ירושלים לייכטע באנען

**ירושלים לייכטע באנען** איז א פובליקע טראנספארט סיסטעם צו פֿירן מאַסן דורך טראַמען. די טראַמען נעצווערק אין ירושלים איז געפלאַנט צו האָבן דריי צענטראלע ליניעס: **די רויטע ליניע** (נווה יעקב–הדסה עין כרם), **די גרינע ליניע** (הר הצופים–גילה) וואָס ווערט עפֿענען במשך 2026, און **די בלויע ליניע** (רמות–גילה) וואָס וועט עפֿענען ביסלעכווייז צווישן די יאָרן 2029–2031.קליין|250px|די מאפע ווייזט די רויטע רוטע און די בלויע רוטע
קליין|250px|דער טראמוויי אויף יפו גאס
קליין|250px|קאנסטרוקציע פון דער רויטע ליניע אויף הערצל בולעווארד
די ערשטע ליניע, וואָס האט געעפֿנט אין 2010 און איז פֿאַרלענגערט געווארן אין 2025, איז די רויטע רוטע וואס לויפט פון נווה יעקב אין צפון, ביז הדסה עין כרם שפיטאל אין דרום. די רוטע איז היינט לאנג 22 קילאמעטער, און האקט א דורך פארנומענע שאסייען אין ירושלים, ספעציעל די יפו גאס. 

דער פלאן האט געלויטעט אז די יפו גאס זאל ווערן פארמאכט פאר אנדערן פארקער, און בלויז די באַן קען אריבער פארן די גאס. 

די באן דארף זיין פריינטליך צום געגנט, און וועט נישט פארפעסטיקן די לופט, ווי אויך וועט זי האבן די דורכגאנג ביי גאס ראגן, וואו זי וועט נישט מוזן ווארטן אויף רויטע לעקטערס, צו אפשטעלן די באן אזוי אז זי וועט לויפן און מאכן דעם גאנצן וועג א סך גיכער ווי פֿאָרן מיט אן אויטא.

אין יוני 2015 האט מען באשטעטיקט בויען די גרינע ליניע, לאנג 19.6 ק״מ, וואס וועט האבן איבערבייט מיט דער רויטע ליניע ביי הטורים און אמוניציע בערגל סטאנציעס.

די בלויע ליניע פֿירט פון רמות קיין גילה, און דער טייל צווישן הר חוצבים און קינג דזשארדזש גאס איז אין א טונעל. די רוטע פון דער בלויע ליניע איז פֿריער געווען פאר מאסן טראנספארטאציע מיט לאנגע גיכע אויטאבוסן.
קליין|250px|טראמוויי אין ככר ציון

## היסטאריע 
אין 1998 האט די רעגירונג פון ישראל אנגענומען החלטה נומער 3913, וואס האט אנטהאלטן א פאראגראף וועגן אויפשטעלן א טראמוויי אין ירושלים.

[קליין|250px|[דעפא (באן)|דעפא שער מזרח פון דער רויטער ליניע]]
קליין|250px
אין 2000 האט די ירושלים שטאטראט אנגעהויבן ווערקן צוגרייטן דאס אויפשטעלן פונעם טראמוויי אויף דער רויטע ליניע און בויען די אינפראסטרוקטור פון דער בלויער ליניע. א טייל פון די ווערק איז געווען פארברייטערן עקזיסטירנדע גאסן און גראבן א טונעל אונטער כיכר צה"ל.

דעם 13טן סעפטעמבער 2005 האט מען אנגעהויבן אויפשטעלן די סטרונעס בריק צווישן יפו גאס און הערצל בולוואר. אין אנהייב דעצעמבער 2005 האט די סיטיפאס פירמע געבעטן דערלויבעניש אראפצולייגן די שינעס און אויפשטעלן אן אויפהאלטונג שטח.

קאנסטרוקציע פון דער רויטע ליניע האט מען אנגעהויבן אפריל 2006 און האט געענדיגט אין 2011. די ליניע האט 23 סטאנציעס אויף נייע צווילינג-גערעלסן לאנג 13.8&nbsp;ק"מ. די ליניע וועט זיין פון פסגת זאב אין צפון מזרח, דרום לענגאויס שאסיי 1 ביז יפו גאס. ווייטער וועט זי גיין לענגאויס דער יפו גאס מערבדיג ביז דער ירושלים צענטראלער בוס סטאנציע, און וועט ממשיך זיין צו דרום מערב, אריבערגייענדיג די סטרונעס בריק דורכאויס הערצל בולוואר ביזן בית הכרם געגנט, און ענדיגן לעבן בית וגן.

אום 24סטן פעברואר 2010, האט סיטיפאס, די פירמע פאראנטווארטלעך פאר דער באן, געמאכט פרואוואונגען פון פראנצויזישער בארג אויפהאלטונג צענטער, ביז נביאים גאס. די אפעראציע איז געקריינט געווארן מיט הצלחה.

פון יאנואר ביז אויגוסט 2011, זענען אנגעגאנגען כסדרדיגע פרואוואונגען פון דער סיסטעם. פרייטאג דעם 19טן אב תשע"א (19טן אויגוסט  2011) האט די רויטע ליניע אנגעהויבן אפערירן אין א פארקלענערטן ראם, ביז אין פיר חדשים וועט אנהייבן די פולע דינסט. ביי דער ערשטער פאזע [ביז אנהייב סעפטעמבער פארט מען אויף דער באן בחינם.

## די סטרונעס בריק 
כדי צו בויען די רויטע ליניע איז געווען נייטיק צו לייזן דעם פראבלעם פון באהעפטן די יפו גאס מיט הערצל בולוואר ביים אריינגאנג צו ירושלים. צוליב דער גרויסער פארקער אין דעם געגנט איז נישט מעגלעך אז דער טראמוויי זאל גיין דורך די גאסן אין דעם ארט, און אויך צו בויען די טראמוויי אונטער די גאסן וואלט געשטערט די פארקער אין אן אומאפגענומענען אופן. צום סוף, טראץ דער געגנשאפט פון די לאקאלע איינוואוינער, האט מען באשלאסן אז דער טראמוויי וועט אריבערגיין א בריק. די בריק האט געפלאנעוועט דעם שפאנישן ארכיטעקט סאנטיאגא קאלטראווא אלס די סטרונעס בריק. אינמיטן דער בריק איז א זייל פון שטאל הויך 130 מעטער, פון וואס ציען זיך 66 סטרונעס וואס האלטן אויף די בריק. די בריק האט א באדעקטן שטעג פאר פוסגייער. די סטרוקטור איז כולל א בריק פאר פוסגייער, מיט א גלעזערנער וואנט.

אין אפריל 2007  האט מען געלייגט דעם ערשטן טייל פון דער בריק. דעם 25סטן יוני 2008 האט מען געווידמעט די בריק פאר פוסגייער. אנהייב אפריל 2009 האט מען געענדיגט די ארבעט פון בויען די בריק און מען האט זי איבערגעגעבן צו דער סיטיפאס פירמע.

#### גרינע ליניע 
די גרינע ליניע איז די צווייטע ליניע, וואס מען בויט שוין עטלעכע יאר. מען האלט ביי אנהייבן די באדינונג אויף דער דאזיקע ליניע אין יאר 2026. די ליניע הייבט אָן אין דער גילה געגנט און גייט אדורך צומת פת, גבעת רם, בנייני האומה, די גאסן שרי ישראל, ירמיהו, בר-אילן, חטיבת הראל און לוי אשכול, נאכדעם דורך דער אמוניציע בערגל געגנט און ווייטער קיין הר הצופים. אויך וועט זיין א צווייג־ליניע וואס גייט פון הר נוף קיין נווה יעקב.

די ארבעט האט אנגעהויבן אין יאר 2018 ביי צומת פת.

## זעט אויך 
* תל אביב לייכטע באן

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* די ירושלים לייכטע באן אויף פראבע, פעברואר 2011

קאַטעגאָריע:ירושלים
קאַטעגאָריע:באן טראנספארט