open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ამტყელი

**ამტყელი** (*აზანთა*) — ტობა ბჟადალ საქორთუოს, აფხაზეთის, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 507 მეტრაშ სიმაღალას. ჟიპიჯიშ ფართობი რე 0,58 კმ², ღანჩოშ — 153 კმ², სიტომბა რე 64 მ. წანაშ მალობას წყარიშ დონეშ ძანძუაშ (მერყეობა) გეშა (30-35 მ) თირაფადი რე ტობაშ ჟიპიჯიშ ფართობი დო სიტომბა. ამტყელქ წჷმირცხუ  1891 წანაშ 3 გჷმათუთას, მუჟამს გვალა *პატარა შხაპაჭიშ* ფერდიშ მუკონწყუალაშ შედეგო თაქ შარაქ გეგნაჩიხჷ წყარმალუ ამტყელს.

ამტყელი ირდუ თჷრიშ დო ჭვემაშ წყარით. წყარიშ დონე მაღალი რე აფუნიშ ბოლოს დო ზარხულიშ დაჭყაფუს, დაბალი რე — ზოთონჯის. ტობას აკათუ წყარმალუ ამტყელი. ამტყელიშ წყარი რგილი რე, ზარხულს ჟიპიჯის მუში ტემპერატურა რე 18-20&nbsp;°C, ქვინჯიწკჷმა — 5&nbsp;°C. იჸინუ ხვალე ჩხურუამ ზოთონჯის. 

ამტყელს ინოხე კალმახა, წვერა, ტობი, ფრიტა დო შხვა ჩხომი.

## ლიტერატურა
*აფხაზავა ი.*, ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 1, ხასჷლა 409, ქართი, 1975 წანა.

კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტობეფი
ორტა (ტობა)

**ორტა** () — ტობა ოორუე იტალიას, ლაგო-მაჯორეშ ბჟადალშე. 

თეჟამიშ ჯოხოქ ტობას XVI ოშწანურაშე გიადუ, თეიშა ლაგო-დი-სან-ჯულიოს (*Lago di San Giulio*) უძახჷდეს წიმინდე იულიუს ორტელიშ (IV ო) პატიშოცემელო, ნამუთ რეგიონიშ მაფორალო რე მერჩქინელი. ტობაშ პოეტური ჯოხო რე *კუზიო*. მუში ობჟათე ძგა ტურინი-მილანიშ ორკინაშშარე ღოზიშ გოხოლუას იდვალუაფუ. 

ტობაშ პეიზაჟი ხასიათით იტალიური რე, მუს დვალირ სან-ჯიულიოშ კოკის დვალირი რე მუდგამზარენი სქვამი ნოგაფუ, ნამუშ ჯოხოთ მერცხუაფილი რე იულიუს ორტელწკჷმა, ნამუთ თე კოკის IV ოშწანურას ოხორანდჷ.

ტობაშ მუკი-მუკის იდვალუაფუ ჭიჭე ნოღა ორტა-სან-ჯულიო, ნამუთ ეგაფილი რე ჩქონს, ტობაშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის. ოორუე წყარპიჯეფს იდვალუაფუ კომუნა ომენია, ბჟაეიოლშე — პეტენასკო, ბჟადალშე — პელა. ოეგებიეთ, ორტაშ ტობა წყარიშ უმოს დიდი მასაშ ნოსქილედი რე, ნამუშეთ წყარმალუ ტოკე გიშმეშჷ ობჟათე ჸურე. მუჟამსჷთ ჯიშთეფქ უკახალე დიკინეს, მუნეფიშ აბანი წყარქ ქჷდეკინჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
*იტალიაშ ტობეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*LIMNO Banca dati dei laghi italiani: Orta
*Pictures, history and curiosities about lake of Orta

კატეგორია:იტალიაშ ტობეფი
სერვერი (კომპიუტერი)

thumb|right|200px|სერვერიშ სამანგა

**სერვერი** ვარა **ჰოსტი** (host) რე დიდი კომპიუტერი, ნამუშ გჷმორინაფა შეულებჷ წორობორჯულო ბრელი მახვარებუს. თის შილებე ინიჩუალუაფუდას შხვადოშხვა პროგრამეფიშ, ფაილეფიშა დო მუნაჩემეფიშ ბაზეფიშ ძალამი დიდი მუდანობა. ზიტყვა „სერვერი“ გჷმირინუაფუჟირი შანულობათ: სერვერი (server) რე კომპიუტერი, ნამუშ გჷმორინაფა რშვილს ბრელი მახვარებუს შეულებჷ. ნამდგარდია ჰოსტი შილებე რდას სერვერინ, პიჯიქილე ვარი. სერვერი (server) რე პროგრამანამუთ ოინალჷ შხვა პროგრამეფს — კლიენტეფს. ინტერნეტი აკმოდირთუ სერვერეფშე ჟირხოლო შანულობათ. სამანგათ, ნამდგაინი კომპიუტერი ინტერნეტის ქიჩუანს ვებ-დოკუმენტეფსჷ და, თიწკჷმა თინა რე ვებ-სერვერი დო თიქ ოკო შელებუას მუშ დინოხ რენჯი ვებ-დოკუმენტეფიშ მეჭირინაფა კლიენტეფშო, ნამუდგაშ როლსჷთ არსულენსს ბრაუზერინ. ოჯარალუთ, კლიენტი (client) რე პროგრამა ვარა კომპიუტერი, ნამუსუთ რშვილს ოინალჷ შხვა პროგრამა ვარა კომპიუტერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Google’s first server, now held at the Computer History Museum
* Infenion Tech's Hosting Solution

კატეგორია:კომპიუტერი
IDE

**IDE (Integrated Drive Electronics)** - სისტემური ინტერფეისი, ნამუშ გაბრათ სისტემური პლატა ვინჩესტერიშ ელექტრონულ სქემას მედგჷ.

* IDE (Intergrated Drive Electronics) - ინტერფეისიქ 1986 წანას დიმუშუ. IDE წჷმარინუანს ჯინჯიერ ინტერფეისის, ნამუშ მეშქაშალათ თეხანური პერსონალური კომპიუტერიშ სისტემური პლატა ვინჩესტერიშ ელექტრონულ სქემას მეურე. დუდშე IDE ინტერფეისი პლატა-კონტროლერიშ სახეთი რდჷ რეალიზაფილი დო სისტემურ პლატას ISA სალტიშ მეშქაშალათ მედგჷდჷ. უმენტაშ შვანს IDE კონტროლერი მულტიპლატას წჷმარინუანდჷ, თიშა ინტეგრირაფილი რდჷ ღირაკონი დისკური მონწყილობეფიშ FDD კონტროლერი, კანკალეშა ალმაჸვენჯი, პარალელური დო ოლაჸაფე პორტეფით.

* თეხანურ სისტემურ პლატეფს *chipset*-შა მითოკჷდილ IDE ჰოსტ-კონტოლერეფი გარჩქჷნა, ათეშენ ზოხო IDE პლატა-კონტროლერეფი ანწი ვეგჷმირინუაფუ. IDE განზოგადაფილი ტერმინიე, ნამუთ მეურე ვინჩესტერს მითოკჷდილ კონტროლერით. ვინჩესტერიშ IDE ინტერფეისის ოფიციალურო ჯოხო  ATA (AT Attachment) დო მეღებულქ იჸუ ANSI (American NaTional Standards Institute) სტანდარტიშ სახეთ . 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* pcguide.com

კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია
ISA

სალტე **ISA**(*Industry standart architecture*- ორეწუალე სტანდარტული არქიტექტურა) ბრელ წანაშ მალობას პერსონალური კომპიუტერეფიშ სტანდარტულ უნივერსალურ სალტეს წჷმარინუანდჷ.

* სალტე ISA-8 ბიტი
ISA სალტეშ მაართა სტანდარტი 8-ბიტამ ვერსიას წჷმარინუანს. თინა ხვალე IBM XT-86 მოდელიშ პერსონალურ კომპიუტერების ფხვადუნა. სალტე მუშენს პროცესორიშ დო სისტემური პლატაშ სიფშხირეს - 4,77 მჰც.    

* სალტე ISA-16 ბიტი
ISAსტანდარტიშ გეჸვენჯი გოვითარაფას 16-თანრიგა ISA (AT-BUS) სალტე წჷმარინუანს. AT-BUS სლოტი ჟირი ნორთიშე აკმიდგჷმუ. ართი ნორთი ზუსტას მეურე 8-ბიტამ ISA სლოტის, დო მაჟირა ნორთი მუნაჩემეფიშ/ოწურაფალი, ჭყვადუაშ დო შვენაშა მანგურო მენჭაფაშ (DMA) თი გეძინელი სიგნალეფიშო რე დორხველი, ნამუეფით ხვალე 16-თანრიგა კონტროლერეფიშით გჷმირინუაფუ. თერიგო, 16-ბიტამ ISA სლოტის შილებე მუჭოთ 8, თაშნეშიშე 16-თანრიგა კონტროლერეფიშ გერინაფა.
     
:ISA სალტეს მუნაჩამუეფიშ გინოჩამა გეჸვენჯინერო მეურს. დუდმაართათ ოწურაფალი სალტეშა გინიჩამუ შვენაშ უჯრედის ვარა მიშაღალა-გიმოღალაშ პორტიშ ოწურაფუთ, დო თეშ გეჸვენჯო მუნაჩამუეფიშ სალტეშა გინიჩამუ მუნაჩემეფი. მუზმარენი ტაქტიშ დაყოვნებაშ გეჸვენჯო გიჩამუ დინოჭარაშ სტროფი (სინქროსიგნალი). თეჟამს უჩინებუ რე, იჭიშუ თუ ვარი მუნაჩამეფიშ დინოჭარუაქ. ათეშენი 16 თანრიგა ISA სალტეშ ომუშებელი სიხშირე დასაბაღო დაბალიე დო 8,33მჰც-ის აკმადგინანს, თიშენ  ნამუდა არძაშე ნელმა მონწყილობეფქჷთ "მაჭიშუან" მუნაჩამუეფიშ გოთირუა.
:ISA სალტეეფიშ ჯინჯიერი გლახა მუშება დაბალი ნჭაფქმენდალა რე. intel 80386 დო intel 80486 პროცესორეფიშ ოპტიმალური სატაქტო სიხშირეთ მუშობაშ ჟამს ISA სალტეეფი ვა უნარღელჸონა მუნაჩამეფიშ თისალი სიჩქარათ გინოჩამას, მუჭოთით თინეფს ცენტრალური პროცესორი ამუშენს. თე ჟამს პროცესორი ირთებუ (ჯინაშ ციკლეფი). ათეშენი ოხვილურქ გინირთჷ ახალი, უმოს მაღალი ნჭაფქმენდალაშ მაღვენჯი სალტეეფიშ დამუშებაქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* www.pcisig.com
* http://www.quatech.com/support/comm-over-isa.php 
* http://en.wikipedia.org/wiki/ISA_slot
ანჯარი (ოურდუმე)

**ანჯარი**, აკოანჯარაფილ ლჷმას მოწინააღმდეგეშ შურდგჷმილილი ძალაშ, ტექნიკაშ დო ნოგაფუეფიშ ონადგურებელი მონწყილობეფიშ დო მეშქაშალეფიშ ედომუშამი ჯოხოდვალა.

ანჯარიშ გოვითარაფა წარმებაშ წესიშა, გჷშაკერძაფილო საწარმო ძალეფიშ გოვითარაფაშ დონეშა რე მერსხილი. ანჯარიშ ახალ სახეობეფიშ გოჭყაფა იჭანუანს შანულამ, კანკალეშა, ჯინჯიერ თირაფეფს ლჷმაშ ხერხეფს დო ფორმეფს, თაშნეშე ჯარიშ ორგანიზაციას. ანჯარი ივითარებუ ოურდუმე ხელუანობაშ ჟინჯირათ. 

ანჯარქ გორჩქინდჷ კოჩიშობას გოვითარაფაშ ორდოულ სტადიას, მუჭოთ ჯინუაშ დო დუდიშ ოთხილარი მეშქაშალა. მაართა ანჯარს - კეტის ვარა ტურკის, თინეფიშ სახეშხვაობეფს ბუმერანგის, თაშნეშიშე პიჯამ ჯაშ ბორზალს (შუბის), შურდულიმს დო ბოლას (ქამანდიშ სახეშხვაობა) პალეოლითიშ ფარანს ირინუანდეს. 

## ლიტერატურა
* *შაიშმელაშვილი ი.,* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 5, ხასჷლა. 59-60, ქართი, 1980 წანა.

*
მამია I დადიანი

**მამია I დადიანი**, ოდიშიშ თარი 1323-1345, გიორგი I დადიანიშ სქი. 1330 ბჟადალ საქორთუოშ შხვა ერიშდუდეფწკჷმა ართო ალუდირთჷ გიორგი V ბრწყინვალეს ართონი ომაფეშ ეკონწყუალას.
## ლიტერატურა
**ბერაძე თ.,* ქსე, ტ.6, გვ. 396, თბ., 1983

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი
გორაფიშ ტობა

**გირაფიშ ტობა**, *ყვარაშიშ ტობა* — ტობა ბჟადალ საქორთუოს, ჩხალთაშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის, ზუღაშ დონეშე 2178 მ-ს. ტობაშ ქვიბი წჷმარინუანს ჯიშთური კარს. წყარიშ სარკეშ ფართობი რე 0,077 კმ², ღანჩოშ ფართობი 0,82 კმ², მაქსიმალური სიტომბა 15,6 მ. ირდუ თჷრიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. ტობას ხე კალმახა.

## ლიტერატურა
*აფხაზავა ი.*, ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 3, ხასჷლა 221, ქართი, 1978 წანა.

კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტობეფი
მერაბ კოსტავა

**მერაბ კოსტავა** (დ. 26 მესი, 1939, ქართი ―   ღ. 13 გჷმათუთა, 1989), ქორთუ დისიდენტი,  მუსიკაშმარჩქინე, პოეტი, ოჯარალუ მოღალე. საქორთუოშ ერუანული-გჷმადუდიშულაფარი ყარაფიშ ლიდერი.

## ბიოგრაფია
მერაბ კოსტავაქ დებადჷ ოლღა დემურიაშ დო ივანე კოსტავაშ ფანიას. ბაბუ - ვლადიმერ დემურია ჩინებული ოჯარალუ მოქარანე დო მაგურაფალი რდჷ. მერაბშე დიდი გოლინა იღვენუ ჯიმადიქ - ჩინებულ არტისტიქ დო პოლიტპატიმარქ გრიგოლ კოსტავამ.

1946 წანას მერაბ კოსტავა გემშეჸონეს ქართიშ ქომოლეფიშ მაართა სკოლაშა (ამდღარი ქართიშ კლასიკური გიმნაზია). მუ მეტო ნიჭიერი დო ბეჯითი მოწაფე რდჷ. თე სკოლას გეჩინებაფეს ართიანი ზვიად გამსახურდიაქ დო მერაბ კოსტავაქ. თაქ გინოჭყვიდეს, ულჷმუდესკო ოდაბადეშ დუდიშალაშო. მაჸალეეფიშ დო მუნეფიშ წორომოარზეეფიშ ზნეობურ ფორმირაფაშე დიდი გოლინა იღვენუ კლასიკოსიქ კონსტანტინე გამსახურდიაქ.

მერაბ კოსტავა - მუსიკალური ნიჭით დაჯილდოებული ვეწებოში - გურაფას იჭყანს ზაქარია ფალიაშვილიშ ჯოხონობაშ მუსიკალურ ვითწანურს, ნამუსუთ ათენს 1958 წანას დო გურაფას აგინძორენს ქართიშ ვანო სარაჯიშვილიშ ჯოხონობაშ კონსერვატორიას. კონსერვატორიაშ თებაშ უკული მუშენს მუსიკაშ მაგურაფალო. რდჷ ჟურნალიშ „ქართული ენა ლიტერატურა სკოლაში“ რედაქტორი.

საქორთუოშ ზოხორინალაშომალიმარი მერაბ კოსტავა ბრელშა რდჷ რეპრესირაფილი, დოპატიმარაფილი, გინოხორაფილი სხუნეფიშ რეჟიმშე. ბოლოს 1987 წანას დირთჷ გინოხორინშე დო ზვიად გამსახურდიაწკჷმა ართო კინე გაგინძორჷ ბურჯაფი (ბრძოლა) ოდაბადეშ ზოხორინალაშო. 1989 წანაშ 13 გჷმათუთას მუქ ოეჭვებელ ვითარაფას საეჭვო ვითარებას დიღუპუ.

მერაბ კოსტავა ჭარჷნდჷ ლერსეფს, ფილოსოფიურ, თეატრალურ, ლიტერატურულ ესსეეფს. თარგმუნდუ ჩინებული ჭარუეფიშ ფილოსოფიურ ნაწარმებეფს. ლიტერატურული მოღალობაშე მენიჭაფილი აფუ ჟირი პრემია - დავით აღმაშენებელიშ დო ჭარუეფიშ რსხუშ.

დასაფულებური რე მთაწმინდაშ ჭარუეფიშ დო ოჯარალუ მოღალეეფიშ პანთეონს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მერაბ კოსტავა
 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი
კატეგორია:ქორთუ დისიდენტეფი
კატეგორია:სხუნუეფიშ რსხუშ რეპრესიეფიშ სხვერპლეფი საქორთუოს      
კატეგორია:დუნაბადი 1939
კატეგორია:ნაღურა 1989
ლოკალური რშვილი

**ლოკალური რშვილი** (ინგლ. *local area network* კუნტარაფათ LAN) წჷმმარინუანს მორჩილი ტერიტორიას (რჩქვანაშური 1-2 კმ-იშ რადიუსის) გოფაჩილი კომპიუტერული რშვილს, ნამუთ სიდიდათ PAN-შე უმოსი რე, მარა კინასქიდჷ ონოღური რშვილეფიშ (MAN), გლობალურ რშვილს (WAN) დო GAN-ს. 

კომპიუეტერეფს შქას მორჩილი მანძილეფიშ გეშა შელებუანიე გჷმორინაფილქ იჸუას მაღალი ხარისხიშ რსხუშ არხეფქ, მუდგათ გაბრას ირზენს ალაზიმაფათ ძაკი მეთოდეფით მეჭირინაფილქ იჸუას მუნაჩემეფიშ გინოჩამაშ მაღალი სიჩქარექ - 100 Mბიტი/წმ. 

კატეგორია:კომპიუტერული რშვილეფი
კატეგორია:კომპიუტერი
ხორხე-მონტი (კოკი)

**ხორხე-მონტი** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 537 კმ.კვ.

## ქოძირით თაშნეშე
*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Pilotaje canales chilenos - Directemar - Armada de Chile 
*Revista Mar Liga Marítima de Chile .
*Oceanografía geológica UCV 

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
მადრე-დე-დიოსი (კოკი)

**მადრე-დე-დიოსი** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 1,043 კმ.კვ. კოკი ნორთობურო აკმოდირთუ კირქუალეფშე, თეშენი თაქ ბრელი რე ორთაშობური ფოქვი. თენეფ შქას გჷშაგორილი რე თ.გ. "ვეშაპიშ ფოქვი".

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*National Geographic-ის სტატია

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

**[[ჩილე]]შ რესპუბლიკაშ კოკეფიშ ერკებული:**

## რჩქალი ოკიანეშ კოკეფი

**[[ჩილოეშ არქიპელაგი]]*
**ჩილოე
**გუაფო
**ლემუი
**კინჩაო
**[[გუაიტეკასიშ არქიპელაგი]]*
**[[გუაიანეკოშ არქიპელაგი]]*
**[[ხუან-ფერნანდესიშ არქიპელაგი]]*
**ალეხანდრო სელკირკიშ კოკი
**რობინზონ კრუზოშ კოკი
**სანტა-კლარა
**ხუან-ფერნანდესიშ კოკი
*ჩანიარალი
*თანაფაშ კოკი
*დელ-რეი
*მაგდალენა
*მანკერა
*მოჩა
*კურიკინა
*სალა-ი-გომესი
**[[დესვენტურადასიშ კოკეფი]]*
**სან-ამბროსიო
**სან-ფელიქსი
*მერინო-ხარპა
*პატაგონიიშ არქიპელაგი
***[[დიაფალ ადელაიდაშ არქიპელაგი]]*
***კოჩრანი
***კონტრერასი
***ხუან-გილერმო
***პაჩეკო
***რამირესი
***ოორუე რენელიშ კოკი
***ობჟათე რენელიშ კოკი
***[[ჩონოსიშ არქიპელაგი]]*
***ბენხამინი
***კუპტანა
***გუამბლინი
***ხამესი
***მელჩორი
***რივერო
***სიმპსონი
***ტრაიგუენი
***ვიქტორია
**[[დაჩხირამი დიხაშ არქიპელაგი]]*
**დოუსონი
**დესოლასიონი
**გორდონი
**დაჩხირამი დიხა (ირთჷნს არგენტინაწკჷმა)
**მაგდალენა (მაგალიანესიშ რეგიონი)
**ჰერმიტეშ კოკი
***ერმიტე
***ჰორნი (კოკი)
**ოსტი
**ნავარინიო
**სანტა-ინესი
**პიკტონ-ლენოქს-ი-ნუევაშ კოკეფი
**უოლსტონიშ კოკეფი
**ლონდონდერი
*ანგამოსი
*არაკენა
*კამპანა
*ჩატამი
*კლარენსე
*დიეგო-დე-ალმაგრო
*დუკი-დე-იორკი
*ესმერალდა
*ფარელი
*გუარელიო
*ჰანოვერი
*ხორხე-მონტი
*ხუან-გილერმოსი
*მადრე-დე-დიოსი
*მანუელ-როდრიგესი (კოკი)
*მორნინგტონი (ჩილე)
*პატრისიო-ლინჩი
*პრატი
*რიესკო
*სერანო
*სტოში
*ველინგტონი
*დიეგო რამირესიშ კოკეფი
**აგილა
*იდეფინსოშ კოკეფი

## წყარმალუშ კოკეფი
*დელ-რეი
*ტეხა

## რესურსეფი ინტერნეტის

*http://islands.unep.ch/CXE.htm
*ინფორმაცია მოსოფელიშ კოკეფშე

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
კატეგორია:ჩილეშ გეოგრაფია
კატეგორია:გეოგრაფია
დელ-რეი

**დელ-რეი** () – ჩილეშ ლოს–რიოსიშ რეგიონიშ უდიდაში კოკი. იდვალუაფუ წყარმალუ ვალდივიაშ მიშაკათაფუწკჷმა, კორალიშ ჸუჯის. ბჟაეიოლიშ განშე, კოკის მატერიკიშე გჷშმართჷნს წყარმალუ ფუტა, ობჟათეშე წყარმალუ – ტორნაგალეონესი.

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
პატაგონიაშ არქიპელაგი

**პატაგონიაშ არქიპელაგი** () — არქიპელაგი ობჟათე ამერიკაშ ობჟათე-ბჟადალ წყარპიჯის, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა. იდვალუაფუ ჩაკაოშ არხი დო დრეიკიშ საროტის შქას. აშაძჷ ატლანტიშ დო რჩქალ ოკიანეეფს შქას. არქიპელაგი მიშმურს ჩილეშ ჟირი რეგიონიშ - აისენიშ დო მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ აკოდგინალუაშა. პატაგონიაშ არქიპელაგის გინმურს თიჯგურა შანულამი ოწყარე შარეფი, მუჭომეფით რე მაგელანიშ საროტი დო ბიგლიშ არხი. 

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
ნეთბუქი

thumb|ნეტბუკი
**ნეთბუქი** () — ლეპტოპეფიშ კატეგორია, ნამუთ გჷშმეგორუ მორჩილი ზჷმათ, წონათ, ელექტროენერგიაშ დაბალი მოხვარაფათ დო ალაზჷმაფათ დაბალი ფასით. 

ნეთბუქიშ ეკრანიშ ზჷმა რჩქვანეშურო 7—10 დიუიმი რე, დო ვანაფერო 12 დიუიმს აკმადგინანს. ნეთბუქეფს ვა აკომპლექტენა CD-შ ვარა DVD-შ წჷმაკითხირალეფით. ნეთბუქიშ ჯინჯიერი მეშანილობა რე ინტერნეტიშ ჭირინი დო საოფისე პროგამეფს ხანდა. 

კატეგორია:კომპიუტერი
პენტიუმი (პროცესორი)

thumb|Pentium 66 (P5)
**Pentium** რე კომპანია ინტელიშით 1993 წანას გჷშაშკუმალირი პროცესორი. თინა რდჷ წჷმოძინელი i486-CPU სერიაშ ჩიპეფიშ გეჸვენჯი მოითჷრი. *Pente* (πέντε) – ბერძნული ზიტყვა რე დო *ხუთის* შანენს. თინა ქო  ინტელიშ ჸუდეშ x86 სერიაშ ჩიპეფიშ მახუთა მოითჷრს წჷმმარინუანდჷ. თეწკჷმა თეთ ინტელქ დარცხუ მარკა, ნამუშჯ ჯოხოსჷთ ოავტორე ნებეფით დოთხილანდჷ - i486-იშ პროცესორეფწკჷმა თეშ ქიმინუა შელებეუანი ვა რდჷ.

## პენტიუმიშ პროცესორეფიშ ფანია

*Pentium-იშ* ჯოხო x86-იშ ხვალე მახუთა მოითჷრიშ ჩიპეფს ვა დოსქილადჷ - გეჸვენჯი, მამშვა, მაშქვითა დო გეჸვენჯი მოითჷრეფქჷთ ეჭოფეს თე ჯოხო. პენტიუმს მაჸუნეს: 
* 1995: Pentium Pro
* 1998: Pentium II
* 1999: Pentium III
* 2000: Pentium 4
* 2003: Pentium M, ენერგოეკონომიური ჩიპი ნოუთბუქეფშო
* 2005: Pentium D
* 2007: Pentium Dual-Core.

კატეგორია:ელექტრონიკა
კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია
კატეგორია:კომპიუტერი
კატეგორია:ინტელიშ მიკროპროცესორეფი
Pentium Pro

** Pentium Pro** — 1995 წანას დემუშუ დო 1998 წანაშახ არძაშე ძალიერ პროცესორს წჷმარინუანდჷ. თინა რშვილური სერვერეფშო რე გოთლწონაფილი. 

აბანი უღუ გეჸვენჯი სიახალეეფს: thumb|Pentium Pro High resolution
                                                        
* გჷმორინაფილიე სომი კონვეირი; 
* კონვეირიშ ოკუჩხურიშ მუდანობა 14-შახ რე მორდილი; 
* ინტეგრირაფილი რე მუჭოთ L1, თაშნეშე L2 Cash შვენა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* http://www.intel.com/p/de_DE/support/highlights/processors/pentiumpro?wapkw=(Intel+Pentium+Pro+Processors)
* http://en.wikipedia.org/wiki/Pentium_pro
* http://www.cpu-world.com/

კატეგორია:ინტელიშ x86 მიკროპროცესორეფი
კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია
რამირესი (კოკი)

**რამირესი** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, დიაოფალ ადელაიდაშ არქიპელაგში, ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონ. მუში ფართობი რე 163 კმ.კვ.

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
არაკენა

**არაკენა** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 1,164 კმ². ორხველჷ დაჩხირამი დიხაშ არქიპელაგის. კოკიშ უმაღალაში კონკა რე მონტე-ვერნალი (1,158 მ). 

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*UNEP Islands Website 

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
სერანო

**სერანო** () თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ **ჭიჭე ველინგტონიშ კოკი** — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე  1,063 კმ.კვ. შხირას, ანტარქტიკას დვალირ ლავუაზიეშ კოკის ჩილათირო უძახჷნა თაშნეშე სერანოშ კოკის. 

## ქოძირით თაშნეშე
*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

*http://islands.unep.ch/IXE.htm#329 
*Pilotaje canales chilenos - Directemar - Armada de Chile 
*Revista Mar Liga Marítima de Chile .
*Oceanografía geológica UCV 

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
კამპანა

**კამპანა** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ აისენიშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 1,188 კმ.კვ.

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Pilotaje canales chilenos - Directemar - Armada de Chile 
* Revista Mar Liga Marítima de Chile .
* Oceanografía geológica UCV 

კატეგორია:ჩილეშ გეოგრაფია
კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
დიეგო რამირესიშ კოკეფი

მინი|მარჯვნივ|200პქ|დიეგო რამირესიშ კოკეფი
**დიეგო რამირესიშ კოკეფი** () –  ჭიჭე კოკეფიშ ბუნა (ედომუშამი ფართობი 1 კმ²) დრეიკიშ საროტის. ჰორნიშ კოდმეშ ობჟათე-ბჟადალშე 100 კილომეტრის. არქიპელაგი აკმოდირთუ ჟირი ბუნაშე დო მორჩილ ბუნა დვალირი რე ოორუეშე, დიდი ბუნა იდვალუაფუ ობჟათეშე. 
მინი|მარცხნივ|200პქ|მეტეოსადგური კ. გონსალოს
კოკის მიოგორეს 1619 წანაშ 12 ფურთუთას ჯიმალეფქ გარსია დელ ნოდალეფქ. 1775 წანაშე 156 წანაშახ, ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფიშ მეგორაფაშა დიეგო რამირესი იკოროცხუდჷ არძაშე ობჟათეშე დვალირ კოკო მოსოფელს. 

არქიპელაგიშ არძაშე დიდი კოკი რე ბართოლომე, მუშ ობჟათეშე იდვალუაფუ სიდიდათ მაჟირა კოკი გონსალო, ნამუსჷთ 1951 წანას ეგაფილქ იჸუ მეტეოსადგურქ. არძაშე ობჟათეშე იდვალუაფუ კჷრდეამი კოკი აგილა. 

კოკეფიშ ოშქაშე ტემპერატურა რე +5,2 °C, ნოლექეფიშ მუდანობა წანმოწანურო 1368 მმ.

## ქოძირით თაშნეშე
*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Chart of the islands made by ''Beagle'' expedition

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
კლარენსე

**კლარენსე** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა.  კოკი დახე უდუხორინალი რე. 1992 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, თაქ ოხორანდჷ 10 ადამიერი, 2002 წანაშ მუნაჩემეფით - 5 ადამიერი.

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/territorio/division_politico_administrativa/pdf/dpa2001.pdf

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
Pentium III

**Pentium III**-იშ წჷმორინაფაქ მოხვად 1999 წანას. Pentium II-წკჷმა ალაზიმაფათ აბანი უღუ რანწკი სიახსლეეფს:    

* გეძინელიე გრაფიკული ინსტრუქციეფი SSE, მუთ შანულამო აჩქარენს გრაფიკასწკჷმა მუშობას;
* L2Cash მეხსიერება ინტეგრირებულია პროცესორის მიკროსქემაში

## რესურსეფი ინტერნეტის

* http://www.cpu-world.com
* http://www.tomshardware.com/us/
* http://en.wikipedia.org/wiki/Pentium_III

კატეგორია:ინტელიშ x86 მიკროპროცესორეფი
კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია
Pentium II

thumb|Pentium II
**Pentium II** — კორპორაცია Intel-ქ 1998 წანას წჷმარინუ. Pentium II-ს მიშაწყორილიე MMX ტექნოლოგია დო Pentium Pro არქიტექტურა. L2 Cash შვენა ვა რე ინტეგრირაფილი პროცესორიშ მიკროსქემას. თინა პროცესორს 64-წორორანწკამ სალტეთ არსხუაფუ დო პროცესორიშ პლატას რე გერინაფილი, დუდო პროცესორიშ პლატა კერტრიჯის გირინუაფუ. Pentium II-იშ სამუშა სიფხშირე რე 200-450 მჰც. 

Pentium II არქიტექტურა გეჸვენჯი მუშობურობეფით იხასიათებჷ: 

* ნოჸელაშ მიარონი აწოჩამა, მუთ პროგრამაშ ნოჸელეფიშ მუსხირენ გეზაშ ოწმახ გოთანჯუას გურიწყულენს;

* მუნაჩემეფიშ ნაკათიშ ანალიზი. მუნაჩემეფიშ ართიანშა მებუნაფილობაშ გეშა პროცესორი დუდო გიშმეგორუნს ინსტრუქციეფიშ შერსულებაშ რანწკი-მოითირს;

* MMX ტექნოლოგიაშ რსული ხუჯიშკინა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* http://www.cpu-world.com/
* http://search.intel.com/default.aspx?method=typeahead&c=de_DE&q=Intel%20Pentium%20II%20Processor
* http://www.tomshardware.com/us/

კატეგორია:ინტელიშ x86 მიკროპროცესორეფი
კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია
Pentium 4

პროცესორი **Pentium 4** 2000 წანას დემუშუ. თინა პროცესორეფიშ ახალ მოითრჷს (80786) წჷმმარინუანს. თიში ტექნიკური მახასიათებელეგიე:

* ოტაქტე სიფხშირე - 1,3-3,2 გჰც;

* ტრანზისტორეფიშ მუდანობა - 42-55 მილიონი;          

* 54-წორორანკა გალანი სალტე, ნამუთ წოხოლენი პროცესორეფიშ 32 წორორანკა სალტეს მეურენი ფერი რე;

* გითმირინუაფუ სისტემურ პლატეფს, ნამუეფუშ ოტაქე სიფხშირე შილებე 400, 533, ან 800 მჰც-ის აკმადგინანდას;

* არითმეტიკულ-ლოგიკური მონწყილაფა პროცესორიშ გაჟირმანგებული სიფხშირეს მუშენს;

* ჰიპერკონტეირული ტექნოლოგია (20 ოკუჩხური);

* ნოჸელეფიშ გოფართანაფილი პროგნოზირაფა;

* 20 კბაიტი გოჸაშ L1 Cash შვენა;

* პროცესორიშ მიკროსქემას დინოკიდილი დო მუში სიფხშირეს მომუშე 256 კბაიტი გოჸაშ L2 Cash შვენა;

* გეძინელი ინსტრუქციეფი აუდიო დო ვიდეომუნაჩემეფიშ დამუშებელო;

* ხვარებული სიძალიერეშ მორკებაშ რეჟიმი.

არძა გჷმოკოროცხილი კომპონენტიშე გჷშაკერძაფილო საინტერესო რე სისტემური სალტეშ სიხშირეშ შანულამი რდუალა. ტექნიკურო სალტე 100/133/200 მჰც სიხშირეს მუშენს, მორო ართ ტაქტის ართიშ გამათ ოთხი მუნაჩემი გინიჩამუაფუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ინტელიშ დოკუმენტაცია Pentium 4-ს
* Pentium 4-ის დინოხოლენი არქიტექტურა 
* პრესკოტიშ მუმალი
* პრესკოტი ნორთვუდიშ წინანდეგ: Pentium 4-ის სხუნუა 
* www.cpu-world.com

კატეგორია:ინტელიშ x86 მიკროპროცესორეფი
კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია
სანტა-კლარა

მინი|250პქ
**სანტა-კლარა** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ხუან-ფერნანდესიშ არქიპელაგიშ არძაშე უჭიჭაში კოკი. ორხველჷ ჩილეს. იდვალუაფუ რობინზონ-კრუზოშ კოკიშე 1,5 კმ–ით  ობჟათეშე. კოკი რე სქირე. კოკიშ ძირითად მაფალურ ოფორუს წჷმარინუანს ჭიჭე ბართვეფი დო ტყალეფი.

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
კინჩაო

**კინჩაო** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, კოკი ჩილოეშ ბჟაეიოლ წყარპიჯიწკჷმა, ორხველჷ ჩილეს. კოკი ჩილოეშე კინჩაოს გჷშმართჷნს დალკაუეშ არხი. მუში ფართობი რე 135 კვ.კმ. მახორობა აკმადგინანს 12,000 ადამიერს. კოკიშ თარი ნოღეფი რე აჩაო დო კურასო-დე-ველესი.

## ქოძირით თაშნეშე

*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
მონბლანი

**მონბლანი** (, , ზიტყვაზიტყვათ „ჩე გვალა“) — კრისტალური მასივი დო თე ჯოხოდვალაშ კონკა ბჟადალ ალპეფს, საფრანგეთიშ დო იტალიაშ თანჯას, არძაშე უმოსი მაღალი ბჟადალ ევროპას (4808 მ) დო მა-11 მოსოფელს. მასივიშ სიგინძა რე 50 კმ. 

მონბლანიშ თუდო გოჸუნაფილი რე 11,6 კმ სიგინძაშ ოავტომობილე გვირაბი, ნამუთ საფრანგეთის დო იტალიას მიორსხუანს. მონბლანიშ ბჟადალ კართეშ ჯინჯის, საფრანგეთიშ ჸურე, იდვალუაფუ ჯოხოგოლაფირი ოგვალე-ოთხილამურე კურორტი შამონი, სოდგათ ისტორიას მაართა ზოთონჯიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფქ იჸუ მონწყილქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Mont-Blanc summit webcam 
* Mont-Blanc panoramic webcam
* Mont Blanc on Peakware
* Mont Blanc on Summitpost
* Descent into the Ice 
* Chamonix-Mont-Blanc Map 

კატეგორია:ალპეფი
კატეგორია:ევროპაშ კონკეფი
ზოთონჯიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი

thumbnail|ოლიმპიურ დაჩხირ ტურინს 2006 წელს.
**ზოთონჯიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფი** — უშხუაშ ერეფოშქაშე ტურნირ სპორტიშ ზოთონჯიშ გვარობეფს, ნამუთ ოთხ წანმოწანაშე ართშა იმანჯებუ ერეფოშქაშე ოლიმპიურ კომიტეტიშ დუდალათ. თე ლაჸაფეფქ მაართათ 1924 წანას იმანჯჷ, მუჭოთ ზარხულიშ ლაჸაფეფიშ გეძინაქ. კანკალე ზოთონჯიშ სპორტიშ გვარობაქ ზარხულიშ ლაჸაფეფშა გეძინელქ იჸუ 1908 დო 1920 წანას. 1024-92 ნანეფს ზოთონჯიშ ლაჸაფეფ კჷნ თიმ წანას იმანჯებუაფუდჷ, ნამუთ ზარხულს. 1994 წანაშე ზოთონჯიშ ლაჸაფეფ იმანჯებუაფუ 2 წანაშ ოშქაშეთ ზაფხულიშ ლაჸაფეფშე.

კატეგორია:ზოთონჯიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფი
კატეგორია:ოლიმპიურ ლაჸაფეფი
ავსტრალიაშ კოკეფი

## [[ავსტრალიაშ ფედერალური ტერიტორია]]
* ასპენი
* ბოუენი
* სპინეკერი
* სპინკბენგი

## [[ახალი ობჟათე უელსი]]
* კლარკი ()
* კოკატი ()
* დანგარი ()
* დარლინგი () — უკვე ვარე კოკი
* ფორტ-დეისონი () — თაშნე ჩინებული რე, მუჭოთ *პინჩგატი*
* გარდენ-აილენდი () — უკვე ვარე კოკი
* გლები () — უკვე ვარე კოკი
* გოტი ()
* ლაიონი ()
* ლონგ აილენდი ()
* ლორდ-ჰაუ ()
** ბოლს პირამიდი ()
** რებიტი ()
* მონტაგიუ ()
* პინჩგატი ()
* როდდი ()
* სკოტლენდი ()
* შარკი ()
* სნაპერი ()
* სპეკტაკლი () (წყარმალუ ჰაუკესბერზე)
* სპეკტაკლი ()
* სოლიტარი ()
* ბუდფორდი ()

## [[ვიქტორია (შტატი)|ვიტორია]]
* ანსერი ()
* ბარრალლირი ()
* ბენისონი ()
* გაბო ()
* გრიფფიტსი ()
* დაკი ()
* ჯო ()
* კანოუანა ()
* კორნერი ()
* მადი ()
* ნორმანი ()
* ლედი ჯულია პერსიშ კოკი ()
* როდონდო ()
* როტამა ()
* რემონდი ()
* სანდეი ()
* სუანი ()
* ტულაბერა ()
* ფილიპი ()
* ფრენჩი ()
* ჰერრინგი ()
* ჩაინამენი ()
* ჩერჩილი ()
* შელლბეკი ()
* ელიზაბეტი ()

## [[ბჟადალ ავსტრალია]]
* Archipelago of the Recherche ()
* ბაროუ ()
* ბონაპარტიშ არქიპელაგი ()
* ბაკანირიშ არქიპელაგი ()
** კოკატუ ()
* სენტ-ოლოუარნი ()
* კარნაკი ()
* დამპირიშ არქიპელაგი ()
** როსმარი ()
* დირკ ჰარტოგი ()
* გარდნერი ()
* ჰოუტმან აბროლჰოსი ()
* ლეისპედი ()
* მოლოი ()
* მონტებელო ()
* როტტნესტი ()
* რაულის რიფი ()
* სკოტ დო სერინგაპატამიშ რიფეფი ()

                                       
კატეგორია:ავსტრალიაშ კოკეფი
კატეგორია:ავსტრალიაშ გეოგრაფია
პარაშუტი

200პქ|მინი|მარჯვნივ|პარაშუტეფი ინწყჷმუნა
**პარაშუტი** (ფრანგ. parachute, ბერძენულო para — წინააღმდეგ დო ფრანგ. chute — ლაფა) — მონწყილობა, ნამუთ ადამიერეფიშ დო მუდგა საგანეფიშ დიხას ლჷბას დაშქუმალარო გჷმირინუაფუ. პარაშუტეფი ჯინჯიერო იხაზირუაფუ ნოჭკერშე (უმენტაშო ნეილონშე). თეხანური პარაშუტეფიშ დიდი ნორთი "მორქილი ფსუალეფიშ" სახეთ იკლასიფიცირუაფუ, თიშენ ნამუდა თინეფს კონტროლირაფადი დოშქუმალაშ უნარღელჸოფა შეულებუნა.

## რესურსები ინტერნეტში
* CSPA 
* Excelsior III free-fall from a Stratospheric Balloon, Details of the highest parachute jump ever.
* FAI  The Federation Aeronautique Internationale—The international governing body for all airborne sports.
* First jump with parachute from moving plane - Scientific American June 7, 1913.
* Parachute 
* Parachute History
* Program Executive Office (PEO) Soldier 

*
კატეგორია:ოფურინალი მონწყილობა
კატეგორია:სპორტული მონწყილობა
ოგორალი სისტემეფიშ ერკებული

თე სტატიას მოჩამილი რე ოგორალი სისტემეფიშ ერკებული კატეგორიეფიშ მეჯინათ.

## დინორეშ მეჯინათ

### ზოგადი

* Alexa Internet
* Ask.com (formerly Ask Jeeves)
* Bing
* Baidu (ჩინური)
* Cuil
* Exalead (ფრანგული)
* Google
* Live Search (MSN Search)
* Sogou (ჩინური)
* Sohu (ჩინური)
* Wikia Search
* Yahoo! Search

### ლიმიტი გეოგრაფიული ორენიშ მეჯინათ

* Accoona, ჩინეთი/ააშ
* Alleba, ფილიპინეფი
* Ansearch, ავსტრალია/ააშ/დიდი ბრიტანეთი/ახალი ზელანდია
* Araby, შუა აღმოსავლეთი
* Baidu, ჩინეთი
* Daum, კორეა
* Guruji.com, ინდოეთი
* Goo, იაპონია
* Leit.is, ისლანდია
* Miner.hu, უნგრეთი
* Najdi.si, სლოვენია
* Naver, კორეა
* Onkosh, შქა ბჟაეიოლუ
* Rambler, რუსეთი
* Rediff, ინდოეთი
* SAPO, პორტუგალია
* Search.ch, შვეიცარია
* Sesam, ნორვეგია, შვედეთი
* Walla!, ისრაელი
* Yandex, რუსეთი
* ZipLocal, კანადა/ააშ

### ბიზნესი

* Business.com
* Nexis (Lexis Nexis)
* Thomasnet (ააშ)

### სამუშა

* Bixee.com (ინდოეთი)
* CareerBuilder.com (ააშ)
* Craigslist (ნოღეფიშ მეჯინათ)
* Eluta.ca (კანადა)
* Hotjobs.com (ააშ)
* Incruit (კორეა)
* Indeed.com (ააშ)
* Monster.com (ააშ)
* Recruit.net (International)
* SimplyHired.com (ააშ)
* TheLadders.com (ააშ)

### ახალი ამბეფი

* Google News
* Daylife
* MagPortal
* Newslookup
* Nexis (Lexis Nexis)
* Topix.net
* Yahoo! News

### პიროვნება

* PeekYou
* Ex.plode.us
* InfoSpace
* Spock
* Spokeo
* Wink
* Zabasearch.com
* ZoomInfo

### ვიდეო ლაჸაფეფი

* GenieKnows
* Wazap

## ინფორმაციაშ ტიპიშ მეჯინათ

### ფორუმეფი

* Omgili

### ბლოგი

* Amatomu
* Bloglines
* BlogScope
* IceRocket
* Sphere
* Technorati

### მულტიმედია

* blinkx
* FindSounds
* Picsearch
* Podscope
* SeeqPod
* Veveo
* YouTube
* Pixsta

### BitTorrent

* Btjunkie
* Demonoid
* FlixFlux
* Isohunt
* Mininova
* The Pirate Bay
* TorrentSpy

### იმეილი

* Nicado
* TEK

### რუქეფი

* Géoportail
* Google Maps
* MapQuest
* Live Search Maps
* Yahoo! Maps

### პროდუქცია

* Google Product Search
* Kelkoo
* MSN Shopping
* MySimon
* PriceGrabber
* PriceRunner
* Shopping.com
* ShopWiki
* Shopzilla
* TheFind.com

### კითხირი გამა

* Answers.com
* AskMeNow
* BrainBoost
* eHow
* hakia
* Lexxe
* Lycos iQ
* Powerset
* Live Search QnA
* Uclue
* Yahoo! Answers

## რესურსეფი ინტერნეტის
* This outline displayed as a mindmap , at *wikimindmap.com*

კატეგორია:ოგორალი სისტემეფი
პარაშუტ-ჯამფი

thumb|პარაშუტ-ჯამპიშ ჸორში თეჟამშო
**პარაშუტ-ჯამპი** (ინგლ. Parachute Jump), თეჟამშო უფუნქციო ართუაფალი ატრაქციონი კონი-აილენდის, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ნამუშ ჯოხოგოლაფირი ნჯაფილ კონსტრუქციაშ ლითონიშ სტრუქტურა ამდღანერშახ ბრუკლინიშ სიმბოლოთ სქიდუ. 262 ფუტიშ სიმაღალაშ დო 170 ტონაშ კონსტრუქციას ფშხირას ბრუკლინიშ ეიფელიშ ჸორშის უძახჷნა. 

კონსტრუქცია ეიოგეს 1939 წანას ფლაშინგ მიდოუს პარკიშ (კუინზი) ნიუ-იორქიშ მოსოფელიშ გჷმოფინუაშო დო 1941 წანას თიშ თეჟამიშ აბანს გიმიღეს. თინა სტიპლჩეიზ პარკიშ კაკალია ნორთი რე, ნამუთ ამდღანერშახ სქიდუ. ატრაქციონქ მუშობა 1968 წანას მეჭყვიდჷ. 

კონსტრუქციაშ დუდის მიკომანგარაფილი რდჷ ფუნქციური პარაშუტეფი, ნამუეფით ლითონიშ რგოლეფით ეშკუმალა-დოშკუმალაწკჷმა ნჯაფილო სქიდუდჷ. ედომუშამო ჸორშიშ დუდის გემანგარაფილი რდჷ 12 ლითონიშ ხუჯი დო ირი კაბელით პარაშუტის იმარგინუანდჷ. მეშარეეფს ორტყაფუეფით ამანგარენდეს ჟირაბანამ გიოხუნალს ფორილი პარაშუტიშ თუდო, გეჸვენჯო ჟიდო ეჭოფუნდეს, სოდგათ გოტებაშ მექანიზმი თინეფს გიმარაგუანდჷ, დო ლაფაშ პროცესის პარაშუტი არჩქალენდჸ. ირ პარაშუტის 3 კაბელიშ ოპერატორი ოხვილჸდჷ, მუთ თიშ ოპერირაფას დასაბაღო აძვირენდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*The New York Public Library World's Fair 1939-40 Collection 

კატეგორია:ნიუ-იორქიშ ისტორია
Yahoo!

thumb|right|Yahoo! ლოგო
**Yahoo! Inc.** (ქორთ. იაჰუ) ამერიკული ღილე ოაქციე ჯარალუობური კორპორაცია დო ინტერნეტ-სერვისიშ პროვაიდერი რე. თიშ მოინალუაშ არანი მიარე სფეროს ონჭუ, თინეფ შქასიე, ვებ პორტალი, ოგორალი სისტემა, Yahoo! დირექტორია, Yahoo! ფოსტა, ახალი ამბეფი, დო ჰოსტინგი. თიქ დირცხუ სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშ კურსთებულეფიშ ჯერი იანგიშ დო დევიდ ფილოშით 1994 წანაშ იანარს დო კორპორაციათ იჸონდინჷ 1995 წანაშ 2 მელახის. კომპანიაშ ოდუდე ოფისი რე სანივეილს, კალიფორნია.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* '''Yahoo.com''' 
* Corporate milestones
* The History of Yahoo! - How It All Started ...
* Earliest known Yahoo! website from 1996

კატეგორია:ოგორალი სისტემეფი
კატეგორია:ვებ-სერვის პროვაიდერეფი
კატეგორია:ვებ ხასჷლეფი
კანადაშ კოკეფი ფართობიშ მეჯინათ

თაქ წჷმორინაფილი რე **[[კანადა|კანადაშ]] [[კოკი|კოკეფი]]** ფართობიშ მეჯინათ. კანადას უდიდაშო იკოროცხუ კოკი, ნამუშ ფართობით 2,500 კმ²-შ უმოსი რე. 

## კოკეფი 2,500 კმ²

## რესურსეფი ინტერნეტის
*United Nations Environment Programme list of islands by area 
*The islands of Canada 
*Joshua Calder's World Island Info
*An article on the Arctic Archipelago from ''The Canadian Encyclopedia'' 

კატეგორია:კანადაშ კოკეფი
კატეგორია:კანადაშ გეოგრაფია
ვიქტორია (კოკი)

right|thumb|250px|კოკი ვიქტორია
thumb|250px|ვიქტორია კოსმოსშე
** ვიქტორია** — სიდიდათ მაჟირა კოკი კანადას დო მოსოფელს მაბრუო. თიში ფართობი რე 217 291 კმ². იდვალუაფუ არქტიკაშ პოლარულ ორტყაფუს, ნუნავუტიშ ტერიტორიას. 

კოკის ჯოხოქ გიადუ 1839 წანას, დიაფალ ვიქტორიაშ პატიშოცემელო. 

იდვალუაფუ კანადაშ ოორუე-ბჟადალ ტერიტორიას. მუშ ბჟადალშე იდვალუაფუ ამუნდსენიშ ჸუჯი დო კოკი ბანკსი, ნამუთ ვიქტორიაშე გჷშართილი რე ონჭირე უელსიშ პრინციშ საროტით.

ვიქტორია წჷმარინუანს „ჩქონეფიშ კოკის“ (ნახევარკუნძულების კუნძული), უმანგო ოწყარპიჯი ღოზით, მიარე ჩქონით დო მიარე ჭიფე ჸუჯით.

კონკაშ უმაღალაში ჭურჭული რე შალერიშ გვალეფი (655 მ) ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის, ნამუშ სიხოლასჷთ იდვალუაფუ კოკიშ უდიდაში ტობა — ფერგიუსონი ( 562 კვ. კმ.)

2006 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ვიქტორიაშ მახორობა აკმადგინანს 1 875 ადამიერს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*კოკიშ რუკა
* ექსპედიცია ვიქტორიას
*კოკი ვიქტორია 

კატეგორია:კანადაშ კოკეფი
კატეგორია:კანადაშ არქტიკული არქიპელაგი
მანუელ-როდრიგესი (კოკი)

**მანუელ-როდრიგესი** () — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 466 კმ.კვ.

## ქოძირით თაშნეშე
*ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Pilotaje canales chilenos - Directemar - Armada de Chile 
* Revista Mar Liga Marítima de Chile .
* Oceanografía geológica UCV 

კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
კვებეკი

thumb|right|კვებეკიშ ანადვალა კანადას
**კვებეკი** (ფრან. Québec) — პროვინცია კანადაშ ბჟაეიოლს. ალგონკინარეფიშ ნინაშა „კვებეკი“ შანენს „საროტშა გჷშაულარს“.

* **მახორობა** — 7.492 ვითოში;
* **ფართობი** — 1.540 ვითოში.
* **ნოღეფი** (ვითოში) — მონრეალი (1.039), ლავალი (338), კვებეკი (491), ლონგეი (131), გატინო (103).
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური — 8, ფრანგული — 78; ფრანგული აკა ოფიციალური ნინა რე 1974 წანაშე. კანონი ნინაშენი კრძალენს ინგლისურიშ გჷმორინაფას ოშარე შანეფს.
* **ისტორია** — 1534-1763 წანეფს ჩინებული რე ახალი საფრანგეთიშ ჯოხოთ, ინგლისარეფქ გეჭოფეს დო გინირთჷ კვებეკიშ პროვინციათ 1763—1790 წანეფს. უკული გიადუ თუდოლენი კანადაქ დო ბჟაეიოლ კანადაქ. 1867 წანაშე კანადაშ ართ-ართი მაართა პროვინცია რე. 1960-ამ წანეფს დე გოლიშ სუმარუაქ ბიჯგი მეჩჷ სეპარატისტული ყარაფიშ გოაქტიურაფას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Government of Quebec  
*Discover the Quebec in pictures, photos  
*Bonjour Québec, Quebec government official tourist site 
*CBC Digital Archives&nbsp;– Quebec Elections: 1960–1998 
*Agora, online encyclopaedia from Quebec 

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
ახალი შოტლანდია

thumb|right|ახალი შოტლანდია
**ახალი შოტლანდია** (Nova Scotia, ns) — პროვინცია კანადაშ ბჟაეიოლს. ჯოხოქ გიადუ შოტლანდიაშ მაფაშ, ჯეიმს VI-შ პატიშოცემელო. 
 
* **მახორობა** — 946 397 (2011 წ.)
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური – 89, ფრანგული - 4; 
* **ფართობი** — 55,5 ვითოში.
* **ნოღეფი** (ვითოში) — კეიპ-ბრეტონი (118), ჰალიფაქსი (C, 117), დარტმუტი (67). 
* **ისტორია** — ჯოვანი კაბოტოთ თე ტერიტორიას მიოჭირინდუ 1497 წანას. ფრანგულ კოლონიეფქ დირსხუ 1604 წანას, ნამუსუთ აკადია გიოდვეს. მალას თინეფიშ აბანი ინგლისარეფქ დეკინეს. 1621 წანაშე ჯოხო ახალი შოტლანდია. ტერიტორია ონირზე რდჷ, სოიშახ 1713 წანას თინეფი ინგლისის გინაჩამუდუ. ახალი შოტლანდია რდჷ ართ-ართი თი ეჩი პროვინციაშე, ნამუეფქთ გაჭყეს კანადაშ დომინიონი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Government of Nova Scotia
* Nova Scotia in Wiki Travel Guide

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
ბრუკლინი

thumb|300px|ბრუკლინი ნიუ-იორკიშ რუკას.
[thumb|300px|[ბრუკლინიშ ხინჯი 1890 წანას, გონწყჷმაშე 7 წარმოწანაშა.]]
**ბრუკლინი** (Brooklyn) ნოღა ნიუ-იორკიშ 5 რაიონშე არძაშე უმოს მეჭედას დოხორინელი აბანიე (2,6 მილიონი მახორუ). 1898 წანაშახ ზოხორინელი ნოღა რდჷ დო ეშაფალჷ ჰოლანდიარეფითთ დოხორელ მახორობაშე ”ბრუქელენ” (Breuckelen) ლონგ-აილენდიშ წყარმალუ ისტიშ ოძგაშეს. ზოროხინელი ნოღაშ სტატუსიშ კჷნოტებაშ შვანს ბრუკლინი თეჟამიშო ააშ-შ სიდიდათ მანთხა ოხორე იჸუაფუდუ ნიუ-იორკიშ, ლოს-ანჯელესიშ დო ჩიქაგოშ გეჸვენჯო. ნიუ-იორკიწკჷმა მერსხუაფა ვენკუჯინალუო ბრუკლინს ზოროხინელი ხასიათი დო დორხველი ნოღური სტილი უღუ ბრონქსიშე გოშხვანერაფათ, ნამუთ ისტორიულო დო ხასიათობურო უმოსო მანჰეთენიშ ოორუე გეძინას გჷ. ბრუკლინი ქუინსიწკჷმა ართო ლონგ-აილენდიშ ბჟადალუ ბოლოს ისვალუ.

ქინგსიშ ქაუნთი, ნამუთ ტერიტორიულო ბრუკლინს ომთხვიუ, ნიუ-იორკიშ შტატიშ არძაშე დოხორინელი ოლქიე. თის ჯოხო ინგლისიშ მაფა ჩარლზ II-შ პატიშოჩამალო გიოდვეს. აბანური მახორობა ბრუკლინს ფშხირას ”მაფეფიშ ნოღას” (City of Kings) უძახჷ თე ჯოხოშ გურშენი.

450პქ|მინი|ცენტრი|ბრუკლინი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Official website of the Brooklyn Borough President
* Brooklyn Tourism
* Brooklyn Neighborhoods 
* All About Brooklyn 

კატეგორია:ნიუ-იორკი
ნიუ-ბრანსუიკი

thumb|right|ნიუ-ბრანსუიკიშ აბანდვალა კანადას
220px|მინი|მარჯვნივ|ნიუ-ბრანსუიკი
**ნიუ-ბრანსუიკი** (New Brunswick, nb) — ზუღაპიჯიშ პროვინცია კანადაშ ბჟაეიოლს. ჯოხოქ გიადუ ბრაუნშვაიგეფიშ ჸუდეშ წჷმმარინაფალიშ, მაფა ჯორჯ III-შ პატიშოცემელო. 

* **მახორობა** — 757 ვითოში; 
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური – 63, ფრანგული - 32; 
* **ფართობი** — 73,4 ვითოში. 
* **ნოღეფი** (ვითოში) — სენტ-ჯონსი (74), მონკტონი (60), ფრედრიკტონი (C, 47). 
* **ისტორია** — ევროპალეფიშ (კარტიე) მაართა დოხორალაქ 1534 წანას გორჩქინდჷ, უკული ირკვიენდჷ თაქიანობას შამპლეინი. 1713 წანაშა საფრანგეთიშ კოლონია რდჷ, მუჭოთ ახალი შოტლანდიაშ ნორთი. პროვინციათ გინირთჷ 1867 წანას. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Official site of Tourism New Brunswick
* Official site of the Government of New Brunswick 
* New Brunswick at the  Department of Canadian Heritage
* Maritime Tourism 
* Symbols of New Brunswick 

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
კონი-აილენდი

thumb|300px|კონი-აილენდი
**კონი-აილენდი** (ინგლ. Coney Island) — ჩქონი, ჸოფილი კოკი, ბრუკლინიშ ოძგაშე ობჟათე ნორთის, ნიუ-იორკი, ფართე ოჯარალუ პლაჟით ატლანტიშ ოკიანეს. თე საგანოს 60.000 ადამიერი ოხორანს ჩქონიშ ბჟადალ ნორთის. თის ომძღჷ სიგეიტი ბჟადალშე, ბრაიტონ-ბიჩი დო მანჰატენ-ბიჩი ელახიშე, დო გრეივსენდი ოორუეშე.

თე ელ-მოლს ართ ბორჯის ააშ-შ ოორუე-ელახის უდიდაშ კურორტი დო ართუაფალი პარკი რდჷ, ნამუშ პოპულარობაშ პიკიქ მა-20 ოშწანურაშ ორდოულ წანეფს მიოჭირინდუ. თიში პოპულარობაქ დანთხჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული დო წანობათ უმკუჯინუ რდჷ. ბოლო წანეფს საგანოქ ელაზიმაფათ შური მიდგჷ კისპან პარკიშ გონწყჷმათ, სოდგათ წჷმოძინელი ბეისბოლიშ ბუნა ბრუკლინ საიკლონზი ლაჸაფენს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Coney Island History Project
* Coney Island Visitor Guide, Maps, and More! 
* 1911 Britannica article
* Coney Island Development Corporation 

კატეგორია:ბრუკლინი
კატეგორია:ააშ-იშ ზუღაპიჯიშ კურორტეფი
მანიტობა

thumb|right|მანიტობაშ აბანდვალა კანადას
**მანიტობა** (Manitoba, mb) — კანადაშ პროვინცია. კრის ტომიშ ნინაშა man-into-wah-paow შანენს „დიდი შურიშ გასალს“. 

* **მახორობა** — 1.153 ვითოში; 
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური – 71, ფრანგული – 4; 
* **ფართობი** — 650 ვითოში. 
* **ნოღეფი** (ვითოში) — უინიპეგი (C, 635), ბრანდონი (38), ტომსონი (15). 
* **ისტორია** — ოვაჭარე პოსტეფქ დო ფორტეფქ ეგაფილქ იჸუ XVIII ოშწანურას ბოწოწეფით მოვაჭარეეფშე. 1811 წანას შოტლანდიაშე გინოხორაფილეფქ დარსხუეს რედ-რივერი. პროვინციათ გინირთჷ 1870 წანას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Government of Manitoba  
* Travel Manitoba 

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
ბრიტანეთიშ კოლუმბია

thumb|right|200px|ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ აბანდვალა კანადას
**ბრიტანეთიშ კოლუმბია** (*British Columbia*, bc) — კანადაშ პროვინცია რჩქალი ოკიანეშ წყარპიჯის. „კოლუმბიაქ“ გიადუ წყარმალუშ ჯოხოშ მეჯინათ.

* **მახორობა** — 4,510,858; 
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური – 69, ფრანგული - 1; 
* **ფართობი** — 948,000. 
* **ნოღეფი** (ვითოში) — ვანკუვერი (534), სურეი (316), ბარნები (195), ვიქტორია (C, 83). 
* **ისტორია** — კაპიტანი ჯეიმს კუკი წყარპიჯის ირკვიენდჷ 1778 წანას. კოკი ვანკუვერს გიჭყჷ ბრიტანულ კოლონიაქ 1849 წანას, ორქოშ ციებ-ცხელებაშ ბორჯის გეხორუეფქ გიფაჩჷ უმოსო. კანადაშ პროვინციათ გინირთჷ 1871 წანას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Tourism British Columbia official website
* Provincial Archives including online photo database 
* Vancouver Public Library; Historical Photographs of BC & the Yukon 
* B.C. Multicultural Photographs from the Vancouver Public Library – searchable photo database
* BC Govt online map archive

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
პრინც-ედუარდიშ კოკი

thumb|right|პრინც-ედუარდიშ კოკი
მინი|მარცხნივ|პრინც-ედუარდიშ კოკიშ შილა
**პრინს-ედუარდის კუნძული** (Prince Edward Island, pe) – პროვინცია კანადაშ ბჟაეიოლს. ჯოხოქ გიადუ დიაფალ ვიქტორიაშ მუმაშ, პრინც ედუარდ კენტელიშ მეჯინათ. 

 
* **მახორობა** — 141 ვითოში; 
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური - 92, ფრანგული - 4; 
* **ფართობი** — 5,7 ვითოში. 
* **ნოღა** (ვითოში) — შარლოტენთაუნი (C, 34). 
* **ისტორია** — კოკის 1534 წანას ირკვიენდჷ კარტიე დო გიოდუ წიმინდე ჟანა. დუდშე გეხორელი რდჷ ფრანგეფით, უკული დეკინეს ინგლისარეფქ.1763 წანას ანექსირაფილქ იჸუ ახალი შოტლანდიაშე. 1873 წანას ქაკათჷ კანადაშ დომინიონს. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* The Government of Prince Edward Island Government official website 
* The Government Prince Edward Island Visitor's Guide
* CBC Digital Archives – PEI Elections: Liberal landslides and Tory tides
* Confederation Bridge
* Marine Training Centre 
* PEI info
* The official website about the Island Waste Management Corporation

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
სასკაჩევანი

thumb|right|სასკაჩევანი
**სასკაჩევანი** (Saskatchewan, sk) — პროვინცია კანადაშ ბჟადალს. კრიშ ტომიშ ნინაშა kisiiskatchewanispi „სწრაფი მალობაშ წყარმალუს“ შანენს.

* **მახორობა** -— 1.007 ;ვითოში 
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური – 80, ფრანგული - 2; 
* **ფართობი** — 652 ვითოში. 
* **ნოღეფი** (ვითოში) — სასკატუნი (202), რიჯაინა (C, 183). 
* **ისტორია** — გეხორელი რდჷ სიუშ ტომიშ ინდიალეფით. ფრანგული ოვაჭარე პოსტეფქ 1750 წანას გორჩქინდჷ, მაართა გეხორაფეფქ — 1770-ს. 1870 წანას გინაჩჷ კანადაშ თარობას, მუჭოთ ოორუე-ბჟადალ ტერიტორიაქ. პროვინცია რე 1905 წანაშე. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Government of Saskatchewan 
* Encyclopedia of Saskatchewan 
* CBC Digital Archives – Saskatchewan @ 100 
* Royal Canadian Mounted Police  
* Saskatchewan! 
* SaskTourism 

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
ალბერთა

thumb|right|ალბერტაშ აბანდვალა კანადას
**ალბერთა** (Alberta, ab) — პროვინცია კანადაშ ბჟადალს. ჯოხოქ გიადუ დიაფალ ვიქტორიაშ სქიშ ჯოხოშ მეჯინათ. 

* **მახორობა** — 3.7 მილიონი; 
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური – 74, ფრანგული - 2; 
* **ფართობი** — 661 ვითოში. 
* **ნოღეფი** (ვითოში) — კალგარი (865), ედმონტონი (C, 694), სტრატკონა (72). 
* **ისტორია** — XVII ოშწანურას ტერიტორიაშ დიდი ნორთი მიშეშჷ ჰუდსონიშ ჸუჯიშ ბოწოწეულიშ კომპანიაშ აკოდგინალუაშა. პროვინცია რე 1905 წანაშე. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Government of Alberta website 
* Provincial Archives of Alberta website  
* Travel Alberta 
* Alberta Encyclopedia 
* CBC Digital Archives—Striking Oil in Alberta 
* CBC Digital Archives—Electing Dynasties: Alberta Campaigns 1935 to 2001 
* CBC Digital Archives—Alberta @ 100 

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
ნიუფაუნდლენდი დო ლაბრადორი

thumb|right|ნიუფაუნდლენდი დო ლაბრადორი
**ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორი** (Newfoundland and Labrador, nf) — კანადაშ პროვინცია ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის. აკმოდირთუ კოკი ნიუფაუნდლენდიშე დო მუში მანგის დვალირ მატერიკული რაიონიშე. „ნიუფაუნდლენდი“ ინგლისურო „ახალ დიხას“ შანენს, „ლაბრადორი“ პორტუგალიურად (terra de laborador) - „მოხანდეეფიშ დიხას“. თე ჯოხო გიოდუ კორტე რეალქ.
 
* **მახორობა** — 529 ვითოში; 
* **ნინეფი** (%) — ინგლისური – 99, ფრანგული - 1; 
* **ფართობი** — 404 ვითოში. 
* **ნოღეფი** (ვითოში) — სენტ-ჯონსი (C, 97). 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Government of Newfoundland and Labrador
* Centre for Newfoundland Studies
* Songs of Newfoundland and Labrador 
* Fisheries Heritage website 
* Official Tourism Website 
* Newfoundland and Labrador's Web 2.0 Nature Atlas by Memorial University and Dept. of Wildlife 
* Newfoundland and Labrador's Provincial Register of Historic Places 

კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
სენა (წყარმალუ)

**სენა** *(, [[ლათინური ნინა|ლათინურო]] equana)* — არძაშე უდიდაში წყარმალუ ოორუე-ბჟადალუ საფრანგეთის, ართ-ართი კომერციული საწყაროსნო შარა. წყარმალუ გინოჭკირჷნს პარიზის დო თე ტერიტორიას თინა თაშნეშე ტურისტულ ოქინაფუს წჷმარინუანს. 

წყარმალუშ სიგინძა 776 კმ-იე. დუდის ეთმოჭოფუნს  საფრანგეთიშ ცენტრალურ-ელახ ნორთის, სენ-სენიშ კომუნას, ლანგრესიშ პლატოს.

ეიოშანალიე, ნამუდა ხვალე პარიზის, სენას 37 ხინჯიე. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* River Seine guide 
* Website on the Great Flood of 1910 

კატეგორია:საფრანგეთიშ წყარმალუეფი
მონპარნასი

**მონპარნასი** (Montparnasse), საგანო პარიზიშ ობჟათე, სენაშ კვარჩხან ოძგაშეს. თინა იდვალუ რასპაისა დო მონპარნასიშ ბულვარეფიშ გინოკვათუას, XIV ოლქის. 

ჯოხოდვალა მოურსუ პარნასიშ გვალაშე, ნამუთ ბერძნულ მითოლოგიას მუზეფიშ მითარინალ რდჷ. დუდშე თენა რდჷ ემაღალაფირი გა, სოდგათ სტუდენტეფი ლექსეფს კითხულენდეს. XVIII ოშწანურას აბან გოთინეს დო ოსეირნებელ ბულვარო გინართინუეს. საფრანგეთიშ რევოლუციაშ უკული თაქ გიდვალუ ბრელ ოსხაპალ დარბაზიქ დო კაბარექ. 

მონპარნასიშ საგანოშ ჯოხოქ ქიგიადუ მახინწალეფიშ სადგურს, სასაფლასი დო ჸორშის:

* მონპარნასიშ სადგჷმი, სოდგათ მახინწალეფ გიმულა საფრანგეთიშ ბჟადალუშა დო ობჟათე-ბჟადალუშა, გრანვილიშე ტულუზაშახ.
* მონპარნასიშ სასაფლა, ანუ ობჟათეშ სასაფლა, სოდგათ ფორილეფ რენა შარლ ბოდლერი, სარტრი, სიმონა დე ბოვუარი, სამუელ ბეკეტი, გი დე მოპასანი, სენტ-ბევი, სერჟ გენსბურგი დო შხვა.
* მონპარნასიშ ჸორში, ნამუთ ეიგუ ოფისეფიშო 1969 - 1972 წანეფს დო რე 210 მეტრი სიმაღალაშ. 

## ხელოვნებაშ აბანი
## ოქროშ ხანა
## მონპარნასი ამდღა
## რესურსეფი ინტერნეტის
* მონპარნასიშ ისტორია 
*  XIV ოლქიშ მერია
* მონპარნასიშ საგანო. ფოტოეფი

კატეგორია:პარიზი
ტულუზა

150px|right
**ტულუზა** ( (გიმითქუმალუ [tuluz] სტანდ. ფრანგულო, დო [tuˈluzə] აბანურ აქცენტიშ) (ოქსიტ.: Tolosa, გიმითქუმალუ [tuˈluzɔ]) — ნოღა ობჟათე-ბჟადალუ საფრანგეთის წყარმალუ გარონას. 1 117.000 მახორუთ 2007 წანას ტულუზა სიდიდათ მახუთა აგლომერაცია რდჷ საფრანგეთის დო არძაშე უმოს ჩქარას მარდუ ევროპას.

## კლიმატი
ტულუზას გოფაჩილიე ზომიერი კლიმატი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  Official site
*  Greater Toulouse Council 
* Virtual Tour in Toulouse, with 360° full-screen panoramas
* Toulouse Tourist Office
* Les Abattoirs Modern Arts

კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი
მანჰეტენი

thumb|250px|right|მანჰეთენიშ რაიონი, ეკოღანკილიე ყვინთელო, იდვალუ წყარმალუ ისტიში დო ჰუდზონიშ შქას.
**მანჰეტენი** (Manhattan) ოწურუანს ათე ჯოხოდვალაშ კოკიშა დო ნიუ-იორკიშ ხუთიშე ართ-ართ რაიონშა (Borough), ნამუთ მუშ ჸურე იკათუანს მანჰეტენიშ კოკის დო შხვა მუზმარენ მორჩილ კოკის დო კონტინენტიშ მორჩილ ნორთის. თე რაიონს თაშნეშე ნიუ-იორკიშ ქაუნთი ჯოხო დო მიოწურაფუეფი მანჰეტენიშ რაიონს ტიპიურო ეკიღანკუ, მუჭოთ New York, NY. 2000 წანაშ ააშ-იშ ცენზიშ მიკოჯინათ რაიონიშ მახორობა აკმადგინანდჷ 1 537 195 ადამიერს, მარა თე ქაუნთი გეოგრაფიულო არძაშე უმოს მორჩილი რე ააშ-ს ხვალე 61.4 კმ² დიხათ. 25.800 ადამიერით კვ. კმ-ის თენა არძაშე მეჭედას დოხორელი ქაუნთი რე მუჭოთ ნიუ-იორკის, თაშნეშე ედომუშამ აკოართაფილ შტატეფსჷთ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Manhattan Borough President official site 
*New York City Government with links to Manhattan specific agencies 

### რუკეფი, შოშეეფი
*Detailed Map of Manhattan 
*Maps of Building Heights and Land Value, plus theoretical and zoning-based maps of underdevelopment, all from www.radicalcartography.net 
*Population Details, Ethnicity Map, and Income Level Map 

### ისტორიული წყუეფი
*1729 map of Manhattan  
*William J. Broad, Why They Called It the Manhattan Project, *The New York Times*, October 2007. Ten sites in Manhattan that helped to build the first atomic bomb in the 1940s 

კატეგორია:ნიუ-იორკი
კატეგორია:მანჰეტენი
ქუინსი

thumb|300px|ქუინსი ნიუ-იორკიშ რუკას
**ქუინსი** (Queens) — ფართობით არძაშე უდიდაშ დო მახორობათ მაჟირა ოლქიე ნ. ნიუ-იორკის. თაქ იდვალუ ნიუ-იორკიშ ჟირი თარი აეროპორტი (ჯონ კენედიში დო ლაგუარდიაშ), ნიუ-იორკ მეტსი (ბეისბოლიშ ბუნა), ნაციონალურ ჩოგბურთიშ ცენტრი, სილვერკაპ სტუდიო დო ფლაშინგ მიდოუს კორონა პარკი.

ქუინსი ააშ-ს ეთნიკურო არძაშე ბრელნერ ქაუნთიე. 2005 წანაშო თიშ მახორუეფიშ 47,6%-ის იმიგრანტეფი აკმადგინანდეს. ვარაუდენა, ნამუდა 2010 წანაშო თიში მახორობაშ უმენტაშობა ურცხოეთის ქიდიბადებუ. 2,2 მილიონი მახორუთ თინა ნიუ-იორკის მაჟირა დო ააშ-ს მავითა არძაშე დოხორინელ ქაუნთიე.

ქუინსიქ 1683 წანას დირცხუ, მუჭოთ ნიუ-იორკიშ 12 ქაუნთიშე ართ-ართი დო ჯოხო ჩარლზ II-შ მეუღუეშ კეთრინ ბრაგანზაშ პატივსაცემო გეძუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Official History Page of the Queens Borough President's Office 
*La Guardia and Wagner Archives/Queens Local History Collection 
*They Came from Queens. Long list compiled by the Queens Tribune.
*Queens Buzz

კატეგორია:ნიუ-იორკი
კატეგორია:ქუინსი
ჩარლზ II

thumb|200px|ჩარლზ II
thumb|right|ჩარლზ II (ინგლისი)
**ჩარლზ II [[სტიუარტი]]** (*[[ინგლისური ნინა|ინგლ.]]*: Charles II Stuart) (დ. 29 მესი 1630, სენტ-ჯეიმსიშ დოხორე, ლონდონი - გ. 6 ფურთუთა 1685, უაიტჰოლიშ დოხორე, ლონდონი) — რდჷ ინგლისიშ, შოტლანდიაშ დო ირლანდიაშ მაფა. 

## ბიოგრაფია

### ხვისტაშა ეშულა
შოტლანდიაშ პარლამენტიქ ედინბურგის ჩარლზი 1649 წანაშ 5 ფურთუთას შოტეფიშ მაფათ გჷმაცხადჷ. 1651 წანაშ 1 მანგის თინაქ სკონც მაფათ იკურთხჷ. დო 1661 წანაშ 23 პირელს ინგლისიშ დო ირლანდიაშ მაფათ ეკურთხჷ უესტმინსტერიშ ოაბატეს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* [Eintrag im Archiv der Royal Society](http://www.royalsociety.org/DServe/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=Show.tcl&dsqDb=Persons&dsqPos=12&dsqSearch=(Surname='Charles')) გერმ
* Porträt von Karl II. von England von britannia.com  გერმ
* Porträt von Karl II. von England von royal.gov.uk გერმ

კატეგორია:ინგლისიშ მაფეფი
კატეგორია:შოტლანდიაშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა 1685