open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჩოგანბურთი

[მინი|250პქ|[უიმბლდონიშ ტურნირი|უიმბლდონი. კორტი №18.]]
**ჩოგანბურთი,** ვარდა **ტენისი** — სპორტიშ გვარობა, ნამუსჷთ ართიანს ორკინუნა ჟირ მოლაჸაფე („საართო ლაჸაფი“), ვარდა ბუნას ჟი-ჟირო, ნამუთ აკმოდირთუ ჟირ მოლაჸაფეშე ირ ბუნას (“ჭყვირი ლაყაფი„). აწმარენჯეფიშ ეშაჩინებე რე (მეჩოგანბურთე ვარდა ტენისისტი) ჩოგანიშ მოხვარათბურთიშ აწმარენჯიშჸურე ჸოთამა თეშ, ნამჷ-და აწმარენჯიქ თიშ აშო დორთინაფა ვეშილებუასჷნ.

ალმახანურ ჩოგანბურთიშ მუშ ოფიციალური ჯოხოდვალა უღუ - „ლაუნ-ტენისი“ ( [lɔːn] — ოდიარე), რეალ-ტენისიშე გიშაკერზებელო (ვარდა „ჟიო-დე-პომი“, ჯოხოდვალაშ ფრანგულ ვარიანტით) — უმოს ჯვეში გვარობა, ნამუსჷთ კილერ დგჷმილეფს დო კორტიშ შხვანერ ტიპის ლაჸაფენა. ჩოგანბურთი ოლიმპიური სპორტიშ გვარობა რე.

## სქოლიო


კატეგორია:სპორტიშ გვარობეფი
პორტალი:სპორტი

{| style="border-spacing:8px;margin:-3px -8px"
|style="width: 100%; border:1px solid #dfdfdf; background-color:#F9F9F9; vertical-align:top"|

*
კატეგორია:თარი პორტალეფი
კატეგორია:სპორტიშ პორტალეფი
მარკ რუფალო

**მარკ რუფალო** (; 22 გერგობათუთა, 1967, კენოშა, უისკონსინი)  — ამერიკალი არტისტი. ლაჸჺფინერი როლეფშენ ფილმეფს „ბაღანეფ ჯგირო რენა“ დო „Foxcatcher“ წუმორინელი რდჷ ოსკარიშ  ნომინაციას საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირახარისხამ როლს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1967
ვირუსოლოგია

thumb|როტავირუსი, ვირუსეფიშ ართ-ართი მიარესახეობა
**ვირუსოლოგია** ( — ჟღამარა
) — ბიოლოგიაშ დარგი, ნამუთ გურაფლენს ვირუსეფს. მაართაშა ვირუსიშ არსებუა, მუჭოთ ლახალაშ გიშმაჭანაფალიშ, დანტკიცჷ 1892 წანას რუსი მენცარქ დავით ოვანოვსკიქ. 1901 წანას ოურდუმე ექიმქჷ. რიდიქ მიოგორუ ადამიერიშ მაართა ლახარა — ჸვინთელი ხურებას.

ვირუსეფი უონოხო ორგანიზმეფი რე, თინა აკოდირთუ დნმ-იშ ვარდა რნმ-იშ მოლეკულაშ დო ცილამი ნიბთიერებეფშე. თინეფიშ ძირაფა ხვალე ელექტრონული მიკროსკოპით რე შესალებერი. ვირუსეფს გიმირინუანა ბაქტერიული ლახარეფიშ აწმარენჯო, კერძთ ბაქტერიოფაგის, ნამუთ მიშიჭკირუ ბაქტერიაშ რსხულშა, თექ თიშ ხარჯიშა იმიარებუ დო აკარღვანს თის. ვირუსული ლახარა რე შიდსი დო ც ჰეპატიტი. გრიპით ვირუსი რე, მარა ნარკებო ოშქურანჯი.

კატეგორია:მიკრობიოლოგია
ბოტანიკა

**ბოტანიკა** (ბერძენ. botanē „დოლო, ჩანარი“), მენცარობა ჩანარეფიშ რინაშ გეშა. გურაფლენს ჩანარეფიშ გალენი დო დინახალენი ენწყუალაშ კანონზმომიერეფეფს (მორფოლოგია, ანატომია), ჩანარეფიშ სისტემატიკას, თინეფიშ გოვითორაფას გეოლოგიურ ბორჯის (ევოლუცია), მოჯგირულ რცხუეფს (ფილოგენია), ულირ ბორჯის დო ათეჟამს დიხაუჩას თინეფიშ გოფაჩუას (ჩანარეფიშ გეოგრაფია), ჩანარულ ორგანიზმეფიშ დარინალ პროცესეფს (ჩანარეფიშ ფიზიოლოგია), აკანწკჷმა ურთიართმიკობუნაფას (ჩანარეფიშ ეკოლოგია), ჩანარული ოფორუშ ენწყუალას (გეობოტანიკა, ანუ ფიტოცენოლოგია), ჩანარეფიშ ომეურნეთ გიმორინაფაშ შესალებუას (გუმარინაფალი ბოტანიკა). რკვიებაშ ობიექტიშ მეჯინათ ბოტანიკას გიმირთუ ხოლო მენცარობა წყარჩანარეფიშ გეშა - ალგოლოგია, სოკოეფიშ გეშა - მიკოლოგია, ლიქენეფიშ ანუ ქარაგოზეფიშ გეშა - ლიქენოლოგია, ლეყეფიშ გეშა - ბრიოლოგია დო შხვა. მიკროსკოპულ ჩანარულ ორგანიზმეფს იგურუანს მიკრობიოლოგია, ჩანარეფიშ ლახალას - ფოტოპათოლოგია.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Native Plant Information Network
* USDA plant database 
* The Virtual Library of Botany

*
ბიოფიზიკა

მინიატიურა|ფოტოსინთეტიკური რეაქციაშ ცენტრი
**ბიოფიზიკა** (ჯვ. ბერძენ. βίος — „რინა“, φύσις — „ორთა“) — თელი სისტემეფიშ ფიზიკა, აკმიგურუანს თელი სისტემეფიშ ფუნქციონირაფაშ ფიზიკურ პრინციპეფს. ბიოფიზიკაშ ხასიათიშ გუმორკვიებეფს ბხვადუთ დიო ხოლო XVII-XVIII ოშწანურეფს ფრანგი მენცარ რ. დეკარტიწკჷმა დო იტალიარ გურაფილეფწკჷმა ჯ. ბორელიშ დო ლ. გალვანწკჷმა. ბიოფიზიკაშ გავითარაფალო გიშაკერზაფილი შაულობა უღჷდ გერმანალი მენცარეფიშ ჰ. ჰელმჰოლციშ, ვ. ვუნდტიშ, რ. მეიერიშ, ე. დიუბუა-რეიმონდიშ, დ. ბერნშტაინიშ დო შხვეფიშ ხანდას მავითოჩხორა ოშწანურიშ მაჟირა ნორთის, ნძალამი წუმოძინა მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული დიჭყჷ.
## ლიტერატურა
*„ენციკლოპედია საქორთუო“, თბ. 1997, ტ. I, გვ. 438-439. *მ. ზაალიშვილი
*

კატეგორია:ბიოლოგიაშ გჷნორთეფი
კატეგორია:ფიზიკა
კატეგორია:ორთაშ მენცარობეფი
ანდოგანი

**ანდოგანი** შანენს საგანიშ გორინას, ანუ ეთი პიჯალეფიშ გარამეფიშ ართიანობას, ნამუთ ათე საგანშე ჟიმოქომინჯალას ორთუნა.

ანდოგანიშ შიოლებერი ფორმეფი რე:

* ორთული ანდოგანი - დიხაუჩას ორთულო არსებუანი თელი დო ღურელი ორთა
* სოციალური ანდოგანი - ჯარალუა, ნამუსჷთ ინდივიდი ოხორანს
* ბიზნესიშ ანდოგანი - ბიზნესიშ ფუნქციონირაფაშ პიჯალეფი
დო შხვა.
კრის ჰემსვორთი

**კრის ჰემსვორთი** (; დ. 11 მარაშნათუთა, 1983) — ავსტრალიარი არტისტი. ჩინებული რე ფილმეფს „თორი“ (2011) დო „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი“ (2012) ლაჸაფინერი თორიშ როლით.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1983
კაშუბური ნინა

thumb|მიკნაჭარა კაშუბურ ნინაშა 

**კაშუბური** (კაშუბურო: *kaszëbsczi jãzëk*, *pòmòrsczi jãzëk*, *kaszëbskò-słowińskô mòwa*; ) — ლეხიტური ნინა, ნამუთ სლავურ ნინეფშა მიშმურს. თიშ უმკუჯინუო, ნამჷ-და შხირას მერჩქინელიე მუჭოთ ნინან, მინშა მირჩქინუაფუ პოლონური ნინაშ დიალექტო. პოლონეთის ოფიციალურო აღიარაფილიე მუჭოთ ეთნიკური უმორჩილაშობაშ ნინა. დოხოლაფათ 106 000 ადამიერი იჩიებუ ჸუდეს კაშუბურო. თინა რე პომერანული ნინაშ აკა გამნარყი. თინა ხოლოს გერე სტანდარტულ პოლონურწკჷმა თუდოლენგერმანულიშ დო ქჷრაფილი პოლაბური დო ჯვეში ფრიზიულიშ გოლინათ.

## სქოლიო

კატეგორია:სლავური ნინეფი
კატეგორია:ფილოლოგია
შერლოკი (ტელესერიალი)

**შერლოკი** () — ბრიტანული ოტელევიზე სერიალი, ნამუთ წჷმარინუანს ართურ კონან დოილიშ შერლოკ ჰოლმზიშ დეტექტიური თხობელუეფიშ ალმახანურ ვერსიას. სერიალი აკოქიმინეს სტივენ მოფატიქ დო მარკ გატისიქ. შერლოკ ჰოლმზიშ როლს არსულენს ბენედიქტ კამბერბეჩი, ჯონ უოტსონიშის — მარტინ ფრიმენი. 2009 წანას გოტებული პილოტიშ უკული, მაართა სეზონიშ სუმი 90-წუნიან ეპიზოდიქ იდჷ BBC One–ს დო BBC HD–ს 2010 წანაშ კვირკვეს დო მარაშნათუთას. მაჟირა სეზონქ BBC One–ს დიჭყჷ 2012 წანაშ 1 ღურთუთას, მასუმაქ 2014 წანაშ 1 ღურთუთას. გინოღალეფი მიშჷ მუდგაზჷმარენ აკანს, თენეფ შქას ლონდონს დო კარდიფის.

## ეპიზოდეფი
### I სეზონი

### II სეზონი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ბრიტანული ტელესერიალეფი
კატეგორია:ფილმეფი შერლოკ ჰოლმზიშე
ჯარალუა

**ჯარალუა** კინე **ადამიერეფიშ ჯარალუა** — ართიანწკჷმა შხვადოშხვა ურთიართობათ ვარდა ვირტუალური ტერიტორიათ მერცხუაფილი ადამიერეფიშ ჯარალუა. ათეჯგჷა ჯარალუეფს ახასიათენს სოციალური ურთიართობეფი ინდივიდეფ შქას, ნამუეფსჷთ გიშნაგორა კულტურა აკმაართიანენს. სოციალურ მენცარობეფს, დიდი ჯარალუა გუმორჩქინდჷ სტრატიფიცირაადთ დო/ვარდა გიმეიან ბუნეფიშ დომინირაფონი მოდელეფით.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* Definition of Society  from the OED.
* Lecture notes on "Defining Society"  from East Carolina University.
* Internet Modern History Sourcebook: Industrial Revolution 
* "The Day the World Took Off" Six part video series from the University of Cambridge tracing the question "Why did the Industrial Revolution begin when and where it did."

კატეგორია:ანთროპოლოგია
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუხალე 1
კრისტიან ბეილი

**კრისტიან ჩარლზ ფილიპ ბეილი** ( დ. 30 ღურთუთა, 1974) — ინგლისარი არტისტი. ლაჸაფენს მუჭოთ მაღალბიუჯეტამ, თეში დუდიშულ დო ხელუანობაშ ჸუდეეფიშე დოფინანსაფილ ფილმეფს.

## ბიოგრაფია
ბეილი ჯარალუაქ მაართაშა ძირუ 13 წანაშ ხანს. თიქ თარი როლი ილაჸჺფჷ სტივენ სპილბერგიშ ფილმის „ბჟაშ იმპერია“. თინა ლაჸაფენს ინგლისარ ბოშის, ნამუშ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის მედინუ დო იაპონარეფიშ კარეს მოხვადუ.

2010 წანას თიქ კრიტიკოსეფიშ დადებითი ფასება დეინალუ ფილმის „მალჷმერი“ გასახიერებული როლიშ გეშა. ათე ფილმით თიქ მუსხირენ ჯილდო, თინეფ შქას ოსკარი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირა ხარისხამ როლს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1974
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ბეტმენი: დაჭყაფური

**ბეტმენი: დაჭყაფური** () — რეჟისორ კრისტოფერ ნოლანიშ 2005 წანაშ ფილმი. თინა ერსხუაფუ კომპანიაშ DC კომიქსეფი პერსონაჟ ბეტმენიშ ისტორიეფს. ფილმის ოკათუნა:  კრისტიან ბეილი, მაიკლ კეინი, გერი ოლდმენი, ლიამ ნისონი, კეტი ჰოლმსი, კილიენ მერფი, მორგან ფრიმენი, ტომ უილკინსონი და რუტგერ ჰაუერი.

ფილმიშ სიუჟეტი ჯინჯიერო წჷმირინუანს ბურბუ-კოჩიშენ ფილმეფიშ სერიაშ ართგვარ გინოხარგუას. თიშ უკული, მუთ ფილმი *[[ბეტმენი დო რობინი (ფილმი)|ბეტმენი დო რობინი]]* უწჷმუძინუქ გიშართჷნ, 2003 წანას ნოლანქ დო გოიერქ დიჭყეს ახალ სცენარშა მუშობა, ნამუსჷთ უმოს რეალისტური ტონი აღვენუდუნ, ჰუმანურ ოკითხეფს დო რეალიზმის თოლჸუჯიშ გაკვანთიერებათ. ეშაჩინებას წჷმარინუანდ მაჯინეეფიშ განშე მუჭოთ ბეტმენი ჸურე, ხოლო თიში რეალური ხასჷლაშ, ბრიუს ვეინი ჸურე ალაგინაფაშ გიშაჭანუა. ფილმიშ დიდი ნორთით გინოღალირქ იჸუ ინგლისის დო ჩიკაგოს. გინოღალეფს გიმირინუაფუდჷ მუჭოთ ტრიუკეფი, ობიექტიშ გადიდარებული მოდელეფი. მინიმალურ მუდანობათ იჸუ გიმორინაფილქ ინტეგრირებულ კომპიუტერულ გაფიკაქ. ფილმიშო სპეციალურო იჸუ ღოლამირქ ახალი ბეტ-მობილიქ დო ბურბუ-კოჩიშ ახალი მიკაქუნალქ.

კრიტიკული დო კომერციული თოლარზით, ფილმიქ დიდი წჷმოძინა მიპალუ. 2005 წანაშ 15 მანგის იჸუ თიში პრემიერაქ ააშს დო კანადას. გიშულაშე მაართა მარაშ ბოლოს თიქ მაქიმნალეფს 48 მლნ დოლარიშ მუშნაველი მოუღჹ, უკული 372 მლნ-შახ მირდჹ.  რესურსიქ Rotten Tomatoes თის 84%-იანი რეკომენდაცია მეჩჹ. კრიტიკოსეფქ ეშანეს, ნამდა ფილმიშ ჯინჯიერი თემა რე შქურენჯი დო დო თის უმოს წკურუმია ტონი უღჹ, ვინდარო ბურბუ-კოჩიშ გეშსა წოხოლენ ფილმეფს. 2008 წანაშ კვირკვეს გიშართჷ თიშ გოგინძორაფაქ წკურუმია აიარი, ნამუშ რეზისორით კრისტოფერ ნოლანი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* ფილმიშ სცენეფიშ გეჸვენჯური ანოტაციეფი 

კატეგორია:2005 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი ბეტმენიშ გეშა
კატეგორია:კრისტოფერ ნოლანიშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
ზუგდიდიშ მაჟირა ოჯარე სკოლა

300პქ|მინი|მარჯვნივ|ზუგდიდიშ მაჟირა ოჯარე სკოლა
**ზუგდიდიშ მ. კოსტავაშ ჯოხონობაშ მაჟირა ოჯარე სკოლაქ** დირსხუ 1938 წანას ზუგდიდის, ნამუსჷთ თი ჟამს ჯოხოდჷ ზუგდიდიშ №2 ოშქაშე სკოლა. თიში მაართა დირექტორი რდჷ იოსებ ქირია. უკული თიქ გინიქიმინჷ ბოშეფიშ სკოლათ დო ათე ჯოხოთ რდჷ 1955-1956 ოგურაფალი წანაშ დოჭყაფაშახ. ოგურაფუ 1956 წანაშე ფუნქციონირენდჷ ზუგდიდიშ მაჟირა ოშქაშე სკოლაშ ჯოხოთ. 1958 წანაშ მარაშნათუთას სკოლას ლენინურ კომრსხუშ ჯოხოქ ქიმიაჩჷ დო ჯოხოდჷ ზუგდიდიშ ლენინური კომრსხუშ ჯოხონობაშ  №2 ოშქაშე სკოლა.

სკოლაშ მაართა დირექტორი თირუ ალიოშა ხუბუაქ, უკულ ქიგედირთჷ ეფემ კვირტიაშ ხემანჯღვერუაშ პერიოდიქ, ეფემ კვირტია დოთირუ იასონ ურიდიაქ. ბოშეფიშ სკოლას დირექტორენდჷ გიგლა ჯვებენავა. №2 ოშქაშე სკოლაშ დირექტორეფი რდეს: ამბაკო ჭითანავა, ჩხოლარია გოგოლა, ციალა ქირია, ქეთინო სიგუა, ზამირა ღადუა, მარინე ქარცხია. ათეჟამო დირექტორიე ნინო ბულია.

1989 წანას სკოლას მიაჩჷ ქორთუეფიშ ერუანუალი გერგეზიშ მერაბ კოსტავაშ ჯოხოქ, 1994 წანაშე რეორგანიზაფილქ იჸუ მერაბ კოსტავაშ ჯოხონობაშ გიმნაზიათ.

სკოლას 2006 წანას გონათაფაშ დო მენცარობაშ სამინისტროქ ედომუშამ რეაბილიტაცია უღლუ, ნამუთ ევროპულ სტანდარტეფს ედომუშამო ობაღინუანს. 

## სკოლაშ ნარდეფი
*ნონა გაფრინდაშვილი (დ. 3 მესი, 1941, ზუგდიდი) — ქორთუ მოჭარდაკე, ოსურეფ შქას მოსოფელიშ მაამშვა ჩემპიონი (1962-78). მოსოფელიშ ხუთშარაშ ჩემპიონი (1962-1978). ოერეფოშქაშე დიდორსანტი ოსურეფ (1976) დო ბოშეფ (1978)  შქას. სპორტიშ  დაოინალაფირი  ორსანტი (1964). 1982 წანაშ ოჭარდაკე ოსკარიშ მაღვენჯი. ფიდეშ  ოსურეფიშ  კომისიაშ დუდმახვენჯი (1980-1986). საქორთუოშ ერუანული ოლიმპიური  კომიტეტიშ მაართა პრეზიდენტი (1989-1996).1996 წანაშე თიში ოპატიე პრეზიდენტი. საქაორთუოშ ფიზიკური კულტურაშ  დო  სპორტიშ დოინალაფირი  მოღალე (1981). მუშ მოითირიშ უნძალიერაში მოჭარდაკე ოსური.
*კიაზო ნადარეიშვილი – საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური, აკადემიკოსი, მედიცინაშ მენცარობეფიშ დოქტორი, პროფესორი.
*თამთა შედანია – "Elite Model Look International 2007" – წანაშ გომორძგვილი.

## ლიტერატურა
* „ჩვენი გიმნაზია“, ქსუ ზუგდიდიშ ფილიალიშ გჷშმაშქუმალარობა, 1998

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  ზუგდიდიშ მერაბ კოსტავაშ ჯოხონობაშ მაჟირა ოჯარე სკოლაშ ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ზუგდიდი
კატეგორია:საქორთუოშ სკოლეფი
წკურუმია აიარი (ფილმი)

***წკურუმია აიარი*** () — 2008 წანაშ სუპერგერგეზული ფილმი, ნამუთ გერსხუაფილი რე DC კომიქსეფიშ პერსონაჟ ბეტმენშა. ფილმიშ რეჟისორ დო ჯიმაწკჷმა, ჯორჯ ნოლანწკჷმა ართო ართ-ართი სცენარიშ ავტორი კრისტოფერ ნოლანი. ფილმი რე ნოლანიშ ბეტმენიშ ფილმეფიშ სერიაშ ნორთი დო ბეეტმენი: დაჭყაფურიშ გოგინძორაფა.

## სიუჟეტი

გოთჰემიშ რინაქ კოშმარო გინირთჷ თიშ უკული, მუთ ჯოკერი გიშარჩქინდჷ. თიქ სითინჩე აკურღუ მუჭოთ ნოღაშ კრიმინალურ ბუნეფს, ხოლო პოლიციაშ კომისარ ჯეიმზ გორდონს, ბეტმენს დო ახალ პროკურორს, ჰარვი დენტის. თიქ გიანთხუ ბანკის დო კრიმინალურ ბუნეფს მურაგადუ, ნამდა თინეფს ბეტმენიშ მოლასუას მეხვარებუდჷნ, თახმას თიში თანჯი ტოტალურ ქაოსი რე. თიწკჷმა გერჯგინა ხვალე ბეტმენს შეულებუ.

## როლეფს
* კრისტიან ბეილი  - ბეტმენი
* აარონ ეკჰარტი  - ჰარვი დენტი
* მეგი ჯილენჰოლი - რეიჩელ დოუსი
* გერი ოლდმენი - კომისარი ჯეიმზ გორდონი
* ჰით ლეჯერი - ჯოკერი
* მორგან ფრიმენი - ლუციუს ფოქსი
* კილიან მერფი - ოშქურინაია
* მაიკლ კეინი — ალფრედ პენიუორთი

## გინოღალა
ფილმიქ დირსხუ 1940 წანაშ ჯოკერიშ ოდებიუტე კომიქსეფს დო 1996 წანაშ კომიქსეფიშ სერიაშ გირძე ჰელოუინს, ნამუთ მომთხობელანა ჰარვი დენტიშ ჟირსახემო გინოქიმინუაშ გეშა.

წკურუმია აიარიშ გინოღალა ჯინჯიერო ჩიკაგოს მიშჷ, მორო მუსხირენ სცენა გინიღეს შხვადოშხვა აკანეფს ააშ-ს, გოართიანაფილ ომაფეს დო ჰონგკონგის. ნოლანქ კანკალე მომენტიშ, თინეფ შქას ჯოკერიშ მაართაშა გუმორჩქინაშ გინაღალარო გიმირინუ IMAX კამერა. 2008 წანაშ 22 ღურთუთას, მუჟამსჷთ ფილმიშ გინოღალა თებული რდჷნ, დოღურუ არტისტიქ ჰიტ ლეჯერიქ. მურიცხიშ ღურაქ დიდი ინტერესი გიშეჭანუ პრესას დო კინოოქიანეს.

## ჯილდეოფი
ფილმიქ დეინალუ მუსხირენ ნომინაცია შხვადოშხვა დაჯილდოეფეფს დო ჟირი ოსკარი ხონარიშ მონტაჟიშ დო საუჯგუშო მაჟირახარისხამ არტისტი კოჩიშ სახეთ. ათე ეკონია ჰით ლეჯერიშ სრულებაქ დეინალუ. ლეჯერქ ხოლო მიღჷ ორქოშ გლობუსიშ დო BAFTA-შ ჯილდოეფი.

## მუშნაველი
ფილმიშ პრემიერაქ დუდშე ავსტრალიას იჸუ, 16 კვრიკვეს, ობჟათე ამერიკას დო გოართიანაფილი ომაფეს მანგო 18 დო 24 კვირკვეს. ამერიკას დო კანადას პრემიერაშახ დიკაჟანუ ბილეთეფიშ რეკორდულ მუდანობაქ დო დადებითი აკოფასალა დეინალუ კინოკრიტიკოსეფშე. ფილმიქ უწურმუდგინებუ წჷმოძინას მიოჭირინუ ოორუე ამერიკას დო იჸუ მაჟირა ფილმიქ, ნამუშ სალაროქ თექ $500 მლნ-ს გინაჩირთჷ. მოსოფელიშ მაშტაბით წკურუმია აიარი რე თი 6 ფილმიშ შქას, ნამუეფიშ მიშნაველქ $1 მილიარდის გინაჩილითუ დო ათე ცხირს მაამშვა პოზიცია უკინებუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:2008 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:კრისტოფერ ნოლანიშ ფილმეფი
კატეგორია:ფენტეზი ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი ბეტმენიშ გეშა
კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი
რადიაცია

## რადიაცია
### რადიაციული ფონი
თენა რე გუმოჩხორიება, ნამუთ მეურს კოსმოსურ დო დიხაურ გორჩქინაშ ორთაშობურ წყუეფშე დო ხოლო ხელუანურ რადიონუკლედეფშე, ნამუთ გოფაჩილი რე ორთას ადამიერიშ საქვარუაშ შედეგო.

**რადიაციულ ფონს ორთჷ**
# ორთაშობური რადიაციული ფონი
# ტექნოგენურო თირელი რადიაციულ ფონი
# ხელუანური რადიაციული ფონი

**ორთაშობური რადიაციული ფონი** აკმოდირთუ გალენ დო დინახალენ დუმაჩხორიაფალი წყუეფშე.

გალეიან დოჩხორიაფაშ კომპონენტეფი რე:
# კოსმოსური გუმოჩხორიაფა
# ნერჩიშ გუმოჩხორიაფა
# ატმოსფეროშ გუმოჩხორიაფა

დინახალენ გუმოჩხორიაფაშ კომპონენტეფი რე ადამიერიშ ორგანიზმიშა მიშმაულარი რადიონუკლეინეფი. თენეფი რე:
# U-შ დო Th-შ ფანიაშ მაკათურეფი
# რადიონუკლეინეფი, ნამუეფსჷთ ფანია ვაუღნან — K, Rb
# ორთაშე ,,ხელუანურო* ღოლამირი რადიონუკლეინეფი — C, H

*'ტექნოგენურო თირელი რადიაციული ფონი**:
#  დინოხურიშ ეშაღალა
# შხვადოშხვა ოჭვალიშ ჭუალა
# სასუქიშ გიმორინაფა
# დგჷმილეფიშ დოდგჷმა
# ფურინუა დიდ სიმაღალას
# ჸოფარინაშ დოჩხორუა (მასინთაფუ საათეფი, ტელევიზორი, კომპიუტერი, მობილურ ტელეფონი დო თ. უ.)

**ხელუანური რადიაციული ფონი**
# ატომური ანჯარიშ აფეთქაფა
# ოკათე მეურნობას ხელუანური რადიონუკლეინეფიშ გიმორინაფა
# ატომური ელექტროობუძოლუშ გიმორინაფა
# ატომური ენერგიაშ გიმორინაფა შხვადოშხვა სფეროს
# ავარიეფი ბირთვულ-ენერგეტიკულ დუნოდგჷმეფს

XIX ოშწანურიშ დათებუს დო XX ოშწანურიშ შქა წანეფს მოხვადჷ გუმოჩხორიაფაშ სფეროს თარი მეგორაფეფქ.

1895 წანას გერმანალ მენცარქ ვილჰემ კონდარ რენტგენქ მიოგორუ X ჩხორიეფს, ნამუეფით გიმირინუაფუ მედიცინას რენტგენოდიაგნოსტიკას დო ჩხორიულ თერაპიას. 1896 წანას ფრანგ მენცარ ანრი ბეკერელქ მიოგორუ ორთაშობურ რადიოაქტივობას. 1934 წანას ჩილ დო ქომონჯ ირენ დო ფრედერიკ ჟოლია-კიურიქ მიოგორეს ხელუანურ რადიოაქტივობას. რადიაციული ჰიგიენა მუჭოთ მენცარობა დირსხუ XX ოშწანურს. თიშ ართ-ართი დუმარსხუაფალო აღიარებულ რე რადიობიოლოგიაშ დუმარსხუაფალი ივანე თარხნიშვილი. 1904 წანას თიშე მაართაშა რუსეთის, ცარსკოე სელოს, მიშაგურაფილ იჸუ ჰავაშ რადიოაქტივობა.

**რადიოაქტიური გუმოჩხორიაფა** რე მაიონებელი გუმოჩხორიაფა, ნამუთ წჷმიქიმინუ რადიოაქტიური ნიბთიერებეფშე 

თენა ატომიშ აკორღვაფათ ხვადუ. ბორჯის ართულს აკორღვაფილ ატომეფიშ მუდანობას **რადიოაქტიური აქტივობა** ჯოხო. თიში ართილი რე  — Ci. ორთაშობური რადიოაქტივობაშ მეგორაფაშ უკული, გერკვიუ, ნამჷ-და რადიუმიშ გვირზილს მაულარ გინოქიმინუაშ შედეგო გიშნაჸოთემი გუმოჩხორიაფა უართგვარე რე დო აკოდირთუ — **α**, **β** დო **γ** ჩხორიეფშე. **α** ნორთი ჟირსხი დადებითი მუხტიშ მაღვენჯი ჰელიუმიშ გვირზილი რე, ნიბთიერებაშა მიშულაშ უნარი ვაურღ. **β**  ჩხორიეფი ელექტრონეფიშ ნადუ რე. თიში ქანცაფი ნიბთიერებეფს ტახილი რე. შილეფს ჭიჭე უმოს მიშულათ იხასიათებუ (მუსხირენ მილიმეტრით). **γ** ჩხორიეფი ელექტრომაგნიტური ჩხორიეფი რე. იხასიათებუ ნიბთიერებეფს მაღალი მიშულაშ უნარით. თიში ედომუშამ აკოკინება ხვადუ 15სმ-იან ტყვიაშ ეკრანით.  რენტგენიშ **Rö** ჩხორიეფი, ნამუთ ელექტრომაგნიტური გუმოჩხორიაფას წჷმარინუანს, მარა **γ**-შე გინორთით **Rö** წუმიქიმინუ ელექტრონეფიშ გეჩხერეზუაშ შედეგო. თიში მიშულა ნიბთიერებეფშა ძალამი მაღალი რე.  რე ხოლო ** ნეიტრონული გუმოჩხორიაფა''', ნამუთ ნეიტრონეფიშ ნადუს წჷმარინუანს, თის დიდი ბიოლოგიური მოქიმინჯალა უღჷ, თიშენ ნამდა ელექტრონეიტრალობაშ გეშა იხასიათებუ შილეფს გუხურგუ მიკოშქუმალაშ უნარით. თინეფშე ოთხილარო გიმირინუაფჷ წყარბადკათინელი ნიბთიერებეფი - წყარი, პარაფინი, გრაფიტი.   

კატეგორია:გუმოჩხორიაფა
გენი

**გენი** — წჷმარინუანს მონძალაშ ფიზიკურ დო ფუნქციურ ართულს, ნამუშ მოხვარათ ხვადუ ინფორმაციაშ გინოღალა ორგანიზმეფიშ ართ მოთირაშე მაჟირაშა. მოლეკულურ დონეშა თინა რე დნმ-შ მუნაკვათი, ნამუთ იკათუანს ფუნქციურ ცილას ვარდა რნმ-შ სინთეზიშო ოხვილურ არძა ინფორმაციას. კერძოთ, გენიშ დნმ-შ ნუკლოტიდურ მეჸუნალა იკათუანს ეგზონეფს, ონტრონეფს დო უკოდირებულ ტრანსკრიპციაშ რეგულატორულ ელემენტეფს.

## ლიტერატურა
*  Google Book Search; first published 1976.
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Comparative Toxicogenomics Database
* DNA From The Beginning - a primer on genes and DNA
* Genes And DNA - Introduction to genes and DNA aimed at non-biologist 
* Entrez Gene - a searchable database of genes
* IDconverter - converts gene IDs between public databases 
* iHOP - Information Hyperlinked over Proteins 
* TranscriptomeBrowser - Gene expression profile analysis 
* The Protein Naming Utility, a database to identify and correct deficient gene names 

კატეგორია:კლონირება
კატეგორია:გენეტიკა
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
გვარობა

**გვარობა** (ლათ. species) — თელი ორგანიზმეფიშ ბიოლოგიური სისტემატიკაშ ჯინჯიერი სტრუქტურული ართული. გვარობა თიჯგურა ორგანიზმეფიშ ართიანობა რე, ნამუეფით ძალამს გჷნა ართიანს დინახალენ დო გალენ ანატომიათ, რინაშ ნერით, გოფაჩუაშ არეალით, დიარათ დო თ. უ. თინეფი აკისქუნა თი ბუნაშ შხვა ინდივიდეფს დო ირზენა ჸოფიერი გეჸვენჯის. არძა ჩხოლარული, ვარდა ჩანარული ორგანიზმი ორხველჷ გარკვიულ ბუნას.

## ძირით ხოლო
* სისტემატიკა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Stanford Encyclopedia of Philosophy entry: ''Species''
* Barcoding of species 
* European Species Names in Linnaean, Czech, English, German and French 
* Catalogue of Life
* VisualTaxa 
* Speciation 

## სქოლიო

კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემატიკა 
კატეგორია:მენცარობეფიშ სისტემატიკა 
კატეგორია:ევოლუცია 
კატეგორია:ტაქსონომია
მარტინ ფრიმენი

**მარტინ ჯონ ფრიმენი** (დ. 8 ეკენია, 1971) — ინგლისარი არტისტი, ნამუთ ჩინებული რე მუში ოტელევიზიე როლეფით BBC-იშ ორქოშ გლობუსიშ მაღვენჯი სერიალ „ოფისის“ დო „შერლოკის“, სოდეთ ექიმი უოტსონი ასახიერჷ. 2010 წანას ფრიმენი გიშაგორეს ჯ. რ. რ. ტოლკინიშ „ჰობიტიშ“ თარი პერსონაჟ ბილბო ბეგინსიშ როლს რეჟისორ პიტერ ჯექსონიშ სუმ-ნორთიან ეკრანიზაციას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

## სქოლიო

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1971
რიჩარდ ბახი

მინი|რიჩარდ ბახი დო ლინ გარისონი, 1970
**რიჩარდ ბახი** () — პილოტი დო ოავიაციე ჭარუ,  დებადჷ 1936 წანაშ 23 ივანობას ააშ-ს. ნანა — რუთ ჰელენ შოუ, მუმა — როლანდ რობერტ ბახი. რიჩარდი ჩინებული კომპოზიტორიშ, იოჰან სებასტიან ბახიშ შორიშიან მოითირი რე. 1955 წანას გაათუ ლონგ-ბიჩიშ სახენწჷფო კოლეჯი. თის ორხველჷ ანდა თხობელუა, თინეფ შქას: „ართი“, „ილუზია“, „ათაჸურე ჩქიმი არზი“, „თოლია ჯონათან ლივინგსტონი“ დო შხვა. თიშ ნაჭარეფი ჯინჯიერო ფილოსოფიურიე დო ფურინუაშენ რე. თის დიდი წჷმოძინა მოუღჷ ნახანდიქ „მათირია ჯონათან ლივინგსტონი“ (1970), 2 წანმოწანაშა გიმიჩინჷ მილიონ ეგზემპლარქ. თიშა თაშნეშე გინიღეს ფილმი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Richard Bach official web site
* Richard Bach interview at Amazon.com
* T. Virgil Parker interviews Richard Bach in the College Crier 
* A Richard Bach Fan Site 

კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1936
სისტემატიკა

**სისტემატიკა**  — ბიოლოგიაშ დარგი, ნამუთ აკმიგურუანს თელი ორგანიზმეფიშ სისტემატიკას; აბუნენს თინეფს ართიანწკჷმა გჷრაფა-გინორთიშ მეჯინათ დო ათე ოსხირშა ეიონწყუნს თელი ორგანიზმეფიშ სისტემას. ორთული სისტემა გუმოხანტუნს მოჯგირულ რცხუს თინეფ შქას, გორჩქინელს თინეფიშ ევოლუციური გოვითარაფაშ პროცესის. თინა დიხაუჩას ამდღარშო არსებულ დო ეშალაფირ ორგანიზმეფს ეჭარუნს დო ჯოხოდვალობას არზენს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Society of Australian Systematic Biologists 
* Society of Systematic Biologists
* Willi Hennig Society

კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემატიკა
კატეგორია:მენცარული კლასიფიკაციეფი
მაიკლ კეინი

**სერ მაიკლ კეინი**, (; დ. **მორის ჯოზეფ მიკლუაითი**; 14 მელახი, 1933, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. თის მუნაგებუ აფჷ აკადემიაშ ჯილდო საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირახარისხამ როლს ჟირშა, ფილმეფშო „ჰანა დო თიში დალეფი“ (1986) დო „მეღვინეეფიშ წესეფი“ (1999). კეინი რე ართ-ართი თი ჟირი არტისტიშე, ნამუეფსჷთ 1960-იან წანეფშე 2000-იან წანეფშა მოჸუნელი მიღებულჷ აფჷნა ოსკარიშ არძა ნომინაცია არძა დეკადას (მაჟირა ჯეკ ნიკოლსონი). 2000 წანას დიაფალ ელიზაბეთ II–ქ აიარო აკურთხჷ კინოშა მიშნაღელი თიაშ გეშა.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარი პროდიუსერეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1933
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ლიამ ნისონი

**ლიამ ნისონი** (; 7 ივანობა, 1952)  — ირლანდიარი არტისტი. მეღებული აფუ ოსკარიშ, BAFTA-შ დო ორქოშ გლობუსიშ ნომინაციეფი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1952
გერი ოლდმენი

**გერი ლეონარდ ოლდმენი** ( დ. 21 მელახი, 1958) — ინგლისარი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი დო მუსიკოსი, ჩინებული მუშ ფური როლეფით პოპულარულ ფილმეფს. თის ნალაჸაფინეფი აფუ თიჯგურა ფილმეფს, მუჭომით რე *[[სიდი დო ნენსი]]*, *[[დაცქვირინე ჸუჯეფი]]*, *[[ჯფკ]]*, *[[დრაკულა (1992 წანაშ ფილმი)|დრაკულა]]*, *[[თახმი ჸოროფა]]*, *[[ლეონი: პროფესიონალი|ლეონი]]*, *[[მახუთა ელემენტი (ფილმი)|მახუთა ელემენტი]]*, *[[პრეტენდენტი (2000 წანაშ ფილმი)|პრეტენდენტი]]*, ''ჰარი პოტერიშ'' ფილმეფიშ სერია, კრისტოფერ ნოლანიშ ბეტმენიშ ტრილოგია დო *არიშკო[[მაინჯე, მაჭალი, ჯჩი, თხობელი (ფილმი)|მაინჯე, მაჭალი, ჯარიშკოჩი, თხობელი]]*, თეშ მუჭო ოტელევიზიე სერიალეფს *[[მაყალეფი (ტელესერიალი)|მაჸალეფი]]* დო *[[დონთხაფილი ანგელოზეფი (ტელესერიალი)|დონთხაფილი ანგელოზეფი]]*.

## ბიოგრაფია
ოლდმენქ ჯარალუაშ თოლჸუჯიშ გიმე მოხვადჷ 1980-იან წანეფს, მუჟამსჷთ თიში როლეფშო კინოკრიტიკოს, როჯერ ებერტიქ თის „საუჯგუშო ახალი ბრიტანელი არტისტი“ დუძახუ. მაღალბიუჯეტიან ჰულივუდურ ფილმეფს თარი დო მაჟირახარისხუან როლეფწკჷმა ართო, თის ხოლო ულაჸაფინჷ დუდიშულ ფილმეფს დო ოტელევიზიე შოუეფს. 1997 წანას იჸუ თიში ორეჟისორე დებიუტიქ, მუჟამსჷთ გეგნიღჷ დო ჭარჷ *[[ვაბყინტა (ფილმი)|ვაბყინტა]]*, ფილმი, ნამუთ გარკვიებულ თიათ თიში ბაღანობაშა რდჷ დორსხუაფილი. თინი ხოლო რდჷ ათე დო ხოლო მუსხირენ ფილმიშ პროდიუსერი.

შხვა ჯილდოეფწკჷმა ართო, ოლდმენს მეღებული აფუ ნომინაციეფი ემიშ, კინოარტისტეფიშ გილდიაშ დო ბაფტაშ დაჯილდოებეფს. თის შხირას უძახჷნა ართ–ართი საუჯგუშო არტისტის, ნამუეფით ოსკარს დღას ვაჸოფე ნომინირებული თიში თიაშო ომენცარე ფანტასტიკასი, თიქ მიღჷ სატურნიშ ჯილდო. 1997 წანას მიღჷ ბაფტაშ ჟირი ჯილდო ფილმიშო „ვაბყინტა“, ნამუთ ხოლო მიშართჷ კანიშ კინოფესტივალს ოკონკურსე ფილმეფიშ ეკერეცხიშა. 2011 წანას, ჟურნალქ *[[Empire (ჟურნალი)|Empire]]* თის გიოდვეს „კინოშ სიმბოლო“,  მიშნაღელი თიაშო კინემატოგრაფიას.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

## სქოლიო

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარი სცენარისტეფი
კატეგორია:ინგლისარი პროდიუსერეფი
კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ინგლისარი მუსიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1958
აარონ ეკჰარტი

**აარონ ედვარდ ეკჰარტი** ( დ. 12 მარტი, 1968) — ამერიკალი არტისტი.

## ბიოგრაფია
დებადჷ კალიფორნიაშ შტატის, ნოღა კუპერტინოს, დიამუშ მარი მართქ ეკჰარტიშ (ცირასქუალობაშ გვარი ლოურენსი) დო მუამუში - ჯეიმზ კონრად ეკჰარტიშ ფანიას. ჯიმალეფ შქას არძაშე უკლაში რე. მუამუში გერმანულ (გერმანალი-რუსი), დო დიამუში ინგლისური, შოტლანდიური, გერმანული დო ოორუე ირლანდიური (შოტლანდიარი-ირლანდიარი) წუმოულობაშ რე. ეკჰარტეფიშ ფანიაქ ინგლისშა დარინალო 1981 წანას გინორთჷ. თიში დებიუტიქ ტელევიზიას იჸუ 1992 წანას. 1997 წანას ილაჸაფუ ნილ ლაბუტიშ ფილმის „კოჩეფიშ გორინას“, ნამუქჷთ უკული პოპულარულქ იჸუ. ეკჰარტიქ უკული ნილ ლაბუტიშ ხოლო მუსხირენ ფიმილს გიშარჩქინდჷ: „სქანი მაჸალეეფი დო მეძობელეფი“ (1998), „მედდა ბეტი“ (2000) დო „სიხანგე“ (2002). 2000 წანას აკათუ სტივენ სპილბერგიშ ფილმის „ერინ ბროკოვიჩი“. ეიოშინალ რე ფილმეფი: „თაქ შუნა“, „წკურუმია აიარი“ დო შხვა. აარონ ეკჰარტი ეკონია დღალეფიშ წიმდაშ იოსე ქირსეშ ოხვამერიშ მაკათური რე.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1968
მეგი ჯილენჰოლი

**მეგი ჯილენჰოლი** (; 16 გერგობათუთა, 1977) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ მუამუშიშ ფილმეფს. მეღებული აფუ ოსკარიშ დო ორქოშ გლობუსიშ ნომინაციეფი. რე ადამიერიშ ნებეფიში აქტივისტი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1977
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
ენ ჰეთეუეი (არტისტი)

**ენ ჟაკლინ ჰეთეუეი** (; დ. 12 გერგობათუთა, 1982), ჩინებული მუჭოთ **ენ ჰეთეუეი** — ამერიკალი არტისტი. თიში დებიუტიქ იჸუ 1999 წანაშ ტელესერიალს, „ქოჸოფედა თახმი“, მორო ჩინებულქ იჸუ დისნეიშ ოფანიე კომედიას „პრინცესაშ დღარეფი“ (2001) ჯული ენდრიუსწკჷმა ართო.

2008 წანას ოკათუდჷ ფილმის „რეიჩელი იგურგინებუ“, მუშოთ ოსკარს რდჷ ნომინირაფილი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშ კატეგორიას. 2012 წანას ილაჸაფჷ კრისტოფერ ნოლანიშ ფილმის „წკურუმია აიარი: ეულა“, ხოლო ტომ ჰუპერიშ ფილმის „სარალოეფი“, სოდეთ ფანტინიშ როლი გასახიერჷ; ათე ეკონიაშო ოსკარიში 85-ა დოჯილდაფას მიღჷ ოსკარი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშენ მაჟირახარისხუან როლს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1982
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
ჯოზეფ გორდონ-ლევიტი

**ჯოზეფ ლეონარდ გორდონ-ლევიტი** ( დ. 17 ფურთუთა, 1981) — ამერიკალი არტისტი, ნამუთ კარიერაშ გოძვენას ოკათჷდჷ ოტელევიზიე დო კინო ფილმეფს. თინა ჩინებული რე მუში როლეფით 2009 წანაშ დუდიშულ ფილმის  „ზარხულიშ (500) დღა“ დო კრისტოფერ ნოლანიშ ომენცარე ფანტასტიკას „დაჭყაფური“. ათე ეკონიაშო თინა ნომინირაფილი რდჷ ორქოშ გლობუსის. ორეკლამე რგვალეფს სრულებური როლეფიშ უკული, 1992 წანას იჸუ თიში დებიუტიქ ფილმის „ბეთჰოვენი“. გორდონ-ლევიტიქ ოტელევიზიე სიტკომის „მასმა პლანეტა ბჟაშე“ (1996–2001). 2001 წანას თიქ დიტუ ოტელევიზიე კარიერა დო ილაჸაფუ მუსხირენ დუდიშულ ფილმის, თენეფ შქას სურათეფს „მანიაკური“ (2001), „ლამოსი კანი“ (2004) დო „ანგურა“ (2005). თინა ომინჯჷ ონლაინ ოპროდუქციე კომპანიას HitRECord.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეიი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1981
კენ ვატანაბე

— იაპონარი თეატრიშ, ტელევიზიაშ დო კინოშ არტისტი. თინა ჩინებული რე მუში როლეფით ფილმეფს „ჭარილეფი ივო ჯიმაშე“ დო „ეკონია სამურაი“. ათე ეკონიაშო თინა ნომინირაფილი რდჷ ოსკარს საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირახარისხამ როლს. შხვა ჯილდოეფწკჷმა ართო, ვატანაბეს ჟირშა აფუ მუნაგეფი იაპონიაშ აკადემიაშ ჯილდო საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო, 2007 წანას „ჭუმენერი დღაშ მოგონუეფიშო“ დო 2010 წანას ფილმიშო „შიზუმანუ ტაიო“. თინა ხოლო ჩნებული რე რეჟისორი კრისტოფერ ნოლანიშ ჰოლივუდურ ბლოქბასტერეფს „ბეტმენი: დაჭყაფურს“ დო „დაჭყაფური“ გასახიერებულ გერგეზეფშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:იაპონარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1959
მარიონ კოტიარი

**მარიონ კოტიარი** (; დ. 30 ეკენია, 1975) — ფრანგი კინოარტისტი, ნამუქჷთ დახე 40 კინო დო ოტელევიზიე ფილმის გიშარჩქინდჷ 1993 წანაშე.

## ბიოგრაფია
მარიონქ დებადჷ არტისტეფიშ ფანიას. თიქ სცენას ლაჸაფი ბაღანობაშე დიჭყჷ, თინეიჯერალაშ პერიოდის ტელეფილმეფშე კინოშა გინორთჷ. 1990-იან წანეფიშ დათებუს თიქ, მუჭოთ ფრანგი კინოარტისტიქ, წჷმოძინას მიოჭირინუ ფილმეფით: „ჩქიმი სექსუალური რინა... ანუ მუჭო ჩავერთი ნირზის“ (1996) დო „ტაქსი“ (1998), ხოლო, თინა უმოსო ფართე აუდიტორიაქ ძირუ ფილმეფს: „დიდიჩხომი“ (2003), „გირძეხანიანი მერჩქინა“ (2004), ნამუშოთ თიქ სეზარიშ პრემია დეინალუ, მუჭოთ საუჯგუშო არტისტი ოსურქ მაჟირახარისხამი როლს დო „ჯგირი წანა“ (2006).

თიშე აკოქიმინელი ედიტ პიაფიშ პორტრეტიქ ფილმის „რინა ვარდიშფერ ფერეფს“ (2007) თის საირქიანო ჩინება დო მიარე ჯილდო მუღჷ, თინეფ შქას: BAFTA—შ, სეზარიშ, ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი დო გვალო ათე ფილმით თინა მაართა არტისიტქ იჸუ, ნამუქჷთ ეჭოფუ ოსკარი ფრანგულნინამი როლიშ სრულებაშო.

მარიონქ ინტერესი გალენოშ საქვარეფსჷთ გჷმარჩქინჷ დო გრინპისიშ ორატორო იმოინალუ. თინა მუში კომპანიონი არტისტი დო რეჟისორი გიიომ კანეწკჷმა ართო ოხორანს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1975
კატეგორია:სეზარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კილიან მერფი

**კილიან მერფი** (; დ. 25 მესი, 1976, დაგლასი) — ირლანდიარი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. გიშიგორუ სრულებას ქამელეონიჯგურა გინოსახებათ დო თოლიშ ურჩქვანელი ლენიშფერი ფერით. კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ როკმუსიკოსიქ. აქტიურო წოროხანდენს კრისტოფერ ნოლანწკჷმა.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1976
ჰით ლეჯერი

**ჰით ენდრიუ ლეჯერი** (დ. 4 პირელი, 1979 – გ. 22 ღურთუთა, 2008) — ავსტრალიარი არტისტი, ნამუთ ლაჸაფენდჷ მუჭოთ ფილმეფს, თაში ოტელევიზიე სერიალეფს.

## ბიოგრაფია
თიშ უკული, მუთ ილაჸაფუ როლეფი ავსტრალიაშ ტელევიზიას დო კინოს 1990-იანეფის გოძვენასჷნ, 1998 წანას ლეჯერქ ოხორალო გინორთჷ ააშ-შა მუში კინოკარიერაშ ოვითარებუშა. თიში კარიერა აკმოდირთუ ვითოჩხორო ფილმო, თინეფ შქას: „ჩქიმი გოჯოგაფაშ ვითი სამანჯელი“ (1999), „პატრიოტი“ (2000), „მონსტრეფიშ წვია“ (2001), „აიარიშ ისტორია“ (2001), „ნედ კელი“ (2003), „პუხუამი გვალა“ (2005) დო „წკურუმია აიარი“ (2008). არტისტალაწკჷმა ართო რდჷ მუსიკალური ვიდეოფიშ პროდიუსერი დო რეჟისორი დო ინჭაფუდ, ქიჸუკო კინორეჟისორქჷნ.

ენის დელ მარიშ გოსახიერაფათ ფილმის „პუხუამი გვალა“, 2005 წანას ლეჯერქ მიღჷ ნიუ-იორკიშ ფილმიშ კრიტიკოსეფიშ ქართაშ ჯილდო კატეგორიას „საუჯგუშო არტისტი“, დო 2006 წანას - „საუჯგუშო არტისტიშ“ ჯილდო ავსტრალიური ფილმეფიშ ინსტიტუტიშე დო ნომინირაფილი რდჷ 2005 წანაშ ოსკარიშ დოჯილდაფეფიშ ცერემონიას კატეგორიას „ოსკარი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო“, ხოლო  ბრიტანული აკადემიაშ ფილმეფიშ დოჯილდაფას კატეგორიას „საუჯგუშო არტისტი თარი როლს“. ღურაშ უკული თიქ მიღჷ „დუდიშული შურიშ რობერტ ალტმანიშ პრემია“ არტისტეფიშ დოსქილადირ მიშარინაწკჷმა ართო, თიშე ტარებული სამუშაშო რეჟისორიშ დო კასტინგიშ რეჟისორიშ აპლუას ფილმს „*[[მა თექ ვავორექ]]*“, ნამუსჷთ მიშაგონაფილი რდჷ ამერიკალი მაბირეშ დო ბირეფიშ ავტორიშ ბობ დილანიშ რინათ დო ბირეფით. ფილმს ლეჯერი ასახიერენს გჷმოგონილ არტისტ რობი კლარკის, ართ-ართ პერსონაჟის ეთი ამშვიშე, ნამუეფით ასახენა დილანიშ რინაშ დო პერსონაშ ასპექტეფსჷნ. ლეჯერქ მიღჷ მიარე ჯილდო თიშე გოსახიერაფილი ჯოკერიშ როლიშო ფილმის „*[[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარი]]*“, თენეფ შქას ოსკარი მაჟირახარისხუანი როლიშ საუჯგუშო სრულებაშო, საუჯგუშო არტისტიშ ოერეფოშქაშე ჯილდო 2008 წანაშ ავსტრალიური ფილმეფიშ ინსტიტუტიშ დოჯილდაფას, მუთჷთ თინაქ იჸუ მაართა არტისტიქ, ნამუქჷთ მიღჷ ჯილდო ღურაშ უკული, ლოს-ანჯელესიშ ფილმიშ კრიტიკოსეფიშ ასოციაციაშ ჯილდო მაჟირახარისხუანი როლიშ საუჯგუშო სრულებაშო, 2009 წანაშ ორქოშ გლობუსი მაჟირახარისხუანი როლიშ საუჯგუშო სრულებაშო დო 2009 წანაშ ბრიტანული აკადემიაშ ფილმეფიშ ჯილდო მაჟირახარისხუანი როლიშ საუჯგუშო სრულებაშო.

ლეჯერქ ღურჷ ეჩდობრუო წანაშ ხანს „გიშაჭარილი წამალეფიშ მუმაწამალარი კომბინაციაშ“ მოხვალამირი მეღებაშ გეშა. ღურაშა ხვალე მუსხირენ თუთათ ადრე ათუ ლეჯერქ გინოღალეფი თიში ბოლო, ჯოკერიშ როლშო ფილმის „*[[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარი]]*“. ღურაშ მომენტიშო, 2008 წანას 22 ღურთუთაშო, თის გინოღალეფიშ დახოლებურო გვერდი აფუდჷ დარსულებური ტონიშ როლს, ტერი გილიამიშ ფილმშო „დოქტორ პარნასიშ აწოძირაფა“.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ჰით ლეჯერი BBC In Pictures-ს
*ჰით ლეჯერი  CNN Topics-ს
*ჰით ლეჯერი *[[The Huffington Post]]-ს*
*ჰით ლეჯერი  MSN Movies-ს
*ჰით ლეჯერი  MTV Movies-ს
*ჰით ლეჯერი *[[The New York Times|New York Times Topics]]-ს*
*ჰით ლეჯერი - *[[The Daily Telegraph]]-ს* ნეკროლოგი
*ჰით ლეჯერი (1979-2008) ავსტრალიაშ ერუანული ბიბლიოთეკა.

## სქოლიო

კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1979
კატეგორია:ნაღურა 2008
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ჯეიმი ფოქსი

**ჯეიმი ფოქსი** (დ.13 ქირსეთუთა, 1967)  — ამერიკალი არტისტი, კომიკოსი, მუსიკოსი, რადიომაჸონაფალი. რე ოსკარიშ, ორქოშ გლობუსიშ  BAFTA-შ დო გრემიშ ჯილდოეფიშ ლაურეატი. გჷშაშქუმალირი აფჷ ოთხი მუსიკალური ალბომი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ჯეიმი ფოქსიშ ოფიციალური მუსიკალური საიტი  
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1967
კრისტოფ ვალცი

**კრისტოფ ვალცი** (; 4 გიმათუთა, 1956)  — ავსტრო-გერმანალი კინოარტისტი. ჩინებულ რე კვენტინ ტარანტინოშ ფილმეფს „უსახელო ნაფეშერეფი“  დო „ჯანგო დუდიშული“ შერსულებური როლეფით. ათე როლეფშო ვალციქ მიღუ მუსხირენ ჯილდო, თინეფ შქას ოსკარი კოჩიშ მაჟირახარისხამი როლიშ შერსულებაშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* გურმაჭვერეფიში ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ავსტრიალი არტისტეფი
კატეგორია:გერმანალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1956
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
გვინეთ პელტროუ

**გვინეთ კეიტ პელტროუ** (Gwyneth Kate Paltrow; დ. 27 ეკენია, 1972) — ამერიკალი არტისტი დო მაბირე; კინოაკადემიაშ "ოსკარიშ" ლაურეატი. ინგლისარი როკ-მუსიკოშ კრის მარტინიშ ჸოფილი ალმასქუ.

## ბიოგრაფია
დებადჷ ლოს-ანჯელესის (კალიფორნია), კინორეჟისორი ბრიუს პელტროუშ ფანიას. რუსეთიშე გიმმაულარი რაბინეფიშ გვარიშ პალტროვიჩის დო არტისტი ბაით დენერიშ გეჸვენჯი. მირდჷ სანტა-მონიკას, უკული ოსურეფიშ კერძო კოლეჯის გურაფულენდჷ ნიუ-იორკის, უკული კინ სანტა-მონიკაშა დირთჷ, სოდეთ ხელუანუაშ ისტორიას გურაფულენდჷ.

## ჯილდოეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1972
ვოლოდომირ გროისმანი

**ვოლოდომირ ბორისიშ სქუა გროისმანი** (, დ. 20 ღურთუთა 1978, ვინიცა) — უკრაინალი სახენწჷფო დო პოლიტიკური მოღალე. 2016 წანაშ 14 პირელშე 2019 წანაშ 29 მარაშინათუთაშახ უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრი. უკრაინაშ ისტორიას ქიანაშ არძაშე ახალნორდი პრემიერ-მინისტრი რდჷ.

უკრაინაშ უჟინაში რადაშ მადუდე (2014 წანაშ 27 გერგობათუთაშე 2016 წანაშ 14 პირელშახ), უკრაინაშ ვიცე-პრემიერ-მინისტრი, უკრაინაშ რეგიონალური გოვითარაფაშ, აკოგაფაშ დო ორინე-კომუნალური მეურნობაშ მინისტრი (27 ფურთუთა — 27 გერგობათუთა, 2014). ნოღა ვინიციაშ მადუდე (2006—2014). ორინე-კომუნალური მეურნობაშ საკითხეფიშ გეშა უკრაინაშ ნოღეფიშ ასოცოაციაშ ვიცე-პრეზიდენტი (2010—2014).

## რესურეფი ინტერნეტის
* ვოლოდომირ გროისმანი — აკა ნოღაშ მადუდე უკრაინას, ნამუსჷთ ხონარ მეჩჷ გიშმაგორალეფიშ 80%-ქ 
* Инна Ведерникова. Вице-премьер Владимир Гройсман: «Мне — не шашечки, мне — ехать»  «Зеркало недели. Украина» № 38, 17 октября 2014 г.

კატეგორია:დუნაბადი 1978
კატეგორია:დუნაბადი 20 ღურთუთა
კატეგორია:უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრეფი
ჯერემი რენერი

**ჯერემი რენერი** (; დ. 7 ღურთუთა 1971, მოდესტო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი კინოარტისტი დო მუსიკოსი. კინოს გიშარჩქინდჷ უმოსო 2000-იან წანეფს, სოდეთ ჯინჯიერო მაჟირახარისხამი როლეფს არსულენდჷ. რენერი ჟირშა რდჷ ნომინირაფილი ოსკარშა.

## ბიოგრაფია
ჯერემი რენერიქ დებადჷ კალიფორნიაშ შტატიშ ნოღა მოდესტოს. თინა ვალერი კერლიშ დო ლი რენერიშ სქუა რე. 
ჸუნს ხუთი უკლაში ალალი ჯიმა. გათუ ფრედ ბეიერიშ ოშქაშე სკოლა, მუშ უკულით გურაფა გაგინძორჷ ჟირწანიანი კურსით ნოღა მოდესტოს. 
რენერქ კინოკარიერა დიჭყჷ მუჭოთ ქარიზმატულ ანტიგერგეზიქ. თის გასახიერებული აფუ მავითოშკვითა ოშწანურაშ ვამპირიშ, ანჯარელი ალკოჰოლიკიშ, სერიული მაჸვილარიშ დო შხვა როლეფი. რენერქ აკათჷ ხოლო ოტელევიზიე პროექტეფს: „ანგელოზი“, „დჷნოშურიშ აბანი“, „ექიმი ჰაუსი“ დო შხვა.
რენერქ კინოკრიტიკოსეფშე ჸუჯ-თოლი მიკიჯინუ სრულებური როლეფით ფილმეფს: „დამერი“, „ნეო ნედი“. არძაშ ჸუჯთოლი დო პოპულარობა მუღჷ ფილმიქ „კოხიშ მაზოჯალი“. ათე ფილმის სრულებური როლიშო ჯერემი რენერი ნომინირაფილი რდჷ ოსკარიშ პრემიას, მუჭოთ საუჯგუშო არტისტი. 2010 წანას როლი მიღჷ ბენ აფლეკიშ ფილმის „ნოღა“. სრულებური როლიშო რენერქ მაჟირაშა მიღჷ ოსკარიშ პრემიაშა ნომინაცია. 2014 წანაშ 14 ქირსეთუთას „სრულებერი მისიაშ“ მაანთხა ნორთიშ პრემიერაქ იჸუ, ფილმის რენერქ ართ-ართი თარი როლი ასრულჷ, თიქ ითან ჰანტიშ ალმარინე თხობელი უილიამ ბრედტი გასახიერჷ. 2012 წანას რენერიშ პოპულარობაქ ხოლო უმოსო ირდჷ, არტისტიქ „ბორნიშ“ სერიეფიში თარი გერგეზი გერგეზი ჯეისონ ბორნი თირუ, ნამუსჷთ მეტ დეიმონი ასრულენდჷ დო ახალ სერიას ახალი თხობელი აარონ კროსი ასახიერჷ.

## ფილმოგრაფია

 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*ჯერემი ლი რენერი - fansite 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1971
HBO

thumb|ლოგოტიპი
**HBO (Home Box Office)** — ამერიკული ოკაბელე ოტელევიზიე არხეფიშ რშვილი. HBO-შ ეთერს მეურს ორიგინალური ოტელევიზიე პროგრამეფი, ფილმეფი დო მუში გჷშნაშქუმელი სერიალეფი. თინეფ შქას რე სოპრანოშ კლანი, ამშვი ფუტი დიხაში თუდო, დო სექსი დიდ ნოღას. შხვა ევროპულ სერიალეფს შქას რდჷ ოზი, მართულხლართი, ანტურაჟი დო დედვუდი. HBO-შ მართუნს გოართიანაფილი Home Box Office Group, ნამუთ ტაიმ უორნერიშ ნორთი რე.

HBO'შ არხეფიშ მიღება ხვალე ფასამი ოკაბელე რშვილშა კათაფათ რე შესალებერი. რეგისტრირაფილ მახვარებუეფშე მეღებული შაყარუ რე ბონდღის ჯინჯიერი მიშნაველი (სერიალეფიშ შხვა არხეფიშო ვარდა დისტრიბუტორეფშო ძირაფაშ ნებაშ მეჸიდირიშ მეტი), მუთ თის ეთერს პროგრამეფიშ ფასიან რეკლამეფიშ უმშო გოტებაშ ნებას არზენს.

კატეგორია:ააშ-იშ ტელევიზია
ტობი მაგუაირი

**ტობი მაგუაირი** (; 27 ივანობა, 1975)  — ამერიკალი არტისტი. ჩინებულქ იჸუ ფილმეფიშ სერიას „ბორბოლია-კოჩი“ ლაჸაფინერი პიტერ პარკერიშ როლით.

## ფილმოგრაფია

 

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1975
პედრუ ალვარიშ კაბრალი

**პედრუ ალვარიშ კაბრალი** (; დ. 1467/68 ბელმონტი, პორტუგალია — ღ. 1520, სანტარენი, პორტუგალია) — პორტუგალიარი მეზუღე დო მეშარე. თიქ მანწყუ ექსპედიცია ობჟათე ამერიკაშ ოორუე წყარპიჯეფს დო თე დიხეფი პორტუგალიაშ ღვენათ გაგმაცხადჷ.

## რზალუა
მარცხნივ|მინი|240x240პქ|ულაშ (ჭითა) დო უკახლე დორთაშ (ლენიშფერი) მარშრუტი
1500 წანას, თიშ უკული, მუთ ვასკო და გამაქ ჯამიერი იმენდიშ კოდმეშ მიკულათ ბჟაეიოლშა მიოულარი შარა მაართათ გილჷ, კაბრალი თი ექსპედიციაშ უნჩაშო გუტუეს, ნამუსჷთ ოკო უგორჷდკო შარა ინდოეთიშა. დუდშე, თიში ფლოტიქ, ბჟადალშე, ატლანტიშ ოკიანე ჸურე მიდართჷ დო ბრაზილიაშა გალართჷ, ნამუთ ტორდესილასიშ აპიჯაფაშ მეჯინათ გჷმართუალი ღოზიშ ბჟაეიოლშე იდვალუაფუდჷ დო კაბრალქ თინა პორტუგალიაშ ღვენათ გაგმაცხადჷ.

უკული ჯამიერი იმენდიშ კოდმეჸურე მიდართჷ, სოდეთ მუსხირენი გემი მიოდინუ, ნამუშე ართ-ართიშ კაპიტანი ბარტოლომეუ დიაში რდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კაბრალი 
* პედრუ ალვარიშ კაბრალი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ნაღურა 1520
კატეგორია:შქა ოშწანურეფიშ მეშარეეფი
კატეგორია:პორტუგალიარი მეშარეეფი
ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი (პერსონაჟეფიშ ერკებული)

პერსონაჟეფი ამერიკული ტელესერიალშე „ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი“ ირსხუაფუ  ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინიშე ღოლამირი რომანეფიშ სერიაშ „ჸინიშ დო დაჩხერიშ“ პერსონაჟეფს. სერიალს, ნამუსით მოქმედალა მეურს გიმოგონილ ჯადური ოქიანუს, მოთხობილი რე კონტინენტ ვესტეროსიშ რკინაშ ოხვისტეშ გეშა ლიმუა, ნამუშოთ ართიანს აწუდირთუნა ომაფე დო კეთ ჯგერი გერჩქინაშ ფანიეფი დო მოხუჯეეფი.

## როლეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ოფიციალური ვებხასჷლა
პიტერ დინკლიჯი

**პიტერ ჰეიდენ დინკლიჯი** ( ; დ. 11 მანგი, 1969) — ამერიკალი არტისტი. წუმოძინა იშუ შხვადოშხვა ფილმეის შერსულებური როლით, მორო 2011 წანაშე ჩინებული რე ტირიონ ლანისტერიშ როლით HBO-შ სერიალს „ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი“. ათე როლით თიქ მიპალუ ემიშ სპეციალური ჯილდო დრამატულ სერიალს შერსულებური მაჟირახარისხამი როლიშო, ხოლო, მუჭოთ ორქოშ გლობუსი სერიალს მაჟირახარისხამი როლიშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* პიტერ დინკლიჯი საიტზე Emmys.com 

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1969
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:გვაჯა არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 11 მანგი
ბარტოლომეუ დიაში

მარჯვნივ|მინი|ბარტოლომეუ დიაში
**ბართოლომეუ დიაშ დი ნოვაიში** (პორტ. Bartolomeu Dias de Novaes) (დოხოლ. დ. 1450 — ღ. 1500) — პორტუგალიარი მეზუღე-მარკვიებელი. 1487 წანას ინდოეთიშა ოზუღე შარაშ გორუაშ ბორჯის მაართა ევროპალო გეგნირთჷ, ნამუთჷქ აფრიკას ობჟათეშე მიკორთჷნი. თიქ მიოგორუ კეთილი იმენდიშ კორცხის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბიოგრაფია კათოლიკური ენციკლოპედის
კატეგორია:შქა ოშწანურეფიშ მეშარეეფი
კატეგორია:პორტუგალიარი მეშარეეფი
უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრი

**უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრი** () — უკრაინაშ თარობაშ ხემანჯღვერი, უკრაინაშ მინისტრეფიშ კაბინეტიშ დუდმახვენჯი, ნამუთ უკრაინაშ ემაჸონაფალი ხეშუულებაშ უმაღალაშ ორგანო რე. 

თიშ უკული, მუთ 1991 წანას უკრაინაქ სხუნუეფიშ რსხუშე ზოხორინალა მიპალუნ, თე პოსტის 16 პრემიერ-მინისტრი ონინალუდჷ (მოვალობაშ მასრულებერი პრემიერ-მინისტრეფიშამო — 20). არსენი იაცენიუკი მაართა პრემიერ-მინისტრი რდჷ, ნამუქჷთ ბჟადალ უკრაინას დებადჷნ. 2 პრემიერ-მინისტრიქ რუსეთიშ სხუნუეფიშ ფედერაციულ სოციალისტურ რესპუბლიკას დებადჷ.

მოქიმინჯე პრემიერ-მინისტრ იულია სვირიდენკოქ პოსტი 2025 წანაშ 17 კვირკვეს დეკინჷ.

## პოსტიშა გერინაფა

პრემიერ-მინისტრი პრეზიდენტიშ წჷმორინაფათ, ირინუაფუ პოსტის უკრაინაშ უმაღალაშ რადაშე. რადაშ ალობა იკოროცხუ მენიჭებულო, მუჟამსჷთ საკონსტიტუციო უმენტაშობა ხუჯის დუკინანს პრეზიდენტიშით წჷმორინაფილ კანდიდატის. არძაშე უმოსი პარლამენტარიშ ალობა ამდღარშა მეღებულ აფუდჷ იულია ტიმოშენკოს, ნამუთ პრემიერ-მინისტრო 2005 წანაშ 4 ფურთუთას გიშაგორეს, 373 ხონარით.

## პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული

## სქოლიო

კატეგორია:უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:უკრაინაშ თარობა
კობი ბრაიანტი

**კობი ბინ ბრაიანტი** ( დ. 23 მარაშინათუთა 1978, ფილადელფია, პენსილვანია, ააშ — ღ. 26 ღურთუთა, 2020, კარაბასასი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი პროფესიონალური მეკარაჩხაბურთე რდჷ, ნამუთ შუთინგ გარდიშ პოზიციას ლაჸაფენდჷ ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის ნაციონალურ ოკარაჩხაბურთე ასოციაციას (NBA). ბრაიანტიქ გიშაგორილქ იჸუ 1996 წანაშ დრაფტის მა-16 გიშნაგორათ შარლოტ ჰორნეტსიშით, მარა გოტებულქ იჸუ ლოს-ანჯელეს ლეიკერსიშ რანწკეფს თიმ ზარხულს.

კარიერაშ გოძვენას თიქ 5 NBA ჩემპიონიშ ტიტული მიპალუ ბუნაწკჷმა ართო. თაშნეშე 2-შა იჸუ ჯოხოდვალირქ NBA ფინალიშ MVP, NBA MVP დო თაშნეშე 4  NBA All-Star მატჩიშ MVP ჯილდო რდჷ თიშ ანგარიშის.

2020 წანაშ 26 ღურთუთას, კობი ბრაიანტიქ ტრაგიკულო დოღურჷ ვერტფურინჯიშ გითოლაფაშ შედეგო, ნამუსჷთ თაშნეშე მითოხედჷ 8 შხვა ადამიერი, თინეფს შქას კობი ბრაიანტიშ 13 წანაშ ცირასქუა ჯიჯიქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი
* კარიერაშ სტატისტიკა nba.com-ს დო basketball-reference.com-ს
* კობი ბრაიანტი imdb.com-ს
* NBA.com – კობიშ ბრაიანტიშ ხასჷლა Page
* კობი ბრაიანტი FoxSports ვიდეო არქივს 

კატეგორია:ამერიკალი მეკარაჩხაბურთეფი
კატეგორია:ნაციონალური ოკარაჩხაბურთე ასოციაციაშ მეკარაჩხაბურთეფი
ედვარდ ნორტონი

**ედვარდ ჰარისონ ნორტონი** (ინგლ. Edward Harrison Norton; დ. 18 მარაშნათუთა 1969, ბოსტონი, ააშ) — ამერიკალი კინოარტისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი. ფილმეფიშ „მალჸმერეფიშ კლუბიშ“ დო ამერიკული ისტორია X-შ“ მურიცხი. ჟირშა რდჷ ნომინირაფილი პრემია ოსკარს.

## ბიოგრაფია
ედვარდ ნორტონქ დებადჷ 1969 წანაშ 18 მარაშინათუთას ნოღა ბოსტონს (ააშ). დიამუში ოგურუანდჷ ინგლისურ ნინას, მუმა მუშენდჷ პროკურორო კარტერიშ ადმინისტრაციას. ედვარდი ჭიჭენობაშე რდჷ სერიოზული, თანჯსახული ბაღანა - უკვე 5 წანაშ ხანს მუქ ისხუნუ მუშო არტისტიშ პროფესია, თიშ უკული მუთ ძირჷ სპექტაკლი, ნამუსჷთ ლაჸაფენდჷ თიში ძიძე .თინა ლაჸაფენდჷ სკოლაშ თეატრალურ სცენას, მარა სკოლაშ თებაშ უკული ნორტონქ მინწყუ პრესტიჟულ იელიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თიქ იგურუ ასტრონომია, ისტორია დო იაპონური ნინა. მიღჷ დიპლომი ისტორიული მენცარობეფიშ დარგის, თიქ მიდეშარუ იაპონიაშა ბაბუიშ კომპანიაშა - Enterprise Foundation ომუშებშა. ხვალე მუსხირენ წანაშ უკული, 1994 წანას, ნიუ-იორკიშა დორთინელი ედვარდიქ გინოჭყვიდუ ვარია უთქუალუდკო მუში რჩქვანელ სამუშაშა დო მუში დუდი ედომუშამო მეუჯღუნუდჷკო არტისტიშ ხელუანუაშა.

## ფილმოგრაფია

 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1969
ჯუკუ პლანეტა

**ჯუკუ პლანეტა** — ერფოშქაშე ასტრონომული რსხუშ გჷნოჩამაშ მეჯინათ რე კოსმოსური ობიექტი ბჟაშ სისტემას, ნამუთ თე ოთხი კრიტერიუმს ინოხენანი:
* ირთანსჷ ჩხანაშ გორინათ;
* უღჷ დასაბაღი წონა მუშ გრავიტაციაშო გალენ პლანეტეფიშ გრავიტაციაშ ძალაშ ორჯგინალო დო ჰიდროსტატური წონასწორობაშ (დოხოლობათ კვარკვალია) ფორმაშ მიოღებელო;
* ვარე მუშ ორბიტაშ დომინანტი (ვეშულებუ მუშ ორბიტა გოწიმინდუასჷ შხვა რსხულეფშე);
* ვარე ალმაშარე.
ტერმინი „ჯუკუ პლანეტა“ მიშიღეს 2006 წანას, მუჭოთ ართ-ართი ნორთი ბჟაშ გორინათ გჷლმაულარი რსხულეფიშ. რსხულეფი, ნამუსჷთ თისხი ძალა უღჷნა, მუჭოთგა თინეფიშ მელე-მოლე გოხოლუ გოწიმინდუანი შხვა რსხულეფშენი, პლანეტეფი ჯოხონა, შხვეფს, ნამუთ ზედმეტო ჭიჭელეფი რენან, ჰიდროსტატური წონასწორობაშონი მითმირჩქინანა, მუჭოთ ბჟაშ სისტემაშ კუნტა რსხულეფი.

კატეგორია „ჯუკუ პლანეტა“ ვა რე პლანეტაშ კატეგორიაშა მიშმალი თუდონი კატეგორია. თინა რე გვალო შხვა ახალი კატეგორია. თენა თის რაგადანს, ნამჷ-და ჯუკუ პლანეტა პლანეტა ვა რე. 

ასეიან ბორჯის ერფოშქაშე ასტრონომული რსხუს დიოდღარო გჷშაგორილი აფუ ხუთი ჯუკუ პლანეტა: ცერერა, პლუტონი, ჰაუმეა, მაკემაკე დო ერისი.

## ქოძირით თაშნეშე
* კენტავრეფი (ასტეროიდეფი)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* NPR: Dwarf Planets May Finally Get Respect (David Kestenbaum)
* BBC News: Q&A New planets proposal

## სქოლიო

კატეგორია:მერკე სტატიეფი ასტრონომიაშ გეშა
შუმერული ნინა

**შუმერული ნინა** — შუმერეფიშ ნინა, ნამუშათ იჩიებუდეს ობჟათე მესოპოტამიას ჯვ. წ. IV ვითოშწანურას. დოხოლაფირო ჯვ. წ. XX ოშწანურას შუმერული დოთირუ აკადურ ნინაქ დო თიქ ხვალე ქურუმეფიშ დო სარიტუალო ნინათ დოსქიდჷ. საბოლოოთ შუმერულ ნინაქ ჯვეში წანეფიშეკოროცხუაშ ბოლოს გოქჷრჷ. შუმერეფი ჭარჷნდეს შოლირ თიხას. შუმერეფიშ იეროგლიფეფი მეგჷდჷ ფსალეფს, მუშ გეშათ მენცარეფქ თინეფს **[[ფსალეფიშობური ჭარალუა]]** (ვარა *მარჭვალური*) გიოდვეს.

## ისტორია

შუმერული ნინაშ გოვითარაფაშ 5 პერიოდის გჷშმართჷნა.

# არქაული - ჯვ. წ. 3000 - ჯვ. წ. 2750
# ჯვეში შუმერული - ჯვ. წ. 2750 — ჯვ. წ. 2136
# ახალი შუმერული - ჯვ. წ. 2136 - ჯვ. წ. 1996
# გვიანდელი შუმერული ანუ ჯვეშბაბილონური შუმერული - ჯვ. წ. 1996 - ჯვ. წ. 1736
# პოსტშუმერული - ჯვ. წ. 1736 - ჯვ. წ. II ოშწანურა

## ჭარალუა
[thumb|left|[ჯვ. წ. XXVI ოშწანურა|ჯვ. წ. XXVI ოშწანურაშ დოკუმენტი შუმერულ ნინაშა]]
შუმერული ნინა უჯვეშაში ჭარალუაშ მაღვენჯი ნინა რე. შუმერეფი ირინუანდეს მარჭვალურ ჭარალუას.

## ლიტერატურა
*
*
* (grammar treatment for the advanced student)
*Hayes, John (1990; 2nd ed. 2000), *A Manual of Sumerian: Grammar and Texts*. UNDENA, Malibu CA. ISBN 0-89003-197-5. (primer for the beginning student)
*Hayes, John (1997), *Sumerian*. Languages of the World/Materials #68, LincomEuropa, Munich. ISBN 3-929075-39-3.  (41 pp. précis of the grammar)
*Jestin, J. (1951), *Abrégé de Grammaire Sumérienne*, Geuthner, Paris. ISBN 2-7053-1743-0. (118pp overview and sketch, in French)
*
*Rubio, Gonzalo (2007), "Sumerian Morphology". In *Morphologies of Asia and Africa*, vol. 2, pp.&nbsp;1327–1379. Edited by Alan S. Kaye. Eisenbrauns, Winona Lake, IN, ISBN = 1-57506-109-0.
* (Well-organized with over 800 translated text excerpts.)
* (collection of Sumerian texts, some transcribed, none translated)

კატეგორია:იზოლირაფილი ნინეფი
კატეგორია:ღურელი ნინეფი
ანა პეკუინი

**ანა ჰელენ პეკუინი** ( დ. 24 კვირკვე, 1982, უინიპეგი) — კანადას დუნაბადი ახალზელანდიარი არტისტი.

## ბიოგრაფია
დებადჷ ნოღა უინიპეგის. 1992 წანას ჩხორო წანერ ანაქ, მუჭოთ 5000-ქ ნიჭიერი ძღაბიქ, აკათჷ მორსებას ფლორა მაკგრატიშ როლს ფილმის „პიანინო“. ახალი ანაქ აკათჷ ათე ფილმის გინოღალას დო დეინალუ ოსკარი მაჟირახარისხამი როლიშ სრულებაშო. ამერიკული კინოაკადემიაშ ათე გინოჭყვადუა არძა დჷმარსხუაფალეფშო შოკიქ იჸუ, მარა არძაშე უმოსო ანაშო. ვითაართი წანერი არტისტიქ მიკროფონს მიახოლუ დო 15 მერქაშ გოძვენას ხონარქ ვეკაღინჷ. ათე წჷმოძინაქ ანას შარა გოუნწყჷ მოსოფელიშ საუჯგუშო სურათეფიშ გინაღალაშ მოედანშა. თიქ ჭიჭე ჯეინიშ როლი ილაჸაფუ ფილმის „ჯეინ ეარი“ (1996) დო დონაშ როლი ფილმის „ბუძოლია“ (1998). ხეახალშო წჷმოძინაქ მორთჷ ანაშა მარი/როუგიშ როლიშ ლაჸჺფიშ უკული ფანტასტიკურ ბლოქბასტერს „X ადამიერეფი“. ათე როლქ არტისტის მუსხირენ ნომინაცია მუღჷ შხვადოშხვა კინოფესტივალს. პეკუინი ბისექსუალი რე.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

## სქოლიო

კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
კატეგორია:ახალზელანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1982
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ჯენიფერ ლოურენსი

**ჯენიფერ შრეიდერ ლოურენსი** (; დ. 15 მარაშნათუთა 1990, ლუისვილი, კენტუკი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი. რე ორქოშ გლობუსიშ დო ოსკარიშ ჯილდოეფიშ ლაურეატი.

## ბიოგრაფია
ჯენიფერ შრეიდერ ლოურენსიქ დებადჷ 1990 წანაშ 15 მარაშინათუთას ლუისვილს (შტატი კენტუკი, ააშ) ონადგუმე ფირმაშ მოხანდეშ ჰარი ლოურენსიშ დო ობაღანე ბანაკიშ მამუშე კარენ ლოურენსიშ ფანიას. უკვე 14 წანაშ ხანს ძღაბიქ ნტკიცას გინოჭყვიდჷ ქოჸოფედჷკო არტისტი დო თხუ მასქერეფს მიდეჸონესკო თინა ნიუ-იორკიშა, თიშო, ნამდა თექ მუშო აგენტი დუგორუდჷკონ. ოაგენტეეფქ თიში ოარტისტე უნარეფს მაღალი ფასაფა მეჩეს, თიში უმიკუჯინუო, ნამდა თის ვაუღუდჷ სამუშა გონათაფა დო ნაცა. თიქ ათუ სკოლა ექსტერნით 2 წანათ ორდო, თიშო, ნამდა აქტიურო დუჭყაფუდჷკო გინოღალეფი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1990
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი