open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
როზალინ სასმენ იალოუ

**როზალინ სასმენ იალოუ** (ინგლ. Rosalyn Sussman Yalow; ღ. 19 კვირკვე, 1921, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 30 მესი, 2011, ბრონქსი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი მედიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი.

## ბიოგრაფია
როზალინ სასმენ იალოუქ დებადჷ ამერიკალი ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ფიზიკას ჰანტერიშ კოლეჯის. ჰანტერიშ კოლეჯიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი), სოდეთ მიპალუ დოქტორიშ ხარისხი 1945 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ  დიო ილინოისიშ უნივერსიტეტის დო უკულ ჰანტერიშ კოლეჯის, სოდეთ ფიზიკას ოგურუანდჷ 1946-1950 წანეფს. 1947 წანაშე რდჷ ბრონქსიშ ვეტერანეფიშ ადმინისტრაციაშ ჰოსპიტალიშ კონსულტანტი. როზალინ იალოუს რადიოიმუნური ანალიზიშ ტექნიკაშ გოვითარაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1977 წანას (როჟე გიიმენი დო ენდრიუ შალიწკჷმა ართო). როზალინ იალოუ რდჷ მაჟირა ამერიკალი ოსური, ნამუქჷთ მიპალუ ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (მაართა რდჷ გერტი კორი).

## პერსონალური რინა
როზალინ სასმენ იალოუშ ქომონჯი რდჷ აარონ იალოუ. ჸუნდეს ჟირი სკუა. როზალინ იალოუქ ღურუ 2011 წანაშ 30 მესის, ბრონქსის, ნიუ-იორკის.

## ლიტერატურა
*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Rosalyn Yalow: Assaying the unknown
* Episode 9: Rosalyn Sussman Yalow  from Babes of Science  podcasts

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მედიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1921
კატეგორია:ნაღურა 2011
აჰმედ ზევეილი

**აჰმედ ჰასან ზევეილი** (არაბ: أحمد حسن زويل‎, ინგლ. Ahmed Hassan Zewail; დ. 26 ფურთუთა, 1946, დამანჰური, ეგვიპტე — ღ. 2 მარაშინათუთა, 2016, პასადენა, კალიფორნია, ააშ) — ეგვიპტარი-ამერიკალი ქიმიკოსი, მაართა ეგვიპტარი, ნამუქჷთ მიპალუ ნობელიშ პრემია. შინელი რე მუჭოთ ფემტოქიმიაშ მუმა.

## ბიოგრაფია

## პუბლიკაციეფი

### ომენცარე
*Advances in Laser Spectroscopy I, ed. A. H. Zewail, SPIE, Bellingham, 1977
*Advances in Laser Chemistry, ed. A. H. Zewail, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 1978
*Photochemistry and Photobiology, Vols. 1 and 2, ed. A. H. Zewail, Harwood Academic, London, 1983
*Ultrafast Phenomena VII, eds. C. B. Harris, E. P. Ippen, G. A. Mourou and A. H. Zewail, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 1990
*The Chemical Bond: Structure and Dynamics, ed. A. H. Zewail, Academic Press, Boston, 1992
*Ultrafast Phenomena VIII, eds. J.-L. Martin, A. Migus, G. A. Mourou, and A. H. Zewail, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 1993
*Ultrafast Phenomena IX, eds. P. F. Barbara, W. H. Knox, G. A. Mourou, and A. H. Zewail, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 1994
*Femtochemistry: Ultrafast Dynamics of the Chemical Bond Vol. I, A. H. Zewail, World Scientific, 1994
*Femtochemistry: Ultrafast Dynamics of the Chemical Bond Vol. II, A. H. Zewail, World Scientific, 1994
*Physical Biology: From Atoms to Medicine, ed. A. H. Zewail, Imperial College Press, London, 2008
*4D Electron Microscopy, ed. A. H. Zewail, Imperial College Press, London, 2009
*International Advisory Board for Encyclopedia of Analytical Chemistry (1999–2014)
*4D Visualization of Matter: Recent Collected Works of Ahmed H Zewail, Nobel Laureate, Imperial College Press, London, 2014

### ბიოგრაფიული
*Voyage Through Time: Walks of Life to the Nobel Prize, Ahmed H Zewail, World Scientific, 2002
**Age of Science* (2005, ავტობიოგრაფია, არაბულო)

## ლიტერატურა
*

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Website no longer active, checked July 20,2020
*Offiicial website Captured from the Wayback Machine, June 28, 2018, accessed July 20, 2020
*Interview with Ahmed Zewail Caltech Oral Histories, California Institute of Technology

კატეგორია:ეგვიპტარეფი
კატეგორია:ეგვიპტარი-ამერიკალი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას
კატეგორია:დუნაბადი 1946
კატეგორია:ნაღურა 2016
ვილჰელმ რენტგენი

**ვილჰელმ კონრად რენტგენი** (ინგლ. Wilhelm Conrad Röntgen; დ. 27 მელახი, 1845, ლენეპი, პრუსიაშ ომაფე, გერმანიაშ კონფედერაცია — ღ. 10 ფურთუთა, 1923, მიუნხენი, ბავარია, გერმანია) — გერმანალი ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის (1901).

## ბიოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Annotated bibliography for Wilhelm Röntgen from the Alsos Digital Library 
* Wilhelm Conrad Röntgen Biography
* The Cathode Ray Tube site
* First X-ray Photogram
* The American Roentgen Ray Society

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას
კატეგორია:დუნაბადი 1845
კატეგორია:ნაღურა 1923
იაკობ ჰენდრიკ ვანტ-ჰოფი

**იაკობ ჰენდრიკ ვანტ-ჰოფი** (ნიდერლ. Jacobus Henricus van 't Hoff; დ. 30 მარაშინათუთა, 1852, როტერდამი, ნიდერლანდეფი — ღ. 1 მელახი, 1911, შტეგლიცი, ბერლინი, გერმანიაშ იმპერია) — ნიდერლანდარი ქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის (1901), ფიზიკური ქიმიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი.

## ბიოგრაფია

## ლიტერატურა
* Patrick Coffey, Cathedrals of Science: The Personalities and Rivalries That Made Modern Chemistry, Oxford University Press, 2008. 
* Hornix WJ, Mannaerts SHWM, Van 't Hoff and the emergence of Chemical Thermodynamics, Delft University Press, 2001.

კატეგორია:ნიდერლანდარეფი
კატეგორია:ნიდერლანდარი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას
კატეგორია:დუნაბადი 1852
კატეგორია:ნაღურა 1911
ზელმან ვაკსმანი

**ზელმან აბრაამ ვაკსმანი** (ინგლ. Selman Abraham Waksman; დ. 22 კვირკვე, 1888, ნოვა-პრილუკა, კიევიშ გუბერნია, რუსეთიშ იმპერია (ასეიან უკრაინა) — ღ. 16 მარაშინათუთა, 1973, ვუდს-ჰოული, ბარნსტაბლი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი დო მიკრობიოლოგი. ვაკსმანქ დო კოლეგეფქ ძირეს დო დიგურეს შხვადოშხვა ანტიბიოტიკეფი. ვაკსმანიშ სტუდენტიქ, ალბერტ შაციქ, ვაკსმანიშ ხემანჯღვერობათ, აკეთჷ ანტიბიოტიკი სტრეპტომიცინიშ იზოლაცია. სტრეპტომიცინქ შელებუ ტუბერკულოზიშ ეფექტური კურნალობა. ზელმან ვაკსმანს, სტრეპტომიცინიშ დო შხვა ანტიბიოტიკეფიშ ძირაფაშ დო გოვითარაფაშ გეშა, 1952 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.

## ბიოგრაფია
ზელმან ვაკსმანი გურაფულენდჷ რატგერსიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ 1915 წანას მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ აკადემიური ხარისხი. ვაკსმანქ მაგისტრიშ ხარისხი ხოლო რატგერსიშ უნივერსიტეტის მიპალუ. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ დიო რატგერსიშ უნივერსიტეტის დო უკულ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი). 1918 წანას ვაკსმანქ მიპალუ დოქტორიშ ხარისხი კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის. რატგერსიშ უნივერსიტეტის ვაკსმანქ დო თიშ კოლეგეფქ ძირეს შხვადოშხვა ანტიბიოტიკეფი: დაკტინომიცინი, კლავაცინი, სტრეპტოტრიცინი, სტრეპტომიცინი, ნეომიცინი, ფრადიცინი, კანდიდინი, კანდიციდინი.

## ნობელიშ პრემია
1952 წანას ზელმან ვაკსმანს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, უმოსო სტრეპტომიცინიშ ძირაფ გეშა, მარა სტრეპტომიცინიშ იზოლაცია ვაკსმანიშ ლაბორატორიას, ვაკსმანიშ სტუდენტიქ ალბერტ შაციქ აკეთჷ. შაცი აპროტესტენდჷ დო თქუ ნამდა ნობელიშ პრემია მუს ხოლო ხვადუდჷ. ნობელიშ პრემიაშ კომიტეტიქ გინოჭყვიდჷ, ნამდა შაცი რდჷ ვაკსმანიშ ასისტენტი დო პრემია ხვალე ვაკსმანს გეგნოჩჷ.

## პუბლიკაციეფი
ზელმან ვაკსმანი რდჷ 400-შე უმოს მენცარული სტატიაშ, 28 წინგიშ დო 14 მენცარული პამფლეტიშ ავტორი

* *Enzymes* (1926)
* *Humus: origin, chemical composition, and importance in nature* (1936, 1938)
* *Principles of Soil Microbiology* (1938)
* *My Life with the Microbes* (1954) (ავტობიოგრაფია)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Waksman Foundation for Microbiology
*"Streptomycin, Schatz v. Waksman, and the Balance of Credit for Discovery"
*Findagrave: Selman Waksman
*The Waksman Institute of Microbiology at Rutgers University

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1888
კატეგორია:ნაღურა 1973
ემილ ადოლფ ფონ ბერინგი

**ემილ ადოლფ ფონ ბერინგი** (გერმ. Emil Adolf von Behring; დ. 15 მელახი, 1854, ჰანსდორფი, პრუსია, გერმანიაშ კონფედერაცია (ასეიან პოლონეთი) — ღ. 31 მელახი, 1917, მარბურგი, ჰესენ-ნასაუ, პრუსიაშ ომაფე, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ფიზიოლოგი,  ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, 1901 წანას. დარსხუ დიფტერიაშ ანტიტოქსინით კურნალობა. უძახუდეს ბაღანეფიშ გინმასკილიდაფარს. ადრე დიფტერია სერიოზულ ლახალა რდჷ დო თიშ ეფექტური კურნალობა ვაარსებენდჷ.

## ბიოგრაფია

## გიშნაგორა პუბლიკაციეფი
* *Die Blutserumtherapie* (1892)
* *Die Geschichte der Diphtherie* (1893)
* *Bekämpfung der Infektionskrankheiten* (1894)
* *Beiträge zur experimentellen Therapie* (1906)
* *E. v. Behring's Gesammelte Abhandlungen* (1915) Digital edition by the University and State Library Düsseldorf

## ლიტერატურა
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ემილ ადოლფ ფონ ბერინგი Nobelprize.org-ის
* www.uni-marburg.de/behring-digital

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი ფიზიოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1854
კატეგორია:ნაღურა 1917
ანრი დიუნანი

**ჟან ანრი დიუნანი** (ფრანგ. Jean Henri Dunant; დ. 8 მესი, 1828, ჟენევა, შვეიცარია — ღ. 30 გჷმათუთა, 1910, ჰაიდენი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი ბიზნესმენი დო სოციალური აქტივისტი, ორგანიზაცია "ჭითა ჯვარი"-შ დუმარსხუაფალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის (1901). შინელი რე მუჭოთ ჭითა ჯვარიშ მუმა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Founding and early years of the ICRC
* Henry Dunant Museum in Heiden (AR, Switzerland)
* Société Henry Dunant 
* Biographies and Bibliography of Henry Dunant 
* Red Cross Movement and Nobel Prizes 
* Complete text of "A Memory of Solferino"
* 'Un Souvenir de Solférino' – at Athena

კატეგორია:შვეიცარიალეფი
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი შვიდობაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1828
კატეგორია:ნაღურა 1910
ჰენდრიკ ლორენცი

**ჰენდრიკ ანტონ ლორენცი** (ნიდერლ. Hendrik Antoon Lorentz; დ. 18 კვირკვე, 1853, არნემი, ნიდერლანდარეფი — ღ. 4 ფურთუთა, 1928, ჰაარლემი, ნიდერლანდარეფი) — ნიდერლანდარი ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკას (1902).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Scanned publications of H. A. Lorentz
* Scanned Ph.D. theses of the students of Lorentz.
* 
* 
* Movie of Lorentz's funeral

კატეგორია:ნიდერლანდარეფი
კატეგორია:ნიდერლანდარი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1853
კატეგორია:ნაღურა 1928
ფრედერიკ პასი

**ფრედერიკ პასი** (ფრანგ. Frédéric Passy; დ. 20 მესი, 1822, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 12 მანგი, 1912, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ეკონომისტი, პაციფისტი, პოლიტიკოსი დო ავტორი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის (1901).

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ფრედერიკ პასი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1822
კატეგორია:ნაღურა 1912
ემილ ფიშერი

**ემილ ჰერმან ფიშერი** (გერმ. Hermann Emil Louis Fischer; დ. 9 გჷმათუთა, 1852, ოისკირხენი, რაინიშ პროვინცია — ღ. 15 კვირკვე, 1919, ბერლინი, გერმანია) — გერმანალი ქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის (1902).

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1852
კატეგორია:ნაღურა 1919
პიტერ ზეემანი

**პიტერ ზეემანი** (ნიდერლ. Pieter Zeeman; დ. 25 მესი, 1865, ზონემაირი, ნიდერლანდეფი — ღ. 9 გჷმათუთა, 1943, ამსტერდამი, ნიდერლანდეფი) — ნიდერლანდარი ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკას 1902 წანას (ჰენდრიკ ლორენციწკჷმა ართო). შინელი რე ზეემანიშ ეფექტით.

## ბიოგრაფია
პიტერ ზეემანი გურაფულენდჷ ფიზიკას ლეიდენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ გეჩინებაფუ ჰენდრიკ ლორენცი. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ლეიდენიშ უნივერსიტეტის დო ამსტერდამიშ უნივერსიტეტის. 1896 წანაშე ზეემანი რდჷ ამსტერდამიშ უნივერსიტეტიშ ლექტორი. 1900 წანაშე რდჷ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. 1898 წანაშე ზეემანი რდჷ ნიდერლანდეფიშ ხელუანობაშ დო მენცარობაშ ომაფე აკადემიაშ მაკათური. 1912-1920 რდჷ აკადემიაშ მელამოსე. 1935 წანას პენსიაშა მიდართჷ. ღურჷ 1943 წანაშ 9 გჷმათუთას.

## ჯილდოეფი დო პრემიეფი
* 1902: ნობელიშ პრემია ფიზიკას
* 1912: მატეუჩიშ მენდალი
* 1921: ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური
* 1921: ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი
* 1922: რუმფორდიშ მენდალი
* 1925: ფრანკლინიშ მენდალი

თუთაშ ართ-ართ კრატერს გიოდვეს ზეემანიშ ჯოხო.

## პერსონალური რინა
პიტერ ზეემანიშ ოსური რდჷ იოანა ელიზაბეტ ლებრეტი (1873-1962). ჸუნდეს ოთხი სკუა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Albert van Helden ''Pieter Zeeman 1865 – 1943'' In: K. van Berkel, A. van Helden and L. Palm ed., A History of Science in The Netherlands. Survey, Themes and Reference (Leiden: Brill, 1999) 606 - 608.
* Biography at the Nobel e-museum and Nobel Lecture.
* P.F.A. Klinkenberg, ''Zeeman, Pieter (1865-1943)'', in Biografisch Woordenboek van Nederland.
* Biography of ''Pieter Zeeman (1865 – 1943)'' at the National library of the Netherlands.
*  Anne J. Kox, ''Wetenschappelijke feiten en postmoderne fictie in de wetenschapsgeschiedenis'', Inaugural lecture (1999).
* Pim de Bie, ''prof.dr. P. Zeeman Zonnemaire 25 mei 1865 - Amsterdam 9 oktober 1943'' Gravesite of Pieter Zeeman
* ''Pieter Zeeman'', Bijzondere collecties Leiden.

კატეგორია:ნიდერლანდარეფი
კატეგორია:ნიდერლანდარი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას
კატეგორია:დუნაბადი 1865
კატეგორია:ნაღურა 1943
რონალდ როსი

**რონალდ როსი** (ინგლ. Ronald Ross; დ. 13 მესი, 1857, ალმორა, ოორუე-ბჟადალი პროვინციეფი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი — ღ. 16 ეკენია, 1932, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ბრიტანალი ექიმი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, 1902 წანას. გურაფულენდჷ მალარიას, დანტკიცჷ ნამდა მალარიაშ მიზეზი რე პარაზიტი პლაზმოდიუმი, ნამუთ გჷნმუღუ მალარიაშ კოღონს — ანოფელესის.

## ბიოგრაფია

## ჯილდოეფი დო პრემიეფი
* 1901: კამერონიშ პრემია
* 1901: ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური
* 1902: ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
* 1911-1913: ომაფე საზოგადოებაშ ვიცე-პრეზიდენტი
* 1923: ალბერტიშ მენდალი
* 1929: ჯეიმს ტეიტ ბლეკიშ მემორიალური პრემია
* 1929: მანსონიშ მენდალი

## ლიტერატურა
* Nye, Edwin R.; Gibson, Mary E. (1997). Ronald Ross : Malariologist and Polymath : a Biography. New York: St. Martin's Press, Inc.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* History
* Unveiling of a 'Blue Plaque' memorial to Ross at the University of Liverpool's Johnston Laboratories where he had worked
* Commemorative inscription
* Anecdotes from Ronald Ross' life
* History
* Royal Society citation (1901)
* Ross and the Discovery that Mosquitoes Transmit Malaria Parasites

კატეგორია:ბრიტანალეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ექიმეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1857
კატეგორია:ნაღურა 1932
ელი დიუკომენი

**ელი დიუკომენი** (ფრანგ. Élie Ducommun; დ. 19 ფურთუთა, 1832, ჟენევა, შვეიცარია — ღ. 7 ქირსეთუთა, 1906, ბერნი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი შვიდობაშ აქტივისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის 1902 წანას (შარლ ალბერ გობაწკჷმა ართო).

## ბიოგრაფია
ელი დიუკომენიქ დებადჷ ჟენევას, შვეიცარიას. 1869-1873 წანეფს მუშენდჷ შვეიცარიაშ ფედერალურ კანცელარიას. 1867 წანას დარსხუ შვიდობაშ დო დუდიშობაშ ლიგა. 1873-1891 წანეფს რდჷ კომპანია *Jura-Simplon Steel Company*-იშ მელამოსე. 1891 წანაშე მუშენდჷ ორგანიზაცია *Bureau international de la paix*-იშ დირექტორო. 1902 წანას დიუკომენს გინოჩეს ნობელიშ პრემია შვიდობაშ დარგის. ღურჷ 1906 წანას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ელი დიუკომენი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:შვეიცარიალეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1833
კატეგორია:ნაღურა 1906
შარლ ალბერ გობა

**შარლ ალბერ გობა** (ფრანგ. Charles Albert Gobat; დ. 21 მესი, 1843, ტრამლანი, შვეიცარია — ღ. 16 მელახი, 1914, ბერნი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი იურისტი დო პოლიტიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის (1902).

კატეგორია:შვეიცარიალეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:შვეიცარიალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1843
კატეგორია:ნაღურა 1914
ანტუან ანრი ბეკერელი

**ანტუან ანრი ბეკერელი** (ფრანგ. Antoine Henri Becquerel; დ. 15 ქირსეთუთა, 1852, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 25 მარაშინათუთა, 1908, ლე-კრუაზიკი, ბრეტანი, საფრანგეთი) — ფრანგი ინჟინერი დო ფიზიკოსი, მაართა მენცარი ნამუქით ძირჷ რადიოაქტივობა, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1903 წანას (მარი სკლოდოვსკა-კიური დო პიერ კიურიწკჷმა ართო).

## ბიოგრაფია

## ჯილდოეფი დო პრემიეფი
* 1889: საფრანგეთიშ მენცარობაშ აკადემიაშ მაკათური
* 1900: რუმფორდიშ მენდალი
* 1900: Ordre national de la Légion d'honneur
* 1901: ჰელმჰოლციშ მენდალი
* 1902: ამერიკაშ ფილოსოფიურ საზოგადოებაშ მაკათური
* 1903: ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის
* 1905: ბარნარდიშ მენდალი
* 1908: ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური

## ქოძირით თაშნეშე
* ანტუან სეზარ ბეკერელი
* ალექსანდრ-ედმონ ბეკერელი
* ჟან ბეკერელი
* ბეკერელიტი
* ბეკერელი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Becquerel short biography  and the use of his name as a unit of measure in the International System of Units
* Annotated bibliography for Henri Becquerel from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
* "Henri Becquerel: The Discovery of Radioactivity", Becquerel's 1896 articles online and analyzed on *[http://www.bibnum.education.fr/physique/radioactivite/sur-les-radiations-invisibles-emises-par-les-corps-phosphorescents BibNum]* 
* 

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ფრანგი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას
კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1852
კატეგორია:ნაღურა 1908
სვანტე არენიუსი

**სვანტე ავგუსტ არენიუსი** (შვედ. Svante August Arrhenius; დ. 19 ფურთუთა, 1859, უფსალაშ მუნიციპალიტეტი, შვედეთი, შვედეთიშ დო ნორვეგიაშ გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 2 გჷმათუთა, 1927, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი ფიზიკოსი დო ქიმიკოსი, ფიზიკური ქიმიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის (1903).

## ბიოგრაფია

## ნახანდეფი
*1884, *Recherches sur la conductibilité galvanique des électrolytes*, doctoral dissertation, Stockholm, Royal publishing house, P. A. Norstedt & Söner, 155 pages.
*1896a, *Ueber den Einfluss des Atmosphärischen Kohlensäurengehalts auf die Temperatur der Erdoberfläche*, in the Proceedings of the Royal Swedish Academy of Science, Stockholm 1896, Volume 22, I N. 1, pages 1–101.
*1896b, *[http://www.rsc.org/images/Arrhenius1896_tcm18-173546.pdf On the Influence of Carbonic Acid in the Air upon the Temperature of the Ground]*, London, Edinburgh, and Dublin Philosophical Magazine and Journal of Science (fifth series), April 1896. vol 41, pages 237–275.
*1901a, *Ueber die Wärmeabsorption durch Kohlensäure*, Annalen der Physik, Vol 4, 1901, pages 690–705.
*1901b, *Über Die Wärmeabsorption Durch Kohlensäure Und Ihren Einfluss Auf Die Temperatur Der Erdoberfläche*. Abstract of the proceedings of the Royal Academy of Science, 58, 25–58.
* Arrhenius, Svante. Die Verbreitung des Lebens im Weltenraum. Die Umschau, Frankfurt a. M., 7, 1903, 481–486.
* 
** 
*1906, *Die vermutliche Ursache der Klimaschwankungen*, Meddelanden från K. Vetenskapsakademiens Nobelinstitut, Vol 1 No 2, pages 1–10
*1908, *[https://archive.org/details/worldsinmakingev00arrhrich Das Werden der Welten]* (Worlds in the making; the evolution of the universe), Academic Publishing House, Leipzig, 208 pages.

## ლიტერატურა
*Coffey, Patrick (2008). Cathedrals of Science: The Personalities and Rivalries That Made Modern Chemistry. Oxford University Press.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* A Tribute to the Memory of Svante Arrhenius (1859–1927) – a scientist ahead of his time, published in 2008 by the Royal Swedish Academy of Engineering Sciences
* Svante Arrhenius (1859–1927) 
* Obs '''50''' (1927) 363 – Obituary (one paragraph)
* PASP '''39''' (1927) 385 – Obituary (one paragraph)
* "On the influence of Carbonic Acid in the Air upon the Temperature of the Ground", Arrhenius, 1896, online and analyzed on *[https://www.bibnum.education.fr/sciencesdelaterre/climatologie/de-l-influence-de-l-acide-carbonique-de-l-air-sur-la-temperature-terr BibNum] *

კატეგორია:შვედეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1859
კატეგორია:ნაღურა 1927
ნილს რიუბერგ ფინზენი

**ნილს რიუბერგ ფინზენი** (დან. Niels Ryberg Finsen; დ. 15 ქირსეთუთა, 1860, ტორსჰავნი, ფარერიშ კოკეფი — ღ. 24 ეკენია, 1904, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიარი ექიმი დო მენცარი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1903 წანას, კანიშ ტუბერკულოზიშ (*lupus vulgaris*) ფოტოთერაპიათ კურნალობაშ დუმარსხუაფალი.

## ბიოგრაფია
ნილს რიუბერგ ფინზენი დებადჷ ფარერიშ კოკეფიშ ნოღა ტორსჰავნის. გურაფულენდჷ მედიცინას კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტის, 1898 წანაშე რდჷ პროფესორი. 1896 წანას დარსხუ ფინზენიშ ინსტიტუტი დო რდჷ თიში დირექტორი. ფინზენიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ფოტოთერაპია (სინათლეთ კურნალობა). ფინზენიშ აზრით სინათლეთ კურნალობას შილებე უღუდუკო პოზიტიური ეფექტი კანიშ შხვადოშხვა ლახალეფიშ კურნალობაშო. 1903 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.

## პერსონალური რინა
ნილს რიუბერგ ფინზენიშ ოსური რდჷ ინგებორგ ბალსლევი (1868–1963). ფინზენს უღუდჷ ნიმანი-პიკიშ ლახალა. ღურჷ 1904 წანაშ 24 ეკენიას, დანიას, კოპენჰაგენს, 43 წანერქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Niels Finsen, an engine of our ingenuity
* An extensive biography on Niels Finsen (in Danish only)
* The Finsen Institute at Copenhagen University Hospital 
* Our Friend, the Sun: Images of Light Therapeutics from the Osler Library Collection, c. 1901-1944. Digital exhibition by the Osler Library of the History of Medicine, McGill University

კატეგორია:დანიარეფი
კატეგორია:დანიარი ექიმეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:დანიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1860
კატეგორია:ნაღურა 1904
ბიორნსტიერნე ბიორნსონი

**ბიორნსტიერნე მარტინიუს ბიორნსონი** (ნორვ. Bjørnstjerne Martinius Bjørnson; დ. 8 ქირსეთუთა, 1832, კვიკნე, ნორვეგია — ღ. 26 პირელი, 1910, პარიზი, საფრანგეთი) — ნორვეგიალი პოეტი, ჭარუ, დრამატურგი, ნოველისტი დო ჟურნალისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1903 წანას, ნორვეგიაშ სახენწჷფო ჰიმნიშ ტექსტიშ ავტორი. XIX ოშწანურაშ უდიდაშ ნორვეგიალ ჭარუეფშე, დიდი ოთხიშე (ბიორნსტიერნე ბიორნსონი, ჰენრიკ იბსენი, იუნას ლი, ალექსანდრე ჰელანი) ართ-ართი რე.

## ბიოგრაფია

## ლიტერატურა
* Naess, Harald S. (1993). A History of Norwegian Literature. University of Nebraska Press.
*Jorgenson, Theodore (1933). "Bjørnstjerne Bjørnson." In: *History of Norwegian Literature*. New York: The Macmillan Company.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Digitized books and manuscripts by Bjørnson in the National Library of Norway
* 
* List of works
* Works by Bjørnstjerne Bjørnson, at Unz.org
* Bjørnstjerne Bjørnson bibliography : newspaper articles and speeches by Bjørnson 1850–1910, literature on Bjørnson 1861–2010 (ნორვეგიაშ სახენწჷფო ბიბლიოთეკა)
* Bjørnstjerne Bjørnson monument by Sigvald Asbjornsen

კატეგორია:ნორვეგიალეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი ჭარუეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი პოეტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1832
კატეგორია:ნაღურა 1910
უილიამ რანდალ კრიმერი

**უილიამ რანდალ კრიმერი** (ინგლ. William Randal Cremer; დ. 18 მელახი, 1828, ფერემი, ჰემპშირი, დიდი ბრიტანეთი — ღ. 22 კვირკვე, 1908, ლონდონი, ინგლისი, დიდი ბრიტანეთი) — ინგლისარი ლიბერალი პოლიტიკოსი, პაციფისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის (1903).

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1828
კატეგორია:ნაღურა 1908
ჯონ უილიამ სტრეტი

**ჯონ უილიამ სტრეტი, რელეის მასუმა გრაფი** (ინგლ. John Strutt, 3rd Baron Rayleigh; დ. 12 გერგობათუთა, 1842, ლენგფორდ-გროუვი, მოლდონი, ესექსი, ინგლისი — ღ. 30 მანგი, 1919, უიტემი, ესექსი, ინგლისი) — ინგლისარი ფიზიკოსი. არგონიშ გაზიშ ძირაფაშ გეშა, 1904 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის. რდჷ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური დო თიში პრეზიდენტი 1905-1908 წანეფს დო კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კანცლერი 1908-1919 წანეფს.

## ბიოგრაფია
ჯონ უილიამ სტრეტიქ დებადჷ 1842 წანაშ 12 გერგობათუთას, ესექსის, ინგლისის. გურაფულენდჷ ილტონიშ კოლეჯის დო ჰეროუშ სკოლას. 1861 წანაშე გურაფა გაგინძორჷ კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის, სოდეთ გურაფულენდჷ მათემატიკას. ტრინიტი-კოლეჯის მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1865 წანას დო მაგისტრიშ ხარისხი 1868 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის პროფესორო. 1887-1905 წანეფს სტრეტი რდჷ ომაფე ინსტიტუტიშ ნატურფილოსოფიაშ პროფესორი. 1904 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის მუშენდჷ ფიზიკაშ ერუანულ ლაბორატორიას. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკულ სტრეტი რდჷ ფსიქიკაშ რკვიებაშ საზოგადოებაშ პრეზიდენტი. სტრეტი 1873 წანაშე რდჷ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური დო პრეზიდენტი 1905-1908 წანეფს.

## გიშნაგორა პუბლიკაციეფი
* *[https://archive.org/details/theorysound00raylgoog The Theory of Sound vol. I]* (London : Macmillan, 1877, 1894) (alternative link: Bibliothèque Nationale de France OR (Cambridge: University Press, reissued 2011.
* *[https://archive.org/details/theorysound05raylgoog The Theory of Sound vol.II]* (London : Macmillan, 1878, 1896) (alternative link: Bibliothèque Nationale de France) OR (Cambridge: University Press, reissued 2011.
* *[https://archive.org/details/scientificpaper01raylgoog Scientific papers (Vol. 1: 1869–1881)]* (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011.
* *[https://archive.org/details/scientificpapers02rayliala Scientific papers (Vol. 2: 1881–1887)]* (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011.
* *[https://archive.org/details/scientificpapers03rayliala Scientific papers (Vol. 3: 1887–1892)]* (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011.
* *[https://archive.org/details/scientificpapers04rayliala Scientific papers (Vol. 4: 1892–1901)]* (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011.
* *[https://archive.org/details/scientificpapers05rayliala Scientific papers (Vol. 5: 1902–1910)]* (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011.
* *[https://archive.org/details/scientificpapers06rayliala Scientific papers (Vol. 6: 1911–1919)]* (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჯონ უილიამ სტრეტი Nobelprize.org-ის

*About John William Strutt
*Lord Rayleigh – the Last of the Great Victorian Polymaths, GEC Review, Volume 7, No. 3, 1992

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას
კატეგორია:დუნაბადი 1842
კატეგორია:ნაღურა 1919
უილიამ რამზაი

**უილიამ რამზაი** (ინგლ. Sir William Ramsay; დ. 2 გჷმათუთა, 1852, გლაზგო, შოტლანდია — ღ. 23 კვირკვე, 1916, ჰაი-უიკომი, ინგლისი) — შოტლანდიარი ქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის (1904). ჯონ უილიამ სტრეტიწკჷმა ართო ძირუ დო დიგურუ არგონი. უილიამ რამზაიქ ძირუ დო დიგურუ შხვა ატმოსფერული აირეფი ხოლო. აკეთჷ არგონიშ, ჰელიუმიშ, ნეონიშ, კრიპტონიშ დო ქსენონიშ იზოლაცია. უილიამ რამზაიშ მენცარულ ნახანდეფქ შელებუ ქიმიური ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემაშ უმოსო გოვითარაფა.

## ბიოგრაფია
უილიამ რამზაიქ დებადჷ გლაზგოს, 1852 წანას. გურაფულენდჷ გლაზგოშ აკადემიას, უკულ გლაზგოშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ქიმიკოსი ტომას ანდერსონწკჷმა. მალას რამზაიქ გერმანიაშა მიდართჷ დო გურაფა გაგინძორჷ ტიუბინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ქიმიას, ვილჰელმ რუდოლფ ფიტიგიშ ხემანჯღვერობათ. გერმანიაშ უკულ რამზაიქ შოტლანდიაშა დირთჷ დო მუშობა დიჭყჷ ანდერსონიშ კოლეჯის, ტომას ანდერსონიშ ასისტენტო. 1879 წანაშე რამზაი რდჷ ქიმიაშ პროფესორი ბრისტოლიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯის. 1887 წანაშე მუშენდჷ ლონდონიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯის. 1904 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია, 1907 წანას მატეუჩიშ მენდალი დო 1913 წანას ელიოტ კრესონიშ მენდალი.

## პიჯური რინა
უილიამ რამზაიშ ალმასქუ რდჷ მარგარეტ ჯონსტონ მარშალი. ჸუნდეს ჟირი სკუა. რამზაიქ დოღურჷ 1916 წანაშ 23 კვირკვეს, 63 წანაშ ხანს.

## ლიტერატურა
* Morris Travers (1956). The Life of Sir William Ramsay. London: Arnold.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Sir William Ramsay School 
* 
* Eponymous school 
* Web genealogy article on Ramsay
* Chemical genealogy
* victorianweb biography 
* chemeducator biography
* 7/23/1904;This Photograph of Sir William Ramsay Was Taken in His Laboratory Specially for the Scientific American

კატეგორია:შოტლანდიარეფი
კატეგორია:შოტლანდიარი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1852
კატეგორია:ნაღურა 1916
ფრედერიკ მისტრალი

**ფრედერიკ მისტრალი** (ოქს. Frederic Mistral/Mistrau; ფრანგ. Frédéric Mistral; დ. 8 ეკენია, 1830, მაიანი, საფრანგეთი — ღ. 25 მელახი, 1914, მაიანი, საფრანგეთი) — ფრანგი პოეტი დო ლექსიკოგრაფი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1904), მარსელიშ მენცარული აკადემიაშ მაკათური დო ლიტერატურული დო კულტურული ასოციაციაშ *Félibrige*-შ (ფელიბრეფი) დუმარსხუაფალი. ჭარუნდჷ ოქსიტანურ ნინაშა.

## ბიოგრაფია
ფრედერიკ მისტრალქ დებადჷ 1830 წანაშ 8 ეკენიას, ოფუტე მაიანის, ბუშ-დიუ-რონიშ დეპარტამენტის, ობჟათე საფრანგეთის, ფერმერეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ნიმიშ ოგურაფუს, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი. 1848-1851 წანეფს გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას ექს-ან-პროვანსის. 1854 წანას ფრედერიკ მისტრალქ დარსხუ ლიტერატურული დო კოლტურული ასოციაცია *Félibrige*, ნამუშით პრიორიტეტი რდჷ ოქსიტანურ ნინაშ პოპულარიზაცია. ორგანიზაცია ამდღარშახ არსებენს. მისტრალი რე ავტორი შხვადოშხვა პოემეფიშ დო ლერსეფიშ. რდჷ ოქსიტანურ ნინაშ ლექსიკონიშ ავტორი ხოლო. ლექსიკონშა მიშულირი რე ოქსიტანურ ნინაშ არძა დიალექტი. მისტრალიშ არძოშე უმოსო შინელ პოემა რე *Mirèio (Mireille)*, გიშაშქუმალირ 1859 წანას. პოემა ვინსენტიშ დო მირეიშ ჸოროფაშ ისტორია რე. პოემა თანგილი რე ევროპაშ 15 ნინაშა. პოემა ფრანგულ ნინაშა მუქ, ავტორქ, ფრედერიკ მისტრალქ გინოთანგჷ. 1863 წანას კომპოზიტორ შარლ გუნოქ ჭარუ ოპერა *Mireille*, ნამუთ მისტრალიშ პოემას რე გერსხილი. 1899 წანას მისტრალქ ქუდარსხუ პროვანსიშ ეთნოგრაფიული მუზეუმი, ნოღა არლის. 1904 წანას ფრედერიკ მისტრალს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის. ფრედერიკ მისტრალიშ ოსური რდჷ ბურგუნდიალი მარი-ლუიზ რივიერი (1857–1943). სკუა ვაჸუნდეს. მისტრალქ ღურუ 1914 წანაშ 25 მელახის.

## ნაჭარეფი
* *Mirèio* (1859) - PDF (in Provençal)
* *Calendau* (1867) - online
* *Lis Isclo d’or* (1875) - en ligne : part I, part II
* *Nerto*, თხობელუა (1884) - online
* *La Rèino Jano*, დრამა (1890) - en ligne
* *Lou Pouèmo dóu Rose* (1897) - online
* *Moun espelido, Memòri e Raconte* (Mes mémoires) (1906) - online
* *Discours e dicho* (1906) - online
* *La Genèsi, traducho en prouvençau* (1910) - online
* *Lis óulivado* (1912) - online
* *Lou Tresor dóu Felibrige ou Dictionnaire provençal-français embrassant les divers dialectes de la langue d'oc moderne* (1878–1886) -  online
* *Proso d’Armana* (1926, 1927, 1930) - online
* *Coupo Santo* (1867)

## ლიტერატურა
*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
*ნახანდეფიშ ერკებული
* ფრედერიკ მისტრალიშ ბიოგრაფია
* ფრედერიკ მისტრალიშ რინა - NotreProvence.fr 
* The Memoirs of Frédéric Mistral by Frédéric Mistral and George Wickes (1986) English translation of Mistral's autobiography
* Museon Arlaten  (ფრანგულო)

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი პოეტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1830
კატეგორია:ნაღურა 1914
ხოსე ეჩეგარაი ი ეისაგირე

**ხოსე ეჩეგარაი ი ეისაგირე** (ესპ. José Echegaray y Eizaguirre; დ. 19 პირელი, 1832, მადრიდი, ესპანეთი — ღ. 4 ეკენია, 1916, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანარი დრამატურგი, მათეტიკოსი, ინჟინერი დო პოლიტიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1904), მაართა ესპანარი ნამუქით მიპალუ ნობელიშ პრემია.

## ბიოგრაფია

## პროფესიული კარიერა

## ლიტერატურა
* *O locura o santidad*, drama en tres actos y en prosa. Madrid, 1877;
* Shay F. (ed.), Twenty-five Short Plays, 1925;
* L.A. Modern Spanish Literature, 1929.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Elsevier Publishing Co. biography
* 
*ნახანდეფიშ ერკებული

კატეგორია:ესპანარეფი
კატეგორია:ესპანარი დრამატურგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ესპანარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1832
კატეგორია:ნაღურა 1916
ადოლფ ბაიერი

**იოჰან ფრიდრიხ ვილჰელმ ადოლფ ფონ ბაიერი** (გერმ. Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer; დ. 31 გჷმათუთა, 1835, ბერლინი, პრუსია, გერმანიაშ კონფედერაცია   — ღ. 20 მარაშინათუთა, 1917, შტარნბერგი, ბავარია, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიას (1905). აკეთჷ ინდიგოშ სინთეზი დო აკადგინჷ ფონ ბაიერიშ ნომენკლატურა.

## ბიოგრაფია
ადოლფ ბაიერი გურაფულენდჷ ბერლინიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ფრიდრიხ ავგუსტ კეკულეშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ სტრასბურგიშ, ბერლინიშ დო მიუნხენიშ უნივერსიტეტეფს.

## ჯილდოეფი დო პრემიეფი
* 1881: დევიშ მენდალი
* 1884: ამერიკაშ ხელუანობაშ დო მენცარობაშ აკადემიაშ მაკათური
* 1884: პრუსიაშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური
* 1885: ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური
* 1903: ლიბიხიშ მენდალი
* 1905: ნობელიშ პრემია ქიმიას
* 1912: ელიოტ კრესონიშ მენდალი

## პერსონალური რინა
ადოლფ ფონ ბაიერიშ ოსური რდჷ ლიდა ბენდემანი. ჸუნდეს სუმი სკუა: ეუგენი, ჰანსი დო ოტო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ადოლფ ფონ ბაიერი Nobelprize.org-ის
*Speech given by Anders Lindstedt, President of the Royal Swedish Academy of Sciences, on December 10, 1905, upon Baeyer's receiving the Nobel Prize

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1835
კატეგორია:ნაღურა 1917
წალამია

**წალამია**, **ალეპური სორგო** ვარ-და **ალეპური ფენჯგირე** (), თაშნეშე **გუმაი**, **ჯონსონიშ ოდიარე**, — ჟვერი ჩანარი -იშ (ფენჯგირეშ) გვარობაშე.

ანდაწანამი ყუბერამი ჩანარი, ნამუთ ფურაჟულ თასით ეთმურს. უბადო ჟვერი, ნამუთ რანწკი რეგიონს აღიარაფილი რე ინვაზიურ გვარობათ.

ჩანარიშ ტვერი ალერგენი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ყუბერამი ჩანარეფი
კატეგორია:ჩანარეფიშ ინვაზიური გვარობეფი
კატეგორია:ჟვერი ჩანარეფი
ბერტა ფონ ზუტნერი

**ბერტა ფონ ზუტნერი** (გერმ. Bertha Sophie Felicitas Freifrau von Suttner, დაბადებაშ ჯოხო - გერმ. Countess Kinsky von Wchinitz und Tettau; დ. 9 მანგი, 1843, პრაღა, ბოჰემიაშ ომაფე, ავსტრიაშ იმპერია — ღ. 21 მანგი, 1914, ვენა, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია) — ავსტრიალი ნოველისტი დო პაციფისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი თინჩალაშ დარგის, 1905 წანას, მაჟირა ოსური ნამუქჷთ მიპალუ ნობელიშ პრემია (მაართა ოსური რდჷ მარი სკლოდოვსკა-კიური).

## ბიოგრაფია

## აქტივიზმი

## ნაჭარეფი

## ქოძირით თაშნეშე
*პაციფიზმი

## ლიტერატურა
*Longyel, Emile (1975). All her Paths were Peace: The Life of Bertha von Suttner. Scotland: Thomas Nelson Publishers.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Bertha Freifrau (Baroness) von Suttner on nobel-winners.com
* Another biography on Suttner
* Bertha von Suttner, "Visit to Alfred Nobel ," in *Memoirs of Bertha von Suttner: The Records of an Eventful Life*. Vol. 1. 2 vols. Boston: Ginn & Co., 1910.
* 2005 – the Bertha von Suttner Year 
* 
* 

კატეგორია:ავსტრიალეფი
კატეგორია:ავსტრიალი ჭარუეფი
კატეგორია:ავსტრიალი პაციფისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ავსტრიალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1843
კატეგორია:ნაღურა 1914
ჯოზეფ ჯონ თომსონი

**ჯოზეფ ჯონ თომსონი** (ინგლ. Sir Joseph John Thomson; დ. 18 ქირსეთუთა, 1856, ჩიტემ-ჰილი, მანჩესტერი, ინგლისი — ღ. 30 მარაშინათუთა, 1940, კემბრიჯი, ინგლისი) — ინგლისარი ფიზიკოსი, ძირუ დო დიგურუ ელექტრონი. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის (1906). შინელი რე მუჭოთ ელექტრონიშ მუმა. გურაფულენდჷ მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის დო კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის. რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური დო თიში პრეზიდენტი 1915-1920 წანეფს.

## ბიოგრაფია

## მენცარული რკვიებეფი

## ჯილდოეფი დო პრემიეფი
* 1880: სმიტიშ პრემია
* 1884: ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური
* 1894: ომაფე მენდალი
* 1902: ჰიუზიშ მენდალი
* 1906: ნობელიშ პრემია ფიზიკას 
* 1910: ელიოტ კრესონიშ მენდალი
* 1914: კოპლიშ მენდალი
* 1915: ალბერტიშ მენდალი
* 1919: პარიზიშ მენცარობაშ აკადემიაშ მაკათური
* 1922: ფრანკლინიშ მენდალი
* 1925: ფარადეიშ მენდალი
* 1925: რუსეთიშ მენცარობაშ აკადემიაშ მაკათური
* 1931: დალტონიშ მენდალი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* The Discovery of the Electron 
* Annotated bibliography for Joseph J. Thomson from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
* Essay on Thomson life and religious views
* The Cathode Ray Tube site
* Thomson's discovery of the isotopes of Neon
* Photos of some of Thomson's remaining apparatus at the Cavendish Laboratory Museum
* A short film of Thomson lecturing on electrical engineering and the discovery of the electron (1934)
* 
*A history of the electron: JJ and GP Thomson published by the University of the Basque Country (2013)

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას
კატეგორია:დუნაბადი 1856
კატეგორია:ნაღურა 1940
ანდონი

**ანდონი** (), **ანდონ-სი** — ნოღა (სი) ობჟათე კორეას, ოორუე კიონსანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. პროვინციაშ ოორუე ნორთიშ უკაბეტაში ნოღა. იდვალუაფჷ წყარმალუ ნაკტონგანიშ წყარპიჯის. ნოღა ჩინებული რე მუჭოთ „კორეაშ შურიელი კულტურაშ ნანანოღა“. 1970 წანაშე ანდონი ბიწორას ივითარებუდჷ, სოდე 30 წანაშ გოძვენას მახორობაშ სუმშა გიძინჷ. ასე ნოღა შხუ ტურისტული დო კულტურული ცენტრი რე. ანდონი ჩინებული რე მუჭოთ კორეაშ ერუანული კულტურაშ ცენტრი, სოდე ასეშა გარზებული რე ანდა ჯვეში ტრადიცია.

## ტურიზმი დო ოქინაფუეფი
ისტორიული აბანეფი, მუზეუმეფი ღილე ცაშ გიმე: ჩირე, ჰაჰო. ოფუტეეფი — ჰაჰვე დო იანდონი იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მიშმულა.
* სოჯუშ მუზეუმი — ანდონი თე ტრადიციული კორეული ალკოჰოლური ოშუმალიშ წარმაფაშ ართ-ართი ჩინებული აბანი რე.

## მაჸალე ნოღეფი
ანდონიშ მაჸალე ნოღეფი რე:
*  საგაე (იამაგატა), იაპონია — 1974 წანაშე
*  პინდინშანი (ჰაინანი), ჩინეთი — 2000 წანაშე
*  სიდარ-რაპიდსი (აიოვაშ შტატი), ააშ — 2005 წანაშე
*  კუსკო (კუსკოშ პროვინცია), პერუ — 2007 წანაშე

## ჩინებული მახორუეფი
* ჩო იუნ ჯონი, ტენისისტი.
* ჩი ჰან ჯე, ჰაპკიდოშ მარწაფალი.
* კიმ ჯინ გიუ, მობურთე.

## ქოძირით თაშნეშე
* ობჟათე კორეაშ ნოღეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* ხასჷლა ვებ-ხასჷლას dmoz.org 
* Страница города в вики-энциклопедии Galbijim 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნორეფი
სუვონი

**სუვონი** () — კიონგიდოშ პროვინციაშ ადმინსიტრაციული ცენტრი დო უკაბეტაში ნოღა, ობჟათე კორეას. მახორობა დოხოლაფირო 1,25 მილიონი რე. ნოღა სეულიშ ბჟაეიოლშე 30 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფჷ. კანკალეშა ნოღას კორეული კუჩხბურთიშ ნანანოღათ მიშინუანა - თაქ იდვალუაფუ ჩონებული კორეული ოკუჩხბურთე ბუნა სუვონიშ სამსუნგ ბლიუინგზი. სუვონსჷთ იდვალუაფჷ სამსუნგიშ მაჸვენჯი ორკუალე ცენტრეფი.

## ისტორია
სუმი ომაფეშ ბორჯის, თეხანური სუვონიშ ტერიტორიას რდჷ ხორუა მოსუ, უკული ჩინებული, მუჭოთ მეჰოლი. სუვონქ თეხანური ჯოხო 1413 წანას მიღჷ, დო ნოღაშ სტატუსი — 1949 წანას.

## გეოგრაფია
ნოღა იდვალუაფა კიონგიდოშ პროვინციაშ ცენტრალურ ნორთის. ოორუეშე უხურგანს იივანი, ბჟადალშე - ანიანი, ბჟაეიოლშე - იონინი, ობჟათეშე - ჰვასონი. ლანდშაფტი უმენტაშო გვალათონა რე. აფხვადჷნა მუსხირენი ტობა, ნამუეფშე უკაბეტაში რე ვანჩხონი. უმაღალაში ჭურჭული — გვალა კვანგიოსანი რე.

## ეკონომიკა
სუვონი კორეაშ ართ-ართი უდიდაში ოხრეჭე ცენტრი რე. ეკონომიკაშ თარი დარგეფი რე: ელექტრონიკა, ტესქტილიშ ხერეჭუა, ქიმიური ხერეჭუა, მეტალურგია დო შხვა. ნოღაშ ბიუჯეტი წანმოწანას 1 მილიარდ ააშ დოლარს აკმადგინანს.

## ჩინებული მახორუეფი
* პაკ ჩი-სონი – მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთე.
* ჩან ჰან-ნა - ჩინებული ვიოლონჩელისტი.
* ჩჰვე კი-სუ – k-pop ბუნა 24K-შ სოლისტი.

## სიმბოლოეფი
* ჯა: ფიჭვი
* პეული: აზალია
* სიმბოლო-თილისმა: ეხანტუნს სიწიმინდეს დოა ნოღაშ სისქვამეს

## მაჸალე ნოღეფი
*  ასაჰიკავა, იაპონია (1989)
*  ძინანი, ჩინეთი (1993)
*  ტაუნსვილი, ავსტრალია (1997)
*  ბანდუნგი, ინდონეზია (1997)
*  ბერლინი, გერმანია (1997)
*  კლუჟ-ნაპოკა, რუმინეთი (1999)
*  ტოლუკა, მექსიკა (1999)
*  იალოვა, თურქეთი (1999)
*  ფესი, მაროკო (2003)
*  ჰეიზიონგი, ვიეტნამი (2004)
*  სიემრეაპი, კამბოჯა (2004)
*  ჰაიდარაბადი, ინდოეთი (2005)
*  ნიჟნი-ნოვგოროდი, რუსეთი (2005)
*  კურიტიბა, ბრაზილია (2006)

## იხილეთ აგრეთვე
* კიონგიდო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღაშ ვებ-ხასჷლა
* 

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
კატეგორია:კიონგიდოშ პროვინციაშ ნოღეფი
ანრი მუასანი

**ფერდინანდ ფრედერიკ ანრი მუასანი** (ფრანგ. Ferdinand Frédéric Henri Moissan; დ. 28 ეკენია, 1852, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 20 ფურთუთა, 1907, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ქიმიკოსი, ქიმიური ელემენტიშ ფთორიშ იზოლაციაშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის (1906).

## ბიოგრაფია

## მენცარული რკვიებეფი

## ლიტერატურა

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Scientific genealogy
*Books and letters by Henri Moissan in Europeana

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1852
კატეგორია:ნაღურა 1907
კამილო გოლჯი

**კამილო გოლჯი** (იტალ. Camillo Golgi; დ. 7 კვირკვე, 1843, კორტენო, ლომბარდო-ვენეციაშ ომაფე, იტალიაშ ომაფე — ღ. 21 ღურთუთა, 1926, პავია, იტალიაშ ომაფე) — იტალიარი ბიოლოგი, გურაფულენდჷ ცენტრალურ ნერვულ სისტემას. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1906).

## ბიოგრაფია
კამილო გოლჯი გურაფულენდჷ მედიცინას პავიაშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ პავიაშ სან-მატეოშ ჰოსპიტალს, უკულ პავიაშ უნივერსიტეტის. 1875 წანაშე რდჷ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. 1893-1896 დო 1901-1909 წანეფს გოლჯი რდჷ პავიაშ უნივერსიტეტიშ რექტორი. გოლჯი რდჷ მუშ დუნარსხუა სეროთერაპიაშ და ვაქცინოლოგიაშ ინსტიტუტიშ დირექტორი ხოლო. 1900 წანას გოლჯი იტალიაშ მაფა უმბერტო I-ქ სენატორო ქუდანიშნჷ. გოლჯიშ მენცარული ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ცენტრალური ნერვული სისტემა, ჭაჭაშ ფუნქციეფი, მალარია დო შხვ. გოლჯიშ ჯოხონობაშ რე შხვადოშხვა ფიზიოლოგიური ფენომენი დო ანატომიური სტრუქტურა.

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Life and Discoveries of Camillo Golgi
* Some places and memories related to Camillo Golgi
* The museum in Corteno, now called Corteno Golgi, dedicated to Golgi. Includes a gallery of images of his birthplace. 
* The Museum Camillo Golgi in Pavia
* Biography at Encyclopædia Britannica
* Biography at Encyclopedia.com
* Profile at Whonamedit?
* IRCCS Policlinico San Matteo Foundation 
* Azienda Ospedaliero Universitaria Maggiore della Carità di Novara 

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი ბიოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:იტალიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1843
კატეგორია:ნაღურა 1926
ჰონსონი

**ჰონსონი** (, Hongseong-gun) — მაზრა ობჟათე ჩუნჩონიშ პროვინციას, თიში ადმინისტრაციული ცენტრი, ობჟათე კორეას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მაზრაშ ოფიხციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ მაზრეფი
კატეგორია:ობჟათე ჩუნჩონიშ პროვინცია
ჩუნჩონი

**ჩუნჩონი** (, Chuncheon-si) — ნოღა დო კანვონიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ობჟათე კორეას. ნოღა იდვალუაფჷ ქიანაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, წყარმალუეფიშ სოიანგანიშ დო ჰანგანიშ ღანჩოეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* ნოღაშ ხასჷლა ვიკი-ენციკლოპედიას Galbijim 
* ნოღაშ ოქინაფუეფი

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
ჩონჯუ (ოორუე ჩუნჩონი)

**ჩონჯუ** (, ჩონჯუ-სი) — ნოღა ობჟათე კორეას, ოორუე ჩუნჩონიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
სანტიაგო რამონ-ი-კახალი

**სანტიაგო რამონ-ი-კახალი** (ესპ. Santiago Ramón y Cajal; დ. 1 მესი, 1852, პეტილია-დე-არაგონი, ნავარა, ესპანეთი — ღ. 17 გჷმათუთა, 1934, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანარი ექიმი, მენცარი დო ჰისტოლოგი, უმოსო ხანდენდჷ ნეიოროანატომიას დო გურაფულენდჷ ცენტრალურ ნერვულ სისტემას, ტვინიშ მიკროსკოპულ სტრუქტურას. სანტიაგო რამონ-ი-კახალქ დო კამილო გოლჯიქ 1906 წანას მიპალეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის. რამონ-ი-კახალი რდჷ მაართა ესპანარი ნამუქით მიპალუ ნობელიშ პრემია. სანტიაგო რამონ-ი-კახალი რე ნეირომენცარობაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი.

## ბიოგრაფია
სანტიაგო რამონ-ი-კახალი გურაფულენდჷ მედიცინას სარაგოსაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მუშ მუმა ანატომიას ოგურუანდჷ. გურაფაშ თებაშ უკულ ესპანეთიშ არმიას მსახურენდჷ. 1874-1875 წანეფს მონაწილენდჷ ვითწანიან ლჷმას, სოდეთ ქაღოლჷ მალარიაქ დო ტუბერკულოზიქ. ესპანეთშა დორთინაშ უკულ, კურორტი პანტიკოსას კურნალენდჷ. 1877 წანას რამონ-ი-კახალქ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. 1879 წანაშე რდჷ სარაგოსაშ მუზეუმიშ დირექტორი. 1883 წანაშე რამონ-ი-კახალი სარაგოსაშ უნივერსიტეტის მუშენდჷ, უკულ გეგნორთჷ ვალენსიაშ უნივერსიტეტიშა, სოდეთ რდჷ ანატომიაშ პროფესორი. 1887 წანას რამონ-ი-კახალქ გეგნორთჷ ბარსელონაშ უნივერსიტეტიშა. ბარსელონაშ უნივერსიტეტიშ უკულ მუშენდჷ მადრიდის, სოდეთ რდჷ ჰიგიენაშ ერუანული ინსტიტუტიშ დირექტორი. 1922 წანას რამონ-ი-კახალქ დარსხუ ბიოლოგიური რკვიებეფიშ ლაბორატორია (ასეიან კახალიშ ინსტიტუტი). რამონ-ი-კახალიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ცენტრალური ნერვული სისტემა, ტვინიშ სტრუქტურა. მენცარული რკვიებაშ ბორჯის ორთუდჷ ანოტიმიურ ილუსტრაციეფს ხოლო. სანტიაგო რამონ-ი-კახალი მერჩქინელი რე ნეირომენცარობაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო. რამონ-ი-კახალიშ არძაშე უმოსო გიშარჩქინელ ნახანდი რე "ნერვული სისტემაშ დეგენერაცია დო რეგენერაცია" (ესპ. Estudios sobre la degeneración y regeneración del sistema nervioso), ნამუქით გიშართჷ ჟირ ტომო 1913-1914 წანეფს. 1904 წანას ბერლინ-ბრანდენბურგიშ მენცარობაშ აკადემიაქ რამონ-ი-კახალს გინოჩჷ ჰელმჰოლციშ მენდალი. 1906 წანას სანტიაგო რამონ-ი-კახალი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.

## პერსონალური რინა
სანტიაგო რამონ-ი-კახალიშ ოსური რდჷ სილვერია ფანანას გარსია. ჸუნდეს 12 სკუა. ინგლისარი პროფესორი ჯ.ბ. ტრენდი ჭარუნდჷ, ნამდა რამონ-ი-კახალი პოლიტიკურო რდჷ ლიბერალი, ფილოსოფიურო ევოლუციონისტი დო რელიგიურო აგნოსტიკი. რამონ-ი-კახალქ ღურუ 1934 წანაშ 17 გჷმათუთას, მადრიდის.

## ლიტერატურა
*

## რესურსეფი ინტერნეტის

*სანტიაგო რამონ-ი-კახალი Nobelprize.org-ის
*სანტიაგო რამონ-ი-კახალიშ მენცარული ილუსტრაციეფი
* Marina Bentivoglio Life and discoveries of Cajal Nobel Prizes and Laureates, 20 April 1998
* Cajal's Láminas ilustrativas Centro Virtual Cervantes
* Javier de Felipe Brief overview of Ramón y Cajal's career www.psu.edu The Pennsylvania State University, 1998

კატეგორია:ესპანარეფი
კატეგორია:ესპანარი მენცარეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ესპანარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1852
კატეგორია:ნაღურა 1934
ჯოზუე კარდუჩი

**ჯოზუე ალესანდრო ჯუზეპე კარდუჩი** (იტალ. Giosuè Alessandro Giuseppe Carducci; დ. 27 კვირკვე, 1835, პიეტრასანტა, ტოსკანა, იტალია — ღ. 16 ფურთუთა, 1907, ბოლონია, იტალია) — იტალიარი პოეტი, ჭარუ დო ლიტერატურული კრიტიკოსი. მერჩქინელი რე იტალიაშ ართ-ართ უდიდაშ პოეტო. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის.

## გიშნაგორა ნაჭარეფი
* *Rime*, San Miniato, 1857.
* *Levia Gravia*, 1868.
* *Poesie*, Firenze, Barbera, 1871.
* *Primavere elleniche*, 1872.
* *Nuove poesie*, 1873.
* *Odi barbare*, 1877.
* *Juvenilia*, 1880.
* *Levia Gravia*, 1881.
* *Giambi ed Epodi*, 1882.
* *Nuove odi barbare*, 1882.
* *Rime nuove*, 1887.
* *Terze odi barbare*, 1889.
* *Delle Odi barbare. Libri II ordinati e corretti*, 1893.
* *Rime e ritmi*, 1899.
* *Poesie. MDCCCL-MCM*, 1901.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* ნაჭარეფიშ ერკებული
* Carducci: პოემეფი 
* Giosuè Carducci poems  ორიგინალი იტალიური ტექსტეფი

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი პოეტეფი
კატეგორია:იტალიარი ჭარუეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:იტალიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1835
კატეგორია:ნაღურა 1907
სეჯონი (ნოღა)

**სეჯონი** ( ), ოფიციალურო **ნოღა გიშაკერზაფილი ავტონომიათ სეჯონი** ( *სეჯონ-თიკპიოლჯაჩისი*), კინოხ ჩინებული რდჷ მუჭოთ **იონგი** () — ნოღა, ნამუთ იდვალუაფჷ ობჟათე კორეას, სოდე დოგეგმაფილი ორენი რე მუსხირენ ვითალათ ომინისტრეშო დო შხვა ოფიციალური დჷნაწესებუეფშო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Multifunctional Administrative City Construction Agency (MACCA)

## სქოლიო

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნორეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ბონი დოჸუნალაშ ნოღეფი
ტეჯონი

**ტეჯონი** ( ) — ბონი დოჸუნალაშ ნოღა ობჟათე კორეაშ ცენტრალურ ნორთის. ნოღაშ ოფიციალური ჯოხოდვალა — *ნოღა მეტროპოლია ტეჯონი* ( *ტეჯონ-გვანიოკსი*). ქიანას სიკაბეტაშ მეჯინათ მახუთა ნოღა მახორობაშ მეჯინათ (1,508,120 მახორუთ, 2019წ.). ნოღა ობჟათე კორეაშ ომენცარე-ტექნოლოგიურ ნანანოღათ იკოროცხჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
## სქოლიო

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ბონი დოჸუნალაშ ნოღეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ მილიონიანი ნოღეფი
იონჩონი (ობჟათე კორეა)

**იონჩონი** () — ნოღა ობჟათე კორეას, ოორუე კიონსანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ ფართობი 919.76 კმ² რე. 2003 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 113 807 ადამიერი ოხორანდჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
*ობჟათე კორეაშ ნოღეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* ნოღაშ ხასჷლა ენციკლოპედიას Galbijim 
* იონჩონიშ ფოტოეფი (**კორ.**)

კატეგორია:ოორუე კიონსანიშ პროვინციაშ ნოღეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
ტეგუ

**ტეგუ** თაშნეშე **დეგუ** () — სიკაბეტაშ მეჯინათ მაანთხა ნოღა ობჟათე კორეას, სეულიშ, პუსანიშ დო ინჩონიშ უკული.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტეგუ 
* https://web.archive.org/web/20120511190522/http://english.daegu.go.kr/

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი