open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Led Zeppelin

thumb|ლედ ზეპელინი
[thumb|[ჯონ ბონემი]]

**ლედ ზეპელინი** () — ინგლისური როკ-ბუნა, დორსხუაფილი 1968 წანაშ ეკენიას, ლონდონს, ინგლისი. ბუნაშ სოლისტეფი რდესი: ჯიმი ფეიჯი, რობერტ ფლანთი, ჯონ ბონემი დო ჯონ პოლ ჯონსი. ლედ ზეპელინქ აკოცუ 1980 წანას, ართ-ართი სოლისტიქ ჯონ ბონემქ ტრაგიკულო დოღურჷ. გჷმოჩამილი რე ლედ ზეპელინიშ 300 მილიონშე უმოსი ალბომი. მოსოფელს რე შინელი ლედ ზეპელინიშ ბირეფი: Stairway To Heaven, Kashmir, Achilles Last Stand, Whole Lotta Love, Since I've Been Loving You დო შხვეფი. 

## დისკოგრაფია

* *[[Led Zeppelin (ალბომი)|Led Zeppelin]]* (1969)
* *[[Led Zeppelin II]]* (1969)
* *[[Led Zeppelin III]]* (1970)
* *[[Led Zeppelin IV]]* (1971)
* *[[Houses of the Holy]]* (1973)
* *[[Physical Graffiti]]* (1975)
* *[[Presence (ალბომი)|Presence]]* (1976)
* *[[The Song Remains the Same (ალბომი)|The Song Remains the Same]]* (1976)
* *[[In Through the Out Door]]* (1979)
* *[[Coda (ალბომი)|Coda]]* (1982)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებ-საიტი
* [ლედ ზეპელინი პორტალს [MySpace]]
* [ლედ ზეპელინი პორტალს [Atlantic Records]]

კატეგორია:ინგლისური ბუნეფი
კატეგორია:ინგლისური როკ-ბუნეფი
კატეგორია:Led Zeppelin
კატეგორია:როკ-ბუნეფი დორსხუაფილი 1968
სტივენ ჰოკინგი

**სტივენ უილიამ ჰოკინგი** (, დ. 8 ღურთუთა, 1942, ოქსფორდი, გოართოიანაფილი ომაფე - 14 მელახი, 2018) —  ბრიტანალი მენცარი, ფიზიკოსი დო ასტროფიზიკოსი. უმოსო მოღალენდჷ კოსმოლოგიას დო კვანტურ გრავიტაციას.

## ბიოგრაფია
სტივენ ჰოკინგიქ დებადჷ 1942 წანაშ 8 ღურთუთას. 1962 წანას გაათუ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტი. გურაფაშ თებაშ უკული დიჭყჷ თეორიული ფიზიკაშ გურაფა. ახალობაშ ბორჯის სთივენ ჰოკინგის ქაღოლჷ ამიოტროფული სკლეროზიშ ლახალაქ. ჭიე-ჭიეთ ფიზიკოსიქ გინირთჷ პარალიზაფილო. 1965 წანას სტივენ ჰოკინგიქ ჩილი ქჷმიჸონჷ. 1985 წანას მენცარს უღოლის კისერიშ ოპერაცია დო მიოდინუ ჩიებაშ ანჯა. კათაწკჷმა მენცარს კონტაქტი უღუდჷ კომპიუტერული სინთეზატორით. 1995 წანას ჰოკინგიქ მაჟირაშა ქჷმიჸონჷ ჩილი. სტივენ ჰოკინგი გინოღალირი რე დოკუმენტურ კინოეფს ხოლო.

## ნახანდეფი
სტივენ ჰოკინგის გიშაშქუმალირი აფუ შხვადოშხვა წიგნეფი, ნამუეფქჷთ გინირთჷ ბესთსელერეფო. 1988 წანას გიშართჷ წიგნიქ: ბორჯიშ ჭიჭე ისტორია, ნამუსჷთ დიდი პოპულარობა უღუდჷ. 2010 წანას გიშართჷ ჰოკინგიშ არძოშ უმოსი ინტერესუან დო პოპულარულ წინგიქ: დიდი დიზაინი. გჷმოჩამილი რე ჰოკინგიშ წიგნეფიშ მილიონობათ ეგზემპლარი.

## წინგეფი
* *[[A Brief History of Time]]* (1988)
* *[[Black Holes and Baby Universes and Other Essays]]* (1994)
* *[[The Universe in a Nutshell]]* (2001)
* *On The Shoulders of Giants* (2002)
* *[[A Briefer History of Time (Hawking and Mlodinow book)|A Briefer History of Time]]* (2005)
* *[[God Created the Integers|God Created the Integers: The Mathematical Breakthroughs That Changed History]]* (2005)
* *[[The Grand Design (book)|The Grand Design]]* (2010)

### პრიზეფი

* 1975 Eddington Medal
* 1976 Hughes Medal of the Royal Society
* 1979 Albert Einstein Medal
* 1981 Franklin Medal
* 1982 Commander of the Order of the British Empire
* 1985 Gold Medal of the Royal Astronomical Society
* 1986 მაკათური - Pontifical Academy of Sciences
* 1988 Wolf Prize ფიზიკაშ დარგის
* 1989 Companion of Honour
* 1999 Julius Edgar Lilienfeld Prize of the American Physical Society
* 2003 Michelson Morley Award of Case Western Reserve University
* 2006 Copley Medal of the Royal Society
* 2008 Fonseca Prize of the University of Santiago de Compostela
* 2009 Presidential Medal of Freedom

### დოკუმენტური ფილმეფი
* *[[A Brief History of Time (film)|A Brief History of Time]]* (1991)
* *[[Stephen Hawking's Universe]]* (1997)
* *[[Horizon (BBC TV series)|Horizon]]: The Hawking Paradox* (2005)
* *[[Masters of Science Fiction]]* (2007)
* *Stephen Hawking: Master of the Universe* (2008)
* *[[Into the Universe with Stephen Hawking]]* (2010)
* *[[Brave New World with Stephen Hawking]]* (2011)

## რესურსეფი ინტერნეტის
*სტივენ ჰოკინგიშ ოფიციალური ვებ-საიტი
*სტივენ ჰუკინგიშ პორტრეტეფი
*ჟურნალ ’’თაიმი’’-შ ინტერვიუ (ქორთულო) 
*სტივენ ჰოკინგიშ ნაჭარეფი 

კატეგორია:ბრიტანალეფი
კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ბრიტანალი მენცარეფი
კატეგორია:ინგლისარი მენცარეფი
კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1942
კატეგორია:ნაღურა 2018
ნელსონ მანდელა

**ნელსონ მანდელა** (ედომუშამო როლიჰლაჰლა დალიბუნგა მანდელა Rolihlahla Dalibhunga Mandela; დ. 18 კვირკვე, 1918, მვეცო, ტრანსკაი, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა - ღ. 5 ქირსეთუთა, 2013, იოჰანესბურგი, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა)  — ანტიაპართეიდიშ ყარაფიშ აქტივისტი დო ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ მაართა პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია
პრეზიდენტობაშახ რდჷ ანტიაპართეიდიშ ყარაფიშ აქტივისტი დო აფრიკაშ ნაციონალური კონგრესიშ (ანკ) ლიდერი. მანდელა ჯიხას ხედჷ 27 წანას საბოტაჟიშ გეშა თიშ უკული მუთ ანკ-იქ ონოფულე საქვარუეფშა გჷნილჷ დო აკოანჯარაფილი ლიმა დიჭყჷნ.

ჯიხას მუკოჸონაფილი 27 წანაშ განწხანც მანდელაქ გჷნირთჷ ანტიაპართეიდიშ ყარაფიშ დო რასული ართმანგალაშო ლიმაშ სიმბოლოთ მუჭოთ ობჟათე აფრიკას, თაშნეშე თიშ თანჯეფც გალეთ. 

ობჟათე აფრიკაშ თიწკჷმაიანი თარობა,  თეშ მუჭოთ თიშ ხუჯიშ დუმაკინალი ქიანეფი, უდღანუდეს მანდელაშ დო ანკ-იშ ქიმინჯალეფც დო თინეფც მიშინუანდეს მუჭოთ კომუნისტეფს დო ტერორისტეფს. 

1990 წანას ჯიხაშე გოდუდიშალაფაშ უკული მანდელაქ დოთირუ მუში პოლიტიკური კურსი კონიერშა, მუქჷთ ხე აკუნწყუ ობჟათე აფრიკას რასობური ტაბიკუაშ მოქექაფას დო დემოკრატიაშ დორსხუაფას.

მანდელას ეჭოფილი აფჷ ოშიშე უმოსი შხვადოშხვა ჯილდო, თინეფ შქას ნობელიშ პრემია თინჩალაშ დარგის 1993 წანას. ობჟათე აფრიკას თინა მიშინუაფუ მუჭოთ **მანდიბა**, ჯოხოდვალა ნამუსჷთ მანდელაშ კლანიშ ცხვანე დო პატიჩამილ მაკათურეფს არზენან.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Nelson Mandela – Biography at Nobelprize.org
* Nelson Mandela Foundation
* Nelson Mandela Children's Fund 
* Nelson Mandela Children's Fund (Canada) 
* Time 100 profile 
* Mandela: An Audio History
* Mandela: Son of Africa, Father of a Nation Documentary & Soundtrack 
* The Elders
* The Art of Nelson Mandela 
* CBC Digital Archives&nbsp;– Nelson Mandela: Prisoner, president, peacemaker
* Nelson Mandela: A Hero's Way  – slideshow by *[[Life magazine]]*
* Martin Meredith: Nelson Mandela: A Biography – Interview May 2010
* Nelson Mandela Day 
* Nelson Mandela Day – official site

## სქოლიო

კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ანბანიშ მეჯინათ
კატეგორია:ობჟათეაფრიკალეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფაშო
კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1918
კატეგორია:სახაროვიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ლაგოდეხისწყალი

**ლაგოდეხისწყალი** — წყარმალუ ლაგოდეხიშ მუნიციპალიტეტის, მაწიმისწყალიშ მარძგვანი ნადუ. იჭყაფუ კახეთიშ კავკასიონიშ ობჟათე კართეს, ზუღაშ დონეშე 2995 მეტრაშ სიმაღალას, სიგირძა 31 კმ, ღანჩოშ ფართობი 98 კმ². ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე – ზარხულს დო ზოთონჯის, წყარიშ მოლაფა  – დამორჩილს. ოშქაშე წანიერი ხარჯი მ3/წმ. გჷმირინუაფუ ოწყარალო.

## ლიტერატურა

კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
შონ კონერი

სერ **ტომას შონ კონერი** (; დ. 25 მარაშინათუთა, ედინბურგი, შოტლანდია, 1930, ღ. 31 გჷმათუთა, 2020) — ოსკარიშ, ოქროშ გლობუსიშ დო BAFTA-შ გომორძგვილი შოტლანდიარი არტისტი დო პროდიუსერი. შინელი რე ჯეიმზ ბონდიშ ფილმეფიშ სერიათ.

## ფილმოგრაფია

 

 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-საიტი
*კინო-ფილმეფიშ ინტერნეტ ბაზა

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1930
კატეგორია:ნაღურა 2020
ასპინძა

**ასპინძა** — დაბა საქორთუოს, სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს, ასპინძაშ მუნიციპალიტეტის. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით დაბას ოხორანს 2793 მახორუ.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ დაბეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ დაბეფი
კატეგორია:ასპინძაშ მუნიციპალიტეტიშ კურორტეფი
ლანჩხუთი

**ლანჩხუთი** — ნოღა საქორთუოს, გურიაშ აკანს, ლანჩხუთიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღათ გიმიცხადუ 1961 წანას. მახორობა 6395 კოჩი (2014 წ.).

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:გურიაშ აკანიშ ნოღეფი
წყალტუბო

**წყალტუბო** — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანს, წყალტუბოშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ  ზუღაშ დონეშე 120 მ. ნოღათ გჷმიცხადჷ 1953 წანას. მახორობა 11 281 (2014 წ.). წყალტუბო შინელი რე ბალნეოლოგიური კურორტით.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:წყალტუბოშ მუნიციპალიტეტიშ კურორტეფი
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
უჩა რხვილი

thumb|350px|უჩა რხვილი
**უჩა რხვილი** — რე ტერიტორია ოფირჩას, სოდეთ გრავიტაცია რე თიცალი დიდი, თიშე ვაკილართინე მუთუნს, თეწკჷმა ვართ სინთეს.  უჩა რხვილი წჷმიქიმინუ მურიცხიშ ღურაშ დო თელ მუშ ენერგიაშ თებაშ ბორჯის. უჩა რხვილეფიშ რსებალაშ ვაჯერდჷ შინელ გერმანალ მენცარს ალბერტ აინშტაინს. უჩა რხვილეფიშ გურშენი ახალი თეორიეფი აკიმუშუ დიდი ბრიტანალ მენცარქ სთივენ ჰოუქინგიქ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*აინშტაინი დო უჩა რხვილი 
*სტანფორდიშ ფილოსოფიაშ ენციკლოპედია
*უჩა რხვილი (მელვინ ბრეგიშ რადიო ინტერვიუ)

კატეგორია:ასტრონომია
კატეგორია:უჩა რხვილეფი
მორგან ფრიმენი

**მორგან ფრიმენი** ( დ. 1 ივანობა, 1937) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი დო მათხობუ. ფრიმენს მეღებული აფუ ოსკარიშ ნომინაციეფი ფილმეფშო „შოშეშ ბოში“, „მის დეიზიშ მაჯღვერი“, „ნტებაა შოუშენკიშე“ დო „ურჯგინებუ“, 2005 წანას  მიგუ პრემია ფილმით „ძღაბი მილიონ დოლარო“. თის ხოლო მეღებული აფუ ორქოშ გლობუსი დო კინოარტისტეფიშ გილდიაშ ჯილდო. 

ფრიმენიქ გჷმორჩქინდჷ ბრელ შხვა კომერციულო წჷმოძინელ ფილმის, თენეფ შქას „ალობაშ უმშო“, „დიდება“, „შვიდი“, „ირფელიშ შემალებუ ბრიუსი“, „ბეტმენი: დაჭყაფური“, „იფრელიშ შემალებუ ევანი“, „გჷშაკერზაფილო ოშქურანჯი“, „წკურუმია აიარი“ დო „რედი“.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
*მორგან ფრიმენი კინო-ფილმეფიშ ინტერნეტ ბაზას

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1937
კატეგორია:ამერიკალი აგნოსტიკოსეფი
ბაღდათი

**ბაღდათი** — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანს, ბაღდათიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, 1940-1990 წანეფს მაიაკოვსკი ჯოხოდჷ. ნოღათ გჷმიცხადჷ 1981 წანას. მახორობა 3707 (2014 წ.).

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
საჩხერე

**საჩხერე** — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანს, საჩხერეშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღათ 1964 წანას გჷმიცხადჷ. ნოღას რე დორსხუაფილი ჭიათურაშ დო საჩხერეშ ეპარქიაშ რეზიდენცია. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 6140 მახორუ.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ახალგორი

**ახალგორი** (ჯვეში *ლენინგორი*) — დაბა საქორთუოს, მცხეთა მთიანეთიშ აკანს, ახალგორიშ მუნიციპალიტეტის, მუნიციპალიტეტიშ ცენტრი. 1935-1991 წანეფს დაბას ჯოხოდჷ ლენინგორი. 2008 წანაშ საქორთუო-რუსეთიშ ლჷმაშ ბორჯის რუს ოკუპანტეფქ დიჭყეს დაბაშ ოკუპაცია, გეგნარღვეს მახორუეფი დო ახალგორს ქიგიოდვეს მუნეფიშ ჯოხო ლენინგორი. 2002 წანაშ მუნაჩემეფით დაბას ოხორანდჷ 2500 კოჩი.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ დაბეფი
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ დაბეფი
დაბა

**დაბა** — ადმინისტრაციული ტერიტორია საქორთუოს. სსრრ-შ ბორჯის რსებენდჷ დაბეფიშ შხვადოშხვანერი ფორმა: მუშეფიშ დაბა, ოკურორტე დაბა დო შხვა. შონურ ნინას ტერმინი ”დაბ” შანენს ხონილ აბანს.

## ქოძირით თაშნეშე
*ნოღა
*ოფუტე

კატეგორია:გეოგრაფიული ობიექტეფი
კატეგორია:საქორთუოშ დაბეფი
ჯანკარლო ჯანინი

**ჯანკარლო ჯანინი** (დ. 1 მარაშინათუთა, 1942, ლა სპეცია, ლიგურია, იტალია) — ჩინებული იტალიარი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჯანქარლო ჯანინი კინო-ფილმეფიშ ინტერნეტ ბაზას

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1942
სილვესტერ სტალონე

thumb|სილვესთერ სთალონე (2009)

**მაიკლ სილვესტერ გარდენზიო სტალონე** (; დ.  6 კვირკვე, 1946, ნიუ-იორკი, ააშ), ჩინებული რე მუჭო: **სილვესტერ სტალონე** — ამერიკალი არტისტი, კინორეჟისორი, სცენარისტი, რეჟისორი. სთალონე ჩინებული რე  როლეფით: ბოქსიორი როკი ბალბოა დო რემბო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*სილვესტერ სტალონეშ ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1946
ჯეკი ჩანი

thumb|ჯეკი ჩანი

**ჯეკი ჩანი** (; დაბადებაშ ჯოხო: **ჩან კონგ სანგი**; დ. 7 პირელი, 1954, ჰონგკონგი, ჩინეთი) - არტისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი, მაბირე, კომიკოსი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბიოგრაფიული ფაქტეფი

კატეგორია:ჩინარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1954
აისლებენი

**აისლებენი** () — ნოღა გერმანიაშ საქსონია-ანჰალტიშ აკანს. თე ჭიჭე ნოღა ედომუშამი მოსოფელს რე ჩინებული, რახან თინა მარტინ ლუთერიშ ოდაბადე რე, თაჸურეშე მოურს თიშ გერმანული ჯოხო ხოლო ლუთერშდატდ-აისლებენი. 2009 წანას, ნოღაშ მახორობა 25 703 ადამიერს აკმადგინანდჷ. 

აისლებენი ჟირო, ჯვეში დო ახალი ნოღეფო რე გორთილი. ახალი ნოღა XIV ოშწანურას მაღაროალეფქ ეკიდეს. 

## ისტორია
აისლებენი მაართათ მოშინელიე 997 წანას, მუჭოთ ბაზარი, ნამუსჷთ *ისლებია* ჯოხოდჷ, ოდო უკვე  1180 წანაშე იშინუაფუ მუჭოთ ნოღა. 1780 წანაშახ თინა ნოღა მანსფელდიშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ,  ოდო 1780 წანაშე საქსონიაშ ოკურფიურსტეშა. 1815 წანაშე პრუსიაშ აკოდგინალუაშა მიშელჷ, ოდო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული საქსონია-ანჰალტიშ აკანშა. 

## მარტინ ლუთერი
პროტესტანტი რეფორმატორი მარტინ ლუთერქ აისლებენც 1483 წანაშ 10 გერგობათუთას დებადჷ. მუამუში, ჰანს ლუთერი, ნოღაშ ბრელი შხვა მახორუშნერო მაღაროალი რდჷ. მარტინი გვალო ართი წანერი რდჷ, მუჟამცჷთ ფანიაქ ოხორინალო მანსფელდშა გჷნორთჷნ, ოდო რინაშ უდიდაში ნორთი ნოღა ვიტენბერგის მუკორთჷ, მარა მარცხო დო ვარ ბედიშ განგებათ, მუში ეკონია ქადაქი, სოდეთ თიქ ქოთ დოღურუნჷ, წორას აისლებენს ამანჯუ (1546 წ.)

1996 წანას, ნოღაშ მარტინ ლუთერწჷმა მერსხილი მემორიალური აბანეფი, ნოღა ვიტენბერგიშ ანალოგიურ აბანეფწკჷმა ართო, იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
*Luther Sites in Eisleben
*3D - model of the Birthplace Luther 

## სქოლიო

კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
მადონა

**მადონა ლუიზა ჩიქონე** (დ. 16 მარაშინათუთა, 1958, ბეი სითი, მიჩიგანი, ააშ) — ამერიკალი დენს-პოპ მობირე, კომპოზიტორი, მასხაპალი, არტისტი, მუსიკალური პროდუსერი. ჩინებული რე მუჭოთ ”პოპიშ დიაფალი”. გჷმოჩამილი რე მადონაშ ალბომეფიშ 175 მილიონშე უმოსი ეგზემპლარი დო 75 მილიონი სინგლი.

## ბიოგრაფია

მადონაქ დებადჷ 1958 წანაშ 16 მარაშინათუთას, ნოღა ბეი სითის, მიჩიგანიშ შტატის. დიდაქ დუღურჷ კიდირიშ კიბოთ 1963 წანაშ 1 ქირსეთუთას. ბავშობისას მადონა გურაფულენდჷ ბალეტიშ სხაპუას. მალას ენირიცხჷ მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის, მარა გურაფა მიოტუ დო მიდართჷ ნიუ-იორკიშა მასხაპალიშ კარიერაშ დაჭყაფუშა. 1980-ამ წანეფშე იჭყაფუ მადონაშ მუსიკალური კარიერა. მადონაშ მაართა სინგლიქ Everybody პოპულარობა ეჭოფჷ ამერიკული ჩარტეფს. 1984 წელს მადონაქ გჷშაშქჷ ალბომი Like a Virgin. გიმიჩინჷ ალბომიშ მილიონობათ ეგზემპლარი. ამდღარ დღაშა მადონას გიშაშქუმალირი აფუ 12 სტუდიური ალბომი.

## დისკოგრაფია
**[[Madonna]]* (1983)
**[[Like a Virgin]]* (1984)
**[[True Blue]]* (1986)
**[[Like a Prayer]]* (1989)
**[[Erotica]]* (1992)
**[[Bedtime Stories]]* (1994)
**[[Ray of Light]]* (1998)
**[[Music (მადონაშ ალბომი)|Music]]* (2000)
**[[American Life]]* (2003)
**[[Confessions on a Dance Floor]]* (2005)
**[[Hard Candy]]* (2008)
**[[MDNA]]* (2012)
**[[Rebel Heart]]* (2015)
**[[Madame X]]* (2019)

## ტურეფი
*The Virgin Tour (1985)
*Who's That Girl World Tour (1987)
*Blond Ambition World Tour (1990)
*The Girlie Show World Tour (1993)
*Drowned World Tour (2001)
*Re-Invention World Tour (2004)
*Confessions Tour (2006)
*Sticky & Sweet Tour (2008–09)
*MDNA Tour (2012)

## რესურსეფი ინტერნეტის
*მადონაშ ოფიციალური ვებ-საიტი
*მადონაშ ბირეფიშ ტექსტეფიშ არქივი 
*მადონაშ ფოტო გალერეა
*მადონა ’’მაისფეისი’’-ს

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:მადონა (მობირე)
კატეგორია:დუნაბადი 1958
აკვილია

**აკვილია** () — ჯვეშრომაული ნოღა ამდღანერ იტალიას. იდვალუაფუ ადრიატიკაშ ზუღაშ გოხოლუას, ლაგუნეფიშ ოძგალეს, ზუღაშე დოხოლაფირო 10 კმ-იშ დოჩლითაფათ. გოკიდილი რე წყარმალუ ნატისოს, ნამუქჷთ რომაული პერიოდიშე მოჸუნაფილი მუსხირენშა დითირუ გეზა. ამდღარშო აკვილია ჭიჭე ნოღა რე, 3 500 მახორუთ (2009), მარა ანტიკურ ფარანს თინა გჷშაგორილი, დიდი ნოღა რდჷ. თეჟამო წჷმმარინუანს ოორუე იტალიაშ ართ-ართ თარ არქეოლოგიურ ობიექტის. 

ისტორიულო, ნოღაქ 181 წანას დირსხუ დო გვალო მალას გოვითარაფაშ აპოგეას ქჷმიოჭირინუ, მუჟამცჷთ თიქ რომიშ იმპერიაშ უშანულამაში ნოღათ გჷნირთჷნ. თე ბორჯისჷნე, თინა შანულამი რელიგიური ცენტრი რდჷ, დიო ცისტერიანიზმიშ IV ოშწანურას, ოდო XV ოშწანურას აკვილიაშ საპატრიარქოშ რეზიდენცია.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Aquileia virtual tour (Italian Landmarks)
* Pre-roman and Celtic Aquileia 
* Aquileia featured on 10 Euro Italian Coin 

კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
პოპ-მუსიკა

**პოპ მუსიკა**, **პოპი** — მუსიკაშ ართ-ართი პოპულარული ჟანრი. პოპ მუსიკაშ ტექტეფი რე უმოსო ემოციური დო რიტმული.

## ლიტერატურა
* Adorno, Theodor W., (1942) "On Popular Music", Institute of Social Research.
* Bell, John L., (2000) *The Singing Thing: A Case for Congregational Song*, GIA Publications, ISBN 1-57999-100-9

## რესურსეფი ინტერნეტის
* The Consumption of Music and the Expression of Values: A Social Economic Explanation for the Advent of Pop Music, Wilfred Dolfsma, *[[American Journal of Economics and Sociology]]*, გჷმათუთა, 1999

კატეგორია:პოპ-მუსიკა
ბობ დილანი

thumb|ბობ დილანი (2010) 

**ბობ დილანი** (Bob Dylan, თახმი ჯოხო - ’’რობერტ ალენ ციმერმანი’’, ’’Robert Allen Zimmerman’’, დ. 24 მესი, 1941, დულუთა, ააშ) — ამერიკალი ლირიკოსი, მუსიკოსი (ვოკალი, გიტარა, ჰარმონიკა, ფორტეპიანო), მაბირე, კომპოზიტორი, პოეტი დო წიგნეფიშ ავტორი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბობ დილანიშ ოფიციალური ვებ-საიტი 
* ბობ დილანი კინოფილმეფიშ ინტერნეტ ბაზას

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:ამერიკალი გიტარისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1941
კაბეტი ბარიერული რაქა

**კაბეტი ბარიერული რაქა** — წჷმარინუანს მარჯანიშ რაქეფიშ დო კოკეფიშ ქვერსემ ჯაჭვის რჩქალ ოკიანეშ ბჟადალ ნორთის, ავსტრალიაშ კონტინენტიშ იორკიშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟაეიოლ რაიონიშ მანგას, მარჯანიშ ზუღას. თინა გჷნოზინდილი რე 2000 კილომეტრის დო შანულამო აკმობორკჷნს ნიშალუას ავსტრალიაშ თე რეგიონს.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* How the Great Barrier Reef Works
* World heritage listing for Great Barrier Reef
* Great Barrier Reef Marine Park Authority
* CRC Reef Research Centre
* Biological monitoring of coral reefs of the GBR 
* Great Barrier Reef (World Wildlife Fund) 
* Dive into the Great Barrier Reef

კატეგორია:მარჯანიშ ზუღა
კატეგორია:კაბეტი ბარიერული რაქა
კატეგორია:ფიზიოგრაფიული პროვინციეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას
ვანი

**ვანი** — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანს, ვანიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ თარი ოქინაფუ რე ანტიკური ნანოღუ, ნამუთ 2007 წანაშ 24 გჷმათუთაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ოცადებელ ერკებულშა. ნოღას ორეწუალე ოწარმეეფი, სინთელუანობაშ, გონათუაშ დო კულტურაშ დგჷმილეფი რე, თაშნეშე ოკუჩხბურთე კლუბი სულორი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 3744 კოჩი.

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ამბროლაური

**ამბროლაური** — ნოღა საქორთუოს, რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანს, ამბროლაურიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 2047 მახორუ. ამბროლაურს რე ნიკორწმინდაშ ეპარქიაშ რეზიდენცია.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანიშ ნოღეფი
დენი დიდრო

thumb|right|დენი დიდრო
**დენი დიდრო** (ფრანგ. Denis Diderot დ. 5 გჷმათუთა 1713, ლანგრი, საფრანგეთი - ღ. 31 კვირკვე 1784, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ჭარუ, ფილოსოფოსი დო ენციკლოპედისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Denis Diderot article in the Internet Encyclopedia of Philosophy
*  
* Conversation between D'Alembert and Diderot
* Denis Diderot Archive 

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1713
კატეგორია:ნაღურა 1784
ვოლტერი

thumb|190px|ვოლტერი
**ვოლტერი** (დაბადებაშ ჯოხო: ფრანსუა მარი არუე, დ. 21 გერგობათუთა, 1694, პარიზი, საფრანგეთი – ღ. 30 მესი, 1778, პარიზი) – ფრანგი ჭარუ, დრამატურგი დო ფილოსოფოსი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ვოლტერიშ ბიოგრაფია დო ციტატეფი
* ვოლტერიშ ცხოვრება დო ნაჭარეფი

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:ფრანგი დრამატურგეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1694
კატეგორია:ნაღურა 1778
გიორგი ლეონიძე

**გიორგი ლეონიძე** (დ.  27 ქირსეთუთა, 1899, ოფ. პატარძეული, ამდღარი საგარეჯოშ მუნიციპალიტეტი — ღ. 9 მარაშინათუთა, 1966, ქართი) — ქორთუ ჭარუ, პოეტი,  საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ აკადემიკოსი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*გიორგი ლეონიძე 
*გიორგი ლეონიძეშ ქიმინჯალა
*გიორგი ლეონიძე 
*გიორგი ლეონიძე
*გიორგი ლეონიძე - ქორთული მესსიანიზმი
*გიორგი ლეონიძეშ საფულე მთაწმინდაშ პანთეონს

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი
კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1899
კატეგორია:ნაღურა 1966
ტიციან ტაბიძე

**ტიციან ტაბიძე** (დ. 21 მელახი, 1893, ჭყვიში — ღ. ქირსეთუთა, 1937) — ქორთუ სიმბოლისტი პოეტი დო ჭარუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტიციან ტაბიძეშ ქიმინჯალეფი  - ner.ge - "ქართული ლიტერატურის დიდი ბიბლიოთეკა"
* ინფორმაცია ტიციან ტაბიძეშე 400.ge-ს.
* ტიციან ტაბიძეშ ქიმინჯალა 
* ტიციან ტაბიძშ ქიმინჯალა lib.ge-ს 
* ტიციან ტაბიძე, რინა, ქიმინჯალა

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი
კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1893
კატეგორია:ნაღურა 1937
პაოლო იაშვილი

**პაოლო (პავლე) იაშვილი** (დ. 29 მანგი, 1894, გამოღმა არგვეთი, საჩხერეშ მუნიციპალიტეტი - ღ. 22 კვირკვე, 1937,  საქორთუო), ქორთუ სიმბოლისტი პოეტი, ჭარუ დო ესეისტი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* პაოლო იაშვილიშ ლერსეფი lib.ge-ს
* პაოლო იაშვილი, რინა, ქიმინჯალა
* პაოლო იაშვილი, პროექტი "ბუკი" 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი
კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1894
კატეგორია:ნაღურა 1937
ანდრე ჟიდი

მინი|მარჯვნივ|ანდრე ჟიდი 1920 წანას
**ანდრე პოლ გიიომ ჟიდი** (; დ. 22 ფურთუთა, 1869, პარიზი – ღ. 19 ფურთუთა, 1951, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ჭარუ, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1947).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Center for Gidian Studies 
* Amis d'André Gide  *in French*
* Period newspaper articles on Gide  *interface in French*
* Andre Gide, 1947 Nobel Laureate for Literature

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1869
კატეგორია:ნაღურა 1951
დენი დევიტო

thumb|დენი დევიტო 
**დენი დევიტო** (ინგლ: **Daniel Michael** "**Danny**" **DeVito, Jr.** დ. 17 გერგობათუთა, 1944, ნეპტუნ თაუნშიფი, ნიუ ჯერსი, ააშ) ამერიკალი არტისტი, კომიკოსი, პროდუსერი დო კინორეჟისორი. ეჭოფილი აფუ ორქოშ გლობუსი დო Emmy-შ პრიზი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Danny DeVito's Guest DJ Set on KCRW KCRW Guest DJ Set 
* Danny DeVito at Emmys.com 

კატეგორია:დუნაბადი 1944
კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
ალა პუგაჩოვა

thumb|250px|ალა პუგაჩოვა ახალნორდობას
**ალა პუგაჩოვა** (რუს. Алла Пугачёва, დ. 15 პირელი, 1949, მოსკოვი) — რუსი პოპ მაბირე, სსრრ-შ ოკათე არტისტი, რუსეთიშ სახენწჷფო პრემიაშ ლაურეატი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Alla Pugacheva fan club რუსულო დო ინგლისურო
*Russian Music on the net: Info on Alla Pugacheva with lyrics translated to English
*Videos of Alla Pugacheva's Concert in Kremlin
*Alla Pugacheva on YouTube

კატეგორია:რუსეფი
კატეგორია:რუსი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1949
ჰოვანეს თუმანიანი

მინი|ჰოვანეს თუმანიანი
**ჰოვანეს თათევოსიშ სქი თუმანიანი** (დ. 7 ფურთუთა/19 ფურთუთა, 1869, ოფუტე დსეღი, ლორეშ მაზრა — ღ. 23 მელახი, 1923, მოსკოვი) — სომეხი ჭარუ დო პოეტი. მერჩქინელი რე სომხეთიშ ნაციონალურ პოეტო. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჰოვანეს თუმანიანიშ ბიოგრაფია
*ჰოვანეს თუმანიანიშ ნაჭარეფი

კატეგორია:სომეხი პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1869
კატეგორია:ნაღურა 1923
ჟან-ჟაკ რუსო

**ჟან-ჟაკ რუსო** () (დ. 28 მანგი, 1712, ჟენევა — ღ. 2 კვირკვე, 1778, პარიზი) — ფრანგი კომპოზიტორი, ჭარუ დო ფილოსოფოსი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჟან-ჟაკ რუსო ენციკლოპედია ბრიტანიკას
*ჟან-ჟაკ რუსო ფილოსოფიაშ ინტერნეტ ენციკლოპედიას
*ჟან-ჟაკ რუსო სტანფორდიშ ფილოსოფიაშ ენციკლოპედიას

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1712
კატეგორია:ნაღურა 1778
ვალერი მელაძე

მინი|200პქ|ვალერი მელაძე

**ვალერი შოთაშ სქი მელაძე** (რუს. Валерий Шотаевич Меладзе; 23 მანგი 1965, ბათუმი, საქორთუო) – ქორთუ მობირე დო მუსიკოსი, ნამუთ მოღალენს რუსეთის.  

## დისკოგრაფია

* 1991 — Посредине мира  (ბუნა Диалог)
* 1993 — Осенний крик ястреба  (ბუნა Диалог)
* 1995 — Сэра
* 1996 — Последний романтик 
* 1998 — Самба белого мотылька 
* 1999 — Всё так и было 
* 2002 — Настоящее 
* 2003 — Нега
* 2005 — Океан 
* 2008 — Вопреки

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-საიტი 
* ჯიმალეფ მელაძეეფიშ ოფიციალური ვებ-საიტი
* ვალერი მელაძეშ ბლოგი 
* ვალერი მელაძე YouTube-ს

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1965
სტინგი

thumb|სთინგი (2006) 
[thumb|სთინგი დო [გარი კასპაროვი]]

**გორდონ მეთიუ სამნერი** (დ. 2 გჷმათუთა, 1951, უოლსენდი) — ინგლისარი მობირე დო მუსიკოსი, შინელი რე მუჭოთ: „სთინგი“ (). სოლო-კარიერაშ დოჭყაფაშახ ოკათუდჷ ბუნა The Police-ის ვოკალისტო დო ბას-გიტარისტო. გიმოჩამილი რე სთინგიშ მილიონობათ ალბომი.

## დისკოგრაფია

## ბიბლიოგრაფია
* 2009 *The Words and Music of Sting*, Christopher Gable, Praeger, ISBN 978-0-275-99360-3
* 2007 *Lyrics by – Sting*, Simon & Schuster, ISBN 978-1-84737-167-6
* 2003 Autobiography *Broken Music*, Simon & Schuster, ISBN 0-7434-5081-7
* 2005 Biography *Sting and I*, James Berryman, John Blake, ISBN 1-84454-107-X
* 2000 Authorised biography *A Sting in the Tale*, James Berryman, Mirage Publishing, ISBN 1-902578-13-9
* 1998 Biography *Sting – Demolition Man*, Christopher Sandford, Little, Brown and Company, ISBN 0-316-64372-6

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-საიტი
* StingUs.net
* The Police-იშ ოფიციალური ვებ-საიტი 
* The Police-იშ ფანეფიშ ვებ-საიტი 

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1951
ელვის პრესლი

**ელვის აარონ პრესლი** (ინგლ: Elvis Aaron Presley  დ. 8 ღურთუთა, 1935, თუფელო, მისისიპი, ააშ ― ღ. 16 მარაშინათუთა, 1977, მემფისი, თენესისი, ააშ) — პოპულარული ამერიკალი მობირე დო არტისტი. შინელი რე მუჭოთ როკ-ენ-როლიშ  მაფა. გჷმოჩამილი რე პრესლიშ ართ მილიარდშე უმოსი ალბომი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ელვის პრესლიშ დისკოგრაფია
*ელვის პრესლიშ ბიოგრაფია

## ქოძირით თაშნეშე
*ელვის პრესლიშ ობირეშეფიშ ერკებული

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1935
კატეგორია:ნაღურა 1977
კატეგორია:ახალნორდეფიშ კუმირეფი
აკო

**აკო** (ურიულო: עַכּוֹ, არაბ. عكّا აკა) — ნოღა ბჟადალ გალილეას, ისრაელს. იდვალუაფუ ნოღა ჰაიფაშე ოორუეთ 18 კმ-ის, სქირონაშქა ზუღაშ ოძგალეს. ნოღა იკოროცხჷ მოსოფელიშ ართ-ართი ოქინაფუთ დო მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა.

## რესურსეფი ინტერნეის
* ჯვეში ნოღაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Acre's History
* Acre travel home page  
* Names by which Acre has been known & pictures  

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ისრაელს
კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი
*
The Grand Design (წინგი)

***დიდი დიზაინი*** რე პოპულარული მენცარული წინგი ჩინებული ბრიტანალი დო ამერიკალი ფიზიკოსეფიშ: სთივენ ჰოუქინგიშ დო ლეონარდ მლოდინოუშ. მენცარეფი ათე წინგის გურაფულენა ოქიანუშ გორჩქინაშ თეორიეფს. მენცარეფიშ აზრით ოქიანუშ გორჩქინას ღორონთი ვაკათუდჷ. ჰოუქინგი დო მლოდინოუ გრავიტაციათ ეთმონწყჷნა თიში გორჩქინაშ იდეას. წინგიქ გიშართჷ 2010 წანას დო გინირთჷ New York Times-იშ  No. 1 ბესთსელერო. Amazon.co.uk-ის წინგის უღუდჷ დიდი პოპულარობა დო გინირთჷ ნომერ მაჟირა ბესთსელერო. გჷმიჩინჷ წინგიშ მილიონობათ ეგზემპლარქ.

## ქოძირით თაშნეშე
*A Brief History of Time

## რესურსეფი ინტერნეტის
*სთივენ ჰოუქინგიშ ინტერვიუ 
*სთივენ ჰოუქინგიშ ვიდეო ინტერვიუ
*შხვადოშხვა მენცარეფიშ აზრეფი 

კატეგორია:სტივენ ჰოუკინგიშ წინგეფი
ლუბლინიშ უნია

thumb|250px|ლუბლინიშ უნია 1569**ლუბლინიშ უნია 1569** — აპიჯაფა პოლონეთი დო ლიეტუვაშ დიდი ოთარეშ ართი სახენწჷფოთ, რეჩ პოსპოლიტათ (Rzeczpospolita, ზიტყვა ზიტყვაშა — რესპუბლიკა), გოართოიანაფაშ გეშა. უნიაშ ოკითხუშ სხუნუაქ დიჭყჷ 1569 წანას ლუბლინს პოლონეთიშ დო ლიეტუვაშ ფეოდალეფიშ ოართე სეიმს. ხე მაჭარეს 28 მანგის, 1 კვირკვეს დანტკიცეს პოლონეთიშ დო ლიეტუვაშ სეიმიშ დეპუტატეფქ ზოხო-ზოხო. ლუბლინიშ უნიათ პოლონეთი დო ლიეტუვას ოკო ჸოფედუკო ართინერი სახენწჷფო წესდონწყილობა, ართოიანი ფარაშ სისტემა, ოართე სეიმი. სახენწჷფოშ ოდუდეს იჸუაფუდჷ მაფა, ნამუსჷთ ართპიჯო გეგშაგორუნდეს ჟირხოლო ქიანაშ ფეოდალეფი. ლუბლინიშ უნიაქ დადასურჷ ლიეტუვაშ დიდი ოთარეშ ტერიტორიაშ ნორთიშ პოლონეთიშ ომაფეწკჷმა აკოართაფა; ლივონია მირჩქინუაფუდჷ ოართე ღალათ, ართიანშქას იუქვებუდჷ ბაჟეფი; რეჩ პოსპოლიტა ართოიან სახენწჷფოთ გჷშემეშჷ ინტერნაციონალურ ასპარეზისჷთ. თეშ უმკუჯინუო, ლიეტუვაშ სახენწჷფობური ზოხოიანობა ედომუშამო ვადინუდჷ: ასქილიდაფირქ იჸუ გჷშაკერძაფილ კანონდვალაქ, სასამართლოქ, დორხველ უმაღალაში ადმინისტრაციული თანამდებობეფქ, ხაზინაქ, ჯარქ. XVII-XVIII ოშწანურას განწხანც სახენწჷფობურობაშ თე ელემენტეფი ჭიეჭიეთ იუქვებუდჷ, ოდო 1791 წანაშ 3 მესის კონსტიტუციაქ ფაქტობურო გაუქვჷ ლიეტუვაშ სახენწჷფობურობაშ ნოსქილედეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Full text of the Union (Polish)
* Commonwealth of Diverse Cultures: Poland's Heritage 

კატეგორია:ლიეტუვაშ ისტორია
კატეგორია:პოლონეთიშ ისტორია
ბორჯომი

**ბორჯომი** — ნოღა-კურორტი საქორთუოს, სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს, ბორჯომიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა 10 546 (2014 წ.). ბორჯომი ჩინებული რე მინერალური წყარი ბორჯომით.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ბორჯომ-ხარაგაულიშ ნაციონალური პარკი
*მინერალური წყარი ბორჯომი 
*ბორჯომი ენციკლოპედია ბრიტანიკას

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ ნოღეფი
კატეგორია:ბორჯომიშ მუნიციპალიტეტიშ კურორტეფი
ლუბლინი

thumb|300px|ლუბლინიშ ჯვეში ნოღა
**ლუბლინი** ()— ნოღა ბჟაეიოლ პოლონეთის, წყარმალუ ბისტშიციშ (ვისლაშ ღანჩო) ძგას. ლუბლინიშ სავოევოდეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ლუბლინიშ გეშა ჩინებეფი X ოშწანურაშე რე ასქჷლადირი. 1569 წანას თაქ დიდვინჷ ლუბლინიშ უნიაქ.

კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
ნინოწმინდა (ნოღა)

**ნინოწმინდა** — ნოღა საქორთუოს, სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს, ნინოწმინდაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 1991 წანაშა ჯოხოდჷ ბოგდანოვკა. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 5144 კოჩი.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ვალერიან ქანთარია

**ვალერიან ირაკლიშ სქი  ქანთარია**  (23.06.1900 — 16.06.1973) — ქორთუ სხუნუეფიშ მენცარი, აგრონომი, ოფუტეშ მეურნეობაშ მენცარობეფიშ დოქტორი (1947), პროფესორი (1947), საქორთუოშ მენცაროებეფიშ აკადემიაშ მაკათური-კორესპოდენტი (1957), საქორთუოშ სსრ მენცარობეფიშ დოინალაფირი მოღალე (1961). 

ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ აგრონომიული ფაკულტეტიშ თებაშ უკული მუშენდჷ სკოლას პედაგოგო, თელავიშ მებინეხეობაშ დო მეღვინეობაშ  ინსტიტუტიშ უნჩაშ მენცარ-წორომოხანდეთ (1931-1937), საქორთუოშ ოფუტურ-ომეურნული ინსტიტუტიშ მებინეხეობაშ კათედრაშ გამგეთ (1937-1973). ირკვიენდჷ ბინეხიშ ქირურგიაშ თეორია დო პრაქტიკას, ბინეხიშ აგროტექნიკას დო სელექციას. გჷშეჸუნჷ სუფრაშ ჸურზენიშ ახალი ჯიში — „თბილისური“. რე 170 ომენცარე ნახანდიშ ავტორი, დაჯილდოებული რე ხანდაშ ჭითა 2 ორდენით დო მენდალეფით.

## ლიტერატურა
*Энциклопедия Виноградарства, 1986, Кишинев.

კატეგორია:ქორთუ აგრონომეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1900
კატეგორია:ნაღურა 1973
პოლონური ზლოტი

მინი|1940 წანას გჷშაშქუმალირი 50 ზლოტამი ბანკნოტი
**ზლოტი** (პოლ. złoty „ორქოში“) — პოლონეთიშ ჯინჯიერი ფარაშ ართური (100 გროში). 1995 წანაშე დენომინაციაშ გეშა რთინაშა მიშელჷ ახალ: 10, 20, 50, 100, 200 და 500 ზლოტამ ბანკნოტეფქ. ISO 4217-იშ მეჯინათ ზლოტიშ ოვალუტე კოდი რე - PLN.

## ქოძირით თაშნეშე
* პოლონეთიშ ეკონომიკა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Banknotes issued by the NBP
* Coins issued by the NBP
* A fan-shaped 10 złoty commemorative coin released in 2004
* National Bank of Poland – Schedule of exchange rates
* "English" counterfeit banknote 500 zloty 1940 issued by Bank Emisyjny
* Chosen Polish banknotes
* Polish Zloty coins catalog information
* A numismatic catalog with over 650 Polish coins

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატეგორია:პოლონეთიშ ეკონომიკა
A Brief History of Time

**ბორჯიშ კუნტა ისტორია** რე ბრიტანალი მენცარიშ დო ასტროფიზიკოსიშ სთივენ ჰოუქინგიშ პოპულარული მენცარული წიგნი, გჷშაშქუმალირი 1988 წანას. გჷმიჩინჷ წიგნიშ 10 მილიონშე უმოს ეგზემპლარქ. წიგნიქ გინირთჷ გაზეთ Sunday Times-შ ბესთსელერო. სთივენ ჰოუქინგი ათე წიგნის გურაფულენს შხვადოშხვა ფორმეფს კოსმოლოგიას: დიდი გოფეთქუა, უჩა რხვილეფი, სინთეშ კონუსი დო შხვა. 1991 წანას გინიღინჷ დოკუმენტურ კინოქ ხოლო ჯოხოთ: ბორჯიშ ჭიჭე ისტორია. კინო გინიღჷ ეროლ მორისიქ, შინელ ამერიკალ კინორეჟისორქ.

## ქოძირით თაშნეშე
*The Grand Design (წიგნი)

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ბორჯიშ ჭიჭე ისტორია ბი-ბი-სის

კატეგორია:სტივენ ჰოკინგიშ წინგეფი
ნაციონალური ოკარაჩხაბურთე ასოციაცია

**ნაციონალური ოკარაჩხაბურთე ასოციაცია** () — ოორუე ამერიკაშ კოჩეფიშ პროფესიონალური ოკალათბურთე ლიგა. ლიგა იკათუანს 30 კლუბის, თაჸურეშე 29 კლუბი რე ააშ-შე დო ართი რე კანადაშე. ლიგაქ დირსხუ ნოღა ნიუ-იორკის 1946 წანაშ 6 მანგის. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-საიტი
*სტატისტიკა დო ისტორია

კატეგორია:კარაჩხაბურთი
კატეგორია:NBA
გჷმორინაფონი მენცარობეფი

**გჷმორინაფონი** ჯოხო მენცარობას, ნამუთ პრაქტიკულ საქვარუას დო ტექნოლოგიურ პროცესეფიშ გოხორციალაფაბორჯის ირინუანს თეორიულ მენცარულ რჩქინას. თვით ტექნოლოგია შანენს ნიფთუანობაშ, ენერგიაშ დო ინფორმაცაშ გჷნომუშებაშ ხერხის.

გჷმორინაფონი მენცარობეფი დო ტექნოლოგიეფი დო თინეფიშ რკვიაშ თარი საგანი:

* **[[აგრონომია]]** — ოფუტურ-ომეურნული წარმებაშ ოსხირეფი;
* **[[არქიტექტურა]]** — ნოგაფუეფიშ დოგეგმარაფა დო კიდანჯუა;
* **[[გჷმორინაფონი მექანიკა]]**	— ოფირჩას რსხულეფიშ გჷნოთირუაშ კანონეფი;
* **[[ელექტრონიკა]]** — ელექტრონული პროცესეფი დო ხესანწყუეფი;
* **[[ინფორმატიკა]]** — ინფორმაციაშ მანქანური დამუშება;
* **[[კიბერნეტიკა]]** — ავტომატური ორგანიზმეფი დო მექანიზმეფი;
* **[[კომპიუტერული ტექნოლოგია]]** — გჷმოკოროცხონი ტექნიკა;
* **[[კოსმონავტიკა]]** — ოპლანეტეფოშქაშე ოფირჩას ფურინუა;
* **[[მედიცინა]]** — ადამიერეფიშ ლახალეფი დო თინეფიშ კურნალუა;
* **[[ტრანსპორტის ტექნოლოგია]]** — ოტრანსპორტე მეშქაშალეფი დო ინფრასტრუქტურა.

*
მილანი

**მილანი** () — ნოღა იტალიას, მახორობათ იტალიაშ მაჟირა ნოღა, ლომბარდიაშ დო მილანიშ პროვინციაშ ნანანოღა. ნოღას ოხორანს 1,3 მილიონი მახორუ, მილანიშ აგლომერაციას 4 მილიონშე უმოსი კოჩი იკოროცხუ. მილანი იტალიაშ ფინანსური, კულტურული, ეკონომიკური ართ-ართი უდიდაში ცენტრი რე. მილანი ჩინებული რე ოკუჩხბურთე კლუბით: მილანი.

## გალერეა

Image:La Madonnina sul Duomo di Milano.jpg|მადონინაშ ნოჭახნაკუ დუომოშ დუდის 
Image:DuomoMilan_1411.jpg|დუომოშ ინტერიერი
Image:Vicolo Lavandai in Milan adjacent to the Naviglio Grande in the Porta Genova neighborhood, Italy.jpg|ვიკოლო ლავანდა

Image:Turati2331.jpg|ვია-ტურატი


## რესურსეფი ინტერნეტის
*მილანიშ ოფიციალური ვებ-საიტი 
*ტურისტული ვებ-საიტი

კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი
კატეგორია:ჯვეში რომიშ ნოღეფი
კატეგორია:მილანი
კატეგორია:ევროპაშ ნოღეფი
ვენეცია

**ვენეცია** (იტალ: *Venezia*, *Venexia*,*Venessia*) — ნოღა იტალიას, ვენეტოშ რეგიონიშ დო ვენეციაშ პროვინციაშ ნანანოღა. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 264,557 მახორუ. ვენეცია ჩინებული რე მუჭოთ: ადრიატიკაშ ზუღაშ დიაფალი დო წყარიშ ნოღა.

## ქოძირით თაშნეშე
* ვენეციაშ ლაგუნა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ვენეცია - ტურისტული ვებ-საიტი
* ოფიციალური ვებ-საიტი 

კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი
კატეგორია:ვენეცია
ელტონ ჯონი

thumb|ელთონ ჯონი

**ელთონ ჯონი** (დაბადებაშ ჯოხო: რეჯინალდ კენეთ დუაიტი; დ. 25 მელახი, 1947, პინერი, მიდლსექსი) — ინგლისარი პოპ-როკ-მუსიკოსი, მობირე დო კომპოზიტორი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Elton John's official website
* Commentary by Elton John (''The Guardian'')

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი მუსიკოსეფი
კატეგორია:ინგლისარი პოპ-მობირეეფი
კატეგორია:ინგლისარი როკ-მუსიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1947
ნოვოსიბირსკი

**ნოვოსიბირსკი** () — ნოღა რუსეთის,  ნოვოსიბირსკიშ ოლქიშ დო ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობათ რე მასუმა ნოღა რუსეთის, მოსკოვიშ და სანქტ-პეტერბურგიშ უკული. 2025 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანდჷ 1 637 266 ადამიერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ნოვოსიბირსკიშ ფოტოეფი 
*ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ნოვოსიბირსკიშ ოლქიშ ნოღეფი
ერევანი

**ერევანი** () — ნოღა სომხეთის, სომხეთიშ არძაშ უდიდაშ ნოღა დო სომხეთიშ ნანანოღა. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 1 060 138 მახორუ. ერევანი სომხეთის ისტორიული, ეკონომიკური, ფინანსური დო კულტურული ცენტრი რე. ნოღა წყარმალუ რაზდანიშ წყარპიჯის იდვალუაფუ. ერევანი დოხოლაფირო 2,780 წანერი დო მოსოფელიშ ართ-ართი უჯვეშაში ნოღა რე.

## ისტორია
ერევანი სომხეთიშ ისტორიაშ ლიტერატურას მაართაშე VI ოშწანურაშ დაჭყაფუშ იშინუაფუ. არქეოლოგიური გონთხორუეფიშ შედეგო მეგორაფილი მარჭვალურ მიკნაჭარეფიშ მეჯინათ, ურარტუშ მაფა არგიშთი I-ქ ჯვ. წ. 782 აკაგჷ ჯიხა ერებუნი, ნამუშ გოხოლუას დოდგუ თეხანური ერევანი. XIII ოშწანურაშე იძნანდჷ ერევანიშ ეკონომიკური დო პოლიტიკური შანულობა. 1440-იან წანეფშე ბჟაეიოლ სომხეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრო გჷნირთჷ. 1513 წანაშე 1735 წანაშახ ჯიხა დო ნოღა მიარეშა მოჯალაგეს ოსმალეთიქ დო ირანქ. 1604 წანას ერევანი ქჷდიჸუნუ აბას I-ქ დო სომხეთიშ მახორობა ირანშა გეგნახორუ, მარა ნოღაქ მალას აკოდგინჷ დო ერევანიშ სახანოშ ცენტრო გჷნირთჷ. XVII ოშწანურას, ერევანს ეკონომიკურ ეჸონუაქ დიჭყჷ. 1827 წანაშ 1 გჷმათუთას ნოღა რუსეთიშ ჯარქ ქჷდიჸუნუ დო თურქ-მანჩაიშ ზავით ბჟაეიოლ სომხეთიშ ტერიტორიაწკჷმა ართო რუსეთის ქჷმიარსხუ 1828 წანას. ერევანი დიო სამაზრო ნოღა რდჷ, 1849 წანაშე ერევანიშ გუბერნიაშ ცენტრო გჷნირთჷ. 1902 წანას ერევანქ რკინაშარათ ქიმიარსხუ ქართის, 1908 - ჯულფას, ნამუქჷთ ხე უნწყუ ნოღაშ ეკონომიკურ მოჭყანიარაფას.

## დომაჸალაფირი დო პარტნიორი ნოღეფი
ერევანიშ დომაჸალაფირი ნოღეფი რე:

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასლა

## სქოლიო

კატეგორია:სომხეთი
კატეგორია:სომხეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ბაქო

**ბაქო** (*[[აზერბაიჯანული ნინა|აზერბ.]]* Bakı, ბაქი - ბორიამი აბანი) — აზერბაიჯანიშ ნანანოღა. იდვალუაფუ კასპიაშ ზუღაშ აფშერონიშ ჩქონიშ ობჟათე წყარპიჯის. თეხანური ბაქო სუმ ნორთიშე აკმოდირთუ: ჯვეში ნოღა (İçəri Şəhər), კოლონიური ნორთი დო სხუნუური პერიოდის აკოგაფილი ნოღა. მახორობა 2014 წანაშ მუნაჩემეფით რდჷ 2 181 800 ადამიერი, აგლომერაციას 3 მილიონშახ ადამიერი ოხორანს ლტოლვილეფიშ დო ინძულებულო გჷნოყარებული პიჯეფიშამო. აზერბაიჯანიშ ფინანსური, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 2 მილიონი მახორუ. 

## გალერეა

Baku Maiden Tower.jpg
Baku Vagzal.jpg
Baku fortress.JPG
Gosha gapi.jpg
Shirvanshah Palace 001.JPG
Fountain at night in Baku, 2010 (3).jpg


## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტურისტული ვებ საიტი
* ბაქოშ ფოტოეფი 
* ოფიციალური ვებ საიტი

კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ანკარა

thumb|ანკარა
thumb|ანკარაშ მუზეუმი

**ანკარა** — თურქეთიშ ნანანოღა. დორსხუაფილი რე ცენტრალურ ანატოლიაშ რეგიონს. მახორობათ მაჟირა ნოღა, სტამბოლიშ უკული. ანკარას ოხორანს 4 319 167 მახორუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ საიტი 
* ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
თომას ჰარდი

**თომას ჰარდი**, (დ. 2 მანგი 1840, სთაინსფორდი, დოჩესთერი, გოართოიანაფილი ომაფე – ღ. 11 ღურთუთა 1928, დოჩესთერი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარი ჭარუ დო პოეტი. შინელი რე რომანით: ტეს დერბერვილი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*თომას ჰარდიშ ასოციაცია 
*თომას ჰარდიშ ნაჭარეფი 
*თომას ჰარდიშ ბიოგრაფია

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი
კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1840
კატეგორია:ნაღურა 1928
ლავრენტი არდაზიანი

**ლავრენტი არდაზიანი** (დ. 1815, ქართი, საქორთუო ― ღ.  1 ღურთუთა/13 ღურთუთა, 1870, ქართი) ― ქორთუ ჭარუ, ქორთული კრიტიკული რეალიზმიშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი. შინელი რე წიგნით: სოლომონ ისაკიჩ მეჯღანუაშვილი.

## ლიტერატურა

** გამეზარდაშვილი დ.,* ნარკვევები ქართული რეალიზმის ისტორიიდან, ტ. 1, ქართი, 1953;
**გაჩეჩილაძე ა.,* ნარკვევები XIX საუკუნის ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 1, ქართი, 1952;
**კოტეტიშვილი ვ.,* ქართული ლიტერატურის ისტორია (XIX ს.), ქართი, 1959;
** გამეზარდაშვილი დ.,* ქსე, ტ. 1, ხ. 558, ქართი, 1975

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1815
კატეგორია:ნაღურა 1870
რაიხსტაგიშ ნოდგჷმი

thumb|350px|რაიხსტაგიშ ნოდგჷმი

**რაიხსტაგიშ ნოდგჷმი** — ეგაფილქ იჸუ ბერლინს გერმანიაშ იმპერიაშ პარლამენტიშ — რაიხსტაგიშოთ. ნოდგჷმქ გინწყჷ 1894 წანას დო თის რაიხსტაგი მილარდჷ 1933 წანაშახ. 1999 წანას არქიტექტორი ნორმან ფოსტერიშ პროექტით ეკონწყილ ნოდგჷმქ კჷნე გინირთჷ გერმანიაშ პარლამენტიშ მილარენჯო. თეჟამო გერმანიაშ პარლამენტის ბუნდესტაგი ჯოხო. რაიხსტაგი მუჭოთ პარლამენტინ ოსხირს ოღორონთე რომიშ იმპერიაშე ეთმეჭოფუნც დო პარლამენტიშ შანულობა ნაცისტეფიშ დუდალაშ პერიოდის მიოდინუ (1933-1945). თეჟამო გერმანულო ტერმინი რაიხსტაგი ნოდგჷმს მიოწურუნაც, სოდეთ ბუნდესტაგიე მილადგჷმილინ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Website of the German parliament
* Panorama Reichstag - Interactive Panorama from the Platz der Republik
* Wrapped ''Reichstag'' 
* Photo of the Reichstag from 1993 
* Learn about the Reichstag's Architecture
* Photos of the Reichstag from 1989 and Photos of the 1945 Battle for the Reichstag.
* Article in Exberliner Magazine 
* Reichstag and vicinity at dawn, July 1971. From the "Berlin 1969" website.


კატეგორია:ბერლინიშ არქიტექტურა
კატეგორია:ნორმან ფოსტერიშ ნოდგჷმეფი
კატეგორია:გერმანიაშ ოქინაფუეფი
ფრიდონ ხალვაში

**ფრიდონ იშილიშ სქი ხალვაში** , (17 მესი, 1925, ქედაშ მუნიციპალიტეტი, ოფ. გეგელიძეები – ღ. 8 კვირკვე, 2010, ქედაშ მუნიციპალიტეტი, ოფ. გეგელიძეები) – ქორთუ პოეტი, პროზაიკოსი, შოთა რუსთაველიშ პრემიაშ ლაურეატი (1979). ფრიდონ ხალვაში გამნარყობათ ლაზონაშე რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნაჭარეფი
* ფრიდონ ხალვაში 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1925
კატეგორია:ნაღურა 2010
ედგარ ალან პო

thumb|ედგარ ალან ფო
thumb|ალან ფოშ ხეშმოჭარუა

**ედგარ ალან პო** (; დ. 19 ღურთუთა, 1809, ბოსთონი, ააშ – ღ. 7 გჷმათუთა, 1849, ბალტიმორი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, პოეტი, ნოველისტი, რედაქტორი, კრიტიკოსი დო ამერიკული რომანტიზმიშ ართ-ართი ლიდერი. უმოსო ხანდენდჷ კრიმინალურ დო დეტექტიურ ჟანრეფს. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ედგარ ალან პოშ ნაჭარეფი
* ედგარ ალან პოშ მუზეუმი 
* ედგარ ალან პოშ პოემეფი

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
კატეგორია:სიმბოლისტი ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1809
კატეგორია:ნაღურა 1849
ჯეიმზ ჯოისი

thumb|ჯეიმზ ჯოისი

**ჯეიმზ ჯოისი** (ინგლ: James Augustine Aloysius Joyce; დ. 2 ფურთუთა, 1882, რეთგერი, დუბლინიშ გალენგანობა, ირლანდია — ღ. 13 ღურთუთა, 1941, ციურიხი, შვეიცარია) — XX ოშწანურაშ ართ-ართი უდიდაში ირლანდიარი ჭარუ დო პოეტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯეიმზ ჯოისიშ ბიოგრაფია
* ჯეიმზ ჯოისიშ ნაჭარეფი 

კატეგორია:ირლანდიარეფი
კატეგორია:ირლანდიარი ჭარუეფი
კატეგორია:ირლანდიარი პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1882
კატეგორია:ნაღურა 1941
მანჩესტერი

thumb|მანჩესთერი thumb| thumb|მანჩესტერიშ კათედრალი

**მანჩესტერი** () — ნოღა ინგლისის, გოართოიანაფილ ომაფეს. ქიანაშ ართ-ართი უდიდაში კულტურული, ეკონომიკური, ფინანსური, კომერციული ცენტრი. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 458,100 კოჩი. მანჩესტერს რე დორსხუაფილი ევროპაშ ართ-ართი ოკუჩხბურთე სუპერ კლუბი ”მანჩესტერ იუნაიტედი”.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-საიტი 
*ტურისტული ვებ-საიტი

კატეგორია:ინგლისიშ ნოღეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოღეფი
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა

250px|thumb|ლჷმაშ მიმალუობა ევროპას (ანიმაცია)
**მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა** — არძაშე მასშტაბური დო ზისხირმაწჷმე კონფლიქტი რდჷ კოჩობურობაშ ისტორიას.

აზიას მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაქ დიჭყჷ იაპონია-ჩინეთიშ მაჟირა ლჷმათ 1937 წანაშ 7 კვირკვეს დო ევროპას გერმანიაშ გენთხაფათ პოლონეთშა 1939 წანაშ 1 ეკენიას. ოლჷმე სიტუაციაქ ევროპას გეთუ 1945 წანაშ 8 მესიშ ვერმახტიშ კაპიტულაციათ, დო აზიას — 1945 წანაშ 2 ეკენიას იაპონიშ კაპიტულაციათ.

მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ გოძვენას გერმანია, იტალია დო იაპონია აწარმენდეს დოჸუნაფონი ლჷმეფს მოსოფელიშ ანდა ქიანაშ სააწმარენჯოთ. თინეფიშ თარი აწმარენჯეფი რდეს: საფრანგეთი, გოართოიანაფილი ომაფე დო ჩინეთიშ რესპუბლიკა, მოლოტოვ-რიბენტროპიშ პაქტიშ დორცუაფაშ უკული სახუნუეფიშ რსხუ დო იაპონიაშ პერლ-ჰარბორშა გენთხაფაშ უკული — ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი.

მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თარი ბურჯაფიშ აბანი რდჷ: აზია, რჩქალი ოკიანეშ ღანჩო, ევროპა დო ოორუე აფრიკა. ოლჷმე მენტებეფი თაშნეშე მიშჷ ოორუე ამერიკას (არქტიკა) ალასკას დო გრენლანდიას, არხო ბჟეიოლს — ერაყის დო ირანს, ბჟაეიოლ აფრიკას — ეთიოპიას დო სომალის, თაშნეშე ობჟათე ამერიკას (სურინამიშ დოჸუნაფა), ტიბეტის (ტოლსტოი-დოლანიშ მისია) დო ანტარქტიდასჷთ (ოპერაცია „ტაბარინი“).

მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას გოჭყორდჷ 60 მილიონშახ ადამიერიშ შური, თინეფს შქას 20 მილიონშახ თინჩალი მენოღალეშ. ლჷმაშ შურკვათი ნაშვეპა რდჷ ჸონიერი იდეოლოგიზმით, ნამუქჷთ ანდა ოურდუმე დჷნაშებუ დო თინჩალი მახორობაშა სისტემატიური ნძალება გჷმიჭანუ, ნამუქჷთ გენოციდშათ გინორთჷ.

## ლიტერატურა
* *სიმონიძე გ.*, ქსე, ტ. 6, ხს. 583, ქთ., 1983 წანა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ სურათეფი

*
სსრრ-შ შილა

**სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუშ  სახენწჷფო შილა** — სსრრ-შ ოფიციალური სიმბოლო, სახენწჷფო გერბიწკჷმა დო ჰიმნიწკჷმა ართო.

*...согласно Положению о Государственном флаге СССР от 19 августа 1955 года Флаг государственный «...является символом государственного суверенитета СССР и нерушимого союза рабочих и крестьян в борьбе за построение коммунистического общества». Красный цвет флага — символ героической борьбы советского народа, руководимого КПСС, за построение социализма и коммунизма, серп и молот означают незыблемый союз рабочего класса и колхозного крестьянства. Красная пятиконечная звезда на флаге СССР — символ конечного торжества идей коммунизма на пяти континентах земного шара.|სტ. სახენწფო შილა, [[დიდი სხუნუეფიშ ენციკლოპედია]]*

წჷმარინუანს ჭითა, 1:2 პროპორციაშ, მანგკუნთხუამ ტილოშ ჟინი კუნთხუს (ბუნიშჸურე) ორქოშფერი მაგანა-ურო-მურიცხიშ კომპოზიციათ.


კატეგორია:სსრრ სახენწჷფო სიმბოლიკა
ნოდარ დუმბაძე

**ნოდარ დუმბაძე** (დ. 14 კვირკვე, 1928, ქართი — ღ. 4 ეკენია, 1984, ქართი) — ქორთუ ჭარუ დო პოეტი. შინელი რე წიგნებით: მა, ბებია, ილიკო დო ილარიონი, ჩე შილეფი, კუკარაჩა დო შხვა. რე რუსთაველიშ პრემიაშ ლაურეატი 1975 წანას დო ლენინური პრემიაშ ლაურეატი 1980 წანას. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ნოდარ დუმბაძეშ რინა 
*ნოდარ დუმბაძეშ ნაჭარეფი

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი
კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი
კატეგორია:რუსთაველიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1928
კატეგორია:ნაღურა 1984
ჭითა არმია

thumb|ჭითა არმიაშ შილა
**მუშურ–ყაზაყური ჭითა არმია** (რუს. **Рабоче-крестьянская Красная армия (РККА)**) — სსრრ-შ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ ართ-ართი ჯოხოდვალა.

ჭითა არმიაშ დორსხუაფაშ დღათ მერჩქინელიე 1918 წანაშ 23 ფურთუთა, მუჟამსჷთ, ოფიციალური სხუნუეფიშ პროპაგანდაშ მეჯინათ, მეჭირინაფილქ იჸუ მაართა შანულამ გომორძგუაქ  კაიზერიშ გერმანიაწკჷმა ლჷმას. 

*სხუნუეფიშ არმია*, ტერმინი, ნამუქჷთ 1946 წანაშ ფურთუთას დოთირუ ჯოხოდვალა ჭითა არმია, გურიშხონარენც სსრრ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ არძო სახეობას, ოურდუმე-ოზუღე ფლოტიშ მოხ. 

### სხუნუეფიშ ფრონტეფიშ დო არმიეფიშ აკოდგინალობა

**სხუნუეფიშ ფრონტეფი:**
* ბელორუსიაშ მაართა ფრონტი 
* ბელორუსიაშ მაჟირა ფრონტი 
* ბელორუსიაშ მასუმა ფრონტი 
* უკრაინაშ მაართა ფრონტი 
* უკრაინაშ მაჟირა ფრონტი 
* უკრაინაშ მასუმა ფრონტი 
* უკრაინაშ მაათხა ფრონტი 
* ბჟადალუშ ფრონტი
* ოორუეშ ფრონტი 
* ოორუე-ბჟადალუშ ფრონტი 
* ობჟათეშ ფრონტი 
* სტალინგრადიშ ფრონტი 
* კალინინიშ ფრონტი 
* ბრიანსკიშ ფრონტი 
* ვოლხოვიშ ფრონტი 
* კარელიაშ ფრონტი

## ჩინებული პიჯეფი

 

## ლიტერატურა
* Carrere D'Encausse, Helene. *The End of the Soviet Empire: The Triumph of the Nations*, Basic Books, 1992, ISBN 0-465-09818-5
*Erickson, John. *The Soviet High Command - A Military-Political History 1918–41*, MacMillan, London, 1962, 
*Glantz, David, *Colossus Reborn*, University Press of Kansas, ISBN  9780700613533
*Glantz, David. *Stumbling Colossus*, University Press of Kansas, ISBN 9780700608799
*House, Jonathan M. (1984). *[http://cgsc.leavenworth.army.mil/carl/download/csipubs/house.pdf Toward Combined Arms Warfare: A Survey of 20th Century Tactics, Doctrine, and Organization.] * Fort Leavenworth, Kansas 66027–6900: U.S. Army Command and General Staff College, 
*Isby, David C. *Weapons and Tactics of the Soviet Army*, Jane's Publishing Company, 1988, ISBN 9780710603524
* Moynahan, Brian. *Claws of the Bear: The History of the Red Army from the Revolution to the Present* (1989)
*Odom, William E. *The Collapse of the Soviet Military*, Yale University Press, New Haven and London, 1998, ISBN 9780300074697

კატეგორია:სსრრ-შ აკოანჯარაფილი ნძალეფი
გლაზგო

thumb|გლაზგო thumb|გლაზგოშ პანორამა

**გლაზგო** () — ნოღა შოტლანდიას, გოართოიანაფილ ომაფეს. ნოღას ოხორანს 580,690 კოჩი.

## რესუსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:ნოღეფი
კატეგორია:შოტლანდიაშ ნოღეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოღეფი
აფხაზეთიშ ლჷმა (1992-93)

**აფხაზეთიშ ლჷმა** 1992-1993 წანეფც რდჷ ლჷმა საქორთუოშ ოთარობე ჯარეფს დო სეპარატისტულო მორინელ ეთნიკურ აფხაზეფიშ ართი ნორთიშ შქას, მუქჷთ 13 თუთას იგჷნძორჷ. სეპარატისტეფიშ განშე თაშნეშე ლჷმენდეს  აბანობური სომეხეფი (ბაგრამიანიშ ჯოხონობაშ ბატალიონი), დაქირებული მალჷმორეფი ოორუე კავკაციაშე, კაზაკეფიშ აკოანჯარაფილი მილიციაშ მალჷმორეფი, ნამუეფსჷთ ვაოფიციალურო ხუჯის არზენდჷ რუსეთიშ ოურდუმე ბაზაშ გარნიზონი გუდაუთას.

## წყუეფი
* სტატიას მოჸონაფილი მოღე გერსხილი რე საზოგადოებრივი არხიშ 2006 წანას გჷნოღალირ დოკუმენტურ ფილმის ”როგორ დაეცა სოხუმი”. ავტორი მიხეილ ბასილაძე. რეჟისორი: ლევან ახობაძე. თარიღი: 2006.

კატეგორია:აფხაზეთიშ კონფლიქტი