערמיט די פראש (*Kermit The Frog*). ער איז גרין, פֿרייַנדלעך און רעדט ענלעך מיט רוב די אנדערע מאַפּעטס.

## פילמען 
די גרופּע האט א סאך פילמען מיט א סאך בארימטע אקטיארן געמאכט:

* "מאַפּעטס מערסט געוואלט" (*Muppets Most Wanted*) מיט ריקי דזשערווייס און אנדערע.
* "די מאַפּעטס מיט ברעדלי קופער (*Bradley Cooper*) און אנדערע.
* "די מאַפּעטס אין דער מכשף פֿון אָז" (''The Muppets' Wizard Of Oz*) מיט אשאנטי און אנדערע.
* "מאַפּעטס אוצר אינזל" (*Muppet Treasure Island'') מיט טים קערי און אנדערע.
* "די מאַפּעטס' ניטל-זמר" (*The Muppet Christmas Carol*) מיט הער מייקל קיין און אנדערע.

קאַטעגאָריע:פיקטיווע כאראקטערן
עגאליטאריאניזם

**עגאַליטאַריאַניזם** (ענגליש: *egalitarianism*) איז אַ פּרינציפּ וואָס הייסט אַלע מענטשן זאָלן האָבן גלײַכע רעכטן, נישט געקוקט אויף מין, גזע און געזעלשאַפֿטלעכן קלאַס. דאס פרעפיקס "עגאל-" קומט פון דעם פראנצייזישן ווארט "égal" וואס הייסט גלײַך.

קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
דוד מלך פרידמאן

קליין|דוד פרידמאן
רבי **דוד "אלימלך" מיילעך פרידמאן** (געבוירן 1959 יאר, כ"ב אב תשי"ח) איז אַן אמעריקאנער באנקראטירונג אדוואקאט. ער איז נאמינירט געווארן דורך דאנאלד טראמפ אין דעצעמבר 2016 צו זיין דער אמבאסאדאר פאר די פאראייניגטע שטאטן צו ישראל.

## ביאגראפיע
### געבורט און יוגנט
פרידמאן איז געבוירן אין 1959 איינער פון פיר קינדער צו מאָריס און אַדדי פרידמאן. זיין פאָטער איז געווען אַ רב אין טעמפל הלל, אַ קאָנסערוואַטיווע שול אין צפֿון וואָדמער, ניו יארק, אַ שטעטל אין לאנג איילענד, און געדינט ווי דער הויפט פון דעם ניו יארק באָרד פון רבנים. זיין מוטער איז געווען אַ הויכשולע לערערין אויף ענגליש. פרידמאן איז אויפגעוואקסן אין וואדמער, ניו יארק.

### אויסבילדונג
ער האט פארדינט א בי.עי. דיפלאם אין אנטראפאלאגיע פון קאָלומביע אוניווערסיטעט, גראַדואירנדיג אין 1978, און א דיפלאם געזעץ פון ניו יארק אוניווערסיטעט שולע פון ​​געזעץ, גראַדואירנדיג אין 1981.

### קאריערע
פרידמאן איז אַ באנקראטירונג אדוואקאט וואס האט אָפט פארגעשטעלט דאנאלד טראמפ און די טראמפ ארגאניזאציע. ער איז אַ גרינדונג שותף פון די געזעץ פירמע *קאַסאָוויטז, בענסאָן, טאָררעס און פרידמאן,* וואָס ער האט מיטגעטיילט אין 1994. אין 2005 האט ער געבויעט אַ פּערזענליכע פרייַנדשאַפט מיט דאנאלד טראמפ ווען טראַמפּ איז געקומען צו זיין פֿאָטערס שבעה. ער האט מייעץ געווען טראַמפּ אויף ישראל און אידישע אישוס דורכאויס זייַן פּרעזעדענטליכע קאַמפּיין, קאָ-טשעירינג טראַמפּ'ס ישראל'ס יועץ קאַמיטע צוזאמען מיט דזשייסן גרינבלאט.

### אמבאסאדער צו ישראל
אום 15טן דעצעמבער 2016 האט די קאבינעט איבערגאנג גרופע פון פּרעזידענט דאנאלד טראמפ געמאלדןאַז פרידמאן איז געווארן אויסגעקליבן צו ווערן נאמענירט ווי דער פארייניקטע שטאטן אמבאסאדאר צו ישראל. פרידמאן האט אין אַ דערקלערונג געזאגט אז ער וויל העלפן אריבערפירן די יו. עס. אמבאסאדע אין תל-אביב צו ירושלים, אזוי ווי טראמפ האט פארשפראכן אינעם קאמפיין. און אזוי ווי עס איז שוין אדוירכגעפירט  געווארן אין קאנגרעס דעם ירושלים אמבאסאדע אקט אין 1995 מיט א גאר א גרויסע מעהרהייט, אבער אלע פרעזידענט'ן ביז היינט פון ביידע, דעמאקראטישע און רעפּובליקאַנער פארטייען, האבן געניצט דעם לעגאלן וועג פון צייטווייליג פארזוימען מיטן אויסרייד אז עס וועט אנזייען א כעאס און די ראיאן.
## משפחה
דוד מיילעך פרידמאן איז אן ארטאדאקסישער איד וואָס רעדט פליסיג העברעאיש. זײַן בר־מצווה־צערעמאָניע איז פֿאָרגעקומען בײַם כותל.

פרידמאַן האָט חתונה געהאַט מיט תמרי דבורה סאַנד אין 1981, און זיי האָבן פינף קינדער. זיי פאַרמאָגן אַ דירה אינעם טאלביע געגנט אין ירושלים, וואָס זיי באַזוכן אויף יום טוּב מיט זייערע קינדער און אייניקלעך. דעם 15טן אויגוסט 2017 איז זײַן טאָכטער, טליה, עולה קיין ארץ ישׂראל.

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן

קאַטעגאָריע:אמבאסאדארן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
עריק טראמפ

קליין|עריק טראמפ
**עריק פרעדריק טראמפ** (ענגליש: * Eric Friedrick Trump*; געבוירן 6טן יאנואר, 1984) איז אַן אמעריקאנער ביזנעסמאן און א געוועזענער טעלעוויזיע פּערזענלעכקייט. ער איז דער דריטער קינד און צווייטער זון פון דעם פּרעזידענט פון די פאַרייניקטע שטאַטן, דאנאלד טראמפ, און איוואנא טראמפ. צוזאמען מיט זיין ברודער דאן דזשוניער פירט ער די טראמפ ארגאניזאציע דוירכאויס זיין פאטער׳ס פרעזידענט טערמין, צו פארמיידן קעגנזייטיגע אינטערעסן.

## זעט אויך
* טראמפ פאמיליע

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן

עריק
קאַטעגאָריע:ביזנעסלייט
ירושלים אמבאסאדע אקט

[קליין|די איצטיגער [יו.עס. אמבאסאדע  אין תל אביב-יפו]]
**דער ירושלים אמבאסאדער אקט פון 1995** איז א געזעץ פון די פאראייניקטע שטאטן וואס איז אדורכגעפירט געווארן אין דעם 104טן קאנגרעס אום 23טן  אקטאבער 1995 מיט גאר א גרויסער מערהייט וואס פארפליכטעט אריבערצופירן די יו.עס. אמבאסאדע אין ישראל פון תל אביב צו ירושלים.

דער געזעץ איז געשטיצט געווארן אינעם סענאט דורך 93 אקעגן 5, און אינעם רעפרעזענטאנטן-הויז מיט 374 שטימען אקעגן 37.

אלע פרעזידענטן ביז היינט, סיי דעמאקראטישער און סיי רעפּובליקאַנער (אריינגערעכנט באראק אבאמא,  דזשארדזש וו. בוש,) האבן פארפליכטעט ווען זיי זענען געלאפן פאר פרעזידענט אז זיי גייען למעשה אריבערפירען די אמבאסאדע אבער ווען זיי זענען געקומען צום מאכט האבן זיי געניצט דעם לעגאלן כח צו מאכן א צייטווייליגע פארזוימונג דאס אריבערפירן מיטן אויסרייד אז עס וועט אנזייען א כאאס אין דעם ראיאן.

אבער פרעזידענט דאנאלד טראמפ האט יא פארפליכטעט זיין צוזאג ווען אין דעצעמבער 2017 האט ער געמאלדן אז די פאראייניקטע שטאטן וועט אפיציעל אנערקענען ירושלים אלץ דער הויפט שטאט פון ישראל און וועט אריבערפירן אהין איר אמבאסאדע

די טראמפ אדמינסיטראציע האט געמאלדן אז די אמבאסאדע פון די פאראייניקטע שטאטן און ישראל וועט ווערן אריבערגעפירט און ירושלים מאי דעם 14טן 2018 , ווען ישראל פייערט 70 יאר צו איר זעלבסשטענדיקייט.
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
קאַטעגאָריע:ירושלים
טאטשקע

לינקס|קליין|300x300פיקס|טאַטשקע
א **טאַטשקע** אדער **זאַמד וואָגן** איז א וועגל מיט געוויינלעך בלויז איין ראָד (צומאָל האט א טאטשקע צוויי רעדער) וואס ווערט געפירט דורך א מענטש.

מען ניצט זי צו טראגן א לאַסט א שטיק וועג. אחוץ דעם ראד האט די טאטשקע צוויי הענטלעך, צוויי פיסלעך, און א פּלאץ וואו מען קען אריינלייגן זאכן. בכדי צו פירן די טאטשקע הייבט מען אויף די הענטלעך אזוי אז די פיסעלעך רירן נישט אן די ערד, און די געוויכט ליגט טייל אויפן מענטש און טייל אויפן ראד. ווען מען בויעט ניצט מען א טאטשקע צו טראגן זאמד, און גערטנער ניצן א טאטשקע צו טראגן ערד.

## היסטאריע 
די ערשטע זיכערע מקור וואו מען זעט אז מ'האט זיך באניצט דערמיט איז אין כינע בערך הונדערט-פופציג יאר פֿאַר דער ציווילער ציילונג. ס'דא וואס האלטן אבער אז די גריכן האבן שוין געהאט אזא וואגן מיט א פּאָר הונדערט יאר פריער.

## וועב לינקען 
* צייכענונגען פין טאטשקעס  אין מיטלאלטער 

קאַטעגאָריע:ווערקצייג
איוואנא טראמפ

**איוואנא מאַריע טראַמפּ**  (אין ענגליש: **Ivana Marie Trump**; 20סטן פעברואר, 1949 – 14טן יולי 2022) איז געווען אַ טשעכיש-אמעריקאנער ביזנעספרוי, שרייבערין און פובליציסטיסט (ארויסגעבער פון ביכער), און די ערשטער ווייב פון דאנאלד טראמפ, פּרעזידענט פון די פאראײניגטע שטאטן. זיי האבן זיך געשיידט אין 1992 אבער זי איז געבליבן מיט די משפחה נאמען טראמפ.

## ביאגראפיע 
זי איז געבוירן געווארן אלס **איוואַנאַ זעלניטשקאווע** אין דער מעהרישער שטאָט זעלין (פריער געווען באקאנט ווי גאָטוואַלדאָוו), טשעכאסלאוואקיי, צו מילאָס און מאַריע. 

איר פאָטער האט פון זייער א יונגער עלטער געשטיצט און געשטארקט איר סקי טאלאנט.

זי האט געהאט מיט דאנאלד טראמפ דריי קינדער: דאנאלד טראמפ דזשוניער, איוואנקא טראמפ, און עריק טראמפ.

## זעט אויך
* טראמפ פאמיליע

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
איוואנא
די גאר משונהדיקע עלטערן

**די גאָר משונהדיקע עלטערן** (ענגליש: *The Fairly OddParents*) איז אַן אַמעריקאַנישע וויצבילד סעריע. דער סיפּור־המעשׂה איז וועגן אַ ייִנגל מיטן נאמען טימי טערנער (געשפילט דורך טאַראַ סטראָנג) וואָס האָט זיך פּעסטענדיקע עלטערן וועלכע הייסן טאקע נאר טימי'ס מאמע און טימי'ס טאטע, אַ רישעותדיקע קינדהיטערין מיטן נאמען וויקי און להבדיל אויך צוויי פֿעעס מיט די נעמען קאסמא און וואנדא וואָס באַוויליקן אים זײַנע ווינטשונגען.

טימי'ס לערער הייסט דענזעל קראקער און איז אויך זייער געמיין צו אים. ער וווינסט מיט זיינערומצטער. נאר ער ווייסט איבער טימי'ס פע און פארזוכט אלעמאל צו באווייזן דער וועלט אז פעעס זענען אמתדיקעס. אז מען לערנט אז טימי האט פעעס וועט ער זיי פארלירן. 

טימי'ס שולפריינדע הייסן טשעסטער מאקבאדבאט (וואס איז זייער ארעם) און איידזשיי (וואס איז זייער אינטעליגענט און רייך).

אין כמעט יעדער עפיסאדע גייט איינע פון זיינע ווינטשונגען שלעכט און ער מוז נאכדעם ווינטשען אז אלץ וואלט זיין ווידער אזוי ווי פארדעם ער האט די ווינטשונג געקריגט. 

ער האט ליב א מיידל אין זיינער שולע וואס הייסט טריקסי טאנג.

קאַטעגאָריע:אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס
פאלאנע

**פאלאנע** (;  *פאלאנאע*) איז א שטאט אויפן טייך כאמארע אינעם כמעלניצקער גובערניע פון מערב אוקראינע. זי איז די הויפטשטאט פונעם פאלאנער ראיאן. 

די באפעלקערונג איז געשאצט אומגעפער 23,211 (ווי אין 2001).

פאלאנע געפינט זיך אויף דער is situated on the שעפעטיווקע-בערדיטשעוו אייזנבאן ליניע.

## היסטאריע 
פאלאנע איז באוואוסט שוין פון 996, ווען מ׳האט זי דערמאנט וועגן די שטייערן פון פרינץ וולאדימיר דער גרויסער. דורכאויס די מיטל אלטער איז פאלאנע געווען באוואוסט פאר איר שלאס און די שטאט האט געהאט מאגדעבורג רעכטן. אין 1648 האט דאס מיליטער פון באגדאן כמעלניצקי אויסגעהרג׳עט 10,000 יידן (צווישן זיי דער באוואוסטער רבי שמשון אסטראפאליער) וואס האבן געפינען אנטרינונג צווישן די שטאטישע מויערן 

אין מאדערנע צייטן האט פאלאנע שטאט סטאטוס זייט 1938.

פאלאנע האט געהאט א שיינע יידישע באפעלקערונג. אין דער צווייטער וועלט-מלחמה האבן די דייטשן וואס האבן אקופירט די שטאט געהאלטן די יידן פארשפארט אין א געטא. אוקראינישע פאליציי האבן זיי געהיט. אין 1941 און 1942, האט מען דערמארדעט הונדערטער יידן אין מאסן הינריכטן אויסגעפירט דורך אן איינזאצגרופע.

## באקאנטע מענטשן 
*רבי יעקב יוסף פון פאלאנע, דער ״תולדות״
* דער דיכטער פרץ מארקיש איז געבוירן געווארן אין פאלאנע אין 1895.

## גאלעריע 

File:Земляна фортеця з муро-ваним бастiоном (змiш.) Полонне.jpg|פאלאנער פֿעסטונג
File:Млин у Полонному.jpg|אלטער וואסערמיל
File:Lesia-ukraiinka-polonne-01.JPG|לעסיא אוקראינקא׳ס הויז 

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* היסטאריע פון דער יידישער קהילה אין פאלאנע

קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
לוד גני אביב באן סטאנציע

**לוד גני אביב באַן סטאַנציע** איז א ישראל באנען סטאנציע אויף דער ליניע פון נתניה קיין ראשון לציון אדורך תל אביב, וואס באדינט דעם גני אביב געגנט אין לוד. מ׳האט געעפנט די סטאנציע דעם 10טן מיי 2008.

## באדינונג
* איין באן א שעה דרומדיק קיין ראשון לציון
* איין באן א שעה צפונדיק קיין תל אביב ההגנה (אין די שפיץ שעה׳ן קיין )

## רוטעס 
## װעבלינקען 
* לוד-גני אביב 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
פוילישע ווערטער אין יידיש

פאלגנד איז א ליסטע פון ארגינעלע פוילישע ווערטער, מיט זייער ארגינעלן אויסלייג, וועלכע זענען ארײַן אין אלע דיאלעקטן פין יידיש.

* אוליצע - Ulica
* באָראָוויק - Borowik
* באָראָווקע - Borówka
* דאָבראַנאָץ - Dobranoc
* דאָברידזיען - Dzień dobry
* וועווערקע - Wiewiórka
* וועטשערע - Wczoraj
* זאַקאָן - Zakon
* טאטשקע -Taczka
* טרוסקאווקע - Truskawka
* טשאטשקע/צאצקע - Cacko
* ליאַלקע - Lalka
* נודנע - Nudny/Nudno
* פיאווקע - Pijawka
* פיראג - Pieróg
* קעשענע - Kieszeń
* שמאַטע - Szmata 
קאַטעגאָריע:יידיש
קאטעגאריע:פויליש
קאטעגאריע:רשימות
דער קאמעדיאנט

**דער קאָמעדיאַנט** איז א ישראלישער דאקומענטארער פילם ערשינען אין יאר 2000 וועלכער דערציילט די געשיכטע פין דער פאמיליע פונעם אקטיאר פסח'קע בורשטיין און זייער ראָלע אין דעם יודיש טעאטער  דורך אינטערוויוס מיט די בורנשטיין'ס און אנדערע פערזענלעכקייטן פון דער בינע.

די פילם איז געמאכט געווארן צו זײַן הונדערטסטן געבוירן-טאָג אין 1996.

דער פילם אנטהאלט אויך זעלטענע בילדער און אויפֿטריטן פין פסחקע און אנדערע אקטיארן. ער האט געווינען צוויי ישראלדיגע אויסצייכענונגען.

## געשיכטע 
## פּיעסעס וועלכע ווערן דערמאנט אינעם פילם 
* א חתונה אין שטעהטל
* די מגילה

## אנטיילנעמער 
* זײַן ווײַב ליליע לוּקס
* מייק בורשטיין
* זײַן טאכטער זיסעלע\סוזי
* פייוויש פינקל
* מרדכי צאנין
* ישראל בעקער

## וועב לינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt0213569/

קאַטעגאָריע:דאקומענטארע פילמען
קאַטעגאָריע:2000 פילמען
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך פילמען
קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאַטעגאָריע:העברעאיש-שפראכיגע פילמען
קאַטעגאָריע:ישראל פילמען
קאטעגאריע:טעאטער
איוואנקא טראמפ

קליין|300x300px|מיט א ארטאדאקסישן היטל אויפ'ן קאפ ביי א באזוך אין ארץ ישראל
קליין|איוואנקא
**איוואנקא מאריע טראמפ** (ענגליש:* Ivanka Marie Trump*; געבוירן דעם 30טן אקטאבער 1981), אויך באקאנט מיט איר אידישן נאמען **יעל קושנער**, איז די טאָכטער פונעם פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן, דאנאלד טראמפ, געבוירן פון זיין ערשטער פרוי, איוואנא טראמפ. זי פארמאגט גאר גרויס מאכט אין ווייסן הויז, ווי מאנכע ווילן גאר זאגן אז זי איז ממש ווי די ערשטע פרוי, זייענדיג אין ווייסן הויז גאר אסאך, וואו זי האט אויך א פריוואטע אפיס דארט. 

## ביאגראפיע
זי איז געווען אַ אמעריקאנער ביזנעספרוי און געוועזענע טעלעוויזיע פּערזענלעכקייט און א מאדעלקע.  

נאך דעם וואס זי האט זיך באקענט מיט זשארעד האבן זיי זיך צעטיילט פאר א תקופה נאך וואס זיינע עלטערן האבן נישט צוגעשטימט צי זייער חברותא צוליב וואס זי איז נישט געווען א איד, זיי זענען צוריק צוזאמען ווען זי האט זיך מגייר געווען. דערנאך האט זי געהייראט איר אידישן מאן דזשערעד קושנער אין 2009, פון וועמען זי האט דריי קינדער, אראבעלע רויז, דזשאסעף פרעדריק און טעאדאר דזשעימס.

 זי האט געשריבן א פאר ביכער, די באקאנטסטע פון זיי איז "פרויען וואס ארבעטן".

זי האט א רייע צירונגען און קליידונג וואס טראגן איר נאמען.

## רעליגיע 
טראַמפּ איז געווארן ערצויגן אלס פּרעסביטעריאַן. איידער איר חתונה, אין יולי 2009, האט זי נאָך געלערנט איבער אַ יאָר צייט מיט רבי עלי וויינשטאק פון דער מאָדערן־ארטאדאקסישע ראמאז שולע. זי האט זיך מגייר געווען צו ארטאדאקסישער אידישקייַט און גענומען דעם העברעישן נאָמען "יָעֵל" . זי באשרייבט איר גירות אלס אַ "וואונדערבארע און שיינע נסיעה" וואָס איר פאָטער האט געשטיצט "פון ערשטן טאָג", און אַז ער האט "קאָלאָסאַלן רעספּעקט" פֿאַר דער אידישער רעליגיע. זי פראבירט צו האלטן אַ כשר'ע דיעטע און דעם אידישן שבת, ווי זי האט געזאָגט אין 2015: "עס איז אַזאַ גוטע לעבן באַשלוס פֿאַר מיר ... איך האב טאַקע געפונען אַז מיט אידישקייַט ווערט געשאפן אַ וואונדערבארן פּלאַץ פֿאַר משפּחה שייכות און איבערגעגעבנקייט. פֿון פרייטאג ביז נאך שבת טוען מיר נישט גארנישט. מיר רעדן נישט אויפן טעלעפאָן. איוואנקא טראַמפּ האט געשיקט איר טאָכטער צו קינדער-גאָרטן ביי אַ אידישער שולע אין ניו יארק סיטי. זי זאגט אַז "עס איז אַ ברכה פֿאַר מיר צו האָבן זי אהיימקומען יעדע נאַכט און מיטטיילן מיט מיר די אידישקייט וואס זי האט געלערנט, און זינגען לידער פֿאַר מיר איבער יום טוב". 

איוואנקא און איר מאַן האבן געמאכט אַ באזוך ביים אוהל פונעם לובאַוויטשער רבי׳ן אין קווינס, באַלד פֿאַר איר טאַטע'ס וואַלן זיג.

זיי האלטן זיך ארטאדאקסיש אבער האבן אנגעמאכט א סומאטאכע ווען זיי האבן זיך באטייליגט ביים איינשווערונגס צערעמאניע פון איר פאטער אום שבת מיט אן אזויגערופענעם היתר פון א רב, אבער מען האט זיי געזען מאכן בילדער דערנאך.

אבער למעשה חוץ פון שבת און כשרות וואס זי האט געזאגט ביי א אינטערוויו אז זיי היטן, ווייסט מען אז אויף צניעות היט זי נישט, זי דעקט נישט צו איר האר.

## וועבלינקען 
[קליין|מיט איר מאן [דזשערעד קושנער אום פעברואר 2017]]
* אירע אויפטריטן ברבים
* איר ביאגראפיע
* איבער איר באזוך ביים ליובאוויטשער
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:גרים
קאַטעגאָריע:ביזנעסלייט
איוואנקא
וועלטלעכע ביכער איבערגעזעצט אויף יידיש

א ליסטע פון סעקולערע ביכער איבערגעזעצט אויף די יידישע שפראך.

* אלענדארפ'ס מעטהאדע, (אלכסנדר הארקאווי), היברו פאבלישינג קא, 1910 (ענגליש)
* משה רבנו אדער טשארלס דארווין, א. דאדעל, (דר. בראמבערג), פּראָגרעס, לאנדאן (1910)
* די צוויי-פיסיגע חיה, עמיל זאלא, (מ. זאַמעטקין), פארווערטס, 1911, 554 ז'. (פראנצויזיש)
* קאזאקן, לעוו טאלסטוי, (בעל מחשבות), ניו יארק-ווארשע, 1912 (רוסיש)
* דער מענטש און זיין אפשטאם, טשארלס דארווין (ענגליש)
* דריי בערג, לעוו טאלסטוי (רוסיש)
* וויאזוי צו געווינען פריינט און באאיינפלוסן מענטשן, דעיל קארנעגי (ענגליש)
* וויני-דער-פּו, א. א. מילן, 1926 (ענגליש)
* ווידערגעבורט, טאלסטוי, (שרה רייזען), ווילנע, 1930 (רוסיש)
* דער האביט, דזשיי. ר. ר. טאלקין, 1937 (ענגליש)
* דזשארדזש דער נייגעריקער, ה. א. ריי, 1941 (ענגליש)
* דער קליינער פרינץ, אנטואן דע סענט-עקזיפערי, 1943 (פראנצויזיש)
* די קאץ דער פאיאץ, דאקטאר סוס, 1957 (ענגליש)
* הערי פאטער, דזש. ק. ראולינג (ענגליש):
:* הערי פאטער און דער פילאסאפישער שטיין, 1997
:* הערי פאטער און די קאמער פון סודות, 1998

קאטעגאריע:יידיש
קאטעגאריע:איבערזעצונג
קאטעגאריע:רשימות
דער בעל תשובה

**דער בעל תשובה** איז א דין יודיש ביכל פון יצחק באשעוויס זינגער, ערשינען צוערשט אין 1974.

## געשיכטע 
יוסף שאַפּיראָ איז אויפגעוואקסן אין א חסידישן שטוב, איבערגעלעבט די קריג און זיך מסדר געווען אין די פאראייניגטע שטאטן מיט זײַן געליעבטע פון פאר דער מלחמה. ער איז מצליח, ער ווערט א גביר, אבער ער האט נישט קײַן אינערלעכע צופריעדנקייט. 

נאכן דורכפאל, ווען זײַן פילגש וואס פּרעסט כסדר ארויס געלט פון אים קריגט זיך מיט זיין טאכטער, אנטלויפט ער, און ווען ער קומט אהיים אינמיטן דער נאכט, זעהט ער ווי א פראפעסאר שלייכט זיך ארויס פון דארט, לאזט ער אלעס איבער ער און ווערט א פרומער בעל תשובה.

## אינהאלט 
* פּראָלאָג
* ערשטער טאג
* צווייטער טאג

עס לויפט אויף א פאָרעם, אז דער שרײַבער דערציילט ווי ער האט געטראפן אן ארטאדאקסישער יוד מיט דער גאנצער טראַגע בײַם כותל, און יענער קומט צו אים אין האטעל און דערציילט אים זײַנע איבערלעבנישן.

באשעוויס שילדערט בעיקר אינעם בוך די געדאנקען און דורכגאנגען פון יוסף, וואס כאטש ער גלייבט נישט ציט עס איים דאך צום חרדישן לעבנסשטייגער. אזוי אויך ווערט ער א וועגעטאנער.

דאס בוך איז למעשה ווי א דיאלאג און וויכוח צווישן א רעליגיעזער און פרייער.

## דרוקסאגראפיע 
* 1974
* ה'תשל"ט, פארלאג י. ל. פרץ, תל אביב, 156 ז'.

## וועב לינקען 
* https://books.google.com/books/about/%D7%93%D7%A2%D7%A8_%D7%91%D7%A2%D7%9C_%D7%AA%D7%A9%D7%95%D7%91%D7%94.html?id=ywepoAEACAAJ&hl=en

קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער
קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
קאטעגאריע:רעליגיע
קאטעגאריע:פילאזאפיע
רמלה באן סטאנציע

**רַמלה באַן סטאַנציע** איז א ישראל באנען סטאנציע אויף די נהריה - באר שבע און הרצליה - בית שמש ליניעס  וואס באדינט די שטאט רמלה, ישראל. מ׳האט געעפנט די סטאנציע דעם 13טן אפריל 2003.

## היסטאריע
די רמלה באן סטאנציע איז געבויט געווארן צוערשט דורך די טערקן אין 1891 אויף דער אייזנבאן ליניע פון יפו קיין ירושלים.

## באדינונג
באר שבע - נהריה ליניע
* זונטיק ביז דאנערשטיק איין באן א שעה אין יעדער ריכטונג
* שבת־צונאכט איין באן
* פרייטיק שטעלן זיך נישט אפ די באנען אין רמלה

בית שמש - נתנינ ליניע 
* זונטיק ביז פרייטיק איין באן א שעה אין יעדער ריכטונג
* שבת־צונאכט איין באן

## רוטעס 
## װעבלינקען 
* רמלה 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל