ტაილანდი

**ტაილანდი** () — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიას, იდვალუაფუ ინდოჩინეთიშ ჩქონს.  ოფიციალურო ჩინებული რე მუჭოთ **ტაილანდიშ ომაფე** () დო ისტორიულო 1939 წანაშახ მუჭოთ **სიამი** (). ქიანაშ მახორობაშ მუდანობა რე 66 მილიონ ადამიერშახ, ნამუშ ფართობი რე 513,115კმ2. ქიანა ოორუშე ობჟათეშა გჷნოზინდილი რე 1500 კილომეტრის, ბჟაეიოლშე ბჟადალშა — 800 კმ-ს. ტაილანდის ოორუე-ბჟადლაშე უხურგანს მიანმარი, ოორუე-ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე — ლაოსი, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — კამბოჯა, ობჟათეშე ტაილანდიშ ჸუჯი დო მალაიზია, ობჟათე-ბჟადალშე ანდამანიშ ზუღა; თაშნეშე ობჟათე-ბჟაეიოლშე ოზუღე ხურგა უღჷ ვიეტნამწკჷმა დო ობჟათე-ბჟადალშე — ინდონეზია დო ინდოეთწკჷმა. ქიანაშ უკაბეტაში ნოღა დო ნანანოღა რე ბანგკოკი.

ტაიშ კათაქ ობჟათე-ბჟადალი ჩინეთიშე მორთეს ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ მატერიკულ ნორთიშა VI-XI ოშწანურეფს. გაინდოელებული ომაფეეფი, მუჭომით რდეს მონი, ქმერეფიშ იმპერია დო მალაიური სახენწჷფოეფი თე რეგიონს გამაგენდეს დო აწურედეს თიჯგურა სახენწჷფოეფს მუჭომით რდეს ნგოენიანგიშ, სუხოთაიშ, ლან-ნაშ დო აიუტთაიაშ ომაფეეფს, ნამუეფჷთ მუშჸურე ართიანსჷთ აწურედეს. ევროპალეფეკჷმა კონტაქტიქ 1511 წანას დიჭყჷ პორტუგალიაშ დიპლომატიური მისიათ აიუტთაიას, ნამუქჷთ მა-15 ოშწანურაშ დალიაშო რეგიონულ ჭყანათ გჷნირთუ. აიუტთაიაქ მუშ გოპეულუას მიოჭირინჷ XVIII ოშწანურას, სოიშახ ვეკოცჷ ბირმა-სიამიშ ლჷმაშ შედეგო. მაფა ტაქსინ კაბეტიქ უწაიათ აკოკათჷ აკოწეწილი ტერიტორიეფი დო ქუდარსხჷ კუნტახანიში თონბურიშ ომაფე (1767–1782), ნამუშ აკა მაფა რდჷ. 1782 წანას თიში მონძეთ გჷნირთუ ფუტთაიოტფა ჩულალოკიქ (რამა I), ასეინი ომაფე ჩაკრიშ დინასტიაშ პირველი მონარქი. აზიას ბჟადალური იმპერიალიზმიშ განწეხანს სიამი რეგიონს აკა სახენწჷფოთ სქიდუდჷ, ნამუქჷთ დუდშე ეიღჷ შხვაში თური სახენწჷფოეფიშე კოლონიზაცია, მარა შხირას აძვილებული რდჷ მიდურთუმუდუკო ტერიტორიული, ოვაჭრე დო სამართებური დოჸუნაფეფშა უწორწე ხეკულუეფით. გამაგალაშ სიამური სისტემა ცენტრალიზებული რდჷ დო გინოქიმინელქ იჸუ თეხანური უნიტარული აბსოლუტური მონარქიაშა ჩულალონგკორნიშ (რამა V) გამაგალაშის 1868–1910 წანეფს. პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ მალობაშის სიამი მორსხუეეფიშჸურე რდჷ, ნამუთ პოლიტიკური გინოჭყვიდირი რდჷ, უწორწე ხეკულუეფს თირუეფიშ მიშაღალაშ სამანჯელით. 1932 წანაშ უზისხირე რევოლუციაშ უკული ქიანაქ კონსტიტუციური მონარქიათ გჷნირთუ დო დოთირჷ ოფიციალური ჯოხოდვალა ტაილანდიშა, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშის იაპონიაშ მორსხუეთ გჷნირთუ. 1950-იანი წანეფიშ დალიას, ოურდუმე მინირთაფა, ნამუსჷთ დუდენდჷ სარიტ თანარატი, ნამუქჷთ კჷნე აკანწყუ მონარქიაშ ისტორიული გაულამი როლი პოლიტიკას. რგილი ლჷმაშ ბორჯის, ტაილანდიქ გჷნითუ ააშ-იშ კაბეტი მორსხუე ნატოშ ვამაკათური სახენწჷფოთ დო რეგიონს ანტიკომუნისტური როლს ლაჸაფენდჷ მუჭოთ СЕАТО-შ მაკათური სახენწჷფო, ნამუქჷთ 1977 წანას აკოცჷ.

1970-იანი დო 1990-იანი წანეფიშ შქა ბორჯის, საპარლამენტო დემოკრატიაშ კუნტა პერიოდიშ მოხ, ტაილანდი პერიოდულაო ითირუდჷ დემოკრატიაშე ოურდუმე გამაგალაშა. 2000-იანი წანეფშე მოჸუნაფილი, ქიანა ირო პოლიტიკურ კონფლიქტის რდჷ, ტაილანდიშ ჟირშა გიშაგორილი პრემიერ-მინისტრიშ, ტაქსინ ჩინავატიშ მოხუჯეეფს დო აწმარენჯეეფს შქას, ნამუქჷთ გჷნიჭანუ ჟირი მინორთაფა (2006 დო 2014 წანეფს), მოქიმინჯე კონსტიტუციაშ მიშაღალაშ უკული, 2019 წანაშ ტაილანდიშ არძაშოული გიშაგორუეფიშ უკული, ნომინალური დემოკრატიული თარობაშ გიმოქიმინუათ დო 2020-2021 წანეფს დემოკრატიაშ ხუჯდჷმაკინე მასშტაბური საპროტესტო აქციეფით, სოდე გოხონარაფილქ იჸუ მონარქიაშ რეფორმირეფიშ უპრეცედენტე მოთხირეფი. 2019 წანაშე ტაილანდი ნომინალურო საპარლამენტო კონსტიტუციური მონარქია რე; მარა, სინანდულეს, კონსტიტუციას რინელი სტრუქტურული უჯგუშობეფი უნარღველჸვენს ოურდუმეეფიშ პოლიტიკაშა გაულაშ ატებას.

ტაილანდი გლობალურ ურთიართობეფს ოშქაშე ნძალა რე დო ასეანიშ დჷმარსხუაფალი მაკათური. ქიანას ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიას სიკაბეტათ მაჟირა ეკონომიკა უღჷ დო მოსოფელს 23-ა აბანს რე ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტით, ნომინალური ედპ-შ მეჯინათ — 29-ა აბანს. ტაილანდი იკლასიფიცირებუ, მუჭოთ ახალას ინდუსტრიალიზებული ეკონომიკა, ნამუშ მაჸვენჯი სექტორეფი რე წარმება, ოფუტეშ მეურნალა დო ტურიზმი.

## მონძალა
* **ბანგკოკი** - ერუანული მუზეუმი, ვან პოშ ოხიდეეფიშ კომპლექსი (XIX ო.), მარწკინე ბუდაშ ოხიდა (XVIII ო.), ოჭმარეშ ოხიდაშ ყორში (104 მ), ომაფე დოხორე (XVIII ო.);
* ბუდისტური ოხიდეფი დო კომპლექსეფი ნაკხონპატხომს დო ჩიანგმაიეს.

## კომენტარეფი


## რესურსეფი ინტერნეტის

* Thaigov.go.th
* Thai National Assembly
* Chief of State and Cabinet Members 
* Mfa.go.th
* Thailand Internet Information
* Ministry of Culture 

## სქოლიო


კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი