open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლი კუან იუ

**ლი კუან იუ** (ინგლ. Lee Kuan Yew, ჩინ. 李光耀; დ. 16 ეკენია, 1923 — ღ. 23 მელახი, 2015) — სინგაპურალი პოლიტიკოსი დო იურისტი, სინგაპურიშ მა-1 პრემიერ-მინისტრი 1959-1990 წანეფს. თიშ მართუალათ, ბრიტანეთიშ ჸოფილი კოლონია სინგაპურქ გინირთჷ მოსოფელიშ ართ-ართ წჷმოძინელ სახენწჷფოთ.

გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მოღალენდჷ ადვოკატო დო აქტიურო მონაწილენდჷ ანტი-კოლონიური ჸარაფის. 1950-იან წანეფიშე აქტიურო ქაკათჷ პოლიტიკური პროცესეფს დო 1954 წანას ქუდარსხუ ოკათე საქვარიშ პარტია, ნამუქჷთ მალას გინირთჷ დომინანტური პოლიტიკური პარტიათ სინგაპურს. 1959 წანას, ლიქ გიშაგორილქ იჸუ სინგაპურიშ პრემიერ-მინისტრო. თიშ ლიდერობათ სინგაპურქ, 1959 წანას მიოჭირინუ მუშით-მართუალას დო 1963 წანას ქიმიარცხუ მალაიზიას. მარა ჟირ წანაშ უკულ, პოლიტიკური, ეთნიკური დო იდეოლოგიური ბაძაძეგიშ გეშა სინგაპურქ მალაიზიაშ აკოდგინალუაშე გიშელჷ დო ზოხორინელობა მიპალჷ.

დუდშე სინგაპური სერიოზული ეკონომიკური პრობლემეფიშ წოხოლე გერდჷ. ლიშ ინიციატივათ იმანჯჷ შანულამი ეკონომიკური რეფორმეფქ. ინდუსტრიალიზაციაშ დო ურცხოლი ინვესტიციეფიშ შედეგო სინგაპურიშ ეკონომიკური ჸოფირალაქ შანულამო გეუჯგუშჷ დო სინგაპურქ გლობალური ფინანსური დო ოვაჭარე ჰაბო გინირთჷ. ლი, თაშნეშე მეთხოზუდჷ ნძალიერი ანტი-კორუფციული პოლიტიკას. ლიშ ხეშულობა ფშხირას რდჷ კრიტიკაშ ობიექტი ხოლო, ავტორიტარული დო ცენტრალიზაფილი მართუალაშ გეშა. ლიშ ინიციატივათ იჸუ მეღებულქ კონწარი კანონეფქ, თხოზუდეს ოპოზიციას დო ცენზურაშ თუდო რდჷ პრესა დო მედია. მოხუჯეეფიშ მეჯინათ, ლიშ ჸათე ავტორიტარული ბიჯგეფქ სინგაპურს მოუღჷ პოლიტიკური სტაბილურობა დო ეკონომიკური წჷმოძინა, მუჟამსჷთ კრიტიკოსეფი ანტკიცენა ნამდა ლიშ ავტორიტარული მართუალაშ მეთოდეფქ შანულამო დადაღარჷ დემოკრატიული დუდიშულობა.

1990 წანას, ლიქ პრემიერ-მინისტრობაშე გეგნოდირთჷ, მარა იშენით სქიდუდჷ აქტიური ფიგურათ სინგაპურიშ თარობას, დო შხვადოშხვა ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოსტეფი. ლიქ ღურუ 2015 წანაშ 23 მელახის, 91 წანერქ. თინა მერჩქინელი რე სინგაპურიშ ტრანსფორმაციაშ არქიტექტორო დო თეხანური ბორჯიშ ართ-ართი უდიდაში პოლიტიკური ლიდერო.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1923
კატეგორია:ნაღურა 2015
კატეგორია:სინგაპურალეფი
კატეგორია:სინგაპურალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:სინგაპურალი იურისტეფი
კატეგორია:სინგაპურიშ პრემიერ-მინისტრეფი
ატი ჯორჯ სოკომანუ

**ატი ჯორჯ სოკომანუ**, ბიო (ბადებაშ ჯოხო — ჯორჯ კალკოა; დ. 13 ღურთუთა, 1937) — ვანუატუარ პოლიტიკოსი, ნამუთ ვანუატუშ პირველ პრეზიდენტი რდჷ 1984 წანაშე 1989 წანაშა.

## სქოიო

კატეგორია:ლელეანიშ მემორიალურ სკოლნათებუეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:პარტია ვანუატუშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:რჩქალ ოკეანეშ წოროხანდაშ პიჯეფი
კატეგორია:ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ მაკათურეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
ნიკენიკე ვურობარავუ

**ნიკენიკე ვურობარავუ** (; დ. 3 ქირსეთუთა, 1951) — ვანუატუარ დიპლომატ დო პოლიტიკოსი, ნამუთ ვანუატუშ პრეზიდენტიშ პოსტის იკენს 2022 წანაშ 23 კვირკვეშე. თეიშა მუშენდჷ ანდა დიპლომატიურ დო ოთარობე პოსტის, თინეფს შქას რდჷ პირველ რეზიდენტ უმაღალაშ კომისარ ფიჯის. თიქ პრეზიდენტო გიშაგორილქ იჸუ 2022 წანაშ კვირკვეს, ვანუატუშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფიშ მაბრუო ტურს. ვურობარავუ პოლიტიკურ პარტია „პარტია ვანუატუშ“ (VP) მაკათურ რე.

## სქოლიო

კატეგორია:ვესტმინსტერიშ უნივერსიტეტნათებუეფი
კატეგორია:ვანუატუშ უმაღალაშ კომისარეფ ფიჯის
კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ვანუატუარ დიპლომატეფი
კატეგორია:პარტია ვანუატუშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ობჟათე რჩქალ ოკეანეშ უნივერსიტეტნათებუეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
აბდულ რაზაკ ჰუსეინი

**აბდულ რაზაკ ბინ ჰუსეინი** (დ. 11 მელახი, 1922 — ღ. 14 ღურთუთა, 1976) — მალაიზიარი იურისტი დო პოლიტიკოსი, მალაიზიაშ რანწკით მა-2 პრემიერ-მინისტრი 1970 წანაშე ღურაშახ (1976). შხვადოშხვა ბორჯის, თის თაშნეშე უკინებუდჷ გონათაფაშ, დუდთხილუაშ, გალენური საქვარეფიშ, ფინანსეფიშ მინისტრიშ პოსტეფი. აბდულ რაზაკ ჰუსეინს ფშხირას მიშინუანა მუჭოთ "გოვითარაფაშ მუმა"-ს.

მართუალაშ ბორჯის, თიქ წიმიჭყჷ ახალი ეკონომიკური პოლიტიკა, ნამუთ ითოლისწინენდჷ სოციო-ეკონომიკური პრობლემეფიშ გინოჭყვიდუას, გიშაკერზაფილო ჩინარეფს დო მალაიარეფს შქას. თიშ მართუალაშ მიმალობას, მალაიზიაქ შანულამო დოთირუ გალენური პოლიტიკური კურსი: მალაიზიაქ დეშორჷ ანტი-კომუნისტური დო პრო-ბჟადალური მიმალობას დო ქიდეკინჷ ნეიტრალიტეტიშ პოლიტიკა. 1970 წანას, მალაიზიაქ ქაკათჷ უგინობირაფუობაშ ყარაფის, ნამუშ მაკათურეფიშ ღანკი რე ხუჯი ვადუკინანჷ ნამთინჷ ოურდუმე ბლოკეფს. 

აბდულ რაზაკ ჰუსეინქ, 1974 წანას დარსხუ კოალიციური ბარისან ნასიონალი, ნამუთ ქიანას მართუნდჷ 1974-2018 წანეფს.

თიში სქუა რე ნაჯიბ ტუნ რაზაკი, ნამუსჷთ მალაიზიაშ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი უკებუდჷ 2009-2018 წანეფს.

## სქოლიო


## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1922
კატეგორია:ნაღურა 1976
კატეგორია:მალაიზიარეფი
კატეგორია:მალაიზიარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:მალაიზიაშ პრემიერ-მინისტრეფი
ჟან-მარი ლეიე ლენელგო

**ჟან-მარი ლეიე ლენელგო** (; დ. 1932 — ღ. 9 ქირსეთუთა, 2014) რდჷ ვანუატუალი პოლიტიკოსი დო ვანუატუშ პრეზიდენტი 1994 წანაშ 2 მელახშე 1999 წანაშ 2 მელახშა. ლეიე რდჷ პირველ დო აკა ფრანგულ ნინაშა მორაგადე (ფრანკოფონი), ნამუსჷთ ვანუატუშ პრეზიდენტიშ პოსტ უკებუდჷ ქიანაშ ისტორიასჷნ.

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1932
კატეგორია:ნაღურა 2014
კატეგორია:ნაღურა 9 ქირსეთუთა
კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
ჯონ ბანი

**ჯონ ბენეტ ბანი** (; დ. 1 კვირკვე, 1941) — ვანუატუარ ჸოფირ პოლიტიკოსი, ნამუთ ვანუატუშ პრეზიდენტი რდჷ 1999 წანაშ 25 მელახშე 2004 წანაშ 24 მელახშა. თინა რე ანგლიკან პაპა (პასტორი) კოკი პენტეკოსტიშე დო კულტურულ ასოციაციაშ ართ-ართ დჷმარსხუაფალ რე, ნამუქჷთ მოგვიანეთ პოლიტიკურ პარტია „პარტია ვანუატუ“-თ გინირთჷნ.

## სქოლიო

კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ვანუატუარ ანგლიკან პაპეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ანგლიკან პაპეფი
კატეგორია:ზჷმიერ პარტიეფიშ რსხუშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
ალფრედ მაზენგი

**ალფრედ მაზენგ ნალო** (; დ. 10 ღურთუთა, 1949 — ღ. 18 გერგობათუთა, 2004) — ვანუატუარ პოლიტიკოსი. თინა იკენდჷ პარლამენტიშ სპიკერიშ პოსტის 1991 წანაშ ქირსეთუთაშე 1995 წანაშ გერგობათუთაშა,  გალენურ საქვარეფიშ მინისტრ რდჷ 1995 წანაშე 1996 წანაშა. თაშნეშე, თინა ჟირშა რდჷ ვანუატუშ პრეზიდენტი კუნტა ბორჯით (ჟირხოლოშა დოხოლაფირო ართ თუთათ) 1994 დო 2004 წანეფს.

კატეგორია:დუნაბადი 1949
კატეგორია:ნაღურა 2004
კატეგორია:ვანუატუშ პარლამენტიშ სპიკერეფი
კატეგორია:ვანუატუშ ოგალენე საქვარეფიშ მინისტრეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ზომიერი პარტიეფიშ რსხუშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ვანუატუალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ვანუატუალი პოლიტიკოსეფი
ბაბიმოსტი

**ბაბიმოსტი** (; ) — ნოღა პოლონეთიშ ბჟადალშე, ჟელონა-გურაშ პოვიატის, ლუბუშიშ სავოევოდეს. თინა რე ბაბიმოსტიშ გმინაშ ადმინისტრაციულ ცენტრი. ნოღა ბაბიმოსტიშ ფართობი 3,65 კმ² რე, 2022 წანაშ მანგიშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 3 848 ადამიერს აკადგინანს.

## რესურსეფ ინტერნეტის

* ბაბიმოსტიშ გმინაშ ჯარალობურ ინფორმაციაშ ბიულეტენი
* ბაბიმოსტიშ ურიულ თემი საიტის „Virtual Shtetl“

კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ლუბუშიშ სავოევოდეშ ნოღეფი
კატეგორია:ჟელონა-გურაშ პოვიატი
იოლუ აბილი

**იოლუ ჯონსონ აბილი** (; დ. 17 ფურთუთა, 1942) — ვანუატუარ პოლიტიკოსი. ვანუატუშ პრეზიდენტიშ პოსტის იკენდჷ 2009-2014 წანეფს.

## სქოლიო

კატეგორია:კოოპერატიულ კოლეჯნათებუეფი
კატეგორია:ბიზნესმენეფ ავიაციას
კატეგორია:ომბუდსმენეფ ვანუატუს
კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:პარტუა ვანუატუშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ვანუატუარ ბელადეფი
კატეგორია:ვანუატუარ პრესვიტერიანეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
ტალის ობედ მოზესი

**ტალის ობედ მოზესი** (; დ. 24 გჷმათუთა, 1954) — ვანუატუარ პოლიტიკოს დო პასტორი, ნამუთ ვანუატუშ პრეზიდენტიშ პოსტის 2017 წანაშ 6 კვირკვეშე 2022 წანაშ 6 კვირკვეშა იკენდჷ.

## სქოლიო

კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ვანუატუარ პრესვიტერიან პასტორეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ პრესვიტერიან მინისტრეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ პრესვიტერიანეფი
საბინა იუსუბოვა

**საბინა იუსუბოვა** დაიბადა 2002 წლის 2 სექტემბერს
ქვემო ქართლის პოლიციის დეპარტამენტის ერთადერთი აზერბაიჯანელი პატრული-ინსპექტორია.

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჰუსეინ ონი

**ჰუსეინ ბინ ონი** (მალ. Hussein bin Onn; დ. 12 ფურთუთა, 1922 — ღ. 29 მესი, 1990) — მალაიზიარი იურისტი დო პოლიტიკოსი, მალაიზიაშ რანწკით მა-3 პრემიერ-მინისტრი 1976-1981 წანეფს.

მონაწილენდჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას, ინდოეთიშ დო ბრიტანეთიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ აკოდგინალუას. მალაიზიაშ იაპონიაშ ოკუპაციაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ქაკათჷ პოლიტიკას. 1946 წანას, მუამუში ონ ჯაფარიწკჷმა ართო დარსხუ გოართოიანაფილი მალაიარეფიშ ერუანული ორგანიზაცია (გმეო). მარა მალას პარტია ქიმიოტუ დო ბრიტანეთიშა მიდართჷ, სოდეთ გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას ლინკოლნს-ინის. 1960-იან წანეფს მალაიზიაშა დირთჷ დო კინ ქაკათჷ გმეო-ს. 1969 წანას გიშაგორილქ იჸუ მალაიზიაშ პარლამენტიშ მაკათურო. 1970 წანას ქუდარინეს გონათაფაშ მინისტრო დო 1973 წანას პრემიერ-მინისტრიშ გამაკოჩო. 1976 წანაშე უკინებუდჷ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. მართუალაშ ბორჯის, ჰუსეინ ონი დუდენდჷ კოალიციური თარობას, ნამუშათ მიშმეშეს ჩინური დო ინდური პოლიტიკური პარტიეფი. 1981 წანას პოსტიშე გეგნოდირთჷ გურიშ ლახარაშ გეშა.

## სქოლიო


## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1922
კატეგორია:ნაღურა 1990
კატეგორია:მალაიზიარეფი
კატეგორია:მალაიზიარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:მალაიზიაშ პრემიერ-მინისტრეფი
აჰმედ ბენ ბელა

**აჰმედ ბენ ბელა** (არაბ. أحمد بن بلّة, დ. 25 ქირსეთუთა, 1916 — ღ. 11 პირელი, 2012) — ალჟირალი პოლიტიკოსი დო რევოლუციონერი, ალჟირიშ პრემიერ-მინისტრი 1962-1963 წანეფს დო ალჟირიშ პრეზიდენტი 1963-1965 წანეფს.

## ბიოგრაფია
ბენ ბელაქ არსულჷ კაბეტი როლი ალჟირიშ დუდიშულობაშო ლჷმას. თინა ხემანჯღვერენდჷ ნაციონალური გადუდიშულაფაშ ფრონტის დო დუდენდჷ ურცხოეთიშ ქიანეფიშე ანჯარიშ მიშაღალას. ბენ ბელა აქტიური პოლიტიკური სტრატეგიას აწარმენდჷ კაიროშე. თიშ უმკუჯინალო ნამდა ბენ ბელა ალჟირს ვაცხოვრენდჷ, საფრანგეთიშ თარობა იშენით ოცადუდჷ თიშ ლიკვიდაციას, მარა უშედეგეთ. ალჟირიშ საფრანგეთიშ ოკუპაციაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ბენ ბელაქ ქუდახუ ობორჯე თარობა დო ხეშულობაშა მუქ ქუმორთჷ. ბენ ბელაქ გინირთჷ ქიანაშ პრემიერ-მინისტრო დო ფერჰად აბასიქ ობორჯე პრეზიდენტო. ბენ ბელაქ, ხეშულობაშო ლჷმას, დამარცხჷ აბასი დო საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გომორძგუაშ უკულ, ოფიციალურო ქიდეკინჷ ალჟირიშ პრეზიდენტიშ პოსტი.

მართუალაშ ბორჯის, თინა მეთხოზუდჷ არაბული სოციალიზმიშ დო პანარაბიზმიშ პოლიტიკას. ბენ ბელა მუშ დუც ნასერისტო თვალუნდჷ. თიქ დეხოლჷ ანტისიონისტური არაბული ქიანეფს დო მეკვარჩხანე ორიენტაციაშ სახენწჷფოეფს, მაგალთო გამალ აბდელ ნასერიშ ეგვიპტეს დო ფიდელ კასტროშ კუბას. აჰმედ ბენ ბელაშ მართუალაშ გოძვენას, არდგილი უღუდჷ სასანძღო კონფლიქტის მაროკოწკჷმა 1963 წანას დო სოციალიატური ნძალეფიშ ფრონტიშ არყებას 1963-1964 წანეფს. არყებაქ დემარცხჷ. 

ბენ ბელაქ წიმიჭყჷ ნაციონალიზაციაშ პოლიტიკა, ნამუშ შედეგო ნაციონალიზაფილქ იჸუ შხვადოშხვა ინდუსტრიული კორპორაციეფქ. 1965 წანაშ 19 მანგის, ბენ ბელაშ თარობაშ მეხჷ მინწყუ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენდჷ დუდთხილუაშ მინისტრი ჰუარი ბუმედიენი. ბენ ბელა ქუდახუეს დო ხეშულობა ხეშა ქაშეჸოთჷ რევოლუციური სხუნუქ, ბუმედიენიშ მანჯღვერალათ.

## ჯილდოეფი
* 
**  ღრისებაშ ერუანული ორდენი (1999)
* 
**  ჩე ნჯილოშ ორდენიშ დიდი ჯვარი (1964)
* 
**  ოურდუმე ჯვარი (1940)
**  ოურდუმე მენდალი (1944)
* 
**  ალაუიტეფიშ ორდენი (2007)
* 
**  ტემასეკიშ ორდენი (1963)
* 
**  ო. რ. ტამბოშ კომპანიონეფიშ ორდენი (2004)
* 
**  სხუნუეფიშ რსხუშ გერგეზი (1964)
**  ლენინიშ ორდენი (1964)
**  ლენინიშ თინჩალაშ პრემია (1964)
* 
**  იუგოსლავიაშ მურიცხიშ ორდენი (1964)

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1916
კატეგორია:ნაღურა 2012
კატეგორია:ალჟირალეფი
კატეგორია:ალჟირალი რევოლუციონერეფი
კატეგორია:ალჟირალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ალჟირიშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:ალჟირიშ პრეზიდენტეფი
საბინო არანა

**საბინ პოლიკარპო არანა გოირი** (ბასკ. Sabin Polikarpo Arana Goiri, დ. 26 ღურთუთა, 1865 — ღ. 25 გერგობათუთა, 1903) — ბასკი ჭარუ დო პოლიტიკური აქტივისტი, ბასკეთიშ ნაციონალისტური პარტიაშ დუმარსხუაფალი. მერჩქინელი რე ბასკური ნაციონალიზმიშ მუმათ. ხანდენდჷ ბასკური ნინაშ სტანდარტიზაციაშო დო აქტიურო მოღალენდჷ ნინაშ პოპულარიზაციაშო.
მარა არანა ოდებელი ფიგურა ხოლო რე თეხანური ესპანეთის. მუშენდა თინა ფშხირას ადვოკატირენდჷ სექსისტური დო რასისტული იდეეფს. ნამთინე მარკვიალიშ არზით, თიში იდეეფი პროტო-ფაშიზმით ხოლო იხასიათებუდჷ. არანას ფშხირას აკრიტიკენდეს ბასკური ნაციონალიზმიშ მუჭოთ მოხუჯეეფი, თაშნეშე ოპონენტეფი.

არანაქ დებადჷ ბილბაოს, ბისკაიაშ პროვინციას. ღურუ ახალნორდიქ, 38 წანერქ, ადისონიშ ლახარათ. ღურაშ ბორჯის თინა ჯიხას ხედჷ სახენწჷფო გითოჩამათ ბრალით. არანა ესპანეთიშ თარობაქ ოჭოფჷ, მუშენდა თიქ ხუჯი დუკინჷ კუბაშ ზოხორინელობას ესპანეთიშ მართუალაშე.

## ქოძირით თაშნეშე
* ბასკური ნაციონალიზმი
* ბასკეთიშ ნაციონალისტური პარტია
* ბასკეთიშ ქიანაშ შილა

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1865
კატეგორია:ნაღურა 1903
კატეგორია:ბასკეფი
კატეგორია:ბასკი ჭარუეფი
კატეგორია:ბასკი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ბასკი ნაციონალისტი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ბასკური ნაციონალიზმი
კატეგორია:ბასკური ნაციონალიზმიშ იდეოლოგეფი
კატეგორია:ესპანარეფი
კატეგორია:ესპანარი ჭარუეფი
კალკოტ მატასკელეკელე

**კალკოტ მატასკელეკელე მაულილიუ** (; დ. 24 პირელი, 1949) — ვანუატუარ პოლიტიკოსი, ნამუთ ვანუატუშ პრეზიდენტიშ პოსტის იკენდჷ 2004 წანაშ 16 მარაშინათუთაშე 2009 წანაშ 16 მარაშინათუთაშა.

## რესურსეფ ინტერნეტის
* President Mataskelekele's address to the 63rd session of the United Nations General Assembly, 26 September 2008
* Interview of Kalkot Mataskelekele  by China Central Television, 10 August 2008

კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ვანუატუარ იურისტეფი
კატეგორია:ვანუატუარ მოსამართეეფი
კატეგორია:ერუანულ აკოკათელ პარტიაშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:სკოტჩიშ კოლეჯნათებუეფი (მელბურნი)
კატეგორია:პაპუა-ახალ გვინეაშ უნივერსიტეტნათებუეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
ფრედ ტიმაკატა

**ფრედერიკ „ფრედ“ კარლომუანა ტიმაკატა** (დ. 1936 — ღ. 21 მელახი, 1995) — ვანუატუარ პოლიტიკოსი, ნამუთ ვანუატუშ პრეზიდენტიშ პოსტის იკენდჷ 1989 წანაშე 1994 წანაშა.

## სქოლიო

კატეგორია:დუნაბადი 1936
კატეგორია:ნაღურა 1995
კატეგორია:ნაღურა 21 მელახი
კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პარლამენტიშ სპიკერეფი
კატეგორია:ვანუატუშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კატეგორია:პარტია ვანუატუშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ვანუატუშ დინოხოლენ საქვარეფიშ მინისტრეფი
კატეგორია:ვანუატუშ ჭყანთხილუაშ მინისტრეფი
კატეგორია:ვანუატუშ ვიცე-პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:ვანუატუარ პრესვიტერიანალ პასტორეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ვანუატუარ პოლიტიკოსეფი
უილიამ უოლესი

**უილიამ უოლესი** (შოტ. Uilleam Uallas, დ. დოხოლაფირო 1270 — ღ. 23 მარაშინათუთა, 1305) — შოტლანდიარ აიარი დო ოურდუმე მოღალე, შოტლანდიაშ დუდიშულობაშო მალჷმარი, შოტლანდიაშ ერუანულ გერგეზი.

1296 წანას, ინგლისიშ მაფაქ, ედუარდ I-ქ ხვისტაშე გეგთარაგუ შოტლანდიაშ მაფა ჯონ ბალიოლი დო დუდი გეგმაცხადჷ შოტლანდიაშ მამართალო. ჸათე ფაქტით უკმაყოფილე შოტლანდიარეფქ ეარყეს, უილიამ უოლესიშ მანჯღვერალათ. 1297 წანას, უოლესიქ, მუშ მოხუჯეეფით, გეჭოფუ დო გეგნოჭუ ნოღა ლანარკი. შოტლანდიარეფქ ნოღაშ ინგლისარი შერიფი ხოლო დოჸვილეს. ჸათეშ უკულ უოლესიქ წიმიჭჷ უმოს ფართე მასშტაბიანი ლჷმა ინგლისარეფიშ მეხჷ. უოლესიქ ნძალეფი აკაართიანჷ ენდრიუ დე მორეიწკჷმა.

1297 წანაშ 11 ეკენიას, უოლესიქ დო დე მორეიქ მიოჭირინეს უდიდაშ გომორძგუას, სტერლინგიშ ხინჯიშ ლჷმას. ჸათე ბურჯაფის, შოტლანდიარეფქ კონწარო დამარცხეს ინგლისარეფი. შოტლანდიაქ ინგლისიშ მართუალაშე გედუდიშულჷ. 1297 წანას უოლესი გეგმაცხადეს აიარო დო გეგშაგორეს შოტლანდიაშ მათხილარო. უოლესიქ ქიდიჭყჷ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ რეორგანიზაცია, მარა თიში წჷმოძინეფი ბრელ ხანს ვაგაგინძორებე. 1298 წანას, ინგლისარეფქ ორჯგინეს უოლესის ფალკირკიშ ლჷმას. თე წანას თიქ შოტლანდიაშ მათხილარიშ პოსტიშე გეგნოდირთჷ დო აქტიური გაგინძორჷ პარტიზანული ლჷმეფი ინგლისარეფიშ სააწმარენჯოთ.

1305 წანას, გლაზგოშ გოხოლუას, ინგლისარეფქ უოლესი ოჭოფეს დო ლონდონშა მიდეჸონეს, სოდეთ გასამართეს დო გითოჩამა ქეკადვეს. 1305 წანაშ 23 მარაშინათუთას, უილიამ უოლესი ღურათ დასაჯეს კონწარი დო უბადო მეთოდეფიშ გჷმორინაფათ.

თეხანური შოტლანდიას, უოლესი მერჩქინელი რე შოტლანდიაშ დუდიშულობაშ ერუანული სიმბოლოთ. თიშ ლეგენდარულ რინაშ გეშა გინოღალირი რე ოსკარიშ მაღვენჯი ფილმი უშქურანჯი გური, სოდეთ უოლესიშ როლს არსულენს შინელი ამერიკალი მსახიობი მელ გიბსონი.

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1270
კატეგორია:ნაღურა 1305
კატეგორია:შოტლანდიარეფი
კატეგორია:შოტლანდიარი აიარეფი
კატეგორია:შოტლანდიარი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:შოტლანდიაშ გერგეზეფი
პიერ ვერნერი

**პიერ ვერნერი** (ლუქს. Pierre Werner; დ. 29 ქირსეთუთა, 1913 — ღ. 24 მანგი, 2002) —  ლუქსემბურგალი პოლიტიკოსი, ლუქსემბურგიშ პრემიერ-მინისტრი 1959-1974 დო 1979-1984 წანეფს.

## ბიოგრაფია
გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას პარიზიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ პარიზიშ პოლიტიკური რკვიებეფიშ ინსტიტუტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1938 წანას. აქტიურო ოკათუდჷ შხვადოშხვა სტუდენტური ჸარაფეფს: 1935-1937 წანეფს რდჷ კათოლიკე სტუდენტეფიშ ასოციაციაშ დუდმახვენჯი დო 1937 წანას *[[Pax Romana (ორგანიზაცია)|Pax Romana]]*-შ ორგანიზაციაშ ვიცე-პრეზიდენტი. 1938 წანაშე მოღალენდჷ იურისტო დო უკულ ბანკირო. ნაცისტეფიშით ლუქსემბურგიშ ოკუპაციაშ (1940-1945) მიმალობას, ხუჯი დუკინჷ ანტი-ოკუპაციური ნძალეფს დო თინეფს ტყობას ხოლო ოხვარუდჷ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკულ, მუშენდჷ საბანკო სექტორიშ კონტროლიორო. ვერნერი მონაწილენდჷ ბრეტონ-ვუდსიშ კონფერენციას, ნამუქჷთ დარსხუ საირქიანო სავალუტო ფონდი.

1953 წანას, ვერნერი ქუდარინეს ფინანსეფიშ მინისტრო. 1959-1974 დო 1979-1984 წანეფს თის უკებუდჷ ლუქსემბურგიშ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. შხვადოშხვა ბორჯის, ვერნერს თაშნეშე უკინებუდჷ დუდთხილუაშ, გალენური საქვარეფიშ, იუსტიციაშ მინისტრიშ პოსტეფი.

პრემიერ-მინისტრობაშ ბორჯის, ვერნერი დუდენდჷ კოალიციური თარობას. მართუალაშ გოძვენას, ვერნერი აქტიურო ოცადუდჷ ერუანული ეკონომიკაშ დივერსიფიკაციას, ახალი ინვესტიციეფიშ დო ფინანსური სერვისეფიშ მიშაღალას ლუქსემბურგიშა. ვერნერიშ გალენური პოლიტიკაშ თარი ღანკი ევროპული ინტეგრაცია რდჷ. მაჸალეეფწკჷმა, ჟან მონეწკჷმა დო რობერ შუმანიწკჷმა ართო ვერნერი რდჷ ევროინტეგრაციაშ ართ-ართი უშანულამაში ადვოკატი. ვერნერი რდჷ ართ-ართი მაართა პოლიტიკოსი ნამუქჷთ წჷმარინუ ევროპაშ ართოიანი ვალუტაშ იდეა. ჸათეშ გეშათ თის ევროშ მუმას ხოლო უძახჷნა.

## სქოლიო




## ქოძირით თაშნეშე
* ლუქსემბურგიშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 

კატეგორია:დუნაბადი 1913
კატეგორია:ნაღურა 2002
კატეგორია:ლუქსემბურგალეფი
კატეგორია:ლუქსემბურგალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ლუქსემბურგიშ პრემიერ-მინისტრეფი
ფილიპ ნუარე

**ფილიპ ნუარე** (; დ. 1 გჷმათუთა, 1930 — ღ. 23 გერგობათუთა, 2006) — ფრანგ კინოარტისტ რდჷ.

## ბიოგრაფია
საბაკალავრო გამოცდეფს მუსხირენშა ინოჭკირუაშ უკული, ნუარექ თეატრიშ გურაფა გინოჭყვიდჷ. გონათაფა მიღჷ ბჟაეიოლიშ დრამატულ ცენტრის (Centre Dramatique de l'Ouest) დო უკულ შკვით წანაშ განწეხანს ოკათე თეატრწკჷმა ართო შარალენდჷ ტურეფს. ზუსტას თაქ შეხვადჷ მუშ მუმალ ალმასქუს, მონიკ შომეტის დო 1962 წანას დეგურგინეს. თე ბორჯის დიჭყჷ სერიშ კლუბეფიშ კომედიანტიშ კარიერა ჟან-პიერ დარასწკჷმა დუეტის.

კინოეკრანეფს თიშ დებიუტიქ 1956 წანას იმანჯჷ აგნეს ვარდაშ ფილმის „La Pointe Courte“, მარა მაჟირაშა 1960 წანაშა ვამკორჩქინელე. 1962 წანას „ტერეზა დექეიროშის“ მუშ როლიშ უკული, თიქ საბოლათ გემშეღჷ მუშ დუდ ფრანგულ კინოეკრანშა, მარა თარ როლით ხვალე 1966 წანას რჩქინდუ ჟან-პოლ რაპენოშ ფილმის „La Vie de château“. 1967 წანას „Alexandre le Bienheureux“-ს რსულებათ საფრანგეთის მურიცხო გინირთჷ. თე ბორჯიშო თინა უკვე ედომუშამ ბორჯის ეკრანს უჩომილუანდჷ. ნუარეს ვეშულებუდჷ რომანტიკულ გერგეზეფიშ როლეფიშ ლაჸაფი, ათეშენ ჯინჯიერო ირდღარ ხასიათეფიშ გჷმოხანტუათ რდჷ დაკებული. მარა თინეფს შქას რდჷ მუსხირენ კრიტიკულ როლით, მუნერით რე „La Grande Bouffe“ — ფილმ ზედმეტ ჭკომუათ დუდიშ ჸვილუაშ გეშა, ნამუქჷთ სკანდალ გჷმიჭანუ კანიშ ფესტივალს 1973 წანას.

პირველ სეზარ 1976 წანას მიღჷ როლიშო ფილმის „Vieux Fusil“. მაჟირა სეზარი 1990 წანას მიღჷ ფილმიშო „La Vie et rien d'autre“. ერეფოშქაშე ეკრანეფს თინა არძაშე უჯგუშო ჩინებულ რე როლეფიშო ფილმეფს: „ახალ კინოთეატრ პარადიზო“ (Nuovo Cinema Paradiso) დო „ფოსტალიონი“ (Il Postino).

ფილიპ ნუარექ ღურჷ 2006 წანაშ 23 გერგობათუთას, კიბოშ ლახარათ.

## ფილმოგრაფია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*

კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი
კატეგორია:სეზარიშ მაპალუ კინოარტისტეფი
კატეგორია:არტისტეფ ანბანიშ მეჯინათ
პიტერ ო’ტული

**პიტერ ო’ტული** (; დ. 2 მარაშინათუთა, 1932,  კონემარა, ირლანდია — ღ. 14 ქირსეთუთა, 2013, ლონდონი,  გოართოიანაფილი ომაფე) — ირლანდიარ თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. მეღებულ აფუ არძაშე უმოს ოსკარიშ ნომინაცია გომორძგუაშ უმუშო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 
* 
* "Peter O'Toole as Casanova" 
* University of Bristol Theatre Collection, University of Bristol

კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი
კატეგორია:არტისტეფ ანბანიშ მეჯინათ
მაიკლ რედგრეივი

**სერ მაიკლ სკუდამორ რედგრეივი** (; დ. 20 მელახი, 1908 — ღ. 21 მელახი, 1985) — ინგლისარ არტისტ დო კინორეჟისორ რდჷ. კარიერა თეატრის დიჭყჷ დო პირველო უესტ-ენდიშ სცენას 1937 წანას მუკორჩქინდჷ. თიშ კინოდებიუტიქ იმანჯჷ ალფრედ ჰიჩკოკიშ ფილმის „ლედი დინუ“ (The Lady Vanishes) 1938 წანას.
 

## რესურსეფ ინტერნეტის
* 
* 
* 

კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინგლისარ ლგბტქ პიჯეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინგლისარ კოჩ არტისტეფი
კატეგორია:აიარიშ წოდებაშ მოღვენ არტისტეფი
კატეგორია:კემბრიჯიშ მაგდალინაშ კოლეჯნათებუეფი
კატეგორია:კანიშ კინოფესტივალიშ საუჯგუშო არტისტ კოჩიშ პრემიაშ გუმორძგვილეფი
კატეგორია:ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ კომანდორეფი
კატეგორია:პარკინსონიშ ლახარათ ნაღურეფ ინგლისის
კატეგორია:ინგლისარ ბისექსუალ კოჩ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ კინოარტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ რადიოარტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ შექსპირალ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ თეატრიშ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ სატელევიზიო არტისტეფი
კატეგორია:აიარ-ბაკალავრეფი
კატეგორია:ბრისტოლარ ოურდუმე პიჯეფი
კატეგორია:კლიფტონიშ კოლეჯნათებუეფი
მაიკლ
კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ომაფე ოზუღე ფლოტიშ პერსონალიეფი
კატეგორია:ომაფე ოზუღე ფლოტიშ მეზუღეეფი
პოლ სკოფილდი

**დევიდ პოლ სკოფილდი** (; დ. 21 ღურთუთა, 1922 — ღ. 19 მელახი, 2008) — ინგლისარ არტისტი. 60-წანიანი კარიერაშ განწეხანს, სკოფილდიქ მიღჷ არტისტიშ სუმფა გურგინი (Triple Crown of Acting) — თიქ მუშ მოღალობაშო დეინალჷ ოსკარი, პრაიმტაიმ ემი დო ტონი. სკოფილდიქ ჯოხო გიჸოთჷ, მუჭოთ ართ-ართ უკაბეტაშ შექსპირალ მარსულებერქ. თიქ ვარია თქუ აიარიშ წოდებაშენ, მარა 1956 წანას CBE-შ კომანდორო გინირთჷ, 2001 წანას — CH-შ მოღვენო.

სკოფილდიქ მიღჷ ტონი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო პიესას სერ ტომას მორიშ როლიშო „არძა ბორჯიშ ადამიერიშ“ ბროდვეიშ დოდგუმას (1962). ოთხ წანაშ უკული, თიქ მიღჷ ოსკარი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო, მუჟანსჷთ თე როლ 1966 წანაშ ფილმის გიმაჟირჷნ; თეშნერო, თინა რდჷ ართ-ართ თი ვითაართ არტისტშე, ნამუეფქჷთ ართნერ როლიშო ტონიშ დო ოსკარიშ ჯილდოეფ მიღესჷნ. თიქ თაშნეშე მიღჷ პრაიმტაიმ ემი ფილმიშო *„გვარობაშ ქომოლკოჩი“* (Male of the Species, 1969).

სკოფილდიქ აღიარება მიპალჷ როლეფშო თიჯგურა ფილმეფს, მუნერით რე „მახინწალი“ (1964), „მაფა ლირი“ (1971), „ცაცია ბალანსი“ (1973), „ჰენრი V“ (1989) დო „ჰამლეტი“ (1990). თიქ მარკ ვან დორენიშ როლ ილაჸაფჷ ისტორიულ დრამას „ვიქტორინა“ (Quiz Show, 1994), მუდგაშოთ მიღჷ ნომინაცია ოსკარს საუჯგუშო მაჟირახარისხამ არტისტ კოჩიშო. თომას დენფორთიშ როლიშო ფილმის „სამანცური“ (The Crucible, 1996) თიქ მიღჷ BAFTA-შ პრემია საუჯგუშო მაჟირახარისხამ არტისტ კოჩიშო.

## რესურსეფ ინტერნეტის

*
*
*
*BBC News Interview-Paul Scofield, A Man For All Seasons
*ნეკროლოგეფი:
**''The Guardian'', 20 March 2008
**''The Independent'', 21 March 2008
**''The Times'', 21 March 2008
**''The Daily Telegraph'', 22 March 2008

კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინგლისარ კოჩ არტისტეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინგლისარ კოჩ არტისტეფი
კატეგორია:აუდიოწინგეფიშ მაკითხირეეფი
კატეგორია:ოსკარიშ გომორძგვილეფი საუჯგუშო არტისტ კოჩიშო
კატეგორია:BAFTA-შ საუჯგუშო ბრიტანეთიშ არტისტ კოჩიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი
კატეგორია:BAFTA-შ საუჯგუშო მაჟირახარისხამ არტისტ კოჩიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი
კატეგორია:ორქოშ გლობუსიშ გომორძგვილეფ საუჯგუშო არტისტ კოჩიშო დრამას
კატეგორია:ბოდილიშ პრემიაშ გომორძგვილეფ საუჯგუშო არტისტ კოჩიშო
კატეგორია:ბჟაეიოლ სასექსის ნთხორილეფი
კატეგორია:ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ კომანდორეფი
კატეგორია:ლეიკემიათ ნაღურეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ კინოარტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ რადიოარტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ შექსპირალ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ თეატრიშ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ სატელევიზიო არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კოჩ გჷმახონარებელ არტისტეფი
კატეგორია:პატჷცემულ კავალერიშ ორდენიშ მაკათურეფი
კატეგორია:პრაიმტაიმ ემიშ გომორძგვილეფ საუჯგუშო არტისტ კოჩიშო მინისერიალს ვარ-და ფილმის
კატეგორია:ომაფე შექსპირულ დასიშ მაკათურეფი
კატეგორია:ტონიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი
კატეგორია:ბირმინგემაალ კოჩ არტისტეფი
რენდოლფ სკოტი

**ჯორჯ რენდოლფ სკოტი** (; დ. 23 ღურთუთა, 1898 — ღ. 2 მელახი, 1987) — ამერიკალ კინოარტისტი, ნამუშ ჰოლივუდურ კარიერა 1928 წანაშე 1962 წანაშა იგჷნძორებუდჷ. მუშ კინოკარიერაშ პირველ სუმ წანაშ მოხ, სკოტ თარ როლეფს ლაჸაფენდჷ დრამეფიშ, კომედიეფიშ, მუსიკალურ ფილმეფიშ, დუდგინნაველეფიშ, ოურდუმე, ოზარებელ (horror) დო ფენტეზიშ ფილმეფიშ, თაშნეშე ვესტერნეფიშ ჟანრეფს. თიშ 100-შე უმოს ფილმშე, 60-შე უმოს ვესტერნ რდჷ.

1950-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს, სკოტ რდჷ სტაბილურ „ხაზნაშ მურიცხი“ (Box-office draw). „Motion Picture Herald“-იშ ირწანურ გიშაკითხირს — არძაშე მაღალმუშნაველამ ვითულშა მიშმეშჷ (Top Ten Money Making Stars Poll) — თიშ ჯოხო ერკებულს ოთხ გეწ-გეწას წოროგემაჸვენჯ წანაშ განწეხანს გუმორჩქინდჷ, 1950 წანაშე 1953 წანაშა. სკოტ თაშნეშე ფიგურირენდჷ „Quigley's Top Ten Money Makers Poll“-ს, 1950 წანაშე 1953 წანაშა.

## რესურსეფ ინტერნეტის
* 
* Randolph Scott at Virtual History
* 

## სქოლიო

კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ კოჩ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ ეპისკოპალისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ კოჩ კინოარტისტეფი
კატეგორია:კალიფორნიალ რესპუბლიკარეფი
კატეგორია:ფიჟვეფიშ ლახარათ ნაღურეფი
კატეგორია:ვირჯინიალ ეპისკოპალისტეფი
კატეგორია:ჯორჯიაშ ტექნოლოგიურ ინსტიტუტნათებუეფი
კატეგორია:ვირჯინიალ კოჩ არტისტეფი
კატეგორია:ვესტერნიშ ჟანრიშ კოჩ კინოარტისტეფი
კატეგორია:ვირჯინიალ ოურდუმე პიჯეფი
კატეგორია:Paramount Pictures-იშ კონტრაქტორ არტისტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ არმიაშ საველე არტილერიაშ პერსონალი
კატეგორია:ააშ-იშ არმიაშ ოფიცერეფი
კატეგორია:მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ ააშ-იშ არმიაშ პერსონალი
კატეგორია:ვუდბერი ფორესტიშ სკოლანათებუეფი
ორსონ უელსი

**ორსონ უელსი** (; დ. 6 მესი, 1915, კენოშა, უისკონსინი — ღ. 10 გჷმათუთა, 1985) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი. ნანდურ მოღალობა დიჭყჷ დუბლინს 1931 წანას, მუჭოთ თეატრიშ არტისტიქ. უელსიშ პირველ ფილმ „მენოღალე კეინი“ (უელსიშ დო ჯ. მანკიევიჩიშ სცენარი, 1941) ამერიკულ კინოშ დო მოსოფელიშ კინოხელუანობაშ წუმოძინაშ მოლინათ გინირთჷ (თარ როლს ლაჸაფენდჷ უელსი). თე ფილმიშო უელსიქ მიღჷ ოსკარი კატეგორიას საუჯგუშო ორიგინალურ სცენარი. 1955 წანას გინოღალირ ფილმის „მისტერ არკადინი“ უელსიქ ილაჸაფჷ თარ როლ პატჷნ არკადინიშ, ნამუთ ფილმიშ სცენარიშ მეჯინათ ქორთუ რე. 1970 წანას თიქ მიღჷ პატიოცემელ ოსკარი.

## რესურსეფ ინტერნეტის

*მარსი მუთმანტჷნა! ია ვეკუა, 24 სათი 16.03.10 
*მენოღალე კეინი (1941) – ორსონ უელსი

კატეგორია:ამერიკალ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალ სცენარისტეფი
კატეგორია:არტისტეფ ანბანიშ მეჯინათ
ლუი-ეჟენ კავენიაკი

**ლუი-ეჟენ კავენიაკი** (ფრანგ. Louis-Eugène Cavaignac; დ. 15 გჷმათუთა, 1802 — ღ. 28 გჷმათუთა, 1857) — ფრანგი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, საფრანგეთიშ მარსულებერი ხეშულობაშ მადუდე 1848 წანაშ მანგიშე ქირსეთუთაშახ.

მიღჷ ოურდუმე გონათაფა. პოლიტიკური პროცესეფს ახალნორდობაშე ოკათუდჷ. მონაწილენდჷ კვირკვეშ რევოლუციას. 1832 წანაშე ნინალენდჷ ალჟირს. 1848 წანაშ რევოლუციაშ დო მაჟირა რესპუბლიკაშ გოჭყაფაშ უკულ გიშაგორილქ იჸუ ერუანული ასამბლეაშ მაკათურო.

1848 წანაშ მელახიშე უკინებუდჷ ობორჯე თარობაშ ლჷმაშ მინისტრიშ პოსტი. თე წანაშ 22-26 მანგის, არდგილი უღუდჷ ფრანგი მუშეფიშ არყებეფს, ნამუეფით აპროტესტენდეს ერუანული სახელოსნოეფიშ კილუას. კავენიაკიქ მუშეფიშ ჸათე არყება ზისხირს ქინაშქვიდუ კონწარი მეთოდეფიშ გჷმორინაფათ. დოხოლაფირო 1500 ადამიერი დოჸვილეს, დაღამაკეს დო 4000 არყებული ალჟირშა გეგნახორეს. ჸათე პროცესეფიშ უკულ, ერუანული ასამბლეაქ კავენიაკი დანტკიცჷ საფრანგეთიშ მარსულებერი ხეშულობაშ მადუდეთ. ჸათე პოსტის თინა დოხოლაფირო ამშვი თუთაშ გოძვენას გერდჷ. კავენიაკი მონაწილენდჷ 1848 წანაშ ქირსეთუთაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს, მარა ლუი ნაპოლეონ ბონაპარტიწკჷმა დემარცხჷ.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1802
კატეგორია:ნაღურა 1857
კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსეფი
ლორენ ბეკოლი

**ბეტი ჯოან პერსკე** (; დ. 16 ეკენია, 1924 — ღ. 12 მარაშინათუთა, 2014), პროფესიულო ჩინებულ რდჷ მუჭოთ **ლორენ ბეკოლი**) — ამერიკალ არტისტ ოსურ რდჷ. ამერიკაშ კინოინსტიტუტიქ თინა კლასიკურ ჰოლივუდიშ კინოშ მა-20 კაბეტაშ ოსურ მურიცხო დასახელჷ; თინა რდჷ ჰოლივუდიშ ორქოშ ხანაშ კინოშ ართ-ართ ეკონია შანულამ მურიცხი, ნამუსჷთ თიმ ბორჯიშო შურ უდგუდჷნ. 2009 წანას თიქ მიღჷ საპატიო ოსკარ კინემატოგრაფიაშ ორქოშ ხანაშა მიშნაღელ თიაშ აღიარებაშ შანო.

ბეკოლქ კარიერა მოდელო დიჭყჷ „უოლტერ თორნტონიშ მოდელეფიშ სააგენტოს“, 19 წანაშ ხანს თიშ კინოდებიუტ იჸუ ფილმის „მიღჷ ვარ-და ვამიღჷ“ (1944). თე ფილმის თინა თარ ოსურიშ როლს ჰამფრი ბოგარტწკჷმა ლაჸაფენდჷ, ნამუშათ უკულ გეთხჷნ. თიქ გაგჷნძორჷ მუშ მოღალობა ფილმ-ნუარიშ ჟანრის ბოგარტწკჷმა ართო გიშულეფით ფილმეფს: „კაბეტ ლური“ (1946), „წკურუმია გიშალი“ (1947) დო „კი-ლარგო“ (1948). თაშნეშე თიქ ილაჸაფჷ რომანტიკულ კომედიეფს: „მუჭო ქემვუათხუათ მილიონერს“ (1953) დო „მოდაშ ეკმათხოზინე ოსური“ (1957). თიქ თარ ოსურიშ როლ ილაჸაფჷ ფილმის „ბორიას ნაჭარა“ (1956), ნამუთ დუგლას სირკიშ ართ-ართ უშანულამაშ ნახანდო იკოროცხუ. უკულიან წანეფს თიქ ილაჸაფჷ ფილმეფს: „ჰარპერი“ (1966), „ჸვილუა ბჟაეიოლიშ ექსპრესის“ (1974) დო „მეღანკე“ (1976).

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 
* 
* 
* Lauren Bacall at aenigma

## სქოლიო

კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ოსურ არტისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ურიეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ამერიკალ ოსურ არტისტეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ამერიკალ ურიეფი
კატეგორია:საპატიო ოსკარიშ მოღვენეფი
კატეგორია:მანჰეტენარ ოსურ არტისტეფი
კატეგორია:ბრონქსარ ოსურ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკაშ დრამატულ ხელუანობაშ აკადემიანათებუეფი
კატეგორია:ამერიკალ ავტობიოგრაფეფი
კატეგორია:ამერიკალ კონტრალტოეფი
კატეგორია:ამერიკალ ოსურ კინოარტისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ მემუარისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ მუსიკალურ თეატრიშ ოსურ არტისტეფი
კატეგორია:ბელარუსულ-ურიულ გოჭყაფაშ ამერიკალეფი
კატეგორია:რუმინულ-ურიულ გოჭყაფაშ ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალ ოსურ თეატრიშ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ ოსურ სატელევიზიო არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ ოსურ გჷმახონარებელ არტისტეფი
კატეგორია:ორქოშ გლობუსიშ გოორძგვილეფი საუჯგუშო მაჟირახარისხამ არტისტ ოსურიშო
კატეგორია:საპატიო სეზარიშ მოღვენეფი
კატეგორია:ნიუ-იორკიშ შტატიშ ოსურ მოდელეფი
კატეგორია:ურიულ გოჭყაფაშ ამერიკალ ოსურ არტისტეფი
კატეგორია:ურიულ გოჭყაფაშ ამერიკალ მემუარისტეფი
კატეგორია:ურიულ გოჭყაფაშ ოსურ მოდელეფი
კატეგორია:ურიეფ ნიუ-იორკიშ შტატშე
კატეგორია:კენედიშ ცენტრიშ საპატიო ჯილდოშ მოღვენეფი
კატეგორია:მოდელეფ ნიუ-იორკიშე
კატეგორია:წინგიშ ერუანულ პრემიაშ გომორძგვილეფი
კატეგორია:კინოარტისტეფიშ გილდიაშ პრემიაშ გომორძგვილეფ საუჯგუშო მაჟირახარისხამ არტისტ ოსურიშო
კატეგორია:ტონიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი
კატეგორია:Warner Bros.-იშ კონტრაქტორ არტისტეფი
კატეგორია:ჭარუეფ მანჰეტენშე
ვენსან ორიოლი

**ვენსან ორიოლი** (ფრანგ. Vincent Auriol; დ. 27 მარაშინათუთა, 1884 — ღ. 1 ღურთუთა, 1966) — ფრანგი პოლიტიკოსი, საფრანგეთიშ პრეზიდენტი 1947-1954 წანეფს.
ჯული ენდრიუსი

**ჯული ენდრიუსი** (; დაბადებაშ ჯოხო — **ჯული ელიზაბეთ უელსი** ; 1 გჷმათუთა, 1935) — ბრიტანალ არტისტი, მასხაპალ დო მობირე. თიქ ჩინებულო გინირთჷ მუშ სიმბოლურ როლეფით 1964 წანას გიშულირ ფილმ „მერი პოპინსის“ დო 1965 წანას გიშულირ „მუსიკაშ ჰანგეფს“. თე ფილმეფიშ უკულ თიქ ხოლო უმოსო გედინდარჷ დო კარიერა ქისქილიდჷ, მუჭოთ მობირექ დო საესტრადო არტისტიქ.

## რესურსეფ ინტერნეტის
* მოსოფელიშ 100 ჩინებულ ოსური
* ჯული ენდრიუსი: Prim and Improper
* „The Very Fairy Princess“-იშ ოფიციალურ საიტი (ჯული ენდრიუს დო ემა უოლტონ ჰამილტონი)

კატეგორია:ბრიტანალ ოსურ არტისტეფი
კატეგორია:ბრიტანალ ოსურ მობირეეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინგლისარ მობირეეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინგლისარ ოსურ მობირეეფი
კატეგორია:ჭარუეფი ანბანიშ მეჯინათ
კატეგორია:ინგლისარ ოსური კინოარტისტეფი
პეგი ეშკროფტი

**ედით მარგარეტ ემილი „პეგი“ ეშკროფტი** (; დ. 22 ქირსეთუთა, 1907 — ღ. 14 მანგი, 1991) — ინგლისარ არტისტ ოსურ რდჷ, ნამუშ კარიერაქ 60-წანამ ბორჯშე უმოსის იგჷნძორებუდჷნ, მუჭოთ ეკრანს, თეშ სცენას. ეშკროფტიქ დებადჷ ოშქაშე კლასიშ ფანიას კროიდონს, სურეის. მასქერეფიშ აწორინალაშ უმკუჯინალო, თის ჭიჭენობაშე გინოჭყვიდილ აფუდჷ, ნამჷ-და არტისტო გინორთელედჷკონ. თინა დრამატულ სკოლაშ თებაშა უკვე მუშენდჷ მორჩილ თეატრეფს დო ჟირ წანაშ განწეხანს თიქ უკვე უესტ-ენდიშ მურიცხო გინირთჷ. ეშკროფტიქ მუმალ 50 წანაშ განწეხანს ბრიტანულ თეატრის ლიდერიშ პოზიცია ქისქილიდჷ. თინა ირო თეატრალურ ანსამბლეფიშ იდეალით რდჷ დარწუმებული. თიქ მუშ მოღალობაშ კაბეტ ნორთ მეუძღვინჷ: ოლდ ვიკის (1930-იან წანეფიშ დაჭყაფუს); ჯონ გილგუდიშ დასეფს (1930-იან დო 1940-იან წანეფს); შექსპირიშ მემორიალურ თეატრის დო თიშ მოთირუ ომაფე შექსპირულ დასის (1950-იან წანეფშე); ერუანულ თეატრის (1970-იან წანეფშე).

თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თინა აღიარებულ რდჷ შექსპირიშ როლეფს, ეშკროფტ თაშნეშე ჩინებულ რდჷ მუშ ალმახანურ დრამაშ ართგულობათ; თინა ლაჸაფენდჷ ბერტოლტ ბრეხტიშ, სემიუელ ბეკეტიშ დო ჰაროლდ პინტერიშ პიესეფს. 1980-იან წანეფშა თიშ კარიერა თარო თეატრის იკათუანდჷ, მარა უკულ თიქ ტელევიზიას დო კინოს მიოჭირინუ კაბეტ წჷმოძინას.

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინგლისარ ოსურ არტისტეფი
კატეგორია:რაგადუაშ დო დრამაშ ომაფე ცენტრალურ სკოლანათებუეფი
კატეგორია:BAFTA-შ საუჯგუშო არტისტ ოსურიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი
კატეგორია:BAFTA-შ საუჯგუშო სატელევიზიო არტისტ ოსურიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი
კატეგორია:ოსკარიშ გომორძგვილეფ საუჯგუშო მაჟირახარისხამ არტისტ ოსურიშო
კატეგორია:ორქოშ გლობუსიშ გომორძგვილეფ საუჯგუშო მაჟირახარისხამ არტისტ ოსურიშო
კატეგორია:ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ დეიმ-კომანდორეფი
კატეგორია:ინგლისარ ოსურ კინოარტისტეფი
კატეგორია:დანიურ გოჭყაფაშ ინგლისარეფი
კატეგორია:გერმანულ-ურიულ გოჭყაფაშ ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარ ოსურ შექსპირალ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ ოსურ თეატრიშ არტისტეფი
კატეგორია:ლოურენს ოლივიეშ პრემიაშ გომორძგვილეფი
კატეგორია:მაფაშ ორქოშ დოინალაფაშ მენდალიშ მოღვენეფი
კატეგორია:ომაფე შექსპირულ დასიშ მაკათურეფი
კატეგორია:ვოლპიშ თასიშ გომორძგვილეფ საუჯგუშო არტისტ ოსურიშო