open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სტივენ სიგალი

thumb|სტივენ სიგალი [thumb|სტივენ სიგალი დო [დიანა სტარკოვა]]
**სტივენ სიგალი** (, იაპ. სიგემიტი ტაკე; დ. 10 პირელი, 1952, ლანსინგი, მიჩიგანი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი, პროდიუსერი, აიკიძინი, ჭარუ, მუსიკოსი დო პოლიციარი.

## ბიოგრაფია

სტივენ სიგალიშ მუმა რდჷ ურია, დიდა რდჷ ირლანდიარი. სტივენი მაჟირა ბაღანა რდჷ ფანიას. სტივენ სიგალიშ ბაბუქ ამერიკაშა იდჷ სანქტ-პეტერბურგიშე, რუსეთიშე. 

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებ-საიტი
* სტივენ სიგალიშ ინტერვიუ

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1952
ჯინა ლოლობრიჯიდა

[thumb|ჯინა ლოლობრიჯიდა, [კანიშ კინოფესტივალს, 1991 წანა]]
**ჯინა ლოლობრიჯიდა** (დ. 4 კვირკვე, 1927) — იტალიარი არტისტი, ფოტოჟურნალისტი დო სკულპტორი. ჯინა ლოლობრიჯიდა რდჷ ართ-ართი უმოსი გჷშარჩქინელი ევროპალი არტისტი 1950-იან დო 1960-იან წანეფს. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯინა ლოლობრიჯიდაშ ფანეფიშ საიტი 
* ჯინა ლოლობრიჯიდაშ ფოტოეფი

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1927
მარჩელო მასტროიანი

thumb|მარჩელო მასტროიანი
**მარჩელო მასტროიანი** (დ. 28 ეკენია, 1924 – ღ. 19 ქირსეთუთა, 1996) – იტალიარი არტისტი. ჯოხო გიჸოთჷ ფედერიკო ფელინიშ დო ვიტორიო დე სიკა ფილმეფს ლაჸაფით. დოღურუ 1996 წანაშ 19 ქირსეთუთას. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მარჩელო მასტროიანი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* მარჩელო მასტროიანიშ ბიოგრაფია

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1924
კატეგორია:ნაღურა 1996
ოდნოკლასნიკი.რუ

**ოდნოკლასნიკი** (www.odnoklassniki.ru, ოდნოკლასნიკი.რუ) — რუსული მიარენინამი სოციალური რშვილური ვებ-საიტი, დორსხუაფილი 2006 წანას. საიტიშ მუშ სტატისტიკური მუნაჩამეფიშ მეჯინათ, 2011 წანაშ კვირკვეშო რეგისტრირაფილიე  100 მილიონი მაკათურშე მეტი, თაშნეშე  2013 წანაშ  1 ღურთუთაშ მუნაჩამეფით,  205 მილიონი მაკათურშე მეტიე რეგისტრირაფილი. საიტშა მიშულაშ სიშხირე —  44 მლნ მიშმაულარი 1 დღა დო სერიშ განობას.. გიმირინუაფუ მუსხირენ ნინაშა: რუსულო, უკრაინულო, ქორთულო, უზბეკურო, რუმინულო, ინგლისურო, აზერბაიჯანულო, სომხურო, რუმინულო (მოლდოვაშო), ტაჯიკურო. ოდნოკლასნიკიშ ამდღარი აქციეფი ათაშ გჷთმირთ: ალბერტ პოპკოვი (31,9%), ირინა პოპკოვა (31,8%), Ou Tobias (18,3%) დო Digital Sky Technologies (18%).

## კომპანია
კომპანიაშ ოფისიშ ორენიშ მიოწურაფუ: რუსეთი, 125167 ცენტრალური ფედერალური ოკრუგი, ნოღა მოსკოვი, ოორუე ადმინისტრაციული ოკრუგი, რაიონი აეროპორტი, ლენინგრადიშ პროსპექტი, ჸუდე 39, ნოდგჷმი 79, БЦ «SkyLight».

## ფასიანი რეგისტრაცია დო სერვისეფი
2008 წანაშ გმათუთაშე 2010 წანაშ ეკენიაშახ უფასოთ დორეგსტრირაფა შილებდჷ ხვალე გოხურგელი ფუნქციეფით. თი ვერსიას ვეშილებედჷ ნაჭარეფიშ ჯღონუა, ფოტოეფიშ ეხარგუა დო ფასაფა, ფორუმეფს კომენტარეფიშ დოტება დო შხვა მაკათურეფიშ ხასჷლეფშა მიშულა. თე ფუნქციეფიშ გჷმარინაფალო ფასიანი მერკე ნაჭარაშ ჯღონა რდჷ უციო.

თეშ მოხ, საიტი წუმარინუანდჷ რანწკი ოგაფურ ნინალეფს: მაკათურშე მუშ სურათეფიშ აკოფასაფაშ ლასუაშე დო ჯგირ ფასაფაშ მეჩამაშე, მაკათურიშ საიტიშ მიშულაშ მაგინაფალი ნაჭარაშ გიმართალი, "სმაილიკეფიშ" ფართე გიშაგორუაშ საშუალება.

2010 წანაშ 31 მარაშინათუთას სოცრშვილიშ ხემანჯღვერობაქ ფასიანი რეგისტრაცია გაუქვუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-საიტი
*მობილური ვერსია

კატეგორია:სოციალური რშვილეფი
კატეგორია:ონლაინ სოციალური რშვილეფი
კატეგორია:რუსეთიშ საიტეფი
Modern Talking

thumb|Modern talking (1984-1987; 1998-2003) thumb|თომას ანდერსი 
**Modern Talking** — რდჷ გერმანული მუსიკალური ბუნა. ბუნაშ მაკათურეფი რდეს: თომას ანდერსი დო დიტერ ბოლენი. ბუნაქ დერსხუ 1984 წანას, გერმანიას. თინეფიშ მუსიკაქ შილებე გითანჯას, მუჭოთ ევროპოპი დო ევროდენსი. „Modern Talking“ არსებენდჷ 1987 წანაშა. უღუდეს ბრელი გჷშარჩქინელი ჰიტეფი: You're My Heart, You're My Soul, Cheri Cheri Lady, Brother Louie, Geronimo's Cadillac, In 100 Years დო შხვა. 1998 წანას დუეტიქ დართჷ სცენას. 2003 წანაშა გიშაშქვეს ახალი ბირეფი დო ჯვეში ბირეფიშ არანჟირაფილი ვერსიეფი. 1984 წანაშე 2003 წანაშა „Modern Talking-იქ“ გჷშაშქუ 120 მილიონიშ უმოსი ალბომი.

## დისკოგრაფია

## ალბომეფი

* The First Album (1985)
* Let's Talk About Love (1985)
* Ready for Romance (1986)
* In the Middle of Nowhere (1986)
* Romantic Warriors (1987)
* In the Garden of Venus (1987)
* Back for Good (1998)
* Alone (1999)
* Year of the Dragon (2000)
* America (2001)
* Victory (2002)
* Universe (2003)

## სინგლეფი

* You're My Heart, You're My Soul (1984)
* You Can Win If You Wan (1985)
* Cheri, Cheri Lady (1985)
* Brother Louie (1986)
* Atlantis is Calling (S.O.S. for Love) (1986)
* Geronimo's Cadillac (1986)
* Give Me Peace on Earth (1986)
* Jet Airliner (1987)
* In 100 Years (1987)
* You're My Heart, You're My Soul '98 (1998)
* Brother Louie '98 (1998)
* You Are Not Alone (1999)
* Sexy, Sexy Lover (1999)
* China in Her Eyes (2000)
* Don't Take Away My Heart (2000)
* Win the Race (2001)
* Last Exit to Brooklyn (2001)
* Ready for the Victory (2002)
* Juliet (2002)
* TV Makes the Superstar (2003)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტომას ანდერსიშ ვებ საიტი
* დიტერ ბოლენი - ბიოგრაფია

## სქოლიო


კატეგორია:გერმანული ევროდენს ბუნეფი
კატეგორია:Modern Talking
გუბაზ II

**გუბაზ II**  (ღ. 554) — ეგრისიშ მაფა VI ოშწანურაშ 40-50-ამ წანეფს, ბიზანტიაშ ვასალი. თინა მოხუჯურო ირინუანდჷ ბიზანტია დო ირან შქას მანჯებულ ჩხუპის დო ოცადუდჷ ეგრისიშ ომაფეშა ზოხორინალა ქჷმოუპალაფუდუკონ. 541 წანას რსხუ აკოკირჷ ირანიშ მაფა ხოსრო I-წკჷმა დო ეარყჷ ბიზანტიას. მარა, მუჟამც 548 წანას ირანალეფიშ თახმი ლამებეფქ გეგმიარგამუნ (გუბაზიშ ჸვილუაშ ლამება, ეგრისალეფიშ ერაჸუა მუნეფიშ დიხაშე დო თექ ირანალეფიშ ინოხორაფა), ეარყჷ თინეფს დო კჷნე ბიზანტიაშ ჸურე გჷნილჷ. 553 წანას ირანალეფქ ქეშილებეს ბიზანტია დო ეგრისიშ ჯარიშ დომარცხაფა, მუსჷთ გუბაზ II ბიზანტიაშ ნჯღვერეფიშ მარტინეშ, ბესაშ დო რუსტიკეშ უგაღობას დო კიუტობას აბრალუაფუდჷ. წყინაფილ ბიზანტიარ ნჯღვერეფქ გუბაზ II დოჸვილეს.

## ლიტერატურა
* *ლომოური ნ*., ქსე, ტ. 3, ხს. 287, ქთ., 1978

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ეგრისიშ ომაფეშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა 554
გუბაზ სანიკიძე

**გუბაზ სანიკიძე** (დ. 2 ფურთუთა, 1967, ქუთეში, საქორთუო) – ქორთუ პოლიტიკოსი, პოლიტიკური პარტია „ეროვნული ფორუმიშ“ ართ-ართი ლიდერი. სპეციალობათ რე არაბისტი, რე გჷშარჩქინელი ისტორიკოსიშ, ლევან სანიკიძეშ სქუა. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* პოლიტიკური პარტია ”ეროვნული ფორუმი”-შ ვებ-საიტი 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ქორთუ არაბისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1967
მარნეული

**მარნეული** (1947 წანაშახ *ბორჩალო*) — ნოღა ბჟაეიოლ საქორთუოს, თუდოლენი ქართლიშ აკანიშ მარნეულიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს 20 211 კოჩი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* [ნოღა მარნეულიშ ფოტოეფი](http://travelingluck.com/Asia/Georgia/Georgia+(general)/_613074_Marneuli.html#local_map) 

## სქოლიო


კატეგორია:მარნეულიშ მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:თუდოლენი ქართლიშ აკანიშ ნოღეფი
კასპი

**კასპი** — ნოღა ბჟაეიოლ საქორთუოს, კასპიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ეკიდილი რე წყარმალუ ლეხურაშ წყარპიჯეფს, თექ, სოდეთ წყარმალუ კვათჷნს კვერნაქებიშ სერს დო გუშმურს რზენშა. ნოღა იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 560 მ-შ სიმაღალას, ქართიშე მოჩილათირი რე 48 კილომეტრით. ნოღათ იჸუ გჷმოცხადაფილქ 1959 წანას. 2014 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანს 13 423 ვითოშ კოჩის.

## გალერეა


## ლიტერატურა
* ჯაოშვილი ვ., გვასალია ჯ., ქსე, ტ. 5, ხ. 425, ქართი, 1980

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ ნოღეფი
გურჯაანი

**გურჯაანი** — ნოღა ბჟაეიოლ საქორთუოს, გურჯაანიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ალაზანიშ ვეს, ბაკურციხე-თელავიშ ოავტომობილე შარას, ზუღაშ დონეშე 415 მ სიმაღალას. ქართიშე 122 კმ. ნოღათ იჸუ გჷმოცხადებულქ 1934 წანას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს 8024 კოჩი.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ქობულეთი

**ქობულეთი** — ნოღა დო კურორტი საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკას. ქობულეთი რე ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ქობულეთის ოხორანს 16 546 მახორუ. ქობულეთი აჭარაშ ართ-ართი ტურისტული ცენტრი რე.

## დოჯიმალაფირი ნოღეფი
* სელჩუკი, თურქეთი – 1995 წ.
* ალავერდი, სომხეთი – 2007 წ.
* იუჟნი, უკრაინა – 2008 წ.
* ტერაჩინა, იტალია – 2009 წ.
* ახტალა, სომხეთი – 2010 წ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ქობულეთიშ ფოტო გალერეა

## სქოლიო

კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ კურორტეფი
კატეგორია:უჩაზუღაპიჯიშ კურორტეფი
კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ნოღეფი
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:უჩაზუღაპიჯიშ ნოღეფი
კატეგორია:ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტი
ნინო ქათამაძე

**ნინო ქათამაძე** (დ. 21 მარაშინათუთა, 1972, ბობოყვათი) — ქორთუ მობირე დო ჯაზ მუსიკოსი. 

## დისკოგრაფია

## ალბომეფი

* უბრალო დღე (2003)
* ნინო ქათამაძე და ინსაითი (2004)
* White (2006)
* Black (2006)
* Blue (2008)
* Red (2010)
* Green (2011)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნინო ქათამაძეშ ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:ქორთუ მობირეეფი
კატეგორია:ქორთუ მუსიკოსეფი
კატეგორია:ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტის დუნაბადეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1972
ჯიმი კარტერი

thumb|ჯიმი კარტერი (1978)
**ჯიმი კარტერი** (ინგლ: James Earl "Jimmy" Carter,1 გჷმათუთა, 1924 -29 ქირსეთუთა 2024) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, ააშ-იშ რანწკო 39-ა პრეზიდენტი (1977-1981), ააშ-იშ დემოკრატიულ პარტიაშე, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯიმი კარტერიშ ბიოგრაფია 
* ჯიმი კარტერი ენციკლოპედია ბრიტანიკას

კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1924
კატეგორია:ნაღურა 2024
კატეგორია:ჯორჯიაშ გუბერნატორეფი
ჯერალდ ფორდი

thumb|ჯერალდ ფორდი
**ჯერალდ რუდოლფ ფორდი** (ინგლ: Gerald Rudolph Ford; დაბადებაშ ჯოხო: ლესლი ლინჩ კინგი, დ. 14 კვირკვე, 1913 ― ღ. 26 ქირსეთუთა, 2006) — ააშ-იშ რიგით 38 პრეზიდენტი (1974–1977), დო ააშ-იშ რიგით 40 ვიცე-პრეზიდენტი რესპუბლიკურ პარტიაშე. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯერალდ ფორდიშ ბიოგრაფია 
* ჯერალდ ფორდიშ ბიოგრაფია

კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1913
კატეგორია:ნაღურა 2006
იაკობ გოგებაშვილი

thumb|იაკობ გოგებაშვილი
**იაკობ გოგებაშვილი**15 გჷმათუთა/27 გჷმათუთა, 1840, ვარიანი, გორიშ რაიონი ― ღ. 1 მანგი/ 14 მანგი, 1912, ქართი) ― ქორთუ პედაგოგი, მენცარული პედაგოგიკაშ დჷმარსხუაფალი საქორთუოს, ჭარუ, პუბლიცისტი დო ოჯარალუ მოღალე.

## ლიტერატურა
* თავზიშვილი გ., იაკობ გოგებაშვილი, ქართი, 1960

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იაკობ გოგებაშვილიშ ნაჭარეფი
* იაკობ გოგებაშვილიშ ქიმინჯალეფი 
* ინფორმაცია იაკობ გოგებაშვილშე 400.ge-ს.
* იაკობ გოგებაშვილიშ ქიმინჯალა 
* იაკობ გოგებაშვილი, რინა, ქიმინჯალა
* ქიმინჯალა 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი
კატეგორია:ქორთუ პუბლიცისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1840
კატეგორია:ნაღურა 1912
სტოიციზმი

მინი|250პქ|ზენონ კიტიელი
**სტოიციზმი** — ჯვეში ფილოსოფიური სკოლა ნამუქჷთ დირსხუ ათენს, თიშ დჷმარსხუაფალო იკოროცხუ ზენონი. ჯოხოდვალა მოურც თი პელეტიშე, სოდეთ სტოარეფიშ მაართა აკოხვალამაქ იმანჯჷნ. 
სტოიციზმი სუმი ნორთო ირთუ: 

# **ჯვეში სტოა** — თიში წჷმმარინაფალიე ზენონი .
# **ოშქარი სტოა** — წჷმმარინაფალეფი პანაეთიუსი დო პოსიდონიუსი
# **ახალი სტოა** — სენეკა, ეპიქტეტუსი, მარკუს ავრელიუსი

სტოიციზმიშ თარი იდეა ორთაწკჷმა ჰარმონიაშა მოულა რე. ადამიერქ ღურაშ უკული ოკო აკიშქვას მოსოფელიშ ლოგოსის, ათეშენ თეიშახ თიწკჷმა ოკო ორდას ჰარმონიას. სტოიციზმი შილებე მიბრჩქინუათ „ხორციშგოჯოგინიშ“ მიმალუობათ. სტოიკოსიშ უთარაში ღანკი რე ჩეჟიერას რინა დო უკული ღურა. შხირას სტოიკოსეფი თელარას სუიციდით ასურენა უმოსი მალას აკიშქვანი მოსოფელიშ ლოგოსისჷნ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Stoicism entry by Dirk Baltzly in the Stanford Encyclopedia of Philosophy.
* Stoicism entry in the Internet Encyclopedia of Philosophy.
* The Stoic Library.
* The Rebirth of Stoicism .
* Stoic Logic: The Dialectic from Zeno to Chrysippus.
* Annotated Bibliography on Ancient Stoic Dialectic.

კატეგორია:ფილოსოფიური სკოლეფი დო ტრადიციეფი
ჟურნალი

მინი|220პქ|ჟურნალეფი
**ჟურნალი** (), მუჭოთ წესინ, რე ბეშტური გჷმოჩამა, ნამუთ ბორჯგიშაშქუმალირო იბეშტუ დო იკათუანც სტატიეფც შხვადოშხვა თემაშე. თეშნერი გჷმოჩამაშ მიშნალიშ წყუს რეკლამა, გჷმაჩამალი ფასი ვარა ჟირხოლო ართო წჷმარინუანც.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* [[Open Directory Project] – შე] 


კატეგორია:ფრანგული ზიტყვეფი დო ფრაზეფი
ბადიდი დო ზუღა

**ბადიდი დო ზუღა** () — ერნესტ ჰემინგუეიშ თხობელუა, ნამუქჷთ იჭარჷ კუბას 1951 წანას, ოდო გჷმიბჟინუ - 1952-ს. თენა რე ავტორიშ ეკონია შანულამი ნაჭარა. თხობელუაშენ ავტორს ნობელიშ პრემია მეჩეს

## კრიტიკა
კრიტიკაქ გვალო შხვადოშხვანერი ლოგინუა მეჩჷ თე თხობელუას. ნამთინე თიშ დინოხ ხვალახობაშ ჭიროთის დო ტრაგედიაშ სიმბოლოს ორწყე, ოდო ნამთინეს თინა გერგეზობაშ დო ქომოლობაშ ოჭყაფუთ მიორჩქჷ. თენა ალეგორიული ნახანდი რე. თხობელუაშ თარი გერგეზი, ბადიდი სანტიაგო, ითამ, დასურო წისაფულენც მარცხის, ედომუშამი ოთხონეჩიდოხუთი დღაშ ჭიროთიშ დო კეკინიშ უკული ვერწემი ჩხომც ქჷმოხვადუ, ძიუთ დო ღურათ ოჭოფუნც, მარა საბოლათ ზვიგენეფი მიდუღანა, მუ კჷნე ხეჩოლერო ირთუ ჸუდეშა, შქჷრენული დო გუნაწამებუ. თეშ უმკუჯინუო, თე თხობელუა იშენით ადამიერიშ ურჯგინუობას დო შურიშ უგუტახუობას უბირც. თიში ფინალი იშენით მერეთო ოპტიმისტური რე დო თეთ იშხვანერებუ ავტორიშ შხვა ნახანდეფშე. ინტერესუანი რე თვითან ჰემინგუეიშ ზიტყვეფი თე თხობელუაშ გეშა:
''თეჟამო დასურო გომიძიცუ ჭარაქ, მიფხუჯე გჷნოჩამა ადამიერიშ გჷნაფეფიშ თეშ, მუჭოთ დიო მითინც ვა გჷნუჩამუნ. თენა თიშენი მიფხუჯე, ნამუდა ჯგირი ბადიდის დო ჯგირი ბოშის აკოფხვადჲ, - ოდო ჭარუეფქ თე ეკონია ხანეფც გვალო დიჭყოლიდეს ქიანას ჯგირიშ დო ფურიშ რინა"

## სქოლიო

## ლიტერატურა
* ერნესტ ჰემინგუეი - ტომი IV, "ლიტერატურა დო ხელუანობა", ქართი, 1965, 342-343 ხს.

კატეგორია:1952 წანაშ თხობელუეფი
კატეგორია:ერნესტ ჰემინგუეიშ თხობელუეფი
კილიმანჯაროშ თირამი გვალა (თხობელუა)

**კილიმანჯაროშ თირამი გვალა** () —  ერნესტ ჰემინგუეიშ თხობელუა, ნამუქჷთ მაართათ გჷშეშქვინჷ 1936 წანას, ჟურნალ “Esquire-ც”. თხობელუაქ ხეახალაშო გჷშეშქვინჷ კათელც მახუთა სჷმეტი დო მაართა ჟარნეჩდოჩხორო თხობელუა, 1938 წანას. თხობელუა თაშნეშე მიშაღალირიე  ჰემინგუეიშ თხობელუეფიშ ედომუშამი კათელი (1987).

თხობელუა ეკრანიზირაფილიე ჰენრი კინგიშით, 1952 წანას.

## რესურესეფი ინტერნეტის
*კილიმანჯაროშ თირამი გვალა  Lib.ge-ს 

## სქოლიო

კატეგორია:ერნესტ ჰემინგუეიშ თხობელუეფი
კატეგორია:1936 წანაშ თხობელუეფი
ლელა წურწუმია

200პქ|მინი|მარჯვნივ|ლელა წურწუმია, 2018 წანა
**ლელა წურწუმია** (დ. 12 ფურთუთა, 1969, ქართი) — ქორთუ პოპ მობირე, მუსიკოსი, კინო-ფილმეფიშ არტისტი.

## დისკოგრაფია
* პაემანი (2000)
* ოცნება შენზე (2000)
* სულელი წვიმა (2003) 
* სულელი წვიმა (სრული ვერსია) (2004) 
* პოპულარული დუეტები (2005)
* წამებს შენთვის ვინახავ (2006)
* იამო ჰელესა (ლაზური ალბომი) (2006)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ლელა წურწუმიაშ საიტი მაისფეისის
* ლელა წურწუმიაშ ოფიციალური ვებ საიტი 
* ლელა წურწუმიაშ კლიპეფი

## გალენი რცხუეფი
* 
* 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ მობირეეფი
კატეგორია:ლელა წურწუმია
გიორგი სანაია

**გიორგი სანაია** (დ. 24 ფურთუთა, 1975 — ღ. 26 კვირკვე, 2001, ქართი) — ქორთუ ტელეჟურნალისტი. ტრაგიკულო დოღურუ 2001 წანაშ 26 კვირკვეს. 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ ჟურნალისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1975
კატეგორია:ნაღურა 2001
ესკორიალი

**ესკორიალი** () — მონასტერი, დოხორე დო ესპანეთიშ მაფა ფილიპე II-იშ რეზიდენცია. თის უძახჷნა: "მოსოფელიშ საოცრებას", "მონოტონურ სიმფონიას ქუას" და "არქიტექტურულ კოშმარს".

მონასტერიშ ისტორია იჭყაფუ 1557 წანაშ 10 მარაშინათუთას, მუჟამსჷ თფილიპე II-ქ დამარცხჷ ფრანგეფი სენტ-კატენიშ ბურჯაფის. თექ მოხვადჷ სან-ლორენცოშ (San Lorenzo) შინაშ დღას. ფილიპე II-ქ გვალო თე წიმინდანიშ პატიშოჩამალო ეკიდჷ ესკორიალიშ მონასტერი.

მონასტრიშ კიდანჯალას ოსხირი ინურღვეს 1563 წანას. კიდანჯალა იგინძორებუდუ 21 წანას. მონასტერიშ თარი არქიტექტორი რდჷ მიქელანჯელოშ მოგურაფე ხუან ბაუტისტა დე ტოლედო, მუში ღურაშ უკული 1569 წანას, კიდანჯალა გაგინძორჷ და მათუ ხუან დე ერერაქ.

1984 წანას ესკორიალიშ მონასტერი მიშეღეს იუნესკოშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა (კრიტერიუმი:I, II, VI).

## ესკორიალი

File:El Escorial distant view2 cropped.jpg
File:A Black and White Photograph of the Royal Seat of San Lorenzo de El Escorial in Spain.jpeg|
 File:A black and white photograph taken at El Escorial in Spain.jpeg
File:A Black and White Photograph from Spain.jpeg|
File:Monastery El Escorial Spain Gardens Old Style Cut Into A Maze Pattern for Walking.jpg|
File:EscorialBiblioteca.jpg
File:Courtyard of the Kings 02.jpg
File:ElEscorial Cupola1.jpg
File:Sala Vicarial.jpg


## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* ინფორმაცია საჯარო ძირაფაშე 

კატეგორია:ესპანეთიშ არქიტექტურა
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
გარახონაიშ ნაციონალური პარკი

**გარახონაიშ ნაციონალური პარკი** () — იდვალუაფუ ესპანეთის, კანარიშ კოკეფიშ კოკი გომერას. 1981 წანას მიღჷ ნაციონალური პარკიშ სტატუსი, 1986 წანას გემშეღეს იუნესკოშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა (კრიტერიუმი:VII, IX). პარკიშ ფართობი რე 40 კმ2. ჯოხოდვალა მიღჷ გარახონაიშე (კოკიშ უმაღალაში კონკა - 1484 მ.). პარკიშ ტერიტორია იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 790-1400 მეტრაშ სიმაღალას.

## გარა დო ხონაი
პარკის მარენჯ სტატუეტეფს დო პარკის ჯოხოქ გიადუ აბანობური მახორუეფიშ გუანჩეფიშ ტომარეფიშ ჸოროფილეფიშ პატიშოჩამალო, ნამუეფიშ ისტორია მეგჷ რომეოშ დო ჯულიეტაშ ისტორიას. გარა რდჷ კოკი გომერაშ პრინცესა, ხონაი რდჷ კოკი ტენერიფეშ მაფაშ სქირი.

## გალერეა

Image:Garayjonay.jpg|გარა დო ხონაიშ სტატუეფი
Image:Gomera map.svg|გარახონაიშ პარკიშ აბანდვალა კოკის
Image:El Teide desde Garajonay.jpg|ვულკან ტეიდეშ გინაჯინუ
Image:Garajonay National Park SPOT 1202.jpg|პარკიშ გინაჯინუ კოსმოსიშე


## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გარახონაიშ ნაციონალური პარკი ესპანეთიშ ნაციონალური პარკეფიშ სიატის 
* გარახონაიშ ნაციონალური პარკი იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ საიტის  
* გარაშ დო ხონაიშ ლეგენდა 

კატეგორია:ესპანეთიშ არქიტექტურა
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
ჯონ ადამსი

thumb|ჯონ ადამსი
**ჯონ ადამსი** (ინგლ.: John Adams; დ. 30 გჷმათუთა, 1735, ქუინსი, მასაჩუსეთსი — ღ. 4 კვირკვე, 1826, ქუინსი, მასაჩუსეთსი) — ააშ-იშ რიგით მაჟირა პრეზიდენტი 1797-1801 წანეფს. ჯორჯ ვაშინგთონიშ პრეზიდენტალაშ ბორჯის უკინებუდუ ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტიშ პოსტი. რდჷ ააშ-იშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი. რდჷ ამერიკაშ რევოლუციაშ ართ-ართი ლიდერი. პრიზიდენტალაშ ბორჯის ხე მაჭარჷ Alien and Sedition Acts-ის. ჯონ ადამსის უღუდჷ კონფლიქტი რესპუბლიკარეფიშ პარტიაწკჷმა დო თომას ჯეფერსონწკჷმა. ეშაგორუეფი ხოლო თომას ჯეფერსონწკჷმა წაგჷ. ჯონ ადამსი რდჷ ააშ-იშ რიგით მა-6 პრეზიდენტიშ ჯონ ქუინსი ადამსიშ მუმა. 

## ქოძირით თაშნეშე
* ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯონ ადამსიშ ბიოგრაფია
* ჯონ ადამსი ებრაულ ენციკლოპედიას
* ჯონ ადამსიშ საინაუგურაციო ზიტყვა 

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1735
კატეგორია:ნაღურა 1826
ტომას ჯეფერსონი

thumb|თომას ჯეფერსონი
**ტომას ჯეფერსონი** (ინგლ: Thomas Jefferson; დ. 13 პირელი, 1743 — ღ. 4 კვირკვე, 1826) — ააშ-იშ რიგით მასუმა პრეზიდენტი 1801-1809 წანეფს დო რანწკით მაჟირა ვიცე-პრეზიდენტი 1797-1801 წანეფს. 

## ქოძირით თაშნეშე
* ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტომას ჯეფერსონიშ ბიოგრაფია
* ტომას ჯეფერსონიშ ნაჭარეფი
* ტომას ჯეფერსონიშ ნაჭარეფიშ კოლექცია

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1743
კატეგორია:ნაღურა 1826
ჯეიმზ მედისონი

thumb|ჯეიმზ მედისონი
**ჯეიმზ მედისონი** (ინგლ: James Madison; დ. 16 მელახი 1751 — ღ. 28 მანგი 1836) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, ააშ-იშ რიგით მანთხა პრეზიდენტი 1809-1817 წანეფს. ჯეიმზ მედისონი რდჷ ააშ-იშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი დო ამერიკაშ კონსტიტუციაშ ართ-ართი ავტორი. 

## ქოძირით თაშნეშე
* ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი
კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1751
კატეგორია:ნაღურა 1836
ჯეიმზ მონრო

thumb|ჯეიმზ მონრო
**ჯეიმზ მონრო** (ინგლ: James Monroe) (დ. 28 პირელი 1758 — ღ. 4 კვირკვე 1831) — ააშ-იშ რიგით მახუთა პრეზიდენტი 1817-1825 წანეფს. პოლიტიკური კონცეფცია მონროშ დოქტრინა-შ ავტორი. 

## ქოძირით თაშნეშე
* ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## ლიტერატურა
* Ammon, Harry. *James Monroe: The Quest for National Identity.* (1971, 2nd ed. 1990). 706 pp. standard scholarly biography excerpt and text search
* Ammon, Harry. "James Monroe" in Henry F. Graff ed., *The Presidents: A Reference History* (1997)
* Bemis, Samuel Flagg. *John Quincy Adams and the Foundations of American Foreign Policy* (1949), the standard history of Monroe's foreign policy.
* Cresson, William P. *James Monroe* (1946). 577 pp. good scholarly biography
* Cunningham, Noble E., Jr. *The Presidency of James Monroe.* 1996. 246 pp. standard scholarly survey
* Dangerfield, George. *Era of Good Feelings* (1953) excerpt and text search

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ლჷმაშ მელამოსეეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი
კატეგორია:ვირჯინიაშ გუბერნატორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1758
კატეგორია:ნაღურა 1831
ჯონ კუინსი ადამსი

thumb|ჯონ კუინსი ადამსი
**ჯონ კუინსი ადამსი** (ინგლ: John Quincy Adams; დ. 11 კვირკვე 1767 — ღ. 23 ფურთუთა 1848) — ამერიკალი დიპლომატი დო პოლიტიკოსი, ააშ-იშ რანწკათ მა-6 პრეზიდენტი 1825-1829 წანეფს. ადამსი შხვადოშხვა ბორჯის რდჷ ფედერალისტური პარტიაშ, დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტიაშ, ნაციონალ-რესპუბლიკური პარტიაშ, ანტიმასონური პარტიაშ დო ვიგეფიშ პარტიაშ მაკათური.

## ქოძირით თაშნეშე
* ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

* John Quincy Adams: A Resource Guide at the Library of Congress
* John Quincy Adams  at the White House
* American President: John Quincy Adams (1767–1848) at the Miller Center of Public Affairs, University of Virginia
* Adams National Historical Park, National Park Service
* The Diaries of John Quincy Adams: A Digital Collection  at the Massachusetts Historical Society

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი
კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1767
კატეგორია:ნაღურა 1848
ენდრიუ ჯექსონი

**ენდრიუ ჯექსონი** (ინგლ: Andrew Jackson; დ. 15 მელახი, 1767 — ღ. 8 მანგი, 1845) — ააშ-იშ რიგით მა-7 პრეზიდენტი (1829-1837), დემოკრატიული პარტიაშ მაკათური. ჯექსონიშ პორტრეტი რე გეხანტილი 20 დოლარიან ბანკნოტის. 

## ქოძირით თაშნეშე

* ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## ლიტერატურა

*Brands, H. W. Andrew Jackson: His Life and Times (2005), scholarly biography emphasizing military career excerpt and text search
*Brustein, Andrew. The Passions of Andrew Jackson. (2003). online review by Donald B. Cole
*Hofstadter, Richard. The American Political Tradition (1948), chapter on Jackson. online in ACLS e-books
*James, Marquis. The Life of Andrew Jackson Combines two books: The Border Captain and Andrew Jackson: Portrait of a President, 1933, 1937; winner of the Pulitzer Prize for Biography in 1938.
*Meacham, Jon. American Lion: Andrew Jackson in the White House (2009), excerpt and text search

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1767
კატეგორია:დუნაბადი 15 მელახი
კატეგორია:ნაღურა 1845
კატეგორია:ნაღურა 8 მანგი
კატეგორია:ღურელი კათა
მარტინ ვან ბურენი

**მარტინ ვან ბურენი** (ინგლ: Martin Van Buren; დ. 5 ქირსეთუთა 1781 — ღ. 24 კვირკვე 1862) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, ააშ-იშ რიგით მა-8 პრეზიდენტი 1837-1841 წანეფს,  ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტი (1833–1837) დო სახენწჷფო მელამოსე 1829-1831 წანეფს. 

## ქოძირით თაშნეშე

*ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## ლიტერატურა
*Alexander, Holmes (1935). The American Talleyrand: Martin Van Buren.
*Brooke, John L. (2010). Columbia Rising: Civil Life on the Upper Hudson from the Revolution to the Age of Jackson. Chapel Hill: Published for the Omohundro Institute of Early American History and Culture, Williamsburg, Virginia, by the University of North Carolina Press. ISBN 978-0-8078-3323-0.
*Cole, Donald B. (1984). Martin Van Buren and the American Political System. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-04715-7.

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი
კატეგორია:ნიუ-იორკიშ გუბერნატორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1781
კატეგორია:ნაღურა 1862
უილიამ ჰენრი ჰარისონი

**უილიამ ჰენრი ჰარისონი** (ინგლ: William Henry Harrison; დ. 9 ფურთუთა, 1773 — გ. 4 პირელი, 1841) — ააშ-იშ რიგით მაჩხორა პრეზიდენტი 1841 წანაშ 4 მელახიშე – 4 პირელიშა. 

## ქოძირით თაშნეშე
*ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*უილიამ ჰენრი ჰარისონიშ ბიოგრაფია
*უილიამ ჰენრი ჰარისონიშ საინაუგურაციო ზიტყვა
*უილიამ ჰენრი ჰარისონიშ ცხოვრებაშ ფაქტეფი 

კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი
კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი
კატეგორია:ინდიანაშ გუბერნატორეფი
კატეგორია:ამერიკალი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1773
კატეგორია:ნაღურა 1841
ჯონ ტაილერი

**ჯონ ტაილერი** (ინგლ: John Tyler) (დ. 29 მელახი, 1790 — ღ. 18 ღურთუთა, 1862) — ააშ-იშ რანწკით მავითა პრეზიდენტი 1841-1845 წანეფს. რდჷ ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტი (ვიგეფიშ პარტიაშე) 1841 წანას, დო შტატი ვირჯინიაშ გუბერნატორი 1825-27 წანეფს.

## ქოძირით თაშნეშე
* ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## ლიტერატურა

*Chitwood, Oliver Perry (1964) [Orig. 1939, Appleton-Century]. John Tyler, Champion of the Old South. Russell & Russell.
*Crapol, Edward P. (2006). John Tyler, the Accidental President. University of North Carolina Press. ISBN 978-0-8078-3041-3.
*Kruman, Marc W.; Brinkley, Alan (eds.) (2004). The Reader's Companion to the American Presidency: John Tyler. Houghton Mifflin Company. ISBN 978-0-395-78889-9.
*Lambert, Oscar D. (1936). Presidential Politics in the United States, 1841–1844. Durham: Duke University Press.

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი
კატეგორია:ვირჯინიაშ გუბერნატორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1790
კატეგორია:ნაღურა 1862
ანდერს ფრისკი

**ანდერს ფრისკი** (დ. 18 ფურთუთა, 1963, გეტებორგი) — შვედი კუჩხბურთიშ არბიტრი რდჷ. 2000 წანაშ უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგაშ ფინალური მატჩიშ რეფერი რდჷ.

კატეგორია:არბიტრეფი
კატეგორია:შვედი არბიტრეფი
კატეგორია:FIFA-შ არბიტრეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1963
მარკუს მერკი

**მარკუს მერკი** (15 მელახი, 1962, კაიზერსლაუტერნი) — გერმანალი კუჩხბურთიშ არბიტრი დო დანტისტი. 

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1962
კატეგორია:გერმანალი არბიტრეფი
კიმ მილტონ ნილსენი

**კიმ მილტონ ნილსენი** (დ. 3 მარაშინათუთა, 1960, კოპენჰაგენი, დანია) რდჷ დანიარი კუჩხბურთიშ არბიტრი. 2004 წანას რდ ჷუეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგაშ ფინალური მატჩიშ რეფერი.

კატეგორია:დანიარეფი
კატეგორია:დანიარი არბიტრეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1960
ბურსა (ნოღა)

**ბურსა** — ნოღა თურქეთის, ბურსაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2000 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 1.194.687 კოჩი. ბურსა თურქეთის ეკონომიკური, ფინანსური, ისტორიული დო კულტურული ართ-ართი უდიდაში ცენტრი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ნოღა ბურსაშ ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
The First Album (Modern Talking-იშ ალბომი)

**The First Album** — ბუნა Modern Talking-იშ მაართა, ოდებიუტე ალბომი, გიშაშქუმალირი 1985 წანას. ალბომქ მიოჭირინუ მაართა აბანს ბრელ ქიანაშ ჩარტეფს: გერმანიას, ჩილეს, ფინეთის, ისრაელს, თურქეთის. ხვალე გერმანიას გიმიჩინუ ალბომიშ გვერდ მილიონ ეგზემპლარქ. ალბომშა მიშულირიე ჩხორო ბირა. 

## ბირეფიშ ერკებული

* You're My Heart, You're My Soul — 5:36
* You Can Win If You Want — 3:53
* There's Too Much Blue In Missing You — 4:41
* Diamonds Never Made A Lady — 4:05
* The Night Is Yours - The Night Is Mine — 5:32
* Do You Wanna — 4:24
* Lucky Guy — 3:31
* One In A Million — 3:43
* Bells Of Paris — 4:16

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტომას ანდერსიშ ოფიციალური ვებ საიტი 
* ინფორმაცია ალბომშე

კატეგორია:Modern Talking
კატეგორია:Modern Talking-იშ ალბომეფი
გიზაშ ნეკროპოლისი

**გიზაშ ნეკროპოლისი** () — არქეოლოგიური ობიექტი ეგვიპტეს, კაიროშ გოხოლუას, გიზაშ პლატოს. უძველესი მონუმენტეფიშ თე კომპლექსი იკატუანს სუმი პირამიდაშ კომპლექსის, ნამუეფით დიდი პირამიდეფიშ ჯოხოთ რე ჩინებული, მასიურ სკულპტურას, ნამუეფსჷთ დიდი სფინქსიშ ჯოხოთ იფჩინენთ, მუდგაზმარენ სასაფულეს, მუშეფიშ ოფუტეს დო ოწარმე კომპლექსის. იდვალუაფუ ტიოზის, უჯვეშაშ ნოღა გიზაშე 9 კილომტერიშ დოშორაფათ, ნილოსიშ წყარპიჯის, კაიროშ ცენტრიშე 25 კილომეტრიშ დოშორაფათ. პირამიდეფი, ნამუეფით ბჟადალარეფიშ თოლს ირო უჯვეშაში ეგვიპტური ცივილიზაციაშ სიმბოლოთ რდჷ, პოპულარულო გინირთჷ დიო ხოლო ელინისტურ ხანას, თი ბორჯიშ ბერძემ პოეტ ანტიპატრ სიდონელქ ართ-ართ საოცრებათ დასახელჷ, მოსოფელიშ შკვით საოცრებას შქას. თეწკჷმა, თინეფი არძოშე ჯვეში რე ჯვეშ შკვით საოცრებას შქას დო აკა რე, ნამუქჷთ ჩქინშახ მაჭირინდუ.

1979 წანას, ედომუშამი არქეოლოგიური კომპლექსი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.

## გალერეა

ფაილი:Giza-pyramids.JPG|გიზაშ პირამიდეფიშ გინაჯინუ ჟიშე
ფაილი:Giza pyramid complex (map).svg|გიზაშ პირამიდეფი
ფაილი:31.13304E 29.97858N Giza necropolis.png|კომპლექსიშ კოსმოსური გინაჯინუ
ფაილი:Mastabas-est-khéops.jpg|მასტაბაშ სასაფულე


## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეგვიპტეს
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Pyramids in Giza  Pictures of Giza Pyramids published under Creative Commons License
*3D virtual tour explaining Houdin's theory   (plug in needed)
*A 3D virtual Panoramic with zooming showing the Great site 
*Giza Necropolis 3D Photosynth of Giza Necropolis (requires Silverlight)
*Gizapyramids.org 

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეგვიპტეს
კატეგორია:ეგვიპტეშ პირამიდეფი
ჰარი ტრუმენი

**ჰარი ტრუმენი** (Harry S. Truman) (დ. 8 მელახი, 1884 ―  ღ. 26 ქირსეთუთა, 1972) — ააშ-იშ რანწკით 33-ა პრეზიდენტი (1945–1953), დემოკრატიული პარტია-შე. ჰარი ტრუმენიშ პრეზიდენტობაშ ბორჯის ამერიკელეფქ ატომური ბომბეფით დობომბეს იაპონიაშ ნოღეფი: ჰიროსიმა დო ნაგასაკი. ტრუმენი რდჷ ალიანსი ნატო-შ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. 1945 წანას რდჷ ააშ-იშ რანწკით 34 ვიცე-პრეზიდენტი,  1935 – 1945 წანეფს რდჷ სენატორი მისურიშ შტატიშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჰარი ტრუმენიშ ბიოგრაფია
*ჰარი ტრუმენიშ კაბინეტი 
*ჰარი ტრუმენიშ სამედიცინო ისტორია
*ჰარი ტრუმენიშ ბიოგრაფია (ვიდეო) 

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1884
კატეგორია:ნაღურა 1972
ადრიანეშ კიდა

thumb|240px|ადრიანეშ კიდა 
thumb|240px|ადრიანეშ კიდაშ აბანდვალა ბრიტანეთიშ კოკის

**ადრიანეშ კიდა** (ლათ. Vallum Hadriani) — იმპერატორ ადრიანეშ მართუალაშ პერიოდიშ რომიშ იმპერიაშე ბრიტანეთიშ კოკიშ მანგის ეგაფილი ქუაშ დო ტორფიშ გომანგარაფა, ეგაფილქ იჸუ ობჟათეშე დვალირ ბრიტანეთიშ პროვინციაშ ოორუეჸურე მახორუ პიქტეფიშ ტომეფშე გენთხაფეფშე დუდიშოთხილარო. კიდაშ სიგინძა რე 117 კმ, სიგანა 3 მ, სიმაღალა 5-6 მ.

ადრიანეშ კიდა 1987 წანას გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Hadrian's Wall Discussion Forum
* UNESCO Frontiers of the Roman Empire
* News on the Wall path
* English Lakes article
* iRomans 

კატეგორია:რომიშ იმპერია
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოდგჷმი-ნოგაფუეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
ზაქარი ტეილორი

**ზაქარი ტეილორი** (ინგლ. *Zachary Taylor*) (დ. 24 გერგობათუთა, 1784 — გ. 9 კვირკვე, 1850) — ამერიკალი ოურდუმე ლიდერი დო ააშ-იშ რანწკით მა-12 პრეზიდენტი 1849-1850 წანეფს (ვიგეფიშ პარტიაშე).

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ზაქარი ტეილორიშ საინაუგურაციო ზიტყვა
*ზაქარი ტეილორიშ ბიოგრაფია 

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ოურდუმე ლიდერეფი
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
აით-ბენ-ჰადუ

**აით-ბენ-ჰადუ** (არაბ. آيت بن حدّو‎) — გომანგარაფილი ნოღა, ანუ ქსარი ალმახანურ მაროკოშ ტერიტორიას, ჸოფილ ოვაჭარე შარას საჰარას დო მარაკეშის შქას. იდვალუაფუ გას, წყარმალუ უნილაშ მანგის. თინა კასბეფს (*იგივე მედინა, ისლამური ნოღაშ ტიპი*) შქას ართ-ართი უსქვამაში მაგალითი რე, ნამუთ ირი შტორმიშ უკული უდუზიანებუო სქიდუდუ. ნოღაშ მახორობაშ ჯინჯი მუდანობა ალმახანურ ოფუტეს, წყარმალუშ მაჟირა წყარპიჯის ოხორანს, მარა ვით ფანიას ამდღარშახ ქსარიშ რინა უსხუნუ.

1987 წანაშე აით-ბენ-ჰადუ მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა. ნოღა გინოღალირი რემუდგაზმარენ ფილმის. თენეფ შქას რე:

* *[[არაბეთიშ ლოურენსი]]* (1962)
* *[[კოჩი, ნამუთ მაფათ გინირთუ]]* (1975)
* *[[შატყვინაფა (ფილმი)|შატყვინაფა]]* (1976)
* *[[იესო ნაზარევალი (ფილმი)|იესო ნაზარევალი]]* (1977)
* *[[აბრაგეფიშ ბორჯი]]* (1981)
* *[[ნილოსიშ განძი]]* (1985)
* *[[ნაცაცხელეფი თოლეფშე]]* (1987)
* *[[ქირსეშ ეკონია ჩილათაფა]]* (1988)
* *[[ცაშ დუდიშმითაფორაფალი]]* (1990)
* *[[კუნდუნი]]* (1997)
* *[[მუმია (ფილმი)|მუმია]]* (1999)
* *[[გლადიატორი (2000 წანაშ ფილმი)|გლადიატორი]]* (2000)
* *[[ალექსანდრე (ფილმი)|ალექსანდრე]]* (2004)

## გალერეა

Image:Young girl working.jpg|
Image:Ait Benhaddou Pano.jpg
Image:Ait_benhaddou_from_above.JPG 
Image:Aït_Benhaddou_along_river bank.JPG 
Image:Aït_Benhaddou,_a Kasbah.JPG
Image:Aït Benhaddou1 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou2 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou3 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou4 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou5 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou6 (js).jpg 


## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული არაბულ ქიანეფს
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Travel blog about Ksar de Aït-Benhaddou
* Interactive 360° panorama of Ait Benhaddou (Java, 0,9 MB) 

კატეგორია:მაროკოშ ნოღეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მაროკოს
გარდაბანი

**გარდაბანი** — ნოღა საქორთუოს, თუდოლენი ქართლიშ რეგიონს, გარდაბანიშ მუნიციპალიტეტიშ ცენტრი. გარდაბანი ქართიშე 39 კილომეტრით რე დოშორაფილი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 10 753 კოჩი. მახორუეფიშ 63 % რე აზერბაიჯანალეფი.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:თუდოლენი ქართლიშ აკანიშ ნოღეფი
კატეგორია:გარდაბანიშ მუნიციპალიტეტი
დედოფლისწყარო

**დედოფლისწყარო** — ნოღა საქორთუოს, კახეთიშ რეგიონს, დედოფლისწყაროშ მუნიციპალიტეტიშ ცენტრი. ნოღა დორსხუაფილი რე შირაქიშ რზენს. დედოფლისწყაროქ ნოღათ გჷმიცხადჷ 1963 წანას. დედოფლისწყაროშ ხოლოს რე ხორნაბუჯიშ ჯიხა. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 5940 მახორუ.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ ნოღეფი
კატეგორია:დედოფლსიწყაროშ მუნიციპალიტეტი
ყვარელი

thumb|ყვარელიშ ეკლესია
[thumb|ყვარელი [ილიაობაშ ბორჯის]]
**ყვარელი** — ნოღა საქორთუოს, კახეთიშ აკანს, ყვარელიშ მუნიციპალიტეტიშ ცენტრი. ნოღა დორსხუაფილი რე ალაზანიშ რზენს. ყვარელი რე დიდი ქორთუ პუბლიცისტიშ, ილია ჭავჭავაძეშ ოდაბადე აბანი. ყვარელიშ მუნიციპალიტეტი ჩინებული რე ქინძმარაულიშ ღვინით. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 7739 მახორუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კახეთიშ რეგიონიშ ოფიციალური ვებ-საიტი 
* ილია ჭავჭავაძეშ მუზეუმი

## სქოლიო


კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ ნოღეფი
კატეგორია:ყვარელიშ მუნიციპალიტეტი
ხაშური

**ხაშური** — ნოღა საქორთუოს, ხაშურიშ მუნიციპალიტეტიშ ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 26 135 კოჩი. 1872-1917 წანეფს ნოღას ჯოხოდჷ მიხაილოვო, 1918-1931 — ხაშური, 1931-1934 წანეფს — სტალინისი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ხაშურიშ ოფიციალური ვებ-საიტი

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ ნოღეფი
აირონ-ბრიჯიშ ლეხერი

**აირონ-ბრიჯიშ ლეხერი** () — ტომბა ლეხერი წყარმალუ სევერნიშ მანგის, ინგლისის, შორპშირიშ საგრაფოს.

დუდშე, არეალს სევერნიშ ლეხერი ჯოხოდჷ, მარა თეჟამიანი ჯოხო თექ გოდვალირი ჩინებული რკინაშ ხინჯიშე მიღჷ, ნამუთ მაართა რე მოსოფელს მუშ მაგურ ნოგაფუეფს შქას. წჷმარინუანს ისტროიულო თაქ მარენჯ ორეწუალე საქვარუაშ მინუშის. ხინჯიქ ეგაფილქ იჸუ 1799 წანას, თიშენი, ნამდა ართიანშა ქიმურსხუაფუდუკო ოერწუალე ნოღა ბროსელეი დო მაღაროეფით ჩინებული ჭიჭე ნოღა მედელეი.

რე ჟირი ბაძაძი, მუშ გეშათ თე ტერიტორიაზე ადრეული რეწუალაქ გევითარჷ — თიცალი ნედლეულიშ მოპალაფა, მუჭომეფით რე ქუანოშქერი, რკინაშ მადანი, კირქუა, დიხაჭუბერი, ნამუეფშეთ უკული რკინაშ ნაწარმის, კრამიტის დო ფაიფურს ახაზირენა, ლეხერს გოტარკალერი სახეთ რე დო თინეფიშ მოპალაფა ეფი რე; ტომბა დო ფართო წყარმალუ მოხუჯური რდჷ მოპალაფირი რესურსეფიშ ტრანსპორტირაფაშო.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Ironbridge Gorge Visitor Information
* Telford Culture Zone 
* Tourism Website for Ironbridge 
* Ironbridge Gorge.com
* Ironbridge Pub Locations 
* Ironbridge Gorge Tourism website 

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
აიუტია (ისტორიული ნოღა)

**აიუტია** — ისტორიული პარკი ტაილანდის, ალმახანურ ნოღა იაუტიაშ ჯვეში ნორთი, ნამუთ დარსხუ 1350 წანას მაფა რამატჰიბოდი I-იქ. წჷმარინუანდჷ ქიანაშ ნანანოღას 1767 წანაშახ, სოიშახ თინა ბირმალეფიშ არმიაქ ვაკარღუ.

1976 წანას ტერიტორიაქ ისტორიულ ნოღათ გეფორმუ. 1991 წანას, იუნესკოქ თინა მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.

გოვითარაფაშ ზენიტიშ რინაშ ბორჯის, ნოღას სუმი ომაფე დოხორე, 375 ოხვამე, 29 ჯიხაზურგა დო 4 ოზეშხიბა იდვალუაფუდჷ. მახორობა ართ მილიონს ოჭირინუანდჷ, თენეფ შქას ბრელი რდჷ ურცხოალი.

## გალერეა

File:WatChaiwatthanaram_2295b.JPG
File:WatChaiwatthanaram.jpg
File:Wat Phra Sri Sanphet.JPG
File:ワット・マハータート.JPG
File:ワット・ラーチャブーラナ.JPG
File:ワット・プー・カオ・トーン.JPG
File:The head of Buddha in Wat Mahathat.JPG
File:Wat Phra Ram.JPG
File:大城遗迹公园卧佛.JPG


## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* UNESCO Official site
* Thai Tourism Authority official site

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ტაილანდის
ლუი დე ფიუნესი

**ლუი ჟერმენ დავიდ დე ფიუნეს დე გალარზა** (*[[ფრანგ.]] Louis Germain David de Funès de Galarza*) (დ. 31 კვირკვე 1914 - ღ. 27 ფურთუთა 1983) - მოსოფელიშ კინოშ ართ-ართი გიშარჩქინელი ფრანგი კომიკოსი. არტისტი, კინორეჟისორი დო სცენარისტი.

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი
კატეგორია:ფრანგი კომიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1914
კატეგორია:ნაღურა 1983
ალბერობელო

**ალბერობელო** () — ჭიჭე ნოღა დო კომუნა იტალიას, აპულიაშ რეგიონიშ ბარიშ პროვინციას. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მუში მახორობა აკმადგინანს 11 040 ადამიერს, ფართობი 40 კმ²-ს. ნოღა ჩინებული რე მუში უნიკალური ნოგაფუეფით - ტრულოეფით, ნამუეფით 1996 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.

ნოღაშ ისტორია XVI ოშწანურაშ მაჟირა გვერდიშე იჭყაფუ, მუჟამსჷთ თაქ ყაზახეფქ ქჷმორთეს, ნამუეფით თე დიხას ამუშენდეს. ლეგენდაშ მეჯინათ, ახალმახორუეფქ ჸუდეეფიშ ჩოლიერ ქუალეფშე ეკიდუა დიჭყეს, თიშენი, ნამდა ომაფე გამორსებაშ ბორჯის, თინეფიშ ეფას აკოხუალა ქეშელებუდესკონ.
თე ბორჯის, ფერდინანდ I არაგონალი არძაშე თხულენდჷ გინაგაფურს, მით ფიქსირაფილ ჸუდეს ოხორანდ.

თე სარისკო დგომარობათ აჭიროთებულ ალბერობელოშ მახორუ ქომოლკოჩეფიშ გარკვეულ ბუნაქ, 1797 წანას ბურბონ მაფას, ფერდინანს IV-ს მემართეს. მაფაქ თინეფი ქიმიღჷ დო ქიმეჩჷ პიჯალა, ნამდა თინეფს დუდიშული რინა შეალებედეს, მუთ 1797 წანაშ 20 მესიშ ზოჯუათ ქოქიმინჷ ქოთ.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Satellite picture by Google Maps
* Alberobello & Trulli English Video

კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
ალდაბრა

**ალდაბრა** — მოსოფელიშ მაჟირა არძაშე დიდი მარჯანიშ ატოლი, იდვალუფუ ინდოეთიშ ოკიანეს, ალდაბრაშ კოკეფიშ ბუნას, წჷმარინუანს სეიშელიშ კოკეფიშ დორხველობას. უდუხორუ დო ექსტრემალურო იზოლირაფილი ალდაბრა ადამიერეფშე ფაქტიურო ხეუმუთხჷმუ რე. მუს გაჩქჷ გოშხვავაფილი, კოკიშ ფაუნა, ნამუთ იკათუანს ალდაბრის გიგანტურ კჷეფს. 1982 წანაშე ატოლი მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.

ალდაბრა მაართათ 1511 წანას პორტუგალიარ მეზუღურეფქ მიძირეს. თინა ბრელით წოხოლე რდჷ ჩინებული არაბეფშო, ნამუეფშეთ მუქ მუში ჯოხო მიღჷ. XVIII ოშწანურაშ შქა წანეფს, ბუნა საფრანგეთიშ რეუნიონიშ კოლონიაშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ, სოურეშეთ გიგანტური კჷეფიშ ოჭოფალო ექსპედიციეფი ინწყუაფუდუ.

1810 წანას, მავრიკიქ, რეუნიონქ, სეიშელეფქ დო შხვა კოკეფქ დიდი ბრიტანეთიშ დორხველობაშა გინილჷ. უკულიანშო რეუნიონქ კინე საფრანგეთის დართჷ, ალდაბრა სეიშელიშ შხვა კოკეფწკჷმა ართო მავრიკიქ ქიმიღჷ. კოკიშ წოხოლენ მახორობას სეიშელარი ემიგრანტეფი წჷმარინუანდეს. XIX ოშწანურას თაქ მეზუღურეფი ჩენდუდეს დო კჷეფს გიანთხუდეს, ნამუსჷთ თინეფი ოჭკომალო გჷმირინუანდეს. 1842 წანას, ჟირი ხვამარდი უჭყაფულენდჷ, ნამჷდა თინეფქ 1200 კჷ ოჭოფეს. 1900 წანაშო თინეფქ დინაფაშ კარშა ქიმერთეს დო შხირას ეკიპაჟი ართი კჷშ ოგორალო სუმ დღას ოხვილჷდჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Aldabra at the Ministry of Environment, Seychelles 
* Aldabra at the Seychelles Islands Foundation 
* Aldabra Marine Programme
* Aldabra Atoll at the UNESCO World Heritage Site
* "Expedition Aldabra"

## სქოლიო


კატეგორია:სეიშელიშ კოკეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი სეიშელიშ კოკეფს
პიერ რიშარი

thumb|პიერ რიშარი [thumb|პიერ რიშარი [კანიშ კინოფესტივალს]]
**პიერ რიშარი მორის ჩარლზ ლეოპოლდ დიფეისი** (დ. 16 მარაშინათუთა 1934, ვალენსიენი, ნორდი) რე პოპულარული ფრანგი არტისტი, კომიკოსი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ საიტი
* ფილმოგრაფია დო ფოტო გალერეა

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი
კატეგორია:ფრანგი კომიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1934
ვიწე

285px|მინი|მარჯვნივ|ვიწეშ გვალეფი
**ვიწე** (ლაზ. *ვიწე / Viwe*, *ბღეთი / Bğeti*, თურქ. *Fındıklı*) — ნოღა დო რაიონი თურქეთიშ რიზეშ პროვინციას, ქიანაშ ოორუე-ბჟაეიოლს, უჩა ზუღაშ ობჟათე-ბჟაიეოლ ძგას, ისტორიულ ლაზონას. თენა ართ-ართი არძოშე დიდი ლაზური ნოღა რე თურქეთიშ ტერიტორიას.

## ეტიმოლოგია
ვიწე ლაზური ზიტყვა რე დო ნოჸელას, შქერს შანენს. ლაზეფი თე ნოღას *ბღეთის* ხოლო უძახჷდეს. თურქეთიშ ნაციონალურ პოლიტიკაშ გეშა შხვა ტოპონიმეფწკჷმა ართო ვიწეშა ხოლო ჯოხოქ იჸუ თირელქ დო თის *ფჷნდჷკლჷ* ქოგიოდვეს, მუთ ითანგუ მუჭოთ ოთხირე, რთხინა. 

## გეოგრაფია
მუჭოთ ლაზონაშ ნოღეფიშ უმენტაშინ, ვიწეს ხოლო ჭიფე ზუღაოძგაშე უღჷ, დოსქილადირ აკანი გვალას მეუღჷ, ნამუთ ობჟათეჸურე, კაჩკარიშ გვალეფიშ მასივშა გინმურს. ჰავა ლიბჷ დო ტიბჷ რე, ჩანს უჩა ზუღაპიჯიშ კლიმატშო ოსქვებური ჯალეფი დო ტყალეფი. ბჟაეიოლშე არქაბი უხურგანს, ბჟადალშე არტაშენი დო ოორუეჸურე იუსუფელი. ვიწეშ რაიონიშ ტერიტორიას სუმი თარი ღალი მოურს: სუმლა, ფიცხალა დო აბუწყარი.

## ისტორია
ვიწე კოლხეთიშ დო ეგრისიშ ომაფეეფშა, უკული ტრაპიზონიშ იმპერიაშა მიშმეშჷ. 1509 წანას ოსმალეთიშ იმპერიაშ ხეშა გინილჷ. 1916 წანაშ 15 ღურთუთას ვიწე რუსეფქ ქიდეკინეს, მარა ბრესტ-ლიტოვსკიშ ზეშ გეშა 1918 წანაშ 11 მელახის კინ ოსმალეთის დართჷ.

## მახორობა
2011 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ ვიწეს 15 927 შური ოხორანს, თაჸურეშე 90% ლაზიე, დოსქილადირი 10% ჰემშინი. ნოღაშ მახორობა 10 000 შურს ანჭუ.

## ისტორიული ობიექტეფი დო ოქინაფუეფი
* აბუშ ხინჯი — მოდირაკილ ხინჯეფშე ართ-ართი. 
* აბუშ ბეგეფიშ დოხორე — ლაზი ჟინოსქუალეფიშ დოხორე, ლაზური არქიტექტურაშ გოსოფური ნიმუში. გინოჩამაშ მეჯინათ 300 წანაშ წოხლე ეუგაფჷ ირფან ბეგოღლის.

## შინელი ვიწარეფი

* ნურდოღან დემირი (აბაშიში) — ლაზი პოეტი, ჭარუ, ფოლკლორისტი დო მოღალე 
* ჰასან უზუნჰასანოღლუ — ლაზი მენცარი, მოქარანე 
* იაშარ ბაირაქთარი — ლაზი ხანტუ
* კორჰან ოზილდიზი (ჭერვათიში) — ლაზი როკ-მობირე, ბუნა „მარსის“-იშ სოლისტი 
* ჯეიჰუნ დემირი (აბაშიში) — ლაზი როკ-მობირე, გიტარისტი, ბუნა „მარსის“-იშ მაკათური 
* ჯავით შადი ფეჰლივანოღლუ — პოლიტიკოსი
* იბრაჰიმ ქართალი — პოლიტიკოსი

## ტერიტორიული მონწყუალა
ვიწეშ ნოღა 8 ჭიჭე რაიონშე აკმოდირთუ: 

* აქსუ (აბუნოღა)

* ჰურრიეთი (ღავრა / მანასტირი) 
 
* ჷლჷჯა (კურტუმე / გორი) 
 
* ლიმანი (თოროცი / მაისინე) 
 
* მერქეზი (ვიწენოღა)
 
* საჰილი (მეკისქირი) 
 
* თათლჷსუ (გესიჲა)
 
* იენი მაჰალე (ფაჩვა / კალო) 

ვიწეშ რაიონი მიშმეკოროცხანს 22 ოფუტეს

* არჷლჷ (წალენი ფიცხალა) 
* ასლანდერე (ჩუკულითი) 
* ავჯჷლარი (ანდრავათი) 
* ბეიდერე (წუფე) 
* ჯენნეთი (ჭანეთი) 
* ჩაღლაიანი (აბუ ულჲა)
* ჩჷნარლჷ (ჭურჭავა) 
* დერბენთი (ტრევენდი) 
* დოღანაი (დოღანჯუღი)
* გიურსუ (ჟილენი ფიცხალა)
* ჰარა (ხარა)
* ჷჰლამურლუ (ღაჲნა) 
* ქარაალი (კარალიშ ავლა)
* ქჷჲჷჯჷქი(მოცხორა) 
* მეივალჷ (ჭანაფეთი) 
* საათი (ცათი)
* სულაქი (მზუღუ) 
* სიუმერი (სუმლა)
* თეფეჯიქი (პეტესქირი)
* იაილაჯჷლარი (ხემშილათი)
* იენიქიოი (გურუფითი)
* იენიშეჰითლიქი (ზენიმოში)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* რაიონიშ მუშითმართუალაშ ოფიციალური ვებ-საიტი (თურქულო)
* ლაზონა - მისტიკური კოლხეთი 
* ვიწეშ რაიონიშ ოფიციალური ვებ-საიტი (თურქულო)
* NTV-შ რეპორტაჟი ვიწეშე  (თურქულო)

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
ვამპირიშ დღარეფი

**ვამპირიშ დღარეფი** () — ჭარუ ლიზა ჯეიმზ სმითიშ რომანეფიშ სერია. იკათუანც ფენტეზიშ, მისტიკაშ, ოშქურანჯეფიშ დო ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრეფს. თენა რე ამბე ცირა ელენაშე, ნამუთ ართბორჯულო ჟირ ჯიმა-ვამპირს უჸორსჷნ.

რომანეფიშ მეჯინათ გჷნოღალირიე თაშნეშე ოტელევიზიე სერიალი.

## წინგეფი
# The Awakening — «გოკურცხინაფა» (1991)
# The Struggle — «შქირენა» (1991)
# The Fury — «გახანგება» (1991)
# Dark Reunion — «უკუმელა კათუა(ალიანსი)» ვარდა «უკუმელა გოართაფა» (1992)
# The Return: Nightfall — «დორთინა: იუკმელუანს» ვარდა «სისერა»/«ონჯუაბორჯი» (2009)
# The Return: Shadow Souls — «დორთინა: ეწოძირაფუეფიშ შურეფი» ვარდა «შურიშ ეჭოძირაფა»/«უკუმელა შურეფი» (2010)
# The Return: Midnight — «დორთინა: შქასერი» (2011)
* სტეფანიშ დღარეფი (Vampire Diaries v. 1) № 1 Origins — «დაჭყაფუ» ვარდა «ოდუდე» — (2010)
* სტეფანიშ დღარეფი (Vampire Diaries v. 2) № 2 Bloodlust — «ზისხირიშ ჸუმენი» — (2011)
* სტეფანიშ დღარეფი (Vampire Diaries v. 3) № 3 The Craving — «კორნება» — (2011)
* სტეფანიშ დღარეფი (Vampire Diaries v. 4) № 4 The Ripper — «გუმასოფალი» — (2012)
* სტეფანიშ დღარეფი (Vampire Diaries v. 5) № 5 The Asylum — «დუდმიკაფორალი» ვარდა «დუდმუკალუაფარი» — (2012)
* სტეფანიშ დღარეფი (Vampire Diaries v. 6) № 6 The Compelled — «აძვილება» ვარდა «მოინალობა» — ( 2012)

## სიუჟეტი

### გოკურცხინაფა

### შქირენა

### გახანგება

### უკუმელა კათუა(ალიანსი)

### წიგნეფიშ მითოლოგია

## ეკრანიზაცია
* 2009—2010 — «ვამპირიშ დღარეფი 1 სეზონი« — ოტელევიზიე სერიალი.
* 2010—2011 — «ვამპირიშ დღარეფი 2 სეზონი» — ოტელევიზიე სერიალი.
* 2011—2012 — «ვამპირიშ დღარეფი 3 სეზონი» — ოტელევიზიე სერიალი.
* 2012—2013 — «ვამპირიშ დღარეფი 4 სეზონი» — ოტელევიზიე სერიალი.

## ლიტერატურა
http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=20090617cw01

## სქოლიო

კატეგორია:ვამპირიშ დღარეფი
კატეგორია:რომანეფიშ სერიეფი
ჟერარ დეპარდიე

[thumb|ჟერარ დეპარდიე დო [ქეროლ ბუკე]] [thumb|ჟერარ დეპარდიე [კანიშ კინოფესტივალს]]
thumb|right|ჟერარ დეპარდიე
**ჟერარ ხავიერ მარსელ დეპარდიე** (Gérard Xavier Marcel Depardieu, CQ; დ. 27 ქირსეთუთა, 1948) — ამერიკაშ კინოაკადემიაშ ოსკარიშ მაღვენჯი ფრანგი კინოარტისტი. მუშ არძოშე ჩინებულ ფილმეფს შქას რე "წვანე ბარათი" (ინგლ. Green Card) ენდი მაკდოუელწკჷმა დო "1492: სამოთხეშ ოკუპაცია".

ლაჸაფენც ფირჩა სპექტრიშ როლეფც გოშხვანერაფილ ჟანრეფიშ ფილმეფს: კომედიეფს ("მუმა - ჩქიმი ოჸოროფული"), მელოდრამეფს ("თუთა ოკანალიზაციე ნთხორილც"), კოსტიუმირაფილ ისტორიულ ფილმეფს ("დანტონი", "ვატელი", "ვიდოკი"), კლასიკურ დრამატულ რეპერტუარს ("სირანო დე პერჟერაკი"), აბსურდულ ექსპერიმენტეფს ("რგილი საკაკალო")

სხუნუეფიშ რსხუს ართ-ართი არძოშე პოპულარული ურცხოარი არტისტი რდჷ ჟან-პოლ ბელმონდო დო ალენ დელონწკჷმა ართო. პოპულარობა ჯინჯიერო სუმი ფილმიქ მოუღჷ, სოდეთ კომედიურ დუეტის რე პიერ რიშარწკჷმა: "უბედოეფი" (1981), "მუმალეფი" (1983), "ნტებულეფი" (1986).

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჟერარ დეპარდიეშ ბიოგრაფია

კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი
კატეგორია:ფრანგი კომიკოსეფი
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ოსკაროსანი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1948
ალექსანდერ ჰუმბოლდტიშ ნაციონალური პარკი

**ალექსანდერ ჰუმბოლდტიშ ნაციონალური პარკი** — ნაციონალური პარკი კუბას, ოლგუინიშ დო გუანტანამოშ პროვინციეფიშ ტერიტორიას. პარკის ჯოხოქ გიადუ გერმანალი მენცარიშ, ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტიშ პატიშოჩამალო, ნამუთ კოკის 1800-1801 წანეფს ოსუმარჷდჷ.

2001 წანას პარკი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ მიარე კრიტერიუმიშ გეშა. თენეფ შქას: ფართობი, სიმაღალა ზუღაშ დონეშე, ლანდშაფტიშ მიარეფერუანობა დო ენდემური ფლორაშ დო ფაუნაშ სიმიარე.

წყარმალუეფი, ნამუეფით პარკის დვალირ კონკეფშე ეჭოფუნა ოდუდეს, უდიდაში რე კარიბიშ კოკეფიშ წყარმალუეფს შქას. პარკი მერჩქინელი რე კუბაშ არძოშე ლამე აბანო, მუთჷთ გოპიჯალაფირი რე ბიოლოგიური მიარეფერუანობა.  პარკის უკინებუ 711.38 კვადრატული კილომეტრი ტერიტორია. უმაღალაში აბანი რე გვალა ელ-ტოლდო (3.832 მ)

კუბაშ 28 გვარობაშ ენდემურ ჩანარშე 16 გვალო თე პარკის რე თხილერი. ფლორაშე წჷმორინაფილი რე თუთიყუშიშ მიარე გვარობა, ხვილარეფი, კოლიბრეფი, ნუტრია, ფერწოეფი.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კუბას 
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას

## სქოლიო

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კუბას
კატეგორია:კუბაშ ნაციონალური პარკეფი
ალენ დელონი

thumb|ალენ დელონი
**ალენ დელონი** (დ. 8 გერგობათუთა, 1935, სო, საფრანგეთი — ღ. 18 მარაშინათუთა, 2024, დუში, საფრანგეთი) — ფრანგი არტისტი, პროდიუსერი, რეჟისორი დო სცენარისტი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ალენ დელონიშ ბიოგრაფია

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1935
კატეგორია:დუნაბადი 8 გერგობათუთა
კატეგორია:ნაღურა 2024
კატეგორია:ნაღურა 18 მარაშინათუთა
კატეგორია:ღურელი კათა
ალთაიშ ორქოშ გვალეფი

**ალთაიშ ორქოშ გვალეფი** — 1998 წანაშე, იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა თე ჯოხოთ რე მიშულირი ართ-ართი ობიექტი რუსეთიშ ფედერაციაშე, ნამუთ იკათუანს ალთაიშ გვალეფს, კათუნიშ ტყაჩირს, ტობა ტელეცკოეს, ბელუხიშ გვალეფს დო უკოკიშ გას.

იუნესკო ობიექტის თაში ეჭარჷნს: „რეგიონი წჷმარინუანს ცენტრალურ ციმბირს ჩანარული ზონეფიშ არძოშე სრულჸოფილ წორომეჸუნას სიმაღალაშ რდუალაწკჷმა ართო, დოჭყაფილი სტეპეფით, ტყა-სტეპეფით, აკოკათელი ტყალეფით, თებული სუბალბური დო ალპური ჩანარეფით“.

იუნესკოქ თაშნეშე გჷშაკერძაფილო გუჩჷ გური თაქ გოფაჩილ მოსოფელიშ მასშტაბით თიცალ საფრთხეშ თუდო მარინჯ ძუძუშმაწუალეფს, მუჭომეფით რე თირიშ ლეოპარდი დო ალთაიშ შხური. ტერიტორია იკათუანს 16 175 კმ²-ს.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Location map 
* Altai Republic Recreation Areas 
* Golden Mountains, Altai Republic, Russia 
* Golden Mountains of Altai at Natural Heritage Protection Fund

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი რუსეთის
კატეგორია:ალთაი