open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჩესლავ მილოში

**ჩესლავ მილოში** (პოლ. Czesław Miłosz; დ. 30 მანგი, 1911, შეტენიე, კოვნოშ გუბერნია, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 14 მარაშინათუთა, 2004, კრაკოვი, პოლონეთი) — პოლონარი-ამერიკალი პოეტი, ჭარუ დო დიპლომატი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურას (1980). მერჩქინელ რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ პოეტო.

## ბიოგრაფია
ჩესლავ მილოშიქ დებადჷ 1911 წანას, ოფუტე შეტენიეს, კოვნოშ გუბერნიას, რუსეთიშ იმპერიას. გურაფულენდჷ ვილნიუსიშ უნივერსიტეტის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, მილოშიქ ვარშავას ოკუპაციას გინასქიდჷ დო ლჷმაშ თებაშ უკულ დიპლომატიურ კარიერა დიჭყჷ. რდჷ პოლონეთიშ ახალ თარობაშ კულტურული ატაშე. კომუნისტურ თარობაწკჷმა პრობლემეფიშ გეშა, ჩესლავ მილოშიქ პოლონეთი ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა საფრანგეთშა გინორთჷ. საფრანგეთშე ამერიკაშა მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), პროფესორო. მილოშიშ პოეზიაქ დო პროზაქ დიდი პოპულარობა მიპალუ. მუშ ნახანდეფს მილოში ეთმოჭარუნს ისტორიას, პოლიტიკას, მორალს, რელიგიას დო შხვა თემეფს. 1980 წანას მილოშის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის. რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ორდერეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2004 წანაშ 14 მარაშინათუთას, კრაკოვს, პოლონეთის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*Profile of the poet at Culture.pl
*Profile at the American Academy of Poets. Retrieved 2010-08-04
*Profile and works at the Poetry Foundation

*
*Interview with Nathan Gardels for the ''New York Review of Books'', February 1986. Retrieved 2010-08-04
*Obituary ''The Economist'' . Retrieved 2010-08-04
*Obituary ''New York Times''. Retrieved 2010-08-04
*Biography and selected works listing. The Book Institute. Retrieved 2010-08-04
*. General Collection, Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University.
*Czesław Miłosz 1911–2004 – The life („Gazeta.pl”)
*My Milosz – the memories of Nobel Prize winners, including Seamus Heaney and Maria Janion 

კატეგორია:პოლონარეფი
კატეგორია:პოლონარი-ამერიკალეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურას
კატეგორია:დუნაბადი 1911
კატეგორია:ნაღურა 2004
ჰეფეი

**ჰეფეი** () — ნოღა ჩინეთის ანჰოიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ჰეფეიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ჰანჯოუ

**ჰანჯოუ**, მოჯვ. **ჰანჩოუ** () — სუბ-პროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთის, ჯეძიანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

## რესურსეფი ინგერნეტის
* Hangzhou Government website
* Arts Crafts Museum Hangzhou in Google Cultural Institute
* EN.GOTOHZ.COM  – The Official Website of Hangzhou Tourism Commission
* TRAVELWESTLAKE  – The Official Travel Guide of Hangzhou
* TRAVELZHEJIANG  – The Official Travel Guide of Zhejiang Province

კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ჩანშა

**ჩანშა** () — პროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთის, ჰუნანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფჷ წყარმალუ სიანძიანიშ წყარპიჯის. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 10,047,900 ადამიერი ოხორანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვრბ-ხასჷლა 

კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ჩარლზ ჰერბერტ ბესტი

**ჩარლზ ჰერბერტ ბესტი** (ინგლ. Charles Herbert Best, დ. 27 ფურთუთა, 1899, უესტ-პემბრუკი, მენიშ შტატი, ააშ — ღ. 31 მელახი, 1978, ტორონტო, ონტარიო, კანადა) — ამერიკალი-კანადარი ექიმი დო ფიზიოლოგი, შანქარიშ დიაბეტიშ ინსულინით კურნალობაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი. გურაფულენდჷ მედიცინას ტორონტოშ უნივერსიტეტის. რდჷ ჯონ მაკლეოდიშ სტუდენტი დო ფრედერიკ გრანტ ბანტინგიშ ასისტენტი. ბანტინგიშ დო ბესტიშ ექსპერიმენტეფქ შელებუ ინსულინიშ მეღება დო დიაბეტიშ ინსულინით კურნალობაშ დოჭყაფა. ბანტინგიქ ნობელიშ პრემია დო პრემიაშ ფინანსეფი ჩარლზ ბესტის გურთუ, ნამუსით დიდი თია მიშუძუდჷ ინსულინიშ მეღებაშ პროცესის.

## ბიოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* CBC Digital Archives. ''Chasing a Cure for Diabetes''. Accessed 16 June 2008.
*Ontario Plaques, ''The Discovery of Insulin''. Accessed 16 June 2008.
* University of Toronto. Banting and Best Department of Medical Research ''Charles Herbert Best''. Accessed 16 June 2008.
*Charles Best Papers , Thomas Fisher Rare Book Library.
*Charles H. Best Foundation archival papers held at the University of Toronto Archives and Records Management Services

კატეგორია:ამერიკალი-კანადარეფი
კატეგორია:ამერიკალი-კანადარი მენცარეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1899
კატეგორია:ნაღურა 1978
ჯონ მაკლეოდი

**ჯონ ჯეიმზ რიკარდ მაკლეოდი** (ინგლ. John James Rickard Macleod; დ. 6 ეკენია, 1876, კლუნი, შოტლანდია — ღ. 16 მელახი, 1935, აბერდინი, შოტლანდია) — შოტლანდიარი ბიოქიმიკოსი დო ფიზიოლოგი, შანქარიშ დიაბეტიშ ინსულინით კურნალობაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი 1923 წანას, ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ფრედერიკ გრანტ ბანტინგიწკჷმა ართო). ბანტინგიშ ვერსიათ, ინსულინიშ მეღებაშ პროცესის, მაკლეოდიშ როლი მიზერული რდჷ. მაკლეოდი გურაფულენდჷ აბერდინიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ ფაკულტეტის დო ლაიფციგიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ლონდონიშ ჰოსპიტალიშ მედიცინაშ სკოლას. 1903 წანას გინორთჷ ამერიკაშა დო მუშობა ქიდიჭყჷ ბჟადალიშ ორეზერვე უნივერსიტეტის (ასეიან კეიზიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტი) ლექტორო. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან წანეფს მუშენდჷ ტორონტოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ რდჷ ფიზიოლოგიაშ ლაბორატორიაშ დირექტორი. ტორონტოს გეჩინებაფუ ბანტინგი დო ჩარლზ ჰერბერტ ბესტი. თენეფიშ ექსპერიმენტეფქ შელებუ ინსულინიშ მეღება დო დიაბეტიშ ინსულინით კურნალობაშ დოჭყაფა. მაკლეოდი რდჷ კანადაშ ომაფე საზოგადოებაშ, ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური დო ამერიკაშ ფიზიოლოგეფიშ საზოგადოებაშ პრეზიდენტი

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ჯონ მაკლეოდი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:შოტლანდიარეფი
კატეგორია:შოტლანდიარი ფიზიოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:შოტლანდიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1876
კატეგორია:ნაღურა 1935
ფრანკო მოდილიანი

**ფრანკო მოდილიანი** (იტალ. Franco Modigliani; დ. 18 მანგი, 1918, რომი, იტალია — ღ. 24 ეკენია, 2003, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — იტალიარი-ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის (1985). გურაფულენდჷ რომიშ საპიენცაშ უნივერსიტეტის დო ნიუ-იორკიშ ახალ სკოლას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ 
მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის დო კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტის. შინელი რე მოდილიანი-მილერიშ ჰიპოთეზათ, სიცორცხლეშ ციკლიშ ჰიპოთეზათ, MPS მოდელით დო შხვა თეორიეფით.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Modigliani works
*"What influences our likelihood to save?", Union Bank of Switzerland website, with filmed interviews by Franco Modigliani

კატეგორია:იტალიარი-ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1918
კატეგორია:ნაღურა 2003
რობერტ სანდერსონ მალიკენი

**რობერტ სანდერსონ მალიკენი** (ინგლ. Robert Sanderson Mulliken ; დ. 7 მანგი, 1896, ნიუ-ბერიპორტი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 31 გჷმათუთა, 1986, არლინგტონი, ვირჯინია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი დო ქიმიკოსი, ნამუქით შელებუ მოლეკულური ორბიტალური თეორიაშ ადრეიან გოვითარაფა. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის (1966).

## ბიოგრაფია
რობერტ სანდერსონ მალიკენი გურაფულენდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, უკულ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. ართ პერიოდის ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის გურაფულენდჷ სპექტოგრაფიულ ტექნიკას დო კვანტურ თეორიას. გეჩინებაფუ რობერტ ოპენჰაიმერი, ჯონ ჰაზბრუკ ვან ფლეკი, ჯონ კლარკ სლეიტერი დო შხვეფი. 1925-1927 წანეფს მალიკენი ევროპას რდჷ, სოდეთ მუშენდჷ ერვინ შრედინგერი, პოლ დირაკი, უერნერ ჰეიზენბერგი, ლუი დე ბროილი, მაქს ბორნი, ვალტერ ბოთე, ფრიდრიხ ჰუნდი დო შხვა მენცარეფწკჷმა ართო. 1926-1928 წანეფს მალიკენი ოგურუანდჷ ფიზიკას ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტის, უკულ დირთჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშა სოდეთ რდჷ ასოცირებული პროფესორი დო უკულ პროფესორი, 1931 წანაშე. ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის ჟირხოლო, ქიმიაშ დო ფიზიკაშ დეპარტამენტის მუშენდჷ. ინტერესეფიშ სფერო რდჷ მოლეკულურ-ორბიტალური თეორია. მალიკენი 1936 წანაშე რდჷ ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანულ აკადემიაშ მაკათური. 1967 წანაშე რდჷ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. 1963 წანას მიპალუ პეტერ დებაიშ პრემია, 1966 წანას ნობელიშ პრემია ქიმიას დო 1983 წანას პრისტლიშ მენდალი.

## პერსონალური რინა
რობერტ სანდერსონ მალიკენიშ ოსური რდჷ მარი ჰელენ ნოე. ჸუნდეს ჟირი სკუა. რობერტ მალიკენქ ღურუ 1986 წანაშ 31 გჷმათუთას, გურიშ ლახალათ, 90 წანერქ.

## ლიტერატურა
*R. Stephen Berry, Biographical Memoirs, Vol. 78: Robert Sanderson Mulliken, 1896-1986 (Washington, D.C.: The National Academy Press, 2000), pages 146–165.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Key Participants: Robert Mulliken  - *Linus Pauling and the Nature of the Chemical Bond: A Documentary History*
*Guide to the Robert S. Mulliken Papers 1908-1985 at the University of Chicago Special Collections Research Center
*Guide to the Robert S. Mulliken Scientific Offprints Collection ca. 1930s-1985 at the University of Chicago Special Collections Research Center

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას
კატეგორია:დუნაბადი 1896
კატეგორია:ნაღურა 1986
ტომას ჰანტ მორგანი

**ტომას ჰანტ მორგანი** (ინგლ. Thomas Hunt Morgan; დ. 25 ეკენია, 1866, ლექსინგტონი, კენტუკი, ააშ — ღ. 4 ქირსეთუთა, 1945, პასადენა, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ბიოლოგი, ემბრიოლოგი დო გენეტიკოსი, გენეტიკაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1933). მორგანს ოინტერესჷდჷ გრეგორ მენდელიშ იდეეფ დო დიჭყჷ დროზოფილეფიშ გენეტიკურ სტრუქტურეფიშ დოგურაფა. მუშ შინელ ჭანდეფიშ ლაბორატორიას, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, მორგანქ აკეთჷ თიშ დემონსტრირაფა, ნამდა გენეფი ქრომოსომეფს გინმუღუდჷ დო თინა რდჷ თარი გენეტიკური მასალა. მორგანიშ ექსპერიმენტეფს დო ნახანდეფს უკულ ასეიან გენეტიკაშ მენცარობაქ ქიგიარსხუ.

## ბიოგრაფია დო პროფესიული კარიერა
ტომას ჰანტ მორგანი გურაფულენდჷ კენტუკიშ სახენწჷფო კოლეჯის (ასეიან კენტუკიშ უნივერსიტეტი), უკულ ჯონ ჰოპკინზიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ზოოლოგიას გურაფულენდჷ. 1890 წანას მორგანქ მიპალუ ფილოსოფიაშ დოქტორიშ ხარისხი (Ph.D.). 1890 წანაშე ტომას მორგანი ბრინ-მარიშ კოლეჯიშ ასოცირებული პროფესორი დო ბიოლოგიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი რე. 1904 წანას მორგანქ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშა გინილჷ დო დიჭყჷ მუშობა ექსპერიმენტალურ ზოოლოგიაშ პროფესორო. ტომას ჰანტ მორგანიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: გენეტიკა, ევოლუცია, მუტაციეფი, კროსინგოვერი. 1928 წანაშე მორგანი რე კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ ბიოლოგიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი. ტომას ჰანტ მორგანი რდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟული ორგანიზაციეფიშ მაკათური. 1927-1931 წანეფს მორგანი მუშენდჷ ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანულ აკადემიაშ პრეზიდენტო, 1930 წანაშე რდჷ ამერიკაშ მენცარობაშ ასოციაციაშ პრეზიდენტი. 1919 დო 1930 წანეფს რდჷ ნომინირაფილი ნობელიშ პრემიაშა, 1933 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის. 1924 წანას მორგანქ მიპალუ დარვინიშ მენდალი. 1939 წანას ომაფე საზოგადოებაქ მორგანს გინოჩ კოპლიშ მენდალი. 1942 წანას ტომას ჰანტ მორგანქ პროფესიულ კარიერა გათუ, მარა ლაბორატორიულ მუშობა ვემუტებჷ. უკულ ხოლო გურაფულენდჷ სექსუალურ დიფერენციაციას, რეგენერაციას დო ემბრიოლოგიას. ღურჷ 1945 წანას, 79 წანერქ.

## პერსონალური რინა
ტომას ჰანტ მორგანიშ ოსური რდჷ ლილიან ვოგან მორგანი (1870-1952), პროფესიათ ბიოლოგი. ლილიან ვოგანი მუშ ქომონჯის ოხვარუდჷ დო თიშ ნახანდეფშა დიდი თია მიშეღჷ. ჸუნდეს ოთხი სკუა, არძოშე უმოსო შინელი რდჷ იზაბელ მორგანი (1911-1996), ნამუთ რდჷ ვირუსოლოგი ჯონ ჰოპკინზიშ უნივერსიტეტის დო პოლიომელიტის გურაფულენდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Thomas Hunt Morgan Biological Sciences Building at University of Kentucky
* Thomas Hunt Morgan
* 

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი
კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1866
კატეგორია:ნაღურა 1945
ფრედერიკ გრანტ ბანტინგი

**ფრედერიკ გრანტ ბანტინგი** (ინგლ. Frederick Grant Banting; დ. 14 გერგობათუთა, 1891, ალისტონი, ონტარიო, კანადა — ღ. 21 ფურთუთა, 1941, მასგრეივ-ჰარბორიშ ხოლოს, ნიუფაუნდლენდი) — კანადარი ექიმი დო ფიზიოლოგი, შანქარიშ დიაბეტიშ ინსულინით კურნალობაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი 1923 წანას, ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ჯონ მაკლეოდიწკჷმა ართო). ბანტინგიქ პრემია დო პრემიაშ ფინანსეფი კოლეგას ჩარლზ ჰერბერტ ბესტის გურთუ, ნამუსით დიდი თია მიშუძუდჷ ინსულინიშ მეღებაშ პროცესის.

## ბიოგრაფია

## ლიტერატურა
* Bliss, Michael (1990) [1982]. The Discovery of Insulin (3rd ed.). University of Toronto Press. 
* Jackson, A.Y. (1943). Banting as an Artist. Ryerson Press.
* Stevenson, Lloyd (1946). Sir Frederick Banting. Ryerson Press.
* Harris, Seale (1946). Banting's miracle; the story of the discoverer of insulin. Lippincott

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Banting House National Historic Site 
* Ontario Plaques - The Discovery of Insulin 
* CBC Digital Archives - Chasing a Cure for Diabetes
*Simcoe County Archives - 'Sir Frederick Banting'
* Famous Canadian Physicians: Sir Frederick Banting at Library and Archives Canada
* The Discovery and Early Development of Insulin Digital Collection, Toronto
* 

კატეგორია:კანადარეფი
კატეგორია:კანადარი ექიმეფი
კატეგორია:კანადარი ფიზიოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:კანადარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1891
კატეგორია:ნაღურა 1941
კერი მულისი

**კერი ბენკს მულისი** (ინგლ. Kary Banks Mullis; დ. 28 ქირსეთუთა, 1944, ლენოირი, ოორუე კაროლინა, ააშ — ღ. 7 მარაშინათუთა, 2019, ნიუპორტ-ბიჩი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი, პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციაშ (პჯრ) დუმარსხუაფალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის (მაიკლ სმიტიწკჷმა ართო). კერი მულისიშ ორიგინალური პჯრ მეთოდით, შილებე მასალაშ დნბშ მილიონობათ კოპიოშ კეთება ბორჯიშ ჭიჭე პერიოდის. გაზეთ ნიუ-იორკ ტაიმზიშ აზრით, პჯრ-შ ეპოქალურ მეთოდიშ გიმოგონებაქ დოთირუ ბიოლოგია ჟირ პერიოდო: პჯრ-შ გიმოგონებაშახ დო პჯრ-შ გიმოგონებაშ უკულ.

## ბიოგრაფია
კერი ბენკს მულისიქ დებადჷ 1944 წანაშ 28 ქირსეთუთას. გურაფულენდჷ ქიმიას, ჯორჯიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, ატლანტას. ჯორჯიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), სოდეთ ჯო ნეილენდსიშ ხემანჯღვერობათ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1973 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ამერიკულ ბიოტექნოლოგიურ კომპანიას Cetus Corporation-ს, სოდეთ 1983 წანას, მულისიქ გიმიგონჷ პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციაშ მეთოდი (პჯრ). პჯრ რდჷ ორიგინალური დო ეპოქალური მეთოდი, ნამუქჷთ დოთირუ ბიოლოგია. მულისის ჸათე რევოლუციური მეთოდიშ დორსხუაფაშ გეშა, Cetus Corporation-ქ გინოჩ ბონუსი 10,000 დოლარი, უკულ კომპანიაქ პატენტი ქიმეჸიდჷ დიაგნოსტიკურ კომპანია *Roche Molecular Systems*-ის 300 მილიონ დოლარშა. კერი მულისის შხვადოშხვა გამოგონებეფ ხოლო უღუდჷ, მარა თარი გამოგონება პჯრ მეთოდი რდჷ. 1993 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის. რდჷ იაპონიაშ პრემიაშ, უილიამ ალანიშ პრემიაშ, გაირდნერიშ პრემიაშ, რობერტ კოხიშ პრემიაშ დო შხვა პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2019 წანაშ 7 მარაშინათუთას.

## პუბლიკაციეფი დო წინგეფი
* 
* 
* K. Mullis, 1990, *The unusual origin of the polymerase chain reaction*. *Scientific American*, April 56–65.
* *The Polymerase Chain Reaction*, 1994, co-edited Francious Ferre and Richard A. Gibbs (Basel: Birkhauser) 
* 
* Kary Mullis, *Dancing Naked in the Mind Field*. Vintage Books (1998).

## ლიტერატურა
*Paul Rabinow, *Making PCR: a story of biotechnology* (University of Chicago Press, 1996). 
* Anthony Liversidge, , *Omni* magazine (April 1992).

## რესურსეფი ინტერნეტის

*.
*.
*.

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1944
კატეგორია:ნაღურა 2019
უილიამ პარი მერფი

**უილიამ პარი მერფი** (ინგლ. William Parry Murphy; დ. 6 ფურთუთა, 1892, სტოუტონი, ვისკონსინი, ააშ — ღ. 9 გჷმათუთა, 1987, ბრუკლაინი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ექიმი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ჯორჯ მაინოტი დო ჯორჯ უიპლიწკჷმა ართო), პერნიციოზური ანემიაშ კურნალობაშ მეთოდიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი.

## ბიოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
*უილიამ პარი მერფი Nobelprize.org-ის
*William Parry Murphy papers, 1906-1987 (inclusive), 1919-1987 (bulk), HMS c284. Harvard Medical Library, Francis A. Countway Library of Medicine , Center for the History of Medicine , Harvard Medical School

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ექიმეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1892
კატეგორია:ნაღურა 1987
თამარ ნემსიწვერიძე

მინი|თამარ ნემსიწვერიძე
**თამარ ნემსიწვერიძე** (დ. 1987) — ქორთუ მოდელი. „ვიცე-მის საქორთუო 2007“.

კატეგორია:დუნაბადი 1987
კატეგორია:ქორთუ მოდელეფი
იაპონიაშ პრეფექტურეფი

**იაპონიაშ პრეფექტურეფი** — იაპონიაშ უმაღალაში დონეშ 47 ადმინისტრაციული ართული. თინეფი აკოშაყარელი რე სისტემას . თე ვერსიაშ მეჯინათ, ქიანა აკმოდირთჷ 1 **ნანანოღაშ პრეფექტურაშე**  — ტოკიო, 1 **ოგუბერნატორეშე**  — ჰოკაიდო, 2 **ონოღე პრეფექტურაშე**  — კიოტო დო ოსაკა — დო 43 **პრეფექტურაშე** . ბჟადალურ იაპონიაშმორჩქინალას მოხუჯაფილო ჟილემოჩამილი ართულეფშა *პრეფექტურეფი* უჯოხონა.

ირ პრეფექტურას დუდენს პრეფექტი (ჰოკაიდოს — გუბერნატორი) დო მუში დორხველი ოკანონმადვალე დო ადმინისტრაციული აპარატეფი უღჷ. უმოსი მოხუჯური ფორმათ, პრეფექტურეფს შხირას რეგიონეფო აკმობუჯგჷნა, ნამუეფჷთ ადმინისტრაციულ ართულეფს ვა წჷმარინუანა.

პრეფექტურეფი ირთჷნა უმოსი მორჩილ ადმინისტრაციულ ართულეფო. თენეფი რე ჰოკაიდოშ ოლქეფი, გჷშაკერზაფილი ნოღეფი, თარობაშ ზოჯუათ გოთანჯილი ნოღეფი დო მაზრეფი. ოლქეფი, ნამუეფიშ ედომუშამი მუდანობა რე 14, ხვალე ჰოკაიდოშ პრეფექტურას რე. შხვა პრეფექტურეფშო დორთუალაშ ართული რე მაზრა. თარობაშ ზოჯუათ გოთანჯილი გიშაკერზაფილ ნოღეფიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს თი ნოღეფი, ნამუშ მახორობა 500 ვითოში ადამიერშე უმოსი რენ. ქიანაშ ნანანოღა ტოკიო, თეჯგურა ნოღეფიშ რანწკიშა ვენშმურს, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინა ონოღე კონგლომერატი რე, დო ვართ ნოღა.

პრეფექტურეფიშ დო მაზრეფიშ მოხ, ქიანას რე მუნიციპალური დონეშ ადმინისტრაციული ართულეფი, ნამუეფსჷთ ფართო ავტონომია უღჷნა. თენეფი რე პრეფექტურეფიშ ცენტრალური ნოღეფუ, გიშაკერზაფილი ნოღეფი, ნოღეფი, ტოკიოშ 23 სპეციალური რაიონი, თაშნეშე დაბეფი დო ოფუტეეფი.

## პრეფექტურეფიშ ერკებული
მოხუჯური ფორმათ, პრეფექტურეფს შხირას '''რეგიონეფო''' (**ოლქეფო**)   აკმობუჯგჷნა, ნამუეფსჷთ ვა უღჷნა ადმინისტრაციული აპარატი დო ადმინისტრაციულ ართულეფს ვა წჷმარინუანა. გიმე წჷმორინაფილი რე პრეფექტურეფიშ ერკებული ISO 3166-2:JP რანწკას, აკოკორობილი რე რეგიონეფის მეჯინათ.




## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* იაპონიაშ ადმინისტრაციული დორთუალაშ რუკა
* Local government in Japan
* პრეფექტურეფიშ ტიპოლოგიზაციაშ პრობლემა

## სქოლიო


კატეგორია:იაპონიაშ ადმინისტრაციული ართულეფი
კესონ-სიტი

**კესონ-სიტი** (, , ) — ნოღა ფილიპინეფიშ კოკი ლუსონს. ქიანაშ ჸოფილი ნანანოღა 1948 წანაშე 1976 წანაშახ დო ქიანაშ არძაშე კაბეტი ნოღა. ჯოხოქ გიადჷ ფილიპინეფიშ წორომაჸალარაშ ჸოფილი მაჟირა პრეზიდენტიშ მანუელ კესონიშ პატჷცემაშ გეშა, ნამუქჷთ ნოღა დარსხჷნ. კესონ-სიტი ვედვალუაფჷ კესონიშ პროვინციას, ნამუქჷთ თაშნეშე ჯოხო მიღჷ ჸოფილი პრეზიდენტიშ პატჷიოცემელო. ნოღას ნთხორჷ მანუელ კესონი დო თიში ალმასქუ, მაართა ლედი ავრორა კესონი. 

ნოღას რე მონკა, ოჭკომალიშ ხო ქიმიური ხერეჭუა. თაშნეშე ქიანაშ თარი სახენწჷფო უნივერსიტეტი. 

ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა რე27,8°C, ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა 27 °C, კვირკვეს — 28,3 °C. ედომუშამი წანაშ გოძვენას ნოლექეფიშ მუდანობა რე 2167 მმ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Official Website of Quezon City
* Quezon City Website Information
* Quezon City, the largest city in terms of population
* History of Quezon City, Philippines 

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
კატეგორია:ფილიპინეფიშ ჸოფილი ნანანოღეფი
კალოოკანი

**კალოოკანი** (ოფიციალურო **ნოღა კალოოკანი**; ) — მაართა კლასიშ მაღალურბანიზაცილი ნოღა ფილიპინეფს, ნანანოღაშ რეგიონს. 2015 წანაშ ეჭარუათ, კალოოკანიშ მახორობა 1 583 978 ადამიერს აკმადგინანს დო ქიანას მაანთხა აბამს რე მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ.

ნოღა ირთჷ ჟირი გეოგრაფიულ ნორთო, ნამუეფიშ ართამი ფართობი 5 333.4 ჰექტარი რე. დუდმაართაშე კალოოკანი ობჟათე ლუსონიშ რეგიონს, რისალიშ პროვინციაშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ. ასეშო ნოღა ნანანოღაშ რეგიონიშ მასუმა რაიონშა (კამანავა) მიშმურს მალაბონწკჷმა, ნავოტასწკჷმა დო ვენესუელაწკჷმა ართო.

ობჟათე კალოოკანს მანილა, კესონი, მალაბონი, ნავოტასი დო ვენესუელა უხურგანს. კომერციული დო ინდუსტრიული აქტივობეფიშ დო ოხორუე ზონეფიშ კომბინირაფაშ გეშა, კალოოკანი ნანანოღაშ რეგიონიშ ოორუე რაიონიშ თარი ურბანული ცენტრი რე. ოორუე კალოოკანიშ ხურგი კესონწკჷმა, ვენესუელაწკჷმა, მარილაოწკჷმა, მეიკაიანწკჷმა დო სან-ხოსე-დე-მონტეწკჷმა იდვალუაფჷ. ნოღაშ თე ნორთი თარო ოხორუე ზონას უკებჷ დო ინდუსტრიული ნოდგჷმეფი ელაზჷმაფათ მერკეთ აფხვადჷნა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
* Caloocan Profile at PhilAtlas.com
*History of Caloocan City, Philippines

## სქოლიო

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
დავაო

**დავაო** () — ნოღა დო ონიშოლი ფილიპინეფს, კოკი მინდანაოს. დავაოშ ჸუჯიშ წყარპიჯის. დავაოშ რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2015 წანაშ ეჭარუათ, ნოღაშ მახორობა 1 632 991 ადამიერს აკმადგინამს. ნოღაშ ფართობი 2,444 კმ² რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
ფუჯოუ

**ფუჯოუ** () — ნოღა ჩინეთის, ფუძიანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ნანჩანი

**ნანჩანი** () — ნოღა ჩინეთის, ძიანსიშ პროვინციაშ ადმინიატრაციული ცენტრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ნანჩანიშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა
*Map of Nanchang

კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
პუერტო-პრინსესა

**პუერტო-პრინსესა** (ოფიციალურო **ნოღა პუერტო-პრინსესა**; ტაგ.: * Lungsod ng Puerto Princesa*; სებ.: *Siyudad i'ang Puerto Princesa*) — მაართა კლასიშ მაღალურბანიზაფილი ნოღა მიმაროპაშ რეგიონს (რეგიონი IV-B), ფილიპინეფს. 2015 წანაშ ეჭარუათ, ნოღაშ მახორობა 255,116 ადამიერი რე.

პუერტო-პრინსესა იდვალუაფჷ პალავანიშ პროვინციაშ ბჟადალ ნორთის ფილიპინეფიშ უკიდაშ ბჟადალშე მადვალუ ნოღა რე. მართალი რე ნოღა პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე, მარა პუერტო-პრინსესა ფილიპინეფიშ 38 ზოხორინელ ნოღას ორხველჷ დო თი პროვინციაშ აკოდგინალუაშა ვენშმურს, ნამუსჷთ გეოგრაფიულო იდვალუაფჷნ. 

პუერტო-პრინსესა ფილიპინეფიშ ნოღეფს შქას მახორობაშ მეჭედალათ არძაშე დაბალი მაძირაფალი უღჷ. ფართობიშ მეჯინათ ნოღა მაჟირა აბანს რე დავაოშ უკული დო 2 381.02 კმ² ტერიტორიას იკათუანს.

ასე პუერტო-პრინსესა ტურისტული ნოღა რე დი პლაჟეფით დო ზუღაშ პროდუქტეფიშ რესტორანეფით რე ჩინებული. ნოღაქ ანდაშა მიპალჷ ფილიპინეფიშ არძაშე სუფთა დო წვანე ნოღაშ ჯოხი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Puerto Princesa Profile at PhilAtlas.com
*Official City Puerto Princesa website

## სქოლიო

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
კატეგორია:მიმაპორაშ ნოღეფი
კატეგორია:ფილიპინეფიშ ზოხორინელი ნოღეფი
კატეგორია:ფილიპინეფიშ პროვინციული ნანანოღეფი
სებუ

**სებუ** (ოფიციალურო **ნოღა სებუ**; სებ: *Dakbayan sa Sugbo*; ტაგ: * Lungsod ng Cebu*; ესპ: *Ciudad de Cebu*) — მაართა კლასიშ მაღალურბანიზაფილი ნოღა კოკი სებუს, ცენტრალური ვისაიასიშ რეგიონს, ფილიპინეფს. 2015 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნორაშ მახორობა 922 611 ადამიერს აკმადგინანს დო ფილიპინეფს მა-5, დო ვისაიასიშ რეგიონს არძაშე დოხორელი ნოღა რე.

სებუ ცენტრალური ვისაიასიშ რეგიონული დო სებუშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე, მარა პროვინციაშე ზოხორინეო იმართჷ. ნოღა ვისაიასიშ რეგიონს კომერციაშ, ოვაჭარე დო ოგონათუე ცენტრი რე. სებუ ფილიპინეფიშ თარი დინოხოლენი ოზუღე ონიშოლი ნოღა რე, სოდე ქიანაშ აბანობური გინმაღალარი კომპანიეფიშ 80% ახორციელენს ოპერაციეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Cebu City Profile at PhilAtlas.com
* Cebu City on SharePhilippines.com 

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
კატეგორია:სებუ
კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი
კატეგორია:ფილიპინეფიშ ზოხორინელი ნოღეფი
ზამბოანგა

**ზამბოანგა** (, ) — ნოღა ფილიპინეფიშ კოკი მინდანაოს. ზამბოანგა ფილიპინეფიშ მასუმა „დიპლომირაფილი" ნოღა რე, ნამუთ კაბეტი ნოღეფიშ კატეგორიაშა მიშმურს. „დიპლომირაფილი" ნოღაშ სტატუსიქ მიაჩჷ 1937 წანას. თინა თაშნეშე რე ზოხორინელი ნოღა, ნამუთ ვენშმურს შხვა პროვინციაშ აკოდგინალუაშა. ნოღა უხურგანს მეძობელ პროვინციას, ზამბოანგა-სიბუგაის. ნოღაშ ფართობია 1,414.7  კმ², მახორობა - 861,799 (2015 წ.). ნოღა დარსხუეს ესპანარეფქ 1635 წანას, მუჭოთ ჯიხაზურგა მოროშ კათაშ გენთხაფეფშე დუდთხილუაშ ღანკით.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Official website of the City Government of Zamboanga 
* Zamboanga City
* Zamboanga City britannica.com-ს 
* Zamboanga City 

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
ბაგიო

**ბაგიო** (ილოკ. Syudad ti Bagiw; ) — ნოღა ფილიპინეფს. იდვალუაფჷ კოკი ლუსონს, ცენტრალური კორდილიერაშ ობჟათე ჸას, ზუღაშ დონეშე 1500 მეტრის. ნოღა რე ოგვალე კურორტი დო თარობაშ ზარხულიშ რეზიდენცია.

## ლიტერატურა

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
ლაოაგი

**ლაოაგი** (ოფიციალურო **ნოღა ლაოაგი**; ილოკ: *Siudad ti Laoag*) — მასუმა კლასიშ აკმადგინალი ნოღა დო ოორუე ილოკოსიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი ფილიპინეფს. ლაოაგი პროვინციაშ პოლიტიკური, კომერციული დო ინდუსტრიული ცენტრი რე. ლაოაგის იდვალუაფჷ ილოკოსიშ რეგიონიშ არძაშე დოხარგელი აეროპორტი. 

ნოღას მუკი-მუკი ომძღჷ სან-ნიკოლასიშ, პაოაიშ, სარატიშ, ვინტარიშ დო ბაკარაშ მუნიციპალიტეტეფი. ლაოაგიშ ბჟადალშე ცენტრალური კორდილერაშ გემინდორია იდვალუაფჷ, ბჟაეიოლშე — ფილიპინეფიშ ზუღა.

ლაოაგის ოორუე ლუსონიშ მუსონური კლიმატი რე გოპატჷნაფილი. სქირე სეზონი გერგობათუთაშე პირელშახ იგჷნძორებჷ, ჭვემეფიშ სეზონი — მესიშა გჷმათუთაშახ.

## გეოგრაფია

ლაოაგი ოორუე ილოკოსიშ პროვინციაშ ბჟადალ-ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფჷ დო ბჟადალშე ფილიპინეფიშ ზუღა ომძღჷ. ბჟაეიოლშე სარატიშ მუნიციპალიტეტი, ობჟათე-ბჯაეიოლშე სან-ნიკოლასიშ მუნიციპალიტეტი, ობჟათე-ბჟადალშე — პაოაიშ მუნიციპალიტეტი, ოორუე-ბჟაეიოლშე — ვინტარიშ მუნიციპალიტეტი, ოორუე-ბჟადალშე — ბაკარაშ მუნიციპალიტეტი, ბჟადალშე — ობჟათე ჩინეთიშ ზუღა ომძღჷ. ლაოაგი ილოკოსიშ რეგიონიშ ართ-ართი უკაბეტაში ნოღა რე.

ნოღა პოლიტიკურო 80 ბარანგაით ირთჷ.

### კლიმატი
ლაოაგი ტროპიკული სავანაშ კლიმატურ ორტყაფუს იდვალუაფჷ. ტემპერატურა მერკეთ ითირჷ ქირსეთუთაშე-ფურთუთაშახ პერიოდის. კლიმატის ჟირი კვათიერო გჷმოხანტილი სეზონი ახასიათენს: სქირე დო ჭვემეფიშ სეზონი. სქირე სეზონი რჩქვანელობურო გერგობათუთას იჭყაფჷ დო პირელშახ იგჷნძორებჷ, ჭვემეფიშ სეზონი წანაშ დოსქილადირ პერიოდის იკათუანს. ნოღა ოორუე-ბჟაეიოლოიშ მუსონეფშე კორდილერაშ დო სიერა-მადრეშ გვალეფით რე თხილერი, მარა კანკალეშა ობჟათე-ბჟადალიშ მუსონეფი დო ციკლონური წალიკონეფი მეთმიაგამჷ.

ჭვემეფიშ სეზონიშ ბორჯის ნოლექეფიშ ოშქაშე თუთური მაძირაფალი 100 მმ-შე უმოსი რე. ჭვემეფიშ სეზონიშ პიკი მანგის, კვირკვეს დო მარაშინათუთას რე. მესის ტემპერატურა 36.2 °C-ს ონჭჷ, ღურთუთას — 11.4 °C-შახ დჷთმოლჷ. ნოღაშ ოშქაშე ტემპერატურა 27.25 °C რე, სილამეშ მაძირაფალი — 75.5%-ია. ირწანას ნოღას ოშქაშეთ 4-5 ტროპიკული ციკლონი მეთმიაგამჷ.

## მაჸალე ნოღეფი
*  თელავი, საქორთუო
*  ვიგანი, ობჟათე ილოკოსი, ფილიპინეფი

## ბიბლიოგრაფია

*
*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Laoag Profile at PhilAtlas.com
* 
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო

კატეგორია:ლაოაგი
კატეგორია:ოორუე ილოკოსიშ ნორეფი
კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
ტაბუკი (ფილიპინეფი)

**ტაბუკი**, ოფიციალურო **ნოღა ტაბუკი** (ილოკ. Siudad ti Tabuk; ) — მახუთა კლასიშ ნოღა დო კალინგაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი ფილიპინეფს. 2015 წანაშ ეჭარუათ , ნოღაშ მახორობა 110,642 ადამიერს აკმადგინანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Tabuk Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
ილაგანი

**ილაგანი** (ოფიციალურო **ნოღა ილაგანი**; იბა: *Siudad nat Ilagan*; ტაგ: *Lungsod ng Ilagan*) — მაართა კლასიშ ნოღა დო ისაბელაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი ფილიპინეფს. 2015 წანაშ ეჭარუათ, ნოღაშ მახორობა 145 568 ადამიერს აკმადგინანს დო პროვინციაშ უკაბეტაში ნოღა რე მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ. პროვინციას რეგისტრირაფილ გიშმაგორალეფიშ მუდანობა 98 565 ადამიერი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Ilagan Profile at PhilAtlas.com
* City Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines 
* at the Isabela Government Website
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information
* The Road to Cityhood

კატეგორია:ილაგანი
კატეგორია:ისაბელაშ პროვინციაშ ნოღეფი
კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
სტანფორდ მური

**სტანფორდ მური** (ინგლ. Stanford Moore; დ. 4 ეკენია, 1913, ჩიკაგო, ააშ — ღ. 23 მარაშინათუთა, 1982, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი, ფერმენტეფიშ რიბონუკლეაზიშ სტრუქტურაშ დოგურაფაშ გეშა, 1972 წანას, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის (კრისტიან ბემერ ანფინსენი დო უილიამ ჰოვარდ სტაინიწკჷმა ართო). სტანფორდ მური გურაფულენდჷ ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტის დო ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის. ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის მურიქ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ქიმიას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ როკფელერიშ უნივერსიტეტის, რდჷ როკფელერიშ უნივერსიტეტიშ ბიოქიმიაშ პროფესორი. 1958 წანას მურიქ დო უილიამ სტაინქ გიმიგონეს ამინობჟეეფიშ მაართა ავტომატური ანალიზატორი.

## ლიტერატურა
*
*

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სტანფორდ მური Nobelprize.org-ის

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას
კატეგორია:დუნაბადი 1913
კატეგორია:ნაღურა 1982
ტარლაკი

**ტარლაკი** (კაპამ. Lakanbalen ning Tarlac; პანგას. Siyudad na Tarlac; ილოკ. Siudad ti Tarlac; ) — ნოღა ფილიპინეფს, ცენტრალური ლუსონიშ რეგიონიშ ტარლაკიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

## გალერეა

Image:Tarlac City 1.JPG|ნოღაშ მიშალი
Image:Tarlac City 2.JPG|ნოღაშ მიოჯინი
File:Tarlac State University Main Campus.jpg|ტარლაკიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი


კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
დენიელ ნათანსი

**დენიელ ნათანსი** (ინგლ. Daniel Nathans; დ. 30 გჷმათუთა, 1928, უილმინგტონი, დელავერი, ააშ — ღ. 16 გერგობათუთა, 1999, ბალტიმორი, მერილენდი, ააშ) — ამერიკალი მიკრობიოლოგი. რესტრიქციაშ ენდონუკლეაზეფიშ ძირაფაშ დო დოგურაფაშ გეშა, 1978 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.

## ბიოგრაფია
დენიელ ნათანსი გურაფულენდჷ დელავერიშ უნივერსიტეტის დო ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის. ნათანსიქ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი 1954 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ერუანულ ონკოლოგიურ ინსტიტუტის დო როკფელერიშ ინსტიტუტის. 1962 წანაშე ნათანსი რდჷ ჯონ ჰოპკინზიშ მედიცინაშ სკოლაშ მიკრობიოლოგიაშ ასისტენტ პროფესორი, 1965 წანაშე ასოცირებული პროფესორი დო 1967 წანაშე პროფესორი. 1972-1982 წანეფს ნათანსი რდჷ მიკრობიოლოგიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი. დენიელ ნათანსი რდჷ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური. 1993 წანას გინოჩეს მენცარობაშ ერუანული მენდალი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*The Daniel Nathans Papers - Profiles in Science, National Library of Medicine
*

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მიკრობიოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1928
კატეგორია:ნაღურა 1999
მარშალ უორენ ნირენბერგი

**მარშალ უორენ ნირენბერგი** (ინგლ. Marshall Warren Nirenberg; დ. 10 პირელი, 1927, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 15 ღურთუთა, 2010, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი. დიგურუ გენეტიკური კოდი დო თიშ მუშობაშ სტრუქტურა ცილაშ ბიოსინთეზის. 1968 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ჰარ გობინდ კორანა დო რობერტ ჰოლიწკჷმა ართო).

## ბიოგრაფია
მარშალ უორენ ნირენბერგი გურაფულენდჷ ფლორიდაშ უნივერსიტეტის დო მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის. 1952 წანას ფლორიდაშ უნივერსიტეტის, მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი ზოოლოგიას. მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1957 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ალბერტ ლასკერიშ პრემიაშ, გაირდნერიშ პრემიაშ, ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემიაშ დო შხვა პრემიეფიშ ლაურეატი.

## ლიტერატურა
* Voet, Donald and Judith G. Voet. 1995. Biochemistry 2nd ed. John Wilely & Sons, New York.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Marshall Nirenberg Papers (1937–2003) – National Library of Medicine finding aid
* The Marshall Nirenberg Papers – Profiles in Science, National Library of Medicine
* Free to View Video Interview with Marshall W. Nirenberg provided by the Vega Science Trust.
* The Life and Scientific Work of Marshall W. Nirenberg. (From Richard Olson & Roger Smith (eds.) *The Biographical Encyclopedia of Scientists.* 1998.)
* The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1927
კატეგორია:ნაღურა 2010
მენცარობაშ ერუანული მენდალი

**მენცარობაშ ერუანული მენდალი** (ინგლ. National Medal of Science) რე ჯილდო, ნამუსით გინოჩანს ააშ-შ პრეზიდენტი სოციალურ მენცარობეფიშ, ბიოლოგიაშ, ქიმიაშ, ინჟინერიაშ, მათემატიკაშ, ფიზიკაშ დარგეფს მოხანდე მენცარეფს.  ჯილდოქ დირსხუ 1959 წანას. მენცარობაშ ერუანული მენდალი ააშ-შ ართ-ართ პრესტიჟული ჯილდო რე.

## ქოძირით თაშნეშე
* ტექნოლოგიაშ დო ინოვაციაშ ერუანული მენდალი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-საიტი
*National Science Foundation
*Searchable Database of National Medal of Science Recipients
*National Science & Technology Medals Foundation
*Using the National Medal of Science to recognize advances in psychology
ჯონ ჰოვარდ ნორთროპი

**ჯონ ჰოვარდ ნორთროპი** (ინგლ. John Howard Northrop; დ. 5 კვირკვე, 1891, იონკერსი, ნიუ-იორკიშ შტატი, ააშ — ღ. 27 მესი, 1987, ვიკენბერგი, არიზონა, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი. ფერმენტეფიშ, ცილეფიშ დო ვირუსეფიშ დოგურაფაშ, იზოლაციაშ დო კრისტალიზაციაშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1946 წანას (ჯეიმს სამნერი დო უენდელ მერედით სტენლიწკჷმა ართო). ნორთროპი რდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (ბერკლი) ბაქტერიოლოგიაშ დო სამედიცინო ფიზიკაშ პროფესორი.

## ბიოგრაფია
ჯონ ჰოვარდ ნორთროპიქ დებადჷ 1891 წანაშ 5 კვირკვეს, ზოოლოგიშ, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ინსტრუქტორიშ ჯონ ნორთროპიშ დო ჰანტერიშ კოლეჯიშ ბოტანიკოსიშ ელის ნორთროპიშ ფანიას. ჯონ ჰოვარდ ნორთროპიშ დაბადებაშა ჟირ მარათ ადრე, ჯონიშ მუმა ლაბორატორიას აფეთქებე დო დოღურე. ჯონ ჰოვარდ ნორთროპი გურაფულენდჷ იონკერსიშ სკოლას, უკულ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ქიმიას, 1915 წანას. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის გურაფულენდჷ აცეტონიშ დო ეთანოლიშ ფერმენტიზაციაშ პროცესის. 1929 წანას ნორთროპიქ აკეთჷ ფერმენტი პეპსინიშ იზოლაცია დო კრისტალიზაცია. 1939 წანას ნორთროპიქ აკეთჷ ბაქტერიოფაგიშ იზოლაცია დო კრისტალიზაცია. ნორთროპიქ აკეთჷ პეპსინოგენიშ, ტრიფსინიშ, ქიმოტრიფსინიშ დო კარბოქსიპეპტიდაზიშ იზოლაცია დო კრისტალიზაცია. 1949 წანაშე ნორთროპი რდჷ ამერიკაშ ხელუანობაშ დო მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური. მუშენდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი),
კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის დო როკფელერიშ უნივერსიტეტის.

## პერსონალური რინა
ჯონ ჰოვარდ ნორთროპიშ ოსური რდჷ ლუიზ უოლკერი (1891-1975), ჸუნდეს ჟირი სკუა: ჯონ ნორთროპი, ნამუთ რდჷ ოკეანოგრაფი დო ელისი, ნამუთ რდჷ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატიშ ფრედერიკ ჩაპმენ რობინსიშ ოსური. ნორთროპეფ დიო ნიუ-იორკის ცხოვრენდეს, უკულ ოცხოვრებშა გეგნორთეს მასაჩუსეტსიშ შტატიშა. ჯონ ჰოვარდ ნორთროპიქ დუდი დიჸვილჷ 1987 წანას, ნოღა ვიკენბერგის, არიზონას.

## ლიტერატურა
*
*
:* See also this version of Northrop's  National Academy of Science biography.
* 
*
*

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჯონ ჰოვარდ ნორთროპი Nobelprize.org-ის
*ჯონ ჰოვარდ ნორთროპიშ ნახანდეფი

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1891
კატეგორია:ნაღურა 1987
კაგაიან-დე-ორო

**კაგაიან-დე-ორო** (; ) — ნოღა ფილიპინეფიშ კოკი მინდანაოს, თიშ ოორუე ნორთის. ბჟაეიოლ მისამისიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 675,950 ადამიერი (2015 წანაშ ეჭარუათ).

## სქოლიო

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
გენერალ-სანტოსი

**გენერალ-სანტოსი** (, ) — ნოღა ფილიპინეფიშ კოკი მინდანაოს, ობჟათე კოტაბატოშ პროვინციას, სარანგანიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის. მახორობა — 594,446 ადამიერი (2015 წანაშ ეჭარუათ).

ნოღა კინოხ ჩინებული რდჷ დადიანგასიშ ჯოხოთ. ასეიანი ჯოხოდვალა გიოდვეს გენერალ პაულინო სანტოსიშ პატიოცემელო, ნამუთ რდჷ ფილიპინეფიშ არმიაშ გენერალი დო ხორუაშ მაართა პიონერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Official Website of the City of General Santos 

* Philippine Standard Geographic Code

## სქოლიო

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
მინდანაო

**მინდანაო** () — მაჟირა უკაბეტაში კოკი ფილიპინეფიშ აკოდგინალუას, უკიდაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის.

მინდანაოშ ფართობი რე 94,630 კმ², ნამუთ იკათუანს მოსოფელიშ მაართა ვითი კოკიშ ერკებულს მახორობაშ მეჯინათ. 2016 წანაშ მუნაჩემეით, თაქ ოხორანს 25,537,691 ადამიერი. კოკიშ უკაბეტაში დოხორელი პუნქტი რე ნოღა დავაო, 1,632,991 მახორუთ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Mindanao-UK Organization in the United Kingdom 
* The Mindanao Blog
* The Catalyst for Countryside Development 
* Mindanao News 
* Overview of hotels in Mindanao 
* Online Mindanao 
* Taboan Mindanao

კატეგორია:ფილიპინეფიშ კოკეფი
ფრედერიკ ჩაპმენ რობინსი

**ფრედერიკ ჩაპმენ რობინსი** (ინგლ. Frederick Chapman Robbins; დ. 25 მარაშინათუთა, 1916, ობერნი, ალაბამა, ააშ — ღ. 4 მარაშინათუთა, 2003, კლივლენდი, ოჰაიო, ააშ) — ამერიკალი პედიატრი დო ვირუსოლოგი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ჯონ ფრანკლინ ენდერსი დო ტომას ჰაკლ უელერიწკჷმა ართო).

## ბიოგრაფია
ფრედერიკ ჩაპმენ რობინსი გურაფულენდჷ მისურიშ უნივერსიტეტის დო უკულ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კეიზიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტის. 1952 წანაშე რდჷ კეიზიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტიშ პედიატრიაშ პროფესორი. 1966-1980 წანეფს რობინსი რდჷ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლაშ დეკანი. 1962 წანაშე რდჷ ამერიკაშ ხელუანობაშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. 1980 წანაშე ფრედერიკ ჩაპმენ რობინსი რდჷ მენცარობაშ ერუანულ აკადემიაშ მედიცინაშ ინსტიტუტიშ პრეზიდენტი. 1985 წანას რობინსიქ დირთჷ კეიზიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტიშა, სოდეთ რდჷ დეკანი ემერიტუსი დო პროფესორი ემერიტუსი. 1954 წანას, მენცარეფს რობინსის, ჯონ ფრანკლინ ენდერსის დო ტომას ჰაკლ უელერს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, პოლიოვირუსიშ იზოლაციაშ დო კულტივაციაშ გეშა. ართ წანათ ადრე რობინსის გინოჩეს პრესტიჟული ედვარდ მედ-ჯონსონიშ პრემია. ღურჷ 2003 წანაშ 4 მარაშინათუთას, 86 წანერქ, ნოღა კლივლენდის, ოჰაიოს.

## ლიტერატურა დო რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*
*

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი პედიატრეფი
კატეგორია:ამერიკალი ვირუსოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1916
კატეგორია:ნაღურა 2003
ჯორჯ პალადე

**ჯორჯ ემილ პალადე** (ინგლ. George Emil Palade; დ. 19 გერგობათუთა, 1912, იასი, რუმინეთიშ ომაფე — ღ. 8 გჷმათუთა, 2008, დელ-მარი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ციტოლოგი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ალბერ კლოდი დო კრისტიან დე დიუვიწკჷმა ართო). 

## ბიოგრაფია
ჯორჯ ემილ პალადექ დებადჷ 1912 წანაშ 19 გერგობათუთას, რუმინეთიშ ნოღა იასის, ფილოლოგიაშ პროფესორიშ ფანიას. პალადე გურაფულენდჷ ბუქარესტიშ ფარმაციაშ დო მედიცინაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი 1940 წანას. 1946 წანას გინორთჷ ამერიკაშა. ამერიკას პალადე მუშენდჷ ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტის, როკფელერიშ უნივერსიტეტის, იელიშ უნივერსიტეტის, კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (სან-დიეგო). 1973-1990 წანეფს პალადე რდჷ იელიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლაშ პროფესორი დო 1990-2008 წანეფს რდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. 1970 წანას ჯორჯ პალადეს გინოჩეს ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემია (რენატო დულბეკოწკჷმა ართო), 1966 წანას პალადექ მიპალუ ალბერტ ლასკერიშ პრემია, 1967 წანას გაირდნერიშ პრემია, 1974 წანას ნობელიშ პრემია, 1981 წანას უილსონიშ მენდალი. 1984 წანაშე ჯორჯ პალადე რდჷ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. 1986 წანას გინოჩეს მენცარობაშ ერუანული მენდალი. ჯორჯ პალადე გიმირინუანდჷ ელექტრონულ მიკროსკოპის რიბოსომაშ, მიტოქონდრიაშ, ქლოროპლასტიშ, გოლჯიშ კომპლექსიშ დინახალენ სტრუქტურეფიშ დაგურაფალო. ჯორჯ პალადექ მუშ ექსპერიმენტეფით დანტკიცჷ ნამდა ენდოპლაზმური ბადე დო გოლჯიშ კომპლექსი ართო ფუნქციონირენა. ჯორჯ პალადეშ ჸათე დო შხვა ექსპერიმენტეფს დო ნახანდეფს უკულ გიარსხუ ამდღარ ციტოლოგიაქ. პალადე მერჩქინელ რე ართ-ართ უდიდაშ ციტოლოგო.

## პერსონალური რინა
ჯორჯ პალადეშ ოსური რდჷ მერილინ ფარქუჰარი, კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (სან-დიეგო) ციტოლოგიაშ პროფესორი. ჸუნდეს ჟირი სკუა. ჯორჯ პალადექ ღურუ 2008 წანაშ 8 გჷმათუთას, კალიფორნიაშ ნოღა დელ-მარის.

## ლიტერატურა
*
*
*
*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ჯორჯ პალადე Nobelprize.org-ის

კატეგორია:რუმინალეფი
კატეგორია:რუმინალი-ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ციტოლოგეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1912
კატეგორია:ნაღურა 2008
ლაინუს პოლინგი

**ლაინუს კარლ პოლინგი** (ინგლ. Linus Carl Pauling; დ. 28 ფურთუთა, 1901, პორტლენდი, ორეგონი, ააშ  — ღ. 19 მარაშინათუთა, 1994, ბიგ-სიური, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი, ბიოქიმიკოსი დო შვიდობაშ აქტივისტი, 1200შე უმოს ომენცარე ნახანდიშ დო წინგიშ ავტორი. New Scientist-იშ აზრით ართ-ართ უდიდაშ მენცარი, 2000 წანაშ მენცარეფიშ რეიტინგით, 16-ა მენცარი. მენცარული ნახანდეფიშ გეშა, 1954 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის, 1962 წანას შვიდობაშ აქტივიზმიშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია შვიდობაშ დარგის. ჟირ ლაურეატიშე ართ-ართი რე, ნამუქით მიპალუ ნობელიშ პრემია შხვადოშხვა დარგეფს (მაჟია რდჷ მარი სკლოდოვსკა-კიური).

## ბიოგრაფია

## ჯილდოეფი დო პრემიეფი
* 1931: *ACS-იშ პრემია* 
* 1931: *ირვინგ ლენგმიურიშ პრემია*
* 1933: *მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური* 
* 1941: *ნიკოლსიშ მენდალი*
* 1946: *უილიამ გიბსიშ პრემია*
* 1947: *დევიშ მენდალი* 
* 1948: *Presidential Medal for Merit*
* 1948: *ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური*
* 1951: *გილბერტ ლუისიშ მენდალი*
* 1952: *პასტორიშ მენდალი*
* 1954: *ნობელიშ პრემია ქიმიას*
* 1955: *ადისიშ მენდალი*
* 1955: *ჯონ ფილიპსიშ მემორიალური პრემია*
* 1956: *ავოგადროშ მენდალი*
* 1957: *პოლ საბატიეშ მენდალი*
* 1957: *პიერ ფერმატიშ მენდალი*
* 1957: *გროციუსიშ მენდალი*
* 1960: *ხელუანობაშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური*
* 1961: *წანაშ ჰუმანისტი* (ამერიკაშ ჰუმანისტეფიშ ასოციაცია)
* 1961: *განდიშ შვიდობაშ პრემია*
* 1962: *ნობელიშ პრემია შვიდობაშ დარგის* 
* 1965: *რუმინეთიშ რესპუბლიკაშ მენდალი*
* 1966: *ლაინუს პოლინგიშ პრემია*
* 1966: *Institut de France-იშ ვარჩხილიშ მენდალი*
* 1967: *რობლინგიშ მენდალი*
* 1972: *შვიდობაშ ლენინური პრემია* 
* 1974: *მენცარობაშ ერუანული მენდალი*
* 1978: *ლომონოსოვიშ ორქოშ მენდალი*
* 1981: *ჯონ ლატიმერიშ პრემია*
* 1984: *პრისტლიშ მენდალი*
* 1986: *ლავუაზიეშ მენდალი*
* 1989: *ვენივარ ბუშიშ პრემია*
* 1990: *რიჩარდ ტოლმენიშ პრემია*
* 1992: *დაისაკუ იკედაშ მენდალი*

## ლიტერატურა
*Mead, Clifford. Linus Pauling: Scientist and Peacemaker (2008)
*Marinacci, Barbara, ed. (1995). Linus Pauling: In His Own Words; Selected Writings, Speeches, and Interviews. Introduction by Linus Pauling. New York: Simon & Schuster.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Linus Pauling Online a Pauling portal created by Oregon State University Libraries
* Crick, Francis, "The Impact of Linus Pauling on Molecular Biology" (transcribed from video at the 1995 Oregon State University symposium)
* The Ava Helen and Linus Pauling Papers at the Oregon State University Libraries
* The Pauling Catalogue
* 
*  
* The Pauling Blog
* Linus Pauling (1901–1994)
* Berkeley Conversations With History interview
* Linus Pauling Centenary Exhibit

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი შვიდობაშ აქტივისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი შვიდობაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1901
კატეგორია:ნაღურა 1994
ჩარლზ პედერსენი

**ჩარლზ ჯონ პედერსენი** (ინგლ. Charles John Pedersen; დ. 3 გჷმათუთა, 1904, პუსანი, კორეაშ იმპერია — ღ. 26 გჷმათუთა, 1989, სეილემი, ნიუ-ჯერსი, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი. გურაფულენდჷ კრაუნ-ეთერიშ სინთეზიშ მეთოდეფს. 1987 გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის (დონალდ ჯეიმს კრამი დო ჟან-მარი ლენიწკჷმა ართო).

## ბიოგრაფია
ჩარლზ ჯონ პედერსენი გურაფულენდჷ დეიტონიშ უნივერსიტეტის დო მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ამერიკულ კომპანია *DuPont*-ის.

## პერსონალური რინა
ჩარლზ პედერსენიშ ოსური რდჷ სუზან ოლტი. ცხოვრენდეს ნიუ-ჯერსიშ ნოღა სეილემს. სუზან ოლტიქ ღურუ 1983 წანას. ჩარლზ პედერსენქ ღურუ 1989 წანას მიელომაშ კიბოთ.

## პუბლიკაციეფი
*
*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ჩარლზ პედერსენი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1904
კატეგორია:ნაღურა 1989
მარტინ ლუის პერლი

**მარტინ ლუის პერლი** (ინგლ. Martin Lewis Perl; დ. 24 მანგი, 1927, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 30 ეკენია, 2014, პალო-ალტო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი დო ფიზიკოსი, ტაუ-ლეპტონიშ ძირაფაშ დო დოგურაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის, 1995 წანას. მარტინ ლუის პერლი გურაფულენდჷ ბრუკლინიშ პოლიტექნიკურ ინსტიტუტის (ასეიან ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტიშ პოლიტექნიკური ინსტიტუტი) დო კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის მიპალუ დოქტორიშ ხარისხი ისიდორ ისააკ რაბიშ ხემანჯღვერობათ. რდჷ შხვადოშხვა უნივერსიტეტეფიშ პროფესორი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Nobel Prize press release, explaining the significance of Perl's work
*Personal blog: Reflections on Physics
*ბიოგრაფიული ფაქტეფი

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1927
კატეგორია:ნაღურა 2014
ისიდორ ისააკ რაბი

**ისიდორ ისააკ რაბი** (ინგლ. Isidor Isaac Rabi; დ. 29 კვირკვე, 1898, რიმანუვი, გალიციაშ დო ლოდომერიაშ ომაფე, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია (ასეიან პოლონეთი) — ღ. 11 ღურთუთა, 1988, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. გვირზილური ჭაჭმენტური რეზონანსიშ ძირაფაშ დო დოგურაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის, 1944 წანას. ისიდორ ისააკ რაბი რდჷ ართ-ართი მაართა ამერიკალი მენცარი, ნამუთ გურაფულენდჷ ჭაჭმენტრონიშ სტრუქტურას დო ფუნქციეფს.

## ბიოგრაფია
ისიდორ ისააკ რაბიქ დებადჷ რიმანუვის, გალიციაშ დო ლოდომერიაშ ომაფეს, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერიას (ასეიან პოლონეთი), პოლონარი ურიეფიშ ფანიას. ისიდორ ისააკი ჭიჭე ბაღანა ჸოფე, თიშ ოჯახის ამერიკაშა გინურთუმჷ ოცხოვრებშან. ისიდორ ისააკ რაბი გურაფულენდჷ კორნელიშ უნივერსიტეტის, ელექტრონულ ინჟინერიას, მარა მალას მიოტუ ელექტრონულ ინჟინერიაშ გურაფა დო დიჭყჷ ქიმიაშ დოგურაფა. უკულ დეინტერესჷ ფიზიკათ ხოლო. კორნელიშ უნივერსიტეტიშ უკულ, გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ დიო მენცარობაშ მაგისტრიშ დო უკულ დოქტორიშ ხარისხი. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ შინელი ფიზიკოსიშ ალბერტ პოტერ უილსიშ ხემანჯღვერობათ. 1927 წანას ისიდორ ისააკ რაბიქ ევროპაშა მიდართჷ, სოდეთ თინა მუშენდჷ ბრელ ევროპალ გიშარჩქინელ ფიზიკოსეფწკჷმა. 1929 წანას რაბიქ ამერიკაშა დირთჷ დო ქიდიჭყჷ მუშობა კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. ისიდორ ისააკ რაბიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ გვირზილური ჭაჭმენტური რეზონანსი, ატომიშ გვირზილი, ჭაჭმენტური მომენტი, რადარეფიშ ტექნოლოგიეფი დო შხვა. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის გურაფლენდჷ რადარეფს, მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. რდჷ მანჰეტენიშ პროექტიშ ართ-ართ მაკათური. ლჷმაშ თებაშ უკულ, მუშენდჷ ატომიშ ენერგიაშ კომისიას დო რდჷ თიში დირექტორი 1952-1956 წანეფს. ისიდორ ისააკ რაბი მუშენდჷ ააშ-შ არმიაშ ბალისტიკურ ლაბორატორიას ხოლო დო რდჷ ბრუკჰეივენიშ ერუანული ლაბორატორიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი 1946 წანას. ისიდორ ისააკ რაბი რდჷ ააშ-შ დელეგატი იუნესკოს. 1964 წანაშე რაბი რდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი დო უკულ პროფესორი ემერიტუსი.

## პერსონალური რინა
ისიდორ ისააკ რაბიშ ოსური რდჷ ჰელენ ნიუმარკი. ჸუნდეს ჟირი სკუა. ისიდორ ისააკ რაბიქ ღურუ 1988 წანაშ 11 ღურთუთას, კიბოთ. ჰელენ ნიუმარკიქ ღურუ 2005 წანაშ 18 მანგის, 102 წანერქ.

## წინგეფი
*Rabi, Isidor Isaac (1960). My Life and Times as a Physicist. Claremont, California: Claremont College. 
*Rabi, Isidor Isaac (1970). Science: The Center of Culture. New York: World Publishing Co. 
*Rabi, Isidor Isaac; Serber, Robert; Weisskopf, Victor F.; Pais, Abraham; Seaborg, Glenn T. (1969). Oppenheimer: The Story of One of the Most Remarkable Personalities of the 20th Century. Scribner's.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
*ისიდორ ისააკ რაბი Nobelprize.org-ის
*ისიდორ ისააკ რაბი Mathematics Genealogy Project-ის
*[ისიდორ ისააკ რაბი [Find a Grave]-ს]

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1898
კატეგორია:ნაღურა 1988
ფიში (წყარმალუ)

left|thumb
**ფიში**, თაშნეშე **ფისი** (, ) — წყარმალუ ნამიბიას.

ფიში ნამიბიაშ არძაშე უმოსი კაბეტი წყარმალუ რე, არძაშე კაბეტი ღანჩოთ. წყარმალუშ სიგჷნძა აკმადგინანს 650 კმ-ის დო ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ნაუკლუფტიშ გვალეფშე. თიშენ, ნამჷ-და წყარმალუ უმენტაშო მეურს ქიანაშ არძაშე უმოსი სქირე დო გოტიოზაფილ რაიონეფს (სამანგათ კალაჰარი), თინა წყარით იფშაფჷ ხვალე პერიოდულო. წყარმალუს ნიშუა ვაშილებე.

ფიში ოდუდეს ეთმეჭოფუნს წყარმალუ ეინასიშ წყარმალუ ონიჰაბწკჷმა კათაფაშ აბანშე. ნოღა მარიენტალწკჷმა, რეგიონიშ ადმინისტრაციულ ცენტრწკჷმა, წყარმალუ ფიშის აკოგაფილი რე ქიანაშ უკაბეტაში ჰარდაპიშ კაშხალი, ნამუთ აკმოქიმინჷნს ოშუმალი წყარიშ წყაროჩუაშეს. წყარმალუს მუსხირენი ნადუ უღუ.

წყარმალუ ფიშიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი მარიენტალი, გიბეონი დო ზეჰეიმი. მუშ გიმენ მალობას წყარმალუ აკმოქიმინჷნს ფიშიშ კანიონს, სიგჷნძათ 160 კმ-ის. კურორტ აი-აისიშ ობჟათე-ბჟადალშე ფიში ინმაკათჷ წყარმალუ ორანჟის, თიში ატლანტიშ ოკიანეშ კათაფაშახ 100 კმ-ის.

## თაშნეშე ქოძირით
ნამიბიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული

## სქოლიო

კატეგორია:ნამიბიაშ წყარმალუეფი
კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი