open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
קורדיש

**קורדיש** (, ; ) איז א גרופע פון מערב-איראנישע שפראכן וואס די קורדן אין מערב אזיע רעדן. קורדיש האט דריי באזונדערע דיאלעקט-גרופעס, וואס ווערן גערופן צפון קורדיש (***קורמאַנדזשי***), צענטראל קורדיש (***סאראַני***), און דרום קורדיש (***פאַלעוואַני***). ס׳איז אויך פאראן א באזונדערע גרופע פון נישט-קורדישע מערב-איראנישע שפראכן, די זאזא–גאראני שפראכן, וואס עטלעכע מיליאן קורדן רעדן. שטודיעס פונעם יאר 2009 שאצן צווישן 8 און 20 מיליאן קורדן אין טערקיי וואס רעדן קורדיש ווי זייער מוטערשפראך. דער גרעסטער טייל פון די קורדן רעדן  צפון קורדיש ("קורמאַנדזשי").

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שפראכן
פארק המצפה התת-ימי באילת

קליין|250px|שמאל|
**פארק המצפה התת-ימי באילת** (**Underwater Observatory Marine Park Eilat**) די אַקוואַריום איז ליגן אין פון אילת, אויף דעם ברעג פון דער קאָראַל ברעג. עס איז דער ערשטער אַנדערוואָטער אָבסערוואַטאָרי אין דער וועלט פון וואָס איר קענען זען פאַרשידן מאַרינע אַנימאַלס, און איר קענען גיין אַרויף צו די אָבסערוואַטאָרי טורעם און זען די מיינונג פון די רעזערוו.

## גאַלעריע 

Image:Orchidea.JPG
Image:PikiWiki Israel 29364 Underwater observatory in Eilat.JPG
Image:PikiWiki Israel 41800 Shark world in Eilat.JPG
Image:PikiWiki Israel 41804 Shark world in Eilat.JPG
Image:PikiWiki Israel 8789 Geography of Israel.jpg
Image:PikiWiki Israel 18170 Geography of Israel.jpg
Image:PikiWiki Israel 41807 Octopus.JPG
Image:PikiWiki Israel 8788 Geography of Israel.jpg

## וובלינקען 
* פארק המצפה התת-ימי באילת 
* המצפה התת-ימי: אימפריה בים האדום - ynet
* מיכאל יעקובסון: תפוס ת'כריש באילת: בריכת הכרישים החדשה במצפה התת-ימי עושה גלים  (סקירה אדריכלית על תולדות הפארק), 14 באוקטובר 2014, Xnet.

* 
*
יאט״א

דער **אינטערנאציאנאלער לופט-טראנספארט פארבאנד** **יאט"א** (*International Air Transport Association – IATA*) איז דער אינטערנאציאנאלער האנדל-פארבאנד פון דער וועלט׳ס לופטליניעס הויפטקווארטירט אין מאנטרעאל, קאנאדע.

יאט"א איז געגרינדעט געווארן אין אפריל 1945, אין האוואנע, קובא. דער פארבאנד איז דער נאכפאלגער פון דעם "אינטערנאציאנאלן לופט-פארקער פארבאנד" (*International Air Traffic Association*), געגגרינדעט אין האג אין 1919, דאס יאר ווען ס׳האט אנגעהויבן רעגולערע פאסאזשירן לופטרייזעס. ווען יאט״א איז געגגרינדעט געווארן האט ער געהאט 57 מיטגלידער פון 31 לענדער, מערסטנס פון אייראפע און צפון אמעריקע. היינט האט די ארגאניזאציע 278 מיטגלידער פון 117 לענדער ארום דער וועלט.

## יאט"א קאד 
**דער יאט"א קאד**, וואס יאט״א רופט א "IATA Location Identifier", איז אן אלפאבעטישער קאד מיט דריי בוכשטאבן וואס באשטימט פיל פליפעלדער ארום דער וועלט.

די IATA קאדן ווערן געניצט אין די פארפלענער פון די לופטליניעס, באשטעלן רייזעס און פירן באגאזש.

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס
קאַטעגאָריע:ציווילע אוויאציע
גראדנע

**גראדנע** ((, *Hrodna* ; ; ; ) איז א שטאט אין מערב בעלארוס, אייראפע, אויפן טייך נעמאן, נאענט צו גרענעצן פון פוילן און ליטע. די שטאט איז די הויפטשטאט פון דער גראדנער גובערניע.

אין 1900 האבן געוואוינט אין גראדנע 22,684 יידן.

## וועבלינקען
## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין בעלארוס
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
פערלי באן סטאנציע

**פערלי באן סטאנציע** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער ברייטאן הויפטליניע וואס געפינט זיך אין קרוידן, דרום לאנדאן. זי איז אין טראוולקארט זאנע 6. די סטאנציע איז א קנופ מיט צווייגן קיין קעטערהאם און טעטנהאם קארנער.

## היסטאריע
די לאנדאן און ברייטאן באן האט געעפנט די סטאנציע אום 12טן יולי 1841 מיטן נאמען ״גאדסטאן ראד״. אין 1847 האט מען פארמאכט די סטאנציע, און ווידער געעפנט אין 1856 אויפן קעטערהאם צווייג.
דעם 1טן אקטאבער 1888 האט מען געענדרט איר נאמען צו ״פערלי״.

## פעראנען
פעראנען 1 און 2 ווערן ווייניג גענוצט; די גיכבאנען פארן אדורך די פעראנען אן זיך אפשטעלן.
פעראן 3 ווערט געניצט פאר הויפטליניע באדינונגען צפון קיין לאנדאן ברידזש און וויקטאריע, און טעמזלינק באנען קיין בעדפארד.
פעראן 4 ווערט געניצט פאר הויפטליניע באדינונגען דרום קיין הארשאם, טאנברידזש און רייגייט, און  טעמזלינק באנען קיין דריי ברידזשעס.
פעראנען 5 און 6 באדינען די צווייג ליניעס קיין קעטערהאם און טעטנהאם קארנער.

## באדינונגען
### סאדערן
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין לאנדאן וויקטאריע 
* 8 באנען א שעה צפונדיק קיין לאנדאן ברידזש
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין הארשאם
* 1 באן א שעה דרומדיק קיין טאנברידזש
* 1 באן א שעה דרומדיק קיין רייגייט
* 4 באנען א שעה קיין קעטערהעם
* 2 באנען א שעה קיין טעטנהאם קארנער

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין בעדפארד
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין גאטוויק פליפעלד

## גאלעריע 

File:Purley station platform 3 look south.JPG| פעראן 3 קוקנדיק אויף דרום
File:Purley station platform 5 look north.JPG| פעראן 5 קוקנדיק אויף צפון
File:Purley station signage.JPG|סטאנציע שילד

## ליניעס 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון קרוידן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
ה'רס"ד

## געשעענישן 
## געבוירן 
## נפטר געווארן 
## קאלענדאר
{

## צום באמערקן
אויטאבוס סטאנציע

קליין|בוס אפדאך מיט עלעקטראנישער פאסאזשירן אינפארמאציע סיסטעם (הענגט פון דאך) און פאפירנע פארפלענער
קליין|פשוטע בוס סטאנציע
אן **אויטאבוס סטאנציע** איז א באשטימטער ארט וואו בוסן שטעלן זיך אפ כדי פאסאזשירן זאל קענען ארויפשטייגן און אפשטייגן. בוס סטאנציעס וואס זענען גוט באשעפטיקט האבן אפט אפדעכער, זיצן און עלעקטראנישע פאסאזשירן אינפארמאציע סיסטעמען; ביי אנדערע סטאנציעס איז דא נאר א פשוטער סלופ צו ווייזן די לאקאציע.

## זעט אויך 
* באן סטאנציע
* בוסן וואקזאל
* בילעט
* טראם סטאנציע

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:בוסן
היטרוי קאנעקט

קליין|*היטרוי קאנעקט* 360 ביי אילינג בראדוויי
**היטרוי קאנעקט** איז א באן באדינונג אין לאנדאן פארזארגט דורך היטרוי עקספרעס און ערשטע גרויס וועסטערן  צוזאמען, וואס פארבינדט היטרוי פליפעלד מיט פאדינגטאן סטאנציע. די ליניע פאלגט די זעלבע רוטע ווי די היטרוי עקספרעס באדינונג אבער מיט עטלעכע סטאנציעס אונטערוועגס, אזוי פארבינדנדיק פארשידענע לאקאציעס אין מערב לאנדאן מיט אנאנד, דאס פליפעלד, און צענטראל לאנדאן. די באן פארט יעדע האלבע שעה א גאנצע טאג און  אוונט.

קאַטעגאָריע:טראנספארט אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:באן אפערירן פירמעס אין גרויסבריטאניע
שמשון

קליין|דאס סימבאל פון שמשון
**שמשון** איז געווען א רעליגיעזע יידישער יוגנט באַוועגונג אין די פאַרייניגטע שטאַטן. שמשון איז געגרינדעט געוואָרן דורך מרדכי וווטשער, אין תרצ"ו (תרצ"ו איז גימטריא שמשו"ן). מרדכי וווטשער איז געווען אַ וויכטיגער פיגור אין דער באַוועגונג איבער זיין עקזיסטענץ.די ציל פון דער ארגאניזאציע איז צו פֿאַרבעסערן ייִדישע קינדער אין יידישקייט און ציוניזם, און אויפצושטעלן א יידישע יוגנט וואס האט שטאָלץ אין זיין יידישקייַט, און איז מקיים מצוות מיט פרייד און שטאָלץ, מיט דעם מאטא:  "A mitzvah a day, is the Shimshon way".שמשון האט געהאט צווייגן אין ניו יורק (מאנהאטן, וודמער, בענזאנהורסט) און קאנעטיקעט (ברידזשפארט און פערפילד).

## די הימען פון שמשון
די ווערטער פון די הימען שטאמען פון דעם ליד "מחצבה", װאָס איז געשריבן געװאָרן דורך יוסף אוקסנברג: התדעוהתדעו מי אנחנוהתדעו מי אנו?
אין אנחנו סתם חונים
וגם לא נכנעים!
אנחנו רק אנחנו,
מנצחים כולם
בלעדינו בטח
לא יכון עולם...
מחננו, מחננו,
מי ידמה לך, ומי ישוה?
הדבור הוא, לבטול הוא
וגם מלים כלום לא שוה;
מחנות אחרים
האם דומים הם לנו?
יחי שמנו, יחי מחננו--
מחנה שמשון!

## רעפערענצן 
## וועבלינקן
שמשון אויף אמת"י (הארכיון המרכזי לתולדות העם היהודי)

קאַטעגאָריע:ציוניזם
קאַטעגאָריע:יידישע באוועגונגען
ארדאהאן

**אַרדאַהאַן** (, , ) איז א שטאט אין צפון־מזרח טערקיי, נישט ווייט פונעם גרענעץ מיט גרוזיע. די שטאט געפינט זיך אין דער מזרח אנאטאליע ראיאן. אין 2013 האבן געוואוינט דארט 40,874 מענטשן.

קאַטעגאָריע:שטעט אין טערקיי
מאה שערים גאס

[250px|ממוזער|[מאה שערים גאס]] 
[270px|ממוזער|[כיכר השבת, נישט ווייט פון מאה שערים גאס]]**מאה שערים גאס** איז די הויפט גאס פון דעם מאה שערים פערטל. די גאס ציט זיך פון כיכר השבת ביז שבטי ישראל גאס, און איז דער צפון גרענעץ פונעם פערטל פון מערב ביז מזרח. צפון פון דער גאס געפינט זיך דאס בית ישראל פערטל.

א דריטל0 פון דער גאס איז רעלאטיוו ברייט, און אמאל איז די פארקער דארט געווען מיט צוויי ריכטונגען. פון ראג חבקוק גאס מזרח צום סוף ווערט די גאס שמאָל, און דארט קען דער פארקער נאר זיין אין איין ריכטונג.סיי די ריכטונג פון פארן, סיי די נומערן פון די הייזער האבן זיך געענדערט במשך די יארן: אין דער תקופה פונעם בריטישן מאנדאט אין ארץ ישראל האט די גאס אנגעהויבן אין דערמזרח זייט, די נומערן פון די הייזער האבן אנגעהויבן ביים ראג שבטי ישראל גאס און האבן געענדיגט אין (היינטיגן) כיכר השבת, און דער פארקער  איז אויך געווען פון מזרח צו מערב. אויך אין יענער צייט האט א טייל פון דער גאס געהייסטן גאולה גאס. נאך ווען מדינת ישראל איז אויפגעשטעלט געווארן האט מען פארענדערט די ריכטונג פון דער גאס, און די נומערן האבן אנגעהויבן פון מערב ביים ראג שטרויס גאס. אויף ענצעלע הייזער זעט מען נאך די אלטע עליפטישע נומערן וואס פאסן נישט.

[קליין|"דער [ארבעה מינים מארק" וואס איז פארגעקומען יעדע יאר פאר סוכות אויף די טראטארן פון דער גאס. ארום 1983|טעקסט=]]
[ממוזער|250px|שמחת בית השואבה סוכות [ה'תש"ע - 2010]]
קאַטעגאָריע:ירושלים
ה'ר"ס

## געשעענישן 
## געבוירן 
* רבי משה פון טראני (דער מַבי"ט), איינער פון די חכמים פון צפת און פון די גדולי הפוסקים (נפ׳ ה'ש"ם)

## נפטר געווארן 
## קאלענדאר
## צום באמערקן
ספעקטראסקאפיע

דורך צעשפרייטן אים מיט א פריזמע איז א ביישפיל פון ספעקטראסקאפיע.]]
**ספעקטראסקאפיע** איז א געביט אין וואס מען מעסט דעם ספעקטרום פון ענרגיע ניוואען אדער דעם ספעקטרום פון פרעקווענצן פון עלעקטראמאגנעטישער שטראלונג. ספעקטראסקאפיע ווערט ברייט באניצט אין כעמיע, פיזיק און ביאלאגיע, און אפטמאל ניצט מען דאס צו אידענטיפיצירן מאטעריאלן.

די אפאראטן וואס מען ניצט פאר ספעקטראסקאפיע ווערט גערופן א ספעקטראמעטער, כאטש ס׳איז פאראן פארשידענ ע אפאראטן מיט גאר גרויסע דיפערענצן און יעדער איינער האט זיין באזונדערן נאמען.

קאַטעגאָריע:אפטיק
קאַטעגאָריע:כעמיע
אוניווערסיטעט פון וואשינגטאן

קליין|"The Quad"
דער **אוניווערסיטעט פון וואשינגטאן**, געגרינדעט אין 1861, איז א פארשונג אוניווערסיטעט פלאצירט אין סיאטל, וואשינגטאן, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. דער אוניווערסיטעט איז קלאסיפיצירט געווארן 13סטער אין דער וועלט אין 2017.

קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן
קאַטעגאָריע:וואשינגטאן
די מאמע נאטור דערציילט

**די מאַמע נאַטור דערציילט** (דײַטש: *Mutter Natur Erzählt*) איז אַ בוך וואָס איז געשריבן פֿון קאַרל עוואַלד (דײַטש: "Carl Ewald"). די זעכצנטע אויפֿלאַגע איז אים יאָר 1929 פֿון דעם פֿאַרלעגער "פֿראַנקשע פֿאַרלעגערײַ, שטוטגאַרט" (דײַטש: "Franckh'sche Verlagshandlung, Stuttgart") אַרויסגעגאַנגען. דאָס בוך איז דערציילט באָבע־מעשיות בנוגע נאַטור און בעלי־חיים. עס זענען פֿאַראַן 256 דפים. די באָבע־מעשיות הייסן:
# דער ים (דײַטש: "Das Meer")
# די ערד און דער קאָמעט (דײַטש: "Die Erde und der Komet")
# די שפּין (דײַטש: "Die Spinne")
# די אַנעמאָנעס (דײַטש: "Die Anemonen")
# די גראָזגרילן (דײַטש: "Die Heuschrecken")
# דער אַלטע סטויפּ (דײַטש: "Der alte Pfahl")
# דער שפּערל (דײַטש: "Der Sperling")
# די בינען־קיניגין (דײַטש: "Die Bienenkönigin")
# דער אַלטע הושענה־בוים (דײַטש: "Der alte Weidenbaum")
# פֿינף גרויסמאַכטן (דײַטש: "Fünf Großmächte")
# דער נעפּל (דײַטש: "Der Nebel")
# דער רעגן־וואָרעם און דער שטערך (דײַטש: "Der Regenwurm und der Storch")
# אין דער טיף (דײַטש: "In der Tiefe")
קאַטעגאָריע:ביכער
קאַטעגאָריע:דייטש
דער פעמיניסטישער שקר

**דער פֿעמיניסטישער שקר** (ענגליש: "The Feminist Lie") איז אַ בוך וואָס איז געשריבן פֿון באָב לואיס (ענגליש: "Bob Lewis"), אָבער דאָס איז אַ פּסעוודאָנים. דאָס בוך ברענגט ראיות קעגן פֿעמיניזם. לויט דעם זאָגן אַ דאַנק אין דעם בוך, ניצט דער מחבר וויסנשאַפֿטלעכע פֿאָרשונג, אויספֿאָרש־זשורנאַליזם און ציטאַטן פֿון פֿאַכלײַט כדי צו באַווײַזן אַז די פֿעמיניסטישע אידעאָלאָגיע און באַוועגונג האָבן אַרײַנגנבעט און זענען לרעה דער געזעלשאַפֿט. 

עס זענען פֿאַראַן 10 קאַפּיטלעך, וואָס הייסן:

1. פֿעמיניזם און טאַקטיק (ענגליש: "Feminism and Tactics")

2. היסטאָריע וועלכע פֿעמיניסטן מאַכן זיך כלא־ידע (ענגליש: "History Feminists Ignore")

3. פּאַטריאַרכאַט און מענלעכע לגאָטע (ענגליש: "Patriarchy & Male Privilege")

4. דער געצאָלטס־שרונט־כזב (ענגליש: "The Wage Gap Lie")

5. די פֿאַלש־מאנס־פּאַנדעמיע (ענגליש: "The False Rape Pandemic")

6. אָפּוואַרפֿנדיק די געוואַלד־מעשים קעגן די אייגענע שקרים (ענגליש: "Debunking the DV Lies")

7. ווײַבלעכע לגאָטע (ענגליש: "Female Privilege")

8. פֿעמיניזם טוט פֿרויען בייזס (ענגליש: "Feminism Harms Women")

9. פֿעמיניזמס רעאַקציע (ענגליש: "Feminism's Reaction")

10. די באַשיידן (ענגליש: "The Solutions")
קאַטעגאָריע:ביכער
קאַטעגאָריע:ענגליש
קאַטעגאָריע:פעמיניזם
פעמיניזם: דער מיאוסער אמת

"פעמיניזם: דער מיאוסער אמת" איז אַ בוך וואָס איז געשריבן פֿון מײַק בוקאַנאַן (ענגליש: "Mike Buchanan") (דרוקרעכט 2016, כאָטש דער אַרויסקום פֿון דעם עלעקטראָנישן ביכל איז אים יאָר 2012 אַרויסגעקומען). לויט דער הקדמה, צעפרטלט דאָס בוך אַ סך ראַדיקאַלע פֿעמיניסטישע מיטאָסן, אָנבושהדיקע ליגנטן און פֿאָרשט אויס דעם היזק וואָס ראַדיקאַלער פֿעמיניזם האָט אויסגעאַרבעט אויף באַציִונגען און דער משפחה אין דער מערבדיקער וועלט. לויט דעם אַרײַנפֿיר, בקרוב פֿאַר דער אויסגאַבע פֿון דער עלעקטראָניש־ביכל־אויפֿלאַגע פֿון דעם דאָזיגן בוך, האָט דער מחבר, וואָס איז דער מנהיג פֿון דער פּאָליטישער פּאַרטיי "יושר פֿאַר מענער און ייִנגלעך (און די פֿרויען וואָס האָבן זיי ליב) (ענגליש: "Justice for Men and Boys (and the Women Who Love Them (J4MB))), איניציִיִרט די "קעגן־פֿעמיניזם־ליגע" (ענגליש: "Anti-Feminism League"). בקרוב נאָך דעם האָט ער איניציִיִרט "קאַמפּאַניע פֿאַר זכות אין מיסחר" (ענגליש: (Campaign for Merit in Business" (C4MB)").
פרשת וזאת הברכה

**וזאת הברכה** איז די לעצטע סדרה אין ספר דברים. מען לייענט די סדרה שמחת תורה. אין חוץ לארץ געפאלט שמחת תורה קיינמאל נישט שבת, ממילא לייענט מען קיינמאל נישט ״וזאת הברכה״ שבת.

## טעמעס אין דער סדרה 
* משה רבנו בענטשט די יידן פאר זיין טויט.
* די פטירה פון משה רבנו

## הפטורה 
די הפטורה ווערט גענומען פון אנהייב ספר יהושע ״ויהי אחרי מות משה״.
פרשת וילך

**וילך** איז די ניינטע סדרה אין ספר דברים. זי איז די קלענסטע סדרה אין דער תורה מיט 30 פסוקים. ווען ראש השנה געפאלט מאנטיג אדער דינסטיק לייענט מען וילך באזונדער (״בג המלך פת וילך״) שבת שובה (דעם שבת נאך ראש השנה). ווען ראש השנה געפאלט דאנערשטיק אדער שבת לייענט מען נצבים-וילך צוזאמען דעם שבת פאר ראש השנה.

## טעמעס אין דער סדרה 
* אין דעם סדרה ווערט באפוילן די מצוה פון שרייבן א ספר תורה; דאס איז די לעצטע מצוה אין דער תורה.

## הפטורה 
ווען מען לייענט וילך פאר ראש השנה איז די הפטורה ״שוש אשיש״, די לעצטע הפטורה פון די שב דנחמתא. ווען מען לייענט וילך שבת שובה איז די הפטורה ״שובה ישראל״ (מיכה).
יפת גאס

קליין|שמאל|300px
**יֶפֶת גאס** איז איינער פון די הויפּט גאסן פון יפו. זי הייסט נאָך יפת דער זון פון נח. פריער פלעג די גאס גיין ארום די מויערן פון יפו.

## גאַלעריע 
## װעבלינקען 
קאטעגאריע:תל אביב
קאטעגאריע:גאסן
יש עתיד

בילד:YeshAtidLogo.svg

**יש עתיד** איז א פאליטישע פארטיי אין ישראל וואס זשורנאליסט יאיר לפיד האט אויפגעשטעלט אין 2012.

אין די וואלן פארן 20סטן כנסת האט די פארטיי באקומען 11 מאנדאטן.

## בחירות לכנסת ה23
קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען אין ישראל
חורבן בית המקדש

דאס בית המקדש איז צוויי מאל ליידער חרוב געווארן. דאס ערשטע מאל דורך נבוכדנאצר דער קעניג פון בבל און זיין בבלישע מיליטער, און דאס צווייטע מאל דורך טיטוס הרשע וואס איז געווען דער גענעראל פון דער רוימישער מיליטער.

קאַטעגאָריע:בית המקדש
פרשת נשא

**נָשׂא** איז די צווייטע סדרה אין ספר במדבר, און די לענגסטע סדרה אין דער תורה, מיט 176 פסוקים.

מען לייענט פרשת נשא דעם שבת נאך שבועות, אדער אמאל דעם שבת פאר שבועות.

קליין|300פיקס|ברכת כהנים
די סדרה הייבט און מיט ציילן די בני לוי, די משפחות פון גרשון און מררי.
דערנאך ווערט געברענגט אז מען דארף שיקן יידן וואס זענען טמא מחוץ למחנה.
די פרשה פון גזל הגר.
די דינים פון א סוטה
די דינים פון א נזיר.
די מצווה פון ברכת כהנים.
די קרבנות פון די צוועלף נשיאים.

## הפטורה
די הפטורה איז די פרשה פון מנוח אין ספר שופטים, וואס זיין זון שמשון איז געווען א נזיר.
לעאנדינג

**לעאנדינג** (דייטשיש: Leonding), איז די פערטע גרעסטע שטאט אין אויבער עסטרייך. אין צפון, גרענעצט זי זיך מיט דער געמיינדע "פושענאו" און מיטן דוניי טייך, אין מזרח מיט לינץ, אין דרום מיט טראון און אין מערב, גרענעצט די שטאט מיט פאשינג און ווילהערינג. לעאנדינג געהערט צום פאליטישן באצירק "לינץ לאנד". די באפעלקערונג פון לעאנדינג ריכטיג פאר 2017 איז 28.081 באוואוינער. געזעצליך, דער צושטענדיגער געריכט-באצירק צום וועלכן לעאנלינד געהערט איז דער טראון באצירק.

ביז דער ערשטר העלפט פונעם צוואנציגסטן יארהונדערט, מיט ארום 5,000 איינוואוינער, הויפטזעכליך דארפישע, און א שטארקער אויפוואקס פון דער באפעלקערונג (וועלכער גראדע ציעט זיך היינט אויך) האבן געפירט צו א גרויסן אויפשוואונג. אין יאר 1975 איז לעאנדינג עמטליך דערקלערט געווארן א שטאט. זייט יאר 2011 איז לעאנדינג די גרעסטע שטאט פונעם באצירק און אויך די 15טע גרעסטע שטאט אין אויבער עסטרייך.  

די שטאט איז באקאנט אלס א וויכטיגער צענטער פון האנדל און אינדוסטריע

## געאגראפיע
לעאנדיג ליגט אין א הייך פון 287 איבערן ים פלאך. די אויסדענונג פון דער שטאט באשטייט פון 5.8 קילאמעטער פונעם צפונדיגן חלק און ביזן דרומדיגן, און פון מערב ביזן מזרח 7.4 קילאמעטער.  די געזאמטער פלאך פון דער שטאט איז 24.1 קוואדראטן קילאמעטער. 8.7 פראצענט פונעם שטאט'ס געביט איז באוואלדערט, און 59.8 פראצענט ווערט גענוצט פאר לאנדווירטשאפט. דאס גרעסטע צוזאמענהענגנדע וואלד געביט איז דער קורנבערגער וואלד (דייטשיש: Kürnberger) די העכסטער פונקט געפינט זיך אין רופלינג, מיט א הייך פון 435 מעטער.

## קלימאט
דער קלימאט אין דעם רוים פון לעאנדינג איז סיי סוב-אקעאניש און סיי סוב-קאנטינעטאל. די טעמפעראטור איז פארענדערליך אין לויף פונעם יאר. זי דעגרייכט צו מינוס זיבן גראדוס (צעלזיוס) אין יאנואר און 19.9 צעלזיוס אין יולי. די דורכשניטליכע מענגע פון נידערשלאגען איז ארום 59 מילימעטער אין די מאנאטן סעפטעמבער ביז אפריל, און שטייגט ארויף ביז צו אומגעפער 110 מילימעטער אין די זומער מאנאטן - יוני, יולי און אויגוסט. אין דורכשניט, די יערליכע מענגע פון נידערשאלגען מענגע קומט אן צו 870 מילימעטער אומגעפער.

קאטעגאריע:שטעט אין עסטרייך
פרשת אמור

**אמור** איז די אכטע סדרה אין ספר ויקרא.

## הלכות 
אין דער פרשה שטייען פארשידענע הלכות.

* הלכות פאר כהנים: מיט וועם זיי מעגן חתונה האבן; דער איסור פון זיך מטמא זיין צו טויטע מענטשן; די וואס זענען פסול צו דינען אין בית המקדש, און נאך.
* ווער עס מעג ברענגען א קרבן און ווער עס מעג עסן פון א קרבן
* אלע ימים טובים.
* די הלכות פון נר תמיד און לחם הפנים.
* דער איסור פון שלאגן אנדערע.

קאַטעגאָריע: ספר ויקרא
פרשת בהעלותך

**בהעלותך** איז די דריטע סדרה אין ספר במדבר.

די סדרה הייבט און מיט דער פרשה פון אנצינדן די מנורה.
דערנאך ווערט געברענגט ווי משה רבנו האט געווידמעט די לויים פאר דער עבודה אין דעם משכן.
אויך ווערט געברענגט דער סדר פון די מסעות פון די יידן אין דעם מדבר.
דערנאך די פרשה פון די מתאוננים. 
ביים סוף פון דער סדרה ווערט געברענגט די מעשה ווען מרים האט געליטן צרעת.
2019

## געשעענישן
* 15טן אפריל - גרויסע פייער ביי דעם נאטרעדאם דע פאריז קאטעדראל
* 11טן נאוועמבער — מערקור גייט אריבער דער זון.
* 28סטן דעצעמבער - שטעכעריי אטאקע ביי א חנוכה מסיבה אין מאנסי לאזט איבער איינעם טויט און עטליכע פארוואונדעט.

## געשטארבן
* 17טן מיי - הערמאן וואק, יידיש-אמעריקאנער שרייבער (געב' 1915)
* 6טן יולי - קאמעראן בויס, אמעריקאנער אקטיאר און טענצער (געב' 1999)
* 26סטן סעפטעמבער - זשאק שיראק, פרעזידענט פון פראנקרייך (געב׳ 1932)

קאַטעגאָריע:2019
2020

## געשעענישן
* 31סטן יאנואר – דאס פאראייניגטע קעניגרייך פארלאזט דעם אייראפעישן פארבאנד.
* 24סטן יולי - 9טן אויגוסט — טאקיא אלימפיאדע
* 3טן נאוועמבער - פאראייניגטע שטאטן פרעזידענט וואלן 2020

## געשטארבן
*
ביטקוין

**ביטקוין** (ענגליש: *Bitcoin*) איז אן עלעקטאראנישע וואלוטע וואס קען ווערן געשיקט דירעקט פון איינעם צום צווייטן, אן דורכגיין קיין שום פינאנציעלע אינסטיטוציע.

## היסטאריע 
דער ערפינדער פון ביטקוין איז סעטאשי נעקאמאטא, וואס האט זיך צוגעקוקט צו דער וועלטס פארגעשריטענקייט, און געזען ווי אלעס לויפט אויטאמאטיש, און ווי כמעט ניינציג פראצענט פון אלע געלט פון דער וועלט לויפט אין נומערן אויפן קאמפיוטער נישט אין באנקנאטן, אבער צו דעם קומט צו אז מען דארף האבן א קאמפעני אינדערמיט, וואס  פארמאגט עטליכע פראבלעמען.

1) אז דו דארפסט זיי געטרויען אז זיי וועלן טאקע אראפרעכענען געלט פון דיין קאנטע און אריינלייגן אין יענעם'ס.

2) אז קיין שום טרענזאקציע איז נישט אומצוריקדרייבאר וואס דעס מאכט אז קאמפעניס דארפן בעטן מער געלט זיי זאלן קענען אריינשלינגען די פארלוסט ווען איינער קענסעלט זיין צאלונג.

3) אז מען דארף זיי צאלן פאר א יעדע טראנזאקציע.

4) מען קען נישט מאכן קליינע טראנזאקציעס, ווייל עס לוינט זיך נישט.

איז ער אויפגעקומען מיט א געדאנק וויאזוי מען קען האנדלען דירעקט פון איין מענטש צום צווייטן אן קיינעם אינדערמיט. און 31סטן אקטאבער 2008 האט ער דאס ארומגעשיקט פאר געלונגענע מענטשן זאלן דאס איבערקוקן.

## פארדינסטן 
1) ערשטנס גייט מען פארדינען אז מען דארף נישט צוקומען צו איינעם אינדערמיט וואס דו מיזט אים געטרויען, ווייל דא איז א יעדער בעלעבאס.

2) נאכדעם גייט מען פארדינען אז מען גייט נישט דארפן צאלן אזויפיל געלט פאר א יעדע טראנזאקציע.

3) טרענזעקשאנס וועלן נישט נעמען אזוי לאנג עס זאל דורכגיין.

## וועבלינקען 
* https://bitcoin.org/bitcoin.pdf
קאַטעגאָריע:האנדל און פינאנץ
קאַטעגאָריע:וואלוטע
קאַטעגאָריע:טעכנאלאגיע
ברייטאן

**ברייטאן** () איז א טייל פון דער שטאָט ברייטאן און האוו אויפן דרום בארטן פון ענגלאנד,  וואס האט פריער געהייסן "ברייטהעלמסטאן". די שטאט געפינט זיך אין דער גראפנשאטפט מזרח סאסעקס. אין 2000, איז די שטאט געווארן צוגעטשעפט צו האוו צו ווערן די שטאט **ברייטאן און האוו**.

ווען די לאנדאן און ברייטאן אייזנבאן איז געקומען אין  1841 איז ברייטאן געווארן דערגרייכבאר אויף א טאג־רייזע פון לאנדאן. די באפעלקערונג איז געוואקסן פון אומגעפער 7,000 אין 1801 צו מער ווי 120,000 אין 1901.

היינט איז ברייטאן א צענטער פאר בילדונג, ספארט און פארוויילונג. ער האט צוויי אוניווערסיטעטן (אוניווערסיטעט פון סאסעקס און דער אוניווערסיטעט פון ברייטא) און 54 שולעס.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:ענגלאנד
פארוואס מענער מער פארדינען

"פֿאַרוואָס מענער מער פֿאַרדינען" (ענגליש: "Why Men Earn More") איז אַ בוך וואָס איז געשריבן פֿון וואַרען פֿאַרעל, דאָקטאָראַט (ענגליש: ".Warren Farrell, Ph.D"). דאָס בוך זאָגט אַרויס אַז מענער און פֿרויען קלײַבן אויס אַנדערע לעבנס־ברירות וואָס דערפֿירן צו נפקא־מינות אין שכירות און עצהט 25 אופנים ווי מען קען העכערן זײַנע אָדער אירע פֿאַרדינסטן. אין דער הקדמה איז געשריבן אַז קיין־מאָל־נישט־חתונה־געהאַטע מענער פֿאַרדינען 62 סענטס לגבי חתונה־געהאַטע מענער וואָס פֿאַרדינען אַ דאָלאַר. דער מחבר זאָגט אַז ער האָט געכאַפּט זיך דאָס פֿש״אַ ביוראָ פֿון אַרבעטערשאַפֿט סטאַטיסטיקעס זענען געווויר געוואָרן אַז שוין זינט די פֿריע אַכציקער יארן אַז פֿירמעס באַצאָלן מענער און פֿרויען דאָס גלײַך געלט אַז אירע טיטלען זענען געווען גלײַך, איר אחריות איז געווען גלײַך און איר אחריות איז געווען פֿון דער גלײַכער גרייס.
משה כחלון

**משה כחלוֹן** (געב׳ דעם 19טן נאוועמבער 1960, כ"ט חשוון ה'תשכ"א, חדרה) איז געווען דער פינאנץ מיניסטער אין ישראל, און דער פארזיצער פון דער כולנו פארטיי, און א כנסת דעפוטאט. ער איז פריער געווען א דעפוטאט פון דער ליכוד פארטיי.

## ביאגארפיע
משה כחלון איז געבוירן און דערצויגן געוואָרן אין גבעת אלגא, חדרה. ער איז פֿון אַ משפּחה פֿון זיבן קינדער. זיינע עלטערן, יהודה און מיסא כחלון, האבן אימיגרירט קיין ישראל פון טריפּאָלי אין ליביע.
ער האט חתונה געהאט מיט זיין ווייב ליאורה און איז דער פאטער פון עידן  און ליטל  און נאך א זון.

קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אקציטאניש

**אקציטאַניש** (*Occitan* *אוציטאַ*, אויך ''lenga d'òc* *לענגא דא'') איז א ראמאַנישע שפראך וואס מען רעדט אין דרום פראנקרייך, די אקציטאנישע טאלן (איטאליע), מאנאקא, און אראן (שפאניע).

צווישן 100,000 און 800,000 מענטשן רעדן קאטאלאניש ווי מוטערשפראך.

קאַטעגאָריע:שפראכן
קאַטעגאָריע:פראנקרייך
קאַטעגאָריע:איטאליע
קאַטעגאָריע:שפאניע
קאטאלאניע

קליין|263x263פיקס|מאפע וואס ווייזט קאטאלאניע אין שפאניע אין אייראפע
**קאַטאַלאָניע** (; ; ) איז א שפאנישע אויטאנאמישע געמיינדע. זי געפינט זיך דרום פון די מזרח פירענעען, און האט א צפון גרענעץ מיט פראנקרייך. 

קאטאלאניע האט פיר פראווינצן: בארצעלאנע, טאראגאנע, זשיראנע () און ליידע (). זי האט א באפעלקערונג פון העכער 7 מיליאן מענטש. א גרויסער טייל מענטשן רעדן די לאקאלע שפראך, קאטאלאניש, און כמעט אלע רעדן שפאניש. אויך האט קאטאלאניע א קליינע אויטאנאמישע טעריטאריע, אראן, וואס גרענעצט פראנקרייך צו צפון, וואו טייל מענטשן רעדן אראניש, א דיאלעקט פון אקציטאניש. אלע דריי זענען אמטיקע שפראכן אין קאטאלאניע, אנערקענט דורך דער שפאנישער קאנסטיטוציע.
קליין|קאטאלאניע
די הויפטשטאט פון קאטאלאניע איז די שטאט בארצעלאנע, אויפן מיטלענדישן בארטן, וואו די אלימפיאדע איז פארגעקומען אין 1992.

קאטאלאניע איז איינע פון דרום־אייראפע׳ס מערסט בליענדיקע געגנטן, וואו אינדוסטיראליזאציע האט אנגעהויבן פריער און גיכער ווי אין גאנץ שפאניע, איבערהויפט טעקסטיל.

קאַטעגאָריע:שפאניע
ישראל ביתנו

**ישראל ביתנו** (*ישראל אונזער היים*) איז א פאליטישע פארטיי אין ישראל.

די פארטיי איז רעכט, קאנסערוואטיוו, נאציאנאליסטיש, סעקולער און ציוניסטיש. זי פאקוסירט באזונדער אויף יידן וואס שטאמען פון דעם געוועזענעם ראטנפארבאנד.

דער פירער פון דער פארטיי איז אביגדור ליבערמאן, וואס ער האט געגרינדעט די פארטיי אין 1999.

אין דעם 20סטן כנסת האט די פארטיי 5 מאנדאטן, וואס זענען א טייל פון דער רעגירונג קאאליציע.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל

קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען אין ישראל
סאנט לואיס

**סאַנט לואיס** (ענגליש: *St. Louis* אדער *Saint Louis*) איז א שטאט אין דעם שטאַט מיזורי אין די פאראייניגטע שטאטן וואס ליגט אויפן ברעג פון דעם טייך מיסיסיפי. די שטאט געפינט זיך אויף דער מזרח זייט פונעם שטאַט אויפן גרענעץ מיט אילינוי, אויף דער מערב זייט פון דעם מיסיסיפי. סאנט לואיס איז דער צווייט גרעסטע שטאט אין מיזורי נאך קאנזאס סיטי און האט די צענט גרעסטע באפעלקערונג אין דעם מיטל-מערב פון די פאראייניגטע שטאטן.

## באפעלקערונג 
### יידן 
* די ערשטע שול איז געבויט געווארן אין 1855 ביים ראג זעקסטע גאס און סערע (Sixth and Cerre).
* די ערשטע יידישע צייטונג אין סאנט לואיס איז געווען דער דזשואיש סענטינל (*דער יידישער וועכטער*), א וועכנטלעכע צייטונג וואס האט ערשט דערשינען אין יוני 1868. 
* דער ערשטע יידישע געמיינדע צענטער אין סאנט לואיס איז געבויט געווארן אין 1880.

## צווילינג שטעט 
סאנט לואיס האט 16 צווילינג שטעט איבער דער וועלט:

קאַטעגאָריע:מיזורי
קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
קאַטעגאָריע:פארט שטעט
די מלחמה קעגן יינגלעך

"די מלחמה קעגן ייִנגלעך" (ענגליש: "The War Against Boys") איז אַ בוך וואָס איז געשריבן פֿון קריסטינאַ האָף סאָמערס (ענגליש: "Christina Hoff Sommers") (לעצט דרוקרעכט אין 2013). לויט דעם קיצור, יאָגן הײַנט פֿרויען מענער איבער אין כמעט יעדער מאָס פֿון סאָציאַלעם, אַקאַדעמישעם און פֿאַכמענישעם וווילזײַן. בשעת־מעשה, אָבער, מענלעכע אָנפּעולהדיקייט האָט זיך נאָר פֿאַרערגערט. די מחברטע טענהט אַז ייִנגלעך באַדאַרפֿן הילף.
דרייטאן גרין באן סטאנציע

**דרייטאן גרין** () איז א באן סטאנציע אויף דער גרינפֿארד צווייג ליניע וואס געפינט זיך אין דער לאנדאנער בארא פון אילינג, מערב לאנדאן.
די סטאנציע איז אין זאנע 4.

די סטאנציע האט נישט קיין בילעטן ביורא און נישט קיין בילעטן מאשין.

## היסטאריע 
די גרויס-מערבדיקע באן האט געעפנט די סטאנציע דעם 1טן מערץ 1905.

## באדינונגען 
יעדן טאג אויסער זונטאג ווערט די סטאנציע געדינט פון צוויי באנען א שעה קיין גרינפֿארד און צוויי באנען א שעה קיין .

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
יהושע מאמאן

הרב **יהושע מאמאן** (י"א טבת תרע"ח, 26סטן דעצעמבער 1917 - כ"ו טבת תשע"ח, 13טן יאנואר 2018) איז געווען א דיין און א פוסק, א מיטגליד פונעם בית הדין הגדול לערעורים. ער האט געדינט ווי שטאט׳ס רב אין נהריה און אב בית דין אין באר שבע. ער איז געווען גערעכנט דער רב פון די מאראקאנישע יידן. גערופן מיט נאמען ימ"ן.
קליין|187x187פיקס

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן געווארן אין צעפרו, מאראקא צו רב רפאל עמרם מאמאן, זון פון הרב רחמים יוסף (מחבר פונעם ספר חירג"א דיומא), פון א משפחה פון רבנים אייניקלעך פונעם רמב"ם. אין זיין יוגנט האט ער געלערנט ביי רב דוד עטר.

אין יאר 1946 האט ער באקומען סמיכה פאר דיינות פון דעם הויפט בית דין אין ראבאט, און ער האט אנגעהויבן דינען ווי רב און דיין אין דער שטאט סאפי ווען ער געווען אלט 28. אויך איז ער געווען א דיין און סגן אב בית דין פון ראבאט ביז 1963, ווען ער האט אנגעהויבן דינען ווי אב בית דין און שטאט׳ס רב פון דער שטאט מאראקעש ביז ער איז ארויף קיין ישראל אין 1967.

אין יאר 1968 איז ער געווארן רב פון נהריה, און אין יאר  1978 איז אריבער קיין באר שבע צו ווערן א דיין און שפעטער אב בית דין ביז 1988. אויך האט ער געדינט אויפן  בית דין עליון לערעורים.

אום 19טן מערץ 2012 איז דערמארדעט געווארן זיין אייניקל  מרים מאנסונגא אין אן אנטיסעמיטישער אטאקע אין דער יידישער שולע אין טולוז, פראנקרייך.

טבת תשע״ח איז געווארן שוואך און מען האט אים באהאנדלט אין שפיטאל. כ"ו טבת תשע"ח איז ער נפטר געווארן אין זיין הויז אין מקור ברוך, ירושלים.

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מאראקאנער רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל
קאַטעגאָריע:דיינים
קאַטעגאָריע:באר שבע
עליזאבעט ליניע

די **עליזאבעט ליניע** איז א פֿרעקווענטע פֿארשטאטישע פאסאזשירן באדינונג אין לאנדאן און ארום. זי האט באדינונגען אויף קרייבצאן אין צענטראל־לאנדאן צווישן לאנדאן פאדינגטאן און עבי וואוד; לאנדאן פאדינגטאן קיין רעדינג און היטרוי פליפארט אין מערב אריבער דער גרויס-מערבדיקער הויפטליניע; און צווישן ליווערפול סטריט און שענפילד אין מזרח אריבער דער גרויס-מזרחדיקער הויפטליניע. די באדינונג האט א נאמען נאך דער קעניגין עליזאבעט די צווייטע, וואס האט עמטלעך געעפנט די ליניע אום 17טן מיי 2022, און די פאסאזשירן באדינונג האט אנגעהויבן אום 24סטן מיי 2022. 

קאַטעגאָריע:קרייצבאן
עבי וואוד באן סטאנציע

**עבי וואוד** () איז א נאציאנאלע באן  סטאנציע אין עבי וואוד, קעניגלעכע בארא פון גריניטש, לאנדאן, אויף די צפון קענט און גריניטש ליניעס. די סטאנציע ווערט פארוואלטעט דורך טראנספארט פאר לאנדאן און ווערט באדינט דורך סאדאיסטערן, טעמזלינק און די עליזאבעט ליניע.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 30סטן יולי 1849 דורך דער דרום־מזרחדיקער אייזנבאן.

אין 2016-2017 האט מען איבערגעבויט די סטאנציע פאר דער קרייצבאן באדינונג און די ניי-איבערגעמאכטע סטאנציע האט געעפנט דעם 23סטן אקטאבער 2017.

### עליזבאט ליניע 
עבי וואוד איז די סוף־סטאנציע פון איינעם פון די צוויי מזרח־צווייגן פון דער עליזאבעט ליניע, מיט אן איבערבייט צווישן די עליזאבעט ליניע באדינונגען (12 באנען א שעה אויף דער נייער ליניע) וואס טערמינירן דא מיט די עקזיסטירנדע סאדאיסטערן באדינונגען.

די עליזאבעט ליניע פארזארגט א פארבינדונג צפון־מערב מיט עקסעל לאנדאן און קאנערי ווארף, און ווייטער צו צענטראל לאנדאן, היטרוי פליפעלד און רעדינג.

## באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
### סאדאיסטערן
מערבדיק;
*  2 באנען א שעה קיין לאנדאן קאנאן סטריט אדורך 
*  2 באנען א שעה קיין לאנדאן טשארינג קראס אדורך לואישעם

מזרחדיק;
* 2 באנען א שעה קיין קרייפארד, ווייטער צוריק קיין לאנדאן קאנאן סטריט אדורך  און לואישעם
* 2 באנען א שעה קיין 

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה מזרחדיק קיין 
* 2 באנען א שעה מערבדיק קיין  אדורך גריניטש
במשך די שפיץ שעה׳ן ווערט די סטאנציע אויך באדינט דורך באנען וואס פארן גלייך קיין/פון  און 

### עליזאבעט ליניע 
פון 24סטן מיי 2022 אפערירט די עליזאבעט ליניע 12 באנען א שעה קיין  צווישן 06:30 און 23:00. דערווייל איז נישט פֿאראן קיין באדינונג זונטיק אויף דער עליזאבעט ליניע, אבער ביז הארבסט 2022 וועט זי אנהייבן.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען
*

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
2021

## געשעענישן
## געשטארבן
* 11טן יאנואר – שעלדאן איידלסאן, אידישער ביליאנער (געב' 1933)

*
עלזטרי און בארהאמוואוד באן סטאנציע

**עלזטרי און בארהאמוואוד** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער מידלאנד הויפט ליניע, וואס באדינט דאס דארף עלזטרי און דעם שטעטל בארהאמוואוד אין הארטפארדשיר. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק אויף דער טעמזלינק רוטע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.

## היסטאריע 
די סטאנציע איז געבויט געווארן דורך דער מידלאנד אייזנבאן אויף דער פארלענגערונג קיין , און האט געעפנט דעם 13טן יולי 1868 מיטן נאמען **עלזטרי**.

## באדינונגען
די באנען ווערן אפערירט דורך טעמזלינק; צפון פארן זיי קיין סט אלבאנס און לוטאן און דרום קיין ריינהאם אדער קיין ווימבלדאן און סאטאן. אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
* 4 באנען א שעה דרום קיין 
* 4 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה דרום קיין ריינהאם
* 2 באנען א שעה צפון קיין 

ביינאכט פארן ארויס באנען דרום קיין גאטוויק פליפארט און ברייטאן.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
נפתלי בענעט

קליין|376x376פיקס|נפתלי בענעט ביים שדרות קאנפערענץ פאר געזעלשאפט
**נפתלי בענעט** (געבוירן דעם 25סטן מערץ 1972, י' ניסן ה'תשל"ב) איז געווען דער 13טער פרעמיער מיניסטער פון ישראל, פארזיצער פון דער ימינה פארטיי, פון וועמענס וועגן איז ער א כנסת דעפוטאט. ער האט אמאל געדינט ווי פארטיידיקונגס־מיניסטער, דערציאונגס מיניסטער, גלות מיניסטער און געווען א מיטגליד פון דעם פאליטישן-זיכערקייט קאבינעט אין ישראל. ווען ער האט געדינט אין דער מיליטער איז ער געווען אין סיירת מטכ"ל. דערנאך איז ער געווארן א הייטעק איניציאטאר, איינער פון די גרינדער פון דער סאיוטה פירמע.
250px|ממוזער|נפתלי בענעט רעדע ביים 245סטן אומאָפּהענגיקייט טאג פון די פארייניקטע שטאטן אין די פארייניקטע שטאטן אמבאַסאַדע אין ישראל, די פארייניקטע שטאטן אמבאַסאַדע אין ירושלים, יולי 2021

## יונגע יארן 
נפתלי בענעט איז געבוירן געווארן אין חיפה דער יונגסטער פון דריי זין געבוירן צו דזשים און מיראנא בענעט. זיינע עלטערן זענען ארויף קיין ישראל פון סאן פראנציסקא אין 1967, א חודש נאך דער זעקסטאגיקער מלחמה. זיינע זיידע־באבע האבן אימיגרירט קיי סאן פראנציסקא פון פוילן, און זענען ארויף קיין ישראל אין זייערע עלטערע יארן.

ווען ער איז געווען פיר יאר אלט, האט בענענט׳ס משפחה זיך אריבערגעצויגן קיין מאנטרעאל אויף צוויי יאר, אין דעם ראם פון זיין פאטער׳ס ארבעט ווי א געלטשאפער. אין יענער תקופה האט די משפחה אנגעהויבן זיך נענטערן צו יידישקייט. נאכדעם זענען זיי געקומען צוריק קיין חיפה און דער יונגער בענעט האט אנגעהויבן לערנען אין דער  "כרמל" עלעמעטאר-שולע. ווען ער איז געווען אין קלאס ב' האט די משפחה זיך נאכאמאל אוועקגעצויגן קיין ניו דזשערזי, אויף צוויי יאר. ווען ער איז געווען אלט צען האט די משפחה צוריקגעקערט נאכאמל אין חיפה.
## משפחה
קליין| נפתלי בנט מיט זיין ווייב גילת
אין יאר 1999 האט ער געהייראט גילת אתל עינב גילת בנט. זיי וואוינען אין רעננה און האבן פיר קינדער: יוני, מיכל, דוד עמנואל און אביגיל.

## פאליטישע טעטיקייטן 
אין אפריל 2012 האט בענעט געמאלדן אז ער שטעלט אויף א נייע פארטיי - "די ישראלים", מיט הרב אביחי רונצקי און איילת שקד. א קורצע צייט נאכהער האבן זיי באשלאסן, דורכן איינפלוס פון כנסת דעפוטאט אורי אורבאך, זיך מיטצוטיילן מיט דער בית היהודי פארטיי, און בענעט האט קאנדידירט פאר דער פירערשאפט פון דער פארטיי. ער האט אונטערגעשריבן מיט כנסת דעפוטאט יעקב כ״ץ (״קעצאלע״), וואס איז דעמאלסט געווען פארזיצער פון דער "איחוד לאומי" פראקציע, אויף אן אפמאך לויט וואס טאמער ער ווערט דער פירער פון בית היהודי וועלן די צוויי פארטייען לויפן צוזאמען אין א פאראייניגטער ליסטע.

די בית היהודי רשימה אונטער בענעט האט באקומען 12 מאנדאטן אין די וואלן צום 19טן כנסת. 
## וועבלינקען 
* 
*

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:מיניסטארן אין ישראל
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:ביליאנערן
קאַטעגאָריע:חיפה
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
פרשת תרומה

פרשת **תרומה** איז די זיבעטע פרשה אין ספר שמות, זי קומט נאך פרשת משפטים.

* ברענגען די מאטריאלן וואס מ׳דארף כדי צו בויען דעם משכן
* מאכן דעם ארון, כפורת, שולחן און מנורה
* מאכן דעם מזבח

מלכים א', מפרק ה', פסוק כ"ו עד פרק ו', פסוק י"ג.

## הפטורה
די הפטורה פון תרומה איז אין מלכים א׳, פרק כ"ו, וואס באשרייבט דעם בית המקדש פון שלמה המלך. טייל יארן ליינט מען נישט די הפטורה משפטים:
* אין א יאר מיט א קביעות השא, געפאלט ראש חודש אדר דעם שבת, און מען ליינט פרשת שקלים און די הפטורה פון פרשת שקלים.
* אין א יאר מיט קביעות זחא, געפאלט פרשת תרומה דעם שבת פאר פורים, און מען ליינט פרשת זכור און די הפטורה פון פרשת זכור.
* אין א יאר מיט קביעות השג, וואס איז אן עיבור יאר ליינט מען די הפטורה אדער פון ראש חודש "השמים כסאי".
דעפטפארד באן סטאנציע

**דעפטפֿארד** () איז א באן סטאנציע אין דעפטפֿארד, לאנדאנער בארא פון לואישעם אויף דער צפון קענט ליניע. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.

די סטאנציע האט געעפנט דעם 8טן פעברואר 1836, און ווערט גערעכענט די עלטסטע סטאנציע אין לאנדאן.

## היסטאריע
די לאנדאן און גריניטש אייזנבאן איז די עלטסטע פארשטאטישע באן אין דער וועלט. די סטאנציע האט געעפנט מיט דעם עפענען פון דער אייזנבאן אין 1836 פון דעפטפארד קיין ספא ראד, בערמאנדזי; אין דעצעמבער יענע יאר האט מען פארלענגערט די ליניע קיין לאנדאן ברידזש. אום 24סטן דעצעמבער 1838 האט מען פארלענגערט די ליניע קיין .

מען האט געעפנט א נייע סטאנציע געביידע דאנערשטיק דעם 26סטן אפריל 2012.

## באדינונג
### סאדאיסטערן
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
* 6 באנען א שעה מערב קיין לאנדאן קאנאן סטריט;
* 2 באנען א שעה מזרח קיין סלייד גרין, און ווייטער קיין קאנאן סטריט (אדורך סידקאפ)
* 2 באנען א שעה מזרח קיין קאנאן סטריט (אדורך בעקסליהיט)
* 2 באנען א שעה מזרח קיין 

### טעמזלינק
* צוויי באנען א שעה צפונדיק קיין 
* צוויי באנען א שעה דרומנדיק קיין 

## וועבלינקען
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
פעמיניזם איז סעקסיזם

"פֿעמיניזם איז סעקסיזם" (ענגליש: "Feminism is Sexism") איז אַ בוך וואָס איז געשריבן פֿון דזשיימס פּ. טייט (ענגליש: "James P. Tate") (צווייט אַרויסקום־דרוקרעכט אין 2016). לויט דעם קיצור, איז דאָס בוך מתווכח זײַן זיך אַז פֿעמיניזם האָט זיך אַלעמאָל אמתדיקער גלײַכקייט אַקעגנגעשטעלט און האָט אונדז בפועל־ממש אָפּגעהאַלטן פֿון דערגרייכן עס.

עס זענען פֿאַראַן 6 קאַפּיטלעך וואָס הייסן:
1. מסורהדיקער סעקסיזם (ענגליש: "Traditional Sexism")
2. פּאַטריאַרכאַט טעאָריע (ענגליש: "Patriarchy Theory")
3. פֿעמיניזם האָט אונדז אָפּגעהאַלטן פֿון דערגרייכן גלײַכקייט (ענגליש: "Feminism Stopped Us from Achieving Equality")
4. פֿעמיניזם איז אַ מין־סופּרעמאַטיסטישע אידעאָלאָגיע (ענגליש: "Feminism is a Gender-Supremacist Ideology")
5. באַגיינדיק זיך מיט דעם גרויסן דראָנג (ענגליש: "Wielding the Big Stick")
6. וווּ מיר זענען איצט און דער עתיד (ענגליש: "Where We Are Now and The Future")
פרשת במדבר

**פרשת במדבר** איז די ערשטע סדרה אין ספר במדבר. די סדרה איז די דריט לענגסטע פון אלע סדרות מיט 159 פסוקים. כמעט אלע יאר לייענט מען פרשת במדבר דעם שבת פאר שבועות.

## טעמעס אין דער פרשה
אין פרשת במדבר זענען נישט קיין מצוות.
* די פרשה הייבט אן מיט די נעמען פון די נשיאים פון די שבטים און ציילן די יידן.

* ווי אזוי די לויים האבן אויסגעלייזט די בכורים.

## הפטורה
די הפטורה פון פרשת במדבר הייבט אן ״והיה מספר בני ישראל״ אין הושע.
געארדנטער פאר

## אריינפיר 
אין מאטעמאטיק, א **געארדנטער פאר** איז א זאמלונג פון צוויי אביעקטן, וואו דער סדר איז מעכב, ד״ה איינער פון די אביעקטאן איז דער ערשטער (דער *ערשטער קאארדינאט* אדער *לינקע פראיעקציע*), און דער צווייטער אביעקט איז דער צווייטער  (דער *צווייטער קאארדינאט* אדער *רעכטע פראיעקציע*). א געארדנטער פאר וואס זיין ערשטער קאארדינאט איז a און דער צווייטער קאארדינאט איז b טוט מען שרייבן (a,b) (אדער אמאל \langle a,b\rangle). ווען a איז אנדערש פון b, איז דער געארדנטער פאר (a,b) אנדערש פונעם געארדנטן פאר (b,a) - אין דעם זינען איז דאס *געארדנט*.

## אייגנשאפטן 
אז (a_1,b_1) און (a_2,b_2) זענען צוויי געארדנטע פארן, איז די  *כאראקטעריסטישע* אדער *דעפינירנדע* אייגנשאפט פון געארדנטע פארן:
: (a_1,b_1) = (a_2, b_2) \leftrightarrow a_1 = a_2 \land b_1 = b_2.
דאס הייסט, צוויי געארדנטע פארן זענען גלייך ווען, און נאר ווען: די ערשטע קאארדינאטן פון די פארן זענען גלייך און אויך די צווייטע קאארדינאטן פון די פארן זענען גלייך.

## דעפיניציע 
די מאטעמאטישע דעפיניציע פון  *געארדנטן פאר* וואס ווערט מערסט געניצט היינט איז:
: (a,b) = \{\{a\}, \{a,b\}\}.
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
דאוואס

**דאַוואס** (דייטש: *Davos*, רומאנטש: *Tavau*) איז א שטעטל אין דעםקאנטאן גרויבינדן, אין מזרח שווייץ, נאנט צום גרענעץ מיט עסטרייך. ביי א הייך פון 1,560 מעטער, ווערט דאוואס גערעכנט דאס העכסטע שטעטל אין גאנץ אייראפע. דאוואס געפינט זיך אויפן טייך לאנדוואסער אין די רעטישע אלפן.

דאוואס איז ברייט באוואוסט פאר דער זאמלונג פונעם וועלט עקאנאמישן פארום, וואס קומט פאר דארט יעדע יאר זייט 1971. אויך געפינט זיך דארט איינער פון די גרעסטע סקי ערטער אין דער שווייץ, וואס ווערט פארוואלטעט צוזאמען מיטן שטעטל קלאסטערס.

## וועבלינקען 
* דאוואס - אפיציעלע וועבזייטל 
* וואקאציע אין דאוואס - אפיציעלע טוריסטן אינפארמאציע פונעם שטעטל
רעכטס|קליין|350x350פיקס|דאוואס אין ווינטער
קאַטעגאָריע:שווייץ
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אייראפע
נתניה ספיר באן סטאנציע

**נתניה ספיר באַן סטאַנציע** איז א ישראל באנען סטאנציע פאר באדינט די קרית ספיר אינדוסטריעלע זאנע אין דרום נתניה. מ'האט געעפנט די סטאנציע דעם 5טן נאוועמבער 2016.

## באדינונג 
* יעדע שעה אין די שפיץ שעה׳ן פארן צוויי באנען אין ביידע ריכטונגען אויף דער פארשטאטישער בנימינה – אשקלון רוטע. אין די נישט שפיץ שעה׳ן שטעלט אפ איין באן א שעה.

## װעבלינקען 
*ישראל באנען אפיציעלע וועבזייטל

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
באן סטאנציע
2022

## געשעענישן 
* קאוויד-19 פאנדעמיק
* 4 - 20 פעברואר – ווינטער אלימפיאדע אין בייזשינג
* 24 פעברואר – רוסישע אינוואזיע אין אוקראינע
* מערץ 20 – די לוויה פון הרב חיים קאניעווסקי
* 1 יולי – יאיר לאפיד ווערט פרעמיער מיניסטער פון ישראל
* 5טן סעפטעמבער – ליז טראס ווערט פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך
* 8טן סעפטעמבער – טשארלס דער דריטער ווערט קעניג פונעם פאראייניגטן קעניגרייך און נאך 14 קאמאנוועלט מדינות

## געשטארבן 
* 8טן סעפטעמבער – עליזאבעט די צווייטע, מלכה פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (געב' 1926)

*
ראשון לציון הראשונים באן סטאנציע

**ראשון לציון הראשונים באַן סטאַנציע** איז א ישראל באנען סטאנציע אויף דער ליניע פון נתניה קיין ראשון לציון אדורך תל אביב, וואס באדינט דרום און מזרח ראשון לציון. מ׳האט געעפנט די סטאנציע דעם 13טן סעפטעמבער 2003. די סטאנציע איז די דרום סוף-סטאנציע אויף דער ליניע.

## באדינונג
* איין באן א שעה צפונדיק קיין לוד

## רוטעס 
## װעבלינקען 
* ראשון לציון הראשונים 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
דער פאקל

קליין|דער פֿאַקל|250פיקס
קליין|מענדל עלעפֿאַנט, דער רעדאַקטאר|250פיקס
**דער פאקל** איז א צייטונג, וואס איז ערשינען וועכנטליך, יעדן דאנערשטיק, אין קאשוי, טשעכאסלאוואקיי, צווישן די יארן 1929-1931.. 
דער פאקל איז געווען "א וואכנבלאט פאר ליטעראטור און געזעלשאפטלעכע ענינים".  

דער רעדאַקטאָר איז געווען מענדל עלעפאנט. 

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך צייטונגען
נאציאנאלער ים מוזיי

דער **נאציאנאלער ים מוזיי** () אין גריניטש, לאנדאן, איז דער פירנדער ים־מוזיי פונעם פאראייניגטן קעניגרייך און אפשר דער גרעסטער ים־מוזיי אין דער וועלט. די היסטארישע געביידעס זענען א טייל פון דעם ים־גריניטש וועלט ירושה ארט; אויך איינגעגלידערט איז די קעניגלעכע אבזערוואטאריע און דאס 17טן-יארהונדערט קעניגינס הויז. אזוי ווי אנדערע נאציאנאלע מוזייען אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך וואס באקומען פינאנציעלן שטיץ פון דער רעגירונג, פאדערט דער נאציאנאלע ים־מוזיי נישט קיין אריינטריט געלט, אבער פאר די צייטווייליגע אויסשטעלונגען נעמט מען יא אריינטריט געלט.

## זאמלונג 
[קליין|פארטרעט פון קאפיטאן  [דזשיימס קוק ביים נאציאנאלן ים־מוזיי]]
שוין זייט אוראלטע צייטן האט גריניטש געהאט שייכות מיטן ים און נאוויגאציע. ער איז געווען א לאנדן ארט פאר די רוימער; הענרי דער אכטער האט געוואוינט דא; דער ים־פלאט האט זיין ווארצלען אויפן וואסערפראנט ; און טשארלס דער צווייטער האט געגרינדעט די קעניגלעכע אבזערוואטאריע אין 1675 כדי צו "דערגיין דעם געאגראפישן לענג פון פלעצער". די היים פון גריניטש דורכשניטלעכע צייט און דעם הויפט מערידיאן זייט 1884, איז גריניטש לאנג געווען א צענטער פאר אסטראנאמישער שטודיע, און נאוויגאטארן ארום דער וועלט שטעלן זייערע זייגערס לויט זיין זייגער.
רעכטס|קליין|די *ברעטאניע*, מאלעריי פון זשול אשיל נאעל, 1859, ביים נאציאנאלן ים־מוזיי

קאַטעגאָריע:מוזייען אין לאנדאן
סאבאטאזש

קליין|שניידן טעלעגראַף דראָט

**סאַבאטאַזש** () איז דער בכיוונדיקער אקט פון אונטערשטעלן שאדן פאר א צווייטן, דורכ'ן שטעלן "שטיינער אין וועג", און שטערן א צווייטן אויספירן וואס ער וויל, אפט מאל אן דעם וואס יענער זאל אפילו וויסן אז איינער סאבאטאזשירט אים. עס איז וויכטיק צו באמערקן אז סאבאטאזש איז נישט אלעמאל קיין פיזישע שטער אדער שאדן, נאר א שטער אז א צווייטער זאל נישט קענען זיין סוקסעספול.

דער נאמען קומט אריגינעל פון פראנקרייך, אן אפשטאם פון דאס ווארט "סאבאט" וואס האט געמיינט "האקעדיגע שיך", די לעגענדע גייט אז די ארבייטער פלעגן אריינווארפן זייערע "סאבאטס" אין מאשינען, אזוי ארום אונטערצוברענגען זייערע באלעבאטים. אן אנדערע טעאריע איז אז בירגער פלעגן נוצן האקעדיגע שיך פרובירנדיק צו שטערן די רואיגקייט.

אין די פריע 1900 יארן איז **סאַבאָטאַזש** אדאפטירט געווארן אין ענגליש, דייטש, אידיש און אין מערערע שפראכן אלס אויסדרוק פון שטיין אין וועג אדער שטערן יענעם מיט אונטערגעציפטע מיטלען.

סאבאטאזש ווערט גענוצט אפט אין פאליטישע אנגעלעגנהייטן, אדער אין מיליטערישע אנגעלעגנהייטן, וואו פאליטישע אדער מיליטערישע שונאים פרובירן אונטער צו ברענגען זייערע קעגנער, צום ביישפיל דורך זיי פארפירן מיט פאלשע שפיאנאזש אינפארמאציע, און דערנאך אטאקירן דעם שונא אומגערישט.

עס זענען דא פילע ביישפילן פון פיזישע סאַבאָטאַזש . אָבער, איינער פון די מערסט עפעקטיווע נוצן פון סאַבאָטאַזש איז צו שטערן א פאראייניקונג אדער ארגענעזאציע אנצוגיין, ווי למשל: אַרויף ברענגען און רעלעוואנטע אישוס ביי מיטינגען ווי אָפט ווי מעגלעך. זיך קריגן איבער פשוט'ע ווערטער אנשטאט טון למעשה. באַשטימען וויכטיקע ארבעט צו באַטלאָנישע ארבייטער מיט נעבעכדיגע מאשינען.  פאַרשפּרייטן שעדליכע רומאָרס וואָס זעהט אויס ווי אינעווייניקסטע אינפֿאָרמאַציע, אזוי ארום צו דעסטרויען א קאמפאני.

קאַטעגאָריע:פראטעסט
דער קאנטשיק

קליין|דער קאנטשיק|250פיקס
**דער קאנטשיק** איז א צייטונג, וואס איז ערשינען וועכנטליך, אין קאשוי, טשעכאסלאוואקיי, צווישן די יארן 1931-1933. 
דער קאנטשיק איז געווען "א וואכנבלאט פאר הומאר און סאטירע אין ווארט און אין בילד".

אין 1931, דער רעדאַקטאָר איז געווען מענדל עלעפאנט. 

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך צייטונגען
דימונה באן סטאנציע

**דימונה באן סטאנציע** איז א ישראל באנען סוף־סטאנציע אין דימונה אויף דער פאסאזשירן רוטע פון דימונה קיין באר שבע. די אייזנבאן ליניע ציט זיך ווייטער ביז בארג צין.

די סטאנציע האט מען געעפנט דעם 17טן דעצעמבער 2005.

## רוטע און באדינונג 
* דריי באנען א טאג גייען ארויס קיין באר שבע.

## װעבלינקען 
* ישראל באנען אפיציעלע וועבזייטל

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
דאס יודישע ווארט

קליין|דאס יודישע ווארט|250פיקס
**דאס יודישע ווארט** (אונגעריש: **Zsidó szó**, סלאוואקיש: *Zidovské Slovo*) איז א צייטונג, וואס איז ערשינען וועכנטליך, ידען פרייטיג, אין קאשוי, טשעכאסלאוואקיי, צווישן די יארן 1931-1933. 

"דאס יודישע ווארט" איז געווען אן "אומפארטייאיש געזעלשאפטליך ריפארטבלאט", און איז געווען אויף צוויי שפראכן: יידיש און אונגעריש.

דער שעף-רעדאַקטאָר  און הויפט שרייבער איז געווען מענדל עלעפאנט..

צווישן 1931-1932 דער אסאציערטער-רעדאַקטאָר איז געווען שמעון לעבאוויטש (Lebovics Simon), און צווישן 1932-1933 - עלקה בלושטיין-עלעפאנט (Irena Blausteinova). 

קליין|Zsidó szó|250פיקס

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך צייטונגען
ירושלים מלחה באן סטאנציע

**ירושלים מַלחה באַן סטאַנציע** איז א ישראל באנען סוף-סטאנציע אויף דער ירושלים - בית שמש פארשטאטישער באן ליניע, וואס געפינט זיך אין מלחה, דרום-מערב ירושלים. די סטאנציע האט מען געעפנט דעם 9טן אפריל 2005.

## היסטאריע 
די ירושלים - תל אביב באן ליניע איז געעפנט געווארן אין 1892 אין די אטאמאנער צייטן. אין אויגוסט 1998 האט אויפגעהערט די פאסאזשירן באדינונג אויף דער ליניע קיין ירושלים.

נאך דעם האט מען באנייט די באן ליניע פון תל אביב קיין בית שמש אין יאר 2003. דעם 9טן אפריל 2005 האט מען געעפנט דעם טייל פון דער ליניע קיין ירושלים מיט צוויי נייע סטאנציעס, תנ"כישע זאא און ירושלים מלחה. פון 2006 ביז 2008 איז די רוטע געווארן צעשפאלטן אויף צוויי, און מען האט געדארפט בייטן באנען אין בית שמש. אום 15טן מערץ 2008 האט ווידעראמאל געפארן די באן פון ירושלים קיין תל אביב. אין סעפטעמבער 2017 האט מען ווידעראמאל צעשפאלטן די רוטע און די באנען פארן נאר צווישן ירושלים און בית שמש.

## צוקונפטדיקע אנטוויקלונגען
אין 2018 וועט עפענען די גיכבאן פון תל אביב קיין ירושלים, וואס ווערט טערמינירן אין דער נייע בניני האומה באן סטאנציע. נאכדעם וועט די ירושלים-בית שמש ליניע זיין איבעריג. דער טראנספארט מיניסטאריום האט א פלאן פאר א טראם-ליניע אויף די שינעס פון דער ליניע פון מלחה קיין בית שמש. די ליניע וועט זיך ציען ווייטער פון דער היינטיגער בית שמש באן סטאנציע אריין אין דער שטאט.

## באדינונג 
* פינעף באנען גייען ארויס פון דער סטאנציע אין ביידע ריכטונגען זונטיק ביז דאנערשטיק ווען דער זאא איז אפן.

## רוטעס 
## װעבלינקען 
*ישראל באנען אפיציעלע וועבזייטל

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
קאַטעגאָריע:ירושלים
קענווי אינזל

**קענווי אינזל** () איז אן אינזל אין דער טעמז לעפצונג אין עסעקס, ענגלאנד. ער האט א שטח פון 18.44 ק״מ2 און א באפעלקערונג פון 38,170. ער איז צעשיידט פון דרום עסעקס דורך בייטייכן. אזוי ווי דער אינזל ליגט נאר א ביסל העכער דם ים־פלאך, קען ער ווערן אינגרינגען פארפלייצט.

## יידן אין קענווי אינזל 
אין די תש״ע יארן האט א גרופע חרדישע יידן פון סטאמפארד היל זיך אריבערגעצויגן קיין קענווי אינזל און האט אויפגעשטעלט א יידישע קהילה, היינט וווינען שוין דארט קרוב צו 150 חסידישע משפחות.

אויך האט זיך אהין געצויגן ישיבת אוהל יצחק פון לוצערן, שווייץ, בנשיאת דעם ראש ישיבה רבי משה קאפלמאן נאכדעים וואס דער פריערדיקער ראש ישיבה רבי יצחק דוב קאפלמאן איז אוועק אום ט"ו סיון ה'תשע"א.

קאַטעגאָריע:אינדזלען
קאַטעגאָריע:עסעקס
קאַטעגאָריע:טייך טעמז
דזשין

קליין|"דער שוואַרצער קעניג פֿון די דזשינען", אַ בילד פֿונעם סוף 14טן יארהונדערט

לויט דעם אַראַבישן פֿאָלקלאָר איז אַ **דזשין** (אראביש: *جني*, ענגליש: *genie* אדער *djinn*) אַ פֿיקטיוו סופערנאַטירלעך באַשעפֿעניש וואס געבט פֿרייע גערנקייט. דזשינען געפֿינען זיך אין דער קאָראַן, און קענען זיין גוט אדער שלעכט. שלעכטע דזשינען קענען בלאָפֿן די מענטשן וואָס קאָמאַנדירן זיי. לויט דעם איסלאַם איז דער שטן אַ דזשין וואָס האָט זיך קעגנגעשטעלט פֿאַרנייגן זיך צום מענטש אונטער אַ קאָמאַנד פֿון אַללאַ.

דזשינען האבן דערשיינט א סך מאל אין ליטעראַטור, פֿילמען און טעלעוויזיע. צווישן די מערסט באַקאַנטע אזכורים אין קולטור זענען די מעשה "אַלאַדין" פֿון טויזנט און איין נעכט (וואס איז אויך באַפֿרייט געוואָרן אלס אַן אַנימירטער פֿילם), אַן אַמעריקאַנישער טעלעוויזיע סעריע פֿון די 1960ער מיטן נאָמען "איך חלום וועגן דזשיני", און אַ יאָרדאַנישער נעטפֿליקס סעריע מיטן  נאָמען "דזשין" .

לויט אַ סך עדהס קען אַ דזשין רעאַליזירן דרייַ וואונטשן פֿאַר דעם מענטש וואס האט אים פֿרייַגעלאָזט פֿון דער לאָמפּ.

## וועבלינקען 
קאטעגאריע:מיטאלאגישע באשעפענישן
קאטעגאריע:איסלאם
קאטעגאריע:מיטל מזרח
קאטעגאריע:אראבישע מיטאלאגיע
מערי פאפינס (פילם)

[קליין|[דזשולי ענדרוז אלס מערי פּאָפּינס]]
**מערי פּאָפּינס** (ענגליש: *Mary Poppins*) איז אן אמעריקאנישער מוזיקפילם פון 1964 מיט די באַטייליקונג פון דזשולי ענדרוז און דיק וואַן דײַק. ער איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני, און איז באזירט געווען אויף די "מערי פּאָפּינס" ביכער פון פּאַמעלאַ לינדאָן טראַווערס. דער פילם איז פילמירט געווארן ביי די וואלט דיזני סטודיאס אין בערבאַנק, קאליפארניע.

דזשולי ענדרוז האט געוואונען דער אַקאַדעמיע פּריז פֿאַרן בעסטע אַקטריסע פֿאַר איר ראלע אלס מערי פּאָפּינס. אויך האט דער פילם געוואונען אָסקאַר פּריזן פֿאַר די בעסטע פילם רעדאַקטירונג, אָריגינעלע מוזיק, בעסטער ליד ("טשים טשים טשירי") און בעסטע וויזואַלע עפֿעקטן. דער פילם האט געהאט א סאַך 13 נאָמינאַציעס.

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:מוזיקפילמען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
קאטעגאריע:דיזני פילמען