open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პრიმატეფი

**პრიმატეფი** () — ბჟაშუმუეფიშ რანწკიშ ჩხოლარი. თინეფიშ რსხულიშ სიგჷნძა 13-15 სმ-შე 175 სმ-შახ დო უმოსის, წონა — 60-100 გრ-შე 180 კგ-შახ ონჭჷ. პრიმატეფს ჯგირო გოვითარაფილი ხუთკითამი ბორკეფი უღჷნა. ჩანჯი კითი ყარუ რე დო დოსქილადირი კითეფს აწურე. კითიშ ბოლო ფალანგეფს რე ბირცხეფი (გჷმნარკი რე ტუპაიეფი). თინეფს ლაბერწი, დუჸი დო ჩხორიაშ ჸვილეფი ართიანშა მერდილი უღჷნა. ბოწოწი უმენტაშო გურგუზია რე, ჯგირო გოვითარაფილი გვერდო ქიეფს თიფთიკჷთ უღჷა. ნოფერობას უმენტაშო მერეკელა ტონეფი მიშეძახჷ. თოლბუდეეფი ფეთქაშ ფოსოშე გიშართილი რე ჸვილამი თაჯით ვარ-და ოკიდაშეთ. გვერდო ქიეფიშ დუდიშ ტვინი დახე მერკებული რე ღარეფს დო გიროხილეფს, ჯგირო რე გოვითარაფილი ნთხუაფაშ წილანეფი, გვერდოსფეროეფი ნათხემს ხვალე ნორთობურო ფორჷნა. ქიეფიშ დო ადამიერეფიშ ტვინიშ გვერდოსფეროეფი, ნამუეფჷთ ედომუშამო ფორჷნა ნათხემს, მიარემუდანამ ღარეფს დო გიროხილეფს იკათუანს. ნთხუაფაშ წილანეფი დაღარას რე გიშაძირელი, რწყებაშ ალაგეეფი ჯგირო რე გოვითარაფილი. პრიმატეფს უმენტაშო ბინოკულარული (ქიეფიშ დო ადამიერიშ, თეშ მოხ, ფერამჷთ) რწყება უღჷნა. დუდიშ ტვინიშ ჭყანიერი გოვითარაფაშ გეშა ტვინიშ ხოკოშ ნტირა დიდი რე. დუდიშ ხოკოშ სახეშ ნორთი დოგჷძარაფილი რე. კიბირეფიშ სისტემა ჰეტეროდონტული (ოჭკირალეფი, ჩქვალეფი, მორჩილი დო დიდი თარი კიბირეფი) დო დიფიოდონტურა (კიკილია დო იროიანი კიბირეფი). ადამიერს დო ჩხვინდინწრო ქიეფს 32 კიბირი უღჷნა, გვერდო ქიეფიშ უმენტაშობას დო კაპუცინიშობურეფს — 36. პრიმატეფს ნედო ჯგირო გოვითარაფილი ჸვერეჭი უღჷნა. უდაბალაში პრიმატიშ სასქუო ჟირქამი რე, უმაღალაშიში — ქექე. პრიმატეფიშ უმენტაშობას პლაცენტა დისკოიდური რე.

თეხანური პრიმატეფს გჷთმორთჷნა 2 გიმენრანწკო: უდაბალაში პრიმატეფი ანუ გვერდო ქიეფი (Prosimii) დო უმაღალაში პრიმატეფი ანუ ქიეფი (Anthropoidea). პრიმატეფს გოართოიანაფილი რე 12 ფანიაშ 57 გვარი დო 200 გვარობა. გოფაჩილი რენა უმენტაშო აფრიკას (მადაგასკარიშამო), აზიაშ ტროპიკეფს დო სუბტროპიკეფს, მალაიშ არქიპელაგიშ მიარე კოკის, ცენტრალურ დო ობჟათე ამერიკას, ევროპას (გიბრალტარს).

პრიმატეფი უმენტაშო ჯელეფს გჷმახენა. (ბაბუინეფი, კანკალე ტუპაია დო ლემური — თარო სქირონას). პრიმატეფი დღაშით რენა აქტიურეფი. ნარჩამალი ჩხოლარეფი რე, აკმოქიმინჷნა ჯოგეფს; ვანაფერო აფხვადჷნა ჭკობეფო ვარ-და ართულეფო. ჭკომჷნა ნაკათა ოჭკომალს, უმოსო ჩანარობათ, ვანაფერო ჭანდეფსჷთ ჭკომჷნა. პრიმატეფი იმიარებჷნა ედომუშამი წანაშ მეძენას. თინეფი ართ ერჩქის ხანა, უდაბალაში პრიმატეფი — 2-3 ერჩქის.

ნათხორა ადამიარეფიშ მოგვენი ქიეფი მუკმორჩქინდჷნა ხვალე ოლიგოცენურ ეპოქას. გიშაკერზაფილ ინტერესის იჭანუანს დრიოპითეკეფიშ შხვადოშხვა გვარობეფიშ ნოსქილეფედი, ნამუეფჷთ ევროპაშ მიოცენურ ნოლექეფს რე ნაგორა. თინეფს ადამიერიშ მოგვენი ადამიერეფიშ დო ადამიერიშ ოართე ნოგორო მირჩქინანა.

პრიმატეფიშ პრაქტიკული შანულობა ელაზჷმაფათ მორჩილი რე, მარა აბორიგენეფი თინეფშე მიარეშ ხორცის ოჭკომალო გჷმირინუანს. ტყებშე შხვადოშხვა ნოკეთობას აკეთენა. ქიეფს დიდი შანულობა უღჷნა ბიოლოგიური დო ომედიცინე ექსპერიმენტეშო. თინეფშე კანკალე მიშაღალირი რე ორთაშ თხილუაშ ოერეფოშქაშე რსხუშ „ჭითა წინგშა“.

## ლიტერატურა
* *ჯანაშვილი ა.,* ხერხემლიანთა ზოოლოგია, გამოც. მე-3, თბ., 1956; 
* *Вебер М.,* Приматы, [пер. с нем.], М. - Л., 1936; Жизнь животных, т. 6, М., 1971.

*
კატეგორია:ბჟაშუმუეფი
მანგაკა

— იაპონური ზიტყვა, ნამუთ შანენს „კომიქსეფიშ ხანტუს“. იაპონიაშ ფარგანეფს გალე თინა შანენს „მანგაშ ხანტუს“. მანგაკა კინ მუ რე გამაგე პერსონაჟეფიშ დიზაინიშ აკომუშებას (გჷშარკებაშ უმშო) დო შხირას (მუ ვარე სცენარიშ ავტორი-და) გეჸვენჯი ნახანდიშ სიუჟეტსჷთ მუშენს. 2006 წანაშ მუნაჩამეფით, იაპონიას 3000-შა მანგაკა რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*იაპონარი მანგაშ ხანტუეფიშ ასოციაცია

## სქოლიო
მანგა

250px|thumb|ვიკიპე-ტან, ტიპური მანგაშ პერსონაჟი
**მანგა** () — კომიქსიშ იაპონური მანგი ზიტყვა. მანგაშ სტილქ XIX ოშწანურაშ ბოლოს დირსხჷ.

ზიტყვა „მანგა“ (kanji: 漫画; hiragana: まんが; katakana: マンガ), მუჭოთ თიში ბჟადალური მანგი „კომიქსი“, ხვალე კარიკატურას ვა შანენს, მულტფილმისჷთ. მანგაშ მეჯინათ დორსხუაფილჷ იაპონურ ანიმაციურ ფილმეფს ანიმე ჯოხო.

იაპონიას ნამდგა ხანიშ დო სქესიშ ადამიერშო გიშურს მანგა დო ოკათჷ ჟანრეფს, ნამუეფს შქას რე ქიმინუაშ, თრილერი, მერმენწეფიშ, სპორტი, მუსიკა, ფენტეზი დო ომენცარე ფანტასტიკა, დრამა, ისტორიული, დეტექტივი, კომედია დო თ.უ. მანგა უმოსო იბეშტჷ უჩა-ჩეთ, მორო ჭარჭულია მანგეფით აფხვადჷნა. მანგაშ ავტორი რე მანგაკა (漫画家).

1950-იანი წანეფშე, იაპონიაშ გჷშმაშქუმალარი ინდუსტრიას მანგას შანულამი აკანი უკებჷ. ამდღარშო მიარე მანგა ითანგჷ შხვადოშხვა ნინაშა, უმოსო ინგლისურო, დო თინეფიშ ელექტრნული ვერსიეფი ხემიოლჷ რე დახე ედომუშამ მოსოფელს.

მოსოფელიშ კანკალე ქიანას აფხვადჷნა მანგაშ გოლინათ დჷნარსხუა სტილეფი, სამანგათ: ჩინეთი, ჰონგ-კონგი, ტაივანი — („manhua“); ობჟათე კორეას („manhwa“); საფრანგეთის „manfra“ დო „la nouvelle manga“.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

*
კატეგორია:იაპონური კულტურა
კატეგორია:იაპონური ზიტყვეფი დო ფრაზეფი
კომიქსი

მინი|250პქ|ვიქტორ მაკნეიშ კომიქსი „ჭიჭე ნემო“.
**კომიქსი** () — ვიზუალური ხელუანობაშ ფორმა, ნამუთ აკმოდირთჷ ამნახანტეფიშ დო ტექსტიშ (დიალოგური ბუშტეფიშ ვარდა ტიტრეფიშ სახეთ) კომბინაციაშე. 

დუდშე გჷმირინუაფუდჷ კარიკატურეფიშ ილუსტრაციაშო დო ეიორთუაფალო ოძიცე დო ტრივიალური ისტორიეფით, მორო უკულ-უკული თიქ გიძინჷ დო ლიტერატურულ ფორმათ გინირთჷ მიარე გიმენჟანრეფით.

კომიქსეფიშ მაწარმაფალი ჟირი თარი კომპანია რე — Marvel Comics დო DC კომიქსეფი, ნამუეფით ართიანს სერიოზულ კონკურენციას უმანგარანა. 2016 წანაშ მუნაჩამეფით, DC Comics დო თიში თარი აწმარენჯი Marvel, ამერიკული კომიქსეფიშ ბაზარიშ 70%-ის იკენა.

Marvel Comics კომიქსეფიშ გჷშმაშქუმალარი კომპანია, ნამუთ Marvel Entertainment-იშ რენ. (უოლტ დისნეიშ კომპანიაშ სქუალაფირი). 

Marvel-იშ გერგეზეფს შქას რე კაპიტანი ამერიკა, ფანტასტიკური ოთხული, ჰალკი, რკინაშ კოჩი, ბორბოლია-კოჩი, იქს-ადამიერეფი დო შხვეფი. ათე გერგეზეფიშ უმენტაშობა ართ რეალობას რენა, ნამუშათ Marvel Universe-ი (მარველიშ მოსოფელი) უჯოხონა. ათე კომიქსეფიშ წინგიშ გიშაშქუმალა 1939 წანას დიჭყჷ დო თიში ჯოხო Timely Comics რდჷ, 1950 წანაშო Atlas Comics ჯოხოდჷ. 

Marvel-იშ დორსხუაფაშე, 1961 წანაშე მოჸუნელი, ფანტასტიკური ოთხულიშ დო ბრელი შხვა სუპერგერგეზიშ აკმაქიმინალეფი რენა: სტენ ლი, ჯეკ კირბი, სტივ დიტკო დო შხვეფი. Marvel-ი წორას თიმწკჷმა იჸუ ამერიკას ართ–ართი შხუ კომიქსეფიშ კომპანიაქ, DC Comics-წკჷმა ართო.

DC Comics (დირსხჷ 1934 წანას, მუჭოთ National Allied Publications) — რე ართ-ართი არძაშე პოპულარული დო ჩინებული კომიქსეფიშ გჷშმაშქუმალარი მარველ კომიქსეფიშ უკული. გიშმაშქვაფალი 1969 წანას იჸიდჷ კომპანიაქ Warner Bros. Pictures 

DC კომიქსეფიშ არძაშე ჩინებული გერგეზეფი რენა: სუპერმენი, ბეტმენი, სარკო ოსური, ფლეში, წვანე ოსინთე დო სამართალიანობაშ ლიგა.
ინიციალი „DC“ იქიმინჷ ათე კომპანიაშ პოპულარული სერიაშ დეტექტიური კომიქსეფიშ მეჯინათ (Detective Comics) დო მალას კომპანიაშ ოფიციალური ჯოხოთ გინირთჷ.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში

*  საიტის DMOZ
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ხელუანობაშ ჟანრეფი

კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 3
ტრენტინო-ალტო-ადიჯე

**ტრენტინო-ალტო-ადიჯე** (; ) — ავტონომიური რეგიონი ოორუე იტალიას, ნამუთ ჟირ პროვინციას იკათუანს — ტრენტოშ დო ობჟათე ტიროლს. იტალიაშ გოართოიანაფაშახ (1919) რეგიონი ავსტრია-უნგრეთიშ დო თიშ წიმოხონეფიშ აკოდგინალუაშა მიშეშჷ: დიო ავსტრიაშ იმპერიაშ დო უკული ოღორონთე რომიშ იმპერიაშ. ავსტრიაშ შტატ ტიროლწკჷმა ართო თინა ევრორეგიონ ტიროლ-ობჟათე ტიროლ-ტრენტოს წჷმარინუანს.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
მინი|მარცხნივ|250პქ|ტრენტინო-ალტო-ადიჯეშ პროვინციეფი
რეგიონი ჟირი პროვინციაშე აკმოდირთჷ: იტალიურნინამი ტრენტო დო გერმანულნინამი ბოლცანო (ბოლზენი). თე ეკონია ტიროლიშ ნორთი რე, ნამუთ 1919 წანას იტალიაქ დო ავსტრიაქ გირთეს. ადიჯეშ ლეხერი მეჸუნს ალპეფშახ, ნამუთ ბრენერიშ ჸალაიბონით მეთმიარსხჷ ავსტრიას.

## თაშნეშე ქოძირით
*იტალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა  

## სქოლიო

კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფ
მიკიო იკემოტო

იაპონარი მანგაკა. თინა დუდშე მუშენდჷ მუჭოთჷ მასაში კიშიმოტოშ მოხვარე მანგაშ სერიას *[[ნარუტო]]* 1999 წანაშე 2014 წანაშა. თიში თებაში უკული, იკემოტოქ 2016 წანას დიჭყჷ მუშობა თიში გეჸვენჯის, *[[ბორუტო: ნარუტოშ გეჸვენჯი გამნარყი]]*, ჭარუ უკიო კოდაჩიწკჷმა ართო.
## რესურსეფი ინტერნეტის

 კატეგორია:დუნაბადი 1977
პიემონტი

**პიემონტი** () — რეგიონი იტალიაშ ოორუეშე. რეგიონიშ ფართობი 25 402 კმ² რე, მახორობა — 2019 წანაშ მუნაჩემეფით 4 356 406 ადამიერს აკმადგინანს. რეგიონიშ ნანანოღა რე ტურინი. თარი აბანობური ნინა რე პიემონტური. კუნეოშ დო ტურინიშ პროვინციეფს მადვალუ ოქსიტანიშ ლეხერს თაშნეშე ოქსიტანურ ნინაშა რაგადანა.

პიემონტის სუმჸურეშე ომძღჷ ალპეფი. რეგიონი უხურგანს საფრანგეთის დო შვეიცარიას, თაშნეშე იტალიაშ გეჸვენჯი რეგიონეფს: ლომბარდიას, ლიგურიას, ვალე-დ’აოსტას დო ძალამ მორჩლი ხურგით ემილია-რომანიას. რეგიონიშ ტერიტორიაშ 43,3% გვალამი რე, 30,3% ბექი-ზუგეფს უკებჷ, 26,4% — რზენეფს. პიემონტი იტალიაშ რეგიონეფს შქას სიდიდათ მაჟირა რე, სიცილიაშ უკული.

პიემონტის იდვალუაფჷ პოშ ოჸოფარე ლეხერს, თაქ გოვითარაფილი რე მანქანეფიშაკოგაფაშ ინდუსტრია (ფიატი).

## ადმინისტრაციული დორთუალა
პიემონტიშ რეგიონი ადმინისტრაციულო 8 პროვინციათ ირთჷ:
მინი|250პქ|მარცხნივ|პიემონტიშ პროვინციეფი

## თაშნეშე ქოძირით
*იტალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
მასაში კიშიმოტო

— იაპონარი მანგაშ ხელუანი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე მუში ნახანდა *[[ნარუტო]]თ*, ნამუთ გიშმეშჷ 1999 წანაშე 2014 წანაშა დო გიმიჩჷ 250 მილიონი ამნახანტიქ მოსოფელიშ 46 ქიანას, 2019 წანაშ მუნაჩამეფით. თისი ჸუნს ნაჟირალი ჯიმა სეიში კიშიმოტო, თინა ხოლო მანგაშ მახანტალი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Masashi Goodreads
*
ნარუტო

*ნარუტო*' () — მანგა, ნამუშ ავტორი რე მასაში კიშიმოტო. სერიალიშ ქიმინუაშახ, 1997 წანას გიშართჷ თე ჯოხოშ მანგაშ მაართა ტომქ, ნამუქჷთ მალას მოსოფელიშ ბესტსელერო გჷნირთჷ. ზიტყვა *ნარუტო* იაპონურო შილებე *ელაფალუას* შანენდას, ვარ-და იაპონური პროდუქტიშ (რამენიშ ართ-ართი ინგრედიენტის) ***კამაბოკოშ*** ართ−ართ ბუნას, ნამუსჷთ ჭკირუას დინოხოლე კვარკვაზელი, სპირალჯგჷრა ფორმა უღჷ. სპირალჯგჷრა ფორმა სერიალს ბრელშა რჩქინდჷ. უზუმაკი იაპონურო სპირალს შანენს.
## პერსონაჟები

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Naruto.Com
* ოფიციალური ააშ საიტი 
* ნარუტოშ სკოლა
* http://myanimelist.net/anime/20/Naruto?q=naruto
ლაციო

**ლაციო** (; ) — რეგიონი ცენტრალური იტალიაშ ბჟადალ ნორთის, ნამუთ წჷმარინუანს ჯვეში ლათინეფიშ ოკვირდეშ არანს ჯვ.წ. X ოშწანურაშე. რომაალეფი ოხორანდეს ჯვ.წ. IV ოშწანურაშე. დოხოლაფირო 5,7 მლნ მახორუთ დო 170 მლრდ ედპ-თ, ლაციო ქიანაშ მასუმა არძაშე დოხორელი დო მაჟირა არძაშე დინდარი რეგიონი რე, ნამუთ იკათუანს რომს, იტალიაშ ნანანოღას დო უდიდაშ ნოღას.

## გეოგრაფია
მინი|მარცხნივ|200პქ|ლაციოშ რელიეფიშ რუკა
ლაციოშ ფართობი 17 236 კმ² რე დო უხურგანს ქიანაშ შხვა რეგიონეფი: ტოსკანა, უმბრია დო მარკე — ოორუეშე, აბრუცი დო მოლიზე — ბჟაეიოლშე, კამპანია — ობჟათეშე, ბჟადალშე — ტირენიაშ ზუღა. რეგიონიშ რელიეფი თარო რზენი დო ბექ-ზუგამი რე, მორჩილი გვალამი არანეფით ბჟაეიოლ დო ობჟათე რაიონეფს.

მინი|მარჯვნივ|200პქ|რომიშ კამპანაშ (campagna romana) პანორამა
ლაციოშ წყარპიჯიშ ღოზი თარო ქვიშამი პლაჟეფშე აკმოდირთჷ. რეგიონიშ ობჟათე წყარპიჯიშ მანგას იდვალუაფჷ პონციანიშ კოკეფი, ნამუეფით ადმინისტრაციულო ლაციოშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოორუეშე, წყარპოიჯიშ ღოზიშ მელე, გჷნოზინდილი რე მარემაშ წყარპიჯიშ ზენი, ნამუთ კომუნა ჩივიტავეკიაწკჷმა ტოლფიშ გვალეფით (616 მ) ითებჷ. რეგიონიშ ცენტრალური ნორთის იკენს რომიშ კამპანაშ () — 2 100 კმ² ფართობიშ ფირჩა ალუვიურ ვეს, ნამუთ ნანანოღა რომს მუკი-მუკი ომძღჷ. რეგიონიშ ობჟათეშ რაიონეფი იხასიათებჷ აგრო-პონტინოშ ზენეფით, ნამუეფჷთ ართ ბორჯის ჭყენჭყამი დო მალარიაშ გოფაჩუაშ არანი რდჷ, ნამუთ ოშწანურეფიშ გოძვენას წყარს გემდოუღეს.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
მინი|250პქ|მარცხნივ|ლაციოშ პროვინციეფი
ლაციოშ რეგიონი ადმინისტრაციულო 5 პროვინციათ ირთჷ:

## თაშნეშე ქოძირით
*იტალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* რეგიონიშ ოფიციალური ტურისტული ვებ-ხასჷლა
* Sito ufficiale del Consiglio Regionale del Lazio
* Parchi del Lazio

კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
კატეგორია:ჯვეში რომი
ლიგურია

**ლიგურია** () — ოორუე-ბჟადალ იტალიაშ წყარპიჯიშ რეგიონი გენუაშ ჸუჯწკჷმა. ლიგურია იტალიაშ მასუმა არძაშე მორჩილ რეგიონს წჷმარინუანს. რეგიონიშ ნანანოღა რე გენუა. იკათუანს იტალიური რივიერაშ კურორტეფს, ნამუეფით პოპულარული რე ტურისტეფს შქას მუში უსქვამაში პლაჟეფით, მორჩილი ნოღეფით დო ჯგირი საგესქუოთ.

## გეოგრაფია
ლიგურიას ბჟადალშე საფრანგეთი უხურგანს, ოორუეშე — პიემონტიშ რეგიონი, ბჟაეიოლშე — ემილია-რომანია დო ტოსკანა. გჷნოზინდილი რე ლიგურიაშ ზუღაშ წყარპიჯის დო სქირონიშ ინწრო ღოზის წჷმარინუანს, ნამუსჷთ უხურგანს ზუღა, ალპეფიშ დო აპენინიშ გვალეფი, ნამუეფშე კანკალეშ კონკა სიმაღალას 2000 მეტრშახ ონწჷ. 

[მინი|მარცხნივ|250პქ|[ჩინკვე-ტერე]]
ლიგურიაშ ფართობი ხვალე 5 422 კმ² რე, ნამუთ ედომუშამი იტალიაშ ფართობიშ 1.18% რე. თაჸურეშე, 3 524,08 კმ² გვალამი რე (65%) დო  891,95 კმ² — ბექი-ზუგამი (35%). ლიგურიაშ ორთაშბური ტყაჩირეფი რეგიონიშ 12%-ს იკათუანს ( 60 000 ჰა) დო აკმოდირთჷ ართი ერუანული ტყაჩირიშ, ამშვი კაბეტი პარკიშ, ჟირი მორჩილი პარკიშ დო სუმი ორთაშ ტყაჩირიშე.

კონტინენტური შელფი ძალამ ინწრო რე დო ოფიორე კირდეეფი ბონას ზუღაშა ინმურს მუში 315 კმ-იანი წყარპიჯიშ ღოზიშ მანგას. დიდი წყარმალუეფიშ ნადუეფწკჷმა, გჷნოზინდილი რე მორჩილი პლაჟეფი, მარა სოთინ ვა რე ტომბა ლუბეფი დო ორთაშობური ნიშორინუ, გენუაშ დო სპეციაშ მოხ.

ქეჩხოფიშ ფარგა გჷნოზინდილი წყარპიჯიშ ღოზიშ მელე, ნამუთ ზუღაწკჷმა ართო ბატა კლიმატის გთმოპიჯანს ედომუშამი წანაშ მეძენას. ზოთონჯიშ ოშქაშე ტემპერატურა რე 7 — 10&nbsp;°C, ზარხულიშ — 23 — 24&nbsp;°C. ძალამი ხვეიანო გჷმურს ნოლექეფი, ნამუშ ბაძაძი წყარპიჯწკჷმა ძალამ არხოს მადვალი გვალეფი რე, ნამუთ ოროგრაფიულ ეფექტის აკმოქიმინჷნს. გენუაშ დო ლა-სპეციაშ ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მაძირაფალი 2 000 მმ რე, დოსქიალდირ აბანეფს — იძირებე ოლექეფიშ ნორმალური, სქირონაშქაზურაშური ნორმა  500 — 800 მმ-ით წანმოწანას.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
ლიგურიაშ რეგიონი ადმინისტრაციულო 4 პროვინციათ ირთჷ:

400px|ლიგურიაშ პროვინციეფი

## თაშნეშე ქოძირით
*იტალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Map of Webcams in Liguria 
*  ტურისტული რზაგემაწურაფალი 

კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
მარკე

**მარკე** () — რეგიონი იტალიაშ ცენტრალურ ნორთის, ადრიატიკაშ ზუღაშ წყარპიჯის. რეგიონს ოორუეშე უხურგანს ემილია-რომანიაშ რეგიონი დო სან-მარინოშ რესპუბლიკა, ბჟადალშე — უმბრია, ობჟათეშე — აბრუცი დო ლაციო, ბჟაეიოლშე — ადრიატიკაშ ზუღა. წყარმალუშ ლეხერეფიშ დო ძალამ ინწრო წყარპოიჯიშ ღოზიშ მოხ, რეგიონიშ ტერიტორია ბექი-ზუგუამი რე. XIX ოშწანურას, რეგიონიშ ედომუშამი წყარპიჯიშ ღოზიშ მანგას აკიგჷ ბოლონია-ბრინდიზიშ მიმარსხუაფალჷ რკინაშარაქ. მარკეშ დინოხოლენი, გვალამი ორთა ასეშა დახე ულურზა რე, მუსხირენი მოროხია რზაშ მოხ, ნამუეფით ჸალაიბონს გჷნმურს.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
მარკეშ რეგიონი ადმინისტრაციულო 5 პროვინციათ ირთჷ:
მინი|250პქ|მარცხნივ|მარკეშ პროვინციეფი

## თაშნეშე ქოძირით
*იტალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* რუკა 
* Marche Voyager

კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
ტოსკანა

**ტოსკანა** () — რეგიონი ცენტრალურ იტალიას. რეგიონიშ ფართობი 23 000 კმ² რე, მახორობა — 3 729 641 ადამიერი. რეგიონიშ ნანანოღა — ფლორენცია. ტოსკანური დიალექტი ლიტერატურული იტალიურიშ ოსხირი რე.

ტოსკანა ჩინებული რე დორხველი თოლმაჭკირუ ლანდშაფტით, ხელუანობაშდინდარი მონძალათ დო მუში დიდი გოლინათ მაღალ კულტურაშა. ტოსკანა მერჩქინელი რე იტალიური რენესანსიშ ბადებაშ ნანდულ აბანო დო ხელუანობაშ დო მენცარობაშა უდიდაში გოლინაშ მოღვენი ადამიერიშ ოდაბადეს წჷმარინაუნს, თიჯგურეფიშ, მუჭოთ რე პეტრარკა, დანტე, ბოტიჩელი, მიქელანჯელო, ლეონარდო და ვინჩი, გალილეო გალილეი, ჯორდანო ბრუნო, ლუკა პაჩოლი დო პუჩინი. თაჸურეშე გიშნაველი, რეგიონს მიარე მუზეუმი რე გონწყუმილი (თინეფს შქას უფიციშ, პიტიშ, ჩანსიანოშ). ტოსკანას უნიკალური კულინარიული ტრადიციეფი უღუ, ჩინებული რე მუშ ღვინეფით.

ტოსკანაშე ამშვი ობიექტი იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა რე მიაღალირი: ფლორენციაშ ისტორიული ცენტრი (1982), სიენაშ ისტორიული ცენტრი (1995), პიზაშ კათედრალიშ მოედანი (1987), სან-ჯიმინიანოშ ისტორიული ცენტრი (1990), პიენცაშ ისტორიული ცენტრი (1996) დო ვალ-დ’ორჩა (2004). თეშ მოხ, ტოსკანას 120-შახ თხილერი ორთაშ ტყაჩირი იდვალუაფჷ. თე ირფელიშ შედეგო, ტოსკანას დო თიშ ნანანოღა ფლორენციას ჭყანიერ პოპულარული ტურისტული ოქინაფუეფი რე, ნამუეფით ირწანას მილიონობათ ტურისტის მიკმინჭანს. მუშჸურე ფლორენცია წანმოწანას 10 მლნ ტურისტის ღებულენს დო მოსოფელს ართ-ართი არძაშე ოძირაფე ნოღა რე.

ტოსკანა კინოხ რომაული ეტრურია რდჷ, დოხორელი ეტრუსკეფით ჯვ.წ. 500 წანას. შქა ოშწანურეფს ჟირ მორჩილ სახენწჷფოთ რდჷ გორთილი, ნამუეფქჷთ XV-XVI ოშწანურეფს ფლორენციაშ მართუალაშ გიმე აკიართიანეს. 1861 წანას, ტოსკანაქ იტალიაშ ნორთო გჷნირთჷ.

## გეოგრაფია
[მინი|მარცხნივ|250პქ|ტოსკანაშ ლანდშაფტი [სიენა|სიენაშ გოხოლუას]]
ტოსკანას მოროხია სუმკუნთხურიშ მოღოზილობა უღ დო ტირენიაშ ზუღაშ ოორუე ნორთწკჷმა იდვალუაფჷ, ცენტრალურ აპენინეფს. რეგიონს ელმოლს ომძღჷ დო გჷნმოკვათჷნს თარი ხირხეფი, ონდეთ რე (მარა ძალამ ჸოფიერი) რზენეფი, საბოლათ რელიეფი ბექი-ზუგუამი რე. რეგიონიშ მეურნობაშ თარი დარგი რე ოფუტეშ მეურნობა.

გვალებს უკებჷ რეგიონიშ ტერიტორიაშ 25% — 5770 კმ², ზენეფს — 8,4%, ნამუეფიშ უმენტაშობა უხვადჷ წყარმალუ არნოშ ველეფს.

რეგიონიშ კლიმატი წყარპიჯიშ არანეფს ბატა რე, დინოხლენი ნორთეფი — უმოსი მოროხია დო ნოლექამი, ტემპერატურაშ შანულამი ძანძით ზოთონს დო ზარხულს შქას, ნამუსჷთ გჷთმოპიჯანს აქტიური ფრიზი, ნამუთ მუშჸურე ართ ბორჯის გჷთმოპიჯანს რეგიონიშ არძაშე ხვემოსალობას ჯვეშ რომს.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
ტოსკანაშ რეგიონი ადმინისტრაციულო 10 პროვინციათ ირთჷ:
მინი|250პქ|მარცხნივ|ტოსკანაშ პროვინციეფი

## თაშნეშე ქოძირით
* იტალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Leaning Tower (Official page)
* Borghi di Toscana 

## სქოლიო

კატეგორია:ტოსკანა
კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
უმბრია

**უმბრია** () — რეგიონი ცენტრალურ იტალიას. ქიანაშ ართ-ართი არძაშე მორჩილი დო კინ თე ბორჯის აკა რეგიონი, ნამუსჷთ ვართ ზუღაშ კარშა გიშალუ უღუ დო ვართ ნამთინ ქიანას უხურგანსჷნ. რეგიონიშ ნანანოღა პერუჯა.

უმბრიაშ რეგიონს ბჟადალშე უხურგანს ტოსკანა, ბჟაეიოლშე — მარკე, ობჟათეშე — ლაციო. რეგიონი თარო გვალამი დო ბექი-ზუგუამი რე, თიში ტოპოგრაფიას დომინანტი რე აპენინიშ გვალეფი დო წყარმალუ ტიბრიშ ლეხერიშ ღანჩო.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
მინი|მარცხნივ|200პქ|უმბრიაშ პროვინციეფი
უმბრიაშ რეგიონი ადმინისტრაციულო ჟირ პროვინციათ ირთჷ:

## თაშნეშე ქოძირით
*იტალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Consiglio regionale
* Regione Umbria - Opere pubbliche 

კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
მოლიზე

**მოლიზე** () — ოფუტე-ომეურნე რეგიონი ცენტრალური იტალიაშ ობჟათეს, ნამუთ ქიანაშ მაჟირა არძაშე მორჩილ რეგიონს წჷმარინუანს. 1963 წანაშახ აბრუცი-ე-მოლიზეშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ. რეგიონიშ ფართობი 4 460,65 კმ² რე, მახორობა — 2019 წანაშ მუნაჩემეფით, 302 931 ადამიერს აკმადგინანს. რეგიონი ჟირი პროვინციაშე აკმოდირთჷ: კამპობასოშ დო იზერნიაშ პროვინციეფშე.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
250პქ|მოლიზეშ პროვინციეფიშ რუკა

## თაშნეშე ქოძირით
*იტალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა  
* Molise Region information site  
* Images of Molise

კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
ვიტებსკიშ ოლქი

**ვიტებსკიშ ოლქი** () — ოლქი ბელარუსიშ ოორუეშე.
ოლქიშ მახორობაშ მუდანობა 1 135 731 მილიონი ადამიერი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ვიტებსკი. ოლქიქ 1938 წანაშ 15 ღურთუთას დირსხჷ.

## ისტორია
ოლქიქ 1938 წანაშ 15 ღურთუთას დირსხჷ, სსრრ-შ "01.15.1938 თირუეფიშ მიშაღალაშ გეშა კონსტიტუციას" (თარ კანონს) ომანგეთ.

სსრრ-შ გოჭყაფაშ ბორჯის, ოლქიშ ტერიტორია რუსეთიშ სხუნუეფიშ ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკაშ ნორთი რდჷ. 1924 წანას, ოლქიშ თარ ნორთიქ ბელორუსიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკას გეგნაჩჷ.

## გეოგრაფია
ვიტებსკიშ ოლქი იკათუანს 40,000 კმ² ფართობის, ნამუთ დოხოლაფირო ბელარუსიშ ედომუშამი ტერიტორიაშ 19.4% რე.

2000 წანას, ბელარუსი მენცარეფქ ალექსეი სოლომონოვქ დო ვალერი ანოშკოქ ანგარიში გჷმაბჟინეს, სოდე თინეფქ გაცხადეს, ნამჷ-და ევროპაშ გეოგრაფიული ცენტრი ტობა შოს (), ვიტებსკიშ ოლქის იდვალუაფუდჷ.

ოლქის იდვალუაფჷ ერუანული შანულობაშ მიარე ერუანული პარკი, ტყაჩირი დო თხილერი ტყარი ორთა, ვინდარო ბელარუსიშ მუსხირენ შხვა ოლქის. *ბრასლავიშ* ტობეფი დო *ნაროჩიშ* ერუანული პარკეფი დო თაშნეშე *ბერეზინსკიშ* ბიოსფერული ტყაჩირი იკათუანს ედომუშამი ოლქიშ ტერიტორიაშ 3,4%, თაშნეშე 22 ტყარი თხილერ პარკის, ნამუსჷთ ერუანული შანულობა უღუ, ოლქიშ ტერიტორიაშ 4,1%-ის აკმადგინანს.

## ადმინისტრაციული დორთუალაა
რეგიონალური დოჸუნალობაშ ნოღეფი:

* ვიტებსკი
* ნოვოპოლოცკი

ვიტებსკიშ ოლქი იკათუანს 21 რაიონს:

} || ფართობი,კმ² || მახორობა, ადამ (2014) || ადმინისტრაციული ცენტრი
|-
| 1.
| ვიტებსკი
| Віцебск
| 2737,85
| 37 684
| ვიტებსკი
|-
| 2.
| ბეშენკოვიჩი
| Бешанковіцк
| 1249,65
| 16 453
| ბეშენკოვიჩი
|-
| 3.
| ბრასლავი
| Браслаўск
| 2270,07
| 27 073
| ბრასლავი
|-
| 4.
| ვერხნედვინსკი
| Верхнядзвінск
| 2140,76
| 22 564
| ვერხნედვინსკი
|-
| 5.
| გლუბოკოე
| Глыбоцк
| 1759,58
| 38 456
| გლუბოკოე
|-
| 6.
|გოროდოკი
| Гарадоцк
| 2980,13
| 24 049
| გოროდოკი
|-
| 7.
|დოკშიცი
| Докшыцк
| 2267,61
| 24 487
| დოკშიცი
|-
| 8.
| დუბროვნო
| Дубровенск
| 1249,70
| 15 327
| დუბროვნო
|-
| 9.
| ლეპელი
| Лепельск
| 1822,22
| 33 625
| ლეპელი
|-
| 10.
| ლიოზნო
| Ліёзненск
| 1417,63
| 16 156
| ლიოზნო
|-
| 11.
|მიორი
| Міёрск
| 1786,64
| 21 602
| მიორი
|-
| 12.
| არშა
| Аршанск
| 1667,73
| 31 132
| არშა
|-
| 13.
| პოლოცკი
| Полацк
| 3137,78
| 23 822
| პოლოცკი
|-
| 14.
| პოსტავი
| Пастаўск
| 2096,44
| 37 348
| პოსტავი
|-
| 15.
| როსონი
| Расонск
| 1926,87
| 10 008
| როსონი
|-
| 16.
| სენო
| Сенненск
| 1966,05
| 23 133
| სენო
|-
| 17.
| ტოლოჩინი
| Талачынск
| 1498,56
| 26 280
| ტოლოჩინი
|-
| 18.
| უშაჩი
| Ушацк
| 1489,38
| 14 251
| უშაჩი
|-
| 19.
| ჩაშნიკი
| Чашніцк
| 1481,12
| 32 241
| ჩაშნიკი
|-
| 20.
| შარკოვშინსკი
| Шаркаўшчынск
| 1189,18
| 16 316
| შარკოვშინსკი
|-
| 21.
| შუმილინო
| Шумілінск
| 1695,40
| 18 806
| შუმილინო
|}

## ეკონომიკა
ოლქიშ მაჸვენჯი ინდუსტრიელი დარგეფი რე: ოჭვაშეშ — დოხოლაფირო 58%, ელექტროენერგიაშ — 10.8%, ოჭკომალიშ ხერეჭუაშ — 8.8%, ქექე ხერეჭუაშ — 5.1%, ქიმიური დო ნაფთობქიმიური ხერეჭუა — 1.9%.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Viciebsk Region – The Land Of Artists And Terrorists 
* ვიტებსკიშ ოლქი, ნოღეფი დო ოფუტეეფი. ფოტოეფი
* ვიტებსკიშ ოლქიშ სიმბოლიკა 
* Спіс цікавых месцаў у наваколлях Віцебска 
* Национальные общности Белоруссии
* Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць 

## სქოლიო

კატეგორია:ბელარუსიშ ოლქეფი
ბრესტიშ ოლქი

**ბრესტიშ ოლქი** (; ; ) — ოლქი ბელარუსიშ ობჟათე-ბჟადალშე. 2019 წანაშ მუნაჩემეფით, ოლქის ოხორანს 1,380,391 ადამიერი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ბრესტი.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
ბრესტიშ ოლქი 16 რაიონშე აკმოდირთჷ დო 3 საოლქე დოჸუნალობაშ ნოღას (ბრესტი, ბარანოვიჩი, პინსკი) იკათანს. ოლქიშ ტერიტორიას 18 რაიონული დოჸუნალობაშ ნოღა, 8 ნოღაშ ტიპიშ ოხორუე დო დოხოლაფირო 2 200 ოფუტეშ დოხორელი პუნქტი იდვალუაფჷ.

საოლქე დოჸუნალობაშ ნოღეფი:
* ბრესტი
* ბარანოვიჩი
* პინსკი

რაიონეფი:

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Официальный сайт
* Брестская область, города и деревни. Фото достопримечательностей
* Материалы проекта «100 дорог» 
* «Усё роўна пяройдзем на беларускую мову»
* «Золотое кольцо». Брестчина
* Дошкольные учреждения образования Брестской области 
* Гербов и флагов Брестчины прибыло: лук, подкова, меч, колокол и два храма 

## სქოლიო

კატეგორია:ბელარუსიშ ოლქეფი
გომელიშ ოლქი

**გომელიშ ოლქი** () — ადმინისტრაციული ართული ბელარუსიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა გომელი. ოლქიქ 1938 წანაშ 15 ღურთუთას დირსხჷ.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
thumb|right|300px|გომელიშ ოლქიშ რაიონეფი

გომელიშ ოლქი 21 რაიონს იკათუანს:

} || ფართობი,კმ² || მახორობა, ადამ. (2015) || ადმინისტრაციულიცენტრი
|-
| 1.
| ბრაგინი
| Брагінскі
| 1960,46
| 12 430
| ბრაგინი
|-
| 2.
| ბუდა-კოშელევო
| Буда-Кашалёўскі
| 1594,50
| 30 964
| ბუდა-კოშელევო
|-
| 3.
| ვეტკა
| Веткаўскі
| 1558,62
| 17 812
| ვეტკა
|-
| 4.
| გომელი
| Гомельскі
| 1955,79
| 67 656
| გომელი
|-
| 5.
| დობრუში
| Добрушскі
| 1452,72
| 37 054
| დობრუში
|-
| 6.
| ელსკი
| Ельскі
| 1365,68
| 15 877
| ელსკი
|-
| 7.
| ჟიტკოვიჩი
| Жыткавіцкі
| 2916,27
| 37 035
| ჟიტკოვიჩი
|-
| 8.
| ჟლობინი
| Жлобінскі
| 2110,77
| 102 159
| ჟლობინი
|-
| 9.
| კალინკოვიჩი
| Калінкавіцкі
| 2756,24
| 60 624
| კალინკოვიჩი
|-
| 10.
| კორმა
| Кармянскі
| 949,15
| 13 825
| კორმა
|-
| 11.
| ლელჩიცი
| Лельчыцкі
| 3221,31
| 24 968
| ლელჩიცი
|-
| 12.
| ლოევი
| Лоеўскі
| 1045,53
| 12 535
| ლოევი
|-
| 13.
| მოზირი
| Мазырскі
| 1603,47
| 131 812
| მოზირი
|-
| 14.
| ნაროვლია
| Нараўлянскі
| 1588,82
| 10 693
| ნაროვლია
|-
| 15.
| ოკტიაბრსკი
| Акцябрскі
| 1381,19
| 14 347
| ოკტიაბრსკი
|-
| 16.
| პეტრიკოვი
| Петрыкаўскі
| 2835,18
| 29 109
| პეტრიკოვი
|-
| 17.
| რეჩიცა
| Рэчыцкі
| 2713,95
| 99 856
| რეჩიცა
|-
| 18.
| როგაჩევი
| Рагачоўскі
| 2066,99
| 58 331
| როგაჩევი
|-
| 19.
| სვეტლოგორსკი
| Светлагорскі
| 1899,91
| 85 492
| სვეტლოგორსკი
|-
| 20.
| ჰოინიკი
| Хойніцкі
| 2027,74
| 19 890
| ჰოინიკი
|-
| 21.
| ჩეჩერსკი
| Чачэрскі
| 1229,88
| 14 624
| ჩეჩერსკი
|}

## ეთნიკური აკოდგინალუა

## დინოხურიში
ოლქიშ ტყაშ დიხაშ ფონდიშ ფართობი — 1653 ვითოშ ჰექტარს აკმადგინანს, ტყათ ფორილი რე 1472,9 ვითოში ჰექტარი.

სარგებელი დინოხურიშეფს შქას, ნამუეფით გიშაკერძაფილო შანულამი რე ერუანული ეკონომიკაშო, რე ოტიბაფ—ენერგეტიკული მასალა. დოგურაფილი რე დახე 1500 ტორფიშ ობადი. ნოღა მოზირს მუშენს ნაფთობგჷნმამუშებელი დო ქიმიური ქარხანა.

ქუაჯიმუშ დოგურაფილი რეზერვეფი 22 მილიარდ ტონაშე უმოსი რე. რეგიონს კალიუმიშ ჯიმუშ, ცარციშ, ოაკოგაფე ქუაშ, სარკეშ რეზერვეფი რე, იგჷნძორებუ ალმასიშ ობადეეფიშ რკუალა.

## ხერეჭუა
გომელიშ ოლქი გიშეგორჷ შანულამი ოხერეჭე პოტენციალით დო ბელარუსიშ ართ-ართი მაღალგოვითარაფილი ოხერეჭე ოლქი რე.

ოლქის 300-შე უმოსი დიდი დო ოშქაშე ოხერეჭე ოწარმე რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* გომელიშ ოლქი, ნოღეფი დო ოფუტეეფი. სურათეფი
* არქიტეკტურული ძეგლეფიშ სურათეფი 
* გომელიშ ოლქიშ ნორეფი 
* გომელიშ ოლქიშ გეოგრაფიული ორენი 
* გომელიშ ოლქი 
* გომელიშ ოლქის ეკონომიკა 
* ოლქიშ რუკეფი 
* პროექტი «100 გზა»

## სქოლიო

კატეგორია:ბელარუსიშ ოლქეფი
კამორა

**კამორა** (-შე „ხუა, ბანდა“) — ნეაპოლური დჷნაშებური სტრუქტურა, მაფიაშ მოგვენი რე. კომორაქ XVIII ოშწანურას გიჭყჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

## წყუეფი
* Любин В. П. 2012.04. 007—008. ИТАЛЬЯНСКАЯ МАФИЯ В ГЕРМАНИИ.(Сводный реферат) //Социальные и гуманитарные науки. Отечественная и зарубежная литература. Серия 11: Социология. Реферативный журнал. — 2012. — №. 4. — С. 51-56.

## სქოლიო

კატეგორია:მაფიოზური კლანეფი
კატეგორია:იტალიაშ კრიმინალური ბუჯგუეფი
კატეგორია:ოერეფოშქაშე კრიმინალური ბუჯგუეფი
კატეგორია:ნეაპოლი
კატეგორია:ფულირი კრიმინალური ორგანიზაციეფი
კატეგორია:კამორა
ნემეიშ ნჯილო

[მინი|მარძგვანშე|290პქ|[ჰერაკლე (მითოლოგია)|ჰერაკლე ოშქვიდუანს ნემეიშ ნჯილოს]]
**ნემეიშ ნჯილო** — ჰერაკლეშ ციკლიშ ნარაგადუეფშე ჩინებული ნოტყელი, ტიფონიშ დო ექიდნიშ ვარდა ექიდნიშ დო გერიონიშ ჯოღორიშ ორთროსიშ საზარო ერჩქი, ნამუქჷთ დახე ედომუშამი არგოლიდა ტიოზო გინართინუ. ირდიხას ორინჯიშ დო ადამიერეფიშ ნოღურეფი დო ყვილეფი აშაძჷდჷ. სოფოკლექ ნოტყელს გიოდჷ „ჭყიშეფიშ რისხვა“ („ბუკოლინ ალასტორ ლეონ“). ნამთინი გერგეზის ვაჸვილ თიქი, ხვალე ჰერაკლექ ევრისთევსიშ მაართა დავალებათ ძირჷ, დოჭკირჷ, ოჭოფჷ დო მაშქვიდჷ. წორო ათე სცენა რე სახებული ანტიკური ხელუანებაშ ბრელი ნახანდისჷ. 

## ლიტერატურა
* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლერსიკონი, ხას. 266, „რსხუეფიშ საქორთუო“, ქარ., 1983

კატეგორია:ბერძენული მითოლოგია
კერინიაშ ფუჯი ირემი

[მინი|მარჯვნივ|200პქ|[ჰერაკლე|ჰერაკლე დო კერინიაშ ირემი]]
**კერინიაშ ირემი** — ბერძენულ მითოლოგიას, არკადიაშ დო აქაიაშ სანძღოს ეპონილი კერნიაშ გვალეფს ვარდიშა ფეტელა ფუჯი ირემი, მაინალიშ ორქოშრქალამი დო ლენჯიშ ჩორქომი ნოტყელი, ნამუში შურდგუმილო ჭოფუა ევრისთევსიქ ჰერაკლეს დავალჷ. ედომუშამი წანას თხოზუდჷ გერგეზი, ბოლოს საგანით დოჭყოლჷ კუჩხის, ოჭოფჷ დო მეუჸონჷ მაფას, ნამუქითჷ საღორონთო ნოტყელი კინი არტემიდას დურთინუ. 

## ლიტერატურა
* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლერსიკონი, გვ. 247, „სხუნუეფიშ საქორთუო“, ქარ., 1983

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:მითური მარენჯეფი
კატეგორია:მითური ძუძუწუარეეფი
სტიმფალიდეფი

[thumb|right|200px|[ჰერაკლე|ჰერაკლე დო სტიმფალიდეფი]]
**სტიმფალიდეფი** — ლინჯიშფსუალამი ჯადოსანური ჩიტეფი, ნამუეფით არკადიაშ ოორუე-ბჟაეიოლიჸურე ჩინებული ონარიამი ტობაშ სტიმფალისიშ განს ოხორანდეს. თინეფიში კვათიერი ფსუალეფი საგანცალო ინიციკუაფუდჷ დო ყვამაცალო ჭკირუნდჷ ირკოჩის. ადამიერეფს ფულანდიშ ჭვალიკით სოფუნდეს დო ჭკომუნდეს. ათე კოჩიშ მაჭკომალი ფსუალამეფი ჰერაკლექ გოსირჷ ვარდა გვერდო ათენაშ ნაჩუქებჷ ოხარჭალაიაშ ხონარით ონტინუ. ათეცალი ხერხი იხვარეს არგონავტეფქ არესიშ კოკის მარენჯი თიშნერი მალჷმარი ჩიტეფიშ ორაჸალო. თიშენი ნამდა ჰერაკლეშ შიშით პონტოშ ევქსინოსიშ ჸურე ფურინესინ, წორო ათე ფსუალამეფი შილებე რდესკონ თი გემაფურინალეფი, ნამუეფქით არგონავტეფს ჟიმოლეშე კვათერი ფსუალეფი მოუნჭესინჷ. 

## ლიტერატურა
* აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლერსიკონი, ხას. 460, „სხუნუეფიშ საქორთუო“, ქარ., 1983.

კატეგორია:ბერძენული მითოლოგია
კატეგორია:მითური მარენჯეფი
ლერნეშ ჰიდრა

[thumb|ჰერაკლე დო ჰიდრა. [უფიციშ გალერეა. ანტონიო დელ პოლაიოლო]]
**ჰიდრა** (წყარიშ გვერი) — საზარე ორჩხოლი, ლერნეშ ჭყონჭყოშ მარენჯი, ტიფონიშ დო ექიდნეშ ერჩქი; ჰერაშ ნარდი. ჩხორო, ოში, ვარდა ვითოშდუდამი დო თიცალი ჟღამამი, ნამდა თიში ჩხონჩხიშ ზისხირით მოწამალერი საგანეფით უღურუეფით უდუსქილიდუ ჭყოლით იტანჯებუდეს.

## ეჭარუა

ოკათური ტრადიციათ ჩხოროდუდამი რე, მარა ჰერაკლეს ევრიპიდე მიარედუდამს უძახჷ, მორო, ჭიჭე თუდო (1118) კინ მუს ოშდუდამო მიოჩქჷ.

## მითი
ლერნეშ ჭყონჭყოშ ჰიდრას ჰერაკლექ ერკინჷ (მაჟირა გერგეზალა). ეიოსხაპალო გახაზირებული ქვერქვენწიას კუჩხი გეუნჭირჷ. გვერქ ქუგაკარკატჷ (ჭყონჭყოშე ქვერსემი კიბოიაქ გეშაღოღჷ დო გერგეზის მაბირძღჷ) ჰერაკლე ჰიდრას ბიგაშ გეშქუმალეფით მეჸუნელო სხუნუნდჷ დუდეფს. მარა გვერს ართ მესხუნილ დუდს ჟირი ეშეშჷ. თიში გერგეზიქ მაჸა;ე იოლაოსსი ქუდუძახჷ, დაჩხერი დარზამაფუ. იოლაოსიქ ჭალეს დაჩხერი მუნტჷ. ბორბონჩია ჟღერჟღელს მიჭირინუანდჷ ჰერაკლეს, გერგეზი სხუნილ აკანს ჟღერჟღელით ჭუნდჷ. ბოლოს ეკონია უღურჷ დუდს კირდე ქიგიოფორჷ დო ლჷმაქ გეთჷ. ათე ჰიდრა უდიდაში რდჷ, მორო, ჰიდრა შხვათ ბრელი რე.

კატეგორია:ბერძენული მითოლოგია
ერიმანთოსიშ კერი

[thumb|right|200px|[ჰერაკლე|ჰერაკლე დო ერიმანთოსიშ კერი]]
**ერიმანთოსიშ კერი** — ერიმანთოსიშ გვალაშ ნოტყელი, ნამუქჷთ ედომუაშამი არკადია ეჭოფჷ. ძვინარე ნოტყელი პანჯუნდჷ გიპირელი განს, სოფუნდჷ ორეჯის დო ადამიერეფს. ჰერაკლექ ევრისთევსიშ დავალებათ თელო ჭოფჷ, თირამ საკარას გილმათარაში გოთოფჷ დო მაფას მეუჸონჷ.

## ლიტერატურა
* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლერსიკონი, ხას. 175, „სხუნუეფიშ საქორთუო“, ქარ., 1983

კატეგორია:ბერძენული მითოლოგია
კატეგორია:მითური მარენჯეფი
კატეგორია:მითური ძუძუწუარეეფი
სომეხური მაფია

**სომეხური მაფია** — ეთნიკური ორგანიზაფილი დჷნაშებური ბუჯგუეფი, ნამუეფით სომეხეფშე აკმოდირთჷ.

## თაშნეშე ქოძირით
* კამო საფარიანი
* აზერბაიჯანული მაფია
* ოსური ორგანიზაფილი დჷნაშებური ბუნა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Газета «Коммерсантъ» — Армяне расстреляли греков в «Бристоле»
* Новости криминала — Мафиозные группировки в Москве: армянская, азербайджанская, балашихинская
* Новости криминала — Армянская ОПГ
* ЮГОПОЛИС — В духе 90-х 
* Lurer.com — Сколько авторитетных «воров в законе» армян есть сегодня?
* Новости Армения — В Армении нет постоянно проживающих «воров в законе», но в мире более 60-и армян — «королей» преступного мира — эксперт 

კატეგორია:რუსეთიშ კრიმინალური ბუნეფი
კატეგორია:მოსკოვიშ ორგანიზაფილი კრიმინალური ბუნეფი
კატეგორია:ეთნიკური კრიმინალური ბუნეფი
ბერძენული მითოლოგია

thumb|350px|ბერძენული სუმელა დო დიხაუჩაშ სუმი ომაფეშ გარიგა: ზევსი ღორონთი (ჟინცა), პოსეიდონი (ზუღეფი დო ოკიანეეფი) დო ჰადესი (ქვერსემია). თეოსეფი (მორჩილი ღორონთეფი) თე სუმელაშ სქუალეფი რენა.
[thumb|[ზევსიშ ბიუსტი ნაძირეფჷ ოტრიკოლის, იტალია.]]
**ჯვეშბერძენული მითოლოგია** — ჯვეში ბერძენეფიშ მითეფიშ დო ისტორიეფიშ ნაკორობა, ნამუეფით თინეფიშ ღორონთეფს დო გერგეზეფს, ხოლო ოქიანუშ მონწყუალას დო თინეფიშ დორხველი კულტიშ დო რიტუალური პრაქტიკაშ გაჭყაფუს დო შანულობას ოწაწჷ. თეხანური მარკვიალეფი თე მითეფს გჷმირინუანა ჯვეში საბერძნეთიშ დო ჯვეში ბერძენული ცივილიზაციაშ რელიგიური დო პოლიტიკური ინსტიტუტეფიშ დაგურაფალო, ხოლო კინ თე მითეფიშ გოჭყაფაშ ორთაშ გჷთანაკვერალო.

ბერძენული მითოლოგია წჷმორინაფილი რე მუჭოთ თხობელურ ფორმაშ მინუშეფიშ დიდი მუდანობათ, ხოლო ეიოხანტალი ხელუანობასჷთ, მუჭოთი რე სამანგათ; ხანტუა კერამიკულ ლარნაკეფს დო თიჯგ. ბერძენულ მითეფს ენწყუმილი რე ოქიანუშ გოჭყაფა დო შხვადოშხვა ღორონთეფიშ, ოსურღორონთეფიშ, გერგეზეფიშ დო მითური რინუეფიშ რინაშ დო დუდგინალეფიშ დეტალეფი. თე ამბეეფი დუდმაართაშე ზეპირზიტყვიერო იფაჩუდჷ ზეპირ-პოეტური ტრადიციათ, მარა ასე ბერძენული მითეფი თარო ბერძენული ლიტერატურაშე რე ჩინებული. უჯვეშაში ლიტერატურული წყუ, ილიადაშ დო ოდისეაშ ეპიკური პოემეფი, თარო ტროაშ ლჷმაშ განმიკის მუნახვამილა მოლინეფს თხობელანს. ჰომეროსიშ თეხანური ჰესიოდოსიშ ჟირი პოემა, „თეოგონია“ დო „ხანდეფი დო დღალეფი“ იკათუანს ოქიანუშ გენეზისიშ ეჭარუას, ღორონთიერ მართუალაშ იერარქიას, ადამიერეფიშ რინაშ ეპოქეფს, ოზალუეშ პრაქტიკაშ გოჭყაფას დო თიჯგ. მითეფი ხოლო ასქილადირი რე ჰომეროსიშ ჰიმნეფს, ჯვ. წ. V ოშწანურაშ პერიოდიშ ტრაგედიეფს, ელინისტური ეპოქაშ ჭარუეფიშ დო მენცარეფიშ ნახანდეფს, რომიშ იმპერიაშ პერიოდიშ ჭარუეფიშ, მუჭოთ რე პლუტარქე დო პუსანიასიშ, ნაჭარეფს.

ბერძენულ მითოლოგიას უდიდაში გოლინა უღუდჷ ბჟადალური ცივილიზაციაშ კულტურაშა, ხელუანობაშა დო ლიტერატურაშა დო ასეშა ბჟადალური მონძალა დო ნინაშ ნორთო სქიდჷ. ჯვეშ ბორჯის ბერძენეფს წანდეს, ნამჷ-და ოქიანუს გომორძგვილი უღური ღორონთეფი მართჷნდესჷნ. ამბეეფს ღორონთეფშე დო გერგეზეფშე — მითეფი ჯოხო. ჯვეშ ბერძენეფი მითიურ სცენეფს ლარნაკეფს, თასეფს დო შხვა მეკონეფს გეთმიოხანტანდეს. თაშ ნამჷ-და, მითეფქ თეშნერო მორთ ჩქინ ბორჯიშახ. 2 000 წანაშ კინოხ, საბერძნეთი ნოჭახნაკეფით დო მითური ფრიზეფით რდჷ დოსქვამაფირი, მიარე ოხიდაქ აკიგჷ. მარა ასე თინეფშე აკნაცჷმეფქ ქჷდოსქიდჷ.
## ღორონთეფი

## გეძინელი ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Library of Classical Mythology Texts  translations of works of classical literature
* LIMC-France provides databases dedicated to Graeco-Roman mythology and its iconography.
* Theoi Project, Guide to Greek Mythology biographies of characters from myth with quotes from original sources and images from classical art
* Martin P. Nilsson, The Mycenaean Origin of Greek Mythology, on Google books

## სქოლიო


კატეგორია:მითოლოგია
ზევსი

**ზევსი** () — ჯვეშბერძენული მითოლოგიას ჟინცაშ, ტყვაცი დო გურგინიშ ღორონთი, ნამუთ ედომუშამ მოსოფელს პატინენდჷ. ოლიმპიალეფიშ მადუდე, ტიტანეფიშ, კრონოსიშ დო რეაშ მასუმა სქუა. (ჰომეროსიშ მეჯინათ უნჩაში სქუა.) ჰადესიშ, ჰესტიაშ, დემეტრაშ დო პოსეიდონიშ ჯიმა. ზევსიშ ალმასქუ რე ოსურღორონთი ჰერა (თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თინა თიშ და რენ), მარა ზევსი ჰერას შხირას ღალატენს.

ზევსიშ ატრიბუტეფი რდჷ ეგიდა (ფარი), სკიპტრა დო მინშა კიღურა. იკოროცხუდჷ, ნამჷ-და ზევსი ოლიმპოშ გვალას ოხორანდჷ. თეშ მოხ, ზევსი ფაჩჷნს ჯგირობუას დო უბადობას, მინშა თინა ასოცირაფილი რე ჭარაწკჷმა, მინშათ — კინ მუ გიშმურს მუჭოთ მოირაშ - ჭარაშ - დოჸუნაფილი. ზევსის შეულებჷ მუმალიშ ძირაფა. ზევსი ურაგადჷ ადამიერეფს თინეფიშ ჭარას სიზმარეფიშ, ვალუაშ დო ტყვაცუაშ მეშქაშობათ. სახენწჷფო მონწყუალა ზევსიშ აკნაქიმინა რე, თიქ აჩუქჷ ადამიერეფს კანონეფი, გემშეღჷ მაფეფიშ მაფობა, აკონტროლენს ტრადიციეფიშ დო რკულიშ ესულებას, თაშნეშე ფანიას დო ჸუდეს თხილანს.

## მითეფი

### ბადება
ზევსი ორხველჷ მასუმა გამნარყიშ ღორონთეფს, ნამუეფქჷთ გეგთარაგუეს მაჟირა გამნარყი — ტიტანეფი. ლეგენდაშ მეჯინათ, ზევსიშ მუმა კრონოსი მუშ სქუალეფს ჭკომუნდჷ, თიშ გეშა, ნამჷ-და ურანიაქ თის ოწმოხრაგადუ, ნამჷ-და თინა დოღურუდჷ მუში სქუაშ ხეთჷნ. თეშ გეშა დიამუში რეაქ თინა გეგნატყობინჷ. მუჟამსჷთ ზევსიქ მირდჷნ, თიქ მუამუში დოჸვილჷ დო გეურთჷ ურანიას ოწმოხნარაგადიქ.

## თაშნეშე ქოძირით
* იუპიტერი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Greek Mythology Link, Zeus 
* Theoi Project, Zeus 
* Theoi Project, Cult Of Zeus 
* Photo: Pagans Honor Zeus at Ancient Athens Temple

## სქოლიო

კატეგორია:ბერძენული მითოლოგია
კატეგორია:ბერძენული ღორონთეფი
კატეგორია:ილიადაშ ღორონთიერობეფი
კატეგორია:პედერასტი გერგეზეფი დო ღორონთიერობეფი
კატეგორია:მარსხებელი ღორონთეფი
კატეგორია:ცაშ დო ტაროსიშ ღორონთეფი
კატეგორია:ტყვაცი დო გურგინიშ ღორონთეფი
კატეგორია:მითიური მაფეფი
ცენტრალური მაკედონია

**ცენტრალური მაკედონია** (ბერძ: Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας) — პერიფერია საბერძნეთიშ ოორუე ნორთის. პერიფერიას საბერძნეთიშ მაკედონიაშ ცენტრალური ნაწილი უკებჷ. პერიფერიაშ მახორობაშ მუდანობა 1.874.590 ადამიერი რე (2011). პერიფერიაშ ცენტრი რე — ნოღა სალონიკი.

ცენტრალურ საბერძნეთიშ პერიფერიაშა მიშმურს 7 ნომი:
* ქალკიდიკი
* კილკისიშ ნომი
* პელიშ ნომი
* პიერია
* სერეშ ნომი
* იმატია
* სალონიკიშ ნომი

## თაშნეშე ქოძირით
* საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
* საბერძნეთიშ პერიფერიეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
ბჟადალი საბერძნეთი

**ბჟადალი საბერძნეთი** () — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთის, ნორთობურო იკათუანს ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონეფს: პელოპონესის დო ცენტრალურ საბერძნეთის.

ადმინისტრაციულო მიშმურს 2 ნომი:
* ახაია
* ეტოლია დო აკარნანია 
* ელიდა

პერიფერიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა პატრა.

* რეგიონიშ ფართობი — 11 336 კმ², 
* მახორობა — 679.796 ადამიერი (2011).

## თაშნეშე ქოძირით
*საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
*საბერძნეთიშ პერიფერიეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
თესალია

**თესალია** () — რეგიონი საბერძნეთის. თე რეგიონიშ  ფართობი — 14.036 კმ.2 დო საბერძნეთიშ მახორობაშ 11%–ს იკათანს. რეგიონს ოორუეშე უხურგანს ბჟადალი დო ცენტრალური მაკედონია, ობჟათეშე — საბერძნეთიშ ცენტრი, ბჟადალშე — საბერძნეთიშ ბჟადალი რეგიონი, იპირი დო ბჟაეიოლშე — ეგეოსიშ ზუღა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Official website (ბერძენულო)

კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
კატეგორია:საბერძნეთიშ გეოგრაფია
კატეგორია:საბერძნეთიშ ისტორია
Tones and I

**Tones and I** (*თოუნს ენდ აი*; ნანდული ჯოხო: ტონი ელისაბედ უატსონი, ) — ავსტრალიარი მობირე.

## ბიოგრაფია
ტონი ელისაბედ უატსონქ მორნინგტონიშ ჩქონს (ვიქტორიაშ შტატი) მირდჷ. სკოლას კლავიშიანი მუსკილაური ინტსტრუმენტეფშა მეგამა დიგურჷ. საცალო ვაჭარობაშ სისტემას მუშენდჷ.

2018 წანას, შოშეშ გიშულეფიშ ნება მიღჷ, დო თიშ მაჸალექ თის გურ ელუჩჷ გეგშურთუმუდუკო ბაირონ-ბეისჷნ (ახალი ობჟათე უელსი). ქიჸიდჷ მორჩილი ორზოლიშ მანქანა, სამუშაშე ჟირმარიანი გესვანჯა გეჭოფჷ დო ქოთ მიდართჷ. თის მაართა დღაშეთ გინოჩეს ოვიზიტე ბარათი თი ადამიერქ, ნამუქჷთ უკული ტონი უატსონიშ მენეჯერო გჷნირთჷ. საბოლათ თიქ, გესვანჯაშ ხანიშ თებაშ გეშა დირთჷ სამუშაშა დო მუსხირენ ბორჯიშ უკული გეგმიზნახჷ სამუშაშე დო გეგნორთჷ ბაირონ-ბეიშა.

თოუნსიშით ონტერნეტის გიშნაშქუმელი მაართა სტუდიური დინნაჭარა რდჷ „Johnny Run Away“. ნამუთ ტონიქ ეხარგჷ პლატფორმა  2019 წანაშ ფურთუთას, ბირაქ ხეთეშე მეხვილაფირქ იჸუ. ინტერნეტის ეხარგუაშე 12 სათიშ უკული, ბირას მიარე ჯგირი გჷმოხონარაფა უღუდჷ, მორჩქილა ბიწორას იძინანდჷ.

Tones and I-იშ გეჸვენჯი ზოხოგიშაშქუმალირი სინგლიქ, „Dance Monkey“ 2019 წანაშ მესიშ დაჭყაფუს გიშართჷ.

## დისკოგრაფია

### მინი-ალბომეფი

### სინგლეფი

## სქოლიო

კატეგორია:ავტრალიარი მობირეეფი
იონიაშ კოკეფი

**იონიაშ კოკეფი** () — კოკეფიშ ბუნა საბერძნეთიშ ბჟადალშე დო ობჟათე-ბჟადალ ნორთის. თე ჯოხო კოკეფიშ ბუნას თინეფიშ იონიაშ ზუღას დვალაუშ გეშა გიადვეს. თე კოკეფშა შხირას „შკვითი კოკი“ უჯოხონა. 

თარი კოკეფიშ ერკებულშა მიშმურს:
* კერკირა (თაშნეშე ჩნებული, მუჭოთ კორფუ)
* პაკსოსი
* ლეფკასი
* ითაკა
* კეფალონია
* ზაკინფი
* კიტირა 

იონიაშ კოკეფი საბერძნეთიშ აკა ნორთი რე, ნამუთ ოსმალეთიშ იმპერიაშ მართუალაშ გიმე დღას ვაჸოფენ.

## თაშნეშე ქოძირით
* საბერძნეთიშ კოკეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* http://www.greeka.com/greece-islands.htm  

კატეგორია:საბერძნეთიშ კოკეფი
მაფია

[მინი|[1901 წანას, პალერმოს მანჯაფილჷ მაფიოზალას ბრალიორეფიშ სასამარათლე პროცესიშ ამნახანტი]]
**მაფია** (ხოლო ჩინებული მუჭოთ **კოზა ნოსტრა**) — ჯოხოგოლაფირი იტალიური კრიმინალური ნოფული ჯარალუა, ნამუქჷთ მაართაშე XIX ოშწანურაშ შქა წანეფს გჷმიქიმინჷ სიცილიას. თიში ჸაშ ბუმეფი ააშ-იშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის დო ავსტრალიას XIX ოშწანურაშ ბოლოს სიცილიური დო ობჟათე იტალიური ემიგრაციაშ პერიოდის გორჩქინდჷ. ოორუე ამერიკას მაფია შხირას ზოგადო ორგანიზაფილ კრიმინალს გეთმუწურუანს დო ვა ხვალე სიცილიურ კრიმინალურ ბუჯგუეფშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Direzione Investigativa Antimafia (იტალიური)
* მაფია სიცილიაშ ისტორიას (ინგლისური)
* Cosa Nostra – მაფიაშ რებრედინგი  (ინგლისური)
* მაფია ასე - გოახალაფირი მაფიაშ ოინფორმაციე ვებ-ხასჷლა (ინგლისური)

კატეგორია:ორგანიზაფილი დჷნაშებუ
კატეგორია:მაფია
კატეგორია:სიცილია
ატიკა

**ატიკა** () — პერიფერია შქა საბერძნეთიშ ობჟათე-ბჟაეიოლ წყარპიჯის. პერიფერია იკათუანს 3 808 კმ² ფართობის დო თიშ აკოდგინლუას იდვალუაფჷ ათენი დო თიშ გოხოლუას მადვალუ დოხორელი პუნქტეფი, თინეფს შქას პირეოსჷთ. ატიკას 4.574.330 ადამიერი ოხორანს, ნამუეფიშ 95% ნანანოღას ოხორანს.

ისტორიულო ატიკა ელინეფიშ ბრუო თარ აკანიშ შანულამ ნორთის წჷმარინაუნდჷ, ნამუშ ნანანოღა ათენი რდჷ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* პერიფერიაშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
კატეგორია:საბერძნეთიშ გეოგრაფია
კატეგორია:საბერძნეთიშ ისტორია
ცენტრალური საბერძნეთი

**ცენტრალური საბერძნეთი** () — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი საბერძნეთიშ ცენტრალურ ნორთის. გვიანიში შქა ოშწანურეფიშ საბერძნეთის ოსმალეფიშ პატჷნალაშ ბორჯის, ტერიტორია ჩინებული რდჷ მუჭოთ რუმელია (). თე ჯოხოდვალა ოჩიებე თურქულს ასეშა გჷმირინუაფჷ.

ცენტრალური საბერძნეთი 1987 წანაშ რეფორმაშახ საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული რეგიონი რდჷ, ასე — თიშ ტერიტორია სუმი პერიფერიაშ აკოდგინალუას ეშახე: უდიდაში ნორთი უკებჷ ცენტრალური საბერძნეთიშ პერიფერიას, ნამუთ ედომუშამო ცენტრალური საბერძნეთიშ რეგიონიშ ტერიტორიას იდვალუაფჷ, შხვა ნორთეფი — ბჟადალი საბერძნეთიშ დო ატიკაშ პერიფერიეფიშ აკოდგინალუას რე.

ცენტრალურ საბერძნეთიშ პერიფერიაშა 5 ნომი მიშმურს:
* ევბეიშ ნომი
* ევრიტანია
* ფტიოტიდა
* ფოკიდა
* ბეოტია

პერიფერიაშ ცენტრი - ნოღა ლამია.

## გეოგრაფია
### გვალეფი
ცენტრალური საბერძნეთი არძაშე გვალამი რეგიონი რე საბერძნეთის. რცხილს მოჩამილი რე უდიდაში გვალეფი:

### ნოღეფი
*ათენი

*ლამია

*ჩალკიდა

*აგრინიო

*თებე

*ლივადეია

## თაშნეშე ქოძირით
*საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
*საბერძნეთიშ პერიფერიეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ცენტრალური საბერძნეთი
ბჟაეიოლი მაკედონია დო თრაკია

**ბჟაეიოლი მაკედონია დო თრაკია** () — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის.

ადმინისტრაციულო პერიფერიაშა 5 ნომი მიშურს:
*დრამიშ ნომი 
*ევროსი
*კავალიშ ნომი
*როდოპიშ ნომი
*ქსანთიშ ნომი

პერიფერიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კომოტინი.

პერიფერიაშ ფართობი — 14 157 კმ², მახორობა — 608.182 (2011), ნამუეფშე 83% — ბერძენი ქირსიანეფი რე, 17% — თურქი, ბულგარალი გოჭყაფაშ მუსლიმები რენა.

## თაშნეშე ქოძირით
*საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
*საბერძნეთიშ პერიფერიეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
ბჟადალი მაკედონია

**ბჟადალი მაკედონია** () — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთიშ ოორუ-ბჟადალ ნორთის. პერიფერიას მაკედონიაშ ბჟადალი ნორთი უკებჷ.

პერიფერიაშა ადმინისტრაციულო 4 ნომი მიშმურს:
* ფლორინიშ ნომი
* გრევენიშ ნომი 
* კოზანიშ ნომი
* კასტორია

პერიფერიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნღაკოზანი.

## გეოგრაფია
* რეგიონიშ ფართობი — 9,451 კმ², 
* მახორობა — 608.182 (2011) ადამ.

თე პერიფერია არძაშე მერჩხათ დოხორელი რეგიონი რე საბერძნეთის, ნამშ მახორობაშ მეჭედალა რე 32 ადამ./კმ².

ბჟადალი მაკედონიაშ დიდი ნორთი გვალონა რე(82 %), ნამუშ გიშეძირე მახორობაშ კვირდუას: მახორობაშ 56% ოფუტეს ოხორანს.

## გალერეა

Image:westmakperiphery.jpg|ნოღა კოზანი. ბჟადალი მაკედონიაშ პერიფერიაშ დგჷმილი
Image:aliakmonas_bridge.jpg|
Image:Kastoria2 200704.JPG|ტობა ორესტიადა.
Image:View of kozani.jpg|კოზანი
Image:sakoulevas.jpg|ფლორინა
Image:Ptolemaida,_Kozani_prefecture,_Greece_-_aerial_view.jpg|პტოლომეიდა
Image:Mamatsios.jpg| 
Image:Mouseiokoz.jpg|
Image:Florina (City) Greece - Semi-Aerial View.JPG|


## თაშნეშე ქოძირით
*საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
*საბერძნეთიშ პერიფერიეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
ეპირიშ პერიფერია

**ეპირი** (ჯვ. ბერძენ. Ἤπειρος, ბერძენ. Ήπειρος) — ისტორიულ-გეოგრაფიული ოლქი საბერძნეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. რეგიონს ბჟადალშე ომძღჷ იონიაშ ზუღა. პერიფერიაშ ფართობი — 9203 კმ², მახორობა — 608.182 ადამიერი (2011 წ.). ეპირი ქიანაშ ოორუე-ბჟადალ პერიფერიას, გეოგრაფიულ ართულს დო რაიონს წჷმარინუანს.

პერიფერია იკათუანს არტაშ, პრევეზაშ, თესპროტიაშ დო იანინაშ ნომეფს. პერიფერიაშ თარი ნოღა იანინა. ეპირიშ ჟინპიჯი გვალონი რე (მაქსიმალური სიმაღალა 2637 მ, გვალა ზმოლიკასი). ობჟათე წყარპიჯის ამბრაკიაშ ვე რე. ჰეერი დო ჩანარობა სქირონაშქა ზუღაშ ტიპიშ რე. 

ჯვეშ ბერძენეფს ეპირშა გვალო კონტინენტი უჯოხოდეს, ჭიე-ჭიეთ თე ზიტყვაქ მუში შანულობა მიოდინჷ დო საბოლათ ოორუე საბერძნეთიშ ბჟადალ ოლქის გიადჷ ჯოხოთ, ეპირი ჯვეშიშე ბერძენული გოჭყაფაშ ტომეფით ჸოფე დოხორელი, მარა, მუჭთ ჩქჷ, ოორუე ტომეფიშ მიშაკათინიშ შედეგო თინეფქ ობჟათეშე ქჷდიხორეს, თაქ — ილირიალეფიშ მოჯგირე ტომეფი დოხორელენა. ისტორიულ ხანას ეპირს ოხორანდეს ქაონეფი, თესპროტეფი, მოლოსეფი. ჯვეში წანეფიშეჭარუაშ VIII ოშწანურას, ეპირიშ ტერიტორიას კოლონიეფი გაჭყჷ კორინთიქ. 

ჯვეში წანეფიშეჭარუაშ IV ოშწანურას, მოლოსეფიშ მაფა პიროსიქ, ეპირს ჭყანიერი პოლიტიკური გოართოიანაფა ქჷდარსხჷ. ჯვეშ წანეფიშეჭარუაშ 198 წანას, ეპირი მაკედონიაშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ, ჯვ. წ. 146 რომქ ქჷდიჸუნჷ. ავგუსტუსიქ აქციუმწკჷმა გომორძგუაშ ეიოშანალო ეპირს ნოღა ნიკოპოლისი ქჷდარსხჷ. 

ბჟადალ რომიშ იმპერიაშ დონთხაფაშ უკული, ეპირი ბიზანტიას ორხველუდჷ, XV ოშწანურას — ოსმალეფქ ქჷდიჸუნეს. კონსტანტინოპოლიშ ხეკულუათ, 1881 წანას, ეპირიშ ნორთი — არტაშ ნომი — საბერძნეთის ქემიარსხჷ. ბალკანეთიშ ლჷმეფიშ (1912-1913 წწ.) უკული ედომუშამი ეპირქ საბერძნეთიშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

## ლიტერატურა

კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
კატეგორია:ეპირი
მაკედონია (საბერძნეთი)

**მაკედონია ** () — საბერძნეთიშ გეოგრაფიული დო ისტორიულ-გეოგრაფიული აკანი, ნამუთ ობჟათე-ბჟაეიოლი ევროპას იდვალუაფჷ. მაკედონია უდიდაში დო მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ მაჟირა რეგიონი რე საბერძნეთის. მაკედონიაშა დო ბჟადალი თრაკიაშა ვაფორმალურო შხირას ოორუე საბერძნეთი უჯოხონა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

;ოფიციალური ხასჷლეფი
*მაკედონიაშ დო თრაკიაშ რეგიონშ ვებ-ხასჷლა  
*მაკედონია-თრაკიაშ მინისტრეფიშ კაბინეტი **(ბერძენული)**
*ცენტრალური მაკედონიაშ რეგიონი 
*ბჟადალი მაკედონიაშ რეგიონი
*ბჟაეიოლი მაკედონიაშ დო თრაკიაშ რეგიონი 
*სერესიშ პრეფექტურა 
*ნოღა თესალონიკი
*ნოღა ედესი
*ნოღა სერესი
;ზოგადი ინფორმაცია
*მაკედონიური პრესაშ ოაგენტე
*მაკედონიაშ მუზეუმეფი
*მაკოდონიური ისტორიაშ დო კულტურიშ გინოჯინა
*EMS.name 
*მაკედონიაშ უნივერსიტეტი
*ბჟადალ მაკედონიაშ უნივერსიტეტი 
*მაკედონია, ოორუე საბერძნეთიშ ისტორიული მოღაზურობა 
*მაკედონიაშ რუკა 
*რომიშ პროვინცია: მაკედონია 
*მაკედონია, საბერძნეთი - ისტორია დო პოლიტიკა, ინტერნეტ წინგი ბერძენულ ნინაშა (ISBN 960-6-0337-5) 
*ტობა კერკინი სერესის - კერკინიშ რზენი 

## სქოლიო

კატეგორია:საბერძნეთიშ გეოგრაფია
კატეგორია:საბერძნეთიშ რეგიონეფი
კატეგორია:საბერძნეთიშ პოლიტიკა
კატეგორია:მაკედონია (საბერძნეთი)
კიმ იო ჩჟონი

**კიმ იო ჩჟონი** (, ხოლო *კიმ იო ჯონი*; დ. 26 ეკენია, 1987, ფხენიანი, ოორუე კორეა) — ოორუეკორეალი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო დო პარტიული მოღალე, 2014 წანაშე კორეაშ ხანდაშ პარტიაშ (კხპ) ცენტრალური კომიტეტიშ პროპაგანდაშ დო აგიტაციაშ გუმნართიშ დირექტორიშ მაართა მოაბანე, 2017 წანაშე კორეაშ ხანდაშ პარტიაშ ცენტრალური კომიტეტიშ პოლიტბიუროშ მაკათურობაშ კანდიდატი. ოორუე კორეაშ უმაღალაშ მადუდე კიმ ჩენ ინიშ უკულაში და, ოორუე კორეაშ ჸოფილი მადუდე კიმ ჩენ ირიშ ცირასქუა დო ოორუე კორეაშ დჷმარსხუაფალი დო იროიანი პრეზიდენტი კიმ ირ სენიშ მოთა.

კატეგორია:ოორუე კორაშ ოსური პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:კიმეფი (ოორუე კორეაშ მამართალეფი)
პელოპონესიშ პერიფერია

**პელოპონესი** () — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული საბერძნეთიშ ობჟათეშე. პერიფერია რეგიონალური აბანობური დუდმართუალაშ ორგანო დო ადმინისტრაციული დორთუალაშ ნორთი რე.

## ნომეფი (პრეფექტურეფი)
*არკადია — 100 611 მახორუ
*არგოლიდა — 108  636 მახორუ
*კორინთია — 144 527 მახორუ
*ლაკონია — 100 871 მახორუ
*მესენია — 180 264 მახორუ

## ნოღეფი
პელოპონესიშ პერიფერიაშ თარი ნოღეფი რე (2001 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ):
* კალამატა (54 065 მახორუ)
* კორინთო (30 434 მახორუ)
* ტრიპოლი (28 976 მახორუ)
* არგოსი (25 068 მახორუ)
* სპარტა (16 473 მახორუ)
* ნაფპლიონი (13 124 მახორუ)

## თაშნეშე ქოძირით
*საბერძნეთიშ გეოგრაფია
*საბერძნეთიშ რეგიონეფი
*საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
*საბერძნეთიშ პრეფექტურეფი

## რესურსეფი
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Britannica.com
*რეგიონალური თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
*პელოპონესიშ ადმინისტრაციული დორთუალა.
## სქოლიო

კატეგორია:პელოპონესი
კატეგორია:საბერძნეთიშ რეგიონეფი
ოორუე ეგეოსიშ კოკეფი

**ოორუე ეგეოსიშკოკეფი** () — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთიშ ბჟაეიოლ ნორთის, ნამუთ მუსხირენ კოკის იკათუანს.

ადმინისტრაციულო მიშმურს 3 ნომი:
* ქიოსიშ ნომი
* ლესბოსიშ ნომი 
* სამოსიშ ნომი

პერიფერიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა მიტილინი.

* რეგიონიშ ფართობი — 3 836 კმ², 
* მახორობა — 199.231 ადამიერი.

## თაშნეშე ქოძირით
*საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
*საბერძნეთიშ პერიფერიეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
კიმ ჩენ ინი

**კიმ ჩენ ინი** ( [kim.dzɔŋ.ɯn] ; დ. 8 ღურთუთა, 1982, 1983 ვარ-და 1984, ფხენიანი, ოორუე კორეა) — ოორუე კორეალი სახენწჷფო, პოლიტიკური დო ოურდუმე მოღალე. ოორუე კორეაშ ლიდერი, აკოანჯარაფილი ჯარეფიშ თარსარდალი, კორეაშ ხანდაშ პარტიაშ ცენტრალური კომიტეტიშ მადუდე. კიმ ჩენ ირიშ სქუა დო კიმ ირ სენიშ მოთა. პოსტი ოფიციალურო დიკჷ 2011 წანაშ 17 ქირსეთუთას, კიმ ჩენ ირიშ ღურაშ უკული.

კიმ ჩენ ინქ დებადჷ 1982, 1983 ვარ-და 1984 წანას (ზუსტი თარიღი ჩინებული ვა რე). თინა კიმ ჩენ ირიშ დო თიშ მასუმა ალმასქუ, ჸოფილი არტისტი კო იონ ჰიშ მასუმა სქუა რე. 

ობჟათე კორეაშ თოლორუაშ მუნაჩემეფით, კიმ ჩენ ინი ბერნიშ ოერეფოშქაშე სკოლას გურაფულენდჷ. 2002 წანაშე გურაფულენდჷ კიმ ირ სენიშ ჯოხოდვალაშ უნივერსიტეტის.
## რესურსეფი ინტერნეტის
* People in DPRK news 
* North Korea's Young Leader on Show 

## სქოლიო

კატეგორია:ოორეა კორეაშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:დიქტატორეფი
კატეგორია:ბიძიშ მაჸვილარეფი
კიმ ირ სენი

**კიმ ირ სენი** (დაბადებაშ ჯოხო კიმ სონ ჩუ) (ჰანგული 김일성, ჰანჯა 金日成) (დ. 15 პირელი, 1912 — ღ. 8 კვირკვე, 1994) — ოორუე კორეაშ კომუნისტური სახენწჷფოშ დჷმარსხუაფალი დო თიში მაართა ლიდერი 1948 წანაშე 1994 წანაშახ. კორეული მარქსიზმიშ ჩუჩხეშ გჷმმაქიმინალი. ღურაშ უკული კორეაშ იროიან პრეზიდენტო რე გჷმოხცადაფილი, ნამუთ თიქიანობაშე მართჷნსჷნ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* კიმიშ ონთხორუე
* ოორუე კორეა 
* კორეაშ უნიფიცირაფილი დოგურაფა 
* ოორუე კორეაშ ოერეფოშქაშე დოკუმენტეფიშ პროექტი (NKIDP) 
* შვენაშ ქიანა, დანიელ გორდონიშ დოკუმენტური ფილმი, ოორუე კორეაშ ირდღარი რინაშ ქრონიკეფი, 2003 წანას.  
* Nothing to Envy: რჩქვანელობური რინა ოორუე კორეას, ბარბარა დემიკიშ წინგი.

კატეგორია:ოორუე კორეაშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი
კატეგორია:დიქტატორეფი
კატეგორია:გენერალისიმუსეფი