open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვლადიმერ პუტინი

**ვლადიმერ პუტინი** (; დ. 7 გჷმათუთა, 1952, ლენინგრადი, რუსეთიშ სფსრ) — რუსი პოლიტიკოსი, რუსეთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტი 2000-2008 წანეფს. თე პოსტის დოთირუ ბორის ელცინი 1999 წანაშ 31 ქირსეთუთას. 2008 წანაშ 8 მესის პრემიერ-მინისტრო გჷნირთჷ, 2012 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გომორძგუაშ უკული, კინ დართჷ პრეზიდენტიშ პოსტის.

შხვადოშხვა ბორჯის რდჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ უშქურანჯობაშ ფედერალურ ნინალაშ დირექტორი (1998-1999), პრეზიდენტიშ ადმინისტრაციაშ ხემანჯღვერიშ მაართა გამაკოჩი (1998), პრეზიდენტიშ ადმინისტრაციაშ ხემანჯღვერიშ გამაკოჩი (1997-1998) დო პრეზიდენტიშ საქვარეფიშ ხემანჯღვერიშ მოაკანე (1996-1997). ხანდენდჷ სსრრ-იშ სახენწჷფო უშქურანჯობაშ კომიტეტის (1975-1990). ეკონომიკაშ მენცარობეფიშ კანდიდატი რე (1997). 
 
1975 წანას ლენინგრადიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ იურიდიული ფაკულტეტი გათუ. 1985-1990 წანეფს საქვარენდჷ გერმანიას, ნოღა დრეზდენს. 1990 წანაშ მანგის დირთჷ ლენინგრადშა, სოდე გჷნირთჷ ლენინგრადიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ პრორექტორიშ წოროშემწეთ ოერეფოშქაშე ოკითხეფს. თიმ წანას ქჷდიჭყჷ პოლიტიკურ კარიერა ლენინგრადიშ ონოღე რსხუშ მადუდეშ ანატოლი სობჩაკიშ ხემანჯღვერობათ. 1991 წანაშ მანგის ანატოლი სობჩაკიშ სანქტ-პეტერბურგიშ მერო გიშაგორუაშ უკული, პუტინქ გჷნირთჷ მერიაშ კომიტეტიშ მადუდეთ გალენურ ოკითხეფს. 1991 წანას მოხვალამირჷ მარაშინათუთაშ პუტჩიშ უკული მიოტუ პოსტი პოდპოლკოვნიკიშ წოდებათ.

1996 წანას, დარინალო მოსკოვშა გეგნორთჷ. საქვარენდჷ ბორის ელცინიშ პრეზიდენტიშ ადმინისტრაციას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* რუსეთიშ ფედერაციაშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* პრეზიდენტობაშ კანდიდატიშ ვებ-ხასჷლა 
* ხუჯდოლინაშ ვებ-ხასჷლა  
* პუტინი. შედეგეფი. - ოპოზიციაშით შეჯამებული შედეგეფი 

კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:რუსეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:რუსეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1952
მაიკლ ფასბენდერი

**მაიკლ ფასბენდერი** ( დ. 2 პირელი, 1977, ჰაიდელბერგი) — გერმანული წჷმოულობაშ ირლანდიარი არტისტი. თინა ჩინებული რე ლეიტენანტ არჩი ჰიკოქსიშ როლიშ გოსახიერაფათ კვენტინ ტარანტინოშ „უსახელო ნაფეშერა“ (2009), Marvel Comicsშ პერსონაჟიშ, მაგნეტოშ როლიშ ლაჸაფით ფილმს „იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასი“ (2011). 2001 წანაშე ფასბენდერი ლაჸაფენდჷ ოტელევიზიე სერიალეფს დო ფილმეფს, თინეფ შქას „ჯარიშკოჩეფიშ ოჯიმაკათეს“ დო „ჰექსის“. თინა ხოლო ოკათუდჷ ზაკ სნაიდერიშ „300-ს“ (2007) დო სტივ მაკ-კუინიშ ფილმეფს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

## სქოლიო

კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1977
ჯეიმზ მაკევოი

**ჯეიმზ მაკევოი** ( დ. 21 პირელი, 1979, პორტ-გლაზგო) — შოტლანდიარი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. თიში დებიუტიქ იჸუ ფილმის „ხოლოშ ოთახი“. 2011 წანას თიქ ილაჸაფუ პროფესორი იქსიშ როლი ფილმის „იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასი“.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* *

კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1979
მარტინ სკორსეზე

**მარტინ მარკანტონიო ლუჩიანო სკორსეზე** ( დ.17 გერგობათუთა, 1942) — უჯგუშო ჩინებული მუჭოთ მარტინ სკორსეზე რე ამერიკაშ კინოაკადემიაშ ოსკარიშ მაღვენი რეჟისორი, არტისტი, ჭარუ დო პროდიუსერი.

## ფილმოგრაფია
* 1967: მი უხაკუანს ჩქიმ კარეფს? *(Who's that knocking at my door?)*
* 1972: ოხარგალი ვაგონი ბერტა *(Boxcar Bertha)*
* 1973: უბადო ქუჩეფი *(Mean Streets)*
* 1974: ალისა თაქ ანწი ვახორანს *(Alice Doesn't Live Here Anymore)*
* 1976: ტაქსიშ მანჯღვერი *(Taxi Driver)*
* 1978: ეკონია ვალსი *(The Last Waltz)*
* 1977: ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი *(New York, New York)*
* 1980: ჸალა ხოჯი *(Raging Bull)*
* 1983: კომედიეფიშ მაფა *(King of Comedy)*
* 1985: სამუშაშ უკული *(After Hours)*
* 1986: ფარაშ ფერი *(The Color of Money)*
* 1988: ქირსეშ ეკონია ნაჩჷლეთი *(Last Temptation of Christ)*
* 1989: ნიუ-იორკიშ ამბეფი *(New York Stories)*
* 1990: დიდებუანი ბოშეფი *(Goodfellas)*
* 1991: შქურენჯიშ კოდმე *(Cape Fear)*
* 1993: დუდჩუალაშ ხანა *(The Age of Innocence)*
* 1995: კაზინო *(Casino)*
* 1997: კუნდუნი *(Kundun)*
* 1999: ღურელო ენადგინა *(Bringing Out the Dead)*
* 2002: ნიუ-იორკიშ ბანდეფი *(Gangs of New York)*
* 2004: ავიატორი *(The Aviator)*
* 2005: უკახალე შარა ვარე: ბობ დილანი (*No Direction Home: Bob Dylan*) **დოკუმენტური**
* 2006: ღურელეფი *(The Departed)*
* 2010: ინოკილერი კოკი *(Shutter Island)*
* 2011: ჰიუგო *(Hugo)*
* 2013: უოლ-სტრიტიშ გერი *(The Wolf of Wall Street)*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:იტალო-ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1942
ყარაბაღიშ ლჷმა

**ყარაბაღიშ ლჷმა** (**ყარაბაღიშ კონფლიქტი**) (; ) (1991—1994) — ოურდუმე კონფლიქტი სომეხურ დო აზერბაიჯანულ აკოანჯარაფილ აკნაშაყარეფს შქას გვალამ ყარაბაღიშ რეგიონშა კონტროლიშ დამყარებელო.

## წჷმოხისტორია

ჩხუპიქ ყარაბაღიშო დიო ხოლო XX ოშწანურაშ დაჭყაფუს დიჭყჷ, ნამუქჷთ თიმ ბორჯის აზერბაიჯანიშ გომორძგუალათ დო რეგიონშა კონტროლიშ დოწესაფათ გეთუ.

1921 წანას რუსეთიქ კავკაციაშ სუმხოლო სახენწჷფოო: სომხეთიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა, აზერბაიჯანიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა დო საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა გეჭოფუ. სხუნუეფიშ რსხუშ აკოქიმინუაშ უკულ, ყარაბაღი სომხეთიშ სსრ-ს გეგნაჩჷ, მუსჷთ დიდ საპროტესტო ყარაფიქ მაჸუნ აზერბაიჯანს, ერევანს - კინ სხუნუეფიშ ოკუპაციაშ სააწმარენჯო აჯანყება მიშჷ. თე ფაქტორეფიშ გიწოლორაფათ, 1921 წანას გვალამ ყარაბაღიქ აზერბაიჯანს გეგნაჩჷ. 1923 წანას ტერიტორია *გვალამ ყარაბაღიშ ავტონომიურ რეგიონო* გეგნირთჷ დო აზერბაიჯანიშ სსრ-შა გენშართჷ. თიმ ბორჯიშო, ყარაბაღიშ მახორობაშ 94%-ს სომეხი ერუანობაშ მახორობას აკმადგინანდჷ. ავტონომიურ რეგიონიშ ნანანოღა შუშაშე ხანკენდიშა გეგნიღეს, ნამუსჷთ სომეხური კუნთხუ სტეფანაკერტის უძახუნ.

## სქოლიო

კატეგორია:აზერბაიჯანიშ უახალაში ისტორია
კატეგორია:სომხეთიშ უახალაში ისტორია
კატეგორია:ამიერკავკაციას XX ოშწანურაშ ოურდუმე კონფლიქტეში
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ლჷმეფი
ალექსანდრე ლუკაშენკო

**ალექსანდრე გრიგოლიშ სქი ლუკაშენკო** (; ; დ. 30 მარაშინათუთა, 1954) — ბელარუსიშ პრეზიდენტი 1994 წანაშე. პოლიტიკაშა მოულაშახ ლუკაშენკო ოურდუმე ოფიცერი, უკული მუსხირენ საწარმოშ დირექტორი რდჷ.

თებული აფჷ მაგილევიშ პედაგოგიური ინსტიტუტი (1975 წ.). ჸუნს ალმასქუ დო სუმი ქომოლსქუა.

2010 წანაშ 19 ქირსეთუთას ტარებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიშმაგორალეფიშ ხონარეფიშ 79,65%–ით გიშაგორილქ იჸუ პრეზიდენტო მაანთხა ვადათ. ეუთო-ქ ააშ-ქ დო ეევრორსხუქ ვაღიარეს გიშაგორუეფიშ შედეგეფი, სააწმარენჯოთ, ზწს-შ დჷმაკვირაფალეფქ ტარაფილი გიშაგორუეფი პოზიტიურო აკაფასეს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* [ პრეზიდენტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

==სქოლიო==





[კატეგორია:ბელარუსიშ პრეზიდენტეფი]
კატეგორია:დუნაბადი 1954
ილჰამ ალიევი

**ილჰამ ჰეიდარიშსქი ალიევი** ( დ. 24 ქირსეთუთა, 1961) — აზერბაიჯანიშ ასეიანი პრეზიდენტი აზერბაიჯანიშ წიმოხონი პრეზიდენტიშ, ჰეიდარ ალიევიშ სქი. სახელნწჷფოშ პრეზიდენტო 2003 წანას გჷნირთჷ, თიშ უკული, მუთ მუამუშიქ გიშაგორუეფშე კანდიდატურა მონწყჷ დო კათას მუშ სქუაშ ალარნაშა მოუჭანუ. აზერბაიჯანიშ ჸოფილი პრემიერ მინისტრი. პარტია ახალი აზერბაიჯანიშ ჸოფილი მადუდე. ილჰამ ალიევქ დებადჷ 1961 წანას ბაქოს, ბაქოშ კგბ-შ გიმნართიშ უნჩაშიშ ფანიას, ნამუქჷთ უკული აზერბაიჯანიშ კომპარტიაშ მელამოსეთ გჷნირთუ. 1977 წანას ნოღა ბაქოს საბაილიშ რაიონიშ მაამშვა ოშქაშე სკოლა გათუ.
 
ოშქაშე სკოლაშ თებაშ უკული, ილჰამქ ოერეფოშქაშე ურთიართობეფიშ მოსკოვიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტშა (МГИМО) გემშართჷ. 1982 წანას, თიქ კინ თე უნივერსიტეტიშ ასპირანტურაშა გემშართჷ. თიმ წანას, ანდროპოვიშ დოპეჯაფათ ფანიაქ მოსკოვშა გეგნორთჷ. ისტორიული მენცარობეფიშ დოქტორიშ წოდებაშ დესერტაციაშ თხილუაშ უკული, თინა კინ თე უნივერსიტეტიშ პედაგოგო გჷნმირთუ. 

მუამუშიშ სკკპცკ-შ (ЦК КПСС) პოლიტბიუროშე გიშულაშ უკული, ილჰამქ მუში ბიზნესი ქჷდიჭყჷ. 1991 წანაშე 1994 წანაშახ ოხორანდჷ სტამბოლს დო აზერბაიჯანშა მუამუშიშ გოპრეზიდენტაფაშ უკული დირთჷ. საეგებიოთ, გვალო თე პერიოდშე მოურს ციორეფი ალიევიშ დიდი ვალეფიშ გეშა თურქეთიშ სამორინეეფშე. ჰეიდარ ალიევს თენა ძალამო აკონწარენდჷ დო თიშ გოპრეზიდენტაფაშ უკული აზერბაიჯანიშ არძა კაზინოქ დიკილჷ. 1994 წანაშე 2003 წანაშა, თინა იკენდჷ აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო ნავთობ კომპანიაშ მაჟირა ვიცე-პრეზიდენტიშ, უკული - მაართა ვიცე პრეზიდენტიშ პოსტეფს. თინა ჟირშა, 1995 დო 2000 წანას რდჷ გიშაგორილი აზერბაიჯანიშ მილი მეჯლისის (პარლამენტის).

2003 წანაშ მინწყჷ დეპუტატიშ მანდატი პრემიერ-მინისტრობაშ პოსტის გერინაშ გეშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტი

კატეგორია:აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:აზერბაიჯანალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1961
სერჟ სარქისიანი

**სერჟ სარქისიანი** (სომხ. Սերժ Սարգսյան, დ. 30 მანგი, 1954 სტეფანაკერტი, გვალამი ყარაბაღიშ ავტონომიური რესპუბლიკა, , ) — სომხეთიშ ჸოფილი პრეზიდენტი, ჸოფილი პრემიერ-მინისტრი. თიში ოფიციალური დორინაფაქ 2007 წანაშ 4 პირელს მოხვადჷ; თეიშახ თინა პრემიერ-მინისტრიშ მოვალობაშ მასრულებერიშ პოსტის 2007 წანაშ 26 მელახშე ხანდენდჷ. პრემიერ-მინისტრო დორინაფაშახ, სარქისიანი სომხეთიშ დუდთხილუაშ მინისტრი დო ერუანული უშქურანჯობაშ სხუნუშ მადუდე რდჷ. სარქისიანქ გიმორძგუ 2008 წანაშ ფურთუთაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს სომხეთიშ რესპუბლიკურ პარტიაშ ალარინათ, ნამუშ მადუდე კინ მუქ იჸუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო

კატეგორია:სომხეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1954
კატეგორია:საქორთუოშ ღირსებაშ ორდენიშ კავალერეფი
კატეგორია:სომხეთიშ დუდთხილუაშ მინისტრეფი
ნურსულთან ნაზარბაევი

**ნურსულთან აბიშული ნაზარბაევი** (; ; დ. 6 კვირკვე, 1940, უშკონირი, ყაზახეთიშ სსრ, სსრრ) — ყაზახეთიშ სსრ-შ მაართა დო აკა პრეზიდენტი (1990–1991 წწ.), ყაზახეთიშ რეპუბლიკაშ მაართა პრეზიდენტი (1991-2019 წწ.), 1984-1989 წანეფს, ყაზახეთიშ მინისტრეფიშ სხუნუშ მადუდე, 1989-1991 წანეფს, ყაზახეთიშ კომპარტიაშ მაართა მელამოსე. „ერიშ ლიდერიშ“ ტიტულიშ მაღვენი ().

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ყაზახეთიშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ყაზახეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1940
ტომი ლი ჯონსი

**ტომი ლი ჯონსი** (; 15 ეკენია, 1946)  — ამერიკალი არტისტი. მეღებული აფუ ოსკარიშ 4 ნომინაცია დო ართი ჯილდო.

## ბიოგრაფია
ჯონსიქ ჯოხო გითქუ 1990-იან წანეფს რსულებური როლეფით ფანტასტიკურ თრილერს „ადამიერეფი უჩეფს“ დო „ადამიერეფი უჩეფს 2“. 2005 წანას გინიღჷ ოდებიუტე ფილმი „მელკიადეს ესტრადაშ სუმი ოსაფულე“. 2007 წანას ასრულჷ შერიფიშ როლი ჯიმალეფ კოენეფიშ ფილმის „რჩინუეფშო აკანი ვარე“. 2012 წანას ასრულ კონგრესმენ თადეუს სტივენზიშ როლი ფილმის „ლინკოლნი“. ათე როლშო კრიტიკოსეფიშ ჯგირი ფასება დეინალუ. მუმაძირეეფქ იშანეს, ნამდა თიქ ლაჸაფის თარი როლიშ მარსულებერი დენიელ დეი-ლუისი ხოლო დოორუ. ათე როლშო ჯონსიქ მიღჷ ოსკარიშ ნომინაცია საუჯგუშო არტისტიშო მაჟიახარისხამ როლს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* ტომი ლი ჯონსი Emmys.com-ზე

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1946
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
შერლოკ ჰოლმზიშ დუდსგინნაველეფი

**შერლოკ ჰოლმზიშ დუდსგინნაველეფი** () — ართურ კონან დოილიშ  დეტექტიური ჟანრიშ ნაწარმებეფიშ კორობილი. თიშა მიშაღალირი რე 12 თხობელუა. ნაწარმებეფი შხვადოშხვა ბორჯის პრესას გჷმიბჟინუაფუდჷ. თხობელუეფიშ თარი გერგეზეფი რენა შერლოკ ჰოლმზი დო ექიმი უოტსონი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*შერლოკ ჰოლმზიშ მუზეუმი  
* 

კატეგორია:ინგლისური ლიტერატურული ნაწარმებეფი
კატეგორია:დეტექტიური რომანეფი
გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი

**გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი** (; დ. 29 მანგი 1957, ოფ. ბაბარაპი, თურქმენეთიშ სსრ, სსრრ), **არკადაგიშ** ( სტატუსი უღუ) — „მაფორალი“) — თურქმენეთიშ პრეზიდენტი 2006 წანაშ 21 ქირსეთუთაშე 2022 წანაშ 19 მელახიშახ, სახენწჷფო მოღალე, თურქმენეთიშ მინისტრეფიშ კაბინეტიშ მადუდე, აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ უმაღალაში თარსარდალი, არმიაშ გენერალი, მედიცინაშ დო ეკონომიკაშ მენცარობეფიშ დოქტორი, თურქმენეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ აკადემიკოსი, დემოკრატიულ პარტიაშ მადუდე 2007-2013 წანეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური ვებგვერდი 
*Turkmenistan Votes for Presidential Successor

## სქოლიო

კატეგორია:თურქმენეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1957
ტომ ჰენქსი

**ტომას ჯეფრი ჰენქსი** (, დ. 9 კვირკვე,  1957) — ამერიკალი არტისტი დო პროდიუსერი. თიქ მუში კარიერა ოფანიე კომედიეფს დიჭყჷ დო მალას მიოჭირინუ დიდ წუმოძინას. 1993, 1994 წანეფს თიქ ჟირშა მახერხჷ ოსკარიშ ეჭოფუა - თარი როლეფშო ფილმეფს „ფილადელფია“ (1993) დო „ფორესტ გამპი“ (1994). 

## ბიოგრაფია

ტომ ჰენქსიქ დებადჷ 1957 წანაშ 9 კვირკვეს, კონდორს, კალიფორნიაშ შტატის. თიში მუმა, ამაოს მეფორდ ჰენქსი, რდჷ უნჩაშ-გაგესქუა დო პრეზიდენტ აბრაამ ლინკოლნიშ დიდაშ, ნენსი ჰენქს ლინკოლნიშ მოჯგირე. დიდა ჟანეტ მერელინი მუშენდჷ ოსქილადეს. მასქერეფიშ ჩათხიებაშ უკული 1960 წანას, სუმ უნჩაშ სქუაქ - სანდრაქ, ლარიქ დო ტომქ მუმაწკჷმა ართო დოსქიდეს ოხორალო. უკლაშიქ, ჯიმიქ დიდაწკჷმა ართო დოსქიდჷ ოხორალო. ჟირხოლოქ ხეახალშო დეგურგინეს.

კინოს მოღალუა ტომქ 1980 წანას დიჭყჷ („თის უჩქჷ, ნამდა თქვა რეთ ხვალე“). ოთხი წანაშ უკული ეკრანეფს გიშარჩქინდჷ რომანტიულ კომედია „ჭყვარტის“ ტომ ჰენქსიშ კათაფათ, სოდეთ ოსურიშ თარი როლს ჰოლივუდიშ ართ-ართი არძაშე უსქვამაშ არტისტი დერილ ჰანა არსულენდჷ.

80-იან წანეფს ტომქ ვითშახ ფილმის აკათჷ, მარა თიშო არძაშე წჷმოძინელქ 90-იან წანეფქ იჸუ. ფილმის „უდურულაფუ სიეტლის“ გიშარჩქინდჷ რომანტიკულობაქ, ემოციურობაქ, გინაფულობაქ - თი შანეფს მუთ ხაზის გულუანდ თიში გერგეზიშ ინდივიდუალურობას. ფილმიქ „მუნეფიშ მაღვენჯური ლიგა“ შხვა კუნთხუთ წჷმაძირუ თიში ტალანტი. უგინალო იჸუ ჰენქსიშ ლაჸაფი ფილმის  „ფილადელფია“ (1993), სოდეთ თინა ლაჸაფენდჷ შიდსით დუნალახებუ ადვოკატიშ როლს. ათე ფილმიქ თის ოსკარი მუღჷ. თარი წჷმოძინა ჰენკსის წოხოლე უჯინედჷ, ფილმი „ფორესტ გამპი“, სოდეთ თინა თარი როლს არსულენს, 1994 წანაშ თარი სენსაცია რდჷ. ტომიშ გერგეზი მერჩქვანელი რე არძაშე გეძიცას, თიშენ ნამდა არზებათ თინა უმოს ჭიჭე რე რეალურ ხანწკჷმა მერინას, მარა თენა ვაცილჷ ღირსეულო გინოლახას არძა სიძნელან.

1996 წანას იჸუ ჰენქსიშ ორეჟისორე დებიუტიქ. არძა უმუთმენუო უჯინედჷ  ფილმ „აპოლო 13“-იშ ეკრანეფშა გიშარჩქინას, ნამუთ 1977 წანას, თუთაშა ლაფგიშალაფირი ფურინუას მეუჯღვინეს.

## ფილმოგრაფია

### არტისტი

### პროდიუსერი
* 2000 — გიშარაჸილი / Cast Away
* 2002 — ჩქიმი დიდი ბერძენული დიარა / My Big Fat Greek Wedding
* 2004 — პოლარული ექსპრესი / The Polar Express (აღმასრულებელი პროდიუსერი)
* 2004 — კონი დო კარლა / Connie and Carla
* 2006 — დიდებუანი ბაკ ჰოვარდი / The Great Buck Howard
* 2008 — მამა მია! / Mamma Mia!
* 2009 - დიდებუანი ბაკ ჰოვარდი / The Great Buck Howard
* 2010 - რჩქალი ოკეანე (ტელესერიალი)

### რეჟისორი
* 1996 — მუსით სი ორთჷქ / That Thing You Do!
* 2001 — ჯარიშკოჩეფიშ ოჯიმაკათე / Band of Brothers
* 2011 — ლარი კრაუნი / Larry Crowne

### სცენარისტი

* 1996 — მუსით სი ორთჷქ / That Thing You Do!
* 1998 — დიხაუჩაშე თუთაშახ (სერიალი) / From the Earth to the Moon
* 2001 — ჯარიშკოჩეფიშ ოჯიმაკათე / Band of Brothers
* 2005 — შარალუა თუთაშა (კუნტამეტრაჟიანი) / Magnificent Desolation: Walking on the Moon 3D
* 2011 — ლარი კრაუნი / Larry Crowne     
* 2011 — ელექტრო ნოღა / Electric City

### კომპოზიტორი

1996 — მუსით სი ორთჷქ / That Thing You Do! (ბირეფი)

## ჯილდოეფი

## პიჯული დო ოფანიე რინა
ტომ ჰენქსი ჟირშა რე გურგინელი. არტისტი სამანტა ლუისიშე ჸუნს ბოში დო ძღაბი, არტისტი რიტა უილსონიშე ჸუნს ჟირი ბოში.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* ტომ ჰენქსიშ გურიმოჭვეეფიშ კლუბი 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1957
ალმაზბეკ ატამბაევი

**ალმაზბეკ ატამბაევი** (დ. 17 ეკენია, 1956, ოფ. არაშანი, ალამუდუნიშ რაიონი, ჩუიშ ოლქი, ყირგიზეთიშ სსრ, სსრრ) — ყირგიზეთიშ სახენწჷფო მოღალე, ქიანაშ ჸოფილი პრემიერ-მინისტრი. სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშ ლიდერი. ყირგიზეთიშ სამბოშ ფედერაციაშ საპატიო მადუდე. ქიანაშ პრეზიდენტი 2011 წანაშ 1 ქირსეთუთაშე 2017 წანაშ 1 ქირსეთუთაშახ.

1995-2000 წანეფს, ქიანაშ პარლამენტიშ ჟოგორკუ-კენეშიშ დეპუტატი რდჷ. პორელიშ რევოლუციაშ უკულ ქიანას ობორჯე თარობაშ მადუდეშ გამაკოჩი რდჷ ეკონომიკაშ დარგის. 2010 წანაშ 17 ქირსეთუთაშ, ახალი კონსტიტუციაშ მეღებაშ უკული გეგშაგორეს ქიანაშ პრემიერ-მინისტრო.

2011 წანაშ 30 გჷმათუთაშე საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიმორძგუ ხონარეფიშ 63 %-შახ დო ქიანაშ პრეზიდენტპრეზოდენტო გჷნირთჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* საჩინებე ერკებული

## სქოლიო

კატეგორია:ყირგიზეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1956
კატეგორია:ყირგიზეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი
ემომალი რაჰმონი

**ემომალი რაჰმონი** (, 2007 წანაშ 21 მელახშე — **ემომალი რაჰმონოვი**, ; დ. 5 გჷმათუთა 1952) — ტაჯიკეთიშ სახენწჷფო მოღალე, ტაჯიკეთიშ უჟინაში სხუნუშ მადუდე  (1992-1994 წწ), უკული ტაჯიკეთიშ პრეზიდენტი (1994 წანაშე).

## თაშნეშე ქოძირით
* ტაჯიკეთიშ პრეზიდენტი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტაჯიკეთიშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური საიტი

## სქოლიო

კატეგორია:ტაჯიკეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1952
ისლამ ქარიმოვი

**ისლამ აბდუგანიშ სქი ქარიმოვი** (; ; დ. 30 ღურთუთა, 1938, სამარყანდი - ღ. 2 ეკენია, 2016, ტაშკენტი) — უზბეკეთიშ პრეზიდენტი 1990 წანაშე 2016 წანაშ 2 ეკენიაშახ, ღურაშახ.

ქარიმოვი ირდუდჷ სამარყანდიშ ომბოლეფიშ დუდმიკაფორუს. 1989 წანას, თინა უზბეკეთიშ სხუნუეფიშ რსხუშ კომუნისტური პარტიაშ მაართა მელამოსეთ გჷნირთჷ. 1990 წანაშ 24 მელახის, უზბეკეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკაშ პრეზიდენტო გჷნირთჷ. 1991 წანაშ 31 მარაშინათუთას თიქ გჷმაცხადჷ უზბეკეთიშ ზოხორინალა დო 29 ქირსეთუთას 86%–ით მიგჷ უზბეკეთიშ მაართა საპრეზიდენტო გიშაგორუეფი. კარიმოვიშ ხეშუულება გიშეგორუაფუ ავტორიტარიზმით, ნამუთ ოპოზიციურ პარტიეფს ვარძენს საქვარუაშ კვარზალს.

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Official biography
*Profile on BBC News

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1938
კატეგორია:უზბეკეთიშ პრეზიდენტეფი
ნიკოლაე ტიმოფტი

**ნიკოლაე ტიმოფტი** ( დ. 22 ქირსეთუთა 1948, ჩუტულეშტი, მოლდავეთიშ სსრ) — მოლდოვაშ პრეზიდენტი 2012 წანაშ 23 მელახშე 2016 წანაშ 23 ქირსეთუთაშახ, პოლიტიკური მოღალე დო იურისტი.

1996-2001 წანეფს, კიშინიოვიშ სააპელაციო პალატაშ მადუდე რდჷ. 1996 წანაშ - მოლდოვაშ მოსამართალეეფიშ ასოციაციაშ მადუდე. 2011 წანაშე მაგისტრატურაშ უმაღალაშ სხუნუშ დუდენდჷ. 2012 წანაშ 16 მელახის, მოლდოვაშ პრეზიდენტო გეგშაგორეს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*După 917 zile, Moldova are președinte! Nicolae Timofti a fost votat de 62 de deputați , 16 მელახი 2012. 
*Nicolae Timofti este noul președinte al R. Moldova! 16 მელახი 2012.  

## სქოლიო

კატეგორია:მოლდოვაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1948
პრესვიტერიანობა

**პრესვიტერობა** — კალვინიზმიშ ართ-ართი ჸა ინგლისის დო შოტლანდიას. პოლიტიკური პარტია ინგლისიშ რევოლუციაშ ბორჯის. XVI ოშწანურაშ შკა წანეფს შოტლანდიას დჷმარსხუაფალი რდჷ ჯონ ნოქსი, ნამუშ მაგურაფალი რდჷ ჟან კალვინი. სახენწჷფო რელიგიათ გინირთჷ შოტლანდიას 1592 წანას. 

## ქჷგნაჯინით თაშნეშე
* პრესვიტერეფი
* პრესვიტერული ეკლესია

## ლიტერატურა
* პრესვიტერობა, საქორთუოშ მართლმადიდებელი ეკლესიაშ ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 746, ქართი, 2007 წანა

კატეგორია:პროტესტანტიზმი
კატეგორია:კალვინიზმი
კატეგორია:პრესვიტერობა
ანაბაპტისტეფი

**ანაბაპტიზმი** (ბერძ. ανα — „დუდშე“ და ბერძ. βαπτιζω — „ნათუა“) — მა-16 ოშწანურაშ გერმანიას დო კანკალე შხვა ქიანას: რელიგიურ-სექტური ბუნა, ნამუთ ვარიას იჩიებუდჷ ეკლესიაშ იერარქიაშე, იჩიებუდეს, ნამჷდა ადამიერქ ოკო ინათჷკო წჷმორდუალაშ უკული; გჷმოხანტუნდჷ ნოღაშ ღარიბი მახორობაშ დო მეხელეეფიშ ინტერესეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* What is an Anabaptist Christian?
* The Rise and Fall of the Anabaptists

კატეგორია:ქირსიანობა
კატეგორია:პროტესტანტიზმი
განაშ პრეზიდენტი

მინი|150x150პქ|განაშ შილა
**განაშ პრეზიდენტი** — განაშ სახენწჷფოშ მანჯღვერი, ნამუსჷთ მახორობა გჷშმაგორუნსჷ 4 წანაშ ვადათ. 

## განაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

= რესურსეფი ინტერნეტის =
* განის პრეზიდენტების სია
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:განა
ლეონარდო დიკაპრიო

**ლეონარდო ვილჰელმ დიკაპრიო** (; დ. 11 გერგობათუთა, 1974) — ამერიკალი არტისტი დო კინოპროდიუსერი.

## ბიოგრაფია
ლეონარდოქ დებადჷ დო მირდჷ კალიფორნიაშ შტატიშ ნოღა ლოს-ანჯელესის. დიკაპრიოშ მუმა ბადებათ იტალო-გერმანულ ჯინჯეფიშ ფანიაშე რე, დო დიდაქ, ირმენილ დიკაპრიო (ცირობუას ინდერბირკენი), ბჟადალ გერმანიას, ორ-ერკენშვიკეს დებადჷ. თიში მუმა რდჷ ვილჰემ ინდერბირკენი, დო დიდა რუსი - ელენა სმირნოვა, ნამუქჷთ რუსეთიშე გერმანიაშა გინულაშ უკული იგურგინუ დო ქომონჯიშ გვარი მიღჷ. მუქ დიკაპრიოქ, ვლადიმერ პუტინწკჷმა ჩიებას, გაცხადჷ, ნამდა მუში ბაბუ ხოლო რუსი რდჷ, დო გეუძინჷ: ,,თაშ ნამდა, მა ნაანთხალით ვარჷნ, გვერდო ვორექ რუსი.

ოარტისტე კარიერა დიჭყჷ 1990-იანი წანეფიშ საპონიშ ოპერეფს დო სიტკომეფს. თენეფ შქას რე „სანტა-ბარბარა“. ჰოლივუდის თიში მაართა თარი ფილმი რდჷ „ათე ბოშიშ რინა“, ნამუსჷთ თარი როლი ილაჸაფჷ. თის ხოლო მაჸუნჷ ფილმიქ „მუ აწუხენს გილბერტ გრეიპის“, ნამუშოთ თინა წჷმორინაფილი რდჷ ოსკარშა დო ორქოშ გლობუსის საუჯგუშო მაჟიახარისხამი კოჩი არტისტიშ ნომინაციას. დიკაპრიო ხოლო ჟირშა რდჷ წჷმორინაფილი BAFTA-ს, სუმშა SAGs-ს დო შკვითშა ორქოშ გლობუსის. თინა რე ორქოშ გლობუსიშ დო ვარჩხილიშ თუნთიშ მაღვენჯი.

თიხ ჯოხო გითქუ ჯეკ დოუსონიშ როლიშ ლაჸაფშო ფილმის „ტიტანიკი“. ათეს მაჸუნჷ როლეფქ ფილმეფს „ობჭოფი, ქეშეილებუდა“, „ავიატორი“, „ზისხირამი ალმასი“, დო  „დაჭყაფური“. მარტინ სკორსეზეშ „ავიატორით“ თიქ ოსკარიშ მაჟრა წუმორინა დეინალუ. დიკაპრიო ხოლო ლაჸაფენს სკორსეზეშ შხვა ფილმეფს, „ნიუ-იორკიშ ბანდეფი“, „ღურელეფი“ დო „ინოკილერი კოკი“, „უოლ-სტრიტიშ გერი“.

„უოლ-სტრიტიშ გერი“, გერსხილი რე ჯორდან ბელფორტიშ ბიოგრაფიულ წინგის. დიკაპრიო რდჷ ათე ფილმიშ ალმაპროდიუსერი დო არსულენდჷ თარი, ჯორდან ბელფორტიშ როლს. ფილმიშო თიქ მიღჷ ორქოშ გლობუსიშ ჯილდო დო ოსკარიშ ხოლო ართი ნომინაცია, მარა ოსკარიშ ჯილდოქ თიქ ასეხოლო ვემიაღებუ დო თინა დათმჷ მეთიუ მაკ-კონეჰიწკჷმა. დიკაპრიოქ თქუ, ნამდა „უოლ-სტრიტიშ გერი“, გიშაკერზაფილო ოშულადარი რდჷ დო ათე ფილმიქ თიში ადრენალინი ბოლოშახ დალიუ.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:იტალო-ამერიკალეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1974
სტივენ სპილბერგი

**სტივენ ალან სპილბერგი** (; დ. 18 ქირსეთუთა, 1946) — სუმშახ ოსკარით დოჯილდაფილი ამერიკალი კინორეჟისორი დო პროდიუსერი. არძა ბორჯიშ არძაშე ფინანსურო წჷმოძინელი კინო პროდიუსერი. ქიმინელი აფუ ანდა კინოგაქირებაშ შედევრი, ნამუქჷთ დიდი გოლინა მუპალუ ჰოლივუდის. 2006 წანას თის მიშინუანდეს მუჭოთ არძალე გოლინერ ფიგურას კინოინდუსტრიას, მა-20 ოშწანურაშ ბოლოს ჟურნალ Life-ქ თინა მოთირაშ არძაშე გოლინამ პიჯო დოსახელუ.

## ფილმოგრაფია

## ჯილდოეფი
**ოსკარი**
* საუჯგუშო ფილმი
* 1993 — *[[შინდლერიშ ერკებული]]*
* საუჯგუშო რეჟისორი
* 1993 — *[[შინდლერიშ ერკებული]]*
* 1998 — *[[მიოკოროცხალი რაიანიშ გინასქილადარო]]*
**ორქოშ გლობუსი**
* საუჯგუშო რეჟისორი
* 1993 — *[[შინდლერიშ ერკებული]]*
* 1998 — *[[მიოკოროცხალი რაიანიშ გინასქილადარო]]*
**BAFTA** 
* საუჯგუშო ფილმი
* 1993 — *[[შინდლერიშ ერკებული]]*
* საუჯგუშო რეჟისორი
* 1993 — *[[შინდლერიშ ერკებული]]*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1946
რანწკური რაიანიშ გინასქილიდაფარო

**რანწკური რაიანიშ გინასქილიდაფარო** () — სტივენ სპილბერგიშ 1998 წანაშ ამერიკული ოურდუმე დრამა მაჟირა მოსოფელიშ ლიმაშ გეშა.

## ჯილდოეფი
;ოსკარი
#საუჯგუშო ოპერატორი: იანუშ კამინსკი
#საუკეთესო რეჟისორი: სტივენ სპილბერგი 
#საუჯგუშო ხონარიშ მონტაჟი: გერი რაიდსტორმი, რიჩარდ ჰიმნზი
#საუჯგუშო ხონარი: გერი რაიდსტორმი, გერი სამერსი, ენდი ნელსონი, რონ ჯუდკინსი
#საუჯგუშო მონტაჟი: მაიკლ კანი

;ორქოშ გლობუსი
#საუჯგუშო დრამა
#საუჯგუშო რეჟისორი: სტივენ სპილბერგი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1998 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:გერმანულნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ გეშა
კატეგორია:სტივენ სპილბერგიშ ფილმეფი
კატეგორია:Paramount Pictures-იშ ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
მეთიუ მაკ-კონეჰი

**მეთიუ დევიდ მაკ-კონეჰი** ( დ. 4 გერგობათუთა, 1969) — ამერიკალი არტისტი. 1990-იან წანეფიშ დაჭყაფურს ლაჸაფინერი პოტიკი როლეფიშ უკული, თიქ აკათჷ ფილმეფს „ჸვილუაშ ბორჯი რე“ (1996), „კონტაქტი“ (1997) დო „U-571“ (2000).

2013 წანას მაკათური რდჷ ფილმის „დალასიშ მაჸიდეეფიშ კლუბი“, სოდეთ შიდსით დალახებური კოვბოი ილაჸაფუ. ათე როლშო მიღჷ ოსკარი დო ორქოშ გლობუსი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1969
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:შოტლანდიალი ამერიკალეფი
საქორთუოშ ომენოღალე ლჷმა

**საქორთუოშ ომენოღალე ლჷმა** — დინოხოლენ-ეთნიკური დო პოლიტიკური ოურდუმე კონფლიქტი საქორთუოს 1991-1993 წანეფს. ლჷმაქ პუტჩისტეფიშ გომორძგუათ გეთუ, საქორთუოშ კანონიერი ხეშუულებაშ გინორაგვაფათ დო საქორთუოშ მაართა პრეზიდენტიშ ზვიად გამსახურდიაშ საქორთუოშე გინორაჸუათ. თიქ დიო სომხეთშა გინორთჷ, მარა გინორაჸილჷ პრეზიდენტის სომხეთშა ვამეღებაშ უკული, თიქ ჩეჩნეთის ქიმკაფორუ დუდი.

## თაშნეშე ქოძირით
* ომენოღალე ლჷმეფიშ ერკებული
## რესურსეფი ინტერნეტის
* 22 წანაშ კინოხ, 22 ქირსეთუთას ქართის ომენოღალე ლჷმაქ დიჭყჷ

კატეგორია:საქორთუოშ უახალაში ისტორია
კატეგორია:საქორთუოშ ლჷმეფი
კატეგორია:ომენოღალე ლჷმეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ლჷმეფი
ჯორჯ კლუნი

**ჯორჯ ტიმოთი კლუნი** ( დ. 6 მესი, 1961) — ამერიკაშ კინოაკადემიაშ ოსკარიშ მაღვენი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი; ოტელევიზიე დრამაშ „სასრაფო“ (1994-99) ჸოფილ მაჸვენჯი არტისტი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1961
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინოარტისტეფი
კატეგორია:ირლანდიარი ამერიკალეფი
ჩეჩნეთიშ მაჟირა ლჷმა

**ჩეჩნეთიშ მაჟირა ლჷმა** — 1999 წანაშ 26 მარაშინათუთას დიჭყჷ დო ამდღარშახ იგჷნძორებუ. ჩეჩნეთიშ მაართა ლჷმაშ შედეგო, ჩეჩნეთიშ ედომუშამი ტერიტორია იკონტროლებუაფუდჷ ჩეჩენი სეპარატისტეფიშით. მაჟირა ლჷმაშ შედეგო - რუსეთიქ კონტროლი დირთინუ სეპარატისტულ ანკლავშა. მარა ჩეჩნეთიშ ედომუშამ ტერიტორიას რუსეთიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი ვაკონტროლენა. გვალეფს დიო ხოლო რე აწმარენჯობაშ აკანეფი.

## სქოლიო

კატეგორია:XX ოშწანურაშ ლმეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ლმეფი
დნესტრიშპიჯეთიშ ლჷმა

**დნესტრიშპიჯეთიშ ლჷმა** ჯოხო აკოანჯარაფილ ტროგებას აკანურ მოლდოვარეფს დო რუს, უკრაინალ დო კაზაკ მოხალისეეფს შქას. 

## ისტორია
thumb|left|ოურდუმე მანქანეფი ტირასპოლიშ ხინჯის
1918-40 წანეფს ასეიან მოლდოვა, დნესტრიშპიჯეთიშ მოხ, რუმინეთიშ ნორთი რდჷ. 1940 წანას, მოლოტოვ-რიბენტროპიშ პაქტიშ მეჯინათ, რუმინეთიშ ბჟაეიოლ ნორთიქ (ე.ი. მოლდოვა) გეგნაჩჷ სსრრ-ს. მოლდოვაშ სსრ-შ აკოქიმინუაშახ, ანუ 1940 წანაშახ, დნესტრიშპიჯეთი მიშმეშჷ უკრაინაშ სსრ-შა, მოლდოვაშ ავტონომიური სსრ-შ სახეთ.

## სქოლიო

კატეგორია:მოლდოვა
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ლჷმეფი
რუსეთ-უკრაინაშ ლჷმა

**[[რუსეთი|რუსეთ]]-[[უკრაინა]]შ ლჷმა** (, ) — დიჭყჷ 2014 წანაშ 6 პირელს, დონეცკიშ დო ლუჰანსკიშ ოლქეფს, აკანური ხეშუულებაშ დო რუსეთიშ მოხუჯეეფიშ ართულეფს შქას.

ლჷმას წჷმი უწორუანდჷ 2014 წანაშ უკრაინაშ რევოლუცია დო ევრომაიდანიშ ყარაფი, ნამუქჷთ პრორუსი ვიქტორ იანუკოვიჩიშ მართუალა გათუ. საგამეთ, რუს აქტივისტეფქ გეჭოფეს ადმინისტრაციული დგჷმილეფი დო აეროპორტეფი ყირიმიშ ჩქონს, სოდეთ მახორობაშ უმენტაშობას რუსეფი აკმადგინანდეს. 2014 წანაშ მელახის მანჯაფილი რეფერენდუმიშ ოსხირშა რუსეთიშ ფედერაციას ყირიმი ანექსირაფილი აფუ. აკოანჯარაფილ ბირჯაფიქ დუდი ირჩქინ უკრაინაშ ბჟაეიოლ ნორთის ხოლო, სოდეთ რუსეთიშ მოხუჯე აკოანჯარაფილ აქტივისტეფქ პირელს ადმინისტრაციული დგჷმილეფიშ ეჭოფუა ქჷდიჭყეს. საგამეთ, უკრაინაშ ხეშუულებაქ წჷმიჭყჷ კონტრტერორისტული ოპერაცია, ნამუქჷთ მალას ფართომასშტაბიან კონფლიქტო გჷნირთჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

## სქოლიო

კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ლჷმეფი
კატეგორია:უკრაინაშ ლჷმეფი
კატეგორია:რუსეთიშ ლჷმეფი
ჰისტოლოგია

**ჰისტოლოგია** — მენცარობა ჩანარეფიშ დო ჩხოლარეფიშ ონოხეფიშ მიკროსკოპული ენწყუალაშ გეშა. იხორციელებუ ინოხიშ თხითხუ ფაშ გოჯინათ ოპტიკურ ვარდა ელექტრონული მიკროსკოპით. ჰისტოლოგია ბიოლოგიაშ დო მედიცინაშ არსებითი ნორთი რე. ჰისტოპათოლოგია, პათოლოგიური ანატომიაშ თარი დარგი რე, ნამუშ როლი გიშაკერზაფილო დიდი რე სიმსივნეშ დიაგნოსტიკას.

## რესურსები ინტერნეტში

*ჰისტოლოგიაშ პროტოკოლეფი 
*ჰისტოვეფი
*ჰისტოლოგიაშ ლექსიკონი 
*ლემი ჰისტოლოგია

*
ციტოლოგია

მინი|ინოხი

**ციტოლოგია** — მენცარობა ინოხიშ ენწყუალაშ დო ჩხოლარქიმინჯალაშ გეშა.

არძა თოლი (არძა მიარე თოლამ ორგანიზმის, მუჭოთ ართ თოლამ ორგანიზმის, ფორილი რე **დაცხით**. თინა აკმოდირთუ **გალენ ფა** დო თიშ თუდო დოწკარილი **პლაზმურ** **მემბრანაშე**, ნამუთ უშქაშეთ ციტოპლაზმას მიშახურგანს. თიში სიგირძა 9-10 ნმ რე. (ნმ რე 10 ხარისხო -9 მეტრი). არძა ჩანარული დო ჩხოლარულ თოლიშ პლაზმური მემბრანა წუმოქიმინელი რე **ცილეფიშ დო ლიპიდეფიშ (ცჷმეფიშ) მოლეკულეფშე**. ლიპიდეფიშ მოლეკულეფი ქიმინუნს მიოზიმალო სკენჩერე ჟირფა ფას, ცილეფი ნორთობულო ვარდა ედომუშამო ეიოფშანს ლიპიდეფიშ ფას.

პლაზმური მემბრანაშ ჯინჯიერი ფუნქციეფი რე:

# **მათხილე**- თინა თხილანს თოლს დინოხლენს გალენ ზიმოქიმნალაშე 
# **ოკონტაქტე**- პლაზმური მემბრანა ქიმინუნს სპეციალურ სტრუქტურეფს, ნამუთ გასოფუ ინოხეფშქას რცხუაფას. 
# **ოტრანსპორტე**- ნიბთიერებეფიშ თირუა თოლი დო აკანიშ შქას. ოკათუ: ფაგოციტოზი, ნამუშ მოხვარათ ბერჯეკი სუბელეფი დო პინოცოტოზი, ნამუშ მოხვარათ თხითხუ ნიბთიერებეფი მიანჭუნა ინოხეფშა.

ფაგოციტოზი დო პინოციტოზი ასახენს ინოხეფიში ნიბთიერებეფიშ ნთქორუაშ პროცესის- ენდოციტოზის. ათე პროცესიშ აწმარინჯე რე ეგზოციტოზი.

ანუ, ფაგოციტოზი დო პინოციტოზი რე თოლიშ ბერჯეკი დო თხითხუ ნიბთიერებეფიშ მითოჭირნაფა, თინეფს უკათუანა ედოციტოზის, დო ათე პროცესიშ აწმარინჯე რე, ეგზოციტოზი.

ინოხიშ ციტოპლაზმას ხოლო ხოლო ნწყვილი რე შხვადოშხვა ორგანოიდეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
ფიზიოლოგია

**ფიზიოლოგია** ( — ორთა დო  — რჩქინა) — მენცარობა ორგანიზმიშ ჩხოლარუაშ გეშა. პროცესეფიშ გეშა, ნამუთ მეურს მუჭოთ ედომუშამ ორგანიზმის, თეში თიში ზოხო ორგანოეფს.
ზოოლოგია

**ზოოლოგია** (ბერძენ. ζῴον — „ჩხოლარი“, λόγος — „მოძნღვარუა“) — მენცარობა, ნამუთ ჩხოლარეფიშ ოქიანუს გურაფლენს. უმაღალაშ სკოლას ზოოლოგიაშ გურაფაშ პრაქტიკას მიღებული რე ზოოლოგიაშ მუჭოთ ართი ედომუშამ მენცარობაშ გორთაფა ჟირ მენცარობათ: უხირხიმალეფიშ ზოოლოგია დო ხირხიმალამეფიშ ზოოლოგიაო.

## რესურსეფი ინტერნეტის

საქორთუოშ ფაუნა (რუსულ ნინაშა)
კოლექტიური უშქურანჯალაშ აპიჯალაშ ორგანიზაცია

**კოლექტიური უშქურანჯალაშ აპიჯალაშ ორგანიზაცია** (**ОДКБ**), მერკეთ „**ტაშკენტიშ აქტი**“, „**ტაშკენტიშ აპიჯალა**“ — რეგიონალური საირქიანო ორგანიზაცია, ნამუშ თარი ღანკეფი რე „შვიდობაშ გონტკიცაფა, საირქიანო დო რეგიონალური უშქურანჯალა დო სტაბილურობა, მაკათური ქიანეფიშ ზოხორინალაშ, ტერიტორიულ თელუანობაშ დო სუვერენიტეტიშ კოლექტოური დუდთხილუათ ასქილადაფა, ნამუშ მეჭირინაფაშ პრიორიტეტი რე პოლიტიკური ანჯა“. ორგანიზაციაქ დირსხუ 1992 წანაშ 15 მესის, მუჟმსჷთ სომხეთიშ, ყაზახეთიშ, ყირგიზეთიშ, რუსეთიშ, ტაჯიკეთიშ დო უზბეკეთიშ სახენწჷფოეფიშ მადუდეეფქ ხე მაჭარეს კოლექტიური უშქურანჯალაშ აპიჯალას ნოღა ტაშკენტის (უზბეკეთი). 1993 წანას ორგანიზაციას ქაკათეს აზერბაიჯანქ, ბელარუსიქ დო საქორთუოქ. მოგვიანაფათ ორგანიზაცია აზერბაიჯანქ, საქორთუოქ დო უზბეკეთიქ ქიდიტუეს. 1994 წანას, აპიჯალაშ ნძალაშა მიშულაშ ბორჯის ორგანიზაციას 9 მაკათური ჸუნდუ, ასე — 6. ორგანიზაციაშ უმაღალაში ორგანო რე კოლექტიური უშქურანჯალაშ სხუნუ  (СКБ), ნამუსჷთ დუთრინუანს ორგანიზაციაშ გენერალური მელამოსე.

## თაშნეშე ქოოძირით
* შანხაიშ წოროხანდაშ ორგანიზაცია
* ნატო
* რუსეთიშ ფედერაციაშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი
* ყაზახეთიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი
* ბელარუსიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი
* სომხეთიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი
* ვარშავაშ აპიჯალაშ ორგანიზაცია (ვაო)

## ლიტერატუტა
* Николаенко В. Д. Организация Договора о коллективной безопасности (истоки, становление, перспективы) 2004 ISBN 5-94935-031-6

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Официальное интернет-представительство Организации ДКБ

## სქოლიო

კატეგორია:ოურდუმე-პოლიტიკური ბლოკეფი
კატეგორია:საირქიანო ორგანიზაციეფი
ანატომია

**ანატომია** () — მენცარობა, ნამუთ გურაფლენს ორგანიზმის დო თიში ორგანოეფიშ ენწყუალას დო ფორმას.

## ძირით ხოლო
* ფიზიოლოგია

*
ევრაზიული ეკონომიკური რსხუ

**ევრაზიული ეკონომიკური რსხუ** (**ევრაზესი**) — ერეფოშქაშე ეკონომიკური რსხუ, ნამუსჷთ გოართოიანაფილი რე პოსტსხუნუეფიშ ქიანეფიშ ედომუშამი რანწკი. ორგანიზაცია გურს უჩანს ართობური საბაჟოშ ფორმირაფას, ართობური ეკონომიკურ პოლიტიკაშ გინომუშებაშე, ტარიფეფშე, ფასეფშე დო შხვა ეკონომიკურ ფუნქციეფშე, ნამუთ დინოხოლენ ბაზარს დუთმოჸუნს.

## მაკთურეფი
300 px|thumb|right|
*  (2001)
*  (2001)
*  (2001)
*  (2001)
*  (2001)
*  (2006-2008 — მაკათურობა გაჩერებული რე)

### დუმაკვირაფალეფი
*  (2003)
*  (2002)
*  (2002)

## სქოლიო

## თაშნეშე ქოძირით
ევროპულ–აზიური რსხუ

კატეგორია:ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფი
ჰანს ციმერი

**ჰანს ფლორიან ციმერი** ( დ. 12 ეკენია, 1957) — გერმანალი კომპოზიტორი, ოსკარიშ მაღვენჯი ფილმეფს მეჭირნაფილი წუმოძინაშენ. თიშ მუსიკას უმოსო ორკესტრი არსულენს.

## ბიოგრაფია

ჰანს ციმერქ დებადჷ ფრანქფურტის. ბაღანობაშე დიხორჷ ლონდონს. გურაფლენდჷ ჰატვუდიშ სკოლას. კომპოზიტორი რე ფილმეფიშ: „გლადიატორი“, „ჰანიბალი“, „ეკონუა სამურაი“, „მაფა არტური“, „კარიბიშ ზუღაშ კორსანტეფი“, „და ვინჩიშ კოდი“, „უჩა ქირიშ გითოლაფა“. „წკურუმია აიარი“, „დაჭყაფური“, „მურიცხეფშქაშური“. თიში არძაშე ჩინებული ნაწარმებეფი რე „Now We Are Free“ „გლადიატორიშე“, ნამუთ ლიზა ჯერარდწკჷმა ართო ჭარჷ.

## ფილმოგრაფია

## ჯილდოები
1995 წანას ჰანს ციმერქ იშუ ოსკარი დო ორქოშ გლობუსი „მფა ნჯილოს“ მუსიკაშო, დო 2001 წანას ორქოშ გლობუსი „გლადიატორიშო“.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:გერმანალი კომპოზიტორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1957
ლადინური ნინა

**ლადინური ნინა** () — რომანული ნინა, ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშე, ნამუთ გოფაჩილიე ოორუე იტალიას, ტრენტოშ, ბოლცანოშ დო ბელუნოშ პროვინციეფს. მეჭედას რე მერსხუაფილი შვეიცარიაშ რეტორომანულ დო ფრიულ ნინეფკწჷმა. რომანულ ნინეფს ორხველ თაშნეშე ლადინო ნინა, ნამუთ გინორთელიე ლადინური ნინაშე დო, ნამუთ რომანული ნინეფიშ იბერო-რომანულ გიმენბუნას ორხველჷ. წანაშ მუნაჩემეფით ლადინურ ნინაშა იჩიებუ 34 586 ადამიერი.

## ქოძირით თაშნეშე
* ლადინო ნინა

## რესურსეფი ინტერნეტის
*The office for Ladin language planning 
*Italian-Fassano Ladin Dictionary 
*Italian-Cadorino Ladin Dictionary 
*German-Gardenese Ladin Dictionary 
*German-Badiotto Ladin Dictionary 

კატეგორია:რომანული ნინეფი 
კატეგორია:იტალიაშ ნინეფი
ტაჯიკეთიშ ომენოღალე ლჷმა

**ტაჯიკეთიშ ომენოღალე ლჷმა** () —  აკოანჯარაფილი დინოხოლენ-ეთნიკური კლანეფოშქაშე კონფლიქტი ტაჯიკეთის, ცენტრალურ ხეშუულებაშ ალმარინე დო ტაჯიკეთიშ გოართოიანაფილი ოპოზიციშ შხვადოშხვა ბუნეფს შქას, ნამუქჷთ მოხვადჷ სსრრ-შ აკოცჷმაშ უკული (1992—1997). არძაშ უმოსი კონწარი ბურჯაფი მიშჷ 1992 წანაშ მარაშინათუთაშ ბოლოშე 1993 წანაშ მანგიშ თუთაშა, მუჟამსჷთ ქიანა ფაქტობურო ჟირ ნორთო რდჷ გორთილი. 1993 წანაშ ზარხულშე კონფლიქტიშ ინტენსიურობა რკებულენდჷ, მარა ზოხო ბურჯაფი მიშჷ 1997 წანაშ 27 მანგშა, გარიგაშახ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ''В. И. Бушков, Д. В. Микульский.'' Анатомия Гражданской войны в Таджикистане (Этно-социальные процессы и политическая борьба, 1992—1995) 
* ''Марк Фейгин.'' Чужая война
* ''Виктор Дубовицкий.'' Особенности этнической и конфессиональной ситуации в Республике Таджикистан 
* ''Марк Олейник.'' Мальчуковые желания. Война на восток от понедельника
* ''И. Гасанов'' Этнополитическая палитра Таджикистана
* ArtOfWar: Таджикистан
* *[[:en:Shirin Akiner|Akiner, Shirin]].* Tajikistan: Disintegration or Reconciliation? 95pp. Royal Institute of International Affairs (London), 2001. ISBN 1-86203-061-8
* ''Владимир Носов.'' Гражданская война в Таджикистане 
* Рахимбек Бобохонов. Гражданская война в Таджикистане (1992-1997гг.). Причины, ход, последствия и уроки. Часть I.

## სქოლიო

კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ისტორია
კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ლჷმეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ლჷმეფი
ნორნი

[thumb|მა-15 ოშწანურას ნორნიშ გოფაჩუაშ არეალი — ნარინჯიშფერი: ნორნი, ჸვინთელი: [შოტლანდიური ნინა (გერმანიკული)|ინგლისური შოტლანდიური დო ლენიშფერი: კელტური შოტლანდიური ნინა]]
**ნორნი** — ჯვეშსკანდინავიური ნინეფიშ ართ-ართი დინაფილი ოორუეგერმანიკული ნინა, ნამუშათ ორკნეიშ დო შეტლანდიშ კოკეფს დი შოტლანდიაშ ოორუე წყარპიჯეფს იჩიებუდეს. თიშ უკული, მუთ ორკნეიშე დო შეტლანდიშე ნორვეგიალეფქ მიდართესჷნ, ნორნი ჭიე-ჭეით შოტლანდიურ ნინაქ დოთირუ.

## ლიტერატურა
*Barnes, Michael P. "Orkney and Shetland Norn". In Language in the British Isles, ed. Peter Trudgill, 352-66. Cambridge: Cambridge University Press, 1984.

კატეგორია:გერმანიკული ნინეფი
სტივენ სპილბერგიშ ფილმოგრაფია

**[[სტივენ სპილბერგი]]შ ფილმოგრაფია** იკათუანს თიშე გინოღალირ ფილმეფს, ხოლო ფილმეფს, ნამუსჷთ სპილბერგიქ აკათჷ მუჭოთ  პროდიუსერქ, სცენარისტიქ ვარდა არტისტიქ.  
 

კატეგორია:სტივენ სპილბერგი
სპილბერგი
ხეუხებუეფი (2011 წანაშ ფილმი)

**ხეუხებუეფი** () — 2011 წანაშ ფრანგული ფილმი. თინა დორსხუაფილი რე ფილიფე პოზო დი ბორგაშ დო თიშ მიკმალუშ, აბდელ სელუშ რეალურ ისტორიაშა. ფილმი ვითურ ჯილდოშა რდჷ ნომინირებული.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:ფრანგული ფილმეფი
კატეგორია:ფრანგულნინამი ფილმეფი
კატეგორია:2011 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი ინვალიდობაშ გეშა
კატეგორია:რეალურ მოლინეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი
მირანდული ნინა

**მირანდული ნინა** (მირანდულო: lhéngua mirandesa; ) — რომანული ნინა ასტურ-ლეონური ლინგვისტური ბუნაშე, ნამუთ იშვიათო გჷმირინუაფუ პორტუგალიაშ ოორუე-ბჟადალ რეგიონს, უმოსო მირანდა-დუ-დორუშ მოგადურუშ დო ვიმიოსუშ მუნიციპალიტეტეფს. პორტუგალიაშ პარლამენტიქ 1998 წანას თის ალმაოფიციალური ნინაშ სტატუსი მეჩჷ.

მირანდიულ ნინას უღჷ გინორთელი ფონეტიკა, მორფოლოგია დო სინტაქსი. თიში აკოქიმინუა XII ოშწანურას პორტუგალიაშ ფორმირაფაკწჷმა ართო იჭყაფუ. თიში ჩხვიჩხვეფი მოურს ლათინური ნინაშე. თინა რე ანტიკური ასტურ-ლეონური ბუნაშ (ნამუთ გჷმირინუაფუდჷ ლეონიშ სამაფოს) გამნარყი.

## ქოძირით თაშნეშე
*ასტურ-ლეონური ლინგვისტური ბუნა

## რესურსეფი ინტერნეტის

*მირანდული ნინაშ ორთოგრაფიული ნაკორობა (PDF)
*ეთნოლოგიური ანგარიში(Mirandese)
*Mirandés na Net  Lhéngua i Cultura Mirandesa (მირანდული ნინა დო კულტურა)
*[ L Mirandés: Ũa Lhéngua Minoritaira an Pertual მორჩილი ნინეფი პორტუგალიას(PDF, in Mirandese)
*კანონიშ ნორთი, ნამუთ არზენს მირანდულ ნინას ოფიციალურ სტატუსის

[thumb|left|300px|[მირანდა-დუ-დორუ (მუნიციპალიტეტი)|მირანდა-დუ-დორუშ მუნიციპალიტეტიშ ისტორია მირანდიულ ნინაშა]]

კატეგორია:რომანული ნინეფი
იმიტაციაშ ლაჸაფი

**იმიტაციაშ ლაჸაფი** () — 2014 წანაშ ამერიკული, ისტორიული ფილმი, ნამუთ ასახენს მათემატიკოსი დო ლოგიკოსი ალან ტიურინგიშ მოღალობას მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის. ალანი ოცადუდჷ გუტახუდკო გერმანალეფიშ ოურდუმე შიფრი „Enigma“, ნამუთით თინეფი რგებაფულენდესჷნ. ფილმიქ მიღჷ ოსკარი საუჯგუშო ადაპტირებული სცენარშო.

## როლეფს
*ბენედიქტ კამბერბეჩი — ალან ტიურინგი
*კირა ნაიტლი — ჯოან კლარკი
*მეთიუ გუდი — ჰიუ ალეგზანდერი
*ალენ ლიჩი — ჯონ კეინკროსი
*მეთიუ ბირდი — პიტერ ჰილტონი
*რორი კინერი — დეტექტივი ნოკი
*ჩარლზ დენსი — ელესტერ დენისტონი 
*მარკ სტრონგი — სტიუარტ მენზიესი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:2014 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ბიოგრაფიეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ გეშა
კატეგორია:ფილმეფი ჰომოსექსუალიზმიშ გეშა
კატეგორია:რეალურ მოლინეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი
ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი (სერიალი)

***ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი*** () — სომხური რეალური პო დრამატული სატელევიზიო სერიალი, ნამუთ HBO-შო დევიდ ბენიოფიქ დო დ.ბ. ვაისიშე აზადჷ. თინა გითმიარსხუაფუ „ჸინიშ დო დაჩხირიშ ბირას“,  ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინიშ ფენტეზი-რომანეფიშ სერიას, ნამუშ მაართა წინგის უძახეს „ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი“. თინა გინოღალირი რე ბელფასტის დო შხვა აკანეფს - ოორუე ირლანდიას, მალტას, ხორვატიას, ისლანდიას დო მაროკოს. სერიალიშ პრემიერაქ იჸუ HBO-ს, ააშს, 2011 წანაშ 17 პირელს. თინაქ იგინძორუ მაანთხა სეზონით, ნამუთიქ 2014 ჭანტურა წანაშ პირელს გიშართჷ.

სერიალს მოქიმინჯალა მეურს ვესტეროსიშ დო ესოსიშ გიმოგონილ კონტინენტეფს, 10 წანიან ზარხულიშ დალიას. ნაძირეფუ რე მიარე სიუჟეტური ღოზი. მაართა ეჭარუნს ომაფე ბადებაშ ჸუდეეფიშ ონოღე ლიმას შკვითი ომაფეშ რკინაშ ხვისტაშო ლიმუას. მაჟირა ეჭარუა მოხოლებური ზოთონჯიშ მარდუ ოშქურანჯობას დო ოორუეშ მისტიურ არსებეფს. მასუმას ეჭარილი რე დოხუაფილი დინასტიაშ განშე ომაფეშ დორთინაშ ეკონია ცადება. მორალურო მურუჟამი პერსონაჟეფიშ მოხვარათ, სერიალს მუნარჩქილუ რე სოციალური იერარქიაშ, რელიგიაშ, ართგურობაშ, კორუფციაშ,  სექსუალურობაშ, ომენოღალე ლიმაშ, დჷნოშურიშ დო სარჯელიშ პრობლემეფი. მეინსტრიმულ მედიაშა ფენტეზიშ პოპულარიზაციაშა მიშაღალათ თინა ეკონია ბორჯიშ არძაშე მაღალბიუჯეტამი ნახანდა რე.

სერიალს ფართე დო აქტიური პატიმაცემელეფი ჸუნსი. კრიტიკოსეფშე თიქ აღიარება მიპალუ, მარა ტარკალე რსხილეფიშ ძირაფაქ დო ნძალადობაშ სცენეფქ გიმიჭანეს ნირზი. სერიალს მეღებული აფუ მიარე ჯილდო დო ნომინაცია. თენეფ შქას რე „ემიშ პრაიმტაიმ ჯილდო გიშნაგორა დრამატული სერიალშო“ (სუმხოლო სეზონშო), ორქოშ გლობუსი საუჯგუშო დრამატული ტელესერიალიშო, ჰუგოშ ჯილდო საუჯგუშო დრამატული დოდგჷმაშო (გირძეხანიშ ფორმაშ) დო პიბოდიშ ჯილდო. სერიალს არტისტეფშე პიტერ დინკლქ მიღჷ „ემიშ პრაიმტაიმ ჯილდო გიშნაგორა მაჟრახარისხამი არტისტიშო დრამატულ სერიალს“ დო ორქოშ გლობუსი საუჯგუშო მაჟრახარისხამი არტისტიშო სერიალს, მინისერიალს ვარდა ოტელევიზე ფილმის, ტირიონ ლანისტერიშ როლშო.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* – ოფიციალური ააშ საიტი
* – ოფიციალური ბრიტანული საიტი
*''ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი''  – გჷმოფინუა
*

;ალმანგარეეფიშ ხასჷლეფი
:**[http://westeros.org Westeros]* – სიახალეფი დო ძირაფეფი
:**[http://winteriscoming.net Winter Is Coming]* – ახალი ამბეეფი დო ძირაფეფი
:**[http://towerofthehand.com Tower of the Hand]* – ნაწარმებეფი
:**[http://podcastoficeandfire.com A Podcast of Ice and Fire]* – მოჸოროფეეფიშ ბუნა

## სქოლიო

კატეგორია:ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი (სერიალი)
კატეგორია:ფენტეზი ტელესერიალეფი
კატეგორია:HBO-შ შოუეფი
კატეგორია:ინცესტი ტელევიზიას
კატეგორია:სერიული დრამატული ტელესერიალეფი
კატეგორია:რომანეფშა გერსხუაფილი ტელესერიალეფი
კატეგორია:2010-იანი წანეფიშ ტელესერიალეფი
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალეფი
კატეგორია:2011 წანაშ ამერიკული ტელესერიალეფიშ დებიუტეფი
კატეგორია:პიბოდიშ ჯილდოშ მაღვენჯი ტელეგინოჩამეფი
კატეგორია:მაგია ტელევიზიას
შონ ბინი

**შონ ბინი** (ინგლ. Sean Bean; დ. **შონ მარკ ბინი**; 17 პირელი, 1959) — ინგლისარი კინოშ, ტელევიზიაშ დო თეატრიშ არტისტი. 1983 წანას ათუ დრამატული ხელეუანობაშ ომაფე აკადემია, 1986-1988 წანაფეს მუშენდჷ შექსპირიშ ომაფე კომპანიას. 1986 იჸუ თიშ დებიუტიქ კონოს. ბინიშ არძაშე უმოს ჩინებულ როლეფ შქას რე რიჩარდ შარპი ITV-იშ სერიალს *[[შარპი (სერიალი)|შარპი]]*, ბორომირი პიტერ ჯექსონიშ ''მარწკინდეფიშ მაზოჯალი'' ტრილოგიას დო ედარდ სტარკი HBO-შ ტელესერიალსი ოხვისტეეფიშ ლაჸაფის.

2013 წანას თიქ მიღჷ ემი დო BAFTA BBC One-იშ სერიალს *[[ეკოწამებულეფი]]* გასახიერებული როლიშო.

## ფილმოგრაფია

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1959
შიიზმი

**შიიტობა**, შიიზმი ( ში`ათ `ალი; ში`ა, ში, ალიდეფი)  პოლიტიკური მალობა ისლამს. მუსლიმეფი, ნამუეფსჷთ მიოჩქუნა, ნამჷ-და მუჰამადიშ უკული უმათიშ ხემანჯღვერობა `ალის გინოჩამუდუკო ოკო დო ვართ აბუ ბაქრის. საბოლოოთ იშენით ქიმიოჭირინუეს გომორძგუას დო `ალი ხალიფათ გეგშაგორეს, მარა თეს მუ`ავიაშ არყებაქ დო ხარიჯიტეფიშ გიშართუალაქ მაჸუნჷ.

გიშმართუნა მუსხირენ მეჸუნელობას – 'ითნა აშრიათი (ვითოჟირალეფი), ზეიდიტეფი (ხუთოშურეფი), ისმაილიტეფი, ღულათი (მუშჸურე ალავიტეფი, აჰლულ–ჰაყი, ღურაბიათი, ქასანიათი, დამიათი დო დრუზეფი).

## ლიტერატურა

* Peter J. Chelkowski (ed.), *Eternal Performance: Taziyah and Other Shiite Rituals* (Salt lake City (UT), Seagull Books, 2010) (Seagull Books - Enactments).
* 
* 
* 
*
კარაჩხაბურთი

thumb|250px|ოსურ კარაჩხამობურთეეფიშ მატჩი.
thumb|მარცხნივ|150პქ|კარაჩხაბურთიშ ბურთი 
thumb|კარაჩხაბურთიშ ოლაჸაფე მოედანი
**კარაჩხაბურთი** — ბუნური სპორტიშ გვარობა, ნამუსჷთ ჟირ ბუნა, ირს ხუთი მოლაჸაფეთ ცადენს ქულეფიშ შაყარუას აწმარენჯიშ კარაჩხაშა ბურთიშ ინოჸოთამათ, ორგანიზაფილი წესეფიშ მეჯინათ.

## ისტორია
1891 წანას, სპრინგფილდიშ (მასაჩუსეტსი, ააშ) კოლეჯიშ ანატომიაშ ანატომიაშ ჯეიმზ ნეისმიტიქ დამუშუ მაართა წესეფი დო 1891 წანაშ 21 ქირსეთუთას მაართა მატჩი ხოლო მანწყუ. მალას ახალი ლაჸაფი ედომუშამ ამერიკაქ აღიარჷ, მოგვიანეთ - დოსქილადირ მოსოფელქ ხოლო გიჩინებაფუ.

## ლიტერატურა

კატეგორია:კარაჩხაბურთი
კატეგორია:ბუნური ლაჸაფეფი
სპორტი

thumb|350px

**სპორტი** — ფიზიკური კულტურაშ აკმადგინალი ნორთი, ფიზიკური რდუალაშ მეთოდი დო ანჯა, შხვადოშხვა ფიზიკურ ვარჯიშეფს რკინალეფიშ ორგანიზაფაშს, ზადებაშ დო ჩატარებაშ სისტემა. გიშმაღტუნა მასობურ, ომაჸოროფე დო პროფესიულ სპორტის.

## სპორტიშ გვარობეფი

* *ოლაჸაფე გვარობეფი*: ბადმინტონი, ბეისბოლი, კარაჩხაბურთი, კუჩხბურთი, ხებურთი, ფურინბურთი, ჰოკეი, რაგბი, შკვითკოჩიანი რაგბი, ჩოგანბურთი 
* *ზოთონჯიშ გვარობეფი*: ბიატლონი, სათხილამურო სპორტი
* *ოწყარონე გვარობეფი*: აფროსნობა, კანოე, ნჩურუა, წყარშა სხაპუა
* *ჟირჩხუპეფი*: კრივი, ფარიკაობა, რკინალა, ძიუდო
* *სტოლიშ გვარობეფი*: სტოლიშ ჩოგანბურთი, შაში, ჭადრაკი, ბრიჯი.
* *შხვა გვარობეფი*: ველოსპორტი, ქაშქვილობა, მძლეოსნობა, ტანვარჯიში, მარულა, ნძალოსნობა, ხუთრკინალა

## სპორტული საგანეფი დო ანჯარეფი

* *საგზნეფი*: ბურთი - ჩოგანი - შტანგა - თხილამურეფი - ციგურეფი - რაპირა - გვირზილი - ბადრო - დისკო - ძეკვენი - ჭოკა
* *აპარატეფი*: ველოსიპედი - იახტა - კანოე - მოტოციკლი - ნოში - პლენერი 

## სპორტული რკინალეფი

* ევროპაშ ჩემპიონატი - ერუანული ჩემპიონატი - მოსოფელიშ ჩემპიონატი - ოლიმპიური ლაჸაფეფი - სპარტაკიადა - ტურნირი - უნივერსიადა 
* ტურ-დე-ფრანსი - უიმბლდონიშ ტურნირი - ჩემპიონეფიშ ლიგა - ჯირო დ’იტალია

## ოერეფოშქაშე სპორტული ორგანიზაციეფი

* ფიფა - უეფა - ფიდე - ფიბა - აიბა - ფირა - ფილა - ირბ - იტფ - NBA

## მერსხილი თემეფი

* ელექტრონული სპორტი


კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2
ბიატლონი

მარჯვნივ|250px|ბიატლონისტეფი ღანკიშა ჸოთამაშ ბორჯის
**ბიატლონი**,  *ბიათლონი* (ბი... დო *[[ბერძენნული ნინა|ბერძენ.]]* athlon- რკინალა) ზოთონჯიშ გვარობეფს ართ-ართი არძაშე პოპულარული სპორტიშ გვარობა რე. ბიატლონი ჟირ სპორტიშ ეკნასვარა რე. თინა აკმოდირთუ თხიამურეფით რაყუაშე დო ბერდენაშ ჸოთამაშე. ღანკი იდვალუაფუ  50მ-ს. გენჯირაფონი რეჟიმიშ ბორჯის ღანკიშ დიამეტრი 45 მმ რე, გერინაფონ ბორჯის  115 მმ.

## დისციპლინეფი
#### ინდივიდუალური რაჸუა
ბიატლონი აკმოდირთუ მუსხირენ დისციპლინაშე, ნამუშეთ არძაშე ჯვეში ინდივიდუალური რაჸუა რე. კოჩეფი მეულა  20 კმ-ს, 5 წირე  4 კმ, ოსურეფი - 15 კმ-ს, 5 წირე  3 კმ. მაართა დო მასუმა  წირეს სპორტსმენეფი ოჸოთანა გენჯირაფონ რეჟიმს, მაჟირა დო მაანთხა წირეს - გერინაფონ რეჟიმს. სპორტსმენეფი 4-შა მეულა ღანკშა დო 5-5-შა ოჸოთანა. ირ ეჩილათა იჯარიმებუ 1წთ-იშ გეძინათ სპორტსმენიშ ნაძირაფ ბორჯშა. სპრინტის კოჩეფი მეულა  10 კმ-ს, ოსურეფი - 7,5 კმ-ს. დისტანციაშ გოძვენას სპორტსმენეფი ოჸოთანა 2-შა, გენჯირაფონ დო გერინაფონ რეჟიმეფს. სპორტსმენეფი ოღანკეშა მეულა  2-შა დო  5-5-შა ოჸოთანა. ირ ეჩილათაშო სპორტსმენი მეურს გეძინაფონ  150 მ-ს. გეწორაფაშ რაჸუას კოჩეფ მეულა 12,5 კმ-ს, ოსურეფი -  10 კმ-ს. რაჸუას ოკათჷ თი  60 სპორტსმენი, ნამუქჷთ სპრინტის 60 უუჯგუშაშ აბან ეჭოფესჷნ. ვაზუსტი ჸოთამაშ გეშა ჯარიმა გეძინაფონ 150მ-იშ ულა რე.

#### სპრინტი
სპრინტის კოჩეფი მეულა 10 კმ-ს, ოსურეფი - 7,5 კმ-ს. დისტანციაშ გოძვენას სპორტსმენეფი 2-შა ოჸოთანა, გენჯირაფონ დო გერინაფონ რეჟიმეფს. სპორტსმენეფი ოღანკეშა მეულა 2-შა დო 5-5-შა ოჸოთანა. ირ ეჩილათაშ გეშა სპორტსმენი მეურს გეძინაფონ 150 მ-ს.

#### გეწორაფაშ რაჸუა
გეწორაფაშ რაჸუას კოჩეფი მეულა 12,5 კმ-ს, ოსურეფი -  10 კმ-ს. რაჸუას ოკათჷ თი  60 სპორტსმენი, ნამუქჷთ სპრინტის 60 უუჯგუშაში აბანი ეჭოფესჷნ. ვაზუსტი ჸოთამაშ გეშა ჯარიმა გეძინაფონ 150მ-იშ ულა რე.

#### მას-სტარტი
მას-სტარტი ბიატლონიშ ახალი გვარობა რე. თის ოკათჷ ჩემპიონატიშ 30 უუჯგუშაში სპორტსმენი.

#### ბუნური ესტაფეტა
ირ ბუნაშე ესტაფეტას ოკათჷ 4-4 სპორტსმენი. თინა სპრინტიშ წესეფს გერსხუ. ირ კოჩი სპორტსმენი მეურს 10 კმ-ს დო 2-შა ოჸოთანს, გენჯირაფონ დო გერინაფონ რეჟიმეფს, ოსურეფი მეულა - 7,5-7,5 კმ-ს, თაშნეშე ომანგეთ 2-2-შა ოჸოთანა,გენჯირაფონ დო გერინაფონ რეჟიმეფს. სპრინტიშე თით რე გინორთელი, ნამჷდა სპორტსმენესს 3 გეძინაფონი ტყვია უღუნა. თუ სპორტსმენს 8 ჸოთამათ ხოლო ვაკილუდა 5 ეშანილს-და, ინწკჷმა თინა მეურს 150 მეტრაშ საჯარიმო წირეს, ირ ეჩილათაშო

#### მიქსი (ესვარილი ესტაფეტა)

ირ ბუნაშე ოკათჷ ჟირი ოსური დო ჟირი კოჩი სპორტსმენი. სტარტის იჭყანა ოსურეფი დო ათენა კოჩეფი. შხვაჸურე არძა წესი, თიჯგურა რე მუჭოთ ბუნურ ესტაფეტას.

*
ფურინბურთი

250px|thumb|right|ფურინბურთი
**ფურინბურთი**  —  სპორტიშ ბუნური გვარობა, ნამუსჷთ ჟირი ბუნა (ირს ამშვი მოლაჸაფეთ) ცადენს ქულეფიშ შაყარაუას აწმარენჯიშ მოედანს ბურთიშ ინოჸოთამათ.

კატეგორია:სპორტიშ გვარობეფი
*
ხებურთი

thumb|250px|ხებურთიშ მატჩი
**ხებურთი** — მოსოფელიშ ანდა ქიანას მოდვალირი ბუნური სპორტული ლაჸაფი, სოდე შკვითი მალაჸაფეშე აკოდგინელი ჟირი ბუნა ართიანს ოლაჸაფუ. აწმარენჯეეფი ხვალე ხეთ ლაჸაფენა დო ოცადუნა აწმარენჯი ბუნაშ კარშა ბურთიშ მითოღალას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ევროპაშ ფედერაციაშ ოფიციალური საიტი
* მოსოფელიშ ფედერაციაშ ოფიციალური საიტი
* შედეგეფიშ არქივი
* საქორთუოშ ხებურთიშ საიტი 

კატეგორია:სპორტიშ გვარობეფი
*
ბადმინტონი

**ბადმინტონი** (ინგლ. Badminton) — ოლიმპიური სპორტიშ გვარობა, ნამუთ ჩოგანბურთიშობური ლაჸაფი რე. ეშე გინოკიდილი ბადეშ დუდს ჩოგანით ოჸოთანა კორპიშ ვარდა პლასტმასიშ ძაბრიშობურ ბურთის (ვოლანს). თის თარო დარბაზის ლაჸაფენა.

ბადმინტონიშ ლაჸაფი თხულენს სიჩქარეს დო ფიზიკურ გარზებას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მაართა ქორთული საიტი ბადმინტონიშ გეშა 
*    ბადმინტონიშ ოერეფოშქაშე ფედერაციაშ (IBF) ოფიციალური საიტი 
* ბადმინტონი (საქორთუოშ სპორტიშ დო ახალნორდობაშ საქვარეფიშ დეპარტამენტი)

კატეგორია:სპორტიშ გვარობეფი
*
კატეგორია:ობჟათე აზიაშე გჷნაჭყაფუ სპორტიშ გვარობეფი
შკვითკოჩიანი რაგბი

right|thumb|300px|Melrose RFC
right|thumb|300px

**შვითი კოჩიანი რაგბი** — ოლაჸაფე სპორტიშ გვარობა. რჩქვანელობური რაგბიშე გიშაკერძაფათ, ირ ბუნაშ აკოდგინალუას 7 მოლაჸაფე ლაჸაფენს.

## თშნეშე ქოძირით
* საქორთუოშ რაგბიშ რსხუ
* საქორთუოშ შკვითკოჩიანი ნაკორობა

 




კატეგორია:რაგბი
ნჩურუა

[მინი|მოსოფელიშ რეკორდსმენი დო ოლიმპიური ჩემპიონი [მაიკლ ფელპსი.]]
**ნჩურუა** — ოლიმპიური სპორტიშ გვარობა. გიშმერთუ 4 ნჩურუაშ გვარობა : კროლი, ოჭიშით ნჩურუა, ბრასი დო ბატერფლაი.

## თაშნეშე ქოძირით
* ქორთული ნჩურუა
* კოლხური ნჩურუა
* ნჩურუაშ ერეფოშქაშე ფედერაცია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ნჩურუაშ რკინალაშ წესეფი 
* swimrankings.net ვაოფიციალური საიტი 
* სპორტული ნჩურუაშ ტექნიკა 

კატეგორია:სპორტი
ტომ ჰაიდელსტონი

**ტომ ჰიდლსთონი** (; დ. 9 ფურთუთა, 1981) — ინგლისარი არტისტი. არსულენს ლოკიშ როლს 2011 წანაშ ფილმის თორი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1981
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
რაგბი

right|220px

**რაგბი** — სპორტული ბუნური ლაჸაფიშ გვარობა ოვალური ბურთით, ნამუსჷთ ჟირხოლო ბუნაშ ირ მოლაჸაფე ართიანშა ხეთ დო კუჩხით ბურთიშ გინოჩამათ ცადენს დიხას გედვალას ლელოშ, აწმარენჯიშ კარიშ ვიქილე ვარდა H-იშ ფორმაშ კარშა მითოღალას.

## თაშნეშე ქოძირით
* შკვითკოჩიანი რაგბი
* ლელო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* რაგბიშ წესეფი
* ლექიანს ენწყჷმილი რაგბი
* ქორთული რაგბიშ მატიანე 1959-2009 
* ირფელი ბორჯღალამეფიშ გეშა 1989-2010 
* საქორთუოშ რაგბიშ რსხუ
* ევროპაშ რაგბიშ ასოციაციაშ ფორუმი 
* რაგბიშ საირქიანო სხუნუ
* ზეპური რაგბიშ დღარი ! ქორთულო 
* მოსოფელიშ რაგბიშ სიახალეეფი *სქრამ კომი*
* მოსოფელიშ რაგბიშ სიახალეეფი *პლანეტ რაგბი* 
* ქართიშ ფორუმიშ რაგბიშ გიმნართი
* ომაჸოროფე კლუბი "დევები" 

*
კატეგორია:სპორტიშ გვარობეფი
ჰოკეი

მინიატიურა|ოდიარეშ ჰოკეიშ ანტიკური ბარელიეფი
**ჰოკეი** () — სპორტული ბუნური ლაჸაფი ჩოგანეფით დო ბურთით (ვარდა შაიბათ). ლაჸაფიშ ღანკი რე ბურთიშ (შაიბა) ინდივიდუალურ ღალათ დო გინოჩამათ, აწმარენჯიშ კარშა მუთ შილებე მიარეშახ მითოღალა. არსებენს ჰოკეიშ 3 თარი გვარობა: 1. ჸინიშ ჰოკეი, ); 2. ჰოკეი ბურთით (ბენდი,  — მოღულე ჩოგანი); 3. ოდიარეშ ჰოკეი (მუშჸურე ჰოკეი). 

Image:Field_hockey.jpg|ოდიარეშ ჰოკეი
Image:Kareby_IS-AIK,_13_mars_2015_32.jpg|ჰოკეი ბურთით
Image:The_Colts_applying_pressure_at_the_Battalion_net.JPG|ჸინიშ ჰოკეი
Image:Argentin_player_during_2007_rink_hockey_world_championship.jpg|ჰოკეი როლიკეფით


## ლიტერატურა

*
კატეგორია:სპორტიშ გვარობეფი