ადამიერიშ ნებეფიშ არძაშოული დეკლარაცია

thumb|250px|ელეონორა რუზველტი დო ადამიერიშ ნებეფიშ არძაშოულ დეკლარაცია (1949)

**ადამიერიშ ნებეფიშ არძაშოულ დეკლარაცია** — ოერეფოშქაშე აქტი, მენაღებუ 1948 წანაშ 10 ქირსეთუთას გოეროშ გენერალურ ასამბლეაშით. დეკლარაციას გჷმოცხადაფილ რე პიჯიშ თარ ნებეფ - თელარაშ, დუდიშულაშ, პიჯულ ხეკულუეფიშ, მენოღალობაშ, ოხორინე აბანიშ გიშაგორუაშ დო საჭუხუშ, დემოკრატიულ გიშაგორუაშ მეშქაშალათ სახენწჷფოშ გამაგალას კათაფაშ, ხანდაშ, წორწო ხანდაშო წორწო გასწორებაშ მეღებაშ, მოსვანჯაშ, გონათუაშ, კულტურულ რინაშ დო მენცარულ პროგრესის კათაფაშ დო თ.უ. ნებეფი. დეკლარაციათ გჷმოცხადაფილ რე თაშნეშე: რელიგიაშ დო რწუმაშ, შაყარუაშ დო ასოციაციეფიშ დუდიშულა; ვაშინერებულ რე: ჭკორალა, ჭკორეფით ვაჭრუა; გჷმოქიმინელ რე ზისხირიშ სამარათლიშ, ზისხირიშ ოპროცესე სამართალიშ დო ოფანიე სამართალიშ უთარაშ დემოკრატიულ პრინციპეფი.

დეკლარაციაშ მოთხირ რე თე ნებეფ დო დუდიშულეფ იფაჩუდას არძა ადამიერშა რასაშ, კანიშ ფერიშ, სქესიშ, ნინაშ, რელიგიაშ, პოლიტიკურ დო შხვა რწუმაშ, ერუანულ დო სოციალურ გოჭყაფაშ, წოდებურ დო ღვენუი ცენზიშ უმკუჯინალო.

დეკლარაციაშ მეღებაშ დღა - 10 ქირსეთუთა - ადამიერიშ ნებეფიშ დღათ რე გჷმოცახდაფილ დო ეიშანუაფუ ერეფოშქაშე მასშტაბით.

## მორჩილი გინოჯონა

ერეფოშქაშე ადამიერიშ ნებეფიშ ყარაფიქ გეჭყანიერჷ, მუჟამსჷთ გოეროშ გენერალურ ასამბლეაქ მიღჷ ადამიერიშ ნებეფიშ არძაშოულ დეკლარაცია 1948 წანაშ 10 ქირსეთუთას. თენა მერჩქინელ რე, მუჭოთ „მეჭირინაფეფიშ ართამ სტანდარტ არძა კათაშო დო ერშო.“ დეკლარაცია მაართათ ადამიერეფიშ ისტორიას წჷმარინუანდჷ თარ ომენოღალე, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ დო კულტურულ ნებეფს, ნამუსჷთ არძა ადამიერ რგებულენდას ოკო. ბორჯის გოძვენას, თიქ ფართოთ მეღებულქ იჸუ, მუჭოთ ადამიერიშ ნებეფიშ ფუნდამენტურ (ჯინჯიერ) ნორმეფი, ნამუსჷთ არძა თხილანდას დო პატისცენდას ოკო. UDHR, ომენოღალე დო პოლიტიკურ ნებეფიშ ოერეფოშქაშე პაქტწკჷმა, თიშ ჟირ ფაკულტატურ ოქმწკჷმა ართო დო ეკონომიკური, სოციალურ დო კულტურულ ნებეფიშ ერეფოშქაშე პაქტი, აკმოქიმინჷნა თ.ჯ. ადამიერიშ ნებეფიშ ოერეფოშქაშე კანონპროექტის.

ადამიერიშ ნებეფიშ ოერეფოშქაშე დეკლარაცია, თე ისტორიული დოკუმენტიქ ადამიერიშ ორეფოშქაშე ნებეფიშ ოსხირო გჷნირთჷ დო ანტკიცენდჷ, ნამჷ-და არძა ადამიერი იბადებჷ დაბადებათ დუდიშული, ართნერი მორყებაშ ნებეფი უღჷნა, წრონებეფით რგებულენა რასაშ, რელიგიაშ, ერუანებაშ, ნინაშ დო სქესიშ უმკუჯინალო. დეკლარაციას გჷმოცხადაფილი რე პიჯიშ თარი ნებეფი-თელარაშ, დუდიშულაშ, პიჯული ხეკულუაშ, მენოღალობაშ, ოხორინე აბანიშ გიშაგორუაშ დო საჭუხუშ, დემოკრატიული გიშაგორუეფიშ მეშქაშალათ სახენწჷფო მართუა-განგებას კათაფაშ, ხანდშ, წორწო ხანდაშო წორწო გასწორებაშ მეღებაშ, მოსვანჯაშ, გონათუაშ, კულტურული რინაშ დო მენცარულ პროგრესის კათაფაშ დო თ.უ. ნებეფიშ. 

ადამიერიშ ნებეფიშ ოერეფოშქაშე ხეკულუაშ დო შხვა დეკლარაციეფი, ნამუეფქჷთ მეღებულქ იჸუ 1945 წანასჷნ, მერჩქინელი რე, მუჭთ ადამიერიშ ნაბუხ ნებეფიშ ლეგალური ფორმა. თიქ ოსხირ გაჭყჷ დო გავითარჷ ოერეფოშქაშე დონეშა ადამიერიშ ნებეფი. რეგიონულ დონეშა, თაშნეშე, მეღებულქ იჸუ შხვა ინსტრუმენტეფქჷთ, ნამუეფით ბონო იმაჟირენს ადამიერიშ ნებეფიშ არძოშული დეკლარაციას დო წჷმარინუანს თხილუაშ სპეციფიურ მექანიზმეფს კონკრეტულ რეგიონეფს. თაშნეშე შხვადოშხვა ქიანეფიშ უმენტაშობაქ გიშაშქჷ კონსტიტუციეფი დო კანონეფი, ნამუეფით ფორმალურო, საჯინჯო დონეშა თხილანს ადამიერიშ ნებეფს. თიმწკჷმა, მუჟამსჷთ ოერეფოშქაშე ხეკულუეფი დო კანონეფი ოერეფოშქაშე დონეშა ადამიერიშ ნებეფიშ გაგაჩიშ ფორმირაფას ქიმინჷნდეს. შხვა ინსტრუმენტეფი, მუჭომით რე დეკლარაციეფი, გეწურაფეფი დო პრინციპეფი, ნამუეფქჷთ მეღებულქ იჸუ ოერეფოშქაშე დონეშა, ხეს უნწყჷნს თიშ გაგებას, უნარღელჸონს დო ავითარენს. ადამიერიშ ნებეფიშ დეკლარაციაშ პატჷჩამა თხულენს კანონეფიშ ერუანულ დო ოერეფოშქაშე დონეშა მიშაღალას.

ადამიერიშ ნებეფიშ ოერეფოშქაშე სამართალი დო დეკლარაცია დვანს შანულამ ვალდვალეფს დო სახენწჷფოეფი ვალდვალირეფი რენა, თის პატი ცანინ. ოერეფოშქაშე ხეკულუეფიშ აკანეფო გჷნორთათ სახენწჷფოეფი ივალუანა ვალდდვალეფს, ნამჷ-და არსულან ოერეფოშქაშე კანონდვალათ გოთოლიშწორაფილი საღალობეფი, დოთხილუან დო უნარღელჸუან ადამიერიშ ნებეფი. პატჷჩამაშ ვალდვალუა შანენს, ნამჷ-და სახენწჷფოეფქ დუდი მიკუან ოკო ადამიერიშ ნებეფიშ თხილუაშა კათაფიშე დო თიში დარკებაშენ. თხილუაშ ვალდვალუას იგურიშხონარებჷ, ნამჷ-და სახენწჷფოეფქ დოთხილუან ინდივიდუალური პიჯეფი დო ბუნეფი ადამიერიშ ნებეფიშ აკორღვაფაშე. რსულებაშ ვალდვალუაშ შანენს, ნამჷ-და სახენწჷფოქ არსულას ოკო პოზიტიური ქიმინუეფი, ხე ქუნწყუას ადამიერიშ თარი ნებეფიშ გჷმორინაფას.

ადამიერიშ ნებეფიშ ოერეფოქაშე ხეკულუეფიშ რატიფიცირაფაშ მეშქაშალათ, თარობეფი იღალენა ვალდვალეფს, ნამჷ-და გემშეღან დინოხოლენი ზჷმეფი, მოხუჯური კანონდვაუათ თინეფიშ ხეკულუეფით დაღალებურ ვალდვალუეფწკჷმა დო საღალობეფწჷმა. სოდე დინოხოლენი ლეგალური პროცედურეფი, ვაგმოსხუნუნს ადამიერიშ ნებეფიშ აკორღვაფას, მექანიზმეფი დო პროცედურეფი ხემიოჭირინაფუს რე ოჩიულეეფიშ დო კომუნიკაციეფიშ რზათ, ინდივიდუალურო რეგიონალურ დო ოერეფოშქაშე დონეშა, უნარღეჸუან, ადამიერიშ ნებეფიშ ოერეფოშქაშე სტანდარტეფიშ თხილუა, გახორციალაფა დო გჷმორინაფაქ ანაბურ დონეშათ მოხვადასჷნ. 

შანულამი რე, ნამჷ-და დეკლარაცია თანგილი რე 298 ნინაშა დო დიალექტშა, დო არძაშე თანგუაფონი დოკუმენტო გჷნირთჷ, ნამჷშ გეშათ 1999 წანას, თანგუაშ რიცხუაშ ომანგურო მოხვადჷ გინესიშ რეკორდეფიშ წინგის. 

## ლიტერატურა

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ადამიერიშ ნებეფიშ არძაშოული დეკლარაციაშ მორჩილი გინოჯინა
* ტექსტი 
* ოფიციალური ნათანგეფი
* კითხირი-გამეფი 

კატეგორია:ადამიერიშ ნებეფი
კატეგორია:ოერეფოშქაშე სამართალი
კატეგორია:ჰუმანიზმი
კატეგორია:ადამიერიშ ნებეფიშ ისტორია
კატეგორია:სოციოკულტურული გლობალიზაცია
კატეგორია:ადამიერიშ ნებეფიშ ოერეფოშქაშე აქტეფი