open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
אייראפעאישע פרייהאנדל אסאסיאציע

קליין|לאגא
[לינקס|קליין|250x250פיקס|אין טונקל־גרין ווערן געצייכענט די היינטיקע מיטגליד־לענדער המדינות פון EFTA, און אין העל־גרין ווערן געצייכענט די געוועזענע מיטגליד־לענדער וואס האבן פארלאזט EFTA כדי זיך איינשליסן אין דעם [אייראפעישער פארבאנד|אייראפעאישן פארבאנד]]
די  **אייראפעאישע פֿרייהאַנדל אַסאסיאַציע** (European Free Trade Association - EFTA) איז געווארן אויפגעשטעלט דעם 3טן מיי 1960 ווי אן אלטערנאטיווע מעגלעכקייט פאר אייראפעאישע לענדער וואס האבן נישט געוואלט אדער נישט געקענט זיך איינשליסן אין דער אייראפעאישער געמיינדע, וואס איז היינט דער אייראפעאישער פארבאנד.

דער EFTA אפמאך איז גע׳חתמ׳עט געווארן דעם 4טן יאנואר 1960 אין שטאקהאלם דורך זיבן לענדער; אבער היינט האט די אסאסיאציע נאר איסלאנד, נארוועגיע, שווייץ און ליכטנשטיין. וועגן דעם האט מען געדארפט טוישן דעם ״שטאקהאלם אפמאך״ מיטן ״וואדוץ אפמאך״.

דער אפמאך גאראנטירט פרייהייט פון האנדל צווישן די מיטגליד לענדער. דריי EFTA לענדער זענען א טייל פון דעם אינערלעכן מארק פונעם אייראפעאישן פארבאנד דורך דעם "אייראפעאישער עקאנאמישער געגנט" (European Economic Area - EEA) האנדל אפמאך, וואס מ׳האט אויפגעשטעלט אין 1994. דאס פערטע לאנד, שווייץ, האט באשלאסן זיך פארבינדן מיטן אייראפעאישן פארבאנד דורך בילאטעראלישע אפמאכן. דערצו האבן EFTA לענדער פרייהאנדל פארבינדונגען מיט עטלעכע לענדער אינדרויסן פון אייראפע.

## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל פון EFTA
* אפיציעלע וועבזייטל פון EFTA סעקרעטעריאט
* היסטאריע פון EFTA 

קאַטעגאָריע:אייראפע
קאַטעגאָריע:האנדל און פינאנץ
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס
ביקלי באן סטאנציע

**ביקלי** () איז א סטאנציע אויף דער טשאטאם הויפט ליניע וואס באדינט דאס שטעטל ביקלי, לאנדאנער בארא פון בראמלי, דרום־מזרח לאנדאן. 
די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדאיסטערן און טעמזלינק, און איז אין טראוולקארט זאנע 5.

## היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 5טן יולי 1858 מיטן נאמען **סאוטבארא ראד**. אין 1860 האט מען געענדערט דעם נאמען צו **ביקלי**.

## גאלעריע 

File:Bickley station Herne Hill line westbound look east.JPG|מערבדיקער גיך פעראן, קוקנדיק אויף מזרח
File:Bickley station Herne Hill line eastbound look west.JPG|מזרחדיקער גיך פעראן, קוקנדיק אויף מערב
File:Bickley station signage.JPG|פעראן שילד

## באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
### סאדאיסטערן
* 4 באנען א שעה גלייך קיין לאנדאן וויקטאריע
* 4 באנען א שעה קיין 

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה קיין בלעקפרייערס
* 2 באנען א שעה קיין קענטיש טאן (אין די שפיץ שעה׳ן קיין )
* 2 באנען א שעה קיין 
* 2 באנען א שעה קיין 

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
סט מערי קריי באן סטאנציע

**סט מערי קריי** () איז א סטאנציע אויף דער טשאטאם הויפט ליניע וואס באדינט סט מערי קריי, לאנדאנער בארא פון בראמלי, דרום־מזרח לאנדאן. 
די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדאיסטערן און טעמזלינק, און איז אין טראוולקארט זאנע 6.

די סטאנציע האט צוויי אינזל־פעראנען. פעראנען 1 און 3 ווערן באדינט דורך באנען קיין  און צענטראל־לאנדאן, פעראן 2 קיין  און  און פעראן 4 קיין .

## היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 3טן דעצעמבער 1860.

## גאלעריע 

File:St Mary Cray stn platform 1 look east.JPG|פעראן 1, קוקנדיק אויף מזרח
File:St Mary Cray stn platform 2 look west.JPG|פעראן 2, קוקנדיק אויף מערב
File:St Mary Cray stn signage.JPG|פעראן שילד

## באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
### סאדאיסטערן
* 3 באנען א שעה גלייך קיין לאנדאן וויקטאריע
* 1 באן א שעה קיין 
* 1 באן א שעה קיין  אדורך אשפארד אינטערנאציאנאל
* 1 באן א שעה קיין 

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה קיין  (פון מיי 2019 קיין )
* 2 באנען א שעה קיין 

## וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
לונד

**לונד** () איז אַ שטאָט אין דורעמדיקער שװעדן. עס איז, צוזאַמען מיט סיגטונאַ, די עלטסטע שטאָט אין שװעדן. לונד איז געגרינדעט אַ פּאָר יאָר פֿאַר יאָר 1000. דעמאָלט איז לונד און די פּראָװינץ סקאָנע, װוּ לונד געפֿינען זיך געװען אַ טײל פֿון דענמאַרק.

לונד איז אַ קלײנע שטאָט, אָבער אויך אַ חשובֿע שטאָט, װײַל עס האָט אַ סך װיסנשאַפֿטליכע אינסטיטוציעס; אַן אוניװערסיטעט װאָס דאָמינירט, צװײ נײַע פֿאָרשונגצענטערס (ESS, Max IV) אײנער פֿון דעם האָט טאַקע איצט די שטערקסטע ליכט אין דער װעלט! 

פֿון אָנהײַב איז לונד געװען אַ חשובֿע שטאָט פֿאַר דער קאַטוילישער קירך. דאָ אין מיטן פֿון שטאָט איז דער באַרימטער קאַטעדראַל געבויט אין דעם מיטל-עלטער. 

צװישען אַן ערך יאָר 1870 און דער צװײטער װעלט-מלחמה איז לונד אויך געװען אַן װיכטיקער אָרט פֿאַר יידן. דעמאָלט איז געװען אַן אָרעם שטאָטטײל װאָס מען רופֿט "די נויט" (שװעדיש:Nöden) װוּ אַ סך יידן זײַנען געװוינט. צוליב האָט מען אַ מאָל גערופֿן לונד פֿאַר "ירושלים דער צפֿון".

קאַטעגאָריע:שטעט אין שװעדן
מיל היל בראדוויי באן סטאנציע

**מיל היל בראדוויי** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אין דער פארשטאט מיל היל, לאנדאנער בארא פון בארנעט, צפון־מערב לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויף דער מידלאנד הויפט ליניע און ווערט באדינט דורך טעמזלינק אויף דער טעמזלינק רוטע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.

## היסטאריע 
די סטאנציע איז געבויט געווארן דורך דער מידלאנד באן אויף דער פארלענגערונג קיין , און האט געעפנט דעם 9טן מערץ 1868 מיטן נאמען **מיל היל**.

## באדינונגען
די באנען ווערן אפערירט דורך טעמזלינק; צפון פארן זיי קיין סט אלבאנס און לוטאן און דרום קיין ריינהאם אדער קיין ווימבלדאן און סאטאן. אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
* 4 באנען א שעה דרום קיין 
* 4 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה דרום קיין ריינהאם
* 2 באנען א שעה צפון קיין 

ביינאכט פארן ארויס באנען דרום קיין גאטוויק פליפארט און ברייטאן.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון בארנעט
יעקב האגער (סערעט-וויזשניץ)

רבי **יעקב האגער** (געבוירן י' תשרי ה'תשט"ז, 26סטן סעפטעמבער 1955) איז דער דריטער און היינטיגער רבי פון סערעט-וויזשניץ. ער איז א מיטגליד פון מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל.

## לעבנס געשיכטע
רבי יעקב איז געבוירן געווארן יום כיפור ה'תשט"ז צו זיין פאטער רבי אליעזר האגער, דער פריערדיגער רבי פון סערעט-וויזשניץ, און צו זיין מוטער מרת חיה צירל, טאכטער פון רבי שלום עוזר ברוין פון קרית אתא. אלס קינד און אלס א בחור פלעגט ער לערנען אין סערעטער מוסדות און דארט ער איז נתחנך געווארן ביז צו זיין חתונה. ער האט געהייראט מרת חווה, די טאכטער פון רבי דוד מתתיהו ראבינאוויטש פון ביאלע. אין יאר תשס"א, לויטן באפעל פון זיין טאטע דער רבי, איז ער נתמנה געווארן צו דינען אלס וועלטליכער רב פון סערעטער חסידים און פון דער געגנט רמת וויזשניץ אין שטאט חיפה. אלס רב ער איז שטענדיג געווען די רעכטע האנט פון זיין פאטער, און ער פלעגט איהם העלפן זייער א סאך מיט אלע געברויכן פון דעם חסידות און די מוסדות. יעדעס יאר, איידער ער איז געווארן א רבי, פלעגט ער פארן קיין אמעריקע און קיין אייראפע כדי צו שאפן געלט פאר די מוסדות. נאך דער פטירה פון זיין טאטע אין חודש תמוז ה'תשע"ה, האט מען איהם באקרוינט רבי.
אין יאר תשע"ו ער איז נתמנה געווארן אלס א מיטגליד פון מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל.

## משפחה
רבי יעקב און זיין רעבעצין מרת חווה האבן צוזאמען פינף קינדער – דריי זין און צוויי טעכטער. זיינע קינדער זענען ווי פאלגנד:

*מרת טויבא אסתר, די ווייב פון הרב יואל איתמר, זון פון רבי שמואל דוד קרויז, אודווארי רב פון ברוקלין. דינט אלס ראש כולל אין סערעטער שיכון אין חיפה.
*רבי ברוך, האט געהייראט מרת שרה רבקה, טאכטער פון רבי מנחם מענדיל האגער, איינער פון די צוויי וויזשניצער רביס פון בני ברק.
*מרת יוכבד, די ווייב פון הרב מנחם מענדל דוד, זון פון רבי שרגא פייוויש האגער, דער קאסאווער רבי פון בארא פארק. ער איז א מגיד שיעור אין דער סערעטער ישיבה אין חיפה.
*הרב יחיאל יהושע (חיליק), האט געהייראט מרת נחמה חיה, טאכטער פון רבי חיים שאול טאוב דער מאדזשיצער רבי.
*הרב שלום עוזר, האט געהייראט מרת דבורה יוטא לאה, טאכטער פון רבי חיים מיכאל ביבערפעלד, דער טשארטקאווער רבי פון לאנדאן. דינט אלס ראש כולל אין לאנדאן און וואוינט לעבן זיין שווער.

קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה
קאַטעגאָריע:חיפה
יעקב האגער (סערעט-וויזשניץ)
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
טארנאפאל

**טאַרנאפאל** ( *טערנאפיל*;  *טערנאפאל*; פויליש, דייטש און ענגליש Tarnopol) איז א שטאט אין מערב-אוקראינע אויף די ברעגן פונעם טייך סערעט, וואס געפינט זיך אומגעפער 200 ק״מ דרום־מערב פון קיעוו.

טאַרנאפאל איז די הויפטשטאט פון דער טאַרנאפאלער גובערניע.

## געשיכטע 
די שטאָט איז געגרינדעט געווארן אין 1540. אין 1544 האט מען געקאנטשעט דעם טארנאפאלער שלאס. אינעם 17טן יארהונדערט איז די שטאט געווארן פארברענט ביים כמעלניצקי אויפשטאנד; די אלע יידן אין שטאט האט מען גע׳הרג׳עט אדער פארטריבן. אין 1870 האט מען געעפנט די באנן ליניע פון טארנאפאל קיין לעמבערג. אין יענעם יאר האט טארנאפאל געהאט א באפעלקערונג פון 25,000.

## יידישע היסטאריע פון טאַרנאפאל 
יידן האבן זיך באזעצט אין טאַרנאפאל שוין ביי זיין גרינדונג און זענען גיך געווארן א מערהייט פון דער שטאט. די שטאט האט געהאט א שול געבויט פון שטיינער וואס האט אויסגעזען ווי א פעסטונג. אין די יארן פון די גזרות ת"ח ת"ט האט די יידישע קהילה געציילט 300 משפחות, וואס רוב פון זיי זענען אומגעקומען דורך די קאזאקן.

נאך 1772, ווען די קהילה איז געווארן אנעקסירט צו דער עסטרייכער אימפעריע, האט אנגעהויבן צו בושעוון אין טארנאפאל די ווינטן פון דער השכלה. די שטאט איז אויך געקומען אונטער דער השפעה פון חסידות פון די ארומיגע גאליציאנער שטעטלעך. צווישן די רבנים פון טארנאפאל איז געווען הרב יוסף באב"ד, מחבר פונעם ספר ״מנחת חינוך״.

אין 1880 האבן געוואוינט אין טאַרנאפאל 13,468 יידן, און אין 1931, 13,999 יידן.

### שטאטס רבנים פון טארנאפאל 
די לעצטע אכט שטאטס רבנים פון טארנאפאל זענען געווען:

* רבי יהושע העשל באב"ד (בערך יאר תק״ס) - מחבר "ספר יהושע"
* רבי שלמה יהודה לייב ראפאפארט [שי"ר] (1837–1840)
* רבי יוסף באב"ד (1840–1874) - מחבר פון "מנחת חינוך"
* רבי שמעון באב"ד (1874–1909) - זון פון זיין פאראויסגייער, האט פארפאסט הערות אויף זיין פאטער׳ס ספר
* רבי יהושע העשל באב"ד (1909–1919) - זון פון זיין פאראויסגייער, אן אויסערגעוויינלעכער בעל מידות און מכניס אורחים
* רבי מנחם מאָניש באב"ד (1919-1938) - מחבר פון "חבצלת השרון" (שו"ת) און פון די גרעסטע פוסקים איו גאליציע
* רבי יעקב שליטא (1919-1942) - איידעם פון הרב יהושע העשל באב"ד. האט געדינט צוזאמען מיט לרב באב"ד, מיט זיין הסכמה. אין 1921 האט אויסגעבראכן צווישן זיי א מחלוקת ווען די פוילישע רעגירונג האט נאר מסכים געווען אנערקענען איין רב
* רבי יהושע העשל באב"ד (1938–1942) - איידעם פון הרב מנחם מאָניש באב"ד, אומגעקומען ביים חורבן מיט זיין ווייב סימא און זיין גאנצער משפחה

## צווילינג שטעט
*
*
*
*
*
*
*

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
קאַטעגאָריע:פאדאליע
מאיר זלאטאוויטש

**רבי מאיר זלאטאוויץ** (י׳ סיון תש״ג – כ״ט סיון תשע״ז) איז געווען א שרייבער און דער גרינדער פון ארטסקראל פובליקאציעס.

## ביאגראפיע 
ר׳ מאיר איז געבוירן געווארן אין מאנהעטן י׳ סיון תש״ג צו אהרן זלאטאוויטש, א מוהל און א שוחט, און זיין ווייב פרומא.

ער איז געווען א תלמיד פון הרב משה פיינשטיין אין  מתיבתא תפארת ירושלים.

ער איז געווארן דירעקטאר פון א גראפֿיק סטודיא אין ניו יארק. די פירמע, ארטסקראל סטודיאס, האט פראדוצירט בראשורן, איינלאדונגען, צייכענונגען און  כתובות. מען האט רעקאמענדירט צו זלאטאוויצ׳ן דעם נאעמן פון רבי נתן שערמאן, מנהל פון דער קארלין־סטאלינער ישיבה אין בארא פארק, און זיי האבן קאלאבארירט אויף א פאר פראיעקטן.

מיט דער הסכמה פון הרב משה פיינשטיין, הרב יעקב קאמינעצקי, און אנדערער גדולי ישראל האבן די צוויי ארויסגעגעבן די חמש מגילות איבערגעזעצט אויף ענגליש מיט א נייעם פירוש. אויך האבן זיי ארויסגעגעבן איבערזעצונגען פון תורה, נביאים, ש״ס, די הגדה און דעם סידור. אין די ערשטע 25 יאר האט ארטסקראל ארויסגעגעבן מער ווי 700 ספרים און ביכער.

רבי מאיר זלאטאוויץ איז נפטר געווארן כ״ט תמוז תשע״ז.

## משפחה 
ר׳ מאיר און זיין ווייב רחל האבן געהאט פיר זין און פיר טעכטער.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
Triple Frontera

דער **טריפל פֿראנטערא** ״**דריי לענדער עק״ **(, ) איז א דרייפאכיקער גרענעץ שטח ביים צוזאמענקום פון פאראגוויי, ארגענטינע און בראזיל, וואו די איגואזו און פאראניא טייכן פליסן צוזאמען. נאענט צום צוזאמענפלוס זענען די שטעט  סיודאד דעל עסטע (פאראגוויי); פוערטא איגואזו (ארגענטינע) און פאס דו איגוואסו (בראזיל).

## באפעלקערונג 
די באפעלקערונג אינעם דריי לענדער עק איז קאנצענטרירט אין די דריי גרענעץ שטעט. די גרעסטע פון זיי איז סיודאד דעל עסטע אין פאראגוויי, וואס האט געהאט אין 2010 א באפעלקערונג פון 390,000, און די קלענסטע איז פוערטא איגוואזו, ארגענטינע, מיט א באפעלקערונג פון 82,000. די טוריסן שטאטן פאס דא איגוואצו אין בראזיל האט 300,000 באוואוינער.

## טוריזם 
דער דריי לענדער עק איז א וויכטיקער טוריסטן געגנט. ביים צוזאמענקום פון די דריי לענדער האט יעדע לאנד געבויט אן אבעליסק אין זיינע נאציאנאלע קאלירן. פון יעדן אבעליסק קען מען זען אלע דריי לענדער.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:ארגענטינע
קאַטעגאָריע:בראזיל
קאַטעגאָריע:פאראגוויי
מעקאנג

דער **טייך מעקאנג** (ענגליש: *Mekong*) איז איינער פון די גרעסטע טייכן אין דעם קאנטינענט אזיע. דער טייך איז לאנג 4,350 ק"מ, און איז דער 11ט גרעסטער אין דער וועלט.

דער מעקאנג פֿליסט אדורך די לענדער  כינע, מיאנמאר (בורמע), לאאס, טיילאנד און קאמבאדיע, און ער גיסט אריין אינעם דרום כינע ים אין א דעלטע אין דרום וויעטנאם. דער קוואל פונעם טייך איז אין טשינגהאי אין טיבעט. הויך 5,224 מעטער. לענגאויס דעם טייך געפינען זיך צענטראלע שטעט ווי וויענטיאן, הויפשטאט פון לאאס, און  פנאם פען, הויפטשטאט פון קאמבאדיע.

מער ווי 1,200 פארשידענע זגאלן פון פיש לעבן אינעם. ער גיט א גוטע פרנסה פאר די פֿישער.

אין דעם שטח פון כינע אליין האט מען געבויט אויפן טייך  11 דאמבעס, און מען פלאנירט נאך. ווייטער, אין לאאס, האט מען געבויט זיבן דאמבעס. מען ניצט די דאמבעס צו שאפן עלעקטריע

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טייכן אין אזיע
קאַטעגאָריע:כינע
קאַטעגאָריע:וויעטנאם
1500

## געשעענישן 
* 22סטן אפריל – פעדרא קאבראל, פארטוגעזישער אויספארשער, ווערט דער ערשטער אייראפע צו אנטפלעקן בראזיל.
* 24סטן דעצעמבער – די פארטוגעזער קומען אן אין קאטשין, וואס זיי האלטן ביז 1663.

## געבוירן 
* 1טן יאנואר – שלמה מולכו, פארטוגעזישער מקובל (נפטר עקה״ש 1532)
* 24סטן פעברואר – קארל דער פינפטער, קייסער פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע (געש׳ 1558)

## געשטארבן 
* 29סטן מיי - בארטאלאמיו דיאס, פארטוגעזישער אויספארשער (געב' 1450)
די רויטע פיל

"די רויטע פּיל" (ענגליש: "The Red Pill") איז אַן אַמעריקאַנישער דאָקומענטאַלער פֿילם וואָס איז געווען באַשאַפֿן אין 2016 רעזשיסירט פֿון קאַסי דזשיי ("Cassie Jaye"). דער פֿילם פֿאָרשט אויס די באַוועגונג פֿון די רעכט פֿון מענער בשעת דזשיי פֿילמירט די מנהיגים און אָנהענגער(ין)ס אין דער באַוועגונג פֿאַר אַ יאָר. מען האָט אָפּגעהאַלטן די פּרעמיערע פֿון דעם פֿילם "די רויטע פּיל" דעם 7טן אָקטאָבער 2016 בײַ "סינעמאַ ווילאַדזש" ("Cinema Village") אין דער שטאָט ניו-יאָרק, נאָכגעקומען פֿון עטלעכע אַנדערע איינמאָליקע פֿילמווײַזונגען איבער גאָר דער וועלט. עס איז געווען אַרויסגעגעבן אויף די־ווי־די און בלו־ריי דעם 7טן מערץ 2017, פֿון "גראַוויטאַס ווענטורס" ("Gravitas Ventures"). מחלוקת וועגן דעם פֿילם איז געווען גורם עטלעכע פּראָטעסטן און אַנולירונגען פֿון די פֿילמווײַזונגען.

"די רויטע פּיל" פֿאַרצייכענט די נסיעה פֿון דזשיי וווּ זי הייבט אָן אַלס אַ סקעפּטישע פֿעמיניסטקע וואָס איז חוקר־ודורש דאָס וואָס זי האַלט איז אַ שינאה־באַוועגונג. דאַן אַנטדעקט זי אַז די באַוועגונג איז אַנדערש פֿון וואָס זי האָט זיך געריכט און הייבט אָן צו ספקן אין אירע אייגנע דעות וועגן מין, כוח און פּריווילעגיע. דער פֿילם רעדט אַרום פֿילצאׇליקע ענינים וועגן מענער און ייִנגלעך ווי צום בײַשפּיל מענליכע אַליינמאׇרד ניוואׇען, אַרבעטאָרט טויטפֿאַלן און שטאַרק אײַנגעשטעלטע שטעלעס, פֿאַלשע פֿאַרגעוואַלדיקונג טענות און מיליטער־מוזדינסט.

קאַטעגאָריע:פילמען
לאפבארא קנופ באן סטאנציע

**לאַפֿבארא קנופ** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע וואס באדינט דעם געגנט לאַפֿבארא קנופ, בריקסטאן, אין דער לאנדאנער בארא פון לאמבעט, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט אין אקטאבער 1864 דורך דער לאנדאן, טשאטאם און דאווער אייזנבאן מיט נאמען **לאַפֿבארא ראד**.

## באדינונגען
די באנען ווערן אפערירט דורך טעמזלינק; צפון פארן זיי קיין  סט אלבאנס אדער לוטאן, און דרום קיין סאטאן, אדער דורך מיטשעם אדער דורך ווימבלדאן. אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
הערן היל באן סטאנציע

**הערן היל** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע וואס באדינט דעם געגנט הערן היל, אין דער לאנדאנער בארא פון לאמבעט, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק, מיט באנען קיין סט פאנקראס אינטערנאציאנאל און לוטאן ערפארט, און דורך סאדאיסטערן, אויף דער רוטע פון לאנדאן וויקטאריע קיין .

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 25סטן אויגוסט 1862 דורך דער לאנדאן, טשאטאם און דאווער אייזנבאן.

## באדינונגען
די באנען אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד:
### סאדאיסטערן
* 4 באנען א שעה צפון קיין לאנדאן וויקטאריע אדורך 
* 4 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 

### טעמזלינק
* 4 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
טעמזלינק

**טעמזלינק** איז א רוטע אין דער בריטישער באן סיסטעם מיט 115 סטאנציעס. ער איז לאנג 225 ק״מ. די רוטע גייט פון צפון צו דרום אדורך לאנדאן פון  בעדפארד, פיטערבארא או קעמברידזש קיין ברייטאן, הארשאם און ריינהאם. די רוטע גייט צו לאנדאן גאטוויק ערפארט און לאנדאן לוטאן ערפארט; אויך האט זי א פארשטאטישן שלייף וואס גייט קיין סאטאן און  ווימבלדאן. וואכנטעג גייט אויך א פארשטאטישע ליניע אדורך  און  קיין . 

טעמזלינק האט געעפנט ווי א באדינונג אדורך לאנדאן אין 1988. ביז 1998, איז די סיסטעם געווארן זייער איבערגעפאקט, מיט מער ווי 28,000 פאסאזשירן אין דעם פארמיטאג שפיץ.

## באדינונגען
די גיכע באנען פארן נארמאל צווישן ברייטאן און בעדפארד אדורך לאנדאן ברידזש. פארשטאטישע שלייף באנען הייבן אן אדער ביי ווימבלדאן אדער ביי סאטאן און שטעלן זיך אפ ביי אלע סטאנציעס ביז . פארשטאטישע באנען פון  שטעלן זיך אפ ביי אלע סטאנציעס אדורך  און  בראמלי דרום, קאטפארד און , ביז דער סוף סטאנציע וועסט האמפסטעד מאנטיק ביז פרייטיק, בלעקפרייערס סוף־וואך. עס זענען פאראן אויך באדינונגען צווישן בעדפארד אדער לוטאן אדער סאנט אלבאנס און סאנט פאנקראס. אין די שפיץ שעה׳ן אפערירן טעמזלינק און סאדאיסטערן צוזאמען באדינונגען צווישן ראטשעסטער, אשפארד אינטערנאציאנאל אדער  און בעדפארד. ס׳איז פאראן א טאג און נאכט באדינונג (אחוץ זונטיק ביינאכט מאנטיק אינדערפרי) וואס אפערירט צווישן בעדפארד און דריי ברידזשעס און באדינט לוטאן פליפעלד פארקוועג און גאטוויק לופטפעלד.

## באוועגלעכער סטאק
## רעפערענצן
*
קאַטעגאָריע:באן ליניעס
טאלס היל באן סטאנציע

**טאַלס היל** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אין דער לאנדאנער בארא פון לאמבעט, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק און סאדערן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 25סטן אויגוסט 1862 דורך דער לאנדאן, ברייטאן און דרום בארטן אייזנבאן. אין 1869 האט די לאנדאן, טשאטאם און דאווער אייזנבאן געענפט א פארלענגערונג דורך דער סטאנציע.

## באדינונגען
די באנען אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד:
### סאדערן
* 4 באנען א שעה צפון קיין לאנדאן ברידזש אדורך 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך 

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה צפון קיין  (זונטיק נאר ביז )
* 2 באנען א שעה צפון קיין 
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך  (און דערנאך זייגערווייז ארום דעם סאטאן שלייף)
* 2 באנען א שעה דרום קיין  אדורך  (און דערנאך קעגנזייגער ארום דעם סאטאן שלייף)

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
העלמוט קאהל

**העלמוט יאזעף מיכאל קאהל** (; 3טן אפריל 1930 – 16טן יוני 2017) איז געווען א דייטשער פאליטיקער פון דעם קריסט-דעמאקראטישן פאראיין  (CDU), וואס האט געדינט צווישן די יארן 1982–1998 ווי קאנצלער פון דייטשלאנד, א לענגערער קאדאנץ ווי יעדן אנדערן קאנצלער; ערשטנס ווי דער פירער פון מערב דייטשלאנד, און דערנאך ווי דער פירער פון פאראייניגטן דייטשלאנד.

## לעבנסגעשיכטע 
העלמוט קאהל איז געבוירן אין א קאנסערוואטיווער קאטוילישער משפחה אין לודוויגסהאַוון. זיין פאטער, האנס קאהל, איז געווען אן אפיציר אין דער דיישטער מיליטער ביי דער ערשטער וועלט-מלחמה, און איז געווען א פינאנציעלער ראטגעבער. קאהל האט געהאט צוויי ברידער; זיין עלצטער ברודער איז גע׳הרג׳עט געווארן אין דער צווייטער וועלט-מלחמה. ווען ער איז געווען אלט 10 איז ער געווארן א מיטגליד אין דער היטלער יוגנט ארגאניזאציע.

אין 1946 האט ער זיך איינגעשלאסן אין דער CDU, די קריסט־דעמאקראטישע פאריין, און איז געווען טעטיק אין אויפשטעלן דעם יוגנט צווייג פון דער פארטיי אין זיין היימשטאט. ער האט שטודירט סאציאלע וויסנשאפט און פאליטיק, און אויך היסטאריע אין פראנקפורט. 

## פאליטישע קאריערע 
אין 1966 איז קאהל געווארן א מיטגליד אין דעם עקזעקוטיוו קאמיטעט פון זיין פארטיי, און אין 1969 וויצע-פארזיצער פון דער פארטיי. צווישן די יארן 1969–1976 איז ער געווען פרעמיער מיניסטער אין זיין לאנד, ריינלאנד-פאלץ.

אין 1973, נאך א לא-יוצלחדיקע אומצוטרוי וואל קעגן דעם דעמאלסטיקן קאנצלער ווילי בראנדט, איז קאהל באשטימט געווארן פארזיצער פון דער CDU פארטיי, און האט געדינט אין דעם אמט 25 יאר. אין די יארן פון 1976 ביז 2002 איז קאהל געווען א מיטגלידע אינעם בונדעסטאג, דער דייטשער פאראלמענט.
לינקס|קליין|250x250פיקס|העלמוט קאהל, 1969
קאהל איז געווארן דער זעקסטער קאנצלער פונעם פעדעראלן דייטשלאנד דעם 1טן אקטאבער 1982.

אין די וואלן אין 1998 האט געזיגט דער קאנדידאט פון דער סאציאלער דעמאקראטישער פארטיי (SPD) פאר קאנצלער, דער פרעמיער מיניסטער פון  נידער-זאקסן, גערהארד שרעדער.

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:דייטשן
קאַטעגאָריע:פרעמיער מיניסטארן
2018

## געשעענישן
* 27סטן יולי – דער פלאנעט מאדים געקומען דאס נענטסטע צו דער ערד זייט 2003.

## געשטארבן
* 14טן מערץ – סטיווען האקינג, בריטישער פיזיקער (געב' 1942)
* 21סטן אויגוסט – סטעפאן קארל סטעפאנסאן, איסלאנדישער אקטיאר (געב' 1975)
* 26סטן נאוועמבער – סטיווען הילענבורג, אמעריקאנער ביאלאג און אנימאטאר (געב' 1961)
*30סטן נאוועמבער – דזשארזש הערבערט וואלקער בוש, 41סטער פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע (געב' 1924)
* 9טן דעצעמבער – יגאל בשן, ישראלדיקער זינגער, קאמפאזיטאר און אקטיאר (געב' 1950)
* 17טן דעצעמבער – רונה רמון, ישראלדיקע פובליקע אקטיוויסטין, די אלמנה פון אילן רמון (געב' 1964)
* 28סטן דעצעמבער – עמוס עוז, ישראלדיקער שרייבער (געב' 1939)

*
טוטינג באן סטאנציע

**טוטינג** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער סאטאן שלייף ליניע, וואס באדינט טוטינג, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק, אויך דורך עטלעכע באנען פון סאדערן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 12טן אויגוסט 1894, מיטן נאמען **טוטינג קנופ**. אין 1938 האט מען געגעבן דעם היינטיגן נאמען **טוטינג**

## באדינונגען
די באדינונגען זענען דורך טעמזלינק (אין די שפיץ שעה׳ן אויך דורך סאדערן). די באנען אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד:

* 2 באנען א שעה צפון קיין  – זייגערווייז ארום דעם שלייף
* 2 באנען א שעה קיין  אדורך  – קעגן זייגער ארום דעם שלייף

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
מאדאם טוסא

[לינקס|קליין|250x250פיקס|וואקס מוזיי פון מאדאם טוסא אויף מארלעבאן ראד אין [לאנדאן, און לעבן אים - דער לאנדאנער פלאנעטאריום]]
לינקס|קליין|333x333פיקס|וואקס טעקל פון מארי טוסא, גרינדער פונעם מוזיי - אין דעם אריינגאנג צום  אויסשטעלונג זאל אין דעם מוזיי אין לאנדאן
**מאדאם טוסא** (ענגליש: *Madame Tussauds*) איז א נעץ פון מוזייען פון וואקס־מאדעלן גערופן אויפן נאמען פון מארי טוסא. דער הויפט צווייג פונעם נעץ געפינט זיך אין לאנדאן, ענגלאנד. די מוזייען שטעלן פאר היסטארישע פערזענלעכקייטן און אנדערע פערזענלעכטן וואס זענען בארימט אין נארוועלכן געביט (פאליטיקער, שוישפילער אד״ג), מיטן ציל פון מוסטערן וויאזוי זיי האבן אויסגעזען און וואס האבן זיי געטון, מיטן הילף פון די וואקס מאדעלן.

## היסטאריע 
מארי טוסא האט געשאפן איר ערשטן וואקס סקולפטור, א מאדעל פון וואלטער, אין 1777. דער סקולפטור האט שטארק געלונגען און צוליב דעם האבן נאך בארימטע מענטשן געבעטן פון איר אז זי זאל מאכן מאדעלן פון זיי אויך, צווישן זיי בענדזשאמין פרענקלין און זשאן-זשאק רוסא.

אין 1792 איז מארי טוסא אריבער קיין ענגלאנד מיט איר זאמלונג פון וואקס מאדעלן. אין 1835 האט זי געעפנט א מוזיי אין בעקער סטריט און אין 1884 איז דער מוזיי אריבער צו זיין היינטיגער געביידער אויף מארלעבאן ראד אין לאנדאן.

## צווייגן פונעם מוזיי 
דער מוזיי האט נאך צווייגן אין פארשידענע טוריסטן שטעט, ווי אמסטערדאם, בערלין, באנגקאק, האנג קאנג, פאריז, וואשינגטאן, לאס וועגאס, ווין אוון ניו יארק. די מאדעלן זענען נישט גלייך אין אלע מוזייען; אין יעדן ארט קען מען טרעפן מאדעלן צוגעפאסט צום ארט, און אויך מאדעלן פון לאקאלע סעלעבריטעטן און פאליטיקער, וואס טרעפן נישט קיין ארט אין די מוזייען אין אנדערע ערטער.

## וועבלינקען 
לינק=אפיציעלע וועבזייטל|15x15פיקס [{{וויקידאטן|P856|{}}} אפיציעלע וועבזייטל] פון מאדאם טוסא

קאַטעגאָריע:מוזייען אין לאנדאן
דרום מערטאן באן סטאנציע

**דרום מערטאן** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער סאטאן שלייף ליניע, אין מארדן, לאנדאנער בארא פון מערטאן, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק, אויך דורך עטלעכע באנען פון סאדערן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 7טן יולי 1929 ווי די צייטווייליגע סוף־סטאנציע, ווען סאדערן באן האט געעפנט דעם ערשטן טייל פון דער ווימבלדאן-סאטאן באן.

## באדינונגען
די באדינונג אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז דורך טעמזלינק ווי פאלגנד:

* 2 באנען א שעה צפון קיין  אדורך  – זייגערווייז ארום דעם שלייף
* 2 באנען א שעה קיין ; די באנען פארן ווייטער קיין  אדורך   – קעגן זייגער ארום דעם שלייף

סאדערן  האט באדינונגען נאר שפיץ שעה׳ן:
*  2 באנען א שעה אינדערפרי קיין  אדורך  און  (קעגן זייגער)
*  2 באנען א שעה אוונט קיין  אדורך  און   (זייגערווייז)

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
סטאפסעלקלוב

קליין|א מיטגליד פון אַ סטאָפּסעלקלוב ווייזט זיין צאַפּן. אין דעם ספּעציפישן פאַל, איז דער "צאַפּן" אַ מנהג געמאכט בערך צילינדרישן אביעקט מאַשינירט פון מעטאַל; אָבער צאפן געמאכט פון קאָריק אָדער גומע זענען אָפֿט געניצט דורך אנדערע סטאָפּסעלקלובן. 

קליין|שטעט אין וואָס אַ היגע סטאָפּסעלקלוב איז באקאנט. אין דער הינטערגרונט, די דייַטש שטאַט פון בייערן איז כיילייטיד, זינט קימאַט אַלע סטאָפּסעלקלובס זענען ליגן אין דעם שטאַט. 

א **סטאָפּסעלקלוב** ( דייַטש: *Stopselclub*, *צאַפּן-קלוב*) איז אַ געזעלשאַפטלעכער קלוב , די מיטגלידער פון וואָס שטענדיק האָבן צו פירן אַ צאַפּן מיט זיי.

ווען צוויי מיטגלידער פון אַזאַ אַ קלוב טרעפן, יעדער פון זיי קען פאָדערן אַז דער אנדערער זאל ווייַזן זייַן צאַפּן.

א מיטגליד וואס קען נישט ווייַזן די צאַפּן, למשל ווייַל ער האט עס פארגעסן אין שטוב, דארף צאָלן אַ קליין געלטיק קנס.

דאס געלט וואָס ווערט געזאמלט דורך די קנסים ווערט נארמאל געניצט צו קויפן ביר בייַ די ווייַטער קלוב באַגעגעניש.

סטאָפּסעלקלובן זענען פאראן שוין אַרום לפּחות זינט די מיטל פון דעם צוואנציקסטן יאָרהונדערט אין דעם דייַטשן לאנד בייערן.

טייל מאָל שטיצן סטאָפּסעלקלובן אויך צדקה פּראַיעקטן.

עס זענען מער ווי 100 בלעטער סטאָפּסעלקלובן אין בייערן.

## רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דייטשלאנד
אלכסנדר אשר באב"ד

רבי **אלכסנדר אשר באב"ד** (ה'תר"ע, 1910 - ז׳ טבת, ה'תשמ"ו, 1985) איז געווען א חסידישער אמעריקאנער רב פון גאליציע. איידער דעם חורבן איז ער געווען אַ רב אין אונגארן און נאך זיין אימיגרירן אין די פאַראייניקטע שטאַטן, האט עד געדינט אלס ראש ישיבה אין ישיבת רבנו שלמה קלוגער און אב בית דין פון "קהל מנחת חינוך טארטיקוב" אין ניו יורק.

## ביאגראפיע 
רבי באב״ד איז געבוירן געווארן אין טארטאקאוו, גאליציע (היינט פוילן), צום רב פון דער שטאָט, רבי יצחק באַב"ד, אן אייניקל צו די רבנים פון משפחת באַבַ"ד. אין זיין יוגנט האט ער געלערנט מיט זיין פאטער און זיין פעטער, רבי דוד מנחם מאַניש באַב"ד פון טארנאָפּאל, מחבר פון ספר "חבצלת השרון". אין יאר 1931, האט ער באקומען סמיכה דורך זיין פעטער און פון רבי אברהם יעקב הורוויץ, אב"ד** **פראבוזשנע, אין מחבר ספר שו"ת "צור יעקב".

ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רבי אהרן טייטלבוים, רב אין שטאט וואלאווע-נירבאטור. נאָך זיין חתונה האט ער געדינט ווי שטאט׳ס רב אין וואלאווע. זיין פרוי איז געווארן געהרגעט אין דעם חורבן. 

נאָך דעם חורבן, האט ער נאך אמאל חתונה געהאט צו פּערל פייגא, א טאכטער פון רבי יחיאל גרינצווייג, רב אין שטאט דולהאז אין טשעכאסלאוואקיי.

נאָך דעם חורבן האט ער געדינט ווי דער הויפּט פון דעם טריבונאַל אין בודאַפּעסט און איז געווען אַ מיטגליד אין דער ספּעציעל רעגולירן עגונות אין אונגארן. שפּעטער האט ער אימיגרירט אין די פאַרייניקטע שטאַטן און האט זיך באזעצט אין ניו יארק. ער האט געדינט ווי ראש ישיבה פון דער שלמה קלוגער ישיבה און אלס רב אין רישא-קארטשין. ער איז געווארן באַרימט מערסטנס אלץ צו זיין אב"ד טארטיקוב.

ער איז געווען אַקטיוו אין דעם ציבור פעלד,  פֿאַר די פּליטים פון די חורבן, און איז געווען אַ מיטגליד אין דער וועד הצלה, אין דער הסתדרות רבנים פון אמעריקע, און אינעם וועד פון אגודת ישראל.

זיין שוואגער איז געווען רבי ישראל אריה מרגליות, פרעמישלאנער רבי אין לאנדאן.

קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע
קאַטעגאָריע:חסידישע ראשי ישיבות
קאַטעגאָריע:גאליציאנער רבנים
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
קארשאלטן באן סטאנציע

**קאַרשאלטן** () איז א באן סטאנציע אין קארשאלטן אין דער לאנדאנער בארא פון סאטן אין דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדערן און טעמזלינק. מען קען פארן מיט דער באן פון קארשאלטן גראד, צפון קיין  אין בעדפארדשיר און דרום קיין  אין מערב סאסעקס. 

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן אקטאבער 1868 דורך דער לאנדאן, ברייטאן און דרום בארטן אייזנבאן אויף דער  קיין  ליניע.

## באדינונגען
די באדינונג אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד:

### סאדערן
* 2 באנען א שעה קיין 
* 2 באנען א שעה קיין 

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה קיין  אדורך  (זונטיק נאר ביז בלעקפרייערס) – קעגן זייגער ארום דעם סאטאן שלייף
* 2 באנען א שעה צפון קיין ; די באנען פארן ווייטער קיין  אדורך  – זייגערווייז ארום דעם סאטאן שלייף

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
סאטאן באן סטאנציע

**סאַטאן** () איז די הויפט באן סטאנציע פארן שטעטל סאטאן, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדערן

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.

סאטאן סטאנציע האט פיר פעראנען. באנען פון לאנדאן ניצן פעראנען 2 און 4. באן וואס קומען פון אינדרויסן פון לאנדאן ניצן פעראנען 1 און 3.

## היסטאריע 
סאטאן סטאנציע האט געעפנט דעם 10טן מיי 1847 דורך דער לאנדאן, ברייטאן און דרום בארטן אייזנבאן, אויף איר ליניע פון  קיין . א צווייג קיין  האט געעפנט דעם 22סטן מיי 1865, און דערנאך א ליניע קיין  אום 1טן אקטאבער 1868. ענדלעך האט מען געעפנט דעם צווייג קיין  דעם 5טן יאנואר 1930.

## באדינונגען
די באדינונג אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד:

### סאדערן
* 10 באנען א שעה קיין לאנדאן וויקטאריע
* 3 באנען א שעה קיין 
* 1 באן א שעה קיין 
* 1 באן א שעה קיין 
* 1 באן א שעה קיין  אדורך דארקינג

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה קיין  אדורך  
* 2 באנען א שעה קיין  אדורך   

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
די נויט

**די נויט** (שװעדיש: *Nöden*) איז אַ שטאָטטײל אין לונד וואס געפֿינט זיך דרומדיק פֿון מיטן שטאָט. מען האָט אָנגעהײבן אויסבויען דעם שטאָטטײל אין יאָר 1873, כאָטש עטלערע בנינים זײַנען שוין דאָ. די נויט איז פֿון אָנהײב געווען אַן אָרעם שטאָטטײל - אָפֿיציעל האָט מען עס גערופֿן "נײַשטאָט". אַ סך יידן האָבן זיך געצויגן קײן לונד, און די נויט, זיך אַרײַנגעקלײַבן. צװישן בערך 1870 און דער צווייטער וועלט-מלחמה איז געווען א שטארקע אימיגראַציע קײן לונד. אין 1910-1914 איז די יידישע באַפֿעלקערונג אין לונד צום גרעסטן מיט בערך 400 מענטשן. צוליב האָט מען דעמאָלט גערופֿען לונד פֿאַר "ירושלים פונעם צפֿון".  די יידן זײַנען געקומען פֿון רוסלאַנד מחמת פּאָגראָמען. אַ סך פֿון זײ זײַנען געקומען פֿון ליטע, למשל פֿון לאַצקאָװאַ, קאָװנע, פּומפּיאַן און טרישקי. הײַנטצוטאָג אָבער װוּינען ניט אַ סך יידן אין לונד - און די נויט איז געװארן אַ רײַך און חנעװדיק שטאָטטײל.

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:שוועדן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
מנחם דאווידאוויטש

הרב **מנחם דאַווידאויטש** (ד' אדר ה'תרפ"ח, 25סטן פעברואר 1928 - כ"ג סיון ה'תשע"ז, 17טן יוני 2017) איז געווען א סופר סת"ם א מומחה וואס האט אויסגעלערט דורות פון סופרים. מען האט אים גערופן 'דער רבי פון די סופרים'.. אין דער עדה החרדית איז ער גערעכנט געווארן דער אויטאריטעט אינעם געביט פון ספרות. דעם "תיקון קוראים" וואס ער האט ארויסגעגעבן איז געווארן דער פראטאטיפ פון רוב היינטיקע ספרי תורה.

## ביאגראפיע 
ער איז געבוירן געווארן אין מינכן, דייטשלאנד צו זיינע עלטערן דוד און הענדל. ווען ער איז געווען אלט צען יאר איז ער ארויף מיט זיינע עלטערן אין ארץ ישראל, און זיי האבן זיך באזעצט אין פרדס חנה. דערנאך זענען זיי אריבער קיין ירושלים, וואו ער האט געלערנט ביי זיין רבי׳ן  הרב יוסף צבי דושינסקיא. אין זיין יוגנט איז ער אויך געווארן נאענט צו  הרב אהרן ראטה, דער שומרי אמונים רבי, וואס האט אים מקרב געווען און איז געווארן זיין רבי מובהק. נאך זיין פטירה איז ער געווארן א חסיד פון זיין איידעם רבי אברהם יצחק קאהן, מחבר פון 'דברי אמונה' און גרינדער פונעם תולדות אהרן חסידות. נאך זיין פטירה איז ער אריבער צום תולדות אברהם יצחק רבי פון זיין בכור, רבי שמואל יעקב קאהן.

נאך זיין חתונה האט ער געוואוינט אין ירושלים, און ער האט אנגעהויבן עוסק זיין אין ספרות. ער איז גערעכנט געווארן דער גרעסטער מומחה אין ספרות. דורכאויס פופציק יאר האט ער געדינט ווי דער סופר פונעם עדה החרדית בית דין. הרב יצחק יעקב ווייס, גאב"ד פון דער עדה החרדית, האט פארלאזט אויף אים אין ענינים פון ספרות. ער האט געשריבן 26 ספרי תורה, כולל די ספר תורה פון זיין רבי׳ן, דער תולדות אהרן רבי. אויך איז ער געווען דעם רבי׳נס בעל קורא.

ער איז נפטר געווארן, אלט 89, שבת שלח לך, כ"ג סיון ה'תשע"ז. זיין לויה איז פארגעקומען מוצאי שבת, און מען האט אים באערדיגט אין הר הזיתים.

## וועבלינקען 
* זיינע שיעורים אין הלכות סת"ם , ביים קול הלשון וועבזייטל
* מודעה וועגן זיין פטירה פון דער עדה החרדית 
קליין|זיין ספר ״מנחת הסופר״

## רעפערענצן 
קאַטעגאָריע:חסידים
קאַטעגאָריע:ירושאלמער
קאַטעגאָריע:עדה החרדית
קאַטעגאָריע:סופרים
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
אבי גבאי

[קליין|270px|**אַבִי גַבַּאי**, [2017]]
**אַבְרָהָם "אַבִי" גַּבַּאי** (געבוירן דעם 22סטן פעברואר 1967, י"ב אדר א' ה'תשכ"ז) איז א ישראלישער פאליטיקער און דער היינטיקער פירער פון דער ארבעטס-פארטיי אין ישראל. ער איז געווען דער אלגעמיינער פארוואלטער פון דער טעלעקאמוניקאציע פירמע בזק 2007 ביז 2013, דערנאך איז ער אריין אין פאליטיק.

## ביאגראפיע 
גבאי איז געבוירן געווארן אין דעם בקעה געגנט פון ירושלים, דער זיבעטער פון אכט קינדער געבוירן צו מואיז און שרה גבאי, יידישע אימיגראנטן פון קאזאבלאנקא, מאראקא. זיין פאטער האט געארבעט פאר בזק; אין זיין יוגנט פלעגט ער אויך ארבעטן דארט אין זיינע וואקאציעס. ער האט געדינט אין צה״ל און געשטיגן צום ראנג לייטענאנט. דערנאך האט ער גראדואירט פונעם העברעאישן אוניווערסיטעט אין ירושלים.

פאר די כנסת וואלן 2015 איז ער געווען איינער פון די גרינדער פון דער נייער כולנו פארטיי. אום 29סטן דעצעמבער 2016, האט גבאי געמאלדן אז ער שליסט זיך איין אין דער ארבעטס-פארטיי. דעם 4טן מערץ 2017 האט ער געמאלדן אז ער קאנדידירט זיך פאר פירערשאפט פון דער פארטיי. אין דעם צווייטן טייל פון די וואלן האט ער געזיגט מיט 52.4% פון די וואלן קעגן עמיר פרץ.

## משפחה
גבאי וווינט אין תל ברוך געגנט פון תל אביב. ער מיט זיין ווייב אַיֶלֶת, פון אויסטראליע, האבן דריי זין, דניאל, עומרי און ארי.

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* אפיציעלע וועבזייטל 
* 

קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:ירושאלמער
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער
דאנדאנאלד ראד טראם סטאנציע

'*דאַנדאנאַלד ראד* () איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4, דרום פון ווימבלדאן שטאט-צענטער, אין דער לאנדאנער בארא פון מערטאן.

## אויסלייג 
**טראַם סטאַנציע**

## גאלעריע 

טעקע:Dundonald_Road_tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
מארדן ראד טראם סטאנציע

'*מארדן ראד* () איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4, 0.5 ק״מ צפון פון דעם מארדן שטאט־צענטער אין דער לאנדאנער בארא פון מערטאן. די סטאנציע איז א קורצע מהלך (0.8 ק״מ) פון מארדן און דרום ווימבלדאן אונטערגרונט סטאנציעס אויף דער נארדערן ליניע.

## אויסלייג
## גאלעריע 

טעקע:Morden Road tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
פיפס ברידזש טראם סטאנציע

**פֿיפס ברידזש** () איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4 אין דער לאנדאנער בארא פון מערטאן. 

די סטאנציע האט איין אינזל פעראן. צו מערב פון דער סטאנציע איז אן איינציקע אייזנבאן אפטייל ביז דער מארדן ראד טראם סטאנציע.

## גאלעריע 

טעקע:Phipps Bridge tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
מיטשעם טראם סטאנציע

**מיטשעם** () איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4 אין מיטשעם, לאנדאנער בארא פון מערטאן. ביז 1977 איז געווען אויף דעם ארט מיטשעם באן סטאנציע.

## אויסלייג 
**טראַם סטאַנציע**

## גאלעריע 

טעקע:Mitcham tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
טעראפיע ליין טראם סטאנציע

**טעראַפיע ליין** () איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4 אין טעראַפיע ליין, לאנדאנער בארא פון סאטן. די סטאנציע איז נאענט צום גרענעץ מיט דער לאנדאנער בארא פון קרוידן.

## אויסלייג 
**טראַם סטאַנציע**

## גאלעריע 

טעקע:Therapia Lane tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
פאדינגטאן בערעלע

**פּאַדינגטאָן בערעלע** (ענגליש: *Paddington Bear*) איז א פיקטיווער כאראקטער אין קינדער ליטעראטור. ער איז ערשט באווייזט געווארן דעם 13טן אקטאבער 1958, און איז געווען אין מער ווי 20 ביכער געשריבן דורך מייקל באנד. פּאַדינגטאָן בערעלע איז א נימוסדיקער בער פון פערו. ער רופֿט מענטשן כמעט קיין מאל נישט לויט זייערע ערשטע נעמען.

"פּאַדינגטאָן" ביכער האבן זיך פֿאַרקויפֿן העכער 30 מיליאן קאפיעס ארום דער וועלט. א פילם באזירט אויף די ביכער איז באפרייט געווארן אין 2014.

קאטעגאריע:פיקטיווע כאראקטערן
זאאטאפיע

קליין

**זאָאָטאָפּיע** אדער **זאָאָטראָפּאָליס** (ענגליש: *Zootopia*) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער אנימירטער קאמעדיע-אוואנטורע פילם פון 2016 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס. ער איז דער 55סטער פולער-לענג דיזני אנימירטער פילם. ער איז רעזשיסירט געווארן דורך בייראן האווארד און ריטש מור, און אריין זענען געווען די שטימעס פון דזשיניפער גודווין, דזשייסאן בעטמאן, אידריס עלבא, דזשעני סלייט, נייט טארענס, באני האנט, דאן לייק, טאמי טשאנג, דזשיי.קיי. סימאנס, אקטאוויע ספענסער, אלאן טודיק און שאקירא. דער פילם דיסקוטירט דאס אומגעריכטע שותפות צווישן א קיניגל וואס איז א פּאָליציאַנטקע און א רויטער פוקס וואס איז א פֿאַלשקייט-קינסטלער ווען זיי אויסלייזן א קאנספיראציע וועגן די פֿאַרשווינדונג פון ווילדע פֿאַרצירנדיקע זויג-באַשעפֿענישן וועלכע זענען אייַנוווינער אין א מעטראפאליס פון זויגערס.

## וועבלינקען 
קאטעגאריע:2016 פילמען
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
קאטעגאריע:דיזני אנימירטע פילמען
קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
וואנדל פארק טראם סטאנציע

**וואנדל פאַרק** () איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4, לעבן וואנדל פאַרק, לאנדאנער בארא פון קרוידן.

מזרח פון דער סטאנציע ווערט די ליניע אן איינצעלע אייזנבאן, וואס גייט ארויף שיף כדי אריבערגיין די באן ליניע אויף א בריק.

## אויסלייג 
**טראַם סטאַנציע**

## גאלעריע 

טעקע:Wandle Park tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
ריווס קארנער טראם סטאנציע

**ריווס קארנער** () איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4 אין קרוידן. נאר טראמען אין דער ריכטונג פון ווימבלדאן שטעלן זיך אפ דא; טראמען קיין ווימבלדען פארן אדורך דער סטאנציע אויף דער צווייטער זייט.

## אויסלייג 
**טראַם סטאַנציע**

## גאלעריע 

טעקע:Reeves Corner tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
צענטראל טראם סטאנציע

**צענטראל** () איז א טראמלינק סטאנציע  אין קרוידן שטאט-צענטער, וואס באדינט דעם ״צענטראל״ איינקויף-צענטער. די סטאנציע איז א טראנספארט איבערבייט, וואו טראמען שטעלן זיך אפ אויף איין זייט פונעם פעראן און לאקאלע אויטאבוסן אויף דער צווייטער זייט.

## גאלעריע 

טעקע:Centrale tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
מיטשעם איסטפילדס באן סטאנציע

**מיטשעם איסטפֿילדס** () איז א באן סטאנציע אין איסטפילדס אין דער לאנדאנער בארא פון מערטאן, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדערן און טעמזלינק. מען קען פארן מיט דער באן פון מיטשעם איסטפֿילדס גראד, צפון קיין  אין בעדפארדשיר און דרום קיין  אין מערב סאסעקס. 

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 2טן יוני 2008.

## באדינונגען
די באדינונג אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד:

### סאדערן
* 2 באנען א שעה קיין 
* 2 באנען א שעה קיין 

### טעמזלינק
* 2 באנען א שעה קיין  אדורך  (זונטיק נאר ביז בלעקפרייערס) – קעגן זייגער ארום דעם סאטאן שלייף
* 2 באנען א שעה צפון קיין ; די באנען פארן ווייטער קיין  אדורך  – זייגערווייז ארום דעם סאטאן שלייף

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
צאצקע מעשה 2

קליין
**צאָצקע מעשה 2** (ענגליש: *Toy Story 2*) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער אנימירטער פילם פון 1999, און איז א המשך פון דער 1995 פילם "צאַצקע מעשה". ער איז דער דריטער דיזני/פיקסאר פולער-לענג פילם, און איז באפרייט געווארן אין פילם קינאס דורך "בוענא וויסטא פילמען". א שפילכלעך-קלייַבער גנבעט וואודי, און באז ליכטיאר און זיינע פריינט ראטעווען אים. דער המשך-פילם "צאָצקע מעשה 3" איז באפרייט געווארן אין 2010.

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:1999 פילמען
קאטעגאריע:אנימירטע פילמען
קאטעגאריע:פיקסאר פילמען
וועלזלי ראד טראם סטאנציע

**וועלזלי ראד** () איז א טראמלינק סטאנציע  אין קרוידן מיט איין פעראן, דרומדיק, באדינט דורך אלע פיר טראמלינק רוטעס.

## גאלעריע 

טעקע:Wellesley Road tramstop signage.JPG|טראם סטאנציע שילד

## וועבלינקען 
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
מאנסטערס אינקארפארירט

**מאָנסטערס אינקאָרפּאָרירט** (ענגליש: *.Monsters, Inc*) איז אן אנימירטער פילם פון 2001 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך פיקסאר אנימאציע סטודיאס. ער איז געווען פיקסאר'ס פערטער קאמפיוטער אנימירטער פילם, און איז פארשפרייט געווארן צו קינאס דורך וואלט דיזני פילמען אין די פאראייניקטע שטאטן דעם 2טן נאוועמבער 2001, אין אויסטראליע דעם 26סטן דעצעמבער 2001 און אין די פאראייניקטע קעניגרייך דעם 8טן פעברואר 2002.

## שטימע אקטיארן 
* דזשאָן גודמאַן אַלס דזשיימס פּ. "סאַלי" סאַליוואַן
* בילי קריסטאַל אַלס מייק וואַזאָווסקי
* סיסי ספּייסעק אַלס סאָפֿיע פֿענימאָר
* מערי גיבס אַלס בו
* דשעניפֿער טילי אַלס סיליע
* סטיוו בושעמי אַלס רענדאָל
* דזשיימס קאָבאָרן אַלס הענרי דזשיי. וואָטערנוז דער דריטער
* באָב פּיטערסאָן אַלס ראָז
* דזשאָן ראַצנבערגער אַלס יעטי
* באָני האַנט אַלס מר"ס פֿלינט
* דזשעף פּידזשען אַלס מ"ר בייל
* פֿרענק אָז אַלס פֿאַנגוס
* דן גערסאָן אַלס נאָדלמאַן און סמיטי
* סעם בלאַק אַלס דזשאָרדזש סענדערסאָן

## וועבלינקען 
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:2001 פילמען
קאטעגאריע:אנימירטע פילמען
קאטעגאריע:פיקסאר פילמען
געפינען נעמא

**געפֿינען נעמאָ** (ענגליש: *Finding Nemo*) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער-אנימירטער קאמעדיע-אוואנטורע פילם פון 2003, וואס איז געשריבן און רעזשיסירט געווארן דורך ענדרו סטענטאן און באפרייט דורך וואלט דיזני פילמען. ער איז דער פינפטער פילם וואס איז פראדוצירט געווארן דורך פיקסאר אנימאציע סטודיאס. ער דערציילט די מעשה פון דער זאָרגעוודיקער קלוינפֿיש מאַרלין וואס זוכט זיין  פֿאַרכאַפּטער זון נעמאָ אין סידני פּאָרט צוזאמען מיט א רעגאל בלויע טענג מיטן נאמען דאָרי. איבער זיין וועג לערנט מאַרלין צו נעמען געפאר און צו לאָזן נעמאָ פֿאַרנעמען זיך. א המשך-פילם מיטן נאמען "געפֿינען דאָרי" איז באפרייט געווארן דעם 17טן יוני 2016.

## שטימע אקטיארן 
* אַלבערט ברוקס אַלס מאַרלין
* עלען דעדזשענערעס אַלס דאָרי
* אַלעקסאַנדער גולד אַלס נעמאָ
* ווילעם דאַפֿאָ אַלס גיל
* ברעד גאַרעט אַלס בלויט
* אָסטין פּענדלטאָן אַלס גערגל
* סטיוון רוט אַלס באַבלס
* וויקי לואיס אַלס דעב און "פֿלאָ"
* דזשאָ רענפֿט אַלס זשאַק
* דזשעפֿרי ראַש אַלס ניידזשל
* ענדרו סטענטאָן אַלס קראַש
* ניקאָלאַס בערד אַלס סקווערט
* באָב פּיטערסאָן אַלס מ"ר ריי
* עריק באַנאַ אַלס אָנקער
* ברוס ספּענס אַלס טשאַם
* דזשאָרדי רענפֿט אַלס טעד
* פֿיל פּראָקטאָר אַלס באָב
* עריקאַ בעק אַלס פּערל
* עריק פּער סאַליוואַן אַלס שעלדאָן
* ביל האַנטער אַלס ד"ר פֿיליפ שערמאַן
* לולו איבלינג אַלס דאַרלאַ
* עליזאַבעט פּערקינס אַלס קאָראַל
* ראָוו מאַקמאַנוס אַלס אַ קרעפּס

## וועבלינקען 
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:2003 פילמען
קאטעגאריע:אנימירטע פילמען
קאטעגאריע:פיקסאר פילמען
קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
מזרח קרוידן סטאנציע

**מזרח קרוידן סטאנציע** () איז א נאציאנאלע באן און טראמלינק סטאנציע וואס געפינט זיך אין קרוידן, דרום לאנדאן. זי איז די גרעסטע באן סטאנציע אין קרוידן און איז אין טראוולקארט זאנע 5.

## היסטאריע
די לאנדאן און ברייטאן באן האט געעפנט די סטאנציע אום 12טן יולי 1841 מיטן נאמען ״קרוידן״. אין 1862 האט מען געענדרט איר נאמען צו ״מזרח קרוידן״.

## באדינונגען
מזרח קרוידן איז די גרעסט סטאנציע אין קרוידן, באדינט דורך טעמזלינק באנען.און אויך דורך עקספרעס באנען קיין לאנדאן און דעם דרום בארטן.

### סאדערן
* 11 באנען א שעה צפונדיק קיין לאנדאן וויקטאריע 
* 11 באנען א שעה צפונדיק קיין לאנדאן ברידזש
* 1 באן א שעה צפונדיק קיין מילטן קינס צענטראל, אדורך קענזינגטאן אלימפיע
* 3 באנען א שעה דרומדיק קיין ברייטאן
* 17 באנען א שעה דרומדיק צו אנדערע צילן

### טעמזלינק
* 3 באנען א שעה דרומדיק קיין ברייטאן
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין 
* 2 באנען א שעה דרומדיק קיין הארשאם
* 4 באנען א שעה צפונדיק קיין בעדפארד
* 1 באן א שעה צפונדיק קיין קעמברידזש
* 2 באנען א שעה צפונדיק קיין פיטערבארא

## גאלעריע 

File:East Croydon stn platform 2 look south.JPG| פעראן 2 קוקנדיק אויף דרום
File:East Croydon stn platform 4 look north.JPG| פעראן 4 קוקנדיק אויף צפון
File:East Croydon station signage.jpg|סטאנציע שילד
File:East Croydon station MMB 22 2551.jpg|טראם ביי מזרח קרוידן סטאנציע

## ליניעס 
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון קרוידן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
ראטאטואי (פילם)

**ראַטאַטואי** (ענגליש: *Ratatouille*) איז א קאמפיוטער אנימירטער פילם פון 2007. ער איז רעזשיסירט געווארן דורך ברעד בערד און האט די שטימעס פון פּעטאָן אָסוואָלט, לו ראָמאַנאָ, פּיטער סאָן, ברעד גאַרעט, דזשענין גאַראָפֿאַלאָ, איען האָלם, ברייען דענעהי און פּיטער אָטול. די געשיכטע פאסירט אין פאריז, פראנקרייך, און איז וועגן א שטשור וואס וויל ווערן א קאָך-מייַסטער ביי א רעסטאראן. פאר דער דאזיקער ציל, די שטשור, רעמי, באַפֿרייַנדט א מענטש מיטן נאמען אלפֿרעדאָ לינגואיני. דער פילם איז פראדוצירט געווארן דורך פיקסאר אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווארן דורך וואלט דיזני פילמען.

דזשעד פּינקאַוואַ האט געשריבן די אריגינעלע געדאנקען אין 2001, אבער אין 2005 איז ברעד בערד געבעט צו רעזשיסירן דער פילם אנשטאט. ער אויך האט געגאנגען מיט עטלעכע פראדוקציע מאנשאפט מיטגלידער צו פראנקרייך צו באקומען נייע געדאנקען. זיי האבן געפֿרעגן עצות פון קאָך-מייַסטערס פון פראנקרייך און די פאראייניקטע שטאטן. דער פילם איז ערשטנס אויסגעשטראַלט געווארן דעם 22סטן יוני 2007 אין דער קאָדאַק קינא ביי לאס אנדזשעלעס, קאליפארניע. דערנאך האט ער געוואונען דער אקאדעמיע פריז פאר בעסטער אנימירטער פילם.

## שטימע אקטיארן 
* פּעטאָן אָסוואָלט אַלס רעמי
* לו ראָמאַנאָ אַלס אַלפֿרעדאָ לינגואיני
* איען האָלם אַלס קאָך-מייַסטער סקינער
* דזשענין גאַראָפֿאַלאָ אַלס קאָלעט טאַטאָ
* ברעד גאַרעט אַלס אָגוסט גוסטאָ
* פּיטער אָטול אַלס אַנטאָן עגאָ
* ברייען דענעהי אַלס דזשאַנגאָ
* פּיטער סאָן אַלס עמיל
* וויל אַרנעט אַלס האָרסט
* דזשוליוס קאַלאַהאַן אַלס לאַלאָ און פֿראַנסואַ
* דזשיימס רעמאַר אַלס לברוס
* דזשאָן ראַצנבערגער אַלס מוסטאַפֿאַ
* טעדי ניוטאָן אַלס טאַלאָן לאַבאַרטע
* טאָני פֿוסיל אַלס פּאָמפּידו
* דזשייק סטיינפֿעלד אַלס גיט
* ברעד בערד אַלס אַמבריסטער מיניאָן
* סטעפֿאַן רוקס אַלס קאָך קאַנאַל נאַראַטאָר

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:2007 פילמען
קאטעגאריע:אנימירטע פילמען
קאטעגאריע:פיקסאר פילמען
קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
WALL-E

קליין|250px
**WALL·E** (אויסגערעדט *וואָל-אי*) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פילם פון 2008, וואס איז געמאכט געווארן דורך פיקסאר און דיזני. ער איז באפרייט געווארן דעם 27סטן יוני 2008 דורך וואלט דיזני פילמען.

## וועבלינקען 
* 

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:2008 פילמען
קאטעגאריע:אנימירטע פילמען
קאטעגאריע:פיקסאר פילמען
די אינקרעדיבלס

**די אינקרעדיבלס** אדער **די אינקרעדיבלער** (ענגליש: *The Incredibles*) איז אן אנימירטער פילם פון 2004, וואס איז געשריבן און אנטוויקלט געווארן דורך ברעד בערד, וואס האט איינמאל רעזשיסירט "די סימפּסאָנס" און איז בעסטנס באקאנט געווען אלס דער רעזשיסאר פונעם אנימירטער פילם "דער אייזן גיגאנט". דער פילם איז פראדוצירט געווארן דורך פיקסאר אנימאציע סטודיאס, און האט געווונען אן אקאדעמיע פריז. "די אינקרעדיבלס" איז ערשטנס אנטוויקלט געווארן אלס א טראדיציאנעלע-אנימירטער פילם, אבער נאך ווארנער ברידער האט איר אנימאציע דיוויזיע געשלאָסן האט ברעד בערד געגאנגען צו פיקסאר מיט דער פילמ'ס געשיכטע.

דער פילם פאסירט אין א וועלט וואו עס זענען דא סופּערהעלדן, אבער נאך א גרויסע הערונג באַשטימט די רעגירונג אז אלע סופּערהעלדן דאַרפן מאַסקירן זיך און פירן נארמאלע לעבן. דער הויפט כאראקטער איז באָב פּאַר (אדער "מ"ר אינקרעדיבל"). דער המשך-פילם "אינקרעדיבלס 2" איז באפרייט געווארן אין 2018.

## שטימע אקטיארן 
* קרייג טי. נעלסאָן אַלס באָב פּאַר / מ"ר אינקרעדיבל
* האָלי האַנטער אַלס העלען פּאַר / עלאַסטיגערל
* שרה וואַועל אַלס וויאָלעט "ווי" פּאַר
* ספּענסער פֿאָקס אַלס דעשיעל ראָבערט "דעש" פּאַר
* דזשייסאָן לי אַלס באַדי פּייַן / אינקרעדיבוי / סינדראָם
* דאָמיניק לואיס אַלס באָמב וואָיאַזש
* ברעד בערד אַלס עדנאַ מאָד
* סאַמועל על. דזשעקסאָן אַלס לוציוס בעסט/פֿראָזאָן
* וואָלאַס שאָן אַלס מ"ר האַף
* עליזאַבעט פּעניאַ אַלס מיראַזש
* פֿרענק טאָמעס אַלס פֿרענק
* אָלי דזשאָנסטאָן אַלס אָלי

## וועבלינקען 
* 
* "די אינקרעדיבלס" אויף דער פיקסאר וויקיע 

קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:2004 פילמען
קאטעגאריע:אנימירטע פילמען
קאטעגאריע:פיקסאר פילמען
ווימבלדאן טשייס באן סטאנציע

**ווימבלדאן טשייס** () איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער סאטאן שלייף ליניע, אין דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק, אויך דורך עטלעכע באנען פון סאדערן.

די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.

## היסטאריע 
די סטאנציע האט געעפנט דעם 7טן יולי 1929, ווען סאדערן באן האט געעפנט דעם ערשטן טייל פון דער ווימבלדאן-סאטאן באן.

## באדינונגען
די באדינונגען זענען דורך טעמזלינק און סאדערן (נאר שפיץ שעה׳ן). די באנען אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד:

* 2 באנען א שעה צפון קיין  און  – זייגערווייז ארום דעם שלייף
* 2 באנען א שעה קיין   – קעגן זייגער ארום דעם שלייף

## רעפערענצן 
## וועבלינקען 
* 

קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
העלדיש (2012 פילם)

קליין|250px
**העלדיש** (ענגליש: *Brave*) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער אוואנטורע פילם פון 2012 מיט די שטימעס פון בילי קאָנאָלי און עמאַ טאָמפּסאָן. ער איז באפרייט געווארן דעם 22סטן יוני 2012 דורך וואלט דיזני פילמען, און געמאכט געווארן דורך פּיקסאַר. דער פילם פאסירט אין סקאָטלאַנד אין דער מיטל אלטער. די 16-יאָריגע פּרינצעסין מערידאַ מאַכט אַ הו-האַ אין דאָס דאַנבראָך קעניגרייך ווייל זי וויל נישט צו חתונה האָבן.

קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
קאטעגאריע:2012 פילמען
קאטעגאריע:אנימירטע פילמען
קאטעגאריע:פיקסאר פילמען