ომენცარე ფანტასტიკა

**ომენცარე ფანტასტიკა** — ლიტერატურაშ, კინოშ დო ხელუანობეფიშ ჟანრი, ნამუშ თარი ღანკეფი რე: მენცარობა დო ტექნოლოგიეფი, კოსმოსიშ რკვიება, ბორჯის შარალუა, პარალელური ოქიანუეფი, ხელუანური ინტელექტი, კიბერნეტიკა, უღურალობაშ შხვადოშხვა ფორმეფი დო სინგულარობა. ომენცარე ფანტასტიკას "იდეეფიშ ლიტერატურა"-ს ხოლო უძახჷნა დო თინა უმოსო ეთმოჭარუნს დო ირკვიენს მენცარულ, სოციალურ დო ტექნოლოგიურ ინოვაციეფს.

ომენცარე ფანტასტიკაშ ისტორია ანტიკური პერიოდიშე იჭყაფჷ. მაჟირა ოშწანურაშ ბერძენი სატირიკოსიშ ლუკიანეშ ნაჭარას *"თახმი ისტორია"*, შეთმოფხვადუთ ომენცარე ფანტასტიკაშ თემეფს დო მოტივეფს. ნამთინე ექსპერტიშ აზრით *"თახმი ისტორია"* ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ მაართა ნაწარმები რე. უკულიან პერიოდეფიშ *"[[ანთასართი სერი|არაბული სერეფიშ]]"* დო მავითა ოშწანურაშ *"[[ბამბუკიშ მაჭკირალიშ ამბე]]შ"*, თაშნეშე მავითოსუმა ოშწანურაშ იბნ-ან-ნაფისიშ ნაჭარეფიშ სიუჟეტეფი იკათუანს ომენცარე ფანტასტიკაშ ელემენტეფს.

ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიქ ომენცარე რევოლუციაშ დო გონათუარობაშ ეპოქეფს გვალო შხვა სიმაღალაშა გეშართჷ. ჸათე პერიოდეფიშ შანულამი ნაწარმებეფი რე: იოჰანეს კეპლერიშ *"სომნიუმი"* (1634), ფრენსის ბეკონიშ *"ახალი ატლანტიდა"* (1627), სირანო დე ბერჟერაკიშ *"თუთაშ სახენწჷფოეფიშ დო იმპერიეფიშ კომიკური ისტორიეფი"* (1657) დო *"ბჟაშ სახენწჷფოეფი დო იმპერიეფი"* (1662), მარგარეტ კავენდიშიშ *"თაკარა მოსოფელი"* (1666), ჯონათან სვიფტიშ *"გულივერიშ შარალუა"* (1726), ვოლტერიშ *"მიკრომეგასი"* (1752) დო შხვეფი. აიზეკ აზიმოვს დო კარლ სეიგანს კეპლერიშ *"სომნიუმი"* მიოჩქუდეს ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ მაართა ნაწარმებო. ჸათე რომანს ეჭარილი რე ადამიერეფიშ თუთაშა შარალუა.

მავითოჩხორა ოშწანურაშ დაჭყაფუს სალიტერატურო ასპარეზიშა გიშმურს მერი შელი. თიში არძაშე უმოსო პოპულარული რომანეფიე: *"ფრანკენშტაინი"* (1818) დო *"ეკონია კოჩი"* (1826). ინგლისარი ავტორიშ ბრაიან ოლდისიშ აზრით *"ფრანკენშტაინი"* რე ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ მაართა ნახანდი. ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ გოვითარაფაშა დიდი თია მიშეღჷ ფრანგი ჭარუქ ჟიულ ვერნიქ. თიში ნაწარმები*"ოთხონეჩანთასი კილომეტრი წყარიშთუდუ*" ართ-ართი პოპულარული რომანი რე ამდღა ხოლო.

ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშა ბორჯიშ მანქანაშ იდეა მიშეღჷ ესპანარი ჭარუქ დო ნოველისტიქ ენრიკე გასპარქ.

ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ ართ-ართ უდიდაშ დო გოლინიან ავტორო მერჩქინელი რე ჰერბერტ ჯორჯ უელსი, ნამუსჷთ ომენცარე ფანტასტიკაშ შექსპირს ხოლო უძახჷნა. უელსიშ არძაშე უმოსო ჩინებული დო შინელი რომანეფი რე: *"ბორჯიშ მანქანა"* (1895),
*"ექიმი მოროშ კოკი"* (1896),
*"ოქიანუეფიშ ლჷმა"* (1898),
"*მუჟამს რულენჯი გოკურცხუ"* (1899),
"*მაართა ადამიერეფი თუთას"* (1901). თიში ნაჭარეფს ეჭარილი რე ფურინჯეფი, ოურდუმე ტანკეფი, ბირთვული ანჯარეფი, სატელიტური ტელევიზია, კოსმოსური შარალუა დო შხვა.

1912 წანას გიშართჷ ედგარ რაის ბეროუზიშ რომანქ *"მოროხიშ პრინცესა"*. რომანიშ სიუჟეტი ივითარებჷ პლანეტა მოროხის. რომანიშ თარი პერსონაჟიე ჯონ კარტერი. 1926 წანას ჰიუგო გერნსბეკიქ დარსხუ ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ მაართა ამერიკული ლიტერატურული ჟურნალი *"Amazing Stories"*. ჸათე ჟურნალს 1928 წანას გიშართჷ ედვარდ ელმერ სმიტიშ რომანქ *"უქიანოშ ტურტურუე"*. ჸათე ნაწარმების მაართა კოსმოსურ ოპერას ხოლო უძახჷნა. კინ თი წანას ჟურნალს გიშართჷ ფილიპ ფრენსის ნოლანიშ რომანქ *"არმაგედონი 2419 A.D."*.

1930-იან წანეფშე იჭყაფჷ ომენცარე ფანტასტიკაშ ორქოშ პერიოდი. 
ჸათე დო უკულიანი პერიოდეფიშ შანულამი დო პოპულარული წჷმმარინაფალეფი რდეს: ჯონ ვუდ კემპბელი, თეოდორ სტარჯენი, აიზეკ აზიმოვი, ივან ეფრემოვი, რობერტ ჰაინლაინი, ართურ ჩარლზ კლარკი, ენ მაკეფრი დო შხვეფი.

## ომენცარე ფანტასტიკაშ სუბჟანრეფი
* ანთროპოლოგიური ომენცარე ფანტასტიკა
* პოსტაპოკალიპტიკა
* ბიოპანკი
* ქირსიანული ომენცარე ფანტასტიკა
* კლიმატური ფანტასტიკა
* იუმორისტული ფანტასტიკა
* კიბერპანკი
* დიზელპანკი
* მაღურუ დიხაუჩა
* ფემინისტური ომენცარე ფანტასტიკა
* ტექ-ნუარი
* ლიბერტარიანული ომენცარე ფანტასტიკა
* ოურდუმე ფანტასტიკა
* სოციალური ფანტასტიკა
* სოლარპანკი
* კოსმოსური ოპერა
* კოსმოსური ვესტერნი
* სტიმპანკი

## ლიტერატურა
* Aldiss, Brian. Billion Year Spree: The True History of Science Fiction, 1973.
* Amis, Kingsley. New Maps of Hell: A Survey of Science Fiction, 1958.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Science Fiction Bookshelf at Project Gutenberg
* Science fiction fanzines (current and historical) online
* SFWA "Suggested Reading" list
* Science fiction at standardebooks.org
* Science Fiction Research Association
* Merril Collection of Science Fiction, Speculation and Fantasy at Toronto Public Library
* Science Fiction Studies' Chronological Bibliography of Science Fiction History, Theory, and Criticism 

კატეგორია: ომენცარე ფანტასტიკა