open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი

**ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი** (ინგლ. University College London, UCL) — ოჯარალე უნივერსიტეტი ლონდონს, გოართოიანაფილი ომაფეს. ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი ლონდონიშ ფედერალური უნივერსიტეტიშ მაკათური ინსტიტუტი რე. ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯიქ დირსხუ 1826 წანას დო თინა რდჷ ლონდონიშ მაართა ომენცარე ინსტიტუტი დო ინგლისიშ მაართა სეკულარული უნივერსიტეტი. სიჯვეშათ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი ინგლისიშ მასშტაბით მასუმა რე დო თინა რდჷ მაართა უნივერსიტეტი ნამუთ ოსურეფს ხოლო ღებულენდჷ.

ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის შხვადოშხვა წანეფს შხვადოშხვა ინსტიტუტუცია მიაძინუდჷ. 1995 წანას უნივერსიტეტის ქიმიაძინჷ ოფთალმოლოგიაშ ინსტიტუტიქ, 1997 წანას ნევროლოგიაშ ინსტიტუტიქ, 1998 წანას ომაფე ზოხორინელ ჰოსპიტალქ, 1999 წანას ისტმენიშ სტომატოლოგიურ ინსტიტუტიქ დო ბჟაეიოლი ევროპაშ რკვიებეფიშ ცენტრიქ, 2012 წანას ფარმაციაშ სკოლაქ დო 2014 წანას გონათაფაშ ინსტიტუტიქ.

ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯიშ თარი კამპუსი იდვალუაფჷ ცენტრალურ ლონდონს, ბლუმსბერიშ რაიონს. უნივერსიტეტი იკათუანს 11 ფაკულტეტის დო დოხოლაფირო 100 დეპარტამენტის, ინსტიტუტეფს დო რკვიებეფიშ ცენტრეფს. ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი ადმინისტრირენს შხვადოშხვა ტიპიშ მუზეუმეფს: პეტრიშ ეგვიპტური არქეოლოგიაშ მუზეუმს, გრანტიშ ზოოლოგიაშ დო ანატომიაშ მუზეუმს დო შხვეფს. უნივერსიტეტი ადმინისტრირენს ორუელიშ პრემიას, ნამუთ ირწანური პრემია რე პოლიტიკური ჭარალუაშ დარგის.

2019 წანაშ მუნაჩემეფით ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის ჸუნს 41,095 სტუდენტი. სტუდენტეფიშ მუდანობათ უნივერსიტეტი რე მაჟირა გოართოიანაფილ ომაფეს. უნივერსიტეტის ჸუნს 4,620 აკადემიური პერსონალი დო 5,375 ადმინისტრაციული პერსონალი. უნივერსიტეტიშ ფინანსური მუშნალი დოხოლაფირო 1,5 მლრდ. ფუნტი სტერლინგი რე, ჸათავრეშე 468 მილიარდი გრანტეფიშე დო კონტრაქტეფიშე რე.

ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი რე მაკათური შხვადოშხვა აკადემიური ორგანიზაციეფიშ: რასელიშ ბუნაშ, რკვიებეფიშ ევროპული უნივერსიტეტეფიშ ლიგაშ დო შხვა ორგანიზაციეფიშ.

2020 წანაშ მუნაჩემეფით ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 34 ლაურეატი დო ფილდსიშ მენდალიშ 3 ლაურეატი. უნივერსიტეტის გურაფულენდეს: მაჰათმა განდი, ალექსანდერ გრეიამ ბელი, ფრენსის კრიკი, ჯონ სტიუარტ მილი, ალფრედ ედვარდ ჰაუამანი, უილიამ სტენლი ჯევონსი, მარი სტოპსი, რაბინდრანათ თაგორი, ჯოზეფ ლისტერი, ოტო ჰანი, პიტერ ჰიგსი, კრისტოფერ ნოლანი დო შხვა გიშარჩქინელი ადამიერეფი.

## ლიტერატურა
* Bellot, H. Hale (1929). University College, London 1826–1926. London: University of London Press.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებსაიტი

კატეგორია:ლონდონიშ უნივერსიტეტი
კატეგორია:ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ უნივერსიტეტეფი
ფრენკ ჰერბერტი

**ფრანკლინ პატრიკ ჰერბერტი უკულაში** (ინგლ. Franklin Patrick Herbert Jr.; დ. 8 გჷმათუთა, 1920, ტაკომა, ვაშინგტონი, ააშ — ღ. 11 ფურთუთა, 1986, მადისონი, ვისკონსინი, ააშ) — ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი. შინელი რე ფანტასტიკური ჟანრიშ რომანით "*დიუნი*". რომანეფიშ გარდა ჰერბერტი რე ავტორი კუნტა თხობელუეფიშ. ფრენკ ჰერბერტი შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ ჟურნალისტო, ფოტოგრაფო, რეცენზენტო, კონსულტანტო დო ლექტორო.

ფრენკ ჰერბერტი გურაფულენდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ ვა უთებუ. ჭარალუათ ადრეიან წანეფშე დეინტერესჷ. მაართა თხობელუეფი 1940-იან წანეფს გჷმაბჟინუ შხვადოშხვა ჟურნალ-გაზეთეფს. ჰერბერტის დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანქ *"დიუნი"*. დიუნიშ ჭარუა ჰერბერტიქ 1959 წანას დიჭყჷ. წინგიქ გიშართჷ 1965 წანას დო მალას გინირთჷ ბესტსელერო. წინგიქ მიპალუ ჰიუგოშ პრემია დო ნებულაშ პრემია საუჯგუშო რომანიშო. უკულიან წანეფს წინგის შხვა სერიეფქ ხოლო მაჸუნუ.

დიუნიშ სიუჟეტი ივითარებჷ შორიშ მუმალბორჯის დო ეჭარილი რე კომპლექსური თემეფი: ადამიერეფიშ ევოლუცია, პლანეტოლოგია, ეკოლოგია, რელიგია, პოლიტიკა, ეკონომიკა დო შხვა. დიუნიშ წინგეფიშ სერია ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ კლასიკათ რე მერჩქინელი.

## ლიტერატურა
* Herbert, Brian. Dreamer of Dune : The Biography of Frank Herbert. New York: Tor Books, 2003. ISBN 0-765-30646-8
* O'Reilly, Timothy. Frank Herbert. New York: Frederick Ungar, 1980.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ფრენკ ჰერბერტიშ ბიოგრაფიული ფაქტეფი
* ფრენკ ჰერბერტი ენციკლოპედია ბრიტანიკას

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1920
კატეგორია:ნაღურა 1986
ტანა (ტობა)

**ტანა** (ამჰ. ጣና ሐይቅ, ადრეიან ჯოხოდვალა: **ცანა**) — ეთიოპიაშ უდიდაში ტობა. იდვალუაფჷ ამჰარაშ რეგიონს, ოორუე-ბჟადალ ეთიოპიაშ გვალეფს. ტანაშ ტობაშ ფართობი 3,200 კვ.კმ. რე. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 1,788 მეტრაშ სიმაღალას. ტობაშ მაქსიმალური სიგირძა 84 კმ. რე, მაქსიმალური სიგანა 66 კმ. დო მაქსიმალური სიტომბა 15 მ. რე. ტობას იდვალუაფჷ ბრელი კოკი. უდიდაშ კოკეფი რე: ტანა-კირკოსი, დაგა, დეკი დო მიტრაჰა. ტანაშ ტობას ინაკათუ წყარმალუეფი: გილგელ-აბაი, კილტი, მაგეჩი, რები, გუმარა. ტობაშე გიშმურს ცაშფერი ნილოსი. ტანაშ ტობაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ურბანული ცენტრეფი: ბაჰრ-დარი დო გორგორა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Lake Tana project webpage of The Nature and Biodiversity Conservation Union (NABU e.V.)
*Lake Tana project  at Aberystwyth University
*Photographs of the lake
*Unesco plan for Lake T'ana
*Pictures from Lake Tana and the Monasteries

კატეგორია:ტობეფი
კატეგორია:აფრიკაშ ტობეფი
კატეგორია:ეთიოპიაშ ტობეფი
პოიანხუ

**პოიანხუ** (ჩინ. 鄱阳湖) — ტობა ჩინეთიშ ძიანსიშ პროვინციას. ტობას ინაკათუ წყარმალუეფი: განი, ხინი, ხიუ. სეზონურო, იანძიშე ხოლო წყარი პოიანხუშ ტობაშა ინმურს. პოიანხუშ ფართობი სეზონეფიშ მეჯინათ ითირუ. ეკონია წანეფს ტობა ირიათო იჭიჭარებუ. ტობაშ ფართობი დოხოლაფირო 3,210 კვ.კმ. რე, ტობაშ წყარპიჯიშ სიგინძა 1,200 კმ., ტობაშ მაქსიმალური სიგირძა 170 კმ., მაქსიმალური სიგანა 17 კმ. დო მაქსიმალური სიტომბა 25 მ. რე. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 15 მეტრაშ სიმაღალას. პოიანხუშ ტობას მიგრაციული მაფურინჯეეფიშო დიდი შანულობა უღჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ტობა პოიანხუ ენციკლოპედია ბრიტანიკას

კატეგორია:ტობეფი
კატეგორია:აზიაშ ტობეფი
კატეგორია:ჩინეთიშ ტობეფი
დუნტინხუ

**დუნტინხუ** (ჩინ. 洞庭湖) — ტობა ჩინეთიშ ჰუნანიშ პროვინციას, წყარმალუ იანძიშ ღანჩოს. ტობაშ ფართობი ითირუ სეზონურო. კვირკვეშე ეკენიაშახ წყარმალუ იანძიშ წყარი დუნტინხუს ინაკათუ, ნამუთ თიშ ფართობის ადიდენს. თაშნეშე ტობაშა ინმურს შხვა წყარმალუეფი: სიანცზიანი, ცზცეიანი, იუანი, ლიშუი დო შხვეფი. დუნტინხუშ ფართობი რე  2,820 კვ.კმ. დიდი ჭვემეფიშ ბორჯის ტობაშ ფართობი დოხოლაფირო 20,000 კვ.კმ. რე. ტობაშ წყარპიჯეფს იდვალუაფჷ ნოღეფი: იიანი, იუეიანი დო ჩანდე. დუნტინხუშ ტობაშ ლოკაციაშ მეჯინათ რე ჩინეთიშ პროვინციეფშა, ჰუნანიშა დო ჰუბეიშა ჯოხოეფი გედვალირი: ჰუბეი შანენს "ტობაშ ოორუეშე"-ს დო ჰუნანი "ტობაშ ობჟათეშე"-ს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* დუნტინხუ ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* Dongting Hu seen from Yueyang

კატეგორია:ტობეფი
კატეგორია:ჩინეთიშ ტობეფი
კატეგორია:აზიაშ ტობეფი
იუდორა უელთი

**იუდორა ელის უელთი** (ინგლ. Eudora Alice Welty; დ. 13 პირელი, 1909, ჯექსონი, მისისიპი, ააშ — ღ. 23 კვირკვე, 2001, ჯექსონი, მისისიპი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ,  ნოველისტი დო ფოტოგრაფი. შინელი რე რომანით *"[[ოპტიმისტიშ ცირასქუა]]"*, ნამუქჷთ მიპალუ პულიცერიშ პრემია, 1973 წანას.

იუდორა უელთიქ დებადჷ 1909 წანაშ 13 პირელს, მისისიპიშ შტატიშ ნოღა ჯექსონს. გურაფულენდჷ მისისიპიშ ოსურეფიშ კოლეჯის 1925-1927 წანეფს. მალას ვისკონსინიშ უნივერსიტეტიშა გეგნორთჷ, სოდეთ ინგლისურ ლიტერატურას გურაფულენდჷ. ვისკონსინიშ უნივერსიტეტიშ უკულ უელთიქ გურაფა კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. ჭარალუათ ადრეშე დეინტერესჷ. იუდორა უელთი რე რომანეფიშ, თხობელუეფიშ, ესსეეფიშ ავტორი. დიდი პოპულარობა მუღუ რომანქ *ოპტიმისტიშ ცირასქუა*. რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Eudora Welty Foundation
* Eudora Welty Society Homepage. Includes resources on Welty and Southern literature.
* Eudora Welty webpage at The Mississippi Writers Page . Presented by the Department of English at the University of Mississippi.
* Eudora Welty Small Manuscripts Collection (MUM00471). Collection owned and maintained by the University of Mississippi Department of Archives and Special Collections.

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფოტოგრაფეფი
კატეგორია:პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1909
კატეგორია:ნაღურა 2001
ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი

**ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი** (ინგლ. Vanderbilt University, ვაოფიციალურო Vandy ვარ და VU)  — კერძო უნივერსიტეტი ააშს, ტენესიშ შტატიშ ნოღა ნეშვილს. უნივერსიტეტი ამერიკალი მაგნატიშ დო ფილანთროპიშ კორნელიუს ვანდერბილტიშ ჯოხონობაშ რე, ნამუშ ფინანსური მოხვარათ დირსხუ უნივერსიტეტიქ 1873 წანას.

ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტის ჸუნს 13,800 სტუდენტი მოსოფელიშ 100 ქიანაშე. 2021 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტის ჸუნს 9,253 წორომოხანდე, ჸათავრეშე 4,783 აკადემიური პერსონალი რე. ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი კლასიფიცირებული რე მუჭოთ R1: ოდოქტორე უნივერსიტეტი, მაღალი რკვიებეფიშ აქტივიზმიშ უნივერსიტეტი. უნივერსიტეტიწკჷმა რე აფილირებული რკვიებეფიშ შხვადოშხვა ცენტრეფი დო ინსტიტუტეფი: რობერტ პენ უორენიშ ჰუმანიტარული ცენტრი, დუდიშალაშ ფორუმი, დაიერიშ ობსერვატორია, ომედიცინე ცენტრი დო შხვეფი.

2021 წანაშ მუნაჩემეფით ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 7 ლაურეატი, პულიცერიშ პრემიაშ 3 ლაურეატი, 27 როდსიშ სტიპენდიანტი, 6 მაკარტურიშ სტიპენდიანტი, ამერიკაშ 2 ვიცე-პრეზიდენტი, 13 გუბერნატორი, 11 მილიარდერი, გრემიშ 1 გომორძგვილი, ოსკარეფიშ 2 გომორძგვილი დო ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ 5 მედალოსანი.

ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი ამერიკაშ ართ-ართი პრესტიჟული დო რეიტინგული უნივერსიტეტი რე. Reuters-იშ რეიტინგით ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი მოსოფელიშ მასშტაბით მავითა ინოვაციური უნივერსიტეტი რე. *U.S. News & World Report*-იშ რეიტინგეფს, 2021 წანაშ მუნაჩემეფით, უნივერსიტეტის უკინებჷ 14-ა აბანი ააშ-იშ მასშტაბით. მოსოფელიშ უნივერსიტეტეფიშ აკადემიურ რეიტინგის ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტის უკინებჷ 62-ა აბანი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებსაიტი

კატეგორია:ააშ-იშ უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი
ხულიო კორტასარი

**ხულიო ფლორენსიო კორტასარი** (ესპ. Julio Florencio Cortázar; დ. 26 მარაშინათუთა, 1914, იქსელი, ბელგია — ღ. 12 ფურთუთა, 1984, პარიზი, საფრანგეთი) — არგენტინალი ჭარუ, ნოველისტი დო მათანგალი, ლიტერატურული ჸარაფიშ ლათინოამერიკული ბუმიშ ართ-ართი თარი დუმარსხუაფალი დო წჷმმარინაფალი. შინელი რე რომანით *"კლასობანა"*.

ხულიო კორტასარიქ დებადჷ ბელგიაშ ნოღა იქსელს. ხულიო 6 წანერი რდუნ თეშ მუმაქ ქიმიოტუ დო უმოსო დიდა რდუნდჷ. სკოლა ბუენოს-აირესის გათუ. სკოლაშ უკულ კორტასარიქ გურაფა გაგინძორჷ ბუენოს-აირესიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ფილოსოფიას გურაფულენდჷ. ჭარალუათ ადრეიან წანეფშე დეინტერესჷ. 1938 წანას, ხულიო დენისიშ ფსევდონიმით გჷმაბჟინუ პოეტური ნაჭარეფი. 1944-1946 წანეფს კორტასარი მუშენდჷ კუიოშ ერუანული უნივერსიტეტის, ფრანგული ლიტერატურაშ პროფესორო. 1946 წანას პოლიტიკური ბაძაძეფიშ გეშა უნივერსიტეტი ქიდიტუ დო უკულიან წანეფს მათანგალო მუშენდჷ. 1951 წანას ხულიო კორტასარიქ საფრანგეთიშა მიდართჷ, სოდეთ ღურაშახ ცხოვრენდჷ. 1952 წანაშე კორტასარი მუშენდჷ იუნესკოს, მათანგალო. კორტასარიქ არძა მუში გიშარჩქინელი ნახანდეფი საფრანგეთის ჭარუ. პარიზიშ გარდა ცხოვრენდჷ ობჟათე საფრანგეთიშ ჭიჭე ნოღა სენიონს, სოდეთ ჸუდე უღუდჷ. საფრანგეთის რინაშ ბორჯის კორტასარი ლათინური ამერიკაშ პოლიტიკურ პროცესეფს ვა მოჩილათე. რდჷ ნიკარაგუას სანდინისტეფიშ რევოლუციაშ,  კუბას ფიდელ კასტროშ რევოლუციაშ დო ჩილეშ სალვადორ ალიენდეშ სოციალისტური თარობაშ პროპონენტი. ხულიო კორტასარი რე რომანეფიშ, კუნტა თხობელუეფიშ, პოეტური კრებულეფიშ ავტორი. დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანქ "*კლასობანა*", ნამუქჷთ 1963 წანას გიშართჷ. ხულიო კორტასარიქ ღურუ 1984 წანაშ 12 ფურთუთას. ნთხორილი რე პარიზიშ მონპარნასიშ სასაფლას.

## ლიტერატურა
* Carter, E. Eugene (1986). Julio Cortázar: Life, Work and Criticism. Fredericton, Canada: York Press. ISBN 978-0-919966-52-9.
* Peavler, Terry J. (1990). Julio Cortázar. Boston: Twayne. ISBN 0-8057-8257-5.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ხულიო კორტასარი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
*Julio Cortázar Collection (Finding Aid) – Princeton University Library Manuscripts Division
*Julio Cortázar Literary Manuscripts, 1943-1982 - Benson Latin American Collection
*Julio Cortázar: An Argentinean Master of Anti-novel and Experimental Literature
*Books and texts written by Julio Cortázar

კატეგორია:არგენტინალეფი
კატეგორია:არგენტინალი ჭარუეფი
კატეგორია:არგენტინალი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1914
კატეგორია:ნაღურა 1984
კარლოს ფუენტესი

**კარლოს ფუენტესი** (ესპ. Carlos Fuentes Macías; დ. 11 გერგობათუთა, 1928, პანამა, პანამა — ღ. 15 მესი, 2012, მეხიკო, მექსიკა) — მექსიკარი ჭარუ დო ნოველისტი. შინელი რე რომანეფით: "*სოდეთ სუფთა ჰაერი რე*" (1958), "*აურა*" (1962), "*არტემიო კრუზიშ ღურა*" (1962), "*Terra Nostra*" (1975), "*რჩინი გრინგო*" (1985) დო "*ქრისტოფერი უდუბადებუ*" (1987). ფუენტესი რდჷ ლიტერატურული ჸარაფიშ ლათინოამერიკული ბუმიშ ართ-ართი თარი წჷმმარინაფალი. ბრიტანული გაზეთი The Guardian-იშ აზრით ფუენტესი რდჷ მექსიკაშ არძაშე უმოსო პოპულარული ნოველისტი.

კარლოს ფუენტესიქ დებადჷ პანამას, მექსიკარი დიპლომატიშ ფანიას. ირდუდჷ ლათინური ამერიკაშ შხვადოშხვა ქიანეფს. 1934-1940 წანეფს ფუენტესიშ მუმა ვაშინგტონს მუშენდჷ. ფუენტესი ვაშინგტონიშ სკოლას გურაფულენდჷ. 1940 წანას ფუენტესეფიშ ფანიაქ სანტიაგოშა (ჩილე) გეგნორთჷ, სოდეთ ახალგაზრდა ფუენტესიქ სოციალიზმით დეინტერესჷ. ფუენტესიქ უმაღალაში გონათაფა მიღჷ მექსიკაშ ავტონომიურ-ერუანულ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული დიჭყჷ დიპლომატიური კარიერა, მექსიკაშ გალენი საქვარეფიშ სამინისტროს. უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოზიციეფი. 1958 წანას ფუენტესიქ გჷმაბჟინუ რომანი *"სოდეთ სუფთა ჰაერი რე"*, ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მუღუ. უკულიან წანეფს ფუენტესიქ დიპლომატიური კარიერა მიოტუ დო კუბაშა მიდართჷ. დაინტერესებული რდჷ კუბაშ რევოლუციათ დო რევოლუციაშ ლიდერით ფიდელ კასტროთ. 1975-1977 წანეფს ფუენტესიქ კინ დიპლომატიურ კარიერას დართჷ დო მუშენდჷ მექსიკაშ ელჩო საფრანგეთის. შხვადოშხვა პერიოდის ფუენტესი ლექციეფს ხოლო კითხულენდჷ: კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის, ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, კორნელიშ უნივერსიტეტის დო დართმუზიშ კოლეჯის. ფუენტესიშ მაჸალეეფი რდეს გიშარჩქინელი ავტორეფი უილიამ სტაირონი, ფრიდრიხ დიურენმატი, სიციოლოგი ჩარლზ რაიტ მილსი, კინორეჟისორი ლუის ბუნიუელი დო შხვეფი. კარლოს ფუენტესი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. ბრელშა რდჷ ნომინირაფილი ნობელიშ პრემიაშა ლიტერატურაშ დარგის, მარა პრემია დღას ვემუღებუ.

1959-1973 წანეფს ფუენტესიშ ოსური რდჷ პოპულარული მექსიკარი არტისტი რიტა მაკედო. ფუენტესიშ მაჟირა ოსური, ნამუთ ღურაშახ ჸუნდჷ რდჷ ჟურნალისტი სილვია ლემუსი. ფუენტესის სუმი სქუა ჸუნდჷ. ჟირქ ადრე დუღურჷ. კარლოს ფუენტესიქ ღურუ 2012 წანას 15 მესის, 83 წანერქ. ნთხორილი რე პარიზიშ მონპარნასიშ სასაფლას. 2012 წანას მექსიკაშ თარობაქ დარსხუ კარლოს ფუენტესიშ საირქიანო ლიტერატურული პრემია.

## ლიტერატურა
* Raymond L. Williams; The Writings of Carlos Fuentes, University of Texas Press 1996.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* კარლოს ფუენტესიშ ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* 
* 

კატეგორია:მექსიკარეფი
კატეგორია:მექსიკარი ჭარუეფი
კატეგორია:მექსიკარი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1928
კატეგორია:ნაღურა 2012
მაშადუ დე ასისი

**ჟუაკინ მარია მაშადუ დე ასისი** (პორტ. Joaquim Maria Machado de Assis; უმოსო შინელი რე მუჭოთ **მაშადუ დე ასისი**; დ. 21 მანგი, 1839, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილიაშ იმპერია — ღ. 29 ეკენია, 1908, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) — ბრაზილიარი ჭარუ, ნოველისტი, პოეტი, დრამატურგი, მერჩქინელი რე ბრაზილიური ლიტერატურაშ კლასიკოსო.

მაშადუ დე ასისიქ დებადჷ რიო-დე-ჟანეიროს. სკოლას ვაუგურაფჷ დო ვართი უმაღალაში გონათაფა უღუდჷ. მუშით დიგურუ ფრანგული, გერმანული, ინგლისური და ბერძენული ნინეფი. მაართა პოეტური კრებულეფი გჷმაბჟინუ 1870-იან წანეფს. მაშადუ დე ასისის დიდი პოპულარობა მუღუ რომანეფქ: *"დონ კასმურო"* (1899), *"ბრაზ კუბასიშ ღურაშ უკულიანი მემუარეფი"* (1881), *"კინკას ბორბა"* (1891). მაშადუ დე ასისიქ 1897 წანას დარსხუ ბრაზილიაშ ლიტერატურული აკადემია, რდჷ თიში მაკათური 1896–1908 წანეფს დო პრეზიდენტი 1897–1908 წანეფს. შინელ ამერიკალ ლიტერატურული კრიტიკოსიქ ჰაროლდ ბლუმიქ მაშადუ დე ასისი მიშეჸონჷ ლიტერატურაშ 100 გენიოსიშ ერკებულშა.

## ლიტერატურა
* Abreu, Modesto de (1939). Machado de Assis. Rio de Janeiro: Norte.
* Barreto Filho (1947). Introdução a Machado de Assis. Rio de Janeiro: Agir.
* Corção, Gustavo (1956). Machado de Assis. Rio de Janeiro: Agir.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მაშადუ დე ასისი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* 

კატეგორია:ბრაზილიარეფი
კატეგორია:ბრაზილიარი ჭარუეფი
კატეგორია:ბრაზილიარი ნოველისტეფი
კატეგორია:ბრაზილიარი პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1839
კატეგორია:ნაღურა 1908
კლარის ლისპექტორი

**კლარის ლისპექტორი** (უკრ. Хая Пінкасівна Ліспектор; პორტ. Clarice Lispector; დ. 10 ქირსეთუთა, 1920, ჩეჩელნიკი, უკრაინა — ღ. 9 ქირსეთუთა, 1977, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) — უკრაინას დუნაბადჷ ბრაზილიარი ჭარუ დო ნოველისტი.

კლარის ლისპექტორიქ დებადჷ უკრაინაშ ნოღა ჩეჩელნიკის, ურიეფიშ ფანიას. დიდაქ ადრე დუღურუ. ირდუდჷ ბრაზილიაშ ნოღა რესიფის (პერნამბუკუშ შტატი) დო უკულ რიო-დე-ჟანეიროს. გურაფულენდჷ რიო-დე-ჟანეიროშ სკოლას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ რიო-დე-ჟანეიროშ ფედერალურ უნივერსიტეტის, სოდეთ იურისპრუდენციას გურაფულენდჷ. ლისპექტორი ჭარალუათ ადრეიან წანეფშე რდჷ დაინტერესებული. სტუდენტობაშ ბორჯის გჷმაბჟინუ მაართა თხობელუეფი. დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანქ *"ტყარი გურიწკჷმა ხოლოს"* (Perto do Coração Selvagem), ნამუქჷთ 1943 წანას გიშართჷ. ნინა დო სტილა ნამუეფსჷთ ლისპექტორი ჸათე რომანს გიმირინუანს, ახალი დო რევოლუციური რდჷ ბრაზილიას.

1944 წანას ლისპექტორიქ ბრაზილია ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა ევროპაშა დო ამერიკაშა გეგნორთჷ. ბრაზილიაშა 1959 წანას დირთჷ. უკულიან წანეფს ლისპექტორიქ გჷმაბჟინუ თხობელუეფიშ კრებული "*Laços de Família*" დო რომანეფი *"A Paixão segundo G.H"* დო "*Água Viva*". კლარის ლისპექტორიშ ნაჭარეფს უღუდჷ დიდი პოპულარობა. თიშ ნაჭარეფიშ სიუჟეტიშ მეჯინათ რე გინოღალირი შხვადოშხვა ფილმეფი. კლარის ლისპექტორიქ ღურუ 1977 წანაშ 11 გერგობათუთას, კიბოთ. ნთხორილი რე რიო-დე-ჟანეიროშ ურიეფიშ სასაფლას.

## რომანეფი
* *Perto do Coração Selvagem* (1943) 
* *O Lustre* (1946) 
* *A Cidade Sitiada* (1949) 
* *A Maçã no Escuro* (1961) 
* *A Paixão segundo G.H.* (1964) 
* *Uma Aprendizagem ou O Livro dos Prazeres* (1969) 
* *Água viva* (1973) 
* *A hora da Estrela* (1977) 
* *Um Sopro de Vida* (1978)

## ქოძირით თაშნეშე
* ბრაზილიური ლიტერატურა

## ლიტერატურა
* Benjamin Moser, *Why This World: A Biography of Clarice Lispector*, Oxford University Press (2009).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებსაიტი 

კატეგორია:ბრაზილიარეფი
კატეგორია:ბრაზილიარი ჭარუეფი
კატეგორია:ბრაზილიარი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1920
კატეგორია:ნაღურა 1977
ჟორჟი ამადუ

**ჟორჟი ლეალ ამადუ დი ფარია** (პორტ. Jorge Leal Amado de Faria ; დ. 10 მარაშინათუთა, 1912, იტაბუნა, ბაია, ბრაზილია — ღ. 6 მარაშინათუთა, 2001, სალვადორი, ბაია, ბრაზილია) — ბრაზილიარი ჭარუ დო ნოველისტი, ბრაზილიური ლიტერატურაშ კლასიკოსი. თიშ ნახანდეფი თანგილი რე 49 ნინაშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Jorge Amado's Biography
* Jorge Amado's Ilhéus 
* Extensive Info and New Editions
* 
*Jorge Amado recorded at the Library of Congress for the Hispanic Division's audio literary archive on 8 August 1977.

კატეგორია:ბრაზილიარეფი
კატეგორია:ბრაზილიარი ჭარუეფი
კატეგორია:ბრაზილიარი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1912
კატეგორია:ნაღურა 2001
ჯონ ფონ ნოიმანი

**ჯონ ფონ ნოიმანი** (ინგლ. John von Neumann; უნგრ. Neumann János Lajos, დ. 28 ქირსეთუთა, 1903, ბუდაპეშტი, უნგრეთიშ ომაფე, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 8 ფურთუთა, 1957, ვაშინგტონი, ააშ) — ამერიკალი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი დო ინფორმატიკოსი.

ჯონ ფონ ნოიმანიქ დებადჷ ბუდაპეშტის. ბუდაპეშტიშ გიმნაზიაშ თებაშ უკულ, გურაფულენდჷ ქიმიას დო მათემატიკას ბუდაპეშტიშ დო ბერლინიშ უნივერსიტეტეფს დო ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. 1928 წანაშე პრივატდოცენტიშ სტატუსით კითხულენდჷ ლექციეფს ბერლინიშ დო ჰამბურგიშ უნივერსიტეტეფს. 1930 წანას ფონ ნოიმანიქ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა მიდართჷ. ამერიკას ნოიმანიქ იმუშუ ფრინსთონიშ დო ნიუ-ჯერსიშ უნივერსიტეტეფს, პერსპექტიული რკვიებეფიშ ინსტიტუტის დო ლოს-ალამოსიშ ერუანულ ლაბორატორიას.

ჯონ ფონ ნოიმანი მოღალენდჷ მენცარობაშ შხვადოშხვა დარგეფს. მათემატიკაშ დარგის, ნოიმანიქ მიშეღჷ დიდი თია ფუნქციური ანალიზიშ, ერგოდიკული თეორიაშ, ოპერატორული ალგებრაშ, გეომეტრიაშ, რიცხუეფიშ ანალიზიშ გოვითარაფაშა. ფიზიკას, ნოიმანიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია კვანტური მექანიკაშ, ჰიდროდინამიკაშ, ბირთვული ფიზიკაშ დო კვანტური სტატისტიკური მექანიკაშ რკვიებაშა. ჯონ ფონ ნოიმანი ხანდენდჷ ინფორმატიკაშ, ეკონომიკაშ დო სტატისტიკაშ დისციპლინეფს ხოლო. ინფორმატიკას, ნოიმანიქ გიმირკვიუ ღოზოვანი პროგრამირაფა, ნუმერიკული მეტეოროლოგია დო შხვეფი. ნოიმანი რდჷ ართ-ართი თარი ფიგურა ლაჸაფეფიშ თეორიაშ, ჰომოგენური სტრუქტურეფიშ, უნივერსალური კონსტრუქტორეფიშ დო ციფრული კომპიუტერიშ აკოქიმინუაშ სფეროს.

მანჰეტენიშ პროექტის მუშობაშ ბორჯის, ნოიმანიშ მენცარულ რკვიებეფს უღუდჷ დიდი შანულობა ბირთვული ანჯარიშ დო წყარბადიშ ანჯარიშ გოვითარაფაშო. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკული ნოიმანი მუშენდჷ ამერიკაშ ატომური ენერგიაშ კომისიას. ჸათე პერიოდის ნოიმანი რდჷ ამერიკაშ ოჰეერე ნძალეფიშ, ამერიკაშ არმიაშ ბალისტიკური რკვიებეფიშ ლაბორატორიაშ, სპეციალური ანჯარეფიშ პროექტიშ დო ლივერმორიშ ერუანული ლაბორატორიაშ ომენცარე კონსულტანტი.

ჯონ ფონ ნოიმანი რე დოხოლაფირო 150 მენცარული სტატიაშ ავტორი: ჸათავრეშე 60 წიმინდე მათემატიკას, 60 გჷმორინაფონი მათემატიკას, 20 ფიზიკას დო შხვეფი შხვა დისციპლინეფს.

## ლიტერატურა
* Bhattacharya, Ananyo (2022). The Man from the Future: The Visionary Life of John von Neumann. W. W. Norton & Company. ISBN 978-1324003991.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* A more or less complete bibliography of publications of John von Neumann by Nelson H. F. Beebe
* von Neumann's profile at Google Scholar
* FBI files on John von Neumann released via FOI
* Detailed biographical video by David Brailsford (John Dunford Professor Emeritus of computer science at the University of Nottingham)
* John von Neumann: Prophet of the 21st Century 2013 Arte documentary on John von Neumann and his influence in the modern world.
* Greatest Mathematician Of The 20th Century exerpt from documentary where Edward Teller describes John von Neumann.

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1903
კატეგორია:ნაღურა 1957
ერნესტო საბატო

**ერნესტო საბატო** (ესპ. Ernesto Sabato; დ. 24 მანგი, 1911, როხასი, ბუენოს-აირესიშ პროვინცია, არგენტინა — ღ. 30 პირელი, 2011, სანტოს-ლუგარესი, ბუენოს-აირესიშ პროვინცია, არგენტინა) — არგენტინალი ჭარუ, ნოველისტი, ხანტუ დო ფიზიკოსი, ესპანური გაზეთი El País-იშ აზრით არგენტინული ლიტერატურაშ ეკონია კლასიკოსი.

ერნესტო საბატო გურაფულენდჷ ფიზიკას ლა-პლატაშ ერუანულ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. ლა-პლატაშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო კიურიშ ინსტიტუტის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულ მენცარული კარიერა მიოტუ დო ჭარალუათ დეინტერესჷ. საბატო რე ავტორი რომანეფიშ, ესსეეფიშ დო შხვა პროზაული ნახანდეფიშ. დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანეფქ. საბატო რდჷ შხვადოშხვა საირქიანო პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1976 წანას მიპალუ პრემია საუჯგუშო ურცხოული წინგიშო (საფრანგეთი), 1977 წანას მედიჩიშ პრემია (იტალია),  1984 წანას სერვანტესიშ პრემია (ესპანეთი) დო 1989 წანას იერუსალიმიშ პრემია (ისრაელი).

## რომანეფი
* 1948: *El túnel* 
* 1961: *Sobre héroes y tumbas
* 1974: *Abaddón el exterminador''

## ქოძირით თაშნეშე
* არგენტინული ლიტერატურა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ერნესტო საბატო ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* 

კატეგორია:არგენტინალეფი
კატეგორია:არგენტინალი ჭარუეფი
კატეგორია:არგენტინალი ნოველისტეფი
კატეგორია:არგენტინალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1911
კატეგორია:ნაღურა 2011
ჰერმან ვაილი

**ჰერმან კლაუს ჰუგო ვაილი** (გერმ. Hermann Klaus Hugo Weyl, დ. 9 გერგობათუთა, 1885, ელმსჰორნი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 8 ქირსეთუთა, 1955, ციურიხი, შვეიცარია) — გერმანალი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი დო ფილოსოფოსი.

ჰერმან ვაილი გურაფულენდჷ მათემატიკას დო ფიზიკას გეტინგენიშ დო მიუნხენიშ უნივერსიტეტეფს. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის დავიდ ჰილბერტიშ ხემანჯღვერობათ. 1913 წანას ვაილიქ შვეიცარიაშა მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტის მათემატიკაშ პროფესორო. ჸათე პერიოდის ციურიხის მუშენდჷ ალბერტ აინშტაინი ხოლო. 
1921 წანას ვაილიქ ციურიხის გეჩინებაფუ ერვინ შრედინგერი. 1928 დო 1936 წანეფს ვაილი რდჷ მათემატიკოსეფიშ საირქიანო კონგრესიშ მაკათური ბოლონიას დო ოსლოს. 1928-1929 წანეფს ვაილი მუშენდჷ ფრინსთონიშ უნივერსიტეტის. 1930 წანას ვაილიქ ქიდიტუ ციურიხიშ ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტი დო ომუშებუშა გეტინგენიშა გეგნორთჷ. გერმანიაშ თრობაშა ნაცისტეფიშ მულაშ უკული ვაილიქ ამერიკაშა მიდართჷ დო პროფესიული კარიერა გაგინძორჷ პერსპექტიული რკვიებეფიშ ინსტიტუტის (ფრინსტონი, ნიუ-ჯერსი), სოდეთ 1951 წანაშახ იმუშუ. ჰერმან ვაილიქ ღურუ 1955 წანაშ 8 ქირსეთუთას, გურიაშ ლახარათ.

ჰერმან ვაილიშ ნახანდეფს უღუდჷ დიდი შანულობა თეორიული ფიზიკაშ დო წიმინდე მათემატიკაშ დარგეფს. ვაილი მაეჩა ოშწანურაშ ართ-ართი გოლინიანი მათემატიკოსი რდჷ. ვაილიქ მიშეღჷ დიდი კონტრიბუცია ოფირჩაშ, ბორჯიშ, მატერიაშ, ფილოსოფიაშ, ლოგიკაშ, სიმეტრიაშ დო მათემატიკაშ ისტორიაშ რკვიებაშა. ჰერმან ვაილი რდჷ ართ-ართი მაართა მენცარი, ნამუქჷთ წჷმარინუ ფარდობითობაშ თეორიაშ დო ელექტრომაგნეტიზმიშ კანონეფიშ კომბინირაფაშ კონცეფცია.

ჰერმან ვაილიქ 1927 წანას მიპალუ ლობაჩევსკიშ პრემია დო 1948 წანას უილარდ გიბსიშ ლექციაშ პრემია. ვაილი რდჷ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური, მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო ამერიკაშ ფიზიკაშ ჯარალუაშ მაკათური.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ჰერმან ვაილი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* National Academy of Sciences biography
* Straub, William O. Hermann Weyl Website
* 

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი
კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1885
კატეგორია:ნაღურა 1955
სონდერს მაკლეინი

**სონდერს მაკლეინი** (ინგლ. Saunders Mac Lane; დ. 4 მარაშინათუთა, 1909, ტაფტვილი, კონექტიკუტი, ააშ — ღ. 14 პირელი, 2005, სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი მათემატიკოსი, სამუელ ეილენბერგიწკჷმა ართო კატეგორიეფიშ თეორიაშ დუმარსხუაფალი.

სონდერს მაკლეინი გურაფულენდჷ ქიმიას იელიშ უნივერსიტეტის. მალას ქიმიაშ გურაფა მიოტუ დო დეინტერესჷ მათემატიკათ დო ფიზიკათ. ბაკალავრიშ ხარისხი მიპალუ 1930 წანას. ჸათე პერიოდის მაკლეინიქ გჷმაბჟინუ მუში მაართა მენცარული სტატია ფიზიკას (ირვინგ ლენგმიურიწკჷმა ართო). იელიშ უკულ მაკლეინიქ გურაფა გაგინძორჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი 1931 წანას. 1931 წანას მაკლეინიქ საირქიანო გონათაფაშ ინსტიტუტიშ სტიპენდიათ, ოგურაფუშა გეტინგენიშ უნივერსიტეტიშა მიდართჷ. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1934 წანას ჰერმან ვაილიშ ხემანჯღვერობათ. 1934-1938 წანეფს მაკლეინი მუშენდჷ იელიშ, ჰარვარდიშ, კორნელიშ დო ჩიკაგოშ უნივერსიტეტეფს. 1941 წანას, მიჩიგანიშ უნივერსიტეტიშ მუშობაშ ბორჯის მაკლეინიქ გეჩინებაფუ სამუელ ეილენბერგი, ნამუწკჷმა ართო კოლაბორაციათ დარსხუ კატეგორიეფიშ თეორია. 1944-1945 წანეფს მაკლეინი მუშენდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. 1947 წანას კინ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშა დირთჷ. გუგენჰაიმიშ სტიპენდიათ მაკლეინიქ 1947-1948 წანეფს იმუშუ ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტის ხოლო. 

სონდერს მაკლეინი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო ამერიკაშ ფილოსოფიური ჯარალუაშ ვიცე-პრეზიდენტი დო ამერიკაშ მათემატიკაშ ჯარალუაშ პრეზიდენტი. 1974–1980 წანეფს მაკლეინი რდჷ მენცარობაშ ერუანული ბორდიშ მაკათური.  მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური რდჷ 1949 წანაშე. 1989 წანას გინოჩეს მენცარობაშ ერუანული მენდალი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სონდერს მაკლეინი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* Photographs of Mac Lane , 1984–99.
* Semen Samsonovich Kutateladze, Saunders Mac Lane, the Knight of Mathematics
* ბიოგრაფიული ფაქტეფი

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1909
კატეგორია:ნაღურა 2005
გეტინგენიშ უნივერსიტეტი

**გეტინგენიშ უნივერსიტეტი**, ოფიციალურო ჯოხოდვალა: **გეტინგენიშ გეორგ-ავგუსტუსიშ ჯოხონობაშ უნივერსიტეტი** (გერმ. Georg-August-Universität Göttingen) — ოჯარალე უნივერსიტეტი გერმანიას, თუდონი საქსონიაშ აკანიშ ნოღა გეტინგენს. უნივერსიტეტი 1734 წანას დარსხუ დიდი ბრიტანეთიშ მაფაქ დო ჰანოვერიშ კონფიურსტიქ, ჯორჯ II-ქ. გეტინგენიშ უნივერსიტეტი თუდონი საქსონიაშ უჯვეშაში დო სტუდენტეფიშ მუდანობათ უდიდაში უნივერსიტეტი რე.

2021 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 45 ლაურეატი. უნივერსიტეტი რე გერმანიაშ ლიდერი უნივერსიტეტეფიშ ბუნაშ (U15) დო ევროპაშ უნივერსიტეტეფიშ ასოციაცია კოიმბრაშ მაკათური. გეტინგენიშ უნივერსიტეტიწკჷმა რე აფილირებული მაქს პლანკიშ ჯარალუა დო ლაიბნიციშ ასოციაცია. უნივერსიტეტიშ ბიბლიოთეკა ართ-ართი უდიდაში ბიბლიოთეკა რე გერმანიაშ მასშტაბით.

უნივერსიტეტი იკათუანს 13 ფაკულტეტის. 2018 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტის ჸუნს 31,619 სტუდენტი, 4,209 აკადემიური პერსონალი დო 7,752 ადმინისტრაციული პერსონალი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გეტინგენიშ უნივერსიტეტიშ ოფიციალური ვებსაიტი

კატეგორია:გეტინგენიშ უნივერსიტეტი
კატეგორია:გერმანიაშ უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:ევროპაშ უნივერსიტეტეფი
ბერნჰარდ რიმანი

**გეორგ ფრიდრიხ ბერნჰარდ რიმანი** (გერმ. Georg Friedrich Bernhard Riemann; დ. 17 ეკენია, 1826, ბრეზელენცი, ჰანოვერიშ ომაფე — ღ. 20 კვირკვე, 1866, სელასკა, იტალიაშ ომაფე) — გერმანალი მათემატიკოსი.

ბერნჰარდ რიმანი გურაფულენდჷ მათემატიკას გეტინგენიშ უნივერსიტეტის კარლ ფრიდრიხ გაუსიშ ხემანჯღვერობათ. 1847 წანას რიმანიქ გურაფა ბერლინიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. ჸათე პერიოდის ბერლინიშ უნივერსიტეტის მუშენდეს გიშარჩქინელი მათემატიკოსეფი: კარლ გუსტავ იაკობ იაკობი, პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლე, იაკობ შტეინერი დო გოტოლდ აიზენშტაინი. რიმანიქ ბერლინს ჟირ წანას ქუდოსკიდჷ დო 1849 წანას, კინ გეტინგენიშა დირთჷ. 1859 წანაშე რიმანი რდჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტიშ მათემატიკაშ დეპარტამენტიშ მადუდე. ჰანოვერიშ დო პრუსიაშ არმიეფიშ ლჷმაშ ბორჯის, 1866 წანას რიმანიქ გეტინგენი ქიდიტუ დო იტალიაშა გეგნორთჷ, სოდეთ 1866 წანაშ 20 კვირკვეს, ტუბერკულოზით დოღურჷ. რიმანი 39 წანერი რდჷ.

ბერნჰარდ რიმანი მერჩქინელი რე არძა ბორჯიშ ართ-ართ უდიდაშ მათემატიკოსო. რიმანიქ მიშეღჷ დიდი თია მათემატიკური ანალიზიშ, რიცხუეფიშ თეორიაშ, დიფერენციალური გეომეტრიაშ რკვიებაშა. რიმანიშ ჯოხონობაშ რე რიმანიშ ინტეგრალი, კომპლექსური ანალიზიშ რიმანიშ ჟინპიჯეფი. 1858 წანაშ სტატიას, რიმანიქ წჷმარინუ ჰიპოთეზა, ნამუსჷთ რიცხუეფიშ ანალიტიკურ თეორიას დიდი შანულობა უღჷ. ბერნჰარდ რიმანიშ პიონერულ რკვიებეფს დიფერენციალურ გეომეტრიას, უკულ გიარსხუ ფარდობითობაშ თეორიაშ მათემატიკაქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ბერნჰარდ რიმანი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* The Mathematical Papers of Georg Friedrich Bernhard Riemann
* Riemann's publications at emis.de
* Bernhard Riemann &ndash; one of the most important mathematicians
* Bernhard Riemann's inaugural lecture

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1826
კატეგორია:ნაღურა 1866
პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლე

**პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლე** (გერმ. Peter Gustav Lejeune Dirichlet; დ. 13 ფურთუთა, 1805, დიურენი, საფრანგეთიშ იმპერია — ღ. 5 მესი, 1859, გეტინგენი, ჰანოვერიშ ომაფე) — გერმანალი მათემატიკოსი. მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია რიცხუეფიშ თეორიაშ დო ფურიეშ სერიეფიშ თეორიაშ რკვიებაშა. დირიხლე რდჷ ართ-ართი მაართა მათემატიკოსი ნამუქჷთ წჷმარინუ ფუნქციაშ ფორმალური დეფინიცია.

დირიხლე გურაფულენდჷ ბონიშ გიმნაზიას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კელნიშ იეზუიტეფიშ გიმნაზიას. უმაღალაში გონათაფა მიღჷ კოლეჯ-დე-ფრანსის დო პარიზიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული დირიხლე მუშენდჷ ბრესლაუშ, ბერლინიშ დო გეტინგენიშ უნივერსიტეტეფს. რდჷ პრუსიაშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, სანქტ-პეტერბურგიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, გეტინგენიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ, ბელგიაშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ დო ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. დირიხლეშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი.

## გიშნაგორა პუბლიკაციეფი
* 
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლე ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet – Œuvres complètes – Gallica-Math
* 

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1805
კატეგორია:ნაღურა 1859
პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი

**პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი** (ინგლ. University of Pennsylvania, Penn, UPenn) — კერზო, აივი ლიგაშ მაკათური უნივერსიტეტი ააშს, პენსილვანიაშ შტატიშ ნოღა ფილადელფიას. დირსხჷ 1740 წანას, მუჭოთ ფილადელფიაშ კოლეჯიქ. უნივერსიტეტიშ დჷმარსხუაფალი დო მაართა პრეზიდენტი რდჷ ბენჯამინ ფრანკლინი. პენი ამერიკას დო მოსოფელიშ ართ-ართი რეიტინგული დო პრესტიჟული უნივერსიტეტი რე.

პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი იკათუანს შხვადოშხვა სკოლეფს. არძაშე უმოსო პრესტიჟული სკოლეფი რე: პენიშ იურისპრუდენციაშ სკოლა, ინჟინერიაშ დო გჷმორინაფონი მენცარობეფიშ სკოლა, ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ სკოლა დო შხვეფი. პენსილვანიაშ უნივერსიტეტიშ ფინანსური ფონდეფი 20.5 მლრდ. ამერიკული დოლარი რე, ბიუჯეტი 3.5 მლრდ. დოლარი. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტის ჸუნს 22,500 სტუდენტი დო 39,859 პერსონალი, ჸათავრეშე 4,793 აკადემიური პერსონალი რე.

2018 წანაშ მუნაჩემეფით პენსილვანიაშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ააშ-იშ 32 სენატორი, ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ 163 მაკათური, ააშ-იშ თარობაშ კაბინეტიშ 12 მელამოსე, 46 გუბერნატორი, ააშ-იშ ზოხორინელობაშ დეკლარაციაშ 8 ხეშმუმაჭარალი, ააშ-იშ კონსტიტუციაშ 7 ხეშმუმაჭარალი, კონტინენტური კონგრესიშ 24 მაკათური, შხვადოშხვა ქიანეფიშ თარობებიშ 9 მადუდე, 51 ელჩი, ააშ-იშ ჟირი პრეზიდენტი. 2019 გჷმათუთაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 36 ლაურეატი, ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ 80 მაკათური, 64 მილიარდერი, 21 მარშალიშ სტიპენდიანტი, 33 როდსიშ სტიპენდიანტი, პულიცერიშ პრემიაშ 16 ლაურეატი, 20 ტონიშ ჯილდოშ ლაურეატი, გრემიშ ჯილდოშ 16 გომორძგვილი, ემიშ ჯილდოშ 11 გომორძგვილი, ოსკარეფიშ ჯილდოშ 4 გომორძგვილი, ააშ-იშ ღირსებაშ ორდენიშ 5 კავალერი დო ოლიმპიადეფიშ 43 მედალოსანი.

*U.S. News & World Report*-იშ 2020 წანაშ რეიტინგეფს პენსილვანიაშ უნივერსიტეტის უკინებჷ მაბრუო აბანი ააშ-იშ მასშტაბით. მოსოფელიშ უნივერსიტეტეფიშ რეიტინგეფიშ ცენტრიშ მუნაჩემეფით პენის უკინებჷ მაბრუო აბანი მოსოფელიშ მასშტაბით. *QS World University Rankings*-იშ 2019 წანაშ მოსოფელიშ უნივერსიტეტეფიშ რეიტინგეფს პენის უკინებჷ მავითოხუთა პოზიცია. 2019 წანაშ უნივერსიტეტეფიშ აკადემიურ რეიტინგეფს (ARWU) პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი მავითოშკვითა რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებსაიტი

კატეგორია:ააშ-იშ უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი

**ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი** (ინგლ. New York University) — კერზო უნივერსიტეტი ნიუ-იორკის. უნივერსიტეტიქ დირსხჷ 1831 წანას ამერიკალი პოლიტიკოსიშ დო დიპლომატიშ ალბერტ გალატინიშ ინიციატივათ. სტუდენტეფიშ მუდანობათ ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი ამერიკაშ უკაბეტაში კერზო უნივერსიტეტი რე. უნივერსიტეტის, 2018 წანაშ მუნაჩემეფით, ჸუნდჷ 51,848 სტუდენტი, 9,835 აკადემიური პერსონალი დო 2,242 ადმინისტრაციული პერსონალი.

ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი იკათუანს შხვადოშხვა სკოლეფს დო აკადემიურ ცენტრეფს: ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ კოლეჯის, ბიზნესიშ სკოლას, ინჟინერიაშ სკოლას, მედიცინაშ სკოლას, იურისპრუდენციაშ სკოლას, მათემატიკური მენცარობეფიშ ინსტიტუტის, ანტიკური მოსოფელიშ რკვიებეფიშ ცენტრის დო შხვა. ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი გლობალური უნივერსიტეტი რე დო თის უღჷ კამპუსეფი აბუ-დაბის დო შანხაის, თაშნეშე აკადემიური ცენტრეფი: აკრას, ბერლინს, ბუენოს-აირესის, ფლორენციას, ლონდონს, ლოს-ანჯელესის, მადრიდის, პარიზის, პრაღას, სიდნეის, თელ-ავივს დო ვაშინგტონს.

2021 წანაშ მუნაჩემეფით, ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირაფილეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 38 ლაურეატი, ტიურინგიშ პრემიაშ 8 ლაურეატი, ფილდსიშ მენდალიშ 5 ლაურეატი, 31 მაკარტურიშ სტიპენდიანტი, პულიცერიშ პრემიაშ 26 ლაურეატი, 5 ააშ გუბერნატორი, ნიუ-იორკიშ 4 მერი, ააშ-იშ 12 სენატორი, წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ 58 მაკათური, ფედერალური ორეზერვე სისტემაშ 2 მადუდე, ტონიშ ჯილდოშ 25 გომორძგვილი, გრემიშ ჯილდოშ 12 გომორძგვილი, 17 მილიარდერი დო ოლიმპიადეფიშ 7 მედალოსანი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ააშ-იშ უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი

**კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი** (ინგლ. Carnegie Mellon University, CMU) — კერძო უნივერსიტეტი ააშს, პენსილვანიაშ ნოღა პიტსბურგის. უნივერსიტეტიქ დირსხუ კარნეგიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ დო მელონიშ ინდუსტრიული რკვიებეფიშ ინსტიტუტიშ გოართოიანაფათ. კარნეგიშ ინსტიტუტი დარსხუ ამერიკალი ფილანთროპიქ დო ბიზნესმენქ ენდრიუ კარნეგიქ 1900 წანას. დუდშე თე ინსტიტუტის ჯოხოდჷ კარნეგიშ ტექნიკური სკოლა, 1912 წანაშე გინირთჷ კარნეგიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტო. მელონიშ ინდუსტრიული რკვიებეფიშ ინსტიტუტი 1913 წანას დარსხუეს ბანკირეფქ ენდრიუ მელონიქ დო რიჩარდ მელონიქ. ჟირხოლო ინსტიტუტიქ გეერთიანჷ 1967 წანას.

კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი იკათუანს 7 კოლეჯის დო ზოხორინელ სკოლას: ინჟინერიაშ კოლეჯის, ხელუანობეფიშ კოლეჯის, ჰუმანიტარული დო სოციალური მენცარობეფიშ კოლეჯის, ბიზნესიშ სკოლას, ინფორმაციული სისტემეფიშ დო ოჯარალე პოლიტიკაშ კოლეჯის, ინფორმატიკაშ სკოლას დო მენცარობეფიშ კოლეჯის. უნივერსიტეტიშ თარი კამპუსი იდვალუაფჷ პიტსბურგის. კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი კლასიფიცირებული რე მუჭოთ R1 - ოდოქტორე, რკვიებეფიშ მაღალი აქტივობაშ უნივერსიტეტი. 2021 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტის ჸუნს 15,818 სტუდენტი დო 1,483 აკადემიური პერსონალი.

კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 20 ლაურეატი, ტიურინგიშ პრემიაშ 13 ლაურეატი, ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ 26 მაკათური, ემიშ ჯილდოშ 142 გომორძგვილი, ტონიშ ჯილდოშ 52 ლაურეატი დო ოსკარეფიშ ჯილდოშ 12 გომორძგვილი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებსაიტი

კატეგორია:ააშ-იშ უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
ჯონ ფორბს ნეში

**ჯონ ფორბს ნეში უკულაში** (ინგლ. John Forbes Nash Jr.; დ. 13 მანგი, 1928, ბლუფილდი, ბჟადალი ვირჯინია, ააშ — ღ. 23 მესი, 2015, მონროშ თაუნშიპი, ნიუ-ჯერსი, ააშ) — ამერიკალი მათემატიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის, 1994 წანას.

ჯონ ფორბს ნეში გურაფულენდჷ კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტის. დუდშე ქიმიური ინჟინერიათ რდჷ დაინტერესებული დო უკულ ქიმიათ. უკულიან პერიოდის, მათემატიკოსი ჯონ ლაიტონ სინგიშ ელაჩამათ, ნეშიქ მათემატიკაშ დოგურაფა ქიდიჭყჷ. ნეშიქ მიპალუ ბაკალავრიშ დო მაგისტრიშ ხარისხი კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტის დო უკულ გურაფა გაგინძორჷ ფრინსთონიშ უნივერსიტეტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1950 წანას, ალბერტ უილიამ ტაკერიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის.

ჯონ ფორბს ნეში მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ მათემატიკოსო. ნეშიქ მიშეღჷ დიდი თია ლაჸაფეფიშ თეორიაშ დო დიფერენციალური გეომეტრიაშ გოვითარაფაშა. ლაჸაფეფიშ თეორიას დიდი შანულობა უღჷ საბაზრო ეკონომიკაშო, ევოლუციური ბიოლოგიაშო, კომპუტაციაშ სისტემეფიშო, ოურდუმე თეორიაშო, ხელუანური ინტელექტიშო დო ბუღალტერიაშო.

ჯონ ფორბს ნეში რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ჯონ ფონ ნოიმანიშ პრემიაშ, სტილიშ პრემიაშ დო აბელიშ პრემიაშ ლაურეატი. 1996 წანაშე ნეში რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური. ჯონ ფორბს ნეშიშ რინაშ დო მენცარული კონტრიბუციაშ გეშა გინოღალირი რე ფილმი ერებამი გონება, სოდეთ ნეშიშ როლს რასელ ქროუ არსულენს. ჯონ ფორბს ნეშიქ ღურუ 2015 წანაშ 23 მესის, ავტოკატასტროფას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Home Page of John F. Nash Jr. at Princeton
* IDEAS/RePEc
* "Nash Equilibrium" 2002 *Slate* article by Robert Wright, about Nash's work and world government
* Nash, John (1928–2015) | Rare Books and Special Collections from Princeton's Mudd Library, including a copy of his dissertation (PDF)
* Biography of John Forbes Nash Jr. from the Institute for Operations Research and the Management Sciences

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1928
კატეგორია:ნაღურა 2015
ჩარლზ გეშკე

**ჩარლზ მეთიუ "ჩაკ" გეშკე** (ინგლ. Charles Matthew "Chuck" Geschke; დ. 11 ეკენია, 1939, კლივლენდი, ოჰაიო, ააშ — ღ. 16 პირელი, 2021, ლოს-ალტოსი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ინფორმატიკოსი დო ბიზნესმენი.

## ბიოგრაფია
ჩარლზ გეშკექ დებადჷ ოჰაიოშ შტატიშ ნოღა კლივლენდის. გურაფულენდჷ ქსავიეშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ დო მაგისტრიშ ხარისხი. 1963-1968 წანეფს გეშკე მათემატიკას ოგურუანდჷ ჯონ კეროლიშ უნივერსიტეტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ინფორმატიკას, 1972 წანას, კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტის, უილიამ ვულფიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკული გეშკე მუშენდჷ Xerox-იშ პალო-ალტოშ რკვიებეფიშ ცენტრის (PARC). ჸათე კომპანიას მუშობაშ ბორჯის გეშკექ დო ჯონ უორნოკიქ აკადგინეს კომპიუტერული ნინა Interpress. 1982 წანას გეშკექ დო უორნოკიქ, უორნოკიშ გარაჟის, დარსხუეს კომპანია Adobe Inc.. 1986-1994 წანეფს გეშკე რდჷ კომპანიაშ ოპერატიული იფიცერი, 1998-2000 წანეფს პრეზიდენტი. 1992 წანას გეშკექ დო უორნოკიქ დარსხუეს კომპიუტერული დოკუმენტაციაშ PDF ფორმატი.

ჩარლზ გეშკე რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1999 წანაშე გეშკე რდჷ გჷმმათვალარი ტექნიკაშ ასოციაციაშ მაკათური. 2006 წანას გეშკექ, უორნოკიწკჷმა ართო მიპალუ ამერიკული ელექტრონული ასოციაციაშ მენდალი. 2008 წანას ააშ-იშ პრეზიდენტიქ ბარაკ ობამაქ გეშკეს გინოჩჷ ტექნოლოგიაშ დო ინოვაციაშ ერუანული მენდალი. 2010 წანას გეშკექ მიპალუ მარკონიშ პრემია. ჩარლზ გეშკე რდჷ ინჟინერიაშ ერუანული აკადემიაშ, ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ დო ამერიკაშ ფილოსოფიური ჯარალუაშ მაკათური. ჩარლზ გეშკექ ღურუ 2021 წანაშ 16 პირელს, კიბოთ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Biography at Computer History Museum
* Biography on Adobe Web site
* Driving Adobe: Co-founder Charles Geschke on Challenges, Change and Values interview of Charles Geschke's roles in Adobe
*Image of Charles Geschke 
*Online Copy of Geschke's PhD Thesis
*Publications  on DBLP
*Profile at the ACM Digital Library

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1939
კატეგორია:ნაღურა 2021
ფრიდრიხ შილერი

**იოჰან კრისტოფ ფრიდრიხ ფონ შილერი** (გერმ. Johann Christoph Friedrich von Schiller; დ. 10 გერგობათუთა, 1759, მარბახ-ამ-ნეკარი, ვიურტემბერგიშ ოჰერცოგე — ღ. 9 მესი, 1805, ვაიმარი, საქსენ-ვაიმარიშ ოჰერცოგე) — გერმანალი პოეტი, დრამატურგი, ჭარუ, ფილოსოფოსი დო ისტორიკოსი.

ფრიდრიხ შილერიქ დებადჷ მარბახ-ამ-ნეკარის, ვიურტემბერგიშ ოჰერცოგეს, ოურდუმე ექიმიშ იოჰან კასპარ შილერიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ლუდვიგსბურგიშ ლათინურ სკოლას. ოურდუმე სკოლას დიო იურისპრუდენციას დო უკულ მედიცინას გურაფულენდჷ. ჸათე პერიოდის დეინტერესჷ მორალისტურ ფილოსოფიათ, გონათუარობაშ ინგლისარი დო ფრანგი წჷმმარინაფალეფიშ იდეებით, ამერიკაშ ზოხორინელობაშ ჸარაფით. შილერი რე ავტორი ლერსეფიშ, პოემეფიშ, პიესეფიშ. შილერიშ არძაშე უმოსო შინელი ნახანდეფი რე: *ყაჩაღეფი* (1781), *დონ კარლოსი* (1787), *ვალენშტაინი* (1799), *მარია სტიუარტი* (1800), *ვილჰელმ ტელი* (1804) დო შხვეფი. ფრიდრიხ შილერი იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთეწკჷმა ართო გერმანული კლასიკური ლიტერატურაშ უდიდაში წჷმმარინაფალი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ფრიდრიხ შილერი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* 
* 
* 

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი პოეტეფი
კატეგორია:გერმანალი დრამატურგეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1759
კატეგორია:ნაღურა 1805
დიუკიშ უნივერსიტეტი

**დიუკიშ უნივერსიტეტი** (ინგლ. Duke University) — კერძო უნივერსიტეტი ააშს, ოორუე კაროლინაშ ნოღა დარემს. უნივერსიტეტი 1838 წანას დარსხუეს მეთოდისტეფქ დო კვაკერეფქ, ოორუე კაროლინაშ ნოღა ტრინიტის. 1892 წანას უნივერსიტეტიქ გინილჷ ნოღა დარემიშა. უნივერსიტეტი ამერიკალი ბიზნესმენიშ დო ფილანთროპიშ ვაშინგტონ დიუკიშ ჯოხონობაშ რე.

დიუკიშ უნივერსიტეტი ააშ-იშ ართ-ართი პრესტიჟული დო რეიტინგული უნივერსიტეტი რე. ვოლსტრიტ ჟურნალიშ 2021 წანაშ რეიტინგეფს დიუკიშ უნივერსიტეტის მახუთა აბანი უკინებჷ ააშ-იშ მასშტაბით. *U.S. News & World Report*-იშ 2020 წანაშ მოსოფელიშ უნივერსიტეტეფიშ რეიტინგეფს დიუკიშ უნივერსიტეტის უკინებჷ მაეჩა პოზიცია. *QS World University Rankings*-იშ 2022 წანაშ მოსოფელიშ უნივერსიტეტეფიშ რეიტინგეფს დიუკიშ უნივერსიტეტი 52-ა რე. *Academic Ranking of World Universities*-იშ მოსოფელიშ უნივერსიტეტეფიშ 2019 წანაშ რეიტინგეფს დიუკიშ უნივერსიტეტის უკინებუდჷ ეჩდომაბრუო პოზიცია.

2019 წანაშ მუნაჩემეფით დიუკიშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 15 ლაურეატი, ტიურინგიშ პრემიაშ 3 ლაურეატი, 50 როდსიშ სტიპენდიანტი დო 14 მილიარდერი. დიუკიშ უნივერსიტეტის გურაფულენდჷ ააშ-იშ პრეზიდენტი რიჩარდ ნიქსონი.

2021 წანაშ მუნაჩემეფით დიუკიშ უნივერსიტეტის ჸუნს 16,780 სტუდენტი, 3,982 აკადემიური პერსონალი დო 8,498 ადმინისტრაციული პერსონალი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებსაიტი

კატეგორია:ააშ-იშ უნივერსიტეტეფი
უმბერტო ეკო

**უმბერტო ეკო** (იტალ. Umberto Eco; დ. 5 ღურთუთა, 1932, ალესანდრია, იტალია — ღ. 19 ფურთუთა, 2016, მილანი, იტალია) — იტალიარი ჭარუ, ნოველისტი დო ფილოსოფოსი. გურაფულენდჷ ტურინიშ უნივერსიტეტის. რდჷ ბოლონიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.

## რომანეფი
* *Il nome della rosa* (1980)
* *Il pendolo di Foucault* (1988)
* *L'isola del giorno prima* (1994)
* *Baudolino* (2000)
* *La misteriosa fiamma della regina Loana* (2004)
* *Il cimitero di Praga* (2010)
* *Numero zero* (2015)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Umberto Eco Wiki  – wiki annotation guide to Eco's works
* 
* Webfactory website on Umberto Eco 
* "We Like Lists Because We Don't Want to Die" interview by Susanne Beyer and Lothar Gorris.
* 

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1932
კატეგორია:ნაღურა 2016
ჯოვანი ბოკაჩო

**ჯოვანი ბოკაჩო** (იტალ. Giovanni Boccaccio; დ. 16 მანგი, 1313, ჩერტალდო, ფლორენციაშ რესპუბლიკა — ღ. 21 ქირსეთუთა, 1375, ჩერტალდო, ფლორენციაშ რესპუბლიკა) — იტალიარი ჭარუ დო პოეტი. ბოკაჩოშ არძაშე უმოსო შინელი ნახანდი რე დეკამერონი, ნამუთ კუნტა თხობელუეფიშ კრებული რე. ბოკაჩო ჭარუნდჷ უმოსო იტალიური ნინაშ ტოსკანური დიალექტიშა. ბოკაჩოს, დანტე ალიგიერი დო ფრანჩესკო პეტრარკაწკჷმა ართო, იტალიური ლიტერატურაშ სუმი გურგინს უძახჷნა. ჯოვანი ბოკაჩო XIV ოშწანურაშ ევროპული ლიტერატურაშ ართ-ართი თარი წჷმმარინაფალი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯოვანი ბოკაჩო ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* 

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი ჭარუეფი
კატეგორია:იტალიარი პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1313
კატეგორია:ნაღურა 1375
ფრანჩესკო პეტრარკა

**ფრანჩესკო პეტრარკა** (იტალ. Francesco Petrarca; დ. 20 კვირკვე, 1304, არეცო, ფლორენციაშ რესპუბლიკა — ღ. 19 კვირკვე, 1374, არქუა, პადუა) — იტალიარი პოეტი, რენესანსიშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი.

## ბიოგრაფია

## ნახანდეფი

## ფილოსოფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Petrarch and his Cat Muse
* Petrarch from the *Catholic Encyclopedia*
* Excerpts from his works and letters
* Francesco Petrarca (Petrarch) (1304–1374)
* 
* Timeline of life of Petrarch
* Francesco Petrarch at *The Online Library of Liberty*
* Petrarch and Laura Multi-lingual site including translated works in the public domain and biography, pictures, music.
* Oregon Petrarch Open Book – A working database-driven hypertext in and around Francis Petrarch's Rerum Vulgarium Fragmenta (*Canzoniere*)
* Historia Griseldis From the Rare Book and Special Collections Division at the Library of Congress
* Francesco Petrarch, ''De viris illustribus'', digitized French codex, at Somni

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1304
კატეგორია:ნაღურა 1374
ინფორმატიკა

**ინფორმატიკა**, **კომპიუტერული მენცარობა** — მენცარობა, ნამუთ გურაფულენს გჷმმათვალარი მანქანეფიშ (კომპიუტერი) გჷმორინაფათ ინფორმაციაშ დამუშებას, თაშნეშე ავტომატიზაციაშ პროცესეფს. ინფორმატიკა იკათუანს შხვადოშხვა თეორიულ დო პრაქტიკულ დისციპლინეფს: ალგორითმის, ალგორითმეფიშ თეორიას, ინფორმაციაშ თეორიას, კომპიუტერულ არქიტექტურას დო პროგრამირაფას. ინფორმატიკა მერჩქინელი რე მუჭოთ აკადემიური რკვიებეფიშ დარგი. ინფორმატიკაშო დიდი შანულობა უღჷ ალგორითმეფს დო მუნაჩემეფიშ სტრუქტურას, მუნაჩემეფიშ ბაზას, ოპერაციულ სისტემეფს, პროგრამირაფაშ ნინეფს დო შხვა. ინფორმატიკას რე მერსხილი ხელუანური ინტელექტი. არძაშე უმოსო პოპულარული დო პრესტიჟული ჯილდო ნამუთ ინფორმატიკაშ დარგის მოხანდე მენცარეფს გინმაჩამუ რე ტიურინგიშ პრემია.

## ქოძირით თაშნეშე
* კომპიუტერული ინჟინერია
* კომპიუტერული პროგრამირაფა
* ციფრული რევოლუცია
* ინფორმაციული ტექნოლოგია

## ლიტერატურა
* Tedre, Matti (2014). The Science of Computing: Shaping a Discipline. CRC Press, Taylor & Francis.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Scholarly Societies in Computer Science 
* What is Computer Science?
* Best Papers Awards in Computer Science since 1996
* Photographs of computer scientists by Bertrand Meyer

კატეგორია:ინფორმატიკა
ამსტერდამიშ უნივერსიტეტი

**ამსტერდამიშ უნივერსიტეტი** (ნიდ. Universiteit van Amsterdam) — ოჯარალე უნივერსიტეტი ამსტერდამს, ნიდერლანდეფს. უნივერსიტეტიქ დირსხუ 1632 წანას დი თინა სიჯვეშათ მასუმა რე ნიდერლანდეფს. ამსტერდამიშ უნივერსიტეტი სტუდენტეფიშ მუდანობათ ევროპაშ ართ-ართი უდიდაში უნივერსიტეტი რე. 2021 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტის ჸუნს 41,206 სტუდენტი დო 5,216 პერსონალი. ჸათავრეშე 2,425 აკადემიური პერსონალი რე დო 2,369 ადმინისტრაციული. უნივერსიტეტიშ თარი კამპუსი იდვალუაფჷ ცენტრალურ ამსტერდამს. უნივერსიტეტი იკათუანს 7 ფაკულტეტის: ჰუმანიტარულ, სოციალური მენცარობეფიშ, ფსიქოლოგიაშ, ეკონომიკაშ დო ბიზნესიშ, მენცარობაშ, იურისპრუდენციაშ, მედიცინაშ დო სტომატოლოგიაშ ფაკულტეტეფს.

ამსტერდამიშ უნივერსიტეტი ევროპაშ ართ-ართი პრესტიჟული დო რეიტინგული უნივერსიტეტი რე. უნივერსიტეტეფიშ რეიტინგეფს ამსტერდამიშ უნივერსიტეტი ტოპ-100-იშ ერკებულს რე. *QS World University Rankings*-იშ 2022 წანაშ მუნაჩემეფით ამსტერდამიშ უნივერსიტეტი 55-ა რე მოსოფელიშ მასშტაბით, ევროპაშ მასშტაბით უნივერსიტეტის უკინებჷ მა-14 პოზიცია, ნიდერლანდეფს მაართა პოზიცია. ამსტერდამიშ უნივერსიტეტი რე შხვადოშხვა ორგანიზაციეფიშ: რკვიებეფიშ ევროპული უნივერსიტეტეფიშ ლიგაშ, UNICA-შ, ევროპული უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ დო Universitas 21-შ მაკათური.

ამსტერდამიშ უნივერსიტეტის გურაფულენდეს დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ ამშვი ლაურეატი, სპინოზაშ პრემიაშ შკვითი ლაურეატი დო ნიდერლანდეფიშ ხუთი პრემიერ-მინისტრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებსაიტი

კატეგორია:ევროპაშ უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:ნიდერლანდეფიშ უნივერსიტეტეფი
მიხაელ ენდე

**მიხაელ ანდრეას ჰელმუთ ენდე** (გერმ. Michael Andreas Helmuth Ende; დ. 12 გერგობათუთა, 1929, გარმიშ-პარტენკირხენი, გერმანია — ღ. 28 მარაშინათუთა, 1995, ფილდერშტადტი, გერმანია) — გერმანალი ფენტეზიშ დო ბაღანეფიშ ლიტერატურაშ ჟანრიშ ჭარუ დო ნოველისტი. შინელი რე ნოველეფით: *უთებუ ამბე* (1979), *მომო* (1973), *ჯიმ ფულაქი დო მემანქანე ლუკასი* (1960). ენდეშ ნაჭარეფი თანგილი რე მოსოფელიშ 40 ნინაშა დო გიმოჩამილი რე თიში წინგეფიშ 35 მლნ. ეგზემპლარი. ენდე XX ოშწანურაშ ართ-ართი არძაშე უმოსო პოპულარული გერმანალი ავტორი რე. ენდეშ ნახანდეფს გერსხილი რე შხვადოშხვა ფილმეფი დო ანიმაციური სერიალეფი. მიხაელ ენდექ ღურუ 1995 წანას, კუჭიშ კიბოთ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებსაიტი 
* Michael Ende at the the Encyclopedia of Fantasy
* Multi-lingual bibliography of Michael Ende

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი
კატეგორია:გერმანალი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1929
კატეგორია:ნაღურა 1995