open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
קינג דזשארזש גאס, תל אביב

**קינג דזשארזש גאס** (אויך באקאנט אלס **קינג דזשארזש**) איז איינע פון די הויפט גאסן פון דער שטאט תל אביב. די גאס שטרעקט זיך פון מאסאריק פלאץ אין צפון ביז מגן דוד סקווער אין דרום, וואו עס טרעפט זיך אלענבי און שינקין גאס, בצלאל מארק, כרמל מארק און די פוסגייער נחלת בנימין גאס. די גאַס האט א נאָמען נאָך דזשארזש דער פינפטער, מלך פונעם פֿאַראייניקטן קעניגרייך אין  אָנהייב פון די בריטישער מאַנדאַט יארן.

## וויכטיקע אויף דער גאַס 
* דיזינגאָף צענטער איז די ערשטער איינקויף צענטער אין ישראל
* מאיר גאָרטן, גערופֿן נאָך מאיר דיזנגאָף, דער ערשטער בירגערמייַסטער פון תל אביב.
* די געביידע פון זאב פעסטונג, וואו עס געפינען זיך די ליכוד אינסטיטוציעס און דער אצ"ל מוזיי.
* נעבן דער געביידע פון זאב פעסטונג, אין מיטן וועג, וואקסן סיקאמארן פון די ערשטע יארן פון תל אביב .
* כיכר מגן דוד
* בצלאל מארק און כרמל מארק
קאַטעגאָריע:תל אביב
קאַטעגאָריע:דפים עם תרגומים שלא נסקרו
קאַטעגאָריע:גאסן
יידישלאנד (זשורנאל)

"ייִדישלאַנד" איז אַן אומאָפּהענגיקער ליטעראַרישער קוואַרטאַלניק, וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין 2018 דורך די ישׂראלדיקע שריפֿטשטעלער וועלוול טשערנין און מיכאל פֿעלזענבאַום בײַ דער שטיצע מצד דעם פֿאַרלאַג "אָלניאַנסקי טעקסט". ער דערשײַנט אין צוויי טיראַזשן – אין ישׂראל און אין שוועדן. מיטגלידער פֿון דער רעדקאָלעגיע זײַנען, חוץ די גרינדער, ניקאָלײַ אָלניאַנסקי (שוועדן), דובֿ־בער קערלער (ישׂראל - פֿשאַ), וואַלערי דימשיץ (רוסלאַנד) און יעלענע סאַראַשעווסקאַיאַ (ביראָבידזשאַן). צווישן די מחברים פֿונעם זשורנאַל זײַנען די דיכטער און פּראָזאַיִקער רבֿקה באַסמאַן בן־חיים, פֿעליקס חיימאָוויטש, משה לעמסטער, ישׂראל נעקראַסאָוו, ירמיהו־אהרן טאַוב, יואל מאַטוועיעוו, שלום בערגער, ברוריה וויגאַנד, חיים סאָקאָל, מאַרעק טושעוויצקי, שירי שאַפּיראַ, דוד־עומר כּהן אא. חוץ דער אָריגינעלער קינסטלערישער ליטעראַטור, פֿאַרעפֿנטלעכט דער זשורנאַל איבערזעצונגען פֿון אַנדערע שפּראַכן, ווי אויך וויסנשאַפֿלעכע און קריטישע אַרטיקלען אין געביט פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור, פֿאָלקלאָר, טעאַטער, שפּראַך־קענטעניש וכּדומה. "ייִדישלאַנד" אַנטהאַלט באַשטענדיקע רובריקעס: "נײַע ביכער", "אַ נײַ זינגליד" און "מאַטעריאַלן צום לעקסיקאָן פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור אינעם 21טן יאָרהונדערט".

## זעט אויך 
## רעפערענצן
## וועבלינקען
https://www.facebook.com/yidishland

קאַטעגאָריע:
רפאל אָראָזקאָ מאַאַסטרע

**רפאל דזשאָסע אָראָזקאָ מאַאַסטרע** (שפאניש: *Rafael José Orozco Maestre*; 24 סטן מערץ, 1954 - 11סטן יוני, 1992) ער איז געווען אַ לאטיין-אמעריקע זינגער און קאָמפּאָזיטאָר, גרינדער און פירן זינגער פון דער גרופּע *Binomio de oro*. ער איז געווען איינער פון די בעסטע זינגער אין קאלאמביע. ער וואַן 16 גאָלד רעקאָרדס און צוויי פּלאַטינום רעקאָרדס פֿאַר מיליאָנער פארקויפונג ווערלדווייד.

## אלבאמען 
* 1975 - *Adelante*
* 1975 - *Con emoción*
* 1977 - *Binomio de oro*
* 1977 - *Por lo alto*
* 1978 - *Enamorado como siempre*
* 1978 - *Los Elegidos*
* 1979 - *Súper vallenato*
* 1980 - *Clase aparte*
* 1980 - *De caché*
* 1981 - *5 años de oro*
* 1982 - *Festival vallenato*
* 1982 - *Fuera de serie*
* 1983 - *Mucha calidad*
* 1984 - *Somos vallenato*
* 1985 - *Superior*
* 1986 - *Binomio de oro*
* 1987 - *En concierto*
* 1988 - *Internacional*
* 1989 - *De Exportación*
* 1990 - *De fiesta con binomio de oro*
* 1991 - *De américa*
* 1991 - *Por siempre*

## וועבלינקען 
* Discogs https://www.discogs.com/artist/5121026
* MusicBrainz https://musicbrainz.org/artist/51821023-677b-4705-9611-beb722065057

קאַטעגאָריע:ביאגראפיע שטומף
קאַטעגאָריע:קאָלאָמביאַנס
רענוי

**רענוי (****)** איז אַ פראנצויזישער מאַשין פאַבריקאַנט. ער איז געגגרינדעט געווארן אין 1899. ער פּראָדוצירט פּאַסאַזשירן אויטאס, וואַנס, בוסן און לאסטמאשינען. 

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
טאיאטא

**טאיאָטאַ** איז אַ יאַפּאַנישער אויטאמאבילן פאַבריקאַנט געגרינדעט אין 1937 דורך קישיראָ טאיאָדאַ. ער איז דער וועלט'ס צווייט גרעסטער מאַשין פאַבריקאַנט, נאָך דער פאָלקסוואַגן גרופע. זיי פאבריצירן אויטאמאבילן, וואָגנס, בוסן, לאסטמאשינין און ראָבאטן. 

## וועבלינקען
* 

* אפֿיציעלע וועבזייַטל 

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
פאלקסוואגן

**פֿאָלקסוואַגן** איז אַ דייַטשער מאָטאָר־פֿאָרמיטל פאַבריקאַנט באזירט אין וואָלפֿסבורג, נידער-זאקסן, דייַטשלאַנד. ער איז געגרינדעט געווארן אין 1937 דורכן דייַטשער אַרבעטס פראָנט אונטער דער נאַצי פארטיי. 

זיינע מאָדעלן זענען דער פֿאָלקסוואַגן ביטל (וואָס איז דער איקאָנישער מאָדעל פון דער פירמע), פֿאָלקסוואַגן גאָלף (די מערסט פֿארקויפטער מאָדעל פון דער פירמע), פֿאָלקסוואַגן פּאָלאָ, פֿאָלקסוואַגן טיגואַן, פֿאָלקסוואַגן טוראַן און פֿאָלקסוואַגן טואַרעג.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
דזשיפ

**דזשיפּ** איז אַן אמעריקאנישע אויטאָמאָביל פֿירמע געגרינדעט אין 1943. דזשיפּ איז געווארן א טייל פון קרייסלער אין 1987.

דזשיפּ׳ס קראַנט פּראָדוקט קייט באשטייט בלויז פון ספּאָרט פֿאָרמיטלען.

אין 2021 האט די מולטי-נאַציאנאַלע פירמע סטעלאַנטיס באזירט אין אמסטערדאם, אויסגעקויפט דזשיפ.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
לאַנד ראָווער

**לאַנד ראָווער** איז אַ בריטיש סאָרט געגרינדעט אין 1948, וואָס איז מערסטנס פּראָדוצירן פיר-ראָד פאָר, אַוועק-וועג טויגעוודיק פֿאָרמיטלס. עס איז אָונד דורך מאַלטיינאַשאַנאַל מאַשין פאַבריקאַנט דזשאַגואַר לאַנד ראָווער (JLR), זינט 2008 אַ סאַבסידיערי פון ינדיאַ ס טאַטאַ מאָטאָרס.

אין 1994, ראָווער גרופע, אַרייַנגערעכנט לאַנד ראָווער, איז קונה דורך במוו. אין 2000, ראָווער גרופע איז צעבראכן געווארן דורך במוו און לאַנד ראָווער איז געווען סאָלד אויף פארד מאָטאָר פֿירמע, און איז געווארן אַ טייל פון זיין פּרעמיער אַוטאָמאָטיווע גרופע.

סטאַרטינג מיט די פיל מער אַפּמאַרקיט 1970 ראַנגע ראָווער, און סאַבסאַקוואַנט ינטראַדאַקשאַנז פון די מיטן-קייט אנטדעקונג און פּאָזיציע-מדרגה פרעעלאַנדער שורה (אין 1989 און 1997), ווי געזונט ווי די 1990 ארץ ראָווער דעפענדער דערפרישן, די מאַרק הייַנט כולל דריי מאָדעלס פון דיסקאָווערי , פיר פאַרשידענע מאָדעלס פון ראַנגע ראָווער, אַרייַנגערעכנט די פלאַגשיפּ מאָדעל פון ראַנגע ראָווער סעריע, ראַנגע ראָווער אַוטאָביאָגראַפי געשאפן פון 2012 צו 2021, וואָס איז געווען דער פערט אין די קייט ראָווער מאָדעל שורה.

אין 2004, לאַנד ראָווער ינטראָודוסט ראַנגע ראָווער ספּאָרט, אַ מיטל-גרייס לוקסוס סווו וואָס איז איינער פון זייער בעסטער סעלינג מאָדעלס. עס איז געשאפן דורך לאַנד ראָווער לטד פון 2004 צו 2012 און דורך דזשאַגואַר לאַנד ראָווער זינט 2013.

זינט 2010, לאַנד ראָווער האָבן אויך באַקענענ אַ נייַע מאָדעל, די עוואָקווע. אין 2017, נאָך די הצלחה פון די ראַנגע ראָווער עוואָקווע, לאַנד ראָווער ינטראָודוסט די ראַנגע ראָווער וועלאַר, וואָס איז באזירט אויף די דימענשאַנז פון עוואָקווע.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
טאַטאַ מאָטאָרס

**טאַטאַ מאָטאָרס** לימיטעד איז אַן אינדיאַנישער מולטינאציאנאלע אָטאַמאָוטיוו מאַנופאַקטורינג פירמע, כעדקאָרטערד אין מומבאַי, ינדיאַ, וואָס איז אַ טייל פון די טאַטאַ גרופע. די פירמע טראגט פּאַסאַזשיר קאַרס, טראַקס, וואַנס, קאָוטשיז און בוסעס.

אַמאָל באַוווסט ווי טאַטאַ אינזשעניריע און לאָקאָמאָטיווע פֿירמע (TELCO), די פירמע איז געגרינדעט אין 1945 ווי אַ פאַבריקאַנט פון לאָוקאַמאָוטיווז. די פירמע האט מאַניאַפאַקטשערד זיין ערשטער געשעפט פאָרמיטל אין 1954 אין אַ מיטאַרבעט מיט דאַימלער בענז AG, דורך פאָרמינג אַ שוטפעס, און זייער קוואַפּעריישאַן לאַסטיד ביז 1969. 

טאַטאַ מאָטאָרס הויפּט סאַבסידיעריז אַרייַננעמען בריטיש פּרעמיע מאַשין פאַבריקאַנט דזשאַגואַר לאַנד ראָווער (דער פאַבריקאַנט פון דזשאַגואַר און לאַנד ראָווער קאַרס) און די דרום קאָרעיִש געשעפט פאָרמיטל פאַבריקאַנט טאַטאַ דאַעוואָאָ.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל 

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
פּלאַסאַן סאַסאַ

**פּלאַסאַן סאַסאַ** (ינקאָרפּערייטיד ווי פּלאַסאַן סאַסאַ לטד) און אַמאָל ווי פּלאַסאַן סאַסאַ (ACS) לטד איז אַן ישראל-באזירט פאָרמיטל פאַבריקאַנט.

פּלאַסאַן סאַסאַ, געגרינדעט אין 1985, דעוועלאָפּס, מאַניאַפאַקטשערערז און אַסעמבאַלז מנהג-געבויט פאָרמיטל פאנצער סיסטעמען און שאַסי אַרויף-פאנצער דיזיינז ווי געזונט ווי אַד-אויף פאנצער פּראַטעקשאַן קיץ פֿאַר לייטווייט מיליטעריש טאַקטיש טראַקס און אַפּקס [ווהעעלעד און שפּירט], פֿאַר פאַרפעסטיקט און ראָוטיישאַנאַל פליגל ערקראַפט, געשעפט פֿאָרמיטלס, און איז אַ הויפּט סאַפּלייער פון פּערסאַנעל שוץ פאנצער. 

פּלאַסאַן סאַסאַ ינאָווויישאַנז אַרייַננעמען וועהיקולאַר קאַבינע, שאַסי און כאַל פאנצער קיץ צו באַשיצן מיליטעריש פּערסאַנעל און ויסריכט אויף MaxxPro, MRAP (מייַן קעגנשטעליק און אַמבוש פּראָטעקטעד) און M-ATV (אַלע-טעריין) פֿאָרמיטלס. 

אין 2021, עס קונה די גריכיש-באזירט פאָרמיטל פאַבריקאַנט ELVO.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל 

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
קיאַ

**קיאַ קאָרפּאָראַטיאָן**, קאַמאַנלי באַוווסט ווי קיאַ, איז אַ דרום קאָרעיִש מולטינאציאנאלע אויטאָמאָביל פאַבריקאַנט כעדקאָרטערד אין סעאָול, דרום קארעע.

עס איז דרום קארעע'ס צווייט גרעסטער אויטאָמאָביל פאַבריקאַנט, נאָך איר פאָטער פירמע, היונדאַי מאָטאָר פֿירמע, מיט פארקויפונג פון איבער 2.8 מיליאָן פֿאָרמיטלס אין 2019. זינט 2015, די קיאַ קאָרפּאָראַטיאָן איז אַ מינאָריטעט אָונד דורך היונדאַי, וואָס האלט אַ 33.88% פלעקל וואָס איז וואַליוד בייַ בלויז איבער $ 6 ביליאָן.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
שרגא פייוול דאנציגער

רבי **שרגא פֿייוול דאַנציגער** (נפטר כ"ב תשרי ה'תר"ט, 19טן אקטאבער 1848) פון גריצא איז געווען א פוילישער אדמו"ר און רב, און פירער פון די ווארקער חסידים נאך דער פטירה פון רבי יצחק ווארקער. זיין זון איז געווען הרב יחיאל דאנציגער, גרינדער פון דער אלעקסאנדער דינאסטיע.

## לעבנסגעשיכטע 
רבי שרגא פייוול איז געווען א זון פון רבי צבי הירש פון ווארשע, א מחותן מיט רבי לוי יצחק בערדיטשעווער. ער איז געווען א תלמיד פונעם ״נתיבות״, הרב יעקב פון ליסא. אונטער דער השפּעה פון זיין שוואגער רבי מאיר חיים, א פּלימעניק פון רבי לוי יצחק בערדיטשעווער, איז ער צוגעצויגן געווארן צו  חסידות, און איז געפארן צום רבי פון לובלין. נאך דער פטירה פונעם רבי פון לובלין איז ער געווארן א חסיד פון רבי שמחה בונים פון פרשיסחא. ער איז געווען איינער פון די פינף תלמידים וואס דער רבי ר' בונים האט געשיקט אויף דער גרויסער אוסטילער חתונה צו פארטרעטן די פשיסחער שיטה. ער איז געגאנגען אויף דער דאָזיקער חתונה אלס "חסיד".

נאך רבי בונים'ס פטירה, האט ער צוזאמען מיט רבי יעקב אריה פון ראדזימין און רבי יצחק פון ווארקא, אויפגענומען זיין זון רבי אברהם משה פון פשיסחא אלס רבי, און נאך זיין פטירה איז ער געשטאנען אין שפיץ פון די חסידים פון רבי איציקל ווארקער. נאך דער פטירה פון רבי יצחק אין יאר תר"ח, האט מען אים אויפגענומען אלס רבי, און שבועות זענען געקומען צו זיין הויף אין שטאט מאקאווע טויזנטער ווארקער חסידים. נאך א האלב יאר איז ער נפטר געווארן און די רביסטעווע איז אריבער צום זון פון רבי יצחק, רבי מנחם מענדל פון ווארקא.

רבי פייוול האט געדינט אלס רב אין עטלעכע קהילות אין פוילן, שעפס, גאָמבין, גריצע און מאַקאווע.

זיינע זין זענען געווען רבי לוי יצחק, איידעם פון רבי שמחה בונים פון פשיסכע, און רבי יחיאל דאנציגער, גרינדער פון דער אלעקסאנדער הויף, וואס האט געפירט נאך רבי בעריש ביאלער, דער ממלא מקום פון רבי מענדל פון ווארקא. זיין איידעם הרב ראובן יהודה (לייב) נויפֿעלד איז געווען רב פון דער קהילה אין נאָווידוואָר.

קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:ווארקא
שרגא_פייוול_דאנציגער
צענטראל-אייראפעישער אוניווערסיטעט

**דער צענטראַל־אייראפעישער אוניווערסיטעט** (ענגליש: Central European University; אונגעריש: Közép-európai Egyetem) איז אַ פּריוואַטער פֿאָרשונג אוניווערסיטעט אין עסטרייך, אונגארן און די פאַראייניקטע שטאַטן, מיט קאַמפּוסן אין ווין און אין בודאַפּעסט. דער אוניווערסיטעט איז באַוווסט פֿאַר זיין פֿאָקוס אויף סאציאלע וויסנשאפטן און כיומאַניטיז, אַ נידעריק תּלמיד-צו-פיייקייַט פאַרהעלטעניש און די פאַרשיידנקייַט פון אינטערנאַציאָנאַלע סטודענטן וואָס לערנען דאָרט. א הויפט פּרינציפּ אין דער מיסיע פון ​​דער אוניווערסיטעט איז צו העכערן אַן אָפֿן געזעלשאַפט. די הויפט אייראפעישער אוניווערסיטעט איז איינער פון די אַכט מיטגלידער פון די CIVICA בונד, אַ גרופּע פון ​​​​אייראפעישער העכער דערציונג אינסטיטוציעס אין די סאציאל ססיענסעס, כיומאַניטיז, געשעפט אַדמיניסטראַציע און עפנטלעך פּאָליטיק, אַזאַ ווי די פּאַריז אינסטיטוט פון פּאָליטיש וויסנשאַפֿט, די לאָנדאָן שולע פון ​​עקאנאמיק און פּאָליטיש וויסנשאַפֿט און די סטאָקכאָלם שולע פון ​​עקאָנאָמיק.

דער אוניווערסיטעט איז געגרינדעט געוואָרן אין 1991 דורכן ביליאַנער פילאַנטראָפּ דזשאָרדזש סאָראָס, וועלכער האָט אים געגעבן אַ פאָנד פון 880 מיליאָן דאָלער, וואָס האָט געמאַכט דעם אוניווערסיטעט פון די רייכסטע אין אייראָפּע, רעלאַטיוו צו די צאָל סטודענטן וואָס לערנען דאָרטן. די אוניווערסיטעט באשטייט פון 13 אַקאַדעמיק דיפּאַרטמאַנץ און 17 פאָרשונג סענטערס, אין אַדישאַן צו די שולע פון ​​פּובליק פּאָליטיק און די שולע פון ​​דאָקטאָראַל סטודיעס אין פּאָליטיש וויסנשאַפֿט, פּובליק פּאָליטיק און אינטערנאַציאָנאַלע באַציונגען. צווישן די גראַדזשאַוואַץ פון דער אוניווערסיטעט זענען פּראָמינענטע פּאָליטיקער, אַקאַדעמיקער און אַקטיוויסטן, ווי דער געוועזענער פּרעזידענט פון גרוזיע, גיאָרגי מאַרוואַלשווילי.

## ארויסגעבן די ביכער
* Rudolf Klein, **Synagogues In Hungary, 1782-1918**, 2002, 
* Heiko Haumann, **A History of East European Jews**, 2002, 
* Moshe Idel, **Ascensions on High in Jewish Mysticism: Pillars, Lines, Ladders**, 2005, 
* Susanne Cohen-Weisz, **Jewish Life in Austria and Germany Since 1945**, 2016, 
קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן
קאַטעגאָריע:עסטרייך
קאַטעגאָריע:אונגארן
סקאָדאַ

**סקאָדאַ** איז אַ טשעכישער מאַשין־פֿאַבריקאַנט געגרינדעט אין 1925 און הויפטקווארטירט אין מלאַדאַ באָלעסלאַוו, טשעכיי. סקאָדאַ וואָרקס איז געווארן נאציאנאליזירט אין 1948. נאָך 1991, עס איז ביסלעכווייַז פּריוואַטיזירט צו דער דייַטשער פֿאָלקסוואַגן גרופע, און געווארן אַ פּאַרטיייש סובסידיערי אין 1994 און אַ גאַנץ  סאַבסידיערי אין 2000.

סקאָדאַ אויטאמאבילן ווערן פארקויפט אין איבער 100 לענדער. אין 2018, האט די גארע גלאבאלע פארקויפונג דערגרייכט 1.25 מיליאָן איינצן.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
סוזוקי

**סוזוקי** מאָטאָר קאָרפּאָראַציע איז אַ יאַפּאַנישע מולטינאציאנאלע קאָרפּאָראַציע הויפטקווארטירט אין מינאַמי-ku, האַמאַמאַטסו, יאַפּאַן. סוזוקי פֿאבריצירט אויטאַמאָבילן, מאָטאָרסיקלעס, אַלע-טעריין וועהיקלעס (אַטוו), אַוטבאָרד מאַרינע ענדזשאַנז, ווילטשערז און פאַרשידן אנדערע קליין אינערלעך-פארברענונג מאטארן.

אין 2016, סוזוקי איז געווען דער עלפט גרעסטער אויטאָומאַקער דורך פּראָדוקציע ווערלדווייד.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
מיצובישי מאָטאָרס

**מיצובישי מאָטאָרס קאָרפּאָראַטיאָן** איז אַ יאַפּאַניש מאַלטינאַשאַנאַל ויטאָמאָביל פאַבריקאַנט מיט כעדקאָרטערד אין מינאַטאָ, טאָקיאָ, יאַפּאַן. די פירמע איז ערידזשנאַלי געגרינדעט אין 1970 פון די אָטאַמאָוטיוו אָפּטייל פון מיצובישי העאַווי ינדוסטריעס. אין 2011, מיצובישי מאָטאָרס איז געווען די זעקסט-גרעסטן יאַפּאַניש אָטאָומאַקער און דער 19-גרעסטער ווערלדווייד לויט פּראָדוקציע.

זינט אקטאבער 2016, מיצובישי איז 1/3 (34%) אָונד דורך ניסן, אַזוי אַ טייל פון די רענוי-ניססאַנ-מיצובישי אַלליאַנסע. 

אין דערצו צו זיין אַ טייל פון די רענוי-ניססאַנ-מיצובישי אַלליאַנסע אַלליאַנסע, עס איז אויך אַ טייל פון מיצובישי Keiretsu, אַמאָל די ביגאַסט אינדוסטריאלי גרופּע אין יאַפּאַן. 

מיצובישי פוסאָ טראַק און באס קאָרפּאָראַטיאָן, וואָס בויען געשעפט-מיינונג טראַקס, בוסעס און שווער קאַנסטראַקשאַן ויסריכט, איז געווען אַמאָל אַ טייל פון מיצובישי מאָטאָרס, אָבער איז איצט אָונד דורך דייַטש אָטאַמאָוטיוו קאָרפּאָראַציע דאַימלער טראָק, מיט מיצובישי האלט צו פאַרמאָגן אַ קליין פלעקל.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
פּאָרש

**פּאָרש אַג** איז אַ דייַטש מאַשין פאַבריקאַנט וואָס ספּעשאַלייזיז אין הויך-פאָרשטעלונג ספּאָרט קאַרס, סוווס און סידאַנז, מיט הויפּטקוואַרטיר אין שטוטגאַרט, באַדען-ווירטטעמבערג, דייַטשלאַנד.

די פירמע איז אָונד דורך וואָלקסוואַגען אַג, אַ קאַנטראָולינג פלעקל פון וואָס איז אָונד דורך פּאָרש אַוטאָמאָביל האָלדינג SE. פּאָרש'ס איצטיקע ליינאַפּ ינקלודז די 718 באָקססטער / קיימאַן, 911 (992), פּאַנאַמעראַ, מאַקאַן, קייען.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
אָפּעל

**אָפּעל אַוטאָמאָבילע GmbH** איז אַ דייַטש אויטאָמאָבילן פאַבריקאַנט וואָס איז געווען אַ סאַבסידיערי פון סטעלאַנטיס זינט 16 יאנואר 2021. עס איז געווען אָונד דורך די אמעריקאנער אָטאָומייקער אַלגעמיינע מאָטאָרס פון 1929 ביז 2017 און די PSA גרופע, אַ פאָרויסגייער פון סטעלאַנטיס, פֿון 2017 ביז 2017. אָפּעל פאָרמיטלס זענען סאָלד אין די פֿאַראייניקטע מלכות ווי וואַוקסהאַל. עטלעכע אָפּעל פֿאָרמיטלס זענען געווען ינזשענירעד אין אַוסטראַליאַ אונטער די האָלדען סאָרט ביז 2020 און אין צפון אַמעריקע און טשיינאַ אונטער די בויקק, סאַטורן און קאַדיללאַק בראַנדז.

אָפּעל טראַסעס זיין רוץ צו אַ נייען מאַשין פאַבריקאַנט געגרינדעט דורך אדם אָפּעל אין 1862 אין רוסלסהיים בין הויפּט. די פירמע האט אנגעהויבן פּראָדוצירן בייסיקאַלז אין 1886 און געשאפן זייַן ערשטער אויטאָמאָביל אין 1899. מיט די אָפּעל RAK פּראָגראַם, די וועלט'ס ערשטער ראַקעט פּראָגראַם, אונטער דער פירערשאַפט פון פריץ פון אָפּעל, די פירמע געשפילט אַ וויכטיק ראָלע אין דער געשיכטע פון ייווייישאַן און ספּייספלי: פאַרשידן לאַנד גיכקייַט רעקאָרדס זענען אַטשיווד, און די וועלט 'ס ערשטער ראַקעט-Powered פלייץ זענען דורכגעקאָכט אין 1928 און 1929. נאָך ליסטינג אויף די לאַגער מאַרק אין 1929, אַלגעמיינע מאָטאָרס גענומען אַ מערהייט פלעקל אין אָפּעל און דאַן פול קאָנטראָל אין 1931, מאכן די אָטאָומייקער אַ גאַנץ אָונד סאַבסידיערי, גרינדן אַן אמעריקאנער אָונערשיפּ פון די דייַטש אַוטאָמאַקער פֿאַר קימאַט 90 יאָר. 

אָפּעל איז נאָך הויפטקווארטירט אין רוסלסהיים בין הויפּט. די פירמע דיזיינז, ענדזשאַנירז, מאַניאַפאַקטשערז און דיסטריביוץ אָפּעל-בראַנדיד פּאַסאַזשיר פֿאָרמיטלס, ליכט געשעפט וועהיקלעס און פאָרמיטל פּאַרץ; צוזאַמען מיט זיין ענגליש שוועסטער מאַרק וואקסהאל, זיי זענען פאָרשטעלן אין איבער 60 לענדער אַרום די וועלט.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
שעווראָלעט

**טשעווראָלעט** איז אַן אמעריקאנער אויטאָמאָביל אפטיילונג פון דער אמעריקאנער פאַבריקאַנט גענעראל מאָטאָרס (GM) געגרינדעט דעם 3טן נאוועמבער 1911.

טשעווראָלעט-ברענד אויטאמאבילן ווערן פארקויפט אין רובֿ אָטאַמאָוטיוו מארקפלעצער אלוועלטליך. טשעווראָלעט פּראָדוצירט און פאַרקויפט אַ גרויסע אויסוואל פון אויטאמבילן, פֿון סאָבקאָמפּאַקט אָטאַמאָובילז צו מיטל-פליכט געשעפט טראַקס.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
קאַדילאַק

**קאַדיללאַק מאָטאָר קאַר אפטיילונג** איז אַ אפטיילונג פון דער אמעריקאנער ויטאָמאָביל פאַבריקאַנט גענעראל מאָטאָרס (GM) וואָס דיזיינז און בויען לוקסוס פֿאָרמיטלס. זייַן הויפּט מארקפלעצער זענען די פאַרייניקטע שטאַטן, קאַנאַדע און טשיינאַ. קאַדיללאַק מאָדעלס זענען פונאנדערגעטיילט אין 34 נאָך מארקפלעצער ווערלדווייד. קאַדיללאַק אָטאַמאָובילז זענען אין די שפּיץ פון די לוקסוס פעלד אין די פאַרייניקטע שטאַטן.

קאַדיללאַק איז צווישן די ערשטער אָטאַמאָוטיוו בראַנדז אין דער וועלט, 4 אין די פאַרייניקטע שטאַטן נאָך די אַוטאָקאַר פֿירמע (1897) און יונגערמאַן GM מאַרקס אָלדסמאָבילע (1897) און בויקק (1899). עס איז געהייסן נאָך אנטואן דע לאַ מאָטהע קאַדילאַק (1658-1730), וואָס האָט געגרינדעט דעטראָיט, מישיגן. די קאַדיללאַק קאַם איז באזירט אויף זיין מאַנטל פון געווער.

## וועבלינקען
* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
אאודי

**אַאודי** איז אַ דייַטשער מאַשין פאַבריקאַנט וואָס איז א טייל פון דער וואָלקסוואַגען גרופע. ער איז געגרינדעט געווארן אין 1909.

זיינע מאָדעלן אָנהייבן פֿון A1 צו A8 און די ספּאָרט נוצן פֿאָרמיטלען פֿון Q1 צו Q8. זיין ספּאָרט פֿאָרמיטלס אָנהייבן פֿון S1 צו S8  און הויך-סוף ספּאָרט פֿאָרמיטלס פֿון RS1 צו RS7. 

## וועבלינקען
* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
דאַעוואָאָ מאָטאָרס

**דאַעוואָאָ מאָטאָרס** איז געווען אַ דרום קאָרעיִש אָטאַמאָוטיוו פירמע געגרינדעט אין 1937 ווי "נאַשאַנאַל מאָטאָרס". 

דער ערשטער ויטאָמאָביל פירמע אין דרום קארעע, סאַענאַראַ איז געווען יקוויפּט מיט מאָדערן פֿאַרזאַמלונג פאַסילאַטיז, און איז געגרינדעט נאָך די אַוטאָמאָביל ינדוסטרי פּראָמאָטיאָן פּאָליטיק איז מודיע דורך די דרום קאָרעיִש רעגירונג אין 1962. סאַענאַראַ מאָטאָר איז דעמאָלט געקויפט דורך שינדזשין ינדוסטריאַל אין 1965, וואָס געביטן זייַן נאָמען צו שינדזשין מאָטאָרס נאָך גרינדן קאַלאַבעריישאַנז מיט טויאָטאַ. 

נאָך טויאָטאַ ס ווידדראָאַל אין 1972, שינדזשין מאָטאָר סטאַרטעד אַ שלאָס פירנעם מיט אַלגעמיינע מאָטאָרס אונטער די נאָמען "גם קארעע", אָבער איז ריניימד ווידער אין 1976 צו "סאַעהאַן מאָטאָרס". 

נאָך די דאַעוואָאָ גרופע האט באקומען קאָנטראָל אין דעצעמבער 1982, פֿון יאנואר 1983, דער נאָמען איז געווען אַפישאַלי געביטן "דאַעוואָאָ מאָטאָר קאָו".

ביז 1996, אַלע קאַרס זענען באזירט אויף מאָדעלס פון אַלגעמיינע מאָטאָרס. אין 1998, נאָך די אַסיאַן פינאַנציעל קריזיס, דאַעוואָאָ מאָטאָר האָט איבערגענומען די ומרויק פיר-ראָד פאָר מומכע ססאַנגיאָנג מאָטאָר, בלויז צו פאַרקויפן עס אַוועק ווידער אין 2000, ווייַל די קאַנגלאַמעראַט איז געווען אין טיף פינאַנציעל קאָפּדרייעניש. 

אין 1999, די גאנצע דאַעוואָאָ גרופע איז געווען אין פינאַנציעל קאָנפליקט און איז געווען געצווונגען צו פאַרקויפן זייַן אָטאַמאָוטיוו אָפּטייל. קאַנדאַדייץ פֿאַר די אָפּעראַציע אַרייַנגערעכנט היונדאַי פארבונדן מיט דאַימלער קרייסלער, פארד מאָטאָר פֿירמע און די גם-פיאַט בונד. צום סוף, גענעראל מאָטאָרס איז געווען דער איינער וואָס קונה די אַסעץ פון דאַעוואָאָ מאָטאָר מיט $ 1.2 ביליאָן אין 2002. 

אין 2002, דאַעוואָאָ קאַמערשאַל פאָרמיטל פֿירמע איז ספּאַנד אַוועק פון פאָטע דאַעוואָאָ מאָטאָר קאָו לטד. אין 2004, עס איז געווען קונה דורך טאַטאַ מאָטאָרס, ינדיאַ ס גרעסטער מאַנופאַקטורינג פירמע פֿאַר פּאַסאַזשיר ויטאָמאָביל און געשעפט פאָרמיטל 
מאַנופאַקטורינג פירמע.

## וועבלינקען
*

*אפֿיציעלע וועבזייַטל 

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
האָנדאַ

**האָנדאַ** איז אַ יאַפּאַניש עפנטלעך מולטינאַשאַנאַל קאַנגלאַמעראַט פאַבריקאַנט פון אויטאמאבילן, מאָטאָרסיקלעס און מאַכט עקוויפּמענט, הויפטקווארטירט אין מינאַטאָ, טאָקיאָ, יאַפּאַן. עס איז געווען לאָנטשט אין 1946.

האָנדאַ איז געווען דער וועלט 'ס גרעסטער מאָטאָציקל פאַבריקאַנט זינט 1959, ווי געזונט ווי דער וועלט'ס גרעסטער פאַבריקאַנט פון אינערלעך-פארברענונג מאטארן געמאסטן לויט באַנד, און פּראָדוצירן מער ווי 14 מיליאָן ינערלעך קאַמבאַסטשאַן ענדזשאַנז יעדער יאָר. אין 2015, האָנדאַ איז געווען דער אַכט גרעסטער אויטאמאבילן פאַבריקאַנט אין דער וועלט.

## וועבלינקען
* 

* אפֿיציעלע וועבזייַטל  

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
וואלווא קארס

**וואלווא קארס** (; VOLVO אין דער פירמע 'ס לאגא) איז א א שוועדישער פֿילנאציאנאלער פאבריקאנט פון לוקסוס פארמיטלען הויפטקווארטירט אין גאטענבורג, שוועדן. די פירמע פאבריצירט  סידאנען, סטאנציע וואגאנען און SUVס.

## וועבלינקען
* 

* אפֿיציעלע וועבזייַטל 

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
פלוארעסצענץ

**פֿלוארעסצענץ** איז דאס ליכט וואס געוויסע שטאנדן געבן ארויס ווען עס זאַפט איין ליכט אדער אנדערע עלעקטראמאגנאטישע שטראלונג. ערשט זאַפט איין דער סובסטאַנץ די ענערגיע, דערנאָך גיט ער ארויס ליכט. ווען מען נעמט אוועק דעם ליכט מקור, הערט אויף דער פֿלוארעסצענץ.

אין רובֿ פאלן, האט דאָס ליכט וואס קומט ארויס א לענגערע כוואַליע־לענג און נידעריקע ענערגיע ווי דאָס איינגעזאַפטע ליכט.

שטארק אינטרעסאנט איז דער טיפ פֿלוארעסצענץ  ווען אַ מאַטעריע זאַפט איין אולטראַווייאלעט ליכט וואָס דער מענטשנ׳ס אויג קען נישט זען, אָבער עס גיט ארויס זעבאַרע ליכט.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:ליכט
דרך ארץ (פארטיי)

**דרך ארץ** איז אן ישראלדיקע רעכטע פארטיי, געגרינדעט דורך די כנסת מיטגלידער יועז הנדל און צבי האוזער, נאכדעם וואס די צוויי האבן זיך ארויסגעצויגן פון דער תל"ם פארטיי אויף דער ליסטע פון ​​יש עתיד - תל"ם, האט די פראקציע פון ​​זיי ביידע אונטערגעשריבן אן אפמאך מיט בלוי און ווייס לויט וואָס "זיי וועלן שפּילן אין דער כנסת און אין דער רעגירונג ווי איין פראַקציע פאַר אַלע ענינים, אונטער דער פירערשאַפט פון גאַנץ. אין די וואלן צו דער 24סטער כנסת איז די פארטיי געלאפן אלס א טייל פון א נייער תקווה ליסטע. ביי די וואלן פאר דער 25סטער כנסת האבן די פירער פון דער ליסטע בדעה צו לויפן צוזאמען מיט דעם רעכטן פליגל פון איילת שקד, אבער שפעטער האבן עס חרטה געהאט און מודיע געווען זייער אפציען.
קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען אין ישראל
רוני בר-און

250px|קליין| רוני בראון

**רוני בר-און** (געבוירן **אהרן חיים בירנבוים**  דעם 2טן יוני 1948, תל אביב) איז א ישראלדיקער יוריסט און פאליטיקער, וועלכער האט געדינט אלס כנסת-מיטגליד פאר די ליכוד און קדימה פארטייען, און א מיניסטער אין די ישראל רעגירונגען.

## משפחה
בר און איז געבוירן געוואָרן אין תל אביב אַלס **אהרן חיים בירנבוים**, צו עלטערן וואָס האָבן איבערגעלעבט דעם חורבן. געלערנט אין ביל״ו און צייטלין שולעס און גראַדויִרט פון געזעץ שטודיעס אינעם העברעאישן אוניווערסיטעט אין ירושלים.

בר און וואוינט אין מוצא עילית. ער איז חתונה געהאט מיט בינה בר-און, וואָס האָט געדינט אין 2013-2014 אַלס דירעקטאָר אַלגעמיינע פונעם מיניסטעריום פון וויסנשאַפֿט, טעכנאָלאָגיע און קאסמאס, און איז דער פאָטער פון דריי קינדער. זיין שוועסטער גילה הערץ איז געווען אַ מיטגליד פון דער תל אביב-יפו מוניציפאליטעט.
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אחראם חסון

קליין|מרכז| אחראם חסון
**אכרם חסון** (אראביש: أكرم حسون אקרם הסון; געבוירן דעם 2טן יולי, 1959) איז אן ישראלדיקער דרוזישער פאליטיקער, וועלכער האט געדינט אלס דער אכצנטער כנסת מיטגליד אין נאמען פון דער קדימה פארטיי און אלס דער צוואנציגסטער כנסת מיטגליד אין נאמען פון דער קולאנו פארטיי. ער האט פריער געדינט אלס מעיאר פון דער שטאט כרמל און פרעזידענט פון כרמל קאלעדזש.

## משפחה
**אחרם חסון** וואוינט אין דלית חסון אל כרמל. חתונה געהאט און פאטער פון פינף קינדער און זיידע פון ​​זעקס אייניקלעך.
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
קאַטעגאָריע:בירגערמייסטערס
אראק

**אַראַק** (אַראַביש: **عَرَق** העברעאיש: **זיעה**) איז אַן אלקאהאלישע געטראַנק וואָס געהערט צו דער אַניסיד ליקער משפּחה וואָס איז פראדוצירט געוואָרן בעיקר אין סיריע, ישראל, יארדאניע, לבנון און עגיפטן. עס איז געווען געשאפן צום ערשטן מאָל אין אַראַבישע און מיטללענדישע לענדער אַזאַ ווי ישראל, לבנון, טערקיי, סיריע און תימן.
מערסעדעס-בענז גרופע

די **מערסעדעס בענז גרופע AG** (פריער גערופֿן דאַימלער-בענז, דאַימלער-קרייסלער און דאַימלער) איז אַ דייַטש מולטינאַשאַנאַל אָטאַמאָוטיוו קאָרפּאָראַציע מיט הויפּטקוואַרטיר אין שטוטגאַרט, באַדען-ווירטעמבערג, דייַטשלאַנד. עס איז איינער פון די וועלט 'ס לידינג מאַשין מאַניאַפאַקטשערערז. דאַימלער-בענז איז געגרינדעט מיט די מערדזשער פון בענז & סיע. און דאַימלער מאָטאָר פֿירמע אין 1926. די פירמע איז ריניימד דאַימלער-קרייסלער ביי אַקוויירינג די אמעריקאנער ויטאָמאָביל פאַבריקאַנט קרייסלער קאָרפּאָראַטיאָן אין 1998, און איז ווידער ריניימד דאַימלער AG ביי דיוועסטמאַנט פון קרייסלער אין 2007. 2021, דאַימלער AG איז געווען דער צווייט-גרעסטן דייַטש אָטאָומייקער און די זעקסט-גרעסטן ווערלדווייד דורך פּראָדוקציע. אין פעברואר 2022, דאַימלער איז געווען ריניימד מערסעדעס-בענז גרופע.

די בראַנדז פון די מערסעדעס-בענז גרופע באשטייט פון מערסעדעס-בענז פֿאַר קאַרס און וואַנס (אַרייַנגערעכנט מערסעדעס-אַמג און מערסעדעס-מייבאק) און סמאַרט. די הויפט פירמע הויפּטקוואַרטיר, די מערסעדעס-בענז אָפאַסיז, אַ מאַשין פֿאַרזאַמלונג פאַבריק, די מערסעדעס-בענז מוזיי און די מערסעדעס-בענז אַרענאַ זענען סיטשוייטיד אין די מערסעדעס-בענז קאָמפּלעקס אין שטוטגאַרט. די מערסעדעס-בענז גרופע איז דער דרייצנטער גרעסטער מאַשין פאַבריקאַנט דורך אַפּאַראַט פארקויפונג.

## וועבלינקען
*

* אפֿיציעלע וועבזייַטל

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
יחיאל דאנציגער

רבי **יחיאל דאנציגער** (ה'תרצ"ח - י"ד בשבט ה'תרנ"ד) איז געווען דער ערשטער רבי און גרינדער פונעם אלעקסאנדער דינאסטיע, און דער הויפט רבי פון דער ווארקער חסידות. ער איז באקאנט אין אלעקסאנדער אלס "דער אלטער רבי".

## לעבענסגעשיכטע
ער איז געבוירן געווארן צו רבי שרגא פייוול פון גריצא, וועלכער האט געפירט דאס ווארקער חסידות פון נאך דער פטירה פון רבי יצחק פון ווארקא. אויף דער געבעט פון רבי יצחק פון ווארקא האט זיין פאטער אים געשיקט צו בלייבן ביי אים אין ווארקא. אין עלטער פון 13 יאָר איז ער א חתן געווארן מיט רויזא מינדל, טאכטער פון רבי דוד פון פרשסיחא. די תנאים איז פארגעקומען אין הויז פונעם ווארקער רבי׳ן און אזוי אויך האט ער אים אונטערגעפירט צום חופה. נאך זײן חתונה איז ער געבליבן א יאר אין װארקא, און דאן האט ער אויף דער באפעהל פון זײן רבי'ן זיך אריבערגעצויגן װאוינען בײם שווער אין פרשיסחא. נאכן פטירה פון רבי יצחק איז ער געווען א חסיד פון זיין פאטער, רבי פייוויל'ע גריצער, און דערנאך פון רבי מנחם מענדל פון ווארקא, און דאן פון רבי בעריש פון ביאלע, אין עלטער פון 17 יאר האט ער אנגעהויבן דינען אויפן רבנות אין שטאט טורטשין. שפעטער האט ער געדינט אין גריצא און אין פילץ. אין תרצ"ו, נאכן פטירה פון רבי בעריש פון ביאלע, האבן אים די חסידים אויפגענומען אלס רבי. ער איז אריבער פון זיין דעמאלטסדיגן וואינארט פילץ קיין אלעקסאנדער נעבן לאדזש וואו ער האט אויך געדינט ברבנות, און האט אנגעהויבן פירן זיין הויף. ער האט געדינט אלס רבי 18 יאר.

ער איז באקאנט מיט זיין גרויסע עניוות. אין א בריוו צו די ברידער רבי אלעזר מענדל און רבי יצחק דוד בידערמאן פון לעלאוו, שרייבט ער אז ער רופט אויף זיך "אוי לו למי שהעולם מטעין בו" און אז ער שרייט צו זיינע חסידים אז זיי זאלן אים אפלאזן, און בעט פון די ברידער אז זיי זאלן דאווענען פאר אים צו תשובה טון. זיין אייניקל דער אמונת משה, דער פינפטער אלעקסאנדער רבי, שרייבט אז זיין זיידע האט געהאלטן אז די ווארקער חסידים האבן אים באשטימט אלס רבי נאר ווייל זיי ווילן א גאר פשוט׳ן מענטש, וואס וועט זיך נישט איינרעדן אז ער איז חשוב.

אזוי ווי דער ווארקער וועג, האָט ער זיך אויסגעצייכנט און אסאך געטון אויף דער טעמע פון אהבת ישראל און שמחה. ער האט געזאגט צו זיינע חסידים: "לערנט גארנישט פון מיר ווייל איך בין דער ערגסטער פון אלעמען, נאר איין זאך זאלט איר זיך לערנען, אז כאטש איך בין אזוי שלעכט בין איך אלעמאל פריילעך".

נאך זיין פטירה איז געקרוינט געווארן זיין עלטסטער זון רבי ירחמיאל ישראל יצחק, דער ישמח ישראל צו ערזעצן זיין ארט. און נאך אים האט געדינט נאך א זון, רבי שמואל צבי, דער תפארת שמואל. נאך א זון איז געווען רבי בצלאל יאיר וואס האט געוואוינט אין לאדזש, וועמענס איידעם רבי יהודה משה דאנציגער, האט ערזעצט זייער ארט נאכן חורבן.

אסאך פון די זיינע דברי תורה ווערן ציטירט אין די ווערטער פון זיין זון אין זיין ספר "ישמח ישראל".

## זײנע קינדער
*רבי ירחמיאל ישראל יצחק דער "ישמח ישראל"
*רבי שמואל צבי דער "תפארת שמואל"
*רבי בצלאל יאיר פון לאדזש
*זײן איידעם הרב בצלאל דעמבינסקי
*זײן איידעם הרב אלעזר ליפשיץ
*זיין איידעם רבי ישעיה פון פשזעדבורזש-קאליש

יחיאל_דאנציגער
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
איכילוב סוראסקי שפיטאל

**תל אביב מעדיקאַל צענטער** (MARTA) געהייסן נאָך **סוראַסקי** (איכילאָוו שפּיטאָל) איז דער צווייט גרעסטער מעדיצינישער צענטער אין ישראל נאָך שיבא שפּיטאָל. 257,135 קוואַדראַט. אין דער תּל־אָבֿיבֿער מעדיקאַל־צענטער זײַנען אַרײַן פֿיר שפיטעלער: '**דער איכילוב** אַלגעמיינער שפּיטאָל, דער אידאַ סאָרסקי רעהאַביליטאַציע־שפּיטאָל, דער ליס שפּיטאָל פֿאַר פֿרויען און מאַטערן, און דער דנה־דואַק קינדער־שפּיטאָל. אין דערצו צו זיין אַ שפּיטאָל, עס דינט ווי אַ לערנען און פאָרשונג צענטער אַפיליייטאַד מיט די סאַקלער פאַקולטעט פון מעדיצין אין תל אביב אוניווערסיטעט און די שיינבורן שולע פון ​​שוועסטעריי.
ים התלמיד

ים התלמיד ישיבה
איז א ישיבה אין מאנסי וואס האט זיך אפגעטיילט פון די ישיבה עמודי דגירסא ריבניץ אנגעפירט דורך רבי שלום לאנדא

עס ווערט געפירט דורך רבי אברהם הערש לייפער שליט"א פון מאנסי.
ביים זיך אפטיילן האט די ישיבה זיך פלאצירט אין אפסטעט ניו יורק, היינט צו טאג איז עס פלאצירט אין מאנסי.
די ישיבה איז געמאכט פאר עלטערע בחורים וואס זיכען א פלאץ ווי צו שטייגן און הנאה האבן מיט א אידישע טעם,
## וועבלינקען
גורי אלפי

ממוזער|מרכז| גורי אלפי
**גורי אלפי** גבוירן **גור-דב (גורי) אלפי-אהרון** (נולד ב-18 בספטמבר 1976) הוא קומיקאי, שחקן, סטנדאפיסט, מדבב, במאי ומנחה טלוויזיה ישראלי.
## ביאגרפיע וחיים פרטיים
גור-דב אלפי איז געבוירן, דערצויגן און געלערנט אין רמת-גן. דער זון פון דעם שריפטשטעלער יוסי אלפי וואס איז אימיגרירט געווארן פון איראק, און סו אלפי (געבוירן פלט) וואס איז אימיגרירט געווארן פון בריטאניע און זיך וואלונטירט אין א קיבוץ. זיין שוועסטער איז די אַקטריסע שרי אַלפי. אַלפי איז באהעפט מיט הילה אהרן (וועמענס פאַמיליע ער האָט צוגעגעבן צו זיין אייגענע) און פאטער פון פיר (4) טעכטער, די עלטסטע פון ​​זיי איז די אַקטריסע אמאַ אַלפי.
פּסאַ גרופע

די **פּסאַ גרופע** (אַמאָל באקאנט ווי פּסאַ פּעוגעאָט סיטראָאַן פון 1991 צו 2016) איז געווען אַ פראנצויזיש מולטינאַשאַנאַל אָטאַמאָוטיוו מאַנופאַקטורינג פירמע וואָס פּראָדוסעד אָטאַמאָובילז און מאָטאָרסיקלעס אונטער די פּעוגעאָט, סיטראָאַן, DS, אָפּעל און וואַוקסהאַל בראַנדז. עס איז ליגאַלי באקאנט ווי פּעוגעאָט SA. פּעוגעאָט איז געווען דער גרעסטער פּסאַ סאָרט.

כעדקאָרטערד אין רועיל-מאלמאיסאן, פּאַריז, פּסאַ, מיט פארקויפונג פון 3.88 מיליאָן וניץ אין 2018, איז געווען די דריט-גרעסטן אייראפעישער אָטאָומייקער, נאָר אַ בראָכצאָל הינטער רענאַולט.

אין 2019, PSA גרופע איז געווען דער ניינטער גרעסטער אָטאָומייקער אין דער וועלט, נאָך וואָלקסוואַגען, טויאָטאַ, די רענוי-ניססאַנ-מיצובישי אַלליאַנסע, אַלגעמיינע מאָטאָרס, היונדאַי מאָטאָר גרופע, פארד מאָטאָר פֿירמע, האָנדאַ און פיאַט קרייסלער אַוטאָמאָבילעס.

אין 2019, פּסאַ און פיאַט קרייסלער אַוטאָמאָבילעס (FCA) מודיע אַז זיי האָבן מסכים געווען צו די טערמינען פון אַ ביינדינג $ 50 ביליאָן מערדזשער. אויף 16 יולי 2020, ביידע קאָמפּאַניעס אַנאַונסט די נייַע נאָמען פֿאַר זייער מערדזשד אַפּעריישאַנז, סטעללאַנטיס.

## וועבלינקען
* 

* אפֿיציעלע וועבזייַטל  

קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
אברהם סופר (ירושלים)

הרב **אברהם סופר** (**שרייבער**) (9טן אקטאבער 1897 - 10טן אפריל 1982) איז געווען א רב און ארויסגעבער פון תורה ליטעראַטור. געווינער פון ישראל פרייז פאר תורה ליטעראטור, און געווינער פון הרב קוק פרייז.

סופר איז געבוירן געווארן אין עגער (ערלוי), אונגארן, א זון פון רבי שמעון סופר און אן אייניקל פון הרב משה סופר (דער חתם סופר).

ער האט אין זיין יוגנט געלערנט ביי זיין פאטער, ערלויער רב, און שפעטער אין א ישיבה אין פערשבורג, און איז געווארן פארגעשטעלט צום רבנות. אין 1921 האָט ער חתונה געהאַט און איז אַריבער קיין ווין, עסטרייך. סופר האט געדינט אלס רב, קודם אין קארפו (1925-1928) און דערנאך אין גאריזיע אין איטאליע (1928 - 1936) און פיאמא (1936 - 1939). אין 1939 איז ער ארויף קיין ארץ ישראל און האט זיך באזעצט אין ירושלים תובב"א, וואו ער האט געדינט אלס רב פון דער ישיבת שערי ציון געגרינדעט דורך הרב בן ציון חי עוזיאל.
קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י
קאַטעגאָריע:מחברי ספרי קודש
יגאל שילון

מרכז|קליין| יגאל שילון (ישראלישער טעלעוויזיע)
**יגאל שילון** (געבוירן דעם כ"ב ניסן תש"ו יום טוב שני של גלויות מוצאי פסח חג המימונה, 23סטן אפריל 1946) איז אן ישראלישער טעלעוויזיע און פילם פערזענלעכקייט. דער באשעפער פון דער סעריע **פספוסים**. שילון איז געבוירן געווארן אין תל אביב אלס **יגאל שאָלקיס**, דער זון פון פניא שולקיס און שלמה שאָלקיס, ארבעטער קלאס מיטגלידער וועלכע האבן עולה געווען קיין ישראל פון מזרח אייראפע ברידער דן שילון. געלערנט אין שטאָטיש מיטלשול ד אין תל אביב. גראַדזשאַווייטיד מיט אַ באָכער אין דער פאַקולטעט פון אַעראָנאַוטיקס און ספעיס אינזשעניריע אין די טעכניון ווי אַ טייל פון די אַקאַדעמיק רעזערוו, אָבער בעסער צו אַרבעטן אין די פעלד פון קינאָ.
באַרימט פֿאַר אַ גוט-כאַרטאַד און positive מענטש, אגישמעקר מענטש.
דן שילון

מרכז|קליין| דן שילון (איש תקשורת)
**דן שילון** (געבוירן דעם כ"ב בתשרי תש"א יום שמיני עצרת שמחת תורה, 24סטן אקטאבער 1940) איז אַן ישראלדיקער ראַדיאָ בראָדקאַסטער, זשורנאליסט, פרעזענטירטער, טעלעוויזיע פּערזענלעכקייט און שרייבער. שילון איז געבוירן געוואָרן אין תל אביב אלס דן שאָלקיס צו פּעניע שולקיס און שלמה שאָלקיס, מיטגלידער פון דער אַרבעטער קלאַס וואָס האָבן עולה געווען קיין ישראל פון מזרח. אייראָפּע. זיין יונגער ברודער איז יגאל שילון.

נאָך זיין מיליטערישער דינסט אין די לופט פאָרס, האָט ער זיך געלערנט אינעם דעפּאַרטמענט פון פּאָליטישע וויסנשאַפֿט און סאָציאָלאָגיע אינעם העברעאישן אוניווערסיטעט פון ירושלים.

אין 1961 האָט שילון אָנגעהויבן אַרבעטן ווי אַ נייעס רעפּאָרטער פון קול ישראל, און אין 1964 האָט ער זיך צוריקגעצויגן לטובת דער שטעלע פון ​​ווארטזאגער פון דער חיפה מוניציפאליטעט.
ישראל סגל

**ישראל סגל** (גבוירן ד' סיון תש"ד, 26סטן מיי 1944 – ט"ו תשרי תשס"ח, 27סטן סעפטעמבער 2007) איז געווען א ישראלישער זשורנאליסט, טעלעוויזיע פרעזענטאר און מחבר. 

ישראל סגל איז געבוירן געוואָרן אין אַ רעליגיעזער משפּחה אין שערי חסד קוואַרטאַל אין ירושלים צו ר' אשר מרדכי   און פעסיל פנינה סג"ל, און האָט אַלס קינד געלערנט אין דער חורב שולע. 

אין אָנהייב פון זיין קאַריערע ווי אַ זשורנאַליסט, האָט סגל געאַרבעט אין די זשורנאַלן "העולם הזה" און "בול". אין די יאָרן 1971-1973 האָט ער געדינט ווי אַ רעפּאָרטער פֿאַר דער פּראָגראַם "הײַנטישע ענינים" פֿון קול ישראל. אין 1974 האָט ער זיך אָנגעשלאָסן אין דער ישׂראלדיקער טעלעוויזיע, ערשט ווי אַ רעפּאָרטער אויף געזונט־זאַכן, און דערנאָך ווי אַ רעדאַקטאָר און נײַעס־אַנקער. מיטן אויסברוך פון דער ערשטער לבנון-מלחמה האט ער זיך צוריקגעצויגן און זיך איינגעשריבן אלס פּאָליטישער רעפּאָרטער אין דער וואכנשריפט "תותרא ראשת" וואכנשריפט. אין די יאָרן 1985-1988 האָט ער געדינט ווי אַ שליח פֿאַר "קול ישראל" און דער ישׂראלדיקער טעלעוויזיע אין אייראָפּע. שפעטער איז ער געווען צווישן די פרעזענטירער פון די אקטועלישע פראגראמען "ערב חדד" און "מוסף מוספים" אויף דער דערציאונגס טעלעוויזיע.

## זיינע ספרים
*החזון איש מת באמצע שעור התעמלות – פֿאַר קינדער, דער מאלער יקי קאופמן, גבעתיים: מסדה, 1988.
*לעוף כמו צפור – פֿאַר קינדער, דער מאלער דוד מוסקוביץ, גבעתיים: מסדה, 1989.
*נעילה – עריכה פון צרויה שלו, ירושלים: כתר, 1990. ISBN 9650700307
*אחד משנינו – ירושלים: כתר, 1995. ISBN 978-965-07-0504-6
*וכי נחש ממית? – ירושלים: כתר, 2004. ISBN 9650712925
*זוגות בודדים – כתר, 2008.

## משפחה
ישראל סגל ער האט איבערגעלאזט א פרוי און צװײ קינדער, אורי און נועה. 

ישראל סגל איז געווען א ברודער פון רב דן סגל.

קאַטעגאָריע:ישראלים
קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן
דזשיהאד

**דזשיהאַד** אדער **זשיהאַד** איז א באגריף אין איסלאם, לויט טייל ווערט עס זאגאר פאררעכנט ווי די זעקסטע זויל פון איסלאם. די באדייט פון זשיהאד איז ענלעך צו די יידישע באגריף פון **מִלחֶמֶת הַיֵצֶר**, דאס ווערט באנוצט סיי וועגן די אינערלעכע מלחמת היצר און סיי קעגן די אויסערלעכע, נעמלעך, די פיינט פון איסלאם.
יהודה משה דאנציגער

רבי **יהודה משה דאנציגער** (י"ט כסלו ה'תרצ"ב - כ"ג אדר א' ה'תשל"ג) איז געווען דער פינפטער רבי אין דער אלעקסאנדער דינאסטיע, ער האט געדינט אלס רבי צווישן די יארן "ה'תש"ז - תשל"ג".

## לעבענסגעשיכטע 
ער איז געבוירן אין דעם שטעטל פלאוונע אין פוילן צו זיין פאטער רבי יחיאל יוסף טהיבערג (זון פון ר' הירש פלאוונער, פון די חשובע ווארקא און אלעקסאנדער חסידים) און הענדל, טאכטער ​​פון רבי דוד דוב טאוב, דער "בנין דוד" רב פון דאבראז'ינסק. אין זיינע בחורישע יארן האט ער געלערנט ביי רבי אברהם אליעזר ראטענבערג, דיין אין לאדזש, און ביי דער עלטער פון 13 יאר האט ער באקומען פון אים סמיכה. ער איז געפארן איבער 50 מאל צום ישמח ישראל. אויף דעם פארשלאג פון זיין רבי'ן דער ישמח ישראל האט ער חתונה געהאט מיט אסתר פערל, די טאכטער פון ​​רבי בצלאל יאיר דאנציגער, דעם רבינ'ס ברודער. 

ביי דער ערשטער וועלט-מלחמה איז ער אנטלאפן מיט זײן שװער און פעטער קײן לאדזש, און ער איז געפארן דעמאלט קיין אסטראווצע לערנען ביי רבי מאיר יחיאל פון אסטראווצע. דערנאך האט ער זיך באשעפטיגט מיט האנדלען מיט וויין וועלכע ער פלעגט אימפארטירן פון קראקע. אין דער תקופה איז ער אויך געפארן צו די הויפן פון רבי ישכר דוב פון בעלזא און רבי ישראל פון טשארטקאוו.

אין יאר תרצ"ג איז ער געפארן קיין לאנדאן וואו ער האט געדינט אלס רב אין דער טריסקער שול. נאך עטליכע חדשים איז ער צוריקגעשיקט געווארן געווארן קיין פוילן, צוליב וואס ער האט נישט פארמאגט די נויטיגע פאפירן צו פארבלייבן אין לאנדאן. סוף יאר תרצ"ד האט ער מיט דער צושטימונג פונעם בעל עקידת יצחק עולה קיין ארץ ישראל מיט זיין ווייב און זיין זון רבי אברהם מנחם. ער האט זיך באזעצט אין ירושלים און עוסק געווען אין לערנען, אין דער צייט וואס ער האט געלעבט אין גרויס ארימקייט און דחקות. אין דער תקופה האט ער אויך אסאך עוסק געווען אין תורת הקבלה.

נאך דעם חורבן וואו עס זענען אומגעקומען דער רבי דער עקידת יצחק, זיין פאמיליע, און רוב אלעקסאנדער חסידים וואס האבן זיך געציילט אין די צענדליגער טויזנטער. אין יאר תש"ז האט די איבערגעבליבענע אלעקסאנדער חסידים אים געקרוינט צו אנפילן דאס ארט פון די אלעקסאנדער רבי'ס.

ער האט באפוילן זײן זון צו טוישן זײן פאמיליע נאמען פון טהיבערג צו דאנציגער, צו פאראייביגען דעם משפחה נאמען פון דער אלעקסאנדער דינאסטיע. נאך אפאר יאר האָט ער אויך געטוישט זיין אייגענעם פאמיליע נאָמען.

ער איז נפטר געווארן אין דעם אסותא שפיטאל אין תל אביב כ"ג אדר ה'תשל"ג. ער איז באערדיגט געווארן אויפן פּאָנאוויטשער בית-החיים אין בני ברק.

זיין זון רבי אברהם מנחם דאנציגער איז אויפגענומען געווארן אויף זיין פלאץ.
יהודה_משה_דאנציגער
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל
שאמאניזם

קליין| א שאַמאַן דאָקטער פון Kyzyl, 2005.
לינקס|קליין|300x300פיקס| שאַמאַן גייסטליכער פון צפון אַמעריקע, 1897.
**שאַמאַניזם** איז אַ געפירעכץ וואו אַ פּראַקטיצירער מאכט אן עליית נשמה. דער שאַמאַן שפירט און רעדט מיט נשמות, שדים, און רוחות. 

א שאמאן איז א מענטש וואס האט צוטריט צו, און א השפעה אויף, די וועלט פון רוחות. זיי גייען געווענליך אריין אין א טראנס בשעת א רעליגיעזע צערעמאניע. 

## גלויבונען 
* רוחות זענען עכט און קענען טוהן זאכן אין די גשמיות'דיגע וועלט.
* עס זענען דא גוטע און בייזע רוחות.
* היילונג קען געטוהן ווערן סיי אין די רוחניות'דיגע וועלט און סיי אין די גשמיות'דיגע וועלט.
* די גייסט פון אַ מענטש קענען פאַרלאָזן זיין גוף און אריינגיין אין די רוחניות'דיגע וועלט.

## פילמען 
קאַטעגאָריע:רעליגיע
פּאַנטעאיזם

**פּאַנטהעיסם** איז די גלויבונג אַז גאָט און די יוניווערס זענען איינס אין די זעלבע. א פּאַנטעאיסט גלייבט אַז אַלעס וואָס עקזיסטירט איז אַ טייל פון גאָט אָדער אַז גאָט איז אַ טייל פון אַלעס וואָס עקזיסטירט. די נאָמען פּאַנטעאיזם קומט פון די גריכישע ווערטער טעאיזם (גלויבונג אין גאָט) און פּאַן (אַלע).

יעדער דאָקטרין אָדער פילאָזאָפיע וואָס גלייבט אַז די יוניווערס און אַלעס דערין איז גאָט הייסט פּאַנעטעאיסטיש. מייסטנס פּאַנטעאיסטן גלייבן אז די יוניווערס איז הייליג און די ערד און נאַטור זענען געטליך. רובֿ פריע גריכישע פילאָזאפן פון די טהאַלעס ביז צו די סטאָיקער האבן געגלייבט אין א געוויסע סאָרט פון פּאַנטעאיזם.

פּאַנטעאיזם איז אַ וויכטיגע טייל פון פילע מזרח רעליגיעס א שטייגער ווי הינדואיזם, בודדהיזם און טאַאָיזם, און מאָדערנע רעליגיעס ווי דרואידיזם .

א צאל מערב פילאָזאפן אַ שטייגער ווי ברוך שפּינאָזאַ און א צאל וויסנשאפטלער זענען פּאַנטעאיסטן.

א צאל קריסטן, אידן און סופיס זענען פּאַנטעאיסטן, אָבער דאס מערהייט פון זיי גלייבן אַז כאָטש וואס גאָט איז אין אַלעם איז אבער גאט גרעסער ווי די יוניווערס.

עס זענען פארהארן עטליכע פאַרשידענע סארטן פון פּאַנטעאיזמס, אַרייַנגערעכנט פּאַנפּסיסיסם (דער גלויבן אז די יוניווערס באזיצט שכל), נאַטוראַליסטישע פּאַנטעאיזם (דער גלויבן אז די יוניווערס קען באטיטלט ווערן אלס א "גאָט", ווייל ס'איז העכער פון די מענטשליכע השגה), אָדער די פארעהרונג פון נאַטור ווי אַ לעבנס קראַפט.
קאַטעגאָריע:טעאלאגיע
קירכע (קהילה)

א **קירכע** (אָדער **לאקאלע קירכע**) איז אַ קריסטליכע אָרגאַניזאַציע אָדער קהילה וואָס טרעפן זיך אין אַ באַשטימטן אָרט צו טוהן רעליגיעזע און/אדער חסד אקטיוויטעטן. די גרעסטע קירכע אין דער וועלט איז די קאטוילישע (אלוועלטליכע אין גריכיש) קירכע.
קאטעדרע

לינקס|קליין| קאַטעדרע אין סאַלטאַ סיטי, ארגענטינע.
[לינקס|קליין| דער שטול פון בישאָף בראָטאָן, ערשטער אַנגליקאַנישער בישאָף פון [סידני, אויסטראַליע .]]
א **קאַטעדרע** (אויך **קאַטעדראַל** אדער **טום**) איז אַ קלויסטער וואו א בישאף פירט און אנטהאלט א ספעציעלן שטול פֿארן בישאף צו זיצן (קאטעדרע אין גריכיש מיינט א שטול).

ס'זענען פארהאן קלויסטערס וואס רופן זיך קאטעדרע טראץ דעם וואס דער בישאף איז אין אן אנדערן קלויסטער. דאס קען געשען ווען די געמיינדע בויט א גרעסערע געביידע און דער בישאף ציט זיך אהין.

קאַטעגאָריע:קריסטנטום
עמילי אמרוסי

250px|ממוזער| עמילי אמרוסי
 
**עמילי אַמרוסי** (געבוירן דעם 8טן אפריל 1979, י"א ניסן ה'תשע"ט) איז א קינדער-שריפטשטעלערין, ראדיא-געשעפט און ישראל-זשורנאליסט. געוועזענע ווארטזאגערין פון יש״ע־ראט.

קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:ישראלים
ספר עובדיה

**ספר עובדיה** וואס באשרייבט די נבואה פונעם נביא עובדיה, איינער פון די תרי עשר. די נבואה נעמט אריין איין קאפיטל מיט 21 פסוקים. דאָס איז די פערטע נבואה פון די תרי עשר, נאָך הושע, יואל און עמוס און פֿאַר יונה.  אין כראנאלאגישן סדר לויט חז"ל גייט די נבואת עובדיה פאר יונה און אויסער דעם קומט ארויס אין אים א נבואה צו די גויים ענליך צו דער נבואה פון יונה וואס איז געווען געווידמעט אין גאנצן צו די גוים. 

ספר עובדיה ווערט געלייענט אין דער הפטרה פון פרשת וישלח.

דער נביא **עובדיה** איז געווען א גר צדק, פון אדום, און די גמרא אין קידושין צייגט אן, ווי הויעך א גר קען אנקומען, ביז'ן ווערן א געטליכער נביא.

## הערות
קאַטעגאָריע:תרי עשר
רבי זאב וואלף פון זיטאמיר

רבי **זאב וואלף פון זשיטאמיר** (באקאנט אויפ'ן נאמען פון זיין ספר **"אור המאיר"**, נפטר י"ד אדר תקנ"ח, 1798) איז געווען פון דריטן דור פון חסידישע רבי'ס, און פון די תלמידים פונעם מעזריטשער מגיד. אין די אינגע יארן האט ער געהאנדלט מיט וויין און שפעטער איז ער געווארן א מגיד און פארשפרייט חסידות אין זשיטאמיר.

## וועבלינקען
* אן אשכול אויף אים אין אייוועלט
רבנישע יידישקייט

קליין| ישיבה תלמידים
**רבנישע יידישקייט** ( ), אויך גערופן **רבניזם** אדער בלויז **יידישקייט**, איז די נארמאטיווע פארם פון יידישקייט זינט דעם זעקסטן יארהונדערט צום ציילונג, נאכ'ן קאנאניזאציע פונעם תלמוד בבלי . די רבנישע אידישקייט איז ארויסגעוואקסן פונעם פרושים פראקציע און איז באזירט אויף דער גלויבן אז משה רבינו האט באקומען פון גאט ביים בארג סיני סיי די תורה שבכתב און סיי די תורה שבעל פה. די תורה שבעל פה, איבערגעגעבן בעל פה, איז מסביר די תורה שבכתב. ס'הייסט אז אין אנפאנג איז געווען פארבאטן אראפצושרייבן די תורה שבעל פה, ווייל די רבנים האבן מורא געהאט אז זי וועט ווערן צו שטרענג און פארלירן איר בייגיקייט, אבער נאכן חורבן בית שני האבן זיי באשלאסן עס אראפצושרייבן אין די גמרא און אנדערע רבנישע טעקסטן.  

די רבנישע אידישקייט איז אין קאַנטראַסט מיט די צדוקים, די קרא'ישע אידישקייט און די שומרונים, וואָס דערקענען נישט די תורה שבעל פה ווי אַ געטלעכער אויטאָריטעט און אויך נישט די רבנישע פּראצעדורן וואס ווערן גענוצט צו פארטייַטשן די תורה. כאָטש עס זענען היינטיגע צייטן פארהאן שארפע דיפערענצן צווישן די פראקציעס פון די רבנישע ייִדישקייט אנבאלאנגט די צובינדוגנגס קראַפט פון *הלכה* און די גרייטקייט אַרויסרופן די פריערדיקע ינטערפּריטיישאַנז, אַידענטיפיצירן זיך אלע אלץ א טייל פון די טראַדיציע פון די תורה שבעל פה און די רבנות שיטה פון אַנאַליסיס.

קאַטעגאָריע:תורה שבעל פה
קאַטעגאָריע:רעליגיע
ועד הישיבות

דער "ועד הישיבות" איז אן ארגאניזאציאנעלער גוף וואס פאראייניקט די ישיבה אין מדינת ישראל. דער קאמיטעט איז געגרינדעט געװארן אין יאר 1924 אין פוילן, און אין יאר 1941 איז װידער געגרינדעט געװארן אין ארץ־ישראל.

## ועד הישיבות אין פוילן
דער קאָמיטעט איז געגרינדעט געוואָרן אין ווילנע נאָך דער ערשטער וועלט מלחמה, אין 1924, דורך הרב חיים עוזר גראָדזענסקי און החפץ חיים, און האָט פאראייניגט די ישיבות אין פּוילן און ליטע, דער קאָמיטעט האָט רעגולירט די באַציאונגען פון דער ישיבה מיט די אויטאריטעטן און האָט געזאָרגט פאַר זיי צו זאַמלען נדבות. , צווישן אנדערע מיט דער הילף פון ספעציעלע יערליכע זאמלונגען. פונעם קאמיטעט אין דעם חפץ חיים פארשלאג צו גרינדן א פארפליכטיגע שטייער אויף יעדע אידישע פאמיליע פארן האלטען ישיבות, אין די צייט פון איר גרינדונג איז אנגעפירט געווארן דורך דעם קאמיטעט ר' שמעון שאקאפ, רב. ברוך דב ליבאוויטש און רבי איסר זלמן מלצר, מרדכי זאב חבקין האט איבערגעגעבן זיין פארמעגן פארן קאמיטעט.
## ועד הישיבות אין ארץ ישראל
אין 1941, אינמיטן פון דער צווייטער וועלט מלחמה, איז דער קאמיטעט ווידער געגרינדעט געווארן אין ארץ ישראל, דורך הויפט רבי יצחק יצחק הלוי הרצוג און רבי זלמן סוראָצקין. שפעטער זענען צוגעלייגט געווארן צום קאמיטעט רבי מאיר קארליץ און רבי חזקיה יוסף מישקאָווסקי. וועלכע זענען, ווי הרב סוראָצקין, געווען אַקטיוו אין דעם ישיבה-קאָמיטעט אין ווילנע און עלה קיין ארץ ישראל, דער ערשטער פּרעזידענט פון דעם קאָמיטעט אין ארץ ישראל איז געווען הרב הרצוג און דער פאָרזיצער פונעם עקזעקוטיוו-קאָמיטעט איז געווען הרב איסר זלמן מעלצער. במשך צענדליקער יאָרן האָט רבי משה דוד טענענבוים געדינט אַלס דירעקטאָר פונעם קאָמיטעט. נאך זיין פטירה, אין נאוועמבער 1993 (חשוון ה'תש"ד), איז אויפגעשטעלט געווארן זיין זון, הרב אשר טענענבוים. אין אדר תשמ"ג, נאך דער פטירה פון רבי אשר טענענבוים, האט מען באשטימט זיין איידעם, הרב חיים אהרן קויפֿמאן צו זיין שטעלע. דאס ביורא פונעם ועד געפינט זיך אויף מלאכי גאס אין ירושלים. אנהייב 2019 האט דער קאמיטעט געעפנט נאך א ביורא אויף אהליאב גאס אינעם רוממה געגנט פון דער שטאט.

די יערליכע בודזשעט פון דעם ישיבה קאמיטעט אין 2018 איז געווען בערך 3 מיליאן שקל און רוב דערפון איז געקומען פון סטעיט שטיצע און איז בעיקר געווען בדעה צו באצאלן סאַלעריז צו עמפּלוייז. דער ישיבה־קאמיטעט האט שוין לאנגע יארן געהאט א קראם אויף תחכמוני גאס צו פארקויפן יחידים גמרות ספרים און נישט סטים פאר ישיבה בחורים און תלמידי תלמוד תורה ביליג. די קראם איז געפירט געווארן דורך הרב מרגלית וואס האט פארמאגט א שפראך לעבן דעם היימישן תלמוד תורה און ווייטער. צו אַ ביכערקראָם.
קאַטעגאָריע:יידישע ארגאניזאציעס
קאַטעגאָריע:ישיבות
אַנטיטעאיזם

**אַנטיטעאיזם**, איז די פילאָסאָפישע שטעלונג וואס איז קעגן טעאיסם/אמונה. דער טערמין האט אַ צאל נאכפאלגן. אין א סעקולארע קאַנטעקסט באציהט זיך עס צו דאס קענגשאפט צו אמונה אין סיי וועלכער גאט.

## קעגנשאפט צו רעליגיעזע גלויבונג 
מענטשן וואס באַטראַכטן טהעיסם ווי געפארפול, שעדליך, אדער שטיצנדיג שעדליכע אויפירונג באטיטלען זיך אלץ *אַנטיטעאיסטן*. קריסטאפער היטשענס (2001) שרייבט:

: "איך בין נישט קיין אַטעאיסט אַזוי ווייט ווי איך בין אַן *אַנטיטעאיסט*; נישט נאר וואס איך באהויפט אז אלע רעליגיעס זענען ווערסיעס פונעם זעלבן ליגן, נאר איך האלט אז דער איינפלוס פון די קירכעס, און די ווירקונג פון רעליגיעזע גלויבונג, איז דורכאויס שעדליך."

אנדערע דעפֿיניציעס פון אַנטיטעאיזם אנטהאלטן די פונעם פראנצויזיש-קאַטוילישער פילאָזאָף דשאק מאריטען (1953), פֿאַר וועמען עס איז "אַן אַקטיווע געראַנגל קעגן אַלס וואָס דערמאנט אונז פון גאָט".
עובד

[ממוזער|שמאל|250px|[עובד כתינוק, על ברכי רות, כשמימינם בועז הזקן. פרסקו מאת מיכלאנג'לו בתקרת הקפלה הסיסטינית.]]
**עוֹבֵד** ווערט דערמאנט אין מגילת רות, דער זון פון רות און בועז.

עובד איז געווען דער פאטער פון ישי און דער זיידע פון ​​דוד המלך.

קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
אדם (נאָמען)

**אדם** איז א געגעבן נאמען פון אסאך.
## מענטשן
* אדם הראשון
* אדם סמיט
קאַטעגאָריע:געגעבן נעמען
דניאל (נאָמען)

**דניאל** איז א געגעבן נאמען פון אסאך.
## מענטשן
* דניאל פארענהייט
* דניאל רעדקליף
* דניאל בערנולי
* דניאל לאפין
* דניאל מארלין
* דניאל קלער
* דניאל פערל
* דניאל סיון
* דניאל פריש
קאַטעגאָריע:געגעבן נעמען
יוסף (נאָמען)

**יוסף** איז א געגעבן נאמען פון אסאך.
## מענטשן
* יוסף קארו
* יוסף יצחק שניאורסאהן
* יוסף יצחק יעקבסאן
* יוסף שלום אלישיב
* יוסף גרינוואלד
* יוסף חיים זאנענפעלד
* יוסף מאיר עלעפאנט
* יוסף חיים פון באגדאד
* יוסף קנאפא
קאַטעגאָריע:געגעבן נעמען
אורי

**אורי** איז א געגעבן נאמען פון אסאך.
## מענטשן
* אורי געלער
* אורי לופאליאנסקי
* אורי סעבאג
* אורי זוהר
* אורי פון סטרעליסק
* אורי אוהד
* אורי צבי גרינבערג
* חיים אורי פריינד
* אורי דן
קאַטעגאָריע:געגעבן נעמען