შვედეთი

**შვედეთი** (შვედ. Sverige), ოფიციალურო **შვედეთიშ ომაფე** (შვედ. Konungariket Sverige) — ქიანა ოორუე ევროპას, სკანდინავიაშ ჩქონს. ბჟადალუშე ომძღჷ ნორვეგია ოორუე-ბჟაეიოლშე - ფინეთი. ზუღაშე ომძღჷ დანია, გერმანია დო პოლონეთი ობჟათეშე დო ესტონეთი, ლატვია, ლიეტუვა დო რუსეთი ბჟაეიოლშე. დანიაწკჷმა მერსხუაფილი რე ერესუნიშ ხინჯით.

## ჯოხოდვალა
* **ოფიციალური** - მარგალურო შვედეთიშ ომაფე.
* **შვედური** - Konungariket Sverige.
* **ეტიმოლოგია** შვედურო Sverige ანუ Svea-rike **სვეაშ სახენწჷფო.** კათაშ ეთნონიმი შილებე ჯვეშნორვეგიულშე მიშას - Svithjoth, სოდეთ Svi-იშ შანულობა უჩინებუ რე, გერმანიკულ ნინაშა thjod „კათას“ ჯოხო.

## გეოგრაფია
* **ფართობი** - 450,295 კვ.კმ.
* **ორთა** - ტერიტორიაშ გვერდიშ უმოსი ლირსამ ტყალეფს უკინებუ, უმაღალაშ კონკა - კებნეკაისე 2.117 მ; წყარმალეფი (კმ) - ტორნე-მუონიო 570, კლარი 520, დალი 520; ტობეფი (კვ.კმ) - ვენერნი 5.585, ვეტერნი 1.912, მელარენი 1.140; კოკეფი (კვ.კმ) - გოტლანდი 2.994, ოლანდი 1.347, ორუსტი 346; კლიმატი - კონტინენტური, სუბპოლარული.
* **ორთაშობური რესურსეფი** - თუთია, რკინაშ მადანი, ვარჩხილი, ტყვია, ლინჯი, ოკიდალი ჯა-ტყა, ჰიდროენერგია, ურანი.

## სახენწჷფო
* **პოლიტიკური სისტემა** - კონსტიტუციური მონარქია.
* **სახენწჷფოშ მადუდური** მაფა კარლ XVI გუსტავი (CARL XVI GUSTAF, 1973-შე).
* **თარობაშ მადუდური** - პრემიერ-მინისტრი Fredrik Reinfeldt (2006).
* **კანონიშდუმადვალუ ორგანო** - ართპალატამი პარლამენტი *რიქსდაგი* (349 მაკათური, გოჭყაფილი რე 1435 წანას).
* **ადმინისტრაციული დორთუალა** - 21 ოლქი (lan).

## დემოგრაფია
* **მახორობა** 9,354,462 ვითოში (2009), თენეფშე 92,8% შვედეფი, 3,6% ფინარეფი.
* **ოფიციალური ნინა** - შვედური.
* **რელიგია** - ლუთერანიზმი.
* **ნოღეფი** - (ვითოიშ.) - სტოკჰოლმი (1.252, აგლომ. - 1.622), გეტებორგი (507, აგლომ. - 745), მალმო (245), უპსალა (127), ვესტეროსი (100).

## მონძეობა
* სტოკჰოლმი - ისტორიული ცენტრი 
* ომაფე დოხორე
* რიქსდაგი
* სკანსენი (ეთნოგრაფიული მუზეუმი ცაშ თუდო)
* ობჟათე ოლანდიშ აგრარული პეიზაჟეფი
* გამელსტადიშ ოხვამეეფიშ ოფუტე
* ჰანზაშ ნოღა ვისბიუ 
* ლაპლანდია

## ჩინებული შვედეფი
* **არტისტეფი** - ინგრიდ ბერგმანი, გრეტა გარბო, მაქს ფონ ზიუდოვი;
* **კინემატოგრაფისტი** - ინგმარ ბერგმანი;
* **დიპლომატეფი** - დაგ ჰამარსშელდი, ოტო ვალენბერგი;
* **მეწარმეეფი** - გუსტავ დალენი, ჯონ ერიქსონი, ალფრედ ნობელი;
* **მუსიკალური ბუნეფი** - აბბა; როქსეტი, ეის ოფ ბეიზ;
* **მენცარეფი** - იონს ბერცელიუსი, ანდერს ცელსიუსი, ანდერს ანგსტრემი;
* **ჭარუეფი** - ასტრიდ ლინდგრენი, სელმა ლაგერლოფი, პერ ლაგერკვისტი, ჰარი მანტინსონი
* **სპორტსმენეფი** - ბიორნ ბორგი, სვენ-გორან ერიქსონი, ინგმარ სტენმარკი.
* **ფინარი შვედეფი** - ელიას ლონროტი, იან სიბელიუსი, კარლ-გუსტავ მანერჰაიმი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Sweden.se — Sweden's official website
* The Swedish Government – Official site
* The Swedish Parliament – Official site
* The Swedish Royal Court – Official website of the Swedish Royal House
* Chief of State and Cabinet Members 
* Sweden entry at *[[Encyclopædia Britannica]]*
* Sweden  from *UCB Libraries GovPubs*
* Radio Sweden  – Public service
* Dagens Nyheter შვედური
* Svergies Television შვედური
* Svenska Dagbladet შვედური
* The Local – Sweden's news in English – Independent English language news site
* VisitSweden.com – Official travel and tourism website for Sweden
* Study in Sweden – Official guide to studying in Sweden
* Swedish Trade Council
* Sweden – Economic Growth and Structural Change, 1800–2000  — EH.Net Encyclopedia

კატეგორია:შვედეთი
კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი
კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი