open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვითწანურა

**ვითწანურა** — არძაშე შხირას იგურიშხონარებუ კალენდარული ვითწანურა, ბორჯიშ პერიოდი, ნამუთ იკათუანს ვით წანმოწანას (იჭყაფუ 1 ღურთუთას დო ითებუ 31 ქირსეთუთას). ტერმინი „ვითწანურა“ თაშნეშე შხირას გჷმირინუაფუ ირნერი მუშებეფიშ ბორჯის 10 წანიანი პერიოდიშ ეიოშანალო, სამანგათ: ხანდაშ ვითწანურა; ორგანიზაციაშ ვითწანურა დო შხვა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Definition from Etymology Online

3
ჰიჯრა (კალენდარი)

მინი|ისლამური კალენდარი, მაფა ხალიდიშ აეროპორტიშ შტამპის.
**ჰიჯრა** (არაბ. هِجْرَة – გჷნოხორაფა, გჷნოლაფა, ემიგრაცია) — მუსლიმურ ქიანეფს გოფაჩილი კალენდარიშ ჯოხოდვალა. ხალიფა უმარ I-აშ ბორჯის (634-644) ჰიჯრა გჷმოცხადაფილი რდჷ მუსლიმური წანეფიშეჭარუაშ დაჭყაფურო (მუსლიმური ერა). ჩინებული რე თუთაშ დო ბჟაშ ჰიჯრაშ კალენდარეფი. თუთაშ კალენდარი გოფაჩილი რე არხო დო შქა ბჟაეიოლიშ მუსულმანურ ქიანეფს, ბჟაშ – ირანს, ავღანეთის, თურქეთის. ჰიჯრაშ თუთაშ კალენდარიშ მაართა დღა რე 622 წანაშ 16 კვირკვე (მუსლიმური ტრადიციაშ მეჯინათ, მაჰმადიშ დო თიში გემაჸვენჯეფიშ (მუჰაჯირეფიშ) მექაშე მედინაშა გჷნოხორაფაშ თარიღი), ბჟაშ კალენდარიშ – 20-21 მელახი (აფუნიშ ბუნიობაშ ბორჯი). მუსლიმურ თუთაშ წანმოწანას 354 დღა რე, თუთას – 29-30 დღა. ჰიჯრაშ კალენდარიშ დღლეფი 11-12-ით კუნტა რე საარძოთ გოფაჩილ გრიგორიანული კალენდარიშ დღალეფშე დო თეშ გეშა ირ 33 წანმოწანას ბღებულენთ ართი წანაშ გჷნორთას. ჰიჯრაშ წანეფიშ გჷნოჸონაფა გრიგორიანულშა დო პიჯაშოთ შილებე სპეციალური ფორმულეფით ვარდა ტაბულეფიშ საშუალებათ.

## ლიტერატურა
* *Цыбульский В.* Современные календари стран Ближнего и Среднего Востока . Снихронические таблицы и пояснения, М., 1964;
* *სიხარულიაძე ე.,* ქსე, ტ. 11, გვ. 676, თბ., 1987

კატეგორია:კალენდარი
ნიკოლ კიდმანი

**ნიკოლ მერი კიდმანი** (; 20 mangი, 1967, ჰონოლულუ)  — ააშ-ს დუნაბადი ავსტრალიარი არტისტი, მაბირე დო მოდელი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ავსტრალიარი ამერიკალეფი
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
კატეგორია:ავსტრალიარი მაბირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1978
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
იულიუსიშ კალენდარი

**იულიუსიშ კალენდარი** (ჯვეში სტილი) — ალექსანდრიალი ასტრონომიშ, სოსიგენეშით აკოქიმინელი დო იულიუს კეისრიშით ჯვ. წ. 46 მიშნაღელი წანეფიშეჭარუაშ სისტემა. ირ წანმოწანას, ნამუშ ნომერი ოთხშა ირთუ, ნარკი რე დო აკმოდირთუ 366 დღა-სერშე, დოსქილადირი წანეფი — 365 დღა-სერი. თეშნერო, იულიუსიშ კალენდარს წანმოწანაშ ოშქაშე ხანგჷნძალა რე 365,25 დღა-სერი დო თინა 0,0078 დღა-სერით უმოსი რე ტროპიკულ წანმოწანაშე. იულიუსიშ კალენდარიშ ჩილათაფა რე 3 დღა-სერი 400 წანმოწანას. 1582 წანას, იულიუსიშ კალენდარი დოთირეს გრიგორიანული კალენდარით (ახალი სტილი).

## თუთეფიშ ერკებულია

## თაშნეშე ქოძირით
* კალენდარი

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო

კატეგორია:კალენდარი
ჯულიანა მური

**ჯულიანა მური** (; 3 ქირსეთუთა, 1960) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ ტელევიზიას, სოდეთ 80-იან წანეფს ირიათო ოკათუდჷ საპონიშ ოპერეფს. 1990-იანი წანეფიშ დაჭყაფურს გინორთჷ კინოშა. წჷმოძინელო მოღალენს მუჭოთ ჰოლივუდის, ხოლო არტ-ჰაუსის. მეღებული აფჷ ოსკარიშ დო ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* Julianne Moore  Focus Features-ზე

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1960
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
რიზ უიზერსპუნი

**ლაურა ჯინ რიზ უიზერსპუნი** ( დ. 22 მელახი, 1976, ახალი ორლეანი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო პროდიუსერი. რე ამერიკაშ კინოაკადემიაშ ოსკარიშ მაღვენი, გიშაკერძაფილო ჩინებული მუში როლეფით ფილმეფს „ლეგალურო კაჟია“ დო „იდი ხურგას“.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
* 
* უიზერსპუნიშ ფოტოსურათეფი 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1976
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინოარტისტეფი
რობერტ აბაჯიანი

**რობერტ ალექსანდრე აბაჯიანი** (; დ. 16 გერგობათუთა, 1996 – ღ. 2 პირელი, 2016) - სომხეთიშ ჯარიშ უკულაში სერჟანტი რდჷ გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ დუდთხილუაშ არმიას. აბაჯიანს ღურაშ უკული "არწახიშ გერგეზიშ" ჯილდოქ მიაჩჷ, ნამუთ ვააღიარაფილი გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ უმაღალაში საპატიო ჯილდო რე.

რობერტ აბაჯიანი მუსხირენ სათიშ გოძვენას ოლიმუდჷ აზერბაიჯანიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ სპეციალურ ნძალეფიშ ბუნას, აზერბაიჯან-სომხეთიშ ოურდუმე ტროგებაშ ბორჯის, კონფლიქტიშ ღოზიშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, 1-2 პირელიშ სერს.

თიშ ნაძირეფუ ქიმინჯუეფიშ გეშა, მუჟამსჷთ თინა გვალამ ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ ხურგეფს თხილანდჷნ, 2016 წანაშ 8 მესის, აბაჯიანი ღურაშ უკული ორქოშ არწიშ მედალით დაჯილდუეს.

## სქოლიო

კატეგორია:ნაღურა 2016
კატეგორია:სომეხეფი
რკინაშ კოჩი

**რკინაშ კოჩი** — Marvel Comics-იშ პერსონაჟი დო ათე კომპანიაშე ღოლამირ ისტორიეფიშ ოქიანუშ სუპერგერგეზი. თიში მაღოლამარი რე სტენ ლი. ბიოგრაფიაშ ავტორი რე ლერი ლიბერი, დიზაინი აკიმუშეს ხანტუეფქ, დონ ჰეკიქ დო ჯეკ კირბიქ. პერსონაჟიქ მაართათ გიმორჩქინდჷ კომიქსის „Tales of Suspense“ 39-ა ნომერს (1963 წანაშ მელახი).

დუდშე სიუჟეტიშ მეჯინათ რკინაშ კოჩი, ნამუთ სინანდულას რე მილიარდერი პლეიბოი, ინდუსტრიალისტი დო გუმმაგონაფალი, ტონი სტარკი, ხვამლაფირი დო ჭყოლირი რე. ათე პერიოდის ტერორისტეფი თის დანძალენა, ეიონწყუას არძაშული მერეხუაშ ანჯარი. მიკუჯინუო თეში, თინა ქიმინუნს კაჟანს, ნამუთ თის გინასქილიდუანს დო ჭკორალაშე თუდიშ გიშაღალას მეხვარებჷ. გვიანო თინა მუშ გუმოგონებას სრულჸოფირენს დო მოსოფელიშ მარსხალო გიშარჩქინდუ. მუში მასშტაბური კომპანიაშ, Stark Industries მოხვარათ ტონი ღოლანს მიარე მილიტარულ ანჯარს, ნამუეფიშ ნორთიქ თიში კოსტუმიშ ნორთო გინირთჷ. დუდშე რკინაშ კოჩი ირკვიენდჷ რგილი ლჷმაშ პერიოდიშ მოლინეფს, უკული თინეფქ უმოს ალმახანურ ელმოლშა გინორთეს დო მეუხუჯეს კორპორატიული კრიმინალიშ დო ტერორიზმიშ ელემენტეფით.

გიშმაშქუმალარეფიშ ისტორიაშ გოძვენას რკინაშ კოჩი ხოლო ბუნა „ნჯარიშ ეშმაღალარეფს“ ოკათუდჷ. რკინაშ კოჩიშ დუდსგინნაველეფქ ადაპტირაფილქ იჸუ შხვადოშხვა ტელესერიალიშ დო კინოფილმეფიშო. სუმ კინოფილმის, „რკინაშ კოჩი“, „რკინაშ კოჩი 2“ დო „რკინაშ კოჩი 3“ თიშ როლს რობერტ დაუნი უკლაში ასრულენს. თინა ხოლო გიშარჩქინდჷ 2012 წანაშ ფილმის „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი“ დო ეპიზოდურ როლს, ფილმის „მერეთი ჰალკი“ (2008). 2011 წანას რესურსიქ IGN რკინაშ კოჩი მახვამილჷ კომიქსეფიშ პერსონაჟეფიშ რეიტინგიშ 12-ა პოზიციას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Iron Man Library 

კატეგორია:Marvel Comics-იშ სუპერგერგეზეფი
კატეგორია:გუმოგონილი პერსონაჟეფი
კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი
კიროს II დიდი

მინი|250პქ|კიროს II დიდი
მინიატიურა|კიროშ დიდიშ მავზოლეუმი ფასარგადეფს
**კიროს II დიდი** (ჯვ. სპარს. Kūruš, ბაბილ. Kuraš; დ. დოხოლ. ჯვ. წ. 590 ვარდა 576 — ღ. მარაშინათუთა, ჯვ. წ. 530) — სპარსეთიშ იმპერიაშ დჷმარსხუაფალი, აქამენიდეფიშ დინასტიაშ მაართა წჷმმარინაფალი. გეჭოფუ მიდია დო ჟირი ირანული ომაფე აკაართიანუ. მეაფენდჷ ჯვ. წ. 559 წანაშე ღურაშა. თიშ მართუალაშ პერიოდის იმპერიაქ დეკუ ედომუშამი ობჟათე-ბჟადალი აზია დო ცენტრალური აზიაშ დიდი ნორთი, ეგვიპტეშე დო ჰელესპონტიშ ბჟადალშე წყარმალუ ინდუსშახ ბჟაეიოლშე, აკოქიმინჷ უდიდაში სახენწჷფო მოსოფელიშ ისტორიას.

## ლიტერატურა
* **ძველი აღმოსავლეთის ისტორია**, *მუჰამედ დანდამაევი*; წიგნის გაცნობა

## სქოლიო

კატეგორია:ირანიშ ისტორია
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 530
კატეგორია:აქემენიდეფი
კატეგორია:სპარსეთიშ მონარქეფი
კატეგორია:დჷმარსხუაფალი მონარქეფი
კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 590
ჩინგიზ-ყაენი

მინი|250პქ|ჩინგიშ ყაენი
**ჩინგიზ-ყაენი**, *ჩინგის ყაენი*, *ჩინგისხანი* ( ), დაბადებაშ ჯოხო **თემუჩინი**  (დ. 1162? — ღ. 18 მარაშინათუთა, 1227) — მონღოლი პოლიტიკური დო ოურდუმე ლიდერი (ყაენი). თიქ მახერხჷ დოჭეწილი მონღოლი ტომეფიშ გოართოიანაფა მოსოფელიშ ეიოჭოფალო.

## თაშნეშე ქოძირით
* მონღოლეთი
* მონღოლეფი
* მონღოლეთიშ აიმაკეფი
* მონღოლეთიშ იმპერია
* მონღოლეფიშ პატჷნალა საქორთუოს
* მონღოლეფიშ მიშაჭკირუა საქორთუოს

## ლიტერატურა

* ჯეკ უეზერფორდი, ჩინგიზ ყაენი და ახალი სამყაროს დაბადება, თბ., 2012, ISBN 978-9941-9221-5-2

კატეგორია:მონღოლი ყაენეფი
კატეგორია:ნაღურა 1227
*
2017

## მოლინეფი

## დუნაბადი

### ღურთუთა
### ფურთუთა
### მელახი
### პირელი
### მესი
### მანგი
### კვირკვე
### მარაშინათუთა
### ეკენია
### გჷმათუთა
### გერგობათუთა
### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა
### ფურთუთა
### მელახი
### პირელი
### მესი
### მანგი
### კვირკვე
### მარაშინათუთა
### ეკენია
### გჷმათუთა
### გერგობათუთა
### ქირსეთუთა
ჰელენ მირენი

**ჰელენ მირენი** ( დ. 26 კვირკვე, 1945 — ) — ინგლისარი კინო, ტელე დო თეატრიშ არტისტი. თიში არძაშე ჩინებული როლი რე ელისაბედ II 2006 წანაშ ფილმის „დიაფალი“.

## ფილმოგრაფია

 
 
 

 
 

 
 

 

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Official website 
*
*
*Helen Mirren  at the MBC Encyclopedia of Television
*Helen Mirren Biography at Tiscali
*The Helen Mirren Appreciation Society, official fan club 
*

კატეგორია:დუნაბადი 1945
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
სანდრა ბულოკი

**სანდრა ბულოკი** (დ. 26 კვირკვე, 1964) — ამერიკალი არტისტი. დებადჷ არლინგტონს. დიდა ოპერაშ მაბირე რდჷ მუმა რიტორიკაშ მაგურაფალი. 1982 წანას თიქ სკოლა გათუ. ათეშ უკულ თინა გურაფლენდჷ კაროლინაშ უნივერსიტეტის. უნივერსიტეტიშ თებაშ უკული თიქ გინორთჷ ოხორუშა ნიუ-იორკიშა, სოდეთ დიჭყჷ ოარტისტე კარიერა. პოპულარობა მიპალუ 1990-იან წანეფს. სანდრაშ პოპულარობაშე ხოლო იმოქიმინჯჷ ფილმიქ „აკმარღვაფალეფი“ (1993), სოდეთ თინა სილვესტერ სტალონეწკჷმა ართო ლაჸაფენდჷ. 2007 წანას თინა მანგი რდჷ მუჭოთ სიდიდარეთ მავითაანთხა ოსური ართუაფაშ ინდუსტრიას. სანდრაქ უჩაკანიანი ბოში ლუისი ეჭოფჷ. ათექ მოხვადჷ თი პერიოდის მუჟამსით თიში დო ჯესი ჯეიმზიშ გურგინუა აკირღვაფუდუნ. დათხიებაშ უკული სანდრა ხვალახე დიდაქ იჸუ.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* სანდრა ბულოკი  საიტზე Yahoo! Movies
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1964
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ჰილარი სუონკი

**ჰილარი ენ სუონკი**  ( დ. 30 კვირკვე, 1974) — ამერიკალი კინოარტისტი. ოსკარიშ პრემია ჟირშა მიგჷ. მაართათ მიგჷ ნომინაციას საუჯგუშო არტისტი ოსური სრულებური როლიშო ფილმის „ბოშეფი ვენგარა“ (1999), მაჟიაშა კინ თი ნომინაციას ფილმის „ძღაბი მილიონ დოლარო“ (2004). სუონკიქ, ალ პაჩინოწკჷმა დო რობინ უილიამსწკჷმა ართო ილაჸაფჷ ელიშ როლი ფილმის „ინსომნია“ (2002). 2003 წანაშე თინა მუშენს ხოლო მუჭოთ ემაჸონაფალი პროდიუსერი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* ჰილარი სუონკი 
* ჰილარი სუონკი  
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1974
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
საგანი (სერიალი)

***საგანი*** () — ამერიკული სერიალი, ნამუთ ჭარუეფქ დო პროდიუსერეფქ გრეგ ბერლანტიქ, მარკ გუგენჰაიმიქ დო ენდრიუ კრისბერგიქ აკიმუშეს. სერიალი დორსხუაფილი რე DC კომიქსეფიშ გერგეზი წვანე საგანს, კოსტიუმირაფილ მალჷმორს, ნამუთ კრიმინალს აწურე. გერგეზიშ მაღოლამარეფი მორტ უაიზინგერი დო ჯორჯ პეპი რენა. სერიალიშ პრემიერაქ ოორუე ამერიკას 2012 წანაშ 10 გიმათუთას იჸუ ამერიკულ ოტელევიზიე არხის The CW, საირქიანო ოტელევიზიე ეთერს 2012 წანაშ დათებუს გუმორჩქინდჷ. გინოღალეფი, ჯინჯიერო, ვანკუვერს, ბრიტანეთიშ კოლუმბიას, კანადას მეურს. სერიალი ესახჷნს მილიონერი პლეიბოიშ ოლივერ ქუინიშ (სტეფან ამელი) ამბეს, ნამუქჷთ ვირვილერ კოკის მიდეღალირი 5 წანაშ უკული ოდაბადე ნოღაშა, სთარლინგ-სითიშა ირთუ. თინა ლჷმას იჭყანს კრიმინალწკჷმა დო კორუფციაწკჷმა, მუჭოთ ფულირი გერგეზი დო ლჷმაშ ანჯარო შქვინდი დო საგანს ისხუნუანს. კომიქსიშე გინორთით, სერიალს ქუინი გეძინელი ჯოხოთ „წვანე საგანს“ მაანთხა სეზონშა ვაგჷმირინუანს. მაართა სეზონს თიში თარი აწმარინჯე რდჷ უჩა მაშქვილე, მაჟირა სეზონს დედსთროუკი, მასმას რა'ს ალ გული, მანთხას დემიან დარკი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ომენცარე ფანტასტიკური ტელესერიალეფი
ჯარიშკოჩეფიშ ოჯიმალე (ტელესირიალი)

***ჯარიშკოჩეფიშ ოჯიმალე*** () — ვით-ნორთიანი ოტელევიზიე მინისერიალი მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშე, ნამუთ ირსხუაფჷ ისტორიკოსიშ დო ბიოგრაფიშ, სტივენ ებროუზიშ ათე ჯოხონობაშ წინგის. სერიალი გინიღეს დო დუდშე ეთერს გიშართ 2001 წანას. თიში ემაჸონაფალი პროდიუსერეფი რენა სტივენ სპილბერგი დო ტომ ჰენქსი, ნამუეფქჷთ თეიშათ უმუშებუნა ათე თემატიკაშ ფილმის, *[[რანწკური რაიანიშ გინასქილიდაფარო]]* (1998). ეპიზოდეფქ 2001 წანას HBO-ოშ ეთერს გიშართჷ, მორო თის უკულით შხირას რჩქინდუ შხვადოშხვა არხეფს მოსოფელიშ მასშტაბით.

სერიალი მომითხობელუნა E (Easy) კომპანიაშ ისტორიას (506-ა პარაშუტისტ კუჩხიშ კოჩეფიშ პოლკი, 101-ა ოჰეერე დივიზია) ააშ-ს პარაშუტით სხაპუაშ წვართუეფიშე იაპონიაშ კაპიტულაციაშა. სერიალს გინოჩამილი მოლინეფი დორსხუაფილი რე ამბროსიშ რკვიებას დო კომპანიაშ ვეტერანეფწკჷმა ინტერვიუეფს, მორო იშენ რე მუსხირენ გინორთი ოტელევიზიე ვერსიას დო ფაქტობურ ისტორიაშ შქას. არძა პერსონაჟი დორსხუაფილი რე კომპანიაშ რეალურ მაკათურეფს. მუსხირენ თინეფშე არძა ეპიზოდიშ წოხოლე ნაძირეფ ინტერვიუეფს ჩქჷ. წინგიშ დო სერიალიშ დუდჯოხო მოურს უილიამ შექსპირიშ პიესაშე *[[ჰენრი V (პიესა)|ჰენრი V]]*.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ხასჷლა
*

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალეფი
Marvel Studios

**Marvel Studios**, დუდშე ჩინებული მუჭოთ **Marvel Films** — ამერიკული ტელე დო კინო კომპანია. იდვალუაფ კალიფორნიას (ააშ). ჯინჯიერო გინიღანს კომპანიაშ Marvel Comics კომიქსეფიშ ეკრანიზაციეფს.

## პროდუქცია

### ფილმეფი
#### ალაწარმუა

#### დუდიშული ფილმეფი

## სქოლიო
* 

კატეგორია:Marvel Studios
კატეგორია:Marvel Entertainment
კატეგორია:Marvel Comics-ს გერსხილი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული კინოსტუდიეფი
Paramount Pictures

მინი|250პქ|right
**Paramount Pictures Corporation** (პარამაუნტ პიქჩერზ კორპორეიშენი) — ამერიკული კომპანია, ნამუთ კინოფილმეფიშ წარმებათ დო გოფაჩუათ რე დაკინებული. კომპანია იდვალუეფუ ჰოლივუდის, კალიფორნია. დირსხუ 1912 წანაშ ადოლფ ზუკერიშე, მუჭოთ Famous Players Film Company დო უჯვეშაში კინომწარმებელი კომპანია რე ააშ-ის. ათეჟამო კომპანიას ოხრვილჷ კონგლომერაცია Viacom.

კატეგორია:კინომწარმებელი კომპანიეფი
კატეგორია:ააშ-იშ კომპანიეფი
ბრაზიალიაშ პრეზიდენტი

მინი|250პქ|ბრაზილიაშ პრეზიდენტიშ შტანდარტი
**ბრაზილიაშ პრეზიდენტი** () — ბრაზილიაშ ფედერაციული რესპუბლიკაშ თარობაშ დო სახენწჷფოშ მადუდე. პრეზიდენტის გიშმაგორუნს მახორობა ოთხი წანაშ ხანით. პრეზიდენტი ფუჩის დუთმოდვანს 1 ღურთუთას.

ბრაზილიას საპრეზიდენტო მართუალაქ გიჭყჷ 1889 წანას, პედრუ II-აშ სააწმარენჯოთ მონწყილი სახენწჷფო გინორთაშ შედეგო. რესპუბლიკური სისტემაშ დამყარებაშ უკული ბრაზილიას დითირჷ ამშვი კონსტიტუციაქ, ართიანს ოთირუდეს ჟირი დიქტატურა დო სუმი დემოკრატიული პერიოდი.

სახენწჷფოშ ასეიანი პრეზიდენტი რე მახანდეეფიშ პარტიაშ წჷმმარინაფალი დილმა რუსეფი, ნამუქჷთ 2010 წანაშ 3 გჷმათუთას საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიმორძგუ. თეიშახ პრეზიდენტიშ პოსტი ბრაზილიას ლუის ინასიუ ლულა და სილვაშ უკებუდჷ. თინა მაართათ 2002 წანას გიშაგორეს დო საპრეზიდენტო ლენტა 2003 წანაშ 1 ღურთუთას ჩებარჷ; 2002 წანას, თიქ პოსტი მაჟირა ხანით დეკინჷ, ნებაგოქუნელობაშ ხანქ - 2011 წანაშ 1 ღურთუთას გათუ.

## ნებეფი
#პოსტის დჷთმარინუანს დო ადუდიშულენს მინისტრეფს;
#ნორთობურ ვარდა ედომუშამ ვეტოს გეთმედვანს კანონპროექტეფს;
#წჷმარინუანს მუშ ქიანას ხურგაშგალე;
#ღებულენს კანონიშ ნძალათ ობორჯე ზჷმეფს;
#ასრულენს კონსტიტუციათ გოთოლიწორაფილ შხვა მოვალობეფს.

## თაშნეშე ქოძირით

* ბრაზილიაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Official website of the Presidency of the Republic  
*Official website of the National Archives of Brazil, featuring detailed information on every presidential administration   
*Museum of the Republic   
*Presidents of Brazil 1889-2006

კატეგორია:ბრაზილიაშ პოლიტიკა
*
მერილ სტრიპი

**მერი ლუის სტრიპი** (), უჯგუშო ჩინებული მუჭოთ **მერილ სტრიპი** () (დ. 22 მანგი, 1949) — ამერიკალი კინო, თეატრიშ დო ტელეარტისტი, კინოაკადემიაშ ჯილდოშ „ოსკარიშ“ სამშაიან ლაურეატი.

## ბიოგრაფია

რეკლამეფიშ არტისტი მერი სტრიპიშ დო ფარმაცევტი ჰარი ვილიამ სტრიპიშ ცირასქუა მერი ლუის სტრიპიქ დებადჷ სამიტის, ნიუ ჯერსიშ შტატის. სტრიპიშ დიდაშ კჷნოხონეფი შვედური, ირლანდიური დო ინგლისური წუმალობაში რდეს, მუმაშ ფანიას გერმანული ჯინჯეფი უღუდჷ დო თიში ჯვეშეფი ხოლო ესპანარი ებრაელეფით რდეს, მორო მერილ სტრიპი ურია ვარე. თის ჟირი უკლაში ჯიმა ჸუნს: დანა დო ჰარი. სტრიპიქ მირდჷ ბერნარდსვილს, ნიუ ჯერსის, სოდეთ გათჷ სკოლა. ვასარიშ კოლეჯის თიქ მიღჷ ხელუანუაშ ბაკალავრიშ ჯოხონობა დრამაშ დარგის, იალიშ უნივერსიტეტის ხელუანებათმარჩქვენჯიშ.

მერილ სტრიპიშ პროფესიული დებიუტიქ 1971 წანას იჸუ სპექტაკლის „სევილიელი პლეიბოი“, მაართა როლი 1977 წანას ოტელევიზიე ეკრანიშო ღოლამირ ფილმის „The Deadliest Season“ ილაჸაფჷ. მაართათ კინოფილმის 1977 წანას ილაჸაფჷ ფილმის „ჯულია“ ჯეინ ფონდაშ დო ვანესა რედგრეიწკჷმა. სტრიპიშ მაართა ხანტურული ფილმი რდჷ „ჯულია“, სოდეთ თიქ ასრულ ჭიჭე როლი. უკული რდჷ „ირემეფიშ ჯინორი“ (1978), ნამუქჷთ მერილს მაართა ოსკარიშ ნომინაცია მოუღჷ საუჯგუშო მაჟირახარისხამი როლიშო. ათე ჯილდო თიქ მაჟირა წანას ეჭოფჷ ფილმიშო „კრამერი კრამერიშ აწმარენჯო“. 1978 წანას თიქ ეჭოფჷ მუში მაართა ემიშ ჯილდო მინისერიალიშო: „მერეხუა“. ართი წანაშ უკული თიქ გიმორჩქინდჷ ვუდი ალენიშ ფილმის „მანჰეტენი“. 1982 წანას თიქ უკვე თარი როლიშო მიღჷ ოსკარი ფილმის „სოფიშ სხუნუ" გასახიერებული სოფი ზავისტოვკიშ როლს.

2002 წანას დახე ეჩწანიანი პაუზაშ უკული მერილ სტრიპიქ დართჷ თეატრის, სოდეთ ილაჸაფჷ სპექტაკლის „მათირია“. თი წანას სტრიპიქ აკათჷ ფილმეფს „ადაპტაცია“ დო სათეფი“. ჟირხოლო როლიშო თიქ კრიტიკოსეფიშ მოწონა დო ჯილდოეფი დეინალუ.

## ფილმოგრაფია

## ჯილდოეფი
კრიტიკული დო კომერციული წჷმოძინა მალას იშუ ფილმეფით „ირმეფიშ ჯინორი“ რობერტ დე ნიროწკჷმა დო „კრამერი კრამერიშ აწმარენჯო“ დასტინ ჰოფმანწკჷმა. მაართას სტრიპიქ მაართა ოსკარიშ ნომინაცია მიღჷ, მაჟირს მაართა ოსკარი. გვალო სტრიპის სუმი ოსკარი, ბრუო ორქოშ გლობუსი, ჟირი კინოარტისტეფიშ გილდიაშ პრემია დო ართი BAFTA-შ ჯილდო აფჷ მეღებული. რდჷ ხოლო წჷმორინელი გრემიშ ჯილდოს. კინოაკადემიაშ ისტორიას არძაშე უმოსშა რდჷ წჷმორინაფილი ოსკარს 19 ნომინაციათ (მუჭოთ ოსურეფი თეშ კოჩეფიშ შქას). 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Merylstreeponline.net - ოფიციალური ვებხასჷლა

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1949
კატეგორია:გერმანალი ამერიკალეფი
მარტინ შინი

**მარტინ შინი** (; 3 მარაშნათუთა, 1940) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებულ რე თით, ნამდა რე ართ-ართი საუჯგუშო არტისტი, ნამუთ დღას ვაჸოფე ნომინირაფილი ოსკარს. 1990 წანას ნძალეფი ამორსჷ, მუჭოთ რეჟისორქ. მუშენდჷ დოკუმენტურ კინოს. ჩინებული რე ლიბერალური პოლიტიკური მეჯინათ.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*
* Martin Sheen at Emmys.com

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1940
სალი ფილდი

**სალი ფილდი** (; 6 გერგობათუთა, 1946) — ამერიალი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი დო მაბირე. ედომუშამი კარიერაშ გოძვენას სრულებური აფჷ მაჸონაფალი ტელე დო კინოროლეფი. ჟირშა აფჷ მეღებული ოსკარი თარი როლიშ საუჯგუშო სრულებაშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*
*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1946
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
მერეთი ბორბოლია კოჩი (2012 წანაშ ფილმი)

***მერეთი ბორბოლია კოჩი*** () — ფილმი ბორბოლია კოჩიშე, ნამუქჷთ გიშართჷ 2012 წანაშ 3 კვირკვეს. თენა რე კომპანიაშ Columbia Pictures წკარით მანთხა ფილმი პიტერ პარკერიშე დო წკარით მაართა გოახალაფირი სერიას. დუდშე ულამჷდეს ფილმიშ 2011 წანას გიშაშქუმალა, მორო წოხოლენი სუმი ფილმიშ რეჟისორქ სემ რეიმიქ დიტუ პროექტი დო თის პრაქტიკულო არძა არტისტიქ „ქაჸუნჷ“. Sony-შე ჩინებულიქ იჸუ, ნამდა სერია ხეახაშო იჸუაფუდჷ გინოღალირი, ახალი რეჟისორიშ დო არტისტეფიშ მოხვარათ.

ფილმიშ სიუჟეტიშ ჯინჯიერი ღოზი ენწყილი რე პიტერ პარკერიშ სკოლაშ პერიოდიშ რინაშე, ბორბოლიაშ მუშებეფიშ მაართა გუმორჩქინა დო გვენ სტეისიწკჷმა (ემა სტოუნი) ურთიართობაშე. ფილმი გიშართჷ 3-D ფორმატის, 2012 წანაშ 3 კვირკვეს.

## როლეფი

* ენდრიუ გარფილდი — პიტერ პარკერი/ბორბოლია კოჩი: სკოლაშ ასაკიშ ბოში, ნამუსით აჩამჷ რადიოაქტიურ ბორბოლიაქ. თიქ მიძინჷ სუპერნძალეფი.
* ემა სტოუნი — გვენ სტეისი: კომიქსეფიშ მეჯინათ, პარკერიშ ართ-ართი მაართა ჸოროფილი.
* რის აიფენსი — კურტ კონორსი / ტინტილა: მენცარი, ნამუთ მუშ დუდს ტინტილაშ შრატის გამორსენს. თენა ანჯას არზენს, გაახალას ნადინეფჷ ხე, მარა თენა ხოლო გინართინუანს რეპტილიათ.
* მარტინ შინი — ბენ პარკერი: მეი პარკერიშ ალმასქუ დო პიტერის ბიძი.
* სალი ფილდი — მეი პარკერი: ბენიშ ალმასქუ, პიტერიშო არძაშე ხოლო ადამიერი, ბენიშ უკული.
* დენის ლირი — ჯორჯ სტეისი: გვენიშ მუმა დო ნიუ იორკიშ პოლიციაშ დეპარტამენტიშ უნჩაში.
* კრის ზილკა — ფლეშ თომპსონი: პიტერიშ სკოლაშ პერიოდიშ მარკინე, ნამუთ პარკერს ირო გიაძიცენს, მორო ბორბოლია კოჩიშ დიდი მოჸოროფე რე.
* ირფან ხანი — ვან ეტერი: ფილმიშ ართ-ართი გლახა გერგეზი. კომიქსეფს თინა გინირთუ პროტო-გობლინო.
* ენი პერისი — ვან ეტერიშ ალმასქუ.
* კემპბელ სკოტი — რიჩარდ პარკერი: პიტერიშ მუმა.
* ჯულიენ ნიკოლსონი — მერი პარკერი: პიტერიშ დიდა.
* კ. თომას ჰაუელი — რეი.
* მაილზ ელიოტი — ბილი კონორსი: კურტ კონორსიშ სქუა.
* სტენ ლი — გიშარჩქინდუ ეპიზოდურ როლს, თეშ მუჭოთ რეიმიშ ფილმეფს.

## ღოლამა

### პროექტიშ გოვითარაფა

თიშ უკულ, მუთ მოხვადჷ ფილმიშ *ბორბოლია კოჩი 4* პროექტიშ გოუქვაფა, Sony-ქ გაცხადჷ სერიეფიშ ხეახალშო გოტებაშე.. ჩინებულქ იჸუ, ნამდა ჯეიმზ ვენდერბილტიშე ღოლამირი სცენარი კრისტოფერ ნოლანიშე ბეტმენიშო მერინას იმაჟირანს.

### გინოღალა

ფილმიშ გინოღაა დიჭყჷ 2010 წანაშ ქირსეთუთას, ლოს ანჯელესის. თენა რე ჰოლივუდიშ მაართა ფილმი, ნამუშ გინოღალა მიშჷ RED Epic-იშ კამერეფით.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:2012 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი ბორბოლია კოჩიშე
ემა სტოუნი

**ემა სტოუნი** (; 6 გერგობათუთა, 1988, სტოკსდეილი, არიზონა)  — ამერიკალი არტისტი. ოკათ მუჭო კინო-, ხოლო ოტელევიზიე ფილმეფს. 2010 წანას ფილმის „ჯუა ფრიადოსანი“ სრულებური როლიშო მიღჷ ორქოშ გლობუსიშ ნომინაცია მიუზიკლის ვარდა კომედიას ოსურიშ როლიშ საუჯგუშო სრულებაშო. 2017 წანას მეჩეს ოსკარი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო ფილმის ლა ლა ლენდის ნალაჸაფინა როლშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1988
ტინტილა (კომიქსი)

**ტინტილა** (დოქტორი კურტ კონორსი) — კომპანია მარველ კომიქსეფიშ ართართი სუპერუბადოშმაქიმნალი, თინა დარსხჷ სტენ ლიქ დო სტივ დიტკოქ. მაართათ ტინტილა გიშარჩქინდჷ კომიქსის The Amazing Spider-Man ("მერეთი ბორბოლია კოჩი" №6, გერგობათუთა 1963წ.),
თაქ თიქ იღოლჷ მუჭოთ ბორბოლია კოჩიშ ნტერო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Lizard's Profile at Spiderfan.org 
* Lizard on the Marvel Universe Character Bio Wiki
* Ultimate Lizard on the Marvel Universe Character Bio Wiki

კატეგორია:Marvel Comics-იშ უბადოშ მაქიმინალეფი
კატეგორია:ბორბოლია კოჩი
კატეგორია: კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი
III ვითოშწანურა

## ვითოშწანურაშ მიმოჯინა

## უშანულამაში მოლინეფი

## უშანულამაში მოღალეეფი

## მეგორაფეფი, გჷმოგონებეფი

კატეგორია:III ვითოშწანურა
-999
XXII ოშწანურა

***ვითწანურეფი დო წანეფი***
----

***ოშწანურაშ უშანულამაში მოლინეფი***
----

* 2101 -
* 2102 - 
...
* 2198 -
* 2199 -

***ოშწანურაშ უშანულამაშ მოღალეეფი***
----

* 2101 -
* 2102 - 
...
* 2198 -
* 2199 -

კატეგორია:XXII ოშწანურა
II ვითოშწანურა

## ვითოშწანურა მიმოჯინა

## უშანულამაში მოლინეფი

## უშანულამაშ მოღალეეფი

## მეგორაფეფი, გჷმმაგონაფალეფი


-998
ჯვეშსომეხური კალენდარი

**ჯვეშსომეხური კალენდარი** () ვარდა **აიკიდური კალენდარი** () — ბჟაშ კალენდარი, ნამუსჷთ გჷმირინუანდეს ჯვეში სომეხეფი  ქირსიანობაშ მეღებაშახ, კალენდარი გერსხუდჷ თი მოდელს, ნამუსჷთ გერსხუდჷ ჯვეშეგვიპტური კალენდარი დო წანმოწანა აკმოდირთუ 365 დღაშე.

ჯვეშსომეხური კალენდარიშ მეჯინათ ახალი წანა მუნმურს 1 ნავასარდას (11 მარაშინათუთას გრიგორიანული კალენდარიშ მეჯინათ).

## თაშნეშე ქოძირით
* სომეხური ოხვამური კალენდარი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იულიანურ კალენდარშე ჯვეშსომეხურ კალენდარშა თარიღეფიშ კონვერტორი.
* Общественно-политическая газета «Голос Армении». Магдалина Затикян. «Наступил 4503 год». 16.12.2010. 
* От армянской до григорианской эры 4500/2008. 

კატეგორია:ჯვეშსომეხური კალენდარი
ზაკ სნაიდერი

**ზაქარი ედუარდ „ზაკ“ სნაიდერი** (დ. 1 მელახი, 1966) — ამერიკალი კინორეჟისორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. თიქ მაართა სრულმეტრაჟამი ფილმი, *[[ღურელეფიშ გოთანა (2004 წანაშ ფილმი)|ღურელეფიშ გოთანა]]* გინიღჷ 2004 წანას. თიქ არძაშ აღიარება მიპალუ ფრენკ მილერიშ კომიქსიშ ადაპტაციათ, *[[300 (ფილმი)|300]]*. 2009 წანას თიქ გინიღჷ *[[საფორეფი (ფილმი)|საფორეფი]]*, კომიქსიშ ხოლო ართი ადაპტაცია. თინა რე Cruel and Unusual Films-იშ ალმარსხუალი, ალმასქუ დებორა სნაიდერწკჷმა დო უესლი კოლერწკჷმა ართო. თიში ნახანდა რე *[[ყარულეფიშ ლეგენდა: გა'ჰულიშ ღუეფი]]*, ნამუქით 2010 წანაშ ეკენიას გიშართჷ. თინა მუშენდჷ ფილმის, *[[ვარებული მეთოდი (ფილმი)|ვარებული მეთოდი]]*. თინა ხოლო დექირჷ Warner Bros.-იქ სუპერმენიშე ახალი ფილმიშ, *[[ფულანდიშ ადამიერი]]შ* რეჟისორო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1966
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი
ირანული კალენდარი

**ირანული კალენდარი** ვარდა **ბჟაშ ჰიჯრა** () — ასტრონომიული ბჟაშ კალენდარი, ნამუთ მუჭოთ ოფიციალური კალენდარინ თეშ გჷმირინუაფუ ირანს დო ავღანეთის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* DateConverter — Перевод дат между иранским и григорианским календарями 
* Перевод дат иранского (персидского) календаря в другие календари
* Программа перевода дат между иранским, григорианским и исламским календарями 


კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:ირანი
კატეგორია:ავღანეთი
ბუდისტური კალენდარი

**ბუდისტური კალენდარი** მეკე გინორთეფით გჷმირინუაფუ ტაილანდის, ლაოსის, კამბოჯას, მიანმარს დო შრი-ლანკას. კალენდარი გჷმირინუაფუდჷ ტიბეტის ჩინეთიშ ანექსიაშახ. ტაილანდის გჷმირინუაფუ გრიგორიანულ კალენდარწკჷმა ართო. კალენდარი გინოღალირი რე ინდუისტეფშე დო გერსხილი რე თუთაშ ფაზეფს. თეშ გეშა ბუდისტურ კალენდარს თაშნეშე თუთაშ, จันทรคติ, ტიანტჰარახატი, კალენდარი ხოლო ჯოხო.

კატეგორია:კალენდარეფი
კალენდარი
ეთიოპიური კალენდარი

**ეთიოპიური კალენდარი** ( — **) — კალენდარი, ნამუთ გჷმირინუაფუ ეთიოპიას, თაშნეშე ეთიოპიაშ დო ერიტრეაშ ორთოდოქსულ ოხვამეეფს, ერიტრეაშ კათოლიკური ოხვამეს დო ერიტრეაშ ევანგელისტურ ოხვამეს. თე კალენდარი გერსხუ უმოს ჯვეში, ალექსანდრიულს, ნამუთ მუშჸურე მოურს ჯვეში ეგვიპტურ კალენდარშე, მარა მოგვენობა უღუ იულიანურ კალენდარწკჷმა: თე კალენდარს ხოლო გჷმირინუაფუ ართი გეძინაფონი დღა ირ ოთხ წანაშე ართშა.

დღა დო სერიშ ბორჯიშ ერკოროცხუა შქასერს ვეჭყაფუ, თიშ ეკოროცხუა ბჟაშ ეშულაშე იჭყაფუ.

## თუთეფი

## თაშნეშე ქოძირით
* კონსტანტინეპოლოლიშ ერა
* კოპტური კალენდარი
* სელევკიდეფიშ ერა
* დიოკლეტიანეშ ერა

კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:ეთიოპიაშ კულტურა
მერეთი ბორბოლია კოჩი 2

***მერეთი ბორბოლია კოჩი 2*** () — 2014 წანაშ ამერიკული სუპერგერგეზული ფილმი, ნამუშ რეჟისორი რე მარკ უები, დისტრიბუტორი - Columbia Pictures. თინა რე ფილმიშ 2012 წანაშ *[[მერეთი ბორბოლია კოჩი (2012 წანაშ ფილმი)|მერეთი ბორბოლია კოჩი]]* გოგინოძორაფა. სცენარიშ ავტორი რე ჯეიმზ ვენდერბილტი, ალმაავტორეფი - ალექს კერცმენი დო რობერტო ორჩი. 
ემბეთ დევიტცი, პოლ ჯიამატი

## როლეფსი
* ენდრიუ გარფილდი — პიტერ პარკერი/ბორბოლია კოჩი
* ემა სტოუნი — გვენ სტეისი
* ჯეიმი ფოქსი — მაქს დილონი
* დეინ დეჰაანი — წვანე გობლინი
* სალი ფილდი — მეი პარკერი
* კოლმ ფეორი — დონალდ მენკენი
* ფელისიტი ჯონსი — ფელიცია
* კემპბელ სკოტი — რიჩარდ პარკერი
* ემბეთ დევიტცი — მერი პარკერი
* პოლ ჯიამატი — რინო
* კრის კუპერი — ნორმან ოზბორნი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:2014 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი ბორბოლია კოჩიშე
რის ივანსი

**რის ივანსი** (უელს.: იr̥ɨːs ˈivans}}; დაბადებაშ ჯოხო - **რის ოუაინ ივანსი**; დ. 1967 წანაშ 22 კვირკვეს) —  უელსარი არტისტი დო მუსიკოსი. თიქ ჩინებულქ იჸუ სპაიკიშ როლით ფილმის ნოტინგ ჰილი. თინა ხოლო რდჷ ბუნეფიშ Super Furry Animals დო The Peth მაკათური. ეკონია როლეფს შქას რე ქსენოფილიუს ლავგუდი (ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქერეფი - ნორთი 1) დო  კურტ კონორსი (ტინტილა) (მერეთი ბორბოლია კოჩი) (2012).

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1967
კატეგორია:უელსარი არტისტეფი
კატეგორია:უელსარი მუსიკოსეფი
კრის კუპერი

**კრის კუპერი** (; 9 კვირკვე, 1951) — ამერიკალი არტისტი. პოპულარულქ იჸუ 1990-იანი წანეფიშ ბოლოს. რე ოსკარიშ დო ორქოშ გლობუსიშ ლაურეატი.

## ფილმოგრაფია

 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1951
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
პოლ ჯიამატი

**პოლ ჯიამატი** (; დ.  17 გერგობათუთა, 1944)  — ამერიკსლი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ 1990-იან წანეფს. უმოსო სრულებური აფჷ მაჟირახარისხამი როლეფი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
* Paul Giamatti at Emmys.com 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1967
სტივ დიდკო

**სტივ დიტკო** (დ. 2 გერგობათუთა, 1927 - ღ. 29 მანგი, 2018) — კომიქსეფიშ ამერიკალი ჭარუ დო ხანტუ. დიდ წჷმოძინას მიოჭირინუ მარველიშ კომიქსეფშე მუშობათ. თიშე დორსხუაფილი პერსონაჟეფს შქას არძაშე პოპულარულეფი *[[ბორბოლია კოჩი]]* დო *[[დოქტორი სტრეინჯი]]* რენა.

## ბიბლიოგრაფია

**[[Marvel Comics|მარველი]]**

მარველს მუშობა ბორჯის მუშენდჷ გეჸვენჯ კომიქსეფშე:

*მერეთი დუდსგინულეფი #1–6; 
*მერეთი ახალური დუდსგინულეფი #7–14; 
*მერეთი ფანტაზიეფი #15(ბორბოლია კოჩის მაართა გიმორჩქინა)
*მერეთი ბორბოლია კოჩი #1–38
*მერეთი ბორბოლია კოჩიშ ირწანური გიმოშქუმალა #1–2
*ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ ირწანური გიმოშქუმალა #13,15
*სტრეინჯიშ მუნათხობეფი #110–111, 114–146 (დოქტორი სტრეინჯი)
*სტრეინჯიშ მუნათხობეფიშ ირწანური გიმოშქუმალა #2
*ფანტასტიკური ოთხული #13 (ტუში ჯეკ კიბრი)
*სარკო ჰალკი #2 (ტუში ჯეკ კიბრი), #6
*ფანტომი 2040 #1–4 (The Phantom)
*ჯინაშ ისტორია #47–49 (რკინაშ კოჩი)
*გასაჩემებელი მუნათხობეფი #60–67 
*Speedball #1–10
*მალი აიარიშ ოთახუ #59–75, ირწანური გიშაშქუმალა #4

**[[DC კომიქსეფი]]**

*დი სი კომიქსეფს მუშობას თინა ხანტუნდჷ
*Showcase #73-75
*რთხილი ჭკიჭკიტია #1–6
*ტორონჯი დო ქირი #1–2
*დოხვიწელი კომიქსეფიშ ოქიანუ #249–255
*დეტექტიური კომიქსეფი #483-485 (დემონი)
*დეტექტიური კომიქსეფი #487
*ლეგენდეფი სუპერ-გერგეზეფშე #268, 270, 272
*Cancelled Comics Cavalcade #1,2

## ღოლამირი გერგეზეფი

*ბორბოლია კოჩი
*წვანე გობლინი
*დოქტორი ოკტოპუსი
*ელექტრო
*მისტერიო
*კრევინი ჯინორი
*ტინტილა
*ქვიშაშ კოჩი 
*მორიალე
*მახვამლაფარი
*დოქტორი სტრეინჯი
*Nightmare (co-creator)
*ბარონ მორდო
*Dormammu (co-creator)
*Speedball (co-creator)
*Squirrel Girl (co-creator)
*მისტერ ა
*სტატიკ37
*The Mocker
*დინაფილი ადამიერი[38]
*სიცალიერე[39]
*Shag[37]
*კაპიტანი ატომი
*ლემი ხოჭო
*გასაჩინე
*მაწყინაფალი
*ბუტუტია
*ქირი დო ტორონჯი
*The Stalker 
*Shade, the Changing Man
*კენტი ადამიერი[40]

## რესურსეფი ინტერნეტის
*სტივ დიტკოს საიტი

კატეგორია:ამერიკალი ხანტუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1927
სომეხური ოხვამური კალენდარი

**სომეხური ოხვამური კალენდარი** () — კალენდარი, ნამუთ თარიღეფიშ ეიოშანალო გჷმირინუანს სომეხური რიცხუეფს. კალენდარი მეღებული რე 584 წანაშ 11 კვირკვეს დო წანეფიშ ეჭარუაშ იჭყანს ჩქ.ეე-შ 552 წანაშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* *Болотов В. В.* Лекции по истории Древней Церкви. Вспомогательные науки для церковной истории

კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:სომხეთიშ კულტურა
შოკერი (კომიქსი)

**შოკერი** (**ჰერმან შულცი**) რე Marvel Comics-იშ გუმოგონილი პერსონაჟი. თიში დებიუტიქ იჸუ კომიქსის  *The Amazing Spider-Man* #46 (მელახი, 1967წ.) თიში დჷმარსხუაფალეფი რენა ჭარუ სტენ ლი დო ხანტუ ჯონ რომიტა უფროსი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Shocker შოკერი Marvel-იშ ოფიციალურ ხასჷლა

კატეგორია:გუმოგონილი პერსონაჟეფი
კატეგორია:Marvel Comics-იშ უბადოშ მაქიმინალეფი
კატეგორია:ბორბოლია კოჩი
კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი
ჯონ რომიტა უნჩაში

**ჯონ რომიტა უნჩაში** (ჩინებული მუჭოთ **ჯონ რომიტა**) (დ. 24 ღურთუთა, 1930) რე იტალიელ-ამერიკალი კომიქსეფიშ წინგეფიშ ხანტუ. ჩინებულქ იჸუ Marvel Comics-ის *[[ბორბოლია კოჩი|ბორბოლია კოჩის]]* მუშობათ. 2002-წანაშე ოკათ Comic Book Hall of Fame-ის. 
ჯონ რომიტა უნჩაში ხოლო რე ჯონ რომიტა უკლაშიშ მუმა.

## ბიბლიოგრაფია

## მარველი

* კაპიტანი ამერიკა vol. 1 #114, 138-145, 155
* რინტალი vol. 1 #12-19
* მერეთი ბორბოლია კოჩი. 1 #39-75; 82-88; 93-95; 106-119, 132
* ფანტასტიკური ოთხული  vol. 1 #103-106

კატეგორია:დუნაბადი 1930
კატეგორია:ამერიკალი ხანტუეფი
ბაბილონური კალენდარი

**ბაბიონური [[კალენდარი]]** — თუთა-ბჟაშ კალენდარიშ ნერგვარობა, ნამუთ გჷმირინუაფუდჷ ჯვეშ ბაბილონს. კალენდარიშ სტრუქტურა, შილებე, შუმერულ თუთა-ბჟაშ კალენდარშე რდას გჷნოღალირინ.

კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:ბაბილონი
შუმერული კალენდარი

**შუმერული კალენდარი** — შუმერეფიშ კალენდარი.

ეგვიპტეს დო შუმერს ჯვ. წ lV ვითოშწანურას უკვე რსებენდჷ კალენდარული სისტემეფი. შუმერეფქ lV ვითოშწანურას თუთაშ კალენდარი გაჭყეს, ნამუშათ ამშვი 29 დღარი დო ამშვი 30 დღარი თუთა მიშმეშჷ, ანუ წანმოწანას 354 დღა გიშმეშჷ. ვართ ართი თე კალენდარი ზუსტი ვა რდჷ. შუმერული კალენდარი 365 დღაშ მანგიორო თიშა 354 დღა რდჷ ე.ი. 11 დღათ მერკე. თეჯგურა კალენდარი ობაღინეთ ვახემანწყუე რდჷ თი კათეფშო, ნამუეფიშ თარი საქვარს ოფუტეშ მეურნობაშ წჷმარინუანდჷნ. თუთაშ კალენდარს სეზონეფი ბრანძილი რდჷ. სამანაგათ, წანმოწანას 1 ღურთუთას იჭყაფუდჷ, 354 დღაშ უკული თინა, ასეიანი კალენდარიშ მეჯინათ 20 ქირსეთუთას ითებუდჷ. ორთაშობურ წანმოწანაწკჷმა ელაზჷმაფათ, ჩილათა 11 დღა სქიდუდჷ. 3 წანმოწანას გინორთის ართ თუთაშე უმოსის მიბღენდით, 6 წანმოწანას - 2 თუთაშე უმოსის დო თ.უ. თეშნერო, ზარხული შილებედჷ ჯანკალეშა ღურთუთას დოჭყაფედკონ, მინშა - გჷმათუთას. ორთაშობურ წანმოწანას დო თუთაშ კალენდარიშ შქას რსებული გინორთიშ ეშახინტკალო მუსხირენ წანმოწანაშა ართშა კალენდარს 13 თუთას უძინანდეს. თეჯგურა კალენდარს თუთა-ბჟაშ კალენდარი ჯოხოდჷ.

კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:შუმერი
კატეგორია:ჯვეში მესოპოტამიაშ მენცარობა
ბენგალური კალენდარი

**ბენგალური კალენდარი** () — ბჟაშ კალენდარი, ნამუთ გჷმირინუაფუ ბანგლადეშის დო ინდოეთიშ კანკალე ბჟაეიოლ შტატის (ბჟადალი ბენგალი, ასამი, ტრიპურა).

კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:ბანგლადეში
კალენდარი ბაჰაი

თეშ მუჭოთ ანდა მოსოფელიშ რელიგია, ბაჰაიშ რწუმას მუშ გიშაკეძაფილი კალენდარი უღუ. კალენდარი მიშაღალირი რე ბაბიშით, დო ასე ჩინებული რე მუჭოთ კალენდარი ბადი', ვარდა **კალენდარი ბაჰაი**.

## რესურსეფი ინტრნეტის
* Перевод дат календаря бахаи в другие календари
* Информация на официальном сайте Международного Сообщества Бахаи
* Презентация, разъясняющая аспекты календаря Бади' .

## სქოლიო

კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:ბაჰაი
ბიზანტიური კალენდარი

**ბიზანტიური კალენდარი** ოფიციალურო მიშაღალირი რდჷ იმპერატორი ბასილი II-შით 988 წანას დო გჷმირინუაფუდჷ იმპერიაშ დონთხაფაშახ, 1453 წანაშახ. თინა უხვადუდჷ იულიანურ კალენდარს, გიშეკერზუაფუდჷ ხვალე თუთეფიშ ჯოხოეფით, ნამუთ გჷნოთანგილი რდჷ ლათინურშე ბერძენულ ნინაშა. წანმოწანაშ მაართა დღათ იკოროცხუდჷ 1 ეკენია.

*
კატეგორია:კალენდარეფი
ინკეფიშ კალენდარი

[thumb|მარცხნივ|200px|[კაპაკ რაიმი, ინკეფშოთ წანმოწანაშ დაჭყაფუ, ფელიპე გუამანა პომა დე აიალაშ მეჯინათ.]]
**ინკეფიშ კალენდარი** — კალენდარეფიშ სისტემა, ნამუთ კოლუმბიშახიან ეპოქაშ ინკეფიშ ცივილიზაციაქ აკოქიმინჷ. კალენდარი ბჟაშ დო თუთაშ ასტრონომიულ კალენდარეფშე აკმოდირთუ.

კალენდარულ წანმოწანა ჯოხო *უატა/ვატა* () ვარდა *მარა* () დო 360 დღაშე აკმოდირთუ, დორთილი რე 12 თუთათ, ირს 30 დღა რე.

თაშნეშე არსებენს რიტუალური კალენდარი, ნამუთ 328 დღაშე აკმოდირთუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* А. Скромникий. Таблица Линий Секе, святилищ Вак, и главные места поклонения у Инков, имевшиеся в Куско.
* Календарь Инков, согласно авторам Хроник|archiveurl=http://archive.is/u0qX|archivedate=2012-07-12

## სქოლიო

კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:ინკეფიშ მენცარიობა
კატეგორია:ობჟათე ამერიკა
ჭკორალაშ 12 წანა (ფილმი)

**ჭკორალაშ 12 წანა** () — 2013 წანაშ ეპიკურ-ისტორიული ფილმი. დორსხუაფილი რე სოლომონ ნორთაპიშ რეალურ ისტორიას დო თიშე 1853 წანას გიშაშქუმალირი მემუარეფს.

## სიუჟეტი

უჩაკანიანი სოლომონ ნორთაპი რდჷ ნიუ-იორკიშ შტატის დუნაბადი დუდიშული უჩაკანიანი. ნორთაპი რდჷ ნაგურეფუ ადამიერი, ნამუთ ოხორანდჷ დო მოღალენდჷ ნოღა სარაგოტა-სპრინგზის. 1841 წანას ჟირი ადამიერქ თის მიარზიუ ჯგირი სამუშა ვაშინგტონს. მეულას, თის იხვამილუანა, იჸუ ჭკორქ დო აჸუ უმწე რინა, ართი მინჯეშე მაჟიაშა გინულათ. 12 წანაშ ჭკორალაშ უკულ ნორთაპი ახერხანს გადუდიშულებას დო ფანიაწკჷმა დორთინას.

## როლეფსი
* ჩივეტელ ეჯიოფორი - სოლომონ ნორთაპი 
* მაიკლ ფასბენდერი - ედვინ ეპსი
* სარა პაულსონი - მერი ეპსი 
* ბენედიქტ კამბერბეჩი - უილიამ ფორდი 
* ლუპიტა ნიონგ’ო - პეტსი 
* ბრედ პიტი - სემუელ ბასი
* პოლ ჯიამატი - თეოფილუს ფრიმენი

## ჯილდოეფი
**ოსკარი**
*საუჯგუშო ფილმი
*საუჯგუშო არტისტი ოსური მაჟირახარისხამი როლს: ლუპიტა ნიონგ'ო
*საუჯგუშო ადაპტირებული სცენარი: ჯონ რიდლი

**ორქოშ გლობუსი**
*საუჯგუშო დრამა

**BAFTA**
*საუჯგუშო ფილმი
*საუჯგუშო არტისტი კოჩი: ჩიუეტელ ეჯიოფორი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* ''მონობის 12 წელი'' History vs. Hollywood-ზე
* 
* 
* 

კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:2013 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი ჭკორალაშე
კატეგორია:ავტობიოგრაფიეფს დორსხილი ფილმეფი
კატეგორია:სტივ მაკ-კუინიშ ფილმეფი
ლუპიტა ნიონგ’ო

**ლუპიტა ნიონგ’ო** (; 1 მელახი, 1983, მეხიკო) — კენიარი არტისტი. ჯოხო მიპალუ ოდებიუტე ფილმით „ჭკორალაშ 12 წანა“, ნამუშოთ მიღჷ ოსკარიშ ჯილდო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:კენიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1983
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
სტივ მაკ-კუინი (რეჟისორი)

**სტივ მაკ-კუინი** () — ინგლისარი რეჟისორი, არტისტი დო სცენარისტი. რე კანიშ კინოფესტივალიშ დო BAFTAშ ჯილდოეფიშ მაღვენჯი. გინოღალირი აფჷ სუმი ფილმი.

## ფილმოგრაფია

*2008 - შქირენუა *(Hunger)* 
*2011 - ონჯღორე *(Shame)*
*2013 - ჭკორალაშ 12 წანა *(12 Years a Slave)*

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
* Thomas Dane Gallery: Steve McQueen 
* Marian Goodman Gallery: Steve McQueen 
* BBC profile
* Steve McQueen on re-title.com 

კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1969
ზოროასტრიული კალენდარი

**ზოროასტრიული კალენდარი** — ბჟაშ კალენდარი, ნამუსჷთ ზოროასტრიზმიშ გემაჸვენჯეფი რელიგურ დო ოჯარალე-კულტურულ რინას გჷმირინუანა. კალენდარიშ ოსხირს იდვალუაფუ 12 ტრადიციულ თუთეფიშ რანწკი. კალენდარიშ გიშმართალი მახასიათთაფალი თინა რე, ნამჷ-და მარაშ გაგება ვაარსებენსჷნ. ჯვეშო ზოროასტრიული კალენდარი ირანს, შქა დო მორჩილ აზიას ფართას რდჷ გოფაჩილი. თეხანიშ ირანს თე კალენდარიშ მონძე რე ირანული კალენდარი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ზოროასტრიული კალენდარი 
* ზოროასტრიზმი 

კატეგორია:ზოროასტრიზმი
კატეგორია:კალენდარეფი
ზაზა დამენია

**ზაზა დამენია** (დ. 22 გჷმათუთა 1972 — ღ. 16 მარაშინათუთა, 2004, თლიაყანაშ მიორინალეფი) — საქორთუოშ არმიაშ კაპრალი, ერუანული გერგეზი. აფხაზეთიშ დო ცხინვალიშ ლჷმეფიშ მაკათური. 2002 წანას ინირიცხჷ ვაზიანიშ მა-11 მექანიზებული ქექე ქვიითი კომანდოშ მასუმა ოშაურს. 2004 წანაშ მარაშინათუთას ლჷმენდჷ ცხინვალიშ მიორინალეფწკჷმა. 16 მარაშინათუთას თი სანგარშა, სოდე ზაზა დამენია რდჷნ, გეხორციელჷ კონწარ მენტიებაქ. აწმარენჯიქ სანგარშა ხეშყუმბარაშ დინოჸოთამა მახერხჷ, თის ზაზაქ გეგნაფორჷ დო მუშ თელარაშ ფასო წორომალიმორეფი ღურაშე ირსხჷ. საქორთუოშ პრეზიდენტიშ მიხეილ სააკაშვილიშ 2004 წანაშ 26 მარაშინათუთაშ ზოჯუათ ზაზა დამენიას ერუანული გერგეზიშ წოდებაქ მიენიჭჷ „ოდაბადეშ თხილუაშ დო ართოიანობაშო ლჷმეფს გიშარჩქინელი გურობაშ დო გიშარჩქინელი გერგეზალაშ გეშა“.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ზაზა დამენია — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* საქორთუოშ გერგეზი ზაზა დამენია

კატეგორია:საქორთუოშ ერუანული გერგეზეფი
კატეგორია:ნაღურა 2004
ვიეტნამური კალენდარი

**60-წანიანი [[ვიეტნამი|ვიეტნამური]] ციკლური [[კალენდარი]]**

კატეგორია:კალენდარეფი
კატეგორია:ვიეტნამიშ კულტურა
უენტუორთ მილერი

**უენტუორთ მილერი** (ინგლ. Wentworth Miller) —  ორქოშ გლობუსიშ ნომინანტი ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ ტელესერიალს „ჯიხაშე ნტება“ მაიკლ სკოფილდიშ როლიშ ლაჸაფით. 2016 წანას ოკათუდჷ სერიალს ჭუმანიშ ლეგენდეფს.

უენტუორთ მილერქ 2013 წანაშ მარაშნათუთას ოჯარეთ გაცხადჷ, ნამჷ-და გეი რე, მუჟამსჷთ  რუსეთის ჰომოსექსუალიზმიშ პროპაგანდაშ აწმარენჯო მეღებული კანონიშ ოგამეთ ვარია თქუ სანქტ-პეტერბურგიშ ფილმეფიშ საირქიანო ფესტივალს დესწრუკონ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

## სქოლიო

კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1972
ამორი ნოლასკო

**ამორი ნოლასკო** (; დ. 24 ქირსეთუთა, 1970) — პუერტორიკოარი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ ფერნანდო სუკრეშ როლიშ ლაჸაფიით, ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1970
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
უეიდ უილიამსი

**უეიდ უილიამსი** (; დ. 24 ქირსეთუთა, 1961) — ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ ბრედ ბელიკიშ როლიშ სრულებათ, ტელესერიალ „ჯიხაშე ნტებას“.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:დუნაბადი 1961
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
რობერტ კნეპერი

**რობერტ ნეპერი** ( დ. 8 კვირკვე, 1959) — ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ თეოდორე ბეგვილიშ როლიშ ლაჸაფით, ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1959
კრის ვეინსი

**კრის ვეინსი** ( დ. 1 ქირსეთუთა, 1971) — ინგლისარ-ავსტრალიარი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ ჯეიმზ ვისტლერიშ როლიშ სრულებათ, ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1971
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ-ავსტრალიარეფი
სარა უეინ კელისი

**სარა უეინ კელისი** ( დ. 1 მანგი, 1977) — ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ სარა ტანკრედიშ როლიშ სრულებათ, ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1977
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
გიორგი ანწუხელიძე

**გიორგი ანწუხელიძე** (დ. 18 მარაშინათუთა, 1984, ოფ. ქვემო ალვანი, ახმეტაშ მუნიციპალიტეტი — ღ. 9 მარაშინათუთა, 2008, ცხინვალიშ რეგიონი) — საქორთუოშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ ოურდუმე მანინალე, IV ქვიითი ბრიგადაშ, 41-ა ბატალიონიშ უკულაში სერჟანტი. 2008 წანაშ რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმაშ ბორჯის, ტყვეთ ქინოლუ, წამებაშ უკული დოჸვილეს ოს სეპარატისტეფქ. ღურაშ უკული მიენიჭჷ საქორთუოშ ერუანული გერგეზიშ წოდებაქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ერაყიშ საშვიდობო მისია
*უგუტახუ თუში
*ქორთუ ჯარიშკოჩშ წამება-ჸვილუას სტრასბურგიშ სასამართალო გჷთმოსხუნუნს
*მუშენ გინიღეს დო გჷმაბჟინეს ოს სამხედროეფქ ტყვეთ ინოლაფირი ქორთუ ოურდუმეეფიშ წამებათ ჸვილუაშ ამასახებლი კადრეფი
*მარაშინათუთაშ ლჷმაშ ოსამანგე ქორთუ გერგეზი
*გიორგი ანწუხელიძე – 2008 წანაშ ლჷმაშ ნაწამები გერგეზიშ ისტორია 
*გიორგი ანწუხელიძეშ გაშინალი აქცია ბათუმს დო ქართის ჩეტარჷ 
*პრეზიდენტიქ 2008 წანაშ მარაშინათუთაშ ლჷმაშ ღურელი გიორგი ანწუხელიძე ღურაშ უკული ერუანული გერგეზიშ ორდენით დაჯილდოვუ 
*მიხეილ სააკაშვილი: გიორგი ანწუხელიძე ამაყი და წელში გაუტეხავი საქართველოს სიმბოლოა, რომელიც ვიდეომ შემოინახა
*რომ ურტყამენ, თავს ზემოთ წევს და მაშინვე მივხვდი, რომ გიორგი იყო..." – გიორგი ანწუხელიძის მეუღლის სულისშემძვრელი მოგონება
*მიხეილ სააკაშვილმა საქართველოს ეროვნული გმირის, გიორგი ანწუხელიძის მემორიალი გახსნა
*„თუშების სადროშომ“ გიორგი ანწუხელიძეს თუში სახალხო გმირის წოდება მიანიჭა
*გიორგი ანწუხელიძის სახელობის სერჟანტთა მომზადების ცენტრი

კატეგორია:საქორთუოშ გერგეზეფი
კატეგორია:ახმეტაშ მუნიციპალიტეტის დუნაბადუეფი
კატეგორია:საქორთუოშ ერუანული გერგეზეფი
კატეგორია:ნაღურა 2008
დომინიკ პარსელი

**დომინიკ პარსელი** ( დ. 17 ფურთუთა, 1970) — ბრიტანეთის დუნაბადი ავსტრალიარი არტისტი. ჯოხო მიპალუ ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას ლინკოლნ ბაროუსიშ როლის სრულებათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* დომინიკ პარსელიშ ბიოგრაფია  – ჯიხაშე ნტებაშ ოფიციალურ ვებხასჷლას

კატეგორია:დუნაბადი 1970
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
დანი გარსია

**დანი გარსია** (ინგლ. Danay García; დ. 5 კვირკვე, 1984) — კუბარი არტისტი, ნამუქით ჯოხო მიპალუ სოფია ლუგოშ როლიშ სრულებათ, ტელესერიალ „ჯიხაშე ნტებას“. დებადჷ ნოღა ჰავანას. 10 წანაშე სხაპუნს. უჩქუ ბალეტი, სალსა, აფრიკული სხაპუა, ქვარაშ სხაპუა დო ფლამენკო. დანი გარსია მოღალენს ხოლო მუჭოთ მოდელი. ამდღარშო მუმათხუ რე ჯინჯიერო მუჭოთ არტისტი. ათეჟამო ოხორანს ააშ-ის, ნოღა ლოს-ანჯელესის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:დუნაბადი 1984
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
კატეგორია:კუბარი არტისტეფი
ჯოდი ლინ ო’კიფი

**ჯოდი ლინ ო'კიფი** ( დ. 10 გიმათუთა, 1978) — ამერიკალი ჯილდოშ მაღვენჯი მოდელი დო არტისტი. ჯოხო მიპალუ გრეტჩენ მორგანიშ როლიშ ლაჸაფიით ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1978
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
უილიამ ფიხტნერი

**უილიამ ფიხტნერი** ( დ. 27 გერგობათუთა, 1956) — ამერიკალი არტისტი. თიში როლეფიშე გიშაკერძაფილო ჩინებულ რე ალექსანდრე მაჰონი, ტელესერიალ „ჯიხაშე ნტებაშე“. 2014 წანას გიშულირი ფილმის „კუ ნინძეფი“ ერიკ საქსიშ როლი ასრულჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:დუნაბადი 1956
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
რობინ ტუნი

**რობინ ტუნი** ( დ. 19 მანგი, 1972) — ამერიკალი არტისტი. თინა ასახიერენს ჯიხაშე ნტებაშ მაართა სეზონიშ ართ-ართ თარი პერსონაჟის, ვერონიკა დონოვანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*რობინ ტუნიშ ბიოგრაფია  – ჯიხაშე ნტებაშ ოფიციალურ ვებხასჷლას

კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1972
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კაპიტანი ამერიკა

**კაპიტანი ამერიკა** () — კომპანია *[[Marvel Comics|მარველ კომიქსეფიშ]]* პერსონაჟი, თინა ჭარუ  ჯო საიმონი დო ხანტუ ჯეკ კირბიქ  დარსხის. მაართათ გჷმორჩქინდჷ კომიქსის *Captain America Comics* #1 (მელახი 1941წ.). თინა რდჷ ფაშისტეფწკჷმა მალჷმორი სუპერგერგეზი. ათე კომიქსიქ 75-შა ქიანას იჸუ გჷმოჩამილქ. მორო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკული თიქ სიუჟეტიშ მეჯინათ ურკვიებჷ ვითარებას გოდინჷ.

## დორთინა

კომიქსის ჯოხონობათ მერეთი ისტორიეფი #114 (გერგობათუთა 1963), გიშაშქუმალობა მარველ კომიქსიქ, ხანტუ ჯეკ კიბრიწკჷმა დო ავტორ-რედაქტორ სტენ ლიწკჷმა ართო, ფანტასტიკური ოთხულიშ მაკათური ჯონი შტორმიშ მოხვარათ კომიქსეფს დართინუ კაპიტანი ამერიკა, მუჭოთ მაჟირა მოსოფელი ლჷმაშ გერგეზი, ნამუქჷთ მიარე წანა მიკორინუ ურკვიებოფას. მორო თიქ იჸუ რცუ, ნამუთ ჯონ შტორმიქ დამარცხჷ.

გარკვიებული ბორჯიშ უკული კინ გეიოპონეს კაპიტანი ამერიკა (ნანდული კაპიტანი) კომიქსის  The Avengers #4 (მელახი 1964), თიში გოდინაფაშ სამანჯელქ იჸუ თიქ, თინა ნამდა მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბოლო დღალეფს თიქ გილალუაფირი ფურინჯით ატლანტიშ ოკიანეს ქინოლჷ დო ვითულობით წანეფი გონქირაფილქ იჸუ. დორთინაშ უკული კაპიტანი მალას გინირთჷ ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ ლიდერო.

## ბიბლიოგრაფია
* *Captain America Comics* #1—75, ჯო სეიმონი დო ჯეკ კირბი (მელახი 1941 — ფურთუთა 1950)
* *USA Comics* #6—17 (ქირსეთუთა 1942 — დამორჩილი 1945)
* *Captain America Comics* #76—78 (მესი 1954 — ეკენია 1954)
* *Tales of Suspense* #59—99 (გერგობათუთა 1964 — მელახი 1968)
* *Captain America* v1 #100—454 (პირელი 1968 — მარაშნათუთა 1996)
* *Giant-Size Captain America* (ქირსეთუთა 1975)
* *Marvel Treasury Special: Captain America’s Bicentennial Battles* (კვირკვე 1976)
* *Marvel Fanfare* (1982 წანაშ სერია) #5, 18, 26, 29, 31—32
* *What If…* (1984 წანაშ სერია) #5, 26, 38, 44
* *What If…* ( 1989 წანაშ სერია) #3, 28—29, 67—68, 103
* *What If…* (2006 #1), «მუ იჸიდ ნამდა... კაპიტან ამერიკას ურინუდკო ააშ-იშ ომენოღალე ლჷმას?»
* *Adventures of Captain America — Sentinel of Liberty* #1—4 (გიმათუთა 1991 — ღურთუთა 1992)
* *Captain America: The Medusa Effect* (მელახი 1994)
* *Captain America: Drug War* (პირელი 1994)
* *Captain America* v2 #1—13 (გერგობათუთა 1996 — გერგობათუთა 1997)
* *Captain America* v3 #1—50 (ღურთუთა 1998 — ფურთუთა 2002)
* *Captain America Sentinel of Liberty* #1—12 (ეკენია 1998 — მარაშნათუთა 1999)
* *Captain America: Dead Men Running* #1—3 (მელახი 2002 — მესი 2002)
* *Captain America* v4 #1—32 (მანგი 2002 — გიმათუთა 2004)
* *Truth: Red, White and Black*, რობერტ მორალესი დო კაილ ბეიკერი (2003 წანაშ სერია) #1—7
* *Captain America: Homeland*,რობერტ მორლესი, კრის ბაჩალოდა დო ედი კემპბელი (ფურთუთა 2004)
* *Captain America: What Price Glory?* #1—4 (მესი 2003)
* *Captain America & The Falcon* #1—14 (პირელი 2004—)
* *Captain America* v5, ედ ბრუბეიკერი დო სტივ  ეფთინგი #1— (გერგობათუთა 2004)
* *Marvel Team-Up* #6, 10, 14 (2005)
* *New Avengers* #1—, ბრაიან მაიკლი, ბენდის დო დევიდ ფრიჩები (ღურთუთა 2005—)
* *Civil War* #1— (კვირკვე 2006—)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კაპიტან ამერიკაშ ბიოგრაფია ხასჷლას - Marvel.com

კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი
კატეგორია:გუმოგონილი პერსონაჟეფი
კატეგორია:კაპიტანი ამერიკა
ბურაქ ოზჩივიტი

**ბურაქ ოზჩივიტი** (, დ. 24 ქირსეთუთა 1984, სტამბოლი) — თურქი არტისტი დო მოდელი. არძაშე უჯგუშო ჩინებული რე მალქოჩოღლუ ბალი ბეიშ როლით საკულტო ტელესერიალს „დიდებული ოშწანურა“ დო ქემრანიშ როლით ტელესერიალს „ნარჩიტა - მაბირე ჩიტი რე“.

## რინა დო კარიერა
ბურაქ ოზჩივიტიქ 1984 წანაშ 24 ქირსეთუთას დებადჷ, სტამბოლს, თურქეთის. თიქ სტამბოლს, მარმარაშ უნივერსიტეტის კინოშ, სახუაფონი ხელუანობაშ დო ფოტოგრაფიაშ ფაკულტეტი გათუ. 2003 წანაშე 2007 წანაშა სამოდელო ბიზნესის ხანდენდჷ. 2003 წანას „თურქეთიშ უუჯგუშაში მოდელიშ“ ჯილდო მიღჷ, 2005 წანას - კონკურსის „მოსოფელიშ უუჯგუშაში მოდელს“ მაჟირა აბანი ეჭოფუ.

2006 წანაშე ლააფენს კინოს დო ტელევიზიას. სერიალეფს, „დიდებული ოშწანურას“ დო „ნარჩიტა - მაბირე ჩიტი რეს“ კათაფაქ ოზჩივიტის მოსოფელს პოპულარობა მუღჷ.

## პიჯური რინა
დიდ ბორჯიშ გოძვენას შეთმეხვადუდჷ ჯეილანჩაპას. 2015 წანაშე შეთმეხვადუ ფაჰრიე ევჟენს.

არტისტიშ სიმაღალე რე 184 სმ.

## ფილმოგრაფია

## რსეურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
 
## სქოლიო

კატეგორია:თურქი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1984
აიდან შენერი

**აიდან შენერი** () (დ. ) — თურქი მოდელი დო კინოარტისტი, ჩინებული რე ფერიდეშ როლით სერიალს „ნარჩიტა მაბირე ჩიტი რე“.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* აიდან შენერი კინოპოისკ რუს
* აიდან შენერი ВидеоГид Ру-ს 
* აიდან შენერი საიტი კინოკინოს
* აიდან შენერი საიტის Peoples.ru
* Интервью с Айдан Шенер в «Казанских ведомостях»
* III международный Кинофестиваль Мусульманского Кино «Золотой Минбар»
* აიდან შენერიშ დო ანი ლორაკიშ ფოტო 

კატეგორია:თურქი არტისტეფი
პროფესორი იქსი

**პროფესორი ჩარლზ ფრენსის ქსავიე (პროფესორი X)** — გჷმოგონილი პერსონაჟი, Marvel Comics-იშ სუპერგერგეზი, იქს-ადამიერეფიშ ლიდერი დო დჷმარსხუაფალი.

პროფესორი იქსი უმაღალაში დონეშ ტელეპათი დო მოსოფელიშ ართ-ართი უნძალაში გონებაშ მაღვენჯი რე. შეულებჷ იკითხას, აკონტროლას, გოლინა მოქიმინას ადამიერეფიშ გონებას. ომენცარე გენიოსი, მუტანტი ქსავიე ხოლო მახინწალი გენეტიკოსი, ბიოფიზიკოსი, ფსიქოლოგი, ფსიქიატრი, ანთროპოლოგი რე...

ფილმის ”იქს-ადამიერეფი” პერსონაჟის არტისტი პატრიკ სტიუარტი ასახიერენს. კინ თი პიჯი ახონარენს მუტანტის ვიდეო ლაჸაფის იქს-ადამიერეფი, ლეგენდეფი.

კატეგორია:1963 წანაშ კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი
კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი
კატეგორია:Marvel Comics-იშ სუპერგერგეზეფი
კატეგორია:Marvel Comics-იშ ტელეპათეფი
აზრა აქინი

**აზრა აქინი** (; დ. 8 ქირსეთუთა 1981, ალმელო, ნიდერლანდი) — თურქი მოდელი დო არტისტი.მის მოსოფელი 2002-იშ გომორძგვილი.

## ბიოგრაფია
დებადჷ 1981 წანაშ 8 ქირსეთუთას ნიდერლანდიშ ნოღა ალმელოს. ნანა დო მუმაქ 1971 წანას ოცხოვრებშა გეგნორთეს ნიდერლანდეფშა თურქეთშე.

აზრა აქინი თურქეთიშ ისტორიას მაჟრა მოდელი რე, ნამუქჷთ თურქეთის გომორძგუალა მუღჷ მის მოსოფელს.

აზრა აქინის დუდიშულო უჩქუ ნიდერლანდური, თურქული დო ინგლისური ნინეფი.

თინა რე ართ-ართი არძაშე ოკორინე ოსური თურქეთის.

## ფილმოგრაფია

### ფილმეფი

### სერიალეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* აზრა აქინი Facebook-ის
* აზრა აქინი Instagram-ს

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1981
კატეგორია:თურქი მოდელეფი
კატეგორია:თურქი არტისტეფი
თუბა ბუიუქუსთუნი

**ჰათიჯე თუბა ბუიუქუსთუნი** (; დ. 5 კვირკვე, 1982) — თურქი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:თურქი არტისტეფი
კატეგორია:თურქი მოდელეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1982
ბურჩინ თერზიოღლუ

**ბურჩინ თერზიოღლუ** (დ. 9 მელახი 1980, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი არტისტი.

## პიჯური რინა

2008 წანაშ 20 მანგის ბურჩინქ დო ჩინებულ თურქ არტისტ მურატ ილდირიმქ დეგურგინეს, მარა 2014 წანაშ 30 მანგის თინეფიშ წორორინაქ დათხიალათ გეთუ. ასეშო ოლქერ ქალელს შეთმეხვადუ, ნამუთ ბურჩინწკჷმა ართო სერიალ „ფოირაზ ქარაელს“ თარ როლს ლაჸაფენსჷნ.

## ფილმოგრაფია

;ფილმეფი

;სერიალეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

;სოციალურ რშვილეფს
*
*

## სქოლიო

კატეგორია:თურქი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1980