open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალკობასიშ მონასტერი

**სანტა-მარია დე ალკობასიშ მონასტერი** (პორტუგალიურო Mosteiro de Santa Maria de Alcobaça) - ცისტერციანალეფიშ მონასტერი პორტუგალიაშ ნოღა ალკობასას. დარსხუ 1153 წანას პორტუგალიაშ მაართა მაფაქ, აფონსო I-ქ დო თელი ჟირი ოშწანურაშ მალობას გჷმირინუაფუდუ მაფეფიშ ოსაფულებერო. ეკლესია მაართა გოთიკური ნოგაფუ რე პორტუგალიას. მონასტერქ გიფართუ მანუელ I-შ ბორჯის, ბაროკოშ სტილს გეახალჷ XVIII ოშწანურას. ნაპოლეონიშ ლჷმეფიშ ბორჯის მონასტერიშ საუნჯე გორჩვეს ფრანგეფქ. 1989 წანაშე მონასტერი მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პორტუგალიას
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## გალერეა

Alcobaca-102-Kloster-2011-gje.jpg
Alcobaca-136-Klosterkirche-Mittelschiff-2011-gje.jpg
Alcobaca-160-Kloster-Kreuzgang-Tuerme-2011-gje.jpg
Alcobaca-180-Kloster-Kreuzgang-Wasserspeier-2011-gje.jpg
Alcobaca-202-Kloster-Kreuzgang-2011-gje.jpg
Alcobaca-240-Kloster-Refektorium-2011-gje.jpg
Alcobaca-258-Kloster-Grab des Pedro I-2011-gje.jpg
Alcobaca-284-Kloster-Grab der Ines de Castro-2011-gje.jpg


## რესურსეფი ინტერნეტის
* Description of the Monastery of Alcobaça from UNESCO
* Photos of the Alcobaça Monastery
* Adrian Fletcher’s Paradoxplace Alcobaça Pages 
* Site about Alcobaça (photos) 

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პორტუგალიას
ალპეფიშ პრეისტორიული ნოხორეფი

**პრეისტორიული ნოხორეფი ალპეფს** — ოჩფეკუჩხეფს გედგჷმილი ოხორეფიშ სერია ალპეფს, ნამუქჷთ ჯვ.წ. 5000 — 500 წანეფს იჸუ ეგაფილქ ტობეფიშ, წყარმალუეფიშ დო ონტყოლაშეეფუშ წყარპიჯეფს. გვალო რე 111 ძეგლი, ნამუეფით მოფაჩილი რე ავსტრიას (5 ძეგლი), საფრანგეთის (11), გერმანიას (18), იტალიას (19), სლოვენიას (2) დო შვეიცარიას (56). 2011 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.

გონთხორუეფიშ შედეგო, მუქჷთ ხვათახვალო მუდგაზმარენ ობიექტის იჸუნ, მიოგორეს ტკიცაფილობეფს, ნამუეფით ადასურენა ალპური ევროპაშ დოხორილობას ნეოლითიშ დო ბრინჯაოშ ხანაშ პერიოდეფს დო ურთიართქმედებას მუნეფიშ გარემოწკჷმა. მუჭოთ იუნესკო აცხადენს, დოხორაკეფუ უნიკალური დო გჷშაკერძაფილი, საუჯგუშოთ მუკოტებული კულტურული დო ნდიდარი არქეოლოგიური ობიექტეფი რე, ნამუეფით წჷმარინუანა ართ-ართ უშანულამაშ წყუს რეგიონიშ ორდოული ჯარალუეფიშ დოგურაფაშო.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## სქოლიო

კატეგორია:ალპეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრიას
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი სლოვენიას
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შვეიცარიას
სტივენ ჯერარდი

**სტივენ ჯერარდი** — ინგლისარი მობურთე, ინგლისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მაკათური დო ლივერპულიშ კაპიტანი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* სტივენ ჯერარდიშ კარიერაშ სტატისტიკა
* კლუბი ლივერპულიშ ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი მობურთეეფი
კატეგორია:ლივერპულიშ მობურთეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1980
ვამპირიშ დღარეფი (ტელესერიალი)

**ვამპირიშ დღარეფი** () — ოტელევიზიე სერიალი, ნამუთ გერსხილიე ლიზა ჯეიმზ სმითიშით ჭარილ კჷნე თე დუდჯოხოშ მაღვენჯი წინგეფც. სერიალიშ პრეზენტაციაქ მოხვადჷ ართ-ართ ოტელევიზიე არხის ჯოხოთ The CW Television Network 2009 წანაშ 10 ეკენიას, თიში მაჟირა სეზონქჷთ კჷნე თი დღას 2010 წანაშ 10 ეკენიას გჷშართჷ ეკრანეფშა. სერიალც ჸოფირებეფი მითმეურც ვირჯინიაშ ნოღა Mystic falls-ს, ნამუთ ქჷდეკინეს ორთაშგალენ სქჷლედეფქ. სერიალიშ თარი თემა ოჸოროფული სუმერი რე, ნამუთ მუთმოხვადუ პროტაგონისტ ელენა გილბერტ (ნინა დობრევი) დო ჟირი გლახა ჯოხოგოლაფირ ვამპირ ჯიმაშ შქას. ჭე ხანიშ უკული არგამათ გჷნმირთუ ელენაშ გურღანჯამი ანგიშ კეტრინიშ ონოფულე ულირიშ გეშა, ნამუსჷთ ელენაშე, დეიმონი დო სტეფანშე ოკო ნჯარიშ ეშაღალა.

## საუნდტრეკეფი
* Hurts- Wonderful Life
* The Fray — Never Say Never
* Alex Band- Only One
* Lifehouse — It Is What It Is
* Plumb — Cut
* Jason Walker- Down
* Tiesto — Escape Me
* Anberlin — Enjoy The Silence
* Stateless — Bloodstream
* Green Day — 21 Guns
* OneRepublic — Say A I Need
* Bullet For My Valentine — All These Things I Hate
* Leona Lewis — Run
* Kris Allen — I Need To Know
* Sara Bareilles — Gravity
* Placebo — Running Up That Hill
* Ron Pope — A Drop In The Ocean
* Trading Yesterday — Shattered
* Jamie Dunlap, Marc Ferrari, Molly Pasutti, Scott Nickoley — Ship Of Fools
* Birdy — Skinny Love
* Within Temptation — All I Need
* The Kills — Damned If She Do
* Bat For Lashes — Sleep Alone
* The Naked And Famous — Punching In A Dream
* Birdy — Shelter
* Jason Walker — Echo
* Hanni El Khatib — Come Alive
* Arctic Monkeys — Brick By Brick
* Foster The People — «Don’t Stop», «Helena Beat»
* Sleepstar — I Was Wrong
* Anberlin — True Faith
* Anya Marina — All The Same To Me
* The Kicks — Hawk Eyes
* Mads Langer- Beauty Of The Dark
* Cary Brothers- Take Your Time
* Kula Shaker- Hush
* Great Northern- Houses
* Rie Sinclair- No Way Out
* Gossip — Heavy Cross

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* ''ვამპირიშ დღარეფი'' Warner TV-ს საიტის 
* ''The Vampire Diaries'' კინოფილმეფიშ ინტერნეტ-მუნაჩემეფიშ ბაზას 
* ''The Vampire Diaries''  საიტის TV.com
* ქართული ფან კლუბი The Vampire Diaries Georgian Fans

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალეფი
ჟან გაბენი

**ჟან გაბენი** (Jean Gabin, **ჟან-ალექსის მონკორჟე** Jean-Alexis Moncorgé) (დ. 17 მესი, 1904, მერიელი ― გ. 15 გერგობათუთა, 1976) — გიშარჩქინელი ფრანგი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* The Jean Gabin Museum of Mériel
* website in italian language 

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1904
კატეგორია:ნაღურა 1976
კოტე მახარაძე

**კოტე (კონსტანტინე) მახარაძე** (დ. 17 გერგობათუთა 1926, ქართი — ღ. 19 ქირსეთუთა 2002, ქართი) — დიდი ქორთუ თეატრიშ დო კინოშ არტისტი დო სპორტული კომენტატორი. კოტე მახარაძეს მეჸუნდუ ბონი რეპორტაჟეფი ქართიშ დინამოშ ისტორიულო გომორძგვილი მატჩეფიშ ბორჯის: 1964 წანაშ სსრრ-შ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ ფინალური მატჩი დო 1981 წანაშ 13 მესიშ ევროპაშ თასეფიშ თასიშ ფინალი. კოტე მახარაძე გინოღალირი რე ბრელ შინელ კინოს. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კოტე მახარაძეშ ბიოგრაფია
* ბიოგრაფიული ფაქტეფი 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი
კატეგორია:ქორთუ კომენტატორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1926
კატეგორია:ნაღურა 2002
მარლენ დიტრიხი

thumb|მარლენ დიტრიხი
**მარია მაგდალენა „მარლენ“ დიტრიხი** (; დ. 27 ქირსეთუთა 1901, ბერლინი, გერმანია ― ღ. 6 მესი 1992, პარიზი, საფრანგეთი) — გერმანალი არტისტი, მუსიკოსი დო მობირე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*მარლენ დიტრიხიშ ოფიციალური ვებ საიტი

კატეგორია:გერმანალეფი
კატეგორია:გერმანალი მობირეეფი
კატეგორია:გერმანალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი-გერმანალეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1901
კატეგორია:ნაღურა 1992
კინოფილმეფიშ ინტერნეტ-მუნაჩემეფიშ ბაზა

**კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზა** (Internet Movie Database, ვარა საიათ IMDb) — ფილმეფიშ, სახიობეფიშ, ტელეგჷნოჩამეფიშ, სერიალეფიშ დო ვიდეო ლაჸაფეფიშ ინფორმაციაშ უშხუაში ონლაინ ბაზა. IMDb-ქ გინწყჷ 1990 წანაშ 17 გჷმათუთას, ოდო 1998 წანას თინა ქიჸიდჷ amazon.com-ქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებხასჷლა
* IMDb-ს 250 საუჯგუშო ფილმი მუმახვარებელეფიშ აზჷრით
* IMDb-შ არძოშე ურეიტინგე 100 ფილმი მუმახვარებელეფიშ აზჷრით

კატეგორია:ონლაინ მუნაჩემეფიშ ბაზეფი
ალტუ-დორუ

**მეღვინობაშ რეგიონი ალტუ-დორუ** (პორტუგალიურო Região Vinhateira do Alto Douro) – ისტორიული ოლქი პორტუგალიაშ ოორუე რეგიონს, სოდეთ ტრადიციული მეთოდეფით ახაზირენა ღვინს უკვე 2 000 წანა რენი,. რეგიონი იდვალუაფუ წყარმალუ დორუშ ლეხერს, ნოღა პორტუწკჷმა ხოლოს, სოჸურეშე მოურს მუში ჯოხოდვალათ, ნამუთ პორტუგალიურო შანენს *ჟილენ დორუს*.

თე რეგიონს იხაზირებუ ბორდოშ სტილიშ ღვინი, მარა რეგიონშო გური მახასიათაფალი რე პორტვეინი, ნამუქჷთ მოსოფელს ჩინებულო გინირთჷ XVIII ოშწანურას. 

ალტუ-დორუშ მეღვინობაშ რეგიონი 2001 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პორტუგალიას
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მეღვინობა ალტუ-დორუს
* The Wine Anorak: Spotlight on Portugal's Douro region

## სქოლიო


კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პორტუგალიას
ამალფიშ წყარპიჯი

**ამალფიშ წყარპიჯი**, იტალიურო **კოსტიერა-ამალფიტანა** () — ოწყარპიჯე ზოლი ობჟათე იტალიას, სორენტინიშ ჩქონიშ ობჟათე ნორთის, გინოზინდილი რე ოფუტე პოზიტანოშე ნოღა ვიტერი-სულ-მარეშა. ჯოხოქ გიადუ მუში გეოგრაფიული დო ისტორიული ცენტრიშ — ნოღა ამალფიშე. თეჟამო წყარპიჯიშ თარი ნოღა რე სალერნო.

ტერიტორია გჷშეგორუ უმუთინუ რელიეფით, პეიზაჟური სისქვამეთ, გოსოფური ნოღეფით დო მიარეფერუანობათ.

1997 წანაშე, წყარპიჯი მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Amalfi Coast Travel Information and Photo Gallery 
* Amalfi Coast Travel Guide VIDEO
* Amalfi Coast Photo Gallery 

კატეგორია:იტალიაშ გეოგრაფია
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
ანკლავი

thumb|right|px|C — A ქიანაშ ანკლავი დო თეწკჷმაშენო B ქიანაშ ექსკლავი
thumb|right|px|C — B ქიანაშ ექსკლავი, აკოხურგილი A დო D ქიანეფიშ ტერიტორიეფით
**ანკლავი** () — ართი სახენწჷფოშ ტერიტორია ვარა ტერიტორიაშ ნორთი, ნამუთ ირი განშე აკოხურგილიე სახენწჷფოშ დიხეფით დო ნამუსჷთ ვა უღუ ზუღაშ პიჯი (სამანგათ, სან-მარინოშ რესპუბლიკა იტალიას).

ანკლავს ზუღაშა გჷშალი ქოუღუნ-და, თის უძახჷნა გვერდოანკლავს (სამანგათ, მონაკო).

**ექსკლავი** — სახენწჷფოშ ტერიტორიაშ ნორთი, ნამუსჷთ ვა უღუ ოართე თანჯა სახენწჷფოშ ჯინჯიერ ტერიტორიაწკჷმა დო აკოხურგილიე შხვა ქიანაშ ტერიტორიათ. თეწკჷმაშე ვა რე უციო თინა აკოხურგილი რდას ხვალე ართი ქიანაშ ტერიტორიათ, თის შილებე უხურგანდას მუსხირენ ქიანა. (სამანგათ, ნახიჩევანიშ ავტონომიური რესპუბლიკა, ნამუთ ორხველჷ აზერბაიჯანს, აკოხურგილიე სომხეთით, თურქეთით დო ირანით).

ექსკლავს, ნამუსჷთ გჷშალი უღუ ზუღაშან, უძახჷნა გვერდოექსკლავს (სამანგათ, კალინინგრადიშ ოლქი).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Rolf Palmberg's Enclaves of the world 
* Jan S. Krogh's Geosite
* Rob Robinson's Enclaves Site 
* exclave.info 
* 'Tangled Territories' 2005 review article on exclaves and enclaves in Europe published in hidden europe magazine
* Barry Smith's Baarle Site

კატეგორია:პოლიტიკური გეოგრაფია
ვახტანგ კიკაბიძე

**ვახტანგ („ბუბა“) კიკაბიძე** (დ. 19 კვირკვე, 1938, ქართი - ღ.15 ღურთუთა, 2023, ქართი) — რდჷ ქორთუ კინოარტისტი, მობირე, მუსიკოსი, სცენარისტი დო კინორეჟისორი, თაშნეშე საქართოუშ მა-10 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ დეპუტატი.

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ მობირეეფი
კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი
კატეგორია:საქორთუოშ ღირსებაშ ორდენიშ კავალერეფი
კატეგორია:ქორთუ სცენარისტეფი
კატეგორია:ქორთუ რეჟისორეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1938
ვია 75

**ვია 75** — ქართის 1975 წანას დორსხუაფილი მუსიკალური ანსამბლი. ანსამბლიშ დორსხუაფაშ ინიციატორი რდჷ ჩინებული ქორთუ მობირე დო კომპოზიტორი რობერტ ბარძიმაშვილი.

### სოლისტეფი
* რობერტ ბარძიმაშვილი
* ბესიკ კალანდაძე
* კობა ბეიშითაშვილი
* თეიმურაზ რევაზიშვილი
* გოჩა ლორია
* რომან რცხილაძე
* მიხეილ ფოფხაძე

### ინსტრუმენტალისტეფი
* უჩა კორძაია — ვოკალი, ფლეიტა, საქსოფონი
* არჩილ სიმონიშვილი — ვოკალი, ბას-გიტარა
* რომან რცხილაძე — ვოკალი, როიალი, ორღანი, ვიბრაფონი 
* ვალერი კონდახჩიანი — ვოკალი, როიალი, ბას-გიტარა
* გოჩა ლორია — ვოკალი, გიტარა
* არჩილ ასლანიშვილი — ვოკალი, გიტარა 
* დავით ჯანელიძე — ვოკალი, ტრომბონი, გიტარა, ბას-გიტარა
* გარი მოდებაძე — ვოკალი
* ირაკლი კალანდაძე – გიტარა
* თამაზ სიჭინავა–სინთეზატორი,ელექტრო პიანო, არანჟირაფა

## დისკოგრაფია

* 1976 — ვია 75 — ინოჭარილი 1975 წანას
* 1981 — სიხარულის რითმი — ინოჭარილი 1979 წანას
* 1983 — ვარსკვლავთცვენა — ინოჭარილი 1982 წანას
* 1984 — ფეხზე დაგიდგები ჩემო საქართველო! — ინოჭარილი 1983 წანას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბიოგრაფია საიტის sssrviapesni.narod.ru.
* დისკოგრაფია .
* ჟურნალისტ ლაშა გაბუნიაშ ინტერვიუ რობერტ ბარძიმაშვილწკჷმა.
* ბესიკ კალანდაძეშ ოფიციალური ვებ საიტი.

კატეგორია:ქორთული როკ-ბუნეფი
კატეგორია:1975 წანას დორსხუაფილი ბუნეფი
ონორე დე ბალზაკი

**ონორე დე ბალზაკი** (დ. 20 მესი, 1799, ტური ― ღ. 18 მარაშინათუთა, 1850, პარიზი) დიდი ფრანგი ჭარუ დო ნოველისტი.

## ლიტერატურა
* Bertault, Philippe (1963). *Balzac and The Human Comedy*. English version by Richard Monges. New York: NYU Press. 
* Brooks, Peter (2005). *Realist Vision*. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-10680-7

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ონორე დე ბალზაკიშ ნაჭარეფი
* ბალზაკი დო ანთროპოლოგია

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი
კატეგორია:ფრანგი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1799
კატეგორია:ნაღურა 1850
მესტია

**მესტია** (ჯვეში ჯოხო *სეტი*) — დაბა, მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მესტია დორსხუაფილი რე წყარმალუეფიშ მესტიაჭალაშ დო მულხრაშ პიჯეფს ზუღაშ დონეშე 1500 მ, ქართიშე 456 კმ, ზუგდიდიშე 128 კმ. დაბათ გიმიცხადუ 1968 წანას. მახორობა 1973 კოჩი (2014).

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ დაბეფი
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ დაბეფი
დუშეთი

**დუშეთი** — ნოღა საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანს, დუშეთიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანდჷ 6167 მახორუ.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ზესტაფონი

**ზესტაფონი** — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანიშ ტერიტორიას, ზესტაფონიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, 1921 წანაშა ნოღას ჯოხოდჷ ყვირილა. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 20 814 მახორუ.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ჭიათურა

**ჭიათურა** — ნოღა საქორთუოს იმერეთიშ აკანს, ჭიათურაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაცული ცენტრი. ნოღას ოხორანს 12 803 მახორუ (2014). მახორუეფიშ 99,1 % ქორთუეფი რენა, 0,5 % სომეხეფი.

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ვამპირიშ დღარეფი 1 სეზონი (ტელესერიალი)

**ვამპირიშ დღარეფი** () — ოტელევიზიე სერიალი, ნამუთ გერსხილიე ლიზა ჯეიმზ სმითიშით ჭარილ კჷნე თე დუდჯოხოშ მაღვენჯი წინგეფც. სერიალიშ პრეზენტაციაქ მოხვადჷ ართ-ართ ოტელევიზიე არხის ჯოხოთ The CW Television Network  2009 წანაშ 10 ეკენიას, თიში მაჟირა სეზონქჷთ კჷნე თი დღას 2010 წანაშ 10 ეკენიას გჷშართჷ ეკრანეფშა. სერიალს ჸოფირებეფი მითმეურს ვირჯინიაშ ნოღა Mystic falls-ს, ნამუთ ქჷდეკინეს ორთაშგალენ სქჷლედეფქ. სერიალიშ თარი თემა ოჸოროფული სუმერი რე, ნამუთ მუთმოხვადუ პროტაგონისტ ელენა გილბერტ (ნინა დობრევი) დო ჟირი გლახა ჯოხოგოლაფირ ვამპირ ჯიმაშ შქას. ჭე ხანიშ უკული არგამათ გჷნმირთუ ელენაშ გურღანჯამი ანგიშ კეტრინიშ ონოფულე ულირიშ გეშა, ნამუსჷთ ელენაშე, დეიმონი დო სტეფანშე ოკო ნჯარიშ ეშაღალა.

## სქოლიო

1 სეზონი
ვიკიოწკარუე

thumb|პროექტიშ ლოგოტიპი
**ვიკიოწკარუე** (ინგლ. Wikimedia Commons, WikiCommons) — ოართე ცენტრალიზაფილი ოწკარუე რე დუდიშულო გოფაჩუონი სურათეფიშ, ხონარამი დინნაჭარეფიშ, ვიდეოკლიპეფიშ დო შხვა მულტიმედიური ფაილეფშო, ნამუეფჷთ გჷმორინაფილიე „ფონდი ვიკიმედიაშ“ პროექტეფიშ ხასჷლეფც. თენა ვიკიმედიაშ ხოლო ართი გეძინელი პროექტიე ვიკიპედიაშნერო, მარა თენა ოართე რესურსიე ვიკიმედიაშ არძო დალაფირი პროექტიშო ნინაშ უმკუჯინუო.

ვიკიოწკარუეს ეხარგილი ფაილეფქ შილებე გჷმორინაფილქ იჸუას, მუჭოთ აკანურო ეხარგილი ფაილეფი ვიკიმედიაშ სერვერს არძო შხვა პროექტის არძო ნინაშა, თინეფ შქას ვიკიპედიას, ვიკიწიგნებს, ვიკიწყუს დო ვიკისიახალეეფს; თინეფქ თაშნეშე შილებე გჷმოხარგილქ იჸუას საიტიშ გალეთ, რახან ოწკარუეშ ედომუშამი აკოდგინალუა ვარა ჯარალუობურ დომენსიე ვარა გოტებულიე დუდიშული ლიცეზიათ, GNU დუდიშული დოკუმენტაციაშ ლიცენზიაშ მანგურო.

## ლიცენზირაფა
არძო ფაილი ეხარგილი ვიკისაწყობის ოკო ორდას დუდიშული გოფაჩუაშო ნამდგარდია იურისდიქციათ. თე ფაილეფშა ვა შილებე თინეფიშ გჷმორინაფაშ აკოხურგუაშ პიჯალეფიშ მეჩამა. სამანგათ, ვიკიოწკარუეშა ვა შილებე თიშნერი ფაილეფიშ ეხარგუა, ნამუეფუშ გჷმორინაფა კომერციული ღანკეფშო ვარაფილიე. თაშნეშე ვადიშქუმალუაფუ ფაილეფი, ნამუეფჷთ იფაჩუ პიჯალეფით  (ამერიკული კანონდვალირაფათ დოშქუმალირიე აკოხურგილი გჷმორინაფა ოავტორე ნებეფით თხილერი მოღეშ).

ფაილიშ ეხარგუაშ უკული უციო რე: ქჷგიაძინას თანგეფი ოავტორე ნებეფიშ სტატუსიშ გეშან. თე თანგი ლიცენზიაშენ გეძინელი ინფორმაციას ქახვილუ-და, თიმწკჷმა ქჷგუძინით თიში ეჭარუა ხოლო, სამანგათ, მუ რე გჷმოსახილი ფოტოსურათის, სო დო მუჟამც იჸუ გჷნოღალირქ დო თაშ. თაშნეშე ქჷგუძინით სურათიშ ოჭყაფუ წყუ, თინა ნამდგაინი შხვა ვებხასჷლაშე ქჷნგმოიღუნა-და.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* ვიკიოწკარუეშ ქორთულ-ნამ თარი ხასჷლა

კატეგორია:ვიკიმედიაშ პროექტეფი
ამბოჰიმანგა

**ამბოჰიმანგა** — ისტორიული ობიექტი, არქეოლოგიური აკნაცჷმეფი მადაგასკარს. იდვალუაფუ ანტანანარივუშ პროვინციას.  2001 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ამბოჰიმანგა იუნესკოშ საიტის 
* ამბოჰიმანგას სამეფო სასახლის ისტორია  

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მადაგასკარს
ამიენიშ ოკათედრე ოხვამე

**ამიენიშ ჯეგემარიაშ ოკათედრე ოხვამე** (ფრანგ.: Cathédrale Notre-Dame d'Amiens) — არძოშე მაღალი კათედრალი საფრანგეთის უდიდაში ინტერიერით (200.000 მ³). გუმბათუანი ორგალეფიშ აპექსი 42.30 მეტრაშ სიმაღალაშ რე, მუთ მუშ განშე არძოშე მაღალი რე საფრანგეთის. თე მონუმენტური ოკათედრე ოხვამე იდვალუაფუ ამიენს, პიკარდიშ თარ ნოღას, წყარმალუ სომიშ ლეხერს, პარიზშე 100 კმ-ს.

ნაჭარა წყუეფიშ სინორკე თე გოთური კათედრალიშ ეკიდუაშე შილებე გოპიჯალაფირი რდას ხანძარეფით, ნამუეფქთ 1218 დო 1258 წანეფს ოხვამეშ არქივეფი ქეკიდინუ დო კათედრალს ხოლო დიდი გავალი მიორინუ. 1220 წანას ეპისკოპოს ევრარ დე ფუილქ წჷმიჭყჷ ეკანწყუალაშ მუშობეფი; რობერ დე ლუზარქი არქიტექტორი რდჷ 1228 წანაშახ, უკული 1258 წანაშახ თექ თომას დე კორმონი მუშენდჷ. მუში სქი, რენო დე კორმონი არქიტექტორიშ მოვალობას ასრულენდჷ 1288 წანაშახ. კორბიშ ქრონიკეფი კათედრალიშ მოთებაშ ვადათ 1266 წანას მიშინუანს. ოხვამეშ გესვარონეფი მიარე სიმბოლოთ რე მოფორილი, თინეფ შქას ეიოშანალი რე სვასტიკეფი. ლაბირინთიქ გესვარონს 1288 წანას გიაძინჷ. კათედრალს თაშნეშე მიარე ბარჩხალა სკულპტურა ასქვამენს. გინოჩამათ კათედრალს ოკო რდას იოანე ნათლისმცემელიშ დუდი, ნამუთ კონსტანტინოპოლშე ვალონ დე სარტონს ოკო მოუღალუდუკო, ნამუთ მაოთხა ჯვაროსნულ ლაშქუეფშე ირთუდუ.

ამიენიშ ნოტრ-დამი 1981 წანაშე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა რე მიშაღალირი.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის 
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოხვამეშ ფოტოეფი 
* ამიენიშ კათედრალიშ პროექტი: ვირტუალური ტური, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ პრეზენტაცია

კატეგორია:საფრანგეთიშ ოხვამეეფი 
კატეგორია:გოტიკური არქიტექტურა
კატეგორია:ქირსიანული ოხვამეეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
მიშელ უელბეკი

**მიშელ უელბეკი** (Michel Houellebecq, დაბადებაშ ჯოხო **მიშელ ტომა**, დ. 1956, 26 ფურთუთა, რეუნიონი), ფრანგი ჭარუ. თელქინას შინელქ გინირთუ პროვოკატორული რომანეფით. უელბეკიშ არძოშ უმოს გიშარჩქინელი რომანეფი რე: ზიტყვეფი, რენესანსი, ლანზაროტი დო პლატფორმა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მიშელ უელბეკიშ ბლოგი
* მიშელ უელბეკიშ ნაჭარეფი
* მიშელ უელბეკიშ სტატიეფი 
* მიშელ უელბეკიშ ნოველეფი დო ინტერვიუ

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი
კატეგორია:ფრანგი პოეტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1958
ამსტერდამიშ არხეფი

ნიდერლანდეფიშ ნანანოღა ამსტერდამს ფშხირას „ოორუეშ ვენეციას" უძახჷნა, თიშენი, ნამდა თაქ იდვალუაფუ მიარე არხი, ნამუეფიშ ოართე სიგინძა 100 კილომეტრიშ უმოსი რე, თაშნეშე 90 კოკი დო 1500 ხინჯი.  სუმი თარი არხი — ჰერენგრახტი, პრინსენგრახტი დო კაიზერგრახტი ჰოლანდიაშ ორქოშ ხანას, XVII ოშწანურას რე ეგაფილი, თინეფი ნოღას მუკი-მუკის კონცენტრულო გოჸუნა. არხეფიშ მანგის, 1550 მონუმენტური ნოდგჷმი იდვალუაფუ.

XVII ოშწანურაშ არხეფიშ 2010 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Amsterdamse grachtenhuizen

## სქოლიო


კატეგორია:ნიდერლანდიშ ნოდგჷმი-ნოგაფუეფი 
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ნიდერლანდის
ორჰან ფამუქი

**ფერით ორჰან ფამუქი** (თურქ: Ferit Orhan Pamuk, დ. 1952 წანაშ 7 მანგი, სტამბოლი) გიშარჩქინელი თურქი ჭარუ, სცენარისტი დო ნოველისტი. შინელი რე რომანეფით: ჩე ჯიხა, უჩა წინგი, ახალი ცხოვრება, თირი, სტამბული: ნოღა დო მემუარეფი. ორჰან ფამუქი რე ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი 2006 წანას. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ საიტი
* ორჰან ფამუქიშ ნაჭარეფი

კატეგორია:თურქეფი
კატეგორია:თურქი ჭარუეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის 
კატეგორია:დუნაბადი 1952
ვარიკოცელე

thumb|ვარიკოცელე
**ვარიკოცელე** () —  ქომოლკოჩიშ ტესტიკულეფიშ ვენეფიშ ვარიკოზული გოფართინაფა. ვარიკოცელეშ ბორჯის იუფრაშებუ სპერმატოგენეზი. უსქუალე კოჩეფიშ 40%-ის უღუ ვარიკოცელე. სქილადაფა ოპერაციული რე, მარა ოპერაციაქ შილებე ვაგაუჯგუშას სპერმაშ ხარისხი. ასეიან მედიცინას ორთჷნა ვარიკოცელეშ ლაპორასკოპიულ ოპერაციას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ვარიკოცელეშ სქილადაფაშ ახალი მეთოდი

კატეგორია:ლახარეფი
კატეგორია:მედიცინა
კატეგორია:პათოლოგია
ფრენკ ლემპარდი

**ფრენკ ჯეიმზ ლემპარდ უკლაში** (ინგლ: Frank James Lampard, Jr. დ. 20 მანგი 1978, რომფორდი) ინგლისარი მობურთე, ”ჩელსიშ” დო ინგლისიშ ოკუჩხბურთე ერუანული ნაკორობაშ მობურთე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* BBC profile 
* Profile – Official Chelsea site
* Profile on the FA website
* Profile – UEFA.com
* ESPN Profile 
* Transfemarkt.co.uk profile
* BBC Sport profile 

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ინგლისარი მობურთეეფი
კატეგორია:ჩელსიშ მობურთეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1978
ანურადჰაპურა

**ანურადჰაპურა** (სინჰალ. අනුරාධපුරය, ტამილ. அனுராதபுரம்) — შრი-ლანკაშ ართ-ართი უჯვეშაში ნანანოღა, ნამუთ ჩინებული რე ლანკანიშ უჯვეშაში ცივილიზაციაშ ნოსქილედეფით. იდვალუაფუ თეჟამიან ნანანოღა კოლომბოშე 205 კმ-ით ოორუეჸურე.

ანურადჰაპურა შრი-ლანკაშ ნანანოღა ჯვ. წ. IV ოშწანურაშე ახ. წ. XI ოშწანურაშახ რდჷ. თე ბორჯიშ მალობას, თინა თელ ობჟათე აზიას პოლიტიკურო ართ-ართ არძაშე სტაბილურ, ტკიცე ურბანული რინაშ ნოღას წჷმარინუანდჷ. ამდღარშო, თე უჯვეშაში ნოღა მოსოფელს ბუდისტეფშო წიმინდე აბანო იკოროცხუ. მუკი-მუკის მიარე ბუდისტური მონასტერი რე, ნამუეფით 40 კმ² ტერიტორიას იკინენა. 

1982 წანას, იუნესკოქ ანურადჰაპურა მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* More Information and Images about Anuradhapura 
* Full text of the Mahavamsa, Chap.X
* UNESCO World Heritage List - Sacred City of Anuradhapura
* Official website of the Sri Lanka Tourism Board 

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შრი-ლანკას
ანჯარი (ლიბანი)

**ანჯარი** () — ნოღა ლიბანს. იდვალუაფუ ბეირუთშე 58 კილომეტრის. მახორობა რე 2 400 კოჩი (2008), უმოსო სომეხეფი. ნოღაშ ჯვეში ჯოხოდვალა რე „გერა“. 1984 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.

ალმახანური ნოღა 1939 წანას ლიბანიშ გვალეფს დარსხუეს სომეხეფქ, ნამუეფქჷთ მიოტეს ოდაბადური ოფუტეეფი მუსა-დაღიშ გვალეფს (თურქეთი). ნოღა ირთუ 6 კვარტალო, ნამუეფიშ მახორუეფი რენა თურქეთიშ 6 ოფუტეშე ემიგრირაფილი სომეხეფი.

## ქოძირით თაშნეშე
*მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ანჯარიშ ოფიციალური საიტი
*ანჯარი  
* ვებ-საიტი ანჯარიშე
* Lebanon, the Cedars' Land: Anjar 
* ანჯარიშ ფოტოეფი 

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ლიბანს
კატეგორია:ლიბანიშ ნოღეფი
აპოკალიფსიშ ფოქვა

**აპოკალიფსიშ ფიქვა** () — ფოქვა საბერძნეთიშ კოკი კუნძულ პატმოსის, სოდეთ ოეკლესიე გინოჩამაშ მეჯინათ, იოანე მახარებელს სასწაულობური ხილვა უღუდუ, ნამუთ მუშ აპოკალიფსიშ წიგნის ინაჭარჷ. იდვალუაფუ იოანე ღორონთიშმეტყველიშ მონასტერიშ ხასჷლას, ნაუწკჷმა ართოთ თინა 1999 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Мифы и были Патмоса 

კატეგორია:ახალი აპიანი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საბრეძნეთის
ოორუე ამერიკაშ შილეფი

მარჯვნივ|250პქ
თუდო მოჩამილი რე ოორუე ამერიკაშ საირქიანო დო ერუანული შილეფიშ
გალერეა.

## ოერეფოშქარე

ფაილი:Flag of CARICOM.svg|კარიბიშ ართალა დო ოართე ბაზარი
ფაილი:Flag of the Central American Integration System.svg|ცენტრალური ამერიკაშ ინტეგრაციაშ სისტემა
ფაილი:NAFTA_logo.png|ოორუე ამერიკაშ დუდიშული ვაჭრუაშ აპიჯაფა


## [[ოორუე ამერიკა]]

ფაილი:Flag of Canada.svg|კანადა
ფაილი:Flag of Mexico.svg|მექსიკა
ფაილი:Flag of the United States.svg|ააშ
ფაილი:Flag of Bermuda.svg|ბერმუდიშ კოკეფი 
ფაილი:Flag of Greenland.svg|გრენლანდია
ფაილი:Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg|სენ-პიერი დო მიკელონი



## [[კარიბიშ ზუღაშ აუზიშ ქიანეფი]]

ფაილი:Flag of Antigua and Barbuda.svg|ანტიგუა დო ბარბუდა
ფაილი:Flag of Aruba.svg|არუბა
ფაილი:Flag of the Bahamas.svg|ბაჰამიშ კოკეფი
ფაილი:Flag of Barbados.svg|ბარბადოსი
ფაილი:Flag of the British Virgin Islands.svg|ბრიტანეთიშ ვირჯინიაშ კოკეფი
|კაიმანიშ კოკეფი
ფაილი:Flag of Cuba.svg|კუბა
ფაილი:Flag of Dominica.svg|დომინიკა
ფაილი:Flag of the Dominican Republic.svg|დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა
ფაილი:Flag of Grenada.svg|გრენადა
ფაილი:Flag of Guadeloupe (local).svg|გვადელუპა
ფაილი:Flag of Haiti.svg|ჰაიტი
ფაილი:Flag of Jamaica.svg|იამაიკა
ფაილი:Flag of Martinique.svg|მარტინიკა
ფაილი:Flag of Montserrat.svg|მონსერატი
ფაილი:Flag of the Netherlands Antilles.svg|ნიდერლანდიშ ანტილეფი
ფაილი:Flag of Puerto Rico.svg|პუერტო-რიკო

ფაილი:Flag of Saint Barthelemy (local).svg|სენ-ბართელმი
ფაილი:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|სენტ-კიტსი დო ნევისი
ფაილი:Flag of Saint Lucia.svg|სენტ-ლუსია
ფაილი:Flag of France.svg|სენ-მარტენი (საფრანგეთი)
ფაილი:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|სენტ-ვინსენტი დო გრენადინეფი
ფაილი:Flag of Trinidad and Tobago.svg|ტრინიდადი დო ტობაგო
ფაილი:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|ტერქსიშ დო კაიკოსიშ კოკეფი
ფაილი:Flag of the United States Virgin Islands.svg|ააშ-იშ ვირჯინიშ კოკეფი


## [[ცენტრალური ამერიკა]]

ფაილი:Flag of Belize.svg|ბელიზი
ფაილი:Flag of Costa Rica (state).svg|კოსტა-რიკა
ფაილი:Flag of El Salvador.svg|სალვადორი
ფაილი:Flag of Guatemala.svg|გვატემალა
ფაილი:Flag of Nicaragua.svg|ნიკარაგუა
ფაილი:Flag of Panama.svg|პანამა


ოორუე ამერიკა
კატეგორია:სახენწჷფო სიმბოლოეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
ჯოან როულინგი

**ჯოან როულინგი** (დ. 31 კვირკვე, 1965) – ინგლისარი ჭარუ, ავტორი ჰარი პოტერიშ თემაშე ჭარილი წიგნეფიშ სერიაშ. ამდრარ დღაშა ჯოან როულინგიშ წიგნეფი გინოთანგილი რე 65 ნინაშა, გიმოჩამილი რე წიგნეფიშ 400 მილიონშე უმოსი ეგზემპლარი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ჯოან როულინგიშ ოფიციალური ვებ საიტი

კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი
კატეგორია:ინგლისარი ავტორეფი
კატეგორია:ჰარი პოტერი
კატეგორია:დუნაბადი 1965
აპოლონიშ ოხვამე (ბასი)

**აპოლონიშ ოხვამე** — ბერძენული მითოლოგიაშ სინათლეშ დო ხელუანობაშ ღორონთიშ აპოლონიშ ოხვამე საბერძნეთის. იდვალუაფუ ჯვეშბერძენულ ოლქეფს არკადიას, ტრიფილიას დო მესენიას შქას. ოხვამე 1986 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Hellenic Ministry of Culture: Bassae
* Hellenic Ministry of Culture: Temple of Apollo Epikourios
* Excavation of the Temple 
* UNESCO: Temple of Apollo Epicureus at Bassae

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საბერძნეთის
ჟიულ ვერნი

**ჟიულ გაბრიელ ვერნი** (; დ. 8 ფურთუთა, 1828, ნანტი, საფრანგეთი — ღ. 24 მელახი, 1905, ამიენი, საფრანგეთი) — ფრანგი ჭარუ, ლიტერატორი. მენცარულ-ფანტასტიკური რომანეფიშ ჟანრიშ ართ-ართი ჩინებული დჷმარსხუაფალი.

კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1828
კატეგორია:ნაღურა 1905
არანხუესიშ ომაფე დოხორე

**არანხუესიშ ომაფე დოხორე** () — ესპანეთიშ მაფეფიშ ნოღაშგალე რეზიდენცია. იდვალუაფუ მადრიდიშე ობჟათეჸურე 48 კილომეტრის. დოხორეს კიდუნდეს თელი XVII ოშწანურაშ მალობას. ხეშუულობაშა ბურბონეფიშ მოულაშ უკული ესპანეთიშ ომაფე კარიშ ოზარხულე რეზიდენცია გეგნიღეს ნოღა სან-ილდეფონსოს დვალირ ლა-გრანხაშ დოხორეშა. 2001 წანას დოხორე გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა. 

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი 
* დოხორეშ ისტორია

კატეგორია:ესპანეთი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
არკ-ე-სენანიშ ომაფე ჯიმუშ ქარხანა

**არკ-ე-სენანიშ ომაფე ჯიმუშ ქარხანა** () — ისტორიული ნოდგჷმი საფრანგეთიშ დუშ დეპარტამენტიშ კომუნა არკ-ე-სენანს. იდვალუაფუ ნოღა ბეზანსონშე 35 კილომეტრიშ დოშორაფათ, შოშ ტყაშ ხასჷლას. 1770-1780 წანეფს ეიოგჷ თი ბორჯიშ გჷშარჩქინელ პარიზალ არქიტექტორქ — კლოდ ნიკოლა ლედუქ. ჩატარებული სამუშა რე ორდოიანი განმანათლებლობაშ პროექტიშ შანულამი მაგალითი, ნამუსჷთ არქიტექტორქ ფილოსოფიაშ ოსხირს დო რაციონალური გეომეტრიაშ მეჯინათ ნოგაფუეფი გიონწყუ მუშ ნორთეფს შქას იერარქიული რსხუეფიშ გემანგარაფათ.

1982 წანას, კლოდ ნიკოლა ლედუშ ინსტიტუტიშ მოთხუალაშ ოსხირშე, ნოგაფუ იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ. ამდღარშო ობიექტიშ მოძირაფა შეულებუ ჯარალუას.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის 
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Lien vers les Salines de Salins-les-Bains 
* კლოდ ნიკოლა ლედუშ ინსტიტუტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* Royal Saltworks of Arc-et-Senans

კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოდგჷმი-ნოგაფუეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
ასკიაშ საფულე

**ასკიაშ საფულე** მალიშ ნოღა გაოს — მერჩქინელი რე, ნამდა გვალო თაქ რე დოსვანჯაფილი სონგჰაიშ იმპერიაშ ართ-ართი არძოშე წჷმოძინელი იმპერატორი, ასკია მუჰამედ I. ეკიდილი რე XV ოშწანურაშ ბოლოს. 2004 წანაშე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.

იუნესკო საფულეს ეჭარჷნს, მუჭოთ ლეტაშ მონუმენტური ნოგაფუშ ეიოშანალ მინუშის, ნამუთ ბჟადალ აფრიკაშ საჰელიშ ტრადიციეფს ორხველჷ. კომპლექსი იკათუანს პირამიდულ ონთხორუს, ჟირ მეჩეთის, საფულეს დო დიხარღვაფილეფიშ ანსამბლის. მუში სიმაღალა 17 მეტრი რე დო წჷმარინუანს კოლონიალიზმშახიან უდიდაშ არქიტექტურულ მონუმენტის რეგიონს. თინა რე თი ისლამური არქიტექტურული სტილიშ მაართა მაგალითი, ნამუქჷთ უკული თელ რეგიონს გიფაჩჷ.

ობიექტიშ ბოლობორჯიანი თირაფეფი იკათუანს 1960-1970-ამ წანეფს მეჩეთის გოფართაფას დო 1999 წანას არეალიშ მუკ-მუკის კიდალაშ გოლუაფას. მუში ისტორიაშ მალობას, ობიექტის რეგულარულო ლასირანდეს ბათქაშით, თენა რდ უციო პროცედურა ლეტაშ სტრუქტურაშ კჷნოტებაშო. 2000 წანას მოხვადჷ კომპლექსიშ ელექტრიფიკაციაქ - ქიგიაძინჷ ნოთეეფქ დო წვანჯის ხონარიშ გჷმაძალიარაფალ დინამიკიქ.

ნოღა გაოშ მახორობა ასკიას რეგულარულო გჷმირინუანს მუჭოთ მეჩეთის დო ჯარალობურ დორხველობაშ კულტურულ ცენტრის. მუს ერუანული კანონდვალა თხილანს.

ასკია მოჰამედი სონგჰაიშ იმპერიაშ მაართა ასკია იმპერატორი რდჷ, მუქ იმპერია ოგჷნაფალო გაფართუ. თიშენი, ნამდა თინა ომინუშე მუსულმანი რდჷ, თიქ მექაშ მახვამუშა მიდართჷ, სოჸურეშეთ 1495 წანას დირთჷ, სოჸურეშეთ მუში საფულეშ ეიოგაფალი მოღეეფი მოლეღჷ — მექაშ ლეტა დო ჯალეფი. მუჭოთ იჩიებუნან, მაფაშ ქარავანი ვითოშობათ არქემშე აკმოდირთუდუ. დუდშე სტრუქტურა დოპროექტაფილი რდჷ, მუჭოთ ოხორინალი ჸუდე, მუდგაზმარენი თოლით დო კორიდორეფით, მარა ასკიაქ მუჰამედიშ ღურაშ უკული დილუქუ.

ასკია მუჰამედი აკა კაკალია რე, ნამუთ უშუალოთ საფულეს რე დოსვანჯაფილი, მუდგაზმარენი ასკია რე დოსვანჯაფილი მუშ ოზეშ.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
*World Heritage Website
*UNESCO Evaluation of Askia 

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მალის
მაიკლ ჯექსონი

thumb|მაიქლ ჯექსონი 1984 წანას
**მაიკლ ჯოზეფ ჯექსონი** (, დ. 29 მარაშინათუთა, 1958 – ღ. 25 მანგი, 2009) — ამერიკალი მუსიკოსი, არტისტი დო გინესიშ წინგიშა მიშაჸონაფილი მობირე. გჷმოჩამილი რე მაიკლ ჯექსონიშ 750 მილიონშე უმოსი ალბომი. ჯექსონიშ ხვალე ართ ალბომიშ Thriller გჷმიჩინჷ 100 მილიონშე უმოსი ეგზემპლარქ. 

## დისკოგრაფია
* *[[Got to Be There]]* (1972)
* *[[Ben (album)|Ben]]* (1972)
* *[[Music & Me]]* (1973)
* *[[Forever, Michael]]* (1975)
* *[[Off the Wall (album)|Off the Wall]]* (1979)
* *[[Thriller (album)|Thriller]]* (1982)
* *[[Bad (album)|Bad]]* (1987)
* *[[Dangerous (Michael Jackson album)|Dangerous]]* (1991)
* ** (1995)
* *[[Invincible (Michael Jackson album)|Invincible]]* (2001)

## ტურეფი
* Bad World Tour (1987–89)
* Dangerous World Tour (1992–93)
* HIStory World Tour (1996–97)
* This Is It (2009–10) (გეუქმუ)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მაიკლ ჯექსონიშ ოფიციალური ვებ საიტი 
* მაიკლ ჯექსონი ფეისბუქის

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1958
კატეგორია:ნაღურა 2009
კატეგორია:ახალნორდეფიშ კუმირეფი
ასორი

**ასორი** ვარა *ხაცორი* (ებრ. מגידו‎) — გა ოორუე ისრაელიშ ტერიტორიას, ნოღა როშ-პინიშე 6 კილომეტრის, წყარმალუ იორდანეშ ბჟადალ წყარპიჯის. გას მიორსხუანა ჯვეშ ებრაულ ნოღა ხაცორწკჷმა, ნამუთ წჷმარინუანდჷ ისრაელშახიანი პერიოდიშ თარ ეკონომიკურ დო პოლიტიკურ ცენტრის.

2005 წანა, იუნესკოქ ასორი მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* The Hazor Excavations Project  
* "Yadin photographs & footage of the excavations" 
* The Hazor Excavation Reports  
* UNESCO World Heritage site for Hazor
* Photos of the archaeological site at Hazor
* Photos of the archaeological site at Hazor
* Amnon Ben-Tor at Hazor's Solomonic Gate 
* Tel Hatzor shown in Israeli maximum card
* Shelby White - Leon Levy grant to publish current digs

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ისრაელს
ატაპუერკაშ გვალეფი

**ატაპუერკაშ გვალეფი** () — უჯვეშაში კარსტული რეგიონი ესპანეთის, ბურგოსიშ პროვინციაშ ნოღა ატაპუერკაშ სიხოლას. რეგიონი მუდგაზმარენ ფოქვას იკათუანს, სოდეთ მეგორაფილი რე თელ ბჟადალ ევროპას თეჟამო ჩინებულ უჯვეშაშ ადამიერიშ - ჰომინინაშ ნანთხორეფშა დო ქუაშ ანჯარეფშა. უჯვეშაში ჰომინიდეფი 1.2 მლნ წანათ ითარიღებუნა დო ევროპაშ მაართა ადამიერეფს წჷმარინუანა.

2000 წანას, რეგიონი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ ჯოხოთ „ატაპუერკაშ არქეოლოგიური ზონა“.

## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Official Web Page of the Atapuerca UCM-ISCIII Research Group
* American Museum of Natural History-Atapuerca
* www.atapuerca.com 

კატეგორია:ესპანეთიშ არქეოლოგიური ობიექტეფი
კატეგორია:ესპანეთიშ ისტორია
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
ატოტონილკოშ ოხვამე

**ატოტონილკოშ ოხვამე** () — ეკლესიაშ კომპლექსი მექსიკა გუანახუატოშ შტატის. ნოღა სან-მიგელ-დე-ალიენდეწკჷმა ართო მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა. კომპლექსი XVIII ოშწანურას მუმა ლუის ფელიპე ნერი დე ალფაროქ ეკიდჷ. ოხვამე დიდარი რე მექსიკური ბაროკოშ სტილს ღოლამირი ფრესკეფით, ნამუეფით უმოსო ნავს დო კაპელეფს რე ღოლამირი. მოხანტუაშ სამუშეფი ეჩდოვითი წანაშ მალობას მიშჷ ანტონიო მარტინეს დე პოკასანგრეშ ხემანჯღვერალათ, მუდგაშ მოღალუთ ოხვამექ ევროპულ და ლათინოამერიკული კულტურეფიშ თირუაშ მინუშო გჷნირთჷ.

კომპლექსი იკათუანს ჯინჯ ეკლესიას დო მუდგაზმარენ ჭიჭე კაპელას. თინეფს ირმარულო დოხოლაფირო 5 000 ადამიერი სუმარენს.

## გალერეა

ფაილი:Atotonilco dome.jpg|.
ფაილი:Atotonilco detail.jpg|
ფაილი:Atotonilco holy sepulchre.jpg|
ფაილი:Santuario de Atotonilco, San Miguel de Allende.jpg|
ფაილი:NaveAtotonilco2.JPG 


## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მექსიკას 
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* El Clima.com
* De paseo.com 
* Sitio web de la Unesco

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მექსიკას
აუგუსტუსბურგიშ დო ფალკენლუსტიშ დოხორეეფი

**აუგუსტუსბურგიშ დო ფალკენლუსტიშ დოხორეეფი** (), იდვალუაფუ გერმანიაშ ნოღა ბრიულს. 1984 წანაშე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა. დოხორეეფი ართიანწკჷმა მერსხუაფილი რე ფორჩა ბაღეფით.

დოხორეეფი ეკიდჷ კიოლნიშ არქიეპისკოპოს კლემანს ავგუსტ ბავარიალქ XVIII ოშწანურაშ დაჭყაფუს.  აუგუსტუსბურგიშ დოხორეშ თარ ნორთის U-ს ფორმა უღუ დო აკმოდირთუ სუმ სართულშე დო ჟირდონეამ ცხვენშე. საურცხოო ჩართეფი დოპროაქტაფილი რე ბალთაზარ ნეიმანიშე. ბაღეფი დაპროექტჷ დომინიკ გირარდიქ. 

ფალკენლუსტიშ დოხორექ 1729-1740 წანეფს ამალიენბურგიშ ოჯინორე ჸუდეშ სტილს იჸუ ეკიდილქ. 

მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშე მოჸუნაფილი 1994 წანაშახ, აუგუსტუსბურგიშ დოხორე გერმანიაშ პრეზიდენტიშ სუმარეფიშ მიოღებელო გჷმირინუაფუდჷ.

## გალერეა

File:Augustusburg c.JPG
ფაილი:SchlossAugustusburgNordwestansichtOrig2.jpg
File:Augustusburg1.jpg
File:AugustusburgGarten (1).JPG
File:Brühl Jagdschloss Falkenlust.JPG
File:Brühl_Falkenlust_Westseite.jpg
File:Brühl Kapelle am Jagdschloss Falkenlust.jpg
File:AugustusburgJardinSecret.jpg
File:Schloss Augustusburg Bruehl.jpg
File:SchlossFalkenlustWestansicht.jpg


## ქოძირით თაშნეშე
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:გერმანიაშ დოხორეეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
აფლაიშ ირიგაციული სისტემა

**აფლაიშ ირიგაციული სისტემა** — ოირიგაციე სისტემა ომანიშ ტერიტორიას, ნამუშ ხანით რე სუმი ვითოში წანა, თიშ უმკუჯინუო, ნამდა თინა ამდღარშახ ექსპლუატაციას რე. ადმღა ასქილადირი რე სისტემაშ დუდი ნორთი ახ. წ. 500 წანათ ითარიღებუ. 2006 წანაშე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა. 

მოჩამილი სისტემა ეფექტურო აკმონაზირანდჷ არძა მახორუს, მიშ ირ ჸუდეშახ  დო ოფუტეშ მეურნობაშ დიხეფშახ. 

კომპლექსი იკათუანს ოყარაულე ჸორშეფს, ნამუეფით სისტემაშ თხილუაშ ღანკით რდჷ ეკიდილი.

## ქოძირით თაშნეშე
*მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული არაბულ ქიანეფს
*იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ომანს

## რესურსეფი ინტერნეტის
*აფლაიშ ირიგაციული სისტემა იუნესკოშ ვებ-ხასჷლას

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ომანს
ართურ კონან დოილი

thumb|right|160px|ართურ კონან დოილი

**სერ ართურ იგნატიუს კონან დოილი** (Sir Arthur Ignatius Conan Doyle; დ. 22 მესი, 1859, ედინბურგი ― ღ. 7 კვირკვე, 1930, კროუბორო), შოტლანდიარი ჭარუ, ჩინებული დეტექტივიშ, შერლოკ ჰოლმსიშ პერსონაჟიშ გუმმაგონებელი. დეტექტიური რომანიშ ინოვატორი. კონან დოილი მენცარული ფანტასტიკაშ, ისტორიული რომანიშ, თეტრიშ დო პოეზიაშ ჟანრეფს ხოლო ჭარუნდჷ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ართურ კონან დოილიშ ასოციაციაშ ვებ საიტი 
* შერლოკ ჰოლმსიშ მუზეუმი
* ართურ კონან დოილიშ ნაჭარეფი 

კატეგორია:შოტლანდიარეფი
კატეგორია:ართურ კონან დოილი
კატეგორია:დეტექტიური ჟანრიშ ჭარუეფი
კატეგორია:შოტლანდიარი ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1859
კატეგორია:ნაღურა 1930
აქსუმი (ნოღა)

**აქსუმი** — ნოღა ოორუე ეთიოპიას. ჸოფილი აქსუმიშ სამაფოშ ნანანოღა. აქსუმი ისტორიულო რეგიონიშ უდიდაშ ოვაჭარე ნოსქვის წჷმარინუანდჷ, ჯვ. წ. 400 წანაშე ახ. წ. XX ოშწანურაშახ. თე ნოღას ფშხირას მიშინუანდეს, მუჭოთ აბისინიას.

ნოღა იდვალუაფუ ტიგრაიშ რეგიონს, ზუღაშ დონეშე 2,131 მეტრას. მახორობა აკმადგინანს 49 523 ადამიერს ( 2007 წ). ნოღას აინალს აეროპორტი.

მუში ისტორიული ღირებულებაშ გეშა, 1980 წანას, აქსუმიშ არქეოლოგიური ობიექტეფი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეთიოპიას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* აქსუმი , ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ეთიოპიაშ საგანძური 
* აქსუმიშ სამაფო 
* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა — აქსუმი
* The Metropolitam Museum of Art — "Foundations of Aksumite Civilization and Its Christian Legacy (1st–7th century)"
* On Axum
* More on Axum
* Axum from Catholic Encyclopedia
* Final obelisk section in Ethiopia, BBC, 25 April 2005
* Axum Heritage Site on Aluka digital library
* Aksum World Heritage Site in panographies  - 360 degree interactive imaging

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეთიოპიას
კატეგორია:ეთიოპიაშ ნოღეფი
ანტიგუა-გვატემალა

**ანტიგუა-გვატემალა** () — ნოღა გვატემალას, საკატეპეკესიშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 1533 მეტრას, მახორობა 34685 კოჩი (2007 წანაშ ეჭარუათ).

ნოღა 1527 წანას დარსხუ კონკისტადორ პედრო დე ალვარადოქ დო გიოდუ სანტიაგო-დე-ლოს-კაბალიეროსი. 1542 წანას დოხორალა მოჯალაგუ მოხარქცილ წყარქ, ნამუქჷთ წჷმიქიმინჷ აგუაშ ეშაგორგოთიშ გეშა (ამდღა მუშ აბანს იდვალუაფუ ოფუტე სიუდად-ვიეხა, ანუ "ჯვეში ნოღა"). პროვინციაშ ნანანოღა გეგნიღეს თექი, სოდეთ ამდღა ანტიგუა-გვატემალა იდვალუაფუ.

1979 წანას ანტიგუა-გვატემალაქ გინირთჷ ლათინურ ამერიკაშ ართ-ართ მაართა ნოღათ, ნამუთ იუნესკო მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.

## ანტიგუა-გვატემალაშ ოქინაფუეფი

Image:Antigua cathedral 2008 06.JPG|
Image:Antigua 3.JPG|
Image:Antigua Santa Catalina 2008 06.JPG|
Image:GT056-Antigua CrossBal.jpeg|
Image:GT056-Antigua Volcano2.jpeg|
Image:GT056-Antigua sAntonio.jpeg|
Image:AntiguaRuins.jpg|
Image:GT056-Antigua SchlKids.jpeg|
Image:GT056-Antigua NiteChrh.jpeg|
Image:GT056-Antigua_Columns.jpeg|
Image:Antigua fountain 2008 06.JPG|
Image:GT056-Antigua HeadRoom.jpeg|


## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Antigua Information and Directory site in English
* Official Site in Spanish 
* Travel guide 
* Panoramic 360° Pictures of Antigua Guatemala

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გვატემალას
ამსტერდამიშ მათხილე ღოზი

**ამსტერდამიშ მათხილე ღოზი** (Stelling van Amsterdam) — იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი ნიდერლანდის, 135 კილომეტრიშ სიგჷნძაშ დუდიშოთხილე ნოგაფუ ამსტერდამიშ მუკი-მუკის. იკათუანს 42 ჯიხაზურგას დო თ.გ. „წყარიშ ღოზის", რზენეფს, ნამუეფჷთ ეფას იაზმახებუდჷ, ნამუთ დუდიშ ოთხილარი სისტემაშ ართ-ართი თარი აკმადგინალი ნორთი რდჷ.

მათხილე ღოზიქ ეიკიდჷ 1880-1920 წანეფს. აეროპლანიშ დო ტანკიშ გჷმოგონაფაშ უკული, ანუ სისტემაშ თებაშ ბორჯის თინა უკვე მოჯვეშაფილი რდჷ. აკმადგინალი ჯიხასიმანგარეფიშ უმენტაშალა ნოღაშ მამართვალეფშე იკონტროლებუ დო შელებუანი რე თინეფიშ მოძირაფა.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Website Defence Line of Amsterdam

კატეგორია:ნიდერლანდიშ ნოდგჷმი-ნოგაფუეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ნიდერლანდის
ივანე გონჩაროვი

**ივანე გონჩაროვი** (, დ. 18 მანგი, 1812, ციმბირსკი –  ღ. 27 ეკენია, 1891, სანკტ-პეტერბურგი) – რუსი ნოველისტი, შინელი რომანით ობლომოვი. 

კატეგორია:რუსი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1812
კატეგორია:ნაღურა 1891
ბჟაეიოლი რენელი

**ბჟაეიოლი რენელი** — სოლომონიშ კოკეფიშ აკოდგინალუას მარენჯი კოკი რენელიშ ბჟაეიოლი ნორთი, ნამუთ 1998 წანაშე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა რე მიშაღალირი.

რენელი მოსოფელს უდიდაში მარჯანიშ რიფეფშე აკოდგინელი რელიეფიშ მაღვენი ატოლი რე. მუში ზომა 15 - 68 კილომეტრი რე. 

მოსოფელიშ მონძალაშ ზონა 37 000 ჰექტარს იკათუანს კოკის დო დოხოლაფირო 3 მილიშ რადიუსის წყარს. ატოლიშ თარი სიდიდარა ტეგანოშ ტობა რე, ნამუსჷთ მიარე ენდემური გვარობა ინოხე. ართ ბორჯის თინა ლაგუნა ჸოფე, თეჟამო თელ ოკიანეთის არძოშე დიდი დინოხოლენი წყარიშ მასა რე (ფართობი 15 500 ჰა).

## ქოძირით თაშნეშე
*მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის
*UNESCO East Rennell Site

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი სოლომონიშ კოკეფს
რამაზ შენგელია

**რამაზ შენგელია** (დ. 1 ღურთუთა, 1957, ქუთეში, საქორთუოშ სსრ – ღ. 21 მანგი, 2012) — ქორთუ მობურთე, გიმანთხაფალი. რდჷ ქართიშ „დინამოშ“ დო სსრრ ერუანული ნაკათაშ მაკათური. სპორტიშ დოინალაფირი ორსანტი (1981).

## სპორტული კარიერა

რამაზ შენგელიაქ 1957 წანაშ 1 ღურთუთას დებადჷ ქუთეშის. კუჩხბურთიშ ლაჸაფი დიჭყჷ 1968 წანას ქუთეშიშ „ტორპედოშ“ მახაზირაფალ ბუნას, ნამუსჷთ მაწვართალი კარლო ხურციძე ხემანჯღვერენდჷ. 1973-1976 წანეფც სსრრ მაართა ლიგას გჷშმეშჷ „ტორპედოშ“ მაართა ბუნაშ აკოდგინალუას. 

1977 წანას გჷნორთჷ ქართიშ „დინამოშა“, ნამუსჷთ ნოდარ ახალკაცი წვართუნდჷ. მაართა წანასჷნე შენგელიაქ სხუნუეფიშ რსხუშ ჩემპიონატიშ ვარჩხილიშ პრიზიორო გჷნირთჷ, ოდო გეჸვენჯი წანას – ქიანაშ ჩემპიონო. 1979 წანას მობურთექ ქიანაშ თასი ხოლო მიიგჷ. ბუნეფწკჷმა ართო, შენგელიაქ მიიგჷ 1980-1981 წანეფიშ ევროპაშ თასეფიშ მაღვენჯეფიშ თასი.

სხუნუეფიშ რსხუშ ახალნორდულ ნაკათაწკჷმა ართო 1980 წანას მიიგჷ ევროპაშ ახალნორდული ჩემპიონატი. თარ ნაკათას ლაჸაფენდჷ 1979-1983 წანეფც დო 26 ლაჸაფის 10 გოლი მითიიღჷ. ნაკათაწკჷმა ართო ოკათუდჷ 1982 წანაშ მოსოფელიშ ჩემპიონატის, სოდეთ ხუთხოლო მატჩის ოკათუდჷ დო 1 გოლი მითიღჷ.

რამაზ შენგელია ჟირშა რდჷ ჯოხოდვალირი სხუნუეფიშ რსხუშ საუჯგუშო მობურთეთ: 1978 დო 1981 წანეფც. 1981 წანას გჷნირთჷ ჩემპიონატიშ საჯგუშო ბომბარდირო (31 მატჩის 23 გოლი). 1981 წანასჷნე, ჟურნალ „France Football“-იშ ირწანურ ორქოშ ბურთიშ გჷმოკითხირც, შენგელიას  წანაშ საუჯგუშო მობურთეეფ შქას მა-7 აბანი მეურჩქინეს.

რამაზ შენგელიაქ 2012 წანაშ 21 მანგის, 55 წანაშ ხანც, გურიშ მენტებათ დოღურჷ.

## ჯილდოეფი
* სხუნუეფიშ რსხუშ ჩემპიონი: 1978.
* სხუნუეფიშ რსხუშ თასიშ მაღვენჯი: 1979.
* უეფა-შ თასეფიშ მაღვენჯეფიშ თასიშ მაღვენჯი: 1980-81.
* სხუნუეფიშ რსხუშ საუჯგუშო მობურთე: 1978, 1981.

## სქოლიო

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ მობურთეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1957
კატეგორია:ნაღურა 2012
უინსტონ ჩერჩილი

**უინსტონ ჩერჩილი** (სერ უინსთონ ლეონარდ სფენსერ ჩერჩილი ინგლ: *Sir Winston Leonard Spencer-Churchill*; დ. 30 გერგობათუთა 1874 — ღ. 24 ღურთუთა 1965) — ინგლისარი პოლიტიკოსი, ორატორი დო ჭარუ, გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი 1940—1945 და 1951—1955 წანეფს, „დიდი სუმიანიშ“ ართ-ართი მაკათური. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1953).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* უინსტონ ჩერჩილიშ ნახანდეფი
* ჩერჩილიშ მემორიალი დო ბიბლიოთეკა უესტმინსტერიშ კოლეჯის, მისურის

კატეგორია:ინგლისარეფი
კატეგორია:ბრიტანალეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:ბრიტანალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1874
კატეგორია:ნაღურა 1965
რამაზ ჩხიკვაძე

**რამაზ ჩხიკვაძე** (დ. 28 ფურთუთა, 1928, ქართი  ღ. 17 გჷმათუთა, 2011, ქართი) — ჩინებული ქორთუ თეატრიშ დო კინოშ არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*რამაზ ჩხიკვაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი

კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1928
კატეგორია:ნაღურა 2011
კატეგორია:ქორთუეფი
ტრანსლიტერაცია

მინი|300პქ|კლავიატურა, ივრითი დო ლათინური ანბანით 
**ტრანსლიტერაცია** (*ტრანს*... დო ლათ. littera – ასო) — ართი ჭარალუაშ ასოეფიშ გჷნოჩამა შხვა ჭარალუაშ ასოეფით. ტრანსლიტერაცია იშხვანერებუ პრაქტიკული ტრანსკრიფციაშე უნივერსალურობათ. თინა გერსხილიე ნამდგაინი ნინას ვარინ, ვარ გრაფიკაშ გარკვიულ სისტემას. ათეშენ ტრანსლიტერაცია ვა გჷთმიხურგუ ნამდგაინი ერუანული ნინაშ ანბანით, თის შილებე რდას გეძინელი ასოეფი დო დიაკრიტიკული შანეფი. 

ტრანსლიტერაცია ვა გურხონარენც ასოეფიშ მექანიკურ ელათირუას, თინა ითოლწონეც ზიტყვაშ სჷმჷნც. ტრანსლიტერაციას უდიდაში შანულობა უღუ გეოგრაფიაშ დო ეთნიკური ნომენკლატურაშ დო ურცხოურ გვარ-ჯოხოეფიშ ორეფოშქაშე ჭარილობურ უნიფიკაციაშო. ტრანსლიტერაცია გჷმირინუაფუ მიარენინამ ლერსიკონეფც.

## ქოძირით თაშნეშე
* ტრანსკრიფცია 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტრანსლიტერაცია შხვადოშხვა ნინეფშო  
* ტრანსლიტერაცია 40 ნინაშა  
* ონლაინ-ტრანსლიტერაცია   
* ონლაინ-ტრანსლიტერაცია  

## ლიტერატურა

## სქოლიო

კატეგორია:ტრანსლიტერაცია
იური ნიკულინი

**იური ნიკულინი** (; დ. 18 ქირსეთუთა 1921 სმოლენსკი, ღ. 21 მარაშინათუთა 1997 მოსკოვი) გჷმორჩქინელი რუსი არტისტი, კლოუნი დო კომიკოსი. 

კატეგორია:რუსეფი
კატეგორია:რუსი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1921
კატეგორია:ნაღურა 1997
BBC

**BBC** ( ბრიტანეთიშ ოტელეკომუნიკაციე კორპორაცია, ბი-ბი-სი) — ართ-ართი უდიდაში ოტელეკომუნიკაციე კორპორაცია მოსოფელს. ირ წანაშ ბიუჯეტი კორპორაციას უღჷ  4 მილიარდი დოლარი. შტაბ-ბინა დორსხუაფილი რე ლონდონს, გოართოიანაფილ ომაფეს. BBC-იქ დირსხუ 1922 წანას. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*BBC-იშ ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:1922 წანას დორსხუაფილი კომპანიეფი
კატეგორია:BBC
კატეგორია:გოართიანაფილი ომაფეშ კომპანიეფი
კატეგორია:გოართიანაფილი ომაფეშ ტელევიზია
აშანტიშ ტრადიციული ნოდგჷმეფი

**აშანტიშ ტრადიციული ნოდგჷმეფი** — იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტიი განას, იკათუანს აშანტიშ იმპერიაშ პერიოდის ტრადიციულო ნაკიდა 13 ნოდგჷმს.

აშანტიშ იმპერიაქ მუშ ორქოშ ხანას XVIII ოშწანურას მიოჭირინდუ, მარა ქჷდანთხჷ ბრიტანული ოკუპაციაშ ბორჯის 1806-1901 წანეფს, მუ ბორჯისჷთ აშანტიშ ნოდგჷმეფიშ უდიდაშ ნორთიქ აკოციუ. ნოდგჷმეფწკჷმა ართო, 1895 წანას ბრიტანალ გენერალქ, რობერტ ბრაიდენქ აკარღუ თაშნეშე ომაფე მავზოლეუმი ხოლო.

ნოდგჷმეფს ეჭარჷნა, მუჭოთ „*ადამიერეფიშ დო ღორონთეფიშ ჸუდეეფს*“ დო თინეფი წჷმარინუანა აშანტიშ კათაშ ისტორიაშ დო კულტურაშ ეკონია ნოსქილედეფს. ჸუდეეფი ეგაფილი რე ჭუბერშე, ჭაშე დო ჯაშე.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Michael Swithenbank. *Ahanti fetish houses*. Accra Ghana Univ Press, 1969
* ashanti.com.au 
* About Ghana: World Heritage Sites 
* conservation practice in Ghana, a case study: the fetish house at Asawasi (Ashanti)

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი განას
აცინანანიშ ტროპიკული ტყა

**აცინანანიშ ტროპიკული ტყა** – მადაგასკარიშ იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი 2007 წანაშე. აკმოდირთუ 13 სპეციფიკურ ტერიტორიაშე დო მადაგასკარიშ ბჟაეიოლშე დვალირ 6 ნაციონალურ პარკიშე. თე პარკეფი რე:

# მაროჯეჯიშ ნაციონალური პარკი
# მასოალიშ ნაციონალური პარკი
# ზაჰამენიშ ნაციონალური პარკი
# რანომაფანიშ ნაციონალური პარკი
# ანდრინგიტრიშ ნაციონალური პარკი
# ანდოჰაჰელიშ ნაციონალური პარკი

2010 წანაშ იუნესკოშ 34-ა სესიას აცინანანიშ ტროპიკული ტყა გემშეღეს საფრთხეშ თუდო მარენჯ ობიექტეფიშ ერკებულშა ჯინორუაშ შედეგო ლემურეფიშ ეშალაფაშ შარაშა გერინაფაშ გეშა.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* UNESCO პარკიშ ეჭარუაა
* Rainforests of the Atsinanana – მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი

## სქოლიო
 

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მადაგასკარს
ახალი ზელანდიაშ სუბანტარქტიკული კოკეფი

**ახალი ზელანდიაშ სუბანტარქტიკული კოკეფი** — ახალი ზელანდიაშ კოკეფი მუშ ობჟათეჸურე, იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი.

იკათუანს კოკეფიშ ხუთ ბუნას: ანტიპოდიშ კოკეფი, ოკლენდიშ კოკეფი, ბაუნტიშ კოკეფი, კემპბელიშ კოკეფი, სნარესიშ კოკეფი.

კოკეფიშ გჷშართუალაქ გეოლოგიური ავსტრალიაშე მოხვადჷ 60-85 მილიონი წანაშ წოხოლე, ნორთიქ ანტარქტიდას დეთხიუ უმოს ორდო 130 - 85 მილიონი წანაშ წოხოლე.

ირი არქიპელაგი გჷშეგორუ დორხველი მიკროკლიმატით დო უნიკალური, ენდემური ფლორათ დო ფაუნათ. კოკეფი თელო უდუხორუ რე, მუნეფიშ მოძირაფა აკობორკილი რე ტურისტეფშო. თაქ კუნტახანურო მახორუ კათას მუშეფუ, მენცარეფი დო მეტეოროლოგიური სადგჷმეფიშ ალმახანდეეფი აკმადგინანა.

## ქოძირით თაშნეშე
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* New Zealand Sub-Antarctic Islands - UNESCO World Heritage Centre
* Subantarctic islands, Department of Conservation
* UNESCO classification for the sub-antarctic islands
* Castaways: Wrecked on a subantarctic island 

კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ახალ ზელანდიას
კატეგორია:ახალი ზელანდიაშ კოკეფი
ქედა

**ქედა** — დაბა საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, ქედაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით დაბას ოხორანს 1510 მახორუ.

## სქოლიო

კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაბეფი