open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჯოდპურიშ ოლქი

**ჯოდპური** (; ) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფუ. დირსხუ 1949 წანას, კინ თე ჯოხოშ მაღვენი სათაროშ აბანს. ოლქი გორთილი რე 5 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჯოდპური. ოლქი ისტორიული რეგიონი მარვარიშ ცენტრი რე. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 2 886 505 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 57,38%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდური დონეშ გიმე რე (59,5 %). ოლქიშ ნოღაშ მახორობაშ წილი რდჷ 33,85%.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Jodhpur district Official website 
* Jodhpur district 
* Jodhpur Map

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ჯჰალავარიშ ოლქი

**ჯჰალავარი** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. დირსხუ 1947 წანას, კინ თე ჯოხოშ ტომურ სათაროშ აბანს. დორთილი რე 6 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჯჰალავარი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 180 342 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 57,98%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ბჰილვარაშ ოლქი

**ბჰილვარა** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. გორთილი რე ბრუო გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ბჰილვარა. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 2 009 516 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 51,09%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %). ოლქი ტექსტილურ წარმებაშ შხუ ცენტრი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* Bhilwara 
* Bhilwara district Profile
* Bhilwara District

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
განგანაგარიშ ოლქი

**განგანაგარი** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. იდვალუაფუ შტატიშ ოორუეშე, თარიშ ტიოზის. ოლქიქ დირსხუ 1949 წანაშ 30 მელახის. გორთილი რე 6 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა განგანაგარი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 788 487 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 64,84%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ უმოსი რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* MyGanganagar.com 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ჯჰუნჯჰუნუშ ოლქი

**ჯჰუნჯჰუნუ** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ოორუ-ბჟაეიოლს იდვალუაფუ. დირსხუ 1948 წანას. დორთილი რე 5 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჯჰუნჯჰუნუ. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 913 099 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 73,61% -ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე უმოსი რე (59,5 %).

ჩინებული ბირლაშ ფანია გამნარყით თე ოლქშე რე.

## რესურსეფი ინეტრნეტის
* 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
დუნგარპურიშ ოლქი

**დუნგარპური** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი იდვალუაფუ შტატიშ ობჟათეშე. დირსხუ 1948 წანას. დორთილი რე 3 გიმენბუნათ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა დუნგარპური. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 107 643 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 48,60%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე ძალამ გიმე რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინეტრნეტის
* 
* Dungarpur District map (Invest Rajasthan)

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
დჰოლპურიშ ოლქი

**დჰოლპური** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. დორთილი რე ოთხ გიმენბუნათ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა დჰოლპური. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 983 258 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 60,10%-ს, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე ონდეთ უმოსი რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
პრატაპგარჰიშ ოლქი

**პრატაპგარჰი** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ. ოლქიქ დირსუ 2008 წანაშ 26 ღურთუთას, ჩიტორგარჰიშ, უდაიპურიშ დო ბანსვარაშ ოლქეფიშ ნორთეფშე. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა პრატაპგარჰი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* New district carved out in Rajasthan *[[The Hindu]]*

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
რაჯსამანდიშ ოლქი

**რაჯსამანდი** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ. დირსხუ 1991 წანაშ 10 პირელს. დორთილი რე 4 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა რაჯსამანდი. ოლქიქ დო თიშ ნანანოღაქ ჯოხოდვალა მიღეს ტობა რაჯსამანდშე. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 987 024 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 55,65%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ  გიმე რე (59,5 %). ოლქიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ნოღა ნატჰდვარა — პოპულარული ინდუისტური გჷთახვამალი აბანი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Rajsamand District  Official website 
* Rajsamand district Population
* Rajsamand District Hindi Website 
* Rajsamand Profile 
* Brief about Rajsamand District
* Kumbhalgarh

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
სიკარიშ ოლქი

**სიკარი** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა სიკარი. დორთილი რე 6 ტექსილო (გიმენოლქო).

სიკარიშ ოლქის ოორუეშე უხურგანს ჯჰუნჯჰუნუშ ოლქი, ოორუე-ბჟადალშე – ჩურუშ ოლქი, ობჟათე-ბჟადალშე –  ნაგაურიშ ოლქი დო ობჟათე-ჟაეიოლშე – ჯაიპურიშ ოლქი. თაშნეშე ოლქიშ ოორუ-ბჟადალ კუნთხუთ ოხუ ჰარიანაშ შტატიშ მაჰენდრაგარჰიშ ოლქის. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 2 287 788 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 71.19%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე უმოსი რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ჯიმალეფი რუსოეფი

**ენტონი რუსსო** დო **ჯოზეფ ვ. რუსსო** () — რენა ამერიკული ფილმეფიშ დო ტელევიაზიაშ დირექტორეფი. თინეფი ართო მუშენა დო რენა ფილმიშ დირექტორეფი, პროდუსერეფი, სცენარისტეფი დო არტისტეფი. ჯიმალეფქ გინიღეს ფილმი: კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი (2014) დო კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა (2016). 2018 წანაშო გინიღანა ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმას, თე ფილმის აღვენუ  მაჟირა ნორთით.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1970
კატეგორია:დუნაბადი 1971
ვაჩოვსკეფი

**ლანა ვაჩოვსკი** (დ. 21 მანგი, 1965) დო **ლილი ვაჩოვსკი** (დ. 29 ქირსეთუთა, 1967) — ამერიკალი ჯიმა-დალეფი, ნამჷეფით მოღალენა კინემატოგრაფიას. ჟირხოლო ტრანსგენდერეფი რენა დო დებადესჷ დადარო, მუჭოთ **ლორენს (ლარი) ვაჩოვსკი** დო **ენდრიუ პოლ (ენდი) ვაჩოვსკი**. პროფესიულო თინეფი ჩინებულეფი რდესჷ, მუჭოთ **ჯიმალეფი ვაჩოვსკეფი**, უკული, მუჭოთ უბრალოთ **ვაჩოვსკეფი**. ვაჩოვსკეფი რენა მუნეფიში ფილმეფიშ რეჟისორეფი, სცენარისტეფი დო პროდიუსერეფი. თინეფიშ არძაშე ჩინებული ნახანდი რე „მატრიცაშ“ ტრილოგია.

## ფილმოგრაფია
*1996 - საქვარიშ ღვენა *(Bound )* 
*1999 - მატრიცა *(The Matrix)* 
*2003 - მატრიცა: გინოხურგუა *(The Matrix Reloaded)* 
*2003 - მატრიცა: რევოლუცია *(The Matrix Revolutions)*
*2006 - V შანენს ვენდეტას *(V for Vendetta)* სცენარისტეფი დო პროდიუსერეფი
*2012 - მუნეფიშ ატლასი *(Cloud Atlas)*
*2015 - იუპიტერიშ ეულა *(Jupiter Ascending)*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1965
კატეგორია:დუნაბადი 1967
პალიშ ოლქი

**პალი** (, ) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლაი შტატიშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფუ. დორთილი რე 6 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა პალი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 819 201 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 54,92%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Pali District Map 
* River:Luni Basin 
* Geographical features 
* Pali district
* Pali

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ნაგაურიშ ოლქი

**ნაგაური** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფუ. დორთილი რე 4 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ნაგაური. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 2 775 058 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 57,28%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %). ინდუისტეფიშ რწუმათ, კინოხ ნაგაურიშ ოლქიშ აბანს იდვალუაფუდ ომაფე, ნამუთ,  „მაჰაბჰარატაშ“ მეჯინათ, დოჸუნელი აფუდჷ არჯუნას დო აჩუქჷ დრონას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* Nagaur district 
* Nagaur district :: Rajasthan 
* Nagaur Map

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
V შანენს ვენდეტას (ფილმი)

**V შანენს ვენდეტას** () — ბრიტანული ხანტურული ფილმი. პროდუსერეფი დო სცენარიშ ავტორეფი რენა ვაჩოვსკეფი. ფილმი დორსხუაფილი რე ათე ჯოხონობაშ კომიქსეფიშ წინგის. ნატალი პორტმანქ ფილმიშო გინიხოკჷ დუდი დო ქიდიგურუ ბრიტანული აქცენტით რაგადი. პორტმანქ მიღჷ ჯილდოეფი: Constellation Award for Best Female Performance დო სატურნიშ ჯილდო საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო.

## სიუჟეტი

სიუჟეტი ესახუნს მუმალი ბორჯიშ ინგლისის, სოდეთ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული კანცლერ სანდლერიშ დიქტატურა რე. დიქტატურაშ ხვალე უჩინებუ ამნახანტამი, მეტჯოხოთ V აწუდირთუ ოწოხოლე. თიში მორსხუე ტელევიზიაშ ალმახანდე იჸი.

## როლეფს
* უგო ვივინგი - ვი 
* ნატალი პორტმანი - ივი ჰემონდი
* სტივენ რი - ერიკ ფინჩი
* ჯონ ჰარტი - ადამ სატლერი
* რუპერტ გრეივზი - დომინიკ სტოუნი

## გოლინა კულტურას
ამნახანტი, ნამუსჷთ ფილმიშ თარი გერგეზის უღუნი, რე ინგლისარი გაი ფოუქსიშ გრაფიკული გუმოხანტუა. ფოუქსის 1605 წანას ინგლისიშ პარლამენტიშ რთვილიშ გოფეთქუა ულამუდჷ. წორას პარლამენტიშ რთვილიშ გობათქუათ ითებუ ფილმი. ამნახანტი ანონიმური პროტესტიშ სიმბოლოთ გინირთჷ. თისი აქტიურო გიმირინუანდესჷ „დეკინი უოლ-სტრიტიშ“ ყარებაშ მაკათურეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:2006 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ვაჩოვსკეფიშ ფილმეფი
სიროჰიშ ოლქი

**სიროჰი** () — ფართობიშ მეჯინათ ართ-ართი მორჩილი ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ობჟათე-ბჟადალშე იდვალუაფუ. დირსხუ 1948 წანას. დორთილი რე სუმ გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა სიროჰი. ოლქიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ პოპულარული ტურისტული აბანი მაუნთ აბუ.

2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 850 736 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 54,39%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ტონკიშ ოლქი

**ტონკი** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. დირსხუ 1948 წანას. დორთილი რე 7 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ტონკი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 211 671 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 52 %, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Tonk 
* Tonk district Profile
* Wazirpur: Beauty Of Villages ვიკიგიდის 
* Tonk District
* Hotels in Tonk District 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
უდაიპურიშ ოლქი

**უდაიპური** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ. დორთილი რე 7 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა უდაიპური. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 2 632 000 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 59%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ მანგი რე (59,5 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Udaipur district collectorate website

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ჩურუშ ოლქი

**ჩურუу** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. 

## გეოგრაფიული ორენი
ოლქი იდვალუაფუ შტატიშ ოორუეშე ჯანგლადეშიშ რეგიონს. დორთილი რე ამშვი გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჩურუ. 

## ისტორია
ოლქიქ 1948 წანას დირსხუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Churu District website 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
მაუნთ აბუ

**მაუნთ აბუ** (, ) — ნოღა ინდოეთის, შტატი რაჯასტანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ინდ-განგიშ რზენი  
* რაჯასტანიშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა მაუნთ აბუშ გეშა 
* მაუნთ აბუშ ოხიდეფი 
* მაუნთ აბუშ 99 სურათი 1400х1050

კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჰანუმანგარჰიშ ოლქი

**ჰანუმანგარჰი** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ოორუეშე იდვალუაფუ. დირსხუ 1994 წანაშ 12 კვირკვეს. დორთილი რე შკვით გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჰანუმანგარჰი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 517 390 კოჩის. ძინათებული ქომოლკოჩეფიშ მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 77,41%-ის, ოსურეფიშ — 52,71%-ის. ოლქიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ კალიბანგაშ აკნაცჷმეფი — ინდიშ ცივილიზაციაშ ართ-ართი ნოღა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Hanumangarh district Official website 

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ჩიტორგარჰიშ ოლქი

**ჩიტორგარჰი** () — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. დორთილი რე ბრუო გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჩიტორგარჰი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 802 656 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 54,31%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %).

კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
დჰუნდჰარი

**დჰუნდჰარი** () — რაჯპუტეფიშ სათარო (რაჯანატი) ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, ნამუთ ასეიანი რაჯასტანიშ ტერიტორიას არსებენდჷ XI ოშწანურაშე 1949 წანაშახ. სათაროშ ელახი იდვალუაფუდჷ დჰუნდჰარიშ ოლქი ასეიანი ჯაიპურიშ ოლქიშ ტერიტორიას. 1727 წანას, მაჰარაჯა სავაი ჯაი სინგჰი II-შით დორსხუაფაშ უკული, სათაროშ ახალი ნანანოღა რდჷ ნოღა ჯაიპური, თეშ გეშა დჰუნდჰარიშ სათარო შხირას იშინუაფუდჷ მუჭოთ **ჯაიპურიშ სათარო**. 1949 წანას, სათაროქ დიდ რაჯასტანიშ სათაროშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ.

კატეგორია:დჰუნდჰარი
ინდიშ ცივილიზაცია

thumbnail|right|ცივილიზაციაშ გოფაჩუაშ არანი. **ინდიშ** ვარ-და **ჰარაპიშ ცივილიზაცია** — კოჩოშობაშ ართ-ართი უჯვეშაში ცივილიზაცია, ჯვეშეგვიპტურ დო შუმერულ ცივილიზაციეფწკჷმა. თე სუმშე არძაშე კაბეტი ფართობი უკებუდჷ. ივითარებუდჷ ინდიშ ლეხერს არიალეფიშ მულაშახ, ჩ.წ.ეე-შახ III ოშწანურეფს. ცივილიზაციაშ თარი ცენტრეფი — ჰარაპა, ლოთჰალა დო მოჰენჯო-დარო.

## წჷმისტორია

ჯვ. წ. VII ოშწანურას ინდიშ ლეხერს დო სარასვატის ივითარებუდჷ წჷმიდიხაშმოხანდე კულტურა, ნამუსჷთ მეგჰარიშ კულტურას უძახჷნა. თე ბორჯის ადამიერქ მიოგორუ ეფექტური საშუალებეფი ეფექტურო მეუღებუდუკო ოჭკომალი რესურსეფინ. ზუსტას თექ შილებუამო გჷნართინუ ადამიერიშ გოვითარაფაშ შხვა დონეშა გინულა. თე დონეს კულტურულ-ისტორიული კომპლექსიქ გიადჷ.

## ცივილიზაცია
[thumbnail|100px|ქურუმიშ სტატუეტი [მოჰენჯო-დაროს]] 
მოჰენჯო-დაროს დო შხვა ტერიტორის მეგორაფილი რე ირიგაციული დიხაშხანდუაშ დაჭყაფურეფი. თაშნეშე მოჰენჯო-დაროს მეგორაფილი რე არძაშო ჩინებული საპირფარეშო დო კანალიზაცია. ინდიშ ლეხერიშ ჭარალუა ამდღა ხოლო უგუშიფრუ რე, თეშ გეშა მამართალეფიშ ჯოხოეფი დო მართუალაშ ფორმა უჩინებუ რე.

## თება
ინდიშ ცივილიზაციაშ თებაქ მოხვადჷ ჯვ. წ. XVIII–XVII ოშწანურეფს. თე ბორჯის დრავიდური მახორობა გინმურს ობჟათე-ბჟაეიოლშა დო ოდინუანს გოვითარაფაშ დონეს. სავარაუდეთ, ცივილიზაციას ბოლო მეგამა მიორინუეს არიალეფქ, ნამუეფქჷთ ინდიშ ლეხერშა გემიშეჭკირეს, თე მიშაკათაფა ეჭარილი რე ”რიგვედას” ხოლო. 
[thumbnail|265px|[მოჰენჯო-დაროშ ნანოღუ.]] 
მაართა ჩინებეფი პრეარიული ცივილიზაციაშ არსებუაშ გეშა XIX ოშწანურას გჷმაბჟინუ ალექსანდრე კანინგემქ.
საბოლოოთ თე ცივილიზაციაშ არსებუაქ დედასურჷ 1921-1922 წანეფს ჯონ მარშალიშ ექსპედიციაშით.

## თაშნეშე ქოძირით

* მარგიანული ცივილიზაცია — არსებენდჷ ინდიშ ცივილიზაციაწკჷმა ართო ასეიან ავღანეთიშ დო თურქმენეთიშ ტერიტორიას.


File:Westernmound.jpg
File:Lothal well.jpg
File:Lothal tool.png
File:Lothal pottery.png
File:Kalibanga.jpg


## ლიტერატურა

* Альбедиль М.Ф. Забытая цивилизация в долине Инда. М. 1991. 
* История древнего Востока, т. 1. М.1986.

კატეგორია:ინდოეთიშ ისტორია
კატეგორია:არქეოლოგიური რკუალეფი
კატეგორია:ცივილიზაციეფი
რაჯასტანიშ ოლქეფიშ ერკებული

**[[რაჯასტანი]]შ შტატიშ ოლქი** – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის ანდა მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 33 ოლქი რე.

## ოლქეფიშ ერკებული

## რაჯასტანიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:

## სქოლიო

*
გოაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა

ასეიან ბორჯიშო გოაშ შტატის (1990 წანაშე) 2 ოლქი უღუ:

*ოორუე გოა 
*ობჟათე გოა 

პანაჯი რე გოაშ შტატიშ ნანანოღა დო ოორუე გოაშ ადმინისტრაციული ცენტრი, მუჟამსჷთ მარგაო რე ობჟათე გოაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ოორუ დო ობჟათე გოა 12 ტალუკო (რაიონი) ირთუ . 

* ოორუე გოაშ ტალუკეფი:
** ბარდესი 
** ბიჩოლიმი
** პერნემი
** პონდა
** სატარი
** ტისსუადი

* ობჟათე გოაშ ტალუკეფი:
**კანაკონა
** მორმუგაო
** კუეპემი
** სალცეტე
** სანგემი
** დჰარბანდორა
## სქოლიო

კატეგორია:გოა
მონკა მეტალი

**მონკა მეტალი** (თაშნეშე **მონკა მეტალი**, , შხირაშ მოშინაფილი მუჭოთ უბრალოთ მეტალი) — როკ-მუსიკაშ ართ-ართ ჟანრის წჷმარინუანს, ნამუქჷთ გჷმოქიმინელი სახე 1970-იან წანეფს მიღჷ თარო გოართოიანაფილი ომაფეს დო ააშ-ის. თიში აკოქიმინუა არსხუაფუ ეშანილი პერიოდიშ როკ-ბუნეფს, ნამუეფით 1967—1974 წანეფს ბლუზ-როკიშ დო ფსიქოდელიური როკიშ ნაწყორა მუსიკას მითმიოგანდეს, უცბაშიანი გჷმოხანტილი მასიური ხონარით, გონძალიერაფილი დისტორშენით, გოხანგჷნძაფილი გიტარიშ სოლოეფით, უცბაშიანი გჷმოხანტილი დრამეფიშ პარტიეფით, ხონარიშ საართო სიმაღალათ.

## ლიტერატურა
thumb|მონკა მეტალი
* Du Noyer, Paul (რედ.) (2003). *The Illustrated Encyclopedia of Music*. Flame Tree. ISBN 1-904041-70-1
* Weinstein, Deena (1991). *Heavy Metal: A Cultural Sociology*. Lexington. ISBN 0-669-21837-5. შესწორებული გამოცემა: (2000). *Heavy Metal: The Music and its Culture*. Da Capo. ISBN 0-306-80970-2

## სქოლიო

კატეგორია:მუსიკალური ჟანრეფი
*
რიტმი

**რიტმი** (ბერძენ. rhythmos - წოროზჷმადობა, სინწკარიე), წოროზჷმიერი, პერიოდული მათირეობა მუდგაიჸინ ელემენტეფიში (ბგერეფიშ, ყარაფეფიშ დო შხვ.) რიტმის დინამიური ხელუანობაშ დარგეფს (მუსიკა, სხაპუა, ლერსი, პროზა) ართიანი დინოხოლენი კანონეფი უღუ (წოროზჷმადობა ბორჯის), გინორთელი რე რიტმიშ აკმაქიმინალი მატერია. ხანტურული ბორჯიშ თოლწონუათ, რიტმი ართ-ართი ესთეტიკური მახასიათაფალი რე ხელუანობაშ ნოწარმეფშო.

კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინეფი
უგო ვივინგი

**უგო ვოლას ვივინგი** (; დ. 4 პირელი, 1960) — ბრიტანალი-ნიგერიალი არტისტი, არძაშე უმოსო ჩინებული რე თხობელი სმიტიშ როლით მატრიცას ტრილოგიას (1999-2003), ელრონდიშ როლით მარწკინდეფიშ მაზოჯალიშ ტრილოგიას: მარწკინდიშ ოჯიმალე, ჟირი ჯიხა-ყორში, მაფაშ დორთინა, (2001-2003) დო ჰობიტიშ ტრილოგიას (2012-2014) მუკორჩქინელი შარობუა, სმაუგიშ ნაპანჯა დო ხუთი ურდუმიშ ლჷმა. 2006 წანას არსულჷ V-შ როლი ფილმის V შანენს ვენდეტას. 2011 წანას არსულჷ ჭითა ხოკო ფილმის კაპიტანი ამერიკა: მაართა ნჯარიშ ეშმაღალარი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1960
სტივენ რი

**სტივენ რი** ( დ. 31 გჷმათუთა 1946) — ირლანდიარი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. აფუ ნარსულეფი როლეფი ფართო პროფილიშ ფილმეფს: „V შანენს ვენდეტას“, „მაიკლ კოლინზი“, „ინტერვიუ ვამპირწკჷმა“, „საკაკალო პლუტონს“. ნომინირაფილი რდჷ ოსკარიშ პრემიას რსულებური როლიშო ფილმის „აჯამი ლაჸაფი“. დებადჷ ნოღა ბელფასტის. გურაფულენდჷ დუბლინს ოაბატეშ თეატრის. 1970-იანი წანეფიში ბოლოს გაბრიელ ბირნწკჷმა დო კოლმ მინიწკჷმა ართო გიშეშჷ დუბლინიშ ართ-ართ თეატრალურ ბუნას. რი შხირო ალმახანდენს ირლანდიარ რეჟისორწკჷმა ნილ ჯორდანწკჷმა. 1980 წანას რიმ ოკათუდჷ „Field Day Theatre Company“-იშ დორსხუაფასი. 2004 წანას მიაჩჷ ბეჩა დოქტორიშ ხარისხიქ. სტივენ რი გოეროშ ბაღანეფიშ ფონდიშ ელჩი რე ირლანდიას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* სტივენ რი 
* სტივენ რი 

კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1946
ედვარდ ცვიკი

**ედვარდ ცვიკი** (; დ. 8 გჷმათუთა, 1952, ჩიკაგო, ილინოისიშ შტატი) — ამერიკალი კინორეჟისორი დო პროდიუსერი.

დებადჷ ილინოისიშ შტატიშ ნოღა ჩიკაგოს, ურიულ ფანიას. მასქერეფი — ალენ დო რუთ ცვიკეფი. გინოღალირი აფუ ფილმეფი „დიდება“ (1989), „დამორჩილიშ ლეგენდეფი“ (1994), „ქართა“ (1998), „ეკონია სამურაი“ (2003), „ზისხირამი ალმასი“ (2006), „გიშაჭანაფა“ (2008) დო შხვა. მარშალ ჰერსკოვიცკიწჷმა ართო ხემანჯღვერანს კინოკომპანიას „The Bedford Falls Company“.

## ფილმოგრაფია
* *„[[მიკულირი სერიშ გეშა...]]“* (1986)
* *„[[დიდება (1989 წანაშ ფილმი)|დიდება]]“* (1989)
* *Leaving Normal* (1992)
* *„[[დამორჩილიშ ლეგენდეფი (ფილმი)|დამორჩილიშ ლეგენდეფი]]“* (1994)
* *„[[უშქურანჯობა ლჷმას]]“* (1996)
* *„[[ქართა (1998 წანაშ ფილმი)|ქართა]]“* (1998)
* *„[[ეკონია სამურაი]]“* (2003)
* *„[[ზისხირამი ალმასი (ფილმი)|ზისხირამი ალმასი]]“* (2006)
* *„[[გიშაჭანაფა (2008 წანაშ ფილმი)|გიშაჭანაფა]]“* (2008)
* *[[ჸოროფა დო შხვა ნარკოტიკეფი]]* (2010)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* ედვარდ ცვიკიშ ნახანდეფი . WorldCat.

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1952
ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალა

**ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალა:**  () - ინდოეთიშ მაჸვენჯი ადმინისტრაციული ომენოღალე ნინალა.
## რესურსეფი ინტერნეტის

* Ccis.nic.in
* Civil List
* IAS officers data

## სქოლიო

კატეგორია:ინდოეთი
მუსიკალური ვიდეო

**მუსიკალური ვიდეო** რეს კუნტამეტრაჟიანი ფილმი ვარდა მუსიკალური ვიდეო, ნამწკჷმათ რე თებული მუსიკალურ კომპოზიცია, შხირას - ბირა. თეხანური მუსიკალური ვიდეოეფი მარკეტინგული ანჯარიშ სახეს ატარენა დო თინეფიშ თარი ღანკი რე მუსიკალური დინნაჭარეფიშ გიმოჩამეფიშ პრომოუშენი. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷდა მუსიკალური ვიდეოეფიშ ისტორია უმოს ორდოს იჭყაფუნ, თინეფიშ "მურიცხული სათი" 1980-იან წანეფს მითმიარსხუ, მუჟამსჷთ MTV-ქ საბოლოოთ გოთანჯუ, თუ მუნერი ოკო ორდას მუსიკალური ვიდეოშ ფორმატი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*მუსიკალური ვიდეოეფი

კატეგორია:პოპულარული მუსიკა
1989

## მოლინეფი
* 7 ღურთუთა : დოღურჷ იაპონიაშ იმპერატორ ჰიროჰიტოქ. აკიჰიტოქ ახალ იმპერატორო გჷნირთჷ. ქჷდიჭყჷ ჰეისეიშ ერაქ.
* 15 ფურთუთა : სსრრ-ქ გეგშიჸონუ ჯარეფი ავღანეთშე.
* 9 პირელი : მიარედღამი ანტისათარობო დემონსტრაციაქ ქართის აკოკოფაჩილქ იჸუ სხუნუეფიშ არმიაშით. 16 ადამიერქ გოჭყორდჷ .
* 18 მესი : ლიტვაშ სსრ უმაღალაშ სხუნუქ მიღჷ დეკლარაცია ლიტვაშ სუვერენიტეტიშ გეშა.
* 25 მესი : სომხეთიშ სსრ უმაღალაშ სხუნუქ გმაცხადჷ სომხეთიშ სუვერენიტეტი.
* 25 მესი : მოსკოვს ქჷდიჭყჷ სსრრ-შ ოკათე დეპუტატეფიშ I ხუნაქ. მიხაილ გორბაჩოვქ გიშაგორილქ იჸუ სსრრ-შ უმაღალაში სხუნუშ მადუდეთ.
* 2 კვირკვე : საბერძნეთიშ პრემიერ-მინისტრი ანდრეას პაპანდრეუქ პოსტიშე გეგნოდირთჷ.
* 9 გერგობათუთა : ბერლინიშ კიდალაშ აკორღვაფა.
* 29 ქირსეთუთა : ჩეხოსლოვაკიაშ პრეზიდენტო გიშაგორილქ იჸუ ვაცლავ ჰაველქ.

## დუანაბდი

### ღურთუთა
### ფურთუთა
### მელახი
### პირელი
### მესი
### მანგი
### კვირკვე
### მარაშინათუთა
### ეკენია
### გჷმათუთა
### გერგობათუთა
### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა
* 7 ღურთუთა : ჰიროჰიტო — იაპონიაშ 124-ა იმპერატორი (დ.1901)
* 23 ღურთუთა : სალვადორ დალი — ესპანარი ხანტუ (დ.1904)
### ფურთუთა
* 21 ფურთუთა :ოთარ თაქთაქიშვილი —ქორთუ კომპოზიტორი
### მელახი
### აპირელი
* 17 პირელი: გიორგი ბადრიშვილი — ქორთუ აგრონომ-მეჩანარე
### მესი
### მანგი
* 3 მანგი : რუჰოლა ჰომეინი — ირანიშ პოლიტიკური მოღალე, ოშურიელე პიჯი (დ.1900)
### კვირკვე
* 16 კვირკვე : ჰერბერტ ფონ კარაიანი — ავსტრიალი დირიჟორი (დ.1908)
### მარაშინათუთა
### ეკენია
* 8 ეკენია : ელეფთერ ანდრონიკაშვილი — ქორთუ ფიზიკოსი
### გჷმათუთა
* 13 გჷმათუთა : მერაბ კოსტავა — ქორთუ მუსიკაშმორჩქინე, პოეტი
### გერგობათუთა
* 5 გერგობათუთა : ვლადიმერ ჰოროვიცი — რუსი პიანისტი (დ.1903)
* 26 გერგობათუთა : ალექსანდრე ბეგალიშვილი — ქორთუ მუსიკოს-მარსულაფარი
### ქირსეთუთა
* 6 ქირსეთუთა : ჩამილ სიჯარიჩი — ჩერნოგორიალი ჭარუ (დ. 1913)

## ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
* ფიზიკა : ნორმან რამზეი, ჰანს დემელტი, ვოლფგანგ პაული
* ქიმია : სიდნი ალტმანი, ტომას ჩეკი
* ფიზიოლოგია დო მედიცინა : მაიკლ ბიშოპი, ჰაროლდ ვარმუსი
* ლიტერატურა : კამილო ხოსე სელა
* შვიდობა : XIV დალაი ლამა
* ეკონომიკა : ტრიუგვე ჰოველმო
ჯეიმზ ნიუტონ ჰოვარდი

**ჯეიმზ ნიუტონ ჰოვარდი** (; დ. 9 მანგი, 1951, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკალი  კინოკომპოზიტორი. ჭარილი აფუ მუსიკა ოშშე უმოსი ფილმიშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი კომპოზიტორეფი
კატეგორია:ამერიკალი დირიჟორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1951
ტრიპურაშ ოლქეფიშ ერკებული

**[[ტრიპურა]]შ შტატიშ ოლქი** – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 8 ოლქი რე.

## ოლქეფიშ ერკებული

## ოლქეფიშ ერკებული 2012 წანაშო

* აგარტალა — აგარტალა
* ამბასსა — ამბასსა
* ბელონია — ბელონია
* გომატი — უდაიპური
* დჰარმანაგარი — დჰარმანაგარი
* ხოვაი — ხოვაი
* სიპაჰიჯალა — ბისრამგანჯი
* უნაკოტი — კაილაშაჰარი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი

*
1991

## მოლინეფი
* 9 პირელი : საქორთუოშ რესპუბლიკაქ გჷმაცხად ზოხორინალაშ აკოდგინაფა.
* 15 მელახი : გერმანია ფორმალურო ირთიანუანს რსულ ზოხორინალას ოთხი პოსტ-მმლ ოკუპაციური ნძალეფშე (საფრანგეთი, გოართოიანაფილი ომაფე, ააშ დო სხუნუეფიშ რსხუ).
* 13 მესი : საქორთუოშ ოფუტე-ომურნე ინსტიტუტიქ გეგნიქიმინჷ აგრარულ უნივერსიტეტო.
* 21 მესი : ეთიოპიაშ პრეზიდენტი მენგისთუ ჰაილე მარიამიქ გეგნოდირთუ დო ქიანაშე ირტუ.
* 21 მესი : ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი რაჯივ განდი გენთხაფაშ მსხვერპლო გჷნირთჷ
* 1 მანგი : ოფიციალურო გოუქვაფილქ იჸუ ვარშავაშ აპიჯალაშ ორგანიზაციაქ.
* 25 მანგი : ხორვატიაქ დო სლოვენიაქ ზოხორინალა გეგმაცხადეს იუგოსლავიაშე.
* 5 მარაშინათუთა : ლიეტუვას გემშიღეს გინმალი ოგინაგაფუე კუპონეფი "ვაგნორკა".
* 20 მარაშინათუთა : ესტონეთიქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.
* 21 მარაშინათუთა : ლატვიაქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.
* 24 მარაშინათუთა : უკრაინაქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.
* 30 მარაშინათუთა : აზერბაიჯანქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.
* 31 მარაშინათუთა : ყირგიზეთიქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.
* 1 ეკენია : უზბეკეთიქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.
* 6 ეკენია : სსრ რსხუქ აღიარჷ ესტონეთიშ, ლატვიაშ დო ლიეტუვაშ ზოხორინალა.
* 6 ეკენია : ნოღა ლენინგრადის დურთინეს ჯვეში ჯოხო – სანქტ-პეტერბურგი.
* 23 ეკენია : სომხეთიქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.
* 25 ქირსეთუთა : სსრ რსხუშ პრეზიდენტი მიხეილ გორბაჩოვქ პოსტიშე გეგნოდირთჷ.
* 26 ქირსეთუთა : ოფიციალურო აკოცუ სსრ რსხუქ.

## დუნაბადი

### ღურთუთა
* 31 ღურთუთა : ლაშა შავდათუაშვილი — ქორთუ ძიუდოისტი
### ფურთუთა
### მელახი
### პირელი
### მესი
### მანგი
### კვირკვე
### მარაშინათუთა
### ეკენია
### გჷმათუთა
### გერგობათუთა
### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა
### ფურთუთა
### მელახი
* 2 მელახი : სერჟ გენზბური — ფრანგი მუსიკოსი (დ.1928)
### პირელი
* 4 პირელი : მაქს ფრიში — შვეიცარიალი ჭარუ (დ.1911)
### მესი
* 21 მესი : რაჯივ განდი — ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი 1984-1989 (დ.1944)
### მანგი
### კვირკვე
### მარაშინათუთა
### ეკენია
* 26 ეკენია : მაილს დეივისი — ამერიკალი ჯაზიშ მუსიკოსი (დ.1926)
### გჷმათუთა
### გერგობათუთა
### ქირსეთუთა
* 26 ქირსეთუთა : რევაზ ინანიშვილი — ქორთუ ჭარუ
* 22 ქირსეთუთა : ირაკლი ფარჯიანი  — ქორთუ ხანტუ

## ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
* ფიზიკა : დე ჟენი, პიერ-ჟილ
* ქიმია : ერნსტი, რიჩარდ
* ფიზიოლოგია დო მედიცინა : ნეჰერი, ერვინ; ზაკმანი, ბერტ
* ლიტერატურა : გორდიმერი, ნადინე
* შვიდობა : აუნგ სან სუ კი
* ეკონომიკა : კოასი, რონალდ
ლიამ კანინჰემი

**ლიამ კანინჰემი** ( დ. 2 მანგი, 1961, დუბლინი) — ირლანდიარი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. ჩინებული რე დავოს სისვორთიშ როლით HBOშ სერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1961
დოღური შხვა დღას

**დოღური შხვა დღას** (, 2002) — მაეჩა ფილმი ჯეიმზ ბონდიშ გეშა. გინოღალირი რე იენ ფლემინგიშ რომანეფიშ გერგეზიშ, ჯეიმზ ბონდიშ დუდსგინულეფიშ მეჯინათ, მორო ედომუშამო ფლემინგიშ ნამთინი წინგის ვერსხუეფუ.

სიუჟეტიშ მეჯინათ, ბონდი მეურს ოორუე კორეაშა, სოდეთ თის დახუნუანა. ართი წანაშ უკული თინა ჯალეფიშ თირუაშ პროგრამაშ ფარგალეფს იდუდიშულებუ დო ოცადუ, გარკვიას, მიქ უღალატჷ დო გინოჩჷ თინა ნტერეფს. გერკვიებჷ, ნამჷდა თენა რე გუსტავ გრეივსი - ბონდიანაშო თანჯამი სტილს, თინა გვალო ვარე თიჯგჷრა, მუჭომჷთ თეიშა მაჯინეეფს მიოჩქუნანი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ჯეიმზ ბონდიშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი
კატეგორია:2002 წანაშ ფილმეფი
Metro-Goldwyn-Mayer

**Metro-Goldwyn-Mayer Inc.** (**MGM**) — ამერიკული მედია კომპანია, ნამჷთ ჯინჯიერო ფილმეფიშ დო ოტელევიზიე გინოჩამეფიშ წარმებათ დო დისტრიბუციათ რე დაკებული. MGM-იქ დირსხუ 1924 წანას, მუჟამსჷთ მარკუს ლევქ ესვარჷ Metro Pictures, Goldwyn Pictures Corporation დო Louis B. Mayer Pictures. ამდღარშო კომპანიაშ გიშნაშქუმელ ფილმეფს 205 ოსკარი აფჷნა მეღებული.

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* MGM Digital Media პორტალზე *YouTube*
* მუსიკალური ხელუანუაშ დო მენცარობეფიში საირქიანო აკადემია 
* MGM-ში ლოგოტიპეფი 

კატეგორია:ააშ-იშ კომპანიეფი
კატეგორია:კინომწარმებელი კომპანიეფი
ნეპალიშ კონსტიტუცია

**ნეპაიშ კონსტიტუცია** — ნეპალიშ ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკაშ თარი კანონი, ნამუქჷთ ნძალაშა 2015 წანაშ 20 ეკენიას მიშართჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
**ოფიციალური:**
* ნეპალიშ ობორჯე კონსტიტუცია 2063 (2007). ბოლო ვერსია (ინგლ., ნეპალ.)
* ნეპალიშ ობორჯე კონსტიტუცია 2063 (2007) . ბოლო ვერსია ნეპალიშ უჟინაში სასამართალოშ ვებ-ხასჷლას (ნეპალ.)
* ნეპალიშ გჷნმალი კონსტიტუცია 15 ღურთუთა, 2007 წანა (რუსული ტექსტი)

**მასალეფი:**
* ნეპალიშ ომაფეშ კონსტიტუცია 2047 (1990) 
* Богословие в центре конституционного кризиса в Непале . Lapido Media. 26 мая 2010
* «Preliminary Considerations», *Himalayan Research Bulletin*, Vol. XI, Nos. 1-3, 1991 at the University of Texas
* http://ru.euronews.com/2015/09/19/nepal-set-to-declare-lgbt-friendly-constitution/

ნეპალი
კატეგორია:ნეპალიშ სახენწჷფო მონწყუალა
კატეგორია:ნეპალიშ სამართალი
ჯუდი დენჩი

**ჯუდი დენჩი** (; 9 ქირსეთუთა, 1934)  — ინგლისარი თეატრიშ, კინოშ დო ტელევიზიაშ არტისტი. რსულებური აფუ თეატრალური როლეფი შექსპირიშ პიესეფიშ მეჯინათ დოდგჷმილ დოდგჷმეფს. კინოოქიანუს ჯოხო მიპალჷ ჯეიმზ ბონდიშ სერიაშ ფილმეფს კათაფით.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* Judi Dench Biography
* [Judi Dench](http://calm.shakespeare.org.uk/dserve/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=Overview.tcl&dsqSearch=((text)=%27Judi%20%20Dench%27)) at the Royal Shakespeare Company performance database
* As Time Goes By Central website
* Judi Dench on Acting Regal
* University of Bristol Theatre Collection, University of Bristol
* The Company: A Biographical Dictionary of the RSC: Online database 
* Dame Judi Dench at Emmys.com

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1934
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
აზერბაიჯანიშ კონსტიტუცია

**აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ კონსტიტუცია** () — აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ თარი კანონი. მეღებული რე 1995 წანაშ 12 გერგობათუთას, საარძო რეფერენდუმიშ ოსხირშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ კონსტიტუცია 
* აზერბაიჯანიშ კონსტიტუციაშ ისტორიაშე 

კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ პოლიტიკა
კატეგორია:კონსტიტუციეფი
სომხეთიშ კონსტიტუცია

**სომხეთიშ კონსტიტუცია** — სომხეთიშ რესპუბლიკაშ თარი კანონი. მეღებული რე 1995 წანაშ 5 კვირკვეს რეფერენდუმიშ შედეგო. კონსტიტუციაშ მეჯინათ სომხეთიქ გეგმიცხადჷ დემოკრატიულ, სუვერენულ, სოციალურ დო სამართლებურ სახენწჷფოთ, სოდე ხეშუულება ორხველჷ კათას. ქიანაშ ნანანოღათ გეგმიცხადჷ ერევანქ. კონსტიტუციაქ დითირუ 2005 წანაშ 27 გერგობათუთას რეფერენდუმიშ უკული. კონსტიტუცია აკმოდირთუ დაჭყაფუეშე დო 9 ბირგულშე.

მართუალაშ ფორმა რე რესპუბლიკა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სომხეთიშ რესპუბლიკაშ კონსტიტუციაშ ტექსტი

## სქოლიო

კატეგორია:სომხეთიშ პოლიტიკა
კატეგორია:კონსტიტუციეფი
რამ ბარან იადავი

**რამ ბარან იადავი** (; დ. 4 ფურთუთა, 1948, დჰანუსა, ნეპალი) — ნეპალარი პოლიტიკოსი დო ფიზიკოსი. პოლიტიკური პარტიაშ ნეპალიშ კონგრესიშ გენერალური მელამოსე, ნეპალიშ მაართა პრეზიდენტი 2008-2015 წანეფს.

ქვრივი რე. ალმასქუქ უღურჷ 1983 წანას, ჟირი ქომოლსქუა დო ართი ცირასქუა ჸუნს. 

## სქოლიო

კატეგორია:ნეპალარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ნეპალიშ პრეზიდენტეფი
კასპერ კრამპი

**კასპერ ფრედერიკ კრამპი** (დ. 1970) რე დანიარი არტისტი, არძაშე უჯგუშო ჩინებული რე ენზო-შ როლით ფილმის ჰელიუმს დო ვანდალ სავაგიშ როლით სერიალს ჭუმანიშ ლეგენდეფს. უღუდჷ ეპიზოდური როლეფი სერიალეფს ვალს დო საგანს. თიქ ასახიერჷ კაპიტან კერჩოვერი ფილმის ტარზანიშ ლეგენდას, ნამჷთ გიშაშქუმალირი რდჷ Warner Bros.შ გეშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:დუნაბადი 1977
კატეგორია:დანიარი არტისტეფი
2009

## მოლინეფი
* 27 ღურთუთა : რუსეთიშ წიმინდე სინოდიქ მოსკოვიშ დო ედომუშამი რუსეთიშ პატრიარქო გეგშაგორჷ კირილე I.

## დუნაბადი

### ღურთუთა
### ფურთუთა
### მელახი
### პირელი
### მესი
### მანგი
### კვირკვე
### მარაშინათუთა
### ეკენია
### გჷმათუთა
### გერგობათუთა
### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა
* 14 ღურთუთა : იან კაპლიცკი — ბრიტანალი არქიტექტორი (დ. 1937).
* 18 ღურთუთა : გრიგორე ვიერუ  — მოლდოვარი ჭარუ დო პოეტი (დ. 1935).
* 26 ღურთუთა : მერს კანინგემი — ამერიკალი მასხაპალი (დ. 1919).
* 27 ღურთუთა : ჯონ აპდაიკი — ამერიკალი ჭარუ (დ. 1932).

### ფურთუთა
* 10 ფურთუთა : ნუგზარ შატაიძე — ქორთუ ჭარუ (დ. 1944)
### მელახი
* 2 მელახი : ჟოან ბერნარდო ვიეირა — გვინეა-ბისაუშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1939)
* 28 მელახი : ჯანეტ ჯაგანი — გაიანაშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1920)
* 29 მელახი : მორის ჟარი — ფრანგი კომპოზიტორი (დ. 1924)
* 31 მელახი : რაულ ალფონსინი — არგენტინაშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1927)
### პირელი
* 26 პირელი : ლევან მიქელაძე — საქორთუოშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1957)
### მესი
* 20 მესი : პიერ გამარა — ფრანგი ჭარუ (დ. 1919)
* 23 მესი : რო მუ-ჰიუნი — ოორუე კორეაშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1946)
### მანგი
* 8 მანგი : ომარ ბონგო — გაბონიშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1967)
* 25 მანგი : მაიკლ ჯექსონი — ამერიკალი მუსიკოსი (დ. 1958)
* 30 მანგი : პინა ბაუში — გერმანალი მასხაპალი, ქორეოგრაფი (დ. 1940)
### კვირკვე
* 1 კვირკვე : ლიუდმილა ზიკინა — რუსი მაბირე (დ. 1929)
* 6 კვირკვე : რობერტ მაკნამარა — ააშ-იშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1916)
* 15 კვირკვე : ნატალია ესტემიროვა — რუსი ჟურნალისტი (დ. 1959)
### მარაშინათუთა
* 1 მარაშინათუთა : კორასონ აკინო — ფილიპინეფიშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1933)
* 25 მარაშინათუთა : ტედ კენედი — ააშ-იშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1932)
* 26 მარაშინათუთა : აბდულ აზიზ ალ-ჰაქიმი — ერაყიშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1950)
* 27 მარაშინათუთა : სერგეი მიხალკოვი — რუსი ჭარუ (დ. 1913)
* 27 მარაშინათუთა : შოთა ჩოჩიშვილი — ქორთუ ძიუდოისტი (დ. 1950)
### ეკენია
* 7 ეკენია : მედეა ჩახავა — ქორთუ არტისტი (დ. 1921)
* 14 ეკენია : პატრიკ სუეიზი — ამერიკალი არტისტი, მასხაპალი დო მაბირე (დ. 1952)
### გჷმათუთა
* 1 გჷმათუთა : ოთარ ჭილაძე — ქორთუ ჭარუ (დ. 1933)
* 3 გჷმათუთა : ალექსანდრე ბასილაია — ქორთუ კომპოზიტორი (დ. 1942)
* 26 გჷმათუთა : შოთა გოგოხია — ქორთუ მენცარი (დ. 1920)
* 30 გჷმათუთა : კლოდ ლევი-სტროსი — ფრანგი ანთროპოლოგი (დ. 1908)
### გერგობათუთა
* 3 გერგობათუთა : დოდო ჭიჭინაძე — ქორთუ არტისტი (დ. 1924)
* 10 გერგობათუთა : რობერტ ენკე — გერმანალი მობურთე (დ. 1977)
* 15 გერგობათუთა : პავლე — სერბეთიშ პატრიარქი (დ. 1914)
* 30 გერგობათუთა : მილორად პავიჩი — სერბი ჭარუ (დ. 1929)
### ქირსეთუთა
* 13 ქირსეთუთა : პოლ სემიუელსონი — ამერიკალი ეკონომისტი (დ. 1915)
* 16 ქირსეთუთა : ეგორ გაიდარი — რუსი პოლიტიკური მოღალე (დ. 1956)
* 24 ქირსეთუთა : რაფაელ კალდერა — ვენესუელაშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1916)
* 30 ქირსეთუთა : აბდურაჰმან ვაჰიდი — ინდონეზიაშ პოლიტიკური მოღალე (დ. 1940)

## ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი

* ფიზიკა: ჩარლზ კაო, უილარდ ბოილი და ჯორჯ სმითი 
* ქიმია : ადა იონატი, ვენკატრამან რამაკრიშნანი და ტომას სტეიტსი
* ფიზიოლოგია დო მედიცინა : ელისაბედ ბლაკბერნი, კაროლ გრაიდერი და ჯეკ შოსტაკი
* ლიტერატურა : ჰერტა მიულერი
* შვიდობა : ბარაკ ობამა
* ეკონომიკა : ელინორ ოსტრომი და ოლივერ უილიამსონი
2012

## მოლინეფი
### ღურთუთა

* 1 ღურთუთა
** ევრორსხუშ მადუდე ქიანათ გჷნირთჷ დანიაქhttp://www.radiotavisupleba.ge/archive/geo-news/20120101/1001/1001.html?id=24439570 .
** ირლანდიაქ გჷნირთჷ ეუწოშ მადუდეთ.
** ნძალაშა გენშართჷ ახალ კონსტიტუციაქ უნგრეთისhttp://1tv.ge/News-View.aspx?Location=34390&LangID=1.
* 13 ღურთუთა —საკრუიზო ლაინერ „Costa Concordia-ქ“, ნამუსჷთ მილარედჷ 4234 ადამიერი, გჷნიცადჷ ავარია იტალიაშ წყარპიჯწკჷმა. გოჭყორდჷ 16 ადამიერქ, 16 დინაფილო იკოროცხუ http://www.giorgigigeo.com/2012/01/costa-concordia.html.
* 13—22 ღურთუთა — I ზოთონჯიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი ახალნორდეფს შქას (ინსბრუკი, ავსტრია).

### ფურთუთა

### მელახი
* 4 მელახი — საპრეზიდენტო გიშაგორუეფი რუსეთის.

### პირელი
* 15 პირელი – მართლმადიდებლური ორენი თანაფას ეშანჷნს. *(ჯვეში სტილით [[2 პირელი]])*

### მესი

### მანგი
* 5 მანგი : XXI ოშწანურას ეკონიათ გჷნხორციელჷ პლანეტა ვენერაშ ტრანზიტიქ.
* 8 მანგი — 1 კვირკვე — პოლონეთის დო უკრაინას იმანჯჷ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2012-ქ.

### კვირკვე
* 1 კვირკვე -ევრორსხუშ მადუდე ქიანათ გჷნირთჷ კვიპროსიქ.
* 2 კვირკვე — საპრეზიდენტო გიშაგორუეფი მექსიკას.

### თარიღი უჩინებუ რე
* საპარლამენტო გიშაგორუეფი საქორთუოს.
* საპარლამენტო გიშაგორუეფი უკრაინას.

### გერგობათუთა
* 6 გერგობათუთა —საპრეზიდენტო გიშაგორუეფი ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს.
* 6 გერგობათუთა —საპრეზიდენტო გიშაგორუეფი პუერტო-რიკოს

## დუნაბადი

### ღურთუთა
### ფურთუთა
### მელახი
### პირელი
### მესი
### მანგი
### კვირკვე
### მარაშინათუთა
### ეკენია
### გჷმათუთა
### გერგობათუთა
### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა
* 4 ღურთუთა : მერაბ ელიოზიშვილი — ქორთუ ჭარუ, სცენარისტი, არტისტი.
### ფურთუთა
* 11 ფურთუთა : უიტნი ჰიუსტონი —ამერიკალი მაბირე
### მელახი
* 17 მაელახი : შენუდა III — კოპტური მართლმადიდებელი ოხვამეშ 117-ა პაპი დო პატრიარქი.
### პირელი
### მესი
* 29 მესი : სინდო კანეტო — იაპონარი კინორეჟისორი  (დ. 1912)

### მანგი
* 21 მანგი : შენგელია, რამაზ — ქორთუ მობურთე (დ. 1957)
### კვირკვე
* 16 კვირკვე : ლორდი, ჯონ — ინგლისარი მუსიკოსი (დ. 1941)
* 24 კვირკვე : ჯონ ატა მილსი— განაშ პრეზიდენტი (დ. 1944)
### მარაშინათუთა
### ეკენია
* 3 ეკენია : დუნკანი, მაიკლ კლარკ — ამერიკალი არტისტი (დ. 1957)
### გჷმათუთა
### გერგობათუთა
* 6 გერგობათუთა : მაქსიმე — ბულგარეთიშ მართლმადედებელი ოხვამეშ პატრიარქი (დ. 1914)
### ქირსეთუთა
* 3 ქირსეთუთა : ხიტრუკი, თედორე— რუსი ანიმატორი (დ. 1937)
* 5 ქირსეთუთა :  ბრუბეკი, დეივ —ამერიკალი ჯაზ-პიანისტი (დ. 1920)
* 5 ქირსეთუთა: ნიმეიერი, ოსკარ — ბრაზილიარი არქიტექტორი (დ. 1907)
* 11 ქირსეთუთა : რავი შანკარი — ინდოარი მუსიკოსი  (დ. 1920)

## ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი

* ფიზიკა : სერჟ აროში (საფრანგეთი) დო დევიდ უაინლენდი (ააშ)
* ქიმია: რობერტ ლეფკოვიცი დო ბრაიან კოლბიკი (ჟორხოლო ააშ)
ფიზიოლოგია დო მედიცინა :  სინია იამანაკა (იაპონია) დო ჯონ გურდონი (გოართოიანაფილი ომაფე)
* ლიტერატურა : მო იანი (ჩინეთი)
* შვიდობა : ევროპაშ რსხუ 
* ეკონომიკა :  ელვინ როთი დო ლოიდ შეპლი (ჟირხოლო ააშ)
მადს მიკელსენი

**მადს დიტმან მიკელსენი** (დ. 22 გერგობათუთა 1965) — დანიარი არტისტი. თინა დუდშე მასხაპალი რდჷ, მარა არტისტიშ კარიერა 1996 წანას დიჭყჷ. ჩინებულქ იჸუ მუდარენ ფილმით დო ოტელევიზიე სერიალით. 2006 წანას ჯეიმზ ბონდიშ სერიაშ ფილმის „კაზინო როიალი“ ლე შიფრიშ როლი არსულჷ. 2016 წანას ოკათუდჷ ფილმის დოქტორი სტრეინჯი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* Mads Online (გურიმოჭვეეფიშ ხასჷლა)
* Mads-mikkelsen.net (გურიმოჭვეეფიშ ხასჷლა)

კატეგორია:დუნაბადი 1965
კატეგორია:დანიარი არტისტეფი
კატერინა მურინო

**კატერინა მურინო** ( დ. 15 ეკენია, 1977) — იტალიარი არტისტი. დებადჷ სიცილიას, ნოღა კალიარს. ჭიჭე ასაკის ექიმობა ოკოდჷ, 1996 წანას კონკურსის „მის იტალია“ დეკინჷ მაანთხა აბანი. ოხორინალო ლონდონშა გინულაშ უკული მურინოქ თეატრით დეინტერეს. ოჭიშუდჷ უესტ-ენდიშ თეატრის ლონდონს. იტალიაშა დორთინაშ უკული, კერძოთ, 1999-2000 წანეფს შქას ფრანჩესკა დე საპიოშ ხემანჯღვერალათ ოპატჷნჷდჷ დრამას. 2006 წანას როლი მიღჷ ფილმის „კაზინო როიალი“.

2011 წანაშ დაჭყაფურს ილაჸაფჷ რუფუს სიუელწკჷმა ართო სერიალს „ზენი“.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

## სქოლიო

კატეგორია:იტალიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1977
დიალექტი

**დიალექტი** (ბერძ. διαλέγομαι, *dialegomai* „ართო რაგადი) — გორკვიაფილი ლიტერატურული ნინაშ ვასტანდარტიზაფილი ვარიანტი, თიში რეგიონალურ-კუნთხუური ვარდა ორაგადე ფორმა, ნამუთ კინ თე ნინაშ შხვა დიალექტეფშე გორკვიაფილ მუდანობაშ ლექსიკური, სინტაქსური თუ ფონეტიკური მუშობურობეფით გინორთელო რე. თის გჷმირინუანს მახორობაშ ალაზჷმაფათ მორჩილი ნორთი, მორო თინა თარო გასაგები რე სტანდარტული ნინაშ მარჩქვენჯიშო. 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* დისკუსია: დიალექტი ვერსუშ ნინა 

კატეგორია:ნინეფიშმენცარობა
დრავიდული ნინეფი

**დრავიდული ნინეფი** — ნინეფიშ ფანია, ნამუთ თარო გოფაჩილი რე ინდოეთიშ ობჟათე ნორთის. გვალო იკათუანს 30-შე უმოს ნინას დო ირთუ, ობჟათურ, ცენტრალურ დო ოორუულ ბუნეფო. ასეშო, დრავიდულ ნინეფშა მორაგადეეფიშ რიცხუ 220 მილიონს ოჭირინუანს. დრავიდულ ნინეფშა რაგადანა დრავიდეფი. 

## ნინეფი
გიშმაგორჷნა 4 თარ დრავიდულ ნინას. თენეფი რე:
*ტელუგუ — 85 000 000 მორაგადე
*ტამილი — 70 000 000  მორაგადე
*კანადა — 49 000 000 მორაგადე
*მალაიალამი — 38 000,000 მორაგადე
ეშანილი ნინეფი ინდოეთის ტამილნადუშ, კერალაშ, მაისურიშ დო ანდჰრა-პრადეშიშ შტატეფიშ ოფიციალური ნინეფი რე. ოთთხოლოს უღჷ გორკვიაფილი ლიტერალურული ტრადიციეფი, მორო თინეფშე ხვალე ტელუგუშ ნინას უღუ ჭარალუა, ნამუქჷთ აკიქიმინჷ XIX ოშწანურას.

## მოჯგირალა შხვა ნინეფწკჷმა
დრავიდულ ნინეფს სინტაქსი ტოპოლოგიურო თურქული დო მონღოლური ნინეფიშ მოგვენი რე. კინ თე ბორჯის კანკალე მენცარი (რ. კოლდუელი, ჰ. ფეენრიხი) შილებუამო კოროცხჷნს დრავიდული ნინეფიშ იბერიულ-კავკაციურ ნინეფიშ ფანიაწკჷმა უჯვეშაშ მოჯგირალას.

## ლიტერატურა
**Caldwell R.*, A comprative grammar of the Dravidian or South-Indian family of languages, 3ed., L., 1913

კატეგორია:დრავიდული ნინეფი
ჩატისგარჰული ნინა

**ჩატისგარჰული ნინა** (, თშნეშე ჩინებული რე ჯოხოდვალათ **ლარია**, **ხალტაჰი**) — ინდოარიული ნინა, ნამუთ მიშმურს „ბჟაეიოლი ჰინდი“ დიალექტურ ბუნაშა (ავადჰი დო ბაგჰელწკჷმა ართო). ჩატისგარჰულ ნინაშა დოხოლაფირო 17,5 ადამიერი რაგადანს, ნამუთ უმენტაშო ოხორანა ინდოეთიშ შტატი ჩატისგარჰის დო მადჰია-პრადეშიშ, ბიჰარიშ დო ორისაშ შტატეფიშ მოხურგე ოლქეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
## სქოლიო

კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი
კატეგორია:ჰინდი
კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი
ღურელი ნინა

**ღურელი ნინა** — ნინა, ნამუთ ვაარსებენს ცორცხალ გჷმორინფას დო, მუჭოთ წესი, ჩინებული რე ხვალე ჭარუაფონ ძეგლეფს, ვარდა ხელუანურ რეგლამენტირაფილ გჷმორინაფას რე. რჩქვანელობურო თეჯგურა მუთმოხვადუ, მუჟამსჷთ ართ ნინას ედომუშამო თირანს მაჟირა ნინა (თ.გ. „ნინაშური აწოკინა“), მუჭოთ, სამანგათ, კოპტური ნინა დოთირუ არაბულ ნინაქინ, მიარე ჯვეში დო ჯინჯიერი ამერიკული ნინეფი ინგლისურ, ფრანგულ, ესპანურ დო პორტუგალიურ ნინეფქ გეგშარაჸეს. ნინაშ ღურაშ წჷმი, მუშ არსებობაშ ეკონია ეტაპეფს თე ნინა დჷმახასიათაფალი რე ხვალე გოთანჯილ ხანურ (დო სოციალურ) ბუნეფშო. ღურელ ნინაშა შხირას უჯოხონა თი ცორცხალ ნინეფიშ არქაულ ფორმეფშა, ნამუთ ასე აქტიურო გჷმირინუაფუნან.
## თაშნეშე ქოძირით
* ცორცხალი ნინა
* ხელუანური ნინა

## ლიტერატურა
* Adelaar, Willem F. H.; & Muysken, Pieter C. (2004). *The languages of the Andes*. Cambridge language surveys. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36275-7.
* Brenzinger, Matthias (ed.) (1992) *Language Death: Factual and Theoretical Explorations with Special Reference to East Africa*. Berlin/New York: Mouton de Gruyter. ISBN 978-3-11-013404-9.
* Campbell, Lyle; & Mithun, Marianne (Eds.). (1979). *The languages of native America: Historical and comparative assessment*. Austin: University of Texas Press. ISBN 0-292-74624-5.
* Dorian, Nancy C. (1978). Fate of morphological complexity in language death: Evidence from East Sutherland Gaelic. *Language*, *54* (3), 590—609.
* Dorian, Nancy C. (1981). *Language death: The life cycle of a Scottish Gaelic dialect*. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 0-8122-7785-6.
* Dressler, Wolfgand & Wodak-Leodolter, Ruth (eds.) (1977) *Language death* (International Journal of the Sociology of Language vol. 12). The Hague: Mouton.
* Gordon, Raymond G., Jr. (Ed.). (2005). *Ethnologue: Languages of the world* (15th ed.). Dallas, TX: SIL International. ISBN 1-55671-159-X. (Online version: http://www.ethnologue.com).
* Harrison, K. David. (2007) When Languages Die: The Extinction of the World’s Languages and the Erosion of Human Knowledge. New York and London: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-518192-0.
* Mithun, Marianne. (1999). *The languages of Native North America*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23228-7 (hbk); ISBN 0-521-29875-X.
* Mohan, Peggy; & Zador, Paul. (1986). Discontinuity in a life cycle: The death of Trinidad Bhojpuri. *Language*, *62* (2), 291—319.
* Sasse, Hans-Jürgen (1992) 'Theory of language death', in Brenzinger (ed.) *Language Death*, pp. 7—30.
* Schilling-Estes, Natalie; & Wolfram, Walt. (1999). Alternative models of dialect death: Dissipation vs. concentration. *Language*, *75* (3), 486—521.
* Sebeok, Thomas A. (Ed.). (1973). *Linguistics in North America* (parts 1 & 2). Current trends in linguistics (Vol. 10). The Hauge: Mouton. (Reprinted as Sebeok 1976).
* Skutnabb-Kangas, Tove. (2000). *Linguistic genocide in education or worldwide diversity and human rights?* Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. ISBN 0-8058-3468-0.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯვეში ნინაშ მუშიათაკმადგინალი

## სქოლიო

*
კატეგორია:სოციოლინგვისტიკა
კაზინო როიალი (2006 წანაშ ფილმი)

**კაზინო როიალი** (2006) — 21-ა ფილმი ჯეიმზ ბონდიშ გეშა. გინოღალირი რე იენ ფლემინგიშ ათე ჯოხონობაშ რომანიშ მეჯინათ. თიში რეჟისორი რე მარტინ კემპბელი.

ათენა რდჷ „კაზინო როიალიშ“ გინოღალაშ მასუმა ცადება. წოხოლენი ჟირშე მაართა რდჷ ოტელევიზიე სერიალიშ ეპიზოდი, მაჟირა - 1967 წანაშ სატირული ჟანრიშ ფილმი.

მოჩამილი ფილმის დითირჷ ბონდიშ კონცეფციაქ, წჷმორინაფილი რე ჸოფიერებაშ ახალი ქრონოლოგია, ნამჷთ ვემურე ნამთინი წოხოლენი ფილმის. მაგალთო, ბონდის ჭიჭე ხანიშ უკახალე აფუ მეღებული ჟირი ნულიამი მუში კოდური ჯოხოშო (ანუ თის გიადჷ 007). ფილმის ხოლო აწორინაფილი რე ნარკებო ნაცა დო უმოსო ემოციური ბონდი.

ქიმინუა მეურს ჯეიმზიშ კარიერაშ დაჭაფურს, წორას თიმწკჷმა, მუჟამსჷთ თიქი ახალი მეღებული აფუ ჸვილუაშ ლიცენზია. მაიამიშ აეროპორტის ტერორისტული აქტიშ მუკოჩილათაფაშ უკული თის ქეჸოროფებუ ვესპერ ლინდი - თხობელი, ნამჷთ თისი გინოჩანს სპეციალურ ფარას, თიშენი ნამჷდა ჯეიმზიქ თინა გიმირინუას კაზინოს ოლაჸაფეთ დო უბადოშმაქიმნალეფიშ გუმოარგამებაშო. ფილმის მიმალუ ამბეფი იგინძორებუ გაგინძორებას, „მუთა მოლექინაფა“.

არტისტეფიშ გიშაგორუა დიდი ხანიში გოძვენას მიშჷ. პირს ბროსნანიშ მოჸოროფეეფქ პროტესტი გჷმოხანტეს, მორო, ათეშ უმიკუჯინუო, კრიტიკოსეფქ ფილმი დადებითო აფასეს.

## როლეფი
* დენიელ კრეიგი - ჯეიმზ ბონდი
* ევა გრინი - ვესპერ ლინდი
* მადს მიკელსენი - ლე შიფრი
* ჯუდი დენჩი - M
* ჯეფრი რაიტი - ფელიქს ლაიტერი
* ჯანკარლო ჯანინი - რენე მათისი
* სიმონ აბკარიანი - ალექს დიმიტრიოსი
* კატერინა მურინო - სოლანჟ დიმიტრიოსი
* ივანა მილიჩევიჩი - ვალენკა
* ისააკ დე ბანკოლე - სტივენ ობანო
* ჯესპერ კრისტენსენი  - მისტერ უაიტი
* სებასტიენ ფუკანი - მოლაკა
* ტობიას მენზიესი - ვილიე
* ლუდგერ პისტორი - მენდელი
* კლაუდიო სანტამარია - კარლოსი
* რიხარდ ზამელი - გეტლერი
* კლემენს შიკი - კრატი
* ჯოზეფ მილსონი - კარტერი
* ბენ კუკი - უილიამსი
* დარვინ შოუ - ფიშერი
* დაიენ ჰერტფორდი - ბანქოს მოთამაშე

ფილმის ხოლო ოკათჷ რიჩარდ ბრენსონი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*
*
*
*

## სქოლიო

კატეგორია:ჯეიმზ ბონდიშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი
კატეგორია:2006 წანაშ ფილმეფი
მიზო (ნინა)

**მიზო** (***Duhlian Twang''', '''Dulien''', '''Hualngo''', '''Lukhai''', '''Lusago''', '''Lusai''', '''Lusei''', '''Lushai''', '''Lushei''', '''Sailau''', '''Whelngo***) — ნინა, ნამუშათ რაგადანა მიზოშ კათაშ წჷმმარინაფალეფი მიზორამიშ შტატის (ინდოეთი), ჩინიშ შტატის (მიანმარი), ბანგლადეშიშ ბჟაეიოლ რაიონეფს. მიზო ორხველჷ ტიბეტურ-ბირმული ნინეფიშ ფანია ბუნაშ კუკი-ჩინიურ ჸას.
მორაგადეეფიშ მუდანობა — დოხოლ. 700.000 ადამიერი. თინეფშე 674.756 ინდოეთის (ფასება 2001).
ნინას უღუ დიალექტეფი **მიზო, ნგენტე, ტლაუ, ფანნაი**. მიზო ნინა პანგხუაშ, ფალან-ჩინიშ (ზაჰაოშ დიალექტი), ჰმარიშ ნინეფს მოგენს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მიზოშ ჭარალუა
* მიზო ნინა Ethnologue-ს

კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი
კატეგორია:კუკი-ჩინიური ნინეფი
ხასი (ნინა)

**ხასი** (*Cossyah, Kahasi, Kassi, Khasa, Khashi, Khasi, Khasie, Khasiyas, Khassee, Khuchia, Kyi*) — ნინა, ნამუსჷთ გჷმირინუანს ხასიშ კათა, ნამუთ მუშჸურე ინდოეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე (მეგჰალაიაშ შტატიშ გვალამი რეგიონეფი ხასი დო ჯაინტია) დო ბანგლადეშიშ მოხურგე რაიონეფს ოხორანა. თე ნიაშა მორაგადეეფიშ მუდანობა ინდოეთის 865 000 ადამიერი, ბანგლადეშის — 100 000 ადამიერშახ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ხასი Ethnologue-ს

კატეგორია:მონ-ხმერული ნინეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი
კატეგორია:ბანგლადეშიშ ნინეფი
კოკბოროკი

**კოკბორკი** – ტიბეტურ-ბირმული ნინა, გოფაჩილი რე ინდოეთიშ შტატი ტრიპურას, თაშნეშე ასამიშ შტატის დო ბანგლადეშიშ მომძღე რაიონეფს. ნინაშ ჯოხო აკოდგინელი რე ზიტყვა „კოკ“ (ნინა) დო „ბოროკი“ (კათა), თეშნერო ზიტყვა „კოკბოროკიქ“ შილებე გჷნითანგას მუჭოთ „ბოროკიშ კათაშ ნინა“. 

## სქოლიო

კატეგორია:ტიბეტურ-ბირმული ნინეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი
კატეგორია:ბანგლადეშიშ ნინეფი
გარო ნინა

**გარო** — გაროშ კათაშ ნინა, ტიბეტურ-ბირმულ ნინეფს ორხველჷ. მორაგადეეფიშ ედომუშამი მუდანობა — დოხოლ. 900 ვთშ. ადმ., თინეფშე 780 ვთშ. ინდოეთის (2007) დო 120 ვთშ. ბანგლადეშის (2005). გოფაჩილი რე ინდოეთიშ მეგჰალაიაშ შტატის, სოდე ოფიციალური ნინაშ სტატუსი უღუ, ასამიშ შატატიშ დჰუბრიშ, გოალპარაშ დო დარანგიშ ოლქეფს. თეშ მოხ, თაშნეშე ბანგლადეშიშ მომძღე რაიონეფს. 

## სქოლიო

კატეგორია:ტიბეურ-ბირმული ნინეფი
კატეგორია:ინდოეთიშნინეფი
კატეგორია:ბანგლადეშიშ ნინეფი
მარვარი (ნინა)

thumb
**მარვარი**, *მარვადი* (मारवाड़ी) — ინდოარიული ნინა, რაჯასტანული ნინაშ ართ-ართი თარი დიალექტი, გოფაჩილი რე რაჯასტანიშ შტატიშ ბჟადალშე, მარვარიშ ისტორიულ ოლქის (რაჯასტანიშ ჯოდპურიშ ოლქი, პალიშ ოლქი, სიროჰიშ ოლქი, ჯალორიშ ოლქი, ჯაისალმერიშ ოლქი, ჩურუშ ოლქი, ბიკანერიშ ოლქი, ნაგაურიშ ოლქი, აჯმერიშ ოლქი, ბარმერიშ ოლქი), ომძღჷ რაჯასტანიშ შხვა ისტორიული რეგიონეფს: შეხავატი, მევარი, ჰადოტი, დჰუნდჰარი, ბაგრი დო შხვ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* Христианский фильм на языке марвари  (видео)
* Краткий англо-марвари разговорник

კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი
კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი