open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გერი ბეკერი

**გერი სტენლი ბეკერი** (ინგლ. Gary Stanley Becker; დ. 2 ქირსეთუთა, 1930, პოტსვილი, პენსილვანია — ღ. 3 მესი, 2014, ჩიკაგო, ილინოისი) — ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი. 

## ბიოგრაფია
გერი სტენლი ბეკერქ დებადჷ ამერიკალი ურიეფიშ ფანიას, 1930 წანაშ 2 ქირსეთუთას, ნოღა პოტსვილის, პენსილვანიას. გურაფულენდჷ პრინსტონიშ უნივერსიტეტის, უკულ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია, ოდისერტაციე თემათ "დისკრიმინაციაშ ეკონომიკა". გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის დო ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის. 1967 წანას ბეკერს გინოჩეს ჯონ ბეიტს კლარკიშ მენდალი, 1992 წანას ნობელიშ პრემია ეკონომიკაშ დარგის დო 2000 წანას მენცარობაშ ერუანული მენდალი. გერი ბეკერი რდჷ ჩიკაგოშ ეკონომიკაშ სკოლაშ მასუმა თაობაშ ლიდერი. ბეკერიშ აზრით დისკრიმინაციაშ პოლიტიკა რე სერიოზულ პრობლემა კომპანიაშო დო ბიზნესშო. ბეკერიშ აზრით კომპანიას, დისკრიმინაციას ქუღუ არდგილ და კომპანიაშ ხარჯეფ ირდუ. ბეკერიშ აზრით სკუალეფი რე დიდა დო მუმაშ ინვესტიცია, ნამ ინვესტიცია დიდა დო მუმას კინ უკახალე ართუ.  გერი ბეკერი რდჷ შხვადოშხვა ნახანდეფიშ დო წინგეფიშ ავტორი. არძაშ უმოსო შინელი რე ბეკერიშ წინგი *Human Capital*.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*გერი ბეკერი Nobelprize.org-ის
*გერი ბეკერიშ ბიოგრაფია
*გერი ბეკერი - ინტერვიუ
*გერი ბეკერიშ ლექციეფი

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი პროფესორეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
ბარუხ სამუელ ბლამბერგი

**ბარუხ სამუელ ბლამბერგი** (ინგლ. Baruch Samuel Blumberg; დ. 28 კვირკვე, 1925, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 5 პირელი, 2011, მაუნთინ-ვიუ, კალიფორნია, ააშ) — შინელი რე მუჭოთ **ბარი ბლამბერგი** — ამერიკალი ექიმი დო გენეტიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.

## ბიოგრაფია
ბარუხ სამუელ ბლამბერგიქ დებადჷ 1925 წანაშ 28 კვირკვეს, ბრუკლინს, ნიუ-იორკის. გურაფულენდჷ იუნიონ-კოლეჯის, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის დო ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ ბალიოლ-კოლეჯის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. 1950-იან წანეფშე დიჭყჷ ზისხირიშ დოგურაფა, უმოსო ოინტერესჷდჷ გენეტიკურ ვარიაციეფ. 1964 წანას ძირუ დო დიგურუ B ჰეპატიტიშ ანტიგენტი ავსტრალიაშ აბორიგენეფიშ ზისხერს. ბარუხ ბლამბერგიშ გიმორკვიებათ B ჰეპატიტიქ შილებედჷ იუკო ჩხონჩხიშ კიბოშ მიზეზიქ ხოლო. ბლამბერგიშ ჯგუფიქ აკიმუშუ სკრინინ ტესტი B ჰეპატიტიშ ვირუსიშო დო გიმიგონჷ ვაქცინა. ბლამბერგი 1999-2002 წანეფს მუშენდჷ ნასას ხოლო დო უკებუდ ნასაშ ასტრობიოლოგიურ ინსტიტუტიშ დირექტორიშ პოზიცია. 1992 წანას ბლამბერგი რდჷ B ჰეპატიტიშ ასოციაციაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი. 2002 წანას The New York Timesწკჷმა ინტერვიუს, ბლამბერგიქ თქუ ნამდა ადამიერიშ გინოსქილიდაფა რდჷ ართ მიზეზი, ნამუქით დაჭყაფუ მედიცინაშ გურაფა. 1976 წანას ბლამბერგის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, დანიელ კარლტონ გაიდუზეკიწკჷმა ართო. ბარუხ ბლამბერგი ჩინებულ რე მუჭოთ ჰეპატიტი B-შ ვაქცინაშ პიონერი. ღურჷ 5 პირელს, 2011 წანას, კალიფორნიაშ ნოღა მაუნთინ-ვიუს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Telegraph obituary
*''The New York Times'' obituary
*Baruch Blumberg tells his life story at Web of Stories
*"Baruch S. Blumberg: Bold Exploration and Pioneering Research" The John W. Kluge Center
*Baruch S. Blumberg NASA/Library of Congress Chair in Astrobiology

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ექიმეფი
კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1925
კატეგორია:ნაღურა 2011
ნორმან ბორლოუგი

**ნორმან ერნესტ ბორლოუგი** (ინგლ. Norman Ernest Borlaug; დ. 25 მელახი, 1914, კრესკო, აიოვა, ააშ — ღ. 12 ეკენია, 2009, დალასი, ტეხასი, ააშ) — ამერიკალი აგრონომი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის. შინელი რე მუჭოთ წვანე რევოლუციაშ პიონერი. ნორმან ბორლოუგიშ ომენცარე მეთოდეფით დო ინიციატივეფით, გედიდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ პროდუქტიულობაქ დო მილიონობით ადამიერქ შქირენას გინასქიდჷ.

## ბაღანობაშ წანეფი
ნორმან ერნესტ ბორლოუგიქ დებადჷ 1914 წანაშ 25 მელახის, აიოვაშ ნოღა კრესკოს, ნორვეგიალი იმიგრანტეფიშ ფანიას. ჭიჭე ნორმანი მუშენდჷ მუშ მუმაშ ფერმას, სოდეთ ღეჯეფს დო ქოთომეფს ულუანდჷ. ბაღანობას ნორმანი მარკინე ხოლო ჸოფე დო ართ-ართ ტურნირიშ გვერდ-ფინალშა ხოლო გიშურთუმჷ.

## კარიერა
ნორმან ბორლოუგი გურაფულენდჷ მინესოტაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ იონას იერგონ კრისტენსენიშ ხემანჯღვერობათ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. 1942-1944 წანეფს ბორლოუგი მუშენდჷ მიკრობიოლოგო ამერიკულ კომპანია *DuPont*-ის, სოდეთ გურაფულენდჷ ბაქტერიციდეფს დო ფუნგიციდეფს. მალას კომპანიას სამუშა მიოტუ დო გინორთჷ მექსიკაშა დო დიჭყჷ მუშობა გენეტიკოსო, მექსიკურ ორგანიზაციას *CIMMYT*-ის. მექსიკას ბორლოუგიქ გიშეჸონ ქობალიშ კაკალიშ ახალ ვარიაციეფ, ნამუთ ურზუდ ლახალეფს დო უღუდჷ დიდი პროდუქტიულობა. ათე ვარიაციეფქ იჸუ გიმორინაფილქ ინდოეთის დო პაკისტანს ხოლო. ბორლოუგიშ მეთოდეფიშ გიმორინაფათ მექსიკაქ გინირთჷ ქობალიშ კაკალიშ ექპორტიორო 1963 წანას. 1965 წანაშე 1970 წანაშა პაკისტანს დო ინდოეთის, პროდუქტიულობაქ ქიმიძინჷ დახე ჟირშა. ბორლოუგიშ მეთოდეფიშ გიმორინაფა ქიდიჭყეს აფრიკას ხოლო. ბორლოუგიშ მეთოდეფს ირდიხას უღუდჷ დიდი ეფექტურობა.

ბორლოუგის უძახუნა წვანე რევოლუციაშ მუმას, ნამუქით მილიარდიშე უმოს ადამიერ გინასქილიდჷ შქირენას. 1970 წანას ნორმან ბორლოუგის გინოჩეს ნობელიშ პრემია.

## ლიტერატურა
* Andy Andrews (2010). The Boy Who Changed The World (eBook : Juvenile Nonfiction). Thomas Nelson. 
* Bickel, Lennard (1974). Facing starvation; Norman Borlaug and the fight against hunger. Pleasantville, N.Y.: Reader's Digest Press
* Hesser, Leon (2006). The Man Who Fed the World: Nobel Peace Prize Laureate Norman Borlaug and His Battle to End World Hunger. Durban House.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Norman E. Borlaug papers, University Archives, University of Minnesota – Twin Cities: http://archives.lib.umn.edu/repositories/14/resources/1743
* The Pioneer of Greeen Revolution : http://epaper.thedailystar.net/index.php?opt=view&page=7&date=2019-09-12 

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი აგრონომეფი
კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი შვიდობაშ დარგის
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი შვიდობაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1914
კატეგორია:ნაღურა 2009
რომიშ ისტორია (მომზენი)

**რომიშ ისტორია** (გერმ. Römische Geschichte) — გერმანალი ისტორიკოსიშ თეოდორ მომზენიშ წინგი, გიშაშქუმალირ 1854-1856 წანეფს, ნოღა ლაიფციგის, სუმ ტომო. სუმხოლო ტომი რომიშ რესპუბლიკაშ ისტორია რე. უკულიან ტომი, ნამუქით უკულ გიშართჷ, რე რომიშ იმპერიაშ პროვინციეფიშ ისტორია. ეკონია ბორჯის გიშართჷ რომიშ ისტორიაშ ახალ ტომქ, ნამუთ რე მომზენიშ შხვადოშხვა ლექციეფიშ რეკონსტრუქცია. წინგიშ სუმ ტომი რე რომიშ ისტორია რომიშ გოჭყაფაშე - რომიშ რესპუბლიკაშ დონთხაფაშა დო ითებჷ იულიუს კეისარიშ რეფორმეფით. რომიშ ისტორიას გიშაშქუმალაშ უკულ ხელათ, უღუდჷ დიდი პოპულარობა. ამდღარ დღაშა რომიშ ისტორია იკოროცხუ ართ-ართ ფუნდამენტურ დო მონუმენტურ ნახანდო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

* 

* 

* 

* 
*
*''Römische Geschichte'', გერმანულო

კატეგორია:თეოდორ მომზენიშ წინგეფი
კატეგორია:რომიშ ისტორიაშ წინგეფი
უოლტერ ბრატენი

**უოლტერ ჰაუზერ ბრატენი** (ინგლ. Walter Houser Brattain; დ. 10 ფურთუთა, 1902, სიამინი, ფუძიანი, ჩინეთი — ღ. 13 გჷმათუთა, 1987, სიეტლი, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. გურაფულენდჷ უაიტმენიშ კოლეჯის, ორეგონიშ უნივერსიტეტის დო მინესოტაშ უნივერსიტეტის. მინესოტაშ უნივერსიტეტის, ჯონ ტორენს ტეიტიშ ხემანჯღვერობათ, თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ უაიტმენიშ კოლეჯის დო ბელიშ ლაბორატორიას. უოლტერ ჰაუზერ ბრატენქ ჯონ ბარდინი დო უილიამ ბრედფორდ შოკლიწკჷმა ართო გიმიგონჷ ტრანზისტორი 1947 წანაშ ქირსეთუთას. 1956 წანას სუმხოლო ფიზიკოსის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Walter Brattain family papers at the Whitman College and Northwest Archives, Whitman College. 
*
*

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1902
კატეგორია:ნაღურა 1987
უილიამ ბრედფორდ შოკლი

**უილიამ ბრედფორდ შოკლი** (ინგლ. William Bradford Shockley Jr.; დ. 13 ფურთუთა, 1910, ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 12 მარაშინათუთა, 1989, სტენფორდი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. გურაფულენდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ დო მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. მტი-ს თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ჯონ კლარკ სტეიტერიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ბელიშ ლაბორატორიას, სტენფორდიშ უნივერსიტეტის დო კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. უილიამ შოკლიქ, ჯონ ბარდინი დო უოლტერ ბრატენიწკჷმა ართო, გიმიგონჷ ტრანზისტორი 1947 წანაშ ქირსეთუთას. 1956 წანას სუმხოლო ფიზიკოსის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* National Academy of Sciences biography
* PBS biography
* Gordon Moore. Biography of William Shockley  *Time Magazine*
* Interview with Shockley biographer Joel Shurkin
*Interview of William Shockley by Lillian Hoddeson in 1974
* History of the transistor
* William Shockley (IEEE Global History Network)
* Shockley and Bardeen-Brattain patent disputes
* William Shockley vs. Francis Cress-Welsing (Tony Brown Show, 1974)
*Guide to the William Shockley Papers SC0222

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1910
კატეგორია:ნაღურა 1989
კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი

**კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი** (ინგლ. California Institute of Technology; Caltech) — კერძო უნივერსიტეტი ნოღა პასადენას, კალიფორნიაშ შტატის (ააშ). "კალტექი" ართ-ართი ლიდერი ინსტიტუტი რე მენცარობაშ დო ტექნოლოგიაშ დარგეფს. დირსხუ 1891 წანას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Official athletics website

კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:ტექნოლოგიური ინსტიტუტეფი
ბელიშ ლაბორატორია

**ბელიშ ლაბორატორია** (ინგლ. **Nokia Bell Labs**; **Bell Labs Innovations** (1996–2007), **AT&T Bell Laboratories** (1984–1996), **Bell Telephone Laboratories** (1925–1984)) რე ამერიკული ინდუსტრიული ომენცარე კომპანია, ნამუქით დირსხუ 1925 წანას. კომპანიაშ შტაბ-ბინა რე ნოღა მიურეი-ჰილის, ნიუ-ჯერსიშ შტატის. კომპანიას უღუ შხვადოშხვა ლაბორატორიეფ ააშ-შ ტერიტორიას. ბელიშ ლაბორატორია ფინურ კორპორაციაშ ნოკიაშ კომპანია რე 2016 წანაშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-საიტი 
* Bell Works, the re-imagining of the historic former Bell Labs building in Holmdel, New Jersey
* Timeline of discoveries as of 2006 (https://www.bell-labs.com/timeline )
* Bell Labs' Murray Hill anechoic chamber
* Bell Laboratories and the Development of Electrical Recording
* The Idea Factory a video interview with Jon Gertner, author of "The Idea Factory: Bell Labs and the Great Age of American Innovation, by Dave Iverson of KQED-FM Public Radio, San Francisco

კატეგორია:ამერიკული კომპანიეფი
კატეგორია:ამერიკული ლაბორატორიეფი
სტენფორდიშ უნივერსიტეტი

**სტენფორდიშ უნივერსიტეტი** ოფიციალურო: **ლელანდ სტენფორდ უკულაშიშ ჯოხონობაშ უნივერსიტეტი** (ინგლ. Leland Stanford Junior University;   Stanford University) — კერძო უნივერსიტეტი სტენფორდის, კალიფორნიას, დირსხუ 1891 წანას. სტენფორდიშ უნივერსიტეტფი დარსხის ლელანდი დო ჯეინი სტენფორდეფქ. სტენფორდიშ უნივერსიტეტი მოსოფელიშ ართ-ართ არძოშ უმოსო პოპულარულ უნივერსიტეტი რე. უნივერსიტეტეფიშ რეიტინგეფს სტენფორდიშ უნივერსიტეტი ირო ლიდერიშ პოზიციეფს რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებ-საიტი
* Stanford Athletics website 

კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
კატეგორია:კალიფორნიაშ უნივერსიტეტეფი
კლივლენდიშ კლინიკა

**კლივლენდიშ კლინიკა** (ინგლ. Cleveland Clinic) — სამედიცინო ცენტრი, ააშს, ოჰაიოშ შტატიშ ნოღა კლივლენდის, დორსხუაფილ 1921 წანას. კლივლენდიშ კლინიკა ააშ-შ კლინიკეფიშ რეიტინგეფიშ ართ-ართი ლიდერი რე. კლინიკაშ კარდიოლოგიაშ პროგრამა No. 1 რე ამერიკას, 1995 წანაშე.

## ლიტერატურა
* Ewart Grabowski, Diane (1996). Without Whose Aid: Nursing and the Cleveland Clinic. Cleveland: The Cleveland Clinic Foundation. ISBN 9780961542429.
* Cosgrove, Toby (2014). The Cleveland Clinic Way: Lessons in Excellence From One of the World's Leading Healthcare Organizations. New York: McGraw-Hill Education. ISBN 9780071827249. OCLC 862041447.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*კლივლენდიშ კლინიკაშ ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:ააშ-შ კლინიკეფი
კატეგორია:ოჰაიოშ კლინიკეფი
თეოდორ ბილროთი

**კრისტიან ალბერტ თეოდორ ბილროთი** (გერმ. Christian Albert Theodor Billroth; დ. 26 პირელი, 1829, ბერგენ-აუფ-რიუგენი, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 6 ფურთუთა, 1894, ოპატია, ავსტრია-უნგრეთი) — ავსტრიალი ექიმი, ქირურგი.

## ბიოგრაფია
თეოდორ ბილროთიქ დებადჷ ბერგენ-აუფ-რიუგენს, პრუსიაშ ომაფეს, 1829 წანაშ 26 პირელს. 5 წანერ ჸოფე თეოდორ, მუმა ტუბერკულოზით ღურუნ. სკოლაშ თებაშ უკულ გურაფულენდჷ მედიცინას გრაიფსვალდიშ უნივერსიტეტის, გეტინგენიშ უნივერსიტეტის დო ბერლინიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ დიჭყჷ სამედიცინო პრაქტიკა. 1853-1860 წანეფს  ბილროთი ბერლინიშ შარიტეშ კლინიკას, ბერნარდ ფონ ლანგენბეკიშ ასისტენტი რდჷ. გემანიას პრაქტიკაშ თებაშ უკულ გინორთჷ შვეიცარიაშა დო ციურიხიშ უნივერსიტეტის ქიდიჭყჷ მუშობა. ციურიხის ბილროთიქ 1863 წანას გიშაშქჷ წინგი *ქირურგიული პათოლოგია დო თერაპია*. 1867 წანაშე ბილროთი ვენაშ უნივერსიტეტიშ ქირურგიაშ პროფესორი რე. 1872 წანას ბილროთიქ აკეთჷ ეზოფაგოტომია დო 1873 წანას მაართა ლარინგექტომია. 1876 წანას ბილროთიქ გინირთჷ მაართა ქირურგო, ნამუთიქ ეშაჭკირ რექტალური კიბო. ბილროთი რდჷ  მაართა ქირურგი ნამუქით აკეთჷ გასტრექტომია.

თეოდორ ბილროთიქ ქირურგიაშა ახალ მეთოდეფ მიშეღჷ. რდჷ აბდომინალური ქირურგიაშ პიონერი, ბილროთიშ მეთოდეფ ამდღარშახ გიმირინუაფუ მედიცინას. რდჷ შხვადოშხვა სამედიცინო წინგეფიშ დო ნახანდეფიშ ავტორი.

## მუსიკა
თეოდორ ბილროთი რდჷ მუსიკოსი, ვირტუოზი პიანისტი. იოჰანეს ბრამსი აფასენდჷ ბილროთიშ ტალანტის დო მუშ მუსიკალურ ნახანდეფიშ მანუსკრიპტეფს ხოლო უჯღონანდჷ ბილროთის, ოინტერესჷდჷ თიშ აზრი. ბილროთი ბრამსიშ რეპეტიციეფს ხოლო ოკათუდჷ.

## ტიტულეფი
1887 წანაშე თეოდორ ბილროთი ავსტრიაშ ლორდეფიშ პალატაშ მაკათური რდჷ, 1888 წანაშე გერმანული მენცარობაშ აკადემიაშ მაკათური.

## რესურსეფი ინტერნეტის დო ლიტერატურა

* Christian Albert Theodor Billroth: Master of surgery
* 
* Telitschkin I., *Theodor Billroth (1829–1894) in Russland*. Würzburger medizinhistorische Mitteilungen. Band 23, S. 385–392. Würzburg: Verlag Königshausen & Neumann GmbH, 2004.

კატეგორია:ავსტრიალეფი
კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი ექიმეფი
კატეგორია:ავსტრიალი ექიმეფი
კატეგორია:ავსტრიალი ქირურგეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1829
კატეგორია:დუნაბადი 1894
Find a Grave

**Find a Grave** (მარგ. დოგორი საფულა) — შინელი ადამიერეფიშ სასაფლეფიშ მუნაჩემეფიშ ბაზა. საიტი დარსხუ 1995 წანას, ჯიმი ტიპტონქ, ნოღა სოლტ-ლეიკ-სიტის. უკულ გიაძინჷ ონლაინ ფორუმქ დო 1998 წანას Find a Grave-ქ გინირთჷ კომერციულ ორგანიზაციათ. საიტიქ უკულ გიფართინუ დო უბრალო კათაშ სასაფლეფქ ხო ქიგიაძინჷ. 2013 წანას, ტიპტონქ ორგანიზაცია ქიმეჸიდჷ გენეალოგიურ კომპანია Ancestry.com-ს. 2013 წანაშ ეკენიას, Ancestry.com-ქ ოფიციალურ პრეს-რილიზით თქუ ნამდა, მალას იჸუაფუდჷ საიტიშ მობილურ აპლიკაცია ხოლო. 2020 წანაშ მესიშ მუნაჩემეფით, საიტი იკათუანს 180 მილიონ საფულაშე მეტის დო 80 მილიონ ფოტოს. Find a Grave-ს ხვალე სასაფლეფიშ ფოტოეფ ვარე, თაქ რე ღურელ კათაშ ბიოგრაფიექ დო შხვადოშხვა ინტერესუან ფაქტეფი ხოლო მოჩამილი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკული კომპანიეფი
კატეგორია:ამერიკული ვებ-საიტეფი
აშკელონი

**აშკელონი** ( — *აშკელონ* ; , თაშნეშე عسقلان — *ʿასკალან*;  — *ასკალონ*; , თაშნეშე: *Ashqelon* ვარ-და  — *აშქელონ*; აქადური ნინა: — *ისკალუნა*) — ნოღა ისრაელიშ ობჟათე-ბჟადალშე, სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯის. მახორობაშ მუდანობა 2020 წლის ბოლოშო 144,073 ადამიერი. თეხანურ აშკელონს ნოღაშ სტატუსი  1955 წანაშე უღჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღა აშკელონიშ ადმინისტრაციაშ  ვებ-ხასჷლა რუსულო, ივრითულო დო ინგლისურო
* ნოღაშ ოინფორმაციე ვებ-ხასჷლა რუსულო

## სქოლიო

კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი
კატეგორია:ჯვეში პალესტინაშ ომაფეეფი დო ნოღეფი
კატეგორია:ფილისტიმიარეფიშ ნოღეფი
*
Ancestry.com

**Ancestry.com LLC** რე კერძო ონლაინ გენეალოგიურ კომპანია. კომპანია დარსხის პოლ ბრენტ ალენქ დო დენ ტაგარტიქ 1996 წანას. კომპანიაშ შტაბ-ბინა ბინა რე ნოღა ლიჰაის, იუტაშ შტატის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:ამერიკული კომპანიეფი
ოსამა ბინ ლადენი

**ოსამა ბინ მუჰამედ ბინ ავად ბინ ლადენი** (არაბ. أسامة بن محمد بن عوض بن لادن‎‎; დ. 10 მელახი, 1957 — ღ. 2 მესი, 2011) — იემენარი ტერორისტი საუდიშ არაბეთიშე, 2001 წანაშ 11 ეკენიაშ ტერორისტული აქტეფიშ ინიციატორი, ტერორისტული ორგანიზაცია ალ-კაიდაშ დუმარსხუაფალი.

კატეგორია:ტერორისტეფი
კატეგორია:არაბეფი
კატეგორია:არაბი ტერორისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1957
კატეგორია:ნაღურა 2011
კონგრესიშ ბიბლიოთეკა

**კონგრესიშ ბიბლიოთეკა** (ინგლ. Library of Congress) — ააშ-იშ კონგრესიშ დო ააშ-შ დე-ფაქტო ერუანული ბიბლიოთეკა. კონგრესიშ ბიბლიოთეკა ააშ-შ უჯვეშაშ ფედერალურ-კულტურული ინსტიტუცია რე. ბიბლიოთეკას უღჷ სუმი კორპუსი ვაშინგტონს, კაპიტონ-ჰილს. კონგრესიშ ბიბლიოთეკას რე 38 მილიონშე უმოსი წინგი, 3.6 მილიონი ნაჭარა, 14 მილიონი ფოტო, 5.5 მილიონი რუკა, 8.1 მილიონი მუსიკალური ინნაჭარა, 70 მილიონი მანუსკრიპტი დო შხვა მასალეფი. ბიბლიოთეკაშ მასალეფი რე 450 ნინაშა. კონგრესიშ ბიბლიოთეკა მოსოფელიშ ართ-ართ უდიდაშ ბიბლიოთეკა რე. ბიბლიოთეკაქ დირსხუ 1800 წანას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* The Library of Congress website
* Library of Congress YouTube channel
* Search the Library of Congress catalog
* Congress.gov, legislative information
* Library Of Congress Meeting Notices and Rule Changes from The Federal Register RSS Feed
* Library of Congress photos on Flickr
* Outdoor sculpture at the Library of Congress
* 
* Library of Congress  at FamilySearch Research Wiki for genealogists
* C-SPAN's Library of Congress documentary and resources 
* The Library of Congress National Library Service (NLS)
* Video: "Library of Congress in 1968 – Computer Automation"
* Library of Congress Web Archives – search by URL

კატეგორია:ბიბლიოთეკეფი
კატეგორია:ააშ-შ ბიბლიოთეკეფი
აშდოდი

thumb|293პქ|ნოღა აშდოდიშ ცენტრი.
thumb|293პქ|აშდოდი. მენაჰემ ბეგინიშ პროსპექტიშ სერიშ მიოჯინი, 2011 წ.
thumb|293პქ|ავტობუსეფიშ ცენტრალური დგჷმილი
**აშდოდი** ( ; , إسدود *Isdud*) — ნოღა ისრაელს, სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯის, თელ-ავივშე ობჟათეშე 30 კმ-იშ მეძენას. 

ნოღა შანულამი რეგიონალური ოხერეჭე ცენტრი რე. აშდოდიშ ონიშოლი უკაბეტაში რე ედომუშამ ისრაელს დო ნთელი იმპორტიშ 60% თე ონიშოლშე მიშმურს. აშდოდიქ დირსხჷ 1956 წანას, მარა ნოღაშ სტატუსი ხვალე 1968 წანას მიაჩჷ.

თაშნეშე აშდოდის იდვალუაჷ ისრაელიშ ოურდუმე ოზუღე ნძალეფიშ სუმი ბაზაშე ართ-ართი. თეხანური აშდოდიშ აბანს მაართა ხორუა ითარიღებჷ ჯვ. წ. XVII ოშწანურათ, ნამუთ ნოღას მოსოფელიშ ართ-ართი არძაშე უჯვეშაშ ნოღათ გჷნმართინუანს. აშდოდი 30-შა რე მიშინაფილი ბიბლიას (სინოდურ თანგუას — *აზოტ*). შხვადოშხვა პერიოდის ნოღას ოხორანდჷ ფილისტიმიარეფი, ურიეფი, ბიზანტიალეფი, ჯვაროსანეფი დო არაბეფი.

## მაჸალე ნოღეფი
აშდოდიშ მაჸალეეფი რე გეჸვენჯი ნოღეფი:

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Welcome To Isdud 
*
*Ashdod Port official website

## სქოლიო

კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი

კატეგორია:ჯვეში პალესტინაშ ომაფეეფი დო ნოღეფი
კატეგორია:ფილისტიმიარეფიშ ნოღეფი
კატეგორია:ისრაელიშ ონიშოლეფი
კატეგორია:სქირონაშქა ზუღაშ ონიშოლეფი
იოსიფ ბროდსკი

**იოსიფ ბროდსკი** (რუს. Ио́сиф Алекса́ндрович Бро́дский, ინგლ. Joseph Brodsky, დ. 24 მესი, 1940, ლენინგრადი, რსფსრ, სსრრ — ღ. 28 ღურთუთა, 1996, ნიუ-იორკი, ააშ) — რუსი-ამერიკალი პოეტი დო ესეისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1987).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Joseph Brodsky poetry
* ‘The birds of paradise sing without a needing a supple branch’: Joseph Brodsky and the Poetics of Exile *Cordite Poetry Review*
* 19 February 1996 "Death of a Poet Laureate: Joseph Brodsky Turned Exile into Inspiration" კონგრესიშ ბიბლიოთეკა, obituary.
* Profile, poems and audio files from the Academy of American Poets.

კატეგორია:რუსეფი
კატეგორია:რუსი-ამერიკალეფი
კატეგორია:რუსი პოეტეფი
კატეგორია:რუსი-ამერიკალი პოეტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1940
კატეგორია:ნაღურა 1996
პოლ ბოიერი

**პოლ დელოს ბოიერი** (ინგლ. Paul Delos Boyer; დ. 31 კვირკვე, 1918, პროვო, იუტა, ააშ — ღ. 2 მანგი, 2018, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი. გურაფულენდჷ ფერმენტეფიშ მექანიზმის, ადენოზინტრიფოსფატიშ ბიოსინთეზის. 1997 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია (ჯონ ერნესტ უოკერიწკჷმა ართო).

პოლ დელოს ბოიერი გურაფულენდჷ 
ბრიგამ იანგიშ უნივერსიტეტის დო
ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ფაიზერიშ პრემიაშ, ტოლმანიშ პრემიაშ ლაურეატი. პოლ ბოიერი რდჷ მაართა ამერიკალი იუტაშ შტატიშე, ნამუქით მიპალუ ნობელიშ პრემია

## რესურსეფი ინტერნეტის
*პოლ ბოიერი Nobelprize.org-ის
* Nobel Prize press release — The 1997 Nobel Prize in Chemistry
* UCLA webpage — Paul D. Boyer

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1918
კატეგორია:ნაღურა 2018
The Rumble in the Jungle

**The Rumble in the Jungle** (ბურჯაფი ჯუნგლეფს) — ბოქსიშ ისტორიული მატჩი მონკა წონაშ კატეგორიას (WBC, WBA),  1974 წანაშ 30 გჷმათუთას, კინშასას, ზაირს, 20 მესიშ ჯოხონობაშ სტადიონს, მუჰამედ ალი დო ჯორჯ ფორმენშქას.

## ლჷმაშახ
ჯორჯ ფორმენს კინშასაშ ლჷმაშახ უღუდ 40 მოგება, 37 ნოკაუტით. ჯორჯ ფორმენქ მოსოფელიშ ჩემპიონიშ ტიტული მონკა წონას, მიპალუ 1973 წანაშ 20 ღურთუთას, ჯო ფრეიზერწკჷმა მოგებათ. ფრეიზერიშ უკულ ფორმენქ ტიტული ჟირშა თხილუ ხოსე რომანწკჷმა დო კენ ნორტონწკჷმა მოგებათ.

მუჰამედ ალიშა ჩემპიონიშ ტიტული მიდაღალირირდჷ. 
მუჰამედ ალი ვიეტნამიშ ლჷმას აპროტესტენდ დო ჯარშა ხოლო ვემიშჷ. თეშ გეშა, ალის ლიცენზია ხოლო მიდუღეს დო კარიერაშ გოგინძორაფაშ ნება ხოლო ვემეჩეს. ლიცენზიაშ დორთინაფაშ უკულ ჯო ფრეიზერწკჷმა დო კენ ნორტონწკჷმა წაგუ დო 46 რკინალაშე უღუდჷ 44 მოგება. ფორმენწკჷმა მოგებათ, ალის ოკოდჷ ტიტულიშ დორთინაფა

## ლჷმა
მუჰამედ ალიქ გიმირინუ ტაქტიკა ნამუსით *the rope-a-dope*-ის უძახუნა. დაჭყაფუშე ფორმენი აგრესიული რდჷ დო დომინირენდჷ. ალი ოცადუდ ფორმენი დოშულიდუკო დო მომენტი დუგორუკო. მაბრუო რაუნდიშა ფორმენი ირიათო ლიდერენდჷ დო ალი ხვალე დუდის ითხილანდჷ. ფორმენქ ჭიე-ჭიეთ დოშურდჷ დო ალიშო მომენტიქ მაბრუო რაუნდის ქუმორთჷ, შულადირ ფორმენს უცბას, ველუდუნ თეშ ქიმიოგჷ დო ქუდარაგუ. რეფერიქ ფორმენს ვითიშა დუთვალუ, მარა ფორმენს ვითიშ კოროცხუაშა ვეიადგინჷ დო ალიქ მიგუ ნოკაუტით.

## ინტერესუან ფაქტეფი
The Rumble in the Jungle-ს უღუდჷ დიდი პოპულარობა, ტელევიზიათ მატჩის ართ მილიარდ ადამიერქ უჯინჷ. გოართოიანაფილ ომაფეს მატჩის უჯინედჷ 26 მილიონ კოჩი, ბრიტანეთიშ მახორობაშ დახე გვერდი. ფინანსურ მოგება 100 მილიონ დოლარი რდჷ. ლჷმაშ ორგანიზატორი რდჷ ბოქსიშ ამერიკალი პრომოუტერი დონ კინგი. მატჩიშ ორგანიზაფას მონაწილენდეს ზაირიშ დიქტატორი მობუტუ სესე სეკო დო ლიბიაშ დიქტატორი მუამარ კადაფი. The Rumble in the Jungle რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ სპორტული მატჩი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
*''Los Angeles Times'' article

კატეგორია:სპორტული მატჩეფი
კატეგორია:მუჰამედ ალიშ ლჷმეფი
კატეგორია:ჯორჯ ფორმენიშ ლჷმეფი
კატეგორია:1974 წანაშ სპორტული მატჩეფი
ოშწანურაშ ლჷმა

**ოშწანურაშ ლჷმა** (ინგლ. Fight of the Century) — ბოქსიშ მატჩი მონკა წონაშ კატეგორიას, მოსოფელიშ ჩემპიონი (WBC/WBA) ჯო ფრეიზერიშ (26-0, 23 ნოკაუტი) დო (Ring/lineal) ჩემპიონი მუჰამედ ალიშ (31-0, 25 ნოკაუტი) შქას, 1971 წანაშ 8 მელახის, ნიუ-იორკის, მედისონ-სკვერ-გარდენს.

ოშწანურაშ ლჷმა რე მერჩქინელ უდიდაშ მატჩო ბოქსიშ ისტორიას. ვართ ფრეიზერს დო ვართ ალის წაგება ვაუღუდჷ. ოშწანურაშ ლჷმა რდჷ ჯო ფრეიზერიშ დო მუჰამედ ალიშ მაართა შეხვამილაფა, ალი-ფრეიზერიშ ტრილოგიაშე. თენეფიშ მაჟია მატჩი რდჷ *სუპერ ლჷმა II* (1974) დო მასუმა ისტორიული *[[ტრილერი მანილას]]* (1975).

## მატჩიშახ
მუჰამედ ალიქ მოსოფელიშ ჩემპიონიშ ტიტული მიპალუ 1964 წანას, სონი ლისტონიწკჷმა მოგებათ. მუჰამედ ალი ვიეტნამიშ ლჷმას აპროტესტენდ დო ჯარშა ხოლო ვემიშჷ. თეშ გეშა, ალიშ ჩემპიონიშ ტიტული გეგლანწყეს, ბოქსიორიშ ლიცენზია ხოლო მიდუღეს დო კარიერაშ გოგინძორაფაშ ნება ხოლო ვემეჩეს. ლიცენზიაშ დორთინაფაშ უკულ, ალიქ რინგის დართუ დო ორჯგინჷ დიო ჯერი ქვორის დო უკულ ოსკარ ბონავენას.

ალი აქტიურ სპორტის ვარდუნ, ჯო ფრეიზერქ ჩემპიონიშ ტიტულშო ჩემპიონობაშ პრეტენდენტეფს ბასტერ მეტისის დო ჯიმი ელისის მუგუ დო ჩემპიონობაშ ტიტული ხოლო მიპალუ. ჯიმი ელისწკჷმა მოგებათ ფრეიზერქ მიპალუ WBA-შ ვერსიათ ჩემპიონიშ ტიტული დო  WBC-შ ვაკანტური ტიტული.

## მატჩი
მატჩი 15 რაუნდიანი რდჷ. ლჷმაქ დიჭყჷ ალიშ დომინირაფათ. ფრეიზერქ გეაქტიურ მანთხა რაუნდიშე დო უმოს აგრესიულო გინირთჷ დო ქიდიჭყჷ მუშ შინელ კვარჩხან ჰუკიშ ხვარება. მაამშვა რაუნდიშე ალიქ შულადა ქუდაჭყჷ დო ჯგირო დოჭყაფილი სუმი რაუნდიშ ინიციატივა მიოდინუ. უკულიან რაუნდეფს ფრეიზერი ლიდერენდჷ დო კვარჩხან ჰუკის ჯგირო ხვარენდჷ. მავითოხუთა რაუნდის კინ კვარჩხან ჰუკიშ მეგამათ ფრეიზერქ ალი ქუდარაგუ. რეფერიშ ოთხიშ თვალუაშა ალიქ გედირთჷ დო ჩხუპი გაგინძორჷ. 15 რაუნდიანი ლჷმაშ უკულ, ფრეიზერქ მიგუ დო რაუნდეფქ ხოლო ათაშ გირთუ: არტი აიდალა - ფრეიზერი, 9-6-0; ბილ რეხტი - ფრეიზერი, 11-4-0, არტურ მერკანტი (რეფერი) - ფრეიზერი, 8-6-1.

### Scorecard

## ქოძირით თაშნეშე
* სუპერ ლჷმა II - მაჟია ლჷმა (1974)
* ტრილერი მანილას - მასუმა ლჷმა (1975)

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:ბოქსის მატჩეფი
კატეგორია:სპორტული მატჩეფი
კატეგორია:ბოქსიშ მატჩეფი მონკა წონას
კატეგორია:მუჰამედ ალიშ ლჷმეფი
კატეგორია:ჯო ფრეიზერიშ ლჷმეფი
ნაზარეთი

**ნაზარეთი** (, ) — ნოღა ისრაელს ოორუე რაიონს. ქირსიანული ოქიანუშ ართ-ართი წიმინდე ნოღა, სოდე ახალი აპიანიშ მეჯინათ, იოსე ქირსექ ბაღანობა მუკორთჷნ. ნაზარეთი ქიანაშ უკაბეტაში არაბული ნოღა რე. ასეშო ქირსიანეფიშ პილიგრიმალაშ ართ-ართ თარ ცენტრის წჷმარინუანს.

ნაზარეთი ვა რე ნაშინა ჯვეშ აპიანს ვარ-და რაბინულ ლიტერატურას; მაართათ აფხვადჷნა ახალ აპიანს (იოანე 1:1): „45. ქემერთჷ ფილიპექ ნათანაელშა დო მუკართჷ: დობგორით თინა, ნამუშეთ ჭარჷ მოსექ რჯულს დო უწმოხმორაგადეეფქ: იოსე, სქი იოსებიში, ნაზარევალი.“, „46. დო მუკართჷ თის ნათანაელქ: შილებენო ნაზარეთიშე მუთუნ ჯგირქ გიშართასჷნ?.“

## გალერეა

Nazareth-Griechisch-orthodoxe Verkuendigungskirche-02-2010-gje.jpg
Nazareth-Griechisch-orthodoxe Verkuendigungskirche-22-Ikonostase-2010-gje.jpg
Nazareth-Katholische Verkuendigungsbasilika-06-2010-gje.jpg
Nazareth-Katholische Verkuendigungsbasilika-20-Grotte-2010-gje.jpg
Nazareth-02-Marienbrunnen-2010-gje.jpg
Nazareth-10-Restaurant-2010-gje.jpg


## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* ნაზარეთიშ ხარებაშ კათოლიკური ბაზილიკაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა.

## სქოლიო

კატეგორია:იუდეაშ პროვინციაშ ნოღეფი
კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფიშ ნანანოღეფი
კატეგორია:გალილეაშ ნოღეფი
კატეგორია:სახარებაშ გეოგრაფია
კატეგორია:ქირსიანობაშ წიმინდე ნოღეფი
კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი
კატეგორია:ახალი აპიანიშ ნოღეფი
ოუენ ჩემბერლენი

**ოუენ ჩემბერლენი** (ინგლ. Owen Chamberlain; დ. 10 კვირკვე, 1920, სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, ააშ — ღ. 28 ფურთუთა, 2006, ბერკლი, კალიფორნია, ააშ)  — ამერიკალი ფიზიკოსი. ანტიპროტონიშ ძირაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის, ემილიო სეგრეწკჷმა ართო (1959).

## ბიოგრაფია
ოუენ ჩემბერლენქ დებადჷ 1920 წანაშ 10 კვირკვეს, სან-ფრანცისკოს, კალიფორნიას. გურაფულენდჷ დართმუზის კოლეჯის,
კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი) დო ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის. 1942 წანაშე რდჷ მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური დო მუშენდჷ ემილიო სეგრეწკჷმა, ბერკლის დო ლოს-ალამოსის. ენრიკო ფერმიქ ჩემბერლენს ელუჩუ მეუტებუდკო თეორიული ფიზიკა დო გინურთუმუდკო ექსპერიმენტალურ ფიზიკაშა. ჩემბერლენქ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, ენრიკო ფერმიშ ხემანჯღვერობათ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია დო გინორთჷ ომუშებშა კალიფორნიაშ უნივერსიტეტშა (ბერკლი). 1955 წანას, ჩემბერლენქ დო სეგრექ ძირეს დო დიგურეს ანტიპროტონი დო თიში სტრუქტურა. 1959 წანას ჟირხოლო მენცარს გინოჩეს ნობელიშ პრემია. ღურჷ 2006 წანაშ 28 ფურთუთას, ბერკლის, 85 წანერქ, პარკინსონიშ ლახალათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Short Bio at Berkeley
*Guide to the Owen Chamberlain Papers at The Bancroft Library
*New York Times obituary
*National Academy of Sciences Biographical Memoir

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას
კატეგორია:დუნაბადი 1920
კატეგორია:ნაღურა 2006
ჰაიფა

**ჰაიფა** ( ;   — ისრაელიშ სიკაბეტეშ მეჯინათ მასუმა ნოღა დო უკაბეტაში ოზუღე ონიშოლი. ჰაიფაშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო თაშნეშე ქიანაშ ოორუეშ ნანანოღათ იკოროცხჷ. მახორობაშ მუდანობა 2019 წანაშ მუნაჩემეფით 285,316 ადამიერს აკმადგინანს. ჰაიფაქ თე აბანს დირსხჷ დიო ხოლო რომიშ იმპერიაშ პერიოდის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Haifa city — the complete guide to haifa  

კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი
კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფიშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ისრაელიშ ონიშოლეფი
კატეგორია:სქირონაშქა ზუღაშ ონიშოლეფუ
კატეგორია:წიმინდე ნოღეფი
*
რამლა

**რამლა** ( რა'მლა,  არ-რამლა) — ნოღა ისრაელს, ნამუთ იდვალუაფჷ ისრაელიშ წყარპიჯის რზენს დო ქიანაშ ცენტრალური რაიონიშ ნანანოღა რე. რამლა თელა-ავივიშ ბჟაეიოლშე 24 კმ-შ მეძენას იდვალუაფჷ.

2020 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 76 246 ადამიერს აკმადგინანს. ნოღას უმენტაშო ოხორანა ურიეფი დო შანულამი მუდანობაშ არაბული უჭიჭაშობა.

რამლა დოხოლაფირო ჯვ. წ. 705–715 წანეფს ფარსხჷ ომეიადეფიშ გუბერნატორქ დო მუმალ ხალიფაქ სულეიმან იბნ აბდულ-მალიქიქ.

## რესურსეფი ინტერნეტჯს
* რამლაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა,


კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი
კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფიშ ნანანოღეფი
სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი

**სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი** (ტამილ. சுப்பிரமணியன் சந்திரசேகர், ჰინდი सुब्रह्मण्यन्् चंद्रशेखर, ინგლ. Subrahmanyan Chandrasekhar, დ. 19 გჷმათუთა, 1910, ლაჰორი, პენჯაბი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი (ასეიან პენჯაბიშ პროვინცია, პაკისტანი) — ღ. 21 მარაშინათუთა, 1995, ჩიკაგო, ილინოისი, ააშ) — ამერიკალი ასტროფიზიკოსი დო მათემატიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკას, უილიამ ალფრედ ფაულერიწკჷმა ართო (1983). სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი უმოსო გურაფულენდჷ მურიცხეფიშ სტრუქტურას, ჩე ჯუჯეფს, მურიცხეფიშ დინამიკას, სტოქასტიკურ პროცესეფს, წყარბადიშ იონეფიშ კვანტურ თეორიას, ჰიდროდინამიკურ დო ჰიდრომაგნეტიკურ სტაბილურობას, ტურბულენტობას, იაკობიშ ელიფსოიდეფს, ფარდობითობას, უჩა რხვილეფიშ მათემატიკურ თეორიეფს, მურიცხეფიშ ევოლუციას დო შხვეფს. ჩანდრასეკარქ ოძირუ ნამდა, ჩე ჯუჯაშ მასა ვეშილებედჷ ქორდუკო ბჟაშ მასაშ 1.44-შა მეტი (ჩანდრასეკარიშ ლიმიტი).

## ბიოგრაფია
სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარქ დებადჷ 1910 წანაშ 19 გჷმათუთას, ლაჰორს, პენჯაბის, ბრიტანეთიშ ინდოეთის, (ასეიან პენჯაბიშ პროვინცია), ტამილეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ მადრასიშ უნივერსიტეტის. მადრასიშ უნივერსიტეტიშ უკულ ინდოეთიშ თარობაშ სტიპენდიათ, გურაფა გაგინძორჷ ინგლისის, ტრინიტი-კოლეჯის (კემბრიჯი), სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია რალფ ფაულერიშ დო
ართურ ედინგტონიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ გინორთჷ ამერიკაშა სოდეთ მუშენდჷ 
ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის დო იერკიზიშ ობსერვატორიას. ჩანდრასეკარი 1941 წანაშე ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ ასოცირებული პროფესორი რე, ჟირ წანაშ უკულ პროფესორი. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ჩანდრასეკარი მუშენდჷ ბალისტიკურ ლაბორატორიას. რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ჰუმბოლდტიშ პრემიაშ, ადამსიშ პრემიაშ დო შხვადოშხვა ორგანიზაციეფიშ პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 1995 წანაშ 21 მარაშინათუთას, 84 წანერქ, ჩიკაგოს, ილინოისის.

## ლიტერატურა
* Srinivasan, G., ed. (1997). From White Dwarfs to Black Holes: The Legacy of S. Chandrasekhar. Chicago: The University of Chicago Press.
* Venkataraman, G. (1992). Chandrasekhar and His Limit. Hyderabad, India: Universities Press. 
* Ramnath, Radhika, ed. (2012). S. Chandrasekhar: Man of Science. Harpercollins.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბიოგრაფიული ფაქტეფი ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ ვებსაიტის

კატეგორია:ტამილეფი
კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ასტროფიზიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას
კატეგორია:დუნაბადი 1910
კატეგორია:ნაღურა 1995
მელვინ კალვინი

**მელვინ ელის კალვინი** (ინგლ. Melvin Ellis Calvin; დ. 8 პირელი, 1911, სენტ-პოლი, მინესოტა, ააშ — ღ. 8 ღურთუთა, 1997, ბერკლი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი დო ბიოლოგი.

## ბიოგრაფია
მელვინ კალვინიქ დებადჷ მინესოტაშ შტატიშ ნოღა სენტ-პოლის. გურაფულენდჷ მიჩიგანიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1931 წანას. 1935 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ქიმიას, მინესოტაშ უნივერსიტეტის, უკულ გურაფულენდჷ მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის ხოლო. 1942 წანას მიონუ ჩილი ჟენევიევ ჯემტეგარდი. ჸუნდუ სუმი სქუა. 1947 წანაშე კალვინი კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (ბერკლი) ქიმიაშ პროფესორი რე. 1963 წანაშე კალვინი მოლეკულური ბიოლოგიაშ პროფესორი რე. კალვინი რდჷ ლოურენს ბერკლიშ ერუანული ლაბორატორიაშ ასოცირებული დირექტორი. მელვინ კალვინი შინელი რე ქიმიური რეაქციათ, ნამუსით კალვინიშ ციკლის უძახუნა. კალვინიშ ციკლი მელვინ კალვინქ ძირუ დო დიგურუ კოლეგეფწკჷმა ენდრიუ ბენსონი დო ჯეიმზ ბეშემიწკჷმა ართო. 1961 წანას კალვინს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Nobel speech and biographmems/mcalvin.html Tribute by Glenn Seaborg and Andrew Benson
*
*Biographical memoir by Glenn Seaborg and Andrew Benson
*U.S. Patent 4427511  Melvin Calvin – Photo-induced electron transfer method
*Encyclopædia Britannica article
*USPS News Release: Celebrating American Scientists Press release for the new Forever Stamp designs featuring Melvin Calvin.
*National Academy of Sciences Biographical Memoir

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1911
კატეგორია:ნაღურა 1997
ისრაელიშ რაიონეფი

ისრაელს ამშვი თარი ადმინისტრაციული **რაიონი** რე, ურიულო ***მეხოზოთ*** (מחוזות; ხოლ.: *მახოზ*) დო ვითოხუთი გიმენრაიონი ***ნაფოთ*** (נפות; ხოლ.: *ნაფა*). ირი გიმენრაიონი ხოლო ირთუ **ორთაშობურ რეგიონეფო**, ნამუეფიშ რიცხუ 50-ს აკმადგინანს. თე რიცხუშა მიშმურს გოლანიშ გიმენრეგიონჷთ, 4 ორთაშობური რეგიონჷთ, მარა თინა ვა რე აღიარაფილი ისრაელიშ ტერიტორიათ გოეროშით.

ოლქეფი
ბეერ-შევა

**ბეერ-შევა** (ურიულ. שֶׁבַע‎ בְּאֵר არაბ. السبع‎ بئر ) — ნოღა ისრაელიშ ობჟათეშე, ნეგევიშ ტიოზის. თის თაშნეშე მიშინუანა მუჭოთ ნეგევიშ ნანანოღას. ბეერ-შევა ქიანას სიკაბეტათ მაშკვითა ნოღა დო ისრაელიშ ობჟათე რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე.

ბეერ-შევა დიო ხოლო ბიბლიას რე მოშინაფილი, მარა ბიბლიური ეპოქაშ უკული, მუჭოთ ნოღა თიქ ხვალე XIX ოშწანურას გეჸონდჷ.

## მაჸალე ნოღეფი

*  უინიპეგი (), კანადა
*  მონრეალი (, ), კანადა
*  სიეტლი (), ააშ
*  ადის-აბება, ეთიოპია
*  ონი (), საქორთუო
*  ვუპერტალი (), გერმანია
*  ლიონი (), საფრანგეთი
*  ნიში, სერბეთი
*  ლა-პლატა (), არგენტინა
*  კლუჟ-ნაპოკა (), რუმინეთი
*  პარამატა (), ავსტრალია
*  ადანა (), თურქეთი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა .

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი ისრაელს
კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი

კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფიშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ბიბლიური ნოღეფი
კატეგორია:ნაბატია
მოდიინ-ილითი

**მოდიინ-ილითი** (; ; ვაოფიციალური ჯოხო — *კირიათ-სეფერი*) — ისრაელიშ ნოღა, იუდეაშ დო სამარიაშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უკაბეტაში ნოღა.  ნოღაშ ტერიტორია იდვალუაფჷ ისრაელიშ სახენწჷფოშ ოფიციალურო აღიარაფილო ტერიტორიაშ გალე წყარმალუ იორდანეშ ბჟადალ წყარპიჯის, ისრაელიშ ცენტრალურ რაიონიშ დო მოდიინ-მაქაბიმ-რეუთიშ ხურგის, ოორუე-ბჟაეიოლშე 6 კმ-შ მეძენას. ბარიერი, ნამუთ ელ-მოლშე ომძღჷ ნოღას დო გიშმართჷნს გოხოლუას მადვალუ ოფუტე ბილინიშე. ნოღაქ დირსხჷ 1994 წანას, მუჭოთ ნოღაქ ორთოდოქსული ურიეფშო. 2008 წანას ხორუას ნოღაშ სტატუსიქ მიაჩჷ. ნოღაშ მაართა კვარტალიშ ჯოხოდვალა კირიათ-სეფერქ, ნოღას ვაოფიციალური ჯოხოშ სახეთ ქჷდასქიდჷ.

კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი
კატეგორია:წყარმალუ იორდანეშ ბჟადალი წყარპიჯიშ ურიული ხორუეფი
კლინტონ დეივისონი

**კლინტონ ჯოზეფ დეივისონი** (ინგლ. Clinton Joseph Davisson; დ. 22 გჷმათუთა, 1881, ბლუმინგტონი, ილინოისი, ააშ — ღ. 1 ფურთუთა, 1958, შარლოტსვილი, ვირჯინია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. შინელი რე დეივისონ-ჯერმერიშ ექსპერიმენტით, ნამუქით შილებუ ელექტრონეფიშ დიფრაქციაშ ძირაფა. 1937 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკას, ჯორჯ პაჯეტ ტომსონიწკჷმა ართო.

## ბიოგრაფია
კლინტონ დეივისონი გურაფულენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის დო პრინსტონიშ უნივერსიტეტის. პრინსტონიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1911 წანას, ოუენ რიჩარდსონიშ ხემანჯღვერობათ. თიმ წანას ოსურო მიონუ რიჩარდსონიშ და შარლოტი. გურაფაშ თებაშ უკულ, დეივისონი მუშენდჷ კარნეგიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის დო ბელიშ ლაბორატორიას. რდჷ ვირჯინიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი 1954 წანაშა. ბელიშ ლაბორატორიას ლესტერ ჯერმერწკჷმა ართო, ორთუდჷ ექსპერიმენტეფს, ნამუთ შინელი რე მუჭოთ დეივისონ-ჯერმერიშ ექსპერიმენტი. დეივისონქ ღურჷ 1958 წანაშ 1 ფურთუთას, 76 წანერქ. დეივისონიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართ კრატერი თუთას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Bloomington native won Nobel Prize in physics  - Pantagraph (Bloomington, Illinois newspaper)
* კლინტონ დეივისონი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1881
კატეგორია:ნაღურა 1958
რეიმონდ დეივისი

**რეიმონდ "რეი" დეივისი უკულაში** (ინგლ. Raymond "Ray" Davis Jr.; დ. 14 გჷმათუთა, 1914, ვაშინგტონი, ააშ — ღ. 31 მესი, 2006, ბლუ-პოინტი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი დო ფიზიკოსი. შინელი რე დეივისიშ ექსპერიმენტით 1960-80-იან წანეფს, ნამუქით შილებუ ბჟაშე ემიტირებული ნეიტრინოეფიშ ძირაფა. თეშ გეშა, დეივისის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკას (2002).

## ბიოგრაფია
რეიმონდ დეივისიქ დებადჷ 1914 წანაშ 14 გჷმათუთას, ვაშინგტონს. გურაფულენდჷ ქიმიას მერილენდიშ უნივერსიტეტის. მერილენდიშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ იელიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია, ფიზიკურ ქიმიას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კომპანია მონსანტოშ ლაბორატორიას, ოჰაიოს, 1948 წანაშე მუშენდჷ ბრუკჰეივენიშ ერუანულ ლაბორატორიას ხოლო. რეიმონდ დეივისი შინელი რე ბჟაშე ემიტირებულ ნეიტრინოეფიშ ძირაფათ. 2002 წანას ნობელიშ პრემია გინოჩეს იაპონარი მასატოსი კოსიბა დო იტალიარი რიკარდო ჯაკონიწკჷმა ართო. დეივისი რდჷ შხვადოშხვა ორგანიზაციეფიშ მაკათური დო პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2006 წანას 31 მესის, ნიუ-იორკის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*რეიმონდ დეივისი Nobelprize.org-ის
*Raymond Davis Jr., Brookhaven National Lab Web site
*Neutrino web  at PBS Nova
*The Raymond Davis Scholarship  Society for Imaging Science and Technology
*Kenneth Lande, "Raymond Davis", Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences (2018)

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1914
კატეგორია:ნაღურა 2006
მაქს დელბრიუკი

**მაქს ლუდვიგ ჰენინგ დელბრიუკი** (გერმ. Max Ludwig Henning Delbrück; დ. 4 ეკენია, 1906, ბერლინი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 9 მელახი, 1981, პასადენა, კალიფორნია, ააშ) — გერმანალი-ამერიკალი ბიოფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.

## ბიოგრაფია დო პროფესიული კარიერა
მაქს დელბრიუკიქ დებადჷ ბერლინს, 1906 წანაშ 4 ეკენიას. გურაფულენდჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ, ოცხოვრებშა დო ომუშებშა, გინორთჷ ამერიკაშა. მუშენდჷ ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტის (ტენესი) დო კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. მაქს დელბრიუკიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ მოლეკულური ბიოლოგია, გენეტიკა. გურაფულენდჷ ვირუსეფიშ რეპლიკაციაშ მექანიზმეფს დო გენეტიკურ სტრუქტურას. 1969 წანას დელბრიუკის დო თიშ კოლეგეფს სალვადორ ედუარდ ლურიას დო ალფრედ ჰერშის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის. დელბრიუკი რდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ორგანიზაციეფიშ მაკათური დო პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 1981 წანაშ 9 მელახის, 74 წანერქ, პასადენას, კალიფორნიას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Delbrück page  at Cold Spring Harbor Laboratory website.
*Letter from Jim Watson  – Delbrück was instrumental in getting fellowship support for Watson so that he could stay in Cambridge, play tennis, and discover the rules of nucleotide base pairing in DNA. This is a letter from Watson to Delbrück that describes the discovery.
*Interview with Max Delbrück  Oral History Project, California Institute of Technology Archives, Pasadena, California.
*Caltech Photo Archives of Max Delbrück
* The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize
*Key Participants: Max Delbrück  – *Linus Pauling and the Race for DNA: A Documentary History*
*National Academy of Sciences Biographical Memoir

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოფიზიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1906
კატეგორია:ნაღურა 1981
სალვადორ ედუარდ ლურია

**სალვადორ ედუარდ ლურია** (ინგლ. Salvador Edward Luria; იტალ. Salvatore Luria; დ. 13 მარაშინათუთა, 1912, ტურინი, იტალია — ღ. 6 ფურთუთა, 1991, ლექსინგტონი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — იტალიარი-ამერიკალი მიკრობიოლოგი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1969).

## ბიოგრაფია დო პროფესიული კარიერა
სალვადორ ედუარდ ლურიაქ დებადჷ 1912 წანაშ 13 მარაშინათუთას, ტურინს, იტალიას, იტალიარი ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ მედიცინას ტურინიშ უნივერსიტეტის, უკულ რადიოლოგიას რომიშ უნივერსიტეტის. 1938 წანას მიპალუ სტიპენდია დო ოკოდ გურაფა გაგინძორჷკო ამერიკას. ბენიტო მუსოლინიშ ფაშისტურ რეჟიმქ ურიეფს აკადემიური სტიპენდიეფიშ ნება ვემეჩჷ. ლურიაქ იტალიაშე საფრანგეთშა ინტუ დო მარსელს ამერიკაშ ვიზა გეჭოფუ დო ამერიკაშა მიდართჷ. ამერიკას, ენრიკო ფერმიშ ხეშშენწყუალათ, გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. ლურიაქ გეჩინებაფუ მაქს დელბრიუკი დო ალფრედ ჰერში დო თინეფწკჷმა ართო დიჭყჷ ექსპერიმენტეფიშ კეთება. დელბრიუკი-ლურიაშ ართ ექსპერიმენტიქ ოძირუ ნამდა გენეტიკურო ბაქტერიეფ მეჸუნს დარვინიშ პრინციპეფს დო ვართ ლამარკიშ. ორთაშობურ სელექციას უღუ დიდი ეფექტი ბაქტერიეფშო, მაგალთო, თინა ეთმონწყუნს, მუშენ ავითარენს ბაქტერია ანტიბიოტიკურ რეზისტენტულობას. სალვადორ ლურიაქ, დელბრიუკი დო ჰერშიწკჷმა ართო ძირუ დო დიგურუ ვირუსეფიშ რეპლიკაციაშ მექანიზმეფი დო გენეტიკური სტრუქტურა. ათე ექსპერიმენტეფიშ დო ნახანდეფიშ გეშა, სუმხოლო მენცარს გინოჩეს ნობელიშ პრემია 1969 წანას, ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
სალვადორ ლურია 1943-1950 წანეფს მუშენდჷ ინდიანაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ლურიაშ სტუდენტი რდჷ ჯეიმს უოტსონი, ნამუქით ძირუ დო დიგურუ დნბშ სტრუქტურა ფრენსის კრიკიწკჷმა ართო. 1950 წანას ლურიაქ გინორთჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტიშა. 1959 წანაშე სალვადორ ლურია რდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიური ინსტიტუტიშ მიკრობიოლოგიაშ კათედრაშ დირექტორი დო 1972 წანაშე კიბოშ ცენტრიშ დირექტორი. ღურჷ  6 ფურთუთას, 1991 წანას, ნოღა ლექსინგტონს, მასაჩუსეტსის.

## პოლიტიკური აქტივიზმი
სალვადორ ლურია აპროტესტენდჷ ატომური ანჯარიშ ტესტირებას დო რდჷ ვიეტნამიშ ლჷმაშ ოპონენტი.

## ქოძირით თაშნეშე
* ლურია–დელბრიუკიშ ექსპერიმენტი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*სალვადორ ლურია Nobelprize.org-ის
*The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize
*The Salvador E. Luria Papers - Profiles in Science, National Library of Medicine

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიარი ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მიკრობიოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1912
კატეგორია:ნაღურა 1991
ალფრედ ჰერში

**ალფრედ დეი ჰერში** (ინგლ. Alfred Day Hershey; დ. 4 ქირსეთუთა, 1908, ოვოსო, მიჩიგანი, ააშ — ღ. 22 მესი, 1997, საიოსეტი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ბაქტერიოლოგი დო გენეტიკოსი. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.

## ბიოგრაფია დო პროფესიული კარიერა
ალფრედ დეი ჰერშიქ დებადჷ 1908 წანაშ 4 ქირსეთუთას. გურაფულენდჷ ქიმიას, მიჩიგანიშ შტატიშ უნივერსიტეტის. 1934 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ბაქტერიოლოგიას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშ ბაქტერიოლოგიაშ დეპარტამენტის. ალფრედ ჰერში ორთუდჷ ექსპერიმენტეფს ბაქტერიოფაგეფშე სალვადორ ედუარდ ლურია, მაქს დელბრიუკი, ადამ ჰასნაინი, მილა ჰუტალა დო შხვა მენცარეფწკჷმა ართო. 1950 წანას გინორთჷ ვაშინგტონიშ კარნეგიშ ინსტიტუტშა, სოდეთ მართა ჩეიზიწკჷმა აკეთჷ შინელი ჰერში-ჩეიზიშ ექსპერიმენტი, ნამუქით დანტკიცჷ, ნამდა გენეტიკური ინფორმაცია რე დნბს დო ვართ ცილეფს. 1962 წანაშე ჰერში კარნეგიშ ინსტიტუტიშ დირექტორი რე. ალფრედ ჰერშიქ სალვადორ ლურია დო  მაქს დელბრიუკიწკჷმა ართო ძირუ დო დიგურუ ვირუსეფიშ რეპლიკაციაშ მექანიზმეფი დო გენეტიკური სტრუქტურა. ათე ექსპერიმენტეფიშ დო ნახანდეფიშ გეშა, სუმხოლო მენცარს გინოჩეს ნობელიშ პრემია 1969 წანას, ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის. ალფრედ დეი ჰერშიქ ღურუ 1997 წანაშ 22 მესის, 88 წანერქ, ნიუ-იორკის. ჸუნდუ ჩილი ჰარიეტი (1918-2000) დო ართი სკუა პეტერ-მენინგი (1956-1999).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ალფრედ ჰერში Nobelprize.org-ის
* Biographical Memoir: Alfred Day Hershey by Franklin W. Stahl for the United States National Academy of Sciences
* Key Participants: Alfred D. Hershey  - *Linus Pauling and the Race for DNA: A Documentary History*

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბაქტერიოლოგეფი
კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ჰერში-ჩეიზიშ ექსპერიმენტი

**ჰერში-ჩეიზიშ ექსპერიმენტი** (ინგლ. Hershey–Chase experiment) — ექსპერიმენტეფიშ სერია, ნამუთ აკეთჷ ალფრედ ჰერშიქ დო მართა ჩეიზიქ 1952 წანას. ექსპერიმენტიქ დანტკიცჷ, ნამდა დნბ რე გენეტიკური მასალა, დო ვართ ცილეფი. მენცარეფშო დნბ რჩქინელი რდჷ 1869 წანაშე, მარა მენცარეფიშ აზრით გენეტიკური ინფორმაცია ცილეფს გინმუღუდჷ. ჰერშიქ დო ჩეიზიქ ექსპერიმენტეფით ოძირეს, ნამდა ბაქტერიეფიშ დაინფიცირებაშ ბორჯის, ბაქტერიოფაგეფიშ დნბ გინმურს ბაქტერიაშა დო ვართ ბაქტერიოფაგეფიშ ცილეფი. ექპერიმენტიქ ოძირუ ნამდა გენეტიკური ინფორმაცია გინმუღ დნბს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Hershey–Chase experiment animation
*Clear depiction and simple summary
ჰენრიკ დამი

**კარლ პეტერ ჰენრიკ დამი** (დან. Carl Peter Henrik Dam; დ. 21 ფურთუთა, 1895, კოპენჰაგენი, დანია — ღ. 17 პირელი, 1976, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიარი ბიოქიმიკოსი დო ფიზიოლოგი. ძირუ დო დიგურუ ვიტამინი K დო თიში ქიმიური სტრუქტურა. 1943 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ედუარდ ადელბერტ დოიზიწკჷმა ართო). გურაფულენდჷ ქიმიას, დანიაშ ტექნიკურ უნივერსიტეტის, უკულ გურაფულენდჷ მიკროქიმიას გრაციშ უნივერსიტეტის (ავსტრია). გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. 1942-1945 წანეფს მუშენდჷ როჩესტერიშ უნივერსიტეტის (ნიუ-იორკი, ააშ). ღურჷ 1976 წანაშ 17 პირელს, 81 წანერქ, კოპენჰაგენს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ჰენრიკ დამი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:დანიარეფი
კატეგორია:დანიარი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:დანიარი ფიზიოლოგეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დანიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1895
კატეგორია:ნაღურა 1976
ედუარდ ადელბერტ დოიზი

**ედუარდ ადელბერტ დოიზი** (ინგლ. Edward Adelbert Doisy; დ. 13 გერგობათუთა, 1893, ჰიუმი, ილინოისი, ააშ — ღ. 23 გჷმათუთა, 1986, სენტ-ლუისი, მისური, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი. ძირუ დო დიგურუ ვიტამინი K დო თიში ქიმიური სტრუქტურა. 1943 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ჰენრიკ დამიწკჷმა ართო). ედუარდ ადელბერტ დოიზი გურაფულენდჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი), უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ოტო ფოლინიშ ხემანჯღვერობათ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი) დო სენტ-ლუისიშ უნვერსტეტის. 1940 წანაშე რდჷ ლექტორი ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას. 1929 წანას დოიზიქ ძირუ სტეროიდი ესტრონი, მარა ნობელიშ პრემია მიპალუ ადოლფ ბუტენანდტიქ 1939 წანას.  ჟირხოლო მენცარქ ართდროულო ძირუ ესტრონი, მარა დოიზიქ დო ედგარ ალენქ ესტრონიშ იზოლაცია უმოს ადრე აკეთეს. თინეფქ აკეთეს ესტრონიშ იზოლაცია დო მეღება კრისტალურ ფორმათ, მონკათ ოსურეფიშ შარდიშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ედუარდ ადელბერტ დოიზი Nobelprize.org-ის
*ბიოგრაფიული ფაქტეფი
*St. Louis University Department of Biochemistry and Molecular Biology 

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1893
კატეგორია:ნაღურა 1986
ოორუე რაიონი (ისრაელი)

**ოორუე რეგიონი** (, ) — ისრაელიშ 6 ადმინისტრაციულ რაიონშე ართ-ართი. რაიონიშ ფართობი 4638 კმ², სქირონაშ ფართობი — 4478 კმ².გოლანიშ სუბეეფიშ უმუშო (1154 კმ²) რაიონიშ ფართობი 3484 კმ² (თინეფს შქას სქირონა — 3324 კმ²) რე. რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნაზარეთ-ილითი, დო ოორუე რაიონიშ უკაბეტაში ნოღა რე ნაზარეთი.

1981 წანას გოლანიშ სუბეეფიშ გეშა მეღებული კანონიშ მეჯინათ, თე ტერიტორია ისრაელიშ ოორუე რაიონიშ ნორთი რე. თე გჷნნაჭყვიდირა ოერეფოშქაშე ჯარალუას ვაუღიარაფჷ —  გოეროშ უშქურანჯალაშ სხუნუშ რეზოლუციათ N497, გოლანიშ სუბეეფიშ ანექსია ვა რე აღიარაფილი.

## დემოგრაფია
ისრაელიშ სტატისტიკაშ ცენტრალური დეპარტამენტიშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ:
* ეთნიკური დორთუალა:
** არაბეფი: 622,400 (52.5%)
** ურიეფი: 523,400 (44.2%)
** შხვა: 39,600 (3.3%)
* რელიგიური დორთუალა:
** იუდევალეფი: 523,400 (44.2%)
** მუსლიმეფი: 443,800 (37.4%)
** დრუზეფი: 93,000 (7.8%)
** ქირსიანეფი: 87,500 (7.4%)
** შხვა: 35,400 (3%)
ოორუე რაიონი აკა რაიონი რე, სოდე უმენტაშალას არაბეფი აკმადგინანა.

## ნოღეფი
* აფულა
* აკო
* ბეთ-შეანი
* ქარმიელი
* კირიათ-შმონა
* მაალოთ-თარშიხა
* მიგდალ ჰაემეკი
* ნაჰარია
* ნაზარეთი
* ნაზარეთ-ილითი
* ცფათი
* სახნინი
* შაღური
* შფარამი
* თამრა
* ტიბერია
* იოკნეამი

## თაშნეშე ქოძირით
* ისრაელიშ რაიონეფი
* გოლანიშ სუბეეფი

## სქოლიო

კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფი