open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
IGN

**IGN** (ჯვეში **Imagine Games Network**-იშ აბრევიატურა) — სან-ფრანცისკოს დორსხუაფილი მულტიმედიური სიახალეეფიშ დო სხუნუაშ საიტი, ნამუსჷთ უმოსო ფოკუსირაფას ორთუნა ვიდეო ლაჸაფეფს. თიში კორპორაციული მინჯე რე **IGN Entertainment**, ნამუთ ომინჯჷ დო აკონტროლენს საიტეფს, მუჭომეფით რე GameSpy, GameStats, Rotten Tomatoes დო AskMen.

IGN-იშ თარი საიტის ოკათჷ "არხეფს". რე პერსონალური კომპიუტერიშ ლაჸაფეფიშ, Wii-იშ, Nintendo DS-იშ, Xbox 360-იშ, PlayStation 2-იშ, PlayStation 3-იშ, PSP-იშ, Xbox Live-იშ, ვაილესიშ, Retro-შ დო iPhone-იშ ლაჸაფეფიშ არხეფი. ლაჸაფეფიშ მეტი, ბხვადუნა ფილმეფიშ, მუსიკაშ, ტექნოლოგიაშ, კომიქსეფიშ, წინგეფიშ, სპორტიშ, ტელევიზიაშ დო შხვა არხეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი
* IGN ავსტრალია
* IGN დიდი ბრიტანეთი
* IGN-იშ არხი YouTube-ს

## სქოლიო

კატეგორია:IGN
კატეგორია:ინტერნეტ ფორუმეფი
კატეგორია:ვიდეო ლაჸაფეფიშ სიახალეეფიშ საიტეფი
კატეგორია:ვიდეო ლაჸაფეფიშ სხუნუაშ საიტეფი
კატეგორია:ინტერნეტ კომპანიეფი
კატეგორია:ვიდეო ლაჸაფეფიშ ინტერნეტ ფორუმეფი
PSP

thumb|250px
**PlayStation Portable** (კუნტას **PSP**) — პორტატული ვიდეო ლაჸაფეფიშ ათაბიჯალი, ნამუქჷთ ღოლჷ დო გიშაშქჷ Sony Computer Entertainment-ქ. ათაბიჯალიშ გიშაშქუმალაშ ინფორმაცია 2003 წანაშ E3-ს გასიმეს დო 2004 წანაშ 11 მესის წჷმარინეს თინა სონიშ პრეს-კონფერენციაშ ოწოხოლე 2004 წანაშ E3-ს. სისტემა გიშაშქვეს 2004 წანაშ 12 ქირსეთუთას იაპონიას, 2005 წანაშ 24 მელახის ოორუე ამერიკას, მაჸალე რეგიონს ათე წანაშ 1 ეკენიას.

PlayStation Portable რე მაართა პორტატული ვიდეო ლაჸაფეფიშ ათაბიჯალი, ნამუთ ხვარენს ოპტიკური დისკიშ ფორმატის, Universal Media Disc-ს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ავსტრალიაშ PSP საიტი
* ოფიციალური ახალი ზელანდიაშ PSP საიტი 
* PsP Roms
* ოფიციალური დიდი ბრიტანეთიშ PSP საიტი 
* ოფიციალური ააშ-იშ PSP საიტი

კატეგორია:მაშქვითა გამნარყიშ ვიდეო ლაჸაფეფიშ ათაბიჯალეფი
კატეგორია:სონიშ ათაბიჯალეფი
კატეგორია:PlayStation Portable
კატეგორია:Sony Computer Entertainment
პენჯაბარეფი

**პენჯაბარეფი** () — კათა პაკისტანს (პენჯაბიშ პროვინცია, 82 მლნ) დო ინდოეთის (პენჯაბიშ შტატი). ევროპეიდული რასაშ ინდო-მედიტერანეულ ჸას ორხველჷ.

***ჯოხოდვალეფი**: ფრანგულო -  Pendjabiens; რუსულო -  Панджабцы, Пенджабцы.
***საართო მუდანობა**: დოხოლ. 110-120 მლნ. 
***ნინა**: პენჯაბური; ფართოთ რე გოფაჩილი თაშნეშე ჰინდი დო ურდუ. 
***რელიგია**: ინდოეთი - თარო სიქიზმი, თაშნეშე ინდუიზმი, პაკისტანი - თარო  სუნიტური ისლამი, თაშნეშე ქირსიანობა.

კატეგორია:აზიაშ კათეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ დემოგრაფია
კატეგორია:პაკისტანიშ დემოგრაფია
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
გვალაშ დჷგმილი

**გვალაშ დგჷმილი** — ნათანგა ინგლისურ ტერმინშე **Hill Station**.

რჩქვანელობურო ინდოეთიშ სუბკონტინენტიშ გვალეფიშ დახორინს შანენს.
თე ტერმინს გჷმირინუანდეს ბრიტანალი კოლონიზატორეფი აზიას (ძალამ მერკეთ აფრიკას), თი დოხორელი პუნქტიშ ეიოშანალო, ნამუსჷთ თინეფი ზარხულიშ სინჩხეშე დუდიშ მიკაფორაფალო გჷმირინუანდესჷნ.

გვალაშ დგჷმილეფი რე ინდოეთის, პაკისტანს, მალაიზიას, მიანმარს.

ინდოეთის გვალაშ დგჷმილეფიშ უმეტაშობა ზუღაშ დონეშე 1000 მეტრშე 2500 მეტრშახ იდვალუაფუ.
მუჭოთ წესი, გვალაშ დგჷმილეფი ბრიტანეთიშ არმიაშ დჷნარსხუა რე, ხვალე მუსხირენ კაკალია რე ინდოეთიშ თარობაშით აკოგაფილი მასვანჯაფალო ვარდა ოლქიშ ნანანოღათ.

ბრიტანეთიშ ინდოეთის კანკალე გვალაშ დგჷმილი ინდოეთიშ პროვინციეფიშ „ზარხულიშ“ ნანაოღეფიშ როლს არსულენდეს. შიმლა ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ „ზარხულიშ“ ნანანოღა რდჷ. ინდოეთიშ ზოხორინალაშ უკული, გვალაშ დგჷმილეფიშ პოლიტიკურ შანულობაქ მედინჷ, მარა მიარე გვალაშ დგჷმილქ პოპულარულ ოზარხულე კურორტო ქჷდოსქიდჷ.

## თაშნეშე ქოძირით
* გვალაშ დგჷმილეფიშ ერკებული
* კალო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* *The Great Hill Stations of Asia*, Barbara Crossette, ISBN 0-465-01488-7

კატეგორია:ობჟათე აზია
ბჟაშ გეუკუმელაფა (2017 წანაშ 21 მარაშინათუთა)

**2017 წანაშ 21 მარაშინათუთაშ ბჟაშ გეუკუმელაფა** — 145 საროსიშ ბჟაშ რსული გეუკუმელაფა, ნამუშ ედომუშამი ფაზა  ააშ-იშ ტერიტორიას იძირებედჷ. გეუკუმელაფაშ ოშა-გოშა ფაზეფი თაშნეშე იძირებედჷ ოორუე ამერიკას, ნორთობურო ბჟადალ ევროპას, ობჟათე ამერიკას დო აზიაშ უძგალაშ ოორუე-ბჟაეიოლს.

თე გეუკუმელაფა 1999 წანაშ 11 მარაშინათუთაშ საროსიშით ბჟაშ რსული გეუკუმელაფაშ გომაჟირაფა რე. მოჩამილი საროსიშ გეჸვენჯი გეუკუმელაფა 2035 წანაშ 2 ეკენიას მოხვადუ.

**ააშ-იშ თარი დოხორელი პუნქტეფი, სოდე შილებედჷ ბჟაშ რსული გეუკუმელაფაშ ძირაფა**

კარბონდეილი უნიკალურ აბანო გჷნირთუ, სოდე შილებედას იჸი 2 რსული ბჟაშ გეუკუმელაფაშ ძირაფა 7 წანაშ გოძვენას 2017 დო 2024 წანეფს.

21 მარაშინათუთაშ ბჟაშ გეუკუმელაფას ჯოხოთ გიადჷ „დიდ ამერიკულ გეუკუმელაფაქ“ (), თიშ გეშა, ნამჷ-და თინა მაართა ბჟაშ გეუკუმელაფა რდჷ ამერიკაშ აკოქიმინუაშ (1776) ბორჯიშე, ნამუშ რსული ფაზაშ ძირაფა ააშ-იშ ტერიტორიაშე შილებედჷნ. წჷმოხიანი თეჯგურა გიშაკერძაფილ ბჟაშ რსულ გეუკუმელაფაქ, ნამუთ ხვალე თე ტერიტორიაშე იძირებედჷნ, 1257 წანაშ 13 მანგის მოხვადჷ.

## გალერეა

## რესუსეფი ინტერნეტის
* Интерактивная карта Ксавье Юбе полного солнечного затмения 21 августа 2017 года с обстоятельствами явления для данной точки.
* Интерактивная карта НАСА полного солнечного затмения 21 августа 2017 года с обстоятельствами явления для данной точки.
* Солнечное затмение 21 августа 2017 года на «Полном солнечном затмении».
* Великое американское затмение (Great American Eclipse).
* მუნაჩემეფი გეუკუმელაფაშ გეშა ინგლისურნინამ ვებ-ხასჷლას. 
## სქოლიო

2017-21-08
კატეგორია:2017 წანა მენცარობას
შილა

მინი|მარჯვნივ|400px|მოსოფელიშ რუკა, ნამუსჷთ არძა ქიანაშ ერუანული შილა რე გჷმოხანტილი
**შილა**, *ალამი*, *ბერაღი*, ართი ვარ-და შხვადოშხვა ფერიშ გარკვიული ზჷმაშ ნოჭკერი, ნამუშ ართჸურე ჯაშ ტარს რე გემარგებული. რჩქვანელობურო შილას გჷმოხანტილი რე მუდგაინი ემბლემა. ვექსილოლოგიაშ მენცარობაშ დოგურაფაშ ობიექტი.

სახენწჷფო შილა წჷმარინუანს სახენწჷფობური სიმბოლიკაშ ართ-ართ თარ აკმადგინალჷ ნორთის.
სახენწჷფობური შილაშ მოხ, სახენწჷფოეფს თაშნეშე ოურდუმე-ოზუღე დო ოვაჭარე-კომერციული შილეფი უღჷნა (გჷმირინუაფუ ნიშეფს). კანკალე ქიანას, სამანგათ ააშ-ს, სუმხოლო ღანკით გჷმირინუაფუ ართი თარი შილა.

დორხველური შილა უღჷნა ხვალე სახენწჷფოეფს ვარჷნ, თაშნეშე ოლქეფს დო რეგიონეფს; თაშნეშე ოერეფოშქაშე ორგანიზაციეფს (სამანგ. გოერო, ევროპაშ რსხუ), კომერციულ კომპანიეფს, ჯარალობურ ყარაფეფს (სამანგ. პაციფისტეფი) დო ნინეფს (სამანგ. ესპერანტო). შილა უღუ ვექსილოლოგიაშ ასოციაციას ხოლო (ინგ. *FIAV*).

ნიშეფს შქას ინფორმაციაშ გათირალო გჷმირინუანა ოსიგნალე შილეფს.

## თაშნეშე ქოძირით

* მოსოფელიშ შილა
* სახენწჷფო შილა
* ოურდუმე შილა
* ოურდუმე-ოზუღე შილა
* ჰერალდიკა
* ვექსილოლოგია

*
კონგი: დუდიშ ხოკოშ კოკი

***კონგი: დუდიშ ხოკოშ კოკი*** () — 2017 წანაშ ფილმი, გინიღჷ რეჟისორ ჯორდან ვოგტ-რობერტსიქ, დენ გილროიშ, მაქს ბორენსტაინიშ დო დერეკ კონოლიშ სცენარიშ მეჯინათ, ჯონ გეტინსიშ ამბეშ მეჯინათ. თინა რე კინგ კონგიშ სერიაშ ხეახალშო გოტება დო Legendary-იშ MonsterVerse-იშ სერიაშ მაჟირა ფილმი. როლეფს არსულენა ტომ ჰაიდელსტონი, სემიუელ ლეროი ჯექსონი, ჯონ გუდმენი, ბრი ლარსონი, ძინ ტიანი, ტობი კებელი, ჯონ ორტიზი, კორი ჰოუკინსი, ჯეისონ მიჩელი, ში უიგემი, თომას მანი, ტერი ნოტერი დო ჯონ კრისტოფერ რაილი. სიუჟეტიშ მეჯინათ, მენცარეფი დო ვიეტნამიშ ლჷმაშ ვეტერანეფი მეულა რჩქალი ოკიანეშ ართ-ართ კოკიშა დო ხვადუნა ქვერსემი გორილა კონგის.

ფილმიშ გინოღალაქ დიჭყჷ 2015 წანაშ 19 გჷმათუთას, ჰავაიშ კოკეფს დო ვიეტნამიშ შხვადოშხვა კუნთხუეფს. თიში პრემიერაქ იჸუ 2017 წანაშ 28 ფურთუთას, ლონდონიშ Odeon Leicester Square-ს. ფილმიქ გიშართჷ 2017 წანაშ 10 მელახის, 2D, 3D, IMAX 3D დო Dolby Cinemas-აშ ფორმატეფს. კრიტიკოსეფქ თის მაღალი ფასალა მეჩეს, მიშნალუქ 566.7 მილიონ ააშ დოლარს გინაჩირთჷ (185 მილიონიშ ბიუჯეტით).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:2017 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი კინგ კონგიშ გეშა
კატეგორია:MonsterVerse
ჰიმნი

**ჰიმნი** () — ოხიოლე ბირა, ნამუთ ოცქვანს დო ადიდენს მიდგაინს ვარდა მუდგაინს (დუდმაართაშე ღორონთიერობას).

## ერუანული ჰიმნი
ბირა, ნამუთ შილა დო გერბწკჷმა ართო წჷმარინუანს ერუანული სიმბოლოეფიშ ართ-ართ სახეს.

რელიგიური ჰიმნიშ გჷმორინაფა ოურდუმე ბირათ აკმოქიმინჷნს თ.ჯ. „ერუანულ ჰიმნის“ — ვარელიგიური დინორეშ მაღვენი ოხიოლე ბირას, ნამუსჷთ არსულენა ოფიციალური შვანეფიშ ბორჯის. თე ტიპიშ ბირეფი, მუჭოთ წესი, წჷმარჩქინანა ერუანულ („Die Wacht am Rhein“, „Deutschland, Deutschland über alles“, „Rule Britannia“) დო რევოლუციურ („მარსელიეზა“) ხასიათის, შხვეფი — თ.ჯ. „ომაფე მინალიშ“ პოეზიაშ პროდუქტეფი რე („God save the King“).

## თაშნეშე ქოძირით
* სახენწჷფო ჰიმნი
* საქორთუოშ ჰიმნი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მოსოფელიშ არძა ჰიმნი 
* ერუანული ჰიმნეფი
* Н. Ж. М. Д.: მუსიკალური გიმნართი — სსრრ-შ რეპუბლიკეფიშ არძა ჰიმნი Real Audio ფორმატის
* მოსოფელიშ ქიანეფიშ ჰიმნეფიშ ააშ-იშ ოურდუმე-ოზუღე ფლოტიშ ორკესტრიშ რსულებათ
რანჯიტ სინგჰი

**რანჯიტ სინგჰი** (; დ. 13 გერგობათუთა, 1780, გუჯრანვალა — ღ. 27 მანგი, 1839, ლაჰორი) — პენჯაბიშ მაჰარაჯა, ნამუქჷთ ზოხორინელი სიქეფიშ სახენწჷფო დარსხუ.

კატეგორია:პაკისტანიშ ისტორია
კატეგორია:სიქიზმი
კატეგორია:სიქი მონარქეფი
უჰურუ კენიატა

**უჰურუ მუიგაი კენიატა** (, დ. 26 გჷმათუთა 1961, ნაირობი, ბრიტანეთიშ ბჟაეიოლი აფრიკა) —  კენიარი პოლიტიკოსი. 2008 წანაშე ვიცე-პრემიერი. ჸოფილი ფინანსეფიშ მინისტრი (2008-2012 წწ.).

2013 წანაშ 4 მელახის მანჯაფილ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს, ქიანაშ პრეზიდენტო გეგშაგორეს.

2017 წანაშ 8 მარაშინათუთას მანჯაფილ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს, ქიანაშ პრეზიდენტო კინ მაჟირაშა გეგშაგორეს.

2021 წლის ოქტომბერში ის დასახელდა პანდორას ნაშრომების სკანდალში.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*უჰურუ კენიატა 

## სქოლიო

კატეგორია:კენიარეფი
კატეგორია:კენიაშ პრეზიდენტეფი
სიქეფიშ იმპერია

**სიქეფიშ იმპერია** თაშნეშე **სიქეფიშ სახენწჷფო** — სიქეფიშ სახენწჷფო წჷნმაქიმინა, ნამუთ 1716-1849 წანეფს ობჟათე აზიას რსებენდჷ.

## სქოლიო

კატეგორია:სახენწჷფოეფი ინდოეთის ისტორია
კატეგორია:სიქიზმი
კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი
ჯამუშ ოლქი

**ჯამუ** — ოლქი ინდოეთიშ შტატ ჯამუ დო ქაშმირს, ჯამუშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ჯამუ შტატიშ საზოთო ნანანოღა რე. 2001 წანაშ, ედომუშამი ინდოეთიშ მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოლქიშ მახორობა 1 588 772 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ოლქიშ მახორობაშ უმენტაშობა — ინდუსეფი რენა, მარა თინეფი ჰარმონიულო ოხორანა მუსულმანეფი დ სიქეფწკჷმა. ჯამუ ჩინებული რელიგიური ცენტრი რე, თარი ოხიდა მაა ვაიშნო დევი ნოღა ჯამუშე 50 კმ-შ მალობას იდვალუაფუ. თაშნეშე მიარე შხვა ოხიდათ რე, ნამუეფით დიდი ისტორიული ღირებულებას წჷმარინუანა.

ოლქიშ სიმაღალეეფიშ ძალამ დიდი მათირეფონობა რე: 300 მეტრიშე 4200 მეტრაშახ. ოლქი ჩინებული რე *რაჯმა ჩავალით* (ორზათ).

თარი ტურისტული ოქინაფუეფი რე:
პატინტონი — 120 კმ;
ტობა მნასარი — 70 კმ;
დჰაჯარ კოტლი — 30 კმ;

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ჯამუ დო ქაშმირიშ ოლქეფი
გერბი

**გერბი** (; ; ) — ემბლემა მონძეფონი გინმართალი შანი, საგანგებეთ დვალირი ფიგურეფი დო მეკონეფი, ნამუეფსჷთ სიმბოლური შანულობა მითმიაჩამჷნა დო მაპალუშ ისტორიულ ტრადიციეფს გჷმოხანტჷნა.

გერბეფი გეჸვენჯი თარ ბუნეფო ირთუ: სახენწჷფო გერბი, ოდიხაწყარე გერბი — შქა ოშწანურეფიშ ამქარეფიშ; საგვარეულე გერბეფი — ჟინოთური დო ბურჟუაზიული გვარეფიშ. გერბი სპეციფიური ისტორიული წყუ რე, ნამუსჷთ დჷმახვარე ისტორიული დისციპლინა — ჰერალდიკა დითმიგურუანს. გერბი გჷმოხანტილი რე შილას, მონეტეფს დო შხვ. საქორთუოს უჯვეშაში ბორჯიშე აკმიქიმინუდჷ ემბლემეფი (ნჯილო, გვერშაპი, მთარი ღორონთიერება — უკულიანს წმ. გერგი, ჯვარი წირეს დო შხვ.), ნამუეფქჷთ უკული ჰერალდიკური შანულობა მიღეს. XVI ოშწანურაშ საბუთის რე ომაფე ობეშტალიშ საგერბე ანგი; ვახტანგ VI-აშ შილას (1711 წ.) გჷმოხანტილი რე ბაგრატიონეფიშ გერბიშ ემბლემეფი, მერსხილი რე ბიბლიური მაფაშ დავითიშ ლეგენდაშა დო სვეტიცხოველიშ ნათქუელწკჷმა; XVII—XVIII ოშწანურეფიშ რე ბჟაეიოლ საქორთუოშ კათალიკოსეფიშ ობეშტალეფი სვეტიცხოველიშ ნათქუელეფიშ ემასახალი ემბლემათ. ვახუშტიშ ნახანდის რე ქორთული ომაფეეფიშ დო სათაროეფიშ გერბეფი.
## ლიტერატურა
**ბარნაველი ს.*,  ქსე, ტ. 3, გვ. 96-97, თბ., 1978

კატეგორია:სიმბოლოეფი
აუმი

**აუმ**, თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ **ომ** (სანსკ. ॐ aum) — ლაწკარი სანსკრიტულ ნინაშა, ნამუთ ინდუიზმის, ბუდიზმის დო ჯაინიზმის წიმინდეთ იკოროცხუ. ინდუიზმიშ ფილოსოფიაშ მეჯინათ ლაწკარი *აუმ* ედომუშამ ოქიანუს ირო ისიმუ, თინა რე უპიჯალე ბრაჰმანი, ღორონთიშ ვიბრაციული ფორმა.

ღორონთიერობეფშა მეწურაფილი მანტრეფი (ხვამეფი) ირო თე ლაწკარით იჭყაფუ. *აუმ*-იშ გრაფიკული გჷმოხანტუალა სვასტიკაწკჷმა მოდვალირი რე გიშაკერძაფილო ინდუისტურ საკულტე აბანეფს. თინა ინდუიზმის თიჯგურა სიმბოლო რე, მუჭოთ ქირსიანული ჯვარი დო ისლამური გვერდოთუთა.

კატეგორია:ბრაჰმული გრაფემეფი
კატეგორია:ინდუისტური სიმბოლოეფი
კატეგორია:ჯაინისტური სიმბოლოეფი
კატეგორია:მანტრეფი
იანტრა

**იანტრა** (სანსკ. यन्त्र yantra ”გეპონუა”) — ინდუისტური სიმბოლო, რიტუალური დიაგრამა. იანტრა მანტრაშ გრაფიკული გჷმოხანუალა რე დო მედიტაციაშო გჷმირინუაფუ. ინდუიზმიშ გემაჸვენჯეეფი მუნეფიშ ოზეეფს *იანტრეფს* ხანტჷნა, მუჟამსჷთ არხო მოჯგირეეფიშ ჸუდეშა დორთას ელჷნან. *იანტრას* ბუდიზმის ხოლო დიდი რიტუალური შანულობა უღუ.

## თაშნეშე ქოძირით
*მანდალა

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:ინდუისტური სიმბოლოეფი
კატეგორია:მედიტაცია
კატეგორია:ტანტრა
მეჰენდი

thumb|ოსური მეჰენდამი ხეთ არქემს ოჭკომალს არზენს
thumb|მეჰენდი ხეს

**მეჰენდი** (, , თაშნეშე *მენდი*) — ხნათ ანაგიშ გოხანტუა. ტატუირაფაშე გინორთით, ობორჯე რსხულიშ მოსართე რე, მარა შანულამო დიდხანს გუთმარზუ (სუმა მარაშახ) საღაფლაშ ვარდა ანაგიშ გახანტალი შხვა საშუალებათ. ტრადიციულო, უმოსო გოფაჩილი რე არაბულ ქიანეფს, ინდოეთის, ოორუე აფრიკას, მალაიზიას დო ინდონეზიას. ასეიან ბორჯიშო მეჰენდი წჷმოძნელო ივითარებუ ევროპულ ქიანეფს დო ამერიკას, სოდე რენა ხანტუეფი მუნეფიშ უგუჟირე სტილით.

## თაშნეშე ქოძრით
* ხნა
* ბინდი
* ანაგიშ გოხანტუა
* ბოდი-არტი

კატეგორია:ბოდი-არტი
კატეგორია:არაბული კულტურა
კონორ მაკგრეგორი

**კონორ ენტონი მაკგრეგორი** (; დ. 14 კვირკვე, 1988, დუბლინი, ირლანდია) — ესვარილი ოლიმე ხელუანობაშ ირლანდიარი მარკინე, ნამუთ „UFC-იშ“ ეგიდიშ გიმე გიშმურს გვერდოქექე წონაშ კატეგორიას. მოქიმინჯე UFC-იშ ჩემპიონი ქექე წონაშ კატეგორიას დო ჸოფილი ჩემპიონი გვერდოქექე კატეგორიას.

2016 წანაშ გერგობათუთაშ დგომარობათ, UFC-იშ ოფიციალური რეიტინგის მაჟირა აბანს იკენს წონაშ კატეგორიაშ უმკუჯინალო (ინგლ. *[[Pound for pound|pound-for-pound]]*). Sherdog-შ რეიტინგის, მაკგრეგორი მაართა აბანს იკენს გვერდოქექე წონაშ კატეგორიას დო წონაშ კატეგორიაშ უმკუჯინალო საუჯგუშო მარკინეეფს შქას მაბრუო აბანს რე.

## რესურსეფი ინეტრნეტის
* კონორ მაკგრეგორიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* კონორ მაკგრეგორიშ ფროფილი UFC-იშ ვებ-ხასჷლას

## სქოლიო

კატეგორია:ირლანდიაშ ესვარილი ოლიმე ელუანობაშ მარკინეეფი
კატეგორია:Ultimate Fighting Championship-იშ ჩემპიონეფი
კევინ მაქნელი

**კევინ რობერტ მაქნელი** (; დ. 27 პირელი, 1956, ბრისტონი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე ჯოშემე გიბსიშ როლით დისნეიშ კარიბიშ ზუღაშ კორსანტეფიშ ფილმეფიშ სერიაშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
აზიური კიდაჭი

**აზიური კიდაჭი** (ლათ. *Halyomorpha halys*), თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ **დაცხფერიშ მარმარილოშობური შურამი ხოჭოჭია** (**BMSB**), ვარდა მერკეთ **შურამი ხოჭოჭია** —  კუშობურაშობურეფიშ ფანიაშ მანებელი ჭანდი, ნამუშ ოდაბადე რე ჩინეთი, იაპონია, კორეა დო ტაივანი. აზიურ კიდაჭიქ საქორთუოს მაართაშე 2015 წანას მუკორჩქინდჷ. ჭანდიქ 2016 წანაშ სეზონს, თხირიშ მოსალს შანულამი ზარალი მიორინუ. თხირიშ მოხ, კიდაჭი ონუ თასამი დო წკალამი ხილიშ შხვადოშხვა გვარობას, ხუნწკამეფს, ორტვინობას; გიშაკერძაფილო ონუ ატამას, უშქურატამას, უშქურს, სხულს, ინღვას, პამინდორს, ზაფანას, ბჟამაჯინუს დო ლაიტის. მანებელიშ ჭყანიერი გოფაჩუაშ ბორჯის შილებე, გავალქ მოსალიშ ღირებულებაშ 70%-ჷთ აკადგინასჷნ.

## გალერეა

File:Brown marmorated stink bug eggs on leaf.jpg
File:Brown marmorated stink bug eggs hatched.jpg
File:Halyomorpha halys05.jpg
File:Brown marmorated stink bug nymphs instar.jpg
File:Brown marmorated stink bug Nymphs.jpg
File:BMSB 05.jpg
File:Halyomorpha halys02.jpg
File:Halyomorpha halys01.jpg
File:Brown marmorated stink bug adult.jpg
File:Brown marmorated stink bug adults.jpg
File:Brown_marmorated_stink_bug.jpg
File:Brown Marmorated Stinkbug macro.jpg
File:Stink3 brown marmorated stink bug Lexington KY Jan 2015.jpg


## რესურსეფი ინტერნეტის
*საქორთუოშ სურსათიშ ერუანული სააგენტე 
*Wikibooks: Halyomorpha halys
*Stink bug fact sheet Penn State Fact Sheet on the brown marmorated stink bug
*brown marmorated stink bug on the UF/IFAS Featured Creatures Web site
*Brown marmorated stink bug in Oregon
*brown marmorated stink bug at Invasive.org a joint project of The Bugwood Network, USDA Forest Service and USDA APHIS PPQ
*Species Profile- Brown Marmorated Stink Bug (''Halyomorpha halys'') , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Lists general information and resources for brown marmorated stink bug.
## სქოლიო
ლასი (ოშუმალი)

right|thumb|250px|ლასი.

**ლასი** (, ლასსიი) — პოპულარული ინდური ოშუმალი პენჯაბიშ შტატშე. იზადუ იოგურტიშ ოსხირით წყარიშ, ჯიმუშ, შანქარიშ, სუნელეფიშ, ხილიშ დო ჸინიშ ართიანწკჷმა ბიწორა მიშათქვაფუათ.

თე ოშუმალი ფართოთ რე გოფაჩილი ოორუე ინდოეთის დო პაკისტანს, სოდე გჷმირინუაფუ მუჭოთ წანმოწანაშ ჩხე სეზონიშ მარგილაფარ ოშუმალო. ლასის თაშნეშე მანგოწკჷა ვარდა შხვა ხილწკჷმა, ებრო დო ნაჸინაწკჷმა ართო შუნა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ლასიშ მუსხირენი რეცეპტი (ინგლ.) 
* ლასიშ მუსხირენი რეცეპტი (რუს.)

კატეგორია:ინდური საგესქუო
კატეგორია:პაკისტანური საგესქუო
ნაანი

thumb|ინდური ლავაშეფი ნაანი
[thumb|უიგურული ნაანი, ნოღა [კაშგარი|კაშგარს]]
**ნაანი** (, , , , , , , ) — ლავაში ქობალკაკალშე, ინდური ერუანული საგესქუოშ ოჭკომალი. თეშ მოხ, ოჭკომალი ფართას რე გოფაჩილი  ავღანეთის, ირანს, ნეპალს, პაკისტანს, ტაჯიკეთის, უზბეკეთის დო გოხოლუაშ რეგიონეფს. თურქულ ნინეფს (სამანგათ, ყაზახურ ნინას, ყირგიზულ ნინას, უზბეკურ ნინას, უიგურულ ნინას დო თ.უ.) ქობალშა *ნანი* (სპარსულშე რე გჷნოღალირი) უჯოხონა.

ლავაშიშ თარი მასალა რე ქობალქვირშე ზადილი ტაბაკელი ცომი. მიშაკათაფალო შილებე გჷმორინაფილი ორდას შხვადოშხვა გიოძნალეფი, სამანგათ შხურიშ ხორციშ ფარში, ორტვინობა, ჸვალი ვარდა კარტოფილი. სანელ-საბელებელეფშე გჷმირინუანა ცეროცეს, ნიორს, კევრას, ქიშმიშის.

ნაანი გჷმირინუაფუ სუპეფწკჷმა, ჩაიწკჷმა ვარდა მუჭოთნ თარი ოჭკომალინ თეშ.

## თაშნეშე ქოძირით
* ტანდურ-ნანი
* ლავაში
* ჩაპატი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ლავაში ნაანიშ კეთებაშ ვიდეოდინნაჭარა

კატეგორია:ინდური საგესქუო
კატეგორია:ნეპალური საგესქუო
კატეგორია:ლავაშეფი
კატეგორია:ავღანური საგესქუო
ჩაპატი

right|thumb|ცირა ჩაპატის ჭუნს
thumb|right|ჩაპატი
**ჩაპატი** — ქობალი ქობალიშქვირშე, თხითხუ ლავაშიშ მოგვენი. გოფაჩილი რე ინდოეთის, ნეპალს, ავღანეთის დო შხვა ქიანას.

დუდშე ჩაპატის აკეთენა სქირე ტაფეს, უკული ღილე დაჩხირს ჭუნა. ნამუშ ბორჯის ხიკალ ქობალი თი დონეშა გითმიბარუ, ნამჷ-და რგვალ ფორმათ გჷნმირთუ, მუჭოთ ბურთინ თეშ. ჩაპატის მოზო-მოზოთ გილასოფილო ჭკომჷნა — დინმაწაწუანა სოუსეფს დო ჩაპატიშ გილნასოფას მუჭოთ კიზინ თეშ გჷმირინუანა, თინეფიშ მოხვარათ შხვადოშხვა ოჭკომალიშ ნოჭკერეფს ეთმეჭოფჷნა. ინდოეთიშ ოორუე ნორთის გოფაჩილი რე ჩაპატი გენაძინეფით. არძაშე უმოსო გოფაჩილი რე კარტოფილიშ პიურე მოჭვილ ხვარხვწკჷმა ართო.

;რეცეპტი
* 3 სტანდარტული ჭირქა შხუთ ნაქუა ქობალიშქვირი
* 1.5 ჭირქა წყარი
* ჯიმუ გემოშ მეჯინათ

## თაშნეშე ქოძირით
*ხიკალი ქობალი
*ნაანი
*პიტა

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჩაპატიშ რეცეპტი 
*ინდური ქობალიშ რეცეპტი
*რეცეპტი — ჩაპატი, პური, პარათა 

კატეგორია:ინდური საგესქუო
კატეგორია:ნეპალური საგესქუო
კატეგორია:ხიკალი ქობალეფი
კატეგორია:ავღანური საგესქუო
სიმბიოზი

მინი|სიმბიოზი
**სიმბიოზი** ( — ართო რინა, ალარინა) — ჟირი გვარობაშ ალარინაშ, ეკოსისტემას ორგანიზმეფიშ მეხუჯაფაშ ფორმა, ნამუთ მარგებელი რე ართ–ართიშო ვარდა ჟირხოლოშო. სამანგათ, ჩხოლარეფიშ ჭჷეფს მარენჯი ბაქტერიეფი ოჭკომალს ჭჷეფიშე ეჭოფჷნა, მანგიორი, თინეფი ჩხოლარეფს ოჭკომალიშ მორცუაფას ოხვარჷნა. 
მინშა, ალარინა ხვალე ართი გვარობაშო რე მარგებელი. სამანგათ: ჭიჭე ზჷმაშ ჩხომი ზვიგენს დო შხვა დიდი ზჷმაშ ჩხომეფს გჷნაყარაფალო გიმირინუანს. გიშმართჷა ცალჸურენი სიმბიოზის, ჟირჸურენი სიმბიოზის, ხორუას დო კომენსალიზმის.
ხოლო ართი სამანგა სიმბიოზური რინაში: სოკო დო ჯაჩანარი, სოკო ჩანარს ოჩამურს მიოჭირინუანს, სოკო ჩანარშე ოჭკომალს ღებულენს. 

## ლიტერატურა
*
*
* 
*

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*TED-Education video - Symbiosis: a surprising tale of species cooperation.

კატეგორია:ბიოლოგია
კატეგორია:სიმბიოზი
კომენსალიზმი

**კომენსალიზმი** (ლათ. *comensal* – ოკათაფური ტაბაკი) – სიმბიოზიშ ფორმა, შხვადოშხვა გვარობაშ ორგანიზმეფიშ მეხუჯაფა, მუჟამსჷთ ართი ოხორანს მაჟირაშ ხარჯიშა თეში, ნამჷ-და თიშო ვართ მოცილე რე, დო ვართი მორგე. სამანგოთ, ადამიერიშ დო ჩხოლარეფიშ პიჯის მარენჯი უპათოგენე უკაჭულეფი, მენძელიშ პიჯის ინნოძვენი ოჭკომალიშ გინნასქილედის მუნეფიშ ოჭკუმალო ხვარენა.

კატეგორია:სიმბიოზი
კატეგორია:ორგანიზმეფს შქას მეხუჯაფაშ ტიპეფი
ევრორსხუშ მაკათური ქიანეფი

ევრორსხუშ მაკათური სახენწჷფოეფი:

2020 წანაშ 31 ღურთუთას, გოართოიანაფილი ომაფექ ოფიციალურო გეგშართჷ ევრორსხუშ აკოდგინალუაშე.

ევროპაშ კონტინენტის გალენ ტერიტორიეფი, ნამუეფით ევრორსხუშ მაკათურ სახენწჷფოეფიშ რე:
* აზორიშ კოკეფი
* მადეირა
* სეუტა
* გვადელუპა
* კანარიშ კოკეფი
* რეიუნიონი
* მარტინიკა
* მელილია
* საფრანგეთიშ გვიანა

კატეგორია:ევროპაშ რსხუ
ინქვილიზმი

**ინქვილინიზმი** ( „გემანთხაფალი“) — კომენსალიზმიშ ფორმა რე, მუთ შანენს შხვა ჩხოლარიშ ოხორუშა მინოლაფას, მუსჷთ მაჸუნუ მენძელიშ ღურა, ოხორუს ხვარენს გემანთხაფალი (ალზ., კანკალე ჭანდი მარქვალეფს დვანს თელი მოლუსკეფიშ ხოპოს, სოდეთ მუნიჸონაფილი მუნტურეფი იდიარუნა მენძელიშ ტყებით, ხოპოს ხვარენა მითარინალო).

## ლიტერატურა
* გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე, „ბიოლოგიური დო ომედიცინე ტერმინეფი დო ჩინებეფი“, ქარ., 2011

კატეგორია:ბიოლოგია
კატეგორია:ორგანიზმეფს შქას მეხუჯაფაშ ტიპეფი
კაპოეირა

thumb|250px|კაპოეირა ანუ ოლიმე სხაპუა, იოჰან რუგენდას, 1835 
thumb|250px|კაპოეირა რეჟიონალ ამსტერდამიშ შოშეს
**კაპოეირა** (პორტ. Capoeira [kapu'e(i)ra]) — აფრო-ბრაზილიური ოლიმე ხელუანობა (თაშნეშე სხაპუაშ, მუსიკაშ დო პოპ-კულტურაშ აკმადგინალი ნორთი) დუდმაართაშე გჷმიქიმინჷ კოლონიური პერიოდიშ ბრაზილიას აფრიკალი ჭკორეფიშით. ტექნიკა გიშეგორუაფუ მაღორენჯი ბიწორა ყარაფეფით, ჭყანიერი აკრობატული კომპონენტეფით დო კანკალე ვერსიეფს, მუჭოთ წესი, მუსიკაშ ალაჸუნათ ირსულებუ.

ბოლო ბორჯის, ხელუანობაშ პოპულარიზაციას უწიენს კაპოეირაშ ტექნიკაშ შხვადოშხვა კომპიუტერულ ლაჸაფეფს დო კინოფილმეფს რსულება. კაპოეირაშ მუსიკაქ თეხანურ პოპ მუსიკაშ აკმადგინალ ნორთო გჷნირთჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კაპოეირაშ ფორუმი 
* ჟურნალიშ "პლანეტ-კაპოირა" საიტი
* Capoeira video clips from Capoeira Science 
* Worldwide Capoeira Comunity
* Capoeira movement

კატეგორია:ბრაზილიაშ სპორტი
კატეგორია:ოლიმე ხელუანობა
კატეგორია:სხაპუა
კატეგორია:ბრაზილიური კულტურა
ფლოიდ მეივეიზერი უკულაში

**ფლოიდ ჯოი მეივეიზერი უკულაში** (; დ. 24 ფურთუთა, 1977, მიჩიგანი, ააშ) — ამერიკალი პროფესიონალური ლიკვით რკინებას მოღალე დო ჯვეში ლიკვით მარკინე. თინა მოღალენდჷ 1996-შე 2017 წანაშა, თის უღუ 15 მოსოფელიშ ტიტული ხუთი წონაშ კატეგორიას დო ბონი ჩემპიონატიშ გომორძგვილი ოთხი შხვადოშხვა კლასის. თის უღუ უდუმარცხებუშ რეკორდი 50-0, მუთით ორჯგინჷ როკი მარჩიანოს 49-0. მუჭოთ დუმაჭყაფალქ 1996 წანას მიგჷ ბრინჯაოშ მედალი ოლიმპიურ ლაჸაფეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Estrangement of Mayweather Jr. and Sr. by Jon Saraceno, June 26, 2005, *[[USA Today]]*.
* Floyd Mayweather Jr. wants a win for his dad  by Andy Johnston, July 6, 1996, *[[Augusta Chronicle]]*.
* A new chapter begins for Floyd Mayweather by Jeff Mayweather, November 1, 2005, *BraggingRightsCorner.com*.
* Can Mayweather become the new De La Hoya? by Brent Matteo Alderson, May 1, 2006, *BoxingScene.com*.
ჯოშ ბროლინი

**ჯოშ ბროლინი** (; 12 ფურთუთა, 1968)  — ამერიკალი თეატრიშ, კინოშ დო ტელეარტისტი. კარიერა დიჭყჷ 1985 წანას.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1968
კრის ფრეტი

**კრისტოფერ მიშელ ფრეტი** (; დ. 21 მანგი, 1979, მინესოტა) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე პეტერ ქუინი/სტარ-ლორდიშ როლით ფილმეფშე გალაქტიკაშ ყარულეფი, გალაქტიკაშ ყარულეფი 2, ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უსაბოლე ლჷმა დო შხვა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
გლენ მორშოუერი

**გლენ გროვ მორშოუერი** (; დ. 24 პირელი, 1959, ტეხასი) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ფულირი სამუშაშ აგენტიშ აარონ პირსიშ როლით სერიალშე 24. ნალაჸაფინა აფუ ტრანსფორმერეფიშ ფილმეფიშ სერიას დო იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასის, უმოსო ლაჸაფენს გენერალიშ ვარდა ოურდუმე ოფიცერიშ როლს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ოშუმალი

**ოშუმალი** (კილოთაშე *შუმაფა*) — ქვანთი, ნამუთ ოშუმალო რე გოთოლწონაფილი.

## ოშუმალი წყარი
[thumb|120px|[სელტერსიშ წყარი]]
წყარი — ოშუმალეფიშ უმენტაშობაშ ოსხირი, ნამუსჷთ გჷმირინუანს ადამიერი, ნამუთ გჷმირინუაფუ მუჭოთ სუფთა, თეშ გაზირაფილ ვარ-და მინერალურ სახეთ (მუჭოთ ორთაშობური მინერალური წყურგილეეფშე ეშნაღელი, თეშ ნაწყორეფჷთ).

## ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ალკოჰოლური ოშუმალი — ოშუმალი, ნამუთ არძაშ უკულაშ 1,5% ეთილიშ სპირტის იკათუანსჷნ, დო ნამუთ მუშჸურე მეღებული რე სპირტიანი, წყარბადმაკათე წყუშე.
ჯვეშითჯვეშე ფუნაფათ იზადუდჷ.
[thumb|120px|[კოქტეილი.]]

* ღვინი — ალკოჰოლური ოშუმალი, ნამუთ მიღებუაფუ ჸურზენიშ წვენიშ ედომუშამი ვარ-და გვერდო სპირტამი ფუნაფათ.
* ლუდი — დაღარალკოჰოლური ოშუმალი.
* სიდრი — დაღარალკოჰოლური ოშუმალი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Информация о напитках и барной культуре 
* Рецепты напитков 
* Профессия водного сомелье, карты воды в ресторанах и другие новые тенденции рынка питьевой воды. Анатолий Корнеев, Forbes

## თაშნეშე ქოძირით
* სუფი

## სქოლიო

*
ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია

**ავსტრია-უნგრეთი** (, ოფიციალურო (14 გერგობათუთა 1868) —  (**ომაფე დო დიხეფი, წჷმორინაფილი რეიჰსტრატის, დო წიმინდე სტეფანეშ უნგრული გურგინიშ დიხეფი**), ვაოფიციალური ედომუშამი ჯოხო —  (**ავსტრია-უნგრეთიშ მონარქია**), , ) — გოართოიანაფილი მონარქია დო მიარეერუანი სახენწჷფო ცენტრალურ ევროპას. რსებენდჷ 1867—1918 წანეფს. მუშ ბორჯის, სიდიდაშ მეჯინათ მასუმა სახენწჷფო ევროპას დო აკა სახენწჷფო, ნამუთ ედომუშამო ევროპაშ ტერიტორიას იდვალუაფუჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Habsburg Empire Austrian line
*Microsoft Encarta: The height of the dual monarchy(  2009-10-31)
*The Austro-Hungarian Military
*Heraldry of the Austro-Hungarian Empire
*Austria-Hungary
*History of Austro-Hungarian currency
*Austria-Hungary, Dual Monarchy
*The Austro-Hungarian Army in the Italian Dolomites (in italian)
*www.cisleithanien.eu 

კატეგორია:ავსტრო-უნგრეთი
კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი
კატეგორია:ევროპაშ ახალი ისტორია
კატეგორია:ევროპაშ ჸოფილი იმპერიეფი
კატეგორია:ევროპაშ ისტორიული სახენწჷფოეფი
სუნჯი

thumb||მარცხნივ|280px|სუნჯი ფურცელეფს
**სუნჯი**, ცუნდი — ატმოსფერული ნოლექი, ნამუთ დადებითი ტემპერატურეფიშ ბორჯის ონჯუას, სერით დო აგოთანას რჩქინდუ მეკონიშ, ჩანარეფიშ დო სქირონაშ ჟინპიჯის წყარიშ ჭვეთეფიშ სახეთ. სუნჯი წჷმიქიმინუ ჰეერიშ გორგილაფაშ დო წყარიშ ორქიშ კონდენსაციაშ შედეგო მოჩამილ ჟინპიჯის, ნამუშ ტემპერატურა ონჯუას დო სერით სიტიბური გოსინთაფაშ გეშა სუნჯიშ ჭურჭულიშ გიმე დჷთმანთხუ. სუნჯი ინტენსიურო წჷმიქიმინუ, თი პიჯალას, მუჟამსჷთ ცა მოწიმინდელი რე დო ნორია ურქენსჷნ. სუნჯიშ ბორჯის ნოლექეფიშ მუდანობა მორჩილი რე დო სერით ოშქაშეთ 0,1-0,3 მმ-ს ომანგჷ.

კატეგორია:ატმოსფერული ნოლექეფი
ადელი

**ადელ ლორი ბლუ ედკინსი** (, დ. 5 მესი 1988 წანა, ენფილდი, ოორუე ლონდონი) ჩინებული რე ოსცენე ჯოხოთ **ადელი** — ინგლისარი მობირე, ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ მინჯე. თინა რდჷ BRIT Awards-იშ ცერემონიაშ ნომინაციაშ „კრიტიკოსეფიშ ნასხუნეფუ“ გომორძგვილი. 2008 წანას BBC-შ გჷმოკითხირით თის გიოდვეს *წანაშ გოსოფუა*. 2009 წანას ადელქ მიღჷ ჟირი გრემი (საუჯგუშო ახალი მარსულებერიშ დო საუჯგუშო ვოკალისტი ოსურიშ კატეგორიეფს).

## დისკოგრაფია

* *[[19 (ადელიშ ალბომი)|19]]* (2008)
* *[[21 (ადელიშ ალბომი)|21]]* (2011)
* *[[25 (ადელიშ ალბომი)|25]]* (2015)
* *[[30 (ადელიშ ალბომი)|30]]* (2021)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* The Adele Wiki
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1988
კატეგორია:ინგლისარი მობირეეფი
კატეგორია:გრემიშ ჯილდოშ მაღვენჯეფი
მინი დრაივერი

**მინი დრაივერი** ( დ. 31 ღურთუთა 1970, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ინგლისარი არტისტი დო მობირე. 1997 წანას ნომინირაფილი რდჷ ოსკარიშ პრემიას ოსურიშ საუჯგუშო მაჟირახარისხამი როლიშ რსულებაშო ფილმის „ნიჭიერი უილ ჰანტინგი“. ხოლო ემიშ დო ორქოშ გლობუსიშ პრემიეფიშ ნომინანტი რსულებური როლიშო ტელესერიალს „დიდარეფი“.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 2004 წანაშ ინტერვიუ  
* მინი დრაივერი 

## სქოლიო

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1970
კევინ ფეიგი

**კევინ ფეიგი** ( დ.2 მანგი, 1973) — ამერიკალი პროდიუსერი დო Marvel Studios-შ პრეზიდენტი. თიში პროდუსერალათ ფილმეფქ გჷმიმუშეს 10 მილიარდი დოლარი.

## ფილმოგრაფია
* 1998 - ბლეიდი *(Blade)*
* 2000 - იქს-ადამიერეფი *(X-Men)*
* 2002 - ბორბოლია-კოჩი *(Spider-Man)*
* 2003 - არქიებული *(Daredevil)*
* 2003 - იქს-ადამიერეფი 2 *(X2)*
* 2003 - ჰალკი *(Hulk)*
* 2004 - დუმასაჯებელი
* 2004 - ბორბოლია-კოჩი 2
* 2004 - ბლეიდი: სუმელა
* 2005 - ელექტრა
* 2005 - ფანტასტიკური ოთხოული
* 2006 - იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა
* 2007 - ბორბოლია-კოჩი 3
* 2007 - ფანტასტიკური ოთხოული: ვარჩხილიშ სერფერიშ ჟიობუა
* 2008 - რკინაშ კოჩი
* 2008 - მერეთი ჰალკი
* 2008 - დუმასაჯებელი: ლჷმაშ ზონა
* 2010 - რკინაშ კოჩი 2
* 2011 - თორი
* 2011 - კაპიტანი ამერიკა: მაართა ნჯარიშ ეშმაღალარი
* 2012 - ნჯარიშ ეშმაღალარეფი
* 2012 - მერეთი ბორბოლია კოჩი
* 2013 - რკინაშ კოჩი 3
* 2013 - თორი: წკურუმია ოქიანუ
* 2014 - კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი
* 2014 - გალაქტიკაშ ყარულეფი
* 2015 - ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ბორჯი
* 2015 - ბუტუტია-კოჩი
* 2016 - კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა
* 2016 - დოქტორი სტრეინჯი
* 2017 - გალაქტიკაშ ყარულეფი 2
* 2017 - ბორბოლია კოჩი: დორთინა
* 2017 - თორი: რაგნაროკი
* 2018 - უჩა ფორცხოლი
* 2018 - ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უსაბოლე ლჷმა
* 2018 - ბუტუტია-კოჩი დო მაწირღია
* 2019 - კაპიტანი მარველი

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი
ზოთონჯიშ წალიკონი

ზოთონჯიშ წალიკონი — ატმოსფერული მოლინა, ნამუშ ბორჯის აკმიქიმინუ ატმოსფერული ნოლექიშ სახეგვარობა, ნამუთ მუშჸურე ხვალე დაბალი ტემპერატურაშ პიჯალეფს უჩქჷ, თიჯგურეფი, მუჭომეფით რე თირი დო ჸინიშ ჭვემა, ვარდა ზღვარზღვალა ჭვემა, სოდე სქირონაშ ტემპერატურა ნულიშ გიმე რე, ნამუთ მუშჸურე ჸინიშ წჷმოქიმინუას უნწყჷნს ხეს (ე.ი. ჸინამი ჭვემა). თე გვარობაშ წალიკონი ზჷმიერ კონტინენტალურ კლიმატის, ვარე ზოთონჯიშ სეზონით გოხურგილი, თაშნეშე შილებე უჩქჷდას დამორჩილიშ დალიას დო აფუნიშ დაჭყაფუს. ძალამ ოშა-გოშათ შილებე ზარხულს ხოლო უჩქჷდას, მარა თექ ქჷმოხვადასჷნ, ვარჩქვანელობური რგილი ზარხულქ ოკო იჸუას, სამანგათ, 1816 წანაშ ზარხული ააშ-იშ ოორუე-ბჟაეიოლშე.

კატეგორია:წალიკონო
კატეგორია:ზოთონჯიშ ფენომენი
პოლ მაკ-კარტნი

**სერ ჯეიმზ პოლ მაკ-კარტნი** (Sir James Paul McCartney; დ. 18 მანგი, 1942) — ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ მინჯე, მუსიკაშ ომაფე აკადემიაშ დო მუსიკაშ ომაფე კოლეჯიშ გიშნაგორა მაკათური, ინგლისარი მუსიკოსი, ბირეფიშ ავტორი დო კომპოზიტორი. ჯონ ლენონწკჷმა, ჯორჯ ჰარისონწკჷმა დო რინგო სტარწკჷმა ართო თიქ ჯოხო გისიმჷ ბუნა The Beatles-ით დო დარსხუ XX ოშწანურაშ ართ-ართი გჷშნაგორა მესაქვარეეფიშ პარტნიორალა. The Beatles-იშ აკოცჷმაშ უკული თიქ დიჭყჷ სოლო კარიერა, გვიანო დარსხჷ ბუნა Wings, ნამუსჷთ ოკათუდეს თიში მაართა ოსური ლინდა ისტმენი დო ბირეფიშ ავტორი/ვოკალისტი დენი ლეინი.

### ჯილდოეფი

## დისკოგრაფია

:: **სოლო და Wings**
* *[[McCartney (ალბომი)|McCartney]]* (1970)
* *[[Ram (ალბომი)|Ram]]* (1971) (პოლ დო ლინდა მაკ-კარტნი)
* *[[Wild Life (ალბომი)|Wild Life]]* (1971) (Wings)
* *[[Red Rose Speedway]]* (1973) (პოლ მაკ-კარტნი დო Wings)
* *[[Band on the Run]]* (1973) (პოლ მაკ-კარტნი დო Wings)
* *[[Venus and Mars]]* (1975) (Wings)
* *[[Wings at the Speed of Sound]]* (1976) (Wings)
* *[[London Town (ალბომი)|London Town]]* (1978) (Wings)
* *[[Back to the Egg]]* (1979) (Wings)
* *[[McCartney II]]* (1980)
* *[[Tug of War (ალბომი)|Tug of War]]* (1982)
* *[[Pipes of Peace]]* (1983)
* *[[Give My Regards to Broad Street]]* (1984)
* *[[Press to Play]]* (1986)
* *[[Choba B CCCP]]* (1988)
* *[[Flowers in the Dirt]]* (1989)
* *[[Off the Ground]]* (1993)
* *[[Flaming Pie]]* (1997)
* *[[Run Devil Run]]* (1999)
* *[[Driving Rain]]* (2001)
* *[[Chaos and Creation in the Backyard]]* (2005)
* *[[Memory Almost Full]]* (2007)
* *[[Kisses on the Bottom]]* (2012)
* *[[New (ალბომი)|New]]* (2013)

::**კლასიკური დო ინსტრუმენტული**
* *[[The Family Way]]* (1966)(საუნდტრეკი, ჯორჯ მარტინიშ კათაფით)
* *[[Thrillington]]* (1977)(პერსი „Thrills“ თრილინგტონი)
* *[[Paul McCartney's Liverpool Oratorio]]* (1991)(კარლ დეივისწკჷმა ართო)
* *[[Standing Stone (ალბომი)|Standing Stone]]* (1997)
* *[[Working Classical]]* (1999)
* *[[Ecce Cor Meum]]* (2006)
* *[[Ocean's Kingdom]]* (2011)(პიტერ მარტინსწკჷმა ართო)
::**ელექტრონული**
* *[[Strawberries Oceans Ships Forest]]* (1993)(The Fireman)
* *[[Rushes]]* (1998)(The Fireman)
* *[[Liverpool Sound Collage]]* (2000)(რემიქსი)
* *[[Twin Freaks]]* (2005)(The Freelance Hellraiser-წკჷმა ართო)
* *[[Electric Arguments]]* (2008)(The Fireman)

## ლიტერატურა

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:Capitol Records-იშ მარსულებერეფი
კატეგორია:Mercury Records-იშ მარსულებერეფი
კატეგორია:Parlophone-იშ მარსულებერეფი
კატეგორია:Wings-იშ მაკათურეფი
კატეგორია:აივორ ნოველოშ ჯილდოშ მაღვენჯეფი
კატეგორია:The Beatles-იშ მაკათურეფი
კატეგორია:ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ მაკათურეფი
კატეგორია:გრემიშ ჯილდოშ მაღვენჯეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1942
კატეგორია:ინგლისარი მობირეეფი
კატეგორია:ინგლისარი პოპ-მობირეეფი
კატეგორია:ინგლისარი როკ-გიტარისტეფი
კატეგორია:ინგლისარი როკ-მობირეეფი
კატეგორია:როკ-ენ-როლიშ დიდებაშ დარბაზიშა მინნაულა მარსულებერეფი
ნაფთობი

thumb|250px|ნაფთობიშ ინჭაეშაბურღილეფი ლოს–ანჯელესის (1896)
**ნაფთობი** — ფიტილა ქვანთი, ნამუთ შხვადოშხვა მოლეკულური მასაშ ნოშქერწყარბადიშ დო შხვა ორგანულ ნიფთიარობეფშე აკმოდირთჷ. ნაფთობი თარო რუმე დაცხფერიში ვარ-და უჩა ფერიშ რე, კანკალეშა მოწვანე ვარ-და მოჸვინთალე რე. ნაფთობის სპეციფიკური შური უღუ. გოფაჩილი რე დიხაუჩაშ დუნალეკა ფას დო წჷმარინუანს ართ-ართ უშანულამაშ ორგებელ დინოხურიშის. ნაფთობი მიპალუაფჷ ხვალე ქვინჯის.

## ქიანეფი ნაფთობიშ გჷმორინაფაშ მეჯინათ
ააშ-იშ ენერგო ინფორმაციაშ ადმინისტრაციაშ მეჯინათ, 2011 წანას მოსოფელს ართ დღაშ გოძვენას დოხოლაფირო 87.421 მილიონ ბარელ ნაფთობის მითმიხვარს. 
მინი|center|550px|ქიანეფი ნაფთობიშ მოხვარინიშ მეჯინათ, რუმე ფერი შანენს უმოს მოხვარაფას.

## სქოლიო

*
კატეგორია:ზეთეფი
კატეგორია:ოჭვალი
ჸალაიბონი

მინი|მარჯვნივ|300პქ|ონანგერა. ჭითა ჭურჭული ონანგერაშ ჟინპიჯის წჷმარინუანს, წვანე ღოზი — ახრა გიოლაფუშ მარშრუტის
მინი|მარჯვნივ|300პქ|სენ-ბერნარიშ ჸალაიბონი
**ჸალაიბონი** — ქჷნდჷრიშ ვარდა გვალაშ მასივიშ გინაულარო მოხუჯური არძაშე დაბალი აბანი. წჷმარინუანს გაშ დადაბალებას, ნამუთ ონინალჷ ართი პუნქტშე (სამანგ., ლეხერშე) მაჟირა პუნქტშა (სამანგ., მეძობელ ლეხერშა) გინულას. ჸალაიბონს შილებე გინმიშას: ოკურჩხალე, ოავტომობილე დო ოშა-გოშათ ორკინაშარე რზალეფი. ოკურჩხალეს ორხველჷ ოზაპანე დო ოჯოლუ რზალეფი. 
თაშნეშე გიშმურს ცალფა შარა.

ჸალაიბონს შხირას ოურდუმე რზალეფი ხოლო გჷნმურს. თეჯგურა ჸალაიბონეფი ჯგირო რე გიშაკვათილი საქორთუოს. სამანგ., ჯვარიშ ჸალაიბონი, ვარდა ქლუხორიშ ჸალაიბონი. 
მაართას გინმურს საქორთუოშ ოურდუმე რზა, მაჟირას — სოხუმიშ ოურდუმე რზა. ოურდუმე სტრატეგიაშო ჟირხოლო ჸალაიბონი შანულამი რე.

კლიმატური პიჯალეფშე გიშნაველი, გიშმართჷნა მიარეწანურ დო სეზონური ქიმინჯალეფიშ ჸალაიბონეფს. სიმაღალა გოთანჯილი რე ქჷნდჷრეფიშ სიმაღალეწკჷმა, სამანგ., ურალს ჸალაიბონეფიშ სიმაღალა ხვალე 400 მ-შახ რე, ალპეფს – 4000 მ-შახ, ჰიმალაის – 5500 მ-შახ.

## გალერეა

ფაილი:Grand St-Bernard.jpg|სენ-ბერნარი
ფაილი:Brennerpass nordrampe.jpg|ბრენერი
ფაილი:Simplonpass1.JPG|სიმპლონი
ფაილი:Fotu.La.01.jpg|ფოტუ-ლა
ფაილი:BaraLaachaLa.jpg|ბარა-ლაჩა ლა
ფაილი:Nathu La-Stairs.JPG|ნათუ-ლა


## თაშნეშე ქოძირით
* ონანგერა
* კულუარი

## რესურსეფი ინტერნეტის

## ლიტერატურა

* საქართველოს სსრ გეოგრაფიული საზოგადოების შრომები, ტ. V. თბ., 1959;
* Геологический словарь, т2, М-Я., М. 1955;
* Пармурзин Ю.П., Карпов Г.В. Словарь по физической географии. Учебное издание. М.: Просвещение, 1994;
* Целесообразность пересмотра существующих представлений о палеогеографических условиях ледникового времени на Кавказе. Тб., 1956;

*
კუკუმი ტაბაკი - დუდიშული საქორთუო

**კუკუმი ტაბაკი — დუდიშული საქორთუო** — ზვიად გამსახურდიაშ მუკი-მუკი გოართოიანაფილი პოლიტიკური პარტიეფიშ ბლოკი საქორთუოს, ნამუქჷთ საქორთუოშ ზოხორინალაშ გჷმოცხდაფას გჷნმაჭყვიდირალი როლი არსულჷ.
1990-1991 წანეფს ქიანაშ მამართალი ნძალა რდჷ. გამსახურდიაშ ღურაშ უკული, ფაქტობურო, აკოცუ.

კატეგორია:ერუანულ-გჷმადუდიშულარი ჸარაფი
კატეგორია:საქორთუოშ პოლიტიკური პარტიეფი
საქორთუოშ მენოღალეეფიშ რსხუ

**საქორთუოშ მენოღალეეფიშ რსხუ** (სმრ) — მეკვარჩხანე-ცენტრისტული გეჸვენჯობაშ პარტია საქორთუოს. პარტია რსენებდჷ 1993-2003 წანეფს დო არძაშე გოლინამ პარტიას წჷმარინუანდჷ, პარტიაშ დჷმარსხუაფალი რდჷ საქორთუოშ პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე.

კატეგორია:საქორთუოშ პოლიტიკური პარტიეფი
გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკა

thumb|right|250px
**გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკა**, **არცახი** () — დე-ფაქტო ზოხორინელი, მუშითგჷმოცხადაფილი რესპუბლიკა, ნამუქჷთ ზოხორინალა გჷმაცხადჷ 1991 წანაშ 2 ეკენიას, გვალამი ყარაბაღიშ ოლქიშ დო შაუმიანიშ რაიონიშ სხუნუეფიშ გოართოიანაფილ აკოხუნას. მუშითგჷმოცხადაფილ რესპუბლიკაშ ტერიტორიაშა მიშმურს აზერბაიჯანიშ გვალამი ყარაბაღიშ ოლქის დო თიშ მეძობელო მადვალუ შაუმიანიშ რაიონი. 1991 წანაშ 10 ქირსეთუთას, ჩატარებულჷ რეფერენდუმით, მაკათურეფიშ უმენტაშობაქ თიშ ზოხორინალას მეჩჷ ხონარი. 1992 წანაშ 6 ღურთუთას, გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ პარლამენტიშ მაართა მოჭანაფაქ მიღჷ დეკლარაცია „გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო ზოხორინალაშენი“. თე განცხადებას, შედეგო, ოურდუმე კონფლიქტიქ მაჸუნჷ აზერბაიჯანიშ სათარობო ჯარეფს დო რეგიონიშ მახორობაშ აკოანჯარაფილი ყარაფეფს შქას, ნამუსჷთ ოხვარუდჷ სომხეთიშ რესპუბლიკან. 2023 წანაშ 19 ეკენიაშ, აზერბაიჯანიშ მენტებაშ შედეგო, სეპარატისტული თარობაქ მუმალ დღას დენებჷ დო ოჸია გაცხადჷ ანჯარიშ დორღვაფაშე დო აზერბაიჯანიშ თარობაწკჷმა მორაგადეფიშ დოჭყაფაშენ რეგიონიშ რეინტეგრაციაშ გეშა.

2023 წანაშ 28 ეკენიას, გვალამი ყარაბაღიშ მადუდე სამველ შაჰრამანიანქ ზოჯუას მაჭარჷ ხე, ნამუშ მეჯინათ გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაქ 2024 წანაშ 1 ღურთუთაშე რინა მიოტჷ.

## თაშნეშე ქოძირით

* გვალამი ყარაბაღიშ ლჷმა
## კომენტარი


## სქოლიო

კატეგორია:1991 წანაშ გოჭყაფილი სახენწჷფოეფი დო ტერიტორიეფი
კატეგორია:2024 წანას გოდინაფილი სახენწჷფოეფი დო ტერიტორიეფი
კატეგორია:გვალამი ყარაბაღი
ართოიანი ნაციონალური ყარაფი

**ართოიანი ნაციონალური ყარაფი** — პოლიტიკური პარტია საქორთუოს, ნამუშ მადუდე დო ლიდერი დორსხუაფაშე 2015 წანაშა რდჷ საქორთუოშ მა-3 პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი. 2003 წანას რდჷ ვარდეფიშ რევოლუციაშ ართ-ართი ორგანიზატორი. 2004-2012 წანეფს ქიანაშ მამართალი პარტია რდჷ. 2012 წანას პარტიაქ დემარცხჷ საპარლამენტო გიშაგორუეფს.

## ლიტერატურა
**გია ნოდია, ალვარო პინტო სქოლტბახი,* „საქართველოს პოლიტიკური ლანდშაფტი: პოლიტიკური პარტიები: მიღწევები, გამოწვევები და პერსპექტივები“ — CIPDD, თბილისი, 2006, ISBN 90-5972-113-6

## რესურსეფი ინტერნეტის
*პარტიაშ პროფილი ჟურნალ „ტაბულას"

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ პოლიტიკური პარტიეფი
ქორთული ორცება — დემოკრატიული საქორთუო

**ქორთული ორცება — დემოკრატიული საქორთუო** — პოლიტიკური პარტია საქორთუოს, ნამუთ ბიძინა ივანიშვილქ 2012 წანაშ 21 პირელს დარსხუ.

საქორთუოშ მამართალი პარტია.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კოალიციაშ „ბიძინა ივანიშვილი — ქორთული ორცებაშ“ ოფიციალური საიტი .

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ პოლიტიკური პარტიეფი
კონსტიტუცია

[მინი|[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ კონსტიტუცია]]
**კონსტიტუცია** ( — „დოდგინა“, „გოჭყაფა“) — გიშაკერზაფილი წესით მეღებული უმაღალაში იურიდიული ჭყანაშ მაღვენი სახენწჷფოშ თარი კანონი. კონსტიტუცია არეგულირენს ჯარალუას პიჯიშ სამართალებურ დგომარობას, საჯარო ხეშეუულებაშ ორგანიზაცია დო ფუნქციონირაფაწკჷმა მერსხილ ურთიართობეფს. კონსტიტუცია რთული მიარეფუნქციური ჯარალობური ინსტიტუტი რე. შხირას მირჩქინანა, მუჭოთ სახენწჷფოშ უჟინაშ კანონს, წესეფიშ კატალოგის, ინდივიდიშ გარანტის სახენწჷფოწკჷმა ურთიართობას დო შხვა.

ლიბერალურ-დემოკრატიული სკოლაშ გემაჸვენჯეეფი, კონსტიტუციას თარო მეკონეფიშ ორთათ გოპიჯაფილ ჯარალობური ხეკულუაშ არსის (ორთაში სამართალიშ ომენცარე სკოლა), სამართალებური იდეაშ უმაღალაშ გჷმოხანტუალას (ნორმატივისტეფი), სახენწჷფოშ დო ნაციაშ სტატუსიშ გჷმათანჯალი წესეფიშ ართობურობას (ინსტიტუციონალისტეფი) ორწყენა.

მარქსისტულ-ლენინური მონძღვარუა კონსტიტუციას გჷთმოსხუნჷნს, მუჭოთ ინსტრუმენტის, ნამუშ მეშქაშობათ შხვადოშხვა სოციალური კლასი გამეკენჯენს დორხველურ პოლიტიკურ პატჷნალას

კონსტიტუციაშ ონდეთ გინორთელ სოციალურ დოშანილობას ეშანჷნა თეხანური მარკვიალეფი, ნამუეფით მარქსიზმშე შორს რენა. პროფესორ ანდრაშ შაიოშ არზით, კონსტიტუციეფიშ უმენტაშობაქ თიშო აკიქიმინჷ, ნამჷ-და მუქუჩუჩუდუკო დო გუთებუდუკო სოციალური რევოლუცია; შხვა კონსტიტუციეფიშ აკოქიმინუაშ ღანკი, თიში არზით, რევოლუციაშ დუდშე ეჩილითაფაშ წჷმირევოლუციური დგომარობაშ აკოდგინუას წჷმარინუანს.

დახე არძა თეხანური მარკვიალი კონსტიტუციაშ საარზიშ გოთანჯუაშ გოჯინას ოხვილუანს თიშ დჷმარსხუაფალონ ხასიათის დო მარეგულირებელ ფუნქციას. კონსტიტუციაშ ნორმეფით მუთმოხვადუ საჯარო ინსტიტუტეფიშ ლეგიტიმაცია, თინეფიშ ნძალანებაშ ფარგალეფიშ დო მენოღალეეფიშ თარი ნებეფიშ გოთანჯუა, სახენწჷფოს დო ადამიერეფს შქას ურთიართობეფიშ კვანწუა.

## თაშნეშე ქოძირით
* საქორთუოშ კონსტიტუცია
*ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ კონსტიტუცია
*იაპონიაშ კონსტიტუცია

## ლიტერატურა
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* კონტიტუციონალიზმიშ ისტორიაშ ლექსიკონი 
* ''საკონსტიტუციე კანონო''
* ''საირქიანო საკონსტიტუციე კანონო'' 
* ''ევროპაშ რსხუშ ქიანეფიშ კონსტიტუცია'' 

## სქოლიო

კატეგორია:სამართალი
ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი

**ფრენსის სკოტ კეი ფიცჯერალდი** (; დ. 24 ეკენია, 1896, მინესოტა - ღ. 1940, ჰოლივუდი) — ამერიკალი ჭარუ. თიში ნახანდეფი რე რომანეფი დო კუნტა თხობელუეფი. თიში ნახანდეფი ორხველჷ „ჯაზიშ ეპოქას“, ტერმინს, ნამუთ თიქ მუშით გიმიგონჷ. თინა მიოჩქუნა მა-20 უკუნიშ ართ-ართ უდიდაშ ამერიკალ ჭარუთ. ფიცჯერლადი რე 1920-იანი წანეფიშ „დინაფილი გამნარყიშ“ მაკათური. თიქ ათუ ოთხი რომანი: „სამოთხეშ ათე განს“, „სქვამი დო ჭყელი“, „ბატია რე სერი“ დო თიში არძაშე ჩინებული ნახანდა, „დიდი გეტსბი“. მა-5, უთებუ რომანი, „ბოლო ტაიკუნიშ ჸოროფილი“, გიმიბჟინჷ თიში ღურაშ უკული. ფიცჯერალდის ხოლო ჭარილი აფუ ბრელი კუნტა თხრობელუა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სკოტ ფიცჯერალდიშ ხანგა რინა დო ხანგა ჸოროფა

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1896
კატეგორია:ნაღურა 1940
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
კურორტი

მინი|ჯვეშრომაული თერზეფი ინგლისის 
მინი|მაიამი-ბიჩი 
**კურორტი** () — აბანი, ნამუსჷთ უღუ ორთაშობური ოკურნალე ფაქტორეფი დო უციო პიჯალეფი თინეფიშ ოკურნალე-პროფილაქტიკური ღანკით გჷმარინაფალო. კურორტიშ ტერიტორიას ოკურნალე დგჷმილეფიშ თარი ტიპი რე სანატორიუმი: რე შხვა დჷნაწესებუეფით — პანსიონატი, მასვანჯაფალი ჸუდე, წყაროკურნალე, ოკურორტე პოლიკლინიკა, სამედიცინე პლაჟი დო შხვა. ორთაშობური ოკურნალე ფაქტორეფი — მინერალური წყარი, ჰეერი, ოკურნალე ლეტა დო შხვა უჯვეშაში ბორჯიშე რე ჩინებული. ჰიპოკრატე თინეფს ფართოთ გჷმირინუანდჷ შხვადოშხვა ქრონიკული ლახარეფიშ ოსქილიდაფარო. 

XX ოშწანურაშახ ქჷმანჭჷ უჩა ზუღას ჯვეში რომაალეფიშით აკოგაფილი თერმეფქ დო შხვა ბალნეოლოგიური დგჷმილეფქ. 

შქა ოშწანურეფს ევროპაშ კანკალე კურორტიქ ასეშაქ ქისქილიდუ შანულობა, ნამუეფს შქასი რე აახენი, ვისბადენი, ბადენ-ბადენი, კარლოვი-ვარი, ბეილე-ერკულანე დო შხვა. კურორტიშ პროფილს გჷთმოთანჯუნს მაჸვენჯი ორთაშობური ფაქტორი. 

გიშმაგორჷნა კურორტიშ 3 თარ ბუნას: კლიმატურს, ბალნეოლოგიურსა დო ლეტათ ოკურნალეს. კლიმატური კურირტი მუშჸურე შილებე ორდას გვალაშ, ზუღაშ წყარპიჯიშ, ტყაშ დო ვეშ, ბალნეოლოგიური კურორტი მინერალური წყარიშ გჷმორინაფაშ მეჯინათ — ოშუმალი წყარიშ დო აბანუეფით ოკურნალე. 

თუ კურორტის ართბორჯულო რსებენს მუსხირენი ორთაშობური ფაქტორი, თინა ესვარილი პროფილიშ რე — კლიმატურ-ბალნეოლოგიური, ბალნეოლოგიურ-ლეტაშ, კლიმატურ-ლეტაშ, კლიმატურ-ბალნეოლოგიურ-ლეტაშ დო შხვა. ართიანწკჷმა არხოსმადვალუ კურორტეფი, ოკურორტე დაბეფი დო ოკურნალე აბანეფი ოკურორტე რაიონეფიშ დო კურორტეფიშ ბუნეფიშ ჯოხოთ რე გოართოიანაფილი, სამანგათ, ქართიშ კურორტეფიშ ბუნა დო შხვა.

## ლიტერატურა

კატეგორია:კურორტეფი
კატეგორია:მოსვანჯა
ბარომეტრი

**ბარომეტრი** ( — „სიმონკა“ დო  — „ბზიმუნქ“) — ატმოსფერული წნევაშ ოზჷმალი მონწყილობა. ვარჩხილიშწყარიშ ბარომეტრი 1644 წანასს იტალირ ევანჯელისტა ტორიჩელიქ აკოქიმინჷ. მორო, ვარაუდეფი რსებენს, ნამჷ-და იტალიარ მათემატიკოს დო ასტრონომ გასპარო ბერტიქ მოხვამილაფირო აკოქიმინჷ წყარიშ ბარომეტრი, დოხოლაფირო 1640-1643 წანეფს. 1631 წანას, ფრანგ მენცარ დო ფილოსოფოს რენე დეკარტიქ წჷმარინუ ატმოსფერული წნევაშ ოზჷმალი მონწყილობაშ პროექტი, მორო ვარსებენს მუთუნნერი დადასურება თიშ, ნამჷ-და თი პერიოდის მოქიმინჯე ბარომეტრი რსებენდჷნ.

სითხამ ბარომეტრეფს წნევა იზჷმუ მილს რსებული სითხაშ სიმაღალათ. ვარჩხილიშწყარამი ბარომეტრეფი შხვა ბარომეტრეფშე უმოსი ზუსტი რე დო მეტეოდგჷმილეფს გჷმირინუაფუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

## სქოლიო
ალტიმეტრი

thumb|ალტიმეტრი
**ალტიმეტრი** ( „მაღალას“) — სიმაღალაშ ოზჷმალი ხეჭკუდი, ნამუთ თარო გჷმირინუაფუ საავიაციე ოფურჷნალი აპარატეფშე (ფურინჯეფშე, აეროსტატეფშე დო შხვა) სიმაღალაშ ოზჷმალო. საპილოტაჟე-სანავიგაციე სისტემაშ აკმადგინალი ნორთი, ნამუთ ოფურჷნალი აპარატიშ ეკიპაჟის საშუალებას არზენს, ნამჷ-და ზუსტას დადგინას მუში სიმაღალა გჷნაფურჷნალ ჟინპიჯშე (სქირონაშ ვარდა წყარიშ).

კატეგორია:ოზჷმალი ხეჭკუდეფი
კატეგორია:ავიაცია
თერმომეტრი

მინი|ელექტრონული თერმომეტრი
მინი|გალილეო გალილეიშ ჰეერიშ თერმოსკოპი
მინი|ფლორენციალი მენცარეფიშით გოუჯგუშაფილი გალილეო გალილეიშ თერმოსკოპი
**თერმომეტრი** () — ტემპერატურაშ ოზჷმალი ხეჭკუდი. თერმომეტრი თარო ჟირ ტიპიშ რე. ართის, ნამუთ სარკეშ მილშე აკმოდირთუ, ინოხე დონორთი ფირფიტა, ნამუსჷთ ვარჩხილიშწყარით ეფშა ღერი რე გემარგებული დო ელექტრონული, ნამუქჷთ შხვეფი დოთირუ.

ართი სახეშ თერმომეტრით არძა რსხულიშ დო სუბსტანციაშ ტემპერატურაშ ზჷმუა ვემიხუჯინე, თეშ გეშა არძა გვარობას შხვადოშხვა დოშანილობა უღუ. ადამიერიშ ტემპერატურაშ ოზჷმალ თერმომეტრის გორკვიაფილ სიმაღალეშა ჭითა ფერით გეჭარჷ 37°. თე რიცხუშ გიმე ტემპერატურა დაბალი რე, ჟილე — მაღალი. ჰეერიშ ტემპერატურაშ ოზჷმალს ჭითა ფერით 0° რე ეშანილი. თიშ ჟილე სიტიბა რე, გიმე — ჩხურუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტემპერატურაშ დო თერმომეტრიშ ისტორია 

კატეგორია:ტემპერატურა
კატეგორია:ოზჷმალი ხეჭკუდეფი
სახწორი

მინიატიურა|პინეფამი სახწორი

**სახწორი** — ხეჭკუდი, ნამუთ გჷთმოთანჯუნს რსხულეფიშ მასას თინეფშა მოქიმინჯე სიმონკაშ ჭყანაშ გოლინათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Specifications, Tolerances, And Other Technical Requirements for Weighing and Measuring Devices
* Analytical Balance article at ChemLab 
* "The Precious Necklace Regarding Weigh Scales"

კატეგორია:ოზჷმალი ხეჭკუდეფი
შტანგენცირკული

thumb|right|420px|შტანგენცირკულით ჭიჭლაკიშ ზჷმაშ ეჭოფუაშ პროცედურა. მაართა ჟირი ცირფი ირკვიებუ გიმენი შკალას 0-იშ მდვალუათ. ბოლო ცირფის გჷთმოთანჯუნს გიმენ სკალს მაართა ღოზი, ნამუთ ზუსტას უხვადუ ჟილენ სკალას.
thumb|right|420px|შტანგენცირკული
**შტანგენცირკული** (გერმ. Stange - ?) — მონწყილობა ვარდა ხეჭკუსი, ნამუსჷთ დინოხოლენი დო გალენური ზჷმეფიშ ეიოჭოფალო გჷმირინუანა. შტანგენცირგული ზჷმაშ მილიმიტრიშ ნაოშალიშ სიზუსტათ ეჭოფუაშ საშუალებას ირზენს.  

კატეგორია:ოზჷმალი ხეჭკუდეფი
ხაბურზაკი

**ხაბურზაკი** () — ართ ვარდა მიარეწანამი ჩანარიშ გვარი კოპეშიაშობურეფიშ ფანიაშე. ჩანარიშ გუმნაღელი კოპეშიაშნერი, სფეროშობური, ოვალური ვარდა ცილინდრული რე; ფერო — ჩეშე რუმე წვანეშახ. კანი შილებე მოხანტილ ორდას ბადეშობური ვარკალით ვარდა ღოზეფით, ტერტეფით დო შხვა. ატატა ვარდიშფერი, ჭითა, ბაღიშ მუჸიშფერი, ოშა-გოშათ ჩე დო ჸვინთელი რე.

ჩინებული რე ხაბურზაკიშ 3 გვარობა: ტყარი (Citrullus colocynthis), სასუფრე (Citrullus vulgarus)  დო ოჭკომალი  (Citrullus colocynthoides). ხაბურზაკი სიტიბაშ მოჸოროფე, დიხაშო მერკეთმათხინე ჩანარი რე. ხაბურზაკიშ ოდაბადე რე ობჟათე აფრიკა. ფართას რე გოფაჩილი სასუფრე ხაბურზაკი, ნამუთ 0,6-16 კგ-შახ იწონუ, იკათუანს 11%-შახ შანქარს, ვიტამინეფს დო შხვა. ჩანარს გჷმირინუანა ლადირო დაძმარებულს (მორჩილ გუმნაღელეფს). აკეთენა თოფურს, ცუკატის დო შხვა. ჩანარიშ ოშქაშე მოსალობა 150-200 ც/ჰა, ოჭკომალი ხაბურზაკიშ — 250-300ც/ჰა. ჩხოლარი ჭკომუნს ლადირო დო დოსილოსებულს. სასუფრე ხაბურზაკიშ გოფაჩილი ჯიშეფი რე „პობედიტელ-395“, „სტოქსა-647-/649“ დო შხვა. ოჭკომალი ხაბურზაკიში — „დისხიმი“, „ბროდსკი 37-42“ დო შხვა. 

საქორთუოს გოფაჩილი რე აბანური ჯიშეფი: „მუხრანის“, „კახური“, „შავი“, „სოხუმის“ დო შხვა.

ხაბურზაკიშ გუმნაღელიშ ატატა გიშეგორუაფუ გემუანობათ დო ჸუმენს ჯგირო ოხვარუ.

## ლიტერატურა

კატეგორია:კოპეშიაშბურეფი
კატეგორია:ხილი
კატეგორია:ოკურნალე ჩანარეფი
ბაშმალა სუბტროპიკული

**ბაშმალა სუბტროპიკული**, *იაპონური ცქუმუნტური*, *ლოქვა* () — იროწვანე სუბტროპიკული ჯა ვარდა ბართვი ვარდიშობურეფიშ ფანიაშე. ჩანარი 6-8, ოშა-გოშათ 9 მ სიმაღალაშახ ირდუ. ჩანარიშ გუმნაღელი რგვალი რე (დიამეტრი — 3 სმ-შახ, კულტურული ფორმაშ — 10 სმ-შახ), ოვალური ვარდა სხულიშნერი ფორმა უღუ, წვენამი რე, მობჟე-გემუანი; ნარინჯიშფერი ვარდა ჸვინთელი რე. ჩანარი მოჸუნა კავკაციაშ უჩა ზუღაშ წყარპიჯის დო ყირიმიშ ობჟათე რაიონეფს, თაშნეშე შქა აზიაშ კანკალე რაიონს. ჩანარი პირანს გერგობათუთა-ქირსეთუთას, გუმნაღელი მონდიდუ მეს-მანგის. ჩანარს გჷმირინუანა ლადირო დო გჷნომუშებულო (კომპოტი, მურაბა დო შხვა), თასშე აკეთენა ყავაშ სუროგატის. ბაშალა სუბტროპიკული ჯგირი დეკორატიული ჩანარი რე. იმიარებუ თასით დო ჸონუათ.

## ლიტერატურა

კატეგორია:ვარდიშობურეფი
იუენ რეონი

**იუენ რენო** (; დ. 13 მესი, 1985, კერმენტერშირი) — უელსარი არტისტი, მუსიკოსი დო მობირე. ჩინებული რე რემსი ბოლტონიშ როლით HBO-შ სერიალშე ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი. თიქ ხოლო აკათჷ Marvel-იშ კინოოქიანუშ სერიალს გარაგანეფს, მაქსიმუსიშ როლით.

## რსურსეფი ინტერნეტის

* Official website
* 

კატეგორია:უელსარი არტისტეფი
ბაღიშ მუჸი

**ბაღიშ მუჸი**, თაშნეშე **ინღვა**, **ხვამფა** () — ვარდიშობურეფიშ ფანიაშ ჩანარი. ფურცელმაცჷმე ბართვოდიარე რე, ნამუშ სიმაღალე 1-3 მეტრშახ ონჭუ. ჩანარიშ დიხაშგიმენი ნორთი მიარეწანამი ფესვეტი რე, დიხაშჟილენი — ართ- დო ჟირწანიანი წვანე, ჭითა დო იაიაშფერი შეჸელი რე, ნამუთ შხვადოშხვა სიდიდაშ დო ფორმაშ ქაცუეფით რე ფორილი. ფურცელი სუმჸუჯა ვარდა სუაშნერი რთული რე, პირი — ჟირსქესიანი, ჩე, გუმნაღელი — კენკარი, ფერო ჸვინთელი, ჭითა დო რუმე დაცხფერიში. ჩანარი იმიარებუ თასით (ახალი ჯიშიშ მიოღებელო) დო ვეგეტატიურო. ჩინებული რე ბაღიშ მუჸიშ 120-შე უმოსი გვარობა. ირდიხას რე ფართას გოფაჩილი. ჩანარს გჷმირინუანა ოჭკომალო, ლადირო დო გჷნომუშებულო. მედიცინას სქირაფილ გუმნაღელიშ ნახაშა უფუმანტინე საშუალება რე.

## ლიტერატურა

კატეგორია:ვარდიშობურეფი
კატეგორია:ხილი