იაპონური კალენდარი

1873 წანაშ 1 ღურთუთაშე იაპონარეფი გჷმირინუანა გრიგორიანულ კალენდარს, თუთეფიშ აბანურ ჯოხოეფით დო ფიქსირებული დღახუეფით. 1873 წანაშახ ლუნისოლარული კალენდარი გჷმირინუაფუდჷ, ნამუთ ჩინურ კალენდარს გერსხუდჷ.

## წანეფი

გრიგორიანული კალენდარიშ ემუშაფაშ უკული იაპონარეფი სხუმ შხვადოშხვა კალენდარს გჷმირინუანა (ვარდა გჷმირინუანდეს): 
* ბჟადალური, საართო ერა (西暦, სეირეკი)
* იაპონური ერა (年号, ნენგო), ნამუთ გეპონჷ თეხანური იმპერატორიშ მართუალაშ ხანას, ნამუსჷთ 2005 წანა ომანგუ ჰაისეი 17-ს.
* იმპერიული წანა (皇紀, კოკი), ნამუთ გეპონჷ იაპონიაშ მითიურ დორსხუაფას იმპერატორ ჯიმმუშით ჯვ. წ. 660 წანას.

სუმშე, მაართა ჟირი ასე ხოლო გჷმირინუაფუ; იმპერიული კალენდარი გჷმირინუაფუდჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშახ.

## თუთეფი

თეხანური იაპონური თუთეფიშ ჯოხოეფი ბონო ითანგუ მუჭთ "მაართა თუთა", "მაჟირა თუთა", დო თ.უ. ომანგე რიცხუ კომბინირაფილი რე ბოლომუკნაბუნა *-გაცუ* (თუთა):
* ღურთუთა - 一月 (იჩიგაცუ)
* ფურთუთა - 二月 (ნიგაცუ)
* მელახი - 三月 (სანგაცუ)
* პირელი - 四月 (შიგაცუ)
* მესი - 五月 (გოგაცუ)
* მანგი - 六月 (როკუგაცუ)
* კვირკვე - 七月 (შიჩიგაცუ)
* მარაშინათუთა - 八月 (ჰაჩიგაცუ)
* ეკენია - 九月 (კუგაცუ)
* გჷმათუთა - 十月 (ჯუგაცუ)
* გერგობათუთა - 十一月 (ჯუიჩიგაცუ)
* ქირსეთუთა - 十二月 (ჯუნიგაცუ)
თეწკჷმა, ირ თუთას ტრადიციული ჯოხო უღუ, ნამუთ ასეშახ გჷმირინუაფუ, სამანგათ, პოეზიას; ვითოჟირშე, *შივასუ* ამდღა ხოლო არძაშე  გოფაჩილი რე. ჭარილიშ ვარდა მიოგომორძგუალი ზიტყვაშ მაართა პარაგრაფი მუჭოთ წესი იკათუანს ართ-ართ თე ჯოხოშე, თიშ გეშა ნამჷ-და მერჩქინელქ იჸუას ორთაშ ბორჯინ. კანკალე ჯოხოს, მუჭოთი რე *იაიოი* დო *საცუკი*, ჟირნერი შანულობა უღუ დო გჷმირინუაფუ ადამიერიშ ჯოხოეფს(ოსურეფშო). თე თუთეფიშ ჯოხოეფი ინოხინოხ გჷშარჩქინდუ კანკალეშა *ჯიდაიგეკი*-ს, მუთ ედოშ პერიოდიშ ვარდა უმოს ორდოშიანი სატელევიზიო წჷმორინეფს დო ფილმესს გჷმოხანტუნს.

**თუთაშ ჯოხოდვალა (გჷმორაგადაფა, ბონი შანულობა):**
* ღურთუთა - 睦月 (მუცუკი, მოფერაფაშ თუთა)
* ფურთუთა - 如月 ან 衣更着 (კისარაგი ვარდა კინუსარაგი, მუკაქუნალიშ გჷმოთირუა)
* მელახი - 弥生 (იაიოი, ახალი თელარა; აფუნიშ დაჭყაფუ)
* პირელი - 卯月 (უზუკი, ყურდგელიშ თუთა)
* მესი - 皐月 ან 早月 ან 五月 (საცუკი, კუნტა თუთა)
* მანგი - 水無月 (მინაცუკი ვარდა მინაზუკი, წყარიშ თუთა)
* კვირკვე - 文月 (ფუმიზუკი, წინგიშ თუთა)
* მარაშინათუთა - 葉月 (ჰაზუკი, ფურცელიშ თუთა)
* ეკენია - 長月 (ნაგაცუკი, გჷნძე თუთა)
* გჷმათუთა - 神無月 (კან'ნაზუკი ვარდა კამინაზუკი, უღორონთე თუთა), 神有月 ან 神在月; (კამიარიზუკი, ღორონთიშ თუთა – ხვალე იზუმოშ პროვინციას, სოდე გჷნოჩამაშ მეჯინათ არძა ღორონთი იშაყარუ გჷმათუთას ირწანური შაყარუაშო იზუმოშ ოხიდას.)
* გერგობათუთა - 霜月 (შიმოცუკი, ჸინუაშ თუთა)
* ქირსეთუთა - 師走 (შივასუ, პაპეფიშ დღა; თაშ გიადუ თიშ გეშა, ნამჷ-და პაპეფიშ გიშაკერძაფილო დოხარგელი რენა წანაშ ბოლოშ ხვამეფით.)

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Japanese calendar tables and zodiac signs, in Kanji, Hiragana, Romaji, and English ,
*Japanese calendar history by the National Diet Library
*The Lunar Calendar in Japan 
*The Japanese Lunar Calendar  Mechanics of the Japanese lunar calendar and hints on using NengoCalc (see below)
*Koyomi no page  in Japanese
*Koyomi no hanashi in Japanese
*Rokuyō calculator  in Japanese
*Rokuyō calendar  in English
*Convert Western Years to Japanese Years  converts Gregorian calendar years to Japanese Emperor Era years (known as nengo)
*Japanese Year Dates  Detailed explanations of Reign years, Era years, Cyclic years, Western years, Imperial years
*NengoCalc (Tool for converting Japanese dates into Western equivalents)
*This Year in Japan Shows what the current year in Japan is
*Convert a Western year into a Japanese year (sci.lang.japan FAQ pages)
* Онлайн-конвертер японских дат в веб-приложении «Creounity Машина Времени». Принципы атрибутирования дат на монетах Японии
* DateConverter — Перевод дат между японским и григорианским календарями 

კატეგორია:კალენდარი
კატეგორია:იაპონური კულტურა