open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტუამასინა

**ტუამასინა** (), ვაოფიციალურო შანენს "ჯიმუშნერს" ვარ-და "ჭყითეს" დო ფრანგულო **Tamatave** ვარ-და კინოხ მუჭოთ **Port aux prunes** — ნოღა მადაგასკარიშ ბჟაეიოლი წყარპიჯის, ინდოეთიშ ოკიანეს, აცინანანაშ რეგიონიშ ადმინისტარციული ცენტრი. ნოღა ქიანაშ თარი ოზუღე ონიშოლი რე, ნამუთ ნანანოღა ანტანანარივუშ ოორუე-ბჟაეიოლშე 215 კილომეტრიშ მეძენას იდვალაუფუ. 2018 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 325,857 ადამიერს აკმადგინანდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Map
*University of Toamasina  
*Regional Tourist information office – Toamasina
*Regional Harbour of Toamasina 
*City Hall of toamasina 
*Association of the native of toamasina  

კატეგორია:მადაგასკარიშ ნოღეფი
კატეგორია:მადაგასკარიშ რეგიონეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
კატეგორია:მადაგასკარიშ ონიშოლეფი
კატეგორია:აფრიკაშ ონიშოლეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ ონიშოლეფი
ანცირანანა

**ანცირანანა** (), 1975 წანაშახ ჯოხოდჷ **დიეგო-სუარესი** — ნოღა მადაგასკარიშ უკიდაში ოორუე მუხურს, დიანაშ რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს 115,015 ადამიერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Diego Suárez review (madacamp.com)

კატეგორია:მადაგასკარიშ ნოღეფი
კატეგორია:მადაგასკარიშ რეგიონეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ ჸოფირი კოლონიეფი
ანცირაბე

**ანცირაბე** () — მასუმა უკაბეტაში ნოღა მადაგასკარს, ვაკინანკარატრაშ რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს 265,018 ადამიერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:მადაგასკარიშ ნოღეფი
კატეგორია:მადაგასკარიშ რეგიონეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
გდინია

მინი|ონიშოლი გდინია
**გდინია** (, , , ) — ნოღა პოლონეთიშ ოორუეშე. მახორობა — 240 554 ადამ. (2014). გდანსკი დო სოპოტეკჷმა აკმოქიმინუნს ტრუიმიასტოშ აგლომერაციას ().

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღა გდინიაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* 
* 
* 
* 


კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ბალტიაშ ზუღაშ ონიშოლეფი
კატეგორია:ოურდუმე ონიშოლეფი
კატეგორია:პოლონეთიშ ონიშოლეფი
კატეგორია:გერმანიაშ ისტორია
ერფურტი

**ერფურტი** () — ნოღა გერმანიას, ქიანაშ გეოგრაფიული ცენტრიშ გოხოლუას, თიურინგიაშ აკანიშ ნანანოღა. იდვალუფუ ლაიფციგიშე 100 კმ-ით ობჟათე-ბჟადალშე, ნიურნბერგიშე — 150 კმ-ით ოორუეშე დო ჰანოვერიშე — 180 კმ-ით ობჟათე-ბჟაეიოლშე. ნოღა აკოგაფილი რე თიურინგიაშ რანჩოშ ობჟათეშე, წყარმალუ გერაშ ფართო ლეხერს. ობჟათეშე გოჩანს ტყა. ნოღას მუშენს აეროპორტი. 2022 წანას, ერფურტიშ მახორობა 214,969-შე უმოსის აკმადგინანდჷ.

## მაჸალე ნოღეფი
*  დიორი, უნგრეთი, 1971 წანაშე
*  ვილნიუსი, ლიეტუვა, 1972 წანაშე
*  კალიში, პოლონეთი, 1982
*  მაინცი, გერმანია, 1988 წანაშე
*  ლილი, საფრანგეთი, 1991 წანაშე
*  შაუნი, ააშ, 1993 წანაშე
*  სან-მიგელ-დე-ტუკუმანი, არგენტინა, 1993 წანაშე
*  ლოვეჩი, ბულგარეთი, 1996 წანაშე
*  ჰაიფა, ისრაელი, 2000 წანაშე
*  სუიჯოუ, ჩინეთი, 2005 წანაშე
*  კატი, მალი, 2011 წანაშე

## გალერეა

File:Juri Gagarin memorial Erfurt 1 (aka).jpg|იური გაგარინიშ ბიუსტი
File:MartinLutherErfurt.jpg|მარტინ ლუთერიშ ძეგლი
File:Luftbild Erfurter Rathaus.jpg|რატუშაშ აეროფოტო
File:Krämerbrücke_von_oben.JPG|
File:Erfurter_Weihnachtsmarkt.JPG|
File:Alte Synagoge Erfurt.JPG|ჯვეში სინაგოგა
File:CollegiumMaius.jpg|ჯვეში უნივერსიტეტი (1392)
File:Zitadelle_Erfurt.jpg|პეტერსბერგიშ ციტადელი
File:Clp 20100626 Erfurt Domplatz.jpg|ოხვამეშ მოდეანი


## ქოძირით თაშნეშე
* გერმანიაშ ნოღეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Erfurt City Panoramas - პანორამული მიოჯინი დო ვირტუალური ტური.
* Kraemerbruecke
* World Shots. Germany. Erfurt.  - ფოტოგრაფეფიშ კოლექცია (ინგლისური, რუსული, ებრაული)
* Memorial and Museum Topf & Sons. 

## სქოლიო

კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი
კატეგორია:გერმანიაშ ფედერალური აკანეფიშ ნანანოღეფი
კარლოს მენემი

**კარლოს საულ მენემი** (ესპ. Carlos Saúl Menem, დ. 2 კვირკვე, 1930 — ღ. 14 ფურთუთა, 2021) — არგენტინალი პოლიტიკოსი, არგენტინაშ პრეზიდენტი 1989-1999 წანეფს. მუჭოთ პერონისტის, ვითოსუმი წანაშ გოძვენას, 1990-2001 დო უკულ, 2001-2003 წანეფს, უკებუდჷ ხუსტისიალისტური პარტიაშ დუდმახვენჯიშ პოსტი. მენემიშ პოლიტიკური იდეოლოგია მენემიზმიშ ჯოხოდვალათ რე შინელი.

დებადჷ ლა-რიოხაშ პროვინციაშ ჭიჭე ნოღა ანილიაკოს, სირიალი მიგრანტეფიშ ფანიას. მენემი დუდშე მუსულმანი რდჷ. უკულ პოლიტიკური ღანკით კათოლიკობა მიღუ. ახალნორდობას ბუენოს-აირესის ცხოვრენდჷ, სოდეთ პერონისტული იდეეფით დეინტერესჷ. 1970-იან წანეფიშე პოლიტიკური პროცესეფს აქტიურო ოკათუდჷ. 1973 წანას, გიშაგორილქ იჸუ ლა-რიოხაშ პროვინციაშ გუბერნატორო. 1976 წანაშ სახენწჷფო გინორთაშ უკულ პოსტი ქუდატებაფეს, მარა 1983 წანას, ხოლო ართიშა იჸუ გიშაგორილქ გუბერნატორო. 1989 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს, მენემიქ დამარცხჷ რადიკალური ომენოღალე რსხუშ კანდიდატი ედუარდო ანგელოსი დო არგენტინაშ რანწკით 50-ა პრეზიდენტო გინირთჷ.

მენემიშ მართუალაშ ბორჯის, დედაღარჷ ინფლაციაქ დო ქიდიჭყჷ პრივატიზაციაქ. მენემიშ თარობა მეთხოზუდჷ დუდიშული ვაჭარუაშ პოლიტიკას. არგენტინაქ გაუჯგუშჷ ურთიართალა გოართოიანაფილი ომაფეწკჷმა. ფოლკლენდიშ ლჷმაშ (1982) უკულ არგენტინას დო ბრიტანეთის დიპლომატიური ურთიართალა ვაუღუდეს. თაშნეშე, მენემიშ ადმინისტრაციაქ დეხოლჷ ამერიკას დო 1990 წანას, ხუჯი დუკინჷ ამერიკაშით გოჭყაფილი ანტი-ერაყული კოალიციას. მენემიშ მართუალაშ ბორჯის, არგენტინას მოხვადჷ ჟირი შანულამი ტერორისტული აქტიქ: 1992 დო 1994 წანეფიშ ტერაქტეფქ ბუენოს-აირესის. ტერაქტეფქ მინწყუ ისრაელიშ საელჩოშ დო არგენტინალი ურიეფიშ ასოციაციაშ მეხჷ. 1995 წანაშ გიშაგორუეფს კინ მენემიქ გემორძგუ დო მაჟირა ვადათ ქიდეკინჷ პრეზიდენტიშ პოსტი. 1997 წანას, მენემიშ სააწმარენჯოთ აკიკათეს ოპოზიციური პარტიეფქ. თინეფქ დიო 1997 წანაშ ოკანონმადვალე გიშაგორუეფი მიგეს დო ჟირი წანაშ უკულ თინეფიშ კანდიდატიქ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს ხოლო გემორძგუ.

კარლოს მენემის ფშხირას აბრალუაფუდეს კორუფციას, რთამიშ ეჭოფუას, ანჯარიშ ტრეფიკინგის დო შხვა დანაშურეფს. მარა მენემი, მუჭოთ სენატორი, იმუნიტეტით სარგებლენდჷ დო თინა ჯიხას ვადუხუნუაფუნა. 2003 წანას, მენემი ხოლო ართიშა მონაწილენდჷ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. გიშაგორუეფს მენემიშ ოპონენტი ნესტორ კირშნერი რდჷ. გიშაგორუეფიშ მაჟირა ტურს მენემიქ მუში კანდიდატურა მონწყუ. შედეგო არგენტინაშ პრეზიდენტო ნესტორ კირშნერქ გინირთჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
* არგენტინაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:არგენტინალეფი
კატეგორია:არგენტინალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:არგენტინაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ხუსტისიალისტური პარტიაშ პრეზიდენტეფი
რაულ ალფონსინი

**რაულ რიკარდო ალფონსინი** (ესპ. Raúl Ricardo Alfonsín; დ. 12 მელახი, 1927 — ღ. 31 მელახი, 2009) — არგენტინალი იურისტი დო პოლიტიკოსი, არგენტინაშ პრეზიდენტი 1983-1989 წანეფს, რადიკალური ომენოღალე რსხუშ (რორ) დუდმახვენჯი 1983-1991, 1993-1995 დო 1999-2001 წანეფს. ალფონსინი იდეოლოგიურო რდჷ რადიკალი დო სოციალ-დემოკრატი. თიში პოლიტიკური იდეეფი "**ალფონსინიზმი**"-შ ჯოხოდვალათ რე შინელი.

დებადჷ ბუენოს-აირესიშ პროვინციაშ ნოღა ჩასკომუსის. გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას ლა-პლატაშ ერუანული უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ბუენოს-აირესიშ უნივერსიტეტის. პოლიტიკური პროცესეფს 1950-იან წანეფიშე მონაწილენდჷ დო რდჷ არგენტინაშ ართ-ართი შანულამი პარტიაშ, რადიკალური ომენოღალე რსხუშ მაკათური. 1963 წანას გიშაგორილქ იჸუ არგენტინაშ დეპუტატეფიშ პალატაშ მაკათურო. 1983 წანას გინირთჷ რორ-შ ლიდერო. 1983 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს რდჷ რორ-შ საპრეზიდენტო კანდიდატი. გიშაგორუეფს ალფონსინიქ გემორძგუ დო არგენტინაშ, რანწკით 49-ა, პრეზიდენტო გინირთჷ. თიში მართუალაშ ბორჯის ქიანაქ ვალეფს ქინანთხჷ, ქიმიძინჷ ინფლაციაქ, არდგილი უღუდჷ არეულობეფს. ალფონსინიშ მართუალათ უკმაყოფილე რდეს ოურდუმე მოღალეეფი. ალფონსინიშ პრეზიდენტობაშ ბორჯის გასამართეს არგენტინაშ ჸოფილი პრეზიდენტეფი: ხორხე რაფაელ ვიდელა დო რობერტო ედუარდო ვიოლა. მართუალაშ ეკონია პერიოდის, გეუფასურჷ ერუანული ვალუტაქ, ხოლო უმოსო ქიმიძინჷ ინფლაციაქ. 1989 წანაშ კვირკვეს ალფონსინიქ პრეზიდენტიშ პოსტიშე გეგნოდირთჷ. პოსტიშე ულაშ უკულ ხოლო ალფონსინი სქიდუდჷ შანულამი პოლიტიკური ფიგურათ არგენტინას.

## ქოძირით თაშნეშე
* არგენტინაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:არგენტინალეფი
კატეგორია:არგენტინალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:არგენტინაშ პრეზიდენტეფი
რატუშა

[220px|მინიატიურა|ონოღე სხუნუშ დგჷმილი. ნოღა [ბერდაუ, საქსონია, გერმანია‎]]
**რატუშა** (გერ. Rathaus — აიწორო „სხუნუშ ჸუდე“) – ონოღე სხუნუშ დგჷმილი შქა ოშწანურეფიშ ევროპას. ჯოხოდვალა „რატუშა“ ევროპაშ რანწკი ქიანეფს მეღებული ჯოხოდვალა რე. დგჷმილი წჷმარინუანს გოთური ატქიტექტურული სტილიშ უსქვამაში ნოდგჷმს, ნამუთ იდვალუაფუდუ ჯვეში ნოღაშ თარი მოედანს, ცენტრის. ნოდგმიშო დჷმახასიათაფალი მოჸონაფილი, ჟიცაშუჸურე მეწურაფილი საზეიმო ხასიათიშ ისინდური ფორმეფი, ახალი კონსტრუქციეფი (არკბუტანი, კონტრფორსი, ნერვიურამი კამარა დო შხვა), ვიტრაჟეფი, ნაწახნაკეფი, არქიტექტურაშ დო ფერჭარუაშ ტომბა სინთეზი. შხირას რატუშაშო დამახასიათებელი დეტალი რე სათი ვარ-და ზარეფი. 

დუდშე რატუშეფქ გორჩქინდჷ გერმანიაშ ოვაჭრე ნოღეფს, მოგვიანეთ გეგნიღეს დგჷმილიშ ფორმა შხვა ქიანეფქჷთ.

## ქოძირით თაშნეშე
* ბრემენიშ რატუშა

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:რატუშეფი
კატეგორია:არქიტექტურა
კატეგორია:ნოგეფი‎
კატეგორია:არქიტექტურაშ ისტორია
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალა ანბანიშ მეჯინათ
ლეგნიცა

**ლეგნიცა** ( ; ; ; ) — ნოღა პოვიატიშ ნებეფით პოლონეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე, თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდეშ ცენტრალურ ნორთის, წყარმალუეფი კაჩავაშ დო ჩარნა ვოდაშ წყარპიჯეფს. ლეგნიცაშ პოვიატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე, თაშნეშე 1992 წანაშე ლეგნიცაშ ეპარქიაშ ცენტრი. 2021 წანაშ დგომარობათ, ლეგნიცას ოხორანს 97,300 ადამიერი.

## გალერეა

LEGNICA ZAMEK dziedziniec.jpg|პიასტეფიშ ჯიხაზურგაშ ოზე
Legnica - Kościół Marii Panny.jpg|ჯეგე მარიამიშ ოხვამე
Legnica - Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła.jpg|ჯეგე მოშქვაფირი პეტრეშ დო პავლეშ საკათედრო ოხიდა
Dom mieszkalny „śledziówka”.jpg|*Kamienice Śledziowe* ბაზარიშ მოედანს
Legnica, Dom Pod Przepiórczym Koszem, Rynek 38.jpg|ჭყორიშ კალათი ჸუდეშ გიმე
Legnica - Rynek - Dawny Ratusz 01.jpg|ჯვეში მერია
Legnica - Teatr im. Heleny Modrzejewskiej.jpg|ხელენა მოდჟეიევსკაშ თეატრი
Legnica - Główna siedziba Muzuem Miedzi.jpg|ლინჯიშ მუზეუმი
Legnica - Akademia Rycerska.jpg|ჸოფირი აიარული აკადემია
Legnica, kościół św. Jana Chrzciciela SDC11706.jpg|ჯეგე იოანე მანათალიშ ოხვამე
MOs810 WG 35 2015 Dolnoslaskie Zakamarki II (Mozaika, Rynek, Legnica, Kopernik).JPG|ნიკოლოზ კოპერნიკიშ მოზაიკა ბაზარიშ მოედანს (1973)


## რესურსეფი ინტერნეტის
* ლეგნიცაშ ურიული ჯარალუა Virtual Shtetl0-ის
* Legnica - Liegnitz, Lignica პორტალს polska-org.pl 
* პოვიატიშ ვებ-ხასჷლა 
* Lca.pl 
* ნოღაშ მერია 
* ლეგნიცა 
* Wałbrzych - Waldenburg, Borowieck (tylko w 1945) პორტალს polska-org.pl 

## სქოლიო

*
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდეშ ნოღეფი
კატეგორია:თუდოლენი სილეზიაშ ნოღეფი
იელენია-გურა

**იელენია-გურა** ( ; ; ) — ისტორიული ნოღა პოვიატიშ ნებეფით პოლონეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე, თუდოლენი სილეზიაშ ისტორიულ რეგიონს. იელენია-გურა იდვალუაფუ თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდეს, პოლონეთ-ჩეხეთიშ ხურგიშ მანგას მადვალუ გვალამ ქჷნდჷრი კარკონოშეშ გოხოლუას, ნოღაშე 10–15 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფუ თიჯგურა სათხილამურო კურორტეფი, მუჭომით რე კარპაჩი დო შკლარსკა-პორემბა. იელენია-გურა რე ზოხო ონოღე გმინა, თაშნეშე — მუკი-მუკი მოხურგე კარკონოშეშ პოვიატიშ (ჸოფირი იელენია-გურაშ პოვიატი) ადმინისტრაციული ცენტრი. 2021 წანას, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 77 366 ადამიერს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

## სქოლიო

*
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდეშ ნოღეფი
კატეგორია:სილეზიაშ ნოღეფი
ხორხე რაფაელ ვიდელა

**ხორხე რაფაელ ვიდელა** (ესპ. Jorge Rafael Videla; დ. 2 მარაშინათუთა, 1925 — ღ. 17 მესი, 2013) — არგენტინალ ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, არგენტინაშ დე ფაქტო პრეზიდენტ 1976-1981 წანეფს, ნაციონალურ რეორგანიზაციაშ პროცესიშ მიმალობაშის.

გურაფულენდჷ ერუანულ ოურდუმე კოლეჯის, ნამუთ 1944 წანას გათუ. გურაფაშ თებაშ უკული, ქაკათჷ არგენტინაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს, სოდე შანულამ წჷმოძინეფს მიოჭირინჷ. 1971 წანას გინირთჷ ბრიგადაშ გენერალო. 1973 წანას, ვიდელა ქჷდარინეს არმიაშ გენერალურ შტაბიშ უნჩაშო. 1975 წანას, არგენტინაშ პრეზიდენტიქ, ისაბელ პერონქ ვიდელა ქჷდარინუ აკოანჯარაფილ ნძალეფიშ ცხენენჯმადუდეთ. 1976 წანას, ვიდელაქ მანწყჷ ოურდუმე მინორთა, ქჷდახუ ისაბელ პერონიშ გამაგალა დო ხეშუულობა მუქ ქეშიჸოთჷ ხეშა. ვიდელაშ გამაგალა იხასიათებუდჷ კორუფციათ, პოლიტიკურ ოპონენტეფიშ თხოზინით, რეპრესიეფით, ეკონომიკურ პრობლემეფით. ხეშუულობაშე ულაშ უკულ ვიდელა გასამართეს, შხვადოშხვა დჷნაშებუეფი ქეკადვეს დო ხვილიშას ქჷდახუნეს.

## ქოძირით თაშნეშე
* არგენტინაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
კატეგორია:არგენტინალეფი
კატეგორია:არგენტინალი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:არგენტინალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:არგენტინაშ პრეზიდენტეფი
ხოსე მუხიკა

**ხოსე ალბერტო „პეპე“ მუხიკა კორდანო** (ესპ. José Alberto Mujica Cordano; დ. 20 მესი, 1935 — ღ. 13 მესი, 2025) — ურაგვაალი პოლიტიკოსი, რევოლუციონერი დო ფერმერი, ურუგვაიშ პრეზიდენტი 2010-2015 წანეფს.

მუხიკა 1960-იან წანეფიშე ოკათუდჷ რევოლუციური ორგანიზაცია ტუპამაროსის. ორგანიზაცია ლჷმენდჷ რეპრესიული მართუალაშ მეხჷ. რევოლუციური აქტივიზმიშ გეშა მუხიკა ბრელშა რდჷ ჭოფილი. 1971 წანას თინა გასამართეს, პოლიციარიშ ჸვილუა ქეკადვეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. მარა ჯიხაშე ინტუ. უკულ კინ ოჭოფეს. მუხიკა ჯიხას 14 წანაშ გოძვენას ხედჷ. ჸათე პერიოდის თის კონწარო ოქცუდეს დო აწამენდეს. 1985 წანას, მუხიკა დო შხვა პოლიტიკური პატიმარეფი გადუდიშულეს. უკულიანი ბორჯის, ტუპამაროსიშ მაკათურეფქ აკიართიანეს მეკვარჩხანე ფართე ფრონტიშ წჷმმარინაფალეფიწკჷმა დო გაჭყეს ლეგალური პოლიტიკური პარტია ერუანული მაკათურობაშ ჸარაფი. ახალდუნარსხუა პარტიაშ დინახალე მუსიკაქ შანულამი პოპულარობა მიპალუ დო თიში ართ-ართი ლიდერი გინირთჷ.

1995 წანას მუხიკაქ გიშაგორილქ იჸუ ურუგვაიშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურო დო 2000 წანას ურუგვაიშ სენატიშ მაკათურო. ტაბარე ვასკესიშ ადმინისტრაციას, 2005-2008 წანეფს მუხიკას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 2009 წანას, ფართე ფრონტიშ კოალიციაქ მუხიკა ქჷმწარინუ პრეზიდენტობაშ კანდიდატო. 2009 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფიშ მაჟირა ტურს მუხიკაქ დამარცხჷ ურუგვაიშ ჸოფილი პრეზიდენტი ლუის ალბერტო ლაკალე.

მუხიკაშ მართუალაშ ბორჯის, ურუგვაიქ შანულამი ეკონომიკური წჷმოძინეფს მიოჭირინუ. მიძინჷ ქიანაშ ედპ-ქ, დერკჷ უმუშელობაქ, ქიმიძინჷ მინიმალური ხეშქირაქ. მუხიკაშ ადმინისტრაციაქ მანჯჷ შხვადოშხვა პროგრესული რეფორმეფი: აბორტიშ დეკრიმინალიზაცია, მარიხუანაშ ლეგალიზაცია, ართ სქესიანი კათაშ გურგინუაშ ლეგალიზაცია დო შხვა. 

მუხიკას ფშხირას მიშინუანდეს მუჭოთ მოსოფელიშ არძაშე უმოს ღარიბი პრეზიდენტის. თინა მუში ხეშქირათ ღარიბეფს დო მორჩილი მეწარმეეფს ოხვარუდჷ. ვარია თქუ ოფიციალური რეზიდენციას ხორინიშ გეშა დო მუში მორჩილი ჸუდეს ოხორანდჷ, მონტევიდეოშ გალეგანობას. მუხიკა რდჷ კაპიტალიზმიშ კონწარი კრიტიკოსი.

## ქოძირით თაშნეშე
* ურუგვაიშ პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1935
კატეგორია:ნაღურა 2025
კატეგორია:ურგვაალეფი
კატეგორია:ურაგვაალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ურუგვაიშ პრეზიდენტეფი
ვაუბჟიხი

**ვაუბჟიხი** ( ; ;  ვარ-და *Walmbrich*;  თაშნეშე ) — ნოღა პოვიატიშ ნებეფით პოლონეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე, თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდეს. ვაუბჟიხიშ პოვიატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფუ სავოევოდეშ ნანანოღა ვროცლავიშ ობჟათე-ბჟადალშე 70 კილომეტრიშ მეძენას დო ჩეხეთიშ რესპუბლიკაშ ხურგიშე — მეხოლაფირო 30 კილომეტრიშ მეძენას, წყარმალუ პეუჩნიცაშ წყარპიჯის. ნოღაშ ადმინისტრაციული ტერიტორიაშ ფართობი რე 85 კმ2, მახორობაშ მუდანობა — 110 000, ნამუშით სავოევოდეს მაჟირა უკაბეტაში ნოღა დო ქიანაშ 33-ა ნოღა რე.

ნამდგარდია ბორჯის ვაუბჟიხი რდჷ ქუანოშქერიშ მოპალუაშ დო ხერეჭუაშ კაბეტი ცენტრი სილეზიაშ უმენტაში ნორთწკჷმა ართო. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშე ნოღაქ უდუკილებუო ქუდოსკიდჷ დო უღჷ დინდარი ისტორიული არქიტექტურა; არძაშე ჩინებული ოქინაფუეფს შქას რე ქშონჟიშ ჯიხაზურგა, თუდოლენი სილეზიაშ უკაბეტაში ჯოხაზურგა დო სიკაბეტაშ მეჯინათ პოლონეთის მასუმა.

2015 წანას, ვაუბჟიხიქ ჩინებულო გჷნირთუ ორჩანიეთ ნთხორილი ნაცისტური ორქოშ მახინწალიშ გორუაშენ, ნამუშათ ვეგიგორჷნ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ვაუბჟიხიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* ვაუბჟიხიშ საინფორმაციო ვებ-ხასჷლა
* ვაუბჟიხიშ ურიული ჯარალუა Virtual Shtetl-ს
* Wałbrzych - Waldenburg, Borowieck (tylko w 1945) na portalu polska-org.pl 
* აბანობური ახალი ამბეეფიშ ვებ-ხასჷლა (პოლ.)

## სქოლიო

*
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდეშ ნოღეფი
კატეგორია:თუდოლენი სილეზიაშ ნოღეფი
კატეგორია:ჰოლოკოსტიშ აბანეფი პოლონეთის
ჟუსელინუ კუბიჩეკი

**ჟუსელინუ კუბიჩეკ დი ოლივეირა** (პორტ. Juscelino Kubitschek de Oliveira; დ. 12 ეკენია, 1902 — ღ. 22 მარაშინათუთა, 1976) — ბრაზილიარი პოლიტიკოსი, ბრაზილიაშ პრეზიდენტი 1956-1961 წანეფს.

## ბიოგრაფია
დებადჷ 1902 წანაშ 12 ეკენიას, მინას-ჟერაისიშ შტატიშ ნოღა დიამანტინას. ჟირი წანერი რდუნ თეშ მუმაქ დუღურჷ. ჟუსელინუ კუბიჩეკი გურაფულენდჷ დიამანტინაშ სემინარიას. 1920 წანას ოცხოვრებშა ბელუ-ორიზონტიშა გინილჷ. კუბიჩეკი გურაფულენდჷ მედიცინას მინას-ჟერაისიშ ფედერალური უნივერსიტეტის, ნამუთ 1927 წანას გათუ. 1930 წანას პარიზის რდჷ, სოდეთ უროლოგიაშ სპეციალური კურსეფს მიკმიშჷ. 1931 წანაშ ქირსეთუთას, კუბიჩეკიქ ოსურო ქიმიჸონჷ სარა ლემოსი, ნამუშე ართი ცირასქუა მარსია ჸუნდჷ. 1947 წანას ჟუსელინუქ დო სარაქ ქისქუალეს მარია ესტრელა. 

1930-იან წანეფიშე ჟუსელინუ კუბიჩეკის ხოლო ურთიართალა უღჷდჷ ბენედიტო ვალადარესიწკჷმა, ნამუთ შინელი დო გოლინიანი პოლიტიკოსი რდჷ. ვალადარესიქ კუბიჩეკი მუში შტაბიშ უნჩაშო ქუდარინუ. 1934 წანას, კუბიჩეკიქ გიშაგორილქ იჸუ ბრაზილიაშ დეპუტატეფიშ პალატაშ მაკათურო. მარა 1937 წანაშ ოურდუმე გჷნორთაშ უკულ, პოსტიქ დატებელქ აჸუ დო კინ სამედიცინო პრაქტიკას დართჷ. 1940 წანას, ვალადარესიქ კუბიჩეკი ქუდარინუ ნოღა ბელუ-ორიზონტიშ მერო. ჸათე პოსტი თის 1945 წანაშახ უკებუდჷ. 1951 წანას, კუბიჩეკიქ გინირთჷ მინას-ჟერაისიშ გუბერნატორო. გუბერნატორიშ პოსტის გერინაშ ბორჯის, თიქ დარსხუ ენერგო კომპანია CEMIG, წიმიჭყჷ შხვადოშხვა ინფრასტრუქტურული პროექტეფი დო ხე შეუნწყუ ინდუსტრიალიზაციაშ გოვითარაფას.

1954 წანას, ამშვპარტიული ალიანსიქ, კუბიჩეკი ქჷმწარინუ საპრეზიდენტო კანდიდატო. 1955 წანაშ გიშაგორუეფს თიქ მიპალუ ხონარეფიშ 36 % დო გემორძგუ. რახანს კუბიჩეკის ხონარეფიშ უმენტაშობა ვემუღებუნჷ, ოპოზიციური პარტიეფქ მინდომეფს გიშაგორუეფიშ შედეგეფიშ გაუქვაფა, მარა უშედეგეთ. კუბიჩეკიშ მართუალაშ ბორჯის, ბრაზილიაქ მიოჭირინუ შანულამი ეკონომიკურ-სოციალური წჷმოძინეფს დო პოლიტიკური სტაბილურობას. თიში ინიციატივათ ნანანოღა გეგნიღეს რიო-დე-ჟანეიროშე ბრაზილიაშა. პრეზიდენტიშ პოსტიშე ულაშ უკულ ხოლო კუბიჩეკი შანულამი პოლიტიკური ფიგურათ სქიდუდჷ. 1961 წანას, თიქ გიშაგორილქ იჸუ სენატორო დო ულამუდჷ მაკათურობა 1965 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მარა 1964 წანაშ ოურდუმე გინორთაშ უკულ, კუბიჩეკის შხვადოშხვა დანაშურეფი ქეკადვეს დო პოლიტიკური პროცესეფს მაკათურობაშ ნება ვემეჩეს. უკულიანი პერიოდის, თინა ცხოვრენდჷ ამერიკას დო ევროპას. 1967 წანას ბრაზილიაშა დირთჷ დო პოლიტიკური პროცესეფს კინ ქაკათჷ. ართი პერიოდის, კუბიჩეკი ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. გადუდიშულაფაშ უკულ ხოლო პოლიტიკას აქტიურო მონაწილენდჷ. ჟუსელინუ კუბიჩეკიქ ღურუ 1976 წანაშ 22 მარაშინათუთას, ავტოავარიას.

## ქოძირით თაშნეშე
* ბრაზილიაშ პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* Alexander, Robert J. (1991). Juscelino Kubitschek and the Development of Brazil. Athens, Ohio: Ohio University Center for International Studies.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1902
კატეგორია:ნაღურა 1976
კატეგორია:ბრაზილიარეფი
კატეგორია:ბრაზილიარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ბრაზილიაშ პრეზიდენტეფი
მუნაჩემეფიშ ანალიზი

**მუნაჩემეფიშ ანალიზი** — ინფორმაციაშ შაყარუაშ, დამუშებაშ, ანალიზიშ დო ინტერპრეტაციაშ პროცესი, ნამუშ შედეგო ართიანშე გინორთიშ მოღვენი მუნაჩემეფი გინმიქიმინჷნა თებული სახეშ საინფორმაციო პროტუქტო – ანალიტიკური დოკუმენტი.

## ლიტერატურა
*
*
*Tabachnick, B.G. & Fidell, L.S. (2007). Chapter 4: Cleaning up your act. Screening data prior to analysis. In B.G. Tabachnick & L.S. Fidell (Eds.), Using Multivariate Statistics, Fifth Edition (pp.&nbsp;60–116). Boston: Pearson Education, Inc. / Allyn and Bacon.


კატეგორია:მუნაჩემეფიშ დამუშება
კატეგორია:მენცარული მეთოდი
კატეგორია:მუნაჩემეფიშ გამაგალა
ჸორჭუკი

**ჸორჭუკი** () — ჭუკიშობურეფიშ ფანიაშ მაღირღონალეფიშ რანწკიშ ჩხოლარი. უღჷ რსხულიშ სიგჷნძა 10-30 სმ, ქამი ქერცათ ფორილი კუდელი, წუმოგჷნძარებული ნიჩვი, კაბეტი ჸუჯეფი. გვარს 68 კოსმოპოლიტური გვარობა რე. თინეფშე კანკალე, კერძოთ, შქირუ ჸორჭუკი (Rattus norvegicus), ნანდული სინანთროპი რე დო ადამიანიშ მოხვარაშ უმუშო ხე ედომუშამი მოსოფელს. საქორთუოს ფართას რე მოდვალირი უჩა ჸორჭუკი დო შქირუ ჸორჭუკი. ადამიერიშ ხორუეფიშ მოხ ჸორჭუკეფი აფხვადჷნა ორთაშობური პიჯალეფსჷთ. წანმოწანას 3-4-შა იმიარებჷნა. ხანს 5-15 ერჩქის, ნამუეფჷთ 3-4 თუთაშ ხანს იჭყანა გამიარებას. ანდამაჭკომუეფი რენა. გინმუღუნა ანდანერი ინფექციური ლახარა დო ჰელმინთეფი. თინეფს ირდიხას ობურჯჷნა დო სპუნა.

## ქოძირით თაშნეშე
* სინანთროპული ორგანიზმეფი
* დერატიზაცია

## ლიტერატურა

კატეგორია:ჭუკიშობურეფი
ჭუკიშობურეფი

**ჭუკიშობურეფი** () — ბჟაშუმუეფიშ ფანიაშ ჩხოლარი მაღირღონალეფიშ რანწკიშე. უღჷნა 5-50 სმ სიგჷნძაშ რსხული. მოდვალირი რენა ირდიხას, უმენტაშობა ხე ტროპიკულ დო სუბტროპიკულ ტყალეფს. ამერიკაშა ადამიერქ მიშეჸონუ. კანკალე სინანთროპული ჩხოლარი რე (ჸუდეშ ჭუკი, კანკალე ჸორჭუკი). აქტიური რენა სერით, უმენტაშობა მითოხე ომანეს. დოხორელი აბანეფს ნთელი წანაშ გოძვენას იმიარებჷნა, მაკეობაშ განწეობა 18-25 დღა; ხანა 2-10 ჭუკის. გამიარებას იჭყანა 1,5-3 თუთაშ ხანშე. ჭკომჷნა ცანარეფს, კანკალეშა ჩხოლარეფსჷთ. ჭუკიშობურეფიშ უმენტაშობა გავალს მეთმიორინუანს ოკათე მეურნობას. კანკალეს ადამიერიშ დო ჸუდეშ ორინჯიშ ინფექციური დო ინვაზიური ლახარეფი გინმუღუ. *სააწმარენჯო მანჯებეფი:*მექანიკური, ქიმიური დო ბაქტერიოლოგიური მეშქაშობეფი.

## ლიტერატურა

*
ღვაბა

**ღვაბა**, *ხვატარი* () — ჭანდი მანგსუამეფიშ რანწკიშე. რსხულიშ სიგჷნძა 3,5-5 სმ-შახ ონჭუ. ხე დიხას. ღვაბა ანდაჭკომუ ჭანდი რე, გავალს მეთმიორინუანს დახე არძა ჩანარს, უმენტაშო ორტვინობაშ დო ბაღიშ კულტურეფიშ დიხაშგიმენი ნორთეფს. საქორთუოს ირდიხას ხე. ანდათ ხე ოწყარალი ნოკვეთეფს, წყარონტირუეფიშ წყარპიჯეფს, ოტიბაშეეფს დო ონერგეეფს. 

თიში მეხჷ გმირინუანა ბურჯაფიშ აგროტექნიკურ დო ქიმიურ მეშქაშობეფს. აგროტექნიკური მეშქაშობეფშე ეიოშინალი რე მარქვალიშ ოგვაჯეეფიშ აკორცუაფა-ეშაჸოთამა, ოწოფალი ნტხოლიეფიშ მონწყუალა. ქიმიური მეშქაშობეფშე ჯგირ შედეგის ირზენს ტასუა-რგუალაშახ 10-12 დღათ უწოხოლე შხამილი მატყურაფალი მასალაშ მიშაღალა დიხაშა.

## ლიტერატურა

კატეგორია:ღვაბაშობურეფი
კატეგორია:მანგსუამეფი
კატეგორია:ევრაზიაშ ჭანდეფი
კატეგორია:აფრიკაშ ჭანდეფი
მუნტური

[thumb|300px|[მაქაონიშ მუნტური]]
[thumb|300px|[კაბეტი გარპია|კაბეტი გარპიაშ მუნტური]]
[thumb|300px|[ღურელდუდამი (ფარფალია)|ღურელდუდამიშ მუნტური]]
**მუნტური**, **კიტუ**, **კჷტუ** — ფარფალიაშ მუნტურული (ლარვული) სტადია, ნამუთ ინტენსიურო ჭკომუნს დო იკეთენს იზორუეს გეჸვენჯი გოვითარაფაშო. რსხულს ღვენჭკიშნერი ფორმა უღჷ, პიჯიშ აპარატი — ქვერქუ. უღჷ კიდირიშ 3 ჭკობა დო 8 ჭკობა „ტყურელე“ კუჩხი, აბრეშუმიშ მართუ ჯარკვალეფი, ნამუეფიშ სეკრეტი ჰაეერიშ მოხვალამაშის აბრეშუმიშ ძაფო გჷნმირთუ. კანკალე მუნტური მანებელი რე. ჯაპიშ, ჭყონიშ დო კანკალე შხვა აბრეშუმგემართუშ მუნტურიშ დომფალა ანდაღებულ მეკონს წჷმარინუანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* მუნტურეფიშ სურათეფი *Insecta.pro-ს*
* Images from ''Chronologischer Raupenkalender, oder, Naturgeschichte der europäischen Raupen'' (1837)
* Larva Locomotion: A Closer Look — video clips showing how monarch larvae walk
* More video clips from nature
* 3-D animation ''Papilio polyxenes'' larvae walking
* UK moths.Life cycle images

კატეგორია:ონტოგენეზი
კატეგორია:ლარვეფი
კატეგორია:ენტომოლოგია
კატეგორია:ფარფალიეფი
მუნაფური გუმოკოროცხუეფი

thumb|მუნაფური გუმოკოროცხუაშ მეტაფორა: რშვილირი ელემენტეფიშ ბუნას, ნამუთ სერვისის უნარღელჸვენან, მახვარებუეფი ვახვილჷნა ინდივიდუალურო გინოწურაფას ვარ-და მართუას; თეშ მანგიორო, ნთელი პროვაიდერიშით გამაგელი აპარატურაშ დო პროგრამული უნარღელჸუაშ ნაკორობა შილებე წიმიბრინუათ, მუჭოთ ამორფული მუნაფა.

**მუნაფური გუმოკოროცხუეფი** () — გუმაკოროცხალ სიჸონიერეეფწკჷმა *მოთხირით ჭირინაფაშ* მოდელი, ნამუშით მახვარებუს, სისტემაშ მონწყილობას უშელო ინოკათაფაშ უმუშო, რშვილიშ გიმორინაფათ ჭირინაფა მიაჩამუ კომპიუტერულ რესურსეფშა (სერვერეფი, მუნაჩემეფიშ ოჩუაშეეფი, აპლიკაციეფი, სერვისეფი დო შვა) უჭიჭაში დჷნახარჯეფით დო ბორჯიშ უკუნტაში მუნაკვათის. სმება „მუნაფური გუმოკოროცხუეფი“ თარო გჷმირინუაფუ თიჯგურა მუნაჩემეფიშ ცენტრეფიშ ეიოჭარალო, ნამუეფშათ ჭირინაფა ანდა მახვარებუს უღჷ ინტერნეტიშ მეშქაშობათ. ასეშო რინელი კაბეტი მუნაფეფიშ უმენტაშობაშ ფუნქციეფი გინორთილი აფჷნა ანდა გეოგრაფიულ ორენშა ცენტრალური სერვერეფშე. თიმ შვანეფს, მუჟანსჷთ მახვარებუწკჷმა რსხუ ელაზჷმაფათ ხოლოს რენ, მუნაფა შილებე მოხურგე სერვერო ისხუნუაფუდასჷნ.

გიმორინაფაშჸურე, მუნაფა შილებე ხემიოლუს რდას ხვალენ ართი ორგანიზაციაშ ფარგანეფს (კერზო მუნაფა), ანდა ორგანიზაციაშო (ართამი მუნაფა), ვარ-და ჟირხოლოშ კომბინაცია (ჰიბრიდული მუნაფა).

## ლიტერატურა
*  
* 

## რესურსეფი ინტერნეტშის

*მუნაფური გუმოკოროცხუეფიშ გოსხუნუა
რამსეს III

**უსერმატრე მერიამონ რამსეს III** — ეგვიპტეშ ფარაონი, მაეჩა დინასტიაშ რანწკით მაჟირა წჷმმარინაფალი. ნამთინე მენცარეფი თიში მართუალას ათარიღენა ჯვ. წ. 1186-1155 წანეფით. რამსესიქ დამარცხჷ ლიბიარეფი, ნამუეფქჷთ ნილოსიშ დელტაშა გემშეჭკირეს. თაშნეშე, რამსესიქ წჷმოძინელი დოთხილუ ეგვიპტე ზუღაშ კათეფიშ მიშაჭკირუეფიშე. რამსესიქ გამანგარჷ სანძღოეფი, ეიოგჷ უდიდაში ოხვამე დო დოხორე (მედინეტ ჰაბუ). რამსესიქ ოურდუმე კამპანიეფით, ტოტალური კოლაფსი ეუჩილითუ ქიანას, მარა ეგვიპტექ იშენ შანულამო დედაღარჷ. დოხ. ჯვ. წ. 1155 წანას, რამსესიშ ალმასქუქ ტიაქ დო სქუაქ პენტავერქ ქუდახუეს დო დოჸვილეს რამსესი. მერჩქინელი რე ნამდა რამსეს III ეგვიპტეშ ახალი ომაფეშ ეკონია ნძალიერი მამართალი რდჷ.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ეგვიპტეშ ფარაონეფი
კატეგორია:ეგვიპტეშ მაეჩა დინასტია
კატეგორია:ნაჸვილა ფარაონეფი
კაროლ ნავროცკი

**კაროლ ტადეუშ ნავროცკი** ( ; დ. 3 მელახი, 1983, გდანსკი, პოლონეთი) — პოლონარი ისტორიკოსი დო პოლიტიკოსი,  პოლონეთიშ პრეზიდენტი 2025 წანაშ 6 მარაშინათუთაშე. 2021 წანაშე დუდენს ერუანული შვენაშ ინსტიტუტის. თაშნეშე 2017-2021 წანეფს, გდანსკიშ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ მუზეუმიშ დირექტორი რდჷ.

ნავროცკიშ რკვიება ფოკუსირებული რე პოლონეთის ანტიკომუნისტურ ოპოზიციაშა, პოლონეთიშ ოკათე რესპუბლიკას ორგანიზებულ დჷნაშებუეფშე დო სპორტიშ ისტორიაშე. 2024 წანაშ ფურთუთას, ქაკათ რუსეთიშ ფედერაციშით ზისხირიშ სამართალიშ გებრალებათ მოგორაფილი პიჯეფშ ერკებულს, ნამუთ მერსხილი რე 1944-1989 წანეფს პოლონეთიშ ტერიტორიას ჭითა არმიაშ ჸოფაშ ემაშანალი ძეგლეფიშ ჩათხინაფაშ ქიმინჯეფწკჷმა. 2024 წანაშ 24 გერგობათუთას, ნავროცკიქ გეგმიცხადჷ პარტია სამართალი დო სამართალიანობაშით (PiS), მუჭოთ ზოხორინელი კანდიდატი 2025 წანაშ პოლონეთიშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფშო.

ნავროცკიშ კამპანიაშ პლატფორმა ეჭარილი რე, მუჭოთ „პატრიოტული, პრო-ქირსიანული, პრო-ნატო დო დონალდ ტრამპიშ მოხუჯე“. თინა კულტურულო კონსერვატიული მეჯინეფიშ მოხუჯე რე. ნავროცკი ხუჯის უკინანს პოლონეთიშ კათოლიკურ ოხვამეშ დო პოლონეთიშ თარობაშ შქას მეჭედელი ურთიართობეფიშ ალატებას, აბორტიშ ფართო კრიმინალიზაციას დო აწურე ართსქესამეფიშ გურგინუას ვარ-და ომენოღალე რსხუეფიშ ლეგალიზაციას, მიოწურუანს კათოლიკურ სექსუალურ ეთიკაშა. გეოპოლიტიკურო, ხუჯის უკინანს პოლონეთიშ ამერიკაშ აკოართოიანაფილი შტატეფწკჷმა დო ნატოწკჷმა რსხუეფიშ გეჸვენჯი გაჭყანიერებას დო აწურე ევროპულ ინტეგრაციას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*2025 წანაშ საპრეზიდენტო კამპანიაშ ხასჷლა
*2025 წანაშ საპრეზიდენტო კამპანიაშ ონლაინ მაღაზია

## კომენტარეფი


## სქოლიო

კატეგორია:პოლონარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:პოლონარი ისტორიკოსეფი
კატეგორია:პოლონეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:პოლონარი ანტიკომუნისტეფი
კატეგორია:პოლონარი ჭარუეფი
გლივიცე

**გლივიცე** ( ; ; )) — ნოღა პოვიატიშ ნებეფით პოლონეთიშ ობჟათეშე, ჟიმოლენი სილეზიაშ რეგიონს. იდვალუაფუ სილეზიაშ ეშქეთის, წყარმალუ კუოდნიცაშ (ოდრაშ ნადუ) წყარპიჯის. ნოღა იდვალუაფუ სილეზიაშ სავოევოდეშ ადმინისტრაციული ცენტრი კატოვიცეშ ბჟადალშე, 25 კილომეტრიშ მეძენას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Um.gliwice.pl 
* გლივიცეშ ურიული ჯარალუა  Virtual Shtetl-ის
* Polsl.pl 
* Gliwice.pl 
* Gliwice.com 
* Gliwice.zobacz.slask.pl 
* Forumgliwice.com 
* Gliwice.info.pl 
* Aegee-gliwice.org , შარალუაშ გემაწურაფალი

*
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:სილეზიაშ სავოევოდეშ ნოღეფი
კატეგორია:სილეზიაშ ნოღეფი
კატეგორია:ჟილენი სილეზია
კატეგორია:ჰოლოკოსტიშ აბანეფი პოლონეთის
ხეოფსი

**ხეოფსი**, *ხუფუ* (ღ. დოხ. ჯვ. წ. 2566) — ეგვიპტეშ ფარაონი, მაანთხა დინასტიაშ რანწკით მაჟირა წჷმმარინაფალი. ეიოგჷ გიზაშ კაბეტი პირამიდა, ნამუთ მოსოფელიშ შკვითი სამანცარობაშე ართ-ართი რე. 

## ქოძირით თაშნეშე
* ხეოფსიშ პირამიდა

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ეგვიპტეშ ფარაონეფი
კატეგორია:ჯვეში ეგვიპტე
დიოგუ კოშტა

**დიოგუ მეირელიშ და კოშტა** (; დ. 19 ეკენია, 1999) — პორტუგალიარი მობურთე, ოკუჩხბურთე კლუბი „პორტუშ“ დო პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მეკარე. 2022 წანაშ მოსოფელიშ დო 2024 წანაშ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატეფიშ მაკათური.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* პროფილი ვებ-ხასჷლას ZeroZero

კატეგორია:პორტუგალაიშ მობურთეეფი
კატეგორია:პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი (21 წანაშახ)
კატეგორია:პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი
კატეგორია:ევროპაშ 17-წანამეფშა კუჩხბურთიშ ჩემპიონეფი
კატეგორია:ევროპაშ 19-წანამეფშა კუჩხბურთიშ ჩემპიონეფი
კატეგორია:ოკ პორტუშ მობურთეეფი
კატეგორია:ოკ პორტუ B მობურთეეფი
რუსეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

**[[რუსეთიშ პრეზიდენტი]]** რე რუსეთიშ ფედერაციაშ სახენწჷფო ხეშუულებაშ უმაღალაში პიჯი. თე პოსტიშ დუმაკინე რე რუსეთიშ ფედერაციაშ სახენწჷფოშ მადუდე დო სახენწჷფო სხუნუს ფორმალურო უნჯღვერს, თაშნეშე რუსეთიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ ცხენენჯმადუდე რე. პოსტიქ მიშაღალირქ იჸუ 1918 წანას, ფურთუთაშ რევოლუციაშ უკული, ასეიანი პოსტიქ გორჩქინდჷ 1991 წანაშ რეფერენდუმიშ უკული. სხუნუეფიშ რსხუშ ბორჯის, რუსეთის *[[დე იურე]]* დუდენდეს კოლექტიური ორგანოეფი, მუჭომით რდჷ ედომუშამი რუსეთიშ ცენტრალური ემაჸონაფალი კომიტეტი დო უმაღალაში სხუნუშ პრეზიდიუმი, ანდანე გამაგალაშ სხუნუური თეორია ვარებულენდჷ პრეზიდენტიშ პოსტიშ უციობას. 1990 წანას გენშეღეს სხუნუეფიშ რსხუშ პრეზიდენტიშ პოსტი, მიხეილ გორბაჩოვიშით სხუნუეფიშ რსხუშ ართპარტიული კომუნისტური სახენწჷფოშ უმწუძინუ რეფორმეფიშ ბორჯის. გორბაჩოვი სხუნუეფიშ პირველი დო ეკონია პრეზიდენტი რდჷ. თიში მოღალობა ეიშანუაფუდჷ რუსეთწკჷმა დო სსრრ-შ შხვა რესპუბლიკეფწკჷმა სამართლებური დო პოლიტიკური აწორინაფეფით, ნამუქჷთ 1991 წანას, საბოლათ თინეფიშ რსული ზოხორინალა გჷმიჭანუ.

## პრეზიდენტეფი

## თაშნეშე ქოძირით
* რუსეთიშ პრეზიდენტი
** რუსეთიშ მონარქეფიშ ერკებული (1917 წანაშახ)
** რუსეთიშ სახენწჷფოშ მადუდეეფიშ ერკებული (1917 წანაშე)
* რუსეთიშ პოლიტიკა
* რუსეთიშ თარობა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* რუსეთიშ ცენტრალური ბანკი
* რუსეთიშ ენერგეტიკაშ სტატისტიკა ენერგეტიკაშ ინფორმაციული ადმინისტრაციაშე
* ფედერალური სხუნუ — პარლამენტიშ ჟილენი პალატაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
## კომენტარეფი


## სქოლიო

*ერკებული
რუსეთი
პრეზიდენტეფი
ბერნარდუ სილვა

**ბერნარდუ მოტა ვეიგა დე კარვალიუ ი სილვა** (, ; დ. 10 მარაშინათუთა, 1994, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალია მობურთე,  ოკუჩხბურთე კლუბი „მანჩესტერ სიტიშ“ დო პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე. მოსოფელიშ 2 (2018 დო 2022) დო ევროპაშ 2 ჩემპიონატეფიშ (2020 დო 2024) მაკათური.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მობურთეშ პროფილი „მანჩესტერ სიტიშ“ ოფიციალურ ვებ-ხასჷლას

კატეგორია:პორტუგალიაშ მობურთეეფი
კატეგორია:პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი (21 წანაშახ)
კატეგორია:პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი
კატეგორია:ოკ ბენფიკა ლისაბონიშ მობურთეეფი
კატეგორია:ოკ მონაკოშ მობურთეეფი
კატეგორია:ოკ მანჩესტერ სიტიშ მობურთეეფი
ანდრიუ ტეითი

ანდრიუ ტეითი ბრიტანულ-ამერიკელი ყოფილი კიკბოქსინგის ჩემპიონი და ბიზნესმენი არის, რომელიც ფართოდ ცნობილია როგორც თანამედროვე მანოსფეროს შექმნისა და პოპულარიზაციის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი ფიგურა. სოციალური მედიის და ონლაინ კურსების საშუალებით მან დიდი აუდიტორია დააფიქსირა, როცა პროპაგანდირებდა იდეებს მამაკაცურ თავდაჯერებაზე, თვითგანვითარებაზე, ფინანსურ დამოუკიდებლობაზე და ტრადიციულ მამრობით როლებზე. ტეიტის თამამი, შეუდარებელი სტილი მას მნიშვნელოვანი ხმა ხდის მამაკაცობისა და მამაკაცთა საკითხების თანამედროვეობაში განხილვაში.
ბეთ ბერსი

**ბეთ ბერსი** (; დ. 26 ქირსეთუთა, 1985, ლანკასტერი, პენსილვანია, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტისი
*
*
*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1985
ისლამური რესპუბლიკა

thumb|300px|მოსოფელიშ ისლამური რესპუბლიკეფი
ტერმინი **„ისლამური რესპუბლიკა“** შხვადოშხვანერო გჷმირინუაფუდჷ. კანკალე მუსლიმი რელიგიური ლიდერი თე ტერმინს გჷმირინუანდუ ისლამური თეოკრატიული სახენწჷფოშ გამაგალაშ ფორმაშ ეიოშანალო, სოდე უნარღელჸუნელი დო თხილერი რე შარიათი ვარ-და კანონეფი, ნამუეფჷთ დოჸუნა შარიათის დო ვაწჷმარინუანა მონარქიას. თე ტერმინი თაშნეშე გჷმირნუაფუდჷ თიჯგუარა სუვერენული სახენწჷფოშ ეიოშანალო, ნამუთ კომპრომისულ პოზიციას იკენდჷ ისლამური სახალიფოშ დო სეკულარულ რესპუბლიკას შქას — ვართ ისლამური მონარქია დო ვართ სეკულარული რესპუბლიკა. თე ტერმინი შხვა შვანეფს გჷმირინუაფუ უბრალოთ მუჭოთ კულტურული დუდიდენტობაშ სიმბოლო.

თაშნეშე რე რანწკი სახენწჷფო, სოდე ისლამი რე სახენწჷფო რელიგია დო ნამუეფჷთ (ნორთობურო იშენი) იგამაგებჷნა ისლამური კანონეფით, მარა არძა ოფიციალური ჯოხოდვალეფს უღჷნა ხვალე სმება „რესპუბლიკა“ დო ვართ „ისლამური რესპუბლიკა“ — თეშ სამანგეფი რე ერაყი, იემენი დო მალდივიშ რესპუბლიკა. შარიათიშ კონწარი კანონეფიშ შხვა მოხუჯეეფი (სამანგათ, თალიბანი) ისხუნუანა ჯოხოდვალას „ისლამური საამირო“, ანდანე საამიროეფი რჩქვანელობური მოლინა რდეს ისლამიშ ისროტიაშ ედომუშამი განწეობას, სმება „რესპუბლიკა“ ბჟადალური გოჭყაფაში რე, მოურს რომაული (ლათინურშე res publica — „ჯარალობური საქმე“), ნამუთ მიოწურუანს, ნამჷ-და „უჟინაში ხემანჭუაფა კათაშ დო თინეფიშ გიშაგორილი წჷმმარინაფალეფიშ ხეს რენ“ ალაჰიშ ვარ-და შარიათიშ კანონეფიშ დოჸუნალაშ მოშინუაშ უნუშო.

2022 წანაშ დგომარობათ, ტერმინი „ისლამური რესპულიკა“ გჷმირინუაფუ სუმი სახენწჷფოშ ოფიციალური ჯოხოდვალას — ირანს, პაკისტანს დო მავრიტანიას. პაკისტანქ მიღჷ ჯოხოდვალა „ისლამური რესპუბლიკა“ 1956 წანაშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, მავრიტანიაქ — 1958 წანაშ 28 გერგობათუთას, ირანქ — 1979 წანაშ ისლამური რევოლუციაშ უკული, მუჟანსჷთ გექთახუეს ფეჰლევიანეფიშ დინასტია დო გაუქვეს მონარქიან. მოგვენი ჯოხოდვალეფიშ უმკუჯინალო, სუმხოლო ქიანას ართიანშე უღჷნა გინორთი პოლიტიკური სისტემას დო კანონეფს. ირანი დო მავრიტანია რენა რელიგიური თეოკრატიული სახენწჷფოეფი. 1956 წანას, პაკისტანქ მირჷ თე ჯოხოდვალა, დიო ხოლო, სოიშახ ისლამი სახენწჷფო რელიგიათ გჷმიცხადებუდჷნ, ნამუჷთ მოხვადჷ 1973 წანაშ კონსტიტუციაშ მეღებაშის.

ირანი ოფიციალურო გჷმირინუანს ედომუშამი ჯოხოდვალას სახენწჷფო ნინალაშ დო ორგანიზაციაშ არძა ჯოხოეფს (სამანგათ, ირანაიშ ისლამური რესპუბლიკაშ არმია ვარ-და ირანიაშ ისლამური რესპუბლიაკშ ხონარი); პაკისტანშე გინორთი (პაკისტანიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი დო პაკისტანიშ სატელევიზიო კორპორაცია). თაშნეშე, შხვა ქიანეფწკჷმა გინორთი, ირანი გჷმირინუანს აბრევიატურას IRI (**ი**სლამური **რ**ესპუბლიკა **ი**რანი), მუჭოთ ოფიციალური ჯოხოდვალაშ კუნტა ფორმას.

## ქიანაშ მეჯინათ

## ჸოფირი ისლამური რესპუბლიკეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ისლამი დო პოლიტიკა დეკანი პიტერ კროგიშ გალენური ურთიართობეფიშ ცირფული არქივიშე
* ირანიშ კონსტიტუცია ინგლისურ ნინაშა ვაოფიციალური ნათანგათ რე ბერნიშ უნივერისტეტის, შვეიცარიას (ჯგირი რეზიუმეთ)

## სქოლიო
ბალისტიკური რაკეტა

thumb|ააშ-იშ ბალისტიკური რაკეტა „სერჟანტი“
**ბალისტიკური რაკეტა** — ბალისტიკური ტრაექტორიათ მაფურინე რაკეტა. სუამი რაკეტაშე გინორთი, ბალისტიკური რაკეტას ვა უღჷ მაღელი ჟინპიჯი, ნამუშ დოშანაფა რე ატმოსფეროს ფურინუაშ ბორჯის აეროდინამიკური ემაკინე ნძალფიშ გოჭყაფა. აეროდინამიკური ჸონიერობაშ უნარღელჸუაშო თის მინშა სტაბილიზატორეფს უკეთენა. ბალისტიკური რაკეტეფს ორხველჷნა შხვადოშხვა ტიპიშ ობურჯაფე (თინეფს შქას კონტინენტეფოშქაშე) რაკეტეფი, რაკეტა-მახინწალეფი დო კოსმოსური რაკეტეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ბალისტიკური რაკეტა 

*
კატეგორია:რაკეტეფი
ლილი რეინჰარტი

**ლილი პაულინა რეინჰარტი** (Lili Pauline Reinhart; დ. 13 ეკენია, 1996, კლივლენდი, ოჰაიო, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*
*
*

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1996
ირან-ისრაელიშ ლჷმა

**ირან-ისრაელიშ ლჷმა** — 2025 წანაშ 13 მანგიშ მოგოთანეს, ისრაელიშით დოჭყაფილი ფართომასშტაბური გენთხაფური ოპერაცია ირანიშ მუზმარენი რაიონს მადვალუ ოღანკეეფიშ მეხჷ, კოდური ჯოხოდვალათ **„ჟინმალუ ნჯილო“**. ისრაელიშ დუდთხილუაშ ნძალებიშ დო „მოსადიშით“ მანჯებული გენთხაფეფი მეწურაფილი რდჷ გვირზილური დო ოურდუმე ობიექტეფიშ დო მაღალი პოსტიშ პიჯეფიშ კერზო რეზიდენციეფშა, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ თარი გვირზილური ობიექტეფიშ დაღამაკება დო ირანიშ უმაღალაში ოურდუმე ხემანჯღვერალაშ ლიკვიდაცია. თენა ირანშა ირან-ერაყიშ ლჷმაშ უკული არძაშე მასშტაბური გენთხაფა რდჷ.

გენთხაფაშახ მუსხირენი თუთაშ კინოხ, ირანი დო ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი ახალ გვირზილურ აპიჯალაშე მორაგადეფს მანჯენდეს თიშ უკული, მუთ ააშ-იშ პრეზიდენტი დონალდ ტრამპიქ მუში პრეზიდენტალაშ პირველი ხანიშ ბორჯის გეგშეჸონუ ააშ ართოიანი ირიშმაკათური ქიმინუაშ გეგმაშენ. ასე ირანი ურანს 60%-იან ხვარჭალშახ ადინდარენს, ნამუთ ანჯარიშ ოკეთებელო მოღე დონეს მეთმიაკონუ დო უმოსო თეხანური ცენტრიფუგეფიშ გერინაფათ აბიწორენს გვირზილური წუმოძინას. ანალიტიკოსეფიშ არზით, თე აქტივობეფი ბრელით უმოსი რე ირნერი საეგებიო ომენოღალო ღანკეფიშოთ. გენთხაფაშახ ართი დღათ კინოხ, ატომური ენერგიაშ ერეფოშქაშე სააგენტოქ (IAEA) 20 წანაშ განწეხანს, პირველო ირანს გვირზილური გამამინჯალეფიშ აკორცუაფა ქეკიაბრალუ. ირანქ ოგამეთ გოდინდარაფაშ ახალი ობიექტიშ გონწყუმაშ გეშა გაცხადჷ დო თეხანური ცენტრიფუგეფიშ გერინაფა ქჷდიჭყუ.

ისრაელიშ ოპერაციაშ დოჭყაფაშ უკული, ბუთქაფეფქ დეფიქსირჷ თეირანს, თინეფს შქას ოურდუმე ბაზეფწკჷმა დო მაღალი რანგიშ ოურდუმე მადუდეეფიშ ხორუეფიშ განობეფს. მაძირუეფი ეთმეჭარუნდეს ქვერსემი დაჩხირს დო გომაჟირელი ბუთქაფეფს. თაშნეშე ბუთქაფეფქ მოხვადჷ ნათანზის, ისპაჰანიშ პროვინციას, სოდე ქიანაშ ართ-ართი არძაშე კრიტიკული, შაჰიდ აჰმადი როშანიშ გვირზილური ობიექტი იდვალუაფუნ. ისრაელიშ ოღანკეთ თაშნეშე გჷნირთეს ხონდაბიშ დო ხორამაბადიშ გვირზილური ობიექტეფქ. გენთხაფეფიშ შედეგო ირანიშ რევოლუციური გვარდიაშ მადუდე ჰოსეინ სალამქ დოღურჷ. ისრაელიშ დუდთხილუაშ ნძალეფქ თაშნეშე გაცხადეს, ნამჷ—და გენთხაფეფიშ ბორჯის ირანიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ შტაბიშ უნჩაში, გენერალ-მაიორი მოჰამედ ბაგერიქჷთ დოღურჷნ. ირანიშ სახენწჷფო მედიაშ ჩინებათ, თაშნეშე დოღურეს გვირზილური მენცარეფი ფერეიდუნ აბასიქ დო მოჰამედ მეჰდი თეჰრანჩიქ. გენთხაფეფიშ შედეგო დოღურეს მუჭოთ ირანალი ოურდუმე მაინალეეფქ, თაშნეშე ირანალი თინჩალი მენმოღალეეფქ. დაღამაკებული ნოდგჷმეფს შქას რე გვირზილური ობიექტები, ოურდუმე ობიექტეფი დო ოხორუე ტერიტორიეფი. გენთხაფეფქ ონდღეს მიახალჷ, გეძნელი მეგამეფიშ გეშა ინფორმაციაქ გიბჟინჷ თავრიზიშ აეროპორტწკჷმა დო ნათანზიშ გვირზილური ობიექტწკჷმა.

## კომენტარეფი


## სქოლიო
ირანიშ ეთნიკური ბუნეფი

ირანიშ მახორობაშ უმენტაშობას (მეხოლაფირო 80%) აკმადგინანა ირანალი კათეფი. თე კატოეგორიას უკაბეტაში კათა რენა სპარსალეფი, ნამუეფშა თარო უჯოხონა ფარსეფი (ირანიშ მახორობაშ 61%-ის აკმადგინანა) დო ქურთეფი (ირანიშ მახორობაშ 10%-ის აკმადგინანა), ნამუეფსჷთ გეთმიაძინჷნა შხვა კათეფით, სემნანეფი, ხორასანალი ქურთეფი, ლურესტანეფი, ხორასანალი ბელუჯეფი, გილაკეფი, ლაკეფი, მაზანდარალეფი, ლურეფი, თათეფი, თალიშეფი დო ბელუჯეფი.

თურქულნინამი კათეფი შანულამი უჭიჭაშობას წჷმარინუანა, დოხოლაფირო 18–19%, თეწკჷმა უკაბეტაში ბუნას აკმადგინანა აზერბაიჯანალეფი, ნამუეფჷთ ირანს მაჟირა უკაბეტაში ეთნიკური ბუნა რენა. შხვა თურქულნინამ კათეფი რე: თურქმენეფი, აფშარეფი, ქაშქაიეფი, ხორასანალი თურქეფი, შაჰსევენეფი, ხალაჯეფი დო ყაზახეფი.

## სქოლიო


კატეგორია:თხოზინი ირანს
ხაიმ ვაიცმანი

**ხაიმ აზრიელ ვაიცმანი** (ურ. חיים עזריאל ויצמן‎, მენცარული ნახანდეფს **ჩარლზ ვაიცმანი** (; დ. 27 გერგობათუთა, 1874 — ღ. 9 გერგობათუთა, 1952) — ისრაელიშ სახენწჷფო დო პოლიტიკური მოღალე, მენცარ ბიოქიმიკოსი, ისრაელიშ სახენწჷფოშ პირველი პრეზიდენტი (1948—1952), სიონისტი ლიდერი, სიონისტური ორგანიზაციაშ მადუდე (1921—1931, 1935—1946). გითმარკვიე ინსტიტუტიშ დჷმარსხუაფალი, ნამუსჷთ ასე თიში ჯოხო უღჷ. ისრაელიშ მაშკვითა პრეზიდენტი ეზერ ვაიცმანიშ ბიძი.

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1874
კატეგორია:ნაღურა 1952
კატეგორია:XX ოშწანურაშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ გამაგეეფი
კატეგორია:ისრაელიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:კაბეტი ბრიტანეთიშ ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ისრაელიშ ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ურია მენცარეფი
კატეგორია:ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ბელარუსიშ აშქენაზი ურიეფი
კატეგორია:ბრიტანეთიშ აშქენაზი ურიეფი
კატეგორია:ისრაელიშ აშქენაზი ურიეფი
კატეგორია:ურია ქიმიკოსეფი
კატეგორია:რუსი სიონისტეფი
იცხაკ ბენ-ცვი

**იცხაკ ბენ-ცვი** (ურ. יִצְחָק בֶּן־צְבִי, დაბადებაშ ჯოხო **ისააკ შიმშილევიჩი**, დ. 24 გერგობათუთა, 1884 — ღ. 23 პირელი, 1963) — ისრაელარი ისტორიკოსი, ეთნოლოგი, პოლიტიკოსი, სიონისტი, ისრაელიშ პრეზიდენტი 1952-1963 წანეფს.

კატეგორია:ურიეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1884
კატეგორია:ნაღურა 1952
კატეგორია:ისრაელიშ პრეზიდენტეფი
ზალმან შაზარი

**ზალმან შაზარი** (ურ. זלמן שזר, დ. 24 გერგობათუთა, 1885 — ღ. 5 გჷმათუთა, 1974) — ისრაელარი პოლიტიკოსი, ჭარუ დო პოეტი, ისრაელიშ პრეზიდენტი ჟირი ვადათ, 1963-1973 წანეფს.

დებადჷ ნოღა მირს (თეხანური ბელარუსი), რუსეთიშ იმპერიას. ნინალენდჷ რუსეთიშ იმპერიაშ აკოანჯარაფილი ნძალეფს. 1924 წანაშე პალესტინაშ ცხოვრენდჷ. მუშენდჷ ჟურნალისტო დო აქტიურო მონაწილენდჷ პოლიტიკური პროცესეფს. 1944-1949 წანეფს რდჷ გაზეთი დავარიშ რედაქტორი. 1949 წანას გიშაგორილქ იჸუ ქნესეთიშ მაკათურო, პარტია მაპაიშე. შაზარის, დავიდ ბენ-გურიონიშ კაბინეტის უკინებუდჷ გონათაფაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963 წანას ქნესეთიქ შაზარი გეგშაგორჷ ისრაელიშ პრეზიდენტო. ჸათე პოსტი თის ჟირი ვადაშ გოძვენას უკებუდჷ.

კატეგორია:დუნაბადი 1885
კატეგორია:ნაღურა 1974
კატეგორია:ისრაელიშ პრეზიდენტეფი
ეფრაიმ კაცირი

**ეფრაიმ კაცირი** (ურ. אפרים קציר, დ. 16 მესი [ჯვ.სტ. 3 მესი], 1916 — ღ. 30 მესი, 2009), დაბადებაშ გვარი **კაჩალსკი** — ისრაელარი ბიოფიზიკოსი დო პოლიტიკოსი, ისრაელიშ პრეზიდენტი 1973-1978 წანეფს.

1925 წანაშე პალესტინას ცხოვრენდჷ. ახალნორდობაშე დაინტერესებული რდჷ მენცარობეფით. გურაფულენდჷ ბოტანიკას, ზოოლოგიას დო ქიმიას იერუსალიმიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ 1941 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. 1940-იან წანეფს მუშენდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. 1949 წანას ქუდარინეს ვაიცმანიშ ინსტიტუტიშ ბიოფიზიკაშ დეპარტამენტიშ მადუდეთ. უკულიანი პერიოდის გინირთჷ თე ინსტიტუტიშ დირექტორო. 1966 წანას, კაცირიქ გინირთჷ მაართა ისრაელარი მენცარო, ნამუქჷთ გიშაგორილქ იჸუ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათურო. 1966-1968 წანეფს, კაცირი რდჷ ისრაელიშ დუდთხილუაშ სამინისტროშ ომენცარე ელმაჩამალი.

ეფრაიმ კაცირი რდჷ ისრაელიშ მამართალი პარტია ავოდაშ მაკათური. პრემიერ-მინისტრი გოლდა მეირიშ ინიციატივათ, 1973 წანას, ისრაელიშ პარლამენტიქ - ქნესეთიქ, კაცირი გეგშაგორჷ ისრაელიშ პრეზიდენტო. პრეზიდენტიშ პოსტის გერინაშ ბორჯის, კაცირი რდჷ არაბული სახენწჷფოეფიწკჷმა ოთინჩალე პოლიტიკაშ პროპონენტი. პოსტიშ დოტებაშ უკულ, კაცირიქ ომენცარე კარიერას დართჷ. 2008 წანას გიმიბჟინუ თიში მემუარეფქ *"რინაშ თხობელუა"*.

## ქოძირით თაშნეშე
* ისრაელიშ პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1916
კატეგორია:ნაღურა 2009
კატეგორია:ურიეფი
კატეგორია:ისრაელარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ისრაელიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ისრაელარი ბიოფიზიკოსეფი
სერენგეტიშ ერუანული პარკი

**სერენგეტიშ ერუანული პარკი** — ერუანული პარკი ტანზანიას, სერენგეტიშ ეკოსისტემაშ არანს. ერუანული პარკიშ ფართობი რე 14 763 კმ². პარკი ჩინებული რე ირწანური მილიონ დო გვერდი ბაძაძამი გნუშ დო 250 000 ზებრაშ მიგრაციათ. მერჩქინელი რე ართ-ართ საუჯგუშო ტყარი ორთაშ ტყაჩირო აფრიკას, ნამუთ უპირველაშე თაქ ხვენელი მახვამილარეფიშ დო თინეფიშ ოკიბირალეფიშ სორგინით რე გოტანჯილი. პარკის თაშნეშე ხე 400-შე უმოსი გვარობაშ მაფურინჯე. 

პარკიშ ტერიტორიაშა თარო მიშმურს ოდიარამი ველეფი დო სავანეფი,თაშნეშე წყარმალუპიჯი ჭალეეფი დო ლამე არანეფი. იდვალუაფუ ქიანაშ იოორუეშე, ტანზანიაშ დო კენიაშ სახენწჷფო ხურგწკჷმა, სოდე კენიაშჸურე პარკი მასაი-მარაშ ერუანული ტყაჩირით იგჷნძორებუ. პარკიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ ნგორონგოროშ თხილერი ტერიტორია, ბჟადალშე — იკორონგოშ დო გრუმეტიშ სპორტული ჯინორუაშ ტყაჩირეფი. 

ერუანული პარკიშ ტერიტოროას ადამიერეფიშ ხორუა ვარებული რე, ფრანკფურტიშ ზოოლოგიური ჯარალუაშ დო მუზმარენი სასუმარეშ წორომოხანდეეფიშ მოხ.

პარკის ეჭარუაშის, მუჭოთ წესი სუმი ნორთო ჸუნა:
*სერენგეტიშ ველეფი: უსაბოლე, უჯალე დოლოგანეფი, სოდე ხე ანდა ჩხოლარი — ბაძაძამი გნუ (ქირსეთუთაშე მესიშახ), ზებრა, ტომსონიშ გაზელი, ტყარი კამბეში დო თ. უ. ჩანარეფს მიშახე თაშნეშე პითონი. 
*ბჟადალი მაქდორი: რეგიონიშ ლამე სავანა. თაქ გიშმალი წყარმალუ გრუმეტის ხე ანდა მუდანობაშ ნილოსიშ ნიანგე, მალიმორი კიღურა.
*ოორუე სერენგეტი: ლანდშაფტის ჭყენჭყიშ ჯალეფი დო ზუგუეფი. ხე მუნჭყვი, ჟირაფი, დიკი-დიკი.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას
* სერენგეტი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Serengeti Official website
* TANAPA - Serengeti 
* WCMC World Heritage Site  - Serengeti 
* Map of Serengeti National Park

კატეგორია:ტანზანიაშ ერუანული პარკეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ტანზანიას
იცხაკ ნავონი

**იცხაკ ნავონი** (ურ. יצחק נבון, დ. 9 პირელი, 1921 — ღ. 6 გერგობათუთა, 2015) — ისრაელარი პოლიტიკოსი, დიპლომატი, ჭარუ დო დრამატურგი, ისრაელიშ პრეზიდენტი 1978-1983 წანეფს.

ნავონი გურაფულენდჷ არაბული დო ისლამური ლიტერატურას იერუსალიმიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ, მუშენდჷ მაგურაფალო. ჯგირო უჩქუდჷ ურიული, არაბული, ლადინო, ფრანგული დო ინგლისური ნინეფი. რდჷ ურიული ოურდუმე ორგანიზაცია ჰაგანაშ მაკათური.

ნავონიქ, 1951 წანას, გინირთჷ ისრაელიშ პრემიერ-მინისტრიშ დავიდ ბენ-გურიონიშ პოლიტიკური მელამოსეთ. ართ წანაშ უკულ ქუდარინეს ბენ-გურიონიშ ბიუროშ მადუდეთ. 1963 წანაშე მოღალენდჷ გონათაფაშ სამინისტროს. 1965-1978 დო 1984-1992 წანეფს რდჷ ქნესეთიშ მაკათური. 1978 წანაშ 19 პირელს, ნავონიქ გიშაგორილქ იჸუ ისრაელიშ, რანწკით მახუთა პრეზიდენტო. პრეზიდენტიშ პოსტის გერინაშ ბორჯის, თიქ შეხვადჷ ეგვიპტეშ პრეზიდენტის, ანვარ სადათის. ისრაელიშ დო ეგვიპტეშ პრეზიდენტეფიშ ჸათე აკოხვამილაფა შანულამი მომენტი რდჷ ჟირი ქიანაშ შქას ოთინჩალე პროცესიშო. პრეზიდენტიშ პოსტიშე ულაშ უკულ, 1984-1990 წანეფს ნავონი ნინალენდჷ გონათაფაშ დო კულტურაშ მინისტრო. იცხაკ ნავონიქ ღურუ 2015 წანაშ 6 გერგობათუთას, 94 წანერქ.

## ქოძირით თაშნეშე
* ისრაელიშ პრეზიდენტი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნეკროლოგი ნიუ-იორკ თაიმსის

კატეგორია:დუნაბადი 1921
კატეგორია:ნაღურა 2015
კატეგორია:ურიეფი
კატეგორია:ისრაელარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ისრაელარი დრამატურგეფი
კატეგორია:ისრაელარი ჭარუეფი
კატეგორია:ისრაელიშ პრეზიდენტეფი
კეიტლინ დევერი

**კეიტლინ როშელ დევერი** (; დ. 21 ქირსეთუთა, 1996, ფენიქსი, არიზონა, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*
*

კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1996
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ხაიმ ჰერცოგი

**ხაიმ ჰერცოგი** (ურ. חיים הרצוג, დ. 17 ეკენია, 1918 — ღ. 17 პირელი, 1997) — ისრაელარი პოლიტიკოსი, ოურდუმე მოღალე, ჭარუ დო იურისტი, ისრაელიშ პრეზიდენტი 1983-1993 წანეფს. დებადჷ ბელფასტის, ირლანდიაშ თარი რაბინიშ იცხაკ ჰალევი ჰერცოგიშ ფანიას. 1935 წანას ჰერცოგეფიშ ფანიაქ ოცხოვრებშა პალესტინაშა გეგნორთჷ. ახალნორდი ხაიმ ჰერცოგი ოკათუდჷ ურიული ოურდუმე ორგანიზაციას ჰაგანას. ისრაელიშ სახენწჷფოშ დორსხუაფაშ უკულ, მონაწილენდჷ 1948 წანაშ არაბეფიშ დო ურიეფიშ მაართა ლჷმას. ჰერცოგიქ ისრაელიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი 1962 წანას ქიდიტუ.

უკულიანი პერიოდის მოღალენდჷ იურისტო დო 1972 წანას ქუდარსხუ მუში კერზო იურიდიული ფირმა, ნამუთ ასე ხოლო ართ-ართი შინელი და შანულამი იურიდიული კომპანია რე ისრაელს. 1975-1978 წანეფს ხაიმ ჰერცოგი რდჷ ისრაელიშ ელჩი გოეროს. მუჟამსჷთ გოეროქ ანტი-ისრაელური რეზოლუცია მიღუნჷ დო სიონიზმი რასიზმო გეგმაცხადუნჷ, ჰერცოგიქ დემონსტრაციულო გაპროტესტუ თე რეზოლუცია, ტრიბუნაშა გეშართჷ დო დოკუმენტი გაკოსოფჷ. 1981-1983 წანეფს ჰერცოგი რდჷ ისრაელიშ პარლამენტიშ - ქნესეთიშ მაკათური, მაარახიშ პარტიაშე. 1983 წანაშ მელახის, ჰერცოგიქ გიშაგორილქ იჸუ ისრაელიშ პრეზიდენტო, ნამუთ უმოსო ცერემონიული პოსტი რე. პრეზიდენტიშ პოსტის თინა ჟირა ვადათ ნინალენდჷ. ჰერცოგიქ ღურუ 1997 წანაშ 17 პირელს, 78 წანერქ. დასაფულებური რე ჰერცლიშ გვალაშ სასაფლას, იერუსალიმს.

## ქოძირით თაშნეშე
* ისრაელიშ პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1918
კატეგორია:ნაღურა 1997
კატეგორია:ურიეფი
კატეგორია:ისრაელარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ისრაელარი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:ისრაელარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ისრაელარი დიპლომატეფი
კატეგორია:ისრაელიშ პრეზიდენტეფი
მილი ალკოკი

**მილი ალკოკი** (; 11 პირელი, 2000, სიდნეი, ახალი ობჟათე უელსი, ავსტრალია)  — ავსტრალიარი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 2000
ეზერ ვაიცმანი

**ეზერ ვაიცმანი** (ურ. עזר ויצמן, დ. 15 მანგი, 1924 — ღ. 24 პირელი, 2005) — ისრაელარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, ისრაელიშ პრეზიდენტი 1993-2000 წანეფს, ისრაელიშ მაართა პრეზიდენტიშ ხაიმ ვაიცმანიშ ჯიმასქუა.

ეზერ ვაიცმანი ნინალენდჷ ბრიტანეთიშ ოურდუმე-ოჰაერე ნძალეფს, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ მიმალობას. უკულიანი პერიოდის, ვაიცმანი რდჷ ისრაელიშ ოურდუმე-ოჰაერე ნძალეფიშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. 
1958 წანას, ქუდარინეს ისრაელიშ ოურდუმე-ოჰაერე ნძალეფიშ თარსარდალო. ჸათე პოსტის გერინაშ ბორჯის, ვაიცმანქ მიშეღჷ კაბეტი თია ოურდუმე-ოჰაერე ნძალეფიშ ტრანფორმაციაშა დო მოდერნიზაციაშა, აკიმუშუ ახალი ტაქტიკა დო სტრატეგიეფი. 1969 წანაშე ვაიცმანი რდჷ ქნესეთიშ მაკათური. 1977 წანას ვაიცმანი ქუდარინეს ისრაელიშ დუდთხილუაშ მინისტრო. თიქ, 1978 წანას არსულჷ შანულამი როლი ეგვიპტეწკჷმა ოთინჩალე მორაგადაფეფს. 1980 წანას პოსტიშე გეგნოდირთჷ დო ბიზნეს-საქვარია ქიმწიჭყჷ. 1993 წანას ეზერ ვაიცმანქ გიშაგორილქ იჸუ ისრაელიშ, რანწკით მაშკვითა პრეზიდენტო, ნამუთ უმოსო ცერემონიული პოსტი რე დო შანულამი ხეშულობა ვაუღჷ. ვაიცმანქ, 1998 წანას კინ ახალშო იჸუ გიშაგორილქ პრეზიდენტო. 2000 წანას, თიქ პოსტიშე გეგნოდირთჷ ფინანსურ-კორუფციული სკანდალეფიშ გეშა.

## ქოძირით თაშნეშე
* ისრაელიშ პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1924
კატეგორია:ნაღურა 2005
კატეგორია:ურიეფი
კატეგორია:ისრაელიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ისრაელარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ისრაელარი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:ისრაელიშ დუდთხილუაშ მინისტრეფი
მადელინ კლაინი

**მადელინ რინი კლაინი** (; დ. 21 ქირსეთუთა, 1997, ბატის კრიკი, ობჟათე კაროლინა, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1997
ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტი

**ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტი** — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანს. ადმინისტრაციული ცენტრი რე დაბა სტეფანწმინდა. ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტი უმენტაშო იკათუანს ისტორიულ-გეოგრაფიული აკანი ხევიშ ტერიტორიას.

## ლიტერატურა

* მარუაშვილი ლ., საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია, თბ., 1964;
* საბაშვილი მ., საქართველოს სსრ ნიადაგები, თბ., 1965;
* უკლება დ., აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანი მხარეების ლანდშაფტები და ფიზიკურ-გეოგრაფიული რაიონები, თბ., 1974.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
*