open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტერნოპილი

**ტერნოპილი** (; ) — ნოღა ბჟადალ  უკრაინას, ტერნოპილიშ ოლქიშ პოლიტიკურო, ადმინისტრაციული, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი. ისტორიული რეგიონიშ გალიციაშ ართ-ართი უშხუაში ნოღა. სიკაბეტაშ მეჯინათ მაანთხა ნოღა ბჟადალ უკრაინას. იდვალუაფჷ წყარმალუ სერეტიშ წყარპიჯის. ნოღა ბჟადალ უკრაინაშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფჷ, თექ სოდე ართიანს გინმოკვათჷნს თარი ოავტომობილე დო ორკინაშარე რზალეფი. ნოღა კიევშე მოჩილათირი რე 486 კილომეტრით.

## გეოგრაფია
ნოღა ტერნოპილიშ პლატოს იდვალუაფჷ, პოდოლსკიშ ეშქეთის. ნოღა ორხველჷ ფართოფურცელამ ტყაშ ზჷმიერ ორტყაფუს. ისტორიულ-გეოგრაფიული თოლწონუათ იდვალუაფჷ გალიციას.

შქაოშწანურეფიშ ნოღა იდვალუაფუდჷ ოვაჭარე რზას, ნამუქჷთ გჷმიჭანჷ თიში ბიწორი ეჸონუა. ასე ნოღა უკრაინაშ თარი ოტრანსპორტე ნოსქვი რე.

ჰეერი ზჷმიერო კონტინენტური რე. ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა რე +5°, კვირკვეში — +19°. ნოლექეფიშ წანმოწანური მუდანობა — 520-600 მმ. არძაშე მაღალი ტემპერატურაქ ტერნოპილს დეფიქსირჷ 2007 წანაშ 18 კვირკვეს +38°, არძაშე დაბალი — ტემპერატურა რდჷ -34°.

## გალერეა

File:UA-TE Katedra UGKC Buran 11-08-09.jpg
File:Надставна церква, вул. Над Ставом.jpg
File:Sahaidachnoho-9-Vilne-zhyttia-09042971.jpg
File:Valova-18-12073857.jpg
File:Church of God's Birth. Ternopil'.jpg
File:Тернополь. Старый замок..jpg


## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტერნოპილიშ ონოღე სხუნუ 

კატეგორია:ტერნოპილიშ ოლქიშ ნოღეფი
კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
ჩერნივცი

**ჩერნივცი** () — ჩერნივციშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი ბჟადალ უკრაინას.

## მაჸალე ნოღეფი

ჩერნივციშ მაჸალეეფი რე გეჸვენჯი ნოღეფი:

## გალერია


File:Chern ratusha.jpg|
File:Chern sobor.jpg|
File:Chern teatr.jpg|
File:Chern univer.jpg|
File:Chernivts City Center.JPG|
File:Костел "Сердце Иисуса".jpg|
File:Cernauti - Hotel Bristol.JPG|
File:HerrenGasse 150.jpg |
File: Chernivtsi Palace of culture1.jpg|
File: Cernivci-mikulas-opily.jpg|
File:Chernivtsi Railroad Station.JPG|
File:Chernivtsi City Center2.JPG|



## რესურსეფი ინტერნეტის

*Information Portal Chernivtsi
*
*
*Chernivtsi article by Vladislav Davidzon
*Chernivtsi Photos 

## სქოლიო

კატეგორია:ჩერნივციშ ოლქიშ ნოღეფი
კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
ლანა როუდსი

**ლანა როუდსი** (დაბადებაშ ჯოხო: ამარა მეიპლი; ; დ. 6 ეკენია, 1996, ჩიკაგო, ააშ) — ამერიკალი პორნოგრაფიაშ არტისტი დო ბლოგერი.

## ფილმეფი
* 2016 — *2 Cute 4 Porn 4*
* 2016 — *A Taste Of Kink*
* 2016 — *Brothers and Sisters 3*
* 2016 — *Busty Nurses 3*
* 2016 — *Cum Swallowing Auditions 27*
* 2016 — *Dirty Talk 4*
* 2016 — *Flesh Hunter 14*
* 2016 — *Hot Models*
* 2016 — *Interracial Icon|Interracial Icon 3*
* 2016 — *Love Stories 5*
* 2016 — *Slut Puppies 11*
* 2016 — *Stacked 5*
* 2017 — *406 Mulberry Rd*
* 2017 — *All Natural*
* 2017 — *Bad Lesbian 8*
* 2017 — *Faces Covered 5*
* 2017 — *Facialized 4*
* 2017 — *Glamour Solos 7*
* 2017 — *Hookup Hotshot New To The Internet*
* 2017 — *It’s a Sister Thing! 2*
* 2017 — *Just Like My Sister*
* 2017 — *Lana*
* 2017 — *Lana Rhoades Filthy Fantasies*
* 2017 — *Lana Rhoades Unleashed*
* 2017 — *Lesbian Seduction*
* 2017 — *Lust Unleashed 11*
* 2017 — *My Stepdaddy Punished My Pussy*
* 2017 — *Naturally Stacked Stories*
* 2017 — *Sensual Moments 6*
* 2017 — *Sex With My Trainer*
* 2017 — *Sexy Hotwife Stories*
* 2017 — *She Loves Anal*
* 2017 — *White Bitch Sandwich 6*
* 2017 — *Young and Beautiful 4*
* 2018 — *All Roads Lead To Lana*
* 2018 — *Anal Beauties*
* 2018 — *Art of Foreplay*
* 2018 — *Blacked Raw V3*
* 2018 — *Gangbang Me 3*
* 2018 — *Hot Bodies 3*
* 2018 — *Lana Desires of Submission*
* 2018 — *Moms In Control 8*
* 2018 — *Perfectly Trimmed Bush 5*
* 2018 — *Pornochic 28: Claire and Lana*
* 2018 — *Pure Sexual Attraction 7*
* 2018 — *Rubbing Down a Horny Slut 3*
* 2018 — *Teen Temptations*
* 2018 — *Ultimate Fuck Toy: Lana Rhoades*
...
## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1996
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:შურდგუმილი კათა
ჯვ. წ. 2

## მოლინეფი
* 2 — იმპერატორიშ კონსულეფი ოტავიანე ავგუსტუსიშ (12-ა დო ეკონიაშა) დო მარ პლავტიუს სილვანი. კონსულ-სუფექტეფი ლუციუს კანინიუს გალი, გაი ფუფიუს გემინი, კვინტ ფაბრიციუსი.
* 2 — ოტავიანე ავგუსტუსიქ მიღჷ „მამულონიშ მუმაშ“ სტატუსი. ლუციუს კეისარი კონსულო გეგშაგორეს დო „ახალნორდობაშ მადუდეთ“ გჷმაცხადეს. ავგუსტუსიშ ფორუმიშ კურთხუა.
* რომს აკურთხეს მარსიშ ოხიდა.
* ფრაატ V, არშაკიდეფიშ დინასტიაშე, პარტიაშ ომაფეშ მამართალო გჷნირთჷ (დოხოლ. 4 წანაშახ).
* 2 — ჩინეთის იმანჯჷ მახორობაშ ეჭარუაქ.
* ისაშ დაბადება (ისლამი)

## დუნაბადი
ბიბლიური ქრონოლოგიაშ მეჯინათ, ჯვ.წ. 2 წანას, დოხოლაფირო გჷმათუთაშ დაჭყაფუს, დებადჷ იოსე ქირსექ, ნამუქჷთ უკული ქირსეთ დო მესიათ გჷნირთჷ. მოსოფელიშ თარი ცივილიზაციეფი ჩქინ წანეფიშეჭარუაშ ეკოროცხუას ზუსტას თიშ დაბადებაშე იჭყან, მარა სუმ თუთაშ ჩილათათ.

## ნაღურა
* ფრაატ IV — პარტიაშ ომაფეშ მამართალი არშაკიდეფიშ დინასტიაშე (37/ჯვ. წ. 36 წწ.).

*
ჯვ. წ. 3

## მოლინეფი
* კონსულეფი ლუციუს კორნელიუს ლენტული დო მარკუს ვალერიუს მესლა მესალინი.
* სირიაშ მოაკანე პუბლიუს სულპიციუს კვირინიუსი (?).

## დუნაბადი
* სერვიუს სულპიციუს გალბა — რომიშ იმპერატორი 68 — 69.
* პლაუტია ურგულანილა — კლავდიუსიშ მაართა ალმასქუ (მეხოლაფირი თარიღი)

## ნაღურა
* მუმია აჩაიკა — რომაალი მატრონი, იმპერატორ გალბაშ ნანა.

*
აიმაკი

**აიმაკი** — მონღოლურ-თურქული ზიტყვა რე დო შანენს ტომს. აიმაკი გჷმირინუაფუ რეგიონიშ დო პროვინციაშ სინონიმო მონღოლეთის დო ჩინეთის.
მონღოლეთის აიმაკეფი უჯოხონა მაართა ხარისხიშ ადმინისტრაციულ დჷნართის, პროვინციას. ირი აიმაკი მუშჸურე ირთჷ სუმონოთ. ირი აიმაკი 315 სუმონო რე დორთილი. მონღოლეთიშ ნანანოღა - ულან-ბატორი ზოხორინელი მუნიციპალიტეტი რე.

## თაშნეშე ქოძირით
* მონღოლეთი
* მონღოლეთიშ პარლამენტი
* მონღოლეთიშ პრეზიდენტი

კატეგორია:მონღოლეთი
კატეგორია:მონღოლეთიშ აიმაკეფი
დიდი ხურალი

**კაბეტი სახენწჷფო ხურალი**, თაშნეშე **კაბეტი ერუანული ხურალი** ვარდა **ასამბლეა** — მონღოლეთიშ პარლამენტი, ართპალატამი ოკანონმადვალე ორგანო, ნამუსჷთ თაშნეშე გოართოიანაფილი რე თარობაშ აპარატი.

ხურალიშ 76 მაკათური წჷმარინუანს დორხველ გიშმაგორალეფიშ ბუნას დო გიშეგორუაფუ უბრალე უმენტაშობათ ოთხი წანაშ ხანით. გიშაგორუეგი ნძალას რე ხვალე თი შხვანს დო გიშმაგორალეფიშ მინიმუმ 50% მეჩანს ხონარსჷნ. მონღოლეთიშ მენოღალეეფს გიშაგორუეფს ხონარიშ მჩამაშ ნება 18 წანაშ ხანშე უღჷნა დო თინეფი თე ბორჯის მონღოლეთიშ ტერიტორიას ოხორანან ოკო. ოკანონმადვალე ორგანოს კალიშრღვაფაშ ნება 25 წანაშე ერძიებჷნა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებგ-ხასჷლა

## თაშნეშე ქოძირით
* მონღოლეთი
* მონღოლეთიშ პრეზიდენტი

კატეგორია:მონღოლეთი
გობიშ ტიოზი

მინი|300პქ|გობიშ ტიოზიშ ორენი
**გობი** (; ) — ტიოზი ცენტრალურ აზიას (მონღოლეთიშ დო ჩინეთიშ ტერიტორიას, იხასიათებჷ გვერდოტიოზიშ დო ტიოზიშ ლანდშაფტით. იდვალუაფჷ, ბჟაეიოლშე ალთაიშ დო ტიან-შანიშ გვალეფშე ბჟადალშე ოორუე ჩინეთიშ ვეშახ, ოორუეშე ტიოზი გიმნურს მონღოლეთიშ სტეპის, ობჟათეშე — გოხურგელი რე ნანშანიშ დო ალტინტაგიშ გვალეფით, თაშნეშე წყარმალუ ხუანხეთ. ზიტყვა „გობი“ მონღოლური წჷმოულობაშ რე დო შანენს „უწყარე აბანს“. ცენტრალურ აზიას თე ზიტყვათ მიშინუანა გვერდოტიოზიშ დო ტიოზიშ ლანდშაფტეფს. გობი მუში ფართობით აზიაშ უდიდაში ტიოზი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გობიშ ტიოზიშ ეჭარუა

კატეგორია:მონღოლეთიშ ტიოზეფი
კატეგორია:ჩინეთიშ ტიოზეფი
ბეტფაყ-დალა

მინი|305პქ|ყაზახეთიშ პროვინციეფიშ რუკა
**ბეთფაყ-დალა** — ტიოზური რეგიონი ყაზახეთის, ყარაგანდიშ, ყიზილორდიშ დო ჯამბულიშ პროვინციეფიშ ტერიტორიას. ტიოზიშ ფართობი 75,000 კმ² რე. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 300–350 მეტრის. ობჟათე-ბჟაეიოლშე სიმაღალა იძინანს დო ზუღაშ დინეშე 974 მეტრის აკმადგინანს. ტიოზიშ კვირკვეშ ტემპერატურა 24°-26°C რე. ანდა წყარმერჩხე, უმენტაშო ჯიმუამი ტობა, ხვეიანო რე დიხაშგიმენი წყარეფით.

## რესურსეფი ინტერნეტის
 

კატეგორია:ყაზახეთიშ ტიოზეფი
ჰამიშ ტიოზი

**ჰამიშ ტიოზი** — ტიოზი აზიას, წჷმარინუანს გობიშ ტიოზიშ ნორთის. იდვალუაფჷ ტიან-შანიშ დო ნან-შანიშ გვალეფიშ სისტემეფს შქას. ბჟადალშე მერსხილი რე ლოპიშ ტიოზწკჷმა ართო. 

ტიოზი იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 1 500 მეტრის. ტიოზიშ შქაგურიშ გინოკვათუა 130 კმ სიგჷნძაშ რე. 

ჰამიშ ტიოზიშ თარი მახასიათაფალი რე რეღმამი ვე, ნამუსჷთ მობარჯილი ქუა-ხვეშქი დო მერკე ჩანარალა. 

1879 წანას ტიოზი გინორთჷ ნიკოლოზ პრჟევალსკიქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჰამიშ ტიოზი

კატეგორია:ჩინეთიშ ტიოზეფი
ყარაყუმი

მინი|250პქ|ყარაყუმიშ ორენი
მინი|250პქ|ყარაყუმიშ ალმაშარული სურათი
მინი|250პქ|ყარაყუმი
**ყარაყუმი** (თურქმენ. *Garagum, უჩა ქვიშა*) — ტიოზი ცენტრალურ აზიას. ტიოზი გჷნოზინდილი რე 350,000 კმ²-ის დო იკათუანს თეხანური თურქმენეთიშ ტერიტორიაშ 70%-ის. მახორობა ძალამ ოშა-გოშათ რე დოხორელი, ართი ადამიერი 6.5 კმ²-შა. ტიოზის ნოლექეფი ძალამ ოშა-გოშა რე. 

## ორენი
ტიოზი იდვალუაფჷ კასპიაშ ზუღაშ ბჟაეიოლშე, არალიშ ზუღაშ ოორუეშე, ოორუე-ბჟაეიოლშე წყარმალუ ამუდარიაშ დო ყიზილყუმიშ ტიოზშახ. არალიშ ზუღაშ ესქირაფაწკჷმა ართო, ტიოზიშ ფართობი იძინანს.

## ჰიდროგრაფია
ტიოზის გინმურს მოსოფელს სიდიდაშ მეჯინათ მაჟირა ოირიგაციე არხი - ყარაყუმიშ არხი, ნამუქჷთ 1954 წანას აკიგჷ დონამუშ სიგჷნძა 1,375 კმ. რე. თექ ირწანას 13-20 კმ³ წყარი მეურს.

## არქეოლოგია
ყარაყუმსმადვალი დიდი ბალკანიშ გვალეფს, არქეოლოგეფქ მიოგორეს ქუაშ ხანაშ ადამიერიშ ნოხორეფი. 

## ეკონომიკა
ტიოზის მადვალი მარიშ დო ტეჯებიშ ოაზისეფს მოჸუნა ბამბე. 

## ტრანსპორტი
ყარაყუმიშ ტიოზის გინმურს ტრანს-კასპიური ორკინაშარე მაგისტრალი. 

## გეოლოგია
ყარაყუმიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ნაფთობიშ დო ორთაშობური გაზიშ უდიდაში ოზირუეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* TravelBlog Darwasa Craters: Entrance to Hell
* Gonur Depe site in the Karakum Desert
* photos and about the Karakum Desert

## სქოლიო

კატეგორია:ცენტრალური აზია
კატეგორია:თურქმენეთიშ ტიოზეფი
ელზა ჯინი

**ელზა ჯინი** (; დ. 1 ეკენია, 1996, ოჰაიო, ააშ) — ამერიკალი პორნოგრაფიაშ არტისტი.

## ფილმეფი
* 2015: Teasing My Brother
* 2015: Cum Inside Me 2
* 2015: I Came Inside My Sister 2
* 2015: Kayden Kross' Casting Couch 2
* 2015: School Girls Love Monster Cocks
* 2015: Teenage Rampage 21
* 2015: Teens in Tight Jeans 6
* 2016: Bi Cuckolds 36
* 2016: Daddy and Me
* 2016: Kittens and Cougars 10
* 2016: Our Family's Little Secret
* 2016: Teen Hitchhikers
* 2016: Diary of a Nanny 8
* 2017: Natural Beauties 5
* 2017: Interracial Icon 7
* 2017: It’s a Daddy Thing! 7
* 2018: Yoga Pants
* 2018: Black & White 12
* 2018: Artcore: Angels
* 2019: Tonight’s Girlfriend 77
* 2018: Black Is Better 7
* 2018: Blondes Do It Better*
* 2018: Cock Hungry*
* 2018: Small Tittied Sluts
* 2018: Teen Temptations 2
...

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* iafd.com

კატეგორია:დუნაბადი 1996
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:შურდგუმილი კათა
ჯვ. წ. 4

## მოლინეფი
* კონსულეფი: გაიუს კალვიზიუს საბინი დო ლუციუს პასიენ რუფი (ჟირხოლო — პლებსი);
* აფუნი — ჰეროდეშ  ღურა იერიქონს. ღურაშ დღას თიქ ზოჯჷ ცირკის შაყარილი არძა ურია ჩინებული კათაშ გოჭყვიდუა, მარა თიშ ზოჯუა ვარსულებე.
* ჰეროდე დიდიშ ღურაშ უკული, თიშ სქუალეფი ჰეროდე ანტიპა, ჰეროდე არჩელუსი დო ჰეროდე ფილიპე რომშა მეულა ავგუსტუსის ქოთხუან მუამუშიშ დუნაჩინაშ ეიორსულებერო.
* იუდეას რია-რიაქ ქჷდიჭყჷ, ნამუთ რომაალეფქ ქენაშქვიდეს. იუდეაქ სუმო გირთჷ ჰეროდეშ სუმ სქუაშ შქას.
* ლუციუს ემილიუს პავლიუსიშ დო იულია უკულაშიშ, ავგუსტუსიშ მოთაშ გურგინუა.

## დუნაბადი
* ლუციუს ანეუს სენეკა — რომაალი პოლიტიკური მოღალე, ფილოსოფოსი, ჭარუ (ღ. 65).

## ნაღურა
* ჰეროდე I დიდი — იუდეაშ მაფა ჯვ.წ. 40-შე (დ. ჯვ.წ. 73)

*
ჯვ. წ. 5

## მოლინეფი
* კონსულეფი: იმპერატორი კეისარ ავგუსტუსი (11-შა) დო ლუციუს კორნელიუს სულა. კონსულ-სუფექტეფი: ლუციუს ვინიციუსი, კვინტ გატერიუსი, გაიუს სულპიციუს გალბა.
* გაიუს კეისარი კონსულო გეგშაგორეს 5 წანაშ ხანით  დო გეგმიცხადჷ „პრინცეპს იუვენტუტისო“ (ახალნორდეფიშ მადუდე).
* ჰეროდე ჸვილუნს მუშ სუმი ქომოლსქუას, თინეფს შქას ანტიპატრას.
* აფუნი — თხაშ ქაშ წორომურიცხის გოჩხორჷ ახალი მურიცხიქ.
* დინოსე ჰალიკარნასალი ჭარუნს ისტორიულ ნახანდას — „რომიშ სიჯვეშეეფი“

## დუნაბადი
* 13 ღურთუთა — გუან უ-დი,  ხანის დინასტიაშ იმპერატორი (ღ. 57);

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 8

## მოლინეფი

## დუნაბადი

## ნაღურა
* 27 გერგობათუთა : ჰორაციუსი - რომაალი პოეტი.

*
ჯვ. წ. 9

## მოლინეფი

## დუნაბადი

## ნაღურა
* 14 ეკენია: ნერონ კლავდიუს დრუზუსი —რომაალი პოლიტიკოსი  (დ. ჯვ. წ. 38)

*
ჯვ. წ. 10

## მოლინეფი

## დუნაბადი
* 1 მარაშნათუთა : კლავდიუსი — ჯვეში რომიშ იმპერატორი (ღ. 54)

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 11

## მოლინეფი
* ტიბერიუსიშ დო იულია უნჩაშიშ გურგინუა.
* რომაალეფქ გერმანული ტომეფით დოხორელ ტერიტორიას ქჷდარხუეს ნოღა აკვე-მატიაკე (ასე ვისბადენი).
## დუნაბადი

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 12

## მოლინეფი
* აფრიკაშ პროკონსულო გჷნირთჷ ლუციუს დომიციუს აგენობარბიქ.
* ართიანს დეთხუეს ტიბერიუსიქ დო ვისპანია აგრიპინაქ.
* დირსხჷ ჯიხა ნოვაეიზიაქ (ასე ნოისი, გერმანია).
* გეგშარჩქინდჷ ჰალეიშ კომეტაქ.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 13

## მოლინეფი
* რომიშ კონსულეფი ტიბერიუს კლავდიუს ნერონი დო პუბლიუს კვინტილიუს ვარუსი.
* რომაალ არქიტექტორი ვიტრუვიუსიქ არსულჷ დორხველი ფუნდამენტური ტრაქტატი „არქიტექტურაშ გეშა“.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 6

## მოლინეფი
* 6 — კონსულეფი დეციმი ლელიუსი ბალბი დო გაიუს ანტისტიუს ვეტი.
* 6 — ტიბერიუსიქ ტრიბუნიშ პოსტი მიღჷ 5 წანაშ ხანით. ტიბერიუსი კოკი როდოსშა მეურსი. იუდეა რომაალი პროკურატორეფიშ ბონი მართუალაშ გიმე გინმურს.
* ტიბერიუსი მეურს ნებაჸოფურო როდოსშა.
* 6-4 — სირიაშ მადუდე პ. კვინტილიუს ვარი.
ჩინეთი:
* 6-1 — ჩინეთიშ იმპერატორი აი-დი (ლიუ-სინი).

## დუნაბადი
* ასინიუს გალიუსი

## ნაღურა
* ბან-ძე-იუ
* ლიუ სიანი (ისტორიკოსი)

*
ჯვ. წ. 14

## მოლინეფი

## დუნაბადი
* მა იუანი — ხანიშ დინასტიაშ ცხენენჯმადუდე (ღ. 49)

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 15

## მოლინეფი
* რომიშ კონსულეფი მარკუს ლივიუს დრუზუს ლიბო დო ლუციუს კალპურნიუს პიზონი.
* ტიბერიუსიშ დო ნერონ კლავდიუს დრუზუსიშ ლესქერობა ალპებიშ გვალაშ მახორობაშ სააწამრენჯოთ. 
* რეტიაქ დო ნორიკიქ ქაკათჷ რომიშ იმპერიას. 
* დირსხჷ ნოღა ვინდელიკორუმქ (აუგსბურგი).
* ოქტავიანე ავგუსტუსი ორსხუანს ნოღა ტრირს. 
* დირსხჷ რომიშ პროვინცია ბეტიკაქ.
* მაართათ იშინუაფჷ რომაალეფიშ ოურდუმე კარე ლუზანა, ნამუთ იკოროცხჷ შვეიცარიაშ ნოღა ლოზანაშ დორსხუაფაშ თარიღო. 

## დუნაბადი
* დრუზუს უკულაში - ტიბერიუსიშ სქუა. 
* მარკუს იუნიუს სილანი — 19 წანერი კონსული დო აფრიკაშ პროკონსული 29-35 წწ.

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 16

## მოლინეფი
* რომიშ კონსულეფი ლუციუს დომიციუს აგენობარბი დო პუბლიუს კორნელიუს სციპიონი.
* აგრიპაქ აკაგჷ ოხიდა მეზონ-კარე ნიმას.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 17

## მოლინეფი
* რომიშ კონსულეფი გაიუს ფურნიუსი დო გაიუს იულიუს სილანუსი.
* ოორუე ესპანეთიშ საბოლა მერსხუაფა რომიშ იმპერიაშა. 
* უშხუაში არყება გუანხანს. ქენაშქვიდუეს 10 თუთაშ უკული. 

## დუნაბადი
* 11 ქირსეთუთა : გნეუს დომიციუს აგენობარბუსი - ნერონიშ მუმა.

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 18

## მოლინეფი
* რომიშ კონსულეფი პუბლიუს კორნელიუს ლენტულის მარცელინუსი დო გნეიუს კორნელიუს ლენტულუსი.
* კორეული სახენწჷფო, პექჩეშ გჷმოქიმინუა.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
კოგურიო

**კოგურიო** () — კორეალეფიშ ართ-ართი ტომეფიშ გოართოიანაფაშ დო მოგვიანაფათ კორეაშ სუმი ომაფეშე ართ-ართიშ ჯოხოდვალა. კოგურიოშ კათას I ოშწანურაშ დაჭყაფუს უკებუდჷ წყარმალუ იალუშ შქა მალობა, ასე, ეშანულ წყარმალუს გინმურს ჩინეთიშ დო ოორუე კორეაშ ხურგი.

კოგურიოშ გეშა მაართა თხობელენს III ოშწანურაშ ჩინური ისტორიული წყუ. კოჩოსონიშ ლჷმაშ უკული კოგურიოალეფქ გემშართეს სიუანტუშ ოლქიშ აკოდგინალუაშა. ტომეფიშ გოართოიანაფა — კოგურიოქ ხანიშ დინასტიაშე ზოხორინელო მიპალჷ ჯვ. წ. 37 წანას. III ოშწანურას გიორჯგინჷ ვეიშ ომაფექ, მორო მოგვიანაფათ გოვითარაფაშ კონკის მიოჭირინჷ. 

თეხანური ჯოხოდვალა „კორეა“ მოურს შქა ოშწანურეფიშ სახენწჷფო კორიოშე, ნამუთ მუშჸურე წჷმარინუანს კოგურიოშ კუნტა ვარიანტის. 

კოგურიოშ ომაფეშ ნანანოღა რდჷ ჩოლბონი, კუნე, V ოშწანურაშე — ფხენიანი. სახენწჷფო რსენედჷ 668 წანაშახ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*  Encyclopaedia Britannica
*  Encarta(  2009-10-31)
*  Columbia Encyclopedia
*  Information about the ancient kingdom 
*  Goguryeo of Korea 

კატეგორია:კორეაშ ისტორია
კატეგორია:ჩინეთიშ ისტორია
ჯვ. წ. 20

## მოლინეფი

## დუნაბადი
*სეიანუსი — რომაალი სარდალი

## ნაღურა
* არტაშეს II - სომხეთიშ მაფა

*
ჯვ. წ. 21

## მოლინეფი
* რომიშ კონსულეფი მარკუს ლოლიუსი დო კვინტუს ემილიუს ლეპიდი
* აგრიპაშ ბურჯაფი ასტურიალეფწკჷმა დო კანტაბრიალეფწკჷმა. თინეფიშ საბოლა დოჸუნალა.

## დუნაბადი
* კვინტუს ნევიუს კორდუს სუტორიუს მაკრო — ჯვეში რომაალი პოლიტიკოსი. 

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 23

## მოლინეფი

## დუნაბადი
* დუნ სიანი — ხანიშ დინასტიაშ ჩინარი ჩინოვნიკი.

## ნაღურა
* მარკუს კლავდიუს მარცელიუსი — იულია უნჩაშიშ მაართა ალმასქუ. 

*
ჯვ. წ. 24

## მოლინეფი
* რომიშ კონსულეფი: ოქტავიანე ავგუსტუსი (მაჩხორათ) დო გაიუს ნორბანუს ფლაკუსი
* იმანჯჷ 189-ა ოლიმპიადაქ. გომორძგვილო გჷმაცხადეს სიდონალი ასკლეპიადი.  
* ხანიშ დინასტიაშ იმპერატორ ჩენ-დიქ გჷმაცხადჷ იანშოშ ეპოქა.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 19

## მოლინეფი

## დუნაბადი

## ნაღურა
* 21 ეკენია : პუბლიუს ვერგილიუს მარონი - რომაალი პოეტი.
* ჟუმონგი - კოგურიოშ მაფა.

*
ჟუმონგი

**ჟუმონგი** () თაშნეშე შინელ რე მუჭოთ ***დონგმიონგი, დონგმიონგსეონგვანგი*** — კოგურიოშ ომაფეშ დჷმარსხუაფალი.

ჯვ. წ. 37 წანას, ჟუმონგიქ დო თიშ მაჟირა ალმასქუ სოსონოქ დარსხუეს ახალ სახენწჷფო კოგურიო დო თიშ მაართა მაფათ დო დიაფალო გჷნირთეს. ჯვ. წ. 34 წანას, გათუეს მაართა ნანანოღა ჩოლბონიშ აკოგაფა. 4 წანაშ უკული, ჯვ. წ. 28 წანას, თიშ ოურდუმე ნძალეფქ ქჷდიჸუნეს ოკჩო.

ჯვ. წ. 19 წანას, ჟუმონგიქ მუშ მონძეთ გჷმაცხადუ მუშ ქომოლსქუა მაართა ალმასქუშე იური. იურიშ დო თიშ ნანაშ კოგურიოაშ დორთინაფაშ უკული, ჟუმონგიშ მაჟირა ალმასქუ სოსონოქ დო თიშ ჟირ ქომოლსქუაქ ინტეს ჩქონიშ ობჟათეშა დო ქჷდარსხუესს ახალ ომაფე პექჩე.

ჟუმონგიქ ჯვ. წ. 19 წანას დოღურჷ 40 წანაშ ხანს. . ტესოშ დო ჟუმონგიშ ნირზ ანდა წანაშ გოძვენას იგჷნძორებუდუ. ტესო ჟუმონგიშ მოთა იმპერატორ ტემუშინქ დოჸვილჷ. ჟუმონგიშ ღურაშ უკული, პუიოშ იმპერიაქ ქჷდანთხუ.

## სქოლიო

კატეგორია:კოგურიოშ მაფეფი
კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 58
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 19
ალისონ ტაილერი

**ალისონ ტაილერი** (; დ. 5 ღურთუთა, 1990, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი პორნოგრაფიაშ არტისტი.

ფილმეფი: 423

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* iafd.com
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:დუნაბადი 1990
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:შურდგუმილი კათა
ჩხონჩხიშ ციროზი

**ჩხონჩხიშ ციროზი** ( — ჟღირჟღა, ამატიში) — ჩხონჩხიშ ქრონიკული ლახარა, ნამუსჷთ დოჸუნს ჩხონჩხიშ პარენქიმატოზური რშვილიშ უმკურთინუ გითოთირუა ფიბროზული აკმარშვალი რშვილით, ვარდა სტრომა. ციროზული ჩხონჩხი ზჷმათ დიდი ვარდა ჭიჭე რე, ვარჩქვანელობურო გვაგვა, ხოშქორამი, ჩიწქოლა. თე ლახარათ ღურალა დოჸუნს შხვადოშხვა ტიპიშ შვანეფს, ჟირ-ოთხი წანაშ ფარგალეფს, ლეხიშ შურიშოჸუნაფალი ჭუეფით დო წვალებათ ლახარაშ საბოლა სტადიას. ჩხონჩხიშ ციროზიშ მაართა ჩინებული ეჭარუა ორხველჷ ჰიპოკრატეს, ჩქ. ეე-შახ. 5-ა ოშწანურას. ტერმინი „ციროზიქ“ მიშაღალირქ იჸუ 1819 წანას, ჩხონჩხიშ ლახარაშ მოჸვინთალე ფერიშ გეშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* * Б. Н. Левитан, А. В. Дедов */ 50-летний опыт клинического изучения цирроза печени  Кафедра факультетской терапии Астраханской государственной медицинской академии
* Популярная статья о циррозе печени
* Система SAPS

## სქოლიო

კატეგორია:ჩხიონჩხიშ ლახარეფი
კატეგორია:სკლეროზი
ჯვ. წ. 30

## მოლინეფი

## დუნაბადი

## ნაღურა
* 1 მარაშნათუთა : მარკუს ანტონიუსი - რომაალი პოლიტიკოსი დო ცხენენჯმადუდე (დ. ჯვ. წ. 83)
* 12 მარაშნათუთა : კლეოპატრა VII ფილიპატორი - ეგვიპტეშ ფარაონი (დ. ჯვ. წ. 69)

*
ჯვ. წ. 31

## მოლინეფი
* 2 ეკენიას აქციუმიშ ბურჯაფის ოქტავიანეშ ფლოტიქ მოჯალაგჷ მარკუს ანტონიუსიშ დო კლეოპატრაშ ფლოტი.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
რამი მალეკი

**რამი საიდ მალეკი** (; დ. 12 მესი, 1981, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ააშ) — ეგვიპტური წჷმოულობაშ ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ჰაკერ ელიოტ ალდერსონიშ როლით ტელესერიალს *[[მისტერ რობოტი]]*. 2016 წანას გინაჩჷ „ემიშ“ პრემიაქ დრამატულ სერიალს საუჯგუშო მსახიობი ქომოლკოჩიშ ნომინაციას.

## ბიოგრაფია
რამი მალეკიქ დებადჷ დო მირდჷ ააშ-ს, კალიფორნიაშ შტატიშ ნოღა ლოს-ანჯელესის. მალეკიშ მასქერეფი წჷმოულობათ ეგვიპტეშე რენა. თაშნეშე არტისტი ართი ნაბრუოთ ბერძენი რე. რამიშ მუმა გიდო მუშენდჷ ეგვიპტეს, ნოღა კაიროს. რამი მალეკის ჸუნს ნაჟირა ჯიმა ჯოხოთ სამი; რამი ჯიმაშე 4 წუთით უნჩაში რე. თაშნეშე არტისტის ჸუნს უნჩაში და. გურაფულენდჷ ნოტერ დამიშ სკოლას, კალიფორნიას. 2003 წანას, გათუ ინდიანაშ შტატიშ ევანსვილიშ უნივერსიტეტი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
*  

## სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 12 მესი
კატეგორია:ამერიკელი არტისტეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ემილ იანინგსი

**ემილ იანინგსი** (, ნანდული ჯოხო *თეოდორ ფრიდრიხ ემილ იანენცი*, დ. 23 კვირკვე, 1884 — ღ. 2 ღურთუთა, 1950) — გერმანალი არტისტი დო პროდიუსერი. ისტორიას „ოსკარიშ“ მაართა ლაურეატი რე საუჯგუშო არტისტ კოჩიშ გეშა (1929; ფილმის „ეკონია მოძირაფა“ დო „არძა ხორციელიშ რზა“).

კატეგორია:დუნაბადი 23 კვირკვე
კატეგორია:ნაღურა 2 ღურთუთა
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:ჩხონჩხიშ კიბოთ ნაღურეფი
უორნერ ბაქსტერი

**უორენ ლეროი ბაქსტერი** (, დ. 29 მელახი, 1889 — ღ. 7 მესი, 1951) — ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ კარიარეშ კონკის მიოჭირინჷ 1910-იან-1940-იანი წანეფიშ პერიოდის. არძაშე უმოსო ჩინებული რე მუში ჩქჷჩქჷ ცისკოშ როლით ფილმს „ჯვეში არიზონას“ (1928), ნამუშ გეშა თის გინაჩჷ „ოსკარიშ“ პრემიაქ  საუჯგუშო არტისტი კოჩიშ გეშა. თინა შხირას ლაჸაფენდჷ დუდეშქუმალირი, ქარიზმატული, ლათონურ ტიპეფს, ბანდიტურ ვესტერნეფს, თაშნეშ ელაჸაფენდჷ ჩქჷჩქჷ ცისკოს დო შხვა ანალოგიურ პერსონაჟეფს 1930-იან წანეფიშ გოძვენას, მარა ედომუშამი მუში კარიერას ანდა შხვა როლით უღუდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* უორენ ბაქსტერი — ფილმოგრაფია

კატეგორია:დუნაბადი 29 მელახი
კატეგორია:ნაღურა 7 მესი
კატეგორია:პნევმონიათ ნაღურეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:ლობოტომია
ჯორჯ არლისი

**ჯორჯ არლისი** (, დ. 10 პირელი, 1868, ლონდონი — ღ. 5 ფურთუთა, 1946, კინ თექ) — ბრიტანალი არტისტი, სცენარისტი, რეჟისორი დო დრამატურგი, ნამუქჷთ უდიდაში წჷმოძინას ააშ-ს მიოჭირინჷ. ჯორჯ არლისი მაართა ბრიტანალი არტისტი რე, ნამუქჷთ „ოსკარიშ“ პრემია მიპალჷნ.

კატეგორია:დუნაბადი 10 პირელი
კატეგორია:ნაღურა 5 ფურთუთა
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:ბრიტანალი არტისტეფი
ვიქტორ მაკლაგლენი

**ვიქტორ მაკლაგლენი** (, დ. 10 ქირსეთუთა, 1886 — ღ. 7 გერგობათუთა, 1959) — ინგლისარი ბოქსიორი დო ამერიკალი არტისტი, „ოსკარიშ“ პრემიაშ მაღვენი საუჯგუშო არტისტ კოჩიშო (1936).

კატეგორია:დუნაბადი 10 ქირსეთუთა
კატეგორია:ნაღურა 7 გერგობათუთა
კატეგორია:მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ მაკათურეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:მიოკარდიშ ინფაქტით ნაღურეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ბოქსიორეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
პოლ მუნი

**პოლ მუნი** (; დ. 22 ეკენია, 1895, ლემბერგი, ავსტრია-უნგრეთი — ღ. 25 ქირსეთუთა, 1967, მონტესიტო, ააშ), ნანდული ჯოხო **მეშლემ მეიერ უაიზენფროინდი** (*Meshilem Meier Weisenfreund*) — ამერიკალი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. ოსკარიშ პრემიაშ ლაურეატი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო (1937). არტისტიშ არძაშე ჩინებული ნამუშერი რე — ჩიკაგოალი განგსტერიშ როლი ჰოვარდ ჰოუქსიშ ფილმშე „სახე გერშით“ (1932). თარი როლი ილაჸაფჷ ბიოგრაფიულ ფილმეფს: „თხობელუა ლუი პასტერიშ გეშა“ (1935), „ემილ ზოლაშ რინა“ (1937) დო „ხუარესი“ (1939).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Film.virtual-history.com
* Allmovie.com

კატეგორია:დუნაბადი 22 ეკენია
კატეგორია:ნაღურა 25 მარაშინათუთა
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:გურ-ზისხირჯერღვეფიშ ლახარათ ნაღურეფი
რობერტ დონატი

**რობერტ დონატი** (, დ. 18 მელახი 1905, უიტინგტონი, ლანკაშირი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 9 მანგი 1958, ლონდონი) — ინგლისარი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი, პროდიუსერი, რეჟისორი, სცენარისტი. არტისტი არძაშე უჯგუშო ჩინებული რე მუშ როლეფით ალფრედ ჰიჩკოკიშ ფილმეფშე: „ეჩდოვითოჩხორო ეშალი“ დო „ჯგირო ორდა, მისტერ ჩიპსი“, ნამუშ გეშა თიქ მიპალჷ ოსკარიშ პრემია საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო (1940).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* Архив Роберта Доната в коллекции театра Бристольского университета
*  რობერტ დონატიშ ბიოგრაფია მანჩესტერიშ უნივერსიტეტიშ ვებ-ხასჷლას
* რობერტ დონატი: სურათეფი დო ლიტერატურა 

კატეგორია:დუნაბადი 18 მელახი
კატეგორია:ნაღურა 9 მანგი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:ასთმათ ნაღურეფი
ჯვ. წ. 34

## მოლინეფი
* ჟუმონგი დო სოსონო ათენა მაართა ნანანოღა ჩოლბონიშ აკოგაფას.

## დუანაბდი

## ნაღურა
* არტავაზდ II - სომხეთიშ მაფა

*
ჯვ. წ. 36

## მოლინეფი
* რომაალეფქ ილესქერეს იბერიაშა დო ალბანეთშა (კრასუსიშ ლესქერუა იბერიას).

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 37

## მოლინეფი
* ჟუმონგი დო თიშ ჩილი სოსონო დჷთმარსხუანა კოგურიოს.

## დუნაბადი

## ნაღურან
{ოჭარალი}}
*
ჯვ. წ. 38

## მოლინეფი

## დუნაბადი
*14 ღურთუთა: ნერონ კლავდიუს დრუზუსი — ჯვეში რომიშ პოლიტიკური დო ოურდუმე მოღალე.  (ღ. ჯვ. წ. 9)

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 40

## მოლინეფი

* ოქტავიანექ დო ანტონიუსიქ ხეკულუა ქუდოდვეს. ანტონიუსიქ ოქტავია ჩილო ქიმიჸონჷ.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ნოღეფიშ ერკებული

280px|მინიატიურა|არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ნოღეფიშ რუკა
თენა რე არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ თარი ნოღეფიშ ერკებული.

## ერკებული
წჷმორინელ ერკებულს მოჩამილი რე არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ 10 უდიდაში ნოღა. ნოღეფი დონწყილი რე რანწკის მახორობაშ რკებაშ მეჯინათ. მუნაჩემეფი ეჭოფილი რე 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ. თაჸურეშე 5 ნოღა წჷმარინუანს საამიროეფიშ ნანანოღეფს.
 

## გალერეა

File:Downtown Burj Dubai and Business Bay, seen from Safa Park.jpg|thumb|right|220px|დუბაი, არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ მახორობაშ მეჯინათ უდიდაში ნოღა
File:AbuDhabi02.JPG|thumb|right|220px|აბუ-დაბი, არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ნანანოღა
File:Sharjah Panorama.jpg|thumb|right|220px|შარჯა
File:View over Al Ain.jpg|thumb|right|220px|ელ-აინი
File:Ajman ar.jpg|thumb|right|220px|აჯმანი

## არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ საართო რუკა

რუკაშ ლეგენდა:

## ლიტერატურა
* პ.ვ. გუსტერინი არაბული აღმოსავლეთის ქალაქები — მ.: აღმოსავლეთ-დასავლეთი, 2007. — 352 ც. — (ენციკლოპედია სარჩევი). — 2000 ეკზ. — ISBN 978-5-478-00729-4

*
კატეგორია:არხო ბჟაეიოლიშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნოღეფი
კატეგორია:არაბული ნოღეფი
კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი დოხორელი პუნქტეფი
არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი
მია ხალიფა

**მია ხალიფა** (; დ. 10 ფურთუთა, 1993, ბეირუთი, ლიბანი) — ამერიკალი პორნოგრაფიაშ არტისტი.

ფილმეფი: 23

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* khalifa/gender=female iafd.com
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:დუნაბადი 10 ფურთუთა
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
შაილა სტაილზი

**შაილა სტაილზი** (; დ. 23 ეკენია, 1982, არმსტრონგი, კანადა — 9 გერგობათუთა, 2017, არმსტრონგი, კანადა) — კანადარი პორნოგრაფიაშ არტისტი.

ჯილდოეფი: 11

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* iafd.com

კატეგორია:დუნაბადი 23 ეკენია
კატეგორია:ნაღურა 9 გერგობათუთა
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
ვიეტნამიშ ნოღეფიშ ერკებული

**[[ვიეტნამი]]შ [[ნოღა|ნოღეფი]]** () — 2013 წანაშო, ვიეტნამს საართოთ 5 შხუ *[[ვიეტნამიშ ცენტრალური დოჸუნალობაშ ნოღეფი|ცენტრალური დოჸუნალობაშ ნოღა]]*  () რე, ნამუეფსჷთ თიჯგურა სტატუსი უღჷნა, მუჭოთ პროვინციას, დო 60 *[[ვიეტნამიშ პროვინციული დოჸუნალობაშ ნოღეფი|პროვინციული დოჸუნალობაშ ნოღას]]* (). 

ზოხოიანი სტატუსი უღჷნა *მაართა რანწკიშ ადმინისტრაციულ ართულეფს* () დო მორჩილი *ონოღე ოჯარალე-კომუნეფს* ().

თაშნეშე ვიეტნამიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ჯვეშ ნოღეფი, ნამუეფით შხვა ადმინისტრაციული ართულეფიშ ტერიტორიას იდვალუაფჷნა დო დორხველი ადმინისტრაციული სტატუსი ვაუღჷნა.

## ცენტრალური დოჸუნალობაშ ნოღეფი

# ჰანოი — ნანანაოღა
# ხოშიმინი
# დანანგი
# კანთო
# ჰაიფონი

## პროვინციული დოჸნალობაშ ნოღეფი

### ნოღეფი — პროვინციეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
# ბაკლეუ
# ბაკზიანგი
# ბაკნინი
# ბიენჰოა
# ბენჩე
# ბენმათუო
# კამაუ
# კაობანგი
# კაოლანი
# დალატი
# დიენბიენფუ
# დონჰეა
# დონჰოი
# ჰაზიანგი
# ჰატინი
# ჰაიზიონგი
# ჰალონგი
# ჰოაბინი
# ჰოალუ
# ჰუე
# ჰინგიენი
# კონტუმი
# ლანგსონი
# ლაოკაი
# ლონგსიუენი
# მეითო
# ნამდინი
# ნიაჩანგი
# ფანრანგ-თაპჩამი
# ფანთიეტი
# ფული
# პლეიკუ
# კუანნგაი
# კუინიონი
# რატზია
# სოკჩანგი
# სონლა
# ტამკეი
# ტანანი
# თაიბინი
# თაინგუენი
# თანჰუაია
# თოუიაუმო
# ტრავინი
# ტუიჰოა
# ტუენკუანგი
# კანთო
# ვიეტჩი
# ვინი
# ვინლონგი
# ვინიენი
# ვუნგტაუ
# იენბაი

### ნოღეფი პროვინციეფს
# ბაოლოკი
# ბარია
# კამფა
# კამრანი
# ტიაუდოკი
# ჰოაინი
# მონგკაი
# უონგბი

## მაართა რანწკიშ ადმინისტრაციული ართულეფი
### პროვინციეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
# ბაკკანი
# დონგსოაი
# ზიანგია
# ლაიტიაუ
# ტეინინი

### მაართა რანწკიშ ადმინისტრაციული ართულეფი პროვინციეფს
# ანკჰე
# ანიონი
# აიუნპა
# ბიმშონი
# ბინლონგი
# ბინმინი
# ბუონჰო
# ვინტიაუ
# ძიანი
# კუანგიენი
# კუანგჩი
# კიალო
# ლაზი
# ლონგჰანი
# მიონგლაი
# ნგაბაი
# ნგიალო
# ტამდეპი
# ტანტიაუ
# თაიჰოა
# თუანანი
# ტიშნი
# ფუკიენი
# ფუთო
# ფიოკლონგი
# ჰატიენი
# ჰონგაი
# ჰონგნგი
# ჰიონგთიუი 
# ჰინოგჩა
# შადეკი
# შამშონი 
# შონგკონგი

### მაართა რანწკიშ ადმინისტრაციული ართულეფი ნოღეფს
# სონტაი

დო თ.უ., გვალო 40-შე უმოსი.

## ჯვეში ნოღეფი
# ჰოალუ

## გალერეა

File:Ho Chi Minh city (39514086172).jpg|ჰოშიმინი

File:Hải Phòng City.jpg|ჰაიფონი
File:Bright Da Nang skyline (Unsplash).jpg|დანანგი
File:Can Tho City - Stadt aus Sicht vom Boot.jpg|კანთო
File:Bien Hoa City 15.JPG|ბიენჰოა
File:Buôn Ma Thuột city square.jpg|ბენმათუო
File:Hue Vietnam Perfume-River-02.jpg|ჰუე
File:Thái Nguyên skyline.jpg|თაინგუენი


## ვიეტნამიშ საართო რუკა
;გიმე მოჩამილი ნოღეფიშ ერკებული ვა  რე რსული.
რუკაშ ლეგენდა:

## თაშნეშე ქოძირით
* ვიეტნამიშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## სქოლიო


ვიეტნამი
იორდანიაშ ნოღეფიშ ერკებული

**[[იორდანია]]შ ნოღეფი**

 

## გალერეა

File:Jo-map.png|thumb|250px|იორდანიაშ რუკა
File:Jordan 2004 CIA map.jpg|thumb|250px|იორდანიაშ რელიეფური რუკა
File:Amman.jpg|thumb|250px|ამანი, იორდანიაშ ნანანოღა
File:Jabal Tariq22.JPG|thumb|250px|ეზ-ზარქა
File:Irbid1.jpg|thumb|250px|ირბიდი
File:Russeifa1.jpg|thumb|250px|რუსაიფა


## იორდანიაშ საართო რუკა
ლეგენდა:

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იორდანიაშ სტატისტიკაშ დეპარტამენტი  


იორდანია
ჯვ. წ. 42

## მოლინეფი

*23 გჷმათუთას ანტონიუსიშ ჯარქ რესპუბლიკარეფიშ არმიას, ნამუსჷთ დუდენდეს მარკუს ბრუტუსი დო კასიუსი, მაკედონიაშ ნოღა ფილიპიაწკჷმა არტანს აუხვადეს. 
რესპუბლიკარეფქ დემარცხეს დო ბრუტუსიქ დო კასიუსიქ დუდი დიჸვილეს.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*მარკუს იუნიუს ბრუტუსი — რომაალი პოლიტიკური მოღალე (დ. ჯვ. წ. 85)

*
ჯვ. წ. 45

## მოლინეფი

* მუნდაწკჷმა ბურჯაფიშ ბორჯის, გაიუს იულიუს კეისარქ გიორჯგინჷ პომპეუსიშ მოხუჯეეფს. ომენოღალე ლჷმაშ თება.
* გაიუს იულიუს კეისარქ დიქტატორო გჷნირთჷ.

## დუნაბადი
*ვან მანი — ჩინეთიშ სახენწჷფო მოღალე (ღ. ახ. წ. 23)

## ნაღურა
*ტიტუს ლაბიენუსი — ჯვეშ რომიშ თარსარდალი (დ. ჯვ. წ. 100)

*
ჯვ. წ. 46

## მოლინეფი
* 4 ღურთუთა — ტიტუს ლაბიენუსიქ იულიუს კეისარს გიორჯგინჷ რუსპინიშ ბურჯაფის.

## დუნაბადი

## ნაღურა
*ვერცინგეტორიქსი — გალეფიშ ტომიშ, არვერნეფიშ ბელადი
*მარკუს პორციუს კატონი (უკულაში) — რომიშ პოლიტიკური მოღალე (დ. ჯვ. წ. 95)

*
ჯვ. წ. 47

## მოლინეფი

* იულიუს კეისარქ გიორჯგინჷ პონტოს.

## დუნაბადი

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 43

## მოლინეფი
* ოქტავიანე ავგუსტუსიქ მაართათ გიორჯგინჷ მარკუს ანტონიუსის.

## დუნაბადი
* ოვიდიუსი — რომაალი პოეტი (ღ. ახ. წ. 17)

## ნაღურა
* 7 ქირსეთუთა : ციცერონი — რომაალი პოლიტიკოსი, ადვოკატი დო ფილოსოფოსი (დ. ჯვ. წ. 106)

*
ჯვ. წ. 44

## მოლინეფი

## დუნაბადი

## ნაღურა
* 15 მელახი — რომიშ სენატის დოჸვილეს გაიუს იულიუს კეისარი

*
ჯვ. წ. 52

**** — წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.

## მოლინეფი

## დუნაბადი

## ნაღურა

კატეგორია:
პატრიშია კიმბერლი

**შაილა სტაილზი** (პორტ. Patrícia Kimberly; დ. 6 ღურთუთა, 1984, სან-პაულუ, ბრაზილია) — ბრაზილიარი პორნოგრაფიაშ არტისტი, სტრიპტიზიორი დო სექს-მუშაკი.

ფილმეფი: 270

ჯილდოეფი: 7

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* iafd.com

კატეგორია:დუნაბადი 6 ღურთუთა
კატეგორია:ბრაზილიარი არტისტეფი
ჯვ. წ. 49

## მოლინეფი
* 10 ღურთუთას იულიუს კეისარქ გეგნორთჷ ცისალპიური გალიაშ დო იტალიაშ გჷმართუ წყარმალუ რუბიკონი დო თქუ ჩინებული ზიტყვეფი "alea iacta est" - "კალი რღვაფილი რე"
## დუნაბადი

## ნაღურა

*
ჯვ. წ. 48

## მოლინეფი
* იულიუს კეისარი ამარცხენს პომპეუსიშ ჯარეფს ფარსალოსიშ ბურჯაფის

## დუნაბადი

## ნაღურა
* 28 ეკენია — გნეუს პომპეუს მაგნუსი – რომაალი თარსარდალი დო პოლიტიკური მოღალე (დ. ჯვ. წ. 106)

*
კამბოჯაშ ნოღეფიშ ერკებული

**[[კამბოჯა]]შ [[ნოღა|ნოღეფი]]** — კამბოჯაშ დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. ინტერნეტ-ვებ-ხასჷლაშ *World Gazeteer* მუნაჩემეფით, კამბოჯას 25 ნოღა რე 5000 მახორუშე უმოსით.

## კამბოჯაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|300px|კამბოჯაშ ნოღეფი
[thumb|right|300px|[პნომპენი, კამბოჯაშ ნანანოღა]]

## კამბოჯაშ საართო რუკა

რუკაშ ლეგენდა:

## რესურსეფი ინტერნეტის

## სქოლიო


კამბოჯა
მალდივეფიშ ნოღეფიშ ერკებული

გიმე მოჸონაფილი რე მალდივიშ რესპუბლიკაშ ნოღეფიშ დო ოფუტეეფი ერკებული მახორობაშ მეჯინათ. ერკებული აკოდგინელი რე მახორობაშ 1995, 2000 დო 2006 წანეფიშ ოფიციალური ეჭარუაშ მეჯინათ.

**წყუ**: მალდივიშ რესპუბლიკაშ დოგეგმარაფაშ დო ერუანული გოვითარაფაშ ომინისტრე

## მალდივიშ რესპუბლიკაშ საართო რუკა

რუკაშ ლეგენდა:

## თაშნეშე ქოძირით
*მალდივიშ არქიპელაგი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*დოგეგმარაფაშ დო ერუანული გოვითარაფაშ ომინისტრე 
*City Population - მალდივიშ რესპუბლიკაშ ნოღეფიშ მახორობაშ სტატისტიკა


მალდივიშ რესპუბლიკა
მიანმარიშ ნოღეფიშ ერკებული

გიმე მოჩამილი ერკებული იაკთუანს **[[მიანმარი]]შ** ნოღეფს 5,000-შე უმოსი მახორობათ. მიანმარიშ შტატეფიშ დო ოლქეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი მოჩამილი რე **რუმეთ**.

## ნოღეფიშ ერკებული მახორობაშ მეჯინათ

## გალერეა

File:Yangon at night.jpg|იანგონი (რანგუნი)
File:Mandeley vue panoramique.JPG|მანდალაი
File:20160808 Naypyidaw 9054.jpg|ნაიფიიდო
File:Moulmein - panoramio.jpg|მოულმეინი (მოვლმეინი)
File:Bago, Myanmar (15168477180).jpg|პეგუ
File:Pathein.JPG|პათეინი
File:Pyay-Blick von Shwesandaw Paya.JPG|ფიი (ფრომე)
File:Monywa-aung-setkya-paya-d04.jpg|მოუნუა
File:Sittwe, Burma.JPG|სიტვე (აკიაბი)
File:Taunggyicity.jpg|ტაუნჯი


## რესურსეფი ინტერნეტის
* Central Statistical Organization
* City Population — Historische Einwohnerzahlen der Städte Myanmars

## სქოლიო

*
მიანმარი
დურესი

**დურესი** (ალბ. *Durrës, Durrësi*; ; ) — უჯვეშაში დო დიდი ეკონომიკური შანულობაშ ნოღა ალბანეთის. იდვალუაფუ ტირანაშ ბჟადალშე 33 კმ-ს. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 175,110 ადამიერს აკმადგინანდჷ.

## მაჸალე ნოღეფი

* სტამბოლი, თურქეთი
* პრიშტინა, კოსოვო
* პრიზრენი, კოსოვო
* ბარი, იტალია
* ულცინი, მონტენეგრო
* სალონიკი, საბერძნეთი (2012 წანაშ 5 პირელშე)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* დურესიშ ოფიციალური მერზალე
* დურესიშ რუკა 
* დურესიშ მუნიციპალიტეტი 

## სქოლიო

კატეგორია:ალბანეთიშ ნოღეფი
ვლორა

**ვლორა** () — ონიშოლი ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ობჟათე ალბანეთის. წჷმარინუანს ალბანეთიშ სიდიდათ მაჟირა ონიშოლი ნოღას, თეჸურე თინა ხვალე დურესის აკმასქიდუ. 1912 წანაშ 28 გერგობათუთას, ზუსტას ვლორას გჷმიცხადჷ ალბანეთიშ ზოხორინალაშ დეკლარაციაქ. კუნტა ბორჯიშ გოძვენას ალბანეთიშ ნანანოღა რდჷ.

ნოღაქ დირსხჷ ჯვ. წ. VI ოშწანურას, მუჭოთ ჯვეში ბერძენული კოლონია **აულონი** დო დახე 26 ოშწანურაშ გოძვენას უმეჭყვიდერო დოხორელი რე. ონიშოლით დო უნივერსიტეტიშამო ვლორა ობჟათე-ბჟადალი ალბანეთიშ შანულამი ეკონომიკური დო კულტურული ნოღა რე.

თეხანური მუნიციპალიტეტიქ გიჭყჷ 2015 წანას, აბანობური დუდმართუალაშ რეფორმაშ შედეგო 5 ჸოფილი მუნიციპალიტეტიშ გოართოიანაფათ. მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ვლორა. 2011 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ნოღაშ მახორობა 79,513 ადამიერს აკმადგინანს ახალი მუნიციპალიტეტი იფაჩუ ნოვოსელეწკჷმა მალი წყარმალუ ვიოსაშ დელტაშე ლოგარაშ ჸალაიბონშახ, იკათუანს ნოღა ორიკუმსჷთ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* City of Vlora 
* Visit Vlora
* Vlora Region Travel Overview 
* ვლორაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Aulona International Folk Festival 
* GigaCatholic - Aulon (Albania), listing titular see incumbents 
* Albania Open Paragliding Event 
* ვლორაშ უნივერსიტეტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* Komuniteti Vlonjat  
* Vlorë travel guide 

## სქოლიო

კატეგორია:ალბანეთიშ ნოღეფი
სან-მარინო (ნოღა)

**სან-მარინო** () — სან-მარინოშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა, ნამუთ იდვალუაფუ აპენინიშ ჩქონს, ადრიატიკაშ ზუღაშ გოხოლუას. ნოღაშ მახორობა — 4 040 (2018 წანაშ მუნაჩემეფით). ნოღაქ დირსხჷ 301 წანას.

სან-მარინოს იდვალუაფჷ სახენწჷფო დჷნაწესებუეფი, სტამბეფი, ოგაზეთე რედაქციეფი დო თ.უ. ომედიცინე ნინალა დო სკოლა უფასო რე. ნოღას მუსხირენი დაჭყაფური დო ოშქაშე სკოლა, გიმნაზია დო უმაღალაშ ოგურაფუე რე.

## მაჸალე ნოღეფი
*  — სან-ლეო
*  — რაბი
*  — რენე

## გალერეა

File:Palazzo Pubblico - esterno.jpg|*[[პალაციო პუბლიკო]]*, ნოღაშ რატუშა
File:View of Mount Titano - San Marino.jpg|გუაიტაშ ჸორში
|მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ მემორიალი
File:Second Tower in San Marino and Paragliding.jpg|ჩესტაშ ჸორში
File:Montale Tower.jpg|მონტალეშ ჸორში
File:Funala RSM.jpg|ჯუზეპე გარიბალდიშ პიაცა
File:Statua della Libertà.jpg|დუდიშულაშ ნოწახნაკუ რატუშაშ მოედანს
File:The Walls of the Liberty DLO.jpg|მიოჯინი ოფუტე მურატაშე


## რესურსეფი ინტერნეტის

* San Marino's page on giuntedicastello.sm

## სქოლიო

კატეგორია:სან-მარინო
კატეგორია:ევროპაშ ნანაოღეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი სან-მარინოს
კატეგორია:სან-მარინოშ ნოღეფი
სარაევო

**სარაევო** (, ) — ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა, სარაევოშ კანტონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წანაშ ეჭარუათ, მახორობა 275.524 ადამიერი რდჷ, მორო სერბეფიშ რესპუბლიკაშით კონტროლირაფილი ბჟაეიოლ სარაევოს დო შხვა გოხოლუაშ ოხორუეფიშამო, ორჩანიეთ მახორობა 600 000-შახ რე.

ნოღაქ დირსხჷ 1461 წანას, ოსმალეფიშით. 1914 წანას, სარაევოს ჸვილირქ იჸუ ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერიაშ ხვისტაშ მონძე ერცჰერცოგი ფრანც ფერდინანდი, ნამუქჷთ გაჭყჷ მაართა მოსოფელიშ ლჷმა.

1984 წანას, სარაევო მენძელენდჷ ზოთონჯიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* ერუანული თეატრიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* სარაევოშ ჟირნინამი რზაგემაწურაფალი 
* Sarajevo's Top City Guide
* Sarajevo's landmarks photo gallery
* Your local travel guide  
* Sarajevo International Airport 
* Interactive Map of Sarajevo 
* Tourism Association of Sarajevo 
* TurizamPLUS – extensive tourism and travel information  
* Sarajevo Guide – City Guide to Sarajevo] 
* Back to Sarajevo  – Documentary Film 
* – Sarajevo Spring 2009 
* Sarajevo Region  – Bosnia-Herzegovina Tourism Association
* Sarajevo Summer/Winter 07
* Photos of Sarajevo in 2007 
* Local Bosnian Cultural Programs 

კატეგორია:ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ზოთონჯიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი
ირანიშ ნოღეფიშ ერკებული

ირანს მოსოფელს ურბანიზაციაშჸურე ართ ართი არძაშე მაღალი მაძირაფალი უღუ. 1950 - 2002 წანეფს ურბანიზაციაშ მაძირაფალქ 27%-შე 60 %-შახ მიძინჷ. ძალამ გეშხირჷ ირანიშ პროვინციეფშე დო ოფუტეეფშე მიგრაციაქ ქიანაშ თარ ნოღეფშა: თეირანშა, ისპაანშა, ახვაზშა დო ყუმშა. ირანიშ ნანანოღაშ, თეირანიშ მახორობა აკმადგინანდჷ 7.7 მილიონ ადამიერს (2006 წანაშ მუნაჩემეფით), თეირანიშ მუკი-მუკი რე გოჭყაფილი ართ-ართი დიდი აგლომერაცია. თეირანიშ მახორობა ედომუშამი ირანიშ 11%-ის აკმადგინანს .

მეშჰედი, მახორობაშ მუდანობაშჸურე მაჟირა აბანს რე ირანს დო აკმადგინანს 2.4 მილიონ ადამიერს, მეშჰედი იდვალუაფუ ხორასან რეზავიშ ოსტანს. მეშჰედის იდვალუაფჷ შიიტეფიშ არძაშე წიმინდე აბანი იმამ რეზაშ მავზოლეუმი. მეშჰედი ტურისტეფშო ართ-ართი საუჯგუშო აბანი რე, ნოღაშა ირწანას 15 - 20 მილიონი ადამიერი მოურს იმამ რეზაშ საფულაშ დო უსქვამაში მუსლიმური ოხიდეფიშ ოძირაფშა .

## 1,000,000-შე უმოსი ნოღეფი

2006 წანაშ ეჭარუაშ შედეგო, ირანიშ ტერიტორიას 6 მილიონს გინოჩილათირი ნოღა რე. Statistical Center of Iran: 

## ნოღეფი 100,000-შე 1,000,000-შახ მახორობათ
თაქ წჷმორინაფილი რე ირანიშ ნოღეფი 100,000-შე 1,000,000-შახ მახორობაშ მეჯინათ. Statistical Center of Iran:

## ირანიშ საართო რუკა
;რუკას ვა რე ნოღეფიშ უმენტაშობა ეშანილი.
რუკაშ ლეგენდა:

## თაშნეშე ქოძირით
* ირანიშ პროვინციეფი
* ირანიშ შაჰრესტანეფი

## სქოლიო


*
ირანი
ომანიშ ნოღეფიშ ერკებული

[250px|მინი|[ომანიშ რუკა]]
[250px|მინი|[მასკატი, ომანიშ ნანანოღა]]

გიმე მოჩამილი ერკებული წჷმარინუანს ომანიშ ნოღეფიშ ერკებულს 

*ადამი
*ას სიბი 
*ალ აშხარაჰი
*ალ ბურაიმი
*ალ ჰამრა
*ალ ჯაზერი
*ალ მადინა ა'ზარქა, ჩინებული მუჭოთ ცაშფერი ნოღა
*ალ სუვაიქ
*ბაჰლა
*ბარკა
*ბიდბიდი
*ბიდიია
*დიბა ალ-ბაია
*დუქმა
*ჰაიმა
*იბრა
*იბრი
*იზკი
*ჯაბრინი
*ჯალან ბანი ბუ ჰასსანი
*ხასაბი
*მად'ჰა
*მაჰუთი
*მანაჰი
*მასირაჰი
*მათრაჰი
*მუდჰაიბი
*მუდჰაირები
*მასკატი
*ნიზვა
*ქურაიაიათი
*რაისუტი
*რუსტაქი
*რუვი
*საჰამი
*შინასი
*საიაქი
*სალალაჰი
*სამაილი
*სოჰარი
*სური
*ტან`ამი
*თუმრატი

## ომანიშ საართო რუკა
;რუკას ვა რე ნოღეფიშ უმენტაშობა ეშანილი.
რუკაშ ლეგენდა:


ომანი
ჯოჰორიშ საროტი

[მინი|280პქ|ჯოჰორიშ საროტის გინმურს ოზუღე [სახენწჷფო ხურგი|ხურგი სინგაპურიშ დო მალაიზიაშ შქას]]

**ჯოჰორიშ საროტი** — საროტი ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას, ნამუთ სინგაპურიშ კოკის გიშმართჷნს  სახენწჷფო სინგაპურს (ობჟათეშე) მალაიზიაშ შტატი ჯოჰორშე (ოორუეშე).

ასეშო საროტი გორთილი რე ჟირ ნორთო დამბათ, ნამუშით მალაიზია მითმიარსხუ სინგაპურს. თაშნეშე საროტის გინმოკვათუნს ხინჯი.

კატეგორია:აზიაშ საროტეფი
კატეგორია:სინგაპურიშ საროტეფი
კატეგორია:მალაიზიაშ საროტეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ საროტეფი
ხასაბი

**ხასაბი** თაშნეშე **ელ-ხასაბი** ვარდა **ელ-ჰასაბი** () — ნოღა ომანიშ ოსულთანეს, მუსანდამიშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა ქიანაშ ნანანოღა მასკატიშ ოორუე-ბჟადალშე 500 კმ-ს იდვალუაფუ, ექსკლავს, სქირონაშე გოხურგელი რე არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ტერიტორიათ. მახორობა — 17 730 ადამიერი (2003). ნოღაშ არაბული ჯოხოდვლა მარგალურო გინითანგუ მუჭოთ *ჸოფური*. ხასაბშა თაშნეშე უჯოხონა „არაბული ნორვეგია“, თიშ გეშა, ნამჷ-და ნოღას მუკუ-მუკი ფიორდეფი დო მაღალი გვალეფი გოძჷ. ნოღას გოვითარაფილი რე ტურისტული დაივინგი (ჸვინთუა).

ხასაბი ომანიშ ნანანოღა მუსკატწკჷმა ოჰეერე რსხუ უღჷ. ხასაბიშ აეროპორტი, ნამუთ ნოღაშ ბჟადალშე იდვალუაფჷ, 2 500 მეტრი სიგჷრძაშ ეიოფურნალ-დაფურინალი საროტი უღუ. ნორას სუმი ოსუმარე უღუ.

ნოღაშე 2 კილომეტრის იდვალუაფჷ ონიშოლი ხასაბი, ნამუსჷთ შეულებჷ შხუ ოკრუიზე ნიშეფი. 

thumb|left|ნოღაშ ართ-ართი შოშე

## ოქინაფუეფი
* ფორტი კიბირელი კიდალეფით, ნამუთ XVII ოშწანურას აკაგეს პორტუგალიარეფქ ნოღაშ ნიშმიორინუს. 1990 წანაშ წაჭყაფუს რეკონსტუირაფილქ იჸუ
* ბაზარი, სოდე გიმიჩამჷ ოკათე რეწუალაშ მეკონეფი, თინეფს შქას ჩინებული მუსანდამური არგუნეფი.

## გალერეა

File:Khasab Oman.JPG
File:Khasab1.jpg
File:Persian gulf scene from kasab mountian route.jpg
File:A scene Kasab to Ras-al-Khaima.jpg
File:A beach scene from kasab.JPG
File:A scene from kasab route.jpg
File:khasab view.jpg
File:Dolphin-Musandam 2.jpg|ინდო-რჩქალოკიანური პუხუამი დელფინი ხასაბწკჷმა
ომანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა

thumb|right|200px|ომანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ომანიშ ტერიტორია ირთჷ 5 რეგიონო (მინტაქი) დო 4 მუჰაფაზათ: მასკატი (ნანანოღა), მუსანდამი, ბურაიმი დო დოფარი. მუჰაფაზა ბურაიმიქ გიჭყჷ 2006 წანაშ 15 გჷმათუთას ელ-დაჰირაშ რეგიონშე. ომანიშ ტერიტორია თაშნეშე ირთჷ 62 ოლქო (ვილაიეთი).

## სქოლიო

კატეგორია:ომანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
სოჰარი

left|300px|thumb|ნაფთობიშ რეზერვუარეფი ნოღა სოჰარს
**სოჰარი** ) —  ნოღა ომანიშ ოსულთანეშ, ელ-ბატინაშ რეგიონიშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ქიანაშ ნანანოღა მასკატიშ ოორუე-ბჟადალშე 240 კმ-ს იდვალუაფჷ.

I ოშწანურას, ონიშოლს ჯოხოდჷ „ომანა“. ართ ბორჯიშ ედომუამი სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ.

მიარე კოროცხუნს, ნამჷ-და სოჰარს დებადჷ სინდბადი-მეზუღექ. ნოღა ჯოხოგოლაფირი რე მუში მეზუღეობაშ ისტორიათ. ტრადიციულო სოჰარი იკოროცხუ ჩხომჭოფუაშ ცენტრო, თაქ იდვალუაფუ ჩხომიშ დიდი ბაზარი („სუყი“).

## ოქინაფუეფი
სოჰარიშ გოხოლუას იდვალუაფუ ჯვეში ლინჯიშ ობადეეფი, ჯებელ აჰდარი (წვანე გვალა), ომანიშ არძაშე მაღალი გვალა. სოჰარიშ არხოს იდვალიაფჷ გეჸვენჯი ისტორიული ნოღეფი: იბრი, ნახალი, რუსტაკი დო ნაზვა.

სოჰარიშ ონიშოლს მართჷნს კომპანია Sohar Industrial Port Company (SIPC). ონიშოლქ აკიგჷ 2002 წანას, ნამუთ ორმუზიშ საროტიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ, ონამიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის. სოჰარიშ ინიშოლი დუდიშული ოვაჭარე ზონა ვა რე.

## კლიმატი
ზოტონჯის სოჰარს კლიმატი ტიბუ რე, ზარხულს — სინჩხე. ნოლექეფი ოშა-გოშა რე. ზუღაშ არხოს სილამე მაღალი რე, გიშაკერძაფილო მესიშე ეკენიაშამო. ტურიზმიშო მოხუჯური ბორჯი რე — გჷმათუთაშე მელახიშ ბოლოშა.

## ლიტერატურა
* Phillips W. Oman: a history. – Reynal, 1967. 
* Francis Owtram. A Modern History of Oman: Formation of the State Since 1920. I.B.Tauris, 2004. 232 с. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ომანიშ დინოხოლენი საქვარეფიშ ომინისტრე 


კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი
ელ-ბურაიმი

**ელ-ბურაიმი** () — ოაზისი ნოღა ომანიშ ოორუეშე, ომანიშ დო არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ხურგაშ შქას. ელ-ბურაიმიშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. აჰლამ ალ-მაქლაბი, სოციალურ მედიოაშო ჯგირო ჩინებული პიჯი, თე ნოღაშე რე.
სიბი (ომანი)

**სიბი** (**ეს-სიბი**)— ნოღა ომანს, მასკატიშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოდვალაშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა მასკატიშ აგლომერაციაშ ნორთი რე. ნოღაშ მახორობა — 361,911 ადამიერი (2016, ფასება). 

## ოქინაფუეფი
ნოღა სიბის იდვალუაფჷ ბაღეფი, დიდი დიდარული ვილეფი. თაქ იდვალუაფუ ომაფე ცხენსაბეკეფი დო ცხენენჯობაშ ცენტრი, თაშნეშე ომაფე გვარდია დო სულთანიშ რეზიდენცია — ბეით-ელ-ბარაქა, დოხორე კილერი რე ჯარალუაშო. ტრასაშ დო სულთანიშ დოხორეშ შქას იდვალუაფუ ომანიშ ომაფე სიმფონიური ორკესტრი, დჷნაწესებუ, ნამუქჷთ დირსხჷ 1985 წანას.
მალაკაშ ჩქონი

**მალაკაშ ჩქონი** (მალ. Semenanjung Tanah Melayu) — ჩქონი ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიას. წჷმარინუანს აზიაშ მატერიკიშ არძაშე ობჟათე ჭურჭულს. ჩქონი იკათუანს მიანმარიშ მორჩილ, ობჟთე ნორთის, ჩქონამ მალაიზიაშ, სინგაპურიშ დო ტაილანდიშ ობჟათე ნორთის. 

ინდონეზიაშ კოკი სუმატრაშე გიშართილი რე მალაკაშ საროტით. ჩქონიშ ედომუშამ სიგჷრძას გოჸუნს ტიტივანგსაშ გვალეფი. მალაკაშ ჩქონიშ სიგჷრძა რე 1300 კმ, ფართობი დოხოლაფირო — 242,363.8 კმ². თიში ოორუე ხურგიშ, კრაშ ჸალიშ სიგანა 44 კმ რე. ჩქონიშ უმაღალაშ კონკა რე გუნუნგ-ტახანიშ გვალა (2190 მ)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მალაკაშ ჩქონი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:აზიაშ ჩქონეფი
იბრი

**იბრი** () — ნოღა ომანს, ედ-დაჰირაშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნანანოღა მასკატიშ ბჟადალშე 279 კმ-ს იდვალუაფჷ, ქიანაშ დინოხოლენ ტერიტორიას. ნოღაშ მახორობა — 160,000 ადამიერი (2017). იბრიშ ვილაიეთი აკმაართიანენს დოხოლაფირო 118 ოფუტეს.

## ისტორია დო ოქინაფუეფი
ჯვეში ბორჯიშე იბრის გინმიშჷ შანულამი ოქერვანე რზეფი, ნამუთ არაბეთიშ ჩქონიშ შხვადოშხვა ნორთის ართიანს მიორსხუანდჷ. ნოღას მუში ნოქური ქოდიტჷ ონოღე, ოფუტე დო ბედუინური ცივილიზაციაქ. შხვადოშხვა ბორჯის იბრის აკიგჷ მიარე ჯიხა დო ფორტიქ, თინეფშე შანულამი რე: 
* **იბრიშ ჯიხა** — ნოღაშ ცენტრის იდვალუაფჷ, ნოღაშ ბაზარიშ გოხოლუას, აკიგჷ XII ოშწანურა.
* **ეს-სალიფიშ ჯიხა** — ისტორიული ჯიხა, ნამუთ აკაგჷ 1711-1718 წანეფს, იმამი სულთან ბენ სეიფ ელ-იარაბიქ გვალა შანბუჰის.
* **ელ-აინეინიშ ჯიხა** — წჷმარინუანს გომანგარაფილ ჸუდეს, ნამუთ აკაგჷშეიხი ნასირ ბენ მუჰამედ ალ-ღარიფიქ, 1740 წანას. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ბსე-შ ილუსტრაცია
*https://web.archive.org/web/20080919111433/http://www.ibrialwaaedah.ibritoday.net/
*https://web.archive.org/web/20081228022710/http://www.ibrigate.com/
ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენი

**ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენი** (; , МФА: , კუნტას: *MTR*) — ჰონგ-კონგიშ (ჩინეთი) მეტროპოლიტენიშ ღაზიშ რშვილი. 2017 წანაშო იკათუანს ღაზიშ 230,9 კმ-ს, მეტროშ 161 დგჷმილს, თინეფს შქას მანჭაფე ტრამვაიშ 68 დგჷმილი. 2000 წანაშე, ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენიშ მინჯე რე MTR Corporation. თეიშა MTRC (MTR Corporation) ედომუშამო დოჸუნდჷ ჰონგ-კონგიშ თარობას. 2009 წანაშ მაართა ნორთიშ დგომარობათ, MTR-შ თია, ნამუთ ფრანჩაიზინგიშ პრონციპით მუშენსჷნ, მეშარეეფიშ გინოჸონაფაშ ბაზარს აკმადგინანს 42%-ის, დო თე მაძირაფალით, კომპანია არძაშე უმოსო პოპულარული ჯარალობური ტრანსპორტიშ ოპერატორი რე ჰონგ-კონგის. არძა ღაზის, ავტომატიზაფილი დისნეილენდიშ მოხ, მახინწალეფი მემანქანეეფს გილაჸუნა. მეტროპოლიტენიშ არძა დგჷმილს დამონტაჟაფილი რე ტექნოლოგია  ჰორიზონტალური ლიფტი.

## თაშნეშე ქოძირით
* მეტროპოლიტენეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა.
* სქემა, მუშბაშ სათეფი, შარალუაშ ფასი, ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენიშ კაჭეფი
* ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენიშ სქემა
* ინფორმაცია შარალუაშ გინოგაფაშ გეშა
* ინფორმაცია ოქტოპუს-ბარათეფიშ გეშა
* მეშარეშ ნარაგადუ
* ინფორმაცია ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენიშ გეშა 
* ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენიშ ეარუა

## სქოლიო

კატეგორია:ჰონგ-კონგიშ ოქინაფუეფი
*
კატეგორია:ჩინეთიშ მეტროპოლიტენიშ
ქუვეითიშ ნოღეფიშ ერკებული

**[[ქუვეითი]]შ [[ნოღა|ნოღეფი]]**

## ქუვეითიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:

## რესურსეფი ინტერნეტის
* citypopulation.de
* Central Statistical Bureau of Kuwait


ქუვეითი
ყირგიზეთიშ ნოღეფიშ ერკებული

**[[ყირგიზეთი]]შ [[ნოღა|ნოღეფი]]**. 
ყირგიზეთიშ რესპუბლიკას 31 ნოღა რე.

1913 წანას რსებენდჷ 3 ნოღა.
1972 წანას – 15 ნოღა დო 35 დოხორელი პუნქტი.
1976 წანას – 17 ნოღა დო 32 დოხორელი პუნქტი.

## ყირგიზეთიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:

კატეგორია:ყირგიზეთიშ გეოგრაფია

ყირგიზეთი
ნაზვა

**ნაზვა** () — ნოღა ომანიშ ოსულთანეს. ედ-დაჰილიაშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უშხუაში ნოღა. ნაზვა ქიანაშ ნანანოღა მასკატიშე 164 კმ-ს იდვალუაფჷ. ნოღაშ მახორობა, 2008 წანაშ მუნაჩემეფით, აკმადგინანდჷ 70 000 ადამიერს.

## ოქინაფუეფი
* ნაზვაშ ჯიხა
* ნოღაშ ბაზარი
* ოწყარალი არხი დარისი (მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი)
* წყარგელაფუეფი ოფუტე ტანუფის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნაზვაშ უნივერსიტეტი
* ნაზვაშ ტექნიკური კოლეჯი 
* ჟურნალი ნაზვა


კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი
სური (ომანი)

**სური** () — ნოღა ომანიშ ოსულთანეს. ეშ-შარკიაშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. სური ქიანაშ ნანანოღა მასკატიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 150 კმ-ს იდვალუაფჷ. ნოღაშ მახორობა, 2017 წანაშ მუნაჩემეფით, აკმადგინანდჷ 120,000 ადამიერს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ომანიშ გალენური საქვარეფიშ ომინისტრე
ჰაიმა

**ჰაიმა** () — ნოღა ომანიშ ოსულთანეშ გოლოფამი ცენტრალურ ნორთის. ელ-ვუსტაშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა, 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, აკმადგინანდჷ 3063 ადამიერს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ომანიშ გალენური საქვარეფიშ ომინისტრე
იაპონიაშ ნოღეფიშ ერკებული

**ნოღა** (, სი) — იაპონიაშ მუნიციპალურ დონეშ ადმინსიტრაციულ ართული. დაბეფშე დო ოფუტეეფშე გინორთი, ნოღეფ ვენშმულა იაპონიაშ მაზრეფიშ აკოდგინალუაშა დო ბონას დოჸუნა პრეფექტურეფს. ნოღაშ სტატუს გოთანჯილ რე 1947 წანაშ „იაპონიაშ კანონით აბანურ დუდმართუალაშ გეშა“.

ნოღაშ სტატუსიშ მეღება შეულებჷნა დოხორელ პუნქტეფს, თინეფიშ მახორობაშ მუდანობა 50 ვითოშ ადამიერშე უმოს ქორე-და, დოხორელ პუნქტ მიოდინუანს თე სტატუსის, მახორობაშ მუდანობაქ 50 ვითოშშე მერკექ ქიუ-და. იაპონიაშ არძაშე მერკეთ დოხორელ ნოღა — უტასინაის — გვალო 6 ვითოშ ადამიერ ოხორანს, მუჟანსჷთ კჷნ თი პრეფექტურაშ ართ-ართ დოხორელ პუნქტის — ოტოფუკეს — 40 ვითოშშახ მახორუ ოხორანსჷნ.

## სქოლიო

*
იაპონია