open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გრიგოლ დადიანი

**გრიგოლ დადიანი** (დ. 1770 — ღ. 23 ქირსეთუთა, 1804) — ოდიშიშ თარი 1788–1804 წანეფს, კაცია II დადიანიშ ქომოლსქუა. ნანა – ანა პაატაშ ცირა წულუკიძე.

## ლიტერატურა
* დადიანი ნ., ქართველთ ცხოვრება, ს. ბურჯანაძის გამოც., თბ., 1962
* დავით ბატონიშვილი, ახალი ისტორია, ბაგრატ ბატონიშვილი, ახალი მოთხრობა, თ. ლომოურის გამოცემა, თბ., 1941
* Акты кавказскои археологичевскои комиссии, Т. I (საბ. №760 ) и Т. II (საბ. №968, 342, 919, 461–462)
* თ. ჟორდანია, ქრონიკები III, თბ., 1967
**დუმბაძე მ.,* დასავლეთ საქართველო XIX საუკუნის პირველ ნახევარში, თბ., 1957;
* აბესალომ ტუღუში, სამეგრელოს სამთავროს ისტორია, ზუგდიდი, 1999
* მ. რეხვიაშვილი, იმერეთის სამეფო (1462–1810), თბ., 1989
* ნონა ჟველია, ოდიშის სამთავროს შიდაქართული და საგარეო ურთიერთობების ისტორიიდან, ქუთ., 1995
* ს. მაკალათია, სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია, თბ., 2006

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გრიგოლ დადიანი, ოდიშიშ თარი 1788-1804 წწ.
* Высочайшая грамота князю Дадиану 4 июля 1804 года

კატეგორია:სამეგრელოშ (ოდიშიშ) თარეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1770
კატეგორია:ნაღურა 23 ქირსეთუთა
კატეგორია:ნაღურა 1804
გ
კაცია II დადიანი

**კაცია II დადიანი** — ოდიშიშ თარი 1758-1788 წწ., ოტია დადიანიშ სქი. 1757 ოდიშიშ დჷმახვარე ლესქერს დუდენდჷ ხრესილიშ ბურჯაფის. 1770-1771 წწ. ბჟადალ საქორთუოს მარენჯი რუსეთიშ კორპუსის ოხვარუდჷ ოსმალეთიშ სააწმარენჯო ბურჯაფის (რუსული წყუეფიშ ჩინებათ, ძალამი გოჭოფილი პოზიცია უკებუდჷ). 1780 წანას, კაცია II დადიანქ სოლომონ I-აშ მოხვარათ რუხიშ ბურჯაფის გიორჯგინჷ აფხაზეთიშ თარს. უკულიანს თინა აქტიურო ოკათუდჷ აფხაზეთიშ ოთარეშ ჸუდეშ დინოხოლენ საქვარეფს; ოხვარუდჷ ზურაბ შარვაშიძეს დორხველი ჯიმასქუაშ - ქელაიშ-აჰმედ-ბეგიშ სააწმარენჯო ბურჯაფის. სოლომონ I-აშ ღურაშ უკული მეხვარჷ დავით გიორგიშ სქის იმერეთიშ ომაფე ხვისტაშ მოპალაფაშო.

## ლიტერატურა

კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი
კ
მანუჩარ II დადიანი

**მანუჩარ II დადიანი** — ოდიშიშ თარი 1791-1795 წწ., კაცია II დადიანიშ სქი. 1792 წანას, სოლომონ II-აშ მოხვარათ ხვისტა მიდუღჷ მუში ჯიმა, გრიგოლს. 1796 წანას, გრიგოლქ დირთინუ ხვისტა, მანუჩარ II დადიანქ — 1799 წანას ომაფასქირეთ მიღჷ ოლიპარტიანე. ართბორჯის სოლომონ II-აშ ჭყოლოფუათ ხოლო ობურჯუდჷ ჯიმას, მარა 1802 წანას, საბოლათ გერიგჷ თის. 1804 წანას, მანუჩარქ მიოდინუ ოლიპარტიანე. ოდიშიშ ოთარეშ რუსეთიშ მაფორუობაშ გიმე მიშულაშ უკული, 1805 წანაშ ღურთუთას, გრიგოლიშ დო მანუჩარიშ ნანაქ, ანაქ ოლიპარტიანეშ მანუჩარშო დოტება ქოთხუ თარმამართალ ციციანოვს, მარა ვარი მიღჷ. ოლიპარტიანე ოდიშიშ თარიშ ოხასე მამულონო გეგმაცხადჷ, უკული — სამოუროთ გინაჩჷ თავად დგებუაძეეფს.
## ლიტერატურა

კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი
მ
ტარიელ დადიანი

**ტარიელ (ტაია) დადიანი** (ღ. 1802) — ოდიშიშ თარი 1793-1794 დო 1802 წანეფს, კაცია II დადიანიშ სქი.

## ფანია
ალმასქუთ ეკუხედჷ გურიაშ თარიშ სიმონ III გურიელიშ ცირასქუა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტარიელ დადიანიშ გენეალოგია 

კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი
კატეგორია:ნაღურა 1802
პროტესტი ტიანანმენიშ მოედანს (1989)

250px|right|thumb|მემორიალი პოლონეთის
**პროტესტი [[ტიანანმენიშ მოედანი|ტიანანმენიშ მოედანს]] [[1989]]** — დემონსტრაციეფიშ სერია ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკას, ნამუთ მიშჷ 1989 წანაშ 15 პირელშე 4 მანგიშახ. დემონსტრანტეფიშ უმენტაშობა სტუდენტეფი რდჷ. იკოროცხუ, ნამჷ-და თინეფი კომუნისტური ხეშუულებაშე დემოკრატიას დო ზიტყვაშ დუდიშულას ითხინდეს. მორო რსებენს გიშაკერძაფილი მოარზაფათ, ითამ თენა თარი მოთხირი ვარდჷ დო ირიშ უმაართაშე თინეფს ოკოდეს გუხურგუესკო ბიუროკრატეფს დო მაწარმეეფს შქას რსებული უკანონე გარიგეფი. საბოლათ ხეშუულებაქ, მანგიშ თუთაშ დაჭყაფუს, არმიაშ მოხვარათ აკორაბადუ დემონსტრაცია, ნამუშ ბორჯისჷთ მიარე მომიტინგექ გოჭყვიდჷ (მუდანობა უჩინებუ რე).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ''The Gate of Heavenly Peace – Feature-length Documentary'' And various archival documents
* Secret recordings resurrect Chinese PM’s criticism of Tiananmen crackdown  – Radio France Internationale
* "The Tank Man", 2006 PBS documentary
* BBC's "Witnessing Tiananmen: Clearing the square" with eyewitness accounts of Tiananmen

კატეგორია:რგილი ლჷმა
კატეგორია:ჩინეთიშ ისტორია
გენთხაფა პერლ-ჰარბორშა

**გენთხაფა პერლ-ჰარბორშა** — 1941 წანაშ 7 ქირსეთუთას იაპონიაშ ოჰეერე ნძალეფქ ქეგიანთხჷ ამერიკაშ რჩქალი ოკიანეშ ფლოტის პერლ-ჰარბორიშ ბაზას, კოკი ჰავაის. გენთხაფაშ უკული ამერიკაქ ქაკათჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას იაპონიაშ, გერმანიაშ დო იტალიაშ სააწმარენჯოთ. ააშ-იშ კათაფაქ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას ფაშისტური ქიანეფიშ ალიანსიშ მარცხიქ უგნულუთ გჷნირთჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* „თავდასხმა პერლ-ჰარბორზე“, ჟურნალი ”ისტორიანი”, 2011 წლის მაისი, #5
* Navy History Heritage Command Official Overview
* History.com Account With Video
* About Education Account 
* ''"Remembering Pearl Harbor:The USS Arizona Memorial",'' a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan
* Hawaii War Records Depository , Archives & Manuscripts Department, University of Hawaii at Manoa Library
* 7 December 1941, The Air Force Story
* The "Magic" Background (PDFs or readable online)
* The Congressional investigation

## სქოლიო

კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ოპერაციეფი დო ბურჯაფეფი
დინასტია

**დინასტია** (-შე — ხეშუულება, პატჷნალა) — მონარქიულ სახენწჷფოეფს მონარქეფიშ წოროგეჸვენჯობა ართი სარჯულოშ, ფანიაშ მეჯინათ, ნამუეფით ხვისტას ართიანს თირანდეს მონძალაშ ნებათ, სამანგათ, ბაგრატიონეფი საქორთუოს, რომანოვეფი რუსეთის, ჰაბსბურგეფი ავსტრია-უნგრეთის, ვალუა დო ბურბონეფი საფრანგეთის, ცინი ჩინეთის. დინასტიეფს ჯოხო გიადვალჷ ჩინებული (კაროლინგეფი) ვარდა გჷმაჭყაფალი (ბაგრატიონეფი, ჩინგიზიდეფი, რიურიკოვიჩეფი, იაგელონეფი) მამართალიშ ჯოხოდვალაშ მეჯინათ.

## თაშნეშე ქოძირით
* კლანი
* დინასტი
* ჯვეში მოსოფელიშ დინასტიეფი
* დინასტიეფიშ ერკებული

*
კიდაჭი

**კიდაჭი** (Halyomorpha) — Pentatomidae-შ ფანიაშ ჭანდიშ გვარი.

## გვარობეფი
თე გვარი იკათუანს გეჸვენჯი გვარობეფს: 

**[[Halyomorpha angusticeps]]* Bergroth, 1914 
**[[Halyomorpha angustisecta]]* Linnavuori, 1982 
**[[Halyomorpha annulicornis]]* (Signoret, 1858) 
**[[Halyomorpha azhari]]* Ahmad & Zaidi, 1989 
**[[Halyomorpha bimaculata]]* Bergroth, 1892 
**[[Halyomorpha canalana]]* Distant, 1914 
**[[Halyomorpha capneri]]* Leston, 1952 
**[[Halyomorpha carmona]]* Linnavuori, 1982 
**[[Halyomorpha distanti]]* Jeannel, 1913 
**[[Halyomorpha fletcheri]]* Distant, 1918 
**[[Halyomorpha guttula]]* (Ellenrieder, 1862) 
**[[აზიური კიდაჭი|Halyomorpha halys]]* (Stål, 1855) – დაცხფერიშ მარმარილოშობური შურამი ხოჭოჭია
**[[Halyomorpha hasani]]* Rider & Rolston, 1995 
**[[Halyomorpha illuminata]]* Distant, 1911 
**[[Halyomorpha javanica]]* Hasan, 1993 
**[[Halyomorpha lata]]* Breddin, 1899 
**[[Halyomorpha leopoldi]]* Schouteden, 1903 
**[[Halyomorpha longiceps]]* Breddin, 1900 
**[[Halyomorpha malleata]]* (Distant, 1890) 
**[[Halyomorpha mayumbeensis]]* Villiers, 1967 
**[[Halyomorpha murrea]]* Distant, 1887 
**[[Halyomorpha ornativentris]]* Breddin, 1900 
**[[Halyomorpha philippina]]* Black, 1968 
**[[Halyomorpha picoides]]* Linnavuori, 1975 
**[[Halyomorpha picticornis]]* Bergroth, 1915 
**[[Halyomorpha picus]]* (Fabricius, 1794) 
**[[Halyomorpha punctata]]* Cachan, 1952 
**[[Halyomorpha punjabensis]]* Ahmad & Kamaluddin, 1977 
**[[Halyomorpha reflexa]]* (Signoret, 1858) 
**[[Halyomorpha rugosa]]* Schouteden, 1913 
**[[Halyomorpha schoutedeni]]* Bergroth, 1913 
**[[Halyomorpha scutellata]]* Distant, 1879 
**[[Halyomorpha seyidiensis]]* Jeannel, 1913 
**[[Halyomorpha sinuata]]* Hasan, 1993 
**[[Halyomorpha viridescens]]* (Walker, 1867) 
**[[Halyomorpha viridinigra]]* Breddin, 1901 
**[[Halyomorpha yasumatsui]]* Abbasi & Ahmad, 1974

## სქოლიო

კატეგორია:Pentatomidae
ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი

**ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი** (*[[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]]:* Valéry Giscard d'Estaing) (დ. 2 ფურთუთა 1926, კობლუნცი, ჰესენი, ვაიმარიშ რესპუბლიკა — ღ. 2 ქირსეთუთა, 2020) — ფრანგი პოლიტიკური დო სახენწჷფო მოღალე, საფრანგეთიშ 5-ა რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი დო ანდორაშ კო-პრინცი 1974–1981 წანეფს.

## ბიოგრაფია
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ოკათუდჷ აწორინალაშ ყარაფის დო საფრანგეთიშ არმიაშ ოლჷმე ქიმინჯეფს ჰიტლერული გერმანიაშ სააწმარენჯოთ. 1952 წანაშე შანულამი პოსტეფი უკებუდჷ საფრანგეთიშ სახენწჷფო დჷნაწესებუეფს. 1956 წანაშე რეგულარულო გიშმაგორუნდეს ერუანული შაყარუაშ დეპუტატო. 1962–1966 დო 1969–1974 წწ. ქიანაშ ეკონომიკაშ დო ფინანსეფიშ მინისტრი რდჷ. 1974-1981 წწ. საფრანგეთიშ პრეზიდენტი.

## ლიტერატურა
* Wilsford, David, ed. *Political leaders of contemporary Western Europe: a biographical dictionary* (Greenwood, 1995) pp 170–176.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  Personal blog of Valéry Giscard d'Estaing 
*  Biography on the French National Assembly website
*  First and second-round results of French presidential elections 

კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 2 ფურთუთა
კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1926
კატეგორია:ნაღურა 2020
შინკაშ ჯა

thumb|left|160px|ბოტანიკური ილუსტრაცია
thumb|left|160px|კობუ გჷმნაღელი
[thumb|270px|პლანტაცია, [ჰავაი (შტატი)|ჰავაი]]
**შინკაშ ჯა**, თაშნეშე **პაპაია** () — ტროპიკული ჩანარი პაპაიაშობურეფიშ ფანიაშე. ჯაშნერი ოდიარე ჩანარი რე. მეჯინელო პალმას მოგენს. თიში ღერიშ სიმაღალა 4-8 მ. ანჭუ. წვანდის ბუნურო მეხე გჷნძეყერწამი, თოთიშობური გოკვათილი დიდი ფურცელეფი. გჷმნაღელი შინკას მოგენს; მონდა გჷმნაღელს ხილო ხვარენა, კობუს — ორტვინობათ. ჩანარი ბიწოას ირდუ, დიდხანს ვაჩანს, დიხას მერკეთ გიშმაგორუნს, ინს ვაურზუ. 

ჩინებული რე ხვალე კულტურას, თარო ტროპიკეფს მუჭოთ ხილი. ტროპიკულ ამერიკას დო აზიას ტყას. გჷმნაღელიშ ბჟაწვენშე ღებულენა ფერმენტ პაპაინს.

## ლიტერატურა

კატეგორია:პაპაიაშობურეფი
კატეგორია:ხილი
კატეგორია:ორტვინობა
მელფა

**მელფა** (Vaccinium) — ჩანარეფიშ გვარი მანანაშობურეფიშ ფანიაშე. იროწვანე ვარდა ფურცელმაცჷმე გვერდო ბართვი ვარდა ბართვონი რე. 

აკმაშქვანს 100-შახ გვარობას. საქორთუოს თე გვარიშ 4 გვარობა ჩანს. თინეფშე სუმი — გვალაშ მელფა (Vaccinium myrtillus), ლენი მელფა (Vaccinium uliginosum) დო ჭითა მელფა (Vaccinium vitis-idea) ბორეალური ელემენტეფი რე დო გოფაჩილი რე ჰოლარქტიკული ოქიანუშ სუბალპურ დო ალპურ ორტყაფუეფს დო ართი — კავკაციური მელფა (ანუ მაღალი მელფა) ჩანს გვალაშ გიმენი დო ოშქაშე ორტყაფუეფიშ კოლხური ტიპიშ ტყალეფს დო ოორუე-ბჟაეიოლ ანატოლიას. 

გვალაშ მელფა უმოსო დაბალი ბართვი რე. საქორთუოს ჩანს სუბალპურ ტალეფს, აბხვადჷნა უმოს მაღალასჷთ — დეკიანეფს. მაირეთ რე მთათუშეთის, ჭითა მელფა დო ფშქერწკჷმა ართო აკმოქიმინუნს მელიშონს. მელფა ფალჷნს მეს-მანგის, გუმნაღელი მონდიდუ კვირკვე-მარაშინათუთას. 

მელფაშ გუმნაღელი მობჟე გემუანი რე. იჭკომუ ლადირო, აკეთენა მურაბასჷთ, იკათუანს C ვიტამინს, მათალე ნოფთიარობეფს. სქირაფილ გუმნაღელს გჷმირინუანა მედიცინას კუჭიშ გჷმაკირალ საშუალებათ. ახალელნაფალა ფურცელეფიშ ნახაშა საუჯგუშო უფუმუმანინე საშუალება რე. ჯგირი მეთოფურე ჩანარი რე.

## ლიტერატურა

კატეგორია:მანანაშობურეფი
კატეგორია:მეთოფურე ჩანარეფი
მანანაშობურეფი

**მანანაშობურეფი** (Ericaceae) — ჟირლებერამი ჩანარეფიშ ფანია. იროწვანე ბართვონი, ბართვოდიარეეფი, ლიანეფი დო ჯალეფი. 

50-შახ გვარიშ 1750-შახ გვარობა გოფაჩილი რე ჟირხოლო გვერდოსფეროს — არქტიკაშე ტროპიკეფშახ. საქორთუოს აბხვადჷნა 6 გვარიშ 13 გვარობა. 

მანანაშობურეფს შქას მიარე დეკორატიული ჩანარი რე (ხვანცა, ფშქერი, ელიშია, მანანა, ჯაშციმუა დო შხვა). კანკალე გვარობას ჯინჯეფს შხირას ურჩქინდუ მაკორიზა, ნამუშ გეშა აზოტით დაღარ ჭყენჭყამ ქვიშამდიხასჷთ ჯგირო ირდუ.

## ლიტერატურა

*
ნაპოლეონ III

**ნაპოლეონ III**, შარლ ლუი ნაპოლეონ ბონაპარტი *([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Charles Louis Napoléon Bonaparte)* ( დ. 20 პირელი, 1808, პარიზი ― ღ. 9 ღურთუთა, 1873, ჩიზლჰერსტი, ლონდონიშ გოხოლუას) — საფრანგეთიშ მაჟირა რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი (1848–1852), საფრანგეთიშ იმპერატორი ( 1852–1870 ), ნაპოლეონ I-აშ ჯიმაშ, ლუი ბონაპარტიშ ქომოლსქუა, ნაპოლეონ II-აშ ღურაშ უკული (1832) ბონაპარტისტეფქ თინა ხვისტაშ მონძეთ აღიარეს. არტებეფიშ (1836 დო 1840) მონწყუალაშ ცადებაშო ნაპოლეონ III-ს (1840) იროიანი პატიმარობაქ მიესაჯჷ. 1846 წანას ინგლისშა ირტჷ. 1848 წანაშ ფურთუთაშ რევოლუციაშ უკული საფრანგეთშა დირთჷ. შხუ ბურჟუაზიაშ მოხვარათ, 1848 წანაშ 10 ქირსეთუთას პრეზიდენტო გეგშაგორეს. 1851 წანაშ 2 ქირსეთუთას კონტრრევოლუციური გინორთაფა მანწყჷ. ოკანონმადვალე შაყარუა გეგჷნარნეს, ლუი ნაპოლეონქ გეგმიცხადჷ იმპერატორო ნაპოლეონ III-აშ ჯოხოთ. ნაპოლეონ III-აშ რეჟიმი ბონაპარტიზმიშ ტიპიურ გჷმოლინაფას წჷმარინუანდჷ. გალენური პოლიტიკაშ უმწუძინობაქ, გიშაკერზაფილო — მექსიკაშ ექსპედიციაშ (1862–1867) მარცხიქ ჭყანიერო დუძანძჷ ნაპოლეონ III-აშ პოზიციეფს, საფრანგეთ-პრუსიაშ 1870–1871 წანეფიშ ლჷმაქ გჷმალინუ მაჟირა იმპერიაშ უჭყანიერობა. 1870 წანაშ 2 ეკენიას ნაპოლეონ III სედანწკჷმა ჭკორო ქეშუოლჷ პრუსიალეფს. ეკენიაშ რევოლუციაშ (1870) შედეგო ნაპოლეონ III ხვისტაშე გეგმაჸათეს.

## ორდოშიანი წანეფი
საფრანგეთიშ იმპერატორი, ნაპლეონ III რდჷ ლუი ბონაპარტიშ (ნაპოლეონ I-შ ჯიმა) ქომოლსქუა. ნაპოლეონ I მართუალაშ ბორჯის ლუი ბონაპარტე ნიდერლანდეფს მართჷნდჷ (1806–1810). 1815 წანას, ნაპოლეონ I-შ საბოლათ დამარცხებაშ დო საფრანგეთიშ ხვისტაშა ბურბონეფიშ რესტავრაციაშ უკული ბონაპარტეფიშ ფანაიშ არძა მაკათურქ გჷნოხორინელქ იჸუ. ლუი ბონაპარტიქ გჷნოხორინელქ იჸუ შვეიცარიაშა (ოხორანდჷ ნანამუშწკჷმა ართო ართ-ართ კანტონას) დო უკული გერმანიაშა (გონათუაშ მიოღებელო ქჷდიჭყჷ გურაფა აუგსბურგიშ გიმნაზიას). უკული — თიქ ოხორნეთ გეგნოსთჷ იტალიაშა დო პოლიტიკურ საქვარუა ქჷდიჭყჷ.
thumbnail|left|ბონაპარტეფიშ ფანია

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ იმპერატორეფი
კატეგორია:ბონაპარტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 20 პირელი
კატეგორია:ნაღურა 9 ღურთუთა
ბონაპარტეფი

thumb
**ბონაპარტეფიშ დინასტია** () — ევროპაშ ოიმპერატორე დო ომაფე დინასტია, დორსხუაფილი რე ნაპოლეონ ბონაპარტიშით 1804 წანას, კორსიკალი ოურდუმე ლიდერი, ნამუქჷთ გჷნმაჭყვიდირე როლი ილაჸაფჷ საფრანგეთიშ რევოლუციას დო საფრანგეთიშ რესპუბლიკა იმპერიათ გჷნართინუ.

კატეგორია:ბონაპარტეფი
კატეგორია:დინასტიეფი
ადოლფ ტიერი

**მარი ჟოზე ლუი-ადოლფ ტიერი** (ფრანგ. Louis-Adolphe Thiers) (დ. 16 პირელი, 1797, მარსელი - ღ. 3 ეკენია, 1877) — ფრანგი პოლიტიკოსი დო ისტორიკოსი. საფრანგეთიშ პრემიერ-მინისტრი მაფა ლუი-ფილიპ I-შ ბორჯის 1836 - 1839 დო 1840 წანეფს, დო საფრანგეთიშ პრეზიდენტი 1871 - 1873 წანეფს.

## ლიტერატურა
* Bury, J.P.T. and R. P. Tombs. *Thiers, 1797–1877: A Political Life* (1986) 307p; the standard scholarly biography
* Mitchell, Allan. "Thiers, MacMahon, and the Conseil supérieur de la Guerre," *French Historical Studies,* Fall 1969, 6#2 pp 232–52 in JSTOR
* Tombs, Robert. "The Thiers Government and the Outbreak of Civil War in France, February–April 1871," *Historical Journal,* Dec 1980, 23#4, pp 813–831 in JSTOR

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Site listing links to the Third Republic
* Page on history of French flags with brief outline of formation of the Third Republic
* 

კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:დუნაბადი 15 პირელი
კატეგორია:ნაღურა 3 ეკენია
ლენი მელფა

**ლენი მელფა**, თაშნეშე **ლენი კაცხა**, **ლენი კაცხანაკა** (ლათ. Vaccinium uliginosum) — ფურცელმაცჷმე ჩანარი მანანაშობურეფიშ ფანიაშე. სიმაღალა 30 სმ-შე 1 მ-შახ. 

გოფაჩილი რე ოორუე გვერდოსფეროშ რგილ დო ზჷმიერ ორტყაფუეფს, ტუნდრას, ტყაშ ზონას დო გვალეფიშ ჟილენი ზონას, შხირას ჭყენჭყეფს. აბხვადჷნა ევრაზიას დო ოორუე ამერიკას, თინეფს შქას კავკაციას. პიოლეფი ჩე ვარდა მოვარდიშფერე რე. კანკარი ლენი ფერიშ რე, იჭკომუ; გუმნაღელი იკათუანს შანქარს, ბჟეს დო А დო С ვიტამინეფს. 

ლენი მელფა ბართვონი, კანკარამი კულტურა რე, ნამუთ ირზენს ლენი ფერიშ რგვალ გუმნაღელს. თიში დოჭყანაფა-გომიარაფაშო ოხვილური რე ლამე, ქექე დო ჯგირი დრენაჟიშ მაღვენი სპეციფიკური დიხა; ჯგირო ფალჷნს ბჟე დიხეფს. 2006 წანას ლენი მელფაშ ნერგეფი ააშ-შე მიღეს დო ოცადებელი ღანკით მაართათ დორგეს იმერეთის, ოფუტე სიმონეთის, 2007-2008 წანეფს, მელფაშ ნერგეფი ქჷდაჭყან-გამიარეს იმერეთის, გურიას დო სამარგალოს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  ლენი მელფა – ინფორმაცია  
* ლენი მელფა – დიდი სხუნუეფიშ ენციკლოპედია 
* ლენი მელფა – ინფორმაცია 
* ლენი მელფა – ინფორმაცია 
* ლენი მელფა – ინფორმაცია  
* ლენი მელფა – ინფორმაცია 

## სქოლიო

კატეგორია:მანანაშობურეფი
ალბანეთიშ შილა

**ალბანეთიშ შილა** () — ალბანეთიშ სახენწჷფო დო ერუანული სიმბოლო გერბი დო ჰიმნწკჷმა ართო. წჷმარინუანს ჭითა თინკუნთხუამ ნორშვის, ნამუშ ცენტრის გჷმოხანტილი რე ჟირდუდამი სუაგოფაჩილი არწიშ სილუეტი. ჭითა ფერი წჷმარინუანს ქომოლობას, ნძალას დო ყაზახალას, ჟირდუდამი არწი — ბალკანეთის მადვალი ალბანეთიშ სუვერენულ სახენწჷფოს ასახიერენს.

## გალერეა
### ქრონოლოგიურო

File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|შილა, ნამუთ XIX დო XX ოშწანურეფიშ დაჭყაფუს გჷმირინუაფუდჷ, მუჭოთ ალბანარი არყებულეფიშ, თეშ პრიზრენიშ ლიგაშით.
File:Flag of Albanian Provisional Government 1912-1914.svg|ზოხორინელი ალბანეთიშ შილა (1912–1914).
File:Flag of Albanian Provisional Government 1912-1914.gif|ზოხორინელი ალბანეთიშ ალტერნატიული შილა (1912).
File:Flag of Albania (1914–1920).svg|ალბანეთიშ სათაროშ შილა (1914–1920).
File:Regentaschapalbanievlag.gif|ალბანეთიშ სათაროშ *დე ფაქტო* შილა (1914-1915)
File:Flag of Albania 1920.svg|ალბანეთიშ სათაროშ (1920–1925) დო ალბანეთიშ რესპუბლიკაშ (1925–1926) შილა.
File:Flag of Albania 1926.svg|ალბანეთიშ რესპუბლიკაშ შილა (1926–1928).
File:Flag Kingdom Of Albania.svg|ალბანეთიშ ომაფეშ შილა (1928-39).
File:Flag of Albania (1939-1943).svg|იტალიაშით ოკუპირაფილი ალბანეთიშ ომაფეშ შილა (1939-1943).
File:Flag_of_Albania_(1944-1946).svg|ალბანეთიშ დემოკრატიული თარობაშ შილა (1944-1946)
File:Flag of Albania 1946.svg|ალბანეთიშ ოკათე სოციალისტური რესპუბლიკაშ შილა (1946–1992).
File:Flag of Albania.svg|ალბანეთიშ რესპუბლიკაშ შილა (1992–ასეშა).


### ალამეფი დო შტანდარტეფი

Civil Ensign of Albania (1945-1992).svg|ალბანეთიშ ომენოღალე შილა (1945–1992).
Naval Ensign of Albania (1946-1954).svg|ალბანეთიშ ოზუღე შილა (1946–1954).
Naval Ensign of Albania (1954-1958).svg|ალბანეთიშ ოზუღე შილა (1954–1958).
Naval Ensign of Albania (1958-1992).svg|ალბანეთიშ ოზუღე შილა (1958–1992).
Government Ensign of Albania (1958-1992).svg|ალბანეთიშ სახენწჷფო შილა (1958–1992).
Albanian Coast Guard Ensign-1958-1992.svg|ალბანეთიშ წყარპიჯიშ თხილუაშ შილა (1958–1992).
Presidential Flag of Albania (1946–1992).svg|ოპრეზიდენტე შტანდარტი (1946–1992).
Flag of the President of Albania (1992-2014).svg|ოპრეზიდენტო შტანდარტი (1992–2014).
Civil Ensign of Albania.svg|ალბანეთიშ ომენოღალე შილა (1992-ასეშა).
Naval Ensign of Albania.svg|ალბანეთიშ ოზუღე შილა (1992-ასეშა).
Government Ensign of Albania.svg|ალბანეთიშ სახენწჷფო შილა (1992-ასეშა).
Albanian Coast Guard Ensign.svg|ალბანეთიშ წყარპიჯიშ თხილუაშ შილა (1992-ასეშა).
Flag of the President of Albania.svg|ოპრეზიდენტე შტანდარტი (2014-ასეშა).


## თაშნეშე ქოძირით
* ალბანეთიშ გერბი
* ალბანეთიშ ჰიმნი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ალბანეთი Flags of the World-ის

## სქოლიო

კატეგორია:ალბანეთიშ ერუანული სიმბოლოეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
ნიდერლანდიშ კოლონიეფი

[right|thumb|500px|ტერიტორიეფი, ნამუეფით ნიდერლანდიშ [ექსპანსიაშ ობიექტო გჷნირთესჷნ.

]]
**ნიდერლანდიშ (ჰოლანდიაშ) კოლონიეფი** — ნიდერლანდიშ ზუღაშმელენი ტერიტორიეფიშ ართობურობა, ნამუეფით  კოლონიურ დოჸუნალაშ გიმე რდეს თე მეტროპოლიაშო დო ნამუეფქჷთ აკოქიმინეს ჰოლანდიაშ დუდალათ, XVII — XX ოშწანურეფს, **ნიდერლანდიშ (ჰოლანდიაშ) კოლონიური იმპერია** ().

## კოლონიეფიშ დო ოხორუეფიშ ერკებული
გიმე, ერკებულს მოჩამილი რე მოსოფელიშ არძა ზუღაშმელენი ტერიტორია, ნამუთ ნამდგაინ ბორჯის ნიდერლანდიშ დოჸუნალას ვარდა კოლონიური დოჸუნალაშ გიმე რდჷნ.

### კოლონიური კომპანიეფიშ პერიოდი (XVII—XIX ოო.)
#### ჰოლანდიაშ ვესტინდოეთიშ კომპანია (1621—1791)
;ბჟადალი აფრიკა
* ჰოლანდიაშ გვინეა (1598—1792)
* სენეგამბია (1617—1678)
* არგუინი (1633—1678)
* ლოანგო-ანგოლა (1641—1648)
* ჭკორეფიშ წყარპიჯი (1660—1760)
;ოორუე ამერიკა დო კარიბეფი
* ახალი ნიდერლანდი (1614—1674)
** ახალი ამსტერდამი
* აკადია (1675—1678)
* ნიდერლანდიშ ვირჯინიშ კოკეფი (1625—1680)
* სინტ-მარტენი (с 1648)
;ობჟთე ამერიკა
* პომერუნი (1581—1689)
* ჰოლანდიაშ კაიენა (1615—1664)
* ესეკიბო (1616—1815)
* ბერბისი (1627—1815)
* ჰოლანდიაშ ბრაზილია (1630—1654)
* სურინამი (с 1667)
* ტობაგო (1667—1677)
* დემერარა (1745—1815)

#### ჰოლანდიაშ ოსტინდოეთიშ კომპანია (1602—1798)
;ობჟათე აზია
* ჰოლანდიაშ ინდოეთი (с 1605)
** ბენგალი
** კორომანდელიშ წყარპიჯი
** მალაბარიშ წყარპიჯი
** სურატი
* ჰოლანდიაშ ცეილონი (1656—1796)
;შორიშ ბჟაეიოლი
* ჰოლანდიაშ ოსტინოდეთი (с 1602)
** ბატავია
** სემარანგი
** პადანგი
** ამბონი
** ბანდა
** ცელებესი
** ბანჯარმასინი დო შხვ.
* მალაკა (1641—1795)
* ფირანდო (1609—1641)
* დეჯიმა (с 1641)
* ჰოლანდიაშ ფორმოზა (1624—1662)
;ობჟათე აფრიკა
* კაპიშ კოლონია (1652—1795)
* მავრიკი (1638—1710)

#### ჰოლანდიაშ ოორუე კომპანია(1614—1642)
* სმერენბურგი
* იან-მაიენი

### ნიდერლანდიშ კოლონია XIX—XX ოო.
* კაპიშ კოლონია (1806 წანაშახ)
* ჰოლანდიაშ ინდოეთი (1825 წანაშახ)
* მალაკა (1825 წანაშახ)
* სინტ-ესტატიუსი დო დოჸუნელი ტერიტორიეფი (1828 წანაშახ)
* დეჯიმა (1853 წანაშახ)
* ორქოშ წყარპიჯი (1871 წანაშახ)
* ჰოლანდიაშ ოსტინდოეთი (1942 წანაშახ)
* კიურასაო დო დოჸუნელი ტერიტორიეფი (1954 წანაშახ)
* ნიდერლანდიაშ ახალი გვინეა (1962 წანაშახ)
* ნიდრლანდიშ გვინეა (სურინამი) (1975 წანაშახ)
* ნიდერლანდიაშ ანტილიშ კოკეფი (2010 წანაშახ)

## ასეიანი დოჸუნელი ტერიტორიეფი
* 
* 
*  — წმ. მარტინიშ კოკეფიშ ობჟათე ნორთი
* კარიბიშ ნიდერლანდეფი
** ბონეირი (ბონაირე)
** სინტ-ესტატიუსი
** საბა

## თაშნეშე ქოძირით
* დიდი ნიდერლანდეფი
* ნიდერლანდიშ ისტორია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* De VOCsite
* Dutch and Portuguese Colonial History
* VOC Kenniscentrum 

კატეგორია:ნიდერლანდიშ ისტორია
კატეგორია:კოლონიური იმპერიეფი
ანდორაშ შილა

**ანდორაშ შილა** (კატალან. Bandera d'Andorra) — ანდორაშ სახენწჷფო სიმბოლო გერბი დო ჰიმნწკჷმა ართო. თე სუმფერამი შილა მეღებული რე 1866 წანას. ართი მეჯინათ, სუმხოლო ღოზი ართნერი სიგინძაში რე, მარა რეალურო ცენტრალური ჸვინთელი ღოზი უმოსი ფართე რე ვინდარო ლენი ვარდა ჭითა. თინეფიშ სიგანეეფიშ ზჷმეფი რე 8:9:8.

შილაშ დიზაინი აკოქიმინელი რე საფრანგეთიშ დო ესპანეთიშ (მორჩილი ქიანაშ ზოხორინალაშ მათხილარი ქიანეფიშ) შილეფიშ მეჯინათ. ანდორაშ შილა საფრანგეთიშის სუმფერუამობათ დო ღოზეფიშ ვერტიკალური დვალუათ მოგენს, ფართე ცენტრალური ღოზი — ესპანეთიშ შილაშ გოლინაშ შედეგი რე. ლენი დო ჭითა ფერეფი იმაჟირებუ საფრანგეთიშ, ჸვინთელი დო ჭითა ფერეფი — ესპანეთიშ შილას.

1806-1866 წანეფს, ანდორას გჷმირინუაფუდჷწორწო ზჷმაშ ვერტიკალური ჸვინთელი დო ჭითა ღოზეფშე აკოქიმინელი შილა.

ანდორაშ შილა ფერეფით დო თინეფიშ დვალუათ ძალამ მოგენს რუმინეთიშ, მოლდოვაშ დო ჩადიშ შილეფს, მორო თინეფშე პროპორციეფით დო ფერეფიშ ჭვიაფათ იშხვავებუ, თეწკჷმა ართო თე ქიანეფიშ შილეფიშ ღოზეფი წორწო სიგანაშ რე. ჩადიშ დო რუმინეთიშ შილეფს, ანდორაშ დო მოლდოვაშ შილეფშე გინორთი, ერუანული გერბი გჷმოხანტილი ვა რე.
მინიატიურა|მარჯვნივ

## პროპორციეფი
შილაშ პროპორცია რე 200:140 (კინ 10:7).
330px|მინიატიურა|ცენტრი|ანდორაშ შლაშ კონსტრუქცია დო პროპორციეფი.

## შხვა შილეფი

Flag of Andorra (1806–1866).svg|ანდორაშ შილა 1806-1866 წანეფს
Flag of Andorra (end of the 19th century-c. 1930s).svg|1866-1939


## მოგვენი შლეფი

File:Flag of Romania.svg|რუმინეთიშ შილა
File:Flag of Moldova.svg|მოლდოვაშ შილა
File:Flag of Chad.svg|ჩადიშ შილა


## თაშნეშე ქოძირით
* ანდორაშ გერბი
* ანდორაშ ჰიმნი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ანდორაშ შილა 

კატეგორია:ანდორაშ ერუანული სიმბოლოეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შლეფი
ბელარუსიშ შილა

**ბელარუსიშ შილა** — ბელარუსიშ ერუანული სიმბოლო. მიღეს 1995 წანას დო დითირჷ ჩე-ჭითა-ჩე შილაქ, ნამუთ ქიმინჯალას რდჷ 1991 წანაშე. 

ბელარუსი, სხუნუეფიშ რსხუშ აკა ჸოფილი ქიანა რე, ნამუქთ აკადგინჷ ჸოფილი სხუნუეფიშ შილა (მორჩილი თირუეფით). თეხანური შილა უხვადუ ბელორუსიშ სსრ-შ შილას, მორო შილაშე ლასირი რე სხუნუეფიშ სიმბოლიკა მაგანა, ურო დო მურიცხი. თაშნეშე ორნამენტი რე ჭითათ ჩე ფონს, ბელორუსიშ სსრ-შ შილას უღუდჷ მოგვენი ორნამენტი ჩეთ ჭითა ფონს. 

ირწანაშ მესიშ თუთაშ მაჟირა მარას, ბელარუსის ეიშანუაფუ შილაშ დო გერბიშ დღა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Государственные символы на официальном сайте Президента Республики Беларусь 
* Государственный флаг Республики Беларусь
* В Минске открылась площадь Государственного флага
* 

კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
კატეგორია:ბელარუსიშ ერუანული სიმბოლოეფი
ბელგიაშ შილა

**ბელგიაშ შილა** (, , ) — ბელგიაშ ერუანული სიმბოლო, ნამუთ გჷმოხანტილი რე სუმი ვერტიკალურო დვალირი ფერით: უჩა-ჭითა-ჸვინთელი.

კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შლეფი
კატეგორია:ბელგიაშ ერუანული სიმბოლოეფი
აზერბაიჯანიშ შილა

**აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ შილა** (აზერ.Azərbaycan Respublikasının bayrağı) — წჷმარინუანს აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ ართ-ართ ოფიციალურ სიმბოლოს (გერბი დო ჰიმნწკჷმა ართო).  შილაქ მეღებულქ იჸუ 1918 წანაშ 9 გერგობათუთას, მუჭოთ აზერბაიჯანიშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ (ადრ) სახენწჷფოშ შილათ, ნამუთ რსებენდჷ 1920 წანაშახ. 1991 წანაშ 5 ფურთუთას შილაქ დენტკიცჷ, მუჭოთ, თიმ წანას ზოხორინალა გჷმოცხადაფილი, აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო შილა.  
აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტი ილჰამ ალიევიშ, 2009 წანაშ 17 გერგობათუთაშ ზოჯუალათ, აზერბაიჯანიშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ უღურალობაშო, ირწანაშ 9 გერგობათუთა ეიშანუაფუ მუჭოთ „სახენწჷფო შილაშ დღა“.  

## შილეფიშ გალერეა


სურათი:Flag of Azerbaijan.svg|აზერბაიჯანიშ შილა 1918-1920 წწ.
სურათი:Flag of Azerbaijan SSR (1920-1921).svg|აზერბაიჯანიშ სსრ-შ შილა 1920-1921 წწ.
სურათი:Flag_of_Azerbaijan_SSR_(1937-1940).svg|აზერბაიჯანიშ სსრ-შ შილა 1937-1940 წწ.
სურათი:Flag АзССР.svg|აზერბაიჯანიშ სსრ-შ შლა 1940-1952 წწ.
სურათი:Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg|აზერბაიჯანიშ სსრ-შ შილა 1952-1991 წწ.


## თაშნეშე ქოძირით
* აზიაშ შილეფი
* აზერბაიჯანიშ გერბი
* აზერბაიჯანიშ ჰიმნი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* აზერბაიჯანიშ შილა

კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ერუანული სიმბოლოეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ სახენწჷფო შილეფი
ბულგარეთიშ შილა

**[[ბულგარეთი]]შ [[შილა]]** () — ბულგარეთიშ ერუანული სიმბოლო. სუმფერამი შილა, ნამუთ აკმოდირთუ ართიანშა წორწოთ მედვალირი ჰორიზონტაულ სუმი ღოზიშე, შილაშ ფერეფი რე ჩე, წვანე დო ჭითა. ბულგარეთიშ შილაქ აკიქიმინჷ რუსეთ-ოსმალეთიშ 1877-1878 წანეფიშ ლჷმაშ უკული, თიშ უკული, მუთ ქიანაქ ზოხორინალა მიპალჷნ. ბულგარეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ბორჯის ერუანულ შილას გჷმოხანტილი რდჷ თაშნეშე გერბით. 1991 წანას, ბულგარეთიშ შილაქ მიღჷ ასეიანი სახე.

## ფერეფი

## გალერეა


file:Flag of Bulgaria (1946-1967).svg| ბულგარეთიშ შილა (1946-1948)
file:Flag of Bulgaria (1948-1967).svg| ბულგარეთიშ შილა (1948-1967)
file:Flag of Bulgaria (1967-1971).svg| ბულგარეთიშ შილა (1967-1971). კინოხიანი ვერსიაშე, დიზაინი დო ემბლემა ონდეთ გინორთელი რე
file:Flag of Bulgaria (1971-1990).svg| ბულგარეთიშ შილა (1971-1990).


## სქოლიო

კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შლეფი
კატეგორია:ბულგარეთიშ შილეფი
კატეგორია:ბულგარეთიშ ერუანული სიმბოლოეფი
ჩეხეთიშ შილა

**ჩეხეთიშ სახენწჷფო შილა** () — კინ თიჯგურა, მუჭოთ ჸოფილი ჩეხოსლოვაკიაშ შილა რდჷნ. თე სახენწჷფოშ აკოცჷმაშ უკული, ჩეხეთიშ რესპუბლიკაქ თიში შილა ქისქილიდჷ, სლოვაკეთიქ — ახალი შილა მიღჷ. ჩეხოსლოვაკიაშ მაართა შილა ჩე დო ჭითა ფერეფშე აკმოდირთუდჷ, ნამუთ თის პოლონეთიშ შილას მეუგურუანდჷ, თეშენ, ქეგიაძინჷ ლენი სუმკუნთხურაქ. თე შილა 1939 წანას, ნაცისტეფქ გოხურგეს დო მიღეს ჰორიზონტალური, სუმფერამი შილა ჩე, ჭიტ დო ლენი ფერეფს. მოროა 1945 წანას, შილაქ კინ აკიდგინჷ. 

1993 წანას, ჩეხოსლოვაკიაშ აკოცჷმაშ უკული, ჩეხეთიშ რესპუბლიკაქ ჸოფილი ფედერალური სახენწჷფოშ იდენტური შილა მიღჷ, ნამუშით ბონო დარცუეს კონსტიტუციური აქტი, დო ნამუთ ჟირი მონძე სახენწჷფოს ჸოფილი ფედერალური სიმბოლოეფიშ გჷმორინაფას უხურგანდჷ.

## თაშნეშე ქოძირით
* ჩეხეთიშ გერბი
* ჩეხეთიშ ჰიმნი
* ევროპაშ შილეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის

*History of the Czech and Czechoslovak flag  
*Czech Republic at Flags of the World
*The law defining state symbols of the Czech Republic 

## სქოლიო

კატეგორია:ჩეხეთიშ ერუანული სიმბოლოეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
გოართოიანაფილი ომაფეშ შილა

**გოართოიანაფილი ომაფეშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფეშ შილა** (ოფიციალურო ***გოართოიანაფილი შილა***, გოფაჩილი ჯოხო   ***იუნიონ ჯეკი***) — გოართოიანაფილი ომაფეშ ოფიციალური სახენწჷფო შილა 1801 წანაშე მოჸუნაფილი. აკიქიმინუაშ ისტორია ოშწანურეფს მოკოროცხუნს, შილაშ მაართა ოფიციალური სახექ აკიქიმინჷ 1606 წანას წიმინდე გერგიშ ინგლისიშ შილაშ დო წიმინდე ანდრიაშ შოტლანდიაშ შილაშ გოართოიანაფათ, მოგვიანაფათ — კომპოზიციას ქეგიაძინჷ წიმინდე პატრიკიშ ირლანდიაშ შილაქ. გოართოიანაფილი ომაფეშ შილაშ პროპორცია აკმადგინანს 1:2. გოართოიანაფილი ომაფეშ არმიაშ შილაქ აკიქიმინჷ 1707 წანას, გჷმირინუანა 3:5 პროპორციას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ბრიტანეთიშ მონარქია - გოართოიანაფილი შილა
* Britishflags.net
* The Flag Institute
* გოართოიანაფილი შილა დო გოართოიანაფილი ომაფეშ შილეფი
* გოართოიანაფილი ომაფეშ ოურდუმე შილა დო ოურდუმე ფერეფი
* მოსოფელიშ შილეფი - გ.ს

## სქოლიო

კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ერუანული სიმბოლოეფი
ავსტრიაშ შილა

**ავსტრიაშ შილა** () — აკმოდირთუ სუმი ართნერი ზჷმაშ ჰორიზონტალურო დვალირი ფერიშე: ჭითა-ჩე-ჭითა.

კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
კატეგორია:ავსტრიაშ ერუანული სიმბოლოეფი
გერმანიაშ შილა

**გერმანიაშ დროშა** () — გერმანიაშ სახენწჷფო სიმბოლო. შილა სუმფერამი რე, ნამუთ აკმოდირთჷ სუმი ჰორიზონტალური, ართი ზჷმაშ ლენტიშე, ნამუეფსჷთ გერმანიაშ ერუანული ფერეფი უღუ: უჩა, ჭითა დო ორქოშფერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გერმანიაშ შქაოშწანურეფიშ შილეფი
* ინფორმაცია გერმანულ შილეფშენ (გერმანულ ნინაშა)

კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
კატეგორია:გერმანიაშ ერუანული სიმბოლოეფი
ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ შილა

**ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ შილა** — ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ართ-ართი ერუანული სიმბოლო. შილა მეღებული რე 1998 წანაშ 4 ფურთუთას.

## თაშნეშე ქოძირით
* ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ გერბი
* ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ჰიმნი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Flags of the World 

კატეგორია:ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ერუანული სიმბოლოეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
ესტონეთიშ შილა

**ესტონეთიშ შილა** () — ესტონეთიშ ოფიციალური სახენწჷფო სიმბოლო 1918 - 1940 წანეფს დო 1990 წანაშე ასეშა. წჷმორინელი რე, მუჭოთ შილა-ტრიკოლორი — იკათუანს სუმ თინი ჰორიზონტალურ ღოზის: ლენი (*ჟილენი*), უჩა (*შქა*) დო ჩე (*გიმენი*). შილაშ სტანდარტული ზჷმა რე 105 × 165 სმ.

## სიმბოლიკა
შილას ფერეფი გეჸვენჯის შანენს:
* *ლენი* — ესტონეთიშ ზუღაშ, ტობეფიშ დო ცაშ ფერი; თაშნეშე შანენს ერუანული იდეეფშო ართგურალას
* *უჩა * — მასქერული დიხაშ დო ერუანული პიჯაკეფიშ ფერი. უჩა თაშნეშე ესტონარი ერიშ სიძნელეეფიშ გჷმმახანტალი ფერი რე
* *ჩე* — ფერი ოძირანს ადამიერულ ბედინერობას, დუდიშულას დო სინთიერ მუმალიშ იმენდის


ფაილი:Flag of Estonia.svg|23px პროპორცია: 7:11
ფაილი:Flag of the President of Estonia.svg|ესტონეთიშ პრეზიდენტიშ შილა
ფაილი:Naval Ensign of Estonia.svg|20px ესტონეთიშ ოურდუმე-ოზუღე ნძალეფიშ შილა
ფაილი:Naval Jack of Estonia.svg|20px გიუისი


## შილაშ ფერეფი
ფერეფი ეშანილი რე კანონს შილაშ გეშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ესტონეთიშ შილა: ისტორია  

კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
კატეგორია:ესტონეთიშ ერუანული სიმბოლოეფი
ვატიკანიშ შილა

**ვატიკანიშ შილა** — ნოღა-სახენწჷფო ვატიკანიშ ართ-ართი სიმბოლო, ნამუთ მეღებული რე 1929 წანაშ 7 მანგის, რომიშ პაპ პიუს XI-აშ ხემუნაჭარა, ლატერანიშ ხეკულუაშ მეჯინათ, იტალიას, ახალი აკოქიმინელი ზოხორინელი სახენწჷფო ორგანოშით, წიმინდე ოჸუდერი. ვატიკანიშ შილა რე, პაპიშ ოლქიშ შილაშ ჯვეში მოდელი.

ვატიკანიშ ბორჯი ირთუ ჟირ პარალელურ ბუნათ, ართი ორქოშფერი, მაჟირა ჩე. ჩე ღოზის ვატიკანიშ გერბი იდვალუაფუ.

## პაპიშ ოლქიშ შილა


სურათი:Flag of the Papal States (pre 1808).svg|პაპიშ ოლქიშ შილა 1808 წანას.
სურათი:Flag of the Papal States (1808-1870).svg|პაპიშ ოლქიშ შილა 1808-1870 წანეფს.


კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
შილა
სახალინიშ ოლქი

**სახალინიშ ოლქი** () - ოლქი რუსეთიშ ფედერაციას. მიშურს შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგშა. ოლქიქ დირსხუ 1932 წანაშ 20 გჷმათუთას. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - იუჟნო–სახალინსკი.

## გეოგრაფია
სახალინიშ ოლქის ოსქირონე მეძობელეფი ვაჸუნს. ზუღათ უხურგანს პრიმორიეშ, კამჩატკაშ დო ხაბაროვსკიშ აკანეფი, თაშნეშე იაპონია.

## მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანს:
* რუსეფი – 	84,3 %.
* კორეალეფი – 5,4 %.
* უკრაინალეფი – 4,0 %.
* თათარეფი - 1,25 %.
* ბელარუსეფი – 1,0 %.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სახალინიშ ოლქიშ ადმინისტრაცია
* სახალინიშ ოლქი კატალოგის "Вся Россия" 
* სახალინი დო კურილიაშ კოკეფი 
* Сахалинский портал Sakh.com
* ТИА "Острова"
* Электронная карта области для GPS навигации

კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ესპანეთიშ შილა

thumb|260px|ესპანეთიშ შილაშ სექციეფიშ ზჷმა
thumb|260px|ესპანეთიშ ფურინჯეფი ჰეერს ესპანეთიშ შილაშ აკმოქიმინჷნა

**[[ესპანეთი]]შ სახენწჷფო შილა** *()* - ესპანეთიშ ომაფეშ ოფიციალური კონსტიტუციური სიმბოლო. აკმოდირთჷ სუმი ჰორიზონტალური ღოზიშე. გიმენი დო ჟილენი ღოზეფი ჭიტა ფერიშ რე, ცენტრალური ღოზი — ჸვინთელი რე. შილაშ კვარჩხან ნორთის იდვალუაფუ ესპანეთიშ სახენწჷფო გერბი. 

ესპანეთიშ თეხანური შილა რსებენს 1785 წანაშე, მუჟამსჷთ კარლოს III-ა ბურბონქ უზოჯჷ ესპანეთიშ ოურდუმე ხვამარდეფს გჷმურინუაფდესკო შანეფი, ნამუეფიშ მეშქაშობათ მოხვადუდჷ თინეფიშ გიშართუალა შხვა ქიანეფიშ ხვამარდეფშე. ზუსტას თებორჯშე ჭითა დო ჸვინთელი იკოროცხუ ესპანეთიშ ერუანულ ფერო, თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ოფიციალურო მეღებუქ იჸუ ხვალე 1927 წანას. 1931 წანას, ესპანეთიშ ტერიტორიას რესპუბლიკაქ გჷმიცხადჷ, ნამუქჷთ შილა დოთირჷ (ქძ. გიმე 1931 — 1938 წანეფიშ შილა). 1936 წანას, გენერალ ფრანკოშ ოურდუმე გინორთაშ უკული ესპანეთის აკიდგინჷ ჭითა-ჸვინთელი შილა.

შილა გერბიშ თეხანური ვარიანტით ოფიციალურო გჷნირთჷ ესპანეთიშ სიმბოლოთ 1981 წანაშ 19 ქირსეთუთას.


ფაილი:Bandera_de_España_1701-1760.svg|1701 — 1748
ფაილი:Flag of Spain (1760–1785).svg|1748 — 1785
ფაილი:Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg|1785 — 18731874 — 1931
ფაილი:Flag of the First Spanish Republic.svg|1873 — 1874
ფაილი:Flag of the Second Spanish Republic.svg|1931 — 1938
ფაილი:Flag of Spain under Franco 1938 1945.svg|1938 — 1945
ფაილი:Flag of Spain 1945 1977.svg|1945 — 1977
ფაილი:Flag of Spain 1977 1981.svg|1977 — 1981


კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
კატეგორია:ესპანეთიშ ერუანული სიმბოლოეფი
გიორგი ყრუაშვილი

**გიორგი ყრუაშვილი** (დ. 29 მესი, 1986) — ქორთუ ოკუჩხბურთე არბიტრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* transfermarkt.com

კატეგორია:დუნაბადი 1986
კატეგორია:საქორთუოშ ოკუჩხბურთე არბიტრეფი
სოსო კოპალიანი

**სოსო კოპალიანი** (დ. 7 კვირკვე, 2006) —  ქორთუ მობურთე. საქორთუოშ ოკუჩხბურთე კლუბ „ტორპედო ქუთაისიშ” მეკარე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* საქორთუოშ „ერუანული ლიგა”

კატეგორია:დუნაბადი 7 კვირკვე
კატეგორია:დუნაბადი 2006
კატეგორია:ქორთუ მობურთეეფი
დანიაშ შილა

**დანიაშ შილა**, **"დანებროგი"** () — დანიაშ ართ-ართი ერუანული სიმბოლო. ჭითა ფონს გჷმოხანტილი რე სკანდინავიური ჯვარი, ნამუთ შილაშ კირდეეფშახ გინმურს. ეშანილი ჯვარი შილას ქირსიანობაშ სიმბოლო რე დო თაშნეშე აბხვადჷნა შხვა სკანდინავიური სახენწჷფოეფიშ შილეფს, თინეფს შქას ნორვეგია, ფინეთი, ისლანდია, თაშნეშე ალანდიშ კოკეფი, ფარერიშ კოკეფი, შეტლანდიშ არქიპელაგი დო ორკნეიშ კოკეფი შოტლანდიას. დანია-ნორვეგიაშ უნიაშ ბორჯის, თე შილა თაშნეშე ნორვეგიაშ შილა რდჷ, ნამუქჷთ ასეშო გვალო მორჩილი თირუა გჷნიცადჷ, სოიშახ ნორვეგია 1821 წანას, ალმახანური შილას მიღენდჷნ.

დანებორგი მოსოფელიშ უჯვეშაში შილა რე, ნამუთ ასეშა გჷმირინუაფუ ზოხორინელი სახენწჷფოშით.

ლეგენდა შილაშ წჷმოულობაშ ლინდანისეშ ბურჯაფის არსხუაფჷ (თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ ვალდემარიშ ბურჯაფი), ნამუთ 1219 წანაშ 15 მანგის ესტონეთის იმანჯჷ.

## თაშნეშე ქოძირით
*დანიაშ გერბი
*დანიაშ ჰიმნი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* დანია Flags of the World-ის
* Danish flag legendary birthplace in Estonia 

## სქოლიო

კატეგორია:დანიაშ ერუანული სიმბოლოეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
გიგი უგულავა

**გიგი უგულავა** (დ. 15 მარაშინათუთა, 1975, ქართი) — ქორთუ პოლიტიკოსი, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ ადმინისტრაციაშ უნჩაში 2005 წანაშ 20 პირელშე 12 კვირკვეშახ, ქართიშ მერი 2005-2014 წანეფს, პარტია „ევროპული საქორთუოშ“ მაკათური 2017-2021 წანეფს. უგულავა გონათუათ ფილოსოფოსი რე, ინგლისურ, გერმანულ დო რუსულ ნინეფი უჩქუ. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ: რელიგიაშ ისტორიაშ მარწაფალო, ჟურნალისტო, კონსულტანტო. 2003 წანაშე ოწიუ პოლიტიკურ საღალობას. ჸუნს ალმასქუ დო სუმი სკუა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ქართიშ მერეფი
კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი
ჟორჟ პომპიდუ

**ჟორჟ პომპიდუ** (ედომუშამი ჯოხო *ჟორჟ ჟან რაიმონ პომპიდუ*, ფრანგ. Georges Jean Raymond Pompidou); დ. 5 კვირკვე, 1911, მონბუდიფი, ოვერნი — ღ. 2 პირელი, 1974, პარიზი) — ფრანგი სახენწჷფო მოღალე, საფრანგეთიშ პრემიერ-მინისტრი (1962-1968) დო მახუთა რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი (1969-74), მემარძგვანეეფიშ (გოლისტეფიშ) ლიდერი. თიშ მართუალაშ პერიოდი აეიშინუაფუ ქიანაშ ეკონომიკური ეჸონუათ დო ტექნიკური მოდერნიზაციქთ, თაშნეშე ევროპული სტრუქტურეფიშ გეჸვენჯი გოვიტარაფათ. გონათუათ ლიტერატურაშ დო ხელუანობამორჩქინე, პომპიდუ თეხანური ხელუანობაშ მუზეუმიშ - პომპიდუშ ცენტრიშ - დჷმარსხუაფალი რდჷ. თის ორხველჷ ფრანგული პოეზიაშ ანთოლოგია.

## ნახანდეფი
* *Anthologie de la Poésie Française*, Livre de Poche/Hachette, 1961
* *Le Nœud gordien*, éd. Plon, 1974
* *Entretiens et discours*, deux vol., éd. Plon, 1975
* *Pour rétablir une vérité*, éd. Flammarion, 1982

## ლიტერატურა
*
*

კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:დუნაბადი 5 კვირლვე
კატეგორია:ნაღურა 2 პირელი
კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი
გეომაგნიტური წალიკონი

[400px|thumb|[ბჟაშ ბორიაშ დო დიხაუჩაშ მაგნიტოსფეროშ ურთიართქიმინჯალაშ სქემა.]]
**გეომაგნიტური წალიკონი** (შხირას მიშინუაფუ მუჭოთ **ბჟაშ წალიკონი**) — დიხაუჩაშ გეომაგნიტური ველეფიშ შონთაფი, ნამუთ იგჷნძორებუ მუსხირენ სათშე მუსხირენ დღა დო სერშახ.

სუბწალიკონეფწკჷმა ართო, გეომაგნიტური წალიკონეფი გეომაგნიტური აქტიურალაშ ართ-ართ გვარობას წჷმარინუანს. თინეფი წჷმიქიმინჷნა დიხაუჩაშ გოხოლუას ბჟაშ ბორიაშ შონთაფილი ნიარეფიშ მალობათ დო თინეფიშ ურთიართქიმინჯალათ დიხაუჩაშ მაგნიტოსფეროწკჷმა.

## თაშნეშე ქოძირით
* გეომაგნიტური წალიკონი (1859) — 1859 წანაშ გეომაგნიტური წალიკონი, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ „კერინგტონიშ მოლინა“, ჭყანიერი გეომაგნიტური წალიკონი რდჷ მოსოფელიშ მაგნიტური ვეშ ზჷმუაშ ედომუშამ ისტორიას.
* გეომაგნიტური წალიკონი (1989 წანაშ 13-14 მელახი)
* გეომაგნიტური წალიკონი (2012)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ომენცარე-პოპულარული მასალეფი კოსმოსური ტაროსიშ გეშა
* გეომაგნიტური წალიკონეფი
* კიოტოშ ობსერვატორიაშ მუნაჩემეფი მაგნიტური წალიკონეფიშ გეშა (Dst-index), თინეფს შქას მიმალი დო ოარქივე მუნაჩემეფი
* კოსმოსური ტაროსიშ პროგნოზი დო მიმალი დგომარობა: გეომაგნიტური წალიკონეფი დო სუბწალიკონეფი
* R. Schwenn, Space Weather: The Solar Perspective
* Ермолаев Ю. И. , М. Ю. Ермолаев, Солнечные и межпланетные источники геомагнитных бурь: аспекты космической погоды, Геофизические процессы и биосфера , 2009, T. 8, № 1, с. 5-35
* Бреус Т. К. Космическая и земная погода и их влияние на здоровье и самочувствие людей. В книге «Методы нелинейного анализа в кардиологии и онкологии. Физические подходы и клиническая практика». УНИВЕРСИТЕТ КНИЖНЫЙ ДОМ, Москва 2010 (pdf, 6,3Mb)
* Магнитные бури онлайн. Диаграмма состояния магнитосферы Земли за последние три дня 
* Ежедневный и долгосрочный прогноз магнитных бурь 
* Магнитные бури: природа и влияние на человека. Справка
* '''Магнитные бури''': ученые рассказали о тайнах Солнца и Земли 
* Индекс геомагнитной активности 

კატეგორია:დიხაუჩაშ მაგნიტური ვე
კატეგორია:ბჟა-დიხაუჩაშ რსხუეფი
*
ვიკი

[მინი|[უარდ კანინგემი, ვიკიშ გჷმმოგონე]]
**ვიკი** (ინგლ. Wiki) — თეხანური ოინფორმაციე ტექნოლოგია, ჰიპერტექსტური ანდოგანი (მუჭოთ წესი, ვებ-ხასჷლა), სოდე მიარე ადამიერს ართბორჯულო შეულებჷ ტექსტური ინფორმაციაშ აკოქიმინუა, რედაქტირაფა დო სტრუქტურირაფა.

## ვიკიშ თარი მუშობურობეფი
* **მიარე ავტორი**. მუდგა ბორჯის ვიკის მუშობა შეულებუ მიარე მახვარებუს.
* ტექსტიშ **მიარეშახიანი რედაქტირაფა** უშქაშეთ ვიკი-ანდოგანიშ საშუალებათ, შხვა დჷმახვარე რედაქტორაფაშ გჷმორინაფაშ უმუშო.
* თირუეფიშ **ხეთეშე ძირაფა** რედაქტირაფაშ მიშაღალაშე.
* ინფორმაციაშ **დონწყუმა ხასჷლეფო**, ნამუეფშე ირს მუში ჯოხო უღუ.
* რედაქტირაფაშ **სპეციალური ნინა**, ნამუთ საშუალებას ირზენს ლექინას დო ბიწორას მოხვადას ტექსტიშ ფორმატირაფა, ჰიპერტექსტური რცხიშ, სტრუქტურირაფაშ დო შხვა ელემენტეფიშ ინოხუნაფა.
* ტექსტიშ თირუეფიშ შხავდოშხვა **ვერსიეფიშ ერკება** დო ჯვეშ ვერსიაშა დორთინაშ შილებუამობა.

ვიკი-ანდოგანიშ აკაქიმინალო ოხვილური რე გიშაკერძაფილი პროგრამული უნარღელჸოფა - „ვიკიშ ქვერქვენტი“.

## ვიკიშ მუშობურობეფი
* **ისტორია**. მაართა ვიკი-რშვილი, „პორტლენდიშ (პროგრამული კოდეფიშ) მუინუშეფიშ ოჩუაშექ“ აკიქიმინჷ 1995 წანაშ 25 მელახის, პროგრამისტი უარდ კანინგემიშით. თის ორხველჷ ვიკი-კონცეფციაშ აკოქიმინუა.
* **ტერმინი**. ზიტყვა „ვიკი“ მოურს ჰავაიურიშე, სოდე wikiwiki შანენს „ბიწორას“.
* **ვანდალიზმი**. ვიკი საშუალებას არზენს არძა მახვარებუს დოთირას ტექსტიშ დინოხი. თენა აკმოქიმინჷნს ოშქურანჯობას, ნამჷ-და მიდგაინქ შილებე თიშა გემშიღას უკორნებუ დო ვაკორექტული თირუეფი. თე მოლინაშ დუდიშ ოთხილარო ვიკიშ უღჷ ჟირი საშუალება: (1) დართინუას ტექსტიშ დუდმაართა ვერსია; (2) თეჯგურა მახვარებუს გუხურგუას ტექსტიშ რედაქტირაფაშ საშუალება.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

* WikiIndex 

კატეგორია:ვიკი
კატეგორია:ვიკიპედია
კატეგორია:ჯარალუაშ ხასჷლეფი
ალენ პოერი

**ალენ ემილ ლუი მარი პოერი** () (დ. 17 პირელი, 1909, აბლონ-სიურ-სენი, ვალ-დე-მარნიშ დეპარტამენტი, — ღ. 9 ქირსეთუთა, 1996, პარიზი) — ფრანგი სახენწჷფო მოღალე, საფრანგეთიშ სენატიშ მიარეწანიანი (24 წანა) მადუდე, მახუთა რესპუბლიკაშ ისტორიას აკა საფრანგეთიშ პრეზიდენტიშ საღალობაშ ობორჯეთ მარსულებერი (), თე საღალობა თიქ ჟირშა არსულჷ: 1969 დო 1974 წანეფს. 1966—1969 წანეფს — ევროპაშ პარლამენტიშ მადუდე რდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბიოგრაფია ელისეშ დოხორეშ ვებ-ხასჷლას

კატეგორია:XX ოშწანურაშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ევროპარლამენტიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 17 პირელი
კატეგორია:ნაღურა 9 ქირსეთუთა
საფრანგეთიშ კომუნეფი

**კომუნა** () — საფრანგეთიშ არძაშე უდაბალაში დონეშ ადმინისტრაციული დჷნართი. ფრანგული ზიტყვაქ *commune* მაართაშე გორჩქინდჷ XII ოშწანურას.

ღარზაფილო ბთქუათჷნ, საფრანგეთიშ კომუნეფი რე ააშ-შ მუნიციპალიტეტეფიშ/ნოღეფიშ ვარდა გერმანიაშ ფედერალური აკანიშ ომანგე.

2008 წანაშ 1 ღურთუთაშ მუნაჩემეფით, საფრანგეთის 36,781 კომუნა რდჷ. თინეფშე 36,569 — მეტროპოლიტურ საფრანგეთის, 212 — ზუღაშმელენი საფრანგეთის. არძა კომუნას ჸუნს მერი დო მუნიციპალური სხუნუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Complete lists of cities and municipalities in France 

კატეგორია:საფრანგეთიშ გიმეგჷმნართეფი
ნიორი

**ნიორი** () — ართწანიანი ბოქვამი ჩანარი შორიაშობურეფიშ ფანიაშე. ტყას აფხვადჷნა შქა აზიაშ გვალეფს, ობჟათე ყაზახეთის, კავკაციას. ჩანარს რუმე წვანე, ინწრო დო ლანცეტიშობური ფურცელი უღუ. ბოქვი 2-50-შახ კიბირშე აკმოდირთჷ. კიბირი ფორილი რე თხითხუ დაცხით, ედომუშამი ბოქვი — 2-8 მარზინალი დაცხით ვარდა ქერქით. ნიორიშ კანკალე ჯიში ივითარენს 60-150 სმ სიმაღალაშ ოპეულე გუნაფალას, პიოლს 60-450-შახ მორჩილი ოჰეერე ბოქვენა რე. 

ნიორი თასის ვერზენს, იმიარებუ კიბირეფით დო ბოქვენეფით. ბოქვის დო წვანე მასას გჷმირინუანა ოჭკომალო, კულინარიას დო ოკონსერვე რეწუალას. ნიორიშ კიბირი იკათუანს 35-42% სქირე ნიფთიარობას, 6,0-7,9% ლადირ ცილას, 7,0-28,8 მგ C ვიტამინს, 0,5% რედუცირაფილ შანქარს, 20-27% პოლისაქარიდეფს დო შხვა. 

ნიორს სპეციფიკურ გემოს დო შურს არზენს ეთერზეთი (0,23-0,74%), ნამუთ ფიტოციდის იკათუანს (თეშ გეშა თის ფარმაკოლოგიას გჷმირინუანა). საქორთუოს ნიორიშ ჯიში რე გორული, იმერული დო იმერული 23.

## ლიტერატურა

კატეგორია:შორიაშობურეფი
კატეგორია:ორტვინობა
გიორგი ვადაჭკორია

**გიორგი ვადაჭკორია** (დ. 8 მანგი, 1977) — ქორთუ ოკუჩხბურთე არბიტრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* transfermarkt.com

კატეგორია:დუნაბადი 1977
კატეგორია:საქორთუოშ ოკუჩხბურთე არბიტრეფი
საფრანგეთიშ ნოღეფიშ ერკებული

1999 წანაშ 8 მელახის, საფრანგეთის მანჯაფილჷ ეჭარუათ დედგინჷ ნოღეფიშ მახორობაქ. ასე საფრანგეთის ხვალე ართი ნოღა რე მილიონშე უმოსი მახორობათ. საფრანგეთიშ 426 ნოღაშ მახორობა 20 000-შე 900 000-შახ იძანძჷ. საფრანგეთიშ ნოღეფს შქას მახორობაშ მეჯინათ არძაშე დიდი რე პარიზი 2 125 246 ადამერით, თე ნოღაშ ელმოლს აკოქიმინელი რე დიდი აგლომერაციეფი, პარიზიშ აგლომერაციას ოხორანს 10 000 000 ადამიერი, თაშნეშე დიდი აგლომერაციეფი უღუ მარსელს დო ლიონს. 

საფრანგეთიშ ნოღეფიშ ერკებული მახორობაშ მეჯინათ.

[thumb|200px|right|[პარიზი]]
[thumb|right|200px|[მარსელი]]
[thumb|right|200px|[ლიონი]]
[thumb|200px|right|[ტულუზა]]
[thumb|right|200px|[ნიცა]]
[thumb|right|200px|[ნანტი]]
[thumb|right|200px|[სტრასბურგი]]
[thumb|right|200px|[მონპელიე]]

## საფრანგეთიშ საართო რუკა

რუკაშ ლეგენდა:

## თაშნეშე ქოძირით
* საფრანგეთიშ რეგიონეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Site de l’Insee, Populations légales 2007 pour les départements et les collectivités d'outre-mer, 2010 წანაშ ღურთუთაშ მუნაჩემეფი
* Site de l’Insee, Le calendrier de diffusion des résultats du recensement

*
საფრანგეთი
დიხაუშქური

**დიხაუშქური**, თაშნეშე **იროთია**, **კვაშილა**, იგივე **ტოპინამბური** () — მიარეწანიანი კვირკვამი ჩანარი რთულპიოლამეფიშ ფანიაშე. ჩანარს დიხაშგიმენი ღერეფს უღჷ კვირკვეფი (ჩე, ჸვინთელი, იაშფერი ვარდა ჭითა).  

დიხაუშქურიშ ოდაბადე რე ოორუე ამერიკა. ჩანარი მოჸუნა საქორთუოსჷთ. კვირკვი დო წვანე მასა (ლადირო დო სილოსო) ჩხოლარეფიშ ჯგირი ოჩამური რე, გიშაკერძაფილო ღეჯეფშო. 

## ლიტერატურა

კატეგორია:რთულპიოლამეფი
ბულეკი

**ბულეკი** () — ორტვინული ჩანარი ლუყუშობურეფიშ ფანიაშე. გიშმართჷნა ართწანიან ბულეკის (ევროპული ჯიშეფი), ნამუთ თასუაშ წანას იკეთენს ძირხვის დო თასის, დო ჟირწანიან ბულეკის (თ. ჯ. ოდამორჩილე ჯიშეფი), ნამუთ ძირხვეფს თიმ წანას იკეთენს, თასის — მაჟირა წანას. 

საქორთუოს ირდიხას მოჸუნა, მაღალგვალამ ზონასჷთ. თიში მოჸონაფა კინ სატიბასჷთ შილებე. თასჷნა მერღვაფილო. თასუაშ ნორმა 20-25 კგ ჰა-შა. დო ნოლექიქ ვაბაღ-და, დიხას 2-3-შახ ოკო წყარუა. ბულეკიშ მიარე ჯიში არსებენს. საქორთუოშ ბულეკიშ საადრიო ჯიშეშე (ოვეგეტაციე პერიოდი 23-25 დღა) გოფაჩილი რე საქსი, რუბინი, ვარდიშფერი დო ჭითა  ჩეკუდელა; ოშქაშე ჯიშეშე (28-30 დღა) — ვიურცბურგი, ტაშკენტი; საგვიანე ჯიშეშე (38-40 დღა) — დუნგანი, ჭითა ვეწე, ჸინიშ კონწოლი დო შხვა. ბულეკიშ თარი მანებელი რე ორტვინიშ წყირი, ნამუშ სააწმარენჯოთ გჷმირინუანა „ბი-58-იშ“ 0,15%-იან წყორს.

### აკოდგინალუა

## ლიტერატურა

კატეგორია:ლუყუშობურეფი
კატეგორია:ორტვინობა
პურასქია

**პურასქია** () — მიარეწანიანი ოდიარე ჩანარი შორიაშობურეფიშ ფანიაშე. პურასქიაშ ოდაბადეთ იკოროცხჷ სქირონაშქა ზუღაშ ქიანეფი.  

ჩანარი გოფაჩილი რე ბჟადალ ევროპას, მოლენკავკაციას. მოჸუნა მუჭოთ ჟირწანიანი კულტურა. მაართა წანას იკეთენს გოშხუარაფილ ტყრელე ღერს დო ფურცელს, მაჟირა წანას — ოპიოლე ისინდის დო თასის.  ფურცელი გჷნძე, ინწრო დო ლანცეტიშობური რე. ბოქვი მორჩილი რე, აკმოდირთჷ ჩე თხითხარხამი ქერქიშე. ტყურელე ღერი იკათუანს ნოშქერწყარეფს, ცილას, C ვიტამინს, ფურცელი — C, B1, B2, PP ვიტამინეფს დო კაროტინს. 

პურასქია ჸინგჷმარძე ჩანარი რე, ნამუთ თასით დო ომორცვალით იმიარებჷ. გჷმირინუანა კულინარიას ლადირო, ხაშილო, დაძმარებულო. მოსალობა 1 ჰა-შა ოშქაშეთ 250 ცენტნერი რე. საქორთუოს გოფაჩილი ჯიშეფი რე კარანტანული, ბულგარული დო ქუთეშური.

## ლიტერატურა

კატეგორია:შორიაშბურეფი
კატეგორია:ორტვინობა
თამო ვაშალომიძე

**თამო ვაშალომიძე** (დ. 12 ივლისი, 1991) — ქორთუ ფოტომოდელი.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის
* espersona.com 
* instafitgirls.com 
* famousbirthdays.com
* Instagram

კატეგორია:დუნაბადი 1991
კატეგორია:ქორთუ მოდელეფი
კატეგორია:შურდგუმილი კათა
ბაზელი

**ბაზელი** (, , ) — ნოღა შვეიცარიას, გვერდოკანტონ ბაზელ-შტადტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა - 177,595 ად. (2018). ოფიციალური კოდი — 2701. ნოღა იდვალუაფუ წარმალუ რაინიშ წყარპიჯის, ლეხერს იურაშ დო შვარცვალდიშ გვალეფს შქას, გერმანიაშ დო საფრანგეთიშ ხურგიწკჷმა.

ნოღა ქიმიური დო ფარმაცევტული წარმებაშ ცენტრი რე. კომპანია *[[Novartis]]-იშ* დო *[[Hoffmann–La Roche]]-შ* შტაბ-ორენით, თაშნეშე თაქ იდვალუაფუ ოერეფოშქაშე ობანკე ორგანიზაციეფი, ბანკი *[[UBS]]-შ* ართ-ართი შტაბ-ორენი. შვეიცარიაშ უჯვეშაში უნივერსიტეტი. ჯვეში მუსიკაშ სფეროს მოსოფელიშ ართ-ართი უშხუაში ოგონოათუე ცენტრი რე(Schola cantorum Basilienis ბაზელიშ მუსიკალური აკადემიაშ აკოდგინალუას). ოწყარმალონე ონიშოლი, საფრანგეთიშ ტერიტორიას ართობური გჷმორინაფაშ აეროპორტი.

## ლიტერატურა

კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი
უნგრეთიშ ნოღეფიშ ერკებული

მინი|350პქ|უნგრეთიშ ნოღეფი დო ოფუტეეფი
**[[უნგრეთი|უნგრეთის]]** 2009 წანაშ 1 კვირკვეშ მუნაჩემეფით, 3152 დოხორელი პუნქტი რდჷ. თაურეშე 328 ნოღა დო 2824 ოფუტე. ნოღეფიშ მუდანობაქ შილებე დითირუას, თიშ გეშა, ნამჷ-და პრეზიდენტიშ აქტიშ მეჯინათ კანკალე ოფუტეს შილებე მიაჩას ნოღაშ სტატუსიქ. ნანანოღა ბუდაპეშტის გოშაკერზაფილი სტატუსი უღჷ დო თინა აკა ოლქიშ აკოდგინალუაშა ვენშმურს. 23 ნოღა წჷმარინუანს თ.ჯ. ონოღე ოლქეფს.

## უნგრეთიშ კაბეტი ნოღეფი

გიმე მოჸონაფილი რე ნოღეფი 100 000-შე უმოსი (კაბეტი ნოღეფი) მახორობათ.

## გალერეა

ფაილი:Volt Királyi palota (138. számú műemlék) 3.jpg|მარცხნივ|მინი|ბუდაპეშტი
ფაილი:MiskolcV1V2.jpg|მინი|მარჯვნივ|მიშკოლცი
ფაილი:Szechenyi square new Pecs.JPG|მინი|მარცხნივ|პეჩი
ფაილი:Városi Tanácsház (2253. számú műemlék) 4.jpg|მინი|მარცხნივ|კეჩკემეტი
ფაილი:Hősök tere, Kossuth tér felé nézve, Nyiregyhaza11.jpg|მინი|მარჯვნივ|ნირედჰაზა
ფაილი:Bishop's Palace, Székesfehérvár 02.jpg|მინი|მარცხნივ|სეკეშფეჰერვარი
ფაილი:Szombathely Main Square.JPG|მინი|მარჯვნივ|სომბათეი
ფაილი:Kaposvár Nagyboldogasszony Székesegyház.jpg|მინი|მარცხნივ|კაპოშვარი
ფაილი:Veszprém Castle Area View 2010.jpg|მინი|მარჯვნივ|ვესპრემი
ფაილი:Sopron.Hauptplatz.jpg|მინი|მარცხნივ|შოპრონი
ფაილი:Eger a várból.jpg|მინი|მარჯვნივ|ეგერი
ფაილი:Református templom (6944. számú műemlék) 2.jpg|მინი|მარცხნივ|ცეგლიდი
ფაილი:Baja town hall.JPG|მინი|მარჯვნივ|ბაია
ფაილი:János Garay Statue, Garay Square, Szekszárd.jpg|მინი|მარცხნივ|სექსარდი
ფაილი:Vác, náměstí s kostelem.JPG|მინი|მარჯვნივ|ვაცი
ფაილი:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 6.jpg|მინი|მარცხნივ|გედელე
ფაილი:Eglise Szent Bertalan de Gyöngyös.jpg|მინი|მარჯვნივ|დიონდიოში
ფაილი:Civertan, légifotó, Esterházy-kastély és Nagytemplom, Pápa.jpg|მინი|მარცხნივ|პაპა
ფაილი:Hungary-gyula-var3.jpg|მინი|მარჯვნივ|დიულა
ფაილი:Főszékesegyház (6238. számú műemlék).jpg|მინი|მარცხნივ|ესტერგომი
ფაილი:Szentendre látkép Templom térről.jpg|მინი|მარცხნივ|სენტენდრე


## უნგრეთიშ ართამი რუკა

რუკაშ ლეგენდა:


უნგრეთი
რუსეთიშ 102-ა ოურდუმე ბაზა

thumb|300პქ|რუსეთიშ 102-ა ოურდუმე ბაზაშ მინალკარი
**რუსეთიშ 102-ა ოურდუმე ბაზა**,  04436 () სომხეთის — რუსეთიშ ართ-ართი ოურდუმე ბაზა ხურგეფს გალე, რუსეთ-სომხეთიშ ურთიართბოეფიშ თარი შანი.

ბაზას ჟირი გარნიზონი უღუ — გიუმრის (126 კმ ერევანიშ ოორუეშე) დო ერევანს.

ბაზაშ მადუდე — პოლკოვნიკი ვლადიმერ ელკანოვი.

## თაშნეშე ქოძირით
* რუეთიშ ოურდუმე ობიექტეფი ხურგეფს გალე
* მასობური ჸვილუეფი გიუმრის

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ალექსანდროპოლი 

კატეგორია:ზსწ-შ ოურდუმე ნძალეფი
კატეგორია:რუსეთიშ ოურდუმე ბაზეფი
კატეგორია:რუსეთოიშ ოურდუმე რინა ხურგეფს გალე
კატეგორია:ობჟათე ოურდუმე ოლქი (რუსეთი)
კატეგორია:რუსეთ-სომხეთიშ ურთიართობეფი