open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გოეროშ გენერალური ასამბლეა

450px|thumb|გაეროს გენერალური ასამბლეაშ ხუნეფიშ დარბაზი
**გენერალური ასამბლეა** — გოეროშ თარი ოსხუნუე  ორგანო, სოდე წჷმორინაფილი რე გოეროშ არძა მაკათური სახენწჷფო. თინეფშე ირს ხონარიშ მეჩამაშ მანგი ნება უღუ (1 ხონარი). 

გენერალური ასამბლეა მიჭანუაფუ ირწანურო, უციობაშ შვანს შილებე მოჭანილქ იჸუას სპეციალური ვარდა საგანგებო სპეციალური სესიეფქ. თინა ნებაქუნილი რე გოსხუნას არძანერი ოკითხირი გოეროშ წესდვალაშ ფარგალეფს, რეკომენდაცია მეჩას მაკათურ სახენწჷფოეფს არძა ოკითხიშე დო ხანდაშე, თი ოკითხირეფიშ მოხ, ნამუეფით გოეროშ უშქურანჯალაშ სხუნუშ კომპეტენციას ორხველუნ. გენერალურ ასამბლეას უღუ 6 თარი კომიტეტი მუშ საქვარუაშ თარი მეჸვენჯობეფიშ მეჯინათ, თაშბნეშე შხვა დჷმახვარე ორგანოეფი. ასამბლეაშ ხუნას გინოჭყვიდირეფი შანულამ ოკითხეეფშე მიღებუაფუ ხონარეფიშ 2/3-ით, შხვა ოკითხეეფშე - ხონარეფიშ უბრალო უმენტაშობათ. გენერალური ასამბლეაშ რეზოლუციეფს ვაუღჷ კანონიშ ჭყანა, ხვალე სარეკომენდაციო ხასიათის მანჯენა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* გოეროშ გენერალური ასამბლეა
* გოეროშ გენერალური ასამბლეაშ - დოკუმენტეფიშ ცენტრი

კატეგორია:გოერო
გოეროშ ეკონომიკური დო სოციალური სხუნუ

**ეკონომიკური დო სოციალური სხუნო** (**ეკოსოსი**) — გოეროშ თარი ორგანო, ნამუთ ნებაქუნილი რე მანჯას გჷმორკვიალეფი დო აკადგინას ანგარიშეფი საირქიანო ოკითხირეფშე ეკონომიკაშ, სოციალურ ურთიართობეფიშ, კულტურაშ, გონათუაშ, სინთელუანობაშ, ადამიერიშ ნებეფიშ, ეკოლოგიაშ დო შხვა სფეროეფს, მეჩას რეკომენდაციეფი გენერალურ ასამბლეას, თიშ მაკათურეფს, გოეროშ სპეციალიზებულ დჷნაწესებეფს, კოორდინაცია გუნწიას თინეფიშ საქვარუას, გაფორმას აპიჯალეფი (ნამუთ იმუხურუ გენერალური ასამბლეაშით), მიღას თინეფშე ანგარიშეფი, წჷმურინუას უშქურანჯალაშ სხუნუშ მანგური ინფორმაცია. სხუნუშ სესიეფი, მუჭოთ წესი, წანმოწანაშე ჟირშა იმანჯებუ. თინა აკმოდირთუ გენერალური ასამბლეაშით გიშაგორილი გოეროშ 54 მაკათურშე. ირწანურო მუთმოხვადუ მაკათურეფიშ 1/3-იშ გინოგორუა. სხუნუს უღუ რეგიონული კომისიეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გოეროს ეკონომიკური დო სოციალური სხუნუ

ეკონომიკური დო სოციალური სხუნუ
გოეროშ სამელამოსო

**გოეროშ სამელამოსო** — გოეროშ ბიუროკრატიული ორგანო, ნამუშ მაკათურეფი ახორციელენა ორგანიზაციაშ ირდღარი საქვარუას დო თიშ პროექტეფს. სამელამოსოს დუდენს გოეროშ თარი ადმინისტრაციული პოსტიშ პიჯი - *გენერალური მელამოსე*, ნამუსჷთ დითმირინუაფუ გენერალური ასამბლეაშით უშქურანჯალაშ სხუნუშ რეკომენდაციათ 5 წანაშ ხანით. თინა ახორციელენს სამელამოსოშ არძა გიმენდუნართის საართო დუდალას, ნება უღუ უშქურანჯალაშ სხუნუს ოჩინებაფუას არძანაერი ოკითხი, ნამუთ თიში არზით საფრთხეს უქიმინუნს საირქიანო თინჩალას დო უსართხოებას.

## გოეროშ გენერალური მელამოსეფი

* 1946-1953:  ტრიუგვე ლი, 
* 1953-1961: დაგ ჰამარშელდი, 
* 1961-1971: უ ტანი, 
* 1972-1981: კურტ ვალდჰაიმი, 
* 1982-1991: ხავიერ პერეს დე კუელიარი, 
* 1992-1997: ბუტროს ბუტროს-გალი, 
* 1997-2006: კოფი ანანი, 
* 2007-2016: პან გი მუნი, 
* 2017-ასე: ანტონიუ გუტერეში, 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* UN Secretary-General webpage
* How is the Secretary-General appointed?
* Global Policy Forum – UN Secretary-General
* Report on the process of appointing a new Secretary-General 
* Who Will be the Next Secretary-General? (website on the 2006 campaigns)
* UNSGselection.org 

სამელამოსო
მადაგასკარიშ ეკონომიკა

მადაგასკარი უმენტაშო აგრო-კულტურული ქიანა რე. ჯგირო რე გოვითარაფილი ოფუტეშ მეურნობაშ ინდუსტრია. თაშნეშე ივითარებუ ტურიზმიშ, ტექსტილიშ დო ოგვალეშმაღალე რეწუალობეფი. მადაგასკარიშ ოფუტეშ მეურნობა აწარმენს თიჯგურა თარი ტროპიკულ ბწკარამ კულტურეფს, მუჭომეფით რე ორზა დო მანიოკი, თაშნეშე ყავა დო ვანილი. მადაგასკარიშ დიდარი ორთაშობური რესურსეფი ოგვალეშმაღალეფონი რეწუალაშ გოვითარაფას ხეს უნწყუნს.
აბრეშუმი

**აბრეშუმი** (სპარს. ابریشم აბრიშომ; ჯვეშქორთულო ჯოხოდჷ **ჭიჭნაური**), ორთაშბური ოფექარე ნოჭკი. აბრეშუმიშ ედომუშამი მასა წჷმიქიმინუ აბრეშუმიშ ღვენწკიშ სანაფე (აბრეშუმიშ გიშმაღელი) ჯარკვალეფს, სოიშე გიშმურს ჟირი უმეჭყორიდუ ელემენტარული ძაფიშ სახეთ.

აბრეშუმი მანგარი, გოზინდუაფონი, ჰიგროსკოპიული, ჰეერგჷმატარე დო ჯგირი ელექტროიზოლატორი რე. იჭუ უალეთ. ინოშქერებუ 180 C ეშე; თიშა ვაქიმინჯენს დაბალი კონცენტრაციაშ მჟავეეფი და ტუტეეფი.

ხელუანური აბრეშუმიშ გეშა ქოძირით ქიმიური ნოჭკი

## აკოდგინალუა
აბრეშუმიშ თარი აკმადგინალი ნიბთიარობეფი რე ფიბრიონი დო სერიცინი. მაართა — აბრეშუმს მითმეჩანს სიმანგარეს, ელასტიკურალას, სიბარჩხალეს, სიბატეს დო შხვა; მაჟირა — ართმიანს მითმურსხუანს ელემენტარულ ძაფეფს.

## გიმორინაფა
აბრეშუმს გიმირინუანა მედიცინას ხოლო (ქირურგიულ ძაფო). 
ტექნიკას — (საიზოლაციო მასალათ, მაღალი ხარისხიშ ოცირალიშ ოკეთებელო);
თაშნეშე დუდთხილუაშ რეწუალას დო შხვა.

## ისტორია

## ლიტერატურა
* ქსე; ტომი 1, გვ. 34

კატეგორია:მეაბრეშუმობა
კატეგორია:ნოჭკეფი
ანუნაკი

[thumb|[აქადიშ იმპერია|აქადურ ცილინდურ მარწკინდი, ნამუთ ითარიღებუ ჯვ. წ.  წანათ, სოდე ეხანტილ რენა: ინანნა, ენკი დო უტუ, ანუნაკიშ სუმ მაკათური|285x285px]]
**ანუნაკი** (შუმერულ.: , თაშნეშე მიშინუაფჷნა მუჭოთ **ანნუნაკი**, **ანუნნა**, **ანანაკი** დო ანდა შხვა ვარიანტეფით) — ჯვეშ შუმერეფიშ, აქადარეფიშ, ასურეფიშ დო ბაბილონარეფიშ ღორონთიერობეფიშ ბუნა. შხირას მერსხილ რე ანუნაწკჷმა (50 თარ ღორონთიერება) დო იგიგიწკჷმა (უკულაშ ღორონთეფი). თინეფიშ გეშა ორდოიან შუმერულ ნაჭარეფს, ნამუეფჷთ პოსტაქადურ პერიოდით ითარიღებუ, ანუნაკეფი პანთეონიშ ღორონთიერობეფ რენა, ან-იშ (ჟიცაშ ღორონთი) დი კი-შ (დიხაუჩაშ ოსურღორონთი) გამნარყეფი დო თინეფიშ თარ ფუნქცია კოჩიშობაშ ჭარაშ გოთანჯუა რდჷ.

კატეგორია:შუმერულ მითოლოგია
ბდსმ

thumb|ძია ბსდმ-შ გოფაჩილი სიმბოლო რე
**ბდსმ** ადამიერიშ სექსუალურ რჯებაწკჷმა მერსხილი პრაქტიკეფიშ ნერგვარობეფი რე. თარი გიმენბუნეფი გჷმიხანტუ აბრევიატურათ "ბდსმ", ნამუშათ მიშმურს:
* ბონდაჟი დო დისციპლინა (**ბდ**)
* დომინაცია დო დოჸუნა (**დდ**)
* სადიზმი დო მაზოხიზმი (ვარდა სადომაზოხიზმი) (**სმ**)

კატეგორია:ბდსმ
მუმა ღორონთი

**მუმა ღორონთი** — წიმინდე სუმელაშ მაართა ჰიპოსტასი. მუმა ღორონთი, სქუა ღორონთიშ დო შურიწიმინდე ღოროთიშ წორი ღორონთი რე, ნამუეფით სუმხოლო ართო ართ ღორონთის — სუმელას აკმადგინანა.

კატეგორია:წიმინდე სუმელა
სტანდარტიზაციაშ ერეფოშქაშე ორგანიზაცია

**სტანდარტიზაციაშ ერეფოშქაშე ორგანიზაცია** (, ), ფართოთ ჩინებული რე მუჭოთ **ISO** — ერეფოშქაშე სტანდარტიშ მემაღებუ ორგანო, ნამუთ აკმოდირთუ შხვადოშხვა ქიანაშ სტანდარტეფიშ ორგანიზაციეფიშ წჷმმარინაფალეფშე. ორგანიზაციაქ დირსხუ 1947 წანაშ 23 ფურთუთას, თინა ედომუშამ მოსოფელს ფაჩუნს კერზო ორეწუალე დო კომერციულ სტანდარტეფს. ორგანიზაციაშ თარი ოფისი იდვალუაფუ ჟენევას, შვეიცარიას.

## სქოლიო

კატეგორია:სტანდარტიზაციეფიშ ორგანიზაციეფი
ევროპაშ უშქურანჯალაშ დო წოროხანდაშ ორგანიზაცია

**ევროპაშ უშქურანჯალაშ დო წოროხანდაშ ორგანიზაცია**, *ეუწო*  — გჷმიქიმინ ევროპაშ უშქურანჯალაშ დო წოროხანდაშ სხუნუშ ოსხირშე, პარიზიშ 1990 წაშნაშ დო ვენაშ დო ჰელსინკიშ 1992 წანაშ დეკლარაციეფიშ ოსხირშა. ფუნქციონირენს 1995 წანაშე.

1990 წანაშახ ეუწო ფუნქციონირენდჷ მუჭოთ ახვალამეფიშ დო კონფერენციეფიშ ფორუმი, ნამუთ ადგინენდჷ სახენწჷფოეფიშ დო მენოღალეეფიშ ქიმინჯალაშ წესეფს დო პერიოდულო გინმაჯინედჷ თინეფიშ რსულებას (თიმ ბორჯის თიში ჯოხო რდჷ ევროპაშ უშქურანჯალაშ დო წოროხანდაშ სხუნაფა - ეუწს).”

## ღანკეფი
*ურთიართობეფიშ გოუჯგუშაფაშ ხეშენწყუალა, თაშნეშე ხანგჷრძე თინჩალაშ უნარღელჸოფაშო პიჯალეფიშ აკოქიმინუა; 
*საირქიანო ალაწურუაშო მუკოლუაფა; 
*ევროპული უშქურანჯალაშ უგურთუობაშ აღიარაფა, თაშნეშე მაკთურ-ქიანეფს შქას ურთიართწოროხანდაშ გოვითარაფაშ სტიმულირება; 
*თინჩალაშ დო უსართხოებაშ მეჭედელი ურთიართრსხუშ აღაიარაფა მუჭოთ ევროპაშ, თეშ მოსოფელიშ მასშტაბით; 
*დორხველური თიაშ მიშაღალა ადამიერიშ ნებეფიშ თხილუას, ეკონომიკურ დო სოციალურ პროგრესის დო არძა ერიშ ჯგირობუას.

ეუწოშ თარი ორგანო რე სახენწჷფოშ დო თაობეფიშ მადუდეეფიშ ოსხუნაფე, ნამუთ მუშ სესიას ჟირ წანმოწანაშე ართშა იშაყარუ. ოსხუნაფე გუთმოთანჯჷნს ეუწოშ პრიორიტეტეფს დო თარი მეჸვენჯობეფს. 

## ლიტერატურა
*გეფერიძე დ. ხაზალია ა., საერთაშორისო ორგანიზაციების სამართალი, თბ. 2011

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ეუწო-შ ოფიციალური საიტი

*
კატეგორია:საირქიანო ორგანიზაციეფი
კატეგორია:ევროპაშ ისტორია
ადამიერიშ ნებეფიშ ევროპული სასამართალო

[მინი|[ბერლინიშ კიდალა|ბერლინიშ კიდალაშ ნორთი ადამიერიშ ნებეფიშ ევროპული სასამართალოშ დგჷმილიშ წოხოლე]]
**ადამიერიშ ნებეფიშ ევროპული სასამართალო** ( (ECtHR); ) — 1950 წანაშ ადამიერიშ ნებეფიშ გეშა ევროპული კონვენციათ დორსხუაფილი საირქიანო სასამართალო ორგანო. თი გჷთმოსხუნუნს კერზო ინდივიდეფიშ ოჩიულეეფს კონვენციაშ მაკათური სახენწჷფოეფიშოთ, ნამუეფით ოხუ თე კონვენციათ გარანტირაფილი ნებეფიშ ოდებელი აკორციებეფს. სასამართალოშ ოჩიულეშ მიშაღალაშ ნება კონვენციაშ მაკათური სახენწჷფოეფს ხოლო უღჷნა ართიანიშ სააწმარენჯოთ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Official website of the European Court of Human Rights* Court judgments, decisions and case law website
* Rules of the Court (PDF)
* The European Union’s accession to the European Convention on Human Rights 

კატეგორია:ევროპაშ სხუნუ
კატეგორია:საირქიანო სასამართალო ორგანოეფი
კატეგორია:სტრასბური
კატეგორია:ადამიერიშ ნებეფი
ადამიერიშ ნებეფი

**ადამიერიშ ნებეფი** — კონცეფცია ადამიერეფიშ უნივერსალურ ნებეფი, ვარდა სტატუტიშ გეშა, იურისდიქციაშ ვარდა შხვა ელმოლეფიშ უმკუჯინალო, მუჭომეფით რე ეთნიკური გოჭყაფა, ერუანობა დო სქესი.

ადამიერიშ ნებეფიშ ჸოფურობა, მანგურობა დო დინორე ამდღარშახ დებატეფიშ საგანი რე ფილოსოფიას დო პოლიტიკურ მენცარობეფს. იურიდიულო ადამიერიშ ნებეფი გითმითანჯუ ერეფოშქაშე კანონით დო კონვენციეფით, უკული — ანდა სახენწჷფოშ აბანობური კანონეფით. თეშ უმკუჯინალო, ანდა ადამიერშო ჰუმანური ნებეფიშ დოქტრინა კანონიშ ფარგალეფს გინმურს დო აკმოქიმინჷნს ფუნდამენტურ მორალურ ბაზისის თეხანური გეოპოლიტიკური წეს დო რიგიშ რეგულირაფაშო. თინეფშო თენა დემოკრატიულ იდეალეფს წჷმარინუანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ერეფოშქაშე ამნისტია
* ადამიერიშ ნებეფი - რუსეთი

კატეგორია:ადამიერიშ ნებეფი
მენინგიტი

**მენინგიტი** (ტერმინი აკმოდირთუ -შე დო (ლათ. meninx, meningis-შე) — „ტვინიშ დაცხი“ დო სუფიქსი ლათ. -itis — ანთებაშ პროცესის შანენს) — დუდიშ ტვინიშ დო ოჭიშიშ ტვინიშ დაცხიშ ანთება. გიშმართჷნა *ლეპტომენინგიტის* — ლიბუ დო ბონდღილი ტვინიშ დაცხეფიშ ანთებას დო *პაჰიმენინგიტი* — ტვინიშ მანგარ დაცხიშ ანთებას. კლინიკურ პრაქტიკას ტერმინი „მენინგიტიშ“ გიმე რჩქავენლობურო იგურიშხონარენა ტვინიშ ლიბუ დაცხიშ ანთებას. მენინგიტი გუთმორჩქინდუ მუჭოთ ზოხო ლახარა ვარდა მუჭოთ შხვა პროცესეფიშ გოუფრაშაფა. მენინგიტიშ არძაშე შხირი სიმპტომეფი რე — დუდიშ ჭუა, კინჩხიშ რიგიდულობა ჩხე ლახარაწკჷმა ართო, გიმეჩინებიერობაშ დგომარობაშ თირუა დო სინთეშ (ფოტოფობია) დო ხონარიშ მაგინაფობა. კანკალეშა, გიშაკერზაფილო ბაღანეფს, შილებე უღუდას ვასპეციფიკური სიმპტომეფი — გაჟღამება დო ლურენჯობა.

მენინგიტიშ დიაგნოსტიკაშ გიმირინუანა ლუმბალურ პუნქციას. ნამუთ დგომარენს გაგაჩიშ არხშე ოჭიშიშ ტვინიშ სითხაშ შპრიცით ეშაღალას დო ეშნაღელს გიმირკუენა ლახარაშ გიმმაჭანაფალიშ მიოგორაფალო. მენინგიტიშ ოკურნალე ანტიბიოტიკეფიშ, ვირუსაწმარენჯი დო სოკოშ აწმარენჯი საშუალებეფიშ მოხვარათ. კანკალეშა ანთებაშ გორთულებეფიშ დუდშე აღებელო გიმირინუანა სტეროიდულ მეშქაშალეფს.

მენინგიტის, გიშაკერძაფილო კურნალუაშ გინოდვალათ, შეულებუ სერიოზული გორთულება გიმიჭანუასჷნ: დაჸუნგება, ეპილეფსია, ჰიდროცეფალია დო ბაღანეფს გონებური გოვითარაფაშ პრობლემეფი. შილებე ლეტალური შედეგი (ღურა) გიმიჭანუასჷნ. მენინგიტიშ კანკალე ფორმა (ნამუსჷთ მენინგოკოკეფი გიმიჭანუანა, b ტიპიშ ჰემოფილური ილარით, პნევმოკოკეფით დო პაროტიტიშ ვირუსეფით) შილებე დუდშე ეჩილითაფირქ იჸუას აცრეფით.

## კლასიფიკაცია

[right|thumb|250px|[მენინგოკოკური მენინგიტიშ მოსოფელს გოფაჩუაშ მაძირაფალი (2009)
♦ მენინგიტიშ ორტყაფუ
♦ ეპიდემიური ზონეფი
♦ სპორადული შვანეფი]]

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მენინგიტი: კურნალუა, ეჭარუა, სიმპტომეფი, გორთულობეფი, პროფილაქტიკა 
* მენინგიტიშ სიმპტომეფი დო კურნალუა
* მენინგიტი, მენინგოკოკური ინფექცია 
* მენინგიტი — სიმპტომეფი, დიაგნოსტიკა, ბაძაძეფი, კურნალუა, პროფილაქტიკა 
## სქოლიო

კატეგორია:ურგენტული დგომარობეფი
მენინგოკოკური ინფექცია

**მენინგოკოკური ინფექცია** — წვავე ინფექციური ლახარა, ნამუსჷთ გიმიჭანუანას მენინგოკოკი, დო ნამუთ შხვადოშხვანერი კლინიკური ფორმეფით გიშმარჩქინდუ — უსიმპტომე მაღელობაშე დო ნაზოფარინგიტშე გენერალიზაფირ ფორმეფშა (ჩირქამი მენინგიტი, მენინგოენცეფალიტი დო მენინგოკოკემია შხვადოშხვა ორგანოშ დო სისტემაშ ).
 
კატეგორია:ცენტრალური ნერვული სისტემაშ ინფექციული ლახარეფი
ევროპაშ სხუნუ

thumb|ევროპაშ რსხუშ შლა
**ევროპაშ რსხუ** — საირქიანო ორგანიზაცია, ნამუთ აკმოდირთუ ევროპაშ 47 სახენწჷფოშე. თიში ღანკეფი რე: 1) ადამიერიშ ნებეფიშ, პლურალისტური დემოკრატიაშ დო კანონიშ უჟინაშობაშ თხილუა; 2) ევროპაშ კულტურული მიარეფერუამობაშ გეშა რჩქინაშ ამაღალება, ევროპული კულტურაშ გოვითარება; 3) ევროპული ჯარალუაშ წჷმი გემარენჯი პრობლემეფიშ გინოჭყვიდირიშ შარეფიშ გორუა (უკულაშობეფიშ დისკრიმინაცია, ქსენოფობია, უშუწყნარებუობა, ელმოლიშ თხილუა, კლონირაფა, შიდსი, ნარკოტიკეფი, ორგანიზაფილი დაშებული  დო შხვა).

დირსხუ 1949 წანაშ 5 მესის, ლონდონს, ბჟადალ ევროპაშ ვითი სახენწჷფოშით (ბელგია, დანია, გოართოიანაფილი ომაფე, ირლანდია, იტალია, ლუქსემბურგი, ნიდერლანდეფი, ნორვეგია, საფრანგეთი დო შვედეთი).

## თაშნეშე ქოძირით
*ადამიერიშ ნებეფიშ ევროპული სასამართალო
*ევროპაშ რსხუ
*ევროპაშ უშქურანჯალაშ დო წოროხანდაშ ორგანიზაცია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* General Agreement on Privileges and Immunities of the Council of Europe 

*
კატეგორია:სტრასბური
კატეგორია:საირქიანო ორგანიზაციეფი
Chupa Chups

**Chupa Chups** (*ჩუპა ჩუპსი*) — ესპანური კომპანია, ნამუთ ოწუალ კაფენტეფს ზადუნს. დირსხუ 1958 წანასს ენრიკე ბერნატომიშით. ლოგოშ დიზაინი ორხველჷ სალვადორ დალის.

## სქოლიო

კატეგორია:ესპანეთიშ კომპანიეფი
კატეგორია:1958 წანას დორსხუაფილი კომპანიეფი
ჸალა (ლახარა)

**ჸალა** ვარ-და **[[ჰიდროფობია]]** (ლათ. *rabies* — სიხანგე) ტეტანუსწკჷმა ართო კონწარი ქირურგიული სპეციფიკური ინფექცია რე, ნამუთ მეურს ცენტრალური ნერვული სისტემაშ მონკა, უკუდგინუ ცილებათ დო, მუჭოთ წესი, ღურათ ითებუა. თიში დუდშე ეჩილითაფაშ აკა რზა ანტირაბიული (სიჸალიეშ სააწმარენჯო) აცრეფიშ დროული დო კვალიფიციური მანჯება რე, გჷმოცადაფილი ქირურგ-რაბიოლოგიშ ჟიგინოჯინათ.

შხვა ინფექციური ლახარეფშე გინორთელო **ჸალა** დახე ვეფაჩუ, თიშ გეშა, ნამჷ-და თე ლახარაშ ასეიანი სპეციფიკური პროფილაქტიკაშ მეთოდი ჭყანიერ ეფექტური რე დო ლეხუანობაშ შვანეფი მუთმოფხვადჷნა ხვალე თი პიჯეფს, ნამუეფსჷთ ვაუკეთებუნა ანტირაბიული აცრებფი, ვარ-და გიკეთეს, მარა ვარსულჸოფურო.

## ლიტერატურა
* ანტირაბიული პროფილაქტიკური კურნალუა — თეიმურაზ გოგიძე, საქართველოს სახ. სამედ. აკადემიის, ქირურგიის კათედრის, რაბიოლოგიის კურსის ხელმძღვანელი, დოცენტი;
* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია – ტ. 11., გვ. 241., სტ. *ცოფი*.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ანტირაბიული პროფილაქტიკური კურნალუა
* ლახარეფიშ კონტროლიშ დო ჯარ. სინთელობაშ ერუანული ცენტრიშ 2004, 2005, 2006 წანეფიშ სტატისტიკა
* ანტირაბიული სამედიცინო მოხვარაშ ცენტრი
* Healthy World NGO
* The Georgian Times
* მედპორტალი  სამედიცინო სტანდარტეფიშ ჟინღოზური ტარიფეფი — 2005
## სქოლიო

კატეგორია:ინფექციური ლახარეფი
კატეგორია:ვირუსული ლახარეფი
ავამორი

thumb|right|200px|ჩუალირი ავამორიშ ბოთილი 43 გრადუსამი სიმანგარეთ
**ავამორი** () — ოკინავური საგესქუოშ ალკოჰოლური ოშუმალი (იაპონია), ნამუქჷთ XX ოშწანურას ერეფოშქაშე ჩინება მიპალუ.

ავამორი წჷმარინუანს მორთაფილი ორზაშ მასალაშ პროდუქტის. ალკოჰოლიშ აკოდგინალუა რჩქვანელობურო აკმადგინანს 30%-შე 43%-შახ, კანკალეშა 60%-შახ. ავამორიშ კანკალე გვარობა მიაერე წანაშ გოძვენას იჩუალუაფუ.

კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი
კატეგორია:იაპონური ოშუმალეფი
კატეგორია:ბრინჯიშე კეთებული ოშუმალეფი
კატეგორია:ოკინავური საგესქუო
აკვავიტი

thumb|ნორვეგიული აკვავიტი Linie
**აკვავიტი** (*akevitt* (ნორვ); *akvavit* (დან., შვედ.); *Aquavit* (ინგ.))  — სკანდინავიური ერუანული ალკოჰოლური ოშუმალი 37,5—50% სიმანგარათ   ოშუმალიშ ჯოხოდვალა მოურს ლათინური გიმორაგადინშე *aqua vitae*, ნამუთ ითანგუ მუჭოთ „თელარაშ წყარი“, „თალარი წყარი“.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* აკვავიტი ოლბორგშე 
* Norske Akevitters Venner (NAV). აკვავიტიშ მაჸალეფიშ ნორვეგიული ჯარალუა (ნორვ.)

კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი
კატეგორია:დანიური ოშუმალეფი
კატეგორია:შვედური ოშუმალეფი
კატეგორია:ნორვეგიული ოშუმალეფი
ბალზამი (ოშუმალი)

**ბალზამი** (ოშუმალი) — სპირტიანი დუნადგინა შხვადოშხვა ოკურნებელ ჩანარეფშე.

## სქოლიო

კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
შტრო

[right|thumb|Stroh 80 ბოთილს 0,2 ლ. ნტირათ<br> (6,8 ამერიკული უნცია; <br> 7,0 [ინგლისური ოზმალი სისტემა|ინგლისური უნცია)]]
right|thumb|Stroh 80 დო Stroh 60

**შტრო** () — ავსტრიული მანგარი არომატული რომი. ხემიოჭირინაფუ რე სუმი ვარიანტი: Stroh 40, Stroh 60 დო Stroh 80. В Duty Free მაღაზიეფს თაშნეშე ხემიოჭირინაფუ რე Stroh 50. რიცხუ ოძრანს ოშუმალს ალკოჰოლიშ მუდანობას.

იკოროცხუ, ნამჷ-და სავაჭარო მარკაქ Stroh გორჩქინდჷ 1832 წანას კლაგენფურტის, დო ჯოხო მიპალუ საწარმო-ქარხანაშ დჷმარსხუაფალიშ დო მინჯეშ სებასტიანშტროშ პატიოცემელო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ხასჷლა
* ოფიციალური ხასჷლა 

რომი
კატეგორია:ავსტრიული ოშუმალეფი
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ნაზოფარინგიტი

**ნაზოფარინგიტი** (**რინოფარინგიტი**, **რინოვირუსული ინფექცია**, კანკალეშა **რინონაზოფარინგიტი**, **ეპიფარინგიტი**, *:* '''გორგილაფა''') —  დაცხიშ კატარალური ანთება, ნამუსჷთ ახასიათენს სიჭითარე, შინაფა, გოგვიგვინაფა, თაშნეშე სითხაშ გორჩქინათ დო ბუნაფათ (თაშ ჯოხოდვალირი ექსუდატი), ნამუთ შილებე ორდას გოჭვირაფონი (სეროზული), დაცხამი მიშნაფაჩათ (დაცხამი) დო/ვარდა ჩირქიშ (ჩირქამი). კატარალური ანთებაშ არძაშე შხირი ბაძაძი რე ჟილენი შუროღალი რზალეფიშ ანთება — ბაქტერიული ვარდა ვირუსული ინფექცია (სამანგათ, ფარინგიტი, ლარინგიტი, სურდუ), თეშნერო, ოყინტალი სისტემაშ ცქირცქამი დაცხიშ ანთება, არძაშე შხირას ინფექციული ეტიოლოგიათ. მოჩამილ ლახარას ორხველჷ თაშნეშე წვავე დო ინფექციური რინიტეფი, თაშნეშე რინორეათ (წვავე სურდუთ). გრიპი არძაშე გოფაჩილი ინფექციური ლახარა რე გოვითარაფილ ქიანეფს, ოშქაშეთ წანმოწანას ძინათებული ადამიერი გრიპით ილახებუ ოშა-გოშათ 2—3-შახ, ბაღანა — 6—10-შახ წანმოწანას .

## სქოლიო

კატეგორია:ჩხვინდიშ ლახარეფი
კატეგორია:ყორყელიშ ლახარეფი
ბიტტერი

[thumb|180px|ჯვეში ბოთილი — „Kuyavian Stomach Essence“ — ბიტერი პოზენშე, გერმანია (ასე [პოზნანი, პოლონეთი)]]
**ბიტტერი** ( — ნწარე) — ალკოჰოლური ოშუმალეფიშ ბუნა, ნამუშა მიშმურს ნწარე დუნადგინეფი დო ვარუტეფიშ დო ლიქიორეფიშ კანკალე გვარობა.

ბიტტერეფი რჩქვანელობურო იზადუ ოკურნებელი ჩანარეფიშ, ჩანარეფიშ ჯინჯეფიშ, ჩანარეფიშ ნოჸელაშ ვარდა ჩანარეფიშ ფურცელეფიშ ექსტრაქტეფშე, შხვადოშხვა არომატით დოდგინაშ შარათ.

კატეგორია:ლიქიორეფი
კატეგორია:არომატიზაფილი ღვინეფი
კატეგორია:ოდიარეშ ლიქიორეფი
კატეგორია:ალკოჰოლურო ოშუმალეფი
მესკალი

thumb|250px|მესკალიშ ბოთილი „მონტე ალბანი“ ჯიმუთ დო ჸანჭით
**მესკალი** () — მექსიკაშო ტრადიციული ალკოჰოლური ოშუმალი აგავაშ წვენიშ . მესკალიშ არძაშე გოფაჩილი სახეგვარობა რე — ტეკილა. ასეიან ბორჯის, „მესკალიშ“ ჯოხოშ გიმე გიშმაშქვანა აგავაშე კეთებული არძა  ალკოჰოლურ ოშუმალეფს, ტეკილაშ მოხ.

კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი
კატეგორია:მექსიკური ოშუმალეფი
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
მარასკინი

[thumb|ორიგინალური ლიქიორი „მარასკინი“ [ზადარი|ზადარშე]]
**მარასკინი, მარასკინო** () — უფერე სქირი ხილიშ ლიქიორი, ნამუთ იკეთებუ  მარასკინიშ ქვიშნაბულშე, ნამუთ მუშჸურე იქუაფუ წკალამო ოშუმალშო ნწარე მინდალიშ გემოშ მიოჩამალო. ნანდული მარასკინი იჩუალუაფუ არძაშ უკულაში სუმ წანაშ გოძვენას, ალკოჰოლიშ სიმანგარე — 32%.

კატეგორია:ხილიშ ლიქიორეფი
კატეგორია:ზადარი
კატეგორია:კანკარიშ ლიქიორეფი
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
მაოტაი

thumb|მაოტაი
**Маотай** (ჩინ. - 茅臺酒|茅台酒 - máo tái jiǔ- მაოტაიძუ) — ჩინური მანგარი ალკოჰოლური ოშუმალი (ბაიძუ), ოშუმალს ჯოხოქ გიადჷ ნოღა მაოტაიშ (茅台镇, პინინი: Máotái zhèn) პატიოცემელო, ნამუთ იდვალუაფუ გუიჯოუშ პროვინციას, სოდე ოშუმალი იწარმებუ. ოშუმალს აწარმენს კომპანია Kweichow Moutai Company. მაოიტაი სორგოშე იწარმებუ. ოშუმალიშ სიმანგარე ვარირენს 35%-შე 53%-შახ .

კატეგორია:ონტკა
კატეგორია:ჩინური ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ორუხო

thumb|right|260px|ართ-ართი კანტაბრიული მარკაშ ბოთილი ორუხო
**ორუხო** (, ), შხირას *აგუარდიენტე დე ოხურო* — ალკოჰოლური ოშუმალი, ნამუთ ტრადიციული რე ესპანეთიშ ოორუე-ბჟადალი ოლქეფშო, ნამუშ ჯოხოდვალა იკონტროლებუ წჷმოულობაშ მეჯინათ.

კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი
კატეგორია:ესპანური საგესქუო
მეტაკსა

thumb|''5 მურიცხამი მეტაკსა''
**მეტაკსა** () — ბერძენული მანგარი ალკოჰოლური ოშუმალი, ნამუთ ჸურზენიშ სპირტეფ () დო მუსკატიშ ჸურზენიშ ღვინს გერსხუ, ნამუშა გეძინელი რე ნატურალური ექსტრაქტეფი.
## ასორტიმენტი
* „*Metaxa 5 stars*“ (მინიმალური ხუთწანიანი ნოჩუალუთ)
* „*Metaxa 7 stars*“ (მინიმალური შქვითწანიანი ნოჩუალუთ)
* „*Metaxa 12 stars*“(მინიმალური ეჩწანიანი ნოჩუალუთ)
* „*Metaxa Honey Shot*“
* „*Metaxa Private Reserve*“
* „*MetaxaAngel’s Treasure“*
* „*Metaxa AEN*“
thumb|''12 მურიცხამი მეტაკსა''

## რესურსეფი ინტერნეტის
# ოფიციალური ვებ-ხასჷლა (**ბერძენული**)(**უნგრული**)
# Το «Μεταξά» που κατέκτησε την υφήλιο (Greek)
# Andriotis et al., Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής
# Remy Cointreau: Liqueurs and Spirits. remy-cointreau.com
# Tod Stewart, «Lured», Quench by tidingsmag.com, February/March 2013, p. 28 [1]

კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი
კატეგორია:ბერძენული ოშუმალეფი
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
პისკო (ოშუმალი)

thumb|პერუანული ბოთილი პისკო
**პისკო** (ესპ. *Pisco*) — მანგარი ალკოჰოლური ოშუმალი, ჸურზენიშ ონტკაშ გვარობა. ოშუმალი იწარმებუ პერუს დო ჩილეს, მუსკატიშ ჸურზენიშ ჯიშშე. კოქტეილი პისკო საუერიშ თარი ინგრედიენტი.

კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კატეგორია:პერუშ კულტურა
კატეგორია:ჩილეშ კულტურა
სამბუკა

thumb|300px|Inferno-შ მარკაშ სამბუკაშ ბოთილეფი
**სამბუკა** () — იტალიური ლიქიორი ანისულიშ არომატით. რჩქვანელობურო ოშუმალი გოჭვირაფილი გემუანი ქვანთი რე სპეციფიკური არომატით დო სპირტიშ 38—42%-იანი აკოდგინალუათ. თაშნეშე რე სამბუკაშ რუმე დო ჭითა გვარობეფი ხოლო. ოშუმალი იკეთებუაფჷ ქობალკაკალიშ სპირტშე, შანქარშე, რჩქვანელობურ ანისულშე, მურიცხიშნერ ანისულშე, ინჭირიაშ კანკარეფიშ დო პიოლეფიშ ნაჯღვენჯღი დო არომატული ჩანარეფიშ ნაკორობათ, ნამუშ ზუსტი აკოდგინალუა ფულირი რე.

## სქოლიო

კატეგორია:იტალიურო ლიქიორეფი
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
უზო (ოშუმალი)

right
**უზო** () — ბრენდი ანისულიშ ნაჯღვენჯღაშე, ნამუთ იწარმებუ დო გოფაჩილი რე ედომუშამი საბერძნეთის. არხო მადვალუ ქიანეფს თე ოშუმალიშ მოგვენი აკოდგინალუათ ანისულიშ ოშუმალეფს ჯოხო რახი, მასტიკა დო არაკი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბერძენული ოშუმალეფი 
* უზოშ მუზეუმი ლესბოსის 

კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი
კატეგორია:ბერძენული ოშუმალეფი
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
გროგი

thumb|გროგი
**გროგი** () — ჩხე ალკოჰოლური ოშუმალი. საართო ვარიანტის წჷმარინაუანს რომს, შანქარამ წყარით ხვეიანო წყორილს. კანკალეშა გიმირინუანა ჩხე ჩაის.

## თაშნეშე ქოძირით
* გლინტვეინი

კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ საგესქუო
სიოტუ

thumb|right|300px|სიოტუ
**სიოტუ** (იაპ. - 焼酎 - სიო:ტუ: - ზიტყვაზიტყვათ „ჭვილი ღვინი“) — იაპონური მანგარი სპირტიანი ოშუმალი. უმოსი მანგარი რე, ვინდარო საკე; რჩქვანელობურო სიოტუშ სიმანგარე რე 25 გრადუსი (ონტკაშე დაღარი რე, მარა ღვინშე მანგარი რე).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* http://news.leit.ru/archives/5494
* სეტიუ (Shōchū) 
* http://www.advertology.ru/print30707.htm
* სეტიუ 
* http://yaponia.net/shochu.htm

კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კატეგორია:ფერმენტირაფილი ოშუმალეფი
კატეგორია:იაპონური ოშუმალეფი
კატეგორია:ბრინჯიშ ოშუმალეფი
სოჯუ

**სოჯუ** () — ტრადიციული კორეული ალკოჰოლური ოშუმალი. 
სოჯუს სპირტიშ მუდანობა რე 20%-შე 45%-შახ (არძაშე უმოსი პოპულარული ვარიანტი რე 20%). 
სოჯუ იკეთებჷ გემუან კარტოფილიშე ვარიდა ბწკარამშე. ოშუმალი გოჭვირაფონი ქვანთი რე სპირტიშ მახასიათაფალი შურით დო მოგემუანე გემოთ.

კორეას თარი ალკოჰოლური ოშუმალი რე დო ართ-ართი აბანობური ოქიანუშ რანგშა რე ეშაონაფილი. ობჟათე კორეას სოჯუშ მუზეუმი რე.

კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კატეგორია:კორეული ოშუმალეფი
ტობი ჯონსი

**ტობი ედვარდ ჰელსეუიდი ჯონსი** (;დ. 7 ეკენია, 1966, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ოკათჷდჷ მიარე ჩინებულ ფილმის.

## ფილმოგრაფია

 

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კიერონ ჰაინდზი

**კიერონ ჰაინდზი** (დ. 9 ფურთუთა, 1953, ბელფასტი) — ირლანდიარი არტისტი. ოკათუდჷ შხვადოშხვა ფილმის დო სერიალს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* Website dedicated to his works on stage and screen 
* Youthaction.org Northern Ireland Organization Supported by Hinds

კატეგორია:ოორუე ირლანდიარი არტისტეფი
ჰეილი ეტუელი

**ჰეილეი ელიზაბეტ ეტუელი** ( დ. 5 პირელი, 1982, ლონდონი)  — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე პეგი კარტერიშ როლით Marvel-იშ კინოოქიანუშ დო ABC-შ ნახანდუეფშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Interview with the Times Online 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ბატატი

**ბატატი**, *გემუანი კარტოფილი* () — აბილილიშ გვარიშ კვირკვილამი ჩანარი დიხაშ ცურუშობურეფიშ ფანიაშე. ტროპიკულ ქიანეფს მოჸუნა მიარეწანამი, სუბტროპიკულს — ართწანამი კულტურათ. ბატატის 1—5 მ სიგჷრძაშ ოხოხია ღერი უღუ, ფურცელი ნთელუამი დო თოთიშურო რე დორთილი. პიორი ვარდიშფერი ვარდა ჩე. გუმნაღელი ოთხასამი კოლოფი რე. ბატატიშ ჯინჯეფი ვეგეტაციაშ თებაშ ბორჯის წჷმოქიმინუნს შხვადოშხვა ფორმაშ დო ფერიშ კვირკვილს, ნამუთ მონდინაფაშ ბორჯის იკათუანს 24—28% ცაცლაბის დო შანქარს. კვირკვილი იწონუ 200 გ-შე 3 კგ-შახ. ბატატიშ ოდაბადე რე მექსიკა დო ცენტრალური ამერიკა. ფართოთ რე გოფაჩილი ინდოეთის, ინდონეზიას, ჩინეთის, იაპონიას, ესპანეთის, იტალიას დო ააშ-ს. თაშნეშე მოჸუნა თურქმენეთის დო საქორთუოს — ხვალე ოცადებელჷ მუნაკვათეფს. ბატატიშ კვარკვილს ოჭკომალო გიმირინუაფუ, აკეთენა კონსერვს, ქვირს, ცაცლაბის, მაჭარს, დიხაშჟინი ნორთი ჩხოლარიშ ოჩამალო საუჯგუშო რე.

## წარმება

## ლიტერატურა

კატეგორია:დიხაშ ცურუშობურეფი
კატეგორია:ორტვინობა
მერი ლინ რეისკაბი

**მერი ლინ რეისკაბი** (დ. 22 მანგი, 1971, მიჩიგანი) — ამერიკალი არტისტი დო კომიკოსი. ჩინებული რე ქლოე ო'ბაიენიშ როლით Fox-შ სერიალშე 24.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Mary Lynn Rajskub Interview on Fox News Radio
* Stand-up comedy video 
* ''Dicki'' , a series of wepisodes written by and starring Mary Lynn Rajskub

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ორზა

**ორზა** () — ართწანიანი ჩანარიშ გვარი კაკალამეფიშ ფანიაშე. ჩინებული რე დოხოლაფირო 20 გვარობა; უმენტაშო გოფაჩილი რე ტროპიკულ დო სუბტროპიკულ ქიანეფს. ორზაშ გვარს ორხველჷ ოთასალი ვარა კულტურული ორზა (Oryza sativa), ნამუთ ირთუ (კაკალიშ სიგჷრძაშ მეჯინათ) 2 გიმენგვარო: კუნტაკაკალამი (4 მმ-შახ) დო რჩქვანელობური (5-7 მმ-შე უმოსი). 

ართწანიანი კულტურული ორზა 60-150 სმ სიმაღალაშ ჩანარი რე. კვიკვილი ოქოსალი რე, დუდელე ართპიორამი; გუმნაღელი — კაკალი, ჩვერჩვამი რე. ჩვერჩვგოწიმინდელი ორზაშ ქიმიური აკოდგინალუა რე (%-ობათ): წყარი — 14,0, ნოშქერწყარეფი (უმენტაშო ცაცლაბი) — 75,2, ცილი
 — 7,7, ციმუ — 0,4, უჯდრედისი — 2,2, ტუტა — 0,5. ჩანარი მუშითმატვერუ, კანკალეშა გადაჯვარო მატვერუ რე; სიტიბაშ მოჸოროფე, -1&nbsp;°C-ის ხომუ. ჯგირო ხარენს ბჟე დიხას, გუთმარზუ ჯიმუამს ხოლო. ორზა იბრელებუ თასით, ორგაშეთ. თასი ღვიღვონდუ 10-12,5&nbsp;°C -ის. კულტურულ ჩანარეფს შქას ორზა აკა რე, ნამუთ მოჸუნა წყარით ფორილ დიხასინ (ედომუშამი ოვეგეტაციე პერიოდის), მუთ ობაღინუანს ჩანარიშ ფიზიოლოგიურ მოთხირს დიხაშ წყარიშ რეჟიმიშ დო ორდალ ნიბთიერობეფიშის. მუნაწის ეთმეჭოფჷნა მინდორშე წყარიშ გოტებაშ დო დიხაშ ესქირაფაშ უკული.

ორზაშ ოდაბადე რე ინდოჩინეთი. თაჸურეშე გიფაჩჷ ჩინეთშა, იაპონიაშა, წჷმი აზიაშა დო ირან-ერაყიშ ტერიტორიაშა. გოფაჩილი რე მორჩილი აზიას დო მოლენკავკაციას (ჯვეშითჯვეშშე მოჸუნა), ყაზახეთის, უკრაინას, კრასნოდარიშ დო სტავროპოლიშ აკანეფს, შორიშ ბჟაეიოლს დო შხვა, საქორთუოშა ორზა ირანშე მიშეღეს, გიფაჩჷ თუდოლენი ქართლიშ ოწყარალ აბანეფშა, იორიშ წყარპიჯეფს დო ალაზანიშ კვარჩხან კუნთხუს, აჭარას, გურიას დო სამარგალოს. 1900 წანეფშე ორზა ნათასა ჸვანეფიშ ფართობიქ ჭიეჭიეთ დეკუნტარჷ დო ასე ჩქინწკჷმა ვამოჸუნა. ორზა შანულამი ორეწუალე კულტურა რე. აზიაშ ქიანეფს (ჩინეთი, ინდოეთი, იაპონია) ორზა თარი ოჭკომალი პროდუქტი რე. ორზაშე ზადუნა მორძღე ღარღილს. ჭაშე აკეთენა ქუდეფს, კარაჩხეფს, ჭილოფის, ქარღადის დო შხვა.

## ლიტერატურა

კატეგორია:კაკალამეფი
ქობალიშ ჯა

**ქობალიშ ჯა**, ართჸუდეამი ჯალეფი ჯაპიშობურეფიშ ფანიაშე, Artocarpus-იშ გვარიშ. ქობალიშ ჯაშ 50-შახ გვარობა გოფაჩილი რე ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას, ოკიანიას, ობჟათე ამერიკას დო კანკალე შხვა ტროპიკულ რაიონს. გიშაკერზაფილი შანულობა უღუ რჩქვანელობურ ქობალიშ ჯას დო ინდურ ქობალიშ ჯას. რჩქვანელობური ქობალიშ ჯა (Artocarpus altilis ანუ Artocarpus communis, Artocarpus incisa) დიდი ხანი რე კულტივირაფილი რე რჩქალი ოკიანეშ კოკეფს. თიში სიმაღალა რე 35 მ, დიამეტრი 1 მ ანჭუ.  ფურცელეფი თოთიშობური ნოკვათურა რე, გჷმნაღელიშ მასა 3 - 4 კგ. იკათუანს უთასე ფორმეფს. ინდური ქობალიშ ჯა (Artocarpus integer ანუ Artocarpus integrifolia, Artocarpus heterophyllus) სიმაღალა 15 მ-ს ანჭუ დო 30-40 კილოგრამს იწონუ. ნთელუანი ფურცელეფი უღუ. 30 კგ-იან გუმნაღელს ბონას ღერს გუნმუღუ (კაულიფლორია). ქობალიშ ჯაშ გუმნაღელი იკათუანს ცაცლაბის, შანქარეფს დო ცჷმუეფს. იჭკომუ მოხაშილო დო მოჭვილო. კულტივირაფილი რე ჟირხოლო გვერდოსფეროშ ტროპიკეფს, სოდე აბანური მახორობაშ შანულამი ოჭკომალი რე. მარქვას გიმირინუანა ხაბაკიშ დო მუსიკალური ინსტრუმენტეფიშ ოკეთებელო დო ოღაფალო. ფურცელეფი დო პიორი გჷმირინუაფუ ოკურნალეთ.
## ლიტერატურა
*ქსე, ტ. 8, გვ. 233, თბ., 1984

კატეგორია:ჯაპიშობურეფი
შეუნ ტოუბი

**შეუნ ტოუბი** (დ. 1963, თეირანი, ირანი) — ირანალი არტისტი. ნალაჸაფინა აფუ შხვადოშხვა ჩინებული ფილმის:რკინაშ კოჩი (2008), რკინაშ კოჩი 3 დო შხვას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*Shaun Toub's website 
*Shaun Toub cover story in OCPC magazine 

კატეგორია:დუნაბადი 1963
კატეგორია:ირანალი არტისტეფი
ავოკადო

მინი|მარცხნივ|200პქ|მონდა ავოკადოშ გუმნაღელი
**ავოკადო** (ნაუ. *Āhuacatl*), ვარდა **ამერიკული პერსეა** () — იროწვანე გუმმაღალარი ჩანარი; ჩანარი პერსეაშ (Lauraceae) ფანიაშე. თე ფანიაშშ ტიპიური გვარობაში; შანულამი გუმნაღელამი კულტურა. თაშნეშე ჩანარიშ გუმნაღელეფშა უჯოხონა  **ავოკადო**; გუმნაღელიშ ატატა დიდარი რე ვიტამინეფითდო შანულამი მინერალური ნობთიარობეფით. გუმნაღელეფიშ მოხ, გიმირინუაფუ ტანჯა, ნამუშე აკეთენა ხაბაკეფს დო მუჭოთ ოაკაგაფე მასალენ თეშ გიმირინუანა.

ჩანარიშ დო გუმნაღელიშ საართოგიმარინაფალი ინგლიური ჯოხო — *alligator pear* („ალიგატორიშ სხული“).
## სქოლიო

კატეგორია:ორტვინობა
კატეგორია:ხილეფი
კატეგორია:ტროპიკული კულტურა
კარტოფილი

thumb|მარცხნივ|200px|კარტოფილი
**კარტოფილი** () — მიარეწანამი კვირკვამი გვარობეფი Solanum-იშ გვარიშ (Tuberarium-იშ სექციაშ) ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფიშ ფანიაშე. 200-შახ ტყარი დო კულტურული გვარობა არსებენს. კულტურას მუთმოჸუნა უმენტაშო 2 მოჯგირე გვარობა: ანდიური კარტოფილი (Solanum andigenum) დო ჩილური კარტოფილი (Solanumtuberosum). ფართოთ რე გოფაჩილი ზჷმიერჰეერამ ქიანეფს. კარტოფილიშ ბართვიშ სიმაღალა 50-80 სმ ანჭუ, აკმოდირთუ 3-6 ღერშე, კვირკვი ღერიშ დიხაშგიმენი სახეთირუა რე. თიშ ჟინპიჯის ენორღომეფს 3-4 გვიგვილამი თოლეფი ენოხე. კვირკვიშ ფორმა შილებე ორდას მორგვალე, წაგჷნძებული, ოვალური დო შხვა. გალენური ფერი — ჩე, ჸვინთელი, ვარდიშფერი, ჭითა დო ლენი. კარტოფილიშ ჯინჯი ქუჩჩა რე, დაღარას გოვითარაფილი, ფურცელი ცანდფსუაშობურდორველი რე, უღუ ნოკვათეფი დო ნოაკვათურეფი, ფერო მოწვანე-მოჸვინთალე ვარდა რუმე წვანე რე. პიორი ხუთწვანდამი რე, ჩე, მოჭითე-იაიაშფერი ვარდა მოლენე-იაიაშფერი, გუმნაღელი სფეროშობური ვარდა ოვალური კანკარი რე, ძალამი ჭიფე თასეფი უღუ (1000 ცალი 0,5-0,6 გრამს იწონუ).

კარტოფილი იმიარებუ ვეგეტატიურო — კვირკვით (სელექციაშ ღანკით — თასით), ნამუთ ოშქაშეთ იკათუნას 76,3% წყარს დო 23,7% სქირე ნიბთიერებას, მ. შ. 17,5% ცაცლაბის, 0,5% შანქარს, 1-2% ცილას, 1%-შახ მინერალურ ჯიმუეფს, თაშნეშე C, B1, B2, B6, PP დო შხვა ვიტამინეფსე

კარტოფილი კულტურაშა მიშეღეს ობჟათე ამერიკალ ინდიარეფქ დიო ხოლო 14 ვითოში წანაშ კინოხ. ევროპაშა (ესპანეთშა) მიღეს დოხოლაფირო 1565 წანას, უკული გიფაჩჷ მიარე ქიანას, რუსეთის კარტოფილიშ გოფაჩუას მეთმურსხუანა პეტრე I-ს, ნამუსჷთ XVII ოშწანურაშ ბოლოს კარტოფილით ეფშა ტომარე ჰოლანდიაშე ოდაბადეშა მოლუჯღონუნ. 1970 წანას, მოსოფელს კარტოფილი კარტოფილი თასილი რდჷ დოხოლაფირო 22,3 მლნ. ჰა-ს.
მინი|მარცხნივ|200პქ
საქორთუოს კარტოფილიშ ნათასეფქ მაართათ 1820-იან წანეფს გორჩქინდჷ ქართიშ ოხოლუას, 1913 წანას კარტოფილიშ ნოთასეფქ უკვე 6800 ჰა-ს მიოჭირინუ. 1975 წანას კარტოფილიშ ოთასე ფართობი 28 ვითოშ ჰა-შე უმოსი რდჷ. საქორთუოს კარტოფილს თასჷნა უმენტაშო ხალქალაქიშ, ახალციხეშ, წალკაშ, დმანისიშ, თეთრიწყაროშ, ხულოშ, შუახევიშ მუნიციპალიტეტეფს. მოჸუნა გვალას ხოლო (ნინოწმინდაშ მუნიციპალიტეტი, შონე, რაჭა დო შხვა), სოდე ნათასეფიშ ფართობი ზუღაშ დონეშე 2200-2300 მ-შახ ონჭუ. 70-იან წანეფს ფაღტოთ გიფაჩჷ საადრიო კარტოფილიშ მოჸონაფაქ უმენტაშო ბოლნისიშ რაიონს. რესპუბლიკას კარტოფილიშ ოშქაშე მუნაწიებობა 120 ც/ჰა აკმადგინანს. ახალქალაქიშ, ახალციხეშ დო წალკაშ მუნიციპალიტეტეფს კარტოფილიშ მუნაწიებუ უმოსი რე - 174-178 ც/ჰა. საქორთუოშ რზენიშ ზონას კარტოფილს თასუნა ზარხულს ხოლო, დუდელამი ქობალობაშ ეჭოფუაშ უკული დო მაჟირა მუნაწიებუს ღებულენა. თე ზონას (ზუღაშ დონეშე 500 მ-შახ) საადრიო მუნაწიებუშ მიოღებელო კარტოფილქ შილებე დითასას დამორჩილს ხოლო - გერგობათუთას. საქორთუოს კარტოფილიშ ფართოთ გოგაჩილი გვარობეფი რე: მაჟესტიკი, თრიალეთური ოკათე, ლორხი, ეპიკური დო შხვა.

## ლიტერატურა
* *ბადრიშვილი გ.,* კარტოფილის კულტურა საქართველოში, თბ., 1963;
* *მისივე,* მემცენარეობა, თბ., 1974;
* *ჯაფარიძე ა.,* მემცენარეობა, თბ., 1975;
* *Букасов С. М., Камераз А. Я.,* Основы селекции картофеля, М.-Л., 1959;
* Картофель, под ред. Н. С. Бацанова, М., 1970

კატეგორია:ორტვინობა
კატეგორია:ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფი
ბია

**ბია** (Cydonia) — მიარეწანამი ჩანარიშ გვარი ვარდპიორამეფიშ ფამიაშე. არსებენს 1 გვარობა — რჩქვანელობური ბია (Cydonia oblonda). ბია ჩათა ჯა ვარდა ბართვი რე, ნამუშ სიმაღალა 1,5-5 მ-ანჭუ. გუმნაღელი ჸვინთელი რე, სხულიშნერი ვარდა უშქურიშნერი ფორმა უღუ, ქიქილამი ვარდა უქიქილე რე. ატატა მორჩე რე, მოგემიუანე-მოჭვახუე ვარდა ჭვახე, არომატული რე. იკათუანს (%-ობათ): 7,22-15,06 შანქარს, 0,24-1,26 ორგანულ ბჟელეფს, 0,18-0,98 პექტინს დო შხვა. ბიაშე აკეთენა მურაბას, კომპოტის, ხილფაფას დო შხვა. ბოა ტყას ორდუ კავკაციას, მორჩილი აზიას დო ირანს. კულტივირაფილი რე დახე ირდიხას. ამიარენა თასით ვარდა ვეგეტატიურო. საქორთუო ბიაშ ართ-ართი ოდაბადე რე, თაქ აბანური წჷმოულობაშ ბიაშ 75 ჯიში არსებენს. საუჯგუშო ჯიშეფი რე ლაგოდეხიშ შხუგიმნაღელა, ქორთული ბჟე, შილდური საგვიანო, საკომპოტე დო შხვა.

## ლიტერატურა

კატეგორია:ვარდიშობურეფი
კატეგორია:ხილი
საუდიშ არაბეთიშ ნოღეფიშ ერკებული

**[[საუდიშ არაბეთი]]შ ნოღეფი**

2010 წანაშ მუნაჩემეფით, საუდიშ არაბეთის დოხოლაფირო 100 დოხორელი პუნქტი რე ნოღაშ სტატუსით. ქიანაშ არძაშე უშხუაში ნოღა რე ნანანოღა — ერ-რიადი, სოდე 5 მილიონშე უმოსი ადმიერი ოხორანს. ქიანას გვალო 4 მილიონიანი ნოღა რე — ერ-რიადი, ჯიდა, მექა დო მედინა. ნოღეფშა: მექაშა დო მედინაშა ვამუსულმანეფშო მიშულა დო რინა გოხურგელი რე. 

ქიანაშ ონოღე მახორობაშ წილი რე 82,3 %.

## უშხუაში ნოღეფი
საუდიშ არაბეთის შხუ ნოღათ იკოროცხუ თი დოხორელი პუნქტი, ნამუსთ 100 000-შე უმოსი მახორუ ჸუნსინ. 2010 წანაშ 28 პირელშო, ქიანას თეჯგურა 27 ნოღა რდჷ.

## შხუ ნოოღეფიშ რუკა
**რუკაშ ლეგენდა** *(ნოღაშ ჯოხოშ მეწურაფაშ ბორჯის მახორობაშ მუდანობას ოძირანს)*:
* 25px 1 000 000 შე უმოსი ადამიერით.
* 20px 500 000-შე 1 000 000-შახ ადმიერით.
* 18px 250 000-შე 500 000-შახ ადამიერით.
* 15px 100 000-შე 250 000შახ ადამიერით.

## რესუსრეფი ინტერნეტის
* The regions of Saudi Arabia and all cities
* ოფიციალური სტატისტიკა საუდიშ არაბეთიშ ოთარობე საიტშე

საუდიშ არაბეთი
*
უილ ფერელი

**ჯონ უილიამ ფერელი** (; დ. 16 მანგი, 1967, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი, პროდიუსერი, კომიკოსი დო სცენარისტი. ოკათუდჷ მიარე ფილმის დო სერიალს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Box Office Mojo: Will Ferrell Movie Box Office List and Results
* 
* Will Ferrell's High Five Hollywood 
* Will Ferrell's profile on Funny Or Die
* 10 Best Will Ferrell Skits
* Will Ferrell Interview for 'Everything Must Go' 
* Will Ferrell Interview
* Maxim Rated Top SNL performer 
* Will Ferrell  at Complex Magazine
* HBO's Special Event page for Will Ferrell You're Welcome America: A Final Night with George W Bush 
* Crowdrise Scholarships for Cancer Survivors Fundraising Campaign

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჯეიმს ბედჯ დეილი

**ჯეიმს ბედჯეთ დეილი** (; დ. 1 მესი, 1978, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ჩეის ედმუნდსიშ როლით სერიალშე 24, თიქ ილაჸაფჷ მარტინ სკორსეზეშ ტრუპერ ბერიგენიშ როლი ფილმის ღურელეფი. 2013 ოკათუდჷ ფილმის რკინაშ კოჩი 3.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

 

კატეგორია:ამერიკალი ინტერნეტის
მონღოლეთიშ ნოღეფიშ ერკებული

სტატიას მოჩამილი რე მონღოლეთიშ ნოღეფიშ ერკებული.  ცხირეს მოჸონაფილი რე ნოღეფი 5 ვითოშშე უმოსი მახორობათ. ჯოხოდვალეფი მოჩამილი რე მარგალური დო მონღოლური ტრანსკრიპციათ. მახორობაშ მუდანობა მოჩამილი რე მუსხირენ შხვადოშხვა პერიოდიშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ. 

* — ნარაიხი, ბაგანური დო ბაგახანგაი წჷმარინუანა „ინწრო სმებათ” ნოღეფს, თიშ გეშა ნამჷ-და ნოღაშე მოჩილათერი რაიონეფი რე დო წჷმარინაუნა 5 ვითოშშე მერკე მუდანობაშ მახორუეფით დოხორელ პუნქტეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მონღოლეთიშ ერუანული სტატისტიკაშ დეპარტამენტი 
* მონღოლეთიშ დოხორელი ნოღეფი


მონღოლეთი
ნეპალიშ ნოღეფიშ ერკებული

სტატიას მოჩამილი რე **[[ნეპალი]]შ ნოღეფიშ ერკებული**.
## ნეპალიშ შხვა ნოღეფი
* კატმანდუ — 975 453
* პოხარა — 255 465
* ლალიტპური — 220 802
* ბირატნაგარი — 201 125
* ბუტვალი — 118 462
* დჰარანი — 116 181
* ბირგანჯი — 112 484
* ბჰიმდატა — 104 599
* დჰანგადჰი — 104 047

## ნეპალიშ ნოღეფიშ რსული ერკებული


ნეპალი
ერიკ რობერტსი

**ერიკ ენტონი რობერტსი** (; დ. 18 პირელი, 1956, მისისიპიშ შტატი) — ამერიკალი არტისტი. ნალაჸაფინა აფუ მიარე ფილმის: წკურუმია აიარი (2008), უგუჩემებუეფი (2010) დო შხვას. თინა რე ჯულია რობერტსიშ ჯიმა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* The Oracle of Bacon - The Center of the Hollywood Universe

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
დევიდ ზეიესი

**დევიდ ზეიესი** (დ. 15 მარაშინათუთა, 1962, პონსე) — პუერტო-რიკოალი არტისტი. ჩინებული რე სალ მარონეშ როლით სერიალშე გოთემი. 2010 წანას ლაჸაფენდჷ ფილმის უგუჩემებუეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:პუერტორიკოალი არტისტეფი
ტერი ქრეუისი

**ტერი ალენ ქრეუისი** (; დ. 30 მანგი, 1968, მიჩიგანიშ შტატი) — ამერიკალი არტისტი დო კუჩხბურთიშ მოლაჸაფე. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* BET Shows - The Family Crews Website
* Just Sports Stats

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
იუან მაკგრეგორი

**იუან მაკგრეგორი** ( დ. 31 მელახი, 1971, პერთი) — შოტლანდიარი არტისტი. ოკათუდჷ მეინსტრიმულ, ინდი დო ოავტორე ფილმეფს. ხოლო მოღალენს თეატრის.

## ფილმოგრაფია

## რესურსები ინტერნეტში

* 
* 
* 

კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1971
ტი ოლსონი

**ტი ოლსონი** (; დ. 28 ღურთუთა, 1974, ნოვა სკოტია) — კანადარი არტისტი დო გჷმახონარაფალი. ოკათუდჷ შხვადოშხვა ჩინებული ფილმის.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
ჯონ ფევრეუ

**ჯონ კოლია ფევრეუ** (დ. 19 გჷმათუთა, 1966, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი დო კომიკოსი. ნალაჸაფინა აფუ ფილმეფს: ბეტმენი ირიათო (1995), არქიებული (2003), რკინაშ კოჩი (2008), რკინაშ კოჩი 2 (2010), რკინაშ კოჩი 3, ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ბორჯი (2015). თინა ილაჸაფუ ფილმეფს ბორბოლია კოჩი: დორთინა (2017), ნჯარიშ ეშმაღალარეფი:უსაბოლე ლჷმა (2018) დო ნჯარიშ ეშმაღალარეფი უსაბოლე ლჷმაშ მაჟირა ნორთის (2019).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Jon Favreau's Guest DJ Project on KCRW KCRW Guest DJ set 

 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ოლივია უილიამსი

**ოლივია ჰეიგ უილიამსი** ( დ. 28 მანგი, 1968, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ნალაჸაფინა აფუ ფილმეფს: იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა (2006), უსახელე ჭარუ (2010) დო შხვას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
რობერტ ფაგი

**რობერტ ფაგი** (; დ. 1950, გლემორგენი) — უელსარი არტისტი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე მუში როლით HBO-შ სერიალშე ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი (2012-2013). 2010 წანას ილაჸაფჷ ფილმის უსახელე ჭარუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:უელსარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1950
დევიდ რინტოული

**დევიდ რინტოული** (; დ. 29 გერგობათუთა, 1948, აბერდინი) — შოტლანდიარი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. 2010 წანას ილაჸაფჷ ფილმის უსახელე ჭარუ, 2016 წანას ასახიერჷ ეერის ტარგარიანი HBO-შ სერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფიშ მა-6 სეზონს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*David Rintoul Bio  at the London Shakespeare Workout

კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი
ადამ საჰაკიანი

**ადამ ხაჩატურიშ სქი საჰაკიანი**(დ. 19 მარაშინათუთა, 1996, ერევანი — ღ. 2 პირელი, 2016, ჯრაკან (ჯაბრაილი)) — სომხეთიშ რესპუბლიკაშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ დო არწახიშ დუდთხილუაშ ჯარიშკოჩი, სერჟანტი.http://www.armenews.com/article.php3?id_article=124706
http://www.1tv.am/hy/program/videos/%D5%86%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8

2016 წანაშ 10 პირელს, ადამ საჰაკიანქ დეჯილდუ „გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ“ ოურდუმე ნინალაშ მენდალით. 2016 წანაშ 28 მესის დეჯილდუ სომხეთიშ რესპუბლიკაშ „ქომოლობა“ მენდალით.

კატეგორია:სომეხეფი
ხუნტა

**ხუნტა** (, „რსხუ“) — ესპანეთის დო ესპანურნინამ ქიანეფს თე ზიტყვათ იშინუაფჷ სახენწჷფო მართუალაშ შხვადოშხვა ორგანო, თინეფს შქას ომენოღალე. ვაესპანურ ქიანეფს, თინეფს შქასპოსტ-სხუნუურ ოფირჩას ხუნტა თარო გიმირინუაფუ პუტჩიშ (ოურდუმე გინორთაფაშ) შედეგო თარობაშა მოულირი ოურდუმე მართუალაშ ეიოშანალო.

ხუნტაშ სამანგეფშო ქოძირით:
* პინოჩეტიშ რეჟიმი
* საბერძნეთიშ ოურდუმე ხუნტა
* საქორთუოშ რესპუბლიკაშ ოურდუმე სხუნუ

## ლიტერატურა

კატეგორია:პოლიტიკა
უსახელე ჭარუ (ფილმი)

**უსახელე ჭარუ** ( ) — რომან პოლანსკიშ 2010 წანაშ ფილმი. პოლანსკიქ მიღჷ სეზარიშ ჯილდო საუჯგუშო რეჟისორშო.

## როლეფს
*იუან მაკგრეგორი - უსახელე ჭარუ
*პირს ბროსნანი - ბრიტანეთიშ პრემიერ-მინისტრი 
*ოლივია უილიამსი - რუთ ლანგი 
*ტიმოთი ჰატონი - სიდნი კროლი 
*ილაი უოლაკი - რჩინუ კოჩი მართაშ ობინეხეს

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:2010 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:რომან პოლანსკიშ ფილმეფი
კატეგორია:პოლიტიკური ფილმეფი
კატეგორია:რომანეფს გერსხუაფილი ფილმეფი
კიმ კეტრელი

**კიმ ვიქტორია კეტრელი** (; დ. 21 მარაშინათუთა, 1956. ლივერპულიი, ინგლისი) — ანგლო-კანადარი არტისტი. ქორთუ მაჯინეეფშე არძაშე უმოსო ჩინებული რე მუშ ნასახიერებჷ სამანტა ჯონსიშ როლით, HBO-შ ტელესერიალს „სექსი დიდ ნოღას“ (1998—2004) დო სერიალიშ სრულმეტრაჟიან ვერსიას (2008). ბრელშა რე ნომინირაფილი შხვადოშხვა პრესტიჟულ ჯილდოს. კეტრელიშ მოგებულ პრემიეფს შქას, რე ჟირი კინოარტისტეფიშ გილდიაშ ჯილდო დო ართი ორქოშ გლობუსი. 2010 წანას ილაჸაფჷ ფილმის უსახელე ჭარუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1956
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
კატეგორია:კანადარი თეატრიშ არტისტეფი
კატეგორია:კანადარი ტელეარტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:სექსი დიდ ნოღას
ალიჩა

**ალიჩა** () — მიარეწანიანი ხეხილამი ჩანარი ვარდიშობურეფიშ ფანიაშე. უძიგირე, 10-13 მ-შახ სიმაღალაში. სიტიბაშ მოჸოროფე ჯა რე. მუთმოფხვადჷნა რზენეფს დო გაბარს, ზუღაშ დონეშე 500-700 მ სიმაღალაშახ.

ალიჩა იმიარებუ თასით დო ვეგეტატიურო. თასით მიარებაშ ბორჯის ალიჩა გინმიჯიშებუ, ნოჸელათ დოჸორშაფაშ ბორჯის ისქილიდუანს ჯიშურ მუშობურობეფს. გომიარაფაშ სირთულაშ დო მერკე გჷმორინაფაშ გეშა, ალუჩა ეშალაფაშ რზას გერე. 

ალიჩაშ გუმნაღელი მოჸვინთელე-მოწვანე რე. შხუ, ეგვიგვილაფირი ხასჷლეფი უღუ, ტყები — თხითხუ დო ბატა. საორდო სუფრაშ ხილი რე. გუმნაღელიშ წვენს დაღარი ბჟეობა ახასიათენს.

ალიჩა მუთმოფხვადჷნა აზერბაიჯანს, სომხეთის. საქორთუოს წკვარამელ ბორჯიშე რე ჩინებული. მოჸუნა ალიჩაშ ჟირი ჯიში — მეჩიბუხე დო იმერული.

## ოკურნალე მუშობურობეფი
150px|left|მინიატიურა|ალიჩაშ გუმნაღელი
ალიჩა იკათუანს 13% შანქარს, 5% ორგანულ ბჟელფს, 1,5% პექტინს, ბიოლოგიურო აქტიურ ნაკათეფს, ვიტამინეფს B, C, E, P დო PP-ს. ალიჩა ოხვარუ სერიშ სიჸვრეს, გოკირუას, წიმინდანს ზისხირდ, დუთმუკინანს პროტრომბინს. ჯგირი საშუალება რე პროსტატიტიშ ოკურნებელო.

## თაშნეშე ქოძირით
*ჸომური

## ლიტერატურა
**ბრეგაძე ნ.,* ქსე, ტ. 1, გვ. 342, თბ., 1975

## რესურსეფი ინტერნეტის
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი — nplg.gov.ge
*  ალიჩაშ ოკურნალე მუშობურობეფი — mlk.ge

კატეგორია:ხილი
კატეგორია:წკამეფი
ხვიმა

მინი|მარცხნივ|250პქ|ბჟაეიოლური ხვიმაშ (''Diospyros Kaki'') ნთელი დო გოჭკირილი გუმნაღელი.
**ხვიმა** (თაშნეშე **ხომა**, **ხუმა**) () — ჩანარეფიშ გვარი აბანოზიშობურეფიშ ფანიაშე. სუბტროპიკული დო ტროპიკული  ჯალეფი დო ბართვეფი რე. ჩინებული რე 200-შახ გვარობაა; ჸოფილ სსრრ-შ ტერიტორიას — 3: *იაპონური*, *კავკაციური* დო *ვირგინიული* ხვიმა. თინეფშე ორთაშობურო ორდუ ხვალე რჩქვანელობური, ანუ კავკაციური ხომა (*Diospyros lotus*); მაღალი  ჯა რე. თიში გუმნაღელი დუდშე მოჸვინთალე-მოჭითე დო წკვატე რე. მონდას მოუჩე-რუმე და ლენი ფერი გინოჸუნს, სოწკვატე ვაუღუ. ჩქინწკჷმა უმოსო ბჟადალ საქორთუოშ ტყალეფს ჩანს. გჷმირინუანა საჯინჯოთ. ვირგინიული ხვიმაშ (*Diospyros virginiana*) ოდაბადე ოორუე ამერიკაშ ცენტრალური ნორთი რე. იაპონური, ანუ ბჟაეიოლური ხვიმაშ (*Diospyros kaki*) ოდაბადე რე ჩინეთი, გოფაჩილი რე იაპონიასით. საქორთუოშა იაპონური ხვიმა დოხოლაფირო 100 წანაშ კინოხ მიშეღეს დო გოფაჩეს ბჟადალ საქორთუოს, კახეთიშ დო ქართლიშ კანკალე რაიონს. ხვიმაშ გუმნაღელი იკათუანს 25% შანქარს (ჩილა 60%-შახ), ვიტამინეფბს. იაპონური ხვიმაშ ჯიშეფი დორთილი რე 3 ბუნათდ: ჭაფურია, გვერდო ჭაფურია დო წკვატე. 

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:აბანოზიშობურეფი
ვარდიშობურეფი

**ვარდიშობურეფი** (Rosaceae) — ჟირლებერამი ფურცელზოხოიანი ჩანარეფიშ ფანია. ჯალეფი, ბართვეფი დო ოდიარეეფი. უღუ წოროფურცელამი დო რანწკას დვალირი ფურცელეფი, პიორეფით აკოშაყარილი ვარდა ხვალეხე ჟირსქესამი, აქტინომორფიული პირეფი, 5-5 ატარიშ ფურცელი დო გურგინიშ ფურცელი. უმენტაშობას ატარიშ გიმე ხოლო უღუ. ვარდიშობურეფი ბორიაიხვამუ ჭანდეფით, კანკალე — ბორიათ. გუმნაღელი აკოშაყარუაფონი ფურცელამი, წკალამი, კანკარიშობური, თასიშობურო დო შხვა. თასი უმენტაშო უენდოსპერმე რე. აკმაართიანენს 115 გვარიშ 3200-შახ გვარობას.

საქორთუოს ტყას 35 გვარიშ 232 გვარობა ჩანს. ფანია იკათუანს მუსხირენ გიმენფანიას: გრაკალამეფი (Spiraeoideae), უშქურამეფი (Maloideae ანუ Pyroideae, Pomoideae), ვარდამეფი (Rosoideae), ჸომურამეფი (Prunoideae). თინეფშე კანკალე გიშმერთუ ზოხო ფანიათ (Malaceae). ვარდიშობურეფიშ შქას მიარეთ რე ხილი (უშქური, სხული, ბია, ქვიშნა ბული, ბული დო შხვა), კანკარამეფი (ბაღიშ მუჸი, ციმუა, წიწინდარა, მუჸია დო შხვა) დო დეკორატიული (ვარდი, ხინჭკი, გრაკლა, ჩიტიშბია დო შხვა) ჩანარი.

## ლიტერატურა

*
რობინ ჰუდი (2010 წანაშ ფილმი)

**რობინ ჰუდი** () — რიდლი სკოტიშ 2010 წანაშ ეპიკური ოდუდსგინალე ფილმი. კათაშ მუნაგონა გერგეზიშ, რობინ ჰუდიშ გეშა ტრადიციული ნარატივეფშე გინორთით, ფილმი გჷნმოჩანს რობინ ჰუდიშ ამბეს თიშ გააბრაგებაშა. 

## როლეფს
*რასელ კროუ — რობინ ლონგსტრაიდი
*კეიტ ბლანშეტი — მარიონ ლოკსლი
*მაქს ფონ სიდოუ — სერ უოლტერ ლოკსლი
*ოსკარ აიზეკი — ჯონ უდიხოლი
*მარკ სტრონგი — სერ გოდფრი
*უილიამ ჰარტი — უილიამ მარშალი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2010 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ფრანგულნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი რობინ ჰუდიშ გეშა
კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი
კატეგორია:რიდლი სკოტიშ ფილმეფი
ჟირლებერამეფი

**ჟირლებერამეფი**  (Dicotyledoneae, Dicotyledones ან Magnolitae) — ფორილთასამ ჩანარეფიშ კლასი. ახასიათენს ჟირი ართიანიშ აწმარენლებერამი ხუჭუჭი, რგოლურო დვალირი ანგნოჭკამი კილეფი, ედომუშამი ვარდა ზოხოიანი ფურცელიშ ფირფიტელა ბადეშობური ჯერღვეფით, 5- ვარდა 4-მაკათურამი პირი, მარქვაშ (ქსილემა) დო ლეფონს (ფლოემა) შქას ინოხუნაფილი წჷმმაქიმინალი ნორშვი — კამბიუმი, ნამუთ გჷთმოთანჯჷნს ღერიშ ძინას სისქაშა. ჟირლებერამ პიორამ ჩანარეფს შქას არძაშე ანდამუდანამი კლასი რე, აკმაშქვანს 175 000 გვარობას (350—360 ფანია). 

საქორთუოს გოფაჩილი რე 108 ფანიაშ 726 გვარიშ 3000-შახ გვარობა. ჟირლებერამეფიშ ვეგეტატიური დო რეპროდუქციული ორგანოეფიშ ანდაგვარობა ართულენს მოჯგირული რსხუეფიშ დოდგინას თე კლასიშ რანწკეფს დო ფანიეფს შქას. ჟირლებერამეფიშ წიმოხიანეფი, თინეფიშ წჷმოულობაშ ბორჯი დო აბანი დიო ხოლო ვარე ოხვილურო დოგურაფილი. კლასის შხირას რთჷნა ჟირ ვარდა სუმ გიმენკლასო. ბოლო ხანს უმოსო ორთაშობურო მიოჩქჷნა თემ კლასიშ დორთუალა 6 გიმენკლასო. ჟირლებერამეფიშ კლასის აკმიართიანებუ წიფურიშობურეფი, თხირიშობურეფი, ბაიაშობურეფი, მაგდონიაშობურეფი, ვარდიშობურეფი, ჭყვერტელიაშობურეფი დო ანდა შხვა ფანია, ნამუეფშე უმენტაშობა ორხველჷ კულტურულ ჩანარეფს, ადამიერიშ დო ორინჯიშ ოჭკომალს, ოკურნალე, ტექნიკური, ეთერზეთამი, მართიმილე, ოღაფალი დო დეკორატიული ჩანარეფი.

## ლიტერატურა

*
მარკ სტრონგი

**მარკ სტრონგი** (; დაბადებაშ ჯოხო **მარკო ჯუზეპე სალუსოლია** დ. 5 მარაშინათუთა, 1963, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ნალაჸაფინა აფუ შხვადოშხვა ჩინებული ფილმის.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
დამაზი

**დამაზი** () — წკამეფიშ გვარიშ ოშქაშე სიმაღალაშ ჯა ვარდიშობურეფიშ ფანიაშე. იკეთენს ჭკობა-ჭკობათ დვალირ პირს დო გჷრძეყერწამ, წკამ, მოჭვახო-მოგემუანო გუმნაღელს.

## გიმეგვარობეფი

* *P. domestica* ქვს. *domestica* &ndash; რჩქვანელობური დამაზი
* *P. domestica* ქვს. *insititia* &ndash; ღოღნაშო
* *P. domestica* ქვს. *intermedia*
* *P. domestica* ქვს. *italica* &ndash; რენკლოდი
* *P. domestica* ქვს. *pomariorum*
* *P. domestica* ქვს. *prisca* 
* *P. domestica* ქვს. *syriaca* &ndash; მირაბელი

## ოკურნალე მუშობურობეფი
დამაზი იკათუანს კაბეტი მუდანობათ B ვიტამინეფს, ნამუეფჷთ ნერვული სისტემაშ ოჩამური რე. დამაზი მუთმონწყუნს შულადას, აუჯგუშენს ლურს დო ეფექტური რე კანიშ დალახებეფიშ ბორჯის. ვიტამინი ოხვარუ ორგანიზმის შხვადოშხვა ინფექციეფიშ მერიებას დო ორგანიზმიშ გოახალნორდალას. თინა აუჯგუშენს თოლსინთეს. დამაზი იკათუანს ნატრიუმს, კალიუმს, რკინას დო ლინჯის. დამაზი აუჯგუშენს ზისხირს დო თხილანს თის თრომბიშ წჷმოქიმინუაშე. დამაზი იკათუანს ვიტამინ PP-ს, ნამუთ აჭყანიერენს ზისხირძარღვეფიშ კიდალეფს დო არტერიეფს. ჯგირი საშუალება რე გერანი გლახა ქოლესტერინიშ ბორჯის. დამაზი გჷმირინუაფუ ქრონიკული გოკირუაშ ოკურნებელო. თაშნეშე გიმირინუაფუ ათეროსკლეროზიშ, ჭაჭაშ დალახებეფიშ, რევმატიზმიშ ბორჯის, უძინანს მადას დო ჯგირი მაბჟღერე რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი — nplg.gov.ge
*  დამაზიშ ოკურნალე მუშობურობეფი — mlk.ge
*
კატეგორია:ვარდიშობურეფი
ატამა

thumb|ატამაშ პირი
**ატამა** () — ხილიშ ჩანარი ვარდიშობურეფიშ ფანიაშე. ატამაშ ოდაბადე რე ჩინეთი. ატამაშ 5 ვითოშშახ კულტურული ჯიში რე მოჸონაფილი. ჩანარეფშე არძაშე უმოსო ომოჯგირჷ ნუში, ნამუშე თარო იშხვავებუ გუმნაღელით.

## ლიტერატურა
* *ერისთავი ე.,* ატმის სელექციის შედეგები საქართველოში, «მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის ინსტიტუტის შრომები», 1961, ტ. 13;
* *ერისთავი ე., ნასყიდაშვილი შ.,* ატამი, თბ., 1958;
* ქსე, ტ. 1, გვ. 665. თბ., 1975

*
კატეგორია:ვარდიშობურეფი
ოკუპაცია

**ოკუპაცია** () — ნამდგაინ სახენწჷფოშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშით შხვა ქიანაშ ტერიტორიაშ ობორჯეთ დოკება. ოკუპაცია გეგშაბრთათ ოკო ანექსიაშე, ნამუთ ართი სახენწჷფოშით შხვა ქიანაშ ედომუშამი ვარდა ტერიტორიაშ ნორთიშ ნძალათ მერსხუაფას შანენს.

## თაშნეშე ქოძირით
*ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი
*სოციალისტური კარე
*პალესტინაშ ტერიტორიეფი

## ლიტერატურა
* Occupied territory - the legal issues  , legal provisions regarding occupation of territory by hostile power and implications for people protected by IHL.
*  David Kretzmer, *Occupation of Justice: The Supreme Court of Israel and the Occupied Territories*, State University of New York Press, April, 2002, trade paperback, 262 pages, ISBN 0-7914-5338-3; hardcover, July, 2002, ISBN 0-7914-5337-5
* Sander D. Dikker Hupkes, *What Constitutes Occupation? Israel as the occupying power in the Gaza Strip after the Disengagement*, Leiden: Jongbloed 2008, 110 pages, ISBN 9789070062453  Openacces
* Belligerent Occupation
* The Law of Belligerent Occupation Michal N. Schmitt (regarding occupation of Iraq)
* Law of Belligerent Occupation, Judge Advocate General's School, United States Army

კატეგორია:პოლიტიკა
კატეგორია:საირქიანო სამართალი