open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
וועסט האמפסטעד טעמזלינק באן סטאנציע

**וועסט האמפסטעד טעמזלינק** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אין וועסט האמפסטעד, צפון־מערב לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויף דער מידלאנד הויפט ליניע און ווערט באדינט דורך טעמזלינק אויף דער טעמזלינק רוטע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.

## היסטאריע 
די סטאנציע איז געבויט געווארן דורך דער מידלאנד באן אויף דער פארלענגערונג קיין  אום 1טן מערץ 1871, מיטן נאמען **וועסט ענד פאר קילבערן און האמפסטעד**.

## באדינונגען
די באנען ווערן אפערירט דורך טעמזלינק, צפון פארן זיי קיין לוטאן און בעדפארד, און דרום קיין סאטאן, ארפינגטאן, ברייטאן און ריינהאם. אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
* 2 באנען א שעה דרום קיין 
* 4 באנען א שעה דרום קיין 
* 2 באנען א שעה דרום האלב-גיך קיין 
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה צפון האלב-גיך קיין 

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
פאליסיסטיק אווערי סינדראם

קליין|א אינערליך בילד פון PCOS
**פאליציסטישע אייערשטאק-סינדראם** (PCOS) איז א פראבלעם אין וואס א פרוי'ס הארמאנען זענען ארויס פון באלאנס, דעריבער קען דאס שאפן א אומ'סדר פאר די מענסטרואציע פעריאדן און שאפן שוועריגקייטן צו ווערן טראגעדיג.

פרויען מיט פאליציסטישע אייערשטאק-סינדראם זענען אויסגעשטעלט צו ליידן פון נאכאנאנדיגע פריע פרעגענענסי פארלוסט. ס'איז נישט פולשטענדיג קלאר די סיבה פארוואס. איין טעאריע שלאגט פאר אז די ענווייראמענט פונעם איי ווערט איינגעשטעלט דורך דער פראדוקציע פון מענערישע הארמאנען אין דעם אייערשטאק וואס איז גורם אז די אייער זאלן דורכמאכן א treisure אדער poptocys, און פאליציסטישן אייערשטאק-סינדראם מיט אן איבערפלוס פון מענערישע הארמאנען, קען מעגליך זיין שאדן פאר די DNA פון די איי, אדער פאר די מעגליכקייט פון די איי אויסצושטעלן די קראמאסאומס אויף א נארמאלן אופן. דער וועג צו פארמינערן די מענערישע הארמאן פראדוקציע איז מיט מעטפארמין טעראפיע, אדער אין ערנסטערע פעלער מיט קלאמיד.

פרויען מיט פאליציסטישע אייערשטאק-סינדראם פארמאגן שוין היינט ב"ה, צוליב די היינטיגע מעדיצינישע מעגליכקייטן, א 100% מעגליכקייט צו האבן קינדער. 

## וויאזוי ווערט דאס דיאגנאזירט? 
בדרך כלל איז PCOS נישט אזוי באהאלטן. די פרויען וואס ליידן דערפון וועלן האבן אביסל איבריגע האר (ווי אויך ביי פלעצער ווי מענער האבן געווענליך האר), זיי וועלן האבן איבריגע וואג, און אומרעגולערע מענסטרואציע פעריאדן, וואס דאס איז די סיבה פארוואס דאס נישט אזוי שווער צו דיאגנאזירן. אבער צומאל איז דאס נישט אזוי גרינג פעסטצושטעלן, און אין אזעלכע פעלער דארף דער דאקטאר מאכן אן אולטראשאל בדיקה פון דעם אייערשטאק און מעסטן די שטאפלען פון אינסולין און טעסטעראן. אבער ס'איז געווענליך פארהעלטענסמעסיג גרינג צו דיאגנאזירן.

## די היילונג 
דער מעטפארמין מעדיצין טוט דראמאטיש פארבעסערן, ביז דרייפאכיג, די לעבעדיגע געבורט ראטע. ווילאנג מ'איז אויף מעטפארמין לעזט עס דעם פראבלעם, אבער ווי נאר מ'גייט אראפ דערפון קומען די סימפטאמען צוריק.

פאר פרויען אין מער קאמפליצירטע פאלן אוואו מעטפארמין איז נישט ווירקזאם, ווערט פארגעשלאגן קלאמיד, וואס דאס האט א הונדערט פראצענט סוקסעס ראטע. איין באקאנטע זייט-אפעקט פון קלאמיד איז אז עס פארמאגט א צען פראצענט שאנס פאר געבוירן א צווילינג, אין פארגלייך צו די געווענליכע 1-3 פראצענט שאנס.

אויב די פרוי איז נישט אינטערעסירט צו האבן קינדער, איז ענדערש רעקאמענדירט אגרעסיווע איבונגען, אנהאלטן אן אידעאלע קערפערליכע וואג, און געבורט קאנטראל פילן. אויב זי וויל ווערן טראגעדיג מוז זי זיין אויף מעטפארמין אדער קלאמיד. זי זאל אויך מאכן איבונגען און זיך האלטן דאר. ס'זענען דא געוויסע פרויען וועלכע קענען קאנטראלירן זייער פאליציסטישע אייערשטאק-סינדראם דורך אנהאלטן זייער וואג מיט א שטרענגע דיעטע און שטארקע איבונגען. די פרויען מוזן נישט נעמען קיין מעדיצין.

עס זענען אויך פארהאן פארשידענע נאטורליכע גראזן און מיטלען, וואס מאנכע טענה'ן אז דאס איז גאר ווירקזאם צו גענצליך איבערקומען דער PCOS. כאטש וואס מעדיציניש איז דערווייל נישטא קיין פערמאנענטע היילונג. 

## זעט אויך 
* **מעטפארמין,** מעדיצינישע היילונג

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* אינפארמאציע, גרינג צו ליינען

* פון מאיא קליניק

* וויאזוי צו ווערן טראגעדיג מיט PCOS דורך נאטורליכע מיטלען
קאַטעגאָריע:רעפראדוקציע
קאַטעגאָריע:מעדיצינישע טערמינען
קאַטעגאָריע:געבורט געזונטהייט
היברובוקס

היברובוקס (hebrewbooks) איז א ווירטואלער אוצר הספרים וואס טוט פארמאגן איבער פינף און פופציג טויזט ספרים, אנגעהויבן פון די ערשטע דרוקן ביז צו היינטיגע ספרים, צו וואס יעדער קען דערגרייכן פאר פריי פון אפצאל.

דאס איז געווארן געגרינדעט און ווערט אנגעפירט דורך חיים ראזנבערג א ליובאוויטשער חסיד פון קרוין הייטס.

אנגעהויבן האט זיך עס אין יאר 2001 מיט בלויז 60 ספרים וואס ער האט סקאנירט און ארויפגעלאדנט אויפ'ן וועבסייט אויף א פי די עף פארמאט, דערנאך איז געווארן צוגעלייגט 15,000 ספרים פון די זאמלונג פון ספריית חב"ד ניו יורק, און נאך פילע פון בית המדרש לרבנים באמריקה, און אויך ספרים פון YIVO מאנהעטן זאמלונג. 1780 ספרים זענען גענומען געווארן פון די אנטיק-ספרים זאמלונג וואס געהער פאר חיים אלעזר רייך פון ברוקלין, אזוי אויך פון די פרידברג-ריזמן זאמלונג, וואס אנטהאלט מער פון 15,000 ספרים.

## זעט אויך 
## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* הויפט וועבזייטל
* ספעציעלע וועבזייטל פאר מאנוסקריפטן און כת"י
* דאס שותפותדיגע וועזייטל מיט דער חב"ד ביבליאטעק

קאַטעגאָריע:תורה ביבליאטעקן
קאַטעגאָריע:וועבזייטלעך
באנק אגודת ישראל

**באנק אגודת ישראל** איז א באנק אין ישראל וואס אינוועסטירער פון חוץ־לארץ האבן אויפגעשטעלט אין יאר 1965, אין קאלאבאראציע מיט אגודת ישראל. סוף 1971 האט זיך פארפלאנטערט דער באנק מיט שוועריקייטן און אין אנהייב 1972 האט באנק לאומי אפגעקויפט די באנק.

## היסטאריע 
באנק אגודת ישראל איז געגרינדעט געווארן דור די אינוועסטירער יוסף גלעזער און שמחה הורוויץ. אגודת ישראל האט געהאט אקציעס אין דער באנק, און דער רעגלאמענט פון דער באנק האט פעסטגעשטעלט אז דער אמט פון באנק יושב ראש וועט זיין אין די הענט פון אגודת ישראל, און אז אגודת ישראל טאר נישט פארקויפן אירע אקציעס אין דער באנק.

אין 1967, נאך דעם קראַך פון באנק פויכטוואנגער, האט באנק אגודת ישראל אפגעקויפט רוב פון די צווייגן פון פויכטוואנגער. ווען באנק אגודת ישראל האט זיך פארפלאנטערט אין 1971 האט זי געהאט 10 צווייגן.

ווען די באנק איז איינגעפאלן איז דאס געווען איינע פון די סיבות פארוואס באנק ישראל האט געפועל׳ט צו דער געזעצגעבונג פון דעם באנקעריי געזעץ אין ישראל.

## וועבלינקען 
* באנק אגודת ישראל עפנט אירע טויערן, בית יעקב, סיון תשכ"ה, עמ' 30

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:בענק
קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
קאַטעגאָריע:ישראל
יצחק מאיר לעווין

רבי **יצחק ״איטשע״ מאיר לעווין** (י"ג שבט ה'תרנ"ג - ט"ז אב ה'תשל"א) איז געווען דער פירער פון  אגודת ישראל און דער ערשטער מיניסטער פאר סאציאלע ענינים אין ישראל. ער איז געווען אן איידעם ביים גערער רבי׳ן, רבי אברהם מרדכי אלטער.

## אין פוילן 
איטשע מאיר לעווין איז געבוירן געווארן אין יאר ה׳תרנ״ג אינעם שטעטל גער לעבן דער הויפטשטאט ווארשע אין פוילן (דעמאלסט א טייל פון דער רוסלענדישער אימפעריע), צו הרב הירש העניך הכהן לעווין רב פון בענדין, און צו פייגא, טאכטער פונעם גערער רבי דער שפת אמת. ער האט געהייראט זיין קוזינע דבורה מאַטיל אלטער, טאכטער פון זיין פעטער דער גערער רבי הרב אברהם מרדכי אלטער. 

אין 1930 איז ער געוויילט געווארן פארזיצער פון אגודת ישראל אין פוילן. ער האט באגלייט זיין שווער עטלעכע מאל ווען ער האט באזוכט ארץ ישראל. אין 1933 האט די פוילישע פאליציי אים ארעסטירט מיט׳ן חשד פון האלטן נארקאטיק, ווען אין אמת׳ן האט ער געהאלטן א זעקל ארץ ישראל ערד וואס ער האט געברענגט פונעם ארומגעגנט פון קבר רחל און דער מערת המכפלה.. ביי דער כנסיה גדולה אין מארינבאד אין 1937 האט מען אים געוויילט צו דער פארקלענערטער פארוואלטונג פון אגודת ישראל און אויך ווי איינער פון צוויי פארזיצער פון דעם וועלטס וועד הפועל של אגודת ישראל; אין 1939 איז ער געוויילט געווארן פארזיצער פון דעם וועלטס וועד הפועל. 

ער איז געווען איינער פון די וואס האבן אויפגעשטעלט דעם יסודי התורה חינוך נעצוווערק פאר יונגלעך און דעם בית יעקב פאר מיידלעך.

צווישן די יארן 1937–1939 האט ער געדינט ווי א דעפוטאט אין דעם פוילישן סיים אלס דעלעגאט פון אגודת ישראל, פאר דעם ווארשעווער ווייל־געגנט.

ווען דייטשלאנד האט איינגענומען פוילן האט אדם טשערניאקאוו באשטימט לעווין א מיטגליד אינעם יודנראט. א חודש נאכהער איז לעווין אנטלאפן פון פוילן.

## זעט אויך 
## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
*  ,״דאס אידישע ווארט״

קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
קאַטעגאָריע:גור

קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
אברהם קאלמאנאוויטש

רבי **אברהם קאלמאנאוויטש** (תרנ״א - ב' אדר א' תשכ״ד) איז געווען א רב אין עטלעכע שטעט אין פוילן און שפעטער דער נשיא פון דער מירער ישיבה אין ברוקלין.

## זעט אויך 
* מירער ישיבה

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע
נתן מאיר וואכטפויגל

רבי **נתן מאיר וואַכטפויגל** (ט' אדר א' תר"ע, 18טן פעברואר 1910 - ב' כסלו ה'תשנ"ט) איז געווען משגיח פון ״בית מדרש גבוה״ אין לעיקוואוד. ער האט  קרוב צו 60 יאר אויסגעשטעלט פיל טויזנטער תלמידים אין דער לעיקוואודער ישיבה. שטילערהייט איז ער געווען פון די איניציאטארן צו פארוואנדלען לעיקוואוד אין אן אלוועלטליך הרבצת התורה ווערק.

## ביאגראפיע
רבי נתן מאיר איז געבוירן געווארן אין תר״ע צו זיין פאטער, הרב משה יום-טוב וואכטפויגל, רב פונעם שטעטל קוהל, ליטע.

"רבי נתן״ איז געווען א שם-דבר אין דער תורה און אין דער ישיבה׳שער וועלט. 

דער משגיח פון ״בית מדרש גבוה״ איז נסתלק געווארן ב' כסלו תשנ״ט, אינעם זעלבן יארצייט־טאג ווי דער מייסד און ראש-הישיבה הגאון רבי אהרן קאטלער זצ״ל איז אוועק בגנזי מרומים.

## זעט אויך 
## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:משגיחים
קאַטעגאָריע:מוסר באוועגונג
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
שמעלקא טויבנפעלד

הרב **שמואל ״שמעלקא״ ישכר דוב טויבנפעלד** (תרצ״א - תשרי תשמ״ו) ער איז געווען פילע יארן דער רב פון קהל חרדים וואס האט אנגעהערט צו סאטמאר אין מאנסי.
ווי אויך האט ער געהאט א שטובל און זיין בעיסמענט קהל חרדים וואס ווערט ווייטער אנגעפירט דורך זיינע קינדער און תלמידים

## ביאגראפיע 
הרב שמעלקא איז געבוירן געווארן אין יעראסלאוו, גאליציע.

ער איז געווען א תלמיד פון בעלזא׳ער ישיבה און געווען זיין חשוב געהאלטן דורך בעלזא׳ער רב פון וועמען ער איז פארבליבן א חסיד און אנהענגער

אויך געווען א תלמיד פון בית מדרש עליון אין מאנסי און פלעגט אסאך לערנען בחברותא מיט רבי שבתי וויגדער ז״ל.

ער איז געווארן ערזעצט דורך רבי חיים יהושע האלבערשטאם וואס דינט היינט אלס ארטיגער רב.

דער סקווערער רבי זצ״ל האט אים ערשט געוואלט באשטימען אלם ראש הכולל פון שיכון סקווירא. אבער הגם ער איז געווען א חסיד, האט ער זיך אפגעזאגט. דער סקווערער רבי האט דאן געזאגט צו זיינס א מקורב, אז ער האט אים נישט געוואלט אויפדרענגען, ווייל ער זעט, אז ר׳ שמעלקא איז אן אמתער ״שונא את הרבנות״. ערשט נאך לאנגע הפצרות איז ער שפעטער געווארן רב פון דער קהילת חרדים אין מאנסי, אבער דאס מיט א גאנצע ריי פון תנאים ווי למשל, אז מען זאל אים נישט רופן ״רב״, נאר בלויז ראש החברה, אז ס׳זאל זיין שלא על מנת לקבל פרס, און אז ער זאל ניט טראגן קיין אחריות פאר די חטאים פון זיין קהל.

## פאמיליע 
* הרב יוסף ממלא מקום און שטוב ביהמ״ד
* הרב וואלף בריעף דיין ביד״ץ מכון להוראה
* משה מנחם

## זעט אויך 
## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:מאנסי
קאַטעגאָריע:סאטמאר
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים

קאַטעגאָריע:סקווערער חסידים
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
רמ"א

**רבי משה איסרליס** (באקאנט ווי דער **רמ״א**; ה'ר"ץ - י״ח אייר ה'של"ב) איז געווען קראקעווער רב און ראש ישיבה, און דער מחבר פון די הגהות (די ״מפה״) אויף גאנץ שלחן ערוך. ער איז אנגענומען אלס דער גרעסטער פוסק ביי די אשכנזים, ווי עס איז באקאנט דער אויסדרוק פון דעם חתם סופר אויף זיינע פסקים "ובני ישראל יוצאים ביד רמ"א".

## לעבנסגעשיכטע 
דער רמ"א איז געבוירן געווארן צו זיין פאטר רבי ישראל (ר' איסרל) ב"ר יוסף, וועלכער איז געווען א זון פון חשוב'ע און רייכע עלטערן אין דער  שטאט קראקע, אן עיר מלאה חכמים וסופרים, ארזי הלבנון אדירי התורה, גאוני ארץ, מיט וועם די וועלט האט זיך געשאקעלט נאר דערמאנענדיג זייערע נעמען, ווי דער רבי ר' העשיל מקראקא, ב"ח, מגלה עמוקות, תוספות יום טוב.

דער זיידע פונעם רמ"א רבי יוסף איז געווען איינער פון די פרנסי העיר אין קראקע, זיין זון רבי איסר איז געווען אן איידעם ביי רבי אליעזר שרענצילס, וועמענס פרוי מרת דרעזל איז געווען א טאכטער פון הגאון רבי יחיאל לוריא, דער ערשטער רב פון בריסק וועמענס יחוס האט זיך געצויגן פון רש"י הק' זי"ע. אויך דער מהרש"ל דער חבר פונעם רמ"א איז געווען דער דריטער דור פון דעם רבי יחיאל.

רבי איסר אליין איז אויך געווען א גאון און א גביר, "תורה וגדולה במקום אחד", פרנס העיר פון קראקע. ער האט געמאכט גרויסע געשעפטן וואס צוליב דעם האט ער פון מאל צו מאל געמוזט אוועקפארן צו די מרחקים. בשנת ה'שי"א האט דער קעניג פון פוילן געגעבן רשות פאר צוויי איינוואוינערס פון דער שטאט קראקא צו מאכן געשעפעטן אין דער שטאט ווילנע אן די מינדעסטע שטערונג מצד די הויכע באאמטע פון דער רעגירונג. איינער פון זיי איז געוועהן רבי איסרל, ווען דער רמ"א איז דן אין די הלכה צו מ'מעג אראפגיין פון א שיף וואס ס'איז אנגעקומען אין שבת קודש מחוץ לתחום, שרייבט ער (דרכי משה או"ח סימן ת"ד) שמעתי מאבא מורי ש"ן (שיחי' נצח) אז איינמאהל איז ער אויך אנקעומען אזוי אין  שב"ק און ער האט געמאכט א שפיצל (אן ערמה) דהיינו אז ער האט זיך ביים אנקומען אראפגעשטעלט ביים ארויסגאנג פון דער שיף אזוי אז ער האט געשטערט דאס אראפ גיין פון די שיף פאר די גוים, האבן זיי אים ארויסגעשטופט פון דארט און ער האט זיך געטראפען אינדערויסן פון דער שיף.

ער איז נפטר געווארן אין טאג ל"ג בעומר, י"ח אייר, ה'של"ב, און ער איז געווארן באערדיגט אין אלטן קראקא בית החיים, וואס געפונט זיך אינטער דעם רמ"א שוהל.

קליין|333x333פיקס|זיין ציון אויפן בית החיים אין קראקא.
[קליין|250x250פיקס|[רמ"א שוהל|דער רמ"א שול אין דעם אידישן פערטל אין דער שטאָט קראָקע]]

## זיינע ספרים 
* רמ"א - הגהות אויף שלחן ערוך
* דרכי משה
* תורת חטאת
* תורת העולה
* מחיר יין

קליין|333x333פיקס|דער נוסח פון דער מציבה

## זעט אויך 
* רמ"א שוהל

## דרויסנדיגע לינקען 
* 
* זעהר א וואונדערליכע מעשה פון הייליגען רמ"א און פטירת הרמ"א

קאַטעגאָריע:פוסקים
קאַטעגאָריע:מחברי ספרים
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים
קאַטעגאָריע:אחרונים
שמחה זיסל זיו

**רבי שמחה מרדכי זיסקינד ״זיסל״ זיו**, באקאנט ווי **דער אלטער פון קעלם** (תקפ"ד, 1824 – ח' אב תרנ"ח, 26סטן יולי 1898), איז געווען דער נאענטסטער תלמיד פון רבי ישראל סאלאנטער. די ״תלמוד־תורה״ וואס ער האט געגרינדעט אין קעלם, איז געווען דער ״בית-היוצר״ פון תורת-המוסר פאר אנדערע ישיבות. דער רוב גרויסע ראשי-ישיבות און מרביצי-תורה פון לעצטן יארהונדערט אין ליטע זענען געווען זיינע תלמידים. די קעלמער ישיבה האט עקזיסטירט ביז צום חורבן בעת דער צווייטער וועלט-מלחמה.

## ביאגראפיע 
ר׳ שמחה זיסל איז געבוירן אין יאר תקפ״ד אין קעלם, צו זיין פאטער, ר׳ ישראל, אדער ווי מ׳האט אים גערופן: ״ר׳ ישראל נחום׳ס״.

## זעט אויך 
## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:מוסר באוועגונג
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
קריקלוואוד באן סטאנציע

**קריקלוואוד** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אין קריקלוואוד, לאנדאנער בארא פון בארנעט, צפון־מערב לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויף דער מידלאנד הויפט ליניע און ווערט באדינט דורך טעמזלינק אויף דער טעמזלינק רוטע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.

## היסטאריע 
די סטאנציע איז געבויט געווארן דורך דער מידלאנד באן אויף דער פארלענגערונג קיין  אום 2טן מיי 1870, מיטן נאמען **קריקלוואוד און טשיילדס היל**.

## באדינונגען
די באנען ווערן אפערירט דורך טעמזלינק; צפון פארן זיי קיין סט אלבאנס און לוטאן  און דרום קיין ווימבלדאן און סאטאן. אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
* 4 באנען א שעה דרום קיין 
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
ביינאכט פארן צוויי באנען א שעה, צפון קיין בעדפארד און דרום קיין דריי בריקן אדער ברייטאן,

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון בארנעט
לאשה

**לאִשה** (ווערטלעך: "פאר די פרוי") איז אן ישראלישער וואכנשריפט געשריבן אויף העברעאיש פאר פרויען, און אויך פאר מענער. דער זשורנאַל איז דער מערסט-פּארשפרייטער אין ישראל.

די טעמע פון "לאשה" איז וועגן שיינהייט און מאדעלקעס, ווי אויך טוען זיי אויסקלויבן די שיינהייט קעניגען.

## וועבלינקען 
* פייסבוק
* שרון גבע, "'לאשה' כגורם מעצב בזיכרון השואה בישראל: המקרה של מלכת היופי", מירי פרייליך (עורכת), הסנה שלא אוּכּל: ניצולי השואה במדינת ישראל , מכללת בית-ברל וקרן אברט, 2011, עמ' 150–165.

קאַטעגאָריע:זשורנאלן
קאַטעגאָריע:פרויען
קאפיאפא

**קאָפּיאַפּאָ** () איז א שטאָט אין צפון טשילע.

קאַטעגאָריע:שטעט אין טשילע
אליעזר געלדצעהלער

רבי **אליעזר געלדצעהלער** (נפ׳ אדר תשס״ה) איז געווערן ראש ישיבה אין ״אור ישראל״. ער איז געווען א רעוואלוציענער א פיאנעיר בעולם הישיבות, וואס האט געטוישט דעם הילוך הישיבות אין אמעריקע. ער איז געווען דער ערשטער ראש ישיבה וואס האט פארשטאנען דעם היינטיגן בחור, לויט די אומשטענדן פון דער וועלט, וויאזוי דער פון אויבן טוישט ארום די דורות.

## ביאגראפיע 
רבי אליעזר איז געווען דער זון פון רבי אליהו יהושע געלדצעהלער און זיין ווייב הענא, די איינציגע טאכטער פון הרב אליהו דעסלער, מחבר פון ״מכתב מאליהו״.

רבי אליעזר איז געווען אין ארץ ישראל אין יאר תשס״ה. ווען ער איז צוריקגעקומען פון דעם קבר פון רבי שמעון בר יוחאי אין מירון האט אים פאסירט א פארקער אקצידענט די נאכט פון  כ"ב טבת ה'תשס"ה (3טן יאנואר 2005). א פאר חדשים נאכהער איז ער פריצייטיג נפטר געווארן.

## זעט אויך 
## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע
בן ציון אבא שאול

[קליין|דער אור לציון ישיבה (2017) אין [ירושלים על שם הרב בן ציון אבא שאול]]ממוזער|300x300 פיקסלים|הרב יהודה צדקה (שטייעדיג) רעדט; אינמיטן הרב בן-ציון אבא-שאול
קליין| מציבת קודש הרב בן ציון אבא שאול ומרת הדסה מסעודה אבא שאול (לבית שראבני)
הרב **בן-ציון אבא-שאול** (כ"ט תמוז ה'תרפ"ד, 31סטן יולי 1931 - י"ט תמוז ה'תשנ"ח, 13טן יולי 1998) איז געווען ראש ישיבה פון פורת יוסף אין ירושלים און א ספרדישער פוסק. ער איז באטראכט געווארן ווי דער ספרדישער ״חזון־איש".  ער איז געווען ווייט פון פובליסיטי, פון עפענטליכע אויפטריטן און זעלטן ווען געמאכט ״העדליינס״. ער האט געהאט בלויז איין און איינציקן אינטערעס, דינען דעם אויבערשטן. און דאס בעיקר דורך מרביץ תורה זיין און שטארקן די שמירת־המצוות צווישן די עדה׳ס פון די ספרדישע אידן.

## ביאגראפיע
הרב בן־ציון אבא שאול איז געווען א יליד ירושלים, געבוירן געווארן צו זיין פאטער הרב אליהו אבא שאול, א ירושלימ׳ער מקובל און צו זיין מוטער מרת בניה. ער איז געווען א תלמיד אין ישיבה ״פורת יוסף״ און געווארן א תלמיד מצוין ביים גרויסן גאון און מקובל הרב עזרא עטייה, דער באקאנטער געוועזענער ראש־הישיבה. ער איז אויך געווען א תלמיד פון די ספרדישע גאונים רבי צדקה חוצין און רבי יעקב חי ציון עדס. זיין גרויסן שם האט ער זיך דערווארבן א דאנק זיין געוואלטיקע התמדה זייט זיין פריערסטער יוגנט. ער האט אויך דערצו געהאט גוטע כשרונות, אץ א וואונדערליכן זכרון. ער איז אויך מפורסם געווען מיט זיינע צדקות׳דיקע מידות

ער איז געווארן א חתן ביים באקאנטן גרויסן ספרדישן מקובל רבי יוסף חיים שרעבני, דער ראש־ישיבת המקובלים ״אמת ושלום״.

רבי אבא שאול איז געווען דער ראש־ישיבה פון דעם גרויסן מרכז-התורה פון ספרדישע אידן ״פורת יוסף״ אין ירושלים.

## משפחה
ער האט געהייראט מרת הדסה מסעודה (טאכטער פון הרב יוסף חיים שרבני). זיי האבן געהאט א בן יחיד, רבי אליהו אבא שאול, ראש ישיבת אור לציון ירושלים און איידעם פון רבי יהודה מועלם מראשי ישיבת פורת יוסף.
אייניקל ראש ישיבת אור לציון הרב בן ציון אבא שאול בן רבי אליהו.

## זעט אויך 
## וועבלינקען 
*
## רעפערענצן 
*

קאַטעגאָריע:ספרדישע ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
וואריקאצעלע

א **וואַריקאצעלע** איז אן אומנארמאלע געשווילעכץ פון די אדערן וואס טוען פירן די זרע ארויס פונעם גוף, און דעריבער קען נישט די זרע ארויסגיין פונעם גוף מיט דער געהעריגער קראפט, וואס דאס קען פירן צו פראבלעמען מיט רעפראדוקציע.

פון די ביצים וועלכע פראדוצירן דעם מאן'ס זאמען (די ספערמע) פירט א קאנאל (דער ספערמאטישער שטראנג) אוועק אין דער הויך, צוזאמען מיט דעם קאנאל גייען די זאגענאנטע ספערמאטישע בלוט-אדערן. דיעזע אדערן קענען צוצויגן ווערן און פול ווערן מיט בלוט וואס צירקולירט נישט גענוג גוט, זיי הייסן דאן *וואריקעזע אדערן,* און זען אויס ווי די געשוואלענע אדערן וואס טרעפן זיך אפט אויף די פיס פון פרויען און פון מענער וואס שטייען א סך אויף די פיס. צוזאמען מיט דעם געהט אפטמאל א שוועלונג פון דעם סקראטום, דאס הייסט פון דער זאק אין וועלכען די ביצים געפינען זיך. דיזער צושטאנד הייסט "וואריקאצעל".

## די אורזאכן 
די אורזאכן צו "וואריקאצעלע" קען זיין: מען קען דערמיט געבוירן ווערן, צופיל שטיין אויף איין ארט, און נאך פילע.
קליין|315x315פיקס|א בילד פון דער דערשיינונג

## די אפטקייט פון דער דערשיינונג 
די דערשיינונג איז באמערקט געווארן אין מענטשן וואס זענען שוין אַלט מער ווי 15 יאר, און זי איז געוואקסן ערגער לויט די העכער פון די עלטער. וואַריקאָצעלע קען זיך אַנטוויקלען אפילו אין מענטשן וואס זענען שוין עלטערן פון קינדער. דאס איז ווייַל די דערשיינונג איז גאר אפט, און זיין ווירקונג אויף פּראָדוקציע פון זרע ווערט געהויבן מיט די יאָרן.

שטודיעס וואס זענען ארויסגעגעבן אין די זשורנאלן וואס זענען ארויסגעגעבן צווישן אנדערע דורך אָקספֿאָרד און "דזשאָנס האָפּקינס" אוניווערסיטעטן טוען אנדייטן אז עס איז געווען אנטפלעקט אַז וואַריקאָצעלע איז די סיבה פאר 90% פון פרוכטבארקייט פּראָבלעמען פון די מענטשן אין דער וועלט.

## באהאנדלונג 
דירעקטע באהאנדלונג איז נאר דאן נויטיג ווען מען ליידט פון דעם וואריקאצעל, און ווען מען קען קאנסטאטירן אן אמת'ן קראנקהאפטן צושטאנד. 

## דרויסנדיגע לינקען 
* באַהאַנדלונג פאר וואריקאצעלע, אינטערנאַציאָנאַלע נייעס 
* וואַריקאָצעלע אין דעם שפּיגל פון כינעזישע מעדיצין- אויף וועבזייטל מאַמי  
* וואַריקאָצעלע אויף וועבזייטל געזונט 
* קאַנאַל 10 - די מערסט רעקאמענדירטע קוראציעס פאר וואריקאצעלע

קאַטעגאָריע:רעפראדוקציע
קאַטעגאָריע:קרענק
לא סערענא

קליין
**לאַ סערענאַ** () איז א שטאט אין צפון טשילע, און איז די הויפטשטאט פון דעם קאקימבא פראווינץ. די שטאט איז געגרינדעט געווארן אין 1544, און איז די צווייט עלטסטע שטאָט אין טשילע, נאך סאנטיאגא.

קאַטעגאָריע:שטעט אין טשילע
קריס טאקער

**קריס טאַקער** (, געב׳ דעם 31סטן אויגוסט 1971) איז אן אמעריקאנער אנערקענטער לאנגיעריגער אקטיאר.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל
* 

קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
מנחם זעמבא

הגאון רבי **מנחם זעמבא** (י"ג אלול תרמ"ג - י"ט ניסן תש"ג) איז געווען א געוואלדיגער גאון און פוסק אין פראגא, לעבן ווארשע. זיינע פסקים איז געווען באקאנט אין דער גאנצער וועלט. ער איז געווען א גערער חסיד און א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל. ער איז ליידער אוועק אין דעם חורבן אייראפע אין ווארשעווער געטא ווען ביים פרובירן צו טוישן באהעלטענישן, איז ער געטראפן געווארן פון פיינטליכע קוילן, הי"ד.

## זיינע תלמידים
* הרב יצחק ידידיה פרענקל - הויפט רב פון דער שטאָט תל אביב-יפו
* הרב שמחה עלבערג - פארזיצער פון דער אגודת הרבנים אין די פאראייניגטע שטאטן, און רעדאקטאר פונעם תורה־זשורנאל הפרדס
## זיינע ספרים 
* זרע אברהם, ניו יארק תשמ"ה
* **חדושי הגרמ"ז**, בני ברק תש"מ, זאמלונג פון די חידושים פון הרב מנחם זעמבא, רעדאגירט דורך הרב דוד אברהם מאנדלבוים 
* אותיות פורחות, ניו יארק תש"ד

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
*
*
*
*אין דאס אידישע ווארט
*דער ״בן זקונים״ פון תורה׳דיקן פוילן
*דער לעצטער סדר פון הגאון ר׳ מנחם זעמבא זצ׳׳ל

קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים
קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה
קאַטעגאָריע:רבנים אומגעקומען אין חורבן אייראפע
קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע
עסעקס ראד באן סטאנציע

**עסעקס ראד** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער נארדערן סיטי ליניע, וואס געפינט זיך אין קאנאבורי, לאנדאנער בארא פון איזלינגטאן. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2. זי איז די איינציגסטע טיף־ניווא סטאנציע אין לאנדאן וואס ווערט באדינט נאר דורך נאציאנאלער באן.

## היסטאריע
די סטאנציע איז געעפנט געווארן אום 14טן פעברואר 1904 דורך דער גרויסנארדערן און סיטי באן.

## וועבלינקען
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
שמשון ווערטהיימער

רבי **שמשון ווערטהיימער** (י"ג שבט ה'תי"ח, 17טן יאנואר 1658 - י"ז אב ה'תפ"ד, 6טן אויגוסט 1724), אויך באוואוסט מיטן נאמען רבי **שמשון ווינער**, איז געווען א רב, דיפלאמאט און א פילאנטראפ. ער איז דער געווען דער פרנס און מנהיג פון דער יידישער קהילה אין ווין און פון די מערסט באאיינפלוסע יידן אין אייראפע אין אנהייב פונעם 18טן יארהונדערט.

ער האט געדינט ווי הויף-ייד פון די קעניגן לעאפאלד דער ערשטער, יאזעף דער ערשטער און קארל דער זעקסטער, וואס זענען געווען קיסרים פון דער  שימש הייליגער רוימישער אימפעריע. ער האט געהאלטן דעם אמט פון שאצמייסטער פון די מלכים און איז זייער דיפלאמאטישער געזענטער. אין זיין צייט איז ער געווען דער רייכסטער ייד אין עסטרייך. ער האט שטארק געזארגט פאר דער יידישער געמיינדע אין ווין, און אויך פאר די יידן פון גאנץ עסטרייך. אונטער זיין שוץ האט מען פארעפנטלעכט דעם פרנקפורטער ש״ס (1712-22). ער האט געשריבן ספרים אויף הלכה, מדרש און קבלה. 

ער איז געווען שטאטס-רבה אין אייזנשטאט, און אויך האט ער געהאט דעם אפיציעלן טיטל הויפט־רב פון גאנץ מעהרן.

## ביאגראפיע 
רבי שמשון איז געבוירן געווארן אין ווארמז צו רבי יוסף ווערטהיימער. ס׳איז גאנץ מעגלעך אז אין זיין יוגנט האט ער געלערנט אין דער ישיבה פון פון רבי אהרן תאומים און ווארמז. ער האט געהייראט פרומעט, טאכטער פון שרלה ורבי יצחק ב"ר זוסמן ברילין וואס האט געדינט ווי אב"ד אין האמלבורג און אין מאנהיים.

[קליין|365x365פיקס|מצבה אויף זיין קבר אין דעם אלטן בית החיים אין ווין (פאר דער [צווייטע וועלט-מלחמה|צווייטער וועלט-מלחמה ]]

## משפחה 
## וועבלינקען 
* 

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:הויפט רבנים
קאַטעגאָריע:רבני דייטשלאנד
קאַטעגאָריע:עסטרייכער רבנים
באראלא פאלאץ

**באַראלא** (שפאניש: *Palacio Barolo*) איז א וואלקן קראצער ביוראען געביידע וואס געפינט זיך אין 1370 מיי עוועניו, בוענאס איירעס, ארגענטינע. די געביידע דערגרייכט א הייך פון 100 מעטער און האט 22 שטאק. זי איז געפלאנעוועט געווארן דורכן ארכיטעקט מאריא פאלאנטי אינעם עקלעקטישן סטיל, און מ׳האט זי געבויט צווישן די יארן 1923-1919. ווען מ׳האט געענדיגט בויען די געביידע איז זי געווען די העכסטע געביידע אין דער שטאט און אין גאנץ דרום אמעריקע.

אין 1997 האט מען געמאלדן די געביידע א נאציאנאלער היסטארישער ארט.

## היסטאריע 
דער איטאליענישער ארכיטעקט מאריא פאלאנטי איז באשטעלט געווארן צו פלאנעווען די געביידע דורכן איטאליענישן ביזנעסמאן  לתכנן לואיס באראלא, וואס האט אימיגרירט אין ארגענטינע אין 1890 און האט געמאכט א פארמעגן פון געשטריקטן שטאף.

דעם טורעם אויף דער געביידע קען מען זען פון מאנטעווידעא, אורוגוויי.

ווען מ׳האט געענדיגט בויען די געביידע אין 1923 איז זי געווען די העכסטע געביידע אין דער שטאט און אין גאנץ דרום אמעריקע – ביז 1936, ווען מ׳האט געענדיגט בויען די קאוואנא געביידע.

## גאלעריע 

Palacio Barolo (postal).jpg|
Buenos Aires - Palacio Barolo - Hall principal.jpg|
Pasaje Barolo negocio.jpg|
Buenos Aires - Avenida de Mayo - Palacio Barolo - Interior.jpg|
Vista interior del Palacio desde el 4to piso.jpg|
Barolo, La Inmobiliaria y Congreso Nacional.jpg|
Buenos_Aires-Av._de_Mayo-Palacio_Barolo-1.jpg|
Palacio Barolo (desde calle Yrigoyen).JPG|

## וועבלינקען 
* Palacio Barolo Website
* Catalogue of Monuments
* Photo essay of the palace 
* Pictures 
* Monument to the latin geniuses

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:בוענאס איירעס
קאַטעגאָריע:געביידעס
בערעזיוו

(אכטונג: נישט צו פארטוישן מיט דער שטאט ברעזנא וואס איז אין סלאוואקיי)
קליין|250px|פאנאראמע פונעם ריקער טאל לעבן דעם דארף בערעזיוו, טראנסקארפאטישע גובערניע
**בערעזיוו** (; ; ; ) איז א דארף אין חוסטער ראיאן, מערב אוקראינע. עס געפינט זיך 20 ק״מ צפון־מזרח פון חוסט און 60 ק"מ מזרח פון מונקאטש. היינט איז דאס אין קארפאטארוס, דער חלק אוקראינע וואס איז צוגענומען געווארן פון אונגארן.

בערעזיוו האט א באפעלקערונג פון 3000.

## יידישע היסטאריע
אידן האבן לכאורה זיך באזעצט אין דארף סוף פונעם 18טן יארהונדערט. אין 1880 האבן געוואוינט אין בערעזיוו 236 אידן (פון א טאטאל פון 1,104 איינוואוינער), און אין 1921, ווען בערעזיוו איז געוועאן א טייל פון טשעכעסלאוואקיי, האט די יידישע באפעלקערונג זיך געהויבן צו 369 אידן. אלע ביזנעסער אין דארף זענען געווען אנגעפירט דורך אידן. די יוגנט גרופעס האבן באלאנגט צו ציוניסטישע און צו ארטאדאקסישע ארגאניזאציעס.

אום 1941 האט די אידישע באפעלקערונג זיך געהויבן צו 376. אין יענער צייט האט די נאצי פירערשאפט געגעבן קארפאטנלאנד צו אונגארן; עטליכע אידישע פאמיליעס וואס האבן נישט פארמאגט קיין אונגערישע בירגערשאפט, האט מען זיי ארויסגעווארפן פון לאנד, און פארטריבן קיין אוקראינע וואס איז געווען אונטער נאצישער אקופאציע, און זענען דארט ליידער ערמארדעט געווארן.

די איבערגעבליבענע אידן זענען דעפארטירט געווארן קיין אוישוויץ אום 19טן מיי 1944, וואו א גרויסער טייל פון זיי זענען ליידער ערמארדעט געווארן, און דער איבריגער טייל האט זיך דערנאך באזעצט אין פארשידנארטיגע לענדער אין דער וועלט. עס זענען ניט געבליבן קיין אידן דארט היינט צוטאגס.

רוב יידן אין בערעזיוו זענען געווען ספינקער און זידיטשויווער חסידים.

## וועבלינקען
*  

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:דערפער אין אוקראינע
קאַטעגאָריע:קארפאטארוס
יאמונע

לינקס|קליין|250x250פיקס|דער טאדזש מאהאל, אויף די ברעגן פון דער יאמונע
**יאַמונע** (הינדי: **यमुना**, ענגליש: *Yamuna*) איז דער גרעסטער טייך פון די בייטייכן פונעם גאנגעס אין צפון אינדיע. איר קוואל איז דער יאמונאטרי גלעטשער, ביי א הייך פון 6,387 מעטער, און זי איז לאנג 1,376 קילאמעטער. איר דרענאזש בעקן באדעקט א שטח פון 366,223 קוואדראט ק״מ (מער ווי 40% פונעם גאנצן גאנגעס דרענאזש בעקן).

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:אינדיע
קאַטעגאָריע:טייכן אין אזיע
מאטיו לילארד

**מאַטיו לילאַרד** (, געב׳ דעם 10טן אפריל 1970) איז אן אמעריקאנער אנערקענטער לאנגיעריגער פילםאקטיאר וועלכער האט געווינען צוויי גאלדן גלאבס.

## וועבלינקען 
* **מאַטיו לילאַרד**
* http://www.imdb.com/name/nm0000498/

קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
זאלישטשיק

**זאַלישטשיק** (; ; ) איז אַ קליינע שטאָט אויפן טייך נעסטער אין דער טארנאפאלער גובערניע פון מערב אוקראינע (פריער אסט-גאליציע). עס איז דער אַדמיניסטראַטיווער צענטער פונעם זאַלישטשיקער ראיאן. 
 
אין יאר 2001, האט זאַלישטשיק געהאט אַ באַפעלקערונג פון מער ווי צען טויזנט מענטשן.
 
ביז חורבן אייראפע האט זאלישטשיק געהאט א גרויסע יידישע קהילה.

## יידן אין זאלישטשיק 
דער ערשטער רב פון זאלישטשיק איז געווען רבי שמואל ב"ר יצחק דוב מרגליות. רבי שרגא פייוויש האגער, זון פון דעם ״אמרי ברוך״ פון וויזשניץ, האט געפירט א הויף אין זאלישטשיק.

אין 1890 האבן געוואוניט אין טעפליק 4,513 יידן.

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
טיבער

דער **טיבער** (, ) איז דער דריט־לענגסטער טייך אין איטאליע. דער טייך הייבט זיך אן אין די אפענינען אין עמיליע-ראמאניא און פליסט מערסטנס דורך אומבריע און לאציא צום טירהענישן ים, צווישן אסטיא און פיומיטשינא.

די שטאט רוים איז געגרינדעט געווארן אויפן מזרח ברעג פונעם טיבער.

## געאגראפיע 
דער טייך טיבער איז לאנג 405 ק״מ, און האט א דרענאזש בעקן מיט א שטח פון בערך 17,375 קוואדראט ק״מ, קרוב צו 5% פון דער גאנצער טעריטאריע פונעם לאנד.

ער איז דער דריט־לענגסטער טייך פון איטאליע, נאך די טייכן פא און אדיזשע.

## גאלעריע 
צענטער|קליין|700x700פיקס|קאמונע פון פֿיומיטשינא און דער מויל פונעם טיבער, מיי 2013

File:Sorgente-tevere-fumaiolo.jpg|קוואל פון טייך טיבער אויף בארג פֿומאיאלא.
File:Tiber river.jpg|דער טייך טיבער אין רוים.
File:0 Tibre - Pont Vittorio Emanuele II - San Spirito in Sassia - St-Pierre (Vatican).jpg|View of the Tiber looking towards the Vatican City.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* Fiume Tevere - Fiumi Italiani (איטאליעניש)

קאַטעגאָריע:איטאליע
קאַטעגאָריע:טייכן אין אייראפע
בנימין ראבינאוויטש

שמאל|ממוזער|250px|משמאל לימין: הילולת רבי בנימין ראבינאוויטש און סיום הש"ס אין בית מדרש משכנות הרועים פון מאה שערים קווערטל
רבי **בנימין ראבינאוויטש** (כ' אב ה'תרע"ב - א' שבט ה'תשס"ב) איז געווען דער ראש ישיבה פון תולדות אהרן, א דיין אין דער עדה החרדית און דער גרינדער פונעם ״משכנות הרועים״ הויף אין ירושלים.

## אפשטאם
**רבי בנימין** איז געבוירן אין דער אלטשטאט ירושלים אין יאר ה'תרע"ב, צו זיין פאטער רבי **אריה מרדכי ראבינאוויטש**, א באיאנער חסיד, אן אייניקל פון רבי **אריה מרדכי ראבינאוויטש**, פאריסאווער רבי אין ירושלים, א זון פון רבי יהושע אשר ראבינאוויטש פון פאריסאוו, א זון פונעם ייד הקדוש פון פרשיסחא, און צו זיין מוטער מרת **בתשבע**, א טאכטער פון הרב **בנימין יהודה לייב בערנשטיין**, ראש ישיבה פון חיי עולם. 

## רבנות
נאך זיין חתונה איז ער געווארן א מגיד שיעור אין דער חיי עולם ישיבה. שפעטער איז ער געווארן ראש ישיבה פון דער תולדות אהרן ישיבה וואו ער האט אויפגעשטעלט הונדערטער תלמידים.

אין יאר תשל״ט האט ער אויפגעשטעלט די ״משכנות הרועים״ גרופע פאר ירושלמער יידן פון א חסידישן אפשטאם וואס האבן נישט געהאט קיין ארט. זיין בית המדרש געפינט זיך ביי ״קהל יראים–חסידים״ אין דער מאה שערים גאס.

## הסתלקות
**רבי בנימין** איז נפטר געווארן ראש חודש שבט ה'תשס"ב און מען האט אים באערדיגט אין הר המנוחות. זיין ממלא מקום איז זיין עלצטער זון רבי חיים.

## פאמיליע
**רבי בנימין** האט געהאט קינדער:

* רבי חיים ראבינאוויטש, ממלא מקום פון פאטער, אדמו״ר פון משכנות הרועים. זיין ווייב מרת רבקה (תש״ג - ט׳ סיון תשע״ז)
* רבי עקיבא ראבינאוויטש, פאריסאווער רבי.
* רבי מאיר שלום, קאלושינער רבי.
* רבי יהושע אשר, ראש החבורות פון משכנות הרועים אין ירושלים. 
* די ווייב פון רבי אלימלך כהנא, ספינקער רבי אין בני ברק.
* די ווייב פון רבי יהודה ניישלאס, א מורה הוראה אין דער עדה החרדית.
* די ווייב פון רבי צבי דירנפעלד

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
זאקארפאטיע גובערניע

קליין|180px|ראיאנען אין זאקארפאטיע גובערניע
**זאקארפאטיע גובערניע** (, *זאַקאַרפאַטסקאַ אבלאַסט*) איז אן אבלאסט (גובערניע) פון דרום־מערב אוקראינע, וואס באדעקט דעם שטח פונעם היסטארישן ראיאן קארפאטארוס. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז אונגוואר. אנדערע וויכטיגע שטעט אין דער גובערניע זענען מונקאטש, חוסט, בערעגסאז און טשאפ.

די גובערניע באדעקט א שטח פון בערך 12,800 קוואדראט קילאמעטער (23סטע אין אוקראינע לויטן שטח) און איז די 15טע גרעסטע גובערניע לויט באפעלקערונג מיט 1,254,614 איינוואוינער (2001 צענזוס פון אוקראינע).

די גובערניע געפינט זיך אין די קארפאטישע בערג, און גרענעצט די פיר לענדער פוילן, סלאוואקיי, אונגארן און רומעניע.

## היסטאריע 
פון 896 איז די געגנט געווען אן טייל פונעם קעניגרייך פון אונגארן, און דערפאר איז געווארן א טייל פון דער עסטרייכע אימפעריע ביז 1918. אין 1919 איז זי געווארן אנעקסירט צו טשעכאסלאוואקיי ביי דער פאריזער שלום קאנפערענץ.

די הויפט יידישע קהילות אין דעם געגנט זענען געווען אין מונקאטש, אונגוואר און חוסט. ביי דער דייטשער אקופאציע (מערץ 1944 - דעצעמבער 1944) האט מען פארטריבן כמעט די גאנצע באפעלקערונג; ווייניג פון זיי האבן איבערגעלעבט דעם חורבן.
 
די גובערניע איז געשאפן געווארן דעם 22סטן יאנואר, 1946, נאך ווען טשעכאסלאוואקיי האט אפגעטרעטן קארפאטארוס צו דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק, א טייל פונעם ראטן פארבאנד

ווען דער ראטן פארבאנד איז איינגעפאלן אין 1991, איז זאקארפאטיע גובערניע געווארן א טייל פון דער אומאפהענגיקער אוקראינע.

## שטעט אין זאקארפאטיע גובערניע 
* אונגוואר
* בערעגסאז
* חוסט
* מונקאטש
* סוואליאווע
* סעליש
* ראחוב

## שטעטלעך אין זאקארפאטיע גובערניע 
* וואלאווע
* טערעסיף

קאַטעגאָריע:אוקראינע
קאַטעגאָריע:קארפאטארוס
די פלינטסטאנס

**די פֿלינטסטאָנס** (ענגליש: *The Flintstones*) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער סיטקאם וואס איז רעזשיסירט געווארן דורך וויליאַם האַנאַ און יאָזעף באַרבעראַ. עס זענען דא געווען 166 25-מינוט עפיזאדן איבער זעקס סעזאנען צווישן דעם 30סטן סעפטעמבער 1960 און דעם 1טן אפריל 1966, און א פיילאט עפיזאד אין 1959.

קאטעגאריע:אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס
טארנאפאלער גובערניע

די **טארנאפאלער גובערניע** (, *טערנאפילסקאַ אבלאַסט*) איז אן אבלאסט (גובערניע) פון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז די שטאט טאַרנאפאל, אדורך וואס פליסט דער טייך סערעט, א בייטייך פונעם נעסטער. די באפעלקערונג איז געווען 1,015,000 אין 2025.

## היסטאריע 
די גובערניע איז געשאפן געווארן דעם 4טן דעצעמבער 1939, ווען די סאוועטן האבן אינוואדירט פוילן. נאך דער צווייטער וועלט־מלחמה איז די גובערניע געווארן אנעקסירט אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק.

## שטעט אין דער טארנאפאלער גובערניע 
* טאַרנאפאל
* ברעזשאן
* טשארטקאוו
* קרעמניץ

## פערזענליכקייטן
אין שטעטל בוטשאטש איז געבוירן דער נאבעל פריז פאר ליטעראטור געווינער שמואל יוסף עגנון. ער האט באקומען די פרעמיע פאר זיינע ביכער וועגן גאליציאנער יידן.

קאַטעגאָריע:אוקראינע
נאנהעד באן סטאנציע

**נאַנהעד** () איז א סטאנציע אין דעם דיסטריקט פון נאנהעד, אין דער לאנדאנער בארא פון סאדארק, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק און סאדאיסטערן באדינונגען.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן סעפטעבער 1871 אויף דער לאנדאן, טשאטאם און דאווער באן.

## גאלעריע 

File:Nunhead station look east.JPG| קוקנדיק אויף מזרח
File:Nunhead station look west.JPG|קוקנדיק אויף מערב
File:Nunhead station signage.JPG|פעראן שילד

## באדינונגען 
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:

### טעמזלינק 
* 2 באנען א שעה קיין בלעקפרייערס
* 2 באנען א שעה קיין 

### סאדאיסטערן 
* 2 באנען א שעה קיין לאנדאן וויקטאריע
* 2 באנען א שעה קיין 

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
עלעפאנט און קאסל באן סטאנציע

**עלעפֿאנט און קאסל** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע וואס באדינט די געגנטן ניואינגטאן און וואלווערט אין דער לאנדאנער בארא פון סאדארק, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק, און אויך עטלעכע באנען פון סאדאיסטערן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 1 און 2.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אין 1863.

## באדינונגען
די באנען ווערן אפערירט דורך טעמזלינק; צפון פארן זיי קיין סט אלבאנס און דרום קיין סאטאן, ארפינגטאן און סעוונאקס. אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
* 4 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך קאטפֿארד
* 2 באנען א שעה דרום קיין 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 

אויך פארן עטלעכע באנען פון סאדאיסטערן.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
קאטפארד באן סטאנציע

**קאַטפֿארד** () איז א סטאנציע אויף דער  -  ליניע אין דעם פארשטאט פון קאטפארד, אין דער לאנדאנער בארא פון לואישעם, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק און איז אין טראוולקארט זאנע 3. די סטאנציע איז גאנץ נאנט צו קאטפארד בריק באן סטאנציע אויף דער מיטן קענט ליניע.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן יולי 1892 אויף דעם קאטפארד שלייף דורך דער לאנדאן, טשאטאם און דאווער באן.

## גאלעריע 

File:Catford station look south.JPG| קוקנדיק אויף מזרח
File:Catford station look north.JPG|קוקנדיק אויף מערב
File:Catford station signage.JPG|פעראן שילד

## באדינונגען 
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:

### טעמזלינק 
* 2 באנען א שעה קיין וועסט האמפסטעד (אין די שפיץ שעה׳ן קיין ; נאך 9 ביינאכט און סוף־וואך נאר ביז )
* 2 באנען א שעה קיין 

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
אל פאטשינא

**אַלפֿרעדאָ דזשיימס "אַל" פּאַטשינאָ** (ענגליש: *Alfredo James "Al" Pacino*, געבוירן דעם 25סטן אפריל 1940) איז אן אמעריקאנער אקטיאר. ער האט געווונען אן אקאדעמיע פריז פארן בעסטער אקטיאר, אן עמי פריז און צוויי טאָני פריזן. אפשר איז ער בעסטנס באקאנט פאר זיינע ראלעס אלס טאָני מאָנטאַנאַ אינעם פילם "העפֿט-געזיכט" און מייקל קאָרלעאָן אין "דער קוואטער". ער אויך האט געשפילט אין "קאַרליטאָ'ס וועג".

היינט איז פּאַטשינאָ דער צווייטיקער פרעזידענט פון "די אקטיארנ'ס סטודיאָ" מיט עלן בערסטין און הארווי קייטל.

## פערזענלעכע לעבן 
פּאַטשינאָ האט דריי קינדער. די עלטסטע, דזשולי מערי (געב' 1989), איז זיין טאכטער צו די שוישפיל טרענירערין דזשען טעראַנט. ער אויך האט צווילינגען, זון ענטאָן דזשיימס און טאכטער אָליוויע ראָז (געב' 2001), צום אקטריסע בעווערלי ד'אנדזשעלא. זיי האבן געהאבן א פֿאַרהעלטעניש פון 1996 ביז 2003. פּאַטשינאָ האט געהאט א פֿאַרהעלטעניש מיט דיען קיטאָן, זיין באַטייליקטע אקטריסע אין די "גאדפאטער" טרילאגיע. פּאַטשינאָ האט קיינמאל נישט געהייראט.

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאטעגאריע:פילם אקטיארן
קאטעגאריע:טעאטער אקטיארן
קאטעגאריע:אמעריקאנער
גל גדות

קליין|גל גדות אין 2016
**גל גדות** (*גאַל גאַדאָט*, געבוירן דעם 30סטן אפריל 1985) איז אן ישראלדיקע אקטריסע און מאדעלקע. גדות האט געוואונען "מיס ישראל" אין 2004. זי האט געשפילט דזשיזעל ישר אין דעם 2009 פילם "שנעל און צאָרנדיק". אויך האט זי געשפילט וואונדער וואמאן אין "באטמאן קעגן סופערמאן: שפראצונג פון גערעכטיקייט" אין 2016. זי האט ווידער געשפילט וואונדער וואמאן אין די פילמען "וואונדער וואמאן" און "גערעכטיקייט בונד" פון 2017, און שפעטער אין "וואונדער וואמאן 1984" (2020). אין 2013 איז זי געראנגקט געווארן אלס די צווייטע מערסט פּראָפֿיט-געבנדיקע מאדע מאדעלקע אין ישראל.

## ערשטע יארן 
גדות איז געבוירן געווארן אין ישראל צו ישראלדיקע יידישע עלטערן. זי איז געבוירן און אויסגעוואַקסן געווארן אין ראש העין. אירע עלטערן האבן זייער משפּחה-נאָמען געטוישט פון "גרינשטיין" צו "גדות". איר פאטער מיכאל גדות איז אן אינזשעניר, און איר מוטער אירית איז א לערערין. גדות'ס זיידע און באבע זענען חורבן-איבערלעבער.

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאטעגאריע:ישראלים
קאטעגאריע:אקטיארן
קאטעגאריע:יידן
קאַטעגאָריע:מאדעלקעס
דזשאני דעפ

**דזשאָן קריסטאָפֿער "דזשאָני" דעפּ דער יינגער** (ענגליש: *.John Christopher "Johnny" Depp Jr*, געבוירן דעם 9טן יוני 1963) איז אן אמעריקאנער אקטיאר, פילם פראדוצירער און מוזיקאנט.

## ערשטע יארן 
דעפּ איז דער זון פון אן אינזשענירין און א סאַרווער. ער האט אויסגעוואַקסן מיט זיין ברודער דני און זיינע שוועסטערן דעבי און קריסטי, און האט פֿאַרברענגט אָפּ פילע צייט מיט זיין זיידע. ווען זיין זיידע איז געשטארבן איז דעפ געווען זיבן יאר אלט. זיין פאמיליע האבן געגאנגען צו פלארידע, און אין די קומענדיקע יארן זיי האבן זייער היים געטוישט פארשידענע צייטן. דזשאָני האט אגענהייבט צו דורכפֿאַלן אין שולע און האט געהאט זיין ערשטע געניטקייט מיט היילמיטלען ביים עלטער פון 15. ער איז אַוועקגעוואָרפֿט פון שולע און האט אנגעהויבט צו מאכן מוזיק אין א טרופע מיטן נאמען "דאס פֿלעמל" און דערנאך "די קינדער".

## קאריערע 
זיין ערשטער פילם איז געווען "א קאָשמאַר ביי עלם גאַס" אין 1984, וואס איז געראטן. דערנאך האט ער אָנגענומען אַ בּאַשלוס צו גיין צו א שוישפיל שולע אין לאס אנדזשעלעס. ער האט באקומען א קליינע ראלע אינעם פילם "פּלאַטון". פֿון דעמאָלט אָן איז דעפּ געווען א "שטערן". ער איז געווארן א "יוגנט אָפּגאָט", פון וואס ער האט נישט געהאלטן. זיין דראג-באנוץ ביי יענער צייט איז געווען אין די נייעס, אבער זיין קאריערע האט קאָנטינוירט און ער האט געשפילט אין א סך פילמען.

דעפּ איז איינער פון די מערסט פאפולערע האליוואד אקטיארן וועלכע קענען אויסשפילן אַ סך פארשידענע ראלעס. געוויינטלעך אויסשפילט ער זייער אויסטערלישע כאראקטערן, אזוי ווי אין דער פילם "דערגייונג קיינמאָל לאַנד". דאַצו זיין וויזיע, ער אויך איז באליבט פאר זיין שוישפיל טאלאנט און זיין וויציקע טואונגען.

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קאטעגאריע:אמעריקאנער
קאטעגאריע:פילם אקטיארן
קאטעגאריע:רעזשיסארן
קאטעגאריע:טעאטער אקטיארן
קאטעגאריע:שטימע אקטיארן
אייכנשטיין

**אייכנשטיין** איז א באקאנטער יידישער משפחה־נאמען. די רבי׳ס פון זידיטשוב געהערן צו דער אייכנשטיין משפחה, און פון זיי האט זיך אפגעטיילט דאס קאמארנער חסידות.
מאלי אימפעריע

קליין|300x300פיקס|דער גרעסטער שטח פון דער מאלי אימפעריע
די **מאַלי אימפעריע** איז געווען א לאנד אין מערב אפריקע פון 1235 ביז 1645. די מאנדינקא האבן געוואוינט דארט. סונדיאטא קייטא האט געגרינדעט די אימפעריע, וואס איז געווארן ברייט באקאנט מיט איר רייכע קיסרים. די מאלי אימפעריע איז געווען די גרעסטע אימפעריע אין מערב אפריקע און האט געהאט א שטארקן קולטורעלן איינפלוס אויף מערב אפריקע, און איר שפראך, געזעצן און מנהגים זענען געווארן פארשפרייט לענגאויס דעם ניזשער טייך.

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מאלי
קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער
קאַטעגאָריע:אימפעריעס
אין וויטרא פערטיליזאציע

"אין וויטרא" באדייטעט "אין א גלאז", אזוי ווערט גערופן די פראצעדור ווען פערטיליזאציע ווערט פראקטיצירט אין א גלאז. 

דאס באדייטעט, ווען א נקיבה'ס אייעלע ווערט ארויסגענומען פון איר גוף, און די פערטיליזאציע ווערט פראקטיצירט אין א קליינע גלאזערנע געשיר.

דער פראצעדור ווערט געטון צו העלפן פרויען מיט שוואנגערן פראבלעמען, צו קענען שוואנגערן.

## "אין וויטרא" אין הלכה 
עס זענען פארהאן פילע דעות אין הלכה, איבער די אויסגעהאלטנקייט פון דער פראצעדור.

## זעט אויך 
## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:רעפראדוקציע
שלמה לארינץ

**שלמה זלמן לארינץ** (כ"א אדר ה'תרע"ח, 5טן מערץ 1918 - א' חשוון ה'תש"ע, 19טן אקטאבער 2009) איז געווען א כנסת דעפוטאט 33 יאר און פארזיצער פון דעם פינאנץ-קאמיטעט צווישן די יארן 1977–1984.
[ממוזער|250px|שמאל|חברי הכנסת פון [יהדות התורה זיצן אין דעם כנסת קאווע-שטיבל, שלמה לארינץ (צווייטער לינקס) נאוועמבער 1959]]

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן געווארן כ"א אדר תרע״ח אין בודאפעשט, אונגארן צו רב יוסף אריה לארינץ, זון פון הרב יצחק לארינץ גאב"ד גרויס-אראס. אין די יארן 1933–1935 האט ער געלערנט אין דער פאפער ישיבה אין אונגארן ביי הרב יעקב יחזקיה גרינוואלד. אין סוף 1935 איז ער געפארן אין פוילן צו לערנען אין דער מירער ישיבה. דערנאך איז ער צוריקגעפארן אין אונגארן. פאר דער צווייטער וועלט-מלחמה איז ער געווען טעטיג אין דער אומלעגאלע אימיגראציע ארגאניזאציע פון אגודת ישראל אין אונגארן.

ער האט געדינט אין דעם כנסת 33 יאר פונעם 30סטן יולי 1951 ביזן 23סטן יולי 1984 אלס א דעפוטאט פון דער אגודת ישראל פארטיי. דורכאויס זיין קאדענץ האט ער געארבעט אז מ׳זאל געבן געלט פאר די תלמידים פון די ישיבות.

נאך זיין קאדענץ אינעם כנסת האט מען אים באשטימט פארזיצער פון דעם ראט פון דעם באנק פון ישראל, פון 1987 ביז 2003. זיין חתימה ערשיינט אויף אלע באנקנאטן פון יענע יארן. אין 1989 איז ער געווען איינער פון די וואס האבן אויפגעשטעלט די ליטווישע פארטיי דגל התורה.

צענדליגע יארן האט ער געוואוינט אין בני ברק. אין זיינע לעצטע יארן האט ער געוואוינט אין קרית מאטערסדארף, ירושלים. ער האט מקדיש געווען זיין צייט צו לערנען תורה, און האט ארויסגעגעבן א ספר פון חידושי תורה "מילואי שלמה". אויך האט ער פארעפנטלעכט זיין אויטאביאגראפיע "במחיצתם של גדולי תורה" (2 בענדער).

## משפחה 
זיינע קינדער זענען:
* הרב אריה יוסף - מחבר ספרי "האיר יוסף" וראש כולל בבני ברק 
* הרב יצחק, איידעם פון הרב יהודה אריה טרעגער - געווען א ר"מ אין קול תורה און גרינדער פון דער "בינת הלב" ארגאניזאציע.
* די ווייב פון הרב חיים עוזר גורוויץ, ר״מ אין דער גייטסהעדער ישיבה
* די ווייב פון הרב יהודה אריה שווארץ, רב אין בני ברק

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:אונגארישע יידן
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:באנק פון ישראל
אינקא אימפעריע

קליין|290x290פיקס|לאקאציע פון דער אינקא אימפעריע
קליין|290x290פיקס|א קוק אויף  מאטשו פיטשו, "די פארלוירענע שטאט פון די אינקא," היינט אן ארכעאלאגישער ארט
די **אינקא** זענען געווען א ציוויליזאציע אין די יארן איידער קאלומבוס איז אנגעקומען אין אמעריקע. די אינקא אימפעריע איז געווען אין די אנדן פון דרום אמעריקע. אריגינעל האט דאס ווארט ״אינקא״ באדייט דער מלך אדער קייסער פון דעם אינקא פאלק, אזוי ווי ״פרעה״ אין מצרים. די אינקא אימפעריע איז געווען די גרעסטע אימפעריע אין די קאנטינענטן פון אמעריקע, און פון די גרעסטע אין דער וועלט.

די אינקא האבן געהערשט לענגאויס דעם מערב בארטן פון דרום אמעריקע א ביסל לענגער ווי 100 יאר, ביז צו דער שפאנישער אינוואזיע אינעם 16טן יארהונדערט. דער צענטער פון דער אימפעריע איז געווען ארום דער שטאט קוסקא, היינט אין דרום פערו. דורכאויס זייער אימפעריע האבן זיי געבויט טראקטן און בריקן כדי צו מאכן מעגלעך פארן צווישן זייערע געמיינדעס.

די אינקא אימפעריע האט אנגעהויבן ארום דער טיטיקאקא אזער אין יאר 1197. פון 1438 ביז 1533, האבן די אינקאס פארברייטערט זייער שטח איבער א גרויסן טייל פון מערב דרום אמעריקע, איינשליסנדיק די אנדן בארגקייטן. דער שטח פון דער אימפעריע האט איינגעשלאסן גרויסע טיילן פון די היינטיקע לענדער עקוואדאר, פערו, באליוויע, ארגענטינע און טשילע.

אין 1533, האט דער שפאניער פראנציסקא פיזארא הינגעריכטעט אטאהואלפא, דער לעצטער אינקא קייסער.

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דרום אמעריקע
קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער

קאַטעגאָריע:אימפעריעס
מאיא ציוויליזאציע

לינקס|קליין|250x250פיקס|וואו די מאיא האבן געוואוינט (אינערהאלב די רויטע ליניעס) צו פארגלייכן וואו האבן געוואוינט אנדערע מעזא-אמעריקאנער (אינערהאלב די שווארצע ליניעס) אין די יארן 250–900
די **מאיא ציוויליזציע **באדייט א פאלק וואס האבן געוואוינט אין  מעזא-אמעריקע. טייל מאיא וואוינען דארט אויך היינט.  
די מאיא האבן געוואוינט דארט פאר 4,000 יאר (אומגעפער 2000 פאר דער ציווילער רעכענונג). אין יענע צייטן האבן געוואוינט אין דעם מאיא געגנט קאמפלעקסע געזעלשאפטן. זיי האבן קולטיווירט צום עסן קוקורוזע, באנדלעך, קאבאק, און טשילי פעפערן. די ערשטע מאיא שטעט זענען אנטוויקלט געווארן בערך 750 יאר פאר דער ציווילער רעכענונג.

די מאיא האבן געהאט א געשריבענע שפראך און א נומערן סיסטעם. זיי האבן שטודירט די שטערן און די פלאנעטן, און האבן געמאכט קאלענדארן.

די מאיא ציוויליזאציע האט געשפרייט פון צענטראל מעקסיקע ביז האנדוראס, גוואטעמאלע און צפון על סאלוואדאר.

## היסטאריע 
די ערשטע מאיא זידלונגען האבן אנגעהויבן בערך  1800 יאר פאר דער ציווילער רעכענונג. זיי האבן געוואוינט אין דעם סאקאנוסקא געגנט (היינט דער שטאַט טשיאפאס, מעקסיקע, ביים פאציפישן אקעאן.

### איינפאל 
צווישן די יארן 900 און 1000, האבן מענטשן אנגעהויבן פארלאזן די שטעט אין די דרום פלאכלענדער. די מאיא האבן אויפגעהערט מאכן גרויסע מאנומענטן. די היסטאריקער פארשטייען נישט פארוואס האט דאס פאסירט.

## וועבלינקען
## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:היסטאריע
קאַטעגאָריע:צענטראל-אמעריקע
בראמלי דרום באן סטאנציע

**בראמלי דרום** () איז א סטאנציע אויף דער טשאטאם הויפט ליניע וואס באדינט דעם שטאט־צענטער פון בראמלי, דרום־מזרח לאנדאן. 
די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדאיסטערן, מיט עטלעכע באנען אויך פון טעמזלינק, און איז אין טראוולקארט זאנע 5.

## היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 22סטן נאוועמבער 1858 מיטן נאמען **בראמלי**. אום 1טן יוני 1899 האט מען געענדערט דעם נאמען צו **בראמלי דרום**.

## גאלעריע 

File:Bromley South stn fast westbound platform looking east.JPG|מערבדיקער גיך פעראן, קוקנדיק אויף מזרח
File:Bromley South stn fast eastbound platform looking west.JPG|מזרחדיקער גיך פעראן, קוקנדיק אויף מערב
File:Bromley South stn signage.JPG|פעראן שילד

## באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
### סאדאיסטערן
* 4 באנען א שעה גלייך קיין לאנדאן וויקטאריע
* 4 באנען א שעה אלע סטאנציעס קיין לאנדאן וויקטאריע אדורך 
* 1 באן א שעה אלע סטאנציעס קיין לאנדאן וויקטאריע אדורך 
* 4 באנען א שעה קיין 
* 1 באן א שעה קיין 
* 2 באנען א שעה קיין 
* 1 באן א שעה קיין 
* 1 באן א שעה קיין  אדורך אשפארד אינטערנאציאנאל

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה קיין וועסט האמפסטעד (אין די שפיץ שעה׳ן קיין ; נאך 9 ביינאכט און סוף־וואך נאר ביז )
* 2 באנען א שעה קיין 

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
שארטלאנדס באן סטאנציע

**שארטלאנדס** () איז א סטאנציע אין שארטלאנדס, לאנדאנער בארא פון בראמלי, דרום לאנדאן. זי באדינט דעם דרום-מערב טייל פון בראמלי.
די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק און סאדאיסטערן, און איז אין טראוולקארט זאנע 4.

דער קאטפארד שלייף (טעמזלינק) און די טשאטאם הויפט ליניע (סאדאיסטערן) קומען צוזאמען פונקט מערב פון דער סטאנציע.

## היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 3טן מיי 1858 מיטן נאמען **בראמלי**. פון 1892-1894 האט מען פארגרעסערט די סטאנציע ווען מען האט געעפנט דעם קאטפארד שלייף.

## גאלעריע 

File:Shortlands station Catford westbound platform look east.JPG|מערבדיקער פעראן קיין קאטפארד, קוקנדיק אויף מזרח
File:Shortlands station Catford eastbound platform look west.JPG|מזרחדיקער פעראן פון קאטפארד, קוקנדיק אויף מערב
File:Shortlands station signage.JPG|פעראן שילד

## באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
### סאדאיסטערן
* 4 באנען א שעה מערבדיק קיין לאנדאן וויקטאריע
* 4 באנען א שעה מזרחדיק קיין 
### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה קיין וועסט האמפסטעד (אין די שפיץ שעה׳ן קיין ; נאך 9 ביינאכט און סוף־וואך נאר ביז )
* 2 באנען א שעה קיין 

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס