open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანექსია

**ანექსია** (, -შე — „*მერსხუაფილი*“) — სახენწჷფოშით შხვა სახენწჷფოშ ედომუშამო ვარდა ტერიტორიაშ ნორთიშ მერსხუაფა. თეხანური საირქიანო სამართალიშ მეჯინათ, ანექსია — აგრესიაშ ართ-ართი გვარობა რე დო თე ხანას საირქიანო-სამართალებურ გამამინჯებას იჭანუანს.

ანექსიაქ ვაშგოჩირთან ოკუპაციაშა, ნამუთ მუშჸურე ვეგმიჭანუანს ტერიტორიაშ იურიდიულ დორხველობას.

## თაშნეშე ქოძირით
* ირიდენტიზმი — სახენწჷფოშ პოლიტიკა, ნამუთ ინჭაფუ თი ტერიტორიაშ მერსხუაფაშო, ნამუშ მახორობა მოჩამილი სახენწჷფოშ ეთნოსის ომანგუნ.
* სეცესია — სახენწჷფოშ ნამდგაიჸინ ტერიტორიული ნორთიშ საართო აკოდგინალუაშე გიშართუალა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Annexation // ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
## სქოლიო

კატეგორია:საირქიანო სამართალი
კატეგორია:სუვერენიტეტი
*
ფაშიზმი

[მინი|იტალიარი [ნაციონალ ფაშისტეფიშ შილა]]
[მინი|[ესპანური ფალანგაშ შილა]]
მინი|ბრაზილიარი ინტეგრალისტეფიშ შილა
**ფაშიზმი** () — პოლიტიკური მიმალუობა. წჷმოურს იტალიაშე, ნამუშ გჷმაჭყაფალი რდჷ ბენიტო მუსოლინი. მოგვიანაფათ თიშ იდეეფქ პოპულარობა მიპალუ ცენტრალურ დო ბჟადალ ევროპას, მარა მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას გერმანიაშ მარცხიშ უკული, ანდა სახენწჷფოს შინელ იდეოლოგიაქ გოხურგელქ იჸუ. მოგვიანაფათ ფაშიზმიშ იდეეფქ ენარზა მიპალუ მოსოფელიშ შხვადოშხვა ქიანას, მორო თინეფშე ირი ვასტაბილურ დო ვასერიოზულ ხასიათის მანჯენდჷ.

ასეშო, ფაშიზმიშ გემაჸვენჯობა ვაპოპულარულო იკოროცხუ დო შხირას ფაშისტო ნათჷნა ადამიერს, ნამუსჷთ თე მონძღვარებაწკჷმა საართო მუთუნ ვაუღუნ, უარას შვანს — ფაშიზმო იკოროცხუ უკიდაში ნაციონალიზმიშ გუმორჩქინაფა. რეალურო ფაშიზმი წჷმარინუანს ჟინაციონალურ (გოკონა-და ტრანსნაციონალურ) ნაციონალიზმის, ნამუთ წჷმარინუანს თ.ჯ. ლიბერალურ-დემოკრატიული გლობალიზაციაშ მორე გემაჸვენჯობას.

არსებენს მოარზაფა, ნამჷ-და ლიბერალური დემოკრატიაშ გლობალური მასშტაბით გაკოტრაფაშ შვანს ფაშიზმიშ იდეეფქ ახალ ენარზას მიპალჷნა თეხანურ მოსოფელს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ფაშიზმიშ დოქტინა
* ოკითხე ლიტერატურა, ფაშიზმიშ დო ნაციონალ სოციალიზმიშ გეშა

კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიეფი
მაქს ფონ სიდოუ

**მაქს ფონ სიუდოვი** () — შვედი არტისტი. საფრანგეთიშ მახორუ 2002 წანაშე. ოკათუდჷ შხვადოშხვა ნინეფშა გჷნოღალირ ფილმეფს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:შვედი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1929
ოსკარ აიზეკი

**ოსკარ აიზეკ ერნანდეს ესტრადა** (ჩინებული, მუჭთ **ოსკარ აიზეკი**, დ. 9 მელახი 1979) — ამერიკალი არტისტი დო მუსიკოსი. თინა ჩინებული რე ფილმეფშე „ლუინ დეივისიშ დინახლე“ დო „მანქანაშე“ გასახიერებული როლეფით. 2015 წანაშ ფილმის „მურიცხული ლჷმეფი: ნძალა კურცხუ“ თინა არსულენს პო დემერონიშ როლს. 

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

## სქოლიო
კომუნიზმი

150px|right|thumb|მაგანა დო ურო, კომუნიზმიშ სიმბოლო
**კომუნიზმი** — ჯარალობურ წკარუა, ნამუთ გერსხუ წარმებაშ მეშქაშობეფიშ ართამ დორხველობას ჸოფურობას. პოლიტიკურ იდეოლოგია ვარ-და ფილოსოფიურ გემაჸვენჯობა, ნამუთ უხუჯანს თეჯგურა ჯარალობურ წკარუას. თიშ იდეოლოგიურ გჷმაჭყაფალო იკოროცხუ გერმანალ ფილოსოფოს კარლ მარქსი. კომუნიზმ თაშნეშე გიმირინუაფუ კომუნისტურ იდეოლოგიაშ მაღელ პოლიტიკურ ყარაფეფშოთ.

XX ოშწანურას, დუდგჷმოცხადაფილ კომუნისტურ პოლიტიკურ ნძალეფი, ხეშუულებას რდეს მოსოფელიშ ანდა ქიანას, თინეფს შქას 1917 წანაშ რუსეთიშ რევოლუციაშ უკულ სხუნუეფიშ რსხუ, ნამუთ რგილ ლჷმაშ ბორჯის რდჷ, სოციალისტურ კარეშ მადუდე დო ამერიკაწკჷმა იკოროცხუდჷ ართ-ართ ჟისახენწჷფოთ. 1980-იან წანეფშო, მოსოფელიშ მახორობაშ დოხოლაფირო ართ ნასუმორ კომუნისტურ ჟისახენწჷფოს ოხორანდჷ. სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმაშ უკული, კომუნიზმიშ პოზიციეფქ მოსოფელს უწაიათ დედაღარჷ.

ასეშა გჷმოხანტილ კომუნისტურ გამაგალა რე ჩინეთის, ვიეტნამს, ლაოსის დო კუბას. ართ-ართ ეკონია, ნამუქჷთ კომუნისტურ მართუალაშე ვარია თქჷნ, ოორუე კორეა რდჷ, სოდე 2009 წანას, კონსტიტუციაშე ოფიციალურო გეშეღეს კომუნიზმი, მუჭოთიდეოლოგია.

მარქსიშ მჯინათ, კაპიტალისტურ სისტემაშე კომუნიზმშა გინულა იმანჯებუ წოროგეჸვენჯ, გინმალ პერიოდიშ მუკულათ. თე რზა გიშაგორილ აფჷდეს რინელ კომუნისტურ რეჟიმეფიშ უმენტაშობას, მორო კომუნისტურ ეპოქაშა მიშულა ვამანჯებე აკა თინეფშა.

კომუნისტეფქ გოთანჯილ სიჸონიერას მიოჭირინეს ბჟადალ ევროპაშ ქიანეფს. ევროკომუნიზმ რე ტერმინი, ნამუთ 1970–იან წანეფშე გჷმირინუაფუდჷ ევროპალ კომუნისტეფშოთ, ნამუეფჷთ ედომუშამო ვარ-და ნორთობურო გიშმეხურგუდეს სხუნუეფიშ რსხუშე. კომუნისტურ ყარაფ თაშნეშე ძალამ ჸონიერ რდჷ ლათინურ ამერიკას.

## სქოლიო

*
კატეგორია:ეკონომიკური თეორიეფი
კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიეფი
დუალისტური მონარქია

**დუალსიტური მონარქია** ( — ჟირფა;  — ემაჸონაფალი მონარქია) — კონსტიტუციური მონარქია, ნამუსჷთ მონარქიშ ხემენჭაფა  კონსტიტუციათ ვარდა კონსტიტუციური აქტეფით რე გოხურგელი, მარა მონარქი ფორმალურო ვარდა ფაქტიურო ისკილიდუანს ხეშუულებაშ ფართო მოღალობეფს.

500px|left|thumb| დუალისტური მონარქიეფი იაიაშფერო რე მოჩამილი
{|
|

*
გორან ბრეგოვიჩი

300px|thumb|გორან ბრეგოვიჩი ქართის. 2007 წ. 3 გჷმათუთა

**გორან ბრეგოვიჩი** (Goran Bregović) (დ. 22 მელახი, 1950, ბოსნია დო ჰერცეგოვინა, სარაევო) — ართ-ართი არძაშე ჩინებული ასეიანი კომპოზიტორი ბალკანეთიშე.

ჯოხო გისიმუ გიტარისტობათ მუში როკ ბუნას **ბიჟელო დუგმე**, ნამუსით ბოსნიაშ სუმხოლო ეთნიკური ბუნაშ მონძეეფი ოკათუდეს - მუსლიმეფი, ხორვატეფი დო სერბეფი. საირქიანო მასშტაბით თიში არძაშე ჩინებული ნახანდეფი თიში მოჯგირეშ ემირ კუსტურიცაშ ფილმეფს მეუძჷ (ციგანეფიშ ბორჯი, არიზონა - ორცება, დიაფალი მარგო, ღურღუმი).

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*

კატეგორია:ბოსნიარეფი
კატეგორია:სერბი მუსიკოსეფი
პიერ პაოლო პაზოლინი

**პიერ პაოლო პაზოლინი** ( დ. 5 მელახი, 1922 — ღ. 2 გერგობათუთა, 1975) — იტალიარი პოეტი, ინტელექტუალი, კინორეჟისორი დო ჭარუ.

## ბიოგრაფია
პაზოლინი რდჷ გჷმორჩქინელი ფილოსოფოსი, ლინგვისტი, რომანისტი, დრამატურგი, კინორეჟისორი, გაზეთეფიშ დო ჟურნალეფიშ მესჷმეტე, არტისტი, ხანტუ დო პოლიტიკური მოღალე. გჷშნაგორათ ჩინებული რე მუში ფილმეფით: „აკატონე“, „მათეშ სახარება“, „დეკამერონი“, „კენტერბერიული თხობელუეფი“. პაზოლინი მუშ დუდის „კათოლიკე მარქსისტის“ უძახუდჷ. მუში ნახანდით მუში მებორჯე კათაშ პიჯიშ გემოშ უღვენობაშე მეუწურუანდჷ. თიში მაჸალე, ჭარუ ალბერტო მორავია თის XX ოშწანურიშ მაჟირა გვერდიშ „დიდ იტალიარ პოეტის“ უძახუდჷ.

პიერ პაოლო პაზოლინიქ დებადჷ მეკვარჩხანე პოლიტიკური ორიენტაციათ გჷმორჩქინელ ნოღა ბოლონიას. პაზოლინიშ მუმა ფაშისტი რდჷ. გვიანო პაზოლინი შინანდჷ, ნამდა მუში ფილმის „ოიდიპოშ მაფა“ მუში აწორინეფით ეფშა ბაღანობა ეჭარჷ.

პაზოლინიშ ფანია გორჩქინათ იტალიაშ ოორუე-ბჟაეიოლიშ განშე — ფრიულიშე რდჷ, სოდეთ ალაგიშ მახორობა, უმოსო, რეტო-რომანულ დიალექტის, ფრიულანურო რაგადანდჷ. 

## ფილმოგრაფია
*1961 - აკატონე *(Accattone)*
*1962 - დიდა რომა *(Mamma Roma)*
*1963 - რიკოტა *(La ricotta)*
*1964 - მათეშ სახარება *(l vangelo secondo Matteo)*
*1967 - ოიდიპოშ მაფა *(Edipo re)*
*1968 - თეორემა *(Teorema)*
*1969 - მედეა *(Medea)*
*1971 - დეკამერონი *(Il Decameron)* 
*1972 - კენტერბერიული თხობელუეფი *(I racconti di Canterbury)*
*1974 - ანთას ართი სერი *(Il fiore delle Mille e una Notte)*
*1975 - სალო, ვარდა სოდომიშ 120 დღა *(Salò o le 120 giornate di Sodoma)*

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1922
კატეგორია:ნაღურა 1975
კატეგორია:იტალიარი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:იტალიარი დრამატურგეფი
კატეგორია:იტალიარი პოეტეფი
მოლდოვაშ ნოღეფიშ ერკებული

145პქ|მარჯვნივ|მოლდოვაშ გერბი|link=მოლდოვაშ გერბი
**[[მოლდოვა|მოლდოვაშ]] ნოღეფიშ ერკებული** ვარდა **მოლდოვაშ ნოღეფი** — მოლდოვაშ ნოღაშ ოფიციალური სტატუსიშ მაღვენი დოხორელი პუნქტეფი. მოლდოვაშ რესპუბლიკაშ კონსტიტუციაშ 100-ა ბირგული ნოღას ართ-ართ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართულო გჷთმოთანჯჷნს. ნომერ 764-ა კანონიშ (27.12.2001) მა-6 ბირგულს, „მოლდოვაშ რესპუბლიკაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მონწყუალაშ გეშა“ ნარაგადი რე, ნამჷ-და ნოღა წჷმარინუანს ოფუტეწკჷმა ალაზჷმაფათ ეკონომიკურო დო სოციალურ-კულტურულო უმოსი გოვითარაფილ დოხორელ პუნქტის, ნამუთ აკმაშქვანს ონოღე ოხორინეფს, უღუ ომანგე ინფრასტრუქტურა, საწარმოე ვარდა სავაჭარო სტუქტურეფი, ნოღაშ მახორობაშ უმენტაში ნორთი დოკაფილი რე ორეწუალე წარმებას, ნინალაშ სფეროს, ინტელექტუალური საქვარეფიშ შხვადოშხვა გემაჸვენჯობეფს, კულტურულ დო პოლიტიკურ რინას.

კანონი ნოღაშ მუნიციპალიტეტო აღიარაფაშ შილებუამობას ირზენს. მუნიციპალიტეტი — ნოღაშნერი, დოხორელი პუნქტი, ნამუთ გიშართილ როლს ლაჸაფენს ქიანაშ ეკონომიკურ, სოციალურ-კულტურულ, ომენცარე, პოლიტიკურ დო ადმინისტრაციულ რინას დო უღუ შანულამი სავაჭარო სტრუქტურეფი, გონათუაშ, სინთელუანობაშ დო კულტურაშ დჷნაწესებუეფი. თეჯგურა სტატუსი მეჩამილი რე ნოღეფშო: კიშინიოვი, ბელცი, ბენდერი, კომრატი, ტირასპოლი.

გვალო მოლდოვას 66 ნოღა რე, ნამუეფსჷთ 1854.9 ვითოში ადამიერი ოხორანს. უმენტაშობას აკმადგინანს ნოღეფი 10 ვითოშ მახორუშე მერკე მახორუთ — 30 ნოღა, 10 ვითოშშენ 20 ვითოშშახ მახორუთ — 21 ნოღა, 20 ვითოშშე 50 ვითოშშახ მახორუთ — 11 ნოღა, 50 ვითოშშე 100 ვითოშშახ მახორუთ — 3 ნოღა. ქიანაშ უდიდაში ნოღა რე — 671.8 ვითოშ მახორუამი ნანანოღა კიშინიოვი.

გიმე მოჩამილ ერკებულს მოჩამილი რე მოლდოვაშ რესპუბლიკაშ არძა ნოღა. ერკებული იკათუანს ინფორმაციას მახორობაშ მუდანობაშ, ფართობიშ, დოხორელი პუნქტიშ დორსხუაფაშ თარიღიშ დო გეოგრაფიული კოორდინატეფიშ გეშა.

## ნოღეფიშ ერკებული

### 




## მოლდოვაშ ართამი რუკა

## თაშნეშე ქოძირით
* მოლდოვა
* მოლდოვაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა
* მოლდოვაშ დოხორელი პუნქტეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი
მოლდოვა
ალბანეთიშ ნოღეფიშ ერკებული

**ალბანეთიშ ნოღეფიშ ერკებული** გინოჩამილი ალბანეთიშ სტატისტიკაშ ინსტიტუტიშით. ალბანეთიშ ნანანოღა რე ტირანა. თინა წჷმარინუანს ქიანაშ უდიდაშ ნოღას დო ალბანეთიშ არძაშე შხუ ორეწუალე დო ეკონომიკურ ცენტრის. სიდიდათ მაჟირა ნოღა რე ონიშოლი ნოღა დურესი. თიშ მოხ, არსებენს მორჩილი ნოღეფი, ნამუეფით დინოხოლენი ადმინისტრაციულ მორჩილ ართულეფო ვერთჷნა.

## აბანი მახორობაშ მეჯინათ

## ოფირჩაფონი დოგეგმარაფა
2000-ან წანეფშახ ალბანეთიშ ნოღეფი ირზინუანდეს ჯვეშ ნერ-სახეს. 2009 წანაშე ევროპაშ უშქურანჯობაშ დო წოროხანდაშ ორგანიზაციაშ დოფინანსაფათ დო წოროკათაფათ ქჷდიჭყჷ თინეფიშ ირნერი გოახალაფა, თინეფს შქას შოშეს ყარაფიშ შანეფიშ დოდგჷმა. 

## რუკა
ლეგენდა:

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ალბანეთიშ ურბანული წუმოძინაშ ფორუმი
* ინფორმაცია ალბანეთიშ თარი ნოღეფიშ გეშა
* Bertaud, Alain. ალბანეთიშ ურბანული წუმოძინა, 2006. 

კატეგორია:ალბანეთიშ ნოღეფი
ალბანეთი
კლერ დენესი

**კლერ ქეთრინ დენისი** (; დ. 12 პირელი, 1979, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი. თიქ მიღჷ სუმი ემიშ ჯილდო, ოთხი ორქოშ გლობუსი დო ჟირი კინოარტისტეფიშ გილდიაშ ჯილდო. 2012 წანას ჟურნალი ტაიმიქ თინა მიშეჸონჷ 100 არძაშე გოლჷნამი კათაშ შქას მოსოფელს. 2015 წანას თის გუნწყეს მურიცხი ჰოლივუდიშ დიდებუაშ ოჯალეს. თინა ჩინებული რე სერიალშე ოდაბადე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ტაიმი (ჟურნალი)

thumb|right|250px|ჟურნალიშ ლოგო 
**ტაიმი** (*[[ინგლ.]]* TIME Magazine) — ააშ-შ ირმარული ოინფორმაციე ჟურნალი, ნიუსუიკიშ დო იუეს ნიუს ენდ უორლდ რიპორტიცალო. თიში ევროპული გჷმოჩამა (Time Europe) ლონდონს იბეშტჷ დო ხოლოშ-ბჟაეიოლიშ, აფრიკაშ დო ლათინური ამერიკაშ სიახალეეფს ოძირანს. აზიური გჷშაშქუმალაქ (Time Asia) ჰონკონგის იბეშტჷ, კანადური (Time Canada) — ტორონტოს. ობჟათე რჩქალი ოკიანეშ გჷშაშქუმალა, ნამუთ ავსტრალიას, ახალ ზელანდიას დო ოკიანიეს იკათუანსინ სიდნეის იბეშტჷ. კანკალე ორეკლე კამპანიაშ ჰამოთ ჟურნალიშ ოდუდალე „ამდღა ინფორმაცია შანენს ირფელს“ (Today Information Means Everything) რაგადიშ აბრევიატურა ოკო რდას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტაიმიშ ვებგ-ხასჷლა
* ტაიმიშ არქივი'  — 1923 წანაშე ამდღარშა არძა გჷშაშქუმალაშ დო გადვალარიშ არქივი
* ''ტაიმ ევროპა'' 
* ''ტაიმ აზია'' 
* ''ტაიმ კანადა'' 
* ''ტაიმი ბაღანეფშო''

კატეგორია:ააშ-იშ ჟურნალეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ჟურნალეფი
დემიენ ლეუისი

**დემიენ უეტსინ ლეუისი** (; დ. 11 ფურთუთა, 1971) — ინგლისარი არტისტი. 2011-2014 წანეფს ასახიერენდჷ ამერიკალი ოზუღე კუჩხორს ნიკოლას ბროდის სერიალს ოდაბადე (მუშოთ გინაჩჷ ორქოშ გლობუსიქ დო დიდებუაშ ემიშ ჯილდოქ) დო ამერიკული არმიაშ ხემანჯღვერიშ რიჩარდ უინტერსიშ როლი HBO-შ სერიალს ჯარიშკოჩეფიშ ოჯიმალე, ათეშენ თინა წჷმორინაფილ რდჷ ორქოშ გლობუსიშ ნომინაციას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
* Interview with Charlie Rose —A compilation of Rose's interviews with Claire Danes and Damian Lewis, the stars of the hit drama *Homeland*. January 2, 2014.

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ჩქიმი ჩილიშ დაქალეფი

„**ჩქიმი ჩილიშ დაქალეფი**“ — ქორთული სატირულ-იუმორისტული ჟანრიშ ტელესერიალი მაჸალეფიშ ბუნაშ გეშა, ნამუეფით ქართის ოხორანა. სერიალი დოდგჷ ფორმულა კრეატივქ. 2011 წანაშე მეურს „რუსთავი 2-შ“ ეთერს.

სერიალი ოძირანს ართიანშე გინორთი უღუნ თეფერი ბაღანობაშ მაჸალეეფს, ფემინისტი თინას, შურქოქო კატოშ დო დია ნინაშ რინას, ნამუეფსჷთ მასუმა დო მახუთა სეზონეფს აკათეს ახალი დაქალეფქ - ნატაშკაქ დო ანკაქ. სერიალი ოხუ კათაშო აქტუალურ და ასეაინ სოციალურ პრობლემეფს.

2012 წანას გიშართჷ შქაში, რსულმეტრაჟიანი ფილმიქ „ჩქიმი ჩილიშ დაქალიშ დიარა“. 2014 წანას ხოლო გიშართჷ ხოლო ართი რსულმეტრაჟიანი ფილმიქ, „ჩქიმი ჩილიშ დაქალი კინოს“.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:ქორთული ტელესერიალეფი
კატეგორია:გიორგი ლიფონავაშ ფილმეფი
კატეგორია:2010-იანი წანეფიშ ქორთული ტელესერიალეფი
გუვაჰატი

**გუვაჰატი**, **გაუჰატი** () — ნოღა ინდოეთიშ ასამიშ შტატის, წყარმალუ ბრაჰმაპუტრაშ ობჟათე წყარპიჯის. თე ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლიშ არძაშე უშხუაში ნოღა რე.

გუვაჰატიშ ნოღაშპიჯი რე დისპური, ნამუთ ნოღაშ ცენტრშე 10 კილომეტრის იდვალუაფუ, ნამუთ ასამიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გუვაჰატიშ გითახვამალი აბანეფი

კატეგორია:ასამიშ ნოღეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ნოღეფიშ ერკებული

სტატიას მოჩამილი რე ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ თი ნოღეფიშ ერკებული, ნამუეფიშ მახორობა 10 000 ადამიერშე უმოსი რენ. 

## შხუ ნოღეფიშ ერკებული
ნოღეფი მახორობათ:
* 40px ნანანოღა, 200 000 უმოსი ადამიერი.
* 30px 50 000-შე 200 000-შახ ადამიერი.
* 20px 20 000-შე 50 000-შახ ადამიერი.
* 15px 10 000-შე 20 000-შახ ადამიერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Brčko district preliminary results of 2013 census 
* Republika Srpska preliminary results of 2013 census 
* Federation of Bosnia and Herzegovina preliminary results of 2013 census 

## სქოლიო

კატეგორია:ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ნოღეფი
კატეგორია:ნოღეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ
კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი

**კაპიტანი ამერიკა:ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი** () — ფანტასტიკაშ ჟანრიშ ფილმი, ნამუთ დორსხუაფილი რე მარველიშ სუპერგერგეზეფს. ფილმის ნაძირაფჷ რე თორიშ უკულიანი ამბეფი. ფილმის ოკათუნა არტისტეფი: კრის ევანსი, სკარლეტ იოჰანსონი, სებასტიან სტენი, ენთონი მაკი, კობიე სმულდერსი დო შხვეფი.ფილმი ორხველუ ტრილოგია Marvel-იშ კინოოქიანუს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:2014 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
ლუქსემბურგიშ ნოღეფიშ ერკებული

frame|right|ნოღეფიშ ტერიტორიეფ ნარინჯიშფერო რე, დოსქილადირ კომუნეფი — ტუტაშფერო

კანონიშ მეჯინათ, **[[ლუქსემბურგი]]ს 12 [[ნოღა]]** რე.  ნოღაშ სტატუსიშ უმკუჯინალო, თიეფშე აკა ვანწმჷმარინუანს მოხურგე ურბანიზებულ ტერიტორიას. თინეფ კომუნეფიშ მოგვენ რე, მარა თინეფშა გინოჩამილჷ აფჷნა ზოხო იურიდიულ სტატუსი. კომუნაშ დო ნოღეფიშ სტატუსიშ შქას ტექნიკურ გინორთ რე, მარა თენა პრაქტიკულო გოხურგელ რე. ართ-ართ გინორთ თინა რე, ნამჷ-და ნოღეფიშ „ეშევენეფს“ ოფიციალურო დუთმარჷნაუანს კაბეტ ჰერცოგი დო შხვა კომუნეფიშ „ეშევენეფს“ — დინოხოლენ საქვარეფიშ მინისტრი.

## ლუქსემბურგიშ ართამ რუკა

რუკაშ ლეგენდა:

## სქოლიო


ლუქსემბურგი
დომინიკ კუპერი

**დომინიკ ედვარდ კუპერი** (; დ. 2 მანგი, 1978, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე შხვადოშხვა ფილმშე დო სერიალშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
*
* eFilmCritic.com interview with Dominic Cooper by Dan Lybarger
* Commercial with Dominic Cooper
* The Telegraph

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
დერეკ ლუკი

**დერეკ ლუკი** (; დ. 24 პირელი, 1974, ნიუ-ჯერსი) — ამერიკალი არტისტი. 2011 წანას თიქ ილაჸაფჷ გეიბ ჯონსიშ როლი ფილმის კაპიტანი ამერიკა: მაართა ნჯარიშ ეშმაღალარი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* Interview, 1/12/06, LIFETEEN.com

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კარ-ნიკობარი

**კარ-ნიკობარი** (, კარი: Pu) — ნიკობარიშ კოკეფიშ ბუნაშ არძაშე ოორუეშე მადვალუ კოკი. მუჭოთ არქიპელაგიშ შხვა კოკეფი თეშ, ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორიაშ ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ ნორთი რე.

კოკიქ შანულამო დეზარალჷ 2004 წანაშ ინდოეთიშ ოკიანეშ დიხაშნწალუაშ ბორჯის.

## მახორობა
კოკიშ მახორობა 29 145 ადამიერი რე (2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით), თინეფშე არძა ოხორანს 15 ოფუტეს, ნამუეფშე არძაშე უდიდაში რე — მალაკა. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და კოკი ნიკობარიშ კოკეფიშ ედომუშამი ფართობიშ დოხოლაფირო 7%-ის აკმადგინანსინ, თაქ არქიპელაგიშ მახორობაშ 50%-შე უმოსი ოხორანს. მახორობაშ ოშქაშე მეჭედალა — 229,67 ადმ./კმ².

კატეგორია:ინდოეთიშ კოკეფი
კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ კოკეფი
კატეგორია:ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ გეოგრაფია
მაიაბუნდერი

**მაიაბუნდერი** (თაშნეშე მაია ბუნდერი; Mayabunder) — ინდოეთიშ აკოდგინალუაშა მიშმალი ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ ტერიტორიაშ ოორუე დო ოშქაშე ანდამანიშ () ოლქიშ ხუთ ადმინისტრაციულ რაიონშე (ტეჰსილი) ართ-ართი.

იდვალუაფუ ანდამანიშ კოკეფიშ დიდი ანდამანიშ არქიპელაგიშ, კოკი ოშქაშე ანდამანს.

მაიაბუნდერი პორტ-ბლერწკჷმა მერსხილი რე ანდამანიშ მაგისტრალური რზათ. პორტ-ბლერწკჷმა ართო, მაიაბუნდერი აკა რაიონი რე, ნამუსჷთ შეულებუ მატერიკშე ომაშარე ლაინერეფიშ მეღება. თაშნეშე მაიაბუნდერს იდვალუაფუ მაჰათმა განდიშ ჯოხოდვალაშ კოლეჯი.

კატეგორია:ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ ოლქეფი
დიუ

**დიუ** () — ნოღა დო ოლქი ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორია დამანი დო დიუს, პორტუგალიაშ ჸოფილი კოლონია ინდოეთის.

კატეგორია:პორტუგალიაშ ჸოფილი კოლონიეფი
კატეგორია:დამანი დო დიუ
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
თინუსი

thumb|280px|თინუსი (''Thunnus thynnus'')
**თინუსი** () — ჩხომი, სკუმბრიაშობურეფიშ ფანიაშე. უღუ რგვალი ჭიჭე ერქემ-სუათ ანჯარელი მაღალი რსხული, ჭიფე კუდელი. რსხულიშ სიგჷრძა 3 მ-შახ რე, წონა 375 კგ-შახ. გოფაჩილი რე ატლანტიშ დო რჩქალ ოკიანეეფს, ოორუეშ, სქირონაშქა, ბარენციშ, ბალტიაშ, უჩა, აზოვიშ დო იაპონიაშ ზუღეფს. საქორთუოს - უჩა ზუღაშ წყარპიჯის ირდიხას მუთმოფხვადჷნა. მახვამილაფარი რე, ჭკომუნს ჩხომეფს. ძვირფასი ორეწუე ჩხომი რე. დიდი მუდანობათ ჭოფჷნა ოკიანეეფს დო სქირონაშქა ზუღას, საქორთუოს — მერკეთ. ცჷმიანი ჩხომი რე (12-14%). გიმირინუანა ლადირო, დოკონსერვაფილო, გოჸინილო დო შხვა.

## ლიტერატურა
* * დემეტრაშვილი მ.,* ქსე, ტ. 4, გვ. 683, თბ., 1979

კატეგორია:სკუმბრიაშობურეფი
ცობიე სმულდერსი

**ჯეიკობ ფრანცისკა კობი სმალდერსი** (; დ. 3 პირელი, 1982, ვანკუვერი) — კანადარი არტისტი დო მოდელი. ჩინებული რე მერიე ჰილიშ როლით Marvel-იშ კინოოქიანუშე.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Cobie Smulders How I Met Your Mother biography at CBS
* 

კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
ფრანკ გრილო

**ფრანკ ენტონი გრილო ** (; დ. 8 მანგი 1965, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი კინოარტისტი. ნალაჸაფინა აფუ შხვადოშხვა ჩინებულ ფილმის დო სერიალს: ჯიხაშე ნტება (2004-2005), მალჷმორი (2011), კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი (2014), კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა (2016) დო შხვა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ემილი ვანკამპი

**ემილი ირენ ვანკამპი** (; დ. 12 მესი 1986, ონტარიო, კანადა) — კანადარი კინოარტისტი. ჩინებული რე შერონ კარტერი/თხობელი 13-შ როლით ფილმეფშე კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი დო კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ბორჯი

**ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ბორჯი** () — ფანტასტიკაშ ჟანრიშ 2015 წანაშ ფილმი, ნამუთ დორსხუაფილი რე მარველიშ სუპერგერგეზეფს, ფილმი რე ტრილოგია Marvel Cinematic Universe-ს.
ფილმის თარი აწმარინე რე ულტრონი, ნამუთ ხელუანური ინტელექტი რე. თიში თარი ღანკი ოკო რდჷკო კათაშ თხილუა, მარა ირფელქ კვარჩხიშე იჸუ დო თიქ თარი ნტერო კათა მირჩქინჷ. ათეშენ ნჯარიშ ეშმაღალარეფქ აწუდირთეს დო მიანტის ულტრონს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:2015 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
სკუმბრიაშობურეფი

**სკუმბრიაშობურეფი**, *მაკრელიშობურეფი* () — ჩხომეფიშ ფანია ქორჭილაშნერეფიშ რანწკიშე. უღჷნა ჭიკიშობური, ხასჷლეფშე ონდეთ აკობირტყელი რსხული. სკუმბრიაშობურეფი დოხოლაფირო 15 გვარს იკათუანს, გოფაჩილი რე ტროპიკულ დო ზჷმიერი ორტყაფუეფიშ ზუღეფს. საქორთუოს, უჩა ზუღაშ წყარპიჯეფწკჷმა მუთმოფხვადჷნა თინუსი (Thunnus thynus),  პელამიდა (Sarda sarda), სკუმბრია (Scomber scombrus). სკუმბრიაშობურეფიშ უმენტაშობა ძვირფასი ორეწუე ჩხომი რე.
## ლიტერატურა

კატეგორია:სკუმბრიაშობურეფი
ელიზაბეტ ოლსენი

**ელიზაბეტ ჩეის ოლსენი** (; დ. 16 ღურთუთა, 1989, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკალი არტისტი. ლაჸაფენს ფილმეფს: კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი (2014), ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ბორჯი (2015), კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა (2016) დო შხვას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*
*

 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მალჷმორი (2011 წანაშ ფილმი)

**მალჷმორი** () — 2011 წანაშ ამერიკული სპორტული დრამა, ნამუშ რეჟისორი რე გევინ ო'კონორი. ფილმის ოკათუნა ტომ ჰარდი, ჯოელ ედგერტონი დო ნიკ ნოლტი. სურათი მოძირანა ჟირი ჯიმაშ მეხუჯაფაშ ამბეს, ნამუეფით ოკათუნა ზადილი ოლჷმარი ხელუანებაშ ჩემპიონატის. *მალჷმორიშ* პრემიერაქ იჸუ 2011 წანაშ 9 ეკენიას დო უმოსო ჯგირი ფასებეფი მიღჷ.

## სქოლიო

## რესურსეის ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* 

კატეგორია:2011 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
უკრაინაშ ერუანული რსხუ

**უკრაინაშ ერუანული რსხუ** () — პოლიტიკური პარტია უკრაინას, ნამუთ დარსხუ ოლეგ გოლტვიანსკიქ, 2009 წანაშ 19 ქირსეთუთას. 
## სქოლიო

## ლიტერატურა
* В.С. Кривошеев: «Збірка ідеологічних робіт», 2013 год. Харков.
## რესურსეფი ინტერნეტის
* http://www.naso.org.ua

კატეგორია:უკრაინა
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი ანბანიშ მეჯინათ
გეორგიევსკიშ ტრაქტატი

მინი|250პქ
**გეორგიევსკიშ ტრაქტატი** () — 1783 წანაშ 24 კვირკვეს (4 მარაშინათუთა) ჯიხა გეორგიევსკის (ოორუე კავკაცია) დოდვალირი „ომაჸალე აპიჯალა“ რუსეთიშ დო გოართოიანაფილ ქართლ-კახეთიშ ომაფეშ შქას, ნამუშ მეჯინათ თე ეკონია რუსეთიშ ხეშ გინოფორუაშ გიმე გინმიშჷ.

## ლიტერატურა
* *მაჭარაძე ვ.*, გეორგიევსკის ტრაქტატი, თბ., 1983
*  Договор о признании царем Карталинским и Кахетинским Ираклием II покровительства и верховной власти России (Георгиевский трактат) 24 июля 1783 г.
*  МИРНЫЙ ДОГОВОР МЕЖДУ РОССИЕЙ И ТУРЦИЕЙ. Константинополь, 27 января/8 февраля 1879 г.

კატეგორია:საქორთუოშ ისტორია
კატეგორია:ქართლ-კახეთიშ ომაფე
კატეგორია:საირქიანო ხეკულუეფი
კატეგორია:რუსეთიშ იმპერიაშ საირქიანო ხეკულუეფი
ჩეჩნეთიშ მაართა ლჷმა

[thumb|300px|[ოორუე კავკაცია]]
**ჩეჩნეთიშ მაართა ლჷმა** ჯოხო თი აკოანჯარაფილ კონფლიქტის, ნამუსჷთ აბანი უღუდჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ ართ–ართ სეპარატისტულ ანკლავს — ჩეჩნეთის. 1994 წანას დოჭყაფილი კონფლიქტიქ 1996 წანას გოფორმაფილი დაჩხირიშ მეტებაშ ხეკულუათ გეთუ. ჩეჩნეთიქ დე–ფაქტო ზოხორინელ რესპუბლიკათ გჷნირთჷ.

რუსული წყუეფიშ მუნაჩემეფით, კონფლიქტის 5,500 რუსი ჯარიშკოჩიქ გოჭყორდჷ. კანკალე წყუეფიშით — 14,000-იშ უმოსი. მუთ ოხუ ჩეჩენეფიშ ნოდინაფუს, თინა რუსეთიშ ტკიცებათ 15,000–ის,  ჩეჩნეთიშ ტკიცებათ - 3,000-ის ომანგუ. 50,000 - 100,000 თინჩალი მახორუქ გოჭყორდჷ, 200,000 დიღამაკჷ დო 500,000 რაჸილო გჷნირთჷ.

## კონფლიქტიშ დაჭყაფუ
სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმაშ უკული, 1991 წანას ჩეჩნეთიქ ზოხორინალა გჷმაცხადჷ. თინა ხვალე საქორთუოქ აღიარჷ.

1992 წანას, ბორის ელცინიშით მერზიებულ ხეკულუათ, ნამუთ რუსეთიშ ფედერაციაშა მიშმალ ავტონომიურ რეგიონეფს ფართე ავტონომიაშ ნებას არზენდჷ, 88 რეგიონშე ხვალე ჟირქ, ჩეჩნეთიქ დო თათარეთიქ ვამაჭარეს ხე. მორო თათარეთიქ ხეკულუას 2 წანაშ უკული, 1994 წანას მაჭარჷ ხე.

რუსეთი ინტესნიურო მითმიარზენდჷ ოპოზიციურ ნძალეფს ჩეჩნეთის. თინეფს 1992 წანაშ მელახის ჩეჩნეთიშ თარობაშ გჷმაჸოთამა ხოლო ქოცადეს, მორო უშედეგოთ.

1994 წანაშ 30 გჷმათუთას, რუსულ ავიაციაქ გროზნო დობომბუ. მენტებას ალუდირთეს ჩეჩნეთიშ ოპოზიციურ ნძალეფქ ხოლო. მაჟირა ფართომასშტაბიანი მენტებაქ გროზნოშა 26-27 გერგობათუთას იხორციელჷ. ჟირხოლო მენტება, ჯოხარ დუდაევიშ მალიმორეფიშით დათხინაფილქ იჸუ.

1994 წანაშ 29 გერგობათუთას, რუსეთიშ პრეზიდენტ ბორის ელცინქ ჩეჩნეთიშ თარობას ულტიმატუმი წჷმურინუ დო ანჯარიშ დოჸოთამა დო დანებება მოთხუ. ჯოხარ დუდაევქ ულტიმატუმი ვემიღჷ.

1994 წანაშ 11 ქირსეთუთას, რუსეთიშ აკოანჯარაფილ აკნადგუმეფქ ჩეჩნეთშა გემშაბურსეს. ბაძაძო "კონსტიტუციური წესი დო რანწკიშ აკოდგინუა დო ტერიტორიული ნთელუანობაშ ასქილადაფა" რდჷ. რუსეთიშ თომბორჯიან დუდთხილუაშს მინისტრიქ პაველ გრაჩევქ გაცხადჷ, ნამჷ-და "უზისხირე ბლიცკრიგი" მაქსიმუმ 20 ქირსეთუთაშახ გეგჷნძორებუდჷ.

## სქოლიო

*
კატეგორია:XX ოშწანურეფიშ ლჷმეფი
ყარსიშ ხეკულუა

მინიატიურა|300პქ|თურქეთიშ დო სხუნუეფიშ რსხუშ ხურგი ხეკულუაშ მეჯინათ
**ყარსიშ აპიჯალა** — ოთინჩალე ხეკულუა თურქეთიშ დო მოლენკავკაციაშ რესპუბლიკეფიშ სხუნუეფიშ თარობეფს შქას. ხექ მიჭარინ ყარსის 1921 წანაშ 13 გჷმათუთას, რატიფიცირაფილქ იჸუ 1922 წანაშ 11 ეკენიას ერევანს. აპიჯალათ თურქეთიქ აჭარაშ ნორთი, თიში უდიდაში ნოღა ბათუმით დო ნოღა გიუმრი სხუნუეფიშ რსხუს გინოჩჷ, მანგიორო: ყარსი, ართვინი დო არტაანი მიღჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ყარსიშ ხეკულუაშ ორიგინალური ვერსია ინგლისურ დო რუსულ ნინეფშა
* გაზეთ „კვირის პალიტრის“ სტატია - ყარსის ხელშეკრულება - 90 წლის წინ დაშვებული შეცდომა

კატეგორია:საქორთუოშ უახალაში ისტორია
კატეგორია:სომხეთიშ ისტორია
კატეგორია:თურქეთიშ ისტორია
კატეგორია:საირიქიანო ხეკულუეფი
მაიკლ პენია

**მაიკლ ენტონი პენია** (; დ. 13 ღურთუთა, 1976, ჩიკაგო) — ამერიკალი არტისტი დო მუსიკოსი. ნალაჸაფინა აფუ ფილმეფს: ამერიკული გეჯიკაფა (2013), ბუტუტია-კოჩი (2015), მარსალი (2015) დო შხვას. თიში ჯვეშეფი მექსიკაშე რენა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*Q&A Sessions: Michael Peña
*Lions for Lambs interview 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
პაულ რუდი

**პაულ სტეფენ რუდი** (; დ. 6 პირელი, 1969, ნიუ-ჯერსი) — ამერიკალი არტისტი, კომიკოსი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. თინა ლაჸაფენს Marvel Studios-შ ფილმეფს ბუტუტია-კოჩი (2015) დო კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა (2016).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ბრილიანტიშ ხე

**ბრილიანტიშ ხე** () — სხუნუეფიშ კომედიური ფილმი. გინოღალირი რე 1968 წანას, რეჟისორ ლეონიდ გაიდაიშით. თარ როლეფს არსულენა იური ნიკულინი, ანდრეი მირონოვი დო ანატოლი პაპანოვი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*

კატეგორია:სსრრ-იშ ფილმეფი
კატეგორია:ლეონიდ გაიდაიშ ფილმეფი
კატეგორია:1968 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:რუსულნინამი ფილმეფი
კატეგორია:კომედიური ფილმეფი
ჯოელ ედგერტონი

**ჯოელ ედგერტონი** (; დ. 23 მანგი, 1974, ახალი ობჟათე უელსი) — ავსტრალიარი არტისტი დო რეჟისორი. ლაჸაფენს შხვადოშხვა ფილმის: მალჷმორი (2011), გიშულა: ღორონთეფი დო მაფეფი (2014) დო შხვას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
ბუტუტია-კოჩი (ფილმი)

**ბუტუტია-კოჩი** () — 2015 წანაშ ამერიკული სუპერგერგეზული ფილმი, ნამუთ დორსხუაფილი რე Marvel Comics-შ ათე ჯოხოშ სუპერგერგეზიშ დუდსგინალუეფს. თინა გინიღჷ Marvel Studios-ქ, დისტრიბუტორი რე Walt Disney Studios Motion Pictures. ფილმი რე რიგით მავითა მარველიშ კინემატოგრაფიული ოქიანუშ სერიეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:2015 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
ნიკოლოზ ნოსკოვი

**ნიკოლოზ ნოსკოვი** (; დ. 12 ღურთუთა, 1956, გჟატსკი, სსრრ) — რუსი მუსიკოსი, მაბირე დო კომპოზიტორი. რე პრემია „ორქოშ გრამაფონიშ“ ოთხშარაშ მაპალური.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი 
* გვერდი Facebook-ის
* ნოსკოვი Muslib.ru-ს 
* ნოსკოვშო მენძღვიაფილი არხი YouTube-ს

კატეგორია:რუსი მუსიკოსეფი
კატეგორია:სხუნუეფიშ მუსიკოსეფი
კატეგორია:მერკე სტატიეფი პიჯიშ გეშა
გაგარინი (სმოლენსკიშ ოლქი)

**გაგარინი** (1968 წანაშახ — **გჟატსკი**) — ნოღა რუსეთის, სმოლენსკიშ ოლქიშ გაგარინიშ რაიონიშ დო გაგარინიშ ონოღე ხორინიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

ნოღაშ ფართობი — 14,46 კმ², მახორობა — 29 476 (2016).

ნოღა იდვალუაფუ წყარმალუ გჟატიშ წყარპიჯის (ვოლგაშ ღანჩო), გჟატსკ-ვაზუზიშ რზენიშ ობჟთე ნორთის, მოსკოვიშ ობჟათე-ბჟადალშე 180 კმ-ს დო სმოლენსკიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე 239 კმ-ს.

## გეოგრაფიული ორენი
ნოღა იდვალუაფუ რზენი აბანს წყარმალუ გჟატიშ ლეხერს, ვზუზაშ ნადუ.

## დომაჸალაფირი ნოღეფი
*  რატინგენი, გერმანია, 1998
*  მოჟაისკი, რუსეთი, 2001
*  ბორისოვი, ბელარუსი
*  კრუპკი, ბელარუსი
## გალერეა

File:Gagarin town - Central square.jpg|ნოღაშ ცენტრალური მოედანი
File:Gagarin town - Kazan Church.jpg|ყაზანიშ ოხვამე
File:Gagarin town - Former Drama Theatre.jpg|ოკათე თეატრი დო მუსკილაური სკოლა
File:Gagarin town - Rayon administration.jpg|რაიონული ადმინისტრაციაშ დგჷმილი
File:Gagarin town - Hotel Vostok.jpg|სასუმარო „Восток“
ფაილი:Gagarin town - Gzhat River 01.jpg|წყარმალუ გჟატი, ბლაგოვეშენსკიშ ოხიდა დო ტიხვინიშ ოხვამე
File:Gagarin town - Former Tikhvin Church.jpg|ჸოფილი ტიხვინიშ ოხვამე, ასე აბანმარჩქინჯობაშ მუზეუმიშ ხანტურული გალერეა
File:Gagarin town - Church of Ascension.jpg|ამაღალებაშ ოხვამე
File:Gagarin town - Lenin Street 02.jpg|ნოხორი; ასე რუსეთიშ ახალი უნივერსიტეტიშ ფილიალი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღა გაგარინიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* გაგარინიშ რაიონიშ ოშუენე არქიტექტურა
* გაგარინიშ გერბიშ ისტორია
* ნოღა გაგარინიშ ვაოფიციალური ვებ-ხასჷლა — ახალი ამბეეფი, მოლინეფი, ფორუმი, გჷნაცხადეფიშ დაფა, ოწარმეეფიშ კატალოგი
* ნოღა გჟატსკი დო თიშ გუბერნია
* ნოღა გაგარინი — ვაოფიციალური ვებ-ხასჷლა: ახალი ამბეეფი, ფორუმი, ორგანიზაციეფიშ დო ოწარმეეფიშ ოტელეფონე წინგი

კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:სმოლენსკიშ ოლქი
სმოლენსკიშ ოლქი

**სმოლენსკიშ ოლქი** () — ოლქი რუსეთის. მიშმურს რუსეთიშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგშა. დირსხუ 1937 წანაშ 27 ეკენიას. ადმინისტრაციული ცენტრი ნოღა სმოლენსკი.

## გეოგრაფია
სმოლენსკიშ ოლქის უხურგანს ბრიანსკიშ, ფსკოვიშ, კალუგაშ, მოსკოვიშ დო ტვერიშ ოლქეფი დო ბელარუსი.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფით ოლქის ოხორანდჷ:
* რუსეფი – 980 100  კოჩი (93,4 %).
* უკრაინალეფი – 17 400  კოჩი (1,7 %).
* ბელარუსეფი - 16 200 კოჩი (1,55 %).
 
## რესურსეფი ინტერნეტის

* სმოლენსკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციაშ პორტალი 
 


კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ამურიშ ოლქი

**ამურიშ ოლქი** (რუს. Амурская область) — ოლქი რუსეთის, იდვალუაფუ წყარმალუეფიშ ამურიშ დო ზეაშ ღანჩოს. ოლქის ოორუეშე უხურგანს იაკუტია, ბჟაეიოლშე - ხაბაროვსკიშ აკანი, ობჟათეშე - ჩინეთი დო ბჟადალშე მელენბაიკალეთიშ აკანი.
* ოლქიქ დირსხუ 1932 წანაშ 20 გჷმათუთას.
* ფართობი - 363 700 კმ2.
* მახორობა - 801 752 (2017), მეჭედალა - 2,22 , ნოღაშ მახორობაშ თია - 65,5 %. 
* ადმინისტრაციული ცენტრი - ნოღა ბლაგოვეშჩენსკი, ნამუქჷთ დირსხუ 1856 წანას. 
 
## მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ 902 ვთშ. კოჩი.
* რუსეფი – 831004 კოჩი (92,04 %)
* უკრაინალეფი – 31475 კოჩი (3,5 %)
* ბელარუსეფი – 7827 კოჩი (0,87 %)
* ჩინარეფი – 4018 კოჩი (0,45 %)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ამურიშ ოლქიშ საინფორმაციე პორტალი
* ამურიშ ოლქიშ თარობა 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ბლაგოვეშჩენსკი

**ბლაგოვეშჩენსკი** () — ნოღა რუსეთის, ამურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ წყარმალუ ამურიშ კვარჩხან წყარპიჯის, თექ სოდე თის აკათუ წყარმალუ ზეა. მოსკოვშე 7985 კილომეტრიშ გოძვენას იდვალუაფუ. ჩინეთიშ ხურგაწკჷმა. თიშ ბონას ამურიშ მაჟირა აბანს რე ჩინეთიშ ნოღა ჰეიჰე.

## ისტორია
ნოღაქ დირსხუ 1856 წანას, მუჭოთ **უსტ-ზეაშ ოურდუმე პოსტი**. 1858 წანას მიღჷ ასეიანი ჯოხოდვალაქ დო მიაჩჷ ნოღაშ სტატუსიქ. 1920-1922 წწ. მიშმეშჷ შორი ბჟაეიოლიშ რესპუბლიკაშ აკოდგინალუაშა. 

## მახორობა
ნოღაშ მახორობა თაშ ითირუდჷ წანეფიშ მეჯინათ:

## კულტურა
ნოღას ჟირი მართლმადიდებელური ოხვამე, მაჭყუდიეფიშ თეატრი, დრამაშ თეატრი, ჟირი პარკი, ოთხი კინოთეატრი დო მუზეუმი რე. 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Новости города Благовещенска и Амурской области
* Мой Благовещенск
* Благовещенская городская Дума
* Институт Конфуция на базе Благовещенского государственного педагогического университета 
* Карта Благовещенска 

კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
ოპერაცია „Ы“ დო შურიკიშ შხვა დუდგინნაველეფი

**ოპერაცია „Ы“ დო შურიკიშ შხვა დუდგინნაველეფი** () — სხუნუეფიშ კომედიური ჟანრიშ ხანტურული ფილმი, გინოღალირი რე 1965 წანას, რეჟისორ ლეონიდ გაიდაიშით.

ფილმი აკმაართიანენს სუმ ნოველას: „Напарник“ (წორომაკათური), „Наваждение“ (აწოლანტაფა) დო „Операция „Ы“ (ოპერაცია „Ы“). თარი პერსონაჟი რე სტუდენტი შურიკი, ნამუსჷთ ალექსანდრე დემიანენკო ასახიერენს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*.
*.
*მუსიკა ფილმშე ოპერაცია "Ы" დდო შურიკიშ შხვა დუდგინნაველეფი

კატეგორია:ლეონიდ გაიდაიშ ფილმეფი
კატეგორია:სსრრ-იშ ფილმეფი
კატეგორია:კომედიური ფილმეფი
კატეგორია:1965 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:რუსულნინამი ფილმეფი
მარი-ელი

thumb|250px|right
**რესპუბლიკა მარი-ელი** (მარი *Марий Эл Республик*) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალურ ოკრუგშა.

ნანანოღა — ნ. იოშქარ-ოლა.

რესპუბლიკა უხურგანს კიროვიშ, ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქეფს, თათარეთიშ დო ჩუვაშეთიშ რესპუბლიკეფს.

რესპუბლიკაქ დირსხუ 1920 წანაშ 4 გერგობათუთას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მარი-ელიშ რესპუბლიკაშ ოფიციალური საიტი 
* Industry in the Mari El Republic
*Mari El Republic nature views and sceneries
*A short Meadow Mari-English dictionary at 
* Meadow Mari-Russian-Japanese dictionary at 
* About nature in Mari EL republic  
*Kimberli Mäkäräinen's Meadow Mari Grammar  at 
* მარი-ელიშ რუკა 

კატეგორია:მარი-ელი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
კარელიაშ რესპუბლიკა

მინი|კარელიაშ რესპუბლიკა რუსეთიშ რუკას
**კარელიაშ რესპუბლიკა** თაშნეშე **კარელია** (კარ.* Karjalan tazavaldu* თაშნეშე შილებე ვარიანტი *Karjalan respubliekku*) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი (კონსტიტუციაშ მეჯინათ სახენწჷფო), ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუას იდვალუაფუ. კარელიაშ ოხანდე კომუნაქ, ნამუშ სამართალმონძე რე თეხანური კარელიაშ რესპუბლიკა, დირსხუ 1920 წანაშ 8 მანგის. 

რესპუბლიკაშ ნანანოღა - ნ. პეტროზავოდსკი (კონსტიტუციაშ მეჯინთ, ასეშა ვარე მეღებული სპეციალური კანონი ნანანოღაშ სტატუსიშ გეშა)

უხურგანს მურმანსკიშ, არხანგელსკიშ, ვოლოგდიშ, ლენინგრადიშ ოლქეფს, თაშნეშე ფინეთის.

## ეთნიკური ბუნეფი
2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, რესპუბლიკაშ მახორობაშ 82.2%–ის ეთნიკური რუსეფი აკმადგინანდეს, კარელეფი ხვალე – 7.4%-ის. შხვა ეთნიკური ბუნეფი რე: ბელარუსეფი (3.8%), უკრაინალეფი (2%), ფინარეფი (1.4%), ვეპსეფი (0.5%) დო შხვა – 0.5%.

## ლიტერატურა

* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Official website of the Republic of Karelia   
* Karelia.ru web server   
*   Heninen.net    
* Information about Karelians 
* Tracing Finland's eastern border-thisisFINLAND 
* Saimaa Canal links two Karelias-thisisFINLAND
* ProKarelia 

## სქოლიო


კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
კომიშ რესპუბლიკა

thumb|250px
**კომიშ რესპუბლიკა** (კომი Коми Республика) 1936 წანაშახ *ზირიანეფიშ აკანი* — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუას იდვალუაფუ.

ნანანოღა — ნ. სიქტივკარი.

რესპუბლიკა ოორუეშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგის, ოორუე-ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე — იამალ-ნენეფიშ ავტონომიურ ოკრუგის, ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე — ხანტა-მანსიშ ავტონომიურ ოკრუგის, ობჟათეშე — სვერდლოვსკიშ ოლქის, პერმიშ აკანს, ობჟათეშე, ობჟათე-ბჟადალშე დო ბჟადალშე — კიროვიშ ოლქის, ოორუე-ბჟადალშე, ოორუეშე არხანგელსკიშ ოლქის.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:კომი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
მორდვეთი

thumb|250px|right
**რესპუბლიკა მორდვეთი** (მოქშ., ერზ. *Мордовия Республикась*) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალურ ოკრუგშა.

რესპუბლიკაშ ნანანოღა — ნ. სარანსკი.

რესპუბლიკა უხურგანს ოორუეშე ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქის, ოორუე-ბჟაეიოლშე — ჩუვაშეთიშ რესპუბლიკას, ბჟაეიოლშე — ულიანოვსკიშ ოლქის, ობჟათეშე — პენზაშ ოლქის, ბჟადალშე — რიაზანიშ ოლქის.

რესპუბლიკაქ დირსხუ 1930 წანაშ 10 ღურთუთას.
## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:მორდვეთი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა

***კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა*** () — 2016 წანაშ ამერიკული სუპერგერგეზული ფილმი, ნამუთ დორსხუაფილი რე Marvel Comics-შ ათე ჯოხოშ სუპერგერგეზიშ ბუნაშ დუდსგინალუეფს. თინა გინიღჷ Marvel Studios-ქ, დისტრიბუტორი რე Walt Disney Studios Motion Pictures. ფილმი რე რანწკით მავითოსუმა ფილმი მარველიშ კინემატოგრაფიული ოქიანუს სერიეფს დო ფილმეფიშ *[[კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი]]* დო *[[კაპიტანი ამერიკა: მაართა ნჯარიშ ეშმაღალარი|მაართა ნჯარიშეშმაღალარიშ]]* თინი გოგინძორაფა. რეჟისორეფი რენა ჯიმალეფი რუსსოეფი, სცენარი ჭარეს კრისტოფერ მარკუსიქ დო სტივენ მაკფილქ. ფილმის ოკათუნა არტისტეფი: კრის ევანსი, რობერტ დაუნი უკლაში, სკარლეტ იოჰანსონი, სებასტიან სტენი, ენტონი მაკი, დონ ჩიდლი, ჯერემი რენერი, უილიამ ჰარტი, დანიელ ბრიული დო შხვეფი.

*კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა*შ მოსოფელიშ პრემიერაქ იჸუ ლოს-ანჯელესის 2016 წანაშ 12 პირელს დო ააშ-ს გიშართჷ 2016 წანაშ 6 მესის. ფილმიქ მიღჷ მაღალი ფასებეფი კრიტიკოსეფიშე, გუმაჯინეეფიშ აგრეგატორ საიტის Rotten Tomatoes უღუ 90-იან რეიტინგი 331 გუმაჯინეშ იმენდო, 7.6/10 ოშქაშე რეიტინგით. ფილმიქ კომერციულო წჷმოძინელქ იჸუ, ნამუშ მიშმალუქ 1.1 მილიარდ ამერიკულ დოლარს გინაძინჷ დო იჸუ 2016 წანაშ არძაშე მიშმალუამი დო არძა ბორჯიშ 12-ა არძაშე მიშმალუამი ფილმო.
 
## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:2016 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმეფი
კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
ტუვა

**ტუვა, ტუვაშ რესპუბლიკა** თაშნეშე **ტივა** (რუს. Респу́блика Тыва́; ტუვ.Тыва Республика) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ცჷნდჷრიშ ფედერალურ ოკრუგშა. დირსხუ 1944 წანაშ 11 გჷმათუთას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*   ტუვაშ რესპუბლიკაშ თარობაშ ოფიციალური საიტი  
*   ტუვაშ საინფორმაციო პორტალი 

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
ხაკასეთი

right|thumb|180px
**ხაკასეთი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ნანანოღა — აბაკანი. დირსხუ 1992 წანას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ხაკასეთიშ რესპუბლიკაშ ოფიციალური საიტი 
* ხაკასეთიშ რესპუბლიკაშ უჟინაში სხუნუ 
* ხაკასეთიშ რესპუბლიკაშ კანონდვალა
* Республика Хакасия в справочнике-каталоге "Вся Россия" 
* რესპუბლიკური გაზეთი «Хакасия» 
* ახალი ამბეეფიშ სააგენტო «Хакасия-Информ»
* Путешествие по Хакасии (фотоальбом и карта)
* Саяногорский городской сайт
* Мобильная Хакасия сайт 
* Справочно-рекламный сайт
* Этнографические экспедиции в Хакасию
* GlobalSib.com -Хакасия


კატეგორია:ცჷნდჷრი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
სახაშ რესპუბლიკა

**რესპუბლიკა სახა (იაკუტია)** (იაკუტ. Саха Республиката, Саха Сирэ) — დემოკრატიული, სამართალებური სახენწჷფო წჷმნაქიმინა, რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალურ ოკრუგშა. რუსეთიშ არძაშე შხუ რეგიონი. შანულამი ეკონომიკური რეგიონი ქიანაშ ბჟაეიოლ ნორთის.
 
რესპუბლიკაშ ნანანოღა — ნ. იაკუტსკი.

რესპუბლიკაქ დირსხუ 1922 წანაშ 27 პირელს.

### წყარმალუეფი
სახას გიშმურს მოსოფელიშ ართ-ართი უდიდაში წყარმალუ ლენა (4,310 კმ.) ნამუსჷთ ოშობათ ელაზჷმაფათ მორჩილი ნადუეფი უღუ. შხვა დიდი წყარმალუეფი რე:
* ვილიუი (2,650 კმ.) ლენაშ ნადუ
* ოლენიოკი (2,292 კმ.)
* ალდანი (2,273 კმ.) ლენაშ ნადუ
* კოლიმა (2,129 კმ.) 
* ოლიოკმა (1,320 კმ) ლენაშ ნადუ
* მაია (1,053 კმ) ალდანიშ ნადუ

## დემოგრაფია
მინი|მარცხნივ|დემოგრაფიული თირუა 1939–2002 წანეფს
1989-2010 წანეფს მახორობა ირკენდჷ, დემოგრაფიული მუნაჩემეფი ითირუდჷ გეჸვენჯიშობურო: 1989 - 1,081,408; 2002 - 949,280 ; 2010 - 958,528.

### ეთნიკური ბუნეფი
2010 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, მახორობა პროცენტულო ირთუდჷ გეჸვენჯი ეთნიკურ ბუნეფო:
* 466,492 იაკუტეფი (49.9%)
* 353,649 რუსეფი (37.8%)
* 20,341 უკრაინალეფი (2.2%)
* 21,080 ევენკეფი (2.2%)
* 15,071 ევენეფი (1.6%)
* 8,122 თათარეფი (0.9%)

## რელიგია
2012 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობაშ რელიგიური აკოდგინალუა გეჸვენჯი რდჷ:
* რუსეთიშ მართლმადიდებელი ოხვამე (37.8%)
* ტენგრიანობა ვარდა ცჷნდჷრული შამანიზმი (13%)
* ისლამი (2%)
* ზოგადი ქირსიანობა (1%)
* პროტესტანტიზმი (1%)
* ბუდიზმი (0.4%)
* ათეიზმი (26%)
* შურიელობაშ მოხუჯე მარა ვარელიგიური (17%)
* დოსქილადირი (1.8%)

## თაშნეშე ქოძირით
* პლეისტოცენიშ პარკი
* იაკუტეფი
* ლენაშ სჷმეტეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის

*  Official სახაშ რესპუბლიკაშ თარობაშ ოფიციალური ხასჷლა 
*  Sakhalife – სიახალეეფი 
*   სახაშ რესპუბლიკაშ გალენური ურთიართობეფიშ სამინისტროშ ხასჷლა 
*  იაკუტიაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ოფიციალური ხასჷლა
*  იაკუტიაშ ისტორია

## სქოლიო

კატეგორია:იაკუტია
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
ალთაიშ აკანი

**ალთაიშ აკანი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ნანანოღა — ბარნაული. დირსხუ 1937 წანაშ 28 ეკენიას.
## რესურსეფი ინტერნეტის

* Официальный сайт органов власти
* Законодательные и нормативные акты Алтайского края
* Алтайский край в справочнике-каталоге "Вся Россия" 
* Алтайский краевой портал 

კატეგორია:ალთაიშ აკანი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
მელენბაიკალეთიშ აკანი

**მელენბაიკალეთიშ აკანი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ადმინისტრაციული ცენტრი — ჩიტა. დირსხუ 2008 წანაშ 1 მელახის ჩიტაშ ოლქიშ დო აგიშ ბურიატეფიშ ავტონომიური ოლქიშ გოართოიანაფაშ შედეგო.

## გეოგრაფია
მელენბაიკალეთიშ აკანს უხურგანს ამურიშ დო ირკუტსკიშ ოლქეფი, რესპუბლიკეფი — სახა დო ბურიატეთი, სახენწჷფოეფი — მონღოლეთი დო ჩინეთი. 

## მახორობა

2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, მელენბაიკალეთის ოხორანდჷ:

* რუსეფი - 1 062 868
* ბურიატეფი - 115 606
* უკრაინალეფი - 12 033
* თათარეფი - 8 549
* სომეხეფი - 3 755
* ბელარუსეფი - 3 040
* აზერბაიჯანალეფი - 2 184
* ევენკეფი - 1 656
* ბაშკირეფი - 1 354
* ჩუვაშეფი - 1 334
* გერმანალეფი — 1 317

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Официальный портал органов власти
* Информационный портал Забайкальского края 
* Забайкальский край на сайте «Всемирная география»
* Электронная "Энциклопедия Забайкалья"
* Читинский городской портал
* Региональный информационный портал "Забайкалье Ру" 

*
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
კამჩატკაშ აკანი

**კამჩატკაშ აკანი** — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ნ. პეტროპავლოვსკ-კამჩატსკი.

კამჩატკაშ აკანს ოორუშე უხურგანს მაგადანიშ ოლქის დო ჩუკოტკაშ ავტონომიურ ოკრუგის. 

აკანქ დირსხუ 2007 წანაშ 1 კვირკვეს. აკიქიმინჷ კამჩატკაშ ოლქიშ დო კორიაკეფიშ ავტონომიური ოლქიშ აკოსვარუაშ შედეგო.

## გეოგრაფიული ორენი
კამჩატკაშ აკანს უკებუ ჩქონი კამჩატკა დო თიში გოხოლუას მადვალუ კონტინენტიშ ნორთი, თაშნეშე კომანდორიშ კოკეფი დო კარაგიშ კოკი.

## ლიტერატურა

კატეგორია:კამჩატკაშ აკანი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
კრასნოიარსკიშ აკანი

**კრასნოიარსკიშ აკანი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ადმინისტრაციული ცენტრი — კრასნოიარსკი. დირსხუ 1934 წანაშ 7 ქირსეთუთას.

## გეოგრაფია
კრასნოიარსკიშ აკანი იდვალუაფუ ცენტრალურ ცჷნდრს, წყარმალუ ენისეიშ ღანჩოს დო უკებჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ ტერიტორიაშ 13,86%. ოორუეშე უხურგანს ოორუე ჸინუამი ოკიანეშ ღანჩოშ - კარიშ დო ლაპტევეფიშ ზუღეფი. აკანს ბჟაეიოლშე უხურგანს სახაშ რესპუბლიკა დო ირკუტსკიშ ოლქი, ობჟათეშე — ტუვა დო ხაკასეთი, ბჟადალშე — კემეროვოშ, ტომსკიშ ოლქეფი, ხანტი-მანსიშ ავტონომიური ოკრუგი დო იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი.
 
## მახორობა

2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, კრასნოიარსკიშ აკანს ოხორანდჷ:

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Официальный портал Красноярского края 
* Законодательное Собрание Красноярского края 
* Мой Красноярск — народная энциклопедия
* Новости Красноярского края
* Компании Красноярска. Справочник 
* Красноярский интернет-портал — все сайты Красноярского края 
* Электронная карта Красноярского края 

*
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
ჩუვაშეთი

thumb|250px|right
**ჩუვაშეთი** () — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, რე საპრეზიდენტო, უნიტარული დო დემოკრატიული რეპუბლიკა. უღუ მუში კონსტიტუცია დო კანონდვალა. სახენწჷფო ნინეფი რე ჩუვაშური დო რუსული. რესპუბლიკაშ ნანანოღა რე ჩებოქსარი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Официальный портал органов власти Чувашской Республики ;
* Карта Чувашии на «Карты Google»;
* Краткая чувашская энциклопедия .
* Все сайты, ресурсы Чувашии 
* Все образовательные и социально-политические сайты Чувашии 
* Все развлекательные сайты Чувашии
* Все коммерческие сайты Чувашии 

კატეგორია:ჩუვაშეთი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი

right|250px
**ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი** (ტარ), თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ **ქსიზანგიშ ავტონომიური რეგიონი** (ტიბ. བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་; ლექინ ჩინურო 西藏自治区; ტრადიციულ ჩინურო 西藏自治區), ავტონომიური რეგიონი ჩინეთიშ ბჟადალ ნორთის, ნამუქჷთ აკიქიმინჷ 1965 წანას.

ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი იკათუანს ისტორიული ტიბეტიშ ხვალე ნორთის.  ჩინეთის სიდიდათ მაჟირა რეგიონი რე. ავტონომიური რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა რე ლჰასა. ტარიშ მახორობა რე 3,002,166 ადამიერი (2010) დო თინეფიშ უმენტაშობას აკმადგინანა ეთნიკური ტიბეტარეფი. ფართობირე  1,200,000 კვადრატული კილომეტრი დო ჩინეთის ართ-ართი არძაშე უდუხორუ რეგიონი რე.

## ისტორია

1912–1950 წანეფს, აასეიანი ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონიშ ტერიტორია (უ-ცანგი დო ბჟადალი კამი) იმართუდჷ ტიბეტიშ თარობაშით დალაი-ლამაშ დუდალათ. ეთნო-კულტურული ტიბეტიშ დოსქილადირი ნორთი, – ბჟაეიოლი კამი დო ამდო, – ტიბეტიშ თარობას XVIII ოშწანურაშ შქა ხანეფშე ვამორჩილუდჷ; ასე თე ტერიტორიეფი გინორთილი რე ცინხაიშ, განსუშ, სიჩუანიშ დო იუნანიშ პროვინციეფშა.

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონიშ ოფიციალური ხასჷლა .
* ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონიშ ეკონომიკური პროფილი HKTDC-ს.

კატეგორია:ტიბეტი
კატეგორია:ჩინეთიშ ავტონომიური რაიონეფი
დოქტორი სტრეინჯი (ფილმი)

**დოქტორი სტრეინჯი** () — ფანტასტიკაშ ჟანრიშ ფილმი. ტრილოგია Marvel-იშ კინოოქიანუს რანწკით მავითაანთხა ფილმი. ფილმი გინიღეს 2016 წანას. ფილმი რე დორსხუაფილი მარველიშ სუპერგერგეზის. თიში უკული მუთი დოქტორი სტრეინჯიშ კარიერა აკოცენს, ფარსაკი მარა დუდძიკალი ექიმი ახალ გიშაწვიას იღენს რინაშე, მიჟამსჷთ ჯადოქარი თის თხილუას ეჭოფუნს დო წვართუნს, თიშენ ნამდა ოქიანუ დეცვას უბადობაშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:2016 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
ბენედიქტ ვონგი

**ბენედიქტ ვონგი** (დ. 3 მანგი, 1971, მანჩესტერი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე Netflix-შ სერიალშე მარკო პოლო (2014-2016), ფილმეფშე მარსიალი (2015) დო დოქტორი სტრეინჯი (2016).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
მიჩაელ სტუტჰლბარგი

**მიჩაელ სტუტჰლბარგი** (დ. 5 მანგი, 1968, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი. 2016 წანას ილაჸაფჷ ფილმის დოქტორი სტრეინჯი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

* Michael Stuhlbarg  at Internet Off-Broadway Database

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ტიბეტური ნინა

**ტიბეტური ნინა** (ტიბ. བོད་སྐད་ Bod skad, Bhö kä ) — ტიბეტარეფიშ ნინა. გოფაჩილი რე ჩინეთის ტიბეტიშ ავტონომიურ რეგიონიშ დო შხვა რაიონეფს, თაშნეშე ინდოეთის, ნეპალს დო ბჰუტანს.

ორხველჷ ჩინურ-ტიბეტური ნინეფიშ ტიბეტურ-ბირმულ ჸას. 

კატეგორია:ტიბეტურ-ბირმული ნინეფი
ავტოკეფალია

**ავტოკეფალია** (ბერძენ. ავტოს – კინ მუ დო კეფალე – დუდი), მართლმადიდებლობას: ართი აბანური ოხვამეშ ზოხორინალა მაჟირაშე; მაართა ავტოკეფალიური ოხვამეეფქ წჷმიქიმინჷ რომიშ იმპერიას დო თიშ მეძობელ ქიანეფს. IV ოშწანურას აკიქიმინჷ ოთხი ავტოკეფალიური ოხვამექ: კონსტანტინოპოლიშ, ალექსანდრიაშ, ანტიოქიაშ, იერუსალიმიშ, მოგვიანაფათ ანტიოქიაშე გეგშერთჷ კვიპროსიშ დო ქორთული ოხვამეეფქ. ასე არსებენს 15 ავტოკეფალიური მართლმადიდებლური ოხვამე: ალბანეთიშ, ალექსანდრიაშ, ამერიკაშ, ანტიოქიაშ, ბულგარეთიშ, საქორთუოშ, იერუსალიმიშ, კვიპროსიშ, კონსტანტინოპოლიშ, პოლონეთიშ, რუმინეთიშ, რუსეთიშ, სერბეთიშ, ჩეხეთიშ დო ელადაშ (ბერძრნული) ოხვამეეფი. ქორთული ავტოკეფალია ოხვამური დიფტიქით მაამშვა რე.

## თაშნეშე ქოძირით
*ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ოხვამეეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Autocephaly, OrthodoxWiki-შ სტატია
*Autocephali Catholic Encyclopedia-შ სტატია
*Charles Wegener Sanderson, Autocephaly as a Function of Institutional Stability and Organizational Change in the Eastern Orthodox Church

კატეგორია:ქირსიანობა
ლუკ არნოლდი

**ლუკ არნოლდი** (, დ. 24 ღურთუთა 1984, ადელაიდა) — ავსტრალიარი არტისტი. არძაშე უმოსი ჩინებული რე ჯონ სილვერიშ როლიშ რსულებათ ტელესერიალს „უჩა არქანეფი“.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
ბრედლი ჯეიმს ალანი

**ბრედლი ჯეიმს ალანი** (; დ. 14 ფურთუთა, 1973, მელბურნი, ავსტრალია) — ავსტრალიარი არტისტი დო კასკადიორი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
ერიკ ბანა

**ერიკ ბანა** (, დაბადებაშ ჯოხო **ერიკ ბანადინოვიჩი** (Eric Banadinović); დ. 9 მარაშინათუთა 1968, მელბურნი) — ავსტრალიარი კინოარტისტი.

კინოკრიტიკოსეფიშ მაართა აღიარაფა მიპალუ 2000 წანას, ბიოგრაფიული ტრილერს „გინოჯინა დინოხოლეშე“ რსულებულ როლით.

ერიკ ბანაშ არძაშე უმოსო ჩინებული რსულებულ როლეფი რე — „უჩა ქირეფი“ (2001), „ჰალკი“ (2003), „ტროა“ (2004), „მიუნხენი“ (2005), „მურიცხული რზალეფი“ (2009).
## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბიოგრაფია Tiscali.co.uk -ს 
* Ericbana-archives.com 
* Eric Bana Central  
* 
## სქოლიო

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
საიმონ ბეიკერი

**საიმონ ბეიკერი** (, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ **საიმონ დენი** (); დ. 30 კვირკვე 1969, ლონსესტონი, ტასმანია) — ავსტრალიარი დო ამერიკალი  ტელე- დო კინოარტისტი, რეჟისორი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე პატრიკ ჯეინიშ როლიშ რსულებათ სერილას „''მენტალისტი''“ დო კრისტიან ტომპსონიშ როლით ფილმს „''ეშმაკის გილაჸუნს Prada''“. „ორქოშ გლობუსიშ“ ჟირზალი ნომინანტი, „ემიშ“ პრემიაშ ნომინანტი.
## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ნათანიელ ბუზოლიჩი

**ნათანიელ ბუზოლიჩი** (; დ. 4 მარაშინათუთა, 1983, სიდნეი, ავსტრალია) — ავსტრალიარი არტისტი დო ტელემაჸვენჯი. ფართო აღიარაფა მიპალუ კოლ მაიკოლსონიშ როლიშ რსულებაშ ჭყოლოფუათ ტელესერიალს „ვამპირიშ დღარეფი“.

გვარი ბუზოვიჩი — ხორვატული რე, დო მუ კინ თეშნერო გიმორაგადანს. მარა შხირას თიშ გვარს გიმორაგადანა დო ჭარჷნა შხვანერო: ბუზოლიკი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
ადამ გარსია

**ადამ გარსია** (; დ. 1 მანგი, 1973, სიდნეი) — ავსტრალიარი არტისტი, რეჟისორი, სტეპიშ მასხაპალი დო მაბირე.
### სარეჟისორო ნახანდეფი
* 2012 — ჰომოფობია / *Homophobia*

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
პრიმორიეშ აკანი

მინი|350px|პრიმორიეშ აკანი.
**პრიმორიეშ აკანი** — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი.

პრიმორიეშ აკანქ დირსხუ 1938 წანაშ 20 გჷმათუთას სსრრ-იშ უმაღალაში სხუნუშ პრეზიდიუმიშ ზოჯუათ „შორი ბჟაეიოლიშ აკანიშ დორთუალაშ გეშა ხაბაროვსკიშ დო პრიმორიეშ აკანეფიშ გეშა“ (პრიმორიეშ აკანიშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ შორი ბჟაეიოლიშ აკანიშ პრიმორიეშ დო უსურიისკიშ ოლქეფქ, ომანჯეთ გეუქვუ 1939 დო 1943 წანეფს).

აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნ. ვლადივოსტოკი.

პრიმორიეშ აკანიშ ფართობი აკმადგინანს 165,9 ათ. კმ²

მახორობა — 1995,8 ვთშ. კოჩი (2008). მახორობაშ მეჭედალა 12,3 ად./კმ² (2005), ნოღაშ მახორობაშ თია — 75,4% (2005)
## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:პრიმორიეშ აკანი
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი