სანაკიშ მუნიციპალიტეტი

**სანაკიშ მუნიციპალიტეტი** (1935 წანაშახ **ჯვეში სანაკი**; 1935-1989 წანეფს **ცხაკაიაშ რაიონი**) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული ბჟადალი საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანს. 1917 წანაშახ ასეიანი სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია ქუთეშიშ გუბერნიაშა მიშმეშჷ, მუჭოთ სანაკიშ მაზრა, 1921 წანაშ საქორთუოშ ადმინისტრაციულ-ტერიტირიული დორთუალათ კინ სანაკიშ მაზრა რდჷ. 1930 წანაშე ზოხორინელი რაიონი რდჷ. ასე მუნიციპალიტეტი. ადმინისტრაციული ცენტრი ნოღა სანაკი.

სანაკიშ მუნიციპალიტეტის ოორუეშე უხურგანს ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტი, ოორუე-ბჟაეიოლშე მარტვილიშ მუნიციპალიტეტი, ობჟათეშე ლანჩხუთიშ მუნიციპალიტეტი, ობჟათე-ბჟეიოლშე აბაშაშ მუნიციპალიტეტი, ბჟადალშე - ხობიშ მუნიციპალიტეტი. სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ფართობი რე 520,7 კმ².

სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია კოლხეთიშ რზენს დო გვალაშ კართეს იკენს. გვალაშ კართეშ გორაკ-ბორცვიანი ტერიტორია ფორილი რეა ტყალეფით. მუნიციპალიტეტიშ ჰავა ზუღაშ ნოტიო სუბტროპიკული რე, ტიბუ ზოთონჯით დო ჩხე ზარხულით. ჰავაშ ოშწაშე წანმოწანური ტემპერატურა რე +13,8 °C. წანაშ არძაშე რგილი თუთაშ, ღურთუთაშ, ოშქაშე ტემპერატურა +4,9 °C-რე, არძაშე ტიბუ თუთაშ - მარაშინათუთას - +23 °C. წანმოწანას თაქ ოშქაშეთ 1620 მმ ნოლექი მოურს, თაურეშე მაქსიმუმი — ეკენიას, მინიმუმი - ღურთუთას.

მუნიციპალიტეტის 62 დოხორელი პუნქტი რე, თაურეშენ 1 ნოღა დო 61 ოფუტე. მუნიციპალიტეტიშ აბანობური მახორობა 2014 წანაშ მუნაჩემეფით აკმადგინანდჷ 39 652 კოჩის, თაურეშე ნოღს ოხორანს 21 596 კოჩი, თინეფს შქას 7 120 რაილი რე. ოფუტეეფს ოხორანს 18 056 კოჩი. მახორობაშ მეჭედალა რე 76,15 კოჩი/კმ², მუთ ქიანაშ ოშქაშე მაძირაფალიშ უმოსი რე (67 კოჩი/კმ²).

ოსაქვარე ბუნაშით, მახორობაშ თარ მიშნაველიშ წყუ რე ოფუტეშ მეურნობაშ შხვადოშხვა დარგეფი, ოჯარალე ონინალეეფი დო ვაჭრუა. მუნიციპალური ბიუჯეტიშ მიშნაველეფს თარო უნარღელჸოფენს: ვაჭრუა, ოფუტეშ მეურნობა, ღალაშ გინაგაფალი დო მორჩლი მეწარმობა. ულირს მუნიციპალიტეტიშ თარ მიშნაველეფს უნარღელჸოფენდჷ ოფუტეშ მეურნობა, გინმამუშებელი ხერეჭუა (საკონსერვო, ღვინიშ დო ბჟაშ ქარხანეფი, შხვა) დო ხერეჭუა (ნოხეფიშ ფაბრიკა, რკინა-ბეტონიშ კომბინატი, ანგურაშ ქარხანა, შხვა).

მუნიციპალიტეტიშ მახორობას თარ მიოწურაფო ეჭოფილ აფჷ მეჩანარობაშ დო მეჩხოლარობაშ გოვითარაფა. მუნიციპალიტეტის ოფუტეშ მეურნობაშ გოვითარაფაშ დიდი რესურსი არსებენს. უღუ ოთასე ელიტური ჯიშიშ მუხუდოშ წარმებაშ უდიდაში ტრადიცია დო გჷმოცადაფა.

## ოქინაფუეფი
მინი|250პქ|ნოაქალაქევიშ ნანოღარი
მინი|250პქ|შხეფიშ ჯიხა
* ნოქალაქევიშ ნანოღარი; 
* ნოსირიშ აბანო;
* ნოსირიშ არქეოლოგიური ძეგლი, ჯვ. წ. II-I ვითოშწანურეფი;
* კოტიანეთიშ ჯიხა;
* მენჯიშ ჯიხა (ნორთობურო გონთხორილი); 
* შხეფიშ ჯიხა; 
* ეკიშ ნათელმიმაჩამალიშ ჯოხოდვალაშ საოხიდე კომპლექსი, XII ო; 
* ეკიშ ოხვამე, XIII ო; 
* ეკიშ ჯიხაშ აკნაცჷმეფი, XIII ო; 
* ციხეგოჯი არქეოპოლისიშ ონოღე-ოდუდითხილუე კომპლექსი, ჯვ. წ. III – ახ. წ. VIII ო;
* ნოქალაქევიშ ჟარნეჩმოწამეეფიშ ოხვამე, VI ო;
* წურწუფამი წყარეფიშ აბანო, VI-VII ო;
* კოტიანეთიშ წიმინდე გიორგიშ ოხვამე, XVIII ო; 
* კოტიანეთიშ ჯიხაშ აკნაცჷმეფი „არამიშ ნოხორი“, XVIII ო;
* ჯვ. სანაკიშ წმ. გიორგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ აკნაცჷმეფი XVIII ო; 
* ჯვ. სანაკიშ მანცხოვარიშ დაბადებაშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე, XVIII ო; 
* „ქუაშ ოხორიშ“ ჯიხა, XIII ო;
* საგანგაშო ყორში - ჯვეში სანაკი; 
* „ჯგემარიონიშ“ ოხვამეშ აკნაცჷმეფი- შშქა ოშწანურეფი - ლეძაძამეშ თემი;
* კვაუთიშ თარანგელოსიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ აკნაცჷმეფი - შქა ოშწანურეფი;
* მანცხოვარიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ნოსქილედი - ლეძაძამეშ თემი; 
* ჩიქოვანეფიშ აბანო - ლეძაძამეშ თემი; 
* დადიანეფიშ საგვარეულო აკნაგებუ - ლეძაძამეშ თემი;
* ანტიკური პერიოდიშ აბანო - ლეძაძამეშ თემი; 
* შხეფიშ ჯიხაშ კომპლექსი (შქა ოშქანურეფი) - სანაკი, შხეფიშ უბანი;
* ღორონთიშ დიდა მარიაშ დაბადებაშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე - ჟილენი თეკლათიშ ნანეფიშ ოხიდა), XIX ო; 
* თარანგელოსიშ ჯოხოდვალაშ მენჯიშ ოხვამე, XIX ო - სანაკი, მენჯიშ უბანი; 
* „ნაოხვამუშ ოხვამე“, XIII ო - მენჯიშ თემი;
* საკალანდარიშვილოშ წმ. გიორგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე, XIII ო - სანაკი, საკალანდარიშვილოშ უბანი; 
*საკალანდარიშვილოშ ჯიხაშ აკნაცჷმეფი, XIII ო - სანაკი, საკალანდარიშვილოშ უბანი; 
* ნათელიშმიმაჩამალიშ ჯოხოდვალაშ ოხიდა, XX ო; 
* „ხომონიშ გვირაბი“ - სანაკი, შეფიშ უბანი;
* ხორშიშ მანცხოვარიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ აკნაცჷმეფი, XIII ო - ხორშიშ თემი;
* თარანგელოსიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე (გვიანი შქა ოშწანურეფი) - ხორშიშ თემი; 
* საგანგაშო ყორში - ხორშიშ თემი; 
* ნოსირიშ რომაული ტიპიშ აბანოშ აკნაცჷმეფი, VI-VIII ოო - ნოსირიშ თემი II ნორისიშ უბანი,; 
* მანცხვარიშ დაბადებაშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე, XXI ო - ნოსირიშ თემი; 
* წმ. გიორგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ნოსქილედი, შქა ოშწანურეფი - გეჯეთიშ თემი;
* თარანგელოზიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე - ფოცხოშ თემი; 
* „ჯგემარიონიშ ოხვამე“ - ფოცხოშ თემი;
* წმ. გიორგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ნოსქილედი - უშაფათიშ თემი; 
* თარანგელოსიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ნოსქილედი - უშაფათიშ თემი;
* წმ. ბარბარეშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ოსხირიშ ნოსქილედი, შქა ოშწანურეფი - თეკლათიშ თემი;
* საგანგაშო ყორში - მენჯიშ თემი;

შინელ ძეგლეფშე ნოქალაქევს, ეკიშ ოხვამეს, შხეფიშ ჯიხას, საკალანდარიშვილოშ ჯიხას დო ნოქალაქევიშ წიმინდე ელენეშ ოხვამეს ერუანული შანულობაშ კატეგორიაშ კულტურაშ უყარუ ძეგლიშ სტატუსი უღუ.

## რესურსეგი ინტერნეტის
*სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ დუდმართუალა 

## სქოლიო

*
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი