open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Metacritic

**Metacritic** — ინგლისურნინამი საიტი, ნამუთ შაყარანს მუსიკალური ალბომეფიშ, ლაჸაფეფიშ, ფილმეფიშ, ტელეგინოჩამეფიშ, DVD-ეფიშ დო, წოხოლე, წინგეფიშ გოჯინეფს. არძა პროდუქტიშო გიშეკოროცხუ ოშქაშე რიცხული ლიშანი არძა გუმობჟინაფილი გოჯინაშე. თინა დარსხუესჷ ჯეისონ დიეტზიქ, მარკ დოილმქ დო ჯული დოილ რობერტსიქ. არძა გოჯინაშ ეშნაჭკირა მეჭირინაფილი რე წყუშ მებუნაფილწკჷმა ართო. სუმი ფერიშ კოდი — წვანე, ჸვინთელი დო ჭითა — ათეშნერო აკუძინანს კრიტიკოსიშ რეკომენდაციას, წარმოდგენას მარზენა პროდუქტიშ ედომუშამი მიკოჭოფუაშ გეშა რეცენზენტეფს დო, უმოსო ნარკებო, კათაშ შქას.

Metacritic-იშ ფასებაშ მეთოდიშ მეჯინათ ოშქაშე რეიტინგიშ გიშაკოროცხუაშა არძა გოჯინა გინოჸუნა პროცენტულ აპონიშა, ნამუსჷთ საიტი, წყუ ისხუნუანს მუშით. გოჯინაშ  „წონა“ ოშქაშეშ გიშაკოროცხუას შხირო აპონი რე კრიტიკოსიშ რეპუტაციას, შანულობას დო შხვა სუბიექტურ ფაქტორეფს. უმკუჯინუო თიში, ნამდა Metacritic ვარიას იჩიებუ კრიტიკოსეფიშ გოულაშ გუმოარგამებაშ გეშა, თიში გიშაკოროცხუა ეფი რე წირფელი ალგებრაშ მოხვარებათ.

მიარე გოჯინაშ საიტი არზენს გოჯინას ლიშანს ხუთიშე, ვითიშე, ოშიშე ვარდა ხოლო ანბანურ ლიშანს. Metacritic გინოქიმინუნს ათეჯგურა ლიშანეფს პროცენტულ აპონო. გინოჯინეფს, ნამუეფსჷთ ვაპალუნა ზუსტი, ზუსტი ლიშანი (მაგალითო, ნიუ-იორკ ტაიმზიშ გოჯინეფი), Metacritic ხელუანურო აფასენს დო არზენს რელევანტურ რეიტინგის.

## ლაჸაფეფიშ ფასება
გიმე წჷმორინელი რე ვითი ლაჸაფი, ნამუსჷთ არძაშე უმოსი ქულა მეუღებჷ Metacritic-შე (2014 წანაშ ქირსეთუთაშა).

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

## სქოლიო

კატეგორია:მუსიკალური გოჯინეფიშ საიტეფი
კატეგორია:ონლაინ მუნაჩემეფიშ ბაზეფი
კატეგორია:ვიდეო ლაჸაფეფიშ გუმაჯინალი აგრეგატორეფი
გიშულა: ღორონთეფი დო მაფეფი

**გიშულა: ღორონთეფი დო მაფეფი** () — რიდლი სკოტიშ 2014 წანაშ ეპიკური, 3D ფორმატის გინოღალირი ფილმი. ფილმი წუმარინუანს ბიბლიაშ გიშულეფიშ წინგიშ ინტერპრეტაციას.

## როლეფს
* კრისტიან ბეილი - მოსე
* ჯოელ ედგერტონი - რამსეს II
* აარონ პოლი - ჯოშუა
* სიგურნი უივერი - ტუი
* ბენ კინგსლი - ბერი
* იდრიდა ვარმა - უმაღალაში ქურუმი 
* ჯონ ტურტურო - სეთი I 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2014 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:3D ფილმეფი
კატეგორია:ისტორიული ფილმეფი
კატეგორია:რიდლი სკოტიშ ფილმეფი
სიგურნი უივერი

**სიგურნი უივერი** ( დ. 8 გჷმათუთა, 1949) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე აჯამიშ სერიაშ ფილმეფს კათაფით.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Sigourney Weaver at Emmys.com 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1949
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
აარონ პოლი

**აარონ პოლ სთურთევანთი** (; დ. 27 მარაშინათუთა, 1979, აიდაჰო) — ამერიკალი არტისტი. არძაშე ჩინებული რე ჯესი პინკმანიშ როლით AMC-შ სერიალს მონკა დჷნოშულს. 2006 წანას ილაჸაფჷ ფილმის ურსულებუ მისია III. 2014 წანას ოკათუდჷ ფილმეფს: გიშულა: ღორონთეფი დო მაფეფის დო სიჩქარაშ ჸუმენს.

## ფილმოგრაფია

* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1979
ვიქტორიაშ შტატი

**ვიქტორიაშ შტატი** (*[[ინგლისური ნინა|ინგლ.]]* Victoria) — ავსტრალიაშ მატერიკულ ნორთის ტერიტორიათ არძაშე მორჩილი შტატი ქიანაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე. ჯოხოქ გიადჷ ინგლისიშ დიაფალიშ, ვიქტორიაშ პატიოცემელო. 1770 — ანექსირაფილქ იჸუ ბრიტანეთიშით (კაპიტანი კუკი). 1851 — ბრიტანეთიშ კოლონია. 1901 — ავსტრალიაშ შტატი.

## ლიტერატურა
* Jan Critchett, (1990), *A distant field of murder: Western district frontiers, 1834-1848*, Melbourne University Press (Carlton, Vic. and Portland, Or.) ISBN 052284389
* Ian D Clark (1990) *Aboriginal languages and clans: An historical atlas of western and central Victoria, 1800-1900*, Dept. of Geography & Environmental Science, Monash University  (Melbourne), ISBN 090968541X
* Ian D Clark (1995), *Scars in the landscape: A register of massacre sites in western Victoria, 1803-1859*, Australian Institute of Aboriginal and Torres Strait Islander Studies (Canberra), ISBN 0855752815
* Ian D Clark (2003) *‘That’s my country belonging to me’ - Aboriginal land tenure and dispossession in nineteenth century Western Victoria*, Ballarat Heritage Services, Ballarat.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* State Government of Victoria website
* Official Government tourism website
* Tourism Victoria's Online Image Library 

## სქოლიო

კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
ორქოშ მუჸი

**ორქოშ მუჸიშ ჯილდო** ()  — ამერიკული დოჯილდაფა, ნამჷთ გუმარჩქჷნანს არძაშე გლახა ფილმის, არტისტის, სცენარს, რეჟისორს, კომპოზიტორს. მაართა დოჯილდაფაშ ცერემონიალქ იჸუ 1981 წანას.

## კატეგორიეფი
ორქოშ მუჸიშ ჯილდოშ ოფიციალური კატეგორიეფი:
* არძაშე გლახა ფილმი
* არძაშე გლახა რეჟისორი
* არძაშე გლახა არტისტი კოჩი
* არძაშე გლახა არტისტი ოსური
* არძაშე გლახა მაჟირახარისხამი არტისტი კოჩი
* არძაშე გლახა მაჟირახარისხამი არტისტი ოსური
* არძაშე გლახა მონტაჟი
* არძაშე გლახა გინოღალა
* არძაშე გლახა Prequel ვარდა Sequel
* არძაშე გლახა გინომუშება
* არძაშე გლახა ახალი მურიცხი
* არძაშე გლახა ორიგინალური ბირა
* არძაშე გლახა ფანიური ფილმი
* არძაშე გლახა მერმენწეფიშ ფილმი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ორქოშ მუჸიშ ოფიციალური ხასჷლა
* ორქოშ ჟოლოშ დოჯილდაფა Internet Movie Database-ს

კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოეფი
სიდნეი

**სიდნეი** ( გჷმირაგადუ  ) — ავსტრალიაშ არძაშე დიდი ნოღა. თიში ფართობი 12 144,6 კმ²-ია, მახორობაშ მუდანობა - 2011 წანაშ ეჭარუათ აკმადგინადჷ 4 391 674 ადამიერს. ნოღა დარსხუ 1788 წანას არტურ ფილიპიქ, ნამუქჷთ თაქ მორთუ *[[მაართა ფლოტი]]შ* () ხემანჯღვერობათ დო თინა ავსტრალიას მაართა ევროპული კოლონიალური ოხორუეშ აბანი რე. ნოღას, ბრიტანეთიშ თიმბორჯიანი კოლონიეფიშ მინისტრიშ, ლორდ სიდნეიშ ჯოხოქ გიადჷ. ნოღა ახალი ობჟათე უელსიშ ნანანოღა რე. თინა ქიანაშ უშხუაში სავაჭარო, საფინანსო დო ეკონომიკური ცენტრი რე. ნოღას იდვალუაფუ 90-შე უმოსი ბანკი დო 400-შე უმოსი საირქიანო კომპანიაშ აბანური ფილიალი.
## რესურსეფი ინტერნეტის
* City of Sydney - ოფიციალური საიტი

## სქოლიო


კატეგორია:ავსტრალიაშ ნოღეფი
კატეგორია:ახალი ობჟათე უელსიშ ნოღეფი
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი
ამერიკული გეჯიკაფა

**ამერიკული გეჯიკაფა** ( ფილმი ჩინებული რე ხოლო მუჭოთ **ამერიკული აფერა** ვარდა **აფერა ამერიკულო**) — 2013 წანაშ კრიმინალური კომედიური დრამა, ნამუშ რეჟისორი რე დევიდ ოუენ რასელი. გინოღალირი რე ერიკ უორენ სინგერიშ დო რასელიშ ჭარილი სცენარიშ მეჯინათ. ოკათუნა კრისტიან ბეილი, ბრედლი კუპერი, ემი ადამსი, ჯერემი რენერი, ჯენიფერ ლოურენსი, რობერტ დე ნირო დო შხვეფი. ფილმიშ პრემიერაქ იჸუ 2013 წანაშ 12 ქირსეთუთას. ფილმიშ გიშულაშა კრიტიკოსეფქ თინა დონათეს მუჭოთ ოსკარიშ 86-ა დოჯილდაფაშ ართ-ართი თარი პრეტენდენტი. ფილმიქ მიღჷ ოსკარიშ 10 ნომინაცია, ნამუეფიშ შქას რდჷ: საუჯგუშო სურათი, საუჯგუშო რეჟისორი დო საუჯგუშო ორიგინალური სცენარი, მორო ნამთინ კატეგორიას ვაგამორძგვინჷ. ფილმიქ სუმი ორქოშ გლობუსი დო ჟირი BAFTA-შ ჯილდო დეინალჷ. ფინანსური თოლწონუათ წჷმოძინელქ იჸუ. ფილმის ამბე მეურს 1978 წანას. მომთხობელუანა ქვირთოსანიშ გეშა დო თიშ ალმახანდეშე, ნამუეფით მიკოხვილირეფი რენა იმუშუან ფედერალურ ონაკვერალი ბიუროწკჷმა, თიშენ ნამჷდა მეხვარან შხვა ქვირთოსანეფიშ, აბრაგეფიშ დო პოლიტიკოსეფიშ ჭოფუას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* ''ამერიკული გეჯიკაფა''  
* 

კატეგორია:2013 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:დევიდ ოუენ რასელიშ ფილმეფი
დევიდ ოუენ რასელი

**დეივიდ ოუენ რასელი** () — ამერიკალი რეჟისორი დო სცენარისტი. მეღებული აფუ BAFTA-შ ჯილდო. თიში ფილმეფს ასახული რე დისფუნქციური ფანიეფიშ პრობლემეფი.

## ფილმოგრაფია
*2004 - გურეფიშ მატახალეფი *(I ♥ Huckabees)* 
*2010 - მალჷმორი *(The Fighter)* 
*2012 - იმენდიშ ჩხორიეფიშ ეკერეცხი *(Silver Linings Playbook)*
*2013 - ამერიკული გეჯიკაფა *(American Hustle)*
*2015 - ჯოი *(Joy)*

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*ლიტერატურა დეივიდ ოუენ რასელიშ გეშა 
*ოფიციალური ხასჷლა 

კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1958
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
ფედერალური ონაკვერალი ბიურო

მინიატიურა|ნაკვერუაშ ფედერალური ბიუროშ ემბლემა
**ნაკვერუაშ ფედერალური ბიურო** (, *FBI*) — ააშ-იშ იუსტიციაშ სამინისტროშ წესა. აპონი რე გენერალურ პროკურიშ. დირსხუ 1908 წანას. მიშურს ამერიკაშ ომაჯინე ომართველიშ აკოკათუას. უღუ ნება ნაკვერუას ფედერალური კანონიშ აკორღვაფეფი, გამაგე რე ქიანაშ, ერიშ დო პრეზიდენტიშ უშქურანჯობაშ გეშა.

2013 წანაშ 22 მარაშინათუთაშ მუნაჩამეფით FBI-ს მუშენს 35 902 ადამიერი. თინეფშე — 13 785 „სპეციალური თხობელი“ დო 22 117 მოინალე პერსონალი: ანალიტიკოსეფი, ლინგვისტეფი, IT-სპეციალისტეფი დო შხვ. თიში მაართა დირექტორი რდჷ ედგარ ჰუვერი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* FBI-იშ ოფიციალური ხასჷლა
* FBI-იშ ისტორია: ლჷმა მაფიაწკჷმა

## სქოლიო

კატეგორია:ნაკვერუაშ ფედერალური ბიურო
მალჷმორი (2010 წანაშ ფილმი)

***მალჷმორი*** — 2011 წანაშ ბიოგრაფიული ფილმი, ნამუშ რეჟისორი რე დევიდ ოუენ რასელი. თარი როლეფს არსულენა მარკ ვალბერგი, კრისტიან ბეილი დო ემი ადამსი.  *მალჷმორი* რე რასელიშ დო ვოლბერგიშ მასუმა ოკათუერი ფილმი „სუმი მაფაშ“ დო „გურეფიშ მატახალეფიშ“ უკულ. 10 ქირსეთუთას ფილმიშ პრემიერაქ იჸუ ოორუე ამერიკას აკოჭიჭიხელი მუდანობაშ კინოთეატრეფს.

## სიუჟეტი

ფილმი მომთხობელუანა პროფესიონალ მოკრივე მიკი უორდიშ, გეძინელ ჯოხოთ „ირლანდიარიშ“, დო თიში ჯიმაჸონერიშ, დიკი ეკლუნდიშ გეშა. უორდი ჩემპიონო გინორთინაშა შარაშ დუმაგაფალო მუშენდჷ დო ტიტულიშ მოგებაშა ბრელი გილამარცხება გინიღჷ. უორდის უღუდჷ განძალებერი კონფლიქტი ფანიას, ჸოროფილს დო მაწვართალს შქას. თიში ჯიმას, დიკ ეკლუნდის კარიერაქ აკარღჷ კოკაინიჸურე უდირკუდ ხენ თიშ გეშა. ირფელიშ უმკუჯინუო, დიკიქ მეხვარჷ ჯიმას ჩემპიონიშ ტიტულიშ დოინალაფას.

## როლეფს
*მარკ უოლბერგი - მიკი უორდი
*კრისტიან ბეილი - დიკ ეკლუნდი
*ემი ადამსი - შარლინ ფლემინგი
*მელისა ლეო - ელის უორდი

## ჯილდოეფი
ფილმიქ კრიტიკოსეფიშ ჯგირი ფასებეფი მიღჷ დო წჷმოძინას მიოჭირინუ კინოფესტივალეფს. ორქოშ გლობუსიშ 68-ო დოჯილდაფას თიქი 6 ნომინაციაშე ჟირი ჯილდო დეინალუ.

**ოსკარი**
*საუჯგუშო არტისტი ოსურიშ მაჟირახარისხამ როლს: მელისა ლეო
*საუჯგუშო არტისტი ქომოლკოჩიშო მაჟირახარისხამ როლს: კრისტიან ბეილი

**ორქოშ გლობუსი**
*საუჯგუშო არტისტი ოსურიშ მაჟირახარისხამ როლს: მელისა ლეო
*საუჯგუშო არტისტი ქომოლკოჩიშო მაჟირახარისხამ როლს: კრისტიან ბეილი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ხასჷლა 
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:2010 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი სპორტიშ გეშა
კატეგორია:ბიოგრაფიეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი
კატეგორია:დევიდ ოუენ რასელიშ ფილმეფი
მელისა ლეო

**მელისა ლეო** ( დ. 14 ეკენია, 1960) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ 80-იან წანეფს ოტელევიზიე სერიალეფს დო პოპულარულქ იჸუ 1993 წანას, ხოლო სერიალს რსულებური როლიშ გეშა. მუჭოთ კინოარტისტიქ პოპულარობა გვიანო დეინალჷ.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ოფიციალური ხასჷლა
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1960
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
საქორთუოშ საპარლამენტო გიშაგორუეფი 2016

**საქორთუოშ ოკანონმადვალე ორგანოშ გიშაგორუეფი (2016)** — საქორთუოშ მა-9 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ გიშაგორუეფი, ნამუთ იმანჯებუ 2016 წანაშ 8 გჷმათუთას.

## სქოლიო

2016
კატეგორია:2016 წანაშ გიშაგორუეფი
ბულგარული ნინა

**ბულგარული ნინა** (ბულგ. български език) — ბულგარალეფიშ ნინა, ნამუთ ორსხველჷ ინდოევროპულ ნინეფიშ სლავური ფანიაშ ობჟათესლავურ ბუნას. 
ბულგარულს ანდა დიალექტი უღუ. თინეფი მუშჸურე ზოხო კილო–კავეფო ირთუ. ბულგარულწკჷმა არძაშე არხოს მარენჯი ნინა რე მაკედონური. თე ჟირ ნინაშ დიალექტეფი აკმოქიმინუნა ართგვარ ნინაშურ კონტინუუმს. ბულგარეთის ანდა მაკედონურს თეშით ვაღიარენა ზოხო ნინათ დო თის ბულგარულიშ დიალექტეფს მიოკოროცხანა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*  ოვარჯიშაფალი ტესტეფი ბულგარულ ნინას 
*  ბულგარული ნინაშ ინსტიტუტი
*  Онлайн издание на списание "Български език" 
* ბულგარული მოიადეფი დო ხატოვანი ზიტყვა–ნორაგადეფი
*  ბულგარეთიშ მენცარობეფიშ აკადემია
*  ბულგარული ვიკიპედია

## სქოლიო

კატეგორია:სლავური ნინეფი
კატეგორია:ბულგარეთი
კატეგორია:ფილოლოგია
კატეგორია:სლავეფმენცარობა
ლათინეფი

[მინი|[აბორიგენი (ტომი)|ჯვეში ლათინეფი დოხოლაფირო ჯვეში წანეფიშეჭარუაშ V ოშწანურას]]
**ლათინეფი** — ლაციოშ ოლქიშ მახორუ მახორობა.

## თაშნეშე ქოძირით
*რომიშ ომაფე
*ეტრუსკეფი

## ლიტერატურა
* Alföldi, Andreas (1966): *Early Rome and the Latins*
* Cornell, T. J. (1995): *The Beginnings of Rome*
* *Encyclopædia Britannica* 15th Ed (1995): Micropædia: "Latium"
* Green, Miranda (1989):*Symbol and Image in Celtic Religious Art*
* Fortson, Benjamin W. (2010): *Indo-European Language and Culture*

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Images of Villanovan hut-urn
* Distinguishing the terms: Latins and Romans

კატეგორია:ინდოევროპალეფი
ობჟათეშ ბუგი

**ობჟათეშ ბუგი** (; ; ) — წყარმალუ ბჟადალ უკრაინას, 145 კილომეტრი პოლონეთიშ ხურგაშე, ინაკათუ უჩა ზუღას, თიში სიგჷრძა რე 806 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი რე 63,700 კმ².

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Boh  
* Photos of the Southern Bug coasts  

კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი
დნესტრი

**დნესტრი** (, , ) — წყარმალუ ბჟაეიოლ ევროპას, მეურს მოლდოვაშ დო უკრაინაშ ხურგას, ოორუე-ბჟადალშე ობჟათე-ბჟაეიოლჸურე. სიგჷრძა 1352 კმ. ღანჩოშ ფართობი -72,1 კმ2. ოდუდე უღჷ კარპატეფიშ გვალეფს ზუღაშ დონეშე 900 მეტრას. ინაკათუ უჩა ზუღას. ზუღაშ მიშაკათაფუწკჷმა აკმოქიმინჷნს დნესტრიშ ლიმანს. წყარიშ ხარჯი გიმენ მალობას 310 მ3/წმ. ოშქაშე წანმოწანური გჷმნაღელი 10 მლრდ. მ3.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* [დნესტრი, [ენციკლოპედია ბრიტანიკა]]
* Dniester.org: a trans-boundary Dniester river project
* eco-tiras.org
* Dniester photo gallery 

კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი
კატეგორია:მოლდოვაშ წყარმალუეფი
ბოსფორი

thumb|300px|ბოსფორიშ საროტი, სატელიტური ფოტო, პირელი 2004
**ბოსფორი** (ბერძ. Βόσπορος ჩქოუშ ქა, თურქ.: Boğaziçi, სტამბოლიშ საროტი) — საროტი, ნამუთ გჷთმორთუნს თურქეთიშ ევროპულ (რუმელია) დო აზიურ (ანატოლია) ნორთეფს. მოსოფელიშ არძაშე ინწრო ყელი რე, ნამუთ საირქიანო ონოშობაშო გჷმირინუაფუ დო თინა მარმარილოშ ზუღას უჩა ზუღაწკჷმა მიორსხუანს, ნამუთ მუშჸურე დარდანელით ეგეოსიშ ზუღას აკათუ სქირონაშქა ზუღას. თიში სიგჷრძა დოხოლ. 30 კმ. რე, მაქსიმალური სიგანათ 3.700 მეტრა ოორუე ნოჸულწკჷმა, დო მინიმ. სიგანათ 700 მეტრა. სიტომბა იძანძჷ 36-124 მეტრას შქას მალობას ოშქაშეს.

## ლიტერატურა

კატეგორია:სტამბოლი
კატეგორია:სქიორნაშქა ზუღაშ საროტეფი
ყიზილირმაკი

**ყიზილირმაკი**  (, „ჭითა წყარმალუ“; , *ჰალისი*) — წყარმალუ თურქეთის, ოდუდე უღუ ყიზილ-დაღიშ გვალეფი. მეურს ანატოლიაშ გაბარს. ინაკათუ უჩა ზუღას დო აკმოქიმინუნს დელტას. სიგჷრძა 1350 კილომეტრი. ღანჩოშ ფართობი 77 ვთშ. კმ². წყარალა უჩქუ აფუნს, წყარმოკათინეფი – დამორჩილს. წყარმალუს ოწყარალო გჷმირინუანა. 

წყარმალუშ წყარპიჯეფს იდვალუაფუ ნოღეფი: სივასი დო ბაფრა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Livius.org: Halys 

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:თურქეთიშ წყარმალუეფი
იეშილირმაკი

**იეშილირმაკი** (, "წვანე წყარმალუ"; ) – წყარმალუ ოორუე თურქეთის, ოდუდე უღუ სივასიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, წყარმალუ გიშმურს თოქათიშ დო ამასიაშ პროვინციეფს. ინაკათუ უჩა ზუღას, ნოღა სამსუნწჷმა.  

კატეგორია:თურქეთიშ წყარმალუეფი
ბერეზანი

**ბერეზანი** () — კოკი  უჩა ზუღას. გვერიშ კოკწკჷმა ართო წჷმარინუანს უჩა ზუღაშ მუსხირენ კოკშე ართ-ართის, ნამუთ აკმოდირთუ დიხაშ ოსხირული პაროდეფშე დო ვაწჷოქიმინელე წყარეფიშ აკუმულატიური მოქიმინჯალაშ შედეგო. ადმინისტრატიულო მიშმურს ოჩაკოვიშ რაიონშა (მიკოლაივიშ ოლქი. სიგჷრძა მეხოლაფირო ართი კილომეტრი, საგანათ სოდგარენ გვერდი კილომეტრი, ოორუე ნორთიშ სიმაღალა რე 3-6 მ, ობჟათეში — 21 მ. **ბერეზანი** წჷმარინუანს უკრაინაშ ერუანული მენცარობეფიშ აკადემიაშ ისტორიულ-არქეოლოგიური ტყაჩირიშ "ოლვიაშ" ნორთის. კოკი უხორუ რე. ზარხულობათ თაქ ხანდენს უემა-შ არქეოლოგიაშ ინსტიტუტი დო სახენწჷფო ერმიტაჟი. არქეოლოგიური ძეგლი რეგულარულო იზიანებუ ვასანკცირაფილი გონთხორუეფიშ გეშა.
## რესურსეფი ინტერნეტის
* კოკი ბერეზანი 
* ბორისფენი-ბერეზანი. ანტიკური ეპოქაშ დოჭყაფა ოორ. უჩა ზუღაპიჯონა.
* პეტრე კარიშკოვსკი ოლვიაშ მონეტეფი. კიევი, 1988.  ISBN 5-12-000104-1.
* ედომუშამი ბიბლიოგრაფია პ.ო. კარიშკოვსკი რუსულ დო ინგლისურ ნინეფშა ფრიდმანი ა.ს. 

კატეგორია:უჩა ზუღაშ კოკეფი
კატეგორია:უკრაინაშ კოკეფი
კატეგორია:მიკოლაივიშ ოლქი
გვერიშ კოკი

**გვერიშ კოკი** თაშნეშე **ზმეინი** (, , ) — კოკი უჩა ზუღას. უკრაინაშ დორხველობას. კოკი ოდესაშ ოლქიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. კოკიშ ფართობი რე - 20,5 ჰა. წყარპიჯი თარო კირდეამი რე, მარა მუსხირენი პლაჟი ხოლო რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Korrespondent.net: December 2003 report on Snake Island dispute, including aerial picture of the isle 
* Korrespondent.net: Maritime Delimitation as of August 2005 
* BBC Romanian report on the bank opening 
* Aurelian Teodorescu, "Snake Island: Between rule of law and rule of force" : The Ostriv Zmiinyi dispute from the Romanian perspective 
* Constantine D. Kyriazis, ''Eternal Greece''

კატეგორია:უკრაინაშ კოკეფი
კატეგორია:უჩა ზუღაშ კოკეფი
პლაჟი

[მინი|290პქ|მარჯვნივ|უსქვამაში ზუღაშ ქვიშამი პლაჟი ([ინგლისი)]]
**პლაჟი** ( – ზუღაშ ელართელი წყარპიჯი) — ზუღაშ წყარპიჯიშ ღოზი, ნამუთ აკოგაფილი რე გვართაგამაშ ნაკადიშ ქიმინჯალაშ ზონას შაყარილი გიმნაღელი მასალათ. გიშმართჷნა კენჭამ, ხრეშამ, ქვიშამ, ალიშკიბირამ პლაჟეფს. 

პლაჟი წჷმარინუანს გვართაგამაშე წყარპიჯიშ თხილუაშ ორთაშობურ საშუალებას. მორფოლოგიურო გიშმაგორჷნა რსული დო ვარსული პროფილიშ პლაჟეფს. მაართას ელართელი ზვენილიშ ფორმა უღუ, მაჟირა წჷმარინუანს ზუღაშურე ელართელ გიმნაღელიშ ნოშაყარუს, ნამუშ პუხუ წყარპიჯიშ ბექის გეპონუ. გვართაგამაშ ბონი დო უკუმალობაშ სიჩქარეეფიშ გინორთაშ გეშა პლაჟის მუთმოხვადუ გიმნაღელი მასალაშ დოხარისხაფა სიკაბეტეშ დო სისკენჩერაშ მეჯინათ. 

გორკვიაფილ ხეონწყუე პიჯალეფს პლაჟის წჷმიქიმინუ სარგებელი დინოხურიშიშ ქვიშორული საბადოეფი. სოლარიუმეფიშ დო აერარიუმეფით მონწყილ პლაჟეფს გჷმირინუანა კურნალობაშო.

ფართო გაგებათ, პლაჟი აკმიქიმინუ ვახვალე ზუღას, თაშნეშე ტობას, წყაროჩუაშეს დო შხვ. წყარპიჯიშ ღოზეფი პლაჟიშ სახეთ მოსოფელიშ მიარე ქიანას რე წჷმორინელი. მ.შ. გოსოფური საირქიანო ოზუღე კურორტეფი წყარპიჯი ფართო დო ინწრო პლაჟიშ სახეთ უღუ საქორთუოშ ოზუღე ნოღეფს ხოლო, ნამუეფით ემუშაფილი რე რეკრეაციული ღანკეფშო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* [პლაჟი – [ენციკლოპედია ბრიტანიკა]] 
* [პლაჟი – [დიდი სახუნუეფიშ ენციკლოპედია]] 

## ლიტერატურა

* Ricci Lucchi F., Sedimentologia. Parte 3, cap. 6, pp. 183-214, Bologna, CLUEB, 1980.

კატეგორია:პლაჟეფი
კატეგორია:წყარპიჯეფიშ გეოგრაფია
ბურგასი

**ბურგასი** ( ) — ნოღა დო ონიშოლი ბულგარეთის, ბურგასიშ ჸუჯიშ (უჩა ზუღა) წყარპიჯის. ბურგასიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა 200,271 ადამიერი (2011). ქიანაშ შანულამი სატრანსპორტო ნოსქვი დო ონიშოლი ნოღა ვარნაწკჷმა ართო, სოიშე გიშმუღჷნა საექსპორტო ოფუტე-ომეურნე პროდუქტი. 
ბურგასიშ ჸუჯიშ ობჟათე წყარპიჯის რე ნოშმიკარჷნალი „დრუჟბა“, სოიშე რუსეთიშე მეღებული ნაფთობი მილოულარით გინაჩამუ ბულგარეთიშ ართ-ართ უდიდაშ ორეწუალე კომპლექსის — ბურგასიშ ნაფთობქიმიურ კომბინატის. ბურგასი ქიანაშ შანულამი ჩხომოჭოფური ბაზა რე. ქიანას მიარე საკურორტო დგჷმილი რე.

## ლიტერატურა

კატეგორია:ბურგასიშ ოლქი
კატეგორია:ბულგარეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ბულგარეთიშ კურორტეფი
კარკინიტიშ ჸუჯი

**კარკინიტიშ ჸუჯი** () — ჸუჯი უჩა ზუღაშ ყირიმიშ ჩქონიშ წყარპიჯწკჷმა. სქირონაშა მიშაჭკირილი რე 118,5 კმ-ს. სიტომბა ბჟადალ ნორთის - 36 მ, ბჟაეიოლს — 10 მ. კონწარ ზოთონჯის იჸინუ. ჸუჯს რე ნოშმიორინალეფი: სკადოვსკი დო ხორლი. სარხოს რე ნოღეფი. ჯოხოქ გიადჷ თიშ წყარპიჯის ჯვეში წანეფიშეჭარუაშ VI-V ოშწანურეფს დორსხუაფილი ბერძენული ნოღაშ, კარკინიტიშ ჯოხოშ მეჯინათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:უჩა ზუღაშ ჸუჯეფი
დევიდ ბოუი

**დევიდ ბოუი** ( ['bəʊiː], ნანდული ჯოხო: დევიდ რობერტ ჯოუნსი; დ. 8 ღურთუთა, 1947 — ღ. 10 ღურთუთა, 2016) — ინგლისარი მობირე, კომპოზიტორი, არტისტი, მულტიინსტრუმენტალისტი, პროდიუსერი, არანჟირაფაშ ავტორი დო აუდიო ინჟინერი. 2006 წანას ოკათჷდჷ კრისტოფერ ნოლანიშ ფილმის პრესტიჟის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* ოფიციალური Myspace ხასჷლა
* ოფიციალური YouTube არხი
* Bowieart&nbsp;– ნახანტეფი 

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1947
კატეგორია:ინგლისარი მობირეეფი
კატეგორია:ინგლისარი კომპოზიტორეფი
კატეგორია:ინგლისარი როკ-მუსიკოსეფი
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დევიდ ბოუი
კატეგორია:ნაღურა 2016
კალამიტიშ ჸუჯი

**კალამიტიშ ჸუჯი** () — ჸუჯი უჩა ზუღას, ყირიმიშ ჩქონიშ ბჟადალ წყარპიჯეკჷმა. სქირონაშა მიშმეჭკირუ 13 კმ-ს. მიშაულარწკჷმა სიგანა 41 კმ ანჭუ. სიტომბეეფი 30 მ-შახ რე. ოორუეშე გოხურგელი რე ევპატორიაშ კოდმეთ, ობჟათეშე - ლიკულიშ კოდმეთ. ინაკათუ წყარმალუეფი ალმა დო ბულგანაკი. დჷმახასიათაფალი რე დაბალი ქვიშამი წყარპიჯეფი. წყარპიჯის მიარე ჯიმუამი ტობა რე. ოორუეშ წყარპიჯწკჷმა მიშმეჭკირუ ევპატორიაშ ლუბა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:უჩა ზუღაშ ჸუჯეფი
ჯონ ლეგუიზამო

**ჯონ ლეგუიზამო** (; დ. 22 კვირკვე, 1964, ბოგოტა) — ამერიკალი არტისტი, კომიკოსი, მახონარაფალი, პროდიუსერი დო სცენარისტი. დუნაბადი რე კოლუმბიას. თიში წჷმოხონეფი პუერტო-რიკოშე დო იტალიაშე რდეს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1964
ჩინური ჭარალუა

[thumb|მარჯვნივ|漢字 / 汉字 ჩინური სიმბოლო ჰანზიში, კანჯი, ჰანჯა, ჰან ტუ, ჭითატ [კუნტა (ლექინი) შანეფი|გოლექინაფილი იეროგლიფეფი რე]]

**ჩინური ჭარალუა** (''ტრად''. 漢字, ''გოლექ.'' 汉字, პინ-ინშა Hànzì) — ლოგოგრამული ჭარალუა. ჭარალუაშ თე ტიპი გჷმირინუაფუ ვახვალე ჩინურს, თაშნეშე ნორთობურო იაპონურს დო კორეულს ხოლო. კინოხ თის ვიეტნამურ ნინას ხოლო გჷმირინუანდეს.

ჩინურ ჭარალუაქ წჷმიქიმინჷ 3200 წანაშ კინოხ დო სავარაუდოთ, ამდღარშო არსებული დო ასეშა ასქილადირი ჭარალუეფშე უჯვეშაში რე. თეშ უმკუჯინალო, თე 3200 წანაშ გოძვენას ჩინურ ჭარალუაქ ძალამი შანულამი თირუეფი გჷნიცადჷ დო თიში უჯვეშაში მინუშეფიშ კითხირი ხვალე ნინეფიშმენცარეფს დო არქეოლოგეფს შეულებჷნა.

ჩინეთის მეგორაფილი ჭარალუაშ უჯვეშაში მინუშეფი, ნამუთ კუშ ჯაშთანს რე რსულებურინ, დოხოლაფირო ჯვ. წ. VIII ვითოშწანურას ორხველჷ. თე მუკნაჭარეფი წჷმარინუანს ჭარალუაშ უჯვეშაშ მინუშეფს საართოთ, მარა თინეფიშ გოშიფრუაქ დიოდღარო ვამიხუჯინჷ. თაშნეშე უჩინებუ რე თინეფიშ რსხუ ჩინურ ჭარალუაწკჷმა.

ჩინურ ჭარალუას სიმბოლოეფიშ მუდანობა მუსხირენ ვითობათ ვითოში რე დო ირ სიმბოლოს უღუ ვახვალე ფონეტიკური, თაშნეშე არზობური შანულობა ხოლო.

ჩინური სიმბოლოეფიშ 4% რე პიქტოგრამეფშე წარმაფილი, მარა უმენტაშ შვანს თეხანურ იეროგლიფეფს დო პიქტოგრამეფს შქას რსხუშ ძირაფა ვართ ეფერი ლექინი რე. დოსქილადირეფი ლოგიკურო რე აკოდგინელი მუსხირენი ლექინი იეროგლიფშე.

დიდ ლექსიკონეფშა 46 ვითოშშე უმოსი იეროგლიფი რე მიშულირი, მარათ თინეფიშ დიდი მუდანობა ძალამ ოშა-გოშათ გჷმირინუაფუ. ოშქაშეთ ჩინარს ვარდა ჩინურიშ მარჩქენჯის 3000-4000 იეროგლიფი უჩქჷ.

ტრადიციულო ირი იეროგლიფი ეშანჷნს ირ ლაწკარს, მიარე ჩინური ზიტყვა აკმოდირთუ ართშე უმოს ლაწკარშე, ნამუეფიშ ოჭარალო გჷმირინუაფუ ართშე უმოსი იეროგლიფი. ჩინური ნინაშ შხვადოშხვა დიალექტეფს იეროგლიფიშ გჷმორაგადაფა გინორთელი რე, მარა შანულობა დო ჭარუაშ სახე საართო რე არძაშო. თეშ მოხ, მიარე სიმბოლო გინულირი რე იაპონურ დო კორეულ ნინეფშა, სოდე უკვე გვალო შხვა შანულობა დო გჷმორადაგი აფუ მეღებული.

კონტინენტურ ჩინეთის გჷმირინუაფუ 1956 წანაშე გოლექინაფილი (ლექინი) ჭარალუა, ტაივანს დო ჰონგკონგის ტრადიციული ჩინური ჭარალუა. გოლექინაფილი ჩინური თაშნეშე გეგნიღეს სინგაპურს ხოლო.

## თაშნეშე ქოძირით
* ჩინური ნინა

## სქოლიო
ჩინურ-ტიბეტური ნინეფი

thumb|ჩინურ-ტიბეტური ნინეფიშ გოფაჩუაშ არეალი

**ჩინურ-ტიბეტური ნინეფი**, ათაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ **სინო-ტიბეტური ნინეფი** გოფაჩილი რე ბჟაეიოლ, ობჟათე დო ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას.

თე ნინეფიშ ბუნა დოხოლაფირო 300 ნინას აკმაართაინენს. სინო-ტიბეტურ ნინეფშა მორაგადეეფიშ საართო მუდანობა 1,2 მილიარდიშ უმოსი რე. თეშნერო, ნინაშ მოჩქინჯეეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ, სინო-ტიბეტური ნინეფი მოსოფელს მაჟირა აბანს იკენა ინდოევროპული ნინეფიშ უკული.

სინო-ტიბეტური ნინეფი ჟირ დიდ ბუნათ ირთუ: ჩინური ნინა, ნამუთ რეალურო ნინეფიშ ბუნა რე, დო ტიბეტურ-ბირმული ნინეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Tibeto-Burman languages and their subgrouping 
* The Genetic Position of Chinese
* MultiTree

*
ბიჭვინთაშ ჸუჯი

**ბიჭვინთაშ ჸუჯი** — უჩა ზუღაშ ჸუჯი აფხაზეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ბიჭვინთაშ ჸუჯიშ ბჟადალ ნორთის ზუღაშ სიტომბა 50 მ-ს ონჭჷ, ოორუე-ბჟაეიოლშე - 20 მ-ს. ჸუჯის ბჟადალშე დო ოორუე-ბჟადალშე ომძღჷ ბიჭვინთაშ კოდმე ფართო პლაჟით, ოორუეშე დოორუე-ბჟაეიოლშე — მიუსერაშ ზუკი, ნამუთ ზუღაშა ელართელო დილმურს.
## ლიტერატურა

კატეგორია:საქორთუოშ ჸუჯეფი
კატეგორია:უჩა ზუღაშ ჸუჯეფი
სოხუმიშ ჸუჯი

270px|thumb
**სოხუმიშ ჸუჯი** — ჸუჯი უჩა ზუღაშ წყარპიჯის, სოხუმიშ რაიონს. ბჟადალშე ომძღჷ სოხუმიშ კოდმე. ბჟაეიოლშე წყარმალუ კელასური. წყარპიჯის მანგას რკალიშ სიგჷრძა 10 კმ-ს ონჭუ. ჸუჯიშ წყარპიჯის იდვალუაფუ ნოღა სოხუმი. ინაკათუ წყარმალუ ბესლეთი დო მუსხირენი მორჩილი წყარეფი. ჸუჯი ვეჸინუ დო სოხუმიშ ოზუღე ონიშოლი ედომუშამი წანმოწანაშ გოძვენას ფუნქციონირენს. 

## ლიტერატურა

კატეგორია:საქართველოშ ჸუჯეფი
კატეგორია:უჩა ზუღაშ ჸუჯეფი
ჯარილგაჩი

**ჯარილგაჩი** () — კოკი უჩა ზუღაშ კარკინიტიშ ჸუჯის. ადმინისტრაციულო ორხველჷ უკრაინაშ ხერსონიშ ოლქის. ფართობი - 56 კმ². სიმაღალა - 2 მ. კოკი უდუხორუ რე. წჷმოგჷრძაფილი ფორმაშ რე. ბჟადალშე ბჟაეილშა გინოზინდილი რე დოხოლაფირო 42 კმ-ს, ოორუეშე ობჟათეშა - 4,6 კმ-ს. კოკის მიარე ლიმანური ტობა რე, ნამუეფით უმენტაშწილო წყითე რე. რელიეფის მუთმოფხვადჷნა ქვიშაშ დიუნეფი, წყარპიჯიშ ჭყენჭყამი რზენეფი, ლიმანეფი, ცელეფი. წყარპიჯი აკუმულაციური ტიპიში რე. რე ხელუანური წყითე წყარონტირუ დო 3 არტეზიული ინჭაბურღილი. წყარმალუეფი ვარე. დჷმახასიათაფალი რე ზჷმიერო კონტინენტური ჰავა. ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა რე 10,2°C. კვირკვეშ ოშქაშე ტემპერატურა 22°C. ღურთუთაშ –2°C. აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა –27°C, აბსოლუტურ მაქსიმალური - 50°C. ნოლექეფი დოხოლაფირო 400 მმ წანმოწანას. ბჟაში ბარჩხალუაშ ხანგჷნძალა 2300 სთ. წანმოწანაშ გოძვენას. კოკის რე ჯარილგაჩიშ ერუანული ორთაშობური პარკი, ნამუქჷთ 2009 წანას დირსხუ. კოკოშ ოორუე ნორთის რე დოლოშ, ჭყენჭყიშ დო წყითონაშ ჩანარობა, ცენტრალურ ნორთის — სტეპი დო დოლოეფიი.

## გალერეა

ფაილი:Djarylgac.jpg
ფაილი:Джарилгач3.JPG
ფაილი:Djarylgac-2013-2.JPG


## რესურსეფი ინტერნეტის
* კოკი ჯარილგაჩი
* კოკი ჯარილგაჩი 
* კოკი ჯარილგაჩი 
* კოკი ჯარილგაჩი 

კატეგორია:უკრაინაშ კოკეფი
კატეგორია:უჩა ზუღაშ კოკეფი
Syncopy Films

**Syncopy Films** (ხოლო ჩინებული მუჭოთ **სინკოპი**) — ბრიტანულ/ამერიკული კინოკომპანია, ნამუთ დარსხჷ რეჟისორქ, სცენარისტიქ დო პროდიუსერქ კრისტოფერ ნოლანქ მუში ალმასქუწკჷმა ემა თომასწკჷმა ართო. *სინკოპის* ორხველ კრისტოფერ ნოლანიშ არძა ფილმი სურათეფიშ *[[ინსომნია (2002 წანაშ ფილმი)|ინსომნია]]* დო *[[მემენტო (ფილმი)|მემენტო]]*, ხოლო ზეკ სნაიდერიშ „ფულანდიშ ადამიერიშ“ მეტი, ნამუთ 2013 წანას გიშართჷ.

## ფილმეფი

კატეგორია:კინოსტუდიეფი
ალმაჩამალი (ფილმი)

**ალმაჩამალი** () — რიდლი სკოტიშ 2013 წანაშ თრილერი. გინოღალირი რე კორმაკ მაკ-კართიშ ორიგინალური სცენარიშ მეჯინათ.

## სიუჟეტი

ფილმი გინოჩანს იურიდიული ალმაჩამალიშ ისტორიას, ნამუთ გინოჭყვადუნს, დიჭყას ნარკოტიკეფით ვაჭრუა სიუდად-ხუარესიშე ტეხასიშა. ათე ბორჯის თინა სერიოზულ საკონწაროს ხვადუ დო საბოლათ საოსურეს ოდინუანს. 

## როლეფს
* მაიკლ ფასბენდერი - ალმაჩამალი
* კამერონ დიასი - მალინკა
* პენელოპე კრუსი - ლაურა
* ხავიერ ბარდემი - რაინერი
* ბრედ პიტი - ვესტრეი
* როის პერესი - რუთი
* ნატალი დორმერი - ქერათუმამი ოსური 
* ედგარ რამირესი - ბაბაჩია
* ბრუნო განცი - ალმასეფით მოვაჭრე
* ტობი კებელი - ტონი
* ჯონ ლეგუიზამო - რენდი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* ''ალმაჩამალი'' ხასჷლას Rotten Tomatoes
* 

კატეგორია:2013 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:კრიმინალური დრამეფი
კატეგორია:რიდლი სკოტიშ ფილმეფი
მილიმეტრა

**მილიმეტრა** (მარგალური/ქორთული მერკე ეშანუა **მმ**, საირქიანო **mm**) რე მეტრული სისტემაშ სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართული, ნამუთ ომანგუ 0,001 მეტრას. 

: **1 მმ** = 0.001 მ = 0.1 სმ.

## თაშნეშე ქოძირით
* SI სისტემა
* CGS სისტემა
* მეტრული სისტემა
* მეტრა
* სანტიმეტრი

კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართულეფი
ბლოგოსფერო

**ბლოგოსფერო** რე ნაკორობაფონი ჯოხო დო წჷმარინუანს არძა ბლოგის დო თინეფიშ ინოხოლენ რსხუეფს. 
არსებენს წჷმორინაფა თიშ გეშა, ნამჷ-და ბლოგეფი არსებენა, მუჭოთ ართი დიდი ურთიართმერსხილი ჯარალუა (ვარდა მერსხილი ჯარალობეფიშ ბუნა) ვარდა მუჭოთ სოციალური რშვილი.

კატეგორია:ინტერნეტი
კატეგორია:ბლოგი
კუბური მეტრა

[thumb|1 კუბური მეტრა [ბეტონი (მუთ მოსოფელს ართ შურ მახორუშო ბეტონიშ წანმოწანურ წარმებაშ მანგი რე)]]

**კუბური მეტრა** (მარგალური/ქორთული კუნტა ფორმა **მ<sup>3</sup>**, საირქიანო **m<sup>3</sup>**) SI სისტემას რე ნტირაშ (წარმაფილი) ართული. 
1 კუბური მეტრა რე კუბაშ ნტირა ნამუშ ხასჷლა 1 მეტრა რე.

## გინოჸონაფა შხვა ართულეფშა

1 კუბური მეტრა ექვივალენტური რე:
* 1,000 ლიტრიშ (ზუსტას);
* 35.3 კუბური ფუტი (დოხოლ.);
* 1.31 კუბური იარდი (დოხოლ.);
* 6.29 ბარელი (დოხოლ.).

1 კუბურ მეტრა წყარი მაქსიმალური სკენჩერობაშ ტემპერატურას (3.98 °C) დო სტანდარტულ ატმოსფერულ წნევას (101.325 kPa) 1000 კგ (ანუ 1 ტონა) მასა უღუ. 0&nbsp;°C ტემპერატურას - 999.972 კილოგრამი.

## სქოლიო

კატეგორია:სი სისტემაშ ართულეფი
მოსოფელიშ ცირფული ბიბლიოთეკა

thumb|300px|ბიბლიოთეკაშ ვებ-ხასჷლას ლოგოტიპი
**მოსოფელიშ ცირფული ბიბლიოთეკა** (ინგლ. World Digital Library) — ააშ-იშ კონგრესიშ ბიბლიოთეკაშ პროექტი. ბიბლიოთეკას დუდს იშაყარანს ისტორიაშენ დო კულტურაშენ არსებული უიშვითაში მასალეფიშ ცირფული ვერსიეფი. საირქიანო პროეტიშ მაკათურეფი რენა შხვადოშხვა ქიანეფიშ ერუანული წინგოჩუაშეეფი დო არქივეფი. პროექტიქ ოფიციალურო გინწყუ 2009 წანაშ 21 პირელს.

## რესურსეფი

* მოსოფელიშ ცირფული ბიბლიოთეკა 

კატეგორია:ბიბლიოთეკეფი
კატეგორია:კონგრესიშ ბიბლიოთეკა
კატეგორია:იუნესკო
გინოლასირი მაქსი: მიშასოფინიშ შარა

**გინოლასირი მაქსი: მიშასოფინიშ შარა** () — 2015 წანაშ ქიმინუაშ ფილმი, ნამუშ რეჟისორი დო სცენარიშ ავტორი რე ჯორჯ მილერი. სცენარს მილერწკჷმა ართო მუშენდესჷ ნიკო ლათურისი დო ბრენდან მაკ-კარტი. ფილმი რე გინოლასირი მაქსიშ კინოსერიაშ მაანთხა ნორთი. თინა ღოლეს სტუდიეფქ Kennedy Miller Mitchell, RatPac-Dune Entertainment დო Village Roadshow Pictures. სიუჟტი მეურსჷ მერეთმულაშ უკულიან მუმალ ბორჯის, ტიოზის, სოდეთ წყარიშ დო ბენზინიშ ნოზირი დახე დალიებური რე. მაქს როკატანსკი (ტომ ჰარდი) მიარსხუაფჷ იმპერატორ ფურიოსას (შარლიზ თერონი) დო თინეფი ართიანი ნძალეფით ოცადუნა დუდი გიშეღან ოკულტე ლიდერ უღურუ ჯოს (ჰიუ კის-ბირნი).

ოსკარიშ 88-ო დოჯილდაფას ფილმიქ გიმორძგჷ 6 ნომინაციას: პროდუქციაშ დიზაინი, ბარგიშ დიზაინი, მაკიაჟი, მონტაჟი, ხონარიშ რედაქტირაფა, ხონარიშ წყორუა.

## სქოლიო

კატეგორია:2015 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ავსტრალიური ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
Village Roadshow Pictures

**Village Roadshow Pictures** — ავსტრალიური კომპანია, ართართი ლიდერი კინოფილმეფიშ პროდიუსირებაშ დარგის.

1997 წანაშე აქტიურო ალმახანდენს Warner Bros. Entertainment, Inc-წკჷმა. ოკათჷ ფილმეფიშ ფარაშ გაფას დო დორსხუაფას. კომპანიაშ სპეციალიზაციაშ თარი მიმალობა ომენცარე ფანტასტიკა, ზაფანასიუჟეტამი დო მერმენწეფიშ ჟანრიშ ფილმეფი, მორო კომპანია მუშენს შხვა ჟანრეფსჷთ, კერძოთ ანიმაციას, კომედიაშ დო დრამაშ მიმალობაჸურეთ.

ოკათუდჷ თიჯგჷრა მაღალბიუჯეტამი დო წჷმოძინელი ფრენჩაიზეფიშ დორსხუაფას მუჭომეფით რე: მატრიცა, ფილმეფიშ ციკლი ოუშენიშ გეშა დო თიშ მაჸალეფიშ გეშა დო გაი რიჩიშ შერლოკ ჰოლმზი.

ოკათჷდჷ 70-შე უმოსი ჰოლივუდური ფილმიშ დორსხუაფას, ნამუეფშე 8-ქ დეჯილდუ ოსკარით (17 ნომინაცია) დო 4 ორქოშ გლობუსით.

კომპანია ალმახანდენდჷ თიჯგურა რეჟისორეფწკჷმა მუჭომეფით რენა ვაჩოვსკეფი, გაი რიჩი, ჯორჯ მილერი, რენი ჰარლინი, კლინტ ისტვუდი, ბენ სტილერი, ანტუან ფუკუა, სტივენ სოდერბერგი, ფრენკ დარაბონტი, დიჯეი კარუზო, ფრენსის ლოურენსი, ტიმ ბერტონი, სპაიკ ჯოუნზი, მაიკლ პატრიკ კინგი, ბეზ ლურმენი, აკივა გოლდსმენი, ზაკ სნაიდერი დო შხვეფი.

კომპანიაშ ოფისი იდვალუაფჷ მელბურნის, ავსტრალიას.

## ფილმოგრაფია
Village Roadshow Pictures-ის მონაწილებათ აკოქიმინელი ჩინებული ფილმეფი:

* გააანალიზ თენა / Analyze This (1999)
* მატრიცა / The Matrix (1999)
*კოსმოსური კოვბოეფი / Space Cowboys (2000)
*ჭითა პლანეტა / Red Planet (2000)
* მის კონგენიალობა / Miss Congeniality (2000)
*წმ. ვალენტინიშ დღა / Valentine (2001)
* ყამამჩხომი / Swordfish (2001)
* ოწვართალი დღა / Training Day (2001)
*ოუშენიშ 11 მაჸალე / Ocean’s Eleven (2001)
* მაჯესტიკი / The Majestic (2001)
* ჭკუდი-გეძირაფა / Ghost Ship (2002)
*გააანალიზ თინა / Analyze That (2002)
*მატრიცა: გინოხურგუა / The Matrix Reloaded (2003)
*მატრიცა: რევოლუცია / The Matrix Revolutions (2003)
*  ოსური-კატუ / Catwoman (2004)
* ოუშენიშ 12 მაჸალე / Ocean’s Twelve (2004)
* კონსტანტინე / Constantine (2005)
* ჩარლი დო შოკოლადიშ ფაბრიკა / Charlie and the Chocolate Factory (2005)
* ოუშენიშ 13 მაჸალე / Ocean’s Thirteen (2007)
*ეგიმუა / The Reaping (2007)
*მიშაჭკირუა/ The Invasion (2007)
*მა - ლეგენდა/ I Am Legend (2007)
*  სპიდი-მარულარი / Speed Racer (2008)
* გრან ტორინო / Gran Torino (2008)
* შერლოკ ჰოლმზი / Sherlock Holmes (2009)
* სექსი დიდ ნოღას 2 / Sex and the City 2 (2010)
*შერლოკ ჰოლმზი: ოროეფიშ ლაჸაფი / Sherlock Holmes: A Game of Shadows (2011)
* დიდი გეტსბი / The Great Gatsby (2013)
* ლეგო 3D / The Lego Movie (2014)
* მოსამართე / The Judge (2014)
* იუპიტერიშ ეულა / Jupiter Ascending (2015)
*გინოლასირი მაქსი: მიშასოფინიშ შარა


## რესურსეფი ინტერნეტის
* Village Roadshow Pictures

კატეგორია:ავსტრალიური კინოკომპანიეფი
ფრენსის ლოურენსი

**ფრენსის ლოურენსი** () — ამერიკალი კინო დო მუსიკალური ვიდეოეფიშ  რეჟისორი.

## ბიოგრაფია დო კარიერა
ფრენსისიქ დებადჷ ვენას, ავსტრიას. მუამუში ფიზიკაშ მაგურაფალი რდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის, დიდა _ მუშენდჷ პიარ-ოაგენტეს. სუმი წანაშე ოხორანს ლოს-ანჯელესის. მუშობა დიჭყჷ ფილმ *Marching Out of Time*-იშ რეჟისორწკჷმა ალმარინეთ. ლოურენსიქ კლასელ მაიკ როზენწკჷმა ართო დიჭყჷ მუსიკალური ვიდეოეფიშ გინოღალა.

## ფილმოგრაფია
* *[[მა ვორექ ლეგენდა]]* (2007)
* *[[ხება (ტელესერიალი)|ხება]]* (2012) (ტელესერიალი)
* *[[შქირენაშ ლაჸაფეფი: დაჩხირიშ ალს]]* (2013)
* *[[შქირენაშ ლაჸაფეფი: ბოროყვარია — ნორთი 1]]* (2014)
* *[[შქირენაშ ლაჸაფეფი: ბოროყვარია — ნორთი 2]]* (2015)

კატეგორია:დუნაბადი 1970
კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი
ბირობიჯანი

**ბირობიჯანი** () — ნოღა რუსეთიშ შორიშ ბჟაეიოლს, ურიეფიშ ავტონომიური ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი (1934 წანაშე).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღაშ დუდმართუალაშ აბანური მუნიციპალური წჷმნაქიმინაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა  
* «На Тихонькой станции сойду?»  на сайте журнала «Geo»


კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
ბისმარკიშ არქიპელაგი

**ბისმარკიშ არქიპელაგი** () — კოკეფიშ ბუნა მელანეზიას, რჩქალი ოკიანეს, კოკი ახალი გვინეაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე. სახენწჷფო პაპუა-ახალი გვინეაშ ნორთი. ფართობი დოხოლაფირო 49 700 კმ². მახორობა დოხოლაფირო 900 000 კოჩი (2011). მახორობაშ თარ ნორთის აკმადგინანა მელანეზიარეფი დო პაპუასეფი.

## გეოგრაფია
აკმოდირთუ ჟირი თარი კოკშე (ახალი ბრიტანეთი დო ახალი ირლანდია), თაშნეშე საადმირალოშ კოკეფშე დო შხვა მორჩილი კოკეფშე. დიდი კოკეფი გვალამი რე, მორჩილი - ვულკანური დო მარჯანამი. კოკის მოქიმინჯე ვულკანეფი რე. რე ლამე ეკვატორული ტყალეფი.

### ბისმარკიშ არქიპელაგიშ კოკეფი
thumb|340px|პაპუა-ახალი გვინეაშ პროვინციეფი
* პროვინცია მანუსი  (*№ 9 რუკას*)
** საადმირალოშ კოკეფი, აკმოდირთუ 18 კოკშე:
*** მანუსი, თარი კოკი
*** ლოს-ნეგროსი
*** ლოუ
*** ნდროვაშ კოკი
*** ტონგი
*** ბალუანი
*** პაკი
*** პერდიშ კოკეფი
*** რამბუტიო
*** სენტ-ენდრიუსი
** ბჟადალიშ კოკეფი, აკოდგინალუა:
*** აუა
*** ჰერმიტიშ კოკეფი
*** კანიეტიშ კოკეფი
*** ნინიგოშ კოკეფიი
**** საეშ კოკი
*** ვუვულუ

* პროვინცია ახალი ირლანდია  (12)
** ახალი ირლანდია, თარი აკოდგინალუა
** ახალი ჰანოვერი
** სენტ-მატიასიშ კოკეფი
** ტაბარიშ კოკეფი
** ლიჰირიშ კოკეფი
** ფენიშ კოკეფი
** ტანგაშ კოკეფი
** დიაულიშ კოკი

* პროვინცია ბჟაეიოლი ახალი ბრიტანეთი   (4)
** ახალი ბრიტანეთი, თარი კოკი
** დიუკ-ოფ-იორკიშ კოკეფი

* პროვინცია ბჟადალი ახალი ბრიტანეთი   (18)
** ახალი ბრიტანეთი, თარი კოკი
** ვიტუშ კოკეფი

* პროვინცია მორობე  (11)
** უმბოი
** საკარი
** ტოლოკივაშ კოკი
** რიტერიშ კოკი
** მალაიშ კოკი
** ტუამიშ კოკი

* პროვინცია მადანგი  (8)
** ლონგ-აილენდი
** კარკარი
** ბაგაბაგი
** მანამი
** გურგინიშ კოკი

* პროვინცია ბჟაეიოლი სეპიკი  (5)
** სხაუტენიშ კოკეფი

## ისტორია
არქიპელაგის მიოგორეს ჰოლანდიარეფქ 1616 წანას. 1884 წანას გერმანიაშ კოლონიათ გჷნირთჷ დო ოტო ფონ ბისმარკიშ ჯოხოქ გიადჷ.

1943 წანას იაპონარი ოურდუმე მედუდეშ გეგმა „Z“-იშ მეჯინათ თაქ გინმიშჷ დუდთხილუაშ ღოზი.

## მახორობა
მახორობაშ თარ ნორთის წჷმარინუანა მელანეზიარეფი დო პაპუასეფი. შანულამი დოხორელი პუნქტეფი დო ნოშმიორინეფი: რაბაული (კოკი ახალი ბრიტანეთი), კავიენგი (კოკი ახალი ირლანდია), ლორენგაუ (საადმირალოშ კოკეფი).

## ეკონომიკა
მოჸუნა ქოქოსიშ პალმა, ბანანი, შანქარიშ ლარჭემი, ბამბე, თუთუმი. არქიპელაგის გოვითარაფილი რე ჩხომჭოფუა, მარგალიტიშ მოპალუა.

## ლიტერატურა

კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ კოკეფი
სოლომონიშ არქიპელაგი

**სოლომონიშ არქიპელაგი** () — კოკეფიშ ბუნა რჩქალი ოკიანეს, კოკი ახალ გვინეაშ ბჟაეიოლშე, მელანეზიაშ აკმადგინალი ნორთი.

არქიპელაგიშ ფართობი — 40 400 კმ². მახორობა — 720 ვითოშ ადამიერშე უმოსი (2009 წანა).

კატეგორია:სოლომონიშ კოკეფი
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეა
კატეგორია:ოკიანეთიშ კოკეფი
კატეგორია:მელანეზია
ბუგენვილი

**ბუგენვილი** () — ვულკანური წჷმოულობაშ კოკი რჩქალი ოკიანეშ სოლომონიშ ზუღას, სოლომონიშ არქიპელაგიშ უდიდაში კოკი. მიშურს პაპუა-ახალი გვინეაშ აკოდგინალუაშა. კოკი ბუკაწკჷმა დო შხვა არხოსმადვალუ კოკეფწკჷმა აკმოქიმინჷნს ბუგენვილიშ ავტონომიურ რეგიონს. 2000 წანაშ ეჭარუათ, კუოკის ოხორანდჷ 175 160 ადამიერი. სჯოხოქ გიადჷ ფრანგი მეზუღეშ ლუი ანტუან დე ბუგენვილიშ პატიოცემელო.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* [ბუგენვილი — დიდი სხუნუეფიშ ენციკლოპედია](http://slovari.yandex.ru/~книги/БСЭ/Бугенвиль%20(вулканич.%20остров)/) 
* ბუგენვილი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:ბუგენვილიშ ავტონომიური რეგიონი
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ კოკეფი
ნილ პატრიკ ჰარისი

**ნილ პატრიკ ჰარისი** ( დ. 15 მანგი, 1973) — ამერიკალი არტისტი, მობირე დო რეჟისორი. ჩინებული რე ბარნი სტინსენიშ როლით ოტელევიზიე კომედიურ სერიალს „მუჭო შებხვადი დიათქვანს“ (2005-2014), ნამუშოთ თინა ემიშ ოთხ ჯილდოს რდჷ წჷმორინაფილი. დებადჷ ნიუ-მექსიკოშ შტატის, ნოღა ალბუკერკეს, ააშ.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1973
დ’ანტრკასტოშ კოკეფი

**დ'ანტრკასტოშ კოკეფი** () — არქიპელაგი სოლომონიშ ზუღას, რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის, ორხველჷ პაპუა-ახალ გვინეას. არქიპელაგი გჷნოზინდილი რე 160 კმ-შ სიგჷრძას, თეწკჷმა სქიორნაშ ფართობი აკმადგინანს დოხოლაფირო 3100 კმ²-ს. ოორუე ნორთის კოკი ახალი გვინეაშე გჷშართილი რე უარდ ჰანტიშ საროტით, ობჟათე ნორთის — გოშენიშ საროტით. ადმინისტრაციულო ორხველჷ რეგიონ პაპუაშ პროვინცია მილნ-ბეის.

კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ კოკეფი
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ კოკეფი
დინაფილი ძღაბი (ფილმი)

**დინაფილი ძღაბი** () — რეჟისორ დევიდ ფინჩერიშ 2014 წანაშ თრილერი. დორსხუაფილი რე ჯილიან ფლინიშ ათე ჯოხონობაშ რომანს.

## სიუჟეტი

ახალი ოსური ემიქ უნოქურეთ გოდინჷ გურგინუაშ მახუთა წანაშდუდს. ოთაკილებერი რჯებაშ დო ტყურეფიშ გეშა ტელევიზიას დო პოლიციას ეჭვმეღალირო თიში ალმასქუ ნიკი მიოჩქუნა.

## როლეფს
* ბენ აფლეკი — ნიკ დანი
* როზამუნდ პაიკი — ემი ელიოტ დანი 
* ლიზა ბეინსი — მერიბეტ ელიოტი 
* ნილ პატრიკ ჰარისი — დეზი კოლინგსი 
* დევიდ კლენონი — რენდ ელიოტი 
* მისი პაილი — ელენ ებოტი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:2014 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:დევიდ ფინჩერიშ ფილმეფი
კატეგორია:რომანეფს გერსხუაფილი ფილმეფი
ჰირი მოტუ

**ჰირი მოტუ** („პოლიციური მოტუ“, „პიჯინი მოტუ“) — პაპუა-ახალი გვინეაშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა (ინგლისურ დო ტოკ პისინიშ ნინეფწკჷმა ართო).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ჰირი მოტუ Ethnologue-შ საიტის
* Социальные, лингвистические и психологические факторы языковой ситуации в Папуа — Новой Гвинее

კატეგორია:პიჯინეფი
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ ნინეფი
ეკოტურიზმი

**ეკოტურიზმი** — ტურისტეფიშ შარალუა, ნამუეფსჷთ ორთშო მუნეფიშ გამამინჯობა წკონდათ აფჷნა გოთვითცნობიარაფილი. თეჯგურა ტურეფიშ ღანკი რე ტყარ ორთაწკჷმა ურთიართობა. ეკოტურიზმის მინიმუმშა დოჸუნს ორთაშა ეკოლოგიური დო კულტურულ-სოციალური ხასიათიშ უარყოფითი ჟიგოლინაშ შედეგეფი, ხეს უნწყუნს თხილერი ტერიტორიეფიშ დო რეგიონეფიშ მახორობაშ ეკონომიკური მიშნაველეფიშ ძინას. ეკოტურისტეფი შილებე ორდან ტყაშ მოჸოროფეეფი დო აკვალანგისტეფი, ნამუეფსჷთ წყარგიმეიანი ორენი ოინტერესჷნა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ეკოტურიზმი  Open Directory Project-ის.
* ეკოტურიზმიშ საირქიანო ჯარალუა.
კატეგორია:ტურიზმი
სტალაგმიტი

[მინი|200პქ|სტალაგმიტი „მაზაკვალიშ კითი“ კარლსბადიშ გჷმოფაქვილს, [ააშ]]
**სტალაგმიტი** ( – *ჭვათი*) — მინერალური ჭვათეფშე (თარო კირშე) აკოქიმინელი კონუსებური წჷმნარდუ, ნამუთ ეპონილი რე გჷმოფაქვილიშ ჯინჯშე ვერტიკალურო.

ასე არძაშე დიდი სტალაგმიტი მეგორაფილი რე გჷმოფაქვილ ლას ვილასის, კუბა. თიში სიმაღალა 63 მეტრა რე. სიდიდათ მაჟირა სტალაგმიტი 35,6 მეტრა რე დო თინა იდვალუაფუ სლოვაკეთიშ გჷმოფაქვილ ბუზგოს. 

## თშნეშე ქოძირით
* სტალაქტიტი

კატეგორია:სპელეოლოგია
სტალაქტიტი

300პქ|მინი|მარჯვნივ|სტალაქტიტეფი დო სტალაგმიტეფი გჷმოფაქვილს
**სტალაქტიტი** ( – *ჭვათუა, ჭვეთ-ჭვეთო*) — რე გჷმოფაქვილიშ ორგალშე კონუსიშობურ სჷმეტო გჷმოგჷნძარაფილი რიჩალი, ნამუთ გორჩქინელი რე გჷმოჭვათილი კირიანი წყარიშ ჭვათშე. 

## თაშნეშე ქოძირთ
* სტალაგმიტი

კატეგორია:სპელეოლოგია
ეიოფურინალ-დაფურინალი საროტი

[thumbnail|რუზინე, [პრაღა]]
**ეიოფურინალ-დაფურინალი ღოზი** (ედღ) — აეროდრომიშ ართ-ართი უშანულამაში აკმადგინალი ელემენტი, ნამუსჷთ შხვადოშხვა დოშანაფაშ ფურინჯი ახორციელენს ათორულაფას, ეფურინუას, დოფურინუას დო აკორულაფას. საროტიშ სიგჷრძა დო სიგანა დოჸუნს აეროდრომიშ დოშანაფას. აეროდრომიშ საროტეფი თარო იზადუ მაღალი ხარისხიშ ბეტონმასალეფშე, მუთ უნარღელჸოფენს თინეფიშ საექსპლუატაციო მუშობურობეფიშ ხანგჷრძე ასქილადას. ართ აეროდრომს შილებე უღუდას ჟირი ვარდა უმოსი ეიოფურინალი საროტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ქართიშ აეროპორტის ახალი ეიოფურინალ-დაფურინალი ღოზიშ აკოგაფა იჭყაფუ .

კატეგორია:ავიაცია
ჩილეშ დემოგრაფია

[thumb|194px|right|[2005 წანაშ მეჯინათ, აგლომერაციეფი დო ნოღეფი, 10 000 მახორუთ]]
**[[ჩილე]]შ მახორობაშ** მუდანობა დოხოლაფათ 17 მილიონს აკმადგინანს. მახორობაშ 85% ოხორანს ურბანულ არეალს, სოჸურეშეთ გვერდი (დოხოლაფათ 7 მილიონი) კოცენტრირაფილიე სანტიაგოს. მახორობაშ რდუალაშ მაძირაფალი (0.97%) დახე არძაშე დაბალიე, ლათინური ამერიკაშ მასშტაბით. მახორობაშ მუდანობა 20 მილიონს დოხოლაფათ 2035-2040 წანეფს მიოჭირინუანს.

## მახორობა
### ეთნიკური ბუნეფი

მექსიკაშ ერუანული ავტონომიური უნივერსიტეტიშ ლათინური ამერიკაშ მარკვი პროფესორ **ფრანცისკო ლისკანოს** მიოჩქჷ, ნამჷ-და ჩილეშ მახორობაშ 52,7% აკმადგინანა ევროპალეფი, მეტისეფი დოხოლაფათ 44 %-ს. ჩილეშ უნიერსიტეტიშ შხვა რკვიაშ მეჯინათ ჩელეფი შილებე აკმადგინანდანი მახორობაშ 60-შე 90 პროცენტშახ.

2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ჩილეშ მახორობაშ ხვალე 3,2% მირჩქინანს დუდს ჩილეშ კვირდჷ მახორუთ, უმეტაშობას ჸუნს ესვარილი კჷნოხონეფი.

## სქოლიო

კატეგორია:ჩილე
ტოკ პისინი

**ტოკ პისინი** (მუშჯოხოდვალა — *Tok Pisin*) — კრეოლური ნინა, ნამუთ გოფაჩილი რე პაპუა-ახალი გვინეას. თე ქიანაშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა რე, ინგლისური დო ჰირი მოტუწკჷმა ართო. ტოკ პისინი — პაპუა-ახალი გვინეაშ არძაშე გოფაჩილი ნინა რე დო ქიანას გოფაჩილი 700 ნინაშე უმოსიშ მარჩქინჯეფშო თარი ოურთიართობე ნინა რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:კრეოლური ნინეფი
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ ნინეფი
Наши

[thumb|300px||<center>«Наши» [ვლადიმერ პუტინი|ვლადიმერ პუტინწკჷმა ახვალამას.]]
***' (''ჩქინეფი'')&nbsp; (''' ***ახალნორდული დემოკრატიული ანტიფაშისტური ყარაფი „ჩქინეფი“*) — პროკრემულური ახალნორდული ყარაფი [[რუსეთი|რუსეთის]]. აკიქიმინჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ ადმინისტრაციაშ მოხვარათ. ფაქტობურო, *ჩქინეფი'' რდჷ აკა ახალნორდული ყარაფი, ნამუშ წჷმმარინაფალეფს   ვლადიმერ პუტინი რეგულარულო შეთმეხვადუდჷ .

## სქოლიო

კატეგორია:რუსეთიშ ორგანიზაციეფი
დომოდედოვოშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი

**დომოდედოვოშ აეროპორტი** () — უდიდაში აეროპორტი რუსეთის, სიდიდათ მა-13 რე ევროპას. იდვალუაფუ მოსკოვის ოლქის, ნ. მოსკოვიშ ცენტრშე 42 კმ-ს.

აეროპორტიშ კომპლექსშა მიშმურს ეიოფურინალი ტრასა, ჟირი ართიანშე ჩათხინაფილი ეიოფურინალ-დაფურინალი საროტი (ართიანშე დათხინაფილი რე ჟირი კილომეტრით), ნამუშით დომოდედოვო აკა აეროპორტი რე მოსკოვს, სოდე შილებე ართბორჯულო, ეფურინუაშ დო დოფურინუაშ ოპერაციეფიშ გოხორციალაფა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი
* დომოდედოვოშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი ფოტო 

კატეგორია:რუსეთიშ აეროპორტეფი
კატეგორია:ოერეფოშქაშე აეროპორტეფი
ყაზანიშ უნივერსიტეტი

thumb|უნივერსიტეტიშ თარი დგჷმილი
**ყაზანიშ უნივერსიტეტი** — უმაღალაში სახენწჷფო დჷნაწესებუ, ართ-ართი უჯვეშაში რუსეთის. უნივერსიტეტი იდვალუაფუ ნოღა ყაზანიშ ცენტრის, წყარმალუ ვოლგაშ წყარპიჯის, 800 კმ-ით რე დოშორაფილი მოსკოვშე.

## ჩინებული კურსნათებუეფი
*მილი ბალაკირევი
*ვლადიმერ ლენინი
*ლევ ტოლსტოი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Kazan (Volga region) Federal University
* Museum of History of Kazan University 

კატეგორია:რუსეთიშ უმაღალაში ოგურაფუეფი
ბუკა

**ბუკა** () — მარჯანიშ კოკი რჩქალი ოკიანეს, სოლომონიშ არქიპელაგის. მიშურს პაპუა-ახალი გვინეაშ აკოდგინალუაშა. ადმინისტრაციულო ორხველჷ აილენდსიშ რეგიონიშ ბუგენვილიშ ავტონომიურ რეგიონს. ფართობი აკმადგინანს 682,3 კმ²-ს. კოკიშ მახორობა აკმადგინანს 50 000 კოჩის. მეჭედალა — 73,282 ადმ/კმ²-ს. დოხორელი რე მელანეზიარეფით.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბუკა — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო

კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ კოკეფი
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ კოკეფი
ტილდა სუინტონი

**ტილდა სუინტონი** (; დ. 5 გერგობათუთა, 1960)  — შოტლანდიარი არტისტი დო მოდელი. მოღალენს მუჭოთ მეინსტრიმულ კინოს, ხოლო არტჰაუსის.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* BFI: Tilda Swinton
* TildaSwinton.Net 

კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1960
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ალექსანდრიტი

thumb|ქრიზობერილიუმი
**ალექსანდრიტი** — მინერალი, ქრიზობერილიშ ქრომმაკათური ნერგვარობა. ქიმ. ფორმულა BeAl2O4. ორთაშობური გოსინთუაშ ბორჯის ზურმუხტიშფერ-მოწვანო რე, ხელუანურ გოსინთაფაშ ბორჯის - მოიაშფერო-მოჭითე; რუმე ფერმეჩამილი კრისტალეფი მასათ 2-3 კარატიშ უმოსი რე. მაართა კლასიშ ძვირფასი ქუა. 

## თაშნეშე ქოძირით
* მინერალეფიშ ერკებული

კატეგორია:ძვირფასი თოლეფი
ჯეისონ შვარცმანი

**ჯეისონ შვარცმანი** (; 26 მანგი, 1980)  — ამერიკალი არტისტი დო მუსიკოსი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1980
ლანდტაგი

**ლანდტაგი**:
*აკანიშ პარლამენტი ავსტრიას დო გერმანიას.
*ლიხტენშტაინიშ პარლამენტი, აკმოდირთუ 25 მაკათურშე დო გიშეგორუაფუ 4 წანაშ ხანით.
სირშა რონანი

**სირშა რონანი** ( დ. 12 პირელი 1994, ნიუ-იორკი, ააშ) — ირლანდიარი არტისტი. მეღებული აფუ ოსკარიშ, ორქოშ გლობუსიშ დო BAFTA-შ ნომინაციეფი.

## ბიოგრაფია
სირშა რონანქ დებადჷ ნოღა ნიუ-იორკის, მონიკა დო პოლ რონანეფიშ ფანიას, ნამუეფჷთ თიმწკჷმა ნიუ-იორკის ოხორანდეს. თინა ფანიას აკა სქუა რე. ათეჟამო გურაფლენს ჸუდეშ სკოლას დო კარლოუშ ოგრაფეს ოხორანს.

დუდშე სირშა ოკათუდჷ სერიალეფს, მუჭომეფით რე „ოსქილადუ“ დო „ნტკიცება“. მაართა არძაშე სანულამი როლი კინოს მიღჷ 2007 წანას ჯო რაიტიშ ფილმის „ნარღება“. 2009 წანას გინიღეს ფილმის „საჸოროფო ძვალეფი“, სოდეთ ილაჸაფჷ 14 წანაშ მარდი ძღაბიშ როლი, ნამუთ მანიაკიქ ქიტყურუ განშე დო უკულ დოჸვილჷ.

2010 წანას როლი მიღჷ ფილმის „შარა ჸუდეჸურე“, სოდეთ თიშ პარტნიორეფი გინაღალ მოედანს იჸუეს ჰოლივუდიშ მურიცხეფი კოლინ ფარელი დო ედ ჰარისი. 2011 წანას ჯო რაიტიქ გინოღალას კინ სირშა რონანი იჭანუ, ასე ფილმიშო „ჰანა: ფარსაკი ანჯარი“.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
*  სირშა რონანი 

## სქოლიო

კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1994
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
Forbes

[მინი|ფორბზიშ თარი საოფისე დგჷმილი [ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის, მახუთა ავენიუს. ]]
**ფორბზი** () — ამერიკული ფინანსურ-ეკონომიკური ჟურნალი. თინა მოსოფელს ართ-ართი არძაშე ჩინებული დო ავტორიტეტული ეკონომიკური ბეშტუაფონი გიშაშქუმალა რე. ჟურნალქ 1917 წანას ბერტი ჩარლზ ფორბზიშით დირსხუ.

## ლიტერატურა
* Forbes, Malcolm S. (1974) *Fact and Comment* Knopf, New York, ISBN 0-394-49187-4; twenty-five years of the editor's columns from *Forbes*
* Grunwald, Edgar A. (1988) *The Business Press Editor* New York University Press, New York, ISBN 0-8147-3016-7

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ააშ-იშ ჟურნალეფი
კატეგორია:ბიზნეს ჟურნალეფი
სმარტფონი

**სმარტფონი** (smartphone ან smart phone, ითანგუ მუჭოთ „ჭკვერი ტელეფონი“) — მობილური ტელეფონი, ნამუთ ხანდენს გოვითარაფილ მობილურ ოპერაციულ სისტემას. თინა მუჭოთ წესი, იკათუანს ფუნქციეფს ფიჭური რსხუგობუნელობაშ ტელეფონიშ დო შხვა პოპულარული მობილური მონწყილობეფიშ ბორჯის, მუჭომეფით რე პერსონალური ცირფული ასისტენტი (Personal digital assistant - PDA), პორტაბელური მედია ფლეიერი (Portable media player) დო GPS-ნავიგატორი (GPS navigation device). სმარტფონეფიშ უმენტაშობას უღუ სენსორული ეკრანი, შილებე დინიხარგას ვასაფირმო (third-party) აპლიკაციეფი დო თაშნეშე შეულებუ სურათიშ დო ვიდეოშ გინოღალა ინოხუნაფილი კამერ(ეფ)იშ საშუალებათ. 2012 წანაშე გიშაშქუმალირი სმარტფონეფიშ უმენტაშობას თაშნეშე უღუ მაღალ-სიჩქარიანი 4G LTE ინტერნეტი, ყარაფიშ სენსორეფი, დო მობილური გინოგაფაშ მექანიზმეფი.

2014 წანას, მოსოფელს სმარტფონეფიშ გჷმოჩამაშ მუდანობაქ 1.2 მილიარდის ქჷმიოჭირინუ, მუთ 28%-ით უმოსი რე 2013 წანაშ გჷმოჩამეფშე.

## თაშნეშე ქოძირით
* ფაბლეტი
* მობილური ტელეფონი
* Microsoft Mobile
* Microsoft Lumia
* Microsoft
* Nokia
* Mobira Senator
* Windows Phone
* Windows 10 Mobile

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Microsoft Lumia-შ ტელეფონეფი Microsoft-იშ ოფიციალურ საიტის

## სქოლიო

კატეგორია:ვიკიპედია:Microsoft Lumia:საკონკურსო სტატიეფი
კატეგორია:სმარტფონეფი
კატეგორია:მობილური ტელეფონეფი
ლა რეპუბლიკა

**ლა რეპუბლიკა** (, მარგ. *რესპულიკა*) რე იტალიაშ ართ-ართი გოლინამი გაზეთი დო თის ''გრუპო ლ´ ედიტორიალე ესპრესო'' გიშმაშქვანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* „ლა რეპუბლიკა“ — ოფიციალური საიტი

კატეგორია:იტალიაშ გაზეთეფი
ტონი რევოლორი

**ტონი რევოლორი** (; დ. 28 პირელი, 1996, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე **ახალი ზემო მუსტაფა**შ როლით ფილმის სასუმარო გრანდ ბუდაპეშტის. 2017 წანაშ არსულენს ფლეშ ტომფსონიშ როლს ფილმის ბორბოლია-კოჩი: ჸუდეშა დორთინას.

## ფილმოგრაფია

*

კატეგორია:დუნაბადი 1996
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მობილური ტელეფონი

მინი|250px|მარჯვნივ|მობილური ტელეფონეფიშ ევოლუცია

**მობილური ტელეფონი** — ტელეფონი, ნამუსჷთ ფართო გეოგრაფიულ არეალს ყარაფიშ უმკუჯინალო, რადიოსიგნალიშ საშუალებათ შეულებუ სატელეფონო ზარეფიშ მეღება დო გოხორციალაფა. მონწყილობა თეს ფიჭური რსხუშ საშუალებათ აკეთენს, მუსჷთ მობილური ტელეფონიშ ოპერატორი უნარღელჸოფენ. თეშ სააწმარენჯოთ, არსებენს რადიოტელეფონი, ნამუთ ხვალე კუნტა გოძვენას, დორხველური საბაზო დგჷმილიშ გოხოლუას ქიმინჯენს.

სატელეფონო ფუნქციაშ მოხ, თეხანურ მობილურ ტელეფონეფს შხვა მიარე სერვისიშ აზარა ხოლო უღუ, თინეფს შქასი რე კუნტა ტექსტური მოშინაფეფი, მულტიმედიური მოშინაფეფი (MMS), ელექტრონული ფოსტა, ინტერნეტწკჷმა მეჭირინაფა, არხო გოძვენაშ უკაბელო კომუნიკაციეფი (infrared, Bluetooth), ბიზნეს აპლიკაციეფი, ლაჸაფეფი დოა ფოტოგრაფია. მობილურ ტელეფონეფს, ნამუეფსჷთ თე დო შხვა ზოგადი კომპიუტერული შელუამობეფი უღუნ, სმარტფონი ჯოხო.

მაართა ხეთ გილაღალარი ტელეფონი 1973 წანას კომპანია მოტოროლაშ წორომახანდეეფქ, ჯონ ფრენსის მიტჩელქ დო დოქტორ მარტინ კუპერქ წჷმარინეს. თინეფქ აკოქიმინეს მონწყილობა, ნამუთ 2 კილოგრამს იწონუდჷ. 1983 წანას, გეგშართჷ მაართა კომერციული მობილური Motorola DynaTAC-ქ. 1983-შე 2014 წანაშახ, მობილური ტელეფონეფიშ მუდანობაქ ნულშე 7 მილიარდშახ მიძინუ; პროპორციულო 100%-ით იკათუ მოსოფელიშ მახორობა დო ეკონომიკური პირამიდაშ ქვინჯშახ გეგმორთჷ. 2014 წანაშო, მობილური ტელეფონეფიშ წჷმიულირი მაწარმალეფი რდეს  Samsung, Nokia, Apple დო LG.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მობილურეფიშ დიდი ოდისეა 
* მობილური დო ჯანთელობა 
* Mobile Phone Buying Guide 
* Worldtimezone.com
* ITU.int ITU.int 
* GSMworld.com
* ''Cell Phone, the ring heard around the world''—a video documentary by the Canadian Broadcasting Corporation

## სქოლიო

კატეგორია:ტელეკომუნიკაცია
კატეგორია:მობილური ტელეფონეფი