open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მაჰმადი

**მაჰმადი**, **მუჰამადი** ( — მუჰამმად; დ. დოხოლ. 570/571 — ღ. 8 მანგი, 632, მედინა) — ისლამიშ დჷმარსხუაფალი, რელიგიური მაქადაგებელი დო პოლიტიკური მოღალე. მუსლიმანური ტრადიციაშ დო ყურანიშ მეჯინათ, ალაჰიშ ეკონია მოჩქვაფირი, წიმიმორაგადე.

მაჰმადი დოფულირი რე მედინას. მაჰმადიშ აკარდამა რე მუსლიმანეფიშ მაჟირა წიმინდე აბანი ქააბაშ უკული.

## რესურსეფი ინტერნეტის

### ვამუსლიმანი ბიოგრაფეფი
* ვა მუსლიმეფიშ მეჯინა მუჰამედშა 
* მაჰმადი, ონლაინ ბრიტანიკაშ სტატია
* Muhammad: მოჩქვაფირიშ მონძალა — PBS Site
* მაჰმადი: მოჩქვაფირიშ მონძალა — UPF (Producer's Site)

### მუსლიმანი ბიოგრაფეფი
* მაჰმადიშ რინა  [Muhammad Husayn Haykal]
* მოჩქვაფირ მაჰმადიშ გეშა (MSA West) 

კატეგორია:ისლამი

კატეგორია:ნაღურა 632
კატეგორია:რელიგიეფიშ დჷმარსხუაფალეფი
თემურლენგი

thumb|თემურლენგი
მინი|თემურლენგიშ იმპერია, 1365-1405 წწ.
**თემურლენგი**, **ტამერლანი** (დ. 1336, ხოჯა-ილგარი ― ღ. 18 ფურთუთა, 1405, ოთრარი) — შქააზიარი ცხენენჯმადუდე, ემირი (1370-1405), გოთურქაფილი მონღოლური ტომიშ ბეგიშ თარაღაიშ ქომოლსქუა. ახალნორდ თემურლენგიქ ჯოხო გიჸოთჷ ფეოდალურ დინოხტროგებეფს, ვილაიეთიშ მამართალო გჷნირთჷ (1362) დო ჩილო ქეკიხუნუ ბალხიშ დო სამარყანდიშ მაღვენჯიშ ჰუსეინიშ და. 1362 წანას კუჩხის დიჭკირჷ დო თეშ გეშა „თემურლენგი“ (ტაჯიკურო „ქულა თემური“) ქეგიოდვეს. ორგანიზატორული დო ოურდუმე ნიჭიშ ჭყოლოფუათ თემურლენგი ჰუსეინწკჷმა ართო დუდენდჷ ფეოდალეფიშ ლესქერს დო არაგუ მოგოლისტანიშ ჯარს, მარა დემარცხჷ. მალას თემურლენგიშ დო ჰუსეინიშ შქას ქჷდიჭყჷ ტროგებაქ ხეშუულებაშო. 1370 წანას თემურლენგიქ ემირიშ წოდება მიღჷ დო ჩინგიზ-ყაენიშ გამნარყეფიშ ჯოხოთ ართპიჯობურო მართუნდჷ მავერანაჰრის. 1388 წანას გეჭოფუ ხვარაზმი დო მოჯალაგუ თიში ნანანოღა ურგენჩი.

თემურლენგიშ სახენწჷფო წჷმარინუანდჷ ფეოდალურ ოღვენჯეეფიშ კონგლომერატის. თიში ჯარი, ჩინგიზ-ყაენიშ ტრადიციეფიშ მეჯინათ, ვითობათ სისტემას რდჷ ეგაფილი. თემურლენგი დიდ ყურადღებას უთმენდჷ მენცარულ დო კულტურულ გოვითარაფას, დოჸუნელ ქიანეფშე მოჸუნდჷ მოხელეეფი დო აკმაგანდჷ დოხორეეფს, მეჩეთეფს, მავზოლეუმეფს. თიში სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ სამარყანდი.

თემურლენგიშ პოლიტიკა მეწურაფილი რდჷ, ართჸურე, შქა აზიაშ გოართოიანაფაშოთ, მაჟირაჸურე - დოჸუნაფონ ლჷმეფშოთ. 1398 წანას თიქ გემშიჭკირჷ ინდოეთშა დო ქჷდიჸუნუ დელი. 1400 წანას, ოსმალეთწკჷმა ჷდიჭყჷ ლჷმა. 1402 წანას ანკარაწკჷმა ტროგებას გიორჯგინჷ სულთანი ბაიაზიდ I-ს. 1404 წანას ილესქერჷ ჩინეთის, მარა თე ლესქერუაქ მეჭყორდჷ თემურლენგიშ ღურაშ გეშა. თე ბორჯის თიშ სახენწჷფოშა მავერანაჰრიშ, ხვარაზმიშ დო ხორასანიშ მოხ მიშმეშჷ ირანი, პენჯაბი დო ამიერკავკაცია.

თემურლენგიშ ლესქერუეფი გიშეგორუაფუდჷ სიკონწარეთ. 1386-1403 წწ. თემურლენგიქ ბრუოშა მინაკათჷ საქორთუოს დო უდიდაში ზარალი მიორინუ ქორთულ სახენწჷფოს დო ქორთუ კათაშ უკულიან გოვითარაფას.

1394 წანას, თემურლენგიქ არაგვშა გემშართჷ, სიმანგარეეფი მოჯალაგუ დო დაჩხირს მეჩჷ ირფელი, მარა თის ვამახერხინჷ ჭკორეფიშ ჸონაფაქ, თეშ გეშა ხეცალიორქ უკახალე დირთჷ. მარა 1399 წანაშ დამორჩილს კინ დირთჷ დო ზარხულშა საქორთუოს ქჷდოსქიდჷ.

## ლიტერატურა

კატეგორია:ირანიშ მამართალეფი
კატეგორია:შქა აზიაშ მამართალეფი
კატეგორია:მუსლიმი ცდენენჯმადუდეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1336
კატეგორია:ნაღურა 1405
მარტინ ლუთერი

მინი|250პქ|მარტინ ლუთერი
**მარტინ ლუთერი** (დ. 10 გერგობათუთა, 1483, აისლებენი — ღ. 18 ფურთუთა, 1546, აისლებენი) — გერმანალი ბერი, პაპა, პროფესორი, თეოლოგი დო ოხვამეშ რეფორმატორი. თიშ გურაფეფქ ოსხირი გუჭყეს რეფორმაციას დო ტომბა ნოქური გიოხუნუ ლუთერანული დო პროტესტანტული ტრადიციეფიშ დოქტრინეფს დო კულტურას, თეშ, მუჭოთ საართოთ ბჟადალური ცივილიზაციაშ გოვითარაფაშ კურსის.

## ლიტერატურა
* Atkinson, James (1968). *Martin Luther and the Birth of Protestantism*, in series, *Pelican Book[s].* Harmondsworth, Eng.: Penguin Books. 352 p.
* Erikson, Erik H. (1958). *Young Man Luther: A Study in Psychoanalysis and History*. New York: W. W. Norton.
* Friedenthal, Richard (1970). *Luther, His Life and Times*. Trans. from the German by John Nowell. First American ed. New York: Harcourt, Brace, Jovanovich. viii, 566 p. *N.B*.: Trans. of the author's *Luther, sein Leben und seine Zeit*.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მარტინ ლუთერიშ ბიბლიოგრაფია (გერმ.) 
* ''Booknotes'' interview with Martin Marty on ''Martin Luther'', April 11, 2004.
* Commentarius in psalmos Davidis

## სქოლიო

კატეგორია:გერმანალი თეოლოგეფი
კატეგორია:პროტესტანტიზმი
კატეგორია:ბიბლიაშ მათანგალეფი
კატეგორია:ქირსიანი რეფორმატორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1483
კატეგორია:ნაღურა 1546
კატეგორია:ისლამიშ კრიტიკოსეფი
პავლე მოჩქვაფირი

thumb|პავლე მოჩქვაფირი
**წიმინდე მოჩქვაფირი პავლე** (,  ჯოხო  שָׁאוּל, Scha'ul, თაჸურეშე ; ღ. 60 წანაშ უკული, რომს) — ქირსეშ ართ-ართი მოჩქვაფირი ქირსიანულ რელიგიას. მართლმადიდებელი ოხვამე მოჩქვაფირეფიშ პეტრეშ დო პავლეშ დღახუს 12 კვირკვეს იშინუანს; კათოლიკური დო ბჟადალევროპული ოხვამეეფი - 29 მანგის.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  პავლე მოჩქვაფირიშ ეპისტოლეეფი
*  წიმინდე ჭარილი, ჯვეში დო ახალი აპიანი, კომენტარეფი.
* პავლე მოჩქვაფირი, ეპისტოლეეფი, ეგზეგეტიკა, გოსხუნუა. ტექსტური მასალა
* პავლე მოჩქვაფირეფიშ შარალუეფიშ რუკა
* ახალი აპიანი
* წიმინდე დიდებულეფი, ირცქვაფირი მოჩქვაფირეფი პეტრე დო პავლე
* პავლე მოჩქვაფირიშ მოღალობა რომს.
* პავლე მოჩქვაფირი (აუდიო)
* პავლე მოჩქვაფირი – ეპისტოლეეეფიშ აუდიო-ვერსია
* პავლე მოჩქვაფირი. თემუჩინიშ ბლოგი 
*  პავლე მოჩქვაფირი. ბურუსი – BURUSI
* ახალი აპიანი

კატეგორია:ახალი აპიანიშ პერსონაჟეფი
კატეგორია:ქირსეშ ვითოჟირი მოჩქვაფირი
ნეტარი ავგუსტინე

მინი|250პქ|ნეტარი ავგუსტინე
**ნეტარი ავგუსტინე**, *ავგუსტინე ავრელიუსი* (; 354 – 430) – ქირსიანი თეოლოგი დო ფილოსოფოსი, პატრისტიკაშ წჷმმარინაფალი, ნამუქჷთ არსებითი ჟიგოლინა იღვენუ ქირსიანული ღორონთმორაგადური კანონიკაშ გოვითარაფას დო, ედომუშამო, ბჟდალური ტიპიშ კულტურაშ ევოლუციას.

## ლიტერატურა
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2, თბ., 2008 წ.
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტ. II, თბ., 2001 წ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნეტარი ავგუსტინე
* "St. Augustine, Bishop and Confessor, Doctor of the Church" 
* The Life and Writings of St. Augustine of Hippo: Bishop & Doctor of the Christian Church
* Augustine of Hippo edited by James J. O'Donnell 
* St. Augustinus | Augustine of Hippo   
* Augustine's theory of knowledge

კატეგორია:წიმინდანეფი
კატეგორია:V ოშწანურაშ ქირსიანი წიმინდანეფი
კატეგორია:დუნაბადი 354
კატეგორია:ნაღურა 430
კატეგორია:ბერბერეფი
თომა აკვინარი

მინი|250პქ|თომა აკვინარი
**თომა აკვინარი** (დ. დოხოლ. 1225, როკასეკა — ღ. 7 მელახი, 1274, ფოსანოვა, იტალია) —  მაღალი შქა ოშწანურეფიშ არძაშე გოლინამი ფილოსოფოსი დო ღორონთმორაგადე. დომინიკარეფიშ ორდენიშ მაკათური. პარიზიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი, თომიზმიშ გჷმაჭყაფალი, ნამუთ ამდღარშახ კათოლიციზმიშ ცენტრალურ ფილოსოფიურ მონძღვარობათ იკოროცხუ. თომა აკვინარიშ თარ დჷნაინალო იკოროცხუ კონწარი მენცარული - არისტოტელეშური - მეთოდიშ ქირსიანულ ჭეშმარიტებეფიშ დოდასურაფაშ ნინალას გიორინუ. აქვინარიშ მონძღვარობაშ ქუაკუნთხუთ შილებე იკოროცხას რწუმაშ დო გონებაშ ჰარმონიული წოროახვალამა. თიში არძაშე ჩინებული ნახანდეფი რე: „თეოლოგიაშ ჯამი“ (Summa theologiae), „ჯამი წარმართეფიშ სააწმარენჯოთ“ (Summa contra gentiles) დო „ჭეშმარიტებაშ გეშა“ (Questiones disputatae de veritate).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* St. Thomas Aquinas (pdf ) biography from Fr. Alban Butler's ''Lives of the Saints''
* ''St. Thomas Aquinas'' article by Daniel Kennedy in *Catholic Encyclopedia* (1912), at NewAdvent.org
* ''St. Thomas Aquinas''  biography by Jacques Maritain
* ''St. Thomas Aquinas'' biography by G. K. Chesterton protected by copyright outside Australia
* ''Vita D. Thomae Aquinatis  a pictorial life of Aquinas from a manuscript by Otto van Veen (1610)

კატეგორია:შქა ოშწანურეფიშ ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:იტალიარი ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:იტალიარი თეოლოგეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1224
კატეგორია:ნაღურა 1274
მოსე

მინი|250პქ|მოსე - ურია ერიშ ლიდერი, თიში მღვდელთარი, ღორონთწკჷმა შქამალი
**მოსე** (ებრ.: מֹשֶה *მოშე*; არაბ.: موسى, *მუსა*) — ბიბლიაშ მეჯინათ, ჯვ. ურიეფიშ რჯულამადვალი დო წიმიწორემორაგადე, გჷმადუდიშულაფარი დო ბელადი.

## ლიტერატურა
* Asch, Sholem. *Moses*. New York: Putnam, 1958. ISBN 0742691373
* Assmann, Jan. *Moses the Egyptian: The Memory of Egypt in Western Monotheism*. Harvard University Press, 1997. ISBN 0-674-58738-3.
* Barzel, Hillel. "Moses: Tragedy and Sublimity." In *Literary Interpretations of Biblical Narratives*. Edited by Kenneth R.R. Gros Louis, with James S. Ackerman & Thayer S. Warshaw, 120–40. Nashville: Abingdon Press, 1974. ISBN 0-687-22131-5.
* Buber, Martin. *Moses: The Revelation and the Covenant.* New York: Harper, 1958.
* Card, Orson Scott. *Stone Tables*. Deseret Book Co., 1998. ISBN 1-57345-115-0.
* Chasidah, Yishai, *Encyclopaedia of Biblical personalities: anthologized from the Talmud, Midrash and rabbinic writings*, Shaar Press, Brooklyn, 2000 
* Cohen, Joel. *Moses: A Memoir*. Mahwah, N.J.: Paulist Press, 2003. ISBN 0-8091-0558-6.
* Daiches, David. *Moses: The Man and his Vision.* New York: Praeger, 1975. ISBN 0-275-33740-5.
* Fast, Howard. *Moses, Prince of Egypt*. New York: Crown Pubs., 1958.
* Freud, Sigmund. *Moses and Monotheism.* New York: Vintage, 1967. ISBN 0-394-70014-7.
* Gjerman, Corey. *Moses: The Father I Never Knew*. Portland: Biblical Fantasticals, 2007. ISBN 978-1424171132.
* Halter, Marek. *Zipporah, Wife of Moses*. New York: Crown, 2005. ISBN 1400052793.
* Ingraham, J. H.. *The Pillar of Fire: Or Israel in Bondage*. New York: A.L. Burt, 1859. Reprinted Ann Arbor, Mich.: Scholarly Publishing Office, University of Michigan Library, 2006. ISBN 1425564917.
* Kirsch, Jonathan. *Moses: A Life.* New York: Ballantine, 1998. ISBN 0-345-41269-9.
* Kohn, Rebecca. *Seven Days to the Sea: An Epic Novel of the Exodus*. New York: Rugged Land, 2006. ISBN 1-59071-049-5.
* Lehman, S.M., rabbi Dr., (translator), Freedman, H., rabbi Dr., (ed.), *Midrash Rabbah*, 10 volumes, The Soncino Press, London, 1983
* Mann, Thomas. "Thou Shalt Have No Other Gods Before Me." In *The Ten Commandments*, 3–70. New York: Simon & Schuster, 1943.
* Sandmel, Samuel. *Alone Atop the Mountain*. Garden City, N.Y.: Doubleday, 1973. ISBN 0-385-03877-1.
* Southon, Arthur E. *On Eagles' Wings*. London: Cassell and Co., 1937. Reprinted New York: McGraw-Hill, 1954.
* Wiesel, Elie. “Moses: Portrait of a Leader.” In *Messengers of God: Biblical Portraits & Legends*, 174–210. New York: Random House, 1976. ISBN 0-394-49740-6.
* Wildavsky, Aaron. *Moses as Political Leader*. Jerusalem: Shalem Press, 2005. ISBN 965-7052-31-9.
* Wilson, Dorothy Clarke. *Prince of Egypt*. Philadelphia: Westminster Press, 1949
## რესურსეფი ინტერნეტის
* ''The Geography'', Book XVI, Chapter II The entire context of the cited chapter of Strabo's work

კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟეფი
კატეგორია:იუდაიზმი
კატეგორია:ურიული ჭარალუა
კატეგორია:ისრაელიშ ლიდერეფი
პოლიტიკური პარტია

[მინი|[ევროპაშ პარლამენტიშ გიშაგორუეფიშ პოსტერი იტალიას]]
**პოლიტიკური პარტია** — ორგანიზაცია ნამუთ აკოქიმინელი რე სახენწჷფოს პოლიტიკური ნძალაუფლებაშ მაპალაფარო, რჩქვანელობურ გიშაგორუეფიშ შარათ. შხირას, პარტია წჷმარინუანს ნამუდგაინ იდეოლოგიას, მარა თინა თაშნეშე შილებე რდას შხვადოშვა ინტერესეფიშ მაღვენჯი ნძალეფიშ კოალიცია. იზაცი.

## ლიტერატურა
*
*

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი
.dg

**.dg** —  ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) დიეგო გარსიაშო.

## რესურსეფი ინტერნეტის

dg
დომენური ჯოხო

**დომენური ჯოხო** (domain name) მიოწურუანს კონკრეტულ სერვერშა ვარდა საიტშა, ნამუსჷთ იდვალუსფუ ოგორალი დოკუმენტი. თინა აკმოდირთუ ჟირ ნორთიშე, ნამუშ მაართა ნორთი რე სერვერიშ ჯოხო, ბოლო ნორთი - რჩქაველობურო რე დომენიშ ჯოხო. კანკალე URL-ს დომენიშ ჯოხოთ მიაჭარუ სერვერიშ პორტი, მარა თეს აბანი უღუ ვასტანდარტული პორტიშ შვანს. არსებენს 6 სუმი სიმბოლოშე აკოქიმინელი თარი დომენიშ ჯოხო, ნამუთ ეთმეჭარუნს აკოართაფილი შტატეფიშ დომენური ჯოხოეფიშ სისტემას: 

* edu (education) — გონათუაშ სისტემაშ;
* mil (military)— ოურდუმე სისტემაშ;
* org (organization)— ვაკომერციული ორგანიზაციეფიშ;
* gov (government) — ოთარობე;
* com (commercial)— კომერციული ორგანიზაციეფიშ
* net (network)— რშვილური რესურსეფიშ.

თინეფს გიაძინჷ ხოლო ამშვი, ხუთი, ოთხი ვარდა სუმი სიმბოლოშე აკოქიმინელი დომენიშ ჯოხო: 

* arts — კულტურა დო ბორჯიშღალა;
* firm — ბიზნესი;
* store — ვაჭრუა;
* web — ვებ-საქვარუა;
* rec — მოსვანჯა;
* info — საინფორმაციო ონინალეეფი. 

თეშ მოხ, არსებენს ოშშახ ჟირ სიმბოლოშე აკოქიმინელი დომენიშ ჯოხო, ნამუთ წჷმარინუანს შხვადოშხვა ქიანას, რეგიონს ვარდა კონტინენტის, სამანგ.:

* uk — გოართოიანაფილი ომაფე;
* ca — კანადა;
* ru — რუსეთი;
* ua — უკრაინა;
* ge — საქორთუო, დო თ.უ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დომენური ჯოხოეფიშ სისტემა
კატეგორია:ინტერნეტი
კატეგორია:ინტერნეტ ფორუმეფი
კატეგორია:რშვილური ჟარგონეფი
ქიანაშ კოდი

**ქიანეფიშ კოდეფი** — კუნტა ანბანური ვარდა ცირფული გეოგრაფიული კოდეფი (გეოკოდეფი), ნამუთ მუნაჩემეფიშ დო კომუნიკაციეფიშ დამუშებას ქიანეფიშ დო დოჸუნელი ტერიტორიეფიშ წჷმმარინაფალო რე აკოქიმინელი. აკოხანდილი რე მუსხირენი შხვადოშხვა სისტემა, თინეფშე არძაშე უმოსო ჩინებული რე — ISO 3166-1.

## თაშნეშე ქოძირით
* ნინეფიშ კოდეფი
* ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი
* ნუმერაციაშ სქემა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ქიანეფიშ კოდეფიშ რცხილი კლასიფიკაციათ ISO 3166-1 alpha-2 (ქიანეფიშ შილაშამო) (რუს.)

კატეგორია:ქიანეფიშ ერკებული
კატეგორია:კლასიფიკატორეფი
კატეგორია:ISO სტანდარტეფი
კატეგორია:გოსტ
ქიანეფი
კატეგორია:გეოკოდეფი
ნინა

[მინი|[არნოლდ ლაკოვსკი, რაგადი, (დოხოლაფირო 1935 - წანა)]]
**ნინა** — ნინეფიშმენცარული ჩინება-ტერმინი, ნამუთ აკუსტიკურო (= რჩქილათ) დო ოპტიკურო (= ძირაფათ) აღქმაფონი *შანეფიშ სისტემა*ს შანენს.

## ლიტერატურა
* Jung, Walter (გამომც.): Grammatik der deutschen Sprache. Bearbeitet von Günter Starke. - 9., unveränderte Auflage - Leipzig: Bibliographisches Institut, 1988. 
* Bußmann, Hadumod (გამომც.): Lexikon der Sprachwissenschaft. 1.-2. Auflage Kröners Taschenausgabe, Band 452. 3., aktualisierte und erweiterte Auflage. - Stuttgart: Kröner, 2002. 
* Glück, Helmut (გამომც.): Metzler-Lexikon Sprache. - Stuttgart; Weimar : Metzler, 2002. 
* Meyers großes Taschenbuch: in 24 Bänden. Herausgegeben und bearbeitet von Meyers Lexikonredaktion. - Mannheim; Leipzig; Wien; Zürich: BI-Taschenbuchverlag.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* World Atlas of Language Structures: a large database of structural (phonological, grammatical, lexical) properties of languages

კატეგორია:ნინეფი
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2
თელარა

[მინი|[ჩანარეფი|ჩანარობა რუვენზორიშ გვალონას, უგანდა]]
[მინი|[მიკრობიოლოგია|მიკრობიოლოგიური თელარა, დიდი პრიზმული წყუშ ელმოლს, იელოუსტოუნიშ ერუანული პარკი]]
**თელარა** — მიარეშანულამი ჩინება, ნამუთ გჷმირინუაფუ შხვადოშხვა კონტექსტის.
სამანგათ::
*ბიოლოგიური თელარა, მუჭოთ მატერიაშ გიშაკერძაფილი ფორმა;
* თელარა (იურისპრუდენცია დო სამართალი) სოციალურ-პოლიტიკური არზით (*თელარაშ [[დოზღვევა]]*);
* თელარა (თელარაშ კვარანჩხი) მუჭოთ მეტაფორა, მუჟამსჷთ, სამანგათ, ცორცხალი ორგანიზმეფიშ მუშობურობა მიაჭარუ შხვა ობიექტეფს (*თელარაშ მაკვარანჩხი იდეა, ცორცხალი წყარი, ცორცხალი მუსიკა, შხვა).

თელარაშ შანულამი, გჷმაართიანაფალი მუშობურობეფი რე: [[რჯება]], [[მეტაბოლიზმი]], [[რდუალა]], [[გომიარაფა]], [[წუმოძინა]], [[ჰომეოსტაზი]].

== ადამიერიშ თელარა ==
ქოძირით გეჸვენჯი სტატიეფი: [[ადამიერი]], [[ადამიერიშ თელარაშ ეტაპეფი]], [[თელარაშ ღანკი]], [[თელარაშ არზი]], [[კულტურა]], [[ცივილიზაცია]], [[ჯარალობური რინა]], [[პოლიტიკა]], [[ადამიერიშ ნებეფი]]

==ლიტერატურა==
* Kauffman, Stuart. [http://www.edge.org/3rd_culture/kauffman03/kauffman_index.html The Adjacent Possible: A Talk with Stuart Kauffman]
* Walker, Martin G. [http://rationalphilosophy.net/index.php/the-book *LIFE! Why We Exist...And What We Must Do to Survive'']  Dog Ear Publishing, 2006, ISBN 1-59858-243-7

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Wikispecies
* "The Adjacent Possible: A Talk with Stuart Kauffman"
* Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
* Life under extreme conditions 


კატეგორია:ბიოლოგია
კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემეფი
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუხალე 1
აბუ ჰამიდ ალ-ღაზალი

მინი|250პქ|ალ-ღაზალი
**აბუ ჰამიდ მუჰამად იბნ მუჰამად ალ-ღაზალი** ( დ. 1058, ტუსი, ირანი — ღ. 19 ქირსეთუთა 1111, ტუსი) — არაბულნინამი თეოლოგი დო ფილოსოფოსი. სუფიზმიშ უდიდაში წჷმმარინაფალი დო თეორეტიკოსი. წჷმოულობათ სპარსალი. გონათუა ნიშაბურს დო ბაღდადის მიღჷ. მუსლიმანური სამართალიშ მარწაფალი რდჷ. თიშ თხობელუეფს შქას შანულამი რე „ფილოსოფოსეფიშ ვაწოროგეჸვენჯობა“, „ფილოსოფოსეფიშ დებულებეფი“, „რელიგიაშ მენცარობეფიშ გოთელარაფა“. ალ-ღაზალს მიოჩქუდჷ, ნამჷ-და ღორონთი — დაჭყაფუ რეალურო არსებული ჭეშმარიტება რე დო თიშა მეჭირინაფა ასკეტიზმიშ შარათ გჷმოწიმინდელი ადამიერიშო შილებე ინტუიციაშ მეშქაშობათ. თინა ანტკიცენს, ნამჷ-და მოლინეფს შქას უციო ბაძაძშედეგობური რსხუ ვა არსებენს, მარა მალამუსენდჷ, ნამჷ-და გონით წოროულუობაშო ჟიგემარენჯი ინტუიციათ ვადიხაშურ მოლინეფიშ ურთიართობაშ აჩამა ხოლო მიხერხებუაფჷ. ალ-ღაზალიშ იდეეფქ გოლინა იღვენუ შხვადოშხვა მუსლიმანურ ფილოსოფიაშა, შქა ოშწანურეფიშ ურიულ ფილოსოფიაშა დო ევროპულ მისტიკურ გურაფეფშა.

ალ-ღაზალიშ თეიზმიშ სააწმარენჯოთ გიშმეშჷ არაბი მოარზოვე იბნ რუშდი. ბჟაეიოლური მისტიციზმიშ, სუფიზმიშ მეშქაშობათ ალ-ღაზალიქ გოახალჷ დო გამანგარჷ ისლამიშ ორთოდოქსალური მონძღვარობა, თეშ გეშა თინა ჩინებული რე „რელიგიაშ გჷმათელარაფალი“, „მაჟირა მაჰმად წიმიმორაგადე“.

## ლიტერატურა

* *კილაძე ნ.,* ალ-ღაზალი და მისი „თაჰაფუთ ალ-ფალასიფა“. თბ., 1970.
* Петрушевский И. П., Ислам в Иране в 7—15 вв., Л., 1966; 
* Wensinck A. J., La pensée de Ghazãli, P., 1940;
* Smith М. М., Al-Ghazālī, the Mystic..., L., 1945;

კატეგორია:სპარსალი ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:შქა ოშწანურეფიშ ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1058
კატეგორია:ნაღურა 1111
ჰელენ ჰეიზი

**ჰელენ ჰეიზი** () — ამერიკალი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. თიში კარიერა დახე 70 წანა იგინძორებუდჷ.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Official site
* Tribute site
* Helen Hayes papers, 1817-1963 (bulk dates 1905-1963), held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
* American Masters  (PBS)
* The Helen Hayes Awards
* Photographs of Helen Hayes
*Lifetime Honors - National Medal of Arts 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1900
კატეგორია:ნაღურა 1993
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კულტურა

[thumb|300px|ჯვეშ-ქორთული [ასომთავრული მუკნაჭარა დავითგარეჯაშ ოხიდას.]]
**კულტურა** — ართ-ართი არძაშე ფართოთ გოფაჩილი ზიტყვა რე მუჭოთ ომენცარე ლიტერატურას, თეშ ორინე რაგადუას. თის მიარე შანულამობა უღუ, მუთ კინე კულტურაშ ფენომენიშ სირთულეთ დო მიარეფერუამობათ რე გოპიჯაფილი.

## ლიტერატურა
*  
* 
* 
* 
*  
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Definitions and quotes on culture 
* Culture and civilization in Modern times
* Reflections on the Politics of Culture  
* Journal of Comparative and Cross-Cultural studies, Vol.12
* Continental Approaches to Philosophy of Culture, Cultural Theory, Cultural Studies, Cultural Criticism, and Popular Culture

*
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 3
მენცარობა

**მენცარობა** — ადამიერიშ საქვარუაშ სფერო, ნამუშ ღანკი რე მასკუალარი მოსოფელიშ გეშა ობიექტური რჩქინაშ მეღება, დამუშება დო სისტემატიზაცია. მენცარული რჩქინაშ შაყარუა ორთაშ, ჯარალუაშ ვარდა შხვა ობიექტიშ ომენცარე მეთოდიშ მეშქაშობათ დოგურაფაშ შედეგო მუთმოხვადუ. კინე თე ბორჯის მენცარობა ჯარალუაშ ჩინებურობაშ ართ–ართ ფორმას წჷმარინუანს (მოსოფელიშ მენცარული სურათი).

კატეგორია:მენცარობა
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუხალე 1
პოლიტიკა

[მინი|[ევროპაშ პარლამენტი]]
[მინი|[ინგლისიშ პარლამენტი]]
**პოლიტიკა** — თენა რე: 

# ჯარალუაშ დო სახენწჷფოშ მართუაშ ხელუანობა, 
# ჯარალობური იდეეფიშ ართობურობა დო თიშე გიშნაველი ღანკმეწურაფილი საქვარუა, ნამუთ მერსხილი რე სახენწჷფოეფს, კათეფს, ერეფს, სოციალურ ბუნეფს შქას ოთელარეთ შანულამი ურთიართობეფიშ გჷმოქიმინუაწკჷმა.

პოლიტიკას ულირს გჷთმოთანჯჷნდეს შხვადოშხვანერო, კერზოთ: (ა) მუჭოთ ”ომაფე ხელუანობას” არძა შხვა ხელუანობაშ (ორატორული, ოურდუმე, სასამართალო) ომართალო, (ბ) მუჭოთ უნარს ”არძა მენოღალეშ თხილუაშ დო თინეფს შქას უფურაშეფიშ უჯგუშო გჷნოქიმინუაში” (პლატონი), (გ) მუჭოთ რჩქინას სამართალიანი დო ბრძენული მართუალაშ გეშა (მაკიაველი), (დ) მუჭოთ კლასეფიშ ინტერესეფიშ ტროგებას (მარქსი).

## პოლიტიკა, მუჭოთ მენცარობა
პოლიტიკა, მუჭოთ მენცარობა დითმიგურუანს სახენწჷფოშ ღანკეფიშ მეჭირინაფაშ ხერხეფს. აშხვავენა დინოხოლენ დო გალენურ პოლიტიკას. თინეფშე მაართა გჷთმითანჯუ თი ღანკიშ დინორეთ, ნამუსჷთ ისახენს თარობა დო ჯარალუაშ მამართალი კლასეფი, დო თი საშვალებეფით, ნამუთ თე ღანკეფი მიჭირინუაფუ. დინოხოლენი პოლიტიკაშ ღაკნის შილებე უღუდას ხასიათი:
* **[[დინასტია|დინასტიური]]** (მამართალი ფანიაშ ინტერესეფიშ თხილუა), 
* **[[არისტოკრატია|არისტოკრატიული]]** (დიდგვარუანი ფანიეფიშ ნებეფიშ დო პრივილეგიეფიშ თხილუა), 
* **[[ოურდუმე საქვარი|ოურდუმე]]** (აკოანჯარაფილი ბუნეფიშ წიმი პლანშა წჷმოკინა), 
* **[[კათა|ოკათე]]** (ედომუშამი მახორობაშ ომერნე დო შურიელი ინტერესეფიშ თხილუა). 

გალენური პოლიტიკა იკათუანს სახენწჷფოეფოშქაშე ურთიართობეფიშ ოკითხეფს, მუნერეფით რე: ლჷმა დო შვიდობა, სახენწჷფოეფიშ რსხუეფი დო აპიჯალეფი, ოერეფოშქაშე ვაჭრუა, გოლინაშ სფეროეფიშ გჷნორთუალა, ზუღეფიშ, კოლონიეფიშ ღვენობა დო შხვა.

მუში დინოხოლენი ფორმათ სახენწჷფო პოლიტიკა შილებე ორდას: 
* **კონსერვატიული** - ტრადიციეფიშ დო არსებული ჯარალობური ინსტიტუტეფიშ ასქილადაფა, 
* **პროგრესული** - მეჭირინაფა სახენწჷფო დო ჯარალობური სისტემაშ გჷნოქიმინუაშო, 
* **ლიბერალური** - თარობაშ ნდობა ჯარალობური ელემენტეფიშო დო შხვა. 

თუ სახენწჷფო მართალას დარგეფო გობრთუნთ-და, შილებე რაგადი სახნწჷფოშ ფინანსურ, საბაჟო, სატარიფო, სავაჭრო, სარეწუალო, ფისკალურ, ორკინაშარე პოლიტიკაშენ.

## პოლიტიკური სისტემეფი დო იდეოლოგიეფი

* ანარქიზმი
* დემოკრატია
* კაპიტალიზმი
* კომუნიზმი
* ლენინიზმი
* ლიბერალიზმი
* მაოიზმი
* მარქსიზმი
* ნაციონალიზმი
* ნეოკონსერვატიზმი
* ნეოლიბერალიზმი
* პარლამენტარიზმი
* სოციალიზმი
* სოციალ-დემოკრატია
* სტალინიზმი
* ტოტალიტარიზმი
* ტროცკიზმი
* ფაშიზმი

## პოლიტიკური ჩინებეფი დო ტერმინეფი
კლასი - მართუალაშ ფორმა - პოლიტიკური პარტია - რევოლუცია - გალენური პოლიტიკა - დინოხოლენი პოლიტიკა - სახენწჷფო - ხეშუულება

*
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2
ჯინ ჰეკმენი

**ჯინ ჰეკმენი** ( დ. , 1930-2025) — ჟირშაიანი ამერიკული კინოაკადემიაშ ოსკარიშ მაღვენი ამერიკალი არტისტი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1930
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინოარტისტეფი
რექს ჰარისონი

**რეჯინალდ კერი „რექს“ ჰარისონი ** ( დ. 5 მელახი, 1908 — 2 მანგი, 1990) — ინგლისარი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი დო რეჟისორი. თეატრის მოღალა დიჭყჷ 1924 წანას. მაართა ავტობიოგრაფია გიშაშქჷ 1975 წანას.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1908
კატეგორია:ნაღურა 1990
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ალეკ გინესი

**სერ ალეკ გინესი**, ( დ. 2 პირელი, 1914, ლონდონი - ღ. 5 მარაშინათუთა, 2000) — ინგლისარი არტისტი დო რეჟისორი.

## ბიოგრაფია
თეატრალური განათება მიღჷ ფ. კომპტონიშ კერზო სტუდიას. ლონდონიშ თეატრ „ოლდ ვიკის" გინესიქ გასახიერჷ ჰამლეტიშ, რიჩარდ II-შ (შექსპირიშ "ჰამლეტი", "რიჩარდ II"), ხლესტაკოვიშ (გოგოლიშ "რევიზორი"), შხვა თეატრეფს დომიტრი კარამაზოვიშ (დოსტოევსკიშ "ჯიმალეფი კარამაზოვეფიშ" მეჯინათ) დო შხვა როლეფი. დოდგჷ სპექტაკლეფი: შექსპირიშ "მავითოჟირა სერი" დო "ჰამლეტი".

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* გინესიშ გიშულეფი თეატრალურ არქივს, ბრისტოლი 

კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1914
კატეგორია:ნაღურა 2000
უილიამ ჰოლდენი

**უილიამ ჰოლდენი** (; 17 პირელი, 1918 — 12 გერგობათუთა, 1981) — ამერიკალი არტისტი. 50-იანი წანეფიშ ართ-ართი არძაშე ჩინებული დო მაღალგინოგაფური არტისტი.
## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* William Holden Wildlife Foundation 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1918
კატეგორია:ნაღურა 1981
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ჩარლზ ლოტონი

**ჩარლზ ლოტონი** ( დ. 1 კვირკვე, 1899, სკარბორო — ღ. 5 ქირსეთუთა, 1962, ჰოლივუდი) — ინგლისარი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი დო რეჟისორი. 1927 წანას ოკათუდჷ პიესას ელზა ლანჩესტერწკჷმა ართო, ნამუთ უკული თიში ჩილქ იჸუ დო ნამუწკჷმა ართო თელი რინაშ გოძვენას ალახანდანდჷ. კინოკარიერაშ გეშა ოხორუშა გინორთჷ ჰოლივუდშა. რე სუმი ფილმიშ სცენარიშ ავტორი დო ჟირიშ რეჟისორი. 1955 წანას გინიღჷ კრიტიკოსეფიშე მოწონებული ფილმი „ჯინორიშ სერი“.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური საიტი
* 
* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:ნაღურა 1962
კატეგორია:დუნაბადი 1899
Youtube

**YouTube** (გჷმითქუალუ *იუთუბი*) — ვიდეო საიტი, სოდე მახვარებუეფს შეულებჷნა გეხარგუან ვარდა ართიანს გჷნუჯღონან მუსიკალური ვიდეოეფი. 2005 წანაშ ფურთუთას, PayPal-იშ სუმ ჸოფილ წორომახანდექ აკოქიმინეს იუთუბი, 2006 წანაშ გერგობათუთას - გუგლიქ ქიჸიდჷ თინა $1,65 მილიარდშა დო თეხანობას ხანდენს მუჭოთ გუგლიშა დოჸუნელი კომპანია. კომპანიაქ დირსხუ სან ბრუნოს, კალიფორნიას დო გჷმირინუანს Adobe Flash Player-ს დო HTML5 ტექნოლოგიას მახვარებუეფიშით გჷმობჟინაფილი მიარეფერუამი ვიდეომასალაშ გჷნაჩამალო, თინეფს შქას: კინო დო ოტელევიზიე კლიპეფი, მუსიკალური კლიპეფი, თაშნეშე ომაჸოროფე მასალეფი, მუჭომეფით რე ვიდეო ბლოგირაფა დო კუნტა ორიგინალური ვიდეოეფი. იუთუბის არძაშე უმოს მასალას ეთმეხარგანა ზოხო პიჯეფი, მარა მედია კორპორაციეფი, თინეფს შქას CBS, BBC, UMG დო შხვა ორგანიზაციეფი თავაზენა მახვარებუეფს მუნეფიშ ნაწარმის საიტიშ მეშქაშობათ, იუთუბწკჷმა წოროხანდაშ პროგრამაშ ფარგალეფს.

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის

 YouTube.com

კატეგორია:ბორჯიშოღალარი ვებ-ხასჷლეფი
კატეგორია:YouTube
კატეგორია:Google-იშ სერვისეფი
ვებ-ხასჷლა

[thumb|right|[Wikimedia Commons-იშ ვებ-ხასჷლა]]

**ვებ-ხასჷლა** — საიტიშ აკმადგინალი ნორთი. თინა წჷმარინუანს ინფორმაციაშ წყუს დო იკათუანს ჰიპერტექსტეფს, ნამუეფიშ მეშქაშობათ მუთმოხვადუ შხვადოშხვა დოკუმენტიშ გორუა დო რსხუ. არძაშე შხირას საიტი ჭარილი რე HTML ვარდა XHTML ვებ პროგრამირაფაშ ნინაშა დო ხემიოჭირინაფალი რე ვებ-ბრაუზერიშ მეშქაშობათ.

ვებ-ხასჷლას შილებე გედვალირქ იჸუას შხვადოშხვანერი ინფორმაცია: ტექსტი, სურათეფი, ვიდეოეფი, მედია ფაილეფი დო თ.უ. თაშნეშე შხვადოშხვანერი სკრიპტეფი (ჯავასკრიპტი, VB სკრიპტი დო თ.უ). მუჭოთ წესი, ვებ-ხასჷლას თაშნეშე გეძჷ შხვა ვებ-ხასჷლეფიშ მიოწურაფუეფი (რცხუეფი).

არძაშე შხირას ვებ-ხასჷლეფი მუთმოფხვადჷნა გეჸვენჯი გოფორმაფეფით .html ვარდა .htm.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* www-იშ კონსორციუმი.

## სქოლიო

კატეგორია:ინტერნეტი
საიტი

[მინი|მარჯვნივ|[NASA-შ საიტი]]

**საიტი** — ვებ-ხასჷლაშ, სურათეფიშ, ვიდეოეფიშ დო თ.უ. ართობურობა, ნამუთ ეხარგილი რე ართ ვარდა მუსხირენ სერვერშა დო ნამუთ, რჩქვანელობურო, ხემიოჭირინაფალი რე ინტერნეტით, ტელეფონით. HTTP/HTTPS პროტოკოლიშ მეშქაშობათ.

## ისტორია
მოსოფელს მაართა საიტიქ აკიქიმინჷ 1991 წანაშ 6 მარაშინათუთას, ნამუშ მიოწუარუ რე http://info.cern.ch/, აკოქიმინელი ტიმ ბერნერს-ლიშით. თე საიტის გეძუდჷ ინფორმაცია ახალი ტექნოლოგიაშ გეშა World Wide Web (WWW) (მოსოფელიშ ფართე რშვილი). ინფორმაციაშ გჷნოჩამა გერსხილი რდჷ HTTP პროტოკოლს, საიტი - აკოქიმინელი რდჷ ვებ პროგრამირაფაშ HTML ნინაშა. საიტის თაშნეშე გოსხუნილი რდჷ ვებ სერვერიშ დო ვებ ბრაუზერიშ ხანდაშ პრინციპეფი. საიტიქ თაშნეშე მოსოფელს მაართა ინტერნეტ კატალოგო გჷნირთჷ, თიშ გეშა, ნამჷ-და მოგვიანაფათ ბერნერს ლიქ საიტის გედუ შხვა საიტიშ მიოწურაფუეფი.

ირფელი მუთ ოხვილური რდჷ მაართა საიტიშ ეიომუშებელო ბერნერს ლიქ უმოს წჷმი, 1990 წანას აკოქიმინუ. თიმ ბორჯის აკიქიმინჷ მაართა ვებ-ბრაუზერქ დო მაართა სერვერქ, ნამუთ გერსხილი რდჷ NeXTcube-იშ ბაზას.

## მიმოჯინა
ფუნქციაშ დო დაშანაფაშ მეჯინათ საიტი შილებე ორდას:

* პიჯური
* კომერციული
* ოთარობე

## თშნეშე ქოძირით
* ინტერნეტი
* ინტერნეტ-ბრაუზერი
* საიტები 

კატეგორია:ინტერნეტი
ისტორია

[მინი|''ისტორია'' - [ნიკოლაოს გიზისი (1892)]]
**ისტორია** – ( - თხობელუა, ულირ, ორდოიან ამბეეფიშ თხობელუა) — ისტორიას შილებე ჟირ თარი გოთანჯუა უღუდასჷნ:

1. გოვითარაფაშ ირნერი პროცესი ორთას დო ჯარალუას; სამანგ., მოსოფელიშ აკოქიმუნუაშ ისტორია, ზოხოიან მენცარობეფიშ – ფიზიკაშ, მათემატიკაშ, სამართალიშ ისტორია დო თ. უ.;

2. მენცარობა, ნამუთ დჷთმიგურუანს ადამიერეფიშ ჯარალუაშ ულირს ედომუშამი თიში კონკრეტული ფორმეფით დო ანდანერობათ. ჯარალუაშ ისტორია პროცესეფიშ დო მოლინეფიშ, ზოხოიან ინდივიდეფიშ, ადამიერეფიშ კოლექტივეფიშ, ედომუშამი კოჩიშობაშ კონკრეტული დო ანდაკუნთხუამი ქიმინჯალაშ დო რჯებაშ ართობურობა რე.

## თაშნეშე ქოძირით
*ისტორიკოსი
*ისტორიოგრაფია

კატეგორია:მენცარობა
კატეგორია:ისტორია
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2
მაართაჸოფილი ჯარალუა

[მინი|[სტოუნჰენჯი, ინგლისი. კეთებული რე დოხოლაფირო 4500-4000 წანაშ წიმი ნეოლითიშ ხანაშ ადამიერეფიშით]]
**მაართაჸოფილი ჯარალუა** (თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ **ისტორიაშახი ჯარალუა**) — ართ-ართი პერიოდი კოჩობურობაშ ისტორიას, ნამუშ გოძვენას თინა გოვითარაფას იჭყანდჷ. ზუსტას თე პერიოდით გჷთმიჭყაფუ კოჩბურობაშ ედომუშამი ისტორია. თე პერიოდის დითმიგურუანს ეთნოლოგია დო არქეოლოგია.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Submerged Landscapes Archaeological Network 
*  Veldwezelt-Hezerwater
* North Pacific Prehistory
* პრეისტორიული ალჟირი დო მოროკო http://www.neolithique.eu/index.html 
* Early Humans 


კატეგორია:არქეოლოგიური პერიოდეფი
კატეგორია:ანთროპოლოგია
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2
ტექნოლოგია

[მინი|ნიუკომენიშ [ორქიშ მანქანა.]]
**ტექნოლოგია** (ბერძენულო: τεχνολογια < τεχνη "მოხელეობა" + λογος "ზიტყვა, გურაფა" + სუფიქსი ια) რე მენცარობა თი ანჯარეფიშ, პროცესეფიშ დო მეთოდეფიშ გეშა, ნამუთ გჷმირინუაფუ შხვადოშხვა საგანეფიშ დო ობიექტეფიშ ოზადალო, მუდგაინიშ წარმებაშ ღანკით. შხვანერო, ტექნოლოგია თენა რე ნივთიარობაშ, ენერგიაშ დო ინფორმაციაშ გჷნომუშებაშ ხერხი.

კატეგორია:ტექნოლოგია
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუხალე 1
რკინაშ ხანა

[მინი|რკინაშ ხანაშ გომანგარაფილი ოხორუე, ბჟადალ [ევროპას. სურათი გინოღალირი რე 1935 წანას, მაიორ ჯორჯ ალენიშით (1891–1940).]]
**რკინაშ ხანა**, ჯარალუაშ გოვითარაფაშ ისტორიაშ ართ-ართი ეპოქა, მუჟამსჷთ ოლიმე დო და ომეურნე ანჯარიშ ოკეთებელო თარო რკინა გჷმირინუაფუდუნ. 2 ვითოში წანაშ წიმი ტიტუს ლუკრეციუს კარუსიქ კოჩობურობაშ გოვითარაფაშ ისტორია 3 ეპოქათ გორთჷ: ქუაშ, ბრინჯაოშ დო რკინაშ ხანეფო. XIX ოშწანურაშ შქა წანეფს, ეშანილი მოსარზებაშ სითინე არქეოლოგიურ მასალას გეპონუათ მენცარულო მაართათ დასაბუთჷ დანიარ არქეოლოგიქ კ. თომსენქ. თე ტერმინით არქეოლოგიას ეიშინუაფუ რკინაშ წარმებაშ ორდოშიანი ოქურეეფი: ორდოშიანი რკინაშ ხანა დო რკინაშ ფართოთ ემუშაფაშ ხანა.

## ლიტერატურა
* *აბრამიშვილი რ.,* რკინის ათვისების საკითხისათვის აღმოსავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე (ძვ. წ. XIV-XIII სს) «ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1961, ტ. 22 B;
## სქოლიო


კატეგორია:ისტორიული პერიოდეფი
კატეგორია:არქეოლოგიური პერიოდეფი
ითან ჰოუკი

**ითან ჰოუკი** (; 6 გერგობათუთა, 1970 — ) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი დო ჭარუ. პოპულარულქ იჸუ ფილმით „ღურელი პოეტეფიშ ჯარალუა.“ 1992 წანაშე მოღალენს თეატრის.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1970
მიშელ პფაიფერი

**მიშელ პფაიფერი** (; 29 პირელი, 1958, სანტა-ანა, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე ოსური. რსულებური როლეფიშო სუმშა რდჷ წუმორინაფილი ოსკარს, ართშა თარი, ჟირშა - მაჟირახარისხანი როლიშ რსულებაშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1958
უმა თურმანი

**უმა კარუნა თურმანი** (Uma Karuna Thurman; დ. 29 პირელი, 1970) — ამერიკალი კინოარტისტი დო ფოტომოდელი. ამდღარშა რსულებური აფუ როლეფი შხვადოშხვა ჟანრიშ ფილმეფს, მუჭოთ რომანტიკული კომედიეფს, თეში დრამატულ დო ომენცარე-ფანტასტიკურ ფილმეფს დო სანწალესიუჟეტიან თრილერეფს თებული. თიში საუჯგუშო ფილმეფო იკოხოცხუ „ოშქურანჯი რსხუეფი“ (1988), „მაკულატურა“ (1994), „გატაკა“ (1997) დო ჟირი ფილმი სერიაშე „დოჸვილი ბილი“ (2003–04).

## ბიოგრაფია
1980-იან წანეფს პროფესიონალი მოდელიშ კარიერაშ უკული 1988 წანას არტისტალა დიჭყჷ. თიში კარიერას შანულამი რდჷ ბეატრიქს კიდოშ როლი კვენტინ ტარანტინოშ ფილმეფს „დოჸვილი ბილი“. თურმანქ ათე ფილმის არსულჷ მოჭყუდუშ როლი, ნამუთ ნჯარს ეშეღანს თიში ჸოფილ ჸოროფილშე. ტარანტინოქ ათე პერსონაჟი სპეციალურო თურმანიშო ქიმინჷ. ათე პერსონაჟიშ ქიმინუაშ იდეა ჟირხოლოს ართო მურთესჷ „მაკულატურაშ“ გინოღალაშ ბორჯის. ფილმიშ გინოღალა თურმანიშ მოკათალაქ გახანგირძელჷ. გინოღალაქ 9 თუთას იგინძორჷ დო 5 ქიანას მიშჷ. თურმანქ ათე როლიშო იგურუ ოლჷმერი ხელუანუა დო იაპონური ნინა. „დოჸვილი ბილი“ საკულტო კლასიკათ გინირთჷ, კრიტიკოსეფქ თინა დადებითო აფასესჷ, თურმანქ მოჭყუდუშ როლიშო მიღჷ ორქოშ გლობუსიშ დო BAFTA-შ ნომინაციეფი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი აგნოსტიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1970
მათემატიკა

[thumb|230px|[ევკლიდე „ათენიშ სკოლაშ“ ფრაგმენტის, რაფაელი.]]

**მათემატიკა** — მენცარობა, ნამუთ გერსხილი რე აბსტრაგირაფას, დედუქციურ ჯელობას დო სიმბოლურ ლოგიკას. კანკალეშა მათემატიკას ეთმეჭარუნა მუჭოთ მენცარობას რიცხუეფიშ, გეომეტრიული ფიგურეფიშ დო გჷნოქიმინუეფიშ გეშა. უმოსი ფორმალური თოლოძირეთ მათემატიკა გურაფულენს აქსიომატურო გოსხუნილ აბსტრაქტულ მათემატიკურ სტრუქტურეფს.

ართჸურე მათემატიკა აკმიქიმინუ წიმინდე თეორიული ინტერესეფიშ გეშა – წიმინდე მათემატიკა. მაჟირაჸურე მათემატიკური რკუალა ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ორთაშომეტყველე მენცარობეფიშე, გჷმირინუაფუ ინჟინერიას, მედიცინას დო ეკონომიკას – გჷმორინაფონი მათემატიკა.

ტერმინი **მათემატიკა** ბერძენული წჷმოულობაშ რე, μάθημα (máthema) „მენცარობას, რჩქინას, გურაფას“ შანენს, μαθηματικός (mathematikós) – „გურაფაშ მოჸოროფეს“.

## გიშარჩქინელი მათემატიკოსეფი
* პითაგორა (ჯვ. წ. 582 – ჯვ. წ. 507)
* ევკლიდე  (ჯვ. წ. 365 – ჯვ. წ. 300)
* ფრანსის ვიეტა (1540 – 1603)
* რენე დეკარტი (1596 – 1650)
* პიერ ფერმა (1607 – 1665) 
* ბლეზ პასკალი (1623 – 1662)
* ისააკ ნიუტონი (1643 – 1727)
* გოტფრიდ ლაიბნიცი (1646 – 1716)
* იაკობ ბერნული (1655 – 1705)
* ლეონარდ ეილერი (1707 – 1783)
* ჯოსეფ-ლუი ლაგრანჟი (1736 – 1813)
* პიერ სიმონ ლაპლასი (1749 – 1827)
* კარლ ფრიდრიხ გაუსი (1777 – 1855)
* აუგუსტინ ლუი კოში (1789 – 1857)
* ნილს ჰენრიკ აბელი (1802– 1829)
* ევარისტ გალუა (1811 – 1832)
* კარლ ვაიერშტრასი (1815 – 1897)
* გეორგ ფრიდრიხ ბერნჰარდ რიმანი (1826 – 1866)
* ჟიულ კანტორი (1845 – 1918)
* სოფია კოვალევსკაია (1850 – 1891)
* ჟიულ ანრი პუანკარე (1854 – 1912)
* დავიდ ჰილბერტი (1862 – 1943)
* ფელიქს ჰაუსდორფი (1868 – 1942)

ქძ. ედომუშამი ერკებული.

## ჩინებული ადამიერეფი მათემატიკაშენ
* „მათემატიკა მენცარობეფიშ დიაფალი რე“ – კარლ ფრიდრიხ გაუსი. 
* „მათემატიკა რე ანბანი, ნამუშით ღორონთიქ ეჭარუ მოსოფელი“ – გალილეო გალილეი.
* „მათემატიკა უმოსო ხელუანობაშ დარგი რე“ – სეკი ტაკაკაძუ.
* „მათემატიკაქ შილებე გითანჯას მუჭოთ მენცარობა, სოდე მითინს ვაუჩქუ მუშე რაგადანა დო ვართ თინა, თინეფიშ ნარაგადი ჭეშმარიტი რე თუ ვარინ“ – ბერტრან რასელი.

## საქორთუოშ მათემატიკური დჷნაწესებუეფი
* ა. რაზმაძეშ ჯოხოდვალაშ მათემატიკაშ ინსტიტუტი
* ი. ვეკუაშ ჯოხოდვალაშ გჷმორინაფონი მათემატიკაშ ინსტიტუტი

## თაშნეშე ქოძირით
* მათემატიკაშ ფილოსოფია
* მათემატიკური თეორემეფიშ ერკებული
* მათემატიკური სიმბოლოეფი
* ფილდსიშ მედალი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ი.ვეკუაშ ჯოხოდვალაშ გჷმორინაფონი მათემატიკაშ ინსტიტუტი 
* მათემატიკაშ ინსტიტუტიშ ნახანდეფი 
* მათემატიკური ჟურნალეფი
* მემუარეფი დიფერენციალურ გონტოლებეფს დო მათემატიკურ ფიზიკას 
* ა.რაზმაძეშ ჯოხოდვალაშ მათემატიკაშ ინსტიტუტი 
* ქორთული მათემატიკური ჟურნალი 
* მათემატიკური ფორუმი

*
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუხალე 1
მილოშ ფორმანი

**ჟან ტომაშ ფორმანი**, უჯგუშო ჩინებული, მუჭოთ **მილოშ ფორმანი** (დ. 18 ფურთუთა, 1932 - ღ. 13 პირელი 2018) — ჩეხი-ამერიკალი რეჟისორი, სცენარისტი, არტისტი დო პროფესორი. თიში ფილმეფშე ჟირი: მიდგარენქ გუგულიშ ოგვაჯეს გინუფურინჷ დო ამადეუსი, იკოროცხჷნა მოსოფელიშ ფილმიშ ისტორიაშ შედევრეფო. ფორმანს წორო ათე ფილმეფქ მოუღესჷ პრესტიჟული ამერიკაშ ფილმიშ აკადემიაშ ჯილდო - ოსკარი.

## ფილმოგრაფია
* 1975 - მიდგარენქ გუგულიშ ოგვაჯეს გინუფურინჷ *(One Flew Over the Cuckoo's Nest)*
* 1981 - რეგთაიმი *(Ragtime)*
* 1984 - ამადეუსი *(Amadeus)*
* 1989 - ვალმონი *(Valmont)*
* 1996 - კათა ლარი ფლინტიშ აწმარენჯო *(The People vs. Larry Flynt)* 
* 1999 - ადამიერი თუთას *(Man on the Moon)*
* 2006 - გოიაშ ლანდეფი *(Goya's Ghosts)*

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი
კატეგორია:ჩეხი რეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი
კატეგორია:ჩეხი სცენარისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1932
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
ჯეიმზ ფრანკო

**ჯეიმზ ედვარდ ფრანკო** ( დ. 19 პირელი, 1978) — ამერიკალი არტისტი,  რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი დო ხანტუ.

## ბიოგრაფია
ოარტისტე მოღალობა დიჭყჷ გვიანო 90-იან წანეფს, მუჟამსჷთ ქაკათჷ ოტელევიზიე სერიალს *[[Freaks and Geeks]]* დო მუსხირენ ახალურ ფილმის. 2001 წანას ფრანკოქ არსულჷ თარი როლი მარკ რიდელიშ გინოღალირი ოტელევიზიე ბიოგრაფიულ ფილმის ჯეიმზ დინი, მუთით თიქი დეინალჷ ორქოშ გლობუსი ნომინაციას საუჯგუშო არტისტი მინისერიალს ვარდა ოტელევიზიე ფილმის.

ფრანკოშ ოწოხოლე არძაქ კითი მოღირიკჷ მარველიშ კომიქსეფიშ პერსონაჟ ბორბოლია-კოჩიშენ გინოღალირი ტრილოგიას ჰარი ოზბორნიშ როლიშ რსულებათ. ათეშ უკული, თიქი აკათჷ ოურდუმე ფილმის *[[დიდი რეიდი]]* (2005), რომანტიკულ დრამას *[[ტრისტანი დო იზოლდა (ფილმი)|ტრისტანი დო იზოლდა]]*, დო ჯასტინ ლინიშ დრამას *[[ანაპოლისი (ფილმი)|ანაპოლისი]]* (2006). 2008 წანას თიქი ილაჸაფჷ კომედიას *[[ანანასიშ ექსპრესი (ფილმი)|ანანასიშ ექსპრესი]]* დო დეინალჷ მაჟირა ორქოშ გლობუსი, ათეჟამს ნომინაციას - საუჯგუშო ქომოლკოჩი არტისტი მიუზიკლის ვარდა კომედიას. ათე წანას თიქი ილაჸაფჷ დენი ელფმენი ბიოპიკის მილკი. 2010 წანას ფრანკოქ თარი როლი არსულჷ ფილმის *[[127 სათი]]*, ნამუთ დორსხუაფილი რე ნანდული ამბეს, ამერიკალი გვალაშ მალუ აარონ რელსტონიშ გეშა. ათე როლიშ რსულებაშო თიქი დეინალჷ ოსკარისა დო ორქოშ გლობუსიშ ნომინაციეფი.

2011 ფრანკოქ უმენძელჷ ოსკარიშ 83-ა დოჯილდაფას ენ ჰეთეუეიწკჷმა ართო. ოშინალი რე, ნამდა ათე ბორჯის თინა ნომინირაფილი რდჷ ოსკარს საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1978
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
რიჩარდ ჯენკინსი

**რიჩარდ დეილ ჯენკინსი** ( დ. 4 მესი 1947, დე-კალბი, ილინოისი, ააშ) — ამერიკალი თეატრიშ დო კინოშ არტიტი.

## ბიოგრაფია
დებადჷ დო მირდჷ ილინოისიშ შტატიშ ნოღა დე-კალბის, დიამუშიშ დიაჸუდეშ — მერი ელიზაბეთიშ დო მუამუშიშ სტომატოლოგიშ — დეილ სტივენ ჯენკინსიშ ფანიას. გურაფლენდჷ დე-კალბიშ უმაღალაშ სკოლას. თეიშა სოიშახ არტისტი იჸიდუნჷ ოხარგალიშ მაჯღვერო ხანდენდჷ. ილინოისიშ უესლიანიშ უნივერსიტეტის გურაფას მიღჷ ხარისხი დრამაშ სფეროს. Trinity Repertory Company-იშ ბუნაშ ართ-ართი არტისტი რდჷ, სოდეთ ილაჸაფჷ მიარე სპექტაკლის. 1990-1994 წანეფს რდჷ ათე თეატრიშ ხანტურული ხემანჯღვერი. თიში კინოდებიუტიქ იჸუ 1974 წანას.

1980-იან დო 1990-იან წანეფს კინოს მაჟირახარისხამი როლეფს ღებულენდჷ. ფართე ჯარალუაშო ჩინებულქ იჸუ თიშ უკული მუთი ილაჸაფჷ ოტელევიზიე სერიალს „ამშვი ფუტი დიხაშ თუდო“. შანულამი რდჷ ხოლო რსულებური როლეფი ფილმეფს „სუმარი“ დო „ჯარგვალი ტყას“. *უოლტერ ვეილიშ* როლიშ რსულებაშო ფილმის *„სუმარი“* ნომინირაფილი რდჷ ოსკარს საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო.

## ფილმოგრაფია

## პიჯული დო ფანიური რინა
1969 წანაშ 23 მარაშინათუთაშე გურგინუას რე შერონ ფრიდრიკწკჷმა. ჭკობას ჸუნს ჟირი სქუა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* ინტერვიუ რიჩარდ ჯენკინწკჷმა ართო  
* ინტერვიუ რიჩარდ ჯენკინწკჷმა ართო  

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1974
ჯეიკ ჯილენჰოლი

**ჯეიკობ ბენჯამინ "ჯეიკ" ჯილენჰოლი** (Jacob Benjamin "Jake" Gyllenhaal; დ. 19 ქირსეთუთა, 1980) — ამერიკალი არტისტი. რეჟისორი სტივენ ჯილენჰოლიშ დო სცენარისტი ნაომი ფონერიშ ქომოლსქუა.

## ბიოგრაფია
თიში მაართა შანულამი როლი კინოფილმის 2001 წანას ოკულტე ჰიტი „დონი დარკო“ რდჷ, ნამუსჷთ თიქი ფსიქოლოგიური პრობლემეფით ხარგელი მარდუშ როლი ილაჸაფჷ. 2004 წანაშ დენის ქუეიდწკჷმა ართო ილაჸაფჷ ბლოკბასტერს „გეღანი“, ნამუსჷთ კატასტროფული გლობალური გონქირაფაშ პერიოდის სტუდენტიშ როლი ასახიერჷ.

### კარიერა

მელენ დღარი არტიტის ფილმეფი და როლეფიშ ლაჸაფი დუდშეშე მიკიჭოფანდჷ. მართალი რე, მასქერეფს ვაკოდეს სქუაქ არტისტიქ იჸუკონ, მორო ჯეიკიშო თე პროფესია ღანკო გინირთჷ დო თიში პერსონაჟეფით მაჯინეეფს დუდი მაეჩა უკუნიშ ბოლო წანეფს გაჩინებაფჷ. 2000-იანი წანეფშე ჭიი-ჭიეთ, ფილმეფს მაართა ნობიჯგეფიშ უკულჷ, თიქ ედომუშამ მოსოფელს ჩინებული ჰოლივუდარი არტისტო გინირთჷ. ფილმეფს გჷშარჩქინაქ თის შარა თეატრალური ოქიანუჸურე ხოლო გუნწყჷ დო 2004 წანას მუსხირენ როლი ლონდონიშ თეატრის ხოლო ილაჸაფჷ. თიშ კარიერაშ გიშნაგორა ეულა დო მოსოფლიშ მაჯინეეფშო თიში გოჩინებაფა გიშეწვჷ 2005 წანას გინოღალირ ფილმიქ „პუხუამი გვალა, ნამუსჷთ თიქ თარი როლი ჰით ლეჯერწკჷმა ართო ილაჸაფჷ. ათე ფილმიქ, ნამუქჷთ ჟირხოლო არტისტის დიდი პოპულარალა მოუღჷნ, ჯილენჰოლი ლაჸაფენს ჯეკ ტვისტიშ, გეი კოვბოიშ როლს. არტისტშო ხოლო ძამი წჷმოძინელქ იჸუ ფილმეფქ: „გეღანი“ (2004), „ჯალეფი“ (2013), „სერიშ ქვერქვენწი“ (2014), „ევერესტი“ (2015), „აკორღვაფა“ (2016) დო „რინა“ (2017), ბორბოლია კოჩი:ჸუდეშე შორს (2019). კარიერულ წჷმოძინაქ თიშ ფინანსურ ამბეს ხოლო გიოდოხოდჷ, კერზოთ, ჟურნალ *[[People (ჟურნალი)|People]]*-იშ ნარაგადუთჷ ჯილენჰოლი ჰოლივუდიშ მაღალ გინაგაფალი არტისტეფს შქას ართ-ართი მაართა რე დო თიში საბანკე ანგარიში, 2017 წანაშ მუნაჩამეფით, 96 მილიონ ააშ დოლარს რე გამანგებული. 

### მუში დო საჯარო რინა

უმკუჯინუო თიშ, ნამდა ჯილენჰოლს წანეფიშ გოძვენას ქიანაში რომანი უღუდუნჷ, ათეჟამო ხვალე რე. არტისტი ირო კამერეფი გოურენა დო თის ჩინებულ სახეეფწკჷმა ართო შხირო აფიქსირენა. თის სიხოლა უღუდჷ ხოლო ჰოლივუდარ არტისტი კირსტენ დანსტიწკჷმა  დო მაბირე ტეილორ სვიფტწკჷმა. თის დარე ირიათო ჸუნდჷ დო ჸუნს მაჸალე ოსური, მორო უმკუჯინუო ათეშ, თინა დაგურგინაფილი დღას ვაჸოფე დო დიო-დიო ვართ სქუალეფი ჸუნს. ჯილენჰოლი უმოსო ბორჯის პროფესიას უყურენს დო ახერხენს, ნამდა ირ წანას ფილმეფს მინიმუმ ჟირ ახალ სახეს ორთჷ. პროფესიაშ მეტი არტისტი ხოლო დაინტერესაფილი რე პოლიტიკითათ. 

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1980
ოჰავე ტრანსპორტიშ საირქიანო ასოციაცია

thumb|200px|ორგანიზაციაშ ლოგო
**ოჰავე ტრანსპორტიშ საირქიანო ასოციაცია** ( ვარდა IATA) - ვასათარობო ორგანიზაცია, ნამუშ მაკათური რე მოსოფელიშ არძა რეგიონიშ მაჸვენჯი ოავიაციე ოწარმეეფი. ორგანიზაციაქ დირსხუ 1945 წანასს. ორგანიზაციაშ ღანკეფი - უშქურანჯი, რეგულარული დო ეკონომიური ოჰავე ტრანსპორტიშ გოვითარაფაშ დო ოავიაციე კომერციული საქვარუაშ ხეშენწყუალა დო თეშა მერსხილი პრობლემეფიშ დოგურაფა. უმაღალაში ორგანო რეირწანური საართო შაყარუა, ნამუთ გიშმაგორუნს ასოციაციაშ ემაჸონაფალი კომიტეტიშ პრეზიდენტის დო მაკათურეფს, გჷთმოსხუნუნს ულირ წანაშ ანგარიშეფს დო ანტკიცენს მუმალ წანაშ ბიუჯეტის. ემაჸკომი დუთმარინუანს გენერალურ დირექტორს დო, იატაშ საქვარუაშ შხვადოშხვა ოკითხეეფშე აკმოქიმინუნს კომიტეტეფს, ნამუეფსჷთ უკული ანტკიცენს საართო შაყარუა. იატა წანმოწანას ჟირშა მანჯენს გინოჸონაფა-გინოღალაშ გეშა რეგიონულ კონფერენციეფს. იატაშით დიხაუჩა დორთილი რე სუმ არეთ: 1 - ამერიკაშ ქიანეფი; 2 - ევროპა დო აფრიკა; 3 - აზია (არხო ბჟაეიოლიშ მოხ), ავსტრალია დო ოკიანეთი. იატა შითმიმუშენს ტარიფეფიშ გჷმორინაფაშ დონეშ დო წესეფიშ რეკომენდაციეფს, გინოჸონაფა გინოღალაშ საართო პიჯობეფს, თინეფს შქას - მაშარეეფიშ ნინალაშ სტანდარტეფს, მანჯენს ავიახაზეფიშ ექსპლუატაციაშ ეკონომიკური დო ტექნიკური გჷმოცადაფაშ გოზოგადაფაშ დო გოფაჩუაშ ხანდას, გინოღალაშ საბუთეფიშ დო კომერციული აპიჯალეფიშამო განრიგეფიშ აპიჯალა. ეკონომიკურ დო ფინანსურ ოკითხეეფშე თიშ მეღებული გჷოჭყვიდირეფი სარეკომენდაციორე. იატაშ ფარგალეფს ქიმიჯენს კლირინგიშ პალატა (ლონდონს), მაკათურ-ავიაოწარმეეფიშ შქას ურთიართანგარიშწორებაშო, დო კონტროლიშ ბიურო (ნიუ-იორკის) - ასოციაციაშ წესდვალუაშ, საართო შაყარუაშ დო რეგიონული კონფერენციეფიშ გინოჭყვიდირეფიშ რსხულებაშ კონტროლიშო. იატაშ შტაბ-ორენი იდვალუაფუ მონრეალს (კანადა).

## ლიტერატურა
* დავით გეფერიძე, საერთაშორისო საჰაერო სამართალი, თბ.2009, გამომცემლობა „მერიდიანი“, გვ. 154-165

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოჰავე ტრანსპორტიშ ოერეფოშქაშე ასოციაციაშ ოფიციალური საიტი

კატეგორია:მონრეალს დორსხუაფილი ორგანიზაციეფი
კატეგორია:ოჰავე ტრანსპორტიშ ოერეფოშქაშე ასოციაცია
ბენ ჯონსონი (არტისტი)

**ბენ ჯონსონი** ( დ. 13 მანგი, 1918 — ღ. 18 პირელი, 1996) — ამერიკალი კინოარტისტი. 1940-იან დო 50-იან წანეფს შხირო ოკათუდჷ ვესტერნეფს. ხოლო რდჷ მოსოფელი ჩემპიონი როდეოს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1918
კატეგორია:ნაღურა 1996
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ჯორჯ ფინი

**გიორგი აგიაშვილი**, ჩინებული მუჭოთ **ჯორჯ ფინი** () — ჰოლივუდიშ არტისტი, ქორთუ კინორეჟისორიშ დო სცენარისტ დავით აგიაშვილიშ სქუა.
## ფილმოგრაფია
### ფილმეფი

### ტელესერიალეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
* ჯორჯ ფინი - WDW
* ჯორჯ ფინიშენ

კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი‎
კატეგორია:ქორთუ ამერიკალეფი
ტიმოთი ჰატონი

**ტიმოთი ჰატონი** (; დ. 16 მარაშინათუთა, 1960, მალიბუ ) — ამერიკალი არტისტი დო რეჟისორი. თიქი არძაშე ახალქ, 20 წანერქ მიღჷ ოსკარი მაჟირახარისხამი როლიშ რსულებაშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1960
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ჯონა ჰილი

**ჯონა ჰილი** (; დ. 20 ქირსეთუთა 1983, ლოს-ანჯელესი) —  ამერიკალი არტისტი, პროდიუსერი დო კომიკოსი. მეღებული აფუ ოსკარიშ ნომინაცია.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* [Jonah Hill at [Rotten Tomatoes]]
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1983
ჯონ ჰიუსტონი

**ჯონ ჰიუსტონი** (; დ. 5 მარაშინათუთა, 1906 — 28 მარაშინათუთა, 1987) — ამერიკალი კინორეჟისორი, სცენარისტი, დო არტისტი. თინა რე 37-შა უმოსი ფილმიშ სცენარისტი დო რეჟისორი. ბრელი თინეფშე ამდღა კინემატოგრაფიაშ კლასიკათ რე მერჩქინელი. 46 წანიანი კარიერაშ გოძვენას მიღჷ ოსკარიშ 15 ნომინაცია დო 2 ჯილდო.

## ფილმოგრაფია
*1941 - მალტიშ შარდენი *(The Maltese Falcon)* 
*1948 - სიერა მადრეშ საგანძი *(The Treasure of the Sierra Madre)*
*1948 - ლარგოშ ღაგოზი *(Key Largo)*
*1950 - ასფალტიშ ჯუნგლი *(The Asphalt Jungle)*
*1951 - აფრიკალი დიაფალი *(The African Queen)*
*1956 - მობი დიკი *(Moby Dick)*
*1961 - კაბეგარეფი *(The Misfits)*
*1962 - ფროიდი: ოფულარი ნება *(Freud: The Secret Passion)*
*1964 - იგუანაშ სერი *(The Night of the Iguana)*
*1985 - პრიციშ ფანიაშ ღირსება *(Prizzi's Honor)*

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*Literature on John Huston
* 

კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1906
კატეგორია:ნაღურა 1987
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
ჯოშ ჰოლოვეი

**ჯოშ ლი ჰოლოვეი** ( დ. 20 კვირკვე 1969) — ამერიკალი არტისტი დო მოდელი. ჩინებულქ იჸუ ჯეიმზ ფორდ  - სოიერიშ როლით ტელესერიალ „დინაფილეფს“.

## ბიოგრაფია

ჯოშ ჰოლოვეიქ დებადჷ 1969 წანას კალიფორნიაშ რეგიონს. თინა მაჟირა რე 4 ჯიმაშე. მუჟამსჷთ 2 წანერი რდჷნ, თიში მასქერეფქ ოხორუშა გინორთესჷ ჯორჯიაშ შტატიშა. თექი მიღჷ თიქ განათება (შტატ ჯორჯიაშ ნოღა კანტონიშ ოშქაშე სკოლას) ფილმეფით დაინტერესებული ძალამი ახალური ასაკიშე რდჷ. თიქ განათება ხოლო მიღჷ ჯორჯიაშ შტატიშ უნივერსიტეტის დო უკული დიჭყჷ მოდელიშ კარიერა. 

თიში კარიერა დიჭყჷ 1999 წანას დო თინა ამდღარშა ოკათუ შხვადოშხვა ფილმეფს. თინა მიარე ფილმის ოკათუდჷ. თიში არძაშე პოპულარული როლი რე სოიერი ტელესერიალ „დინაფილეფს“.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1969
კატეგორია:დუნაბადი 20 კვირკვე
მაიკლ ფელპსი

**მაიკლ ფრედ ფელპსი II** (; დ. 30 მანგი, 1985, ბალტიმორი,  მერილენდი, ააშ) — ამერიკალი მანჩურალი, სპორტიშ ისტორიას აკა 19-რზა ოლიმპიური ჩემპიონი, 26-რზა მოსოფელიშ ჩემპიონი 50-მეტრიან ბასეინს. ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ ისტორიას ჯილდოეფიშ მეჯინათ (23) აბსოლუტური რეკორდსმენი.

სპორტული მეტჯოხო — „ბალტიმორიშ ტყვია“ ().

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მაიკლფელპსიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა  
* მაიკლ ფელპსი მოსოფელიშ ოლიმპიური კომიტეტიშ ვებ-ხასჷლას 
* Профиль USA Swimming 
* Пресс-конференция Фелпса после завоевания 11-го олимпийского золота
* 

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1985
კატეგორია:ააშ-შ მანჩურალეფი
კატეგორია:ააშ-შ ოლიმპიური ჩემპიონეფი
კატეგორია:ოლიმპიური ჩემპიონეფი ნჩურუას
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2004 წანაშ ჩემპიონეფი
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2008 წანაშ ჩემპიონეფი
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2012 წანაშ ჩემპიონეფი
სტივენ სოდერბერგი

**სტივენ სოდერბერგი** (; 14 ღურთუთა, 1963) — ამერიკალი კინორეჟისორი. ჩინებული რე მუჭოთ კომერციულო წჷმოძინელი დო კრიტიკოსეფშე მოწონებული ფილმეფიშ ავტორი. სტივენ სოდერბერგი ოსკარიშ ლაურეატი რე.

## ფილმოგრაფია

*1989 - სექსი, ტყურეფი დო ვიდეოინნაჭარეფი *(Sex, Lies, and Videotape)*
*1991 - კაფკა *(Kafka)*
*1996 - გრეიშ ანატომია *(Gray's Anatomy)*
*1998 - თოლს მორკებული *(Out of Sight)*
*1999 - ინგლისარი *(The Limey)*
*2000 - ერინ ბროკოვიჩი *(Erin Brockovich)*
*2000 - ვაჭრუა *(Traffic)*
*2001 - ოუშენიშ ვითაართი მაჸალე *(Ocean's Eleven)*
*2002 - სოლარისი *(Solaris)*
*2004 - ეროსი *(Eros)*
*2004 - ოუშენიშ ვითოჟირი მაჸალე *(Ocean's Twelve)*
*2007 - ოუშენიშ ვითოსუმი მაჸალე *(Ocean's Thirteen)*
*2008 - ჩე *(Che)*
*2009 - ძღაბი ჭანაფათ *(The Girlfriend Experience)*

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*ბიოგრაფია  
*ინტერვიუეფი  
*ფრანგული ახალი პოპორიშ გაულეფი სოდერბერგის 
* ლიტერატურა სოდერბერგიშენ 

კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1963
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
ენტონი მინგელა

**ენტონი მინგელა** ( დ. 6 ღურთუთა, 1954 — 18 მელახი, 2008) — ინგლისარი რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი დო არტისტი. 2003-2007 წანეფს რდჷ ბრიტანეთიშ კინოინსტიტუტიშ მამართალი სხუნუშ დუდმახვენჯი. მეღებული აფუ ოსკარიშ დო BAFTA-შ ჯილდოეფი.

## ფილმოგრაფია
*1990 - მანგას, ხანგურო, ტომბას *(Truly, Madly, Deeply)* 
*1996 - ინგლისარი პაციენტი *(The English Patient)* 
*1999 - ნიჭიერი მისტერ რიპლი *(The Talented Mr. Ripley)* 
*2003 - რგილი გვალა *(Cold Mountain)* 
*2008 - მაკითხერი *(The Reader)* პროდიუსერი

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1954
კატეგორია:ნაღურა 2008
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
ჯონათან დემი

**ჯონათან დემი ** ( დ. 22 ფურთუთა, 1944) — ამერიკალი კინორეჟისორი. ჩინებული რე ფილმით „კირიბეფიშ შურიბუმა“, ნამჷშოთ მიღჷ ოსკარიშ ჯილდო.

## ფილმოგრაფია
*1980 - მელვინი დო ჰოვარდი *(Melvin and Howard)* 
*1991 - კირიბეფიშ შურიშქალი *(The Silence of the Lambs)* 
*1993 - ფილადელფია *(Philadelphia)*

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Storefront Demme 
*

კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1944
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
ოსკარი საუჯგუშო რეჟისორიშო

**ოსკარი საუჯგუშო რეჟისორიშო** — ართ-ართი ჯილდო ოსკარიშ დოჯილდაფას, ნამუთ იმანჯებუ ირწანურო ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს. ჯილდოს ამერიკაშ კინემატოგრაფიულ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემია გჷნმოჩანს კინემატოგრაფიას მახანდე რეჟისორეფს. არძაშე უმოსი, 4 ჯილდო მეღებულჷ აფჷ ჯონ ფორდის, არძაშე უმოსი 12 ნომინაცია - უილიამ უაილერს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კინოაკადემიაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა .

კატეგორია:ოსკარი