open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ציקאַגאָ בולס

די טשיקאגא בולס זענען אן אמעריקאנער פראפעסיאנעלע באסקעטבאל מאַנשאַפֿט באַזירט אין טשיקאגא. די בולס קאָנקורירן אין דער נאַציאָנאַלער באסקעטבאל אַסאָציאַציע (NBA) ווי אַ מיטגליד פון דער צענטראלער דיוויזיע פון ​​דער מזרח קאָנפערענץ. די מאַנשאַפֿט איז געגרינדעט געוואָרן דעם 16טן יאַנואַר 1966, און האָט געשפּילט איר ערשטע שפּיל בעת דער 1966-67 NBA סעזאָןדי בולס האבן געזען זייער גרעסטן ערפאלג בעת די 1990ער יארן ווען זיי האבן געשפילט א גרויסע ראלע אין פאפולעריזירן די NBA וועלטווייט. זיי זענען באקאנט פארן האבן איינע פון ​​די גרעסטע דינאסטיעס פון די NBA, געווינענדיג זעקס NBA טשאַמפּיאָנשיפּס צווישן 1991 און 1998 מיט צוויי דריי-פּיטס. אלע זעקס פון זייערע טשאַמפּיאָנשיפּ מאַנשאַפֿטן זענען געפירט געוואָרן דורך האַלל אף פעמערס מייקל דזשאָרדאַן, סקאַטי פּיפּען, און קאָוטש פיל דזשעקסאן. די בולס זענען די איינציקע NBA פראַנטשייז צו געווינען קייפל טשאַמפּיאָנשיפּס בשעת זיי האבן קיינמאָל נישט פארלוירן קיין NBA פינאַלס סעריע אין זייער געשיכטע.

די בולס האָבן געזען זייער גרעסטע הצלחה בעשאַס די 1990ער יאָרן ווען זיי האָבן געשפילט אַ הויפּט ראָלע אין פּאָפּולאַריזירן די NBA ווערלדווייד. זיי זענען באַוווסט פֿאַר האָבן איינער פון די NBA ס גרעסטע דינאַסטיעס, וואַן זעקס NBA טשאַמפּיאָניאַנס צווישן 1991 און 1998 מיט צוויי דרייַ-פּאַטס. אַלע זעקס פון זייער טשאַמפּיאָנירן טימז זענען געפירט דורך האַל פון פאַמיערז מייקל דזשאַדאַן, סקאָטטי פּיפּען, און קאָוטש פיל דזשאַקסאָן. די בולס זענען די בלויז NBA פראַנשיז צו געווינען קייפל טשאַמפּיאָנאַטיאָנס בשעת קיינמאָל פאַרלירן אַ NBA פֿינאַלס סעריע אין זייער געשיכטע.  די בולס האָבן געווינען 72 שפּילערייַ בעשאַס די סעזאָן 1995-96, שטעלן אַן NBA רעקאָרד וואָס געשטאנען ביז די גאָלדען סטעיט וואָריאָרס האָבן געווינט 73 שפּילערייַ אין די סעזאַן 2015-16. די בולס זענען געווען די ערשטע מאַנשאַפֿט אין NBA געשיכטע צו געווינען 70 שפּילערייַ אָדער מער אין אַ איין סעזאָן, און די בלויז NBA פראַנשיז צו טאָן דאָס ביז די 2015-16 וואַריאָרס. 

אין 1994, די בולס פארלוירען גראַנט, קאַרטווייט און סקאָט וויליאמס צו פריי אַגענטור, און דזשאָון פּאַקסאָן צו ריטירונג, אָבער גענומען שאַטינג שאַרף ראָן הערפּער, די לכאורה יערעקס קענטיק צו דזשאָרדאַן אין אַסיסטענט קאָוטש טעקס ווינטער ס דרייַ-פּאָסט אָנפאַל, און קליין-פאָרווערד דזשוד בועקלער. די בולס סטאַרטעד אַרמסטראָנג און הארפּער אין די צוריק גאָאַרט, פּיפּען און קוקאָץ אין די פאָרויס ספּאַץ, און פּערדוו אין צענטער. זיי האבן אויך שאַרפּסשיטער סטיווע קער, וועמען זיי האבן באקומען דורך פריי אַגענטור איידער די 1993-94 סעזאָן, מייערס, און צענטערס לוק לאָנגלי (אַקויפט דורך האַנדל אין 1994 פון די מינסאָטהע טאַמבערוואָלוועס) און ביל וועננינגטאָן. אָבער, די בולס האָבן געראַנגלט בעשאַס די סעזאָן, און אויף 18 מאַרץ 1995, זיי באקומען די נייַעס אַז מייקל דזשאָרדאַן איז אַרויס פון ריטירונג. ער האָט געשפּילט 55 פּונקטן קעגן די ניקס אין בלויז זיין פינפט שפּיל צוריק, און געפירט די בולס צו די פינפט סיד אין די פּלייאף, ווו זיי באַזיגן די טשאַרלאָט האָרנץ. אָבער, דזשאָרדאַן און די בולס זענען נישט ביכולת צו באַקומען די עווענטואַל מזרח קאָנפֿערענץ טשאַמפּיאָן אָרלאַנדאָ מאַדזשיק, וואָס אַרייַנגערעכנט Horace Grant, פּענני האַרדאַוויי, און שאַקילע אָ'ניאַל.
דרום כינע ים

לינקס|קליין|250x250פיקס|גרענעצן פון דרום כינע ים
**דער דרום כינע ים** איז א גרענעץ-ים, דער צווייטער גרעסטער ים אין דער וועלט נאך דעם אראבישן ים, מיט א שטח פון בערך 3,500,000 קוואַדראַט קילאמעטער. זיין מאקסימום טיפֿקייט איז 5,016 מעטער, און עס זענען דא העכער 250 אינזלען אין זיין געגנט. דער דרום כינע ים געפינט זיך דרום פון כינע, און געאגראפיש איז ער א גרענעץ-ים פון דעם פאציפישן אקעאן. דער ים גרענעצט די לענדער וויעטנאם און כינע צו צפון, אינדאנעזיע, סינגאפור, מאלייזיע און ברוניי צו דרום, די פיליפינען און טייוואן צו מזרח, און טיילאנד און קאמבאדיע צו מערב.

דער דרום כינע ים האט א גרויסע עקאנאמישע וויכטיקייט, ווייל א דריטל פון דער וועלט'ס ים-לאסט גייט אדורך אים; גרויסע אפזעצונגען פון גאז און אויל קענען געפונען ווערן אונטער זיין ים-גרונט, און עס איז דא א ברייטע קאמערציעלע פישעריי. דער שטח פון דעם ים אליין, ווי אויך עטלעכע פון די אומבאַוואוינטע אינזלען, זענען דיספוטירט דורך עטלעכע לענדער וואָס פאָדערן סואווערעניטעט איבער זיי. 

דער דורכגאַנג פון מאַלאַקאַ, צווישן דעם  מאַלייאישן האַלבאינדזל און דעם אינזל סומאַטראַ אין אינדאָנעזיע, פֿאַרבינדט דעם אינדישן אָקעאַן און דעם דרום כינעזער ים.

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אזיע געאגראפיע שטומף
קאַטעגאָריע:ארטיקלען מיט קאארדינאטן
קאַטעגאָריע:קאארדינאטן אויף וויקידאטן
קאַטעגאָריע:וויקידאטן עטיקעט פעלט אין יידיש
קאַטעגאָריע:ימען
קאַטעגאָריע:כינע
קאַטעגאָריע:פיליפינען
קרית ברסלב ליבערטי

קרית ברסלב ליבערטי איז א קבוצה פון אינגעלייט אונטער דער פירערשאפט פון יואל ראטה וועלכע האבן זיך ארויסגעצויגן און דעם געגנט ליבערטי וואס איז אין אפסטעיט נוי יארק ווי אסאך אידן פון ברוקלין און אויך אנדערע אידישע יישובים אין אלגעמיין פארברענגען דעם זומער פארמירנדיג א גאנץ יעריגן יישוב ווי מען קען לעבן אונטער דער רואיגקייט פון דער נאטור פאר א פארהעלטנסמעסיק ביליגן בודזשעט און פון די אנדערע זייט איז עס נישט ווייט פון אלע אנדערע אידישע יישובים אזוי אז מען קען צו אלעס אנקומען

דער הויפט שול פונעם יישוב איז אויף די אונטערשטע שטאק פונעם ראש ישיבה׳ס וואוינונג אזוי אויך איז פון הונטער דעם דא א בנין מיט א דרוקעריי דירעקט געאיינט פאר הפצה
בתי ראנד

**בתי ראנד** אויך גערופן **ראנדס הייזער** איז א געגנט און ירושלים געבויט דורך מענדל ראנד
ראובן גראזאווסקי

הרב **ראובן גראזאווסקי** ראש ישיבה בית מדרש עליון מאנסי.

געווען א איידעם ביי רבי ברוך בער לייבאוויץ ראש ישיבת קאמעניץ און תלמיד פון רבי חיים סאלאווייטשיק פון בריסק

א צייט נאך זיין פטירה האט איבער גענומען דעם שיעור זיין איידעם הרב דן אונגארישער וועלכער האט ווייטער געפירט די (צוריק עפענונג) פון די ישיבה
לעסלי דזש. מקנאַר

**לעסלי דזשעימס מאַקנאַר** (25 מאי 1883 - 25 יולי 1944) איז געווען אַ אמעריקאנער אַרמי אָפיציר וואָס געדינט בעשאַס דער ערשטער וועלט מלחמה און צווייטער וועלט מלחמה. ער האט דערגרייכט די ראַנג פון לעפטענאַנט גענעראַל בעשאַס זיין לעבן; ער איז אומגעקומען אין קאַמף בעשאַס דער צווייטער וועלט מלחמה, און באקומען אַ פּאָסטומער העכערונג צו גענעראַל.

אַ מינסאָטהאַ געבוירן און 1904 גראַדזשאַוט פון די פאַרייניקטע שטאַטן מיליטעריש אַקאַדעמי, מאַקנאַיר איז געווען אַ פעלד אַרטילערי אָפיציר מיט אַ הינטערגרונט אין די Ordnance דעפּאַרטמענט. אַ וועטעראַן פון די שלאַכט פון וועראַקרוז און פּאַנטשאָ וויללאַ עקספּעדיציע, בעשאַס דער ערשטער וועלט מלחמה ער געדינט ווי אַסיסטענט הויפּט פון שטאַט פֿאַר טריינינג מיט די 1ער דיוויזיע, און דעמאָלט הויפּט פון אַרטילערי טריינינג אויף דעם שטאַט אין די אמעריקאנער עקספּעדינג פאָרסעס הויפּטקווארטער. זיין ויסגעצייכנט פאָרשטעלונג רעזולטאַט אין זיין העכערונג צו צייַטווייַליק בריגאַדיער גענעראַל; אין די עלטער פון 35, ער איז געווען די צווייט יונגאַסט גענעראַל אָפיציר פון די אַרמיי.

מאַקנאַיר'ס איבער 30 יאָרן דערפאַרונג מיט ויסריכט און וואַלן פּלאַן און טעסטינג, זיין אַדמיניסטראַטיווע סקילז, און זיין הצלחה אין די געביטן פון מיליטעריש בילדונג און טריינינג געפֿירט צו זיין וועלט מלחמה צווייטע אַסיינמאַנט ווי קאַמאַנדער פון אַרמיי ערד פאָרסעס. אין דעם שטעלע, מאַקנאַיר געווארן דער "אָנגאָנגער אַרקאַטעקט פון די US אַרמיי", און געשפילט אַ לידינג ראָלע כּ während היסטאָריקער פֿאָרן צו דעבאַטירן עטלעכע פון מאַקנײר'ס באַשלוסן און אַקציעס, אַרײַן אין די אינדוידואלע פאַרגרעסערונג סיסטעם פֿאַר געוואָרפֿן און פֿאַרוואָרפֿן סאָלדאַטן, און אַן קאָנטראָווערסיע וועגן דער נוצונג פון טאָנק אָדער טאָנק פאַרניצן ווי אַנטי-טאָנק מעשיות, האָט זיין באַגריפֿן אויף אַוואַנסירטער אָפֿיצירעducation, ינאָוואַטיווע וועפּאַנז סיסטעמען, פֿאַרבעסערע דאָטטרין, רעאַליסטיש קאָמבאַט טריינינג, און אַנטוויקלונג פון קאָמבינירטע אַרמריכט טאַקטיקן ערלויבט די אַרעמי צו מאָדערניזירן און פאַרשטיין מצליח אויף דער וועלט קריג II ויספיר, וווּ די מאַביליטי פון מאַכעניזירטע פּאָלעמער האָט געשטאכט די סטאַטיק דעפֿענסעס פון וועלט קריג I ווי דער הויפּט טאַקטיש אַספּעקט. ...

ער איז אומגעקומען דורך פרייַנדלעך פייַער בשעת אין פֿראַנקרייַך צו פירן ווי דער קאַמאַנדער פון די פיקטיווע ערשטער פאַרייניקטע שטאַטן אַרמיי גרופּע, טייל פון די אָפּעראַציע קוויקסילווער שווינדל וואָס מאַסקעד די פאַקטיש לאַנדינג זייטלעך פֿאַר די ינוואַזיע פון נאָרמאַנדי. בעשאַס אָפּעראַציע קאָבראַ, אַ אַכטע לופט פאָרס באַמב האָט געלונדערד אין זיין פויקסשאָל לעבן סענט-לאָ ווען די אַרמיי האט געפרוווט צו נוצן שווערע באָמבערס פֿאַר נאָענט לופט שטיצן פון ינפאַנטערי אַפּעריישאַנז ווי אַ טייל פון די שלאַכט פון נאָרמאַנדיי.פּראָדוקט בלאַט: גערעראַל לעסלי דזשי. מאַקנאַיר: אומגעזונגען אַרקאַטעקט
.]]
איסט ריווער

**איסט ריווער** איז דער טייל (אפצווייג) פונעם האדסאן טייך וואס שלענגלט זיך צו מזרח זייט פון מאנהעטן ארום קרייזינדיג דעם אינדזל און כאפט זיך צוריק צוזאם אויפן וועג ארויף קיין אפסטעיט ניו יארק
קאַטעגאָריע:ניו יארק
קאַטעגאָריע:דורכגאסן
ביקור חולים דראקלענד קאונטי

**ביקור חולים דראקלענד קאונטי** איז א ארגעניזאציע אין מאנסי נוי יארק וואס ספעציאליזירט זיך ארויסצוהעלפן קראנקע מיט זייערע פאמיליע און באקאנטע.
מכון להוראה

**מכון להוראה** איז א כולל אריגינאל ללימוד חושן משפט אין מאנסי נוי יארק געגרינדעט דורך הרב עזריאל טויבער אונטער די אנפירערשאפט פון זיין ברודער הרב יחיאל טויבער ז״ל.

היינט צו טאגס אנט אלט דאס צווישן אנדערע:

* ביהמ״ד 
* כולל חושן משפט
* כולל יורה דעה
* בית דין
* וועד הכשרות
* הוראה ליין
* בית החיים (בשותפות מיט הר שלום)

היינט צוטאגס ווערט דאס אנגעפירט דורך הקב בערל קארניאל איידעם פונעם גרונדער הרב עזריאל טויבער ז״ל

## פון צווישן די תלמידים 
* יחיאל טויבער
* מרדכי באב״ד היינט ראב״ד
* אלכסנדר גראס
* דניאל געלדצעהלער
* זלמן לייב האראוויץ (בעמחס שבת היום)
* אברהם ברוך ראזענבערג
מאשלוי

**מאשלוי** איז א אפצווייג פון נאדבורנא/סטראזשניץ (הויף) געגרינדעט דורך ר מאיר א זון פון סטראזניצער רבי׳ן וואס איז געווען א זון פון ר איתמר ראזנבוים פון נאדבורנרא

עס ווערט גערופן מאשלון אויפן נאמען פון די גאס אין די בראנקס ווי דער ביהמ״ד איז געגרינדעט געווארן בעפאר עס האט זיך אריבער געצויגן צו די היימישע בארא פארק.
FTP פּראָטאָקאָל

**FTP** (פייל טראַנספער פּראָטאָקאָל) איז אַ נעץ פייל טראַנספער פּראָטאָקאָל וואָס איז דערשינען אין 1971, לאַנג איידער HTTP און אפילו איידער TCP/IP, מאַכנדיג עס איינער פון די עלטסטע אַפּלאַקיישאַן פּראָטאָקאָלן. FTP איז ארגינעל געלאפן אויפן NCP פראטאקאל און ווערט איצט גענוצט צו פאפולעריזירן ווייכווארג פארשפרייטונג און צוטריט צו ווייטערע האוסטס. קאַמפּערד צו TFTP, גאַראַנטירט עס דעליווערי (אָדער טעות רעזולטאַט) דורך ניצן אַ דערקענט פּראָטאָקאָל.

דער פּראָטאָקאָל איז געבויט אויף אַ קליענט-סערווער אַרכיטעקטור און ניצט פֿאַרשידענע נעץ פֿאַרבינדונגען צו טראַנסמיטירן באַפֿעלן און דאַטן צווישן דעם קליענט און דעם סערווער. FTP באַניצער קענען זיך אויטענטיפיצירן דורך שיקן זייער באַניצער נאָמען און פּאַראָל אין קלאָרן טעקסט, אָדער, אויב דער סערווער ערלויבט עס, קענען זיי זיך פֿאַרבינדן אַנאָנים. איר קענט ניצן דעם SSH פּראָטאָקאָל פֿאַר זיכערע טראַנסמיסיע, ענקריפּטינג (באַהאַלטן) דעם נאָמען און פּאַראָל, ווי אויך דעם אינהאַלט פֿון דער טעקע.

די ערשטע FTP קליענט אַפּליקאַציעס זענען געווען אינטעראַקטיווע קאָמאַנד-ליניע מכשירים וואָס האָבן ימפּלאַמענטירט נאָרמאַלע קאָמאַנדעס און סינטאַקס. זינט דעמאָלט זענען גראַפֿישע באַניצער אינטערפֿייסן דעוועלאָפּט געוואָרן פֿאַר פֿיל אָפּערירן סיסטעמען וואָס זענען נאָך אין באַנוץ היינט. די אינטערפֿייסן אַרייַננעמען קאָמפּאָנענטן פֿון אַלגעמיינע וועב-סייט דיזײַן פּראַגראַמען ווי Microsoft Expression Web, און אויך ספּעציעלע FTP קלינץ (ווי למשל FileZilla).

## פֿאַרבינדונג און דאַטן איבערפֿירונג 
דער אָפֿטשיידנדיקער פאַנגקשן פֿון דער FTP-פּראָוטאָקאָל איז, אַז ער ניצט צוויי פֿאַרשידענע קאָננעקטיאָנען: אַן אַן קאָננעקטיאָן איז דאָס קאָנטראָלירנדיקע, דורך וועלכן קאַמאַנڏן ווערן געשיקט צו סרווער און ענטפֿערס ווערן באקומען (ווי כּלערמינת אין פּאָרט 21), און די צווייטע קאָננעקטיאָן ווערט גענוצט פֿאַר אַריבערפירן טעקעס. אין דעם פאַל, ווערט אַ באַזונדער פּאָרט געעפנט פֿאַר יעדן טעקע טראַנספער, וואָס ערלויבט קייפל טעקעס צו ווערן טראַנספערד אין ביידע ריכטונגען אין דער זעלביקער צייט. למשל, איר קענט אראפלאדן קייפל טעקעס פונעם סערווער אדער ארויפלאדן קייפל טעקעס צום סערווער, וואו יעדע טעקע ניצט איר אייגענעם פארט.
די FTP-פּראָטאָקאָל (ווי HTTP) ערלויבט טראַנסמיסיע פון דאטן אין בינאַר פֿאָרמאַט, וואָס העלפֿט שפּאָרן אינטערנעץ-טראַפיק און פֿאַרשנעלן די איבערטראָגן פון גרויסע טעקעס. ווען מען הייבט אַרבעט אָן די FTP-פּראָטאָקאָל, ווערט מען פֿאַרבונדן צו אַ סערווירער, און אַלע אָפּעראַציעס פאַסירן אינעווייניק אין דעם פֿאַרבינדונג (דער סערווירער "דערמאָנט" דאָס אקטועלע שטאַט). דעריבער, דער HTTP-פּראָטאָקאָל האלט נישט אינפֿאָרמאַציע — זײַן אָנקלאַנג איז צו טראַנסמיטירן דאטן און פֿאַרגעסן זיי. דעריבער, צו זאָגן דעם שטאַט בײַם נוצן HTTP, דאַרף מען נוצן אַנדערע מעטאָדן וואָס האָבן נישט צו טון מיטן פּראָטאָקאָל זעלבסט.
לאַטרונער תפיסה לאַגער

קליין|אַ וואַכונג געשטעל אין די פֿעלדער פֿונעם קיבּוץ נחשון. דאָס לעצטע איבערבליַיבעניש פֿון די געבויען פֿונעם תּפֿיסה לאגער
קליין|אַ שילד וואָס איז אויפֿגעשטעלט אויף אַ בריטישן וואַכונג געשטעל, לעבן קיבּוץ נחשון.

דער לאַגער איז אויפֿגעבויט אין לאַטרון דורך דגם בריטישן רעזשים אינעם אָנהייב פֿון דער צווייטער וועלט מלחמה און איז גענוצט געווען צו אָנריגלען דיַיטשע און איטאַליענישע געפֿאַנגענערס, און אויכעט תּושבֿים פֿון א"י, יידן און אַראַבערס. 

צום סוף פֿונעם בריטישן הערשן איבער א"י, מע האָט פֿאַרלאָזט דעם לאַגער און איז חורבֿ געוואָרן במשך ישראל'ס אומאָפּהענגיקייט מלחמה. 

היַינט בלויז איין געבוי איז געבליבן פֿון דעם לאַגער, וואָס איז אַמאָל געווען אַ וואַכונג געשטעל.

## היסטאָריע 
נאָך דעם אָנהייב פֿון דער צווייטער וועלט מלחמה, דער לאַגער איז פֿאַרגרעסערט געוואָרן צו פֿיר אָפּטיילונגען: 

1) פֿאַר די וואָס דינען די שונאים

2) פֿאַר פֿאַרדעכטיקע פֿאַרשוינען וואָס צווייפֿלהאַפֿטע פֿון האַלטן קשר מיטן פֿיַינט

3) מיטגלידער פֿון אַראַבישע באַנדעס פֿון כאַדזש אַמין אַל חוסעיני

4) מיטגלידער פֿון יידישע אונטערערדן

אין 1940 מע האָט אויפֿגעבויט דעם ערשטן לאַגער, לאַטרון א' און דער צווייטער לאַגער וואָס איז געווען דער הויפּט לאַגער איז צעטיילט געווען צו 4 קלענער לאַגערן:

* אַרעסטאַנטן פֿון יידישע אונטערערדן (הגנה, אצ"ל און לח"י)
* דיַיטשע און איטאַליענישע געפֿאַנגענערס פֿון דעם אַפֿריקאַנישן פֿראָנט.
* אויסלענדערס וואָס זענען פֿאַרדעכטיקט פֿון האַלטן אַ קשר מיט די נאַציס.
* אַראַבערס וואָס האָבן ווידערגעשטאַנען דעם בריטישן רעזשים במשך דעם אַראַבישן רעוואָלט צווישן די יאָרן 1936-1939 און אויכעט אַראַבערס וואָס האָבן קאָאָפּערירט מיט די נאַציס.

אינעם 31סטן אָקטאָבער 1943, 20 אַרעסטאַנטן פֿון לח״י זענען אַנטלויפֿן דורך אַ טונעל אין דער לענג פֿון 76 מעטערס וואָס מע האָט געגראָבן במשך 9 חדשים .

אינעם 20 אָקטאָבער 1944 251 אַרעסטאַנטן פֿון אצ"ל און לח"י זענען פֿאַרשיקט געוואָרן צו דער תּפֿיסה לאַגער אין אַריטרעאַ. 

אינעם 29סטן יוני 1946, "דער טונקלער שבּת", 60 מיטגלידער פֿון דער יידישער סוכנות זענען אַרעסטירט געווען און איַינגעשפּאַרט אין לאַטרון. פֿון זיי: משה שרת, דוד הכּהן, דוד רעמעז, דבֿ יוסף, דאָקטער פֿאָן וויַיזל און רבּ מימון (דעמאָלט: פֿישמאַן).

זיי זענען פֿריַיגעלאָזט נאָך פֿיר חדשים, אין נאָוועמבער 1946.

אינעם 5טן אויגוסט 1947, נאָך דעם עקסאָדוס עקצידענט און דעם הענגן פֿון בריטישע סערזשאַנטן, די בריטן האָבן איַיגעשפּאַרט עטלעכע יידישע בירגערמיַיסטערס, אַזוי ווי: ישראל ראָקאַך (תּל אַבֿיבֿ), עובֿד בּן עמי (נתניה) און אבֿרהם קריניצי (רמת גן). מיט זיי אויכעט 36 מיטלידער פֿון דער רעזיוויאָניסטישער באַוועגונג זענעם אַרעסטירט געווען.

מע האָט זיי פֿריַיגעלאָזט נאָך עטלעכע וואָכן.

אין פֿעברואַר 1948 די יידישע אַרעסטאַנטן זענען עוואַקואירט צו דער תּפֿיסה לאַגער אין עתלית. צום סוף פֿון דעם בריטישן רעזשים, מע האָט פֿאַרלאָזט דעם לאַגער אין לאַטרון, און ער איז חורבֿ געוואָרן.
קאַטעגאָריע:אינפארמאציע צוגעפאסט מיט וויקידאטן
קאַטעגאָריע:ארטיקלען מיט לאקאציע מאפע מוסטערן
קאַטעגאָריע:ארטיקלען מיט קאארדינאטן
קאַטעגאָריע:קאארדינאטן אויף וויקידאטן
בית חינוך הישן

׳׳׳בית חינוך הישן׳׳׳ איז חינוך מוסד פאר מיידלעך אין די שטאט מאנסי געגרינדעט דורך הרב אליעזר חיים בלום ז״ל אבד״ק קאשוי. געבויט אויף א שטרענג אולטרא ארטאהדאקס ערציאונג.
מיט די צייט איז עס אויסגעוואקסן אלס איינס פון די שטארקע חינוך סיסטעמען היינט ווערט עס געפירט דורך זיינע קינדער, תלמידים, און נאכפאלגער.
זיכערער מאָדע

**זיכער מאָדע** איז אַ דיאַגנאָסטישע מאָדע פון אַ קאָמפּיוטער אָפּערייטינג סיסטעם. דער טערמין קען זיין פֿאַרבונדן מיט אַפּליקאַציע ווייכווארג עקספּלויטאַציע. זיכערער מאָדע איז געמיינט צו פאַרריכטן געוויסע פּראָבלעמען מיטן אָפּערירן סיסטעם. זיכער מאָדע ווערט אויך גענוצט צו באַזייַטיקן קאָמפּיוטער ווירוסן.

## אימפלעמענטירן זיכער מאָדע 
וינסאָוז, OS X, אַנדרויד און GNU/Linux דיסטיריבוטיוועס, ווי למשל Ubuntu און Linux Mint, זענען בייַשפּילן פון הײַנטיקע אַפּעראַציע סיסטעמען מיט שטיצע פֿאַר זיכערהייט־מאָדוס.

אַפּעראַציע סיסטעם אין זיכערהייט־מאָדוס וועט אָנווייַזן אַ באַגרענעצט פֿונקציעלער מאָדוס, וואָס מאַכט עס מער שנעל צו געפֿינען פּראָבלעמאַטישע טיילן, ווײַל אַ סך מערכת־טעיילן זײַנען אָפּגעזעצט.

אויף דער סמך פֿון אַפּעראַציע סיסטעמען לאָאָדט באַזונדער דער זיכערהייט־מאָדוס נאָר אַ מינימאַל צאָל פֿונקציאָנעלער מאָדולן, אויסגדינט די נייטיקסטע וואָס ווײַזן אינפֿאָרמאַציע און אָננעמען אינפּוט. דער זיכערהייט־מאָדוס קען אויך ווערן אַ פּאַראַלעלער קליינער אַפּעראַציע סיסטעם וואָס נישט האָט קיין אינפֿאָרמאַציע וועגן די הויפּט־קאָנפֿיגוראַציע פֿון דער הויפּט־סיסטעם. למשל, אין Microsoft Windows קען אַ באַניצער אויך לאָזן זיך אַרויף אין אַ רעקאָווערי־קאָנסאָל, אַ קלענערער מאָדוס פֿאַר טראַבלשאָוטינג וואָס איז באַזונדער פֿון דער הויפּט־סיסטעם (צו דער שריט קען מען אויך אָנקומען דורך לאָאָדן פֿון אַן ינסטאַליר־דיסק).

## אריינגיין אין זיכערן מאָדע אין פארשידענע אפערירן סיסטעמען 
### Windows 
אין יענע ווערסיעס פון ווינדאָוס ווי 7 / Vista / XP / 2000 / ME / 98 / 95) איז מעגלעך אין NTLDR ווען מען דריקט דעם F8 קנעפל. אבער, אנפאנגענדיג מיט Windows 8 איז די מעטאד געווארן פארעלטערט און צו אריינגיין אין זיכערן מאָדוס, האבן באנוצער ריסטארטעד דעם קאמפיוטער און דארט אריינגעגאנגען דורך א ספעציעלן מעניו.

### Unix (linux) 
די גלייכווערדיקייט אין יוניקס-ענליכע אָפּעראַציע סיסטעמען איז אײן-באַניצער דאָזע, אין וועלכן "דעמאָנען" און דער X.org סערווער ווערן נישט אָנגעשפּרינגען און בלויז די רוץ-באַניצער זענען צוטריטלעך. אָפט ווערט דעם מאָדע גענוצט צו צוריקשטעלן פּאַסווערדז פון אַנדערע אַקאַונטס, בשעת די פריערדיקע פּאַסווערדז קענען נישט צוריקגעשטעלט ווערן.

## קוועלער
שו"ת

שו״ת אדער איר לענגערער ארויסשפריך שאלות ותשובות איז א ספר הלכה בעיקר געבויט אויף פארענטפערן הלכה׳דיגע דילעמע׳ס אדער אויסקלארן געוויסע פראקטישע ענינים א.ד.ג.

ווי איר נאמען קאטעגאריע זאגט שאלות-פראגן ותשובות-ענטפערס (באדייטן).

ווי דער שטייגער צווישן ת״ח און בני תורה אנצופרעגן געוויסע אומקלארקייטן אדער אומבאשידענע פראגעס צו אנדערע צומאל גרעסערע לערנער אדער צוליב אנדערע פעלער צ.ב.ש. נאכצוגיין געוויסע פאקטן. דאס הייסט א שואל (פרעגער).
דערנאך געווענליך שיקט דער משיב צוריק אן אנטשיידונג אדער א סיבה פארוואס ער קען נישט ענטפערן אדער א א דער רעסורס ווי אדער ביי וועם מען קען נאכגיין מער אדער אויסקלארן די פראגע תשובות מיינט ענטפערן.
דערנאך ווערט צוזאמען גענומען די פראגעס מיט די ענטפערס און זיי ווערן צוזמען געשטעלט אויף א סדר און געווענליך געדרוקט אופן משיב׳ס נאמען.
די דאזיגע סעריעס פון ספרים ווערן אנגערופן שו״ת
הר שלום

בית החיים ׳׳׳הר שלום׳׳׳ איז א חסידישער ביה״ח אינעם געגנט ערמאנט ביים ווינקל פון חרדישן געגנט אין מאנסי געגרינדעט דורך ר׳ מאיר שלום גערטנעער

עס ווערט אנגעפירט בשותפות מיט ביד״ץ מכון להוראה וואס זיי האבן אינוועסטירט אינעם דעוועלאפמענט פונעם פלאץ און פארוואלטן אויף די הלכה׳דיגע אספעקטן פון דעם ביה״ח

## היסטאריע
## קהלות וואס האבן א באזונדערע חלקה 
* רחמיסטריווקא (הויף)
* וויזניץ בני ברק מהר
* בעלז

## באקאנטע פערזענליכקייטן 
* מיכאל שניצלער

## דרויסענדיגע לינקען 
אפיציעלער וועב זייטל
www.hscny.org

קאטעגאריע:בתי חיים אין אמעריקא
ישיבת חברון

די **חברונער ישיבה** איז אן אפצווייג פון דער סלאבאדקער ישיבה כנסת ישראל אין דער ליטא.

און יאר תרפ״ד האט דער אלטער פון סלאבאדקא ר׳ נתן צבי פינקל באשלאסן אוועקצושטעלן א טייל פון דער ישיבה און ארץ ישראל אונטער דער אנפירערשאפט פון זיין איידעם הרב משה מרדכי עפשטיין א תלמיד פון וואלאזשינער ישיבה.

אלס פלאץ פאר דער ישיבה האט ער אויסגעוועלט חברון כדי עס זאל זיין ארויס פון שטאט, און גלייכצייטיג נישט ווערן נשפע פון די פרייע ווינטן.

שפעטער נאך די תרפ"ט ראיאטן ווען עס זענען אומגעקומען עטליכע פון די תלמידי הישיבה האבן זיי זיך אוועק געצויגן פון דארטן און ארום געוואנדערט אויף עטליכע ערטער.

היינט געפונט זיך די ישיבה אין גבעת מרדכי, ירושלים, און איז פאררעכנט אלס איינס פון די אויסדערוועלטע ישיבות וואס גייען אן אויפן אריגינאלן ליטווישן ישיבה שטייגער.

## ראשי ישיבה
## משגיחים
## תלמידים פון דער ישיבה
* רבי ברוך קאפלאן. מנהל און מייסד פון בית יעקב און אמעריקע.
בארנוב (הויף)

בארנוב  איז א חסידישער הויף אין די שטאט מאנסי געגרינדעט דורך אדמו״ר צבי אלימלך האלבערשטאם, זון פון משה האלבערשטאם (קיוויאשד) און איידעם ביי חי יצחק טווערסקי מראחמיסטריווקא בארא פארק.

פאר מערערע יארן האט דער רבי געוואוינט אין שיכון סקווירא זייענדיג אן אייניקל פון כ״ק ר׳ יעקב יוסף מסקווירא, שפעטער נאך די פטירה פון זיין טאטן ווען ער איז געקרוינט געווארן אלס בארנוב׳ער רבי איז ער אריבער וואוינען קיין מאנסי ווי ער האט געגרינדעט און פירט אן מיט דעם שיינעם הויף.
## פאמיליע 
דער רבי איז א זון פון רבי משה האלבערשטאם פון קיוויאשד זייענדיג אן איידעם ביי דעם פריערדיגן קיוויאשדער רבי רבי אלעזר שפירא.

און איז געווען פארהייראט צו די טאכטער פון חי יצחק טווערסקי ראחמיסטריווקא רבי פון בארא פארק זון פון רבי יוחנן מראחמיסטריווקא ירושלים און איידעם ביי רבי יעקב יוסף טווערסקי מסקווירא.
די רביצין איז אוועק אנהייב יאר תשפ״ד און איז געקומען לקבורה אין חלקת ראחמיסטריווקא נאנט צו איר טאטע אויפן ביה״ח הר שלום אין אומגעגנט פון מאנסי.
### קינדער 
דער רבי האט צוועלף קינדער אלע פון זיי זענען פארהייראט צו גאר נאנטע פאמיליע מיטגלידער צ.ב.ש. פעטער׳ס ברודערס און שוואגערס צומאל מיט נאנטע קוזינען.

* איידעם הרב חיים מאיר טווערסקי זון פון הרב דוד טווערסקי אדמו״ר מסקווירא
מאַקאָנדע

**מאַקאָנדע**  איז אַ פאָלק, וואס וואוינט אין דרום-מזרח טאַנזאַניאַ און אין מאזאמביק און וואס רעדט א באנטו=שפראך, וואס הייסט ChiMakonde און האט צוויי דיאַלעקטן. 
קליין| דער דײַטשער שטעמפּל פֿון 1994 פֿאַרן 125טן געבורטסטאג פֿונעם עטנאָלאָגישן מוזיי אין לײַפּציג " מיט אַ מאַסקע פֿונעם מאַקאָנדע-פאָלק.
קליין| א מאקאנדע-מאַסקע פון מאָזאַמביק
[קליין| מאַקאָנדע שניידערס ביי דער אַרבעט אױפֿן מווענדזש מאַרק אין [דאר עס סאלאאם|דאַר עס סאַלאַאַם]]
דושינסקיא

קהל ומוסדות בית יוסף צבי **דושינסקיא** איז א קהלה אריגינאל געגרינדעט אין ירושלים גערופן אויפן נאמען פון איר גרינדער הרב יוסף צבי דושינסקיא זצ״ל גאב״ד עדה החרדית.

## היסטאריע
ווען הרב יוסף צבי דושינסקיא רב און ראש ישיבה אין חוסט איז געווארן ערוועלט אלס ירושלים'ער רב איז ער מיט געקומען מיט א טייל פון זיינע תלמידים. אזוי אויך זענען געקומען לערנען בחורים און אינגעלייט מתמידים פון ירושלים און צוגאב זענען אויך געקומען צו פארן תלמידים פון איבער די וועלט זייענדיג א הויכער סטאטוס ישיבה. אזוי איז געגרינדעט געווארן די ישיבה וואס איז מיט דער צייט אויסגעשטיגן אלס א פולאקמער קהלה ומוסדות מיט אלע באדערפענישן.
נאך הרב יוסף צבי ווען ער איז אוועק פון דער וועלט האט איבער גענומען די פירערשאפט זיין זון הרב ישראל משה דושינסקיא שפעטערדיגער ירושלים׳ער רב.
זייענדיג אונטער די פירערשאפט פון אזוינע אריות שבחבורה זענען ארויסגעקומען פון דארטן גרויסע תלמידי חכמים און די ישיבה האט קונה שם טוב געוועזן און נאך ביז היינט קומען ארויס פון דארטן גרויסע תורה לייט.

## היינט צוטאגס 
## תלמידים 
עס איז בהמשך הזמן ארויסגעקומען גאר אסאך רבנים אין אישי הציבור פון די ישיבה פאלגנד איז א טיילווייזער ליסטע:

* הרב אברהם לייטנער מאנטעווידעא.
* הרב ברוך מילער ראש הכולל קרית יואל.
* אדמו״ר צבי הירש ראזנבוים, [[קרעטשניף (הויף)|קרעטשניף).
* הרב אהרן מרדכי רוטנער.
דזשאָרדזש סענט פּיער

**דזשאָרדזש סענט-פּיער** איז א קאנאדישער אקטיאר און פענסיאנירט געמישטער קאמף-קינסטלער אין די UFC . ער ווערט באטראכט אלס איינער פון די גרעסטע געמישטע קאמף- קינסטלער פון אלע צייטן. ער איז א צוויי-מאל UFC וועלטערגעוויכט טשעמפיאן און א איין-מאל UFC מיטלגעוויכט טשעמפיאן. ער האט רעטייערט אין 2013 נאכדעם וואס ער האט פארטיידיגט זיין וועלטערגעוויכט טיטל ניין מאל, אבער איז צוריקגעקומען אין 2017 צו קעמפן אין מיטלגעוויכט, באזיגט מיכאל ביספינג צו ווערן דער טשעמפיאן. אין 2019, *האט סעינט-פיער* געמאלדן זיין רעטייערמענט. 

צווישן די פילמען אדער טעלעוויזיע שאוס אין וועלכע ער האט געשפילט זענען קעפטן אמעריקע: דער ווינטער זעלנער און קיקבאקסער .

ער ווערט באַטראַכט דורך פילע ווי דער בעסטער MMA קעמפער פון אַלע צייטן.
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
זידיטשוב-פרעמיסלא

זידיטשוב-פרעמיסלא איז א חסידישער הויף הויפטקווארטירט אין מאנסי נוי יארק, געגרינדעט דורך הרב הערשל (צבי הירש) פיש זון פון האדאס׳ער רבי און אייניקל פון אדמו״ר משולם פייש (השני) מ׳טאהש.
דער הויף פארמאגט א ביהמ״ד לתפלה ועריכת השולחנות.
אזוי אויך איז דא א ישיבה פאר בחורים, און א גבוה פאר עלטערע בחורים וואס געפונען זיך שוין נישט דעם פלאץ און א רעגולירטער מסגרת הישיבה.
ניק דיאַז

**ניקאָלאַס ראָבערט דיאַז**  (געבוירן דעם 2טן אויגוסט, 1983 אין סטאָקטאָן, קאַליפאָרניע ) איז אַן אַמעריקאַנער געמישטער קאַמף־קינסטלער, איצט אונטערגעשריבן צו דער UFC . ער האָט אָנגעהויבן זיין פּראָפעסיאָנעלע קאַריערע אין 2001. ער האָט אויך געקעמפט פֿאַר PRIDE, , , , DREAM  Shooto. ער איז געווען דער WEC וועלטערוואָג טשאַמפּיאָן אין 2003 און דער Strikeforce וועלטערוואָג טשאַמפּיאָן פֿון 2010 ביז 2011.

אין צוגאב צו זיינע באקסן און דזשיו-דזשיטסו סקילז, איז ער באקאנט פאר זיין איינע פון די בעסטע אויסהאלטונגס-קראפטן אין די UFC. ער איז אויך באקאנט פאר זיין גלייכע ערלעכקייט, וואס האט אים פארדינט קעמפן קעגן באקאנטע קעגנער.

ער איז אויך דער עלטערער ברודער פון נייט דיאַז, אויך אַ געמישט מאַרשאַל קונסט קעמפער.

## ביאגראפיע 
ניק דיאַז איז אויפגעוואַקסן אין סטאָקטאָן, קאַליפאָרניע מיט זיין מוטער, שטיף־טאַטע, שוועסטער און ברודער נייט דיאַז. ער באַשרײַבט זיין קינדהייט ווי שווער צוליב דעם איינפלוס פון באַנדעס אין סטאָקטאָן. ער האָט געלערנט אין טאָקאַי פּובליק הויכשול אין לאָדי, אָבער ער האָט אויפגעהערט לערנען כּדי צו נאָכפֿאָלגן זיין לייַדנשאַפט פֿאַר קאַמף־ספּאָרט.

ער איז געוואָרן פּראָמאָווירט צו שוואַרצן גאַרטל אין בראַזיליאַנישער דזשיו-דזשיטסו דורך סעזאַר גרעיסי דעם 8טן מאי 2007 און טרענירט אין דער  אין פּלעזאַנט היל.

## הינטערגרונט אין געמישטע מאַרשאַל קונסט 
דיאַז איז קיינמאָל נישט פּראָקורירט געוואָרן און איז בלויז אויסגעקלאַפּט געוואָרן 3 מאָל (1 דאָקטאָרס סטאָפּעדזש) אין 37 קעמפן.

ער איז באַקאַנט פֿאַר זײַן קאַמף-פֿולן כאַראַקטער און קאַמף-סטיל, וואָס איז אָפֿט פּראָוואָקאַטיוו.

אין 2013, נאך זיין דורכפאל קעגן זשארדזש סעינט-פיער, האט ער ווידער געמאלדן זיין רעטייערמענט פון דעם ספארט. אבער, ער איז געבליבן אין דער MMA וועלט אלס פרעזידענט פון דער סטאקטאן -באזירטער ארגאניזאציע וואס ער האט געגרינדעט אין כבוד פון דעם געשעעניש,  .

ניק האט געקעמפט קעגן נעמען ווי: דזשארדזש סענט פּיער און אנדרסאן סילוואַ. און ער האט געהאט אימפּרעסיווע זיגן אין UFC און STRIKEFORCE.
קאַטעגאָריע:Links to libraries
קאַטעגאָריע:וויקידאטן עטיקעט פעלט אין יידיש
קאַטעגאָריע:וויקידאטן עטיקעט פעלט אין יידיש: לערנארט
וועיז

וועיז א מאביל עפפ דזשי-פי-עס סיסטעם.

היינט איז דאס דער אייגנטום פון גוגל אבער עס ווערט אפערירט אלס א גענצליך באזונדערע סיסטעם.

עס איז מאביל באזירט ד.ה. אז עס ווערט געטריבן דורך די סעליולער דאטא און דארטן ווי עס איז נישטא קיין סערוויס איז עס כמעט אינגאנצן נוצלאז און מען דארף זיך באנוצן מיט אן אלטמאדישן דזי. פי. עס. דעווייס.

## היסטאריע 
## קאנקורענטן 
אירע הויפט קאנקורענטן זענען:
* גוגל מאפעס. היינטיגער אייגנטומער.
* עפל מאפעס.
פראטעסטאנטיזם

**פראטעסטאַנטיזם** איז דער צווייט־גרעסטער שטראָם אין קריסטנטום, און שטאַמט פון דער רעפֿארמאַציע אינעם 16טן יארהונדערט קעגן דער קאטוילישער קירכע, און טוט אוועקמאכן די קאטוילישע דאקטרינעס לויט וואס דער פויבסט איז דער הויפט און אויך וועגן די סאקראמענטן.

די הויפט אַפטיילן פון פראטעסטאַנטיזם היינט זענען:

* לוטעראנען
* קאלוויניסטן
* באפטיסטן

אויך די אנגליקאנישע קירכע ווערט גערעכנט ווי פראטעסטאנטן, ווייל זיי האלטן נישט פונעם פויבסט, אבער זייער גלייבונג איז אינצווישן די קאטאליקן און אנדערע פראטעסטאנטן.

קאַטעגאָריע:קריסטלעכע שטרעמונגען
עפל מאפעס

עפל מאפעס אדער מער באוואוסט עפל מעפס איז א איי או עס באזירטער מאפע און דזשי-פי-עס. אריגינאל געשאפן געווארן צו קאנקורירן מיט גוגל מאפעס אין די ערשטע יארן ווען דער איי-פאון האט זיך אנטוויקלט.

## היסטאריע 
ווען עפל איז ארויסגעקומען מיט דעם איי-פאד טאטש און שפעטער דעם אייפאן האבן זיי מיטגעלייגט עטליכע עפפס וואס מען האט נישט געקענט אליינס טוישן אדער מאדיפיצירן, איינס דערפון איז געווען גוגל מאפעס וואס האט געדינט פאר מערערע פונקציעס א שטייגער ווי; דיגיטאלע מאפע, דזשי-פי-עס סערוויסעס, לאקאלע ביזנעס און אקטיוויטעטן אינפארמאציע, דירעקציעס. א.א.וו.

שפעטער ביי איינע פון די נייע דיוועלאפמענטס האט עפל באשלאסן צו מאכן א אייגענע עפפ ענליך צו גוגל מאפעס און דאס אויפגעטוישט למעשה איז עס אין אנפאנג געווען א דורכפאל און מענטשן האבן גענוצט פארשידענע תחבולות צוריק צו ברענגען גוגל מאפעס.

ביי דעם פונקט האט שוין גוגל געהאט אנטוויקלט זייער ענדרויד אפערירונג סיסטעם און זיי האבן נישט געוואלט מסכים זיין מיט עפלס קאנדישאנס. למעשה האבן זיי זיך אויסגעגליכן אז גוגל מאפעס זאל אריינקומען אלס אן עפפ נישט אלס א חלק פון דעם אפערעיטנג סיסטעם.

מיט דער צייט האט עפל איבערגעמאכט זייער עפל-מאפעס און היינט טיז דאס אם ערנסטער קאנקורענץ ווער עס קומט ארויס מיט בעסערע פונקציעס.

## קאנקורענטן 
אירע הויפט קאנקורענטן זענען:
* גוגל מאפעס
* וועיז (היינט אונטער דער אייגנטומערשאפט פון גוגל.
ישיבה ד'ספרינג וואלי

ישיבה ד׳ספרינג וואלי אויכעט באקאנט אלס ysv אין מאנסי איז געגרינדעט געווארן דורך הרב דוב גרינבוים איידעם ביי הרב שרגא פייוול מענדלאוויטש דורך די גוטהייסונג און מיט שטיצע פון זיין שווער בעת עס איז געגרינדעט געווארן בית מדרש עליון און מען האט ארויסגעברענגט חרדישע אינגעלייט צו זיצן אין כולל אז זיי זאלן האבן א מוסד וואו צו שיקן זייערע קינדער לערנען אזוי אז אין אנהויב האט דער מוסד געדינט פאר אלע חרדישע אידן צוזאמען פון די געגנט.
היימישע ישוב אין לינדען, ניו דזשערזי

די **היימישע ישוב אין לינדען ניו דזשערזי** איז געגרינדעט געווארן בערך אין יאר ה'תשע"ה דורך הרב מאיר יהוסף ראטטענבערג, דער קאסאנ'ער רבי. ער האט געמוטיגט זיינע חסידים זיך ארויסצוציען פון ברוקלין און זיך ציען צו לינדען, און שפעטער איז ער אליינס געקומען דארט וואוינען. נאך אביסל צייט האבן זיך ארויסגעצויגן אהין אויך חסידים פון אנדערע קרייזן, ווי באבוב און סאטמאר, און אזוי אויך האבן זיך נאך רבי'ס אהינגעצויגן, ווי ראחמיסטריווקא און סקולען. היינט צוטאגס איז פארהאן דארט קרוב צו אכט הונדערט חסיד'ישע משפחות, ארום פופצן שולן, מוסדות, מקוואות, און נאך אידישע געברויכן. 

## זעט אויך 
## רעפערענצן
## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:
זוטשקא (הויף)

זוטשקא איז א חסידישער הויף לבית נאדבורנא געגרינדעט דורך אדמו״ר יצחק אייזיק ראזענבוים א זון פון רבי רבי איתמר׳ל

ער האט דער ליסט א טיפן עלטער און נאך געזעהן א זעקסטן דור ביי זיין לעבן.

נאך זיין פטירה האט איבער גענומען זיין זון הרב נתן דוד בעת די אנדערע זון האבן געפירט ווייטער זייערע הויפן וואס זיי האבן נאך געפירט ביי זיין לעבן.

היינט ווערט דאס ווייטער געפירט דורך טייל פון רבי נתן דוד׳ס קינדער דורכאויס פארשידענע אידישע יישובים.

קאטעגאריע:חסידישע הויפן
חלה (מתנות כהונה)

חלה איז איינס פון די כ״ד מתנות כהונה.

דער דין איז אז ווען א ייד קנעט א טייג דארף מען אראפנעמען א חלק דערפון וואס מען רופֿט חלה. אדער שפעטער פון דער געבעקס און אוועק געבן פארן כהן אלס א געשאנק.

קאטעגאריע:מתנות כהונה
סיני האלבערשטאם (השני)

הרב סיני האלבערשטאם (השני), זשימיגראדער רבי פון בארא פארק/בלומינגראוו, מחבר פון חידושי סיני.

הרב סיני איז א זון פון אריה לייביש האלבערשטאם (זשמיגראד) א זון פון ר׳ סיני האלבערשטאם פון זשימיגראד א זון פון ר׳ ברוך האלבערשטאם א זון פון חיים האלבערשטאם באקאנט אלס צאנזער רב בעמח״ס דברי חיים.

הרב סיני איז געווען א איידעם ביי הרב משה ארי׳ האלבערשטאם נאסויד׳ער רב אין וויליאמסבורג.

און די אינגע יארן איז ער געווען א תלמיד פון בית מדרש עליון אין מאנסי ווי ער איז אויסגעשטיגן בתורה.

ער האט באקומען התרת הוראה פון גדולי ישראל אריינגערעכנט הרב משה פיינשטיין באקאנט אלס דער אגרות משה.

דער הויף באשטייט בעיקר אין בארא פארק.

און יאר תשע״ז האט דער רבי באשלאסן אנשטאט צו פארן זומער אויף די מאונטענס ווי עס איז שווער צו פארן אינמיטן ווינטער האט ער אפגעקויפט א שטח אין בלומינג גראוו הארט נעבן קרית יואל אויף ארויס צו פארן זומער ווי אויך פון צייט צו צייט פאר מנוחת הנפש דורכאויס דעם יאר.

למעשה האבן זיך דארטן אויך פארמירט א קבוצה פון יראי ד׳ וואס האבן אנגעהויבן מיטצוהאלטן די עבודת הקודש און קומען לברך ולהתברך ביז עס איז געווארן א וואונקל וואס מען קען רופן א צווילינג צו דעם הויף אין בארא פארק אזוי אז דער רבי קומט ארויס מערערע מאל דורכן יאר אזוי אויך די ערשטע טעג סוכות און ל״ג בעומר.

אויך האט דער רבי א ביהמ״ד אין בית שמש ווי די חסידים פון ארץ ישראל קומען דאווענען און זיך צוזאמען האלטן.

## פאמיליע 
### קינדער
אַטערבין

**עריק** סקאט **עש** (געבוירן דעם 3טן אויגוסט, 1966 אין אטלאנטא, דזשארדזשיע, פאראייניגטע שטאטן ), בעסער באקאנט מיט זיין רינג נאמען **באטערבין**, איז אן אמעריקאנער פראפעסיאנאלער באקסער, געמישטער קאמף קינסטלער, פראפעסיאנאלער רעסטלער, און געוועזענער קיקבאקסער, וואס האט קאנקורירט אין דער שווערגעוויכט דיוויזיע. עש איז אויך ארויס אין פארשידענע טעלעוויזיע שאוס און אין דעם פילם דזשעקאס אלס זיך אליין. עש האט אנגעהויבן באקסן פראפעסיאנאל אין 1994. טראץ זיין גרויסן וואג און אומגעווענליך מוסקולעזן קערפער, האט ער געוואונען די גרויסע מערהייט פון זיינע קעמפן דורך נאקאוט צוליב דער ריינער מאכט פון זיינע פאנטשן.

## פריע קאַריערע 
אש איז געבוירן געוואָרן אין אַטלאַנטאַ, אָבער זײַן משפּחה איז אַריבערגעצויגן קיין סעינט דזשאָן, מישיגן . זײַן מוטער איז געשטאָרבן ווען ער איז געווען בלויז אַכט יאָר אַלט, און אין עלטער פֿון 11 יאָר איז זײַן משפּחה ווידער אַריבערגעצויגן קיין דזשעספר, אַלאַבאַמאַ . אַלס קינד האָט ער געליטן פֿון אַ סך בריונות און שווערער פֿעטקייט . ווען ער איז געווען 18 יאָר אַלט, איז געבוירן געוואָרן זײַן ערשטער זון און באַלד דערנאָך זײַן צווייטער זון. אין יענער צײַט האָט ער געאַרבעט אין אַ קאַכל־פֿאַבריק. נאָכדעם ווי זײַנע קאָלעגן האָבן אים אַרויסגערופֿן, האָט ער באַשלאָסן צו באַטייליקן זיך אין באָקס־קאָנקורענצן, אָבער ער האָט נישט דערגרייכט דעם מאַקסימום וואָג־לימיט פֿון 181 ק"ג. צוליב דעם האָט אש אָנגעהויבן אַ דיעטע באַשטייענדיק הויפּטזעכלעך פֿון הינדל און בינען, און אַזוי באַקומען זײַן שפּיץ־נאָמען, **באַטערבין** . אש האָט אָנגעהויבן באָקסן אַמאַטאָריש אין 1990 ווען הער טי איז געווען אין זײַן ווינקל בעת עטלעכע קאַמף. אש האָט געוואונען פֿינף "טאַףמאַן" שווערגעוויכט טורניר טיטלען, מיט אַ רעקאָרד פֿון 56 געווינסן (36 דורך נאַקאַוט), 5 פֿאַרלוסטן און 0 גלייכן.

## פּראָפעסיאָנעלער באָקסינג 
אש האט אנגעהויבן זיין פראפעסיאנעלע קאַריערע דעם 15טן אקטאבער, 1994, ווען ער האט באזיגט טים דעניעלס. ער האט געענדיקט זיין פראפעסיאנעלע שווערגעוויכט באָקסינג קאַריערע מיט אַ רעקאָרד פון 77 געווינסן (58 דורך נאַקאַוט), 10 פארלוסטן, און 2 גלייכשפּילן. 

ווייל זיין גרויסע וואָג פארלאנגט א סך ענערגיע, קעמפט אש אין א זייער אגרעסיוון, הויך-אינטענסיוון סטיל. אש האט געוואונען אסאך קעמפן ביזן פערטן רונדע, אזוי באקאנט אלס דער "מלך פון די פיר רונדעס." אש'ס פעאיקייט צו נעמען שלאגן און ווייטער קעמפן, צוזאמען מיט זיין ריזיגער שטארקייט, האט געקענט באזיגן און איבערוועלטיגן אסאך פון זיינע קעגנער. אש האט אָפט געקעמפט טראגנדיק הויזן מיט א דרוק פון דער אמעריקאנער פאן.

## קיקבאָקסינג 
אין 2003, האט אש זיך איינגעשריבן אין דער K-1 ליגע פאר א קורצע צוויי-יעריגע תקופה אין וועלכער זיין רעקארד איז געווען 3 געווינסן (2 דורך נאקאוט), 4 פארלוסטן און 0 גלייכשפילן.

## פּראָפעסיאָנעלע ראַנגלערייַ 
אש איז ארויסגעקומען אין צוויי WWF געשעענישן אין 1997. אין 1999, האט די ליגע ארגאניזירט אומגעשריבענע שפילן. אש האט זיך געטראפן מיט בארט גאן און אים באזיגט מיט בלויז צוויי זעץ אין 35 סעקונדעס ביי דער ארגאניזאציע'ס הויפט געשעעניש, רעסעלמעניע 15 .

## קאָמבינירטע מלחמה 
אש האט זיך באַטייליקט אין 28 געמישטע קאַמף-קונסט מיט אַ רעקאָרד פון 17 געווינסן (7 דורך נאַקאַוט), 10 פארלוסטן, און 0–1 גלייַכשפּיל.
נירבאגעט

**באגאַט** (אונגאריש: *Nyirbogáti*) איז א שטעטל אין אונגארן וואו עס האבן געוואוינט דארטן חרדישע אידן אין די לעצטע יארן פארן קריג.

## באקאנטע מענטשן
משה בער בעק

קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן
קרית קאשוי

קרית קאשוי איז א שטעטל אין אפסטעיט ניו יארק, געגרינדעט דורך הרב רפאל בלום לאקירט אין בעדפארד היללס נוי יארק. וואס איז אין וועסטשעסטער קאונטי. נישט ווייט פון ניו יארק סיטי און איז אויך אין דער אומגעגנט פון נייטרא יישוב אין מאונט קיסקא.

## היסטאריע 
## בית החיים 
קאטעגאריע:פרומע אידישע געגנטן
קאטעגאריע:בתי חיים אין אמעריקא
גזל הגר

גזל הגר איז איינס פון די כ״ד מתנות כהונה וואס די תורה האט באשטימט אלס חלק פון דאס לעבנסמיטל פאר די כהנים.

די הלכה איז אז ווען איינער גזל׳ט אדער אן אנדער פארעם פון אווקנעמען עפעס וואס באלאנגט פאר א צווייטן איז מען מחויב דאס צוריק צו געבן פאר איהם אדער איינס פון זיינע יורשים. יעצט וואס טוט מען מיט א גר וועלכער האט נישט קיין יורשים וויאזוי קען מקיים זיין דעם חיוב השבה.

האט די תורה דאס אוועקגעגעבן פארן כהן. דאס הייסט אז אויב מען געט עס פאר א כהן איז מען אפ געקומען דערמיט און מען איז שוין מער נישט שולדיג דאס געלד אדער אנדערע זאכן וואס מען האט באקומען שלא ביושר.
פּאַנטאָמיק

די טאלאנט פון **פּאַנטאָמימע**, דאס איז אינעם פעלד פון א **נאכמאכער** - א אמיטאטאר, **מימיקער**; נאר איינער פאנטאמיק טוהט ענדערש זיין פאך מיט לאכעדיגע באוועגונג - אנע רעדן.
היתר הוראה

היתר הוראה/התרת הוראה איז א רעכט צו פסק׳נען שאלות אדער הלכות פון דער תורה.

דאס קריגט מען דורכן ווערן פארהערט ביי אן אנדערן ת״ח וואס שוין מוסמך להוראה און ער ווערט איבערצייגט אז מען קען.

אין געווענליכע פעלער באקומט מען דאס פון מערערע פארהערס ביי מערערע ת״ח.
ראָד שעכטמאן

**מאסטרו רוד שעכטמאַן** איז אַ סימפאָנישער קאָמפּאָזיטאָר, פּיאַניסט, אינזשעניר און לערער ייִדיש-אַרגענטינע-אַמעריקאַנער. ער איז דער גרינדער פון "פּיאַנאָ ענציקלאָפּעדיע", און איז באַקאַנט פֿאַר אַנטוויקלונג פון אַ מעטאָד צו לערנען אימפּראָווויזאַציע, קאָמפּאָזיציע און הערונג-טריינינג. ער איז באַוווסט פֿאַר זײַן פיייקייט צו פאַרבינדן קלאַסישע סימפאָנישע פֿאָרמעס מיט קינעמאַטאָגראַפֿישע שפּראַך.

## קאַריערע 
אין 2005 האָט שעכטמאן געגרינדעט "פּיאַנאָ ענציקלאָפּעדיע" (The Piano Encyclopedia), זײַן רוואלטירנדיקער מעטאָד האָט באקומען וועלטווייַט אָנווייַזונג און דערגרייכט מער ווי 250,000 לערנערס אין 75 לענדער. דער אַרייַנדראַנג איז באַקאַנט אַרום דער וועלט ווי "די וועלט קאַפּ פון קלאַסישע מוזיק".

שעכטמאן האָט אויסגעפירט אינטערנאַציאָנאַלע אויפֿטריטן, אַרייַנגערעכנט מוסיפילאָסאָפֿיש פֿעסטיוואַל אין רוים און קאַטאַלוניאַ פּלאַץ אין באַרסעלאָנאַ. זײַנע ווערק זענען געשפּילט געוואָרן אויף FM 104.5 ראַדיאָ און "Antenna 3" טעלעוויזיע, ווי אויך אין קאָנצערטן פֿאַר דיפּלאָמאַטיש פּובליק.

אין 2024 איז ער אויסגעקליבן דורך לאלו שיפרין צו קאָאָפּערירן אין קאָמפּאָזירן די סימפאָניע "יחי החירות" (Viva la Libertad), אַ גאַנצע סימפאָניע געווידמעט צו ארגענטינע. דער ערשטער אויפֿפֿיר איז געווען אין בואנוס אַיירעס, דורכגעפֿירט דורך די נאציאנאלע סימפאָנישע אָרקסטרע אונטער אימנואַל סיפערט. די סימפאָניע, געשריבן אין קאָאָפּעראַציע צווישן שעכטמאן און שיפרין, איז געשיקט געוואָרן אויף נאציאנאלער טעלעוויזיע און ראַדיאָ. "יחי החירות" איז דערנאָך דערקענט ווי "קולטורעל אינטערעסאַנטער ווערק" דורך דער רעגירונג פון ארגענטינע. דער אַרויסגעבן און זייַן אָנשפּרוך זענען באדעקט געווארן אויף נאציאנאַל און אינטערנאַציאָנאַל מדרגה.

אין 2025 איז שעכטמאן געבוירן ווי אַ קאַרינג מיטגליד פון באַך געזעלשאַפֿט, און איז דער ערשטער ארגענטינער צו באַקומען דעם טיטל נאָך מער ווי הונדערט יאָר זינט דער גרינדונג אין 1917. דער טיטל, באַזירט אויף איין שטימע פון דער רעגירונג, דערקענט זײַנע "ויסגעצייכנטע פֿעיִקייטן ווי מוזיקאַן, פּיאַניסט און קאָמפּאָזיטאָר" און באַשטעטיקט אים ווי "שlüssel פיגור אין דער מודערנע אַקאַדעמישע מוזיק וועלט אין אַמעריקע".

## פּרייזן 
* **WorldVision Composers Competition – וועלטווייַט פּרייז / וועלט-מיינסטער** (ווינער, 2023)
* **קולטורעל אינטערעסאַנטער ווערק**, רעגירונג פון ארגענטינע (2025)
* **קאַרינג מיטגליד**, באַך געזעלשאַפֿט (2025)

## אייגענע לינקען 
* אָפיציעלע וועבזײַט
* פּיאַנאָ ענציקלאָפּעדיע (The Piano Encyclopedia)
* אָפיציעלע וועבזײַט פון שיפרין-שעכטמאן

## הערות שוליים 
קטגוריה:מלחינים ארגנטינאים
קטגוריה:מלחינים אמריקאים
קטגוריה:מלחינים יהודים
פלארעל פארק ביה״ח

פלארעל פארק ביה״ח איז א ריזיגער אידישער בית החיים אין א געגנט אין נוי דזשערסי וואס צווישן אנדערע האבן דארטן מערערע חסידישע הויפו אייגענע חלקה׳ס אריינגערעכנט, סאטמאר (הויף), באבוב (הויף), ספינקא (הויף), פאפא (הויף), און נאך אזוי אויך האבן דארטן אסאך פריוואטע משפחות אייגענע אפטיילונגען.

אויך ליגן דארט באערדיגט גדולי האדמורי״ם צבש דברי שלמה מבאבוב, ר שמואל צבי מספינקא.

קאטעגאריע:בתי חיים אין אמעריקא
כ״ד מתנות כהונה

די כ״ד מתנות כהונה זענען 24 געשאנקען וואס דאס אידיש פאלק איז באפוילן געווארן צו געבן פאר די כהנים און אויסטויש פון זייער עבודה אין ביהמ״ק אז זיי זאלן האבן פון וואס צו לעבן און קענען זיין אינגאנצן פריי צו טון זייער ארבעט.

זיי ווערן אין גרויסן טייל אויסגערעכנט אין פרשת קרח די איבעריגע זענען צושפרייט אין אנדערע ערטער אין דער תורה.

פאלגענד איז א ליסטע:
* בכור. באצוג צו בכור בהמה טהורה.
* ביכורים
* גזל הגר
* חלה
* זרוע לחיים והקיבה און טייל ערטער ווען מען רעדט פון מתנות כהונה סתם איז דאס דער באצוג.
* פדיון הבן
* פדיון פטר חמור
* ראשית הגז
* שדה אחוזה
* שדה חרם
* תרומה/תרומה גדולה

קאטעגאריע: מתנות כהונה
הכשר

א הכשר באדייט א באשטעטיגונג אז א געוויסע זאך געווענליך א עסנווארג אדער געטראנק קומט נאך די תורה׳דיגע כשרות פארלאנגען און דער וואס וויל דאס עסן אדער טרונקען דארף נישט אליינס נאכגיין אלע אינפארמאציע נאר מען קען זיך פארלאזן אויף דעם פערזאן און/אדער ארגעניזאציע וואס געבן דעם באשטעטיגונג.

## באקאנטע הכשרים
עס זענען דא פאפולערע מער באקאנטע הכשרים אזוי אויך קלענערע מער לאקאליזירטע.

אזוי אויך איז דא כשרות ארגעניזאציעס וואס באשטייען בלויז אויף געבן הכשרים צ.ב.ש. או. יו. און עס זענען דא אזעלכע וואס זענען טייל פון א גרעסערע אונטערנעמונג וואס האבן אויך א כשרות אפטיילונג, צ.ב.ש. עדה החרדית.

### אמעריקאנער הכשרים 
* או. יו.
* התאחדות הרבנים
* וואלאווע
* כף קעי
* נירבאטור
* סטאר קעי

### ארץ ישראל הכשרים 
* עדה החרדית
* רב לאנדאו

### אייראפע הכשרים 
* כדתיא

קאטעגאריע:אדישקייט
חיים אברהם דובער לעווין (מלאך)

הרב **חיים אברהם דובער לעווין,** גערופן דורך זיינע פֿארערער און באקאנטע ״דער מלאך״, איז געווען א רב פון אייראפע וואס האט געזאנדערט קיין אמעריקא און ער איז געווארן אויפגענומען אלס רב אינעם ביהמ״ד נוסח האר״י אין דער בראנקס. 

ער האט געהאט צוגעצויגן צו זיך א גרופע בחורים פון תורה ודעת, אריגינאל איז דאס צושטאנד געקומען דורכן אינטערווענץ פון ר׳ שרגא פייוול מענדלאוויטש מנהל הישיבה, אבער שפעטער צוליב פארשידענע שטרייטן האבן זיי זיך געטיילט, און ער האט געעפֿנט אן אייגענעם ביהמ״ד און ישיבה אויף הויז סט. מיטן נאמען ביהמ״ד נתיבות עולם אויפן נאמען פונעם ספר פונעם מהר"ל פון פראג, אונטער דער אנפירערשאפט פון ר יעקב שארר, און די גרופע איז געבליבן באקאנט מיטן נאמען די מלאכים. 

ער איז געקומען לקבורה אין דער חלקה פון דער קהלה וואס איז אינערהאלב דעם ריווערסייד ביה״ח אין סעדל ברוק, ניי דזשערסי.

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
קאַטעגאָריע:חב"ד
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
בית ישראל סעמעטערי (וואודברידזש מעמאריעל גארדענס)

איז א גרויסארטיגער בית החיים אין וואדברידזש נוי דזשערסי מערערע קהלות האבן דארטן אייגענע חלקות אריינגערעכנט וויענער קהלה וואס איז שוין מערערע מאל אויסגעוואקסן און געדארפט צו קויפן נאך לאנד.

## באקאנטע פערזענליכקייטן 
* הרב יונתן שטייף
* הרב מיכאל בער ווייסמאנדל

קאַטעגאָריע:בתי חיים אין אמעריקא
חושן משפט

חושן משפט איז דער פערטער חלק (אפטיילונג) פון טור און שולחן ערוך וואס באציט זיך איבער האנדל און באציאונגען צווישן פערזאנען וועלכע האבן סיכסוכים אדער געשעפטליכע רייבערייען צווישן זיך

קאַטעגאָריע:הלכה ספרים
קאַטעגאָריע:שולחן ערוך
משה מרדכי עפשטיין

רבי **משה מרדכי עפשטיין** (7טן מערץ 1866, כ' אדר ה'תרכ"ו – 28סטן נאוועמבער 1933, י' כסלו ה'תרצ"ד) איז געווען ראש ישיבה אין סלאבאדקע און חברון, א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה און פון די גרינדער פון דער שטאָט חדרה.

## ביאגראפיע 
הרב משה מרדכי עפשטיין איז געווע אן איידעם ביי רבי נתן צבי פינקל, דער ״אלטער פון סלאבאדקע״, און איז געווען א תלמיד אין דער וואלאזשינער ישיבה. אויף דער איניציאטיוו פון זיין שווער האט ער ארויף געברענגט א טייל פון דער סלאבאדקער ישיבה קיין ארץ ישראל אין דער שטאט חברון. די ישיבה איז היינט באקאנט אלס חברונער ישיבה היינט לאקירט אין גבעת מרדכי, ירושלים.

### פאמיליע
### תלמידים 
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:פינקל פאמיליע
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
יוסף צבי דושינסקיא

הרב יוסף צבי דושינסקיא איז דער גרינדער פון קהל ומוסדות בית יוסף צבי דושינסקיא. און איז געווען דער צווייטער גאב״ד העדה החרדית. בעפאר דעם איז ער געווען רב אין חוסט.

## פאמיליע
זיין בן יחיד איז הרב ישׂראל משה דושינסקי

קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:עדה החרדית
דענאציפיקאציע

דענאציפיקאציע (English: Denazification) איז א אפעראציע וואס די אליאירטע קרעפטן האבן פרובירט איבערצוארבעטן די דייטשע געדאנקען גאנג אוועק פון נאציזם בעיקר דורך די לערע ביכער פאר די צוקונפטיגע גענעראציעס.

קאטעגאריע:צווייטע וועלט מלחמה
הארטפארד, קאנעטיקעט

הארטפארד איז די הויפטשטאט (capital) פון די שטאט קאנקטיקוט, וועלכע איז איינס פון די פופציג שטאטן וואס אינאיינעם פארמירן זיי די פאראייניגטע שטאטן.

עס איז באקאנט מיט די פולע אינשורענס/פארזיכערונג פירמעס וועלכע זענען דארט לאקירט.
MSX

MSX (Machines with Software exchangeability "מאשינען מיט ווייכווארג אויסטוישבאַרקייט") איז אַ סטאַנדאַרט פֿאַר היים קאָמפּיוטערס פֿון די 1980ער יאָרן.די איניציאטיוו צו שאַפֿן אַ פֿאַראייניקטן סטאַנדאַרט פֿאַר דעווייס פאַבריקאַנטן האָט געהערט צו דער יאַפּאַנישער צווייַג פֿון מייקראָסאָפֿט און איז געפֿירט געוואָרן דורך קאַזוהיקאָ נישי.די יאפאנעזישע פירמע ASCII קארפאראציע, געגרינדעט דורך נישי צוזאמען מיט קאזויא וואטאנאבע ספעציעל פאר דעם צוועק, האט אויך אנטיילגענומען אין דער אנטוויקלונג פון דעם סטאנדארט.קאָמפּיוטערס באַזירט אויף דעם MSX סטאַנדאַרט זענען געווען זייער פּאָפּולער אין יאַפּאַן און אַ פּאָר אַנדערע לענדער, אָבער טראָץ מייקראָסאָפֿט'ס שטיצע, האָבן זיי כּמעט נישט באַקומען קיין דערקענונג אין די פאַראייניקטע שטאַטן און אייראָפּע.די גאַנצע צאָל פון MSX-קאָמפּאַטיבלע קאָמפּיוטערס וואָס זענען פארקויפט געוואָרן איבער דער וועלט האָט איבערגעשטיגן 7.5 מיליאָן איינהייטן, פון וועלכע בערך 5 מיליאָן זענען געווען אין יאַפּאַן.

נישי האט פארגעשלאגן דעם MSX סטאנדארט אלס א פארזוך צו שאפן א פאראייניגטן אינדוסטריע סטאנדארט פאר היים קאמפיוטערס.אינספירירט דורך דערפאלגרייכער ווידעא רעקארדירונג סטאנדארטיזאציע (ווי דער VHS סטאנדארט), האבן פארשידענע עלעקטראניק פאבריקאנטן, איינגעשלאסן גאלדסטאר, פיליפּס, און ספעקטראווידעא, אנטוויקלט און פארקויפט MSX קאמפיוטערס.יעדע הארדווער אדער ווייכווארג מיט דעם MSX לאגא איז געווען קאמפאטיבל מיט פראדוקטן פון אנדערע MSX פאבריקאנטן.באַזונדער, דער סטאַנדאַרט האָט דעפינירט דעם פֿאָרמאַט און פֿונקציאָנאַליטעט פֿון עקספּאַנסיע קאַרטרידזשעס, וואָס האָט דערמעגלעכט שפּיל קאַרטרידזשעס און אַנדערע פּעריפֿערישע דעוויסעס צו ווערן גענוצט אויף אַלע MSX קאָמפּיוטערס.

דער נישי סטאַנדאַרט איז געווען באַזירט מערסטנס אויף עקזיסטירנדיקע קאָמפּאָנענטן:דער זילאָג Z80 פּראַסעסאָר מיט אַ זייגער קורס פֿון 3.58 MHz, דער טעקסאַס אינסטרומענטס TMS9918 ווידעאָ קאָנטראָללער מיט 16 KB ווידעאָ זכּרון, און דער דזשענעראַל אינסטרומענט (GI) AY-3-8910 סאָונד טשיפּ.די קאָמפּאָנענטן, צוזאַמען מיט מייקראָסאָפֿט'ס MSX BASIC אינטערפּרעטער, האָבן געמאַכט MSX אַ קאָנקורענטפֿעיִקער סטאַנדאַרט, כאָטש זיי האָבן יאָ געקאָסט אַ הויכן פּרייז פֿאַר די קאָמפּיוטערס.דער MSX סטאַנדאַרט איז געווען זייער ענלעך צום ספּעקטראַווידעאָ SV-328 היים קאָמפּיוטער, וואָס האָט עקזיסטירט אין יענער צייט אָבער האָט נישט פֿולשטענדיק נאָכגעפֿאָלגט דעם MSX סטאַנדאַרט.ספּעקטראַווידעאָ האָט שפּעטער אַרויסגעגעבן דעם SV-728, וואָס האָט פֿולשטענדיק נאָכגעפֿאָלגט דעם MSX סטאַנדאַרט.

פֿאַר דער הקדמה און גרויסן סוקסעס פֿון נינטענדאָ'ס פֿאַמיקאָם גיימינג קאַנסאָול, זענען MSX קאָמפּיוטערס געווען די הויפּט היים-נוצן פּלאַטפאָרמע פֿאַר פֿירנדיקע יאַפּאַנישע ווידעאָ שפּיל דעוועלאָפּערס ווי קאָנאַמי און הודסאָן סאָפֿט.איקאָנישע שפּיל סעריעס אַרייַנגערעכנט מעטאַל גיר, באָמבערמאַן און וואַליס זענען אָריגינעל ארויסגעגעבן געוואָרן אויף MSX קאָמפּיוטערס.
ישיבה קטנה

ישיבה קטנה איז דער מסגרת הלימוד נאך חדר/תלמוד תורה ביז מען קומט אן צו ישיבה גדולה.

דאס איז געווענליך די ערשטע צוויי ביז פיר יאר נאך די בר מצוה, וואס דאן ענדיגט זיך דער חדר און מען גייט אריבער צום ישיבה סיסטעם.

אין דער פארגאנגענהייט פלעגט מען גיין אין ישיבה פון פאר דער מצוה ביז צו דער חתונה אין איין פלאץ אלע יארגענג צוזאמען, ווען די עלטערע בחורים פלעגן דינען אלס חזר בחורים צו די אינגערע.

נאכן צווייטן וועלט מלחמה אין אמעריקע און אין ארץ ישראל האט זיך איינגעפירט אן אנדער סיסטעם אז די אינגערע בחורים לערנען באזונדער און די עלטערע באזונדער. דערפאר די אינגערע געווענליך צוויי ביז פיר יאר נאך די בר מצוה רופט זיך ישיבה קטנה און דערנאך פון בערך 15-16 אין עלטער לערנט מען באזונדער אונטער אן אנדערן מהלך און דאס ווערט אנגערופן ישיבה גדולה ווארשיינליך צוליב דעם וואס מען איז שוין דאן עלטער און מער ערוואקסן רופט מען דאס גדולה.

דורכאויס די צייט איז עס אין מערסטנס פעלער נאך מער צוטיילט אז אפילו אין ישיבה קטנה איז יעדער יארגאנג באזונדער צומאל אפילו אין עקסטערע בנינים אדער אפילו אין עקסטערע שטעט.
יצחק אייזיק ראזענבוים (זוטשקא)

הרב יצחק אייזיק ראזענבוים גרינדער פונעם זוטשקא/נאדבורנא הויף. ער האט דערלעבט א טיפן עלטער נאך געזעהן א זעקסטן דור ביי זיין לעבן. און איבערגעלאזט קינדער אייניקלעך און אור-אייניקלעך רבנים און אדמו״רים וועלכע פירן אן גרויסע קהלות בישראל צווישן זיי ציילט זיך ר אלימלך בידערמאן וועלכע איז פארהייראט צו זיין אייניקל א טאכטער פון זיין ממלא מקום ר נתן דוד.

ר יצחק אייזיק איז א זון פון ר איתמר׳ל פון נאדבורנא.

## ביאגראפיע
בעפאר האט ער זיך גערופן וואקשעוויצער רב.

## פאמיליע
### קינדער און אייניקלעך 
* ישראל גרינדער פון סטאניסלאוו-מאנסי הויף.
* נתן דוד ראזנבוים ממלא מקום צווייטער זוטשקער רבי.
* מאיר רב אין קראקאס, ווענוזוועלא.
** יעקב ראזענבוים פון קרית טאהש.
*** הרב יושע בעריש לאנדא זון פון אלטר ישראל אברהם פון עדעלין 
*** זיידא ישראל חיים אבד״ק נאדבורנא-בלומינגבורג.
*** צבי אביגדור איידעם ביי הרב מרדכי האלפערט.
*** הרב הלל וויינבערגער.
** הרב נפתלי צבי רובין אבד״ק קהל בית ישכר בעריש דאמבראווא. מאנסי, ניו יארק.
*** אלעזר הירשלער
*** אנשיל פריעדמאן. זון פון הרב משה יוסף אבד״ק סוואליעווע (איידעם ביי הרב רפאל בלום אבד״ק קאשוי.

## מערכת השבת 
אין די ערשטע יארן אין אמעריקא ווען די אמעריקאנער אידן פלעגן נישט נזהר זיין אין נישט ארבעטן אין שבת. פלעגט ער דורכפירן צוזאמען מיט רב רויך מאסן דעמאנסטראציעס אויף די גאסן פון ברוקלין בעיקר פלעטבוש און בארא פארק מיט א שבת טראק מעורר צו זיין איבער קדושת השבת.

קאַטעגאָריע:נאדווארנא אדמורי"ם
יוסף צבי דושינסקיא (השני)

הרב יוסף צבי דושינסקיא (השני) איז דער דריטער רבי און מנהיג אין קהל ״בית יוסף צבי דושינסקיא״.

ער איז דער זון פון הרב ישׂראל משה דושינסקי, וואס א זון פונעם גרינדער הרב יוסף צבי דושינסקיא.

ער איז א איידעם ביי הרב יקותיאל יודא (זלמן לייב) מייזליש סיגעיט׳ער רב, וואס איז א זון פון ווייטצענער רב בעל מקדשי השם, פון זיין זיווג ראשון פון פארן קריג, זייענדיג א איידעם ביים לימינובער רב הרב חיים יעקב טייטעלבוים איידעם ביים ערשטן באבוער רב רבי שלמה האלבערשטאם (א).
ווערבוי

ווערבוי (סלאוואַקיש: Vrbové) איז שטעטל היינט אין סלאוואקיי געוועזן בעפאר אונגארן וואס האט א באדייטנדן אפקלאנג אין חרדישע קריינו צוליב די פערזענליכקייטן וואס האבן ארויסגעשיינט פון דארט, א שטייגער ווי ר׳ יוסף חיים זאנענפעלד רב פון די עדה החרדית אין ירושלים. אדער ר׳ קאפל רייך הויפט ארטאהדאקסישער רב פון בודאפעשט.