open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
טעוויע (פילם)

**טעוויע** איז א שווארץ-און-ווייס תרצ"ט דראמאטישער פילם אין א פוילישן יודיש געשריבן, דירעקטירט דורך מאריס שווארץ וועלכער שפילט אויך אלס טעוויע אינעם פילם, און פילמירט אין ניו וארק.

עס איז באזירט אויף פריערדיגע ווערק פון שווארץ (א שטומע פילם אום 1919 מיטן נאמען **חוה** און א בינע שפיל **טעוויע**) וואס איז באזירט אויף שלום עליכם'ס פאפולערע בוך טעוויע דער מילכיגער.

אין 1991 איז דאס געווארן די ערשטע נישט-ענגליש-שפראכיגע פילם צו ווערן פרעזערווירט דורכן לייברערי אף קאנגרעס.

אינמיטן פילמירן האט אויסגעבראכן די צווייטע וועלט מלחמה, וואס כאטש עס האט געהאט אן אפעקט אויף די אקטיארן צוליב וואס טייל האבן דארט געהאט פאמיליע, האט מען דאך באוויזן צו ענדיגן די מאווי.

די פילם האט געהייסן אלס פארלוירענע ביז אום 1978 ווען מ'האט געפונען איין קאפּיע.

## שפילער 
* מאריס שווארץ אלס טעוויע
* רבקה וויינטרויב אלס גאלדע
* מרים רייזעלע אלס חוה
* פאולע לובעלסקי אלס צייטל
* ליאון לייבגאלד אלס חוה'ס חתן **פעדיע**
* יוליוס אדלער אלס אלעקסיי דער קריסטליכער גלח
* וויקי מארקוס שלמה'לע
* בעטי מארקוס פערעלע

## וועבלינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt0032012/

קאטעגאריע:יידיש-שפראך פילמען
בעדפארד סטייוועסענט

**בּעדפֿאָרד־סטייוועסענט** (ענגליש: *Bedford–Stuyvesant*) ווערט אויך גערופן אין קורצן **בעד-סטיי**, איז א געגנט אין ברוקלין, ניו יארק.

די צאל איינוואוינער זענען 157,530. זיבעציג פראצענט פון דער באפעלקערונג זענען שווארצע און פופצן פראצענט זענען שפאניע.

ער גרעניצט זיך מיט וויליאמסבורג, קלינטאן היל, בושוויק, קרוינהייטס און בראנזוויל.

די הויפט איינקויף צענטער איז אויף פאלטאן סטריט.

## היסטאריע 
## וועבלינקען
* בילדער פון בעד סטיי http://ny-hoods.com/brooklyn_bedfordstuyvesant.html 

קאטעגאריע:ברוקלין
ערשטע הונט

**ערשטע הונט** (ענגליש: First dog) איז א 2010 אמעריקאנע פאמיליע פילם.

## געשיכטע 
דעני, א קינד וואס ווערט אויפגעצויגן אין א יתומים היים, טרעפט א פארלוירענע הונט און ווערט באפריינדעט מיט איהם.

נאך א צייט ווערט ער געוואויר אז דאס הונט, טעדי, געהערט צום פרעזידענט. אבער וויבאלד קיינער גלייבט איהם נישט, מוז ער אליינס אויספיהרן די מיסיע פון עס אפגעבן צום אייגנטומער.

ביים ענדע פון די פילם טוהט דער פרעזידענט איהם אדאפטירן אין זיין פאמיליע.

## אקטיארן 
* עריק ראבערטס אלס דער פרעזידענט

## דרויסנדיגע לינקען 
* אפיציעלע זייטל http://firstdogus.com/index.html 
* http://www.imdb.com/title/tt1400335/
* http://www.youtube.com/watch?v=hsA8W3quUV4

קאַטעגאָריע:פילמען
אלפאנסא פאלערא

**אַלפֿאָנסאָ פאָלגאָסאָ פֿאַלעראָ** (1959) איז אַ שפּאַנישער לערער געבוירן אין גראַנאַדאַ, אַ מומחה אויף דער געשיכטע פון ​​יאַפּאַניש געדאַנק, די שינטא רעליגיע און פאַרצייַטיק צייַט פון יאפאן.

קאַטעגאָריע:שפאניער
ארטשיק

אַן **אָרטשיק** איז אַ געשניצטער גראָבער דראָנג, אַ שטעקן אײַנגעקאַרבט אין בײדע עקן, צוגעפֿעסטיקט צו אַ װאָגן אַ ביסל העכער װי די קני פֿון די פֿערד.

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פערד
קאַטעגאָריע:טראנספארט
ברייטאן ביטש

**ברייטאָן ביטש** (ענגליש: *Brighton Beach*) איז א געגנט ביים אטלאנטישן אקעאן אין ברוקלין, ניו יארק.

עס גרעניצט זיך אויך מיט: קאני איילענד און מאנהעטן ביטש.

אין 2007 איז די באפעלקערונג באשטאנען פון 75,692 נפשות.

אין די פערציגער און פופציגער יארן זענען אהערגעקומען אסאך יודן פון אדעס, דערפאר קען די געגנט אפט אויך ווערן אנגערופן אלס דער **קליינער אדעס** אדער **קליינע רוסלאנד**.

זינט די ניינציגער יארן האט זיך די באפעלקערונג אביסל געטוישט, און היבשע מוסלעמענער אימיגראנטן פון אוזבעקיסטאן האבן זיך אהערגעצויגן. אבער א גרויס חלק פון זיי זענען נשפע געווארן פון דער ארטיגער קולטור און אויך אנגעהויבן צו רעדן רוסיש.

## לינקען 
* http://www.brightonbeach.com/

## רעפערענצן
קאטעגאריע:ברוקלין
קאני איילענד

**קאָני איילענד** (ענגליש: Coney Island) איז א באוואוינטע האלבאינדזל ביים אטלאנטישן אקעאן וואס געפינט זיך אין צפון-מערב ברוקלין, ניו יארק.

זי איז בארימט פאר איהרע פילע פארוויילונגען און אפרוה פלעצער וואס האט זיך דא געפינען פון בערך 1880 ביז די צווייטע וועלט קריג.

ארום זעכציג טויזנט מענטשן וואוינען אין דער געגנט.

## היסטאריע 
## פארקן און רעזארטן 
* חלום לאנד
* לונא פארק

## וועבלינקען 
* היסטאריע פון קאני איילענד

קאטעגאריע:ברוקלין
קאַטעגאָריע:האלבאינדזלען
קאַטעגאָריע:פארוויילונג
טאמעס דער טאנק-לאקאמאטיוו

**טאמעס דער טאַנק־לאָקאָמאָטיוו** (ענגליש: *Thomas the Tank Engine*) איז א פיקטיווער דאַמף־לאָקאָמאָטיוו כאראקטער אין "דער אייזנבאן סעריע" ביכער פֿון דער גלח וו. אָדרי  און זיין זון, קריסטאָפֿער . טאמעס איז געוואָרן דער מערסט פאפולערער כאראקטער אין דער סעריע. ער אויך איז דער הויפט כאראקטער אין דער טעלעוויזיע אדאפטאציע, "טאמעס און פריינט".

קאטעגאריע:פיקטיווע כאראקטערן
עריק ראבערטס

**עריק ראבערטס** (ענגליש: *Eric Roberts*; געב' דעם 18טן אפריל 1956) איז אן אמעריקאנער אנערקענטער לאנגיעריגער אקטיאר וועלכער האט געווינען צוויי גאלדן גלאובס און איין אקאדעמי אוואורד.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן אום אפריל אכצן 1956 אין מיסיסיפי און וואוינט היינט אין אטלאנטא, דזשארדזשיע מיט זיין פאמיליע.

די באקאנטע אקטריסטקע דזשוליע ראבערטס איז זיין שוועסטער.

ער איז א וועגאנער.

## פילמאגראפיע 
### טעלעוויזיע 
* אן אנדערע וועלט

### פילמען 
* דאס קאקע קאלע קינד
* מערסט געזוכט
* ערשטע הונט

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://www.ericrobertsactor.com/ 
* http://www.imdb.com/name/nm0000616/

קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ראש

**ראָש** (ענגליש: Rush) איז א קאנאדישע מוזיקאלישע ראק טרופע פארמירט אין 1968 וועלכע זענען באוואוסט פאר זייערע לייוו פארשטעלונגען.

## מיטגלידער 
## אלבאמען 
## ביכער 
## לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://www.rush.com/

קאַטעגאָריע:טרופעס
קאַטעגאָריע:קאנאדע
גיטאר שפילער (מאגאזין)

**גיטאר שפילער** (ענגליש: Guitar Player) איז א ענגליש שפראכיגע מאנאטליכע מאגאזין פאר גיטאר ליבהאבער געגרינדעט אין קאליפארניע, פאראייניגטע שטאטן אין יאהר 1967 מיט א צירקולאציע פון 134,146.

## פארמעסט 
אין 2005 האבן זיי געגרינדעט א פארמעסט וועלכער ווערט אפגעהאלטן יערליך צווישן צעהן גיטאר שפילער מיטן נאמען ארגינעלן **גיטאר היראָו**, וואס זיי האבן אין 2008 געטוישט צו גיטאר סוּפּערסטאַר.

## לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://www.guitarplayer.com/index

קאטעגאריע:מוזיק
קאטעגאריע:צייטונגען
קאַטעגאָריע:קאליפארניע
קאַטעגאָריע:1960ער
קאַטעגאָריע:קולטור
מאו גלאזמאן

'''מאָו 'מאָריס' משה גלאַזמאַן''' (ענגליש: Mo Glazman) איז א חזן, זינגער, מוזיקאנט און קאמפאזיטאר.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן און אויפגעוואקסן אין א מוזיקאלישע פאמיליע אין נאווע סקאשע, קאנאדע.

אלס קינד האט איהם זיין טאטע אויסגעלעהרנט שפיהלן אויף א פידל, און ער האט געזינגען אינעם ארטיגן כאר.

זיין דעגרי אין חזנות און מוזיק האט ער באקומען פונעם היברו יוניאן קאלידזש.

ער האלט אצינד אהן דעם פּאָסטן אלס  הויפט חזן אין צענטראל סינאגאג אין מאנהעטן צו וועלכע ער איז אפיציעהל אויפגענומען געווארן אום שבת שירה ה'תשע"ה. ער האט געדיענט דארט אלס חזן זינט מארטש 2014, בעפאר דעם איז ער געווען חזן אין די קהילה קול עמי אין ווייט פלעינס, ניו יארק.

ער איז זייער מוזיקאליש געשטימט און קען שפיהלן אויף גיטאר און פידל.

ער איז פון די פראמינענטע פיגורן אין די אלגעמיינע רעפארם קהילה און טרעהט כסדר אויף ביי קאנצערטן און צוזאמענקונפטן. ער איז אבער פיל מעהר פאנאטיש טראדיציאנאל און רעליגיעהז ווי מערסטנס רעפארמער.

ער איז פארהייראט צו זיין ווייב רחל פעלד מיט וועהמען ער האט צוויי זיהן.

## שטימע 
ער האט א זיסע טענאר וואס איז גאנץ געשמאק אבער נישט אזוי פעסט און קען נישט גיין צו הויעך. ווען ער פאלט איז עס אויך נישט אזוי געשמיהרט.

## מוזיק אלבאמען 
* די נשמה אום שבת Soul On the Seventh Day
* The March of the Living

## ביכער 
ער האט געשריבן א ביאגראפיע בוך איבערן חזן יאסעלע ראזענבלאט, ערשינען אין 2005 (96 בלעטער) ארויסגעגעבן דורך די היברו יוניאן קאלעדזש - יודיש אינסטיטוציע פון רעליגיע.

## וועבלינקען 
*  חזן גלאזמאן זאגט כל נדרי
* זינגט דיינו מיט זיין קאלעגע חזן קאדרעין https://www.youtube.com/watch?v=RxOYi0t9ZrQ
* http://www.centralsynagogue.org/worship/sermons/author/glazman

קאַטעגאָריע:חזנים
קאַטעגאָריע:יידישע זינגער
קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
ניו בראנזוויק

190px|קליין|לינקס|ניו בראנזוויק
**ניו בראנזוויק** (; פראנצויזיש: *Nouveau-Brunswick*) איז א פראווינץ אין קאנאדע. די הויפטשטאט איז פרעדעריקטאן.

אין די 2011 צענזוס איז באפעלקערונג געשאצט ביי 782,078, וואס די מאיאריטעט זענען ענגליש רעדנדע. ארום דרייסיג פראצענט רעדן פראנצויזיש אלס די הויפט שפראך.

אחוץ פון די אפיציעלע שפראכן, ענגליש און פראנצויזיש, רעדן א גרויס חלק מיקמאק (Mikmaq), וואס איז די שפראך פון ארגינעלע איינוואוינער.

## מוניציפאליטעטן 
### שטעט 
* גרענד פאלס
* העמפטאן
* וואודסטאק
* סענט דזשארדזש

### קרייזן 
* אלבערט
* וויקטאריע
* יארק
* סענט דזשאן
* קווינס
* קינגס
* 

## וועבלינקען 
* רעגירונג וועבזייטל http://www.gnb.ca/ 
* זייטל פאר טוריסטן http://www.tourismnewbrunswick.ca/

קאַטעגאָריע:קאנאדישע פראווינצן און טעריטאריעס
On Suffocation

**On Suffocation** ( הענגען)  איז א קורצער שוועדישער פילם וועגן דעם אז מען באקומט טויט שטראף דורך הענגען פאר האמאסעקסואלוטעט אין איראן, ארויסגעגעבן אין 2012.

דער רעזשיסאר פונעם פילם איז דזשעניפער מאלמקוויסט (Jenifer Malmqvist).

דער פֿילם האט געווינען דעם "גולדבאגע פרעמיע" ( Guldbagge Awards) אין 2014.

## אקטיארן 
## אויסצייכענונגען 
## וועבלינקען 
* דער פילם https://www.youtube.com/watch?v=DA4PShqcmwY
* http://www.imdb.com/title/tt2726232/
* http://filmguide.sundance.org/film/13156/on_suffocation 
* פייסבוק בלאט https://sv-se.facebook.com/OnSuffocation

קאַטעגאָריע:פילמען
קאַטעגאָריע:שוועדן
קאַטעגאָריע:איראן
קאַטעגאָריע:מענטשליכע באציאונגען
קאטעגאריע:סאציאלאגיע
קאטעגאריע:טויט
קאַטעגאָריע:מערדער
שלמה כהן (זינגער)

**שלמה כהן** איז א באקאנטער חסידישער זינגער וועלכע וואוינט אין ישראל.

## ביאגראפיע 
## שטימע 
## אלבאמען 
אויסער זיינע אייגענע אלבאמען נעמט מען איהם אסאך אלס גאסט זינגער מיט אנדערע זינגער.

* בעל הבית
* מראה כהן

## לינקען 
* זינגט ואפילו בהסתרה http://www.youtube.com/watch?v=_dM7l89PDBU
* זינגט ביים קומזיץ 2 פון זיינע באוואוסטע ניגונים http://www.youtube.com/watch?v=uKJc8jNMqIE
* שלמה כהן: "איך האב יעדעם ליב" http://www.inn.co.il/News/News.aspx/273102
* זינגט מוצאי שבת אויף רדיו קול חי http://www.93fm.co.il/radio/video/103292/ 

קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס
קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
יה אכסוף

**יה אכסוף** איז א זמר וואס רעדט איבער די הייליגקייט פון שבת און די גלוסטעניש צו דעם טאג אין לשון הקודש לכבוד שבת פארפאסט דורך רבי אהרן הגדול פון קארלין, וואס ווערט היינט געזונגען כמעט בכל תפוצות ישראל פרייטאג צו נאכטס ביים סוף סעודה אדער נאך די סעודה ביים באטע.

היינט צו טאג איז אויך דא וואס זינגען עס ביי שלש סעודות.

טייל זאגן אז דער באקאנטער ליד אויף דעם ניגון האט ער אויך פארפאסט.

## לינקען 
* דער ניגון מיט די ווערטער ביי הזמנה לפיוט http://www.piyut.org.il/textual/502.html
* דער ליד ווערט געשפילט ביים קומזינג 2 http://www.youtube.com/watch?v=ks0B1Yl8tk0

קאטעגאריע:שבת
קאַטעגאָריע:פיוטים
קאַטעגאָריע:לידער
קומזיץ

**קומזיץ** איז א שניט פון זינגען וואס קומט באגלייט מיט לייכע אינסטרומענטן - געעווענליך א גיטאר און א האנט פויק.

דאס ווארט איז צוזאמגעשטעלט פון די צוויי יודישע ווערטער **קום** און **זינג**.

דעם קומזיצער'ס שטימע, מוזיק און מהלך אין זינגען לויפט אויף אזא אופן, וואס מוטיגט די אנוועזנדע זיך צוצוזעצן און מיטזינגען.

דערפאר ווען מ'רעדט פון א **קומזיץ ניגון** באציהט מען זיך צו א רואיגע, ווארעמע, התעוררות'דיגע, פאמעליכע און לייכטע מארשן און ניגונים וואס איז געאייגנט צו זינגען א גרופע מענטשן אינאיינעם.

געווענליך איז עס ביי א מסיבה פארברענג מיט לייכטע צובייס און געטראנקען אדער אויפן גאס ארום א פייער.

## אין ישראל 
אין ישראל איז עס זייער פאפולער בעיקר אלס פארברענג ארום א פייער (גערופן אויף ענגליש: **קעמפ-פייער**), ספעציעל ביי די יוגנט.

מען האט שוין דארט געפרואווט צו טוישן דער נאמען צום העברעאישן **שבנא** אדער אראבישן **טוזיג**, אבער אהן הצלחה.

## לינקען 
* א מרדכי בן דוד קאלעקציע פון קומזיץ'ן http://www.youtube.com/watch?v=Y438JggdmK8
* א חסידישער קומזיץ דורך הרב פלאי אין א ליטווישע ישיבה אין צוגרייטונג צו די ימים נוראים http://www.youtube.com/watch?v=ZOLiJlISzCw

קאַטעגאָריע:מוזיק זשאנערס
יואל צבי מאשקאוויטש

רבי **יואל צבי הלוי מאשקאוויטש** איז דער הויפט דיין פון קרית טאהש און בעל מחבר פון פאפולערע הלכה ספרים.

## ספרים 
* בית נאמן בישראל
* קונטרס קריאת המגלה כהלכה

קאַטעגאָריע:מחברי ספרים
קאַטעגאָריע:דיינים
קאַטעגאָריע:קאנאדער רבנים
1561

## געשעענישן 
## געבוירן 
* 20סטן אויגוסט - יאקאפא פערי, איטאליענישער קאמפאזיטאר (געש' 1633)

## געשטארבן
אידישער טריביון

דער **אידישער טריביון** איז געווען א וועכנטליכע פרומע פובליקאציע אויף יודיש פאר דער יודישער פאמיליע, און באשטייט פון 48 זייטן.

ער האט אנגעהויבן ערשיינען ערב סוכות ה'תשע"ה און איז אנהייב געווארן פארשפרייט אין אכצן טויזנט קאפיעס, פון אנפאנג פאר אומזיסט, אין וויליאמסבורג; בארא פארק; מאנסי און קרית יואל, אין בתי מדרשים און קראמען און נאך געשעפטן אין די געגנטער וואו מ'רעדט יודיש. שפעטער האבן זיי אנגעהויבן צו בעטן געלט, און איז געווען אן אויפגעכאפטער אידישער אויסגאבע פאר עטליכע יאר.

דער טריביון האט פארמאגט איין הויפט ארטיקל יעדע וואך, וואס נעמט אויף ארום 8-10 זייטן, און צייכנט זיך אויס מיטן באשרייבן נושאים וואס ציען און זענען אינטרעסאנט. 

אין צוגאב האט עס געהאט פראפעסיאנעלע ארטיקלען, ערציילונגען און באשרייבונגען, אזוי אויך בילדער פון רבי'ס, רעצעפטן, און א פארזעצונג. 

פון צייט צו צייט, טוט דער טריביון ערשיינען אין א פארגרעסערטע אויסגאבע, ספעציעל אין די וואכן פון יום טוב. אדער אנדערע יומי דפגרי. 

פרשת בשלח תשע"ו האט זיך אנגעהויבן א פארגרעסערטע קינדער אפטיילונג אין דעם טריביון, מיט מערערע בלעטער 'קאמיקס', און די אויסגאבע איז געשטיגן פון פערציג זייטן וועכנטליך, צו אכט-און-פערציג זייטן וועכנטליך. 

דער טריביון האט זוכה געווען צו ברענגען שמועסן מיט מערערע רבנים, א שטייגער ווי הגאון רבי יהושע כהן שליט"א, רבי מרדכי יונגרייז פון ניקאלשבורג שליט"א, הגאון רבי צבי אויש פון וואלקאן שליט"א, הגאון רבי שלום נח ווייס שליט"א מח"ס בנין שלום, המשפיע ר' ברוך מרדכי (מוטה) פראנק שליט"א, און נאך אסאך. 

באזונדער האט דער טריביון שוין באשריבן מערערע ארגאניזאציעס, ווי א שמועס מיט ר' יעקב דאסקאל פון חברת שומרים, ר' אהרן יצחק קאהן פון חברים דברוקלין, ר' מענדל ריינער דער אנפירער פון רינועל , ר' שלום פסח גרינבערג פון 'חסד 24-7', א באזוך ביי ר' אפרים שטערן פון ירושלים, און נאך.                                

סוף יאר תשע"ז האט דער טריביון אויפגעהערט צו ערשיינען. עס זענען ערשינען סה״כ הונדערט און דרייסיג אויסגאבעס.

## רעגלמעסיגע קאלומס 
* א מעשה אויף שבת
* זכרונות - דאס אידישע לעבן פארן צווייטן וועלט קריג
* היסטאריע פון תקופת הגאונים
* אמת'ע געשיכטעס אין אונזער צייט
* בילדער פון רבנים און אדמורי"ם
* פארזעצונג
* קינדער אפטיילונג וואס אנטהאלט מערערע קאלומס.

## וועבלינק 
* אויף קאווע שטיבל
* אויף איי-וועלט

קאַטעגאָריע:פרומע מאגאזינען
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאלן
פרינץ עדווארד איילענד

דער **פּרינץ עדווארד אינזל** (; פראנצויזיש: *Île-du-Prince-Édouard*) איז א געוועזענע פראנצויזישע און דערנאך בריטישע קאלאניע, און היינט צו טאג א פראווינץ פון קאנאדע.

## געאגראפיע 
## דעמאגראפיע 
אין די 2006 קאנאדישער צענזוס איז די באפעלקערונג געווען ביי 135,851, וואס 93 פראצענט רעדן ענגליש אלס מוטער שפראך.

## עקאנאמיע 
טוריזם און פישעריי זענען דיהויפט איינקונפטן אין די געגנט.

## לינקען 
* אפיציעלע וועעבזייטל 

קאַטעגאָריע:קאנאדע
טאג פון די טויטע

**טאג פון די טויטע** (שפאניש: *Día de Muertos*, *דיאַ דע מוערטאָס*) איז א חגא וואס ווערט געפראוועט אין מעקסיקא און ארום די וועלט פון סוף אקטאובער ביז אנהייב נאוועמבער.

עס באשטייט פון דעם וואס פאמיליע און פריינט נעמען זיך צוזאמען צו געדענקען די פארשטארבענע.

עס ווערט אויך געפראוועט אין די פיליפינען און אין בראזיל.

## היסטאריע 
בעפאר שפאניע האט קאלאניזירט יענע שטחים, פלעגט עס געפראוועט ווערן אנהייב זומער. אבער דערנאך האט מען עס גערוקט צו סוף אקטאבער ווען די איבריגע וועלט פראוועט האלאווין.

## מנהגים 
מען גייט אויף די קברים צו לייגן בלומען.

מ'שמירט זיך אהן די פנים.

## וועב 
* http://www.mexonline.com/dayofthedead.htm 

קאַטעגאָריע:חגאות
קאַטעגאָריע:מעקסיקא
פרויען'ס גלייכקייט פארטיי

די '''פרויען'ס גלייכקייט פארטיי''' (ענגליש: Women's Equality Party) איז א פאליטישע פארטיי געגרינדעט אין יולי 2014 אין דעם שטאט פון ניו יארק.

מען זאגט אז גאווערנאר קאומא שטייט אונטער דעם.

זיי ברויכן האבן פופציג טויזנט שטימען אום נאוועמבער 4 צו ווערן אנערקענט אלס פארטיי.

## מיסיע 
זייער ציהל אז פרויען זאלן זיין גלייך מיט אלעם, אריינגערעכנט דאס געהאלט וואס מ'צאלט זיי.

## וועב 
* אפיציעלע וועבזייטל http://womensequalityparty.org/about/ 
* http://fortune.com/2014/10/30/womens-equality-party-new-york/

קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען
קאטעגאריע:ניו יארק
קאַטעגאָריע:USA פאליטיק
בית נאמן בישראל

**בית נאמן בישראל** זענען די הלכה ספרים אויף די יודישע שפראך געשריבן דורך רבי יואל צבי מאשקאוויטש טאהשער דיין.

## הלכות סעודות שבת 
אויף דעם האט ער ארויסגעגעבן פיער באזונדערע בענדער, א עקסטרע באנד מיט הלכות און מנהגים וואס זענען שייך ביי אלע דריי סעודות פון שבת און מלוה מלכה מוצאי שבת.

די ערשטע באנד איז ערשיינען אין יאהר תשנ"ט.

### הסכמות 
* בי"ד עדה החרדית
* רבי שמואל וואזנער

## הלכות נדה 
די ערשטע אויסגאבע איז ערשיינען אום תשנ"ו ווען ער איז נאך געווען א כולל יונגערמאן און חשון תשס"ה האט ער שוין געהאלטן ביי די זיבעטע אויסגאבע.

עס איז צוטיילט אין צוויי חלקים: **קיצור הלכות נדה** און די צווייטע טייל איז מער באריכות.

די ערשטע חלק אנטהאלט פינעף פרקים און די צווייטע צעהן בתים.

דער ספר איז דירעקט געשריבן אין א קורצן לשון, כדי מען זאל קענען דערין כסדר איבער'חזר'ן די הלכות און וויסן וואס צו פרעגן. ער האלט זיך כמעט אפ פון פסק'ענען הלכה למעשה, נאר שרייבט אז מ'זאל פרעגן א שאלה.

עס איז ספעציעל געדרוקט אין א קליינעם פארמאט, אז מ'זאל עס קענען באהאלטן פון די קינדער - וואו עס פירט זיך ביי די חרדישע הייזער.

### הסכמות 
* רבי משולם פייש לאווי
* רבי משה האלבערשטאם
* רבי נתן געשטעטנער
* רבי ישראל חיים מנשה פרידמאן
* רבי אברהם כ"ץ
* רבי שלום קרויז
* רבי אשר אנשיל כ"ץ, וויענער רב
* רבי געציל בערקאוויטש
* רבי משה מנחם טירנויער
* רבי יוחנן וואזנער

קאטעגאריע:הלכה ספרים
קאטעגאריע:יידיש
קאַטעגאָריע:מנהגים
שירה (קאפעליע)

[[]]**שירה** איז איינער פון די פירנדע חסידישע כאָרן (קאפעליע) אין די פאראייניגטע שטאטן באזירט אין ניו יארק.

שירה איז געווען פון די ערשטע כארן וואס האבן רעוואלוציאנירט די מוזיק סטיל ביי חסידישע שמחות.

זיי פארמאגן בסך הכל ארום דרייסיג מיטגלידער וועלכע פארן ארום זינגען וואו אימער די וועלט מען רופט זיי.

צוליב זייער שיינקייט און ספעציעלער הארמאניע נעמט מען זיי אפט זינגען אויף מוזיק אלבאמען און קאנצערטן.

## גרינדונג 
געגרינדעט אין 2003 דורכן זינגער שרגא פייוול גאלד, וואָס האָט אָנגעפירט מיט דעם כאָר ביז ער האָט איבערגעגעבן די מוזיקאַלישע אָנפירונג צו יואלי הארוויץ. בײ געוויסע אונטערנעמונגען (בפֿרט אין אָנבליק פֿון דעם אַז דער כאָר פֿירט זיך אין עטלעכע אונטערנעמונגען אויפאמאל), דינען די כאָר מיטגלידער הערשי וויינבערגער און אלי שפּריי ווי מוזיקאַלישע אָנפירער.

## זינגערס 
* שמואלי אונגאר – ארויס צו אַ זעלבשטענדיגע קאַריערע  
לוי פאלקאוויטש
ארויס צו אַ זעלבשטענדיגע קאַריערע
## אלבאמען 
* אמן ואמן
* כיסופים
* 

## לינקס 
* https://shira24.com/
* https://www.theyeshivaworld.com/news/headlines-breaking-stories/483663/why-will-jewish-music-never-be-the-same.html
* https://www.thejewishinsights.com/wp/tag/shira-choir/

קאטעגאריע:מוזיק
קאַטעגאָריע:יידישע זינגער
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס
גרין פארטיי

די **גרין פארטיי** (ענגליש: Green Party US) איז א נאציאנאלע לינקע ליבעראלע פאליטישע פארטיי אין די פאראייניגטע שטאטן.

זיי האבן היינט צו טאג 129 ערוועהלטע פליטיקאנטן לענגאויס די שטאטן, וועלכע פארנעמען בעיקר לאקאלע פאזיציעס.

## שטעטלעך מיט א מאיאריטעט גרינע 
* ניו פאלטז, ניו יארק

## פרעזידענט קאנדידאטן 
* דזשיל שטיין

## לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://www.gp.org/index.php
* די צעהן פרינציפן פון די פארטיי http://www.gp.org/tenkey.php

[קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען
[קאַטעגאָריע:USA פאליטיק
מעלות דפנה

קליין|250px|א פלאץ אין מעלות דפנה
**מעלות דַפֿנה** איז א יידישער געגנט אין צפון ירושלים, וואס גרענעצט די געגנטן רמת אשכול און סנהדריה אין צפון, שמואל הנביא אין מערב, און אמוניציע בערגל אין מזרח. צו דרום געפינען זיך בר-לב וועג און שמעון הצדיק גאס.
שמאל|ממוזער|250px|מעלות דפנה לעבן אַ בית ספר רנה קסין
מען האט אויפגעשטעלט דעם געגנט אין 1972 ווי איינער פונעם קייט פון ריגל געגנטן אויפגעשטעלט נאכן פאראייניקן ירושלים, מיטן צוועק צו באהעפטן מערב ירושלים מיט הר הצופים. 

אין דעם געגנט געפינט זיך דער "ארזי הבירה" קאמפלעקס.

דער געגנט איז אויפגעבויט געווארן פאר סעקולערע יידן, אבער במשך די יארן זענען רוב פון די באוואוינער חרדים. די באפעלקערונג פונעם געגנט איז אומגעפער 4,000.

## וועבלינקען 
## רעפערענצן
טשעלסי הענדלער

**טשעלסי הענדלער** (ענגליש: Chelsea Joy Handler) איז אן אמעריקאנע קאמיקער, אקטריסטקע, שרייבער און טעלעוויזיע פערזענליכקייט.

## ביאגראפיע 
זי איז געבוירן אום פעברואר 25 1975 אין ליווינגסטאן, ניו דזשוירזי אלס דער זעקסטער קינד צו סיימאר און ריטא הענדלער.

איהר פאטער איז א יוד און איהר דייטש געבוירענע מוטער איז געווען א מארמאן.

זי איז אויפגעצויגן געווארן יודיש און געהאט א בת מצוה.

די מאמע איהרע איז געשטארבן ווען זי איז געווען ניין יאהר אלט. און דערנאך איז זי געווארן א פארטי גירל, ביי די זעכצן האט זי געהאט אן אבארטאציע.

ביי די ניינצן האט זי זיך געצויגן קיין לאס אנדזשעלעס, קאליפארניע וואו זי האט אנגעהויבן איהר קארעריע אלס סטענד אפ קאמידיען.

## פילמאגראפיע 
* די פראקטיק
* טשעלסי לעיטלי
* מיין ווייב און קינדער

## ביכער 
* 
* ביסטו דארט, וואדקע? ס'איז איך, טשעלסי (2008)
* טשעלסי טשעלסי בענג בענג (2010)
* ליגנס וואס טשעלסי הענדלער האט מיר געזאגט (2011)
* אוגאנדע בי קידינג מי (2014)

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://www.chelseahandler.com/
* http://www.imdb.com/name/nm1314546/

קאַטעגאָריע:אקטיארן
קאַטעגאָריע:הומאריסטן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער שרייבער
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
ריגל געגנטן

קליין|300פיקס|מאפע פון ירושלים געגנטן
די **ריגל געגנטן** זענען א קייט פון פיר יידישע געגנטן אין צפון־מזרח ירושלים וואס פארבינדן סנהדריה מיט הר הצופים. די געגנטן האט מען אויפגעשטעלט נאך דער זעקסטאגיקער מלחמה צו שאפן א פאראייניקטע זידלונג צווישן מערב ירושלים און הר הצופים, כדי צו פארמיידן דעם אפשניט פון הר הצופים א צווייט מאל, און צו דערמעגלעכן שאפן א שאסיי, אשכול בולעוואר, וואס גייט אדורך יידישע געגנטן. רמת אשכול און אשכול בולעוואר האבן א נאמען נאכן פרעמיער מיניסטער פון ישראל לוי אשכול, וואס האט איניציאירט אויפשטעלן די ריגל געגנטן.

קאַטעגאָריע:זעקסטאגיקע מלחמה
ניו פאלטז, ניו יארק

**ניו פּאלטץ** (ענגליש: *New Paltz*) איז א שטעטל אין אלסטער קאונטי, ניו יארק מיט א באפעלקערונג פון איבער פערצן טויזנט מענטשן. דער נאמען שטאמט פין א געוועזענעם ראיאן אין דייטשלאנד *Palz - Pfalz* (ענגליש: *Palatinate*). די זיפ קאד איז 12561 און עריע קאד 845.

ער אנטהאלט אויך א ווילידזש מיט דעם זעלבן נאמען.

ער איז א סטודענטן שטעטל, וויבאלד עס געפינט זיך אין איהר א טייל פונעם שטאט אוניווערסיטעט פון ניו יארק.

## היסטאריע 
דאס שטעטל איז געגרינדעט געווארן אין 1678 דורך הוגונאטן פין פראנקרייך, רעליגיעהזע פליטים וואס זענען גערודפ׳ט געווארן אין זייער היימלאנד.

## געאגראפיע 
די וואלקיל טייך לויפט דורך דעם שטעטל.

## דעמאגראפיע 
איבער אכציג פראצענט זענען ווייסע אמעריקאנער.

## טראנספארטאציע 
די ניו יארק סטעיט טראוועי לויפט דרך איר מזרח טייל און איז באם ארויסגאנג נומער אכצן.

## פערזענליכקייטן 
* דזשעיסן וועסט

## צווילינג שטאט 
* נאַיאימי, אָקעיאַמא, יאפאן

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל
* פייער אפטיילונג 
* א טאג אין ניו פאלץ https://www.youtube.com/watch?v=uRby8O7aj30

קאַטעגאָריע:מוניציפאליטעטן אין ניו יארק
קאַטעגאָריע:אלסטער קאונטי, ניו יארק
המזמרים

**המזמרים** איז א חסידישער כאר אין דער פאראייניגטע שטאטן, וואס איז באזירט אין ניו יארק, וועלכע גייען זינגען ביי לעבעדיגע אויפטריטן, ווי שמחות און אזוי ווייטער.

## היסטאריע 
דער כאר איז אריגינעל געגרינדעט געווארן דורך יחיאל פאזען און שרגא פייוול גאלד. די צוויי סאטמארער אינגעלייגט האבן  אינאיינעם געדאוונט אין א סאטמארן בית המדרש אין וויליאמסבורג, און זיי פלעגן אפט זינגען אינאיינעם; אזוי איז דער געדאנק פון א חסידישער כאר געבוירן.

זיי זענען געווען דער ערשטער חסידישער כאר גערינדעט אין דער פאראייניגטע שטאטן.

עווענטועל האט שרגא פייוול גאלד געגרינדעט זיין אייגענעם קאפעליע, שירה כאר.

## אלבאמען 
* גדול יהי'
* טאנץ מיט המזמרים
* יברך את בית אהרן
* פורים מיט המזמרים

## וועב 
* המזמרים מיט רבי יענקל אונגאר שהחחינו
* המבדיל מיט יענקי לעמער

קאטעגאריע:מוזיק
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס
ענדרו קוואמא

**ענדרו קוואמא** (; געב' דעם 6טן דעצעמבער 1957) איז אן אמעריקאנער פאליטיקער און דער היינטיקער און 56סטער גובערנאטאר פון ניו יארק. קוואמא איז א דעמאקראט, און איז ערוויילט געווארן אלס גובערנאטאר צום ערשטן מאל דעם צווייטן אין נאוועמבער 2010. דעם 4טן נאוועמבער 2014 האט מען אים ווידערערוויילט אויף א צווייטן קאדענץ. דעם 6טן נאוועמבער 2018 איז ער ערוויילט געווארן צו זיין דריטן טערמין.

זיין פאטער מאריא קוואמא איז געווען גובערנאטאר פון 1983 ביז 1994.

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער גובערנאטארן
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
מנחם מאשקאוויטש

**מנחם דוד מאשקאוויטש** איז א פרומער חסיד'ישער זינגער, א סאטמארער חסיד, וועלכער וואוינט אין וויליאמסבורג.

ער פלעגט זינגען מיט שירה און היינט איז ער אין די ידידים כאר.

## זיינע אלבאמען 
* שירה כאר פרעזענטירט מנחם מאשקאוויטש
* מנחם מאשקאוויטש, ריקוד העתיד (דער צוקונפטיגער טאנץ).

## אלבאמען וואו ער נעמט אנטייל 
* אזכרה
* אמן ואמן
* שירה חדשה
* שמחת החיים 2

## לינקען 
* א סינגל עוד ישמע 
* מן המיצר, א סינגל פון שמעה בקולי אהן מוזיק
* זינגט ביי א שמחה

קאַטעגאָריע:יידישע זינגער
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס
קאַטעגאָריע:וויליאמסבורגער
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:ארונים
מיין ווייב און קינדער

**מיין ווייב און קינדער** (ענגליש: My Wife & Kids) איז אן אמעריקאנע ענגלישע סיטואציע קאמעדיע טעלעוויזיע שאו, געלאפן אויף עי. בי. סי. פון 2001 ביז 2005.

## כאראקטערן 
* מייקל ריטשארד קייעל סיניער
* דזשענעט מערי
* מייקל ריטשארד דזשוניער
* 

## געסט 
* בעטי ווייט
* ליאו פערינגאו
* מייקל דזשארדן

## אויסצייכענונגען 
* פאמיליע טעלעוויזיע אויסצייכענונג

## לינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt0273855/?ref_=ttfc_fc_tt
* http://www.tv.com/shows/my-wife-and-kids/ 

קאַטעגאָריע:טי ווי סעריעס
קאטעגאריע:קאמעדיע
שטאט אוניווערסיטעט פון ניו יארק

דער **שטאַט אוניווערסיטעט פון ניו יארק** () איז א סיסטעם פון פובליקע אנטשאלטן פון העכערער בילדונג אין ניו יארק, פאראייניגטע שטאטן. זי איז איינער פון די גרעסטע סיסטעמען פון אוניווערסיטעטן און קאלעדזשן אין די פאראייניגטע שטאטן, מיט 465,000 סטודענטן איבער 64 קאמפוסן אינעם שטאַט.

קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן
קאַטעגאָריע:ניו יארק
רוממה

קליין|250px|אלענבי מאנומענט אין אלט רוממה
קליין| מרכז| בנין הטלויזיה רוממה קווארטל
**רוממה** איז א געגנט אין מערב ירושלים נאענט צו דער יפו גאס און דעם אריינגאנג צו דער שטאט. אין צפון געפינט זיך קרית מאטערסדארף און אין דרום מקור ברוך. די געגנט ליגט אויפן העכסטן בערגל אין ירושלים, 829 מעטער איבערן ים־פלאך.

די געגנט איז  אויפגעשטעלט געווארן אין די צייטן פון דעם בריטישן מאנדאט אין 1921, אויף א בערגל צווישן די צוויי אראבישע דערפער ליפתא און שייך באדער.

א גרויסער טייל פון דער היינטיקער געגנט האט מען געניצט אויף פאבריקן, סטאלערייען א.א.וו. די תנובה פירמע האט געהאט א גרויסן קעז פאבריק אין רוממה. זייט 2007 האט מען אראפגעווארפן די פאבריקן און אויך דעם "אחוזה" חתונה זאל כדי צו בויען הויכע געביידעס פון דירות.

היינט וואוינען אין דער געגנט בערך 40,000 איינוואינער, רוב חרדישע. 

אין געגנט איז דא שולעס, פאבריקן, בתי מדרשים, און מתנ"ס (געמיינדע צענטער). פון די איינוואוינער זענען די צוויי פרעמיער מיניסטערס מנחם בעגין און בנימין נתניהו. אויך דער בירגערמייסטער ניר בארקאט וואוינט אין בית הכרם.

## טראנספארט 
דער נייער טראמוויי פארט אויפן דרום עק פון דער געגנט ביזן סטרונעס בריק.
קרית אונסדארף

קליין|קרית אונסדארף
קליין|הינטן אויסבליק פון קרית אונסדארף
[קליין|אריינגאנג צום באר שמואל שול, געווידמעט פאר דעם אונסדאָרפער רב, הרב [שמואל ראזענבערג]]
**קרית אונסדארף** איז א פרומע געגנט אין ירושלים, געפירט דורכן רב הרב פנחס אהרון הורוויץ, דער זון פון רבי משה הורוויץ, ראש ישיבת באר שמואל אין ניו יארק, דער אלטער רב ווער ס'האט געגרינדעט די געגנט, זון פון הגאון רבי יוסף יונה הורוויץ, רב פון אונסדארף (Huncovce) אין סלאוואקיי.

עס איז בעיקר באזעצט מיט ליטווישע בני תורה, אויך חסידים און אביסל ספרדים, צוזאמען ארום 400 פאמיליעס.

די הויפט גאס איז הרב זלמן סאראצקין גאס וועלכע פירט אריין אין קרית מאטערסדארף. דער קווארטאל גרעניצט זיך אויך מיט קרית צאנז און קרית בעלז.

קאַטעגאָריע:געגנטן אין ירושלים
קאַטעגאָריע:פרומע אידישע געגנטן
זלמן סענדער כהנא שפירא

הרב **שלמה זלמן סענדער כהנא שפירא** (ה'תרי"א - כ"ג שבט ה'תרפ"ג) איז געווען רב און ראש ישיבה אין מאלטש, (Малеч - היינט אין בעלארוס), און דערנאך אין קריניק, און קאמפאזיטאר פון ניגונים און נוסחאות התפלה וועלכע ווערט נאך היינט געזונגען ביי די ליטווישע קרייזן.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן צו זיין טאטע רבי יעקב שפירא וועלכער איז געווען א זון פון רבי משה, אן איידעם ביי רבי חיים וואלאזשינער.

ער האט געלערנט ביי זיין טאטן און דערנאך אין דער בארימטער וואלאזשינער ישיבה צוזמען מיט רבי חיים סאלאווייטשיק, דער שפעטערדיגער **בריסקער רב**.

דורכאויס זיינע יארן, איז ער געווען בארימט אלס פועל ישועות און אדרעס וואו מען קומט זיך מזכיר זיין פאר א ברכה אויף ישועות און רפואות.

אין יאר תרפ"א איז ער ארויף קיין ארץ ישראל, וואו ער האט באקומען א גרויסן קבלת פנים ביים אנקומען קיין יפו, און זיך באזעצט אין שכונת שערי חסד אין ירושלים וואו ער האט געוואוינט ביז זיין פטירה.

ער איז באערדיגט געווארן אין די חלקת הפרושים אויף הר הזיתים.

## רבנות 
אין יאר תרנ"ח איז ער אויפגענומען געווארן אלס רב אין מאלטש און שפעטער אלס ראש ישיבה **ענף עץ חיים** אין דער שטאט.

צוליב די ווינטן פון השכלה און ציונות וועלכע האבן געבלאזן אין שטאט, האט ער זי איבערגעלאזט אין יאָר תרס"ג און געגאנגען קיין קריניק וואו ער האט מיטגענומען טייל תלמידים און דארט אויפגעשטעלט זיין ישיבה פונדאסניי.

זיין רבנות אין מאלטש איז איבערגענומען געווארן דורך הגאון רבי שמעון שקאפ, וועלכער האט זי אויך איבערגעלאזט נאך קנאפע פיר יאר.

## קינדער 
* רבי אברהם דוב כהנא שפירא, קאוונער רב ומח"ס דבר אברהם
* רבי יעקב כהנא שפירא מח"ס נאות יעקב און אהל יעקב

## תלמידים 
* רבי איסר יהודה אונטערמאן
* רבי יעקב קאמינעצקי

## ספרים 
מען האט געדרוקט זיינע כתבים אויף סדר קדשים און נשים אונטערן נאמען **חידושי הגרז"ס**.

## קאמפאזיציעס 
* ובשופר גדול
* מה נאמר לפניך

קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע
קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
די דזשואיש לעדזשער

די **דזשואיש לעדזשער** (ענגליש: Jewish Ledger) איז קאנעטיקוט'ס איינציגסטע יודישע וועכנטליכע צייטונג אויף די ענגלישע שפראך, מיט א צירקולאציע פון ארום 35 טויזנט.

עס איז געגרינדעט געווארן אין אפריל 1929 דורך הרב אברהם פעלדמאן.

זי גיבט אויך ארויס א חודש'ליכע אויסגאבע וועלכע סערווירט די געמיינדע אין די מערב מאסעטשוסעטס געגנט.

## לינקען 
* וועבזייטל http://www.jewishledger.com/
* פעיסבוק בלאט https://www.facebook.com/groups/25188833987/
* http://www.jewishgen.org/databases/USA/Connecticut.htm

קאַטעגאָריע:יידישע צייטונגען
קאַטעגאָריע:קאנעטיקעט
מאריס סאלט

ראביי **מאָריס סאַלט** (ענגליש: Maurice A. Salth) איז איינע פון די ראבייס אין צענטראל סינאגאג אין מאנהעטן.

ער האט גראדואירט פון היברו יוניאן קאלעדזש אין 2005, פין וואו ער האט אויך א M.A. אויסצייכענונג אין רעליגיע־שטודיעס.

בעפאר דעם איז ער געווען טעטיג אין ניו דזשערזי און אין דענווער, קאָלאָראַדאָ.

אויך איז ער אן ענווייראָמענטאַליסט, הייקער און מאראטאן לויפער.

ער האַלט אויך א B.A. אין עקאנאמיק.

## ביאגראפיע 
## לינקען 
* זיין פעיסבוק בלאט https://www.facebook.com/maurice.salth

קאַטעגאָריע:אמעריקאנער ראבייס
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
מערב אזיע

לויט די פאראייניקטע פעלקער:

]]

**מערב אזיע** (אויך גערופן **דרום־מערב אזיע**) איז דער טייל פון  אזיע וואס שליסט איין דעם מיטל מזרח. דער ראיאן ציט זיך מערב פון אפגאניסטאן און תימן. רוב פון די לענדער זענען איסלאמיש.

## טעריטאריעס 
מערב אזיע נעמט איין די דאזיקע לענדער:

* איראן
* איראק
* אמאן
* ארמעניע 
* באכריין
* טערקיי
* ישראל
* יארדאניע
* לבנון
* סאודי אראביע
* סיריע
* פאראייניגטע אראבישע עמיראטן
* ציפערן
* קאטאר
* קואווייט
* תימן
* די אזיע טיילן פון:
** אזערביידזשאן
** גרוזיע
** טערקיי (קליין אזיע אדער אנאטאליע)

## וועבלינקען
*סטאנפֿארדס מאפע פון מערב אזיע  איז אן אלטע מאפע פון 1885.

קאַטעגאָריע:מיטל מזרח
וועסט הארטפארד

**וועסט הארטפארד** (ענגליש: West Hartford) איז א טאון אין הארטפארד קאונטי, קאנעטיקוט געגרינדעט אין יאהר 1854.

אין די 2010 צענזוס איז די פאפולאציע געווען ביי 63,268.

אין 2010 איז עס געווארן אויסגערעכנט צווישן די צען בעסטע שטעט וואו אויפצוציען א פאמיליע.

דער עריע קאד איז 860.

## געאגראפיע 
די איז 22.3 סקווער מייל גרויס, וואס פון דעם איז 21.9 לאנד און די איבריגע איז וואסער.

## דעמאגראפיע 
איבער 79 פראצענט פון די איינוואוינער זענען ווייסע אמעריקאנער.

## צייטונגען 
* די דזשואיש לעדזשער, וועכנטליך
* וועסט הארטפארט לעבן, חודש'ליך
* וועסט הארטפארד נייעס, וועכנטליך
* וועסט הארטפארד פרעס ,, וועכנטליך

## פערזענליכקייטן 
* דזשויס כהן
* דזשוליע קאדרעין
* נח וועבסטער
* פיטער פעידזש

## לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://www.west-hartford.com/ 
* לאקאלע טעלעוויזיע סטאנציע http://www.whctv.org/

קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
קאַטעגאָריע:קאנעטיקעט
אחד יחיד ומיוחד

**אחד יחיד ומיוחד** איז א מוזיק קאסעטע מיט אלטע און נייע חסידישע ניגונים קאמפאזירט פאר די קרעטשניפער הויף (רחובות) ארויסגעגעבן דורך לחיים הפקות לכבוד די חתונה פונעם רבין'ס טאכטער מיטן חתן רבי ישכר בעריש קאהן זוהן פון תולדות אברהם יצחק רבי.

אלע ניגונים זענען קאמפאזירט דורך רבי פינחס שיינבערגער, א גבאי אין קרעטשניפער הויף - אויסער צוויי ניגונים וועלכע זענען קאמפאזירט דורך חסידי תולדות אברהם יצחק: אהרן דיאמאנט און אהרעלע סאמעט.

די סאלאו זינגער זענען: אהרלע סאמעט, אברהם ווייס, יודל מילער און נפתלי דוד.

אויף פידל שפילט דניאל אהביאל. ליפא שמעלצער האט אויך ארויסגעהאלפן.

## ניגונים 
פאלגענד רעכענען מיר אויס די טרעקס, וואס פיער פון זיי, וואס ווערט אנגערופן **מחרוזת** אנטהאלט מער ווי איין ניגון.

ערשטע זייט:
* מחרוזת אחד יחיד ומיוחד - פינעף ניגונים
* לב טהור
* ניגון מצוה, טאנץ
* מחרוזת כמופת - דריי ניגונים, די דריטע קאמפאזירט דורך אהרן דיאמאנט

צווייטע זייט:
* מחרוזת בורא עולם - פיער ניגונים
* ויהי נועם, קאמפאזירט און געזונגען דורך אהרלע סאמעט
* וואלץ
* מחרוזת שבח - צוויי ניגונים

קאַטעגאָריע:אלבאמען
ואפילו בהסתרה

**ואפילו בהסתרה** (יודישער טייטש: **און אויך אין באהעלטעניש**) איז א ברעסלאווער סינגל פארפאסט דורך ישעיה גראס און ארויסגעגעבן דורך יואלי קליין וועלכע איז געווארן גאר אויפגעכאפט ביי אלע שיכטן און קרייזן פון כלל ישראל און געזונגען ביי יעדע שמחה און צוזאמקום.

ס'איז א קומזיץ סטייל ליד, וואס די גרינגקייט און איינפאכע ריטם האט אסאך צוגעגעבן צו איהר וויירעל הצלחה.

## די ווערטער 
די ווערטער זענען געבויעט אויף א שטיקל אין ליקוטי מוהר"ן אז איבעראל געפינט זיך דער אויבערשטער.

## קריטיק 
## לינקען 
* ארגינעלער אפיציעלער קליפ http://www.youtube.com/watch?v=KcGX2xBaMbw
* מידד טיסה אויף א ספרדישן סטיל http://www.youtube.com/watch?v=TpAm-hqKAYk
* נתי פוקס ביי די חתונה פון מוטה פראנק'ס זוהן http://www.youtube.com/watch?v=CyOiz5T8SEU
* יואלי קליין, ישעיה גראס און אהרלע סאמעט לייוו http://www.youtube.com/watch?v=MNua80sMJ6I
* מנחם מאשקאוויטש מיט ידידים http://www.youtube.com/watch?v=1a0th9pYPgc
* א שיינע פרעזענטאציע דורך ישראלי ווערדיגער מיט המזמרים אנגעפיהרט פון יוחי בריסקמאן http://www.youtube.com/watch?v=qd2ETMqMQ54&feature=youtu.be
* ביי א קומזיץ מיט לוי פאלקאוויטש http://www.youtube.com/watch?v=_bPNGNvwB1k
* אויף קאווע שטיבל http://www.kaveshtiebel.com/viewtopic.php?f=34&t=6923&sid=9b475b9fab24196393f0198c292adaba
* אויף איי-וועלט http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=18&t=23823
* אויף פאליש http://freemorgen.com/forum/viewtopic.php?f=14&t=545

קאַטעגאָריע:לידער
קאַטעגאָריע:ברסלב
לקראת שבת

**לקראת שבת** איז א מוזיק אלבאם מיט עלף ניגונים אויף שבת און ימים טובים פארפאסט דורך רבי שלמה קארליבאך און אנטדעקט דורך זיין תלמיד שלמה כ"ץ און ארויסגעגעבן לכבוד די צוואנציגסטע יארצייט.

כץ דערציילט אז די ניגונים האט ער געטראפן אין לויף פון די זיבעצן יאהר וואס ער איז באשעפטיגט צו זוכן אין די ארכיוון ניגונים פון רבי שלמה וועלכע זענען נישט באוואוסט.

## ניגונים 
* וידע
* לשנה הבאה
* פרוק
* אז ירננו
* לקראת שבת
* ניגון השלום 
* נחמו
* השתא הכא
* בואי בשלום
* לישועתך
* תשועתם

## לינקען 
* צו הערן אויסצוגן http://www.shlomokatz.com/music/likrat-shabbat 
* א סינגל **וידע כל פעול** פון דעם אלבאם http://www.hidabroot.org/he/article/3166
* אויף בחדרי http://www.bhol.co.il/forums/topic.asp?topic_id=3067226&forum_id=18615 

קאַטעגאָריע:אלבאמען
קאַטעגאָריע:שבת
וועטעראן'ס טאג

'''וועטעראַן'ס טאָג''' (עגנליש: Veterans Day) איז אן אמעריקאנישע לעגאלע פעדעראלע חגא וואס וועהרט אפגעהאלטן יעדע יאהר דעם עלפטן נאוועמבער זינט 1919 דורכאויס אלע פופציג שטאַטן.

אין דעם טאג טוט מען באעהרן, מיט צערעמאניעס און מארשן, די סאלדאטן וואס האבן זיך געשלאהגן פארן לאנד.

עס איז א רוה טאג, צוליעב וואס אין דעהם טאג זענען אלע רעגירונג אינסטוטוציעס, שולעס, ביבליאטעקן און פּאָסט אפיסעס פארשלאסן.

## היסטאריע 
עס שטאַמט פון דער פייערונג וועלכע איז אפגעהאלטן געווארן ביי דער ענדע פון דער ערשטער וועלט מלחמה, די עלפטע שטונדע, דעם עלפטן טאג, דעם עלפטן מאנאט פון 1918.

א יאהר שפעVטער האט פרעזידענט וואודרא ווילסאן דעקלעהרט דעם טאג אלס האלידעי. און זיבן יאהר דערנאך, אום 4טן  יוני 1926, האט קאנגרעס דורכגעפירט א געזעץ צו פארלאנגען פונעם פרעזידענט זשאן קעלווין קולידזש ער זאל שרייבן א פרישע דעקרעט צו פייערן דעם טאג מיט פאסיגע צערעמאניעס.

## לינקען 
* אפיציעהלע http://www1.va.gov/opa/vetsday/

קאַטעגאָריע:חגאות
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
קאַטעגאָריע:נאוועמבער
ציריכער אוניווערסיטעט

דער **ציריכער אוניווערסיטעט** (דייטש *Universität Zürich*) איז דער גרעסטער אוניווערסיטעט אין דער שווייץ. 

דער ציריכער אוניווערסיטעט איז געגרינדעט געווארן דעם 29סטן אפריל 1833 דורך דער פאראייניקונג פון דריי באזונדערע קאלעדזשן פאר געזעץ, מעדיצין און טעאלאגיע אין איין אקאדעמישן אנשטאלט. אויך האט מען אויפגעשטעלט דארט א נייעם פאקולטעט פאר פילאסאפיע. ציריך אוניווערסיטעט איז געווען דער ערשטער אין אייראפע וואס א לאנד האט אויפגעשטעלט און נישט א מלך אדער א קירכע. פון 1847 האט מען דערלויבט פרויען צו הערן לעקציעס אין פילאסאפיע, און אין 1866 האט מען אריינגענומען אין אוניווערסיטעט צום ערשטן מאל א פרוי ווי א פולשטענדיגן סטודענט. אין 1901 האט מען אויפגעשטעלט דעם פאקולטעט פון וועטערינעריע, וואס איז דער עלצטער פאקולטעט פאר וועטערינעריע אין דער וועלט. אין 1914 איז דער אוניווערסיטעט אריבער צו א נייער לאקאציע אין ציריך.

די צענטראלע פאקולטעטן היינט זענען טעאלאגיע, קונסט, וויסנשאפט, מעדיצין, וועטערינעריע, עקאנאמיק און געזעץ. אין 2003 זענען געווען איינגעשריבן 23,421 סטודענטן, מער ווי העלפט פון זיי פרויען, און 4,170 מאנשאפט, פון זיין עטלעכע 400 פראפעסארן.

דער אוניווערסיטעט רעכנט א סך וויסנשאפטלער און נאבעל פריז געווינער:
*אלבערט איינשטיין
*ווילהעלם רענטגן
*טעאדארן מומזן
*ערווין שרעדינגער

## וועבלינקען
* היימבלאט 

קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן
קאַטעגאָריע:ציריך
די טרוימערס

**די טרוימערס** (ענגליש: *The Dreamers*) איז א 2003 ראמאנטיש-דראמע פילם, פראדוציהרט אין פראנקרייך, פאראייניגטע קעניגרייך און איטאליע וועלכע שפיהלט זיך אפ אין פאריז אין דער צייט פון די 1968 סטודענטן ראַיאָטן און רעוואלוציע.

דער פילם וועהרט געשפיהלט אויף עהנגליש געמישט מיט פראנצויזיש.

## געשיכטע 
מעטיו איז א סטודענט פון אמעריקע וואס וואוינט אין פאריז. ער באקענט זיך מיט א ברודער און שוועסטער וואס זענען אין ליבע און ווערט א טייל פון זייער ליעבע ביז ער איבערצייגט זיי אויפצואוואקסן.

## שפילער 
* מייקל פיט
* איווא גרין
* לואיס גארעל

## וועבלינקען 
* http://www.imdb.com/title/tt0309987/
* http://www.rottentomatoes.com/m/dreamers/
* http://www.foxsearchlight.com/post/659/from-the-mind-of-bernardo-bertolucci/

קאַטעגאָריע:2003 פילמען
קאטעגאריע:ראמאנטישע פילמען
קאטעגאריע:דראמאטישע פילמען
קאַטעגאָריע:פראנצויזישע פילמען
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאַטעגאָריע:פראנצויזיש-שפראכיגע פילמען
די שפילקע

**די שפּילקע** איז א 2013 פּראָפעסיאָנאַלער יודיש שפראכיגע קאנאדישער דראמאטישער פילם וועלכער האט באקומען זייער א פּאזיטיהוון אפקלאנג, געשריבן און רעזשיסיהרט דורך נעמי דזשעי.

עס איז געשפיהלט אין כלל שפראך.

## געשיכטע 
א ליעבע וואס שפיהלט זיך אָפּ בשעת די צווייטע וועלט מלחמה.

## אקטיארן 
* דוד פאקס
* גרישע פאסטערנאק

## באלוינונגען 
* ווארשעווער יודישע פילם פעסטיוואל

## וועב-לינקען 
* אפיציעהלער זייטל (אויף ענגליש) http://www.thepinfilm.com/ 
* אן ארטיקל אין פארווערטס http://yiddish.forward.com/articles/173696/the-pin-a-new-yiddish-language-film/?
* פעיסבוק בלאט https://www.facebook.com/ThePinFilm
* http://www.imdb.com/title/tt2262289/
* http://www.rottentomatoes.com/m/the_pin_2013/
* א איבערזיכט אין ניו יארק טיימס http://www.nytimes.com/2013/10/25/movies/the-pin-a-romance-set-in-world-war-ii.html?_r=0

קאטעגאריע:2013 פילמען
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך פילמען
קאַטעגאָריע:דראמאטישע פילמען
קאטעגאריע:ליבע
קאטעגאריע:קאנאדישע פילמען
קאַטעגאָריע:צווייטע וועלט-מלחמה פילמען
סעינט ווינסענט

**סעינט ווינסענט** (ענגליש: St. Vincent) איז א 2014 אמעריקאנער קאמעדיע פילם וואו עס שפילן בּיל מאָרעי און מעליסע מעקאַרטי, פילמירט אין ניו יארק.

מען האט עס צוערשט געוויזן ביים די 2014 טאראנטאו אינטערנאציאנאלע פילם פעסטיוואל וואו עס האט געווינען א מענטשן'ס אויסוואל אוואורד.

## געשיכטע 
ווינסענט איז א רעטייערטער מלחמה וועטעראן וועלכע טרונקט און געמבלט.

ווען די שכנטע מעגי ציהט זיך אריין בשכנות און נויטיגט זיך אין א בעיבי'ס-היטער פאר איהר זוהן, נעמט ער עס אהן צו טוהן פאר געלט.

ער לערנט איהם אויס ווי אזוי זיך צו פארטיידיגן און קניפט אהן פריינדליכע באציאונגען מיט דאס קינד.

ווען דער טאטע, פון וועמען מעגי איז צוטיילט, ווערט געוואויר דערפון, האלט ער דאס אלס אומ'אחריות'דיג און פארבאט דאס קינד צו האבן קאנטאקט מיט איהם. אבער ווען די שולע מאכט א סעינט (קדוש) פארמעסט, טוהט אליווער דערקלערן אז ווינסענט איז זיין סעינט און היראו.

## שפילער 
*
* מעליסע מעקארטי אלס די מאמע מעגי
*

## לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל http://stvincentfilm.com/
* http://www.imdb.com/title/tt2170593/
* http://www.rottentomatoes.com/m/st_vincent/
* http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=stvincent.htm

קאַטעגאָריע:פילמען
קאַטעגאָריע:קאמעדיע
קאַטעגאָריע:2014
קאטעגאריע:ניו יארק
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
שיטה מקובצת

**שיטה מקובצת** אדער **אסיפת זקנים** איז א ליקוט ספר אויף ש"ס, תלמוד בבלי, צוזאמגענומען דורך רבי בצלאל אשכנזי פון מאנוסקריפטן פון פירושים וואס די גאונים און ראשונים האבן געשריבן.

טייל פון די כתבי יד זענען שוין נישט בנמצא, ממילא פארמאגט דאס ספר א באזונדערע חשיבות.

## מסכתות 
ער האט מחבר געווען אויף כמעט גאנץ ש"ס, אבער נאר אויף די פאלגנדע מסכתות זענען געבליבן:

* מסכת ברכות
* ביצה
* נדרים
* נזיר
* סוטה
* בבא קמא
* בבא מציעא
* בבא בתרא
* כתובות (געווענליך צוטיילט אין צוויי בענדער)

### לעצטנס געדרוקט דורף מכון אופק 
* מגילה
* חולין

### נאר געבליבן טיילווייז 
* גיטין
* קידושין
* יבמות
* יומא
* זבחים
* מנחות
* כריתות
* מעילה
* בכורות
* תמיד
* תמורה

## ספרים 
ווי ער שרייבט האט ער דאס צוזאמגענומען פון די ספרים:
* גליון תוספות
* הר"י מיגאש
* ליקוטי הגאונים - נישט בנמצא
* מהר"י אבוהב
* מעשה רוקח - נישט בנמצא
* פסקי הרא"ש
* ראב"ד
* רבי יצחק בר ששת
* רבי מאיר הכהן פון סרקסטה דער רמ"ך
* רבי מאיר ב"ר שמעון המעילי - נישט בנמצא
* רבי שמעון בר צמח
* רבינו חננאל
* רבינו יהונתן
* רמב"ן
* שיטה לא נודע למי
* תוספות הרא"ש
* תוספות הריטב"א
* תוספות הר"ן
* תוספות הרשב"א
* תוספות שאנץ
* תוספות תלמידי הר"ף
* תוספי תוספות להרא"ש

און נאך

## דרוקן 
* אמסטערדאם תפ"א, בבא מציעא
* ווענעציע תקכ"ב, בבא קמא
* בערלין תקכ"ו, בבא מציעא
* שטראסבורג תקל"ז, כתובות
* מעץ תשכ"ד, ביצה
* לעמבערג תר"כ, ב"ק ב"מ
* וויען תרל"ח, כריתות
* ווארשע תרל"ט, ביצה און נזיר
* ווארשע תרס"ד, כתובות
* ירושלים תשי"ב, זעקס בענדער
* ניו יארק תשט"ו, זעקס בענדער
* ירושלים תשנ"ז, זעקס בענדער דורך הוצאת ב. ברוכמן

קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ברכות
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ביצה
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - מגילה
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - נזיר
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - סוטה
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - נדרים
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - כתובות
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ב"ק
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ב"מ
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ב"ב
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - חולין
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - בכורות
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - תמורה
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - יומא
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - מעילה
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - גיטין
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - קידושין
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - תמיד
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - כריתות
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - יבמות
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - זבחים
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - מנחות
עדגארדא מארטארא

**עדגאַרדא לוי מארטאַראַ** (27סטן אויגוסט 1851 - 11טן מערץ 1940) איז געווען א אידיש קינד, געבוירן אין 1853 אין באלאניע, איטאליע, ווען ער איז געווען אלט זעקס יאר האט א קאטוילישע שטוב דינסט נאכן זיך צעקריגן מיטן עדגארדא'ס מוטער, געטענהט אז ווען עדגארדא איז געווען א קליין איין יעריג קינד האט זי אים געטראגן באפטיזירן ווען ער איז געווען קראנק, און לויט די ארטיגע געזעץ איז דאס קינד א קריסט,

די פאליציי האט פארכאפט עדגארדא און ער איז אנגעקומען קיין רוים וואו ער איז געווארן אויפגעצויגן אין א קאטוילישע אינסטוטוציע, און אויסגעוואקסן א גלח.

קאַטעגאָריע:איטאליענישע יידן
קאַטעגאָריע:גלחים
כארקאוו

**כאַרקאָוו** (אוקראיניש: Харків *כאַרקיוו*; רוסיש: Ха́рьков *כאַרקאוו*), אויך באקאנט אונטערן נאמען **חאַרקעוו**,  איז די צווייטע גרעסטע שטאט פון אוקראינע און די הויפטשטאט פון כארקאוו גובערניע. די שטאט געפינט זיך אין צפון־מזרח פון לאנד וואו די כארקאוו, לאפאַן און אודי טייכן קומען צוזאמען, 410 ק"מ מזרח פון קיעוו. 

כארקאוו האט א מעטרא סיסטעם מיט 30 סטאנציעס.

אין 1900 האבן געוואוינט אין דער שטאט 11,013 יידן.

די כארקאווער יידישע קהילה האט געהאט די צווייטע גרעסטע שול אין גאנץ אייראפע.

כארקאוו איז געווען איינער פון די צילן אין דער 2022 רוסלענדישער אינוואזיע פון אוקראינע, אין דעם שלאכט פון כארקעוו.

## צווילינג שטעט
די שטאט כארקאוו האט די צווילינג שטעט:

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
אויפן שוועל

**אויפֿן שוועל** איז אַ זשורנאַל אויף יידיש וועלכע קומט אַרויס זינט 1941 און ערשיינט הײַנט צו טאָג, דורך דער ייִדיש־ליגע, אומגעפֿער דרײַ מאָל אַ יאָר.

## געשיכטע
[ממוזער|די [זשורנאַל: אויפֿן שוועל]]

דער זשורנאַל גײט אַרױס זינט 1941 (דעמאָלט ווי דער אָרגאַן פֿון דער פֿרײַלאַנד־ליגע פֿאַר טעריטאָריאַליסטישער קאָלאָניזאַציע), דער זשורנאַל גיט זיך אָפּ מיט ייִדיש לעבן, ליטעראַטור, קולטור און לינגװיסטיק דער זשורנאַל איז הײַנט צו טאָג געדרוקט קאָלירט, מיט פֿאָטאָגראַפֿיעס, און ברײטע גלאָסאַרן צו עטלעכע אַרטיקלען כּדי צוצוהעלפֿן דעם נײַערן לײענער. דער זשורנאַל האָט אַן ערך 800 אַבאָנעמענטן .

שעף רעדאַקטאָרן דורכן יאָרן:

1941 -1942: אברהם ראָזין (פסעוודאָנים: בן אדיר).

1942 - 1956: יצחק נחמן שטיינבערג.

1957 - 1979: ד"ר מרדכי שעכטער, לייבל באַיאָן.

1979 - 2005: ד"ר מרדכי שעכטער.

2005 - 2020: שבֿע צוקער.

2020 - ביז הײַנט: ד"ר מרים טרין.

מיטאַרבעטערס זײַנען: גיטל שעכטער־װישװאַנאַט - סטיל־רעדאַקטאָר, יאַנקל סאַלאַנט - קינסטלערישער רעדאַקטאָר. במשך די יאָרן האָבן געשריבן אין אויפֿן שוועל װיכטיקע ייִדישע שרײַבערס ווי: רבֿקה באַסמאַן־בן־חײם, אַהרן גלאַנץ־לעיעלעס, יעקבֿ גלאַטשטײן, אַבֿרהם סוצקעװער, רחל קאָרן, מלך ראַװיטש, און נאָך.

## וועבלינקען 
* וועבזײַטל
* http://yiddish.forward.com/articles/168568/afn-shvel/
*"די ישראלדיקע שפראך: העברעיש לעבט ווידער, יידיש לעבט ווייטער" , פֿון גלעד צוקערמאן, **אויפן שוועל** נ' 337 (2007).

## הערות
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאלן
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך צייטונגען
קעמעראן דיעז

**קעמעראן דיעז** (ענגליש: *Cameron Diaz*) איז אן אמעריקאנע פילם אקטריסע און פראדוצירער און געוועזענע מאדעלקע.

## ביאגראפיע 
זי איז געבוירן דעם 30סטן אויגוסט 1972 אין סאן דיעגא, קאליפארניע.

## פילמאגראפיע 
* די מאסקע
* די קעסטל
* די לעצטע נאכטמאל
* די אנדערע פרויען
* מיין בעסטע פריינד'ס חתונה
* סעקס טעיפ
* שלעכטע לערערין

## באלוינונגען 
פאר איהרע ראלעס אין די פאלגנדע פילמען האט זי געווינען איינס אדער מער אוואורדס:
* וואנילע הימל
* עס איז עפעס וועגן מערי
* שרעק

## וועבלינקען 
* http://www.imdb.com/name/nm0000139/?ref_=tt_cl_t1
* http://www.rottentomatoes.com/celebrity/cameron_diaz/

קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן
קאַטעגאָריע:פילם פראדוצירער
קאַטעגאָריע:מאדעלקעס
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אר קעלי

**אַר קעלי** (ענגליש: *R. Kelly*; געבױרן דעם 8טן אפריל 1967) איז דער צונאָמען פֿון דעם היפּ־האָפּ זינגער **ראבערט סילוועסטער קעלי** (Robert Kelly).

## סינגלען 
* 1994 - "Bump N Grind"
* 1996 - "I Believe I Can Fly"
* 2003 - "(Ignition (Remix"
* 2005 - "Happy People"
* 2007 - "I'm A Flirt"
* 2007 - "Same Girl"
* 2013 - "My Story"
* 2013 - "Cookie"

## וועבלינקען 
* אָפֿיציעלע װעבזײַטל

קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
פראטאפלאנעטארישער דיסק

אַ פּראָטאָפּלאַנעטאַרישער דיסק (ענגליש: *protoplanetary disk*) איז אַ ראָטירנדיקער, אַרומשטערנישער דיסק, װאָס רינגלט אַ יונגן, נײַ פֿאָרמירטן שטערן, אַ T־שור־שטערן  אָדער אַ הערביג־Ae/Be־שטערן. דער פּראָטאָפּלאַנעטאַרישער דיסק מעג אױך געקלערט װערן, װי אַ װאַקסונגדיסק פֿאַר דעם שטערן אַלײן, װײַל גאַזן און אַנדערע מאַטעריע מעגן האַלטן און אין פֿאַלן פֿון דעם אינערלעכן ראַנד פֿון דעם דיסק אויף דער שטערנפֿלאַך. מען זאָל אָבער ניט מבֿלבל זײַן דעם דאָזיקן פּראָצעס מיט דעם פּראָצעס, װאָס מען גלויבט, אַז ער בויט די פּלאַנעטן.

קאַטעגאָריע:פלאנעטן
קאַטעגאָריע:קאסמאס וויסנשאפט
יוניטעריען

**אוניטארישער אוניווערסאליזם** (ענגליש: *Unitarian Universalism*) איז א ליבעראלע רעליגיע געגרינדעט אין 1961 דורך א פאראייניגונג צווישן די **אמעריקאנישע אוניטארישע אסאסיאציע** וועלכע איז געשאפן אין 1825 און די **אוניווערסאליסטישע קירכע פון אמעריקע** געשאפן אין 1866.

זי פארמאגט ארום אכט הונדערט טויזנט מיטגלידער איבער דער וועלט פארבונדן צו די צוויי הויפט ארגאניזאציעס אין די פאראייניגטע שטאטן און אין קאנאדע, וועלכע פארמאגן עטליכע טויזנט קלויסטערס אונטער זיך.

## הויפט פרינציפן 
איהר הויפט שיטה איז אז יעדעם'ס אינדיווידועלע מיינונג איז אנגענומען און עס קוראדזשירט צו טראכטן זעלבסטשטענדיג, אנדערש ווי רוב אנדערע רעליגיעס וואס זאגן גענוי וואס דו 'מוזט' טראכטן און גלויבן.

זיי רעספעקטירן יעדעמס מיינונג און גלייבן אז מ'קען זיך לערנען פון יעדעם. יעדער מענטש איז דארט וועלקאם, אפילו אטעיסטן.

זיי גלויבן אין פרייהייט, פרידן און גערעכטיגקייט פאר יעדן.

## וועב לינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל
* א יו-טוב ווידעאו וואס ערקלערט וואס אוניטארישע אוניווערסאליזם איז
* https://www.youtube.com/watch?v=wSxYpuuSKGY

קאַטעגאָריע:רעליגיע
קאַטעגאָריע:טעאלאגיע
קאַטעגאָריע:מענטשליכע באציאונגען
טאני אבאט

קליין|לינקס
**אנטאני דזשאן "טאני" אַבאט** (; געב' דעם 4טן נאוועמבער 1957) איז געווען דער 28סטער פרעמיער מיניסטער פון אויסטראליע, פונעם 18טן סעפטעמבער 2013 ביזן 14טן סעפטעמבער 2015, און דער פירער פון דער ליבעראלער פארטיי פון 2009 ביז 2015. אין 2015 האט ער פארלוירן א פארמעסט מיט מאלקאלם טערנבול וואס האט איבערגענומען פון אים אלס פירער פון דער פארטיי און פרעמיער מיניסטער.

אבאט איז געבוירן געווארן אין לאנדאן, ענגלאנד, צו אן ענגלישן פאטער און אן אויסטראלישן מוטער. ער האט עמיגרירט קיין אויסטראליע מיט זיינע עלטערן אין 1960.

קאַטעגאָריע:פרעמיער מיניסטארן פון אויסטראליע
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן