open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სენ-მარტენი

**სენ-მარტენი** () — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი გოართოიანაფა, ნამუთ კარიბიშ ზუღას კოკი სენ-მარტენს იდვალუაფუ. სენ-მარტენი ოორუეშე საროტიშ მეშქაშალათ გიშართილი რე ნიდერლანდეფიშ ანტილიშ კოკეფშე.

თე კოკის მაართაშე მიოგორჷ ქრისტეფორე კოლუმბიქ, 1493 წანას. 1633 წანაშახ თე ტერიტორიას ესპანეთი აკონტროლენდჷ, 1648 წანაშე — კოკიშ ოორუე ნორთის საფრანგეთი, ობჟათეს — ნიდერლანდეფი აკონტროლენს.

ფართობი — 53,2 კმ², მახორობა — 35,107 ადამიერი (2014 წელი). ნანანოღა — მარიგო (5,7 ვითოშ). კოკის გოვითარაფილი რე ტურიზმი.

## რუკეფი
thumb|left|250px|რუკას მეწურაფილი რე საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი გოართოიანაფა დო დეპარტამენტეფი კარიბიშ ზუღას.
thumb|none|250px|კოკი სენ-მარტენიშ ფიზიკური რუკა.
thumb|none|250px|ფრანგული სენ-მარტენი (ოორუეშე) დო ნიდერლანდური სინტ-მარტენი (ობჟათეშე).


კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი
კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი
სენ-ბართელმი

**სენ-ბართელმი** (, ) — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი გოართოიანაფა. თე კოკი ეშახე მორჩილი ანტილიშ ტერიტორიას, კარიბიშ ზუღას. სენ-ბართელმი, გვადელუპა, მარტინიკა დო სენ-მარტენწკჷმა ართო საფრანგეთიშ ვესტ-ინდოეთიშ ტერიტორიას წჷმარინუანა.

სენ-ბართელმიშ ტერიტორიაშ ფართობი 25&nbsp;კმ²-ს აკმადგინანს, კოკის ოხორანს 9,793 ადამიერი (2016 წანაშ ეჭარუათ). კოკიშ ნანანოღა რე გუსტავია, ნამუთ უდიდაში ონიშოლი რე ედომუშამ კოკის. სენ-ბართელმი ისტორიულო შვედეთის ორხველუდჷ დო თიშ კოლონიას წჷმარინუანდჷ. ნაპოლეონიშ ბორჯის თე ტერიტორიაქ საფრანგეთიშ კოლონიათ გჷნირთჷ.


კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი
კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი
სინტ-მარტენი

**სინტ-მარტენი** () — კოკი კარიბიშ ზუღას. ნიდერლანდეფიშ ომაფეშ აკმადგინალი ქიანა (2010 წანაშ გჷმათუთაშე მუშითმამართალი სახენწჷფობური წჷმნაქიმინაშ სტატუსით). კოკი იდვალუაფუ სენ-მარტენიშ ობჟათეშე. ადმინისტრაციული ცენტრი — ფილიპსბურგი. ოფიციალური ნინა — ნიდერლანდური.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ნიდერლანდეფიშ კოკეფი
სინტ-მარტენი
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ კოკეფი
სინტ-მარტენი
კატეგორია:მორჩილი ანტილიშ კოკეფი
კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი
კაიმანიშ კოკეფი

**კაიმანიშ კოკეფი** () — გოართოიანაფილი ომაფეშ ტერიტორია ვესტ-ინდოეთის, კარიბიშ ზუღას.

ოპალუეშ აკოდგინალუაშა მიშმურს დიდი კაიმანი, მორჩილი კაიმანი დო კაიმანი-ბრაკი.

ფართობი — 264 კმ². მახორობა — 68,076 ადამიერი (2015) — მულატეფი, ევროპული რასა, ნეგროიდეფი. მახორობაშ 80% კოკი დიდ კაიმანს ოხორანს. კოკეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ჯორჯტაუნი.

მახორობაშ თარი სამუშა — ტურისტეფიშ ნინალა, კუეფიშ რდუალა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* თარობაშ ვებ-ხასჷლა .
* ვებ-ხასჷლა ტურისტეფშო .

კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ზუღაშმელენი ტერიტორიეფი
კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი
კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ კოკეფი
ნიდერლანდეფიშ ანტილიშ კოკეფი

**ნიდერლანდეფიშ ანტილიშ კოკეფი** (, პაპიამენტო: *Antia Hulandes*) — კოკეფიშ ბუნა კარიბიშ ზუღას, ნამუთ ნიდერლანდეფიშ ომაფეშ ავტონომიას წჷმარინუანდჷ. 2010 წანაშ გჷმათუთას, აკოცჷმაშ უკული, კოკეფქ კინ ნიდერლანდეფიშ ომაფეშ აკოფგინალაუშა გემშართეს, მორო შხვადოშხვა სტატუსით.

კოკეფიშ ედმშამი ფართობი 960 კმ², მახორობა 2008 წანაშო 225 000 ადამიერი.

## სქოლიო

კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი
კატეგორია:ნიდერლანდეფი
კატეგორია:ცენტრალური ამერიკა
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი
კატეგორია:კარიბიშ ზუღა
ტერქსიშ დო კაიკოსიშ კოკეფი

**ტერქსიშ დო კაიკოსიშ კოკეფი** () — გოართოიანაფილი ომაფეშ ზუღაშმელენი ტერიტორია დო აკმოდირთჷ კოკეფიშ ჟირი ბუნაშე კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოს.

კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ზურაშმელენი ტერიტორიეფი
კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი
საფრანგეთიშ გვიანა

**საფრანგეთიშ გვიანა** () — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი დეპარტამენტი ობჟათე ამერიკაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, კარიბიშ ზუღაწკჷმა.

## გეოგრაფია

300px|thumb|170px|left|საფრანგეთიშ გვიანაშ რუკა
საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი დეპარტამენტი ობჟათე ამერიკაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, კარიბიშ ზუღაშ დო ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯეფს. საფრანგეთიშ გვინეას ობჟათეშე უხურგანს ბრაზილია, ბჟადალშე — სურინამი.

ფართობი — 86 504 კმ².

ოსქირონე ხურგიშ სიგჷნძა რე — 1183 კმ, თაჸურეშე: ბრაზილიაწკჷმა — 673 კმ, სურინამწკჷა — 510 კმ.

ქიანაშ უმაღალაში კონკა რე — ბელვიუ დე ლინინი 851 მ.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
საფრანგეთიშ გვიანა 2 ოლქო, 19 კანტონო დო 22 კომუნათ ირთჷ:
thumb|200px|left|საფრანგეთიშ გვიანაშ 2 ოლქი დო 22 კომუნა


  სან-ლორან-დუ მარონიშ<br /> ოლქი
  კაიენაშ<br />ოლქი


# ავალა-იალიმაპო
# მანა
# სენ-ლორენ-დიუ-მარონი
# აპატოუ
# გრენდ-სენტი
# პაპაიშტონი
# საიული
# მარიპასულა



კამოპი
სენ-ჯორჯი
უანარუ
რეჟინა
რურა
სენ-ელი
რაკუბო
სინამარი
კურუ
მაკურია
მონტსინერი-ტონეგრანდე
მატური
კაიენა
რენი-მონტჯოლი




კატეგორია:საფრანგეთიშ გვიანა
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი
მაიოტა

**მაიოტა** (შიკომორი *Maore*, ) — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი დეპარტამენტი 2011 წანაშე, ნამუთ ინდოეთიშ ოკიანეშ ბჟადალი ნორთის მარენი მოზამბიკიშ საროტის იდვალუაფუ, ოორუე მოზამბიკიშ დო ოორუე მადაგასკარიშ შქას მადვალუ კომორიშ კოკეფს. მაიოტაშ ნანანოღა რე მამუცუ. მაიოტაშ ფართობი აკმადგინანს 374 კმ²-ს, დო მახორობაშ მუდანობა 2020 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ 279,471 ადამიერს აკმადგინანს. ზღუღაშმელენი დეპარტამენტი მაიოტა დორთილი რე 17 კომუნათ.

რეგიონი 1976 წანაშე ოდებელი ტერიტორია რე საფრანგეთიშ დო კომორიშ კოკეფიშ რსხუშ შქას, ნამუშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ მაიოტას უღუ ავტონომიური კოკიშ სტატუსი. გოეროშ გენერალური ასამბლეა აღიარენს კომორიშ კოკეფიშ რსხუშ ნებეფს კოკი მაიოტაშა (მაორე).

ზუღაშმელენი დეპარტამენტი აკმოდირთჷ თარი კოკიშე — მაიოტა (მაორე), მორჩლი კოკეფშე — პამანზი (ანუ პტი-ტერი) დო მზამბორო, თაშნეშე მუსხირენი შხვა მორჩილი კოკეფშე. გეოგრაფიულო ორსველჷ კომორიშ არქიპელაგის.

## გეოგრაფია
thumb|300px|კოკიშ რუკა
thumb|300px|კოკიშ გეოგრაფიული რუკა
თარი კოკი — მაიოტა (მაორე), გეოლოგიურო უჯვეშაში რე კომორიშ არქიპელაგიშ აკოდგინალუას, სიგჷრძა — 39 კმ, სიგანა — 22 კმ, ზუღაშ დონეშე უმაღალაში ჭურჭული რე — გვალა ბენარა (, 660 მეტრი). ვულკანური გოჭყაფაშ გეშა კანკალე რაიონს დიხა ძალამი ჸოფური რე. მანჯანიშ რაქა, ნამუთ კოკიშ დიდ ნორთის მუკი-მუკი ომძღჷნ, თის ჩქომით უნარღელჸენს დო აბანური ნიშეფს თხილანს.

ნოღა ძაუძი (), ნამუთ კოკი პამანზის იდვალუაფჷნ, კომორიშ კოკეფიშ რსხუშ ნანანოღა რდჷ 1968 წანაშახ. მაიოტა კომორიშ კოკეფიშ რსხუშე ზოხორინელო ინდოეთიშ ოკიანეშ კომისიაშ მაკათური რე ().

## რესურსები ინტერნეტში

* IleMayotte.com The Mayotte Portal (in French and English)
* Mayotte at *WorldStatesmen.org*

## სქოლიო


კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი
კატეგორია:აფრიკაშ ოდებელი ტერიტორიეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ კოკეფი
კატეგორია:კომორიშ კოკეფიშ კოკეფი
კატეგორია:მაიოტაშ კოკეფი
საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი დეპარტამენტი

**საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი დეპარტამენტი** (, კუნტას DOM) — საფრანგეთიშ დეპარტამენტი, ნამუთ საფრანგეთიშ მეტროპოლიაშე მოჩილათირო იდვალუაფუ. ზუღაშმელენ დეპარტამენტეს კინ თიჯგურა პოლიტიკური სტატუსი უღჷნა, ნამუთ მეტროპოლიაშ დეპარტამენტეფსჷნ.

1946 წანას, მაანთხა რესპუბლიკაშით მეღებული კონსტიტუციაშ მეჯინათ, საფრანგეთიშ კოლონიეფი გვადელუპა დო მარტინიკაქ კარიბიშ ზუღას, საფრანგეთიშ გვიანაქ ობჟათე ამერიჯას დო რეიუნიონქ ინდოეთიშ ოკიანეს გითანჯჷ, მუჭოთ ზუღაშმელენი დეპარტამენტეფო. თის 2011 წანაშ 31 მელახიშ რეფერენდუმიშ შედეგო თაშნეშე ქეგიაძინჷ მაიოტაქ ინდოეთიშ ოკეანეს. ზუღაშმელენი დეპარტამენტეფი საფრანგეთიშ დო ევროპაშ რსხუშ უგურთუ ნორთი რე, ზუღაშმელენი დეპარტამენტეფი წჷმორინაფილი რენა საფრანგეთიშ ერუანულ ასამბლეას, საფრანგეთიშ სენატის, საფრანგეთიშ სოციალურ დო ეკონომიკურ სხუნუს, ევროპაშ პარლამენტის გიშმაგორჷნა მაკათურეფს დო ვალუტათ ევრო უღჷნა.

1982 წანაშე, საფრანგეთიშ ხეშულობაშით მანჯაფილი დეცენტრალიზაციაშ პოლიტიკაშ მეჯინათ, ზუღაშმელენ დეპარტამენტეფს გიშეგორჷ რეგიონალურ სხუნუეფქ, ნამუეფსჷთ საფრანგეთიშ დეპარტამენტეფიშ სხუნუეფიშ ანალოგიური ნებაგოქუნელობა უღჷნა. 2003 წანას კონსტიტუციაშ გინოჯინაშ შედეგო ხვარებაშა გემშართჷ ტერმინქ — „საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი რეგიონი“, მარა სინანდულეს კანონდვალუა ვარზენს უჟინაშობას ნამდგაიჸინ დოხორელ პუნქტის დო ახალი ტერმინი პრაქტიკულო ვაგიმირინუაფჷ ფრანგულ მასმედიას.

კატეგორია:საფრანგეთიშ გიმეგუმნართეფი
სენ-პიერი დო მიკელონი

**სენ-პიერი დო მიკელონი** () — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი გოართოიანაფა ატლანტიშ ოკიანეს, კოკი ნიუფაუნდლენდიშ ობჟათეშე. აკმოდირთჷ 8 კოკშე, ნამუეფშე უდიდაში რე კოკი სენ-პიერი დო კოკი მიკელონი. ფართობი — 242 კმ². მახორობა — 6,008 ადამიერი (2014 წანა), უმენტაშო ფრანგეფი. ადმინისტრაციული, თარი ეკონომიკური ცენტრი დო ნიშორენი — ნოღა სენ-პიერი. ოფიციალური ნინა — ფრანგული. რელიგია — კათოლიკური. ჰეერი ზჷმიერი რე, ლამე ოკიანეში. ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა −6&nbsp;°C, კვირკვეშ — 14&nbsp;°C. ნოლექეფი — 1000 მმ-შახ წანმოწანას. ბორსვიში რზენეფიშ დო პლატოეფიშ ქუამი ჟინპიჯი ვახეონწყუე რე ოფუტეშ მეურნობაშო. მახორობაშ თარი საქვარუა რე ჩხომჭოფუა დო გჷნომუშება, შხვა ქიანეფიშ ჩხომმაჭოფუ ნიშეფიშ ნინალა.

## ლიტერატურა

კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი
კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი
კლიპერტონი

**კლიპერტონი** (ნებაშ კოკი, ) — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი ტერიტორია რე მანჯანიშ ატოლი, იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, კოსტა–რიკაშ ბჟადალშე. 2007 წანაშ 21 ფურთუთაშახ ადმინისტრაციულო საფრანგეთიშ პოლინეზიას ორხველჷდჷ, მარა ასე უშქაშეთ პარიზი მართენს. კოკი უდუხორუ რე, ტერიტორიული წყარეფი დინდარი რე ბიორესურსეფით, თეშ მოხ, შელფის ნაძირებუ რე ნიკელიშ, კობალტიშ, ორქოშ დო მანგანუმიშ ოზირუთ. ედომუშამი ატოლიშ ფართობი, ლაგუნაშამო, დოხოლაფირო 9 კმ² რე, სიგჷრძა 4 კმ–შახ რე, სიგანა — 2–2,5 კმ. თიშ ჸოფა საფრანგეთის მეშქაშალაშ არზენს ოპალჷდას გეძნელი 440 000 კმ² ექსკლუზიურ ეკონომიკურ ზონას.

## გალერეა


ფაილი:Clippertonisland.jpg|*კოკიშ მიოჯინი*
ფაილი:Clipperton Island.png|*გჷმოხანტუალა ელმაშარეშე*
ფაილი:CarteLocal.gif|*ექსკლუზიური ეკონომიკური ზონა*
ფაილი:Carteactuelle.jpg|*კოკიშ რუკა*


კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ კოკეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი
კოსტრომაშ ოლქი

**კოსტრომაშ ოლქი** - ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალური ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშურს.

* ფართობი - 60 200 კმ²;
* ადმინისტრაციული ცენტრი - კოსტრომა.

## გეოგრაფია
ოლქი იდვალაუფუ რუსეთიშ ევროპულ ნორთუს, ნამუსჷთ უხურგანს ვოლოგდაშ, ივანოვოშ, ნიჟნი-ნოვგოროდიშ, იაროსლავლიშ დო კიროვიშ ოლქეფს.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 704 000 ადამ.
* უკრაინალეფი – 8000 ადამ.
* თათარეფი - 2700 ადამ.
* ბელარუსეფი - 2400 ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კოსტრომის ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ბრიანსკიშ ოლქი

**ბრიანსკიშ ოლქი** — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ცენტრალურ ფედერალური ოკრუგის იდვალუაფჷ, მოსკოვიშ ობჟათე-ბჟადალშე, უკრაინაშ დო ბელარუსიშ ხურგის.

## გეოგრაფია
ბრიანსკიშ ოლქი ბჟაეიოლი ევროპაშ რზენის ბჟადალ ნორთის იდვალუაფჷ. ოლქის უხურგანს ბელარუსი, უკრაინა დო რუსეთიშ ორიოლიშ, კალუგაშ, სმოლენსკიშ დო კურსკიშ ოლქეფი. 

* ფართობი - 34 900 კმ2.
* მახორობა - 1 192 570 ადამერი (2020), მეჭედალა - 34,21 ადამიერი/კმ2. 
* ადმინისტრაციული ცენტრი - ნოღა ბრიანსკი.

## მახორობა
2009 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის 1 299 664 ადამიერი ოხორანდჷ.
* რუსეფი – 1 404 000 ადამ.
* უკრაინალეფი – 20 000 ადამ.
* ბელარუსეფი –7 700 ადამ. 
* სომეხეფი - 3 600 ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბრიანსკიშ ოლქიშ ადმინისტრაცია
* ბრიანსკიშ ოლქიშ დუმა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ასტრახანიშ ოლქი

**ასტრახანიშ ოლქი** — ოლქი რუსეთის, ნამუთ კასპიაშპიჯი რზენს იდვალუაფჷ,  ობჟათეშ ფედერალური ოკრუგის, თექ, სოდე წყარმალუ ვოლგა ინმაკათუ კასპიაშ ზუღას. ოლქიშ ტერიტორიაშ უდიდაში ნორთი გვერდოტიოზი რე. 

* ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ასტრახანი.
* ფართობი — 44,100 კმ2.
* მახორობა — 1 005 967 ადამ. (2020), მეჭედალა — 20,50 ადამიერი/კმ2 

## მახორობა
2008 წანაშ 1 ღურთუთაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ 1 009 ვთშ. ადამ.
* რუსეფი — 700,6 (70,0 %)
* ყაზახეფი — 142,6 (14,3 %)
* თათარეფი — 70,6 (7,0 %) 
* უკრაინალეფი — 12,6 (1,2 %)
* ჩეჩენეფი — 10,0 (1 %)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ასტრახანიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ბელგოროდიშ ოლქი

**ბელგოროდიშ ოლქი**() — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ცანტრალურ ფედერალური ოკრუგის იდვალუაფჷ, მოსკოვიშ ობჟათეშე 500-700 კილომეტრიშ მეძენას, უკრაინაშ ხურგიწკჷმა, ცენტრალურ რუსეთის. ოლქის უხურგანს რუსეთიშ კურსკიშ დო ვორონეჟიშ ოლქეფი. ხურგეფიშ ედომუშამი სიგჷრძა 1150 კილომეტრი რე, უკრაინაწკჷმა ოლქიშ ხურგიშ სიგჷრძა 540 კმ-ს აკმადგინანს. 

* ფართობი - 27 100 კმ2.
* მახორობა - 1 547 532 ადამიერი (2020), მეჭედალა - 57,03 ადამიერი/კმ2. 
* ადმინისტრაციული ცენტრი - ნოღა ბელგოროდი. 
 
## მახორობა
2009 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოლქის 1 524 618 ადამიერი ოხორანდჷ.
* რუსეფი – 1 404 000 ადამ.
* უკრაინალეფი – 57,800 ადამ.
* სომეხეფი - 7,800 ადამ. 
* ბელარუსეფი – 4 900 ადამ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბელგოროდიშ საოლქე დუმა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ვლადიმირიშ ოლქი

**ვლადიმირიშ ოლქი** (რუს. Влади́мирская о́бласть) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი (ოლქი), ნამუთ ცენტრალურ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშურს.

* ვლადიმირიშ ოლქი მოსკოვიშ, იაროსლავლიშ, რიაზანიშ დო ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქეფს უხურგანს.
* ფართობი — 29 084 კმ²
* მახორობა — 1 358 538 ადამიერი (2020 წანაშ მუნაჩემეფით)
* ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ვლადიმირი, მოსკოვშახ მეძჷ 190 კმ.
* ოლქიქ გიჭყჷ 1944 წანაშ 14 მარაშინათუთას.

## გეოგრაფია
ვლადიმირიშ ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ, ვოლგა-ოკაშ შქაწყარმალონაშ ობჟათეშე იდვალუაფჷ. ოლქიშ სიგჷრძა ოორუეშე ბჟადალშა — 170 კმ, ბჟადალშე ბჟაეილშა — 280 კმ.

## კლიმატი
ოლქიშ ჰეერი ზჷმიერო კონტინენტური რე, 0&nbsp;°C-იშ გიმე ტემერატურაშ დღა-სერიშ ხანგჷრძალა 137 დღა რე, ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა 5&nbsp;°C რე (სტანდარტული ჩილათა 12&nbsp;°C), ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა −13&nbsp;°C, კვირკვეში — +19&nbsp;°C, თირიშ ოშქაშე სისქა 40 მმ რე (მეხოლაფირო 144 დღას ძჷ). ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მუდანობა 420—740 მმ რე, ვეგეტაციური პერიოდიშ ხანგჷრძალა 160-180 დღა რე.

## რეგიონიშ ისტორია
მეგორაფილი რე ადამიერიშ დგიმი - "სინგირი" - ჟილენი პალეოლითიშ ბორჯიშე (დოხოლ. 25 ვითოში წანაშ კინოხ ჩქინ ერაშახ). მურომიშ არქეოლოგიური გონთხორუეფით თე დიხეფიშ ფინო-უგორული ნოგორი იდასურებჷ. შქა ოშწანირეფშე თე ტერიტორიეფს უკვე რუსეფი იკენა.

## მახორობა
* მახორობა — 1 358 538 ადამიერი (2020), (1 449 500  ადამიერი, ღურთუთა 2008; 1472,6 — 2006; 1487,2 — 2005)
* მახორობაშ მეჭედალა: 49,8 ადამ./კმ² (ღურთუთა 2008)
* ნოღაშ მახორობაშ თია: 77,8 % (ღურთუთა 2008) (77,5 % — (2006) 78,5 % — (2005))

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ვლადიმირიშ ოლქიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Официальный сервер города Владимира и Владимирской области 
* Памятники архитектуры Владимирской области
* Владимирская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Законодательное Собрание Владимирской области 
* Узкоколейные железные дороги Владимирской области на «Сайте о железной дороге» Сергея Болашенко

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ვორონეჟიშ ოლქი

**ვორონეჟიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუქჷთ 1934 წანაშ 13 მანგის დირსხჷ. ოლქი რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ცენტრის იდვალუაფჷ.

* ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ვორონეჟი.

## მოსახლეობა
2006 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 2 239 500 ადამ.
* უკრაინალეფი – 73 700 ადამ.
* სომეხეფი - 8800 ადამ.
* ბელარუსეფი – 5000 ადამ.
* ჩაჩანეფი - 4800 ადამ.
* აზერბაიჯანალეფი – 4200 ადამ.
* თათარეფი - 3500 ადამ.
* თურქეფი - 3400 ადამ.
* გერმანალეფი - 2000 ადამ.
* ჩეჩენეფი, ჩუვაშეფი, ქორთუეფი - 1700-1700 ადამ...

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ვორონეჟიშ ოლქიშ ადმინისტრაცია 
* ვორონეჟიშ ოლქიშ დუმა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ვლადიმირი (მიარეშანულამი)

ზიტყვას **ვლადიმირი** მუსხირენი შანულობა შილებე უღუდასჷნ:

* ვლადიმირი (თაშნეშე ვლადიმერი) — გოფაჩილი სლავური ქომოლკოჩიშ ჯოხო;
* ვლადიმირ სვიატოსლავიჩი — კეივიშ დიდი თარი;
* ვლადიმირი — ნოღა რუსეთის;
* ვლადიმირიშ ოლქი — ოლქი რუსეთის;
* ვლადიმირ-ვოლინსკი — ნოღა ბჟადალ უკრაინას;
* წიმინდე ვლადიმირიშ ორდენი — ორდენი რუსეთიშ იმპერიას;

კატეგორია:სლავური ჯოხოეფი
ირკუტსკიშ ოლქი

**ირკუტსკიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის. ოლქი ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ. დირსხჷ 1937 წანაშ 26 ეკენიას. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ირკუტსკი.

## გეოგრაფია
ირკუტსკიშ ოლქის ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე უხურგანს ბურიატეთიშ, ტუვაშ, დო ოორუე-ბჟაეიოლშე იაკუტიაშ რესპუბლიკეფი, ბჟაეიოლშე მელენბაიკალეთიშ დო ბჟადალშე კრასნოიარსკიშ აკანეფი.

## მახორობა
ოლქიშ მახორობაშ უმენტაშობას (88,5 %) რუსეფი აკმადგინანს, ხოლო უკრაინალეფი, ბურიატეფი დო თათარეფი ოხორანა. უდიდაში ნოღეფი რე ირკუტსკი, ბრატსკი, ანგარსკი დო უსტ-ილიმსკი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ირკუტსკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* ირკუტსკიშ ოლქიშ კანონდვალუა
* ირკუტსკიშ ოლქიშ რზაგემაწურაფალი 
* Иркутская область в справочнике-каталоге «Вся Россия»
* ირკუტსკიშ ოლქი: ნოღეფი დო რაიონეფი

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
კალუგაშ ოლქი

**კალუგის ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ცენტრის იდვალუაფჷ, ცენტრალურ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.

* ოლქიქ დირსხჷ 1944 წანას.
* ოქლიშ ფართობი - 29 800 კმ²;
* ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - კალუგა.

## გეოგრაფია
ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ. ოლქის მოსკოვიშ, ბრიანსკიშ, სმოლენსკიშ, ტულაშ დო ორიოლიშ ოლქეფი უხურგანს.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 	973 589 ადამ.
* უკრაინალეფი – 23 162 ადამ.
* სომეხეფი – 7095 ადამ.
* თათარეფი - 4299 ადამ.
* ქორთუეფი - 1071 ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კალუგაშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ვოლოგდაშ ოლქი

**ვოლოგდაშ ოლქი** — ოლქი რუსეთის, ნამუქჷთ დირსხჷ 1937 წანაშ 23 ეკენიას, თეიშახ ჸოფური ოორუეშ ოლქიშ ჟირო გორთუალაშ შედეგო (მაჟირა - არხანგელსკიშ ოლქი). ოლქი რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფჷ.
* ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - ვოლოგდა.

## გეოგრაფია
ვოლოგდაშ ოლქი არხანგელსკიშ, კიროვიშ, კოსტრომაშ, იაროსლავლიშ, ტვერიშ, ნოვგოროდიშ დო ლენინგრადიშ ოლქეფს დო კარელიაშ რესპუბლიკას უხურგანს.

## მახორობა
2006 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის 2 635 ვითოში ადამიერი ოხორანდჷ.
* რუსეფი – 96,56 %
* უკრაინალეფი – 0,97 %
* ბელარუსეფი – 0,39 %
* აზერბაიჯანალეფი – 0,21 %
* სომეხეფი - 0,17 %
* ჩაჩანეფი - 0,16 %,

თაშნეშე 1857 თათარი, 987 ქორთუ, 955 გერმანალი, 439 ურია, 426 ვეფსი, 320 ჩეჩენი, 250 ვიეტნამარი.

ოლქი აკმოდირთჷ:
* 15 ნოღა
* 13 დაბა
* 8000 ოფუტე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  ვოლოგდაშ ოლქიშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* ვოლოგდაშ ოლქიშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ივანოვოშ ოლქი

**ივანოვოშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის. რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ცენტრის იდვალუაფუ, ცენტრალურ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშურს.

* ოლქიშ ფართობი - 23 900 კმ²;
* ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ივანოვო, მოსკოვიშე 318 კილომეტრიშ მეძენას იდვალაუფჷ.

## გეოგრაფია
ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ. ტერიტორიაშ უდიდაში ნორთი ვოლგაშ დო კლიაზმაშ შქაწყარმალონას იდვალუაფჷ. ოლქი ართ-ართი უჭიჭაში ოლქი რე რუსეთიშ ტერიტორიას (ფართობით ხვალე კალინინგრადიშ ოლქის აწმულუანს). ოლქის ვლადიმირიშ, ნიჟნი-ნოვგოროდიშ, კოსტრომაშ დო იაროსლავლიშ ოლქეფი უხურგანს.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი —	1 075 800 
* უკრაინალეფი — 10 600 
* თათარეფი — 8200 
* სომეხეფი — 4000 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ივანოვოშ ოლქიშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
კემეროვოშ ოლქი

**კემეროვოშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ციჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ ობჟათეშე იდვალუაფჷ. დირსხჷ 1943 წანაშ 26 ღურთუთას. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - კემეროვო.

## გეოგრაფია
კემეროვოშ ოლქის უხურგანს ხაკასეთიშ დო ალთაიშ რესპუბლიკეფი, ალთაიშ დო კრასნოიარსკიშ აკანეფი, ნოვოსიბირსკიშ დო ტომსკიშ ოლქეფი.

## მახორობა
thumb|left|250px|კემეროვოშ ოლქიშ ადმინისტრაციული დგჷმილი
ოლქიშ მახორობაშ უმენტაშობა (85 %) ნოღას ოხორანს. ოლქის რუსეფი, უკრაინალეფი, გერმანალეფი, ჩუვაშეფი დო თათარეფი ოხორანა. კემეროვოშ ოლქის — 20 ნოღა დო 19 რაიონი რე. უდიდაში ნორეფი რე: ნოვოკუზნეცკი (562 200 ადამ.), კემეროვო (520 000 ადამ.), პროკოფიევსკი (213 200 ადამ.)...

## რესურსეფი ინტერნეტის

* კემეროვოშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
კურსკიშ ოლქი

**კურსკიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.

* ოლქიშ დორსხუაფა - 1934 წანაშ 13 მანგის;
* ოლქიშ ფართობი - 29 800 კმ²;
* ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - კურსკი.

## გეოგრაფია
ოლქი რუსეთიშ ევროპულ, თარო შქა რუსეთიშ სუბეშ ობჟათე-ბჟადალშე იდვალუაფჷ. ოლქის უხურგანს ბრიანსკიშ, ორიოლიშ, ლიპეცკიშ დო ვორონეჟიშ ოლქეფი დო უკრაინა.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანს:
* რუსეფი – 1 184 000 ადამ.
* უკრაინალეფი – 20 900 ადამ.
* სომეხეფი - 5900 ადამ.
* ბელარუსეფი - 2900 ადამ.
* ჩაჩანეფი - 2300 ადამ.
* აზერბაიჯანალეფი - 1900 ადამ.
* თათარეფი - 1600 ადამ.
* მოლდავარეფი - 1300 ადამ.
* თურქეფი - 1200 ადამ.
* ქორთუეფი - 1000 ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კურსკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
კიროვიშ ოლქი

**კიროვიშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ადმინისტრაციული ცენტრი - კიროვი. 

## გეოგრაფია
კიროვიშ ოლქი რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ. ოლქის ბჟაეიოლშე პერმიშ აკანი დო უდმურტეთი, ოორუეშე — კომიშ რესპუბლიკა დო არხანგელსკიშ ოლქი, ბჟადალშე — ვოლოგდაშ, კოსტრომაშ დო ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქეფი, ობჟათეშე — მარი-ელიშ დო თათარეთიშ რესპუბლიკეფი უხურგანს.

## მახორობა
ოლქიშ ეთნიკური აკოდგინალუა გეჸვენჯი რე: თარი მახორობა - რუსეფი — 91,8 %, უკული ეკოჸუნა  მარიალეფი  — 2,6 %, თათარეფი  — 2,2 %, უდმურტეფი — 1,4 % დო შხვა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* კიროვიშ ოლქიშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Официальный сайт Законодательного Собрания Кировской области
* Официальный сайт Департамента финансов Кировской области 
* კიროვის ოლქის რუკა 
* Кировская область в справочнике-каталоге "Вся Россия" 
* Флаг и герб Кировской области

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
კურგანიშ ოლქი

**კურგანიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ურალიშ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.

* ოლქიქ დირსხჷ 1943 წანაშ 6 ფურთუთას
* ოლქიშ ფართობი - 71 500 კმ²
* ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - კურგანი.

## გეოგრაფია
ოლქი ურალიშ დო ცჷნდჷრიშ შქას, წყარმალუეფიშ ტობოლიშ დო ისეტიშ ღანჩოს ივალუაფჷ. ოლქი ოორუეშე სვერდლოვსკიშ, ჯადალშე — ჩელიაბინსკიშ, ბჟაეიოლშე — ტიუმენიშ ოლქეფს, ობჟათეშე — ყაზახეთის უხურგანს. მახორობაშ 56,5% ნოღას ოხორანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Правительство Курганской области — Официальный сайт
* Курганская областная Дума — Официальный сайт 
* Официальный сайт Администрации города Кургана и Курганской городской Думы
* Курганская область в справочнике-каталоге "Вся Россия" 
* Информационный портал г. Кургана
* "Вечерний Курган" - независимый новостной портал 

კატეგორია:კურგანიშ ოლქი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ლიპეცკიშ ოლქი

**ლიპეცკიშ ოლქი** — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ფართობი - 24 100 კმ², ადმინისტრაციული ცენტრი - ლიპეცკი. ოლქიქ დირსხჷ 1954 წანას.

## გეოგრაფია
ლიპეცკიშ ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის, მოსკოვიშ ობჟათეშე 400 კილომეტრის მეძენას, შქა რუსეთიშ სუბეს დო ოკა-დონიშ რზენს, ტყასტეპიშ ზონას იდვალუაფჷ. ოლქიშ ონიშოლი წყარმალუეფი რე დონი დო ვორონეჟი. ოლქის უხურგანს კურსკიშ, ორიოლიშ, რიაზანიშ, ტამბოვიშ, ტულაშ დო ვორონეჟიშ ოლქეფი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 1 162 900 ადამ.
* უკრაინალეფი – 13 400 ადამ.
* სომეხეფი - 5400 ადამ.
* აზერბაიჯანალეფი - 3400 ადამ.
* ჩაჩანეფი - 3100 ადამ.
* ბელარუსეფი - 2700 ადამ.
* თათარეფი - 1800 ადამ.
* მოლდავარეფი - 1300 ადამ.
* გერმანალეფი - 1100 ადამ.
* ქორთუეფი - 1000 ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ლიპეცკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა 

## ლიტერატურა

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
მურმანსკიშ ოლქი

**მურმანსკიშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიქ 1938 წანაშ 28 მესის დირსხჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — მურმანსკი.

## გეოგრაფია
მურმანსკიშ ოლქი იდვალუაფჷ კოლიშ ჩქონს, ჩე ზუღაშ დო ბარენციშ ზუღაშ წყარპიჯის. ოლქის ობჟათეშე უხურგანს კარელია, ბჟადალშე — ნორვეგია დო ფინეთი.

## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოლქის ოხორანდჷ:

* რუსეფი — 760 862 (85,2 %).
* უკრაინალეფი — 56 845 (6,4 %)
* ბელარუსეფი — 20 335 (2,3 %)
* თათარეფი — 7944 (0,9 %)
* კარელიარეფი — 2203 (0,2 %)
* საამეფი — 1769 (0,2 %)
* ფინარეფი — 426 (0,05 %)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Правительство Мурманской области. Официальный портал органов исполнительной власти 
* Законодательство Мурманской области
* информационный сервер Мурманской области
* Мурманская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Обзор состояния социальной сферы Мурманской области, на сайте НИСПа 
* Информационный портал Мурманской области 
* Молодежный портал Мурманской области 
* Информационное агентство Мурманской области b-port.com

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ომსკიშ ოლქი

**ომსკიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ცჷნდჷრიშ ფედერალურ ოკრუგიშ ობჟათეშე იდვალუაფჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ომსკი.

## გეოგრაფია
ომსკიშ ოლქი იდვალუაფჷ ბჟადალ ცჷნდჷრიშ რზენს, წყარმალუ ირტიშიშ ღანჩოს. ომსკიშ ოლქის ოორუეშე დო ბჟადალშე უხურგანს ტიუმენიშ, ბჟაეიოლშე — ნოვოსიბირსკიშ დო ტომსკიშ ოლქეფი, ობჟათეშე — ყაზახეთი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 1 735 512 ადამ.
* ყაზახეფი - 81 618 ადამ.
* უკრაინალეფი – 77 884 ადამ.
* გერმანალეფი - 76 334 ადამ.
* თათარეფი - 47 796 ადამ.
* ბელარუსეფი – 9075 ადამ.
* სომეხეფი - 6644 ადამ.
* აზერბაიჯანალეფი – 4260 ადამ.
* ქორთუეფი - 1521 ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ომსკიშ ოლქიშ ოინფორმაციე პორტალი
* "Город55" Омский городской портал
* Все об отдыхе и развлечениях в городе Омске
* Омская область в справочнике-каталоге "Вся Россия" 
* Омская область на карте

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ორენბურგიშ ოლქი

**ორენბურგიშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი – ორენბურგი. ოლქიქ 1934 წანაშ 7 ქირსეთუთას დირსხჷ. 1938-1957 წანეფს *ჩკალოვიშ ოლქი* ჯოხოდჷ.

## გეოგრაფია
ორენბურგიშ ოლქის ბჟადალშე უხურგანს სამარაშ ოლქი, ოორუეშე — ბაშკირეთი დო თათარეთი, ოორუე-ბჟაეიოლშე —  ჩელიაბინსკიშ ოლქი, ობჟათეშე — ყაზახეთი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Город Бугуруслан - Оренбургская область - Портал MY BUGURUSLAN 
* ორენბურგიშ ისტორია
* Оренбургская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Оренбуржье — региональный сервер 
* Региональный портал образовательного сообщества Оренбуржья 
* Полезные ископаемые Оренбургской области
* Справочник предприятий по Оренбургской области 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ორიოლიშ ოლქი

**ორიოლიშ ოლქი** ( ) - ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალური ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ორიოლი.

## გეოგრაფია
ორიოლიშ ოლქი შქა რუსეთიშ სუბეშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფჷ. სტეპიშ დო ტყასტეპიშ ხურგის. ორიოლიშ ოლქის უხურგანს ლიპეცკიშ, კალუგაშ, კურსკიშ, ბრიანსკიშ დო ტულაშ ოლქეფი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 820 000 ადამ.
* უკრაინალეფი – 11 200 ადამ.
* სომეხეფი - 3500 ადამ.
* ბელარუსეფი - 2400 ადამ.
* აზერბაიჯანალეფი - 2100 ადამ.
* ჩეჩენეფი - 1600 ადამ.
* თათარეფი - 1400 ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ორიოლიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა 
* ორიოლიშ დო ლივენიშ ეპარქია

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქი

**ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ცენტრის იდვალუაფუ დო ქიანაშ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკმოდგინალაუშა მიშმურს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - ნიჟნი ნოვგოროდი.

## ისტორია
ოლქიქ 1929 წანაშ 14 ღურთუთას დირსხჷ, 15 მანგის ჯოხოთ გიადჷ *ნიჟნი ნოვგოროდიშ აკანი*, 1932 წანაშე ჯოხოდჷ *გორკიშ აკანი*, 1936 წანაშე - *გორკიშ ოლქი*, 1990 წანაშე ნიჟნი ნოვგოროდიშ ოლქი.

## გეოგრაფია
ოლქი ოდვალუაფჷ ბჟეიოლი ევროპაშ სუბეშ ცენტრალურ ნორთის. წყარმალუ ვოლგა ოლქს გჷთმორთჷნს მარძგვანი დო კვარჩხანი წყარპიჯეფო. ოლქის ჰეერი კონტინენტური რე. ღურუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა -12 გრადუსი რე, კვირკვეში —  +19 გრადუსი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუNაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი — 3 346 398
* თათარეფი — 50 609
* მორდვალეფი — 25 022
* უკრაინალეფი — 24 241
* ჩუვაშეფი — 11 364
* სომეხეფი — 10 786
* აზერბაიჯანალეფი — 8309
* მარიალეფი — 7757
* ბელარუსეფი — 6833
* ურიეფი — 5312
* ჩაჩანეფი — 4373
* იეზიდეფი — 3076
* ქორთუეფი — 2183
* მოლდავარეფი — 1812
* გერმანალეფი — 1574
* უზბეკეფი — 1103

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Новостной ресурс о жизни в Павлове и его районе, история, культура, быт, нравы
* Сайт администрации Нижегородской области
* Нижегородская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 

კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ნოვგოროდიშ ოლქი

**ნოვგოროდიშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალაუშა მიშმურს. ოლქიქ 1944 წანაშ 5 კვირკვეს დირსხჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - ნოვგოროდი.

## გეოგრაფია
ოლქი რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფჷ. ოლქი იკათუანს ვალდაიშ სუბეშ ზოხოიან ტერიტორიას. ოლქის ოორუეშე ლენინგრადიშ, ბჟადალშე — ფსკოვიშ, ბჟაეიოლშე — ვოლოგდაშ დო ობჟათეშწ — ტვერიშ ოლქეფი უხურგანს.

## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის 100 ერუანობაშ ადამიერი ოხორანდჷ. თინეფს შქას:

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა
# დემოგრაფია 
# ეკონომიკა 
# ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა (აბანური დუდმართუალა) 
* ნოვგოროდიშ სტატისტიკა 
* ნოვგოროდიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ პორტალი 
* ნოვგოროდიშ ოლქიშ რუკა
* ინფორმაცია ტურისტეფშო
* История герба 
* Парки и усадьбы Новгородской области 
* Особо охраняемые природные территории Новгородской области 
* Сообщество в Живом Журнале «Водоемы Новгородской области»
* Новгородская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
როსტოვიშ ოლქი

**როსტოვიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ობჟათეშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალაუშა მიშურს. ოლქი შხუ ოხერეჭუე, კულტურული დო ომენცარე ცენტრი დო შხუ ოტრანსპორტე ნოსქვი რე. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - დონიშ როსტოვი.

## გეოგრაფია
როსტოვიშ ოლქის ბჟაეიოლშე უხურგანს ვოლგოგრადიშ, ოორუეშე — ვორონეჟიშ ოლქეფი, ობჟათეშე – სტავროპოლიშ დო კრასნოდარიშ აკანეფი, თაშნეშე ყალმუხეთი, ბჟადალშე — უკრაინა.

## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ 4 404 000 ადამიერი, კერზოთ:
* რუსეფი – 3717,3 ვთშ. ადამ. (84,4 %)
* სომეხეფი - 230,0 ვთშ. ადამ. (5,5 %)
* უკრაინალეფი – 118,5 ვთშ. ადამ. (2,7 %)
* კაზაკეფი - 87,5 ვთშ. ადამ. (2 %)
* თურქეფი – 28,3 ვთშ. ადამ. (1,7 %)
* ბელარუსეფი – 26,6 ვთშ. ადამ.
* ქორთუეფი - 10,6 ვთშ. ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* როსტოვიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა
* Ростовская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Ростовская область на Открытом портале Юга России


კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
რიაზანიშ ოლქი

**რიაზანიშ ოლქი** () - ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალური ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშურს. ოლქიქ 1937 წანაშ 26 ეკენიას დირსხჷ, თეიშახ ოლქის რიაზანიშ გუბერნია ჯოხოდჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა რიაზანი.

## გეოგრაფია
რიაზანიშ ოლქის უხურგანს ვლადიმირიშ, პენზაშ, ტულაშ, მოსკოვიშ, ნიჟნი-ნოვგოროდიშ, ტამბოვიშ დო ლიპეცკიშ ოლქეფი.

## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 1 161 400 ადამ.
* უკრაინალეფი – 12 700 ადამ.
* მორდვალეფი - 7300 ადამ.
* თათარეფი - 5600 ადამ.
* სომეხეფი - 4500 ადამ.
* ბელარუსეფი - 3500 ადამ.
* აზერბაიჯანალეფი - 2900 ადამ.
* ჩაჩანეფი - 2200 ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* რიაზანიშ ოლქიშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* რიაზანიშ ოლქიშ ისტორია, კულტურა დო ტრადიციეფი

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
სამარაშ ოლქი

**სამარაშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - სამარა. ოლქიქ 1928 წანაშ 14 მესის დირსხჷ დო *შქავოლგაშ ოლქი* ჯოხოდჷ, 1929 წანას — *შქავოლგაშ აკანი*, 1935 წანაშე — *კუიბიშევიშ აკანი*, 1936 წანაშე — *კუიბიშევიშ ოლქი*, 1990 წანაშე — სამარაშ ოლქი.

## გეოგრაფია
სამარაშ ოლქის უხურგანს სარატოვიშ, ულიანოვსკიშ დო ორენბურგიშ ოლქეფი, თაშნეშე თათარეთიშ რესპუბლიკა დო ყაზახეთი.

## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი — 2708,5 ვთშ.
* თათარეფი — 127,9 ვთშ.
* ჩუვაშეფი — 101,4 ვთშ.
* უკრაინალეფი — 60,7 ვთშ.
* სომეხეფი — 21 566 ვთშ.
* აზერბაიჯანალეფი — 15 046 ვთშ.
* ყაზახეფი - 14,9 ვთშ.
* ბელარუსეფი — 14,1 ვთშ.
* ქორთუეფი — 3 518 ვთშ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* სამარაშ ოლქიშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა 
* Законодательство Самарской области
* Департамент физкультуры и спорта по Самарской области
* Самарская Губернская Дума 
* Территориальный орган федеральной службы государственной статистики по Самарской области 
* Управление Федеральной регистрационной службы по Самарской области  
* Самарская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Весь общественный транспорт Самарской области

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
სარატოვიშ ოლქი

**სარატოვიშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - სარატოვი. ოლქიქ 1936 წანაშ 5 ქირსეთუთას დირსხჷ.

## გეოგრაფია
სარატოვიშ ოლქი თუდოლენი ვოლგაშპიჯეთის იდვალუაფჷ, მარძგვანწყარპიჯონაშ უმენტაში ნორთი ვოლგაშპიჯეთიშ სუბეეფს უკებჷ, ოლქიშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის კასპიაშპიჯიშ რზენი რე. ოლქიშ ბჟაეიოლი ხურგი ობშჩი-სირტიშ კართეეფს რე. ოლქიშ თარი წყარმალუ რე ვოლგა (420 კილომეტრი ოლქიშ ფარგილს), ნამუსჷთ აკოგაფილი რე ვოლგოგრადიშ დო სარატოვიშ წყაროჩუაშეეფი. ოლქიშ ბჟადალ ნორთის მეურს წყარმალუეფი ხოპიორი, მედვედიცა, ილოვლია (დონიშ კვარჩხანი ნადუეფი). ტერიტორიაშ დიდი ნორთი სტაპიშ ზონას რე, ტყას ოლქიშ ტერიტორიაშ 5% უკებჷ. 
ოლქის ობჟათეშე უხურგანს ყაზახეთი, ბჟადალშე — ვოლგოგრადიშ, ვორონეჟიშ დო ტამბოვიშ ოლქეფი, ოორუეშე — სამარაშ, ულიანოვსკიშ დო ორენბურგიშ ოლქეფი.

## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი — 2293,1 ვთშ. ადამ. (85,9)
* ყაზახეფი — 78,3 ვთშ. ადამ. (2,9 %)
* უკრაინალეფი — 67,3 ვთშ. ადამ. (2,5 %)
* თათარეფი — 57,6 ვთშ. ადამ. (2,2 %)
* სომეხეფი — 25 ვთშ. ადამ.
* აზერბაიჯანალეფი — 16,4 ვთშ. ადამ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* სარატოვიშ ოლქიშ თარობა 
* Саратовская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Сведения о городах Саратовской области
* სარატოვიშ კულტურული რინა

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
საკარაშ გერი

**საკარაშ გერი**“ (გერმ. Der Steppenwolf) — ჰერმან ჰესეშ რომანი, ნამსჷთ “ ჭარუ ეჭარუნს მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიანი პერიოდიშ გერმანიას გომაფაფილ გენწყუაფას დო არძაშოულო მეღებულ შურიშ ღირეფეფიშ გინოფასებაშ რთულ პროცესეფს. ავტორი ეჭარუნს კოჩიშ ტრაგედიას, ნამუთ ვართ გეყიყინაფილი ბიურგერიშ რინას მეუხუჯუ დო ვართ მაღალი იდეალეფიჸურე ულაშო გიოხვილაფარი ჭყანა ასქილადჷ. კოჩიშ გაჟირებათ გჷშაჭანაფილი ათე ტრაგედია დაჭყაფურს ჭარუშ თიმწკჷმაიანი გუნება-გენწყუაფაშე იჭყანს დო, ათეშენ, ნახანდჷს ხვეიანო რე გჷმორინაფილი ავტობიოგრაფიული მომენტეფი. 

„საკარაშ გერი“ ქორთულო სუმშა რე გჷშაშქუმალირი.

## ლიტერატურა
* Cornils, Ingo and Osman Durrani. 2005. *Hermann Hesse Today*. University of London Institute of Germanic Studies. ISBN 90-420-1606-X.
* Freedman, Ralph. 1978. *Hermann Hesse: Pilgrim of Crisis: A Biography*. New York: Pantheon Books. ISBN 0-394-41981-2. 
* Halkin, Ariela. 1995. *The Enemy Reviewed: German Popular Literature Through British Eyes Between the Two World Wars*. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-275-95101-4.
* Mileck, Joseph. 1981. *Hermann Hesse: Life and Art*. University of California Press. ISBN 0-520-04152-6.
* Poplawski, Paul. 2003. *Encyclopedia of Literary Modernism*. Westport, CT: Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-01657-8.
* Ziolkowski, Theodore. 1969. *Foreword of The Glass Bead Game*. New York: Henry Holt and Company. ISBN 0-8050-1246-X.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჰერმან ჰესეშ „საკარაშ გერი" — ''რადიო ალობა''
*ოზარზარლი გეძირაფა, რეცენზია ჰერმან ჰესეშ რომანშენ „საკარაშ გერი"

კატეგორია:1927 წანაშ რომანეფი
კატეგორია:ჰერმან ჰესეშ ნახანდეფი
კატეგორია:გერმანული რომანეფი
კატეგორია:ფილოსოფიური რომანეფი
ტრიუმვირატი

**ტრიუმვირატი** — ართმანგი ნძალიერი სუმი პოლიტიკური ვარდა ოურდუმე ფიგურაშ აკოკათუა.

## ეტიმოლოგია

ზიტყვა ტრიუმვირატი მოურს ტრიუმვირიშე, მუთ ტრიუმვირატიშ მაკათურეფს შანენს (ლათინურო trium virum რე tres viri (სუმი კოჩი)-შ ძინული მოჯგირული რთაფა).

## რომაული ტრიუმვირატეფი

გვიანიშ რესპუბლიკაშ პერიოდის ჟირშა დირსხჷ ათეცალი ტრიუმვირატეფქ, მუჟამსჷთ ართი ღანკით სუმი ალობური დო ჭყანიერი პოლიტიკური ფიგურაქ აკიკათჷ დო მართუნდეს სახენწჷფოს. ჟირხოლო ტრიუმვირატიქ ძალამ მალას აკოცუ, მუსჷთ ჟირხოლოშა ონოღერი ლჷმაქ მაჸუნჷ.
* ჯვ. წ. 60 თ. ფ. მაართა ტრიუმვირატი იულიუს კეისარი, მარკუს კრასუსი დო გნეუს პომპეუს მაგნუსი. ტრიუმვირატიქ კრასუსიშ ღურაშ უკული აკოციუ, მუსჷთ უკულ კეისარს დო პომპეუსიშ შქას ლჷმაქ მაჸუნჷ.
* ჯვ. წ. 43 მაჟირა ტრიუმვირატი ოქტავიანე ავგუსტუსი, მარკუს ანტონიუსი დო მარკუს ემილიუს ლეპიდუსი. ლეპიდუსიქ გჷშართჷ ტრიუმვირატიშე დო ანტონიუსიშ მარცხებაშ უკული ოქტავიანექ აკა ლიდერქ დოსქიდჷ.
სურათი:Antony with Octavian aureus.jpgსურათი:Lepidus.jpg

ათეშ მეტი რესპუბლიკაშ პერიოდის ხვადუდჷ სუმკოჩიანი კომისიაშ აკოდგინა შხვადოშხვა სახეშ მუნიციპალური ოკითხეეფიშ გინაჭყვადალო. ათეჯგურა კომისიეფსჷთ ტრიუმვირატეფი გიოდვეს.

## ლიტერატურა
* Beck, Mansvelt. (1986). "The Fall of Han," in *The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C. – A.D. 220*. Edited by Denis Twitchett and Michael Loewe. Cambridge: Cambridge University Press. .
* 
* Loewe, Michael. (1986). "The Former Han Dynasty," in *The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C. – A.D. 220*, 103–222. Edited by Denis Twitchett and Michael Loewe. Cambridge: Cambridge University Press. .

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტრიუმვირატი  — Livius.org

კატეგორია:რომიშ სახენწჷფო ინსტიტუტეფი
ფსკოვიშ ოლქი

**ფსკოვიშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიქ 1944 წანაშ 23 მარაშინათუთას დირსხჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - ფსკოვი.

## გეოგრაფია
ფსკოვიშ ოლქის უნიკალური გეოპოლიტიკური ორენი უღუ, ნამუსჷთ უხურგანს ლენინგრადიშ, ნოვგოროდიშ, ტვერიშ დო სმოლენსკიშ ოლქეფი, თაშნეშე ესტონეთი, ლატვია დო ბელარუსი. ოლქში 3 ვითოშშე უმოსი ტობა რე, თინეფშე უდიდაში რე ჩუდო-პსკოვიშ ტობა.

## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ფსკოვიშ ოლქიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* ფსკოვიშ ახალი ამბეეფი - ფსკოვიშ ოინფორმაციე სააგენტე 
* Новости Псковской области — Псковская лента новостей
* Культура Псковской земли
* Псковская губерния: Порховский уезд — история, документы, карты, краеведение
* Псковская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Туризм и отдых в Псковской области

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
პენზაშ ოლქი

**პენზაშ ოლქი** () - რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - პენზა. ოლქიქ 1939 წანაშ 4 ფურთუთას დირსხჷ. 

## გეოგრაფია
პენზაშ ოლქის უხურგანს ტამბოვიშ, სარატოვიშ, ულიანოვსკიშ დო  რიაზანიშ ოლქეფი, თაშნეშე მორდვეთიშ რესპუბლიკა.

## მხორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი — 1 254 680
* თათარეფი — 86805
* მორდვალეფი — 70739
* უკრაინალეფი — 12481
* ჩუვაშეფი - 6738
* სომეხეფი — 3670
* ბელარუსეფი — 2579
* ჩაჩანეფი — 2535
* აზერბაიჯანალეფი — 1679
* გერმანალეფი - 1279 

## ჩინებული ადამიერეფი
* ივანე კრილოვი — ჭარუ დო მეიანგე.
* მიხეილ ლერმონტოვი — პოეტი.
* სერგეი პენკინი — მობირე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Тамала - информационный портал для жителей Тамалы и Тамалинского района Пензенской области 
* Официальный сайт правительства Пензенской области 
* Законодательство Пензенской области
* Региональное информационное агентство «PenzaNews» 
* ოინფორმაციე სააგენტე "პენზა-პრესი"
* პენზაშ ოლქიშ რუკა 
* Карта города Пензы и справочник организаций 
* Пензенский информационный портал
* Пензенская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Пензенская область: города, веси, люди…
* Сообщество мотоциклистов Пензы 
* История Пензенской области (1949 – 1958 гг.) 
* История Пензенской области (1959 – 1968 гг.) 
* История Пензенской области (1969 – 1978 гг.) 
* История Пензенской области (1979 – 1988 гг.) 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ჯორჯ მაქკეი (არტისტი)

**ჯორჯ ენდრიუ ჯ. მაქკეი** ( დ. 13 მელახი, 1992, ლონდონი)  — ბრიტანალი არტისტი. თიქ გიშარჩქინდჷ ფილმის ბოშეფქ დირთეს (2009), მუჭო ვორექ დორინელი ასე (2013), 1917 (2019) დო შხვას. 2014 წანას წჷმორინაფილი რდჷ BAFTA-შ ეულირი მურიცხიშ ნომინაციას, 2017-ის მიგჷ Trophée Chopard-იშ ნომინაციას კანიშ კინოფესტივალს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* George MacKay at the British Film Institute
* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კარანტინი

thumb|ლიმაშ შილა ნამუთ, შანენს, ნამჷ-და კარანტინი რენ

**კარანტინი** ( -შე — „ჟარნეჩი დღა დო სერი“) — აკმახურგალი დო ეპიდემიაშ აწმარენჯი ქიმინჯეფიშ რეჟიმიშ კომპლექსი, ნამუთ მეწურაფილი რე ინფექციური ვარ-და ორჩანიეთ  ინფიცირაფილი პიჯეფწკჷმა (ადამიერეფიშ ბუნა), ჩხოლარეფწკჷმა, ორზოლწკჷმა, მეკონწკჷმა, ოტრანსპორტე მეშქაშობაწკჷმა, დოხორელი პუნქტწკჷმა, ტერიტორიაწკჷმა, რაიონწკჷმა, ოლქწკჷმა დო თ.უ. კონტაქტეფიშ გოხურგუაშა (იზოლაციაშა) . კანკალე შვანს, კარანტინიშ გიმე იგურიშხონარებჷ ეპიდემიური კერიაშ ედომუშამი იზოლაცია პერიმეტრიშ აკოანჯარაფილი თხილუათ.

## თაშნეშე ქოძირით
* ბიოლოგიური ოშქურანჯობა
* გიშაკერზაფილი ოშქურანჯი ინფექცია
* ეპიდემია
* ეპიზოოტია
* ეპიფიტოტია
* სანიტარულ-ოკარანტინე პუნქტი
* ოკარანტინე ლუბა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* „წიმინდე დაჩხირი. ბურჯაფი თლარაშო“. დოკუმენტური ფილმი 18.09.2016 წანაშე, ОГТРК „Ямал-Регион“ (В фильме показаны крупный природный эпизоотический и эпидемический очаг сибирской язвы и карантинные мероприятия по его ликвидации).
* „40 დღაშ უკული. მუჭო მუშენა ომედიცინე ნინალეფი ედომუშამ მოსოფელს ოშქურანჯი ინფექციური ლახარეფიშ ეპიდემიაშ შვანს“ . В. Евгеньев. Статья от 05.08.2015 г. на сайте сетевого научно-популярного издания «FLEMING».
* GOARN — ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ ლახარეფიშ ეპიდემიეფიშ დო ოგამე ქიმინჯეფიშ გინაფაშ გლობალური რშვილი.

## სქოლიო

კატეგორია:ინფექციური ლახარეფი
კატეგორია:ჭყანთხილუა
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ლაჸაფიშ დათებუ

**„ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ლაჸაფიშ დათებუ“** () — 2019 წანაშ ამერიკული სუპერგერგეზული ფილმი, დორსხუაფილი Marvel-იშ კომიქსეფს „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი“. ფილმი გინიღჷ კომპანია Marvel Studios-იქ, დისტრიბუცია რდჷ Walt Disney Studios Motion Pictures-იშ. თინა რე „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი“ (2012), ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ბორჯიშ“ (2015) დო „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმაშ“ გეჸვენჯი. რეჟისორეფი რენა ენტონი დო ჯო რუსოეფი, სცენარიშ ავტორეფი — კრისტოფერ მარკუსი დო სტივენ მაკფილი. ოკათჷნა: რობერტ დაუნი უკლაში, კრის ევანსი, მარკ რუფალო, კრის ჰემსვორთი, სკარლეტ იოჰანსონი, ჯერემი რენერი, დონ ჩიდლი, პაულ რუდი, ბრი ლარსონი, კერენ გილანი, დანაი გურირა, ბენედიქტ ვონგი, ჯონ ფევრეუ, ბრედლი კუპერი, გვინეთ პელტროუ დო ჯოშ ბროლინი.

დეენონსჷ 2014 წანაშ გჷმათუთას ჯოხოთ „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმა — ნორთი 2“. ჯიმალეფი რუსოეფქ პროექტის აკათეს 2015 წანაშ პირელს. ათე წანაშ მესის სცენარისტეფო დექირეს კრისტოფერ მარკუსი დო სტივენ მაკფილი. 2018 წანაშ ქირსეთუთას მარველქ ფილმის გიოდჷ მუჭოთ „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ლაჸაფიშ დათებუ“. გინოღალეფქ დიჭყჷ 2017 წანაშ მარაშინათუთას ფეიეტიშ ოლქის, ჯორჯიაშ შტატის დო მიშჷ „უმუჭყვადუ ლჷმაშ“ მანგო 2018 წანაშა. გეძინელ გინოღალეფი მიშჷ ატლანტას, ნიუ-იორკის დო შოტლანდიას. ბიუჯეტიქ იჸუ 356 მილიონი ააშ დოლარქ, მუქჷთ იჸუ ისტორიას მასუმა არძაშე ანაყუფასამ ფილმიქ.

„ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ“ პრემიერა რდჷ 2019 წანაშ 22 პირელს Los Angeles Convention Center-ის, ჩინეთის, ავსტრალიას, ევროპაშ დო აზიაშ შხვა ქიანეფს ნაძირეფუქ იჸუ თი წანაშ 24 პირელს, ააშ-იშ თეატრეფს — პრემიერაშე 4 დღაშ უკული IMAX დო 3D ფორმატეფს.
ფილმიქ მიღჷ უმაღალაში ფასებეფი კინოკრიტიკოსეფიშე, ნამუეფქჷთ უმოსო ოცქვეს რეჟისურა, არტისტეფიშ რსულება, მუსიკა, ვიზუალური ეფექტეფი დო ემოციური სიმონკე. ოკათური სხუნუეფიშ აგრეგატორ Rotten Tomatoes-ის ფილმის უღჷ 94%. გვალო ართო მიშნალუქ 2.7 მილიარდ ააშ დოლარს გინაჩირთჷ, მუთით მონწყჷ თეიშახიანი ქიანაში რეკორდი დო იჸუ 2019 წანაშ არძაშე მიშნალუამი დო არძა ბორჯიშ არძაშე ხვეიანი ფილმო.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:2019 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:2010-იანი წანეფიშ ოსოფინალი ფილმეფი
კატეგორია:2010-იანი წანეფიშ ომენცარე ფანტასტიკური ოსოფინალი ფილმეფი
კატეგორია:2010-იანი წანეფიშ სუპერგერგეზული ფილმეფი
კატეგორია:2019 წანაშ 3D ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ოსოფინალი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ომენცარე ფანტასტიკური ოსოფინალი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ომენცარე ფანტასტიკური ოდუდსგინალე ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ოლჷმარი ომენცარე ფანტასტიკური ფილმეფი
კატეგორია:ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (ფილმეფიშ სერია)
კატეგორია:ფილმეფი გალენპლანეტარეფშენი
კატეგორია:ფილმეფი ბორჯის შარალუაშ გეშა
კატეგორია:ენტონი დო ჯო რუსოშ ფილმეფი
კატეგორია:IMAX-იშ ფილმეფი
კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
კატეგორია:ნანოტექნოლოგია ხანტურული ლიტერატურას
კატეგორია:პოსტაპოკალიფტური ფილმეფი
იაროსლავლიშ ოლქი

**იაროსლავლიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშურს. ოლქიქ 1936 წანაშ 11 მელახის დირსხჷ, თეხანურ ხურგეფს რე 1944 წანაშე. ოქლიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - იაროსლავლი.

## გეოგრაფია
ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ. ოლქის უხურგანს ვოლოგდაშ, კოსტრომაშ, ივანოვოშ, ტვერიშ, მოსკოვიშ დო ვლადიმირიშ ოლქეფი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 1 301 100 (95,15 %).
* უკრაინალეფი – 13 200 (1 %).
* თათარეფი - 6200 (0,45 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოლქიშ ადმინისტრაციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
სვერდლოვსკიშ ოლქი

**სვერდლოვსკიშ ოლქი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ურალიშ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.

* ოლქიქ დირსხჷ 1934 წანაშ 17 ღურთუთას
* ოლქიშ ფართობი - 194 300 კმ²
* ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - ეკატერინბურგი.

## გეოგრაფია
ოლქის ოორუეშე უხურგანს კომიშ რესპუბლიკა დო ხანტი-მანსიშ ავტონომიური ოკრუგი, ბჟადალშე — პერმიშ აკანი, ბჟაეიოლშე ტიუმენიშ, ობჟათეშე — კურგანიშ დო ჩელიაბინსკიშ ოლქეფი დო ბაშკირეთი.

## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 89,23%.
* თათარეფი - 3,75%.
* უკრაინალეფი – 1,24%.
* გერმანალეფი - 76 334 ადამ.
* ბაშკირეფი – 0,83%.
* შხვა - 4,95%.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოლქიშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* ოლქიშ კანონდვალა
* Свердловская область в справочнике-каталоге "Вся Россия" 
* Законодательное собрание Свердловской области
* ეკატერინბურგიშ ადმინისტრაცია
* სვერდლოვსკიშ ოლქიშ ენციკლოპედია 
* Карты Свердловской области для приемников GPS (Garmin, ГИС Русса, Навител)
* Информационный сайт города Верхняя Пышма в Свердловской области 
* Все об озере Таватуй на сайте tavatuy.ru 

კატეგორია:სვერდლოვსკიშ ოლქი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ტამბოვიშ ოლქი

**ტამბოვიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიქ 1937 წანაშ 27 ეკენიას დირსხჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ტამბოვი.

## გეოგრაფია
ოლქი აბჟაეიოლი ევროპაშ ვეშ ცენტრის იდვალუაფჷ დო ოკა-დონიშ ვეშ ცენტრალური ნორთი უკებჷ. ოლქიშ ოშქაშე სიმაღალა 110-115 მეტრი რე. წყარმალუეფი ორხველჷ ვოლგაშ (ცნა ნადუეფით — ჩელნოვაია, კერშა, კაშმა) დო დონიშ (ვორონეჟი ნადუეფით — ვორონა, სავალა, ბიტიუგი, მატირა) ღანჩოეფს. ცნა აბანური შანულობაშ ონიშე წყარმალუ რე. ოლქი უხურგანს რიაზანიშ, პენზაშ, სარატოვიშ, ვორონეჟიშ დო ლიპეცკიშ ოლქეფი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 1 136 900 ადამ. (96,5 %).
* უკრაინალეფი – 10 800 ადამ. (0,92 %).
* სომეხეფი - 4300 ადამ. (0,4 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოლქიშ ხეშლობაშ ოინფორმაციე პორტალი 
* ტამბოვიშ ოლქიშ დუმა 

კატეგორია:ტამბოვიშ ოლქი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
კორონავირუსიშ პანდემია საქორთუოს

**კორონავირუსიშ პანდემია საქორთუოს** — მიმალი კორონავირუსიშ პანდემიაშ მალობა საქორთუოს.

კორონავირუსული ლახარა COVID-19-ით ინფიცირაფილჷ პიჯიქ საქორთუოს მაართაშე 2020 წანაშ 26 ფურთუთას გუმორჩქინდჷ. მაართაშ შვანიშ გუმორჩქინაშ უკული, ქიანაშ ჭყანთხილუაშ მინისტრი ეკატერინე ტიკარაძექ ჯარალუაშო ოგანაგე ბრიფინგი მანჯჷ.

კორონავირუსიშ ეპიდემიაქ მაართაშე ჩინეთიშ ჰუბეიშ პროვინციაშ ნოღა უჰანს დეფიქსირჷ 2019 წანაშ ქირსეთუთას. 2020 წანაშ 11 მელახის, ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაქ კორონავირუსიშ ეპიდემია გლობალურ პანდემიათ გჷმაცხადჷ.

საქორთუოშ ტერიტორიას გეხვილაფირჷ მაართა ინფიცირაფილ პიჯი ირანიშ ტერიტორიას რდჷ, სოდე ლახარაქ 2020 წანაშ ფურთუთაშ შქა რიცხუეფშე გიფაჩჷ. ლახარაშ დიაგნოსტირაფაქ ლუგარიშ ლაბორატორიას მანჯაფილი რკუალათ მიხუჯინჷ.

21 მელახის საქორთუოშ პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილქ ქიანას ოგანაგე დგომარობა გჷმაცხადჷ.

22-23 მელახიშ გვიან სერით, საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრ, გიორგი გახარიაქ დადასურჷ საქორთუოს ლახარაშ მაართა დინოხლენი გინოჩამაშ შვანი მარნეულიშ მუნიციპალიტეტის, ნამუსჷთ მაჸუნუ კონწარი ოკარანტინე რეჟიმიშ გჷმოცხადაფა მარნეულიშ დო ბოლნისიშ მუნიციპალიტეტეფს.

30 მელახის, საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარიაშ გჷნაცხადით, ედომუშამი ქიანაშ მასშტაბით 21:00 სათშე, ოჭმარეშ 6:00 სათშა ტრანსპორტიშ დო კუჩხით გილმაულარეფიშ ყარაფი იხურგჷ. თაშნეშე გიორგი გახარიაშ გჷნაცხადით, იცხადებჷ თ.ჯ. კომენდანტიშ სათი, ნამუთ 31 მელახიშ 21:00 სათშე დიჭყაფჷ.

4 პირელს ოჭმარეშ 9 სათის, საქორთუოს კორონავირუსით ღურაშ მაართა შვანქ დეფიქსირჷ , დოღურჷ 79 წანერ ოსურქ, ნამუსჷთ შხვა ლახარეფჷთ უღუდჷნ. 5 პირელს, საქორთუოს კორონავირუსით ღურაშ მაჟირა შვანქ დეფიქსირჷ, დოღურჷ 81 წანერ ოსურქ, ნამუსჷთ თაშნეშე შხვა ლახარეფჷთ უღუდჷნ.

## სქოლიო

კატეგორია:COVID-19-იშ პანდემია ქიანეფიშ დო ტერიტორიეფიშ მეჯინათ
ტვერიშ ოლქი

**ტვერიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიქ 1935 წანაშ 29 ღურთუთას დირსხჷ, 1990 წანაშახ *კალინინიშ ოლქი* ჯოხოდჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ტვერი.

## გეოგრაფია
ტვერიშ ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ. ოლქის უხურგანს ვოლოგდაშ, მოსკოვიშ, ნოვგოროდიშ, სმოლენსკიშ, იაროსლავლიშ დო ფსკოვიშ ოლქეფი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 1 361 000 ადამ. (92,5 %).
* უკრაინალეფი – 22 600 ადამ. (1,53 %).
* კარელიარეფი - 14 600 ადამ. (1 %).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ტვერიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ პორტალი 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი