משה בערגמאן

רבי **משה בערגמאן** (כ"ט בשבט ה'תרס"ט – י״א טבת ה'תשל"ז, 21 דעצעמבער 1977) איז געווען דער ראש ישיבה אין מירון, און דערנאך דער ראש ישיבה פון רשב"י ישיבה אין בני ברק.

## אירע באלקן 
געבוירן אין ירושלים, זון פון הרב אליעזר בערגמאן, אפשטאמיגע פון הרבנים רבי אליעזר בערגמאן, ראב"ד ירושלים רבי משה נחום וואלענשטיין און רבי נחום לעווי פון שאדיק. געלערנט אין ישיבת עץ חיים ביי רבי איסר זלמן מלצר און רבי שמואל גדליה ניימאן  . ער האט געהייראט אלטא ליבא רייזיל, טאכטער פון רבי יונה זאב הערשלער פון ירושלים, און נאכדעם וואס זי איז נפטר געווארן פון טיפוס אין תרצ"ז, האט ער ווידער חתונה געהאט מיט רחל (נפטר ניסן תשנ"ז ). נאך איר טויט האט ער חתונה געהאט מיט שרה ווייץ דעם דריטן טאג.

נאך זיין חתונה האט ער זיך באטייליגט אין פארשפרייטן תורה און ארגאניזירן שיעורי תורה פאר בעלי בתים אין ירושלים. אין די 1930ער און 1940 ער יארן האט ער געדינט אלס רב אין פארשידענע בתי כנסת אין ירושלים, אריינגערעכנט דעם בית כנסת זוהרי חמא . 

אין 1938 איז ער באשטימט געווארן אלס "שומר תקנות" פון דער אלגעמיינער חברה קדישא פון די "כוללות אשכנזים" אין ירושלים. אין דעם מעמד האט פריער פארנומען דער גאון רבי דוד בהר"ן, און איז אויפגעשטעלט געווארן רבי משה אויף זיין ארט, אלץ חבר פון חברא קדישא און א ירושלמי מדורות  . נאָך דעם האָט ער אַרויסגעגעבן, אין יאָר תשע"א, זײַן םפר "זיבולא בתרייתא", וואָס האַנדלט מיט הלכות קבורה לויטן ירושלימער מנהג . דער ספר איז באשטעטיגט געווארן דורך די רבנים פון ירושלים, אריינגערעכנט רבי שמשון אהרן פּאָלאנסקי און רבי זעליג ראובן בענגיס .

נאכן אויפשטעלן די מדינה האט ער געגרינדעט דעם תלמוד תורה אין יהוד.

## מירון צייַט 
אין די 1950ער יאָרן האָט ער זיך אָפּגעגעבן מיט לערנען קבלה, און דערפֿאַר האָט ער זיך באַזעצט אין מירון, און דערנאָך האָט ער זיך אײַנגעגעבן צו גרינדן דאָרט אַ ישיבה, דורכגיין צווישן די עמיגראַציעס און די עולים-ייִשובים און זיי פאַרבעטן לערנען אין זיין ישיבה. ער וואָלט צושטעלן זיינע סטודענטן מיט לאַדזש און עסן און זאָרגן פֿאַר יתומים און די ומבאַקוועם  . ווען די בחורים האבן זיך מרד געווען, האט ער זיך געוואנדן צו די זקנים פון דער אלטער בר יוחאי ישיבה, און געבעטן זיי זאלן אים ערלויבן צו רעמאָנטירן די חורבות פון דעם ישיבה בנין כדי עס צו פארברייטערן, און מיט זייער הסכמה האט ער פארריכט און רעמאָנטירט דעם בנין, וואָס איז געווען מערסטנס חרובֿ דורך די אַראַבער, איידער די גרינדונג פון די שטאַט. ר׳ משה האט באזארגט זיינע תלמידים מיט וואוינארטן און דריי סעודות יעדן טאג, כדי זיי זאלן קענען זיצן און לערנען תורה מיט פלייסיגקייט און נישט געשטערט ווערן. װען ער האט זיך דערװוסט, אז אין דער ישיבה, זענען פאראן תלמידים יתומים, האט ער אנגעהויבן זארגןן פאר די קלײדער פון ד י תלמידי ם און פארזארגט פאר זײער אלע באדערפענישן . כדי צו דערלויבן די בחורים, וועמענס עלטערן האבן זיי נישט געקענט אונטערשטיצן אין דער צוקונפט, האט די הנהלה פון דער ישיבה געזיכערט צו פירן אין אירע ווענט שיעורים אין מלאכת שוחט און שרייבן, ווי אויך שנײַדער, , עלעקטרישע פאַרריכטן און קאָכן. נאכדעם וואס אין 1957 האבן זיך געטוישט די באדערפענישן פון דער געגנט און די באדערפענישן פון די בחורים, און דערפאר האט די ישיבה אויך געטוישט איר פנים און געווארן א טעכנאלאגישע ישיבה, און די לימודים פעלדער זענען געווען ראמען און אויטא מעכאניקעס, האט הרב בערגמאן פארלאזט דאס דארף און זיך אריבערגעצויגן וואוינען אין בני ברק, וואו ער האט ווידער אויפגעשטעלט זיין ישיבה, ישיבה רשב"י.

ער איז נפטר געווארן אין תרצ"ח און איז נקבר געווען אויפן הר הזיתים אין ירושלים .

## זײן פאמיליע 
זיינע זין (פון זיין ערשטע ווייב) זענען: 

* הרב מאיר צבי בערגמאן 
* נחום, וואס איז איבערגעטריבן געווארן דורך אן אראבער נעבן רחל'ס קבר.

זיינע טעכטער (פון זיין צווייטער ווייב): 

* צביה זלאטא - ווייב פון רבי יעקב גאלדמאן, מוטער פון  רבי אליעזר גאלדמאן, זוועהילער רבי אין אמעריקע  
* אסתר - ווייב פון רבי ישראל צבי יאיר דאנציגער, דער היינטיגער אלעקסאנדער רבי 

## זיינע ביכער 
* 'זיבולא בתרייתא' אויף דיני קבורת מתים, און די מינהגים פון ירושלים פון צייט פטירה ביז ציבולה אין תראייתא (סיום קבורה), תשנ"א. עס איז געדרוקט געווארן אין א צווייטער אויסגאבע אין 5776 . אין אנהייב פונעם ספר זענען פארעפנטלעכט ברייוו הסכמה פון די גרויסע רבנים פון ירושלים פון אלע תורה קרייזן, צווישן זיי די רבנים פון דער עדה החרדית הרב יוסף צבי דושינסקי, הרב זעליג ראובן בנגיס און חברי בית דינו הרב פנחס . עפשטיין און רבי דוד יונגרעיז, דער רב פון בית הדין די חסידים אין ירושלים, רבי ישראל זאב מינצבערג, רבי שמשון אהרן פּאָלנסקי, רב פון ירושלים רבי צבי פסח פרענק און רבי אליהו רם, און דער ראש ישיבת מרכז רב. יעקב משה חרלף .
* 'גמלא ותיתורא' וועגן עניני חינוך, וועגן חינוך אין הלכה און פעדאגאגיע, ירושלים, תשנ"ז.
* 'עתיר פומבי', באמערקט אויף די דברי רשב"י אין ש"ס, מדרשים און אין זוהר . ארויסגעגעבן דורך דער בני ברק רב הישיבה, תשמ"ג.קליין| זיין בוך 'עתיר ציבור'

## פונדרויסנדיק לינקס 
* דער בוך **Zibula in Tarita, Hiberbox** וועבזייטל
* כרטיס קבר רבי משה ברגמן   2022
* אנציקלופדיה של בוני וחלוצי הישוב, הרב משה בערגמאַן 
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
קאַטעגאָריע:בלעטער מיט דאטע גרייזן