open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბინდიშ საგა: ახალი თუთა

**ბინდიშ საგა: ახალი თუთა** () — 2009 წანაშ რომანტიკული, ფენტეზი ჟანრიშ ფილმი, ნამუთ დორსხუაფილი რე სტეფანი მეიერიშ რომანს ჯოხოთ "ახალი თუთა". თენა რე 2008 წანაშ ფილმიშ - ბინდიშ გეჸუნა. თიშ უკულ, მუთ "ბინდის" წჷმოძინაქ მაჸუნჷ, Summit Entertainment-ქ თიში გაგინძორებაშ გინოღალა 2008 წანაშ გერგობათუთას გინოჭყვიდჷ. ფილმიშ რეჟისორი რე კრის ვეიტზი. ოკათუნა: კრისტენ სტიუარტი, რობერტ პატინსონი დო ტეილორ ლოტნერი, თინეფი ირთუნა ბელა სუონიშ, ედვარდ კალენიშ დო ჯეიკობ ბლეკიშ როლეფს. ფილმიშ სლოგანი რე "It will be as though I never existed" ()

ფილმი ეკრანეფს 2009 წანაშ 16 გერგობათუთას გიშართჷ. თიქ ხოლო მასმა აკანი დეკინჷ "არძაშე მიშმალუამი ერუანულ პრემიერეფს" შქას, "წკურუმუა აიარიშ დო ბორბოლია-კოჩი 3-შ უკული.

## როლეფს
### ვამპირეფი
* ედვარდ კალენი - რობერტ პატინსონი
* კარლაილ კალენი - პიტერ ფაჩინელი
* ესმე კალენი - ელისაბედ რიზერი
* როზალი კალენი - ნიკი რიდი
* ემეტ კალენი - კელან ლატსი
* ელის კალენი - ეშლი გრინი
* ჯასპერ კალენი - ჯექსონ რეტბონი
* არო - მაიკლ შინი
* კაიუსი - ჯეიმი კემფბელ ბაუერი
* მარკუსი - კრისტოფერ ჰეირდალი
* ჯეინი - დაკოტა ფენინგი
* ალეკი - კამერონ ბრაითი
* დემეტრი - ჩარლი ბიული
* ფელიქსი - დანიელ კარდმორი
* ვიქტორია - რაშელ ლეფევრე
* ლორანი - ედი გატერი

### ადამიერეფი
* ბელა სვონი - კრისტენ სტიუარტი
* ჩარლი სვონი - ბილი ბერკი
* ჯეიკობ ბლექი - ტეილორ ლოტნერი
* ბილი ბლექი - გილ ბირმინგემი
* ჯესიკა სტენლი - ანა კენდრიკი
* ანჟელა ვებერი - კრისტიან სერატოსი
* მაიკლ ნიუტონი - მაიკლ უელში
* ერიკ იორკი - ჯასტინ ჩონი
### მაქციეფი
* ჯეიკობ ბლექი - ტეილორ ლოტნერი
* სემ ალეი - ჩესკ სპენსერი
* ემბრი ქოლი - კიოვა გორდონი
* ქვილ ატერა - ტაისონ ჰაუსმენი
* პოლი - ალეკს მერაზი
* ჯარედი - ბროსნონ პელეთიერი

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2009 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ბინდი (ფილმეფიშ სერია)
დაკოტა ფენინგი

**ჰანა დაკოტა ფენინგი** (; ჩინებული მუჭოთ **დაკოტა ფენინგი;** დ. 23 ფურთუთა, 1994, კონიერსი) — ამერიკალი არტისტი, ნამუშ კარიერას დიდი შანულობა უღუდჷ როლს ნამუთ ილაჸაფჷ შქვითი წანაშ ხანს ფილმის „მა სემი ვორექ“. ათე როლქ თის მიოღებაფჷ ნომინაცია არტისტეფიშ გილდიაშ დოჯილდაფას დო თიქ იჸუ არძაშე ჭიჭე ნომინანტიქ კინემატოგრაფიაშ ისტორიას. მუჭოთ ბაღანა არტისტი ოკათუდჷ უმოსო პოპულარულ ფილმეფს, მუჭომით რე „კოჩი დაჩხერს“ (2004), „მოსოფელიშ ლჷმეფი“ (2005) დო „შარლოტიშ რშვილი“ (2006). უკული ფენინგიქ გინორთჷ უმოს დიდ როლეფშა, ფილმეფს „ჯინორიშ ჯოღორი“ (2007) დო „სკეფიშ ფილირი რინა“ (2008). თინა ოკათუდჷ  ანიმაციურ საბაღანო ფილმეფს „კორალინი“ (2009), შერი კური დრამას „ნანტებუ“ (2010) დო ჯეინ ვოლტური ბინდიშ საგას  (2009-12).

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1994
ამსტერდამი

**ამსტერდამი** () — ნიდერლანდეფიშ უდიდაში დო უთარაში ნოღა, იდვალუაფუ ოორუე ჰოლანდიაშ აკანს, ქიანაშ ბჟადალშე. ნოღაშ მახორობა 2008 წანაშ 1 ღურთუთაშ მუნაჩემეფით, 747 290 ადამიერი რდჷ. ჯოხო ამსტელ დამი-შე (Amstel dam) მოურს დო ნოღაშ წჷმოულობას ოძირანს, ანუ დამბა წყარმალუ ამსტელშე. ნოღაქ XII ოშწანურას მეჩხომეეფიშ მორჩილი დოხორინელი პუნქტის დირსხუ. დიდებას — ჰოლანდიაშ ორქოშ ხანას მიოჭირინუ სავაჭარო საქვარს მუში ინოვაციური მეჭირინაფეფიშ ჭყოლოფუათ. თიმ ბორჯიშე მოჸუნაფილი ამსტერდამქ ფინანსურ დო ბრილიანტეფიშ მაჸვენჯი ცენტრო გჷნირთჷ.

## გალერეა

ფაილი:Amstel am Damm, Liesdelsluis (b 207) und Sint-Nicolaaskerk.jpg|მიოჯინი წყარმალუ ამსტელს
ფაილი:Amstel am Damm, Grimburgwal mit Brücke 201 (5).jpg
ფაილი:Amstel am Damm (6).JPG
ფაილი:Amstel am Damm (7).JPG
ფაილი:Amstel am Damm (8).JPG
ფაილი:Damrak (water) Amsterdam.jpg|ჸუდეეფი ამსტერდამ-სენტრუმის
ფაილი:Amstel am Damm (9).JPG|ამსტერდამი. ხინჯი „Magere Brug“


## კლიმატი

## სქოლიო

*
კატეგორია:ნიდერლანდეფიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
კარაჩი

**კარაჩი** () — ონიშოლი ნოღა პაკისტანიშ ობჟათეშე, ქიანაშ უდიდაში ნოღა დო ართ-ართი უშხუაში ნოღა მოსოფელს 24 მილიონი მახორუთ, სინდიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. კარაჩი რე პაკისტანიშ უთარაში ფინანსური, საბანკო, ორეწუალე დო სავაჭარო ცენტრი. ნოღა ობჟათე აზიას დო ისლამურ ორენს უმაღალაშ გონათუაშ უშანულამაში ცენტრი რე .

კარაჩი ზოხორინელი პაკისტანიშ მაართა ნანანოღა რდჷ (1958 წანას ნანანოღა გეგნიღეს რავალპინდშა). ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკული ნოღაშ მახორობაქ უცმას მიძინჷ, მუთ თარო ინდოეთშე დო ბჟაეიოლი პაკისტანშე ოშობათ ვითოში ურდუ ნინაშა მორაგადე მიგრანტიშ გჷნოხორინაფაქ გჷმიჭანუ. 

ნოღას დებადჷ დო კინ თექ რე ნთხორილი პაკისტანიშ დჷმარსხუაფალი მუჰამედ ალი ჯინა. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

## სქოლიო

კატეგორია:პაკისტანიშ ნოღეფი
კატეგორია:ოსოფელიშ უდიდაში ნოღეფი
კიოტო

**კიოტო** (京都市, Kyōto-shi) — ნოღა იაპონიას, ნამუშ მახორობა ასე 1,5 მილიონშე უმოსი რე. კიოტო უწოხოლე იაპონიაშ იმპერიაშ ნანანოღა რდჷ, ასე — კიოტოშ პრეფექტურაშ ნანანოღა რე, თეშ მუჭოთ შანულამი ნორთი ოსაკა-კობე-კიოტოშ ურბანული აგლომერაციაშინ.

კატეგორია:იაპონიაშ ნოღეფი
TV Globo

**რედე გლობო** ვარდა უბრალოთ **გლობო** () — უშხუაში ბრაზილიური ომაუჭყაფე კომპანია. დირსხუ 1965 წანაშ 2 პირელს რობერტო მარინიოშ მედია ბუნაშით. ასე თინა კონგლომერატ *Organizações Globo*-შ დორხველუას რე. ამდღარშო, გლობო წჷმარინუანს ედომუშამი ლათინური ამერიკაშ არძაშე შხუ დო მოსოფელს მასუმა უშხუაშ კომერციულ ოტელევიზიე რშვილს. ეკმასქიდუ ხვალე CBS-ს დო  NBC-ს. ირდღას თის დოხოლაფირო 120 მილიონი ადამიერი უჯინე. 

გლობოშ თარი შტაბი რიო-დე-ჟანეიროს იდვალუაფუ, ბოტანიკური ბაღიშ გოხოლუას, სოდე თაშნეშე იდვალუაფუ ტელევიზიაშ ოინფორაციე გიმნართი. გლობოშ რშვილიშ თარი მაწარმაფალი სტუდიეფი იდვალუაფუ პროჟაკიშ კომპლექსის, ნამუთ იდვალუაფუ რიო-დე-ჟანეიროშ ბარა-და-ტიჟუკაშ რაიონს. გლობოშ დორხველუას რე 122 ოტელევიზიე დგჷმილი ედომუშამი ბრაზილიაშ მასშტაბით, თაშნეშე დორხველური საირქიანო რშვილი, TV Globo Internacional დო TV Globo Portugal. 2007 წანაშე, გლობოქ ანალოგური უჭყაფაშე გეგნორთჷ მაღალი გორჩუაფონობაშ ტელევიზიაშ (HDTV) ცირფულ უჭყაფაშა.

გლობო ედომუშამ მოსოფელს ჩინებული რე მუჭოთ ტელენოველეფიშ ართ-ართი უშხუაში მაწარმაფალი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  ოფიციალური საიტი
*  TV Globo Internacional
ბრატისლავა

**ბრატისლავა** (სლოვაკ. Bratislava) (1919 წანაშახ — **პრეშპოროკი** ვარდა **პრეშპორეკი**, *Prešporok, Prešporek*, გერმ. Pressburg, **პრესბურგი**, უნგრ. Pozsony, **პოჟონი**) — ნოღა ცენტრალურ ევროპას, სლოვაკეთიშ ნანანოღა, 1536 წანაშე 1784 წანაშახ — უნგრეთიშ ნანანოღა. მახორობა – დოხოლაფირო 447 ვთშ. ადამიერი.

მინი|left|ბრატისლავა, ჯვეში რატუშა

## ისტორია
ბრატისლავა მაართა 907 წანას მიშინუაფუ, მარა თინა დიო ხოლო რომიშ არსებობაშ პერიოდის არსებენდჷ.

## წყუეფი
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Contemporary Bratislava Photography 
* Great resource of historical photography 
* Albums with historical and new photos 
* Virtual Tour of Bratislava 

კატეგორია:სლოვაკეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ბუდაპეშტი

**ბუდაპეშტი** (უნგრ. Budapest) — უნგრეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ თარი პოლიტიკური, ინდუსტრიული, კომერციული დო ოტრანსპორტე ცენტრი. ასე 1.7 მილიონშე უმოსი ადამიერი ოხორანს, მუთ 80-იანი წანეფიშ კონკაშ უკულიანი (2.07 მლნ.) დოლაფაშ შედეგი რე. 1873 წანას მარძგვანი წყარპიჯის *ბუდაშ* (გერმ. ოფენი) დო *ობუდაშ* (ჯვეში ბუდა ვარდა ალტ-ოფენი) ესვარუათ *პეშტწკჷმა* კვარჩხანი (ბჟაეი.) წყარპიჯის. *ბუდაპეშტიქ* აკა ნოღათ გჷნირთჷ, ნამუთ წყ. დუნაიშ ჟირხოლო წყარმალუს იდვალუაფუნ. ნოღა ევრორსხუშ სიდიდათ მაამშვა ნოღა რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბუდაპეშტიშ მეტროშ, რკინაშარაშ დო ტრამვაიშ ყარაფიშ სქემა 
* Budapest hotels and info Portal 
* Wonderpest 

კატეგორია:უნგრეთი
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ბუქარესტი

**ბუქარესტი** ( /bu.ku'reʃtʲ/) — რუმინეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ ინდუსტრიული დო კომერციული ცენტრი რე. იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, 44°25′N 26°06′E-ს, წყარმალუ დიმბოვიცაშ წყარპიჯის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Bucharest City Map
* Bucharest: Official administration site 
* The Bucharest Prefecture
* RATB (Public Transport Company) official website
* Bucharest Public Transport Map
* OPENCities Monitor participant 
* VIDEO : Bucharest Parks 

## სქოლიო


კატეგორია:რუმინეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ვილნიუსი

**ვილნიუსი** — ლიეტუვაშ ნანანოღაქ დირსხუ 1353 წანას ბჟაეიოლ ლიეტუვას, თექ სოდე წყარმალუ ნერისის კვარჩხანშე წყარმალუ ვილია აკათუ. კინ მუ, ნოღაშ ჯოხო თე წყარმალუშე მოურს დო შანენს „ნოღა ვილიას“. ნოღა ევროპაშ შქაგურს იდვალუაფუ. ევროპაშ გეოგრაფიული ცენტრი ვილნიუსიშ ცენტრშე გვალო 26 კილომეტრიშ მოჩილათათ რე ოორუეშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  Wilno in the Geographical Dictionary of the Kingdom of Poland (1893)
* Official city guide
* Vilnius from bird flight 
* Comprehensive photo gallery of Vilnius by Baltic Reports editor 
* Video preview of Vilnius Capital of Culture 
* Virtual Historical Vilnius
* Public transportation schedules and timetables in Vilnius 


კატეგორია:ლიეტუვაშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
ლიუბლიანა

**ლიუბლიანა** (Ljubljana, გერმ. Laibach, იტალ.  Lubiana) — სლოვენიაშ ნანანოღა, იდვალუაფუ წყ. ლიუბლიანაშ დო სავაშ ნადუწკჷმა, ცენტრალურ სლოვენიას, ალპეფს დო სქირონაშქა ზუღაშ შქას. მახორობა: 265.881 (2002) (495.000 ურბანული აგლომერაციაშამო).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტურისტული შარაგემაწურაფალი (ინგლ.) 

კატეგორია:სლოვენია
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:სლოვენიაშ ნოღეფი
რიგა

**რიგა** (ლატვ. Rīga) — ლატვიაშ ნანანოღა, იდვალუაფუ წყ. დაუგავაშ ბალტიაშ ზუღაწკჷმა ინაკათუს,  კოორდ. 56°58′N 24°8′E. რიგა ბალტიაშ ქიანეფიშ უდიდაში ნოღა რე დო ართ-ართი უშანულამაში კულტურული, ოგონათუე, ოფინანსე, კომერციული დო ინდუსტრიული ცენტრი რე ბალტიაშ რეგიონს.

## გალერეა

ფაილი:Riga ortseingang.jpg
ფაილი:Daugava a Stará Riga (3).jpg
ფაილი:Střechy v Rize.jpg
ფაილი:Riian vanhakaupunki.jpg
ფაილი:Roland Riga.jpg
ფაილი:Riga Opernhaus.jpg
ფაილი:Riga makslas akademija academy of art.jpg
ფაილი:Riga city council.jpg
ფაილი:Streets of Riga.jpg
ფაილი:Riga dom.jpg
ფაილი:Riga War Museum.jpg
ფაილი:Rigas pils.jpg
ფაილი:Riga-Schloss02.jpg
ფაილი:Riga-Schwarzhäupterhaus und Roland.jpg
ფაილი:Riga Drei Brueder April 2005.jpg
ფაილი:Riga - Alberta iela 13.jpg
ფაილი:Riga_-_Strelnieku_iela_4a.JPG
ფაილი:Riga_-_Alberta_iela_4.JPG
ფაილი:Riga_Art_Nouveau_1.jpg
ფაილი:Riga - Cat's House.jpg
ფაილი:Riga - Dome Cathedral.jpg
ფაილი:Lateral view of the Riga Nativity of Christ Orthodox Cathedral.JPG
ფაილი:Rīgas vecā Sv. Ģertrūdes baznīca.jpg
ფაილი:Riga-Livenplatz02.jpg
ფაილი:Riga-Livenplatz03.jpg


## რესურსეფი ინტერნეტის

*Riga Municipality portal 
*Virtual map of Riga city 

## სქოლიო

კატეგორია:ლატვიაშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ლუქსემბურგი (ნოღა)

**ლუქსემბურგი** (ლუქსემბ. Lëtzebuerg, გერმ. Luxemburg, ფრანგ. Luxembourg) – ლუქსემბურგიშ დიდი საჰერცოგოშ ნანანოღა, თაშნეშე თე სახენწჷფოშ არძაშე კაბეტი ნოღა დო თაშნეშე რე კჷნ თე ჯოხოდვალაშ კანტონიშ დო ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ლუქსემბურგი წჷმარინუანს ართ-ართ შანულამი ოფინანსე ცენტრის დო ბრიუსელიშ დო სტრასბურგიშ უკული ევროპაშ რსხუშ მასუმა ოთარობე ნოღათ იკოროცხუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Commune of Luxembourg official website
* Luxembourg City Tourism
* Museum of the city of Luxembourg website
* HoloGuides - photos, events and news 
* Luxembourg (city) Photo Gallery
* A short break in Luxembourg (city) 
* Events, things to do and practical stuff in Luxembourg 

## სქოლიო

კატეგორია:ლუქსემბურგი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
კატეგორია:ლუქსემბურგიშ ნოღეფი
სოფია

**სოფია** () — ბულგარეთიშ ნანანოღა. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანდჷ 1 267 912 ადამიერი.

## დომაჸალაფირი ნოღეფი
* ალჟირი, ალჟირი
* ანკარა, თურქეთი (1992 წანაშე)
* ბერლინი, გერმანია
* ბრატისლავა, სლოვაკეთი (2008 წანაშე)
* ბრიუსელი, ბელგია
* ბუქარესტი, რუმინეთი
* ბუდაპეშტი, უნგრეთი
* ბურსა, თურქეთი (1998 წლიდან)
* ჰელსინკი, ფინეთი
* კიევი, უკრაინა (1997 წანაშე)
* ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე
* მადრიდი, ესპანეთი
* მილანი, იტალია
* პარიზი, საფრანგეთი (1998 წანაშე)
* პიტსბურგი, ააშ
* პრაღა, ჩეხეთი
* სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი
* მარაში, თურქეთი
* სკოპიე, ოორუე მაკედონია (2006 წანაშე)
* თელ-ავივი, ისრაელი (1992 წანაშე)
* ტირანა, ალბანეთი (2008 წანაშე)
* ერევანი, სომხეთი (2008 წანაშე)
* ვარშავა, პოლონეთი

## თაშნეშე ქოძირით
*სოფიაშ უნივერსიტეტი
*სოფიაშ მეტროპოლიტენი
*სოფიაშ აეროპორტი

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ოფიციალური საიტი 

*
კატეგორია:ბულგარეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ტალინი

**ტალინი** (ჸოფილი *რეველი*) — ესტონეთიშ ნანანოღა. აკოგაფილი რე ფინეთიშ ჸუჯიშ ობჟათე წყარპიჯის.

## თაშნეშე ქოძირით
* ესტონეთიშ ნოღეფიშ ერკებული

კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ესტონეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
ჰელსინკი

**ჰელსინკი** (, ) — ფინეთიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე ნორთის ფინეთიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის, ბალტიაშ ზუღაწკჷმა. ნოღაშ მახორობა აკმადგინანს 629,512 ადამიერს (2016). აგლომერაცია იკათუანს მეძობელ ნოღეფს ესპოოს, ვანტაას დო კაუნიაინენის, ნამუეფიშ ართობურობას ნანანოღაშ რეგიონი ჯოხო. თე რეგიონიშ საართო მახორობა 1,441,601-ს აკმადგინანს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჰელსინკიშ ოფიციალური საიტი 
* ჰელსინკიშ ონოღე მუზეუმი 
* Хельсинки.ru  — ჰელსინკიშ ოფიციალური საიტი რუსულ ნინაშა
* სტატია ნოღას შხვადოშხვა შარათ მოხვალამაშ გეშა 
* Helsinki.fi 
* თარი ოქინაფუეფი 
* ნოღაშ რუკა 
* ჰელსინკიშ ისტორია  
* ჰელსინკი ცირფეფით დო ფაქტეფით  
* ჰელსინკიშ ონოღე ტრანსპორტი 
* სტატია ჰელსინკიშ ტრანსპორტიშ გეშა 
* ონოღე ტრანსპორტიშ სქემეფი 
* ონოღე ტრანსპორტიშ რუკეფი  
* რეგიონიშ ავტოოშარე რუკა  *(ფინეთიშ ავტოოშარე ნინალა)* 
* ჰელსინკიშ ცენტრიშ ტურისტული რუკა 
* ტაროსი ჰელსინკის ფინეთიშ მეტეოროლოგიური ცენტრიშ მეჯინათ 
* ტაროსი ფინეთის  Foreca-შ მეჯინათ  
* ტაროსი შარეფს  *(ფინეთიშ ავტოოშარე ნინალა)*

## სქოლიო

კატეგორია:ფინეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
ბინდიშ საგა: აკორუმუა

**ბინდიშ საგა: აკორუმუა** — მასუმა ფილმი სტეფანი მეიერიშ ვამპირული რომანეფიშ სერიაშ ეკრანიზაციას. თინა დორსხუაფილი რე რომანს აკორუმუა. ფილმის თარი როლეფს არსულენა   კრისტენ სტიუარტი, რობერტ პატინსონი დო ტეილორ ლოტნერი. ფილმიშ სცენარიშ ავტორი რე მელისა როზენბერგი.

გინოღალეფი მიშჷ 2009 წანაშ 17 მარაშინათუთაშე თი წანაშ გჷმათუთაშა. ბრაის დალას ჰოვარდიქ დოთირჷ რეიჩელ ლეფევრი ვიქტორიაშ როლს.

ფილმიქ გიშართჷ 2010 წანაშ 30 მანგის. კაფური რე, ნამდა ათენა რე საგაშ მაართა ფილმი, ნამუთ IMAX-შ ტიპიშ კინოთეატრეფს იჸუ ნაძირეფუქ. გიშულაშე ართ დღაშა თიში მიშნალუქ აკადგინჷ 30 მილიონი ააშ დოლარი, საბოლა მიშნალუქ 698.5 მლნ დოლარქ იჸუ.

## სქოლიო

კატეგორია:2010 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ბინდი (ფილმეფიშ სერია)
ბინდიშ საგა: მურუჟი

**ბინდიშ საგა: მურუჟი** შილებე შანენდას:

* *[[ბინდიშ საგა: მურუჟი - ნორთი 1]]* — 2011 წანაშ ფილმი
** *[[ბინდიშ საგა: მურუჟი - ნორთი 1 (საუნდტრეკი)]]* — 2011 წანაშ ფილმიშ საუნდტრეკი
* *[[ბინდიშ საგა: მურუჟი - ნორთი 2]]* — 2012 წანაშ ფილმი
** *[[ბინდიშ საგა: მურუჟი - ნორთი 2 (საუნდტრეკი)]]* — 2012 წანაშ ფილმიშ საუნდტრეკი

## ძირით ხოლო

* *[[მურუჟი (რომანი)|მურუჟი]]* — წინგი, ნამუსით დორსხუაფილი რე ფილმეფიშ სერია *ბინდიშ საგა: მურუჟი* 
* მურუჟი — 2004 წანაშ ფილმი
ბინდიშ საგა: მურუჟი - ნორთი 1

„**ბინდიშ საგა: მურუჟი - ნორთი 1**“ () — მაანთხა ფილმეფიშ სერიაშ „ბინდი“ ეკრანიზაციას. თინა რე მაართა „გოთანაშ“ ფილმეფიშე დო დორსხუაფილი რე სტეფანი მეიერიშ რომანს „გოთანა“. ფილმის თარი როლეფს არსულენა კრისტენ სტიუარტი, რობერტ პატინსონი დო ტეილორ ლოტნერი. ფილმიშ სცენარიშ ავტორი რე მელისა როზენბერგი.

## როლეფს
### კალენეფი
* ედვარდ კალენი - რობერტ პატინსონი
* კარლაილ კალენი - პიტერ ფაჩინელი
* ესმე კალენი - ელისაბედ რიზერი
* როზალი ჰეილი - ნიკი რიდი
* ემეტ კალენი - კელან ლატსი
* ელის კალენი - ეშლი გრინი
* ჯასპერ ჰეილი - ჯექსონ პეტბოუნი

### ადამიერეფი
* ბელა სუონი/კალენი - კრისტენ სტიუარტი
* ჩარლი სუონი - ბილი ბერკი
* რენე დუაერი - სარა კლარკი
* ბილი ბლექი - გილ ბირმინგემი
* ჯესიკა სტენლი - ანა კენდრიკი
* ანჟელა ვებერი - კრისტიან სერატოსი
* მაიკლ ნიუტონი - მაიკლ უელში
* ერიკ იორკი - ჯასტინ ჩონი

### მაქციეფი
* ჯეიკობ ბლექი - ტეილორ ლოტნერი
* სემ ალეი - ჩესკ სპენსერი
* ემბრი - კიოვა გორდონი
* ქვილ ატერა - ტაისონ ჰაუსმენი
* პოლი - ალეკს მერაზი
* ჯარედი - ბროსნონ პელეთიერი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:2011 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ბინდი (ფილმეფიშ სერია)
უჩა ოლორი (ფილმი)

**უჩა ოლორი** — 2010 წანაშ ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი, ნამუშ რეჟისორი რე დარენ არონოფსკი. თის ოკათუნა ნატალი პორტმანი დო ვენსან კასელი. ფილმიშ პრემიერა რდჷ ვენეციაშ 67-ა კინოფესტივალს 2010 წანაშ 1 ეკენიას. 3 ქირსეთუთას ამერიკას თიში მერკე ძირაფაქ დიჭყჷ. კრიტიკოსეფქ გიშაკერძაფილო შინეს ნატალი პორტმანიშ ლაჸაფი, ნამუქით ოსურიშ საუჯგუშო როლიშო ოსკარიშ, BAFTA-შ დო ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი მიღჷ.

## სიუჟეტი

ქიმინუა მეურს ნიუ-იორკიშ ართ-ართ პრესტიჟულ ობალეტე სტუდიას თარი ბალერინაშ, ნინაშ, მუკ-მუკი. თიქ ოლორეფიშ ტობას თარი როლი ოკო არსულას, მორო კონკურენტიქ გენკურჩქინდჷ ლილიშ სახეთ. ჟირ ბალერინაშ შქას ჭირკინი ძინულენს პრემიერაშ მოჭირინაფწკჷმა ართო.

## როლეფს
* ნატალი პორტმანი — ნინა სეიერსი / ოდეტა
* მილა კუნისი — ლილი / ოდილია, შავი გედი
* ვენსან კასელი — თომა ლეროი / ჯენტლმენი
* ბარბარა ჰერში — ერიკა სეიერსი / დედოფალი
* უინონა რაიდერი — ბეთ მაკინტაირი / მომაკვდავი გედი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:2010 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:დარენ არონოფსკიშ ფილმეფი
კატეგორია:დრამატული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი ბალეტიშ გეშა
უინონა რაიდერი

**უინონა რაიდერი** ( ; 29 გჷმათუთა, 1971 ) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ 1986 წანაშე. 2001 წანას ჸვინთელი პრესაშ გოჯინაშ ცენტრის მოხვადჷ მაღაზიას ხირუაშ დო ჭოფუაშ გეშა.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* Winona Ryder  TV.com-ს

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1971
ბარბარა ჰერში

**ბარბარა ლინ ჰერშტეინი** (; დ. 5 ფურთუთა, 1948, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი. 2010 წანას გინიღეს ფილმის უჩა ოლორი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*Barbara Hershey at Virtual History

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჩარლზ დერნინგი

**ჩარლზ დერნინგი** () — ამერიკალი არტისტი. ოკათუდჷ 200-შე უმოსი ფილმის, ოტელევიზიე შოუს დო სპექტაკლის.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*Location of Charles Durning's grave at Find A Grave

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1923
კატეგორია:ნაღურა 2012
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
კეიპტაუნი

**კეიპტაუნი** (, , ) — მახორობაშ მეჯინათ მაჟირა ნოღა რე ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას. ნოღა კეიპტაუნი მიშმურს კინ თე ჯოხოდვალაშ ონოღე ოლქიშ აკოდგინალუაშა. იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს, ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის, კეთილი იმენდიშ კოდმეშ გოხოლუას. ნოღა ბჟადალი კაპლანდიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე. კეიპტაუნი წჷმარინუანს ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ოკანონმადვალე ნანანოღას, თექ რე პარლამენტიშ დო შხვა ოთარობე დჷნაწესებუეფიშ დგჷმილეფი. ნოღა ჩინებული რე მუში ნოშოდგჷმეთ დო ედომუშამი მოსოფელს ჩინებული რე ოქინაფუეფით, მუჭომეფით რე ტაბაკიშ გვალა, კეთილი იმენდიშ კოდმე, კეიპ-პოინტი. კეიპტაუნიშ გოხოლუას არსებული კაპიშ ოლქი 2004 წანაშე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტო რე მერჩქინელი. ნოღაშ ტერიტორიას მიარე ოქინაფუ იდვალუაფუ. ფორბსიშით თე ნოღა, მოსოფელიშ ართ-ართი უსქვამაში დოხორელი პუნქტო რე აღიარაფილი. კეიპტაუნი წჷმარინუანს ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშა მულირი ტურისტეფიშ ართ-ართ არძაშე პოპულარულ ნოღას.

## სქოლიო


კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი
კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
მექა

**მექა** (, , ) — საუდიშ არაბეთიშ მექაშ პროვინციაშ ნანანოღა, ისტორიულ ჰეჯაზიშ რეგიონს. თიში მახორობა 2007 წანას 1,700,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ. იდვალუაფუ ჯედაშე 73 კმ-ს, აბრაამიშ ინწრო ქვიშამ ლეხერს, ზუღაშ დონეშე 277 მ-ს, ჭითა ზუღაშე 80 კმ-ს. მექას რე კუბური ფორმაშ დგჷმილი. ყააბა (ქააბა)  არაბ..الكعبة. ისლამურ რელიგიას თენა რე არძაშე უმოსი პატიოცემელი აბანი. ისლამური ტრადიციაშ მეჯინათ დგჷმილი აკოგაფილი რე მოჩიქული იბრჰიმიშით (აბრაამიშით) ჟირივითოშწანაშე უმოსი ხანიშ უწოხოლე. დგჷმილიშ ელმოლს იდვალუაფუ გჷთახვამალი (მასკი) მასჯიდ ალ-ჰარამი.
ხვამაშ ბორჯის ირი მუსლიმანი დიხაუჩაშ ნამ აბანს ოკო რდასჷნ სახეთ ქააბაშჸურე მუკმირთანს დო ხვამას თეშ იჭყანს. ქააბა კოსმოსშე ირო ჩეთ მოჩქუ, ირო ჩე მუკაქუნალს გჷმონწყილი გჷთმახვამალეფიშ გეშა.
 
ნოღა ისლამიშ უწიმინდაშ აბანო იკოროცხუ დო ჰაჯიშ მეჯინათ არძა ფიზიკურო ჭყანთხილერ დო შემალებე მუსლიმანს მეთხუებუ თე აბანიშ ძირაფა თელარას აკაშა იშენით. 
[thumb|center|850px|<div class="center">[მასჯიდ ალ-ჰარამი.]]

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მექაშ მუნიციპალიტეტი ოფიციალური საიტი (არაბულო)
* არაბული ოინფორმაციე წყუეფი – მექა 
* მექა უწოხოლე დო ასე  -  ჟურნალი *Life*
* პილიგრიმაშ მჷნათხობელუ - რიჩარდ ბურტონი

კატეგორია:საუდიშ არაბეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:წიმინდე ნოღეფი
კატეგორია:ისლამი
ნაირობი

**ნაირობი** (, გჷმირაგადუ /naɪˈroʊbi/, ) — ეკვატორწკჷმა მადვალი კენიაშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. ნოღა დი თიში ანდოგანი თაშნეშე აკმოქიმინუნს ნაირობიშ პროვინციას. ჯოხო „ნაირობი“ მოურს მასაიშ ნინაშ ფრაზაშე „ენკარე ნაიირობი“, ნამუთ ითანგუ, მუჭოთ „რგილი წყარეფიშ აბანი“. მარა აბანური კათა თის „წვანე ნოღას ბჟას“ უძახჷ დო თინა მუსხირენი წვანეს ინოფულირი ვილეფიშ გალენგანობეფით რე ელმოლშე გოხურგილი.

ნაირობი ასე ბჟაეიოლი აფრიკაშ არძაშე დიდი ნოღა რე მახორობაშ მეჯინათ (დოხოლ. 3 მილიონი). 2009 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ნაირობიშ ადმინისტრაციულ რაიონს 3 138 369 მახორუს დოხოლ. 695 კვ. კმ ფართობი უკებჷ. ნაირობი ასე აფრიკაშ სიდიდათ მა-13 ნოღა რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნაირობი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* ნაირობი – ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:კენიაშ ნოღეფი
კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
შანხაი

**შანხაი** (ჩინ.: 上海, Shànghǎi) *—* იდვალუაფუ წყარმალუ იანძის დო ჩინეთიშ უდიდაში ნოღა. შანხაი ქიანაშ უშანულამაში კულტურული, კომერციული, ფინანსური, ინდუსტრიული დო ოკომუნიკაციე ცენტრი რე. ადმინისტრაციულო შანხაი ჩინეთიშ ართ-ართი მუნიციპალიტეტი რე, ნამუსჷთ პროვინციაშ დონეშ სტატუსი უღუ. შანხაის იდვალუაფუ თაშნეშე მოსოფელიშ არძაშე დოხარგელი ოზუღე ონიშოლი სინგაპურიშ დო როტერდამიშ უკული.

დუდმაართაშე ართი მიკოჸოთამილი მეჩხომეეფიშ ოფუტე, შანხაიქ ჩინეთიშ უშანულამაშ ნოღათ გჷნირთჷ მა-20 ოშწანურაშ დაჭყაფუს. თინა რდჷ რესპუბლიკაშ პოპულარული კულტურაშ, ინტელექტუალური გოთირუაშ დო პოლიტიკური ინტრიგეფიშ ცენტრი. 1949 წანას კომუნისტეფიშ მულაშ უკული ნოღაშ რინაშ რიტმიქ ქიმკირჩქალჷ ცენტრალური თარობაშით მიშაღალირი მონკა ოგაფურეფიშ დო ბურჟუაზიული ელემენტეფიშ რაჸუაშ გეშა. 1992 წანას თარობაშით ობაზარე-ეკონომიკური გოვითარაფაშ კურსიშ ეჭოფუაშ უკული შანხაიქ უცმას გეკოროფუ სიჩქარა დო მალას უწორუ ჟენშენს დო გუანჯჟოუს დო ჩინეთიშ ეკონომიკური ძინაშ ფორპოსტო გჷნირთჷ. XXI ოშწანურაშ დაჭყაფუს შანხაიშ თარი ღანკი თიში მოსოფელიშ კლასიშ ნოღაშ სტატუსიშ დორთინაფა დო თიში მენოღალეეფიშო კომფორტული დარინალი პიჯალეფიშ აკოქიმინუა რდჷ.


სურათი:Shanghai Pudong Skyline.jpg|
სურათი:Shanghaihectorgarcia.jpg|


## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური საიტი 
## სქოლიო

კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ უდიდაში ნოღეფი
რიო-დე-ჟანეირო

**რიო-დე-ჟანეირო** (; ღურთუთაშ წყარმალუ) ვარდა **რიო** — ნოღა ობჟათე-ბჟაეიოლ ბრაზილიას, რიო-დე-ჟანეიროშ შტატიშ ნანანოღა დო ბრაზილიაშ მაჟირა უდიდაში ნოღა, მასუმა უშხუაში მეტროპოლია დო აგლომერაცია ობჟათე ამერიკას. მუშჸურე ნოღას 6,3 მლნ ადამიერი ოხორანს დო თე მაძირაფალით თინა მა-6 უდიდაში ნოღა რე ამერიკას დო 26-ა მოსოფელს. ნოღაშ ფართობი დოხოლაფირო 1 256 კმ²-რე. აგლომერაციაშ მახორობა მეხოლაფირო 13 მილიონს ონჭუ. ნოღაშ მახორუეფშა *„კარიოკეფი“* () უჯოხონა, კინე მუ რიოს — გეძინელ ჯოხოთ „*გჷმასორაფალი ნოღა*“ (*Cidade Maravilhosa*).

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Images of Rio—Hundreds of images from the 1920s to the present 

## სქოლიო

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბრაზილიას
კატეგორია:ბრაზილიაშ ნოღეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ უდიდაში ნოღეფი
კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი
კაბეტი ტობეფი

350px|thumb|კაბეტი ტობეფიშ რუკა
**კაბეტი ტობეფი** (, ) — ლიგე ტობეფიშ სისტემა ოორუე ამერიკას, ააშ-შ დო კანადაშ ტერიტორიას. იკათუანს ტობეფიშ დო წყაროჩუაშეეფიშ ედომუშამ რანწკის, ნამუეფჷთ მერსხილი რე წყარმალუეფით დო საროტეფით. ფართობი დოხოლ.  244,2&nbsp;ათ.&nbsp;კმ², წყარიშ ნტირა 22,7&nbsp;ვთშ.&nbsp;კმ³. 

სისტემა აკმოდირთუ ხუთი კაბეტი ტობაშე დო მუსხირენი ოშქაშე ზჷმაშ წყაროჩუაშეშე.

კაბეტი ტობეფიშ გჷთოფაქვილეფიშ ფორმირაფას ტოქტანურ პროცესეფქ იღვენუ გაულა. 

## ლიტერატურა
* Anin,  Peter. (2006) *[http://books.google.ca/books?id=VzMeZHaLP_gC&lpg=PP1&dq=inauthor%3A%22Peter%20Annin%22&pg=PP1#v=onepage&q&f=true The Great Lakes Water Wars]* Island Press ISBN 1-55963-087-6
*Beltran, R. et al. *[http://www.epa.gov/glnpo/atlas/glat-ch2.html The Great Lakes: An Environmental Atlas and Resource Book]*.  (United States Environmental Protection Agency and Government of Canada, 1995, ISBN 0-662-23441-3).
*Coon, W.F. and R.A. Sheets. *[http://pubs.usgs.gov/sir/2006/5180/ Estimate of Ground Water in Storage in the Great Lakes Basin]* [Scientific Investigations Report 2006-5180]. Department of the Interior, U.S. Geological Survey, 2006.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Alliance For The Great Lakes
*Great Lakes Coast Watch 
*Great Lakes Commission
*Great Lakes Information Network
*The Nature Conservancy's Great Lakes Project 
*International Joint Commission – Canada and United States
*International Association for Great Lakes Research
*Great Lakes Dive Sites – An overview of diving in the Great Lakes

კატეგორია:კანადაშ ტობეფი
კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი
*
მისისიპი

**მისისიპი** () — წყარმალუ ააშ-ს, ართ-ართი უდიდაში წყარმალუ მოსოფელს. თიში სიგჷრძა 3 734 კმ. ღანჩოშ ფართობი — 2 981 076 კმ².

მისისიპის ოდუდე უღუ  მინესოტაშ შტატის (ნ. მინეაპოლისი, ნ. სენტ-პოლი), კანადაწკჷმა ხურგაშ გოხოლუას დო მეურს ააშ-იშ შქაგურს. მიკმურს ვისკონსინიშ, აივოვაშ (ნ. დანევპორტი), ილინოისიშ, მისურიშ (ნ. სენტ-ლუისი), კენტუკიშ, ტენესიშ (ნ. მემფისი), არკანზასიშ დო მისისიპიშ შტატეფს. წყარმალუშ ბოლო იდვალუაფუ ლუიზიანაშ (ნ. ბატონ-რუჟი) შტატის, ნიუ-ორლეანიშ ობჟათეშე დო ინაკათუ მექსიკაშ ჸუჯის, სოდე აკმოქიმინჷნს დიდ დო ფართე დელტას.

მისისიპის მიარე ნადუ უღუ. თიშ ღანჩო იკათუანს ააშ-იშ დიდ ნორთის. წყარმალუშ მუსხირენი შანულამი ნადუ რე წყ. მინესოტა, წყ. ვისკონსინი, წყ. ილინოისი, წყ. მისური, წყ. ოჰაიო, წყ. არკანზასი.

მისისიპი, ააშ-იშ ისტორიას, ტრანსპორტირაფაშ საშუალებაშ უდიდაშ როლს არსულენდჷ. მუჟამსჷთ ააშ-ქ ზოხორინალა გჷმაცხადჷნ, წყარმალუ მისისიპის ააშ-იშ ბჟადალი ხურგი იდვალუაფუდჷ.

მისისიპიშ ინოხვენეფს დიდ ოშქურანჯობას აკმუქიმინჷნს ქიმიკატეფი, ნამუეფით ფერმეფშე ინაკათუ წყარმალუს დდო თიშ ნადუეფს დო ნამუეფით უკული მექსიკაშ ჸუჯის იშაყარუ.
 
წყარმალუშ ოსხირი რე ჭვემაშ წყარი დო თირიშ ნდღულაფა. აფუნ-ზარხულს შხირი რე წყარიშ ძინა. კატასტროფული წყარალა რდჷ 1844, 1093, 1913, 1927, 1937, 1947, 1951, 1952 დო 1965 წანეფს. დაბალ მალობას აკოგაფილი რე ჰიდროტექნიკური დამბეფი, მარა კანკალეშა თინეფს ხოლო ვეშულებჷნა დოთხილუან წყარმალუწკჷმა არხოს მახორუ მახორობა წყარალაშე.

ჯოხოდვალა Mississippi აბანური ამერიკალეფიშ ნინაშა შანენს „დიდ წყარმალუს”, „წყარეფიშ მუმას”.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* წყარმალუ მისისიპი 
* მოსოფელიშ უთარაში წყარმალუეფიშ სიგჷრძეეფი
* ფაქტეფი მისისიპიშ გეშა



კატეგორია:ააშ-იშ წყარმალუეფი
ნიაგარაშ წყარგელაფუ

**ნიაგარაშ წყარგელაფუ** — სუმი წყარგელაფუშე აკოდგინელი წყარინოლაფუეფიშ სისტემა, იდვალუაფუ ააშ-იშ დო კანადაშ სახენწჷფო ხურგას. წყარმალუეფი იდვალუაფჷნა ამერიკაშ შტატ ნიუ-იორკაშ დო კანადაშ პროვინცია ონტარიოშ ხურგას. ნიაგარაშ გოხოლუას იდვალუაფუ ააშ-იშ ნოღა ბუფალო. ოორუე ამერიკაშ არძაშე უმაღალაში წყარგელაფუშ სიმაღალა აკმადგინანს 52 მეტრას.

## გალერეა


|ნიაგარა
ფაილი: %E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90_26.jpg|წყარგელაფუ ბჟაშ ფონს
ფაილი: %E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90_5.jpg|წყარგელაფუ რგვალი წყარინოლაფუ არხოშე
File:%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90_1.jpg1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90_3.jpg|კირდეშ ქანეფი წყარგელაფუწკჷმა
|წყარგელაფუ ბჟაშ ფონს
|წყარმალუ დო წყარგელაფუ ართო 
| ნიაგარაშ წყარგელაფუშ სააწმარენჯო აბანს
| ნოღაშ მიოჯინუ წყარგელაფუშე
| მიოჯინი ბჟაშ ჩხორიეფიშ ფონს
|წყარგელაფუ ტურისტეფშო მიკმანჭაფალი აბანი რე
|მიოჯინი წყარგელაფუშე
|წყარგელაფუ სააწმარენჯო აბანშე
|ტურისტეფი ნიაგარას


## ქოძირით თაშნეშე
* იგუასუ (წყარგელაფუ)

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნიაგარაშ წყარგელაფუშ გეოლოგია
* ნიაგარაშ წყარგელაფუშ ისტორია
* ნიაგარაშ სინძალიერე დიხაშთუდო
* ნიაგარაშ წყარგელაფუ
* შთაბეჭდილება წყარგელაფუშენ
* წინგი წყარგელაფუშ გეშა
* ნიაგარა 
* ნიაგარა 
* ნიაგარაშ ფოტოეფი

კატეგორია:კანადაშ წყარგელაფუეფი
კატეგორია:ააშ-იშ წყარგელაფუეფი
ნიგერი (წყარმალუ)

**ნიგერი** (,  , ) — ბჟადალ აფრიკაშ თარი წყარმალუ, თიში სიგჷრძა რე 4 180 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 2 118 ვითოში კმ², დო თე პარამეტრეფით მასუმა წყარმალუ რე აფრიკას ნილოსიშ დო კონგოშ უკული.

წყარმალუ დუდს ეთმეჭოფუნს გვინეას, უკული მეურს მალიშა, ნიგერშა, ბენინიშ ხურგაშა, უკული გჷნმოკვათუნს ნიგერიას დო გვინეაშ ჸუჯის ინაკათუ. ნიგერიშ თარი ნადუეფი რე მილო, ბანი, სოკოტო, კადუნა დო ბენუე. წყარმალუშ გვინეაშ ჸუჯწკჷმა ინაკათაფუს იდვალუაფუ ოზუღე ონიშოლი ნოღა პორტ-ჰარკორტი.

კატეგორია:გვინეაშ წყარმალუეფი
კატეგორია:მალიშ წყარმალუეფი
კატეგორია:ნიგერიშ წყარმალუეფი
კატეგორია:ბენინიშ წყარმალუეფი
კატეგორია:ნიგერიაშ წყარმალუეფი
ბეშიქთაშიშ რაიონი

**ბეშიქთაში** () — სტამბოლიშ კომერციული დო კულტურული რაიონი. ბეშიქთაში თურქულ ნინაშე გჷნითანგუ მუჭოთ „ოარკვანე ქუა“ ( — არკვანი, *taş* — ქუა).

რაიონი იდვალუაფუ ბოსფორიშ საროტიშ ევროპულ ნორთიშ წყარპიჯის, ნამუთ თინა გიშართილი რე აზიურ ნორთის მადვალუ უსქიუდარიშ რაიონშე. 

ოწოხოლე თე აბანს არსებენდჷ ბიზანტიური დოხორელი პუნქტი დიპლოკიონიონი, უკული არქეიონი. ბეშიქთაში ეკონია ოსმალეთიშ სულთანეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* რაიონიშ მადუდეშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* მუნიციპალიტეტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა


კატეგორია:თურქეთიშ რაიონეფი
სულთანი

[მინი|სულთანი [მეჰმედ II]]
**სულთანი** ( — ხემანჭუაფა: ხენწჷფე, მაზოჯინალი) —  ხენწჷფეშ ტიტული კანკალე მაჰმადიანურ ქიანას. თურქეთის ქასქიდჷ 1922 წანაშახ. მაროკოს — 1957 წანაშახ. სულთანი რდჷ ეგვიპტეშ მამართალი XIII—XVI ოშწანურეფს დო 1914—1922 წანეფს. სულთანიშ ტიტული უღუდჷ შხუ ფეოდალეფს ბჟადალ აფრიკაშ მუსლიმანურ ქიანეფს. ომანიშ მამართალი, კანკალე ტომიშ ბელადი ობჟათე არაბეთის.

დუდმაართაშე თე ზიტყვა არაბულს აბსტრაქტული ჟინსართი რდჷ დო შანენდჷ „ნძალას“, „ავტორიტეტის“ ვარ;-და „მართუალას“, გოჭყაფილი არაბული ზიტყვაშე سلطة - *სულთაჰ*. მოგვიანაფათ თიქ კანკალე მაჰმადიანი მამართალიშ წოდებათ გჷნირთჷ, ნამუსჷთ აბსოლუტური ხემანჭუაფა უღუდჷ.

## თაშნეშე ქოძირით
*ამირა
*ათაბაგი
*ბაი
*შაჰი
## ლიტერატურა

## რესუესეფი ინტერნეტის

* RoyalArk - see each nation, e.g. here Oman
* WorldStatesmen - see each present nation

კატეგორია:არაბული ზიტყვეფი დო ფრაზეფი
კატეგორია:წოდებეფი
*
სტამბოლიშ პროვინცია

**სტამბოლიშ პროვინცია** () — პროვინცია თურქეთიშ ოორუე-ბჟადალს, მარმარილოშ ზუღაშ რეგიონს. ფართობი 5 343,02 კმ² რე, მახორობა აკმადგინანს — 14 025 646 ადამიერს (2015 წ.) ბჟადალშე უხურგანს თექირდაღიშ პროვინცია, ბჟეიოლშე — ქოჯაელიშ პროვინცია, ოორუეშე — უჩა ზუღა დო ობჟათეშე — მარმარილოშ ზუღა. ბოსფორიშ საროტი თის ჟირ ნორთო გჷთმორთუნს: ევროპულ კუნთხუთ დო აზიურ კუნთხუთ. 2009 წანაშ მუნაჩემეფით, 12,9 მილიონი მახორობაშე დოხოლაფირო 8 მილიონი ოხორანდჷ ევროპულ კუნთხუს, 5 მილიონი — აზიურ კუნთხუს.

2004 წანაშე, სტამბოლიშ მეტროპოლიურ მუნიციპალიტეტის კინ თი ხურგეფი უღუდჷ, მუთ პროვინციას.

## რაიონეფი
thumb|left|ქადიქოიშ ოახალწანე დეკორაციეფი.

## თაშნეშე ქოძირით
* თურქეთიშ პროვინციეფი
* თურქეთიშ რეგიონეფი

## სქოლიო

კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
ადიგენიშ მუნიციპალიტეტი

**ადიგენიშ მუნიციპალიტეტი** — მუნიციპალიტეტი ობჟათე საქორთუოს, სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს. 1917 წანაშახ მიშმეშჷ ქართიშ გუბერნიაშ ახალციხეშ მაზრაშა, 1917–30 წანეფს — ახალციხეშ მაზრაშა, 1930 წანაშე ზოხო რაიონი რე.

ადიგენიშ მუნიციპალიტეტის ბჟადალშე უხურგანს აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა, ოორუეშე - ჩოხატაურიშ, ვანიშ, ბაღდათიშ მუნიციპალიტეტეფი, ბჟაეიოლშე - ახალციხეშ მუნიციპალიტეტი, ობჟათეშე ხურგა უხვადუ საქორთუო-თურქეთიშ სახენწჷფო ხურგას.

## ოქინაფუეფი
thumb|ზანავიშ ჯიხა
ადიგენიშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიას 88 ისტორიული ობიექტი რე ეჭარილი. თნეფს შქასი რე მართლმადიდებლური დო კათოლიკური ოხვამეეფი, მეჩეთეფი, ჯიხა-ყორშეფი, თაშნეშე მუსხირენი ხინჯი. გიშაკერზაფილო შანულამი ობიექტეფი რე: ზარზმაშ ოხიდა, იჯარეთიშ ოხიდა, ჭულე, ორქოშჯიხა, ზანავიშ ჯიხა, ოძრხე. ორთაშ ობიექტეფი რე გოდერძიშ გონქირაფილი ტყა დო ბენარიშ ფაუნა

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ადიგენიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფიციალური საიტი
* ადიგენიშ მუნიციპალიტეტიშ ისტორიული ობიექტეფიშ ერკებული 

 

*
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
ასპინძაშ მუნიციპალიტეტი

**ასპინძაშ მუნიციპალიტეტი** — მუნიციპალიტეტი სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს. 1917 წანაშახ ტფილისიშ გუბერნიაშ ახალციხეშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1921 წანაშე — ახალციხეშ მაზრას ტოლოშიშ რაიონიშ ჯოხოთ, 1930 წანაშე — ზოხო ტოლოშიშ რაიონი რე, 1933 წანაშ ეჯოხოთ გიადჷ ასპინძაშ რაიონქ. მუნიციპალიტეტიშ ობჟათე ხურგა უხვადუ საქორთუო-თურქეთიშ სახენწჷფო ხურგას.

## ოქინაფუეფი

ასპინძაშ მუნიციპალიტეტის ასქილადირი რე ქორთული ხუროთმონძღვარობაშ მიარე ობიექტი, თინეფს შქას ეიოშინალი რე: ვარძია, ჟილენი ვარძია, ვანიშ ფაქვეფი, თავკვეთურა, თმოგვიშ ჯიხა, ჟილენი თმოგვი, ხერთვისი, ხვილიშა, ჩიხორისი, შორეთი, ოთიშ ჯიხა, ოშორაშ ოხვამე, ჩიტიკიბე, ღართა, ყიზილდერესი, ვარნეთი, აგარა, ძველი, წუნდა, კოხტასთავი, ბერისხევი, ბერთაყანა, ქარზამეთი, ალანძა, გავეთი, გიორგიწმინდა, ოლოდა, სარო.

## ლიტერატურა
* *ს. ჯიქია*. გურჯისტანიშ ვილაიეთიშ დიდი დავთარი. წიგნი III. გამოკვლევა. თბილისი, 1958

*
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
ახალქალაქიშ მუნიციპალიტეტი

**ახალქალაქიშ მუნიციპალიტეტი** — დუდმამართალი ართული სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია 1917 წანაშახ ტფილისიშ გუბერნიაშ ახალქალაქიშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1921-30 წანეფს — ბჟაეიოლ საქორთუოშ ახალქალაქიშ მაზრაშა, 1930 წანაშე ზოხო რაიონი რე. ობჟათე ხურგა უხვადუ საქორთუო-თურქეთიშ სახენწჷფო ხურგას.

## ოქინაფუეფი
ახალქალაქიშ მუნიციპალიტეტის მიარე ორდოშიანი დო შქა ოშწანურეფიშ ქორთული კულტურაშ ობიექტი რე:
* კუმურდოშ ოხიდა (964 წ.)
* აბულიშ ციკლოპური ჯიხა
* აბულიშ ოხვამე (X ო.)
* ბავრაშ ოხვამე (X-XI ოო.)
* ალასტანიშ ოხვამე (X-XI ოო.)
* ბარალეთიშ ოხვამე (XI ო.)
* ბურნაშეთიშ ოხვამე (XI ო.)
* ახალქალაქიშ ჯიხა-ნანოღუ (XI-XVIII ოო.)


კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
სუეციშ არხი

thumb|სუეციშ არხიშ მიოჯინი დიხაუჩაშ ორბიტაშე, გინოღალირი რე ნასაშით.
**სუეციშ არხი** (არაბ.: قناة السويس‎, Qanā as-Suways, ფრანგ.: Le Canal de Suez), სინაიშ ჩქონიშ ბჟადალშე, 163 კმ სიგჷრძაშ დო თიშ არძაშე უმოსი ინწრო ყორყელიშ, 300 მ სიგანაშ ონოშე არხი რე ეგვიპტეს. თიშ ართ ბოლოს სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯწკჷმა იდვალუაფუ პორტ-საიდი, მაჟირა ბოლოს — ჭითა ზუღას - სუეცი. (ალ-სუვაის)

არხი ჟირჸურე, ოორუე დო ობჟათე ოწყარე ტრანსპორტირაფაშ საშუალებას ირზენს ევროპაშ დო აზიაშ შქას აფრიკაშ ხასჷლაშე მუკოლუაფაშ უმუშო. არხიშ 1869 წანას გონწყჷმაშახ, მეკონ-მიკონი შხირას ნიშეფშე ოსქირონე ტრანსპორტით გინმუღუდეს ოსქირონე დო ჭითა ზუღეფს შქას.

არხი ჟირი ნორთშე აკმოდირთუ - დიდი ბიტერიშ ტობაშ ოორუე დო ობჟათე ნორთეფი, ნამუეფით თე ტობას სქირონაშქა ზუღას დო სუეციშ ჸუჯწკჷმა მეთმურსხუანს ჭითა ზუღას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* სუეციშ არხიშ ოფიციალური საიტი
* სუეციშ არხიშ კონსტანტინოპოლიშ კონვენცია, 1888 წ 

კატეგორია:სუეციშ არხი
კატეგორია:არხეფი
კატეგორია:ეგვიპტეშ გეოგრაფია
ახალციხეშ მუნიციპალიტეტი

**ახალციხეშ მუნიციპალიტეტი** — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული ობჟათე საქორთუოს, სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია 1917 წანაშახ ტფილისიშ გუბერნიაშ ახალციხეშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1917–30 წანეფს — ბჟაეიოლ საქორთუოს ახალციხეშ მახრაშ ჯოხოდვალათ, 1930 წანაშე ზოხო რაიონი რე. 2014 წანას მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიაშე გეგშერთჷ ნოღა ახალციხე ქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*

## სქოლიო

*
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
ბორჯომიშ მუნიციპალიტეტი

**ბორჯომის მუნიციპალიტეტი** — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული სამცხე-ჯავახეთიშ კანას. რაიონიშ ტერიტორია 1917 წანაშახ ტფილისიშ გუბერნიაშ გორიშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1917-30 წანას — გორიშ ოლქშა, 1930 წანაშე ზოხო რაიონი რე, 1963-66 წანეფს რდჷ ხაშურიშ რაიონიშ აკოდგინალუას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
ნინოწმინდაშ მუნიციპალიტეტი

**ნინოწმინდაშ მუნიციპალიტეტი** — დუდმამართალი ართული სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია 1917 წანაშახ ტფილისიშ გუბერნიაშ ახალქალაქიშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1917-30 წანეფს — ახალქალაქიშ მაზრაშა, 1930 წანაშე გეგშერთჷ ახალქალაქიშ მაზრას გორელოეშ რაიონიშ ჯოხოდვალათ. 1933 წანაშე ჯოხოდჷ ბოგდანოვკიშ რაიონი. 1991 წანაშე ნინოწმინდაშ რაიონი რე, 2006 წანაშე - ნინოწმინდაშ მუნიციპალიტეტი.

## გალერეა

ფაილი:ParavaniLake-1- B.jpg|ფარავანიშ ტობა
ფაილი:Church near Eshtia village (10 May 2008 ).jpg|ოხვამე ოფუტე ეშტიაწკჷმა
ფაილი:მდ. ფარავანი ფარავნის ტბასთან.jpg|წყარმალუ ფარავანი
ფაილი:Sagamos tba. r.beridze (6).JPG|ოხვამე ონჯუაშ ტობაწკჷმა
ფაილი:Gandzani. Armenian Catholic church.jpg|სომეხური კათოლიკური ოხვამე განძანს


## რესურსეფი ინტერნეტის

*ნინოწმინდაშ მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

*
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
ახალციხეშ მაზრა

**ახალქალაქიშ მაზრა** () — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული რუსეთიშ იმპერიას. დირსხუ 1874 წანას (გეგშერთჷ ახალციხეშ მაზრას). ადმინისტრაციული ცენტრი — ახალქალაქი, იკათუანდჷ ასეიან ახალქალაქიშ, ნინოწმინდაშ დო ნორთობურო ასპინძაშ მუნიციპალიტეტეფიშ ტერიტორიეფს. ფართობი — 2739 კმ² (1905), დოხორელი პუნქტი — 111, მახორობა — 84,2 ვთშ. კოჩი (1906) — ქორთუეფი, სომეხეფი, ბერძენეფი, ქურთეფი დო შხვეფი. ქორთუეფიშ მუდანობაქ თაქ დიო ხოლო რუსეთ-ოსმალეთიშ 1828-1829 ლჷმაშ ბორჯის დეთხითხარჷ, უკული მუშპატჷნალას ანტიერუანული პოლიტიკაშ შედეგო ხოლო უმოსო დირკჷ. მაჰმადიან ქორთუეფიშ დიდი ნორთიქ ოსმალეთშა გეგნიხორჷ. თინეფიშ აბანს ქჷნიხორეს თურქეთშე რაჸილ ქირისან სომეხეფქ, ბერძენეფქ დო შხვეფქ. ახალქალაქიშ მაზრაქ გეუქვუ 1930 წანას.

## ლიტერატურა

კატეგორია:ქართიშ გუბერნია
ბრი ლარსონი

**ბრიენ სიდონიე დესაულნიერსი** (; დ. 1 გჷმათუთა, 1989, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი, მობირე დო რეჟისორი. ლარსონქ დებადჷ საკრამენტოს, კალიფორნიას. თინა რე მაართა ცირასქუა ჰითენი (ნიე ედუარდსი) სო სილვენ დესაულნიერსიშო. თიში მასქერეფქ დეთხის, მუჟამსით თინა ჭიჭე რდჷნ დო გინორთჷ ლოს-ანჯელესიშა დიდა დო დაწკჷმა ართო. არტისტალას გურაფლენდჷ სან-ფრანცისკოს ამერიკულ კონსერვატორულ თეატრის. 2015 წანას ილაჸაფჷ ფილმის ოთახუ, მუშოთ თიქ მიგჷ ოსკარი, BAFTA, ორქოშ გლობუსი დო გილდიაშ ჯოლდო. 2018 წანას იჸი ფილმის ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უსაბოლე ლჷმას კეროლ დენვერსი/კაპიტანი მარველიშ როლით.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი
კრისტინა აგილერა

**კრისტინა მარია აგილერა** (; დ. 18 ქირსეთუთა, 1980, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი პოპ მობირე დო ტექსტეფიშ ავტორი. აგილერაქ პოპულარულქ თიში ოდებიუტე ალბომიშ, 1999 წანაშ Christina Aguilera-შ გიშაშქუმალაშ უკული იჸუ, ნამუთ კრიტიკოსეფიშ ფასებაშ დო კომერციული თოლწონუათ, წჷმოძინელი რდჷ. ლათინური პოპ მუსიკაშ სტილს რსულებური ალბომი Mi Reflejo დო საქირსო ალბომი - My Kind of Christmas, ნამუქჷთ თი პერიოდის მეჸუნათ გიშართჷ, ხოლო ძამი ჯგირო გიმიჩჷ.

## ჯილდოეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური საიტი (ააშ)
* ოფიციალური საიტი (გოართ. ომაფე)
* 
* ტურნე ”ოსხირიჸურე”. ოფიციალური საიტი 
* discogs.com
* myspace.com
* people.com

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1980
კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:გრემიშ ჯილდოშ მაღვენჯეფი
*
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
ჩესტერ ბენინგტონი

thumb|ჩესტერ ბენინგტონი
**ჩესტერ ჩარლზ ბენინგტონი** (Chester Charles Bennington, დ. 20 მელახი, 1976 - ღ. 20 კვირკვე 2017) — ამერიკალი მობირე, ლინკინ პარკიშ მაკათური.

## ბიოგრაფია
დებადჷ ფენიქსის, არიზონაშ შტატის. თინა გურაფლენდჷ Centennial High School-ს, Greenway High School-ს დო უკული ინირიცხჷ ვაშინგტონიშ უმაღალაშ სკოლას. თიში ნარაგადუთ, მუჟამსით თინა გურაფლენდჷ უმაღალაშ სკოლასინ, თინა რდჷ მაღაჭალე დო ბუნტიშდუდი.
  
მაართა ინსტრუმენტი, ნამუსით თიქ ხე მეთხუნ რდჷ პიანინო. წანეფიშ გოძვენას თინა მუშენდჷ მიარე შხვადოშხვა ბუნაწკჷმა ართო დო მიოგანდჷ შხვადოშხვა ინსტრუმენტის, მორო თინას ირო ოკოდჷ რდჷკო ვოკალისტი. 
  
ბენინგტონიშ დო ლინკინ პარკიშ სიხოლაქ დიჭყჷ თიმწკჷმა, მუჟამსით თინეფი გორუნდეს ვოკალისტის მუნეფიშ ბუნაშო.

დოღურჷ 2017 წანაშ 20 კვირკვეს, 41 წანერქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 
* ლინკინ პარკი

კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1976
დაიანა როსი

**დაიანა ერნესტინ როსი** (; დ. 26 მელახი, 1944, დეტროიტი) — ამერიკალი მობირე დო არტისტი.

## ორდოიანი წანეფი
დაიანაქ ბრელსქუამი ფანიას დებადჷ. თიქ ძამი ორდოიანი ხანს გიშარჩქინჷ მუში მუსიკალური ჯან-ღვენა.

## დისკოგრაფია

## ფილმოგრაფია
*1964: *[[T.A.M.I. Show]]* (with The Supremes)
*1965: *Beach Ball* (with The Supremes)
*1972: *[[Lady Sings the Blues (film)|Lady Sings the Blues]]*
*1975: *[[Mahogany (film)|Mahogany]]*
*1978: *[[The Wiz (film)|The Wiz]]*
*1994: *[[Out of Darkness]]*
*1999: *[[Double Platinum]]*
*2002: *The Making and Meaning of We Are Family* (documentary)
*2010: *Met With Sandra Ellison and Tamia Holmes*

## ავტო ბიოგრაფია
* 
*  (A scrapbook-style collection of photographs)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
*

კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1944
ფილანთროპი

**ფილანთროპი** (, „წამებიერი“) — სოლომო მოწყარე, კოჩი. ასეიანი ენწყუმათ შანენს „ჯარალუაშ მარგებელო ნაქიმინა ღალა, ნამუთ ქიმინელი რე რინაშ გიშანწყუალაშო“. ანტიკურ პერიოდის ტერმინი გიმირინუაფუდჷ ჩხოლარეფიშ ყარულუა ჸურე.  

ანტონიმი — მიზანთროპი.

## ძირით ხოლო
*ალტრუიზმი
*ჰუმანიზმი
*სოციალური სამუშა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Voluntary Action History Society

კატეგორია:ფილანთროპია
BMW E30

**BMW E30** — კომპანია BMW-შ კომპაქტური ავტომობილი. „მასუმა სერიაშ“ მაჟირა მოდელი რე, ნამუქჷთ დოთირუ BMW E21 დო მუქ იჸუ თირელქ BMW E36-ით 1993 წანას. კაბრიოლეტეფი E30 გიშეშქუმალუაფუდჷ 1993 წანაშახ, უნივერსალეფი — 1994 წანაშახ.

E30
ქუთეშიშ გუბერნია

**ქუთეშიშ გუბერნია** () — რუსეთიშ იმპერიაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული 1846-1917 წანეფს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქუთეში.

## ისტორია
### ადმინისტრაციული დორთუალა
#### დორსხუაფა 1846 წანას
ქუთთეშიშ გუბერნიაშ ფორმირაფაქ დენტკიცჷ ნიკოლოზ I-აშ ზოჯუათ 1846 წანაშ 14 ქირსეთუთას. ცენტრი — ქუთეში. 

საქორთუო-იმერეთიშ გუბერნიაშ აკოცჷმაშ შედეგო მოლენკავკაციას წჷმიქიმინჷ ოთხ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულქ, ქართიშ, ქუთეშიშ, შემახაშ დო დერბენტიშ გუბერნიეფქ. 

ქუთეშიშ გუბერნია დუდმაართაშე დორთილი რდჷ 5 მაზრათ: 

*ახალციხეშ (რეზიდ. ახალციხე) 
*ქუთეში (რეზიდ. ქუთეში)
*ოზურგეთიშ (რეზიდ. ოზურგეთი)
*რაჭაშ (რეზიდ. ონი) 
*შორაპანიშ (რეზიდ. საქასრია)

ქუთეშიშ მაზრაშა მიშმეშჷ წყარმალუ ძირულაშ მარძგვანი წყარპიჯი, შორაპანიშ მაზრას კარჩხანი წყარპიჯი. რაჭაშ მაზრაშა მიშმეშ თაშნეშე მამისონიშ ლეხერი (დვალეთიშ კუნთხუ), ახალციხეშ მაზრას — გოართიანაფილი რდჷ აბასთუმანიშ დო ხერთვისიშ განობეფი.

#### თირუა 1848 წანას
1848 ქუთეშიშ გუბერნიაშ აკოდგინალიუაშა მიშმეშჷ თაშნეშე სამურზაყანოშ ოკრუგი. ბჟაეიოლიშ ლჷმაშ (1853-1856) ბორჯის ოურდუმე ვითარაფაქ ბჟადალ საქორთუოშ ტერიტორიას გჷმიჭანუ ქუთეშიშ გუბერნიაშ ომენოღალე დო ოურდუმე ხეშუულებაშ გოართოიანაფა. 1856 წანაშ მარაშინათუთას აკიქიმინჷ ქუთეშიშ ოგენერალგუბერნატორექ. 1867 წანას, ჸოფილი სამარგალოშ სათარო (ზუგდიდიშ, სანაკიშ დო ლეჩხუმიშ მაზრეფი) ოფიციალურო ქუთეშიშ გუბერნიაშა მიშმეშჷ. 1867 წანას, ახალციხეშ მაზრა ქართიშ გუბერნიაშ პატჷნალაშა მიშმეშჷ. 1883 ქუთეშიშ გუბერნიაშა მიშმეშ ბათუმიშ ოკრუგი დო სოხუმიშ ოკრუგი. 1903 წანას, ართვინიშ, ბათუმიშ დო სოხუმიშ ოკრუგეფქ გგჷშერთეს ქუთეშიშ გუბერნიას. ქუთეშიშ გუბერნიაქ გეუქვუ 1917 წანას.

ფართობი 25,942 კვ. ვერსი. მახორობა 914 ვითოში ადამიერი (თინეფს შქას ნოღას 62 ვთშ.). ქართლარი 282, იმერალი 271, მარგალი 239, აფხაზი 59, შონი 16, რუსი 13 ვთშ. თარი ოფუტე-ომეურნე კულტურა ლაიტი დო ჸურზენი. ივითარებუდ მეთუთუმობა. თაშნეშე უჩა ზუღაშ წყარპიჯიშ მანგას მიარეთ რდჷ ჯახილიშ ბაღეფი. 314 ფაბრიკა-ქარხანა (1900), ნამუფიშ წარმებაშ ნტირა 8,5 მილიონ მანათის აკმადგინანდჷ. რკინაშარაშ სიგჷრძა 379 ვერსი. შკვითი მაზრა: ქუთეშიშ, ზუგდიდიშ, ლეჩხუმიშ, ოზურგეთიშ, რაჭაშ, სანაკიშ დო შორაპნიშ. ოთხი ნოღა. 1903 წანას ქუთეშიშ გუბერნიაქ გაგჷშერთჷ ბათუმიშ ოლქის.

რცხილი, ნამუთ ოძირანს წანეფიშ მწჯინათ განობეფიშ, მაზრეფიშ დო მახორობაშ თირუას ქუთეშიშ გუბერნიაშ ტერიტორიას.

## ლიტერატურა

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ქუთეშიშ გუბერნიაშ გეოლოგიური რუკა 1887 წ. საქორთუოშ ერუანული არქივი

## სქოლიო
ზუგდიდიშ ბოტანიკური ბაღი

**ზუგდიდიშ ბოტანიკური ბაღი** — საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ცენტრალური ბოტანიკური ბაღიშ ზუგდიდიშ ფილიალი, აკოგაფილი რე ულირი ოშწანურას, დადიანეფიშ დოხორეწკჷმა, მუჭოთ თარიშ რეზიდენციაშ დეკორატიული ბაღი. პარკის ოთხონეჩშახ გვარიშ მიარე გვარობაშ ჯა, ბართვონა დო ჩანარი ირდუ, თინეფიშ შქას მაგნოლიაშ ამშვი გვარობა, შხვადოშხვა გვარობაშ ჭყონი, ატლასიშ დო ჰიმალაიშ კედარი, კანარიშ ფრიალე, აზიაშ, თინეფს შქას ინდოეთიშ, იაპონიაშ, სქირონაშქაზუღაპიჯიშ, ამერიკაშ დო შხვა აბანეფშე მიშნაღელი რელიქტური დო ენდემური ჩანარეფი. ზუგდიდიშ ბაღიქ დეკორატიული სახე მიპალუ თიშ უკული, მუთ თიშ მოჸონაფაშ საქვარს ენერგიულო მოკიდჷ ხე სამარგალოშ ეკონია თარქ დავით დადიანქ.  

მუჭოთ ორენით, თეშ კლიმატური პიჯალეფით, ზუგდიდიშ ბოტანიკური ბაღი ართ-ართ საუჯგუშო ბაზას წჷმარინუანს ანდაღებული სუბტროპიკული ჩანარეფიშ ინტროდუქციაშ, რკუალაშ დო აკლიმატიზაციაშო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ზუგდიდიშ ბოტანიკური ბაღი

## სქოლიო

კატეგორია:ბოტანიკური ბაღეფი
კატეგორია:ზუგდიდი
კატეგორია:საქორთუოშ ბოტანიკური ბაღეფი
ქართიშ გუბერნია

**ქართიშ გუბერნია**, *ტფილისიშ გუბერნია* () — რუსეთიშ იმპერიაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული 1846-1917 წანეფს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ტფილისი. 

## ისტორია
### ადმინისტრაციული დორთუალა
#### დირსხუ 1846 წანას
ქართიშ გუბერნიაშ ფორმირაფაქ დემტკიცჷ ნიკოლოზ I-შ ზოჯუათ 1846 წანაშ 14 ქირსეთუთას. აკიქიმინჷ საქორთუო-იმერეთიშ გუბერნიაშ აკოცჷმაშ შედეგო.

1846 წანას ქართიშ გუბერნია აკმოდირთუდჷ:

#### თირუა 1849 წანას
1849 წანაშ 9 მანგის ქართიშ გუბერნიაშე გეგშერთჷ ერევანიშ, ნახიჩევანიშ დო ალექსანდრაპოლიშ (ახალქალაქიშ განობაშ მოხ) მაზრეფქ, ნამუეფით აკიქიმინჷ ერევანიშ გუბერნიაქ.

1900 წანას ქართიშ გუბერნია აკმოდირთუდჷ:

ქართიშ, ახალქალაქიშ, ახალციხეშ, ბორჩალოშ, გორიშ, დუშეთიშ, სიღნაღიშ, თელავიშ, თიანეთიშ მაზრეფო დო ზაქათალაშ ოკრუგო. ფართობი 44607 კმ2, მახორობა 1.040943 ადამიერი. თაჸურეშე ნოღეფს (ზაქათალაშ ოკრუგიშ უმუშო) ოხორანდჷ 207294 ადამიერი (XX ოშწანურაშ დაჭყაფუშ მუნაჩემეფით). ერუანული აკოდგინალუა: ქორთუეფი, სომეხეფი, რუსეფი, აზერბაიჯანალეფი დო შხვა. ქართიშ გუბერნიაქ გეუქვუ 1917 წანას.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 5-6, თბ., 1970-1972;
**ცინცაძე ზ.,* ქსე, ტ. 4, გვ. 605, თბ., 1979

## სქოლიო
მიზანთროპი

[მინი|[მიზანტროპი (პიესა)|მიზანტროპი, 1719]]
**მიზანტროპი** ( - გოჯოგაფა და  - ადამიერი) — კოჩგოჯოგელი. ტერმინი გიშაკერძაფილო გოსიმაფილქ იჸუ მოლიერიშ კომედიაშ - *[[მიზანტროპი (პიესა)|მიზანტროპი]]* უკული. ტერმინს კანკალეშა მეუგურუანა ასოციალობაწკჷმა.  

ანტონიმი - ფილანტროპი.

## ძირით ხოლო
*ჰუმანიზმი
*ნარცისიზმი
*ფილანტროპი
*ნიჰილიზმი
*პესიმიზმი

## ლიტერატურა

* Friedrich-Karl Praetorius: *Reisebuch für den Menschenfeind. Die Freuden der Misanthrophie*. Frankfurt am Main: Suhrkamp 1993. ISBN 3-518-38703-0. 
* Bernhard Sorg: *Der Künstler als Misanthrop. Zur Genealogie einer Vorstellung*. Tübingen: Niemeyer 1989 ISBN 3-484-32051-6 (zur Misanthropie als Motiv bei Shakespeare, Molière, Thomas Bernhard, Friedrich Schiller und Arno Schmidt). 

კატეგორია:ადამიერიშ ხასიათეფი
ნიჰილიზმი

**ნიჰილიზმი** (, მუთუნი) — თოლწონუა, ნამუთ ივარანს ეთიკური ნორმეფიშ, რჯებაშ წესეფიშ ვარდა მუდგაინ ადამიერიშ დორინაშ მუდგარენ არზი, ღანკის.

ნიჰილიზმის, მუჭოთ ფილოსოფიურ მიმალობას, შხირო ფრიდრიხ ნიცშეს მეუშინუანა. ხელუანებაშ მიმალობეფი, მუჭომით რე დადაიზმი, ფუტურიზმი, ხოლო ნიჰილისტურ ყარაფეფო მიირჩოქონუაფუ.

## ძირით ხოლო
* ათეიზმი
* სკეპტიციზმი
* ცინიზმი 

## ლიტერატურა
* Barnett, Christopher (2011), *Kierkegaard, pietism and holiness*, Ashgate Publishing.
* Carr, Karen (1992), *The Banalisation of Nihilism*, State University of New York Press.
* Cunningham, Conor (2002), *Genealogy of Nihilism: Philosophies of Nothing & the Difference of Theology*, New York, NY: Routledge.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ''Thus spake Zarathustra'' 
* Internet Encyclopedia of Philosophy: ''Nihilism''
* "Fathers and Sons" by Ivan Turgenev


კატეგორია:ათეიზმი
ცინიზმი

**ცინიზმი** (, ) — რწამუა ადამიერიშ ორთაშ კილუანობაშ გეშა, გიშაკერძაფილო თიმწკჷმა, ნამუსით თენა გიმიხანტუდჷ მოჩამილი ჯარალუაშ დაკვირდრებული წესეფიშ დემონსტრაციულ კუჩხიშ გებიჯგაფას.

ზიტყვა მოურს ანთისტენეშ დორსხუაფილი ბერძენი ფილოსოფოსეფიშ ბუნაშ, კინკოსეფიშ ჯოხოშე.

## ძირით ხოლო
*ნიჰილიზმი
*პესიმიზმი
*პრაგმატიზმი

## ლიტერატურა
* Mazella, David, (2007), ''The Making of Modern Cynicism'', University of Virginia Press. ISBN 0-8139-2615-7
* Sloterdijk, Peter, (1988), *Critique of Cynical Reason*, University of Minnesota Press. ISBN 0-8166-1586-1

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  ვ. ტინერი, ცინიზმი, ცინიკური, ფილოსოფიაშ ისტორიული ლექსიკონი.

კატეგორია:ეთიკა
პრაგმატიზმი

[მინი|[ჩარლზ პირსი ამერიკალი ერუდიტი ნამუქით მაართაქ დარსხუ პრაგმატიზმიშ სანძღუა]]
**პრაგმატიზმი**  (ბერძ. ქიმინუა) — სუბიექტურ–იდეალისტური ფილოსოფიური მანჯღვარუა, პოზიტივიზმიშ მუშობური სახე. დირსხჷ ააშ-ს XIX ო-შ 70-იან წანეფს, ნამუთ თახმო ჩინებულენს თის, მუთ პრაქტიკულო სარგებელი რე დო ვართ ობიექტურ სინანდულას. ათე მიმალობა გავითარჷ მეტაფიზიკური კლუბიქ, ნამუშ მაკათურეფი რდეს: ჩარლზ პირსი, უილიამ ჯეიმსი, ჩანსი რაიტი, ჯონ დიუი დო ჯორჯ მიდი.

## ლიტერატურა
* John J. Stuhr, ed. *One Hundred Years of Pragmatism: William James's Revolutionary Philosophy*  (Indiana University Press; 2010) 215 pages; Essays on pragmatism and American culture, pragmatism as a way of thinking and settling disputes, pragmatism as a theory of truth, and pragmatism as a mood, attitude, or temperament.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Pragmatism Cybrary
* Arisbe: The Peirce Gateway 
* Center for Dewey Studies 

## სქოლიო

კატეგორია:ფილოსოფია