შრი-ლანკა

**შრი–ლანკა** (, ), ოფიციალური ჯოხოდვალა **შრი–ლანკაშ დემოკრატიული სოცილისტური რესპუბლიკა** (, )  — კოკი სახენწჷფო ობჟათე აზიას, იდვალუაფუ მეთე ჯოხოშ კოკის, ინდოსტანიშ ობჟათე–ბჟაეიოლშე. ოზუღე ხურგი უღჷ ინდოეთწკჷმა. პორტუგალიაშ მინოკათუაშ ბორჯიშე დო 1972 წანაშახ ევროპულ ნინეფშა ჯოხოდჷ **ცეილონი** (-შე). *შრი-ლანკა* — სანსკრიტიშე „დიდებული, ხვამილი დიხა“. 

1982 წანაშდე ოფიციალური ნანანოღა რე შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე (პარლამენტიშ დო უჟინაშ სასამართალოშ ორენი). კინოხიანი ოფიციალური, თაშნეშე ასეშო ფაქტიური ნანანოღა — კოლომბო (თარობაშ, პრეზიდენტიშ დოხორეშ ორენი). ქიანას უღჷ ჟირი ოფიციალური ნინა — სინჰალური, სანსკრიტიშ მოჯგირე დო დრავიდული ტამილური. შრი-ლანკაშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, ინგლისურს უღჷ ოფიციალური სტატუსი ეთნიკური ურთიართობეფშო.

## ეტიმოლოგია
ჯვეშ ბორჯის შრი-ლანკა ჩინებული რდჷ მოშარეეფშო შხვადოშხვა ჯოხოთ. ისტორიული პოემა „მაჰვამსაშ“ მეჯინათ, ლეგენდარული მაფასქირი ვიჯაიაქ კოკის გიოდჷ *[[ტამბაპანიშ ომაფე|ტამბაპანი]]* (ნამუთ შანენს „ლინჯიშნერ-ჭითა ხელეფს“ ვარ-და „ლინჯიშნერ-ჭითა დიხას“), თიშ გეშა, ნამჷ-და თიში მალიმორეფს კოკიშ ჭითა დიხათ აფჷდეს ხელეფი მოთხიპორილინ. ინდუისტურ მითოლოგიას — კერზოთ, „რამაიანას“ — კოკი მიშინუაფუ მუჭოთ *ლანკა* („კოკი“). ტამილური ჯოხო *Eelam* (, *Īḻam*) სანგამურ ლიტერატურას გჷმირინუაფუდუ ედომუშამი კოკიშ ეიოშანალო.

ჯვეში ბერძენი გეოგრაფეფს კოკიშა უჯოხოდეს *[[ტაპრობანა]]* () ვარ-და *Taprobanē* () — ზიტყვაშე *ტამპაბანი*. 

სპარსალეფი დო არაბეფი კოკის უძახჷდეს *სარანდიბის* — ზიტყვაშე *სერენტივუ' ვარ-და *სიმჰალადვიპა*, სანსკრ. *Siṃhaladvīpaḥ*.

[[პორტუგალიაშ იმპერია|პორტუგალიარეფქ]], ნამუეფქჷთ კოკი [[1505]] წანას ეჭოფესჷნ, გიოდვეს ჯოხო *Ceilão*, ნამუქჷთ ინგლისურ ნინაშა გინოღალირქ იჸუ მუჭოთ „ცეილონი“. მუჭოთ [[ბრიტანეთიშ იმპერია|ბრიტანეთიშ კოლონია]] კოკი ჩინებული რდჷ მუჭოთ „ცეილონი“, [[1948]] წანას ზოხორინლაას მიოჭირინჷ მუჭოთ [[ცეილონიშ დომინიონი]]. 

ჯოხოდვალა „შრი-ლანკაშ რესპუბლიკა“ ოფიციალურო რდჷ ემღებული მუჭოთ ქიანაშ ჯოხო ქიანაშ [[1972]] წანაშ ახალ კონსტიტუციას დო დითირჷ ჯოხოთ „შრი–ლანკაშ დემოკრატიული სოცილისტური რესპუბლიკა“ [[1978]] წანაშ კონსტიტუციას.

== გეოგრაფია ==
კოკი [[შრი–ლანკა (კოკი)|შრი–ლანკა]] ობჟათე აზიას მილარე, [[ინდოსტანი]]შ ობჟათე ჩქონიშ ონდეთ ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[ინდოეთიშ ოკიანე|ინდოეთიშ ოკიანე]] დო [[ბენგალიშ ჸუჯი]]. ინდოსტანშე გჷშართილი რე [[მანარიშ ჸუჯი]]თ დო [[პოლკიშ საროტი|პოლკიშ საროტით]]. თაშ ჯოხოდვალირი [[ადამიშ ხინჯი]]ქ — პოლკიშ საროტის გეგნორჩხჷ — ართ ბორჯის შრი–ლანკაშ მატერიკშა მიმარსხუაფალი დიხაშ ნორთი, მარა ხენაჭარეფიშ მუნაჩამუეფით თე დიხაშ ნორთი აკოპანჯჷ დოხოლაფირო 1481 წანაშ დიხაშ ნწალუაქ.

=== რელიეფი ===

ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი უკინებუ წყარპიჯ რზენეფს. გვალეფი, ქიანაშ ცენტრალურ ნორთის მილარე; არძაშე უმაღალაში კონკა რე — გვალა *'პინდურუტალაგალა** ''(2524 მ)'', მაჟია ჩინებული კონკა რე — **შრი პადა** (ჩინებული რე ხოლო მუჭოთ [[ადამიშ კონკა]]).

=== კლიმატი ===
სუბეკვატორული მუსონური: ოორუე–ბჟაეიოლური [[მუსონი]] იგჷნძორებუ გჷმათუთაშე მელახშა, ობჟათე–ბჟადალური მუსონი — ივანობაშე გჷმათუთაშა.

=== დინოხოლენი წყარეფი ===

რზენეფიშ წყარმალუეფი კუნტა რე. გვალაშ წყარმალუეფს დიდ ჰიდროენერგოშილებუა უღუნა. წყარმალუეფიშ უმენტაშობას წყარი – ტიბუ რე. ქიანაშ უდიდაშ წყარმალუეფი რე - **მახაველი–განგა**, **კელანი**, **კალუ**, **არუვი–არუ*'.

== მახორობა ==
მახორობაშ მუდანობა — 21,3 მლნ კოჩი (2009 წანაშ კვირკვეშ მუნაჩემეფით).

წანმოწანური ძინა — 0,9 %.

დაბადება — 16,2  1000–შე (ფერტილურჷოფა — 1,99 დაბადება ართ ოსურშე);

ღურალა — 6,1  1000–შე;

ემიგრაცია — 1,1 1000–შე;

ჩქჷჩქჷუეფიშ ღურალა — 18,5  1000–შე;

თელარაშ ოშქაშე სიგჷნძა — 73 წანა კოჩეფწკჷმა, 77 წანა ოსურეფწჷკუმა.

[[სინჰალარეფი]] დოხოლაფირო ნთელ მახორობაშ 75% რე, [[ტამილეფი]] — დოხოლაფირო მახორობაშ 18% რე, უმენტაშო ქიანაშ ოორუე დო ბჟაეიოლ რაიონეფს. თაქ ხოლო ოხორანა *ლანელი მავრეფი* ([[ლარაკალა]] - არაბეფიშ გამნარყეფი) — დოხოლაფირო მახორობაშ 7% რე, *ბიურგერეფი'' (ევროპალწკჷმა კათაფილი ფანიაშ გამნარყეფი) — დოხოლაფირო მახორობაშ 0,3% რე, ვედეფი (კოკიშ უჯვეშაში მახორუეფიშ გამნარყეფი) — დოხოლაფირო 1000 კოჩი.

მახორობაშ დოხოლაფირო 70 % (უმენტაშო, სინჰალარეფი) ბუდისტი რე, 15 % რე — ინდუზმიშ (თამილეფი), 8 % რე — ქირსიანობაშ, 7 % რე — ისლამიშ (ლანელი მავრეფი).

ჭარუა–კითხირიშ რჩქინაშ დონე — 92 % ქომოლკოჩეფწკჷმა, 89 % ოსურკოჩეფწკჷმა (2001 წანაშ მუნაჩემეფით).

## გალერეა

Dambullanew.jpg|ბუდაშ ნოჭახნაკუ
Buddahtooth.jpg| 
Elefants-lanka.jpg| შრი-ლანკაშ მუნჭყვეფი
Tea-sri-lanka.jpg| შრი–ლანკაშ ჩაი
Sigirya-fresc.jpg| Sigirya-შ ფრესკა
Sigiriya.jpg| Sigirya
Kandy.jpg|


## რესურსეფი ინტერნეტის
*შრი–ლანკაშ თარობაშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა
*შრი–ლანკაშ პარლამენტიშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა
*შრი–ლანკაშ თარობაშ ახალ ამბეფიშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა 
*შრი–ლანკაშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა 
*შრი–ლანკაშ უჟინაშ სასამართლოშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა
*შრი–ლანკაშ სტატისტიკაშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა
*Annual Report 2010 შრი–ლანკაშ ფინანსეფიშ ომინისტრე  
*Sri Lanka ბრიტანიკაშ ენციკლოპედია
*Introducing Sri Lanka შრი–ლანკაშ რუკა Lonely Planet–იშ მუნაჩემეფით 
*Mahavamsa 6–ა ოშწანურაშ ჯვეშ შრი–ლანკაშ ქრონიკეფიშ ხეჭარუეფი
*[შრი–ლანკაშ რუკა [Google Maps]–ის]

## სქოლიო
{{სქოლიო

კატეგორია:შრი-ლანკა
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:კოკეფი