იოჰან სებასტიან ბახი

**იოჰან სებასტიან ბახი** (დ. 21 მელახი / 31 მელახი, 1685, აიზენახი, თიურინგია - ღ. 28 კვირკვე, 1750, ლაიფციგი), ბაროკოშ ეპოქაშ გერმანალი კომპოზიტორი დო ორღანისტი; არძა ბორჯიშ ართ-ართი უდიდაში კომპოზიტორი. თიშ ნახანდი გიშეგორუაფუ ინტელექტუალური სიტომბეთ, ტექნიკური სრულჸოფილობათ დო ხანტურულ ხალიწით დო თინა ევროპული ტრადიციაშ დახე ირ მუსიკოსიშო მილაჩამაშ წყუს წჷმარინუანდჷ მოცარტშე შონბერგშახქ.

## ბიოგრაფია
ბახიქ ვით წანაშ ხანს ომბოლო გჷნირთჷ. თიშ რდუალა იდუდჷ უნჩაშ ჯიმაქ იოჰან კრისტოფიქ, ნამუთ ორდრუფის ხანდენდჷ კაპელმაისტერო. ჯიმაშ ხემანჯღვერალათ ბახიქ ქჷდიგურუ ორღანიშ დო ვიოლინოშ მეგამაშ ტექნიკა. მუშ სქვამი დისკანტიშ გეშა, 1700 წანას თინა მიღეს ლიუნებურგიშ წიმინდე მიხეილიშ ოხვამეშ ბუნაშა, ლიუნებურგის გათუ ლიცეუმი. ბახშა შანულამ გოლინა იღვენუ ლიუნებურგიშ წიმინდე იოანეშ ოხვამეშ ორღანისტიქ გ. ბემქ. 1703 წანას ვაიმარიშ ჰერცოგიქ იოჰან ერნესტიქ ბახი მუშ კარშა მიჭანუ ოხანდეთ. მარა თიმ წანას თიქ ვაიმარშე არნშტადტშა გეგნორთჷ ართ-ართი ახალი ოხვამეშ ორღანისტო. თაქ ბახიქ უმოს ტომბას ქჷდიგურუ ორღანისტიშ ხელუანობა. ბუქსტეჰუდეშ საორღანო მუსიკა უჸორდჷ. თაქ აკოქიმინჷ მუშ მაართა თხობელუეფი, ნამუშ შკას საინტერესო რე იუმორით ეფშა "კაპრიჩო ჯიმაშ ულაშ გეშა" (1704). 
thumb|left|ახალნორდი ბახიშ სავარაუდე პორტრეტი
არნშტადტიშ უკული, ბახი კუნტა ხანს ხანდენდჷ მიულჰაუზენს, სოდე 1708 წანას აკოქიმინჷ "გიშაგორუეფიშ კანტატა" (აკა ნაწამები, ნამუთ მუნიციპალიტეტიქ გიშაშქჷ თიშ თელარაშ ბორჯისჷნ). თიმ წანას, ბახიქ კინ ვაიმარშა დირთჷ ჰერცოგ ვილჰელმ ერნესტიშ კარშა. თექ თის უმოს შელებუამობაქ ქიმიაჩჷ ტომბას გუჩინებაფუდუკო ევროპული ქიანეფიშ მუსიკალური კულტურა, თინეფიშ მეჭირინუეფს დო სიახალეს. ბახშა უდიდაში გოლინა იღვენუ იტალიურ ინსტრუმენტულ მუსიკაქ, გიშაკერძაფილო თიშ მაბარჩხალე საკონცერტო სტილქ ( ანტონიო ა. ვივალდიშ დო არქანჯელო კორელიშ ნახანდიქ). იტალიური მუსიკაშ თემეფი ბახიქ კლავესინშა დო ორღანშა გეგნიღჷ დო თინეფს ახალ ინტერპრეტაცია ქიმეჩჷ. ვაიმარს აკოქიმინჷ უკვე ბახიშული გენიათ ებეშტელი სრულჸოფილი ნაწარმებეფი: ტოკატა დო ფუგა რე-მინორი (1709), პრელუდია დო ფუგა რე-მაჟორი (1709), საერო კანტატა "მაშვიდენს ხვალე სახიოლო მაჯინობა" (1716) დო მიარე შხვა. 1717 წანას, ბახიქ ვაიმარშე კეთენშა გეგნორთჷ, სოდე დუდენდჷ მორჩილ კამერულ ორკესტრის დო მიოგანდჷ კლავესინს. თე პერიოდის, ბახი თარო ინსტრუმენტული მუსიკაშ ჟანრის საქვარენდჷ. კეთენს აკოქიმინჷ "ჯგირო ტემპერირებული კლავირიშ" I ტომი (1722), ამშვი "ინგლისური" (1720-1722) დო ამშვი "ფრანგული სიუტა", ჟირ- დო სუმხონარამი ინვენციეფი (1720), ამშვი "ბრანდენბურგული კონცერტი" (1719), ამშვი სონატა ვიოლინოშო (1720). 1723-შე გეგნორთჷ ლაიფციგშა წიმინდე თომაშ ოხვამეშ დო კინე თე ოხვამეშ სკოლაშ კანტორო (ოხვამეშ მაღურჭულე, საოხვამე მუსიკაშ მარწაფალი). ბახიქ ლაიფციგის მუშ თელარაშ ბოლო დღალეფშა დოსქიდჷ.

ლაიფციგიშ მაართა არძაშე რთული დო კიარეფერუამი რე ბახიშ ნახანდი. თიშ ნაწარმებეფშა აქტიურო მიშეჭკირჷ ოშურიელე თემატიკაქ, აკიქიმინჷ პასიონეფქ ("ქირსეშ ნებეფი") - იოანეშ (1723), მათეშ (1728) სახარებეფიშ მეჯინათ, მესა სი-მინორი (1733-1738), "ოთანაფე ორატორია" (1736), "მაგნიფიკატი" (1723). პარალელურო აკოქიმინჷ უუჯგუშაში საერო ნაწარმებეფი: "ყავაშ კანტატა" (1732), "თესევსი დო პანი" (1732), კანტატეფი ლაიფციგალი პოეტი ოსურიშ მარიანა ფონ ციგლერიშ ტექსტეფით (1735), "ჭყიშური კანტატა" (1725), "სერიშ მუსიკა" (1738) დო შხვა. თაშნეშე ინსტრუმენტული ნაწარმებეფი: "ჯგირო ტემპერირებული კლავირიშ" II ტომი, "გოლდბერგიშ ვარიაციეფი" (1742), "ფუგიშ ხელუანობა" (1749-1750), საორღანო პრელუდიეფი, ტოკატეფი, ფანტაზიეფი, ფუგეფი, ინსტრუმენტული კონცერტეფი, "იტალიური" კონცერტეფი (1734).

right|thumb|200px|სავიოლინო სონატა Nº1, სოლ მინორი (BWV 1001). ბახიშ ხეშნაჭარა

ბახიშ ნახანდი აგჷრგინენს შქა ოშწანურეფიშ გემაჸვენჯ პერიოდიშ მოსოფელიშ მუსიკალურ ხელუანობას დო კინე თიმ ბორჯის გჷთმონჭყანს ახალ მეჸუნალობას. ბახი პოლიფონიური მუსიკაშ კონკა რე. თიში მუსიკაშ თემეფი თუ ლიტერატურული წყუეფი კათაშური ნახანდიშე მოურს. ბახიქ გოფაჩჷ დო მუშობურო დამუშუ ფრანგული კლავესინიზმი, იტალიური სავიოლინო ხელუანობა, ა კაპელაშ კლასიკური ობუნე სტილი, გერმანული საორღანო მოხელეობა. თე ირფელქ, ბახის მოსოფელიშ მუსიკაშ უდიდაშ კლასიკოსიშ ჯოხო მუღჷ. ბახიშ ნახანდი ფილოსოფიური ლირიკაშ სფეროს ივითარებუ დო გიგანტურ მასშტაბეფს ანჭუ. თე ფილოსოფიური ჭურიტუა სინთიერო იგინაფე თიშ მუჭოთ საერო, თეშ ოშურიელე მუსიკას. ბახიშ საოხვამე მუსიკაქ გჷნაჩირთჷ რელიგიური დოგმატიზმიშ ინოხვენეფს. თინა რელიგიურ გოიდეალაფაშა ვარინ, თიშ გოადამიერაფაშა მინჭაფუ. ბახიშ საოხვამე მუსიკა გჷმორიცხენს ირგვარ ასკეტიზმის. თინა ართნერო ილინებუ მუჭოთ მაბარჩხალე, მილაჩამილ იმპროვიზატორო დო ტომბა რაციონალისტო; თიშ ნახანდიშ დიაპაზონი ძალამი ფართე რე: დუდიშული "ქრომატული ფანტაზიაშე" მუსხირენშახ გჷნორინაფილი "ფუგიშ ხელუანობაშახ", ჟანრულ-ოციგანე "კაპრიჩიოშე" - დრამატულ პასიონეფშახ. გჷმნარკის წჷმარინუანს ოპერა. თე ჟანრშო ბახის შურო ვემუთხუმ ხე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბრიტანიკაშ ენციკლოპედიაშ ინფორმაცია
* ბახიშ საიტი
* ბახიშ არქივი, ლაიფციგი
* ბახიშ ბიბლიოგრაფია 
* ბახიშ გონათუა დო კარიერა 

კატეგორია:გერმანალი კომპოზიტორეფი
კატეგორია:ნაღურა 1750