კოლუმბია

**კოლუმბია**, ოფიციალურო **კოლუმბიაშ რესპუბლიკა** () — უნიტარული კონსტიტუციური რესპუბლიკა ობჟათე ამერიკას; აკმოდირთუ 32 დეპარტამენტშე. იდვალუაფუ კონტინენტიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ოორუე-ბჟაეიოლ  განშე უხურგანს პანამა, ოორუეშ განშე — კარიბიშ ზუღა, ბჟაეიოლ განშე — ვენესუელა და ბრაზილია, ობჟათეშ განშე — ეკვადორი დო პერუ, ბჟადალ განშე — რჩქალი ოკიანე. კოლუმბია ფართობით მოსოფელიშ 26-ა უდიდაში ქიანა რე, ობჟათე ამერიკას მაოთხა, ბრაზილიაშ, არგენტინაშ დო პერუშ უკული. 46 მილიონ მახორუთ, კოლუმბია მოსოფელს 27-ა ქიანა რე, ესპანურნინამ ქიანეფს შქას მაჟირა, მექსიკაშ უკული. კოლუმბია განვითარებადი სახენწჷფო რე; თეჟამშო გაჩქჷ მაოთხა უდიდაში ეკონომიკა ლათინურ ამერიკას დო მასუმა ობჟათე ამერიკას.

## ჯოხოდვალა
* **ოფიციალური**: კოლუმბიაშ რესპუბლიკა. 
* **ერუანული**: Colombia; Republica de Colombia. 
* **ეტიმოლოგია**:  ჯოხოქ ქიგიადჷ ქრისტეფორე კოლუმბიშ პატიოცემელო.

## გეოგრაფია
სახენწჷფო ობჟათე ამერიკას. თის მუჭოთ  ჩილეს ომძღჷ ჟჷრი ოკიანე: რჩქალი, დო ატლანტიშ ოკიანეეფი. კოლუმბიას ომძღჷ 5 ქიანა: ვენესუელა დო ბრაზილია ბჟაიოლშე, პანამა ოორუე-ბჟაეიოლშე,  პერუ დო ეკვადორი ობჟათეშე.

**ფართობი**: 1 141 748 კმ².

კოლუმბიას ობჟათეშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე, ოორუე–ბჟადალუშე კარიბიშ ზუღა. ქიანაშ ბჟადალ ნორთის ოორუეშე ობჟათეშა გინოზინდილი რე ანდეფი, ნამუსჷთ კვათჷნს წყარმალუეფი: მაგდალენა, კაუკა დო შხვა. ბჟაეიოლს იდვალუაფუ გვალონა, ნამუთ გოჭკირელი რე ამაზონიშ მიშაკათუეფით.

## სახენწჷფო
* **სახენწჷფო სისტემა** : რესპუბლიკა. 
* **სახენწჷფოშ დუდი** : პრეზიდენტი ხუან მანუელ სანტოსი(2010 წანაშ ელიობაშე) 
* **კანონიშდუმადვალუ ორგანო** : ჟჷრპალატამი პარლამენტი (102+166 მაკათური). 
* **ადმინისტრაციული დორთუალა** : 14 ოლქი (departamento).

## დემოგრაფია
* **მახორობა**:  44,531,434 (2005), თინეფ შქას მეტისი 58%, ჩე 20%, მულატი 14, უჩა 4%, ინდიარი 3%. 
* **სახენწჷფო ნინა** : ესპანური. 
* **რელიგია** : კათოლიციზმი. 
* **ნანანოღა** : ბოგოტა (6.838 ვითოში). 
* **ნოღეფი** : მედელინი (1.958), კალი (2.283), ბარანკილია (1.330), კარტახენა (901).

## ეკონომიკა
* **რესურსეფი** : ნავთი, ორთაშობური აირი, ქუანოშქერი, რკინაშ მადანი, ნიკელი, ორქო, ლინჯი, ჰიდროენერგია. 
* **ერუანული პროდუქტი** — 87 მლრდ $. 
* **ექსპორტი** : ყავა, მარგალიტეფი, ნავთობი, ქუანოშქერი, პეულეფი. 
* **ერუანული ღალა**: ართ შურშა 1.830 $. 
* **ვალუტა** : კოლუმბიური პესო (COP).

## ისტორია
ზოხორინალა ესპანეთიშე ქიმიღჷ 1819 წანას, მარა თეს ვამაღინ ქიანაშა სითინჩექ. 1899-1902 დო 1948-1958 წანეფს დიდი პოლიტიკური აწარინუეფით ეშეკერძებუდუ. 80-ამ წანეფშე თარობაქ აწუდირთჷ მაფიოზურ კლანეფს, ნამუეფით ნარკოტიკეფიშ ვალეგალური ექსპორტით რენა დაკინებული. 

## მონძეობა
* **ბოგოტა** — ერუანული დო ორქოშ მუზეუმეფი; 
* **კალი** — ოხვამე დო მონასტერი (XVII ოშწ.); 
* **კარტახენა** — ესპანური ჯიხა (XVI ოშწ.); 
* სანტა კრუსიშ ისტორიული ცენტრი, ლოს კატიოშ ნაციონალური პარკი. 

## ჩინებული კოლუმბიარეფი
* **ჭარუ** — გაბრიელ გარსია მარკესი; 
* **მობირე** — შაკირა; 
* **სპორტსმენეფი** — ხუან მონტოია (ავტონირზი), კარლოს ვალდერამა, ფაუსტინო ასპრილია (ჟჷრხოლო კუჩხმაბურთე),
* **კრიმინალი** — პაბლო ესკობარი (ნარკობარონი).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Portal del Estado – კოლუმბიაშ თარობაშ ონლაინ ვებ-ხასჷლა (ესპანურო)
* Instituto Geográfico Agustín Codazzi  – კოლუმბიაშ რუკეფი (ესპანურო)
* Colombia  ბრიტანიკა
* Colombia History Geography and Culture
* Colombia 
* [[Colombia Reports]] 
* Witness for Peace: Colombia Program
* Satellital view of all cities of Colombia
* Information on Where is Colombia 
* Mexican Decree recognizing the National sovereignty of Colombia as a free and independent power, 2 May 1822
* UNDP.org
* Colombia: a top emerging country  
* Departamento Administrativo Nacional de Estadistica (ესპანურო)
* The ICRC in Colombia 

## სქოლიო


კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი
კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი