open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გოლუეი

**გოლუეი** () — ნოღა ირლანდიას, კონაქტიშ პროვინციას, გოლუეიშ საგრაფეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ გოლუეიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის, წყარმალუ კორიბიშ ნადუწკჷმა. 2022 წანაშ მუნაჩემეფით, გოლუეიშ მახორობა 83,456 ადამიერს აკმადგინანდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღა გოლუეიშ ხუნა (აბანობირო ხეშულობა)
* ხუნაშ ტრანსპორტიშ ვებ-ხადჷლა
* ისტორიაშ ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:ირლანდიაშ ნოღეფი
კატეგორია:ირლანდიაშ კაბეტი ნოღეფი
კატეგორია:გოლუეიშ საგრაფეშ დოხორელი პუნქტეფი
ლიმერიკი

**ლიმერიკი** (; , **ლივნიახი**) — ნოღა-საგრაფე ირლანდიას, ლიმერიკიშ დო (მანსტერიშ პროვინცია) დო კლერიშ საგრაფეეფიშ ხურგის. კაბეტი ოვაჭარე დო ადმინისტრაციული ცენტრი, მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ მასუმა რე ქიანას. მახორობა — 94,192 ადამიერი (2006 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Limerick City Council 
* Interactive Map 
* Limerick map at Google Local

კატეგორია:ირლანდიაშ ნოღეფი
კატეგორია:ლიმერიკიშ საგრაფეშ დოხორელი პუნქტეფი
კატეგორია:კლერიშ საგრაფეშ დოხორელი პუნქტეფი
უოტერფორდი

**უოტერფორდი** (; , „ლარაგაშ ონიშოლი“) — ნოღა ირლანდიაშ ობჟათეშე, უოტერფორდიშ საგრაფეშ ტრადიციულო ჸოფირი ნანანოღა, მარა ასე მეღებულ აფჷ საგრაფეშ დონეშ ზოხორინელი ადმინისტრაციული ართულიშ სტატუსი. მახორობა — 53,504 ადამიერი (2016 წანაშ მუნაჩემეფი; მაზორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ 5-ა ნოღა ქიანას).

ტერიტორიაშ ფართობი — 48,30 კმ².

უოტერფორდიქ 914 წანას გინირთჷ ვიკინგეფიშით ირლანდიას დჷნარსხუა პირველ ნოღათ.

ნოღაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 9 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფუ უოტერფორდიჭ აეროპორტი.

უოტერფორდის რე უოტერფორდიშ განძეფიშ მუზეუმი.

ნოღას რე 21 დაჭყაფური დო 9 ოშქაშე სკოლა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Official site — Waterford City Council 
* Port of Waterford 
* www.UpTheDeise.com — The Waterford Peoples' Website — Message Boards, Jokes, Slang, Songs, Photos, History, Tourism etc. 
* waterfordtourism.com — The Definitive Waterford Tourist Information Resource
* Waterfordinfo.com — Waterford’s Community Information Website 

## სქოლიო

კატეგორია:ირლანდიაშ ნოღეფი
კატეგორია:უოტერფორდიშ საგრაფეშ დოხორელი პუნქტეფი
კილკენი

**კილკენი** (; ) — ნოღა ირლანდიას, კილკენიშ საგრაფეშ ადმინისტრაციული ცენტრი (ლენსტერიშ პროვინცია), თაშნეშე თიში უკაბეტაში ნოღა. არძაშე უჭიჭაში ნოღა („*სიტი*“) ირლანდიას მახორობაშ დო ფართობიშ მეჯინათ. პოპულარული რე ტურისტეფს. ნოღაშ სტატუსი მიღჷ 1609 წანას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Smithwicks Cat Laughs Comedy 

## სქოლიო

კატეგორია:ირლანდიაშ ნოღეფი
კატეგორია:კილკენიშ საგრაფოსეშ დოხორელი პუნქტეფი
ნაპო (წყარმალუ)

**ნაპო** (ესპ. Río Napo) — წყარმალუ ეკვადორს დო პერუს, ამაზონიშ კვარჩხანი ნადუ. ნაპო ოდუდეს ეთმეჭოფუნს სტრატოვულკანი კოტოპახიშ გოხოლუას, ანდეფიშ გვალეფს, ეკვადორიშ ტერიტორიას დო ინაკათუ ამაზონს, ნოღა იკიტოსიშე 70 კმ-იშ მაშორას, პერუშ ლორეტოშ რეგიონიშ ტერიტორიას.

წყარმალუ ნაპოშ სიგინძა რე 1,130 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 103,307.79 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: აგუარიკო, კოკა, ტამბოიაკუ, იასუნი, ტიპუტინი დო კურარაი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* წყარმალუ ნაპო ენციკლოპედია ბრიტანიკას

კატეგორია:ეკვადორიშ წყარმალუეფი
კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
ტრომბეტასი

**ტრომბეტასი** (პორტ. Río Trombetas) — წყარმალუ ბრაზილიაშ შტატი პარას, ამაზონიშ კვარჩხანი ნადუ. ტრომბეტასი იჭყაფჷ ჟირი ოდუდეშ ანამუშ დო პოანაშ აკოართაფათ, ბრაზილია-გაიანაშ სახენწჷფო ხურგიშ გოხოლუას დო გიშმურს ორიშიმინაშ, ტერა-სანტაშ, ობიდუსიშ დო ფარუშ მუნიციპალიტეტეფს დო ინაკათუ ამაზონს, ნოღა ობიდუსიშ ბჟადალიშე.

წყარმალუშ სიგინძა რე 760 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 135,238 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: პარუ-დე-ოესტე, მაპუერა დო კაჩორო.

## ქოძირით თაშნეშე
* ბრაზილიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
კატეგორია:ამაზონიშ ნადუეფი
უკაიალი

**უკაიალი** (პორტ. Río Ucayali) — წყარმალუ პერუს, ამაზონიშ თარი ოდუდე წყარმალუ. უკაიალი იჭყაფჷ ტამბოშ დო ურუბამბაშ აკოართაფათ, ნოღა ატალაიაშ ტერიტორიას, გიშმურს უკაიალიშ, უანუკოშ დო ლორეტოშ რეგიონეფიშ ტერიტორიას დო ინაკათუ წყარმალუ მარანიონის, ნოღა ნაუტაშ გოხოლუას.  უკაიალიშ დო მარანიონიშ აკოართაფათ იფორმირებჷ წყარმალუ ამაზონი.

უკაიალიშ სიგინძა რე 2,238 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 351,549 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: პაჩიტეა, აგუაიტია, ტამაია, ტაპიჩე.

უკაიალიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღა პუკალიპა.

## ქოძირით თაშნეშე
* პერუშ წყარმალუეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* წყარმალუ უკაიალი Wikimedia Commons-ის

კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
კატეგორია:ამაზონიშ ნადუეფი
ურუბამბა (წყარმალუ)

**ურუბამბა** (ესპ. Río Urubamba), თაშნეშე **ვილკანოტა** — წყარმალუ პერუს. წყარმალუ იჭყაფჷ ანდეფიშ გვალეფიშ სისტემაშ კუნურანაშ გვალას. ჸათავრეშე ურუბამბა მეურს 724 კმ-ის დო ინაკათუ წყარმალუ ტამბოს. ურუბამბაშ დო ტამბოშ აკოართაფათ იფორმირებჷ წყარმალუ უკაიალი, ნამუთ ამაზონიშ თარი ოდუდე რე მარანიონიწკჷმა ართო.

ურუბამბა ირთუ ჟირი ნორთო: ჟინი ურუბამბათ დო თუდონი ურუბამბათ.

ურუბამბაშ ლეხერს იდვალუაფჷ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი მაჩუ-პიქჩუ.

ურუბამბაშ სიგინძა რე 724 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 60.300 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: იუკაი, აობამბა, ლუკუმაიო, სან-მიგელი, ვილკაბამბა დო შხვეფი.

## ქოძირით თაშნეშე
* ურუბამბაშ ლეხერი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* წყარმალუ ურუბამბა ენციკლოპედია ბრიტანიკას 

კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
ჰაირამ ბინგემი

**ჰაირამ ბინგემი** (ინგლ. Hiram Bingham; დ. 19 გერგობათუთა, 1875, ჰონოლულუ, ჰავაი — ღ. 6 მანგი, 1956, ვაშინგტონი, ააშ) — ამერიკალი მენცარი, არქეოლოგი დო პოლიტიკოსი, მიოგორუ ინკეფიშ დინაფილი ნოღა მაჩუ-პიქჩუს.

ჰაირამ ბინგემიქ დებადჷ ჰავაის, პროტესტანტი მისიონერეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ოაჰუშ კოლეჯის. უკულ ამერიკაშა გეგნორთჷ, სოდეთ გურაფა გაგინძორჷ მასაჩუსეტსიშ ფილიპსიშ აკადემიას. 1898 წანას ბინგემიქ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი იელიშ უნივერსიტეტის. ართი პერიოდის იგურუ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის ხოლო. ჸათაქ თინა დაინტერესებული რდჷ ლათინური ამერიკაშ ისტორიათ. ბინგემიქ ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1905 წანას, ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. 

გურაფაშ თებაშ უკული, ბინგემი მუშენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ისტორიას დო პოლიტიკას ოგურუანდჷ. თაშნეშე მუშენდჷ პრინსთონიშ დო იელიშ უნივერსიტეტეფს.

ჰაირამ ბინგემი ხემანჯღვერენდჷ შხვადოშხვა არქეოლოგიურ ექსპედიციეფს ლათინურ ამერიკას. ართ-ართი ჸათეცალი ექსპედიციაშ ბორჯის ბინგემიქ 1911 წანას, მიოგორუ მაჩუ-პიქჩუშ აკნაცჷმეფს.

ჰაირამ ბინგემი ოკათუდჷ ააშ-იშ არმიას, რდჷ ავიატორი დო უღუდჷ კაპიტანიშ ჩინი.

მუჭოთ რესპუბლიკური პარტიაშ მაკათური ბინგემი რდჷ კონექტიკუტიშ შტატიშ გუბერნატორი (ხვალე ართი დღას, 1925 წანაშ 7-8 ღურთუთა) დო ააშ-იშ სენატორი 1925-1933 წანეფს.

ჰაირამ ბინგემიქ ღურუ 1956 წანაშ 6 მანგის, 80 წანერქ. დასაფულებური რე არლინგტონის ერუანულ სასაფლას, ვირჯინიას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჰაირამ ბინგემი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* ბინგემიშ ნახანდეფი პროექტი გუტენბერგის
* ბინგემიშ ნახანდეფი LibriVox-ის
* ბინგემიშ ნახანდეფი Google Books-ის

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი არქეოლოგეფი
ჟავარი

**ჟავარი**, თაშნეშე **იავარი** (ესპ. Río Yavarí, პორტ. Rio Javari) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, ამაზონიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუ იჭყაფჷ პერუშ ანდეფს, ლა-მონტანიაშ გვალეფს  დო აფორმირენს პერუ-ბრაზილიაშ სახენწჷფო ხურგიშ დოხოლაფირო 800 კმ-ის. ჟავარი ინაკათუ ამაზონს ბრაზილიაშ შტატი ამაზონასიშ ტერიტორიას.

ჟავარიშ სიგინძა რე 1,184 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 99,674.09 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: კურუსა, იტუი, გალვესი დო იავარი-მირიმი.

ჟავარიშ დო ამაზონიშ აკოართაფაშ აბანს იდვალუაფჷ ნოღა ბენჟამინ-კონსტანტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* წყარმალუ ჟავარი ენციკლოპედია ბრიტანიკას

კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
ჟურუა

**ჟურუა** (პორტ. Rio Juruá, ესპ. Río Yuruá) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, ამაზონიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუ იჭყაფჷ ანდეფიშ გვალეფს, უკაიალიშ რეგიონს, ზუღაშ დონეშე 430 მეტრაშ სიმაღალას. 

ჟურუაშ სიგინძა რე 3,283 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 190,573 კმ². ჟურუა ამაზონიშ ართ-ართი უგინძაში ნადუ რე.

## ქოძირით თაშნეშე
* პერუშ წყარმალუეფიშ უმენტაშობაშ
* ბრაზილიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
მორატუვა

**მორატუვა** (სინჰ. මොරටුව, ტამ. மொறட்டுவை) — ნოღა შრი-ლანკაშ ობჟათე-ბჟადალ წყარპიჯის, აკმოქიმინუნს კაბეტი კოლომბოშ აგლომერაციაშ ობჟათე ნორთის. მახორობა 168,280 ადამიერი (2012). ოვაჭარე-ოტრანსპორტე ცენტრი. გოვითარაფილი რე შხვადოშხვა ხერეჭუა. მორატუვა – მახორობაშ მეჯინათ კოკის მასუმა უკაბეტაში ნოღა რე. იდვალუაფუ ლაკადივიშ ზუღაშ წყარპიჯის, ნოღას ოორუეშე უხურგანს ნოღა დეჰივალა-მაუნტ-ლავინია, ობჟათე-ბჟაეიოლშე ომძღჷ ტობა ბოლგოდა.

კატეგორია:შრი-ლანკაშ ნოღეფი
კატეგორია:შრი-ლანკაშ ბჟადალი პროვინციაშ ნოღეფი
პურუსი

**პურუსი** (პორტ. Rio Purus; ესპ..  Río Purús) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, ამაზონიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუშ სიგინძა რე 3,382 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 371,042 კმ².

## ქოძირით თაშნეშე
* პერუშ წყარმალუეფიშ ერკებული
* ბრაზილიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
ჰალდუნ თანერი

**ჰალდუნ თანერი** (თურქ. Haldun Taner, დ. 16 მელახი, 1915, სტამბოლი, ოსმალეთიშ იმპერია — ღ. 7 მესი, 1986, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი ჭარუ დო დრამატურგი.

## ბიოგრაფია
ჰალდუნ თანერიქ დებადჷ სტამბოლს. გურაფულენდჷ გალათასარაიშ უმაღალაშ სკოლას, ნამუთ გათუ 1935 წანას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ პოლიტიკას დო ეკონომიკას გურაფულენდჷ. ლახარაშ გეშათ მალას კინ თურქეთიშა დირთჷ. თურქეთის თანერიქ გათუ გერმანული ლიტერატურაშ დო ლინგვისტიკაშ ფაკულტეტი 1950 წანას. 1955-1957 წანეფს გურაფულენდჷ ვენაშ უნივერსიტეტის. 

ჰალდუნ თანერი რე ავტორი შხვადოშხვა თხობელუეფიშ, პიესეფიშ, ესეეფიშ დო ჟურნალისტილური სტატიეფიშ. თიში ნაჭარეფიშ უმენტაშობა იუმორისტული ხასიათიში რე. მუში ლიტერატურული კარიერაშ პერიოდის თანერიქ მიპალუ პრესტიჟული პრემიეფი: ნიუ-იორკ ჰერალდ ტრიბუნიშ პრემია (1954), საით ფაიკიშ პრემია (1954), იუმორიშ საირქიანო ფესტივალიშ პრემია (1969) დო შხვა.

თანერიქ, 1967 წანას, მათინ აქფინარი, ზეკი ალასია დო აჰმეთ გიულჰანიწკჷმა ართო დარსხუ თეატრალური ბუნა *"Devekuşu Kabare"*, ნამუსჷთ უღუდჷ დიდი პოპულარობა.

ჰალდუნ თანერიშ ნაწარმებეფი თანგილი რე გერმანულ, ფრანგულ, ინგლისურ, რუსულ, ბერძენულ, სლოვენურ, შვედურ დო ურიულ ნინეფშა.

ჰალდუნ თანერიქ ღურუ 1986 წანაშ 7 მესის, 71 წანერქ.

## ბიბლიოგრაფია
### პიესეფი
* *Günün Adamı* (1957)
* *Dışardakiler* (1957)
** Ve Değirmen Dönerdi* (1958)
* *Fazilet Eczanesi* (1960)
* *Timsah* (1960)
* *Lütfen Dokunmayın* (1961)
* *Huzur Çıkmazı* (1962)
* *Keşanlı Ali Destanı* (1964)
* *Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım* (1964)
* *Eşeğin Gölgesi* (1965)
* *Zilli Zarife* (1966)
* *Vatan Kurtaran Şaba*n (1967)
* *Bu Şehr-i İstanbul Ki* (1968)
* *Sersem Kocanın Kurnaz Karısı* (1969)
* *Astronot Niyazi* (1970)
* *Ha Bu Diyar* (1971)
* *Dün Bugün* (1971)
* *Aşk-u Sevda* (1973)
* *Dev Aynası* (1973)
* *Yâr Bana Bir Eğlence* (1974)
* *Ayışığında Şamata* (1977)
* *Hayırdır İnşallah* (1980)
* *Marko Paşa* (1985)
* *Aleyna'nın kızı* (1985)

### თხობელუეფი
* *Geçmiş Zaman Olur Ki* (1946)
* *Yaşasın Demokrasi* (1948)
* *Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu* (1950)
* *Tuş* (1951)
* *Onikiye Bir Var* (1953)
* *Ayışığında Çalışkur* (1954)
* *Sancho’nun Sabah Yürüyüşü* (1964)
* *Konçinalar* (1967)
* *Kızıl Saçlı Amazon* (1970)
* *Yalıda Sabah* (1979)
* *Şeytan Tüyü* (1980)
* *Bir Kavak Ve İnsanlar*
* *Ayak*

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:თურქეფი
კატეგორია:თურქი დრამატურგეფი
კატეგორია:თურქი ჭარუეფი
რეშათ ნური გუნთექინი

**რეშათ ნური გუნთექინი** (თურქ. Reşat Nuri Güntekin; დ. 25 გერგობათუთა, 1889, სტამბოლი, ოსმალეთიშ იმპერია — ღ. 7 ქირსეთუთა, 1956, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე) — თურქი ჭარუ, ნოველისტი დო დრამატურგი, შინელი რე რომანეფით: *გურმეჭვია* (1922), *ლეჩქვეფიშე გურიშახ* (1925), *ნწვანე სერი* (1928) დო *ფურცელეფიშ ციმა* (1930).

გუნთექინი გურაფულენდჷ სტამბოლიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ მაგურაფალო სტამბოლიშ დო ბურსაშ სკოლეფს. გუნთექინის შხვადოშხვა ბორჯის უკინებუდჷ სახენწჷფო პოსტეფი. მუშენდჷ თურქეთიშ გონათაფაშ სამინისტროს დო ართი პერიოდის (1933-1934) რდჷ თურქეთიშ პარლამენტიშ დეპუტატი. 1950 წანას გუნთექინი რდჷ თურქეთიშ კულტურული ატაშე პარიზის დო თურქეთიშ სახენწჷფოშ წჷმმარინაფალი იუნესკოს. რეშათ ნური გუნთექინიქ ღურუ 1956 წანაშ 7 ქირსეთუთას, ლონდონს,  ფიჟვიშ კიბოთ. დასაფულებური რე სტამბოლიშ ქარაჯააჰმეთიშ სასაფლას.

## ნახანდეფი
### თხობელუეფი
* *Recm, Gençlik ve Güzellik* (1919)
* *Roçild Bey* (1919)
* *Eski Ahbab* 
* *Tanrı Misafiri* (1927)
* *Sönmüş Yıldızlar* (1928)
* *Leylâ ile Mecnun* (1928)
* *Olağan İşler* (1930)

### რომანეფი
* *Çalıkuşu* (1922) (*გურმეჭვია*)
* *Gizli El* (1924)
* *Damga* (1924)
* *Dudaktan Kalbe* (1923) (*ლეჩქვეფიშე გურიშახ*)
* *Akşam Güneşi* (1926) 
* *Bir Kadın Düşmanı* (1927)
* *Yeşil Gece* (1928) (*ნწვანე სერი*)
* *Acımak* (1928) 
* *Yaprak Dökümü* (1930) (*ფურცელეფიშ ციმა*)
* *Eski Hastalık* (1938)
* *Değirmen* (1944) 
* *Kızılcık Dalları* (1944)
* *Miskinler Tekkesi* (1946)
* *Harabelerin Çiçeği* (1953)
* *Kavak Yelleri* (1961)
* *Son Sığınak* (1961) 
* *Kan Davası* (1962)
* *Ateş Gecesi* (1953) 

### პიესეფი
* *Hançer* (1920)
* *Eski Rüya* (1922) 
* *Ümidin Güneşi* (1924) 
* *Gazeteci Düşmanı*,* Şemsiye Hırsızı*, *İhtiyar Serseri* (1925)
* *Taş Parçası* (1926)
* *Bir Köy Hocası* (1928)
* *İstiklâl* (1933) 
* *Hülleci* (1933)
* *Yaprak Dökümü* (1971)
* *Eski Şarkı*(1971) 
* *Balıkesir Muhasebecisi* (1971)
* *Tanrıdağı Ziyafeti* (1971)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Turkishculture.org - რეშათ ნური გუნთექინი
* Biyografi.info - რეშათ ნური გუნთექინიშ ბიოგრაფია
* Biyografi.net - რეშათ ნური გუნთექინიშ ბიოგრაფია დო ბიბლიოგრაფია

კატეგორია:თურქეფი
კატეგორია:თურქი ჭარუეფი
კატეგორია:თურქი დრამატურგეფი
იაშარ ქემალი

**იაშარ ქემალი** (თურქ. Yaşar Kemal), თახმი ჯოხო: **ქემალ სადიქ გოქჩელი** (თურქ. Kemal Sadık Gökçeli; დ. 6 გჷმათუთა, 1923, გოქჩედამი, ოსმანიე, თურქეთი — ღ. 28 ფურთუთა, 2015, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი, ეთნიკურო ქურთი ჭარუ, პოეტი დო ნოველისტი.

იაშარ ქემალიქ დებადჷ ოსმანიეშ პროვინციაშ ოფუტე გოქჩედამს, ეთნიკური ქურთეფიშ ფანიას. 1940-იან წანეფს სტამბოლიშ უნივერსიტეტის გურაფულენდჷ. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ჟურნალისტო. კომუნისტური აქტივიზმიშ გეშა ქემალი 1950 წანას ოჭოფეს. 1962 წანას იაშარ ქემალიქ ქაკათჷ თურქეთიშ მუშეფიშ პარტიას დო რდჷ თიში ართ-ართი ლიდერი. 1967 წანას ქემალიქ ქუდარსხუ მარქსისტული გაზეთი, სოდეთ გჷმაბჟინუ სტატიეფი ნამუეფით ორხველუდჷ ენგელსიშ, მარქსიშ, ხო ში მინიშ დო ჩეგევარაშ პოლიტიკურ რინას. 1971 წანას თურქეთიშ თარობაქ გაზეთი დოკილუ. თურქეთის იაშარ ქემალის  თხოზუდეს. ჸათეშ გურშენ მალას შვედეთიშა მიდართჷ, სოდეთ ჭიჭე ხანს ქოცხოვრენდჷ. 

იაშარ ქემალი რდჷ ქურთეფიშ ნებეფიშ აქტივისტი დო აპროტესტენდჷ თურქეთიშ პოლიტიკას ქურთი დისიდენტეფიშ მეხჷ. 

1943 წანას ქემალიქ გჷმაბჟინუ მუში პირველი წინგი, ნამუთ ფოლკლორული ნაწარმებეფიშ კათელი რდჷ. 1944 წანას გიშართჷ ქემალიშ პირველ თხობელუაქ *"უწუნდური ანბე"*. უკულიან წანეფს თის მაჸუნჷ შხვა ნაწარმებეფქ: *"ბაღანა"*, *"ნოქარი"*, "*მემეთი დო მემეთი*". 1952 წანას გიშართჷ თხობელუეფიშ კათელქ *"ყვინთელი სიტიბა"*. იაშარ ქემალის დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანქ *"მემედი, ჩქიმი ქირი"*, ნამუქჷთ მოსოფელიშ ბრელი ნინაშა ითანგჷ. 

მუში ლიტერატურული კარიერაშ გოძვენას ქემალიქ მიპალუ 19 საირქიანო ჯილდო დო 1973 წანას ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა.

იაშარ ქემალიქ ღურუ 2015 წანაშ 28 ფურთუთას, 91 წანერქ. იაშარ ქემალი მერჩქინელი რე თურქული ლიტერატურაშ ართ-ართ უდიდაშ წჷმმარინაფალო. ქემალი რდჷ შხვადოშხვა უნივერსიტეტეფიშ საპატიო დოქტორი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იაშარ ქემალი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* ნიუ-იორკ თაიმსიშ ნეკროლოგი

კატეგორია:ქურთეფი
კატეგორია:თურქეფი
კატეგორია:თურქი ჭარუეფი
დაბლა

**დაბლა** თაშნეშე *პარალიჩი*, *გილარქია* (-შე — მერყიება დო  — ტყურელე), ტყურელე დაბლა — კუთური ჭყანაშ დინაფათ გიმნაჭანებუ ნებათ ყარაფეფიშ უღვენობა ნერვული სისტემაშ დოღამაკაფაშ გეშა. დაბლა დოჸუნს ლახარაშ ბაძაძეფს დო თიშ რსხუს დუდიშ დო გაგაჩიშ ტვინიშ შხვადოშხვა გუმნართეფწკჷმა, პერიფერიულ ნერვეფწკჷმა ვარ-და კუთეფწკჷმა. გინორთი უღჷ პარეზიშე.

გიშმერთჷ დაბლაშ გეჸვენჯი გვარობეფი: ბაღანეფიდ ცერებრიალური დაბლა; ლურიშ დაბლა (დგომარობა, მუჟანსჷთ ლურიშ ბორჯის ვე ფიქსირებუ დაბლა).

**ცერებრული დაბლა** შედეგი რე გოვითარაფონ დუდიშ ტვინიშ დოღამაკაფაშის, ნამუთ შილებე გორჩქინდას ნაყოფიშ ქვარაშრინაშ, ხალაშ ვარ-და თელარაშ პირველი ჟირი წანაშ გოვენაშ. თიში მოდვალაშ არანი დო სიშხირა უდუდასურებუ რე. სინთელუანობაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ დო შხვადოშხვა ლიტერატურული მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოშქაშეთ თიში სიშხირა რე 2,5–4 ირ 1000 ჩქჷჩქჷშა.

ცერებრულ დაბლაშ მოტორული (ყარაფიშ) დისფუნქციაშ მოხ დახე ირო ალაჸუნს შხვა აკორცუაფასჷთ, თინეფს შქას, კოგნიტური (დოგურაფონი), რწყებაშ, რჩქინაშ, რაგადუაშ, თოჸუჯის, რჯებაშ. ცერებრული დაბლას შხირას ალაჸუნს ეპილეფსიათ. თაშნეშე შხირი რე რჯებაშ აკორციებეფი (წყათინი, კაბუხუა), ელაზჷმაფათ ქექე ფორმეფიშ ბორჯის – გურაფაშ სიძნელეეფი.

**ლურიშ დაბლაშ** მენცარული ენწყუმა ასეშო ვა რე, მარა, თეხანური ნეირომენცარობა თის REM (Rapid eye movement – თოლიშ ბიწორი ყარაფიშ) ფაზას ტვინიშით ნეირონეფუშ გინოჩამაშ აკორცუაფაშ მეთმურსხუანა.

ლურიშ დაბლაშ გინორთელი გიმმაჭანაფალი ბაძაძეფი შილებე ორდას: ინსომნია, ლურიშ აპნოე, გურეშე ლური, კანკალე მედიკამენტი, ნარკოლეფსია, დეპრესია, შონთაფი, ართამი სახეშ თირუეფი ხასიაღის, ახვადოშხვა ტიპიშ ლურიშ აკორცუაფა, გენეტიკური ფაქტორი,
ფსიქიკური ლახარეფი, ცირკადული რითმაშ აკორცუაფა.

ადამიერი ლურიშ დაბლაშ ბორჯის გინაფულრნს ღურათ შქურინს, კონწარ რიებაშ გინაფას. თე ირფწლი გიმიჭანუანს ტვინიშ ვიზუალური დო ორჩქილე სტიმულეფიშ გიმომუშაფას დო ამუშებას, ნამუსჷთ ჰალუცინაცია მოჸუნს. სამანგათ, რუმე ფიგურაშ მინუკა ოთახშა ვარ-და თიშ მუკორჩქინა ოსინთუშ გალე. თაანეაწ, წარმოსახული ვათექიანური რინუეფი დო თინეფშე შქურინაფა. დუდს მიკმირჩქინანს შქვიდაფიშ, მოშქვუდაფაშ გინაფა, ნამუსჷთ ახასიათენს შურღალაშ გაჭირება. ათე ბორჯის დუდს მიკმირჩქინანს დორხველი რსხულიშ ჭკორო რინაშ გინაფა, მარა, დაბლა ხვალე მუსხირენ წამს იგჷნძორებუ დო ვა რე თელარაშო ოშქურანჯი.

## ლახარაშ გიმმაჭანაფალი ბაძაძეფი
* ტრავმეფი
* ჩილათერი მეტაბოლიზმი
* ინფექციური ლახარეფიშ გოუფრაშაფა
* ორგანიზმიშ ჸონიერი ინტოქსიკაცია
* ონკოლოგიური ლახარეფი
* ჩამურუაშ აკორცუაფა
* გენეტიკური მენტება
* წოროდოჸუნელი გოუფრაშაფეფი

## ლახარაშ სიმპტომეფი
* ულაშ თირუა, კუთეფიშ სიდაღარა, დონთხაფაშ უკული წჷმოდგინაშ შილებუამობაშ უღვენობა;
* თოლეფიშ ართ ვარ-და მაჟირაჸურე მიკორთა, სიელმიშ გოვითარაფა;
* გინობუნაფილი, ჩხვინდიშე რაგადუა;
* უგუგებუ რაგადუა, ნამუშ ბორჯის ნინა ინმოლუ პიჯიშე დო ელმიკინანს ელახშე.

## დიაგნოსტიკა
ლახარაშ დიაგნოსტიკას მანჯენს ქიმი-ნევროლოგი. კურნალუაშ დაჭყაფალო ოხვილური რე: ზისხირიშ ართამ, ტოქსიკოლოგიური ანალიზი; ელექტრონეირომიოგრაფია; ელექტროენცეფალოგრაფია; დუდიშ დო გაგაჩიშ ტვინიშ კომპიუტერული ტომოგრაფია; დუდია დო გაგაჩიშ ტვინიშ მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია; მაგნიტო-რეზონანსული ანგიოგრაფია.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ფანიაშ კურნალი
* tsamali.ge
* ნეიროგოვითარაფაშ ცენტრი 
* ლურიშ დაბლა 

## სქოლიო

კატეგორია:ნერვული სისტემაშ ლახარეფი
კატეგორია:დიაგნოზი (მედიცინა)
კატეგორია:უღვენობა
იუკიო მისიმა

**იუკიო მისიმა** (იაპ. 三島 由紀夫, დ. 14 ღურთუთა, 1925, ტოკიო, იაპონიაშ იმპერია — ღ. 25 გერგობათუთა, 1970, ტოკიო, იაპონია), თახმი ჯოხო **კიმიტაკე ჰირაოკა** (იაპ.  平岡 公威) — იაპონარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, პოეტი, ესეისტი, კრიტიკოსი, სცენარისტი, კინორეჟისორი, არტისტი, მოდელი დო პოლიტიკური აქტივისტი, ორგანიზაცია *"[[ტატენოკაი]]"*-შ დუმარსხუაფალი.

იუკიო მისიმა XX ოშწანურაშ იაპონური ლიტერატურაშ ართ-ართი უდიდაში წჷმმარინაფალი რე. შინელი რე რომანეფით: *"ნიღაბიში დღანება"*, *"რეღმეფიში ხონარი"*, *"ორქოშ ოხვამე"*, ტეტრალოგიათ *"ჸოფიერობაშ ზუღა"*, ავტობიოგრაფიული ესეთ *"ბჟა დო რკინა"* დო შხვა ნაწარმებეფით. მისიმაშ ნაჭარეფს ართიანს რე მერსხილი ტრადიციული იაპონური დო თეხანური ევროპული ლიტერატურული სტილი. მისიმა რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი, ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა.

მისიმაშ პოლიტიკური აქტივიზმი ასე ხოლო ოდებელი რე იაპონიას. მუჭოთ მემარძგვანე იდეოლოგი, მისიმა ოპონირენდჷ ბჟადალური სტილიშ მატერიალიზმის, დემოკრატიას, გლობალიზმის, თაშნეშე კომუნიზმის. მისიმაშ აზრით ჸათე იდეეფით, იაპონია მიოდინუანდჷ მუში ნაციონალურ ხასიათის დო კულტურას.

1968 წანას მისიმაქ დარსხუ ორგანიზაცია "*ტატენოკაი*", ნამუშ მაკათურეფი უმოსო სტუდენტეფი რდჷ. 1970 წანაშ 25 გერგობათუთას, მისიმაქ დო ტატენოკაიშ ოთხი აქტივისტიქ გემშიჭკირეს ართ-ართი ოურდუმე ბაზაშა, ცენტრალურ ტოკიოს დო ქეშეცადეს პუტჩიშ მონწყუალას, მარა უშედეგეთ. თიმ დღას, იუკიო მისიმაქ დო აქტივისტი მასაკაცუ მორიტაქ დუდი დიჸვილეს.

იუკიო მისიმაშ ჯოხონობაშ რე ლიტერატურული პრემია, ნამუქჷთ 1988 წანას დირსხუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იუკიო მისიმა ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* 
* Mishima chronology, with links
* YUKIO MISHIMA: The Harmony of Pen and Sword , a ceremony commemorating his 70th birthday
* 

კატეგორია:იაპონარეფი
კატეგორია:იაპონარი ჭარუეფი
კატეგორია:იაპონარი პოეტეფი
კატეგორია:იაპონარი დრამატურგეფი
კატეგორია:იაპონარი სცენარისტეფი
კატეგორია:იაპონარი კინორეჟისორეფი
კობო აბე

**კობო აბე** (იაპ. 安部 公房, თახმი ჯოხო **კიმიფუსა აბე**, იაპ. 安部 公房; დ. 7 მელახი, 1924, კიტა (ტოკიო), იაპონია — ღ. 22 ღურთუთა, 1993, ტოკიო, იაპონია) — იაპონარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, პოეტი, მუსიკოსი დო ფოტოგრაფი, შინელი რე რომანეფით: "*ოსური ქვიშას*", "*შხვაში სახე*" დო "*ჭვილი რუკა*". რდჷ შხვადოშხვა ლიტერატურული პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*Abe Kobo at ibiblio.org
*
*
*
*Kōbō Abe's grave

კატეგორია:იაპონარეფი
კატეგორია:იაპონარი ჭარუეფი
კატეგორია:იაპონარი დრამატურგეფი
კარლ იასპერსი

**კარლ თეოდორ იასპერსი** (გერმ. Karl Theodor Jaspers; დ. 23 ფურთუთა, 1883, ოლდენბურგი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 26 ფურთუთა, 1969, ბაზელი, შვეიცარია) — გერმანალი ფსიქიატრი დო ფილოსოფოსი, ნამუქჷთ იღვენუ დიდი გოლინა თეხანური თეოლოგიაშა, ფსიქიატრიაშა დო ფილოსოფიაშა. იასპერსი სპეციალობათ ფსიქიატრი რდჷ, გურაფულენდჷ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. ფილოსოფიური რკვიებეფით უკულიან წანეფს დეინტერესჷ დო დარსხუ ინოვაციური ფილოსოფიური სისტემა. კარლ იასპერსი მერჩქინელი რე ეგზისტენციალიზმიშ უდიდაშ წჷმმარინაფალო გერმანიას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Existential Primer: Karl Jaspers 
* Bibliografia di Karl Jaspers ed. by Claudio Fiorillo in ''Dialegesthai''
* Current scholarly research on Jaspers (in English) is organized by the *[https://web.archive.org/web/20200221081625/https://www.karljaspers.us/ Karl Jaspers Society of North America]* and published in *[https://web.archive.org/web/20190329172339/https://www.existenz.us/ Existenz]*.
* Translation into English of Jaspers's 1958 peace prize acceptance speech *[https://web.archive.org/web/20190329172340/https://www.existenz.us/volumes/Vol.9-2Jaspers.pdf Truth, Freedom, and Peace]*.
* ''The Philosophy Of Karl Jaspers'' edited by Paul Arthur Schilpp 1957
*Karl Jaspers: Philosopher of Otherness at the New Acropolis Online Library

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი ფსიქიატრეფი
კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი
სერენ კიერკეგორი

**სერენ კიერკეგორი** (დან. Søren Kierkegaard; დ. 5 მესი, 1813, კოპენჰაგენი, დანია — ღ. 11 გერგობათუთა, 1855, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიარი ფილოსოფოსი, თეოლოგი დო პოეტი, ნამუთ მერჩქინელი რე მაართა ეგზისტენციალისტ-ფილოსოფოსო. თიში რკვიებეფი დო კრიტიკული ნაჭარეფი ორხველუდჷ ორგანიზაციულ რელიგიას, ქირსიანობას, მორალს, ეთიკას, ფსიქოლოგიას, რელიგიაშ ფილოსოფიას დო შხვა თემეფს. ოპონირენდჷ დო აკრიტიკენდჷ ქირსიანულ რელიგიას, ნამუთ სახენწჷფო კონტროლიშ თუდო რდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Søren Kierkegaard at *Den Store Danske* 
* Manuscripts in the Søren Kierkegaard Archive in the Royal Library
* Kierkegaard by or about Kierkegaard on LibriVox
* "Kierkegaard", BBC Radio 4 discussion with Jonathan Rée, Clare Carlisle & John Lippitt (*In Our Time*, 20 March 2008)
* Kierkegaard from Audible audio books

კატეგორია:დანიარეფი
კატეგორია:დანიარი ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:დანიარი თეოლოგეფი
კატეგორია:დანიარი პოეტეფი
ოსკარ უაილდი

**ოსკარ ფინგალ ო’ფლაერტი უილს უაილდი** (ინგლ. Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde; დ. 16 გჷმათუთა, 1854, დუბლინი, ირლანდია — ღ. 30 გერგობათუთა, 1900, პარიზი, საფრანგეთი) — ირლანდიარი ჭარუ, დრამატურგი დო პოეტი. ავტორი რე შხვადოშხვა პიესეფიშ, თხობელუეფიშ, არიკეფიშ, ლერსეფიშ, პოემეფიშ, პროზაული ლერსეფიშ, ესეეფიშ, მინიატურეფიშ, ეპიგრამეფიშ დო ართი რომანიშ *[[დორიან გრეიშ პორტრეტი]]*.

ოსკარ უაილდიქ დებადჷ ანგლო-ირლანდიარი ინტელექტუალეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ დიო ტრინიტი-კოლეჯის დო უკულ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის. სტუდენტობაშ ბორჯის მუში ომენცარე ხემანჯღვერეფიშ უოლტერ პატერიშ დო ჯონ რესკინიშ გოლინათ დეეხოლჷ ფილოსოფიური გემაჸვენჯობას ესთეტიზმის. გურაფაშ თებაშ უკული, უაილდიქ ოცხოვრებშა ლონდონშა გეგნორთჷ, სოდეთ ქაკათჷ შანულამ კულტურულ დო სოციალურ ბუნეფს. 

ოსკარ უაილდიქ ლონდონიშ უკულ, ართი პერიოდის ამერიკაშა დო კანადაშა მიდართჷ, სოდეთ ატარენდჷ ლექციეფს, ნამუეფით ორხველუდჷ ხელუანობაშ ინგლისური რენესანსის. უკულ მალას, ოსკარ უაილდიქ კინ ლონდონშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ჟურნალისტო. 

1890 წანას ოსკარ უაილდიქ გჷმაბჟინუ რომანი *"დორიან გრეიშ პორტრეტი"*, ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ. 

მუჭოთ ჰომოსექსუალისტი, ჰომოსექსუალური აქტიშ გეშათ, უაილდი სასამართალოს გეგნოჩეს დო 1895-1897 წანეფს ჯიხას ქუდახუნეს. ღურაშახ, ეკონია წანეფს უალდი პარიზის ცხოვრენდჷ დო ბრიტანეთიშა ვადურთინჷ. ოსკარ უაილდიქ ღურუ 1900 წანაშ 30 გერგობათუთას, 46 წანერქ, მენინგიტით.

## გიშნაგორა ნახანდეფი
* *რავენა* (1878)
* *პოემეფი* (1881)
* *ბედინერი მაფასქირი დო შხვა თხობელუეფი* (1888, არიკეფი)
* *ლორდი ართურ სევილიშ ბრალობა დო შხვა თხობელუეფი* (1891, თხობელუეფი)
* *ბერწულეფიშ ჸუდე* (1891, არიკეფი)
* *ლამებეფი* (1891, ესეეფი დო დიალოგეფი)
* *[[დორიან გრეიშ პორტრეტი]]* (1890, რომანი)
* *ადამიერიშ შური სოციალიზმის* (1891, პოლიტიკური ესე)
* *ლედი უინდერმირიშ მარაო* (1892, პიესა)
* *ოსური ნამუთ მუთარე* (1893, პიესა)
* *სფინქსი* (1894, პოემა)
* *იდეალური ქომონჯი* (1898, პიესა)
* *სერიოზული რინაშ შანულობა* (1898, პიესა)
* *De Profundis* (ლათ. "სიტომბაშე", 1897, ეპისტოლე)
* *რედინგიშ ჯიხაშ ბალადა* (1898, პოემა)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოსკარ უაილდი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* ოსკარ უაილდიშ ჯარალუა
* ოსკარ უაილდი ნაჭარეფი პროექტი გუტენბერგის
* ოსკარ უაილდიშ ნაჭარეფი ფილადელფიაშ დუდიშული ენციკლოპედიას
* ოსკარ უაილდიშ ნაჭარეფიშ კოლექცია
* ოსკარ უაილდიშ ნაჭარეფი Standard Ebooks-ის
* ოსკარ უაილდიშ ნახანდეფი Open Library-ის
* ოსკარ უაილდიშ ფოტოეფი  ბრიტანული ბიბლიოთეკას
* ოსკარ უაილდი BBC-იშ პროგრამას *In Our Time*
* ოსკარ უაილდი BBC-იშ პროგრამას *Great Lives*

კატეგორია:ირლანდიარეფი
კატეგორია:ირლანდიარი ჭარუეფი
კატეგორია:ირლანდიარი დრამატურგეფი
კატეგორია:ირლანდიარი პოეტეფი
კატეგორია:ლგბტ ჭარუეფი
კატეგორია:ლგბტ პოეტეფი
კატეგორია:ლგბტ დრამატურგეფი
კატეგორია:ლგბტ ავტორეფი
უილიამ გოლდინგი

**სერ უილიამ ჯერალდ გოლდინგი** (ინგლ. Sir William Gerald Golding; დ. 19 ეკენია, 1911, ნიუკი, კორნუოლი, ინგლისი — ღ. 19 მანგი, 1993, პერანაუორტალი, კორნუოლი, ინგლისი) — ბრიტანალი ჭარუ, დრამატურგი, ნოველისტი დო პოეტი, შინელი რე ოდებიუტე რომანით *"[[ჭანდეფიშ პატონი]]"*, ნამუქჷთ 1954 წანას გიშართჷ დო ავტორს მოუღჷ დიდი პოპულარობა დო თაშნეშე, ტრილოგიათ *"დიხაუჩაშ ძგაშა"*. უილიამ გოლდინგიქ 1983 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის.

უილიამ გოლდინგი გურაფულენდჷ  ბრასენოს-კოლეჯის (ოქსფორდი). ჭარალუათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. მაართა პოეტური კათელი *"პოემეფი"* 1934 წანას გჷმაბჟინუ. 1930-იან წანეფშე გოლდინგი შხვადოშხვა პროფესიათ მუშენდჷ. რდჷ ინგლისურიშ, ფილოსოფიაშ, მუსიკაშ მაგურაფალი დო ლექტორი. 1940 წანას ბრიტანეთიშ ოზუღე ნძალეფს ქაკათჷ დო მონაწილენდჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას. ლჷმაშ თებაშ უკულ კინ ლიტერატურულ კარიერას დართჷ.

უილიამ გოლდინგი ნობელიშ პრემიაშ გარდა, რდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟული ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. 2008 წანას, ჟურნალი *[[The Times]]*-იქ მიშეჸონჷ მაეჩა ოშწანურაშ უდიდაში 50 ბრიტანალი ავტორეფიშ ერკებულშა.

## გიშნაგორა ნახანდეფი

### პოეტური კათელეფი
**Poems* (1934)

### დრამეფი
**The Brass Butterfly* (1958)

### რომანეფი
**Lord of the Flies* (1954) 
**The Inheritors* (1955)
**Pincher Martin* (1956)
**Free Fall* (1959)
**The Spire* (1964)
**The Pyramid* (1967)
**Darkness Visible* (1979) 
**To the Ends of the Earth* (ტრილოგია)
**The Paper Men* (1984)
**The Double Tongue* (1995)

### კათელეფი
**The Scorpion God* (1971)

### ნონ-ფიქშენი
**The Hot Gates* (1965)
**A Moving Target* (1982)
**An Egyptian Journal* (1985)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* უილიამ გოლდინგი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* უილიამ გოლდინგი Nobelprize.org-ის
* ოფიციალური ვებსაიტი
* ოფიციალური ხასჷლა ფეისბუქის
* 

კატეგორია:ბრიტანალი ჭარუეფი
კატეგორია:ბრიტანალი დრამატურგეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ნოველისტეფი
მარგარიტ იურსენარი

მინი|მარგარიტ იურსენარი

**მარგარიტ იურსენარი** (ფრანგ. Marguerite Yourcenar, თახმი ჯოხო - **მარგარიტ ანტუანეტ ჟან მარი გიზლენ კლენევერკ დე კრეიანკური**, ფრანგ. Marguerite Antoinette Jeanne Marie Ghislaine Cleenewerck de Crayencour; დ. 8 მანგი, 1903, ბრიუსელი, ბელგია — ღ. 17 გერგობათუთა, 1987, ბარ-ჰარბორი, მენი, ააშ) — ფრანგი ჭარუ, პოეტი დო ნოველისტი, მაართა ოსური ნამუქჷთ გიშაგორილქ იჸუ საფრანგეთიშ აკადემიაშ მაკათურო 1980 წანას.

მარგარიტ იურსენარიქ დებადჷ ბელგიაშ ნანანოღა ბრიუსელს. ლიტერატურათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. მაართა ნაწარმებეფი 1920-იან წანეფიშ ბოლოს გჷმაბჟინუ. 1939 წანას ამერიკაშა მიდართჷ, სოდეთ ლექციეფს კითხულენდჷ ნიუ-იორკის დო სარა ლოურენსიშ კოლეჯის. 

მარგარიტ იურსენარი რე ავტორი რომანეფიშ, თხობელუეფიშ, სტატიეფიშ, ესეეფიშ, პიესეფიშ, ნათანგეფიშ დო ავტობიოგრაფიული ტრილოგიაშ.

1951 წანას, საფრანგეთის გიშართჷ იურსენარიშ რომანქ *"[[ადრიანეშ მემუარეფი]]"*, ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ.

მარგარიტ იურსენარი რდჷ შხვადოშხვა საირქიანო ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი.

## გიშნაგორა ნახანდეფი
### რომანეფი დო თხობელუეფი
* *Alexis ou le Traité du vain combat* (1929)
* *Le Denier du rêve* (1934)
* *Feux* (1936)
* *Nouvelles orientales* (1938)
* *Le Coup de grâce* (1939)
* *Mémoires d’Hadrien* (1951)
* *L'Œuvre au noir* (1968)
* *Comme l’eau qui coule* (1982)
* *Nouvelles: Conte bleu, Le premier soir, Maléfice* (1993)

### ესეეფი დო მემუარეფი
* *Sous bénéfice d’inventaire* (1962)
* *Souvenirs pieux* (1974)
* *Archives du Nord* (1977)
* *Mishima ou la vision du vide* (1981)
* *Le temps, ce grand sculpteur* (1983)
* *En pélerin et en étranger* (1989)
* *Le Tour de la prison* (1991)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მარგარიტ იურსენარი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* მარგარიტ იურსენარიშ ნაჭარეფი Open Library-ის
* იურსენარიშ ბიოგრაფია დო ბიბლიოგრაფია

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი
კატეგორია:ლგბტ ჭარუეფი
კატეგორია:ლგბტ ავტორეფი
ჰენრიკ იბსენი

**ჰენრიკ იოჰან იბსენი** (ნორვ. Henrik Johan Ibsen; დ. 20 მელახი, 1828, შიენი, ტელემარკი, ნორვეგია — ღ. 23 მესი, 1906, ქრისტიანია, ნორვეგია) — ნორვეგიალი ჭარუ, პოეტი დო დრამატურგი. იბსენი რდჷ ართ-ართი პირველი, ნამუქჷთ მიშეღჷ მოდერნიზმი თეატრიშა. თინა მერჩქინელი რე რეალიზმიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო დო ართ-ართ უდიდაშ დო გოლინიან დრამატურგო. იბსენი შინელი რე პიესეფით: „*ბრანდი*“, „*პერ გიუნტი*“, „*იმპერატორი დო გალილეარი*“, „*კენჯაშ ჸუდე*“, „*მოძირაფეფი*“,  „*ხარხიშ ტერი*“, „*ტყარი კვატა*“, „*როსმერსჰოლმი*“, „*ჰედა გაბლერი*“, „*ორსანტი სოლნესი*“ დო „*მუჟამს ჩქი, ღურელეფი გობკურცხუთჷ*“. იბსენი პიესეფს დანიურ ნინაშა ჭარუნდჷ.

ჰენრიკ იბსენიქ დებადჷ 1828 წანაშ 20 მელახის, დიდარი კომერსანტეფიშ ფანიას. იბსენიშ ფანიას 1830-იან წანეფს ფინანსურ პრობლემეფქ ქაშუ დო მალას გეკოტრეს. 1844 წანას იბსენიქ მუშობა ქიდიჭყჷ აფთიაქის. ჸათე პერიოდიშე დიჭყჷ ლერსეფიშ ჭარუა. იბსენიშ პირველი პიესა რდჷ „*კატილინა*“, ნამუქჷთ 1848-1849 წანეფს იჭარჷ დო 1850 წანას გიშართჷ. პიესა სცენას ვადოდგჷმე. იბსენიშ პირველი პიესა ნამუქჷთ დიდგინჷ რდჷ „*ონთხორუეშ ზუგა*“, მარა თის პოპულარობაქ ვეიაჭოფჷ. 1852-1857 წანეფს იბსენი ხემანჯღვერენდჷ ბერგენიშ პირველ ერუანულ თეატრის, 1857-1862 წანას იბსენი რდჷ ქრისტიანიაშ ნორვეგიული თეატრიშ ხემანჯღვერი.

1864-1891 წანეფს ჰენრიკ იბსენი ცხოვრენდჷ რომს, დრეზდენს დო მიუნხენს.

ჰენრიკ იბსენი რდჷ დანებროგიშ ორდენიშ დიდი ჯვარიშ, პოლარული მურიცხიშ ორდენიშ დიდი ჯვარიშ დო წიმინდე ოლაფიშ ორდენიშ დიდი ჯვარიშ კავალერი. 1902, 1903 დო 1904 წანეფს ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა ლიტერატურაშ დარგის. 

ჰენრიკ იბსენიქ დიდი გოლინა იღვენუ გიშარჩქინელი დრამატურგეფიშ დო ნოველისტეფიშ ჯორჯ ბერნარდ შოუშ, ოსკარ უაილდიშ, ართურ მილერიშ, მარგარიტ იურსენარიშ, ჯეიმზ ჯოისიშ, იუჯინ ო’ნილიშ დო მიროსლავ კრლეჟაშ ლიტერატურულ კარიერაშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Multilingual edition of all Ibsen Plays in the Bibliotheca Polyglotta
* Digitized books and manuscripts by Ibsen in the National Library of Norway
* *[http://www.informaworld.com/sibs Ibsen Studies]*: The only international academic journal devoted to Ibsen
*Ibsen's Kingdom: The Man and His Works - a review of the book of that title, as well as discussions of "Brand", "A Doll's House", and "Ghosts".
* Henrik Ibsen – A Bibliography of Criticism and Biography, by Ina Ten Eyck Firkins, from Project Gutenberg
* The Ibsen Society of America Official Website
* ibsen.nb.no

კატეგორია:ნორვეგიალეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი დრამატურგეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი პოეტეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი ჭარუეფი
რობერტ ჯორდანი

**ჯეიმს ოლივერ რიგნი უკულაში** (ინგლ. James Oliver Rigney Jr.,  დ. 17 გჷმათუთა, 1948, ჩარლსტონი, ობჟათე კაროლინა, ააშ — ღ. 16 ეკენია, 2007, ჩარლსტონი, ობჟათე კაროლინა, ააშ), უმოსო შინელი რე ფსევდონიმით **რობერტ ჯორდანი**, ინგლ. Robert Jordan — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი, შინელი რე ფენტეზიშ ჟანრიშ წინგეფიშ სერიათ *[[ბორჯიშ ბარბალი]]*. ჯორდანიშ ღურაშ უკული, სერია გაგინძორჷ ბრენდონ სანდერსონიქ. სერია იკათუანს ართი პრიქველს დო 14 წინგის.

რობერტ ჯორდანი გურაფულენდჷ კლემსონიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ ვაუთებუ. მალას ჯორდანიქ ააშ-იშ არმიას ქაკათჷ. მონაწილენდჷ ვიეტნამიშ ლჷმას. 1970 წანას ამერიკაშა დირთჷ. 1970-1974 წანეფს ჯორდანი გურაფულენდჷ ფიზიკას ობჟათე კაროლინაშ ოურდუმე კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფს, ბირთვულ ინჟინერო. ლიტერატურული კარიერა დიჭყჷ 1970-იან წანეფიშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* რობერტ ჯორდანი  Internet Book List-ის
*რობერტ ჯორდანი Tor Books-ის
*რობერტ ჯორდანი Worlds Without End-ის
*რობერტ ჯორდანიშ ოფიციალური ბლოგი

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
თეოდორ სტარჯენი

**თეოდორ სტარჯენი** (ინგლ. Theodore Sturgeon; თახმი ჯოხო - **ედვარდ ჰამილტონ უალდო**, ინგლ. Edward Hamilton Waldo; დ. 26 ფურთუთა, 1918, სტეიტენ-აილენდი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 8 მესი, 1985, იუჯინი, ორეგონი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო ლიტერატურული კრიტიკოსი, უმოსო მოღალენდჷ ომენცარე ფანტასტიკაშ, ფენტეზიშ დო ჰორორიშ ჟანრეფს. სტარჯენი რე ავტორი 120 თხობელუაშ დო 11 რომანიშ.

## გიშნაგორა ნახანდეფი
* *Microcosmic God* (1941)
* *The Dreaming Jewels* (1950)
* *Baby Is Three* (1952) 
* *More Than Human* (1953) 
* *I, Libertine* (1956)
* *The Cosmic Rape* (1958) 
* *Venus Plus X* (1960)
* *Some of Your Blood* (1961)
* *Godbody* (1986)

## ქოძირით თაშნეშე
* თეოდორ სტარჯენიშ პრემია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* The Theodore Sturgeon Page  - an informative and comprehensive fan site
* The Theodore Sturgeon Literary Trust – owners of Sturgeon copyrights, information on Sturgeon publications
* Theodore Sturgeon Papers (MS 303 and MS 254) housed at the Kenneth Spencer Research Library, University of Kansas
* 
* Theodore Sturgeon's online fiction at Free Speculative Fiction Online
* The Work of Theodore Sturgeon – lengthy biographical and critical study of Sturgeon

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
ჰალიდე ედიბ ადივარი

**ჰალიდე ედიბ ადივარი** (ოსმ. خالده اديب; დ. 11 მანგი, 1884, კონსტანტინოპოლი, ოსმალეთიშ იმპერია — ღ. 9 ღურთუთა, 1964, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი ჭარუ, ნოველისტი, მაგურაფალი, ულტრანაციონალისტი დო ფემინისტი ინტელექტუალი. მუში ნაჭარეფს ადივარი აკრიტიკენდჷ ოსურეფიშ დაბალი სოციალური სტატუსის თურქულ ჯარალუას. ადივარი რდჷ ოსურეფიშ ნებეფიშ აღიარაფაშ ართ-ართი თარი ინიციატორი თურქეთის. მუჭოთ ნაციონალისტი პანთურქისტი, ადივარი ადვოკატირენდჷ თურანიზმიშ იდეეფს.

ჰალიდე ედიბ ადივარი გურაფულენდჷ სტამბოლიშ ამერიკულ კოლეჯის, ნამუთ გათუ 1901 წანას. ჭარალუათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. მაართა ნაწარმებეფი 1900-იან წანეფს გჷმაბჟინუ. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ადივარი ლექციეფს კითხულენდჷ სტამბოლიშ უნივერსიტეტს. 1916-1917 წანეფს რდჷ ოსმალეთიშ იმპერიაშ გონათაფაშ სისტემაშ ინსპექტორი დამასკოშ დო ბეირუთიშ სკოლეფს. თურქეთიშ ზოხორინელობაშო ლჷმაშ ბორჯის, ადივარი თურქი ნაციონალისტეფს ალურდჷ. 1920 წანას ადივარიშ დო ჟურნალისტიშ იუნუს ნადი აბალიოღლუშ ინიციატივათ დირსხუ საინფორმაციო სააგენტოქ *"ანადოლუ"*.

1926 წანას ადივარის ღალატი ქეკაბრალეს. ჸათეშ გეშათ თიქი დო თიში ქომონჯიქ ევროპაშა ინტეს. 1926-1939 წანეფს ადივარი ინგლისის დო საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. ადივარი ბრელს შარალენდჷ დიო ევროპას დო უკული ამერიკას, თაშნეშე  ლექციეფს კითხულენდჷ.

ჰალიდე ედიბ ადივარიქ თურქეთიშა 1939 წანას დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ სტამბოლიშ უნივერსიტეტის, ინგლისური ლიტერატურაშ პროფესორო. ადივარი 1950-1954 წანეფს რდჷ თურქეთიშ დიდი ერუანული ასამბლეაშ მაკათური.

## გიშნაგორა ნახანდეფი
* *Seviye Talip* (1910)
* *Handan* (1912)
* *Mevut Hükümler* (1918)
* *Yeni Turan* (1912)
* *Son Eseri* (1919)
* *Ateşten Gömlek* (1922)
* *Çıkan Kuri* (1922)
* *Kalb Ağrısı* (1924)
* *Vurun Kahpeye* (1926)
* *The Memoirs of Halide Edib* (1926)
* *The Turkish Ordeal* (1928)
* *Zeyno'nun Oğlu* (1928)
* *Turkey Faces West* (1930)
* *The Clown and His Daughter* (1935)
* *Inside India* (1937)
* *Türk'ün Ateşle İmtihanı* (1962)

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Notable Ladies: Halide Edib Adivar 
*Halide's Ordeal
*Halide Edip Adivar by Turkish Cultural Foundation.

კატეგორია:თურქეფი
კატეგორია:თურქი ჭარუეფი
კატეგორია:თურქი ნოველისტეფი
კატეგორია:თურქი ფემინისტეფი
გაზლაითინგი

[thumb|[ინგრიდ ბერგმანი ფილმის „გაზიშ სინთე“ (1944 წანა)]]
**გაზლაითინგი** (პიესა "გაზიშ სინთეშ“ ინგლისური ჯოხოდვალაშე, ) — ფსიქოლოგიურ ნძალებაშ დო სოციალური პარაზიტიზმიშ ფორმა, ნამუშ თარი ეშაჩინებუ რე — ადამიერი დანძალას იწვალას, იროიანი ეიორდებელი ციგანობეფით, გეწამებეფით დო შქურინაფათ ოთაკილაფუას მუში ადეკვატურობა ელმოლიშოთ. ფსიქოლოგიური მანიპულაციეფი, ნამუშ ღანკი რე გიშარჩქინას ინდივიდი, მუჭოთ „დეფექტური“, ვანორმალური.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ''Gaslighting as a Manipulation Tactic: what it is, who does it, and why'' by , Ph.D., article on the topic of gaslighting published by Counselling Resource on November 8, 2011
* Sarah Strudwick (November 16, 2010) Dark Souls — Mind Games, Manipulation and Gaslighting based on her book *Dark Souls: Healing and Recovering from Toxic Relationships*

## სქოლიო

კატეგორია:ფსიქოლოგიური ნძალება
კატეგორია:ფსიქოპათია
ადიამანი

**ადიამანი** () — ნოღა თურქეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე, ადიამანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. თურქეთიშ ართ-ართი ბიწორას მაძინუ ნოღა რე. მახორობაშ მუდანობაქ მიძინჷ 100,045-შე (1990), 178,538-შახ (2000).

## რესურსები ინტერნეტში

### თურქულენოვანი რესურსები
* Nemrut Dağı 
* Karakuş Tümülüsü 
* Cendere Köprüsü 
* Perre Antik Şehir Mezarlığı 
* Eski Kahta Yeni Kale 

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
ქაჰრამანმარაში

**ქაჰრამანმარაში** () — ნოღა ობჟათე-ბჟაეიოლ თურქეთის, სქირონაშქა ზუღაშ რეგიონს, ბჟაეიოლ, ცენტრალურ დო ობჟათე ანატოლიაშ რეგიონეფიშ მოხურგე ქაჰრამანმარაშიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ქაჰრამანმარაში იდვალუაფუ 67 მეტრის ზუღაშ დონეშე. 2021 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობ 1,168,163 ადამიერს აკმადგინანდჷ.

ქაჰრამანმარაშიშ პროვინცია სუმი რეგიონიშ ხურგიწკჷმა იდვალუაფუ, მარა ნოღა ქაჰრამანმარაში თინეფშე აკას ვაუხურგსნს. ნოღა ობჟათეშე, თაშნეშე, სქირონაშქა ზუღაშ რეგიონს მადვალუ ოსმანიეშ პროვინციას დო დორხველი პროვინციაშ ნოღეფს: ანდირინს, გიოქსუნს, ექინიოზიუს, ნურჰათის, ჩაღლაიანჩერითს, პაზარჯიკის დო თურქიოღლუს უხურგანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Kahramanmaraş Sütçüimam University
*Kahramanmaraş News
*Kahramanmaraş Communication Portal 
*Kahramanmaraş Daily Information W  e bsite 
*Kahramanmaraş Official Government Website
*Kahramanmaraş Town Office Website
*Kahramanmaraş Investment Support Office Website 
*Kahramanmaraş Town Office Website - City Transport  a tion 
*Kahramanmaraş Town Police Office Website
*Kahramanmaraşspor Unofficial Website 
*Kahramanmaraş Web Design 

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:თურქეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
ალან ალექსანდრ მილნი

**ალან ალექსანდრ მილნი** (ინგლ. Alan Alexander Milne; დ. 18 ღურთუთა, 1882, კილბერნი, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 31 ღურთუთა, 1956, ჰარტფილდი, სასექსი, ინგლისი) — ინგლისარი ჭარუ, დრამატურგი, ნოველისტი დო პოეტი. ლიტერატურული კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ დრამატურგიქ. მილნი ავტორი რე შხვადოშხვა პიესეფიშ, რომანეფიშ, თხობელუეფიშ დო პოეტური კათელეფიშ. ა. ა. მილნი უმოსო მოღალენდჷ ბაღანეფიშ ლიტერატურაშ ჟანრის. თიში თხობელუეფიშ თარი პერსონაჟიე *[[ვინი პუჰი]]*. ვინი პუჰიშ ნაწარმებეფქ ავტორს მოუღჷ დიდი პოპულარობა მოსოფელიშ მასშტაბით. ვინი პუჰიშო ინსპირაცია რდჷ თუნთი ვინიპეგი, ნამუთ ლონდონიშ ზოოპარკის ცხოვრენდჷ 1915-1934 წანეფს.

ა. ა. მილნი გურაფულენდჷ ტრინიტი-კოლეჯის (კემბრიჯი). მუჭოთ ბრიტანეთიშ არმიაშ ოფიცერი მონაწილენდჷ მაართა დო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმეფს.

## გიშნაგორა ნახანდეფი

### რომანეფი
* *Lovers in London* (1905)
* *Once on a Time* (1917)
* *Mr. Pim* (1921)
* *The Red House Mystery* (1922)
* *Two People* (1931) 
* *Four Days' Wonder* (1933)
* *Chloe Marr* (1946)

### ნონ-ფიქშენი
* *Peace With Honour* (1934)
* *It's Too Late Now: The Autobiography of a Writer* (1939)
* *War With Honour* (1940)
* *War Aims Unlimited* (1941)
* *Year In, Year Out* (1952) 

### თხობელუეფიშ კათელეფი ბაღანეფიშო
* *A Gallery of Children* (1925)
* *Winnie-the-Pooh* (1926) 
* *The House at Pooh Corner* (1928) 
* *Short Stories*

### პოეტური კათელეფი ბაღანეფიშო
* *When We Were Very Young* (1924) 
* *Now We Are Six* (1927) 

### თხობელუეფიშ კათელეფი
* *The Secret and other stories* (1929)
* *The Birthday Party* (1948)
* *A Table Near the Band* (1950)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* A. A. Milne Collection at the Harry Ransom Center
* 
* Works by A. A. Milne at BiblioWiki (Canada) includes the complete text of the four Pooh books
* Portraits of A. A. Milne in the National Portrait Gallery
* Essays by Milne at Quotidiana.org
* Profile  at Just-Pooh.com
* A. A. Milne at poeticous.com
* 
* AA Milne | Books | The Guardian

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი
კატეგორია:ინგლისარი დრამატურგეფი
კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი
გაზიანთეფი

**გაზიანთეფი** () — ნოღა თურქეთიშ ობჟათეშე, გაზიანთეფიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა - 2,130,432 ადამიერი (2021), მახორობაშ მუდანობათ ქიანას მაამშვა აბანს რე. 1921 წანაშ 8 ფურთუთაშახ ნოღას ჯოხოდჷ „ანთეფი“, ტიტული გაზი - ქომოლი ნოღას მეჩჷ თურქეთიშ პარლამენტიქ სახენწჷფოშ ზოხორინალაშო ბურჯაფიშა მიშნაღელი თიაშ გეშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Discover Gaziantep 
* Gaziantep Photos 
* Over 1500 pictures of the city, monuments, museums - without advertising
* About Coffee house culture in Gaziantep

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:თურქეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
ანთაქია

**ანთაქია**  (, ჯვეში **ანტიოქია** , ) – ნოღა თურქეთიშ ობჟათეშე, ჰათაიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა 377,793 ადამიერი (2018). იდვალუაფუ წყარმალუ ორონთის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Pictures of Antakya
* Pictures of Antakya Museum

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
თურქეთ-სირიაშ დიხაშნწალუეფი (2023)

**თურქეთ-სირიაშ დიხაშნწალუეფი** () — ჟირი ჸონიერი დიხაშნეალუა 2023 წანაშ 6 ფურთუთას თურქეთიშ ობჟათე დო ცენტრალურ ნორთის. 

პირველი დიხაშნწალუა, ნამუსჷთ თურქეთის დო სირიას მასშტაბური აკოცჷმაქ მაჸუნუნ, ნოღა გაზიანთეფიშ გოხოლუას, ოჭმარეშ 04:17 სათის დეფიქსირჷ. დიხაშნწალუაქ ინტენსიურალაშ მერკალიშ სკალათ იფასჷნ, მუჭოთ IX დონეშ („კონწარი“), ნამუშ სიჸონიერე 7,8 მაგნიტუდა რდჷ. დიხაშნწალუა თურქეთის დჷნაფიქსირაფეფს შქას ართ-ართი არძაშე ჭყანიერი რდჷ (1939 წანაშ ერზინჯანიშ დიხაშნწალუაწკჷმა ართო), მარა ორჩანიე რე, ნამჷ-და 1668 წანაშ ანატოლიაშ დიხაშნწალუა ხოლო უმოს ჸონიერი რდჷნ. დიხაშნწალუას მაჸუნჷ ანდა აფტერშოკიქ (გეჸვენჯ ბიჯგეფქ), ნამუეფს შქას არძაშე ჸონიერი რდჷ 6,7 მაგნიტუდათ. მაჟირა დიხაშნწალუაქ დეფიქსირჷ პირველიშ უკული 9 სათშა, თურქეთიშ ბორჯით 13:24 სათის; მაჟირა დიხაშნწალუაქ მერკალიშ სკალათ იფასჷნ, მუჭოთ IX დონეშ („კონწარი“), ნამუშ სიჸონიერე რდჷ 7,5 მაგნიტუდა. დიხაშნწალუეფიშ შედეგო გოჭყორდჷ 47 480 ადამიერშე უმოსიქ, დეღამაკჷ — 122 500-შე უმოსიქ.

დიხაშნწალუაშ შედეგეფშა რეაგირაფაშ სამუშეფს ოკათჷ საქორთუოშ დინოხოლენ საქვარეფიშ სამინისტრეშ ოგანაგე სიტუაციეფიშ მართუაშ ნინალაშ გიშაკერზაფილ სიტუაციეფშა რეაგირაფაშ 100 მედაჩხირე-მახვარე, თაშნეშე ომანგე ომახვარე მონწყილობა დო ტექნიკა. 

## სქოლიო

კატეგორია:დიხაშნწალუეფი თურქეთის
უილიამ საროიანი

**უილიამ საროიანი** (ინგლ. William Saroyan; დ. 31 მარაშინათუთა, 1908, ფრესნო, კალიფორნია, ააშ — ღ. 18 მესი, 1981, ფრესნო, კალიფორნია, ააშ) — სომეხი-ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო დრამატურგი.

საროიანიქ დებადჷ სომეხი ემიგრანტეფიშ ფანიას. მუმაშ ღურაშ უკული დიდა რდუნდჷ. ართი პერიოდის ბაღანა საროიანი ომბოლეფიშ ჸუდეს ცხოვრენდჷ. ბაღანობაშე მუშენდჷ შხვადოშხვა პროფესიათ. ჭარალუა ორდოიანი წანეფიშე დიჭყჷ. მაართა ნაწარმებეფი 1920-იან წანეფს გჷმაბჟინუ. მუში ნაჭარეფს საროიანი უმოსო ეთმოჭარუნს სომეხი მიგრანტეფიშ ცხოვრებას, კალიფორნიას. 

უილიამ საროიანის დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანქ *"ადამიერიშ კომედია"*, ნამუქჷთ 1943 წანას გიშართჷ. საროიანიშ შხვა ნაწარმებეფიშე ეიოშანალი რე, პიესეფი: *"სქანი რინაშ ბორჯი"*, *"ჩქიმი გური გვალეფსი რე"*, თხობელუეფიშ კათელეფი: *"უშუქი ახალგაზდა ბოში მაფურინე ტრაპეციას"*, *"მა ბჯოხო არამი"* დო შხვეფი.

უილიამ საროიანი მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ ამერიკაშ ართ-ართი შანულამ დო გოლინიან ლიტერატურული ფიგურათ.

უილიამ საროიანიქ ღურუ 1981 წანაშ 18 მესის, 72 წანერქ, პროსტატაშ კიბოთ. თიში ფრაველი დასაფულებური რე არარატიშ სომეხურ სასაფლას, ფრესნოს, კალიფორნიას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* საროიანიშ ფანიაშ არქივი
*  უილიამ საროიანიშ ჯარალუა
* უილიამ საროიანიშ ფონდი
* სტატია უილიამ საროიანიშ გეშა Armeniapedia.org-ის
* უილიამ საროიანი Parajanov.com-ის
* დოკუმენტური ფილმი უილიამ საროიანიშ გეშა
* საროიანიშ ჸუდე-მუზეუმი
* 

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი დრამატურგეფი
ანთალია

**ანთალია** () — ოკურორტე დო ონიშოლი ნოღა თურქეთიშ ობჟათეშე, სქირონაშქა ზუღაპიჯის, ანთალიაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა — 1 296 445 ადამიერი.

ანთალია პიჯობურო დორთილი რე ჯვეშ დო ახალ ნოღათ. ოფიციალური ადმინისტრაციული დორთუალათ — 5 რაიონო: აქსუ (*Aksu*), დიოშემეალთი (*Döşemealtı*), ქეპეზი (*Kepez*), კონიაალთი (*Konyaaltı*), მურათფაშა (*Muratpaşa*).

## სქოლიო

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:თურქეთიშ კურორტეფი
ადაფაზარი

**ადაფაზარი** () — ნოღა თურქეთის, საქარიაშ პროვინციას. ნოღაშ მახორობა 2021 წანაშ მუნაჩემეფით 1 1,042,649 ადამიერი ოცორაად. ადაფაზარს იდვალუაფუ ოავტომობილე ფირმა ტოიოტაშ ქარხანა. ნოღაშ დჷნაბადი რე ჩინებული თურქი მობურთე ჰაქან შუქური.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Provincial governorate official website
* Municipality official website 

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
აიდინი

**აიდინი** () — ნოღა თურქეთიშ ბჟადალშე, აიდინიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფუ უჯვეშაში ლიდიაშ ომაფეშ ტერიტორიას. ნოღა იდვალუაფუ წყარმალუ კაბეტი მენდერესიშ ვეშ ცენტრის - მორჩილ აზიაშ ბჟადალ ნორთიშ შანულამი წყარმალუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Aydın Nazilli
* Newspaper "Aydin", 1874- .  Bilingual Greek and Turkish (arabic script) . 
* Aydin, 1875 

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
აივალიქი

**აივალიქი** (ჯვ. ბერძ.: *Κυδωνίαι*, ბერძ.: Αϊβαλί *Aivali* ვარ-და *Κυδωνίες*) — ეგეოსიშ ზუღაპიჯის მადვალუ ნოღა თურქეთიშ ბჟადალშე. ნოღა იდვალუაფუ ბალიქესირიშ პროვინციას. ბერძენულ-თურქული მახორობაშ გოთირუაშახ აივალიქის თარი ეთნიკური ბერძენეფი ოხორანდეს. XIX ოშწანურაშ დალიაშო მახორობა 20,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ, სოიშე 2%-შე მერკე რდეს ეთნიკური თურქეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*summer rental house 
* gayrimenkul danışmanlık 
*ayvalık otel motel pansiyonları  

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
ალანია (თურქეთი)

**ალანია** () — ნოღა თურქეთიშ ობჟათეშე, ანთალიაშ პროვინციას. ნოღა ფართოთ რე ჩინებული, მუჭოთ რსულჸოფური მოსვანჯაშ დო ბორჯიშოღალი ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 312,319 ადამიერს აკმადგინანს (2018). ალანია იდვალუაფუ სქირონაშქა ზუღაპიჯის, ანთალიაშე 120 კილომეტრიძ მეძენას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Alanya municipality official site
*Alanya Map

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
ChatGPT

**ChatGPT** (ედომუშამი ჯოხო – **Chat Generative Pre-trained Transformer**) — ჩეთ-ბოტი ხელუანურ ინტელექტით, ნამუშ შემუშებული რე კომპანია OpenAI-შით დო შეულებუ დიალოგურ რეჟიმს მუშობა, ნამუსჷთ შეულებუ მუშობა გამა მეჩას ასეშო რინელ ნინეფშა.
ChatGPT — კაბეტი ნინაშური მოდული, ნამუშ გუმორწაფუაშო გიმირინეს მარწაფალწკჷმა დო აზარელი გურაფაშ მეთოდეფი.
მოჩამილი ჩეთ-ბოტი გერსხჷ OpenAI-შ შხვა ნინაშურ მოდელშა — *GPT-3.5* — *[[GPT-3]]-იშ* გოუჯგუშაფალი მოდელი.

ChatGPT მასობურ მოხვარებაშა მიშაღალირქ იჸუ 2022 წანაშ 30 გერგობათუთას დო ქიმიკვირუ მუში ფართო შილებუამობეფით: კოდიშ ჭარუა, ტექსტეფიშ გოჭყაფა, თანგუაშ შილებუამობა, უღორებუ გამაშ მეღება დო დიალოგიშ კონტექსტიშ გიმორინაფა გამეფშო, მარა თიში ფაქტიური სიზუსტე კრიტიკაშ ბარბანჩიას გეგთიჸუნეს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* 

კატეგორია:ვირტუალური მორაგადეეფი
კატეგორია:პროგრამული უნარღელჸუეფი ანბანიშ მეჯინათ
კატეგორია:მანქანური გურაფა
კატეგორია:გურაფა მარწაფალიშ უმუშო
კატეგორია:ტომბა გურაფა
დიმიტრი შოსტაკოვიჩი

**დიმიტრი დიმიტრიშ სქი შოსტაკოვიჩი** (რუს. Дмитрий Дмитриевич Шостакович; დ. 25 ეკენია [ჯვ. სტ. 12 ეკენია], 1906, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 9 მარაშინათუთა, 1975, მოსკოვი, რსფსრ, სსრრ) — რუსი კომპოზიტორი დო პიანისტი.

შოსტაკოვიჩი გურაფულენდჷ პეტროგრადიშ კონსერვატორიას. მუჭოთ კომპოზიტორქ, პოპულარობა 1920-იანი წანეფიშე მიპალუ. თიში მუსიკალური ნაწარმებეფი იკათუანს 15 სიმფონიას, 6 კონცერტის, 2 სონატას, 24 პრელუდიას, 24 პრელუდიას დო ფუგას, 3 ოპერას, 3 ბალეტის დო შხვა. შოსტაკოვიჩი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი.

## ჯილდოეფი დო პრემიეფი
* სოციალისტური ხანდაშ გერგეზი (1966)
* ლენინიშ ორდენი (1946, 1956, 1966)
* გჷმათუთაშ რევოლუციაშ ორდენი (1971)
* ხანდაშ ჭითა შილაშ ორდენი (1940)
* რსფსრ-შ სახარხო არტისტი (1948)
* სსრრ-შ სახარხო არტისტი (1954)
* თინჩალაშ საირქიანო პრემია (1954)
* ლენინური პრემია (1958)
* სტალინური პრემია (1941, 1942, 1946, 1950, 1952)
* სსრრ-შ სახენწჷფო პრემია (1968)
* რსფსრ-შ გლინკაშ სახენწჷფო პრემია (1974)
* შევჩენკოშ ერუანული პრემია (1976)
* ფილარმონიული ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი (ბრიტანეთი, 1966)
* ლეონი სონინგიშ პრემია (დანია, 1973)
* ვიჰური სიბელიუსიშ პრემია (ფინეთი, 1958)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Complete catalogue of works, with many additional comments  by Sikorski
* The Shostakovich Debate: Interpreting the composer's life and music
* University of Houston Moderated Discussion List: Dmitri Shostakovich and other Russian Composers

კატეგორია:რუსეფი
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორეფი