open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მონტანა

120px|right
120px|right

**მონტანა** (Montana, Mt) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ გვალამი რეგიონს. ჯოხო ესპანურო „გვალამს“ შანენს. მონატანა 1740 წანას გუმორკვიებურქ იჸუ ფრანგი ვერენდრიეშ გეშა. 1809 – დირსხუ მაართა ხორუეფქი. მა-19 ო-ს მონტანას ორქოშ მაგორალეფქ მიოჭყორდეს. 1864 – ააშ-იშ ტერიტორია რე. 1867-1877 – ლჷმეფი ინდიარეფწკჷმა. 1889-შე შტატი. 

მონტანას ოხურგუ კანადაშ პროვინცია ალბერტა დო სასკატჩევანი, ოორუე დაკოტა, ობჟათე დაკოტა, უაიომინგი დო აიდაჰო. მოქჷიმინალენს უმაღალაში ოსინთალე დაწესებურებეფი: მონტანაშ უნივერსიტეტი (დორსხუაფილი რე 1893 წ.) დო მონტანაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი (1893).

* **ფართობი** – 377 ვითოში. 
* **მახორობა** – 909 ვითოში (ჩეკანამი 92,4 %, აფროამერიკალი 0,3 %, ინდიარი 5,8 %, ლათინოამერიკალი 1,5 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 52,9 %. 
* **ნოღეფი** – ჰელენა (ნანანოღა), 28 ვითოში, ბილინგსი, 91 ვითოში, გრეით-ფოლსი, 58 ვითოში. 
* **მუშბურობეფი** – იელოუსტონიშ ერუანული პარკი, ინდიარეფიშ ვეეშ მუზეუმი, ოგვალე-ოთხიამურე კურორტეფი. 		 

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
მისისიპიშ შტატი

120px|right
120px|right

**მისისიპი** (Mississippi, Ms) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟაეიოლუშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა „დიდ წყარმალუს“ შანენს. ათე ტერიტორია 1540 წანას გიმირკვიუ ერნანდო დე სოტოქ. 1699 წანას ფრანგეფქ დარსხუეს ხორუა, 1763 – პარიზიშ მორაგადაფათ გინაჩჷ ინგლისის. 1798-შე ააშ-იშ ტერიტორია რე, 1817-შე - შტატი. 1861-1870 წანეფს კონფედერაციაშ მაკათური რდჷ. 

* **ფართობი** – 122 ვითოში. 
* **მახორობა** – 2,884 ვითოში (ჩეკანამი 63,5 %, აფროამერიკალი 35,6 %, ლათინოამერიკალი 0,6 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 47,3 %. 
* **ქოღეფი** – ჯექსონი, 193 ვითოში, ბილოქსი, 48 ვითოში, მერიდიანი, 41 ვითოში. 
* **ჩინებული ადამიერეფი** – უილიამ ფოლკნერი, ელვის პრესლი, ტენესი უილიამსი, რიჩარდ რაიტი. 
		

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ჯორჯია

**ჯორჯია** (Georgia, Ga) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე ატლანტიკურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ ინგლისიშ მაფაშ ჯორჯ II-შ მეჯინათ. 1540 წანას ფერნანდო დე სოტოქ ქჷდიჭყჷ ჯორჯიაშ ტერიტორიაშ გჷმორკუალა. 1733 – დირსხუ კოლონიაქ. 1788 – ააშ-იშ შტატი; 1861-1868 – კონფედერაციაშ მაკათური; 1870 – კინ ააშ-იშ აკოდგინალუას.

* **ფართობი** – 153 ვითოში. 
* **მახორობა** – 10,214,860 (ჩეკანამეფი 71 %, აფროამერიკალეფი 27 %, ლათინურამერიკალეფი 1,7 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 62,4 %. 
* **ნოღეფი** – ატლანტა (ნანანოღა), 402 ვითოში, კოლუმბუსი, 183 ვითოში, სავანა, 136 ვითოში.	 
* **ჩინებული ადამიერეფი** – ჯიმი კარტერი, მარტინ ლუთერ კინგი, მარგარეტ მიტჩელი, ჯიმ ბოუი.


კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
სეპარატიზმი

**სეპარატიზმი** — ტერმინი, ნამუთ, მუჭოთ წესინ, ეთმეჭარჷნა მუნეფიშ დიხაშ ვარდა რეგიონიშ მამართალი ქიანაშე ზოხორინალაშ ვარდა გიშართალაშ მაგორუეფიშ მეჯინაფეფს ვარდა მოტივაციას. უმოსი ინწრო გაგებათ, სეპარატიზმი შილებე მიოწურუანდას სოციალურ იზოლაციაშან. ტერმინი **სეპარატისტული ყარაფი** მიოწურუანს სოციალურ ყარაფშა, ნამუსჷთ ოსისინუანს მამართალი პოლიტიკური ნძალა, სამანგ. ობჟათე აფრიკას აპართეიდიშ გიმე. სეპარატიზმიშ ბაძაძი შილებე ორდას რეგიონული, ეთნიკური, ლინგვისტური, კულტურული, რელიგიური ვარდა გენდერული — ვარდა ხოლო ირნერი თე ფაქტორეფიშ კომბინაცია.

## თაშნეშე ქოძირით
*დიასპორა
*ეთნოცენტრიზმი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graham K. Brown, "Horizontal Inequalities, Ethnic Separatism and Violent Conflict: The Case of Aceh, Indonesia", United Nations Human Development Report 2005 (PDF).
* Anthony Cordesman, "Pandora’s Box: Iraqi Federalism, Separatism, "Hard" Partitioning, and US Policy", Working Draft, Center for Strategic and International Studies, October 9, 2007 (PDF).
* James Millard, "Violent Separatism in Xinjiang: A Critical Assessment" , East-West Centerhttp://www.eastwestcenter.org/ewc-in-washington/, 2004 (PDF).
*Michelle Ann Miller (2004). "The Nanggroe Aceh Darussalam law: a serious response to Acehnese separatism?". Asian Ethnicity 5 (3): 333–351.
* Ryan Griffiths, "Globalization, Development and Separatism: The Influence of External and Internal Economic Factors on the Strategy of Separatism"  Paper presented at the annual meeting of the ISA's 49th AAnnual Convention, Bridging Multiple Divides, Hilton San Francisco, San Francisco, CA, USA, March 26, 2008 (PDF).

*Pascal Boniface, "Ideals or Interest: 'Pandora’s box’", *Le Monde Diplomatique*, January 1999.

კატეგორია:პოლიტიკა
იმპერიალიზმი

[მინი|[აფრიკას ბრიტანული იმპერიალიზმიშ ემახანტე კარიკატურა]]
**იმპერიალიზმი** — სახენწჷფო პოლიტიკა, ნამუთ დგომარენს შხვა სახენწჷფოეფიშ დო კათეფიშ დოჸუნაშ ცადებას; თინეფიშ ორხველური გაულაშ გიმე დოჸუნაშ ცადებას, მუში ინტერესეფიშ მეჯინათ.

იმპერიალისტური პოლიტიკა შილებე ისრულებუაფუდას ბონო — ნძალობური მეთოდეფიშ გჷმორინაფათ, ვარ-და ორცათ — ეკონომიკური დო პოლიტიკური მოხუჯეფიშ გჷმორინაფათ.

## თაშნეშე ქოძირით
*იმპერია
*ფეოდალიზმი
*გლობალიზაცია

## ლიტერატურა
* Guy Ankerl, *Coexisting Contemporary Civilizations: Arabo-Muslim, Bharatai, Chinese, and Western,* Geneva, INU PRESS, 2000, ISBN 2-88155-004-5.
* Robert Bickers/Christian Henriot, *New Frontiers: Imperialism's New Communities in East Asia, 1842–1953*, Manchester, Manchester University Press, 2000, ISBN 0-7190-5604-7
* Barbara Bush, *Imperialism and Postcolonialism (History: Concepts,Theories and Practice),* Longmans, 2006, ISBN 0-582-50583-6
* John Darwin (author)*, After Tamerlane: The Rise and Fall of Global Empires, 1400–2000,* Penguin Books, 2008, ISBN 0-14-101022-3

## რესურსეფი ინტერნეტის
* J.A Hobson, Imperialism a Study
* The Paradox of Imperialism 
* Imperialism
* State, Imperialism and Capitalism
 
*
კატეგორია:კაპიტალიზმი
მეტროპოლია

[thumb|[უილიამ ბუგრო, „ოდაბადე-ნანა“ (1883)]]
**მეტროპოლია** ( — „ნანა“ დო  —„ნოღა“;  — „ოდაბადური ნოღა“) — სახენწჷფო მუში კოლონიეფიშ, მუში ხურგეფიშ გალე მადვალუ ოხორუეფიშ, ექსპლუატირაფლი ტერიტორიეფიშ დო დოჸუნელი ტერიტორიეფიშ ურთიართობას.

## თაშნეშე ქოძირით
* დიდი დიხაუჩა
* Mainland 
* Homeland 
* ჰართლენდი
* ოდაბადე
* დიდი ჟისახენწჷფოეფი
* ორქოშ მილიარდი
* ჩე კოჩიში ბორჯი
* ბჟადალი ორენი
* მასუმა მოსოფელი
* გლობალური ნოღა
* მეგაპოლისი
* მეგალოპოლისი
* ეკუმენოპოლისი
* გეწორაფაფონი ფოვითარაფაშ კონცეფცია

## სქოლიო

კატეგორია:კოლონიალიზმი
კატეგორია:გეოპოლიტიკა
კატეგორია:პოლიტიკური გეოგრაფია
კატეგორია:იმპერიალიზმი
ირედენტიზმი

მინი|150პქ|იტალიური ირედენტიზმიშ ხურგეფი 1919 წ.
**ირედენტიზმი ** ( ) – დუდმაართაშე პოლიტიკური ყარაფი XIX-XX ოშწანურეფიშ თანჯაშ იტალიას, ნამუთ ღანკო ისახენდჷ იტალიაშ გოართოიანაფაშ უკული ხურგეფს გალე დოსქილადირი ტერიტორიეფიშ – ტრიესტი, ტრენტინო, ალტო-ადიჯე  – მერსხუაფას. თეხანურ გაგებათ ირედენტიზმი რე ყარაფი კათეფიშ, ერეფიშ დო ეთნოსეფიშ გოართოიანაფაში.

ირედენტიზმიშ სამანგა რე გვალამი ყარაბაღიშ სომხეთწკჷმა მესხუაფაშ მოთხუალა. ირედენტიზმიშ  რეალიზაციაშ ძალათ, სუვერენული სახენწჷფოშ ნებაშ უმუშო, ავაკანონიერი ქიმინჯალა რე, თიშენ ნამჷ-და თინა აწურე ოერეფოშქაშე სამართალიშ თარ პრინციპეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ომენოღალე გონათუაშ ლექსიკონი

## სქოლიო

*
ნებრასკა

120px|right
120px|right

**ნებრასკა** (Nebraska, Nb), შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა „აკაბუცხა სიტომბაში წყარმალუს“ შანენს. 1541—1801 წანეფსი ონირზებელი რდჷ ესპანეთიშ დო საფრანგეთიშ შქას. 1803 ნებრასკა მიეჸიდჷ ააშ-იშ მუჭოთ ლუიზიანაშ ნორთი. 1854-შე ააშ-იშ ტერიტორია, 1867-შე — ააშ-იშ შტატი.

* **ფართობი** — 200,520 კმ²
* **მახორობა** — 1,869 ვითოში (ჩეკანამი 93,8 %, აფროამერიკალი 3,6 %, ლათინოამერიკალი 2,3 %).
* **ნოღაშ მახორობა** — 62,9 %.
* **ნოღეფი** — ლინკოლნი, 225 ვითოში, ომაჰა, 364 ვითოში.
* **ჩინებული ადამიერეფი** — ჰენრი ფონდა, მალკოლმ X, ჰაროლდ ლოიდი.


კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
კოლონიალიზმი

მინი|300პქ|კოლონიური იმპერიეფიშ რუკა, 1800
მინი|300პქ|კოლონიური იმპერიეფიშ რუკა, 1914
მინი|300პქ|კოლონიური იმპერიეფიშ რუკა, 1945
**კოლონიალიზმი** — ეკონომიკურო დაღარას გოვითარაფილი ქიანეფიშ ჩაგრებაშ დო იმპერიალისტური ქიანეფშო თინეფიშ დოჸუნალაშ პოლიტიკა. კოლონიეფი დუდმაართაშე წჷმარინუანდეს სავაჭარო, ოდიხაშოხანდე, ომეორინჯე დო ოურდუმე-ოდიხაშოხანდე ტიპიშ ოხორუეფს, ნამუთ აკმოქიმინუნდეს უთარაშო ანტიკურ ეპოქას ნამუდგაინ ქიანაშ მახორუეფიშ მასობური მიგრაციაშ შარათ. თე კოლონიეფი, მუჭოთ წესი, მეტროპოლიეფიშე ზოხორინელი რდეს, ვარდა თინეფიშ ახორობა კინე თიჯგურა დგომარობას რდჷ, მუჭოთ მეტროპოლიეფს. მუშობურ კოლონიურ პოლიტიკას ატარენდეს დიო ხოლორომი დო შხვა ჭკორმუმაპალაფარი სახენწჷფოეფი, ნამუთ ღანკო ისახუნდეს დოჸუნელი ქიანეფიშ გოხირუას დო ჭკორეფიშ ხეშა დინოჸოთამას. ფეოდალიზმიშ ეპოქას XV ოშწანურაშახ კოლონიური პოლიტიკა ვარდჷ დიდო გოვითარაფილი, თიშ გეშა, ნამჷ-და ნატურალური მეურნობა ვაკმოქიმინუნდჷ ომაგე სავაჭარო-ეკონომიკურ პიჯალეფს. 

შანულამი მასშტაბიშ კოლონიური ეჭოფუეფქ დიჭყჷ დიო ხოლო კაპიტალიშ მაართაფონი შაყარუაშ ეპოქას, დიდი გეოგრაფიული მეგორაფეფიშ ბორჯის. მაართა კოლონიური იმპერიეფქ — ესპანეთიშე დო პორტუგალიაშე აკიქიმინჷ დიდი გეოგრაფიული მეგორაფეფიშ ნოქურნოქურო. XVI ოშწანურაშ ბოლოს დო XVII ოშწანურაშ დაჭყაფუშ, მუჭოთ შხუ კოლონიური სახენწჷფონ თეშ აწიკინჷ ჰოლანდიაქ, ნამუქჷთ XVII ოშწანურაშ შქა წანეფს გეჭოფჷ პორტუგალიური კოლონიეფიშ უმენტაშობა ბჟაეიოლს. ნიდერლანდიშ კოლონიურ ჰეგემონიაქ აკარღჷ ინგლისიქ ინგლის-ჰოლანდიაშ ლჷმეფიშ უკული. 

XVI ოშწანურაშ ბოლოს დო XVIII ოშწანურაშ დაჭყაფუს, კოლონიური ეჭოფუეფიშ შარას ქჷგიოდირთჷ საფრანგეთიქ. კაპიტალიშ მაართაფონი შაყარუაშ ეპოქას კოლონიურ პოლიტიკას ატარენდეს სპეციალურო აკოქიმინელი შხუ სავაჭარო კომპანიეფი. კოლონიური პოლიტიკა რდჷ ქვერსემი მოგებაშ წყუ, კინე თიმ ბორჯის შხვადოშხვა გვარობაშ ჟიგოლინას იღვენუანდჷ მეტროპოლიეფშა.

მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ გორჩქინას კოლონიეფიშ დო გოლინაშ სფეროეფიშ გინორთალაშო ლჷმაშ მაართახარისხამი შანულობა უღუდჷ. გერჯგინელ გერმანიაქ ედომუშამო მიოდინუ მუში კოლონიეფი. კოლონიური სისტემაშ კრიზისიშ ახალი ეტაპიქ გინწყჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის დო გიშაკერძაფილო ლჷმაშ უკულიან პერიოდის. 

1956-1965 წანეფს, აფრიკას სახენწჷფო სუვერენიტეტი მიპალუ 33 ქიანაქ. ისტორიულო კოლონიალიზმი ევროპაშ სახენწჷფოეფიშ ჯოხოწკჷმა რე მერსხილი დო ედომუშამი დოსქილადირი მოსოფელი, აზიაშ მუსხირენი დო აფრიკაშ ჟირი (ეთიოპია დო ლიბერია) ქიანეფიშ მოხ, შხვადოშხვა ბორჯის ევროპაშ ქიანეფიშ კოლონია ედჷ. 

თარი კოლონიური სახენწჷფოეფი რდეს: პორტუგალია, ესპანეთი, ნიდერლანდი, გიშაკერძაფილო - გოართოიანაფილი ომაფე დო საფრანგეთი, კოლონიეფი უღუდეს თაშნეშე ბელგიას, გერმანიას, იტალიას, ააშს დო იაპონიას. ასე შილებე ირაგადუას, ნამჷ-და კოლონიალიზმი მუჭოთ სისტემა ვაარსენებს.

## თშნეშე ქოძირით
* კოლონიური იმპერიეფი
* ნეოკოლონიალიზმი
* კოლონია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* კოლონიალიზმი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

## სქოლიო

კატეგორია:კოლონიალიზმი
კატეგორია:კულტურული გეოგრაფია
გოართოიანაფილი ომაფეშ კოლონიეფი

thumb|upright=1.5|ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ეჸონუაშ დო დონთხაფაშ ანიმირაფილი რუკა
thumb|upright=1.5|ბრიტანეთიშ კოლონიალური ექსპანსია

მოჩამილ ერკებულს წჷმორინაფილი რე მოსოფელიშ არძა ტერიტორია, ნამუთ ნამდგაინ ბორჯის ინგლისიშ (ბრიტანეთიშ) მონარქიაშ პიჯური დოჸუნალას ვარდა გოართოიანაფილი ომაფეშ, ინგლისიშ კოლონიურ ვარდა დოჸუნალაშ შხვა ფორმას რდჷნ. თე ტერიტორიეფი ისტორიულო ბრიტანეთიშ იმპერიაშ დორხველობას რე.

1876 წანაშე 1947 წანაშახ, გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქის თაშნეშე ინდოეთიშ იმპერატორიშ (იმპერატრიცაშ) ტიტული უღუდჷ. ასეიან ბორჯიშ დიაფალი ელისაბედ II 16 სახენწჷფოშ მონარქი რე (*ქძ. [[ერეფიშ წორომაჸალობა]]*).

კოლონიაშ მართუალაშ ორგანიზაცია ბორჯიშ დო ოფირჩაშ შქას ითირუდჷ, მარა 1920-იანი წანეფიშ დგომარობაშო (არძაშე უდიდაში გოფართინაფაშ ბორჯი) შილებე იკლასიფიცირას გეჸვენჯი კატეგორიეფით:

* კინე მუ გოართოიანაფილი ომაფე - ინგლისიშ, უელსიშ, შოტლანდიაშ დო ირლანდიაშ რსხუ (1922 წანაშე - ხვალე ოორუე ირლანდია);
* ოგვირგვინე დიხეფი (კოკი მენი, ჯერსი დო გერნსი);
* ოხორინე კოლონიეფი. ომაფე გვირგვინი თე ტერიტორიეფშა მუში აბსოლუტურ სუვერენიტეტის აცხადენდჷ, თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თინეფი გოართოიანაფილი ომაფეშ აკოდგინალუაშა ვენშმიშესინ. თე ტერიტორიეფს გიფაჩჷ ბრიტანულ საართო წესეფქ დო კანონეფქ, ნამუსჷთ ბრიტანეთიშ პარლამენტი ღებულენდჷ. ომაფე ხეშუულებას გჷმოხანტუნდჷ გუბერნატორი, ნამუსჷთ დჷთმარინუანდჷ ბრიტანეთიშ თარობა;
* ოღვენჯე კოლონიეფი, ნამუთ არსებენდეს ამერიკას XVI-XVII ოშწანურეფს. ომაფე გვირგვინი თინეფს აჩუქენდჷ ომართალო ზოხო არისტოკრატეფს ;
* კოლონიეფი, ნამუსჷთ კომპანიეფი მართჷნდეს. მაართა რანწკის - ბრიტანეთიშ ოსტ-ინდოეთიშ კომპანია. თაშნეშე არსებენდჷ მუსხირენ უმოს მორჩილი კომპანიეფი აფრიკას;
* პროტექტორატეფი. ფორმალურო ისხუნუაფუდჷ, მუჭოთ ურცხოური სახენწჷფო ურცხოური თარობაშ დუდალათ. მარა, პროტექტორატი უარენდჷ ურცხოურ სახენწჷფოეფწკჷმა ზოხორინელი ურთიართობეფიშ ღვენჯობა, თაშნეშე არსებენდჷ ბრიტანეთიშ თაობაშ შანულამი კათაფა პროტექტორატიშ დინოხოლენ საქვარეფშა;
* დომინიონეფი. გორჩქინდეს XX ოშწანურაშ დაჭყაფუს, მუჭოთ ჸოფილი ოხორინე კოლონიეფი ვარდა ფედერაციეფი;
* სამანდატო ტერიტორიეფი. გორჩქინდეს მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული დო ნამუთ წჷმარინუანდეს ჸოფილ გერმანიაშ იმპერიას დო ოსმალეთიშ იმპერიაშ ჸოფილ ერუანულ აკანეფს, ნამუთ ბრიტანეთიშ მართუალაშ გიმე გინაჩჷ ერეფიშ ლიგას.
thumb|upright=1.5|ბრიტანეთიშ იმპერია 1897.
## ოგვირგვინე დიხეფი

ოგვირგვინე დიხეფი - მუნეფიშ ემაჸონაფალი ხეშუულებათ დო მუში სამართლებური სისტემაშ მაპალუ ტერიტორიეფი. თინეფი ვარენა დო დღას ვარდეს კოლონიეფი, ოზუღე ტერიტორიეფი (, კინოხ „დოჸუნელი ტერიტორიეფი“ — ) ბრიტანული კანონდვალუაშ თოლწონუათ, მარა დუდთხილუაშ დო გალენური პოლიტიკაშ საკითხეფი (საბაჟო დო იმიგრაციული საკითხეფიშ მოხ) დელეგირაფილი რე გოართოიანაფილი ომაფეშ თარობაშა. კანონეფი, ნამუსჷთ გიშმაშქვანს გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტი, შილებე ქიმინჯენდან კოკეფიშ ტერიტორიას ხოლო ომაფე ფულირი სხუნუშ ომანგე გინოჭყვიდირიშ მეჯინათ.
## ოზუღე ტერიტორიეფი

## თაშნეშე ქოძირით
* ბრიტანეთიშ იმპერია
* გოართოიანაფილი ომაფეშ ისტორია
* შოტლანდიაშ კოლონიეფი
* გოართოიანაფილი ომაფეშ ოზუღე ტერიტორიეფი
* რალი-რეიდ ლონდონ — სიდნეი, მარშრუტი ნამუთ გოდვალირქ იჸუბრიტანეთიშ კოლონიაშ ნორთიშით

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Nineteenth Century Books on British Colonization

## სქოლიო

კატეგორია:ბრიტანეთიშ კოლონია
კატეგორია:კოლონიალიზმი
ნიუ-მექსიკო

180px|right
180px|right

**ნიუ-მექსიკო** (New Mexico, Nm) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ გვალამ რეგიონს. 1540-1542 წანეფს ნიუ-მექსიკო გიმირკვიუ ფრანსისკო დე კორონადოქ. 1568-ს გორჩქინდჷ ესპანურ დოხორალეფქ რიო-გრანდეწკჷმა. 1610 – დირსხუ სანტა-ფექ. 1848 – ტერიტორიაშ დიდი ნორთი გინაჩჷ ააშ-ის. 1912-შე შტატი. 

* **ფართობი** – 314 ვითოში. 
* **მახორობა** – 1,849 ვითოში (ჩეკანამი 62,3 %, აფროამერიკალი 1 %, ინდიარი 7,2 %, ლათინოამერიკალი 30,2 %). 
* **მახორობაშ მეჭედალა** – 5.79 მახორუ 1კვ.კმ
* **ნოღაშ მახორობა** – 72,1 %. 
* **ნოღეფი** – სანტა-ფე (ნანანოღა, ედომუშამი ჯოხო რე Villa Real de la Santa Fe de San Francisco de Asis), 66 ვითოში, ალბურქერქი, 518 ვითოში, ლას-კრუსესი, 75 ვითოში. 
* **მუშობურობეფი** – კოსმოსური დო ბირთვული რკვიებაშ ცენტრი ლოს-ალამოსი, ორაკეტე პოლიგონი უაით-სენდსი, ნავაჰოს დო ჰოპის ინდიარეფიშ რეზერვაციეფი.


კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ნიუ-ჯერსი

120px|right
120px|right

**ნიუ-ჯერსი** (New Jersey, Nj) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ შქა ატლანტიკურ რეგიონს. ჯოხოქ — გიადჷ კოკი ჯერსიშ თხილუაშ გაშინალო. ნიუ-ჯერსიქ 1605 წანას კოლონიზაფილქ იჸუ ჰოლანდიარეფიშე (ახალი ჰოლანდია), 1664 წანას გინაჩჷ ინგლისის, 1787-შე ააშ-იშ შტატი რე.

* **ფართობი** — 19,210 კვ. კმ.
* **მახორობა** — 8,624.4 მახ. (ჩეკანამი 76 %, აფროამერიკალი 12,9 %, აზიარი 3 %, ლათინოამერიკალი 8,1 %).
* **ნოღაშ მახორობა** — 89 %.
* **ნოღეფი** — ტრენტონი (ნანანოღა), 85 ვითოში; ნიუარკი, 268 ვითოში, ჯერსი-სიტი, 229 ვითოში, პატერსონი, 150 ვითოში.
* **ჩინებული ადამიერეფი** — თომას ედისონი, პოლ რობსონი, ფრენკ სინატრა, ვუდრო ვილსონი.
* **მუშობურობეფი** — პრინსტონიშ უნივერსიტეტი, ოლაჸაფე ბიზნესი ატლანტიკ-სიტის, ედისონიშ მუზეუმი, უოლტ უიტმენი ჸუდე კემდენს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნიუ-ჯერსიშ ოფიციალური ხასჷლა
* ნიუ-ჯერსიშ სახენწჷფო დეპარტამენტი 
* ნიუ-ჯერსიშ თავრობაშ ეჭარუა 


კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ოკლაჰომა

120px|right
120px|right

**ოკლაჰომა** (Oklahoma, Ok) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა „ჭითა კათას“ შანენს. 1541 წანას ფრანცისკო დე კორონადო ირკვიენდჷ ტერიტორიას ესპანარეფშო. 1803 წანას ოკლაჰომა მაჸუნჷ ლუიზიანაშ გჷმოჩამას. 1890 დირსხუ ოკლაჰომაშ ტერიტორიაქ. 1907-შე ააშ-იშ შტატი რე. 1928 — მიოგორუეს ნავთობის. ოხურგუ კანზასი, ტეხასი, არკანზასი, მისური, ნიუ-მექსიკო დო კოლორადო. მოქიმინალენს უმაღალაში ოსინთალე დაწესებურებეფი: ოკლაჰომაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი დო ოკლაჰომაშ უნივერსიტეტი (1890).

* **ფართობი** — 178 ვითოში. 
* **მახორობა** — 3,8 ვითოში (ჩეკანამი 82 %, აფროამერიკალი 7,4 %, ინდარი 8 %, ლათინოამერიკალი 2,6 %). 18,3. 
* **ნოღაშ მახორობა** — 67,3 %. 
* **ნოღეფი** — ოკლაჰომა სიტი (ნანანოღა), 470 ვითოში, ტულსა, 378 ვითოში, ლოუტონი, 83 ვითოში. 
* **მუშობურობეფი** — წყარმალუ არკანზასი, უიჩიტაშ ქჷნდჷრი, ინდიარეფიშ რეზერვაციეფი: ჩეროკი, ჩიკასაუ, ჩოკტაუ, კრიკი, სემინოლეფი.


კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ნიუ-ჰემპშირი

200px|right
200px|right

**ნიუ-ჰემპშირი** (New Hampshire, Nh) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ახალი ინგლისიშ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ ინგლისიშ ოგრაფეშ მეჯინათ. 1623 წანას დირსხუ მუჭოთ ჩხომიშ ოჭოფალი კოლონიაქ, 1776-ს გჷმაცხადჷ ზოხორინალა ინგლისიშე, 1788 წანაშე ააშ-იშ შტატი რე. 

* **ფართობი** - 23,292 კვ.კმ. 
* **მახორობა** - 1,307 ვითოში (ჩეკანამი 98%, აფროამერიკალი 0,6 %, ლათინოამერიალი 1%). 
* **ნოღაშ მახორობა** - 52,2%. 
* **ნოღეფი** - კონკორდი (ნანანოღა), 37 ვითოში, მანჩესტერი, 101 ვითოში, ნეშუა, 81 ვითოში

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ორეგონი

120px|right
120px|right

**ორეგონი** (Oregon, Or) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ რეგიონს. ჯოხო ალგონკინარეფიშ ნინაშა „სქვამი წყარს“ შანენს. 1811 წანას დირსხუ რჩქალი ოკიანეშ ტყებიშ კომპანიაქ. 1848 ტერიტორია იკათუანდჷ ვაშინგტონიშ ასეიან შტატისჷთ. 1859-შე ააშ-იშ შტატი რე. 

* **ფართობი** — 251 ვითოში. 
* **მახორობა** — 3,577 ვითოში (ჩეკანამი 92,8 %, აფროამერიკალი 1,6 %, ლათინოამერიკალი 4 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** — 67,9 %. 
* **ნოღეფი** — სალემი (ნანანოღა), 123 ვითოში, პორტლენდი, 481 ვითოში, იუჯინი, 124 ვითოში. 

## დომაჸალაფირი შტატეფი
* , ფუჯიანი&nbsp;– 1984
* , ტაივანი&nbsp;– 1985
* , ტოიამაშ პრეფექტურა&nbsp;– 1991
* , ჩოლა-ნამდო&nbsp;– 1996
* , ერაყიშ ქურთისტანი&nbsp;– 2005

## ლიტერატურა
* O'Hara, E. (1911). Oregon. In the *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company. Retrieved July 25, 2009, from New Advent.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Oregon Historical Society
*Oregon State Databases 

*
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ობჟათე დაკოტა

120px|right
120px|right

**ობჟათე დაკოტა** (South Dakota, Sd) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. 1743-შე საფრანგეთიშ კოლონია რდჷ, 1861-შე – ააშ-იშ ტერიტორი რე, 1889-შე - ააშ-იშ შტატი.

* **ფართობი** – 197 ვითოში. 
* **მახორობა** – 760 ვითოში (ჩეკანამი 91,5 %, აფროამერიკალი 0,5 %, ინდიარი 7,3 %, ლათინოამერიკალი 0,7 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 46,4 %. 
* **ნოღეფი** – პიერი (ნანანოღა), 13 ვითოში, სიუ-ფოლსი, 113 ვითოში, რაპიდ სიტი, 58 ვითოში, აბერდინი, 25 ვითოში. 
* **მუშობურობეფი** – დიდი რზენეფი, რაშმორიშ გვალა, ნამუსით გიშაკვათილი რე ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ვაშინგტონიშ, ჯეფერსონიშ, ლინკოლნიშ დო თეოდორ რუზველტიშ პორტრეტეფი.

## მონუმენტეფი
* ხანგა ცხენიშ ნოჭახნაკუ
* რაშმორიშ გვალაშ ერუანული მემორიალი

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ტენესი

120px|right
120px|right

**ტენესი** (Tennessee, Tn) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟაეიოლუშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ჩეროკიშ ინდიარეფიშ ნინაშა „ოფურეს“ შანენს. 1757 წანას თაქ დირსხუ ევროპელეფიშ მაართა ხორუეფქ, 1796-შე ააშ-იშ შტატი რე. 1861-1866 წანეფს კონფედერაციაშ მაკათური რდჷ. 

## გეოგრაფია
ტენესიშ ნანანოღა რე ნეშვილი. მახორობა: 6.5 მილიონი (ჩეკანამი 83 %, აფროამერიკალი 16 %, ლათინოამერიკალი 0,7 %). ტენესის ოხურგუ ოორუეშე კენტუკი დო ვირჯინია, ბჟაეიოლშე ოორუე კაროლინა, ობჟათეშე ჯორჯია, ალაბამა დო მისისიპი, ბჟადალშე  არკანზასი დო მისური.

ტენესი ბჟაეიოლშე გოხურგილი რე აპალაჩიშ გვალაშ ნორთით, ბჟადალშე წყარმალუ მისისიპით. 

## გოსინთაფა
ტენესის მოქიმინალენს ვანდერბილთიშ უნივერსიტეტი (ვენდი). ტენესიშ უნივერსიტეტი დო ტენესიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი. 

* **ფართობი** – 107 ვითოში. 
* **ნოღაშ მახორობა** – 60,4 %. 
* **ნოღეფი** – ნეშვილი (ნანანოღა), 511 ვითოში, მემფისი, 597 ვითოში, ნოქსვილი, 167 ვითოში, ჩატანუგა, 150 ვითოში. 
* **მუშობურობეფი** – ერუანული პარკი გრეით-სმოუკი, ელვის პრესლიშ სამუმალო, ომენცარე ცენტრეფი.		 

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ალმახანური მოსოფელიშ შკვითი სამანცარობა

**ალმახანური მოსოფელიშ შკვითი სამანცარობა** — პროექტი, ნამუშ ფარგალეფს 2007 წანაშ 7 კვირკვეს (07/07/07) ჯოხოგიადჷ ”ახალი” მოსოფელიშ შკვითი სამანცარობა. ორგანიზაფილი ვასათარობო ორგანიზაციაშით *New Open World Corporation* (NOWC).

## ალმახანური მოსოფელიშ შკვითი სამანცარობა
thumb|center|750px|ალმახანური მოსოფელიშ შკვითი სამანცარობა აბანდვალუეფი
2007 წანაშ 7 კვირკვეს, „სუმი შკვითიანიშ” დღას, პორტუგალიაშ ნანანოღა ლისაბონს ჯოხოგიადჷ ალმახანური შკვითი სამანცარობას. თენეფი რენა::

## კონკურსიშ ფინალისტეფი
thumb|center|350px|ახალი მოსოფელიშ სამანცარობეფიშ პრეტენდენტ-ფინალისტეფიშ აბანდვალუეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო

კატეგორია:მოსოფელიშ სამანცარობეფი
ჰისენ ჰაბრე

**ჰისენ ჰაბრე** (; დ. 13 ეკენია, 1942, ფაია-ლარგო, ჩადი) — ჩადიშ ოურდუმე დო პოლიტიკური მოღალე. ქიანაშ პრეზიდენტი 1982 - 1990 წწ.

ჰისენ ჰაბრექ გონათუა პარიზის მიღჷ, ჩადშა დირთჷ 1971 წანას, თე პერიოდის ქიანას ომენოღალე ლჷმა მიშჷ ობჟათარი ქირსიანეფს დო ოორუალი არაბ მუსულმანეფს შქას. გეჸვენჯი წანას ჰისენ ჰაბრექ ტრიპოლიშა მიდართჷ დო გეგმოქიმინჷ პარტიზანული არმია, ნამუსჷთ ოორუეშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი გიოდჷ. მალას თიშ ნძალეფქ გეგნოჭკირეშ ჩადიშ ხურგეფი. პრეზიდენტ გუკუნი უედეიქ მოხვარაშო ლიბიას მოუჭანუ, ნამუქჷთ ჰაბრე აინძულჷ უკახალე დორთედკო დო სუდანშა გეგნურთუმუდკონ, მარა მალას დირთჷ, გეჭოფუ ქიანაშ ბჟაეიოლი ნოღეფი, 7 მანგის -  გეჭოფუ ნანანოღა ნჯამენა დო დუდი ქიანაშ პრეზიდენტო გეგმაცხადჷ. გუკუნი უედეიქ ოპოზიციური თარობა აკოქიმინჷ. 

1983 წანას უედეაშ ხუჯიშ დაკინალო ლიბიაქ ჩადიშ მაანთხა ინტერვენცია ქოქიმინჷ. მარა საფრანგეთიშ დო ააშ-შ მოხვარათ ჰისენ ჰაბრექ გიმორძგუ, მუამარ კადაფიშ ჯარეფქ ქიანა ქჷდიტუეს.

## ოურდუმე გჷნორთაფა
1989 წანას ქიანას ოურდუმე გჷნორთაფაშ ცადება რდჷ, ნამუსთ დუდენდჷ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი ბრაჰიმ იტნო დო თიში ოურდუმე მარჩებელეფი: ჰასან ჯამუსი დო იდრის დები. იტნო ოჭოფეს, ჯამუსი დოჸვილეს, იდრის დებიქ ქიანაშე ინტუ დო მუმალ წანას იერიში წჷმიჭყჷ ჰაბრეშ ხეშუულებაშ სააწმარენჯოთ.

1990 წანაშ ბოლოს, იდრის დებიშ დებიშ დუდალათ მოქიმინჯე ჩადიშ ერუანული რსხებაშ ყარაფიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ ბჟაეიოლ ჩადის მადვალუ ნოღა აბეშე გეჭოფეს. 1 ქირსეთუთას ჰისენ ჰაბრექ დიო კამერუნშა ინტუ, უკული - სენეგალშა გეგნორთჷ. 

## ბრალდვალუა
1991 წანას აკოქიმინელჷ კომისიაქ ჰაბრეშ ადმინისტრაციას 40 000 პოლიტიკური ჸვილუეფიშ დო 200 000 წამებაშ ფაქტიშ ქიმინუაშ გეშა გიოდჷ ბრალი. ადამიერიშ გოქუნელობეფიშ მათხილარ ბუნეფს ხეს უღუდეს 97 პოლიტიკური ჸვილუაშ, 142 წამებაშ დო 100 ადამიერიშ გოქარვაფაშ დეტალურო ეჭარილი ფაქტიშ ემახანტე მასალა. გოეროქ ხუჯი დუკინჷ თიში ზისხირიშ სამართალობურ რალუას ადამიერიშ გოქუნალობეფიშ დორღვიებაშო, მუთ ჰაბრეშ ექსტრადიციას ითოლისწორენს.

## ლიტერატურა
* ნაიჯელ ქოთორნი,  ისტორიის 100 ყველაზე სასტიკი დესპოტი და დიქტატორი, თბ., 2011 

## სქოლიო

კატეგორია:ჩადიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ჩადიშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1942
ვაიომინგი

**უაიომინგი**, *ვაიომინგი* (Wyoming, Wy) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ გვალამი რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა „დიდ პრერიას“ ვარდა „დიდ რზენეფს“ შანენს. 1803 – გინაჩჷ ააშ-ს ლუიზიანაწკჷმა ართო. 1834 – დირსხუ მაართა ხორუა ფორტ ლარამქ. 1890-შე ააშ-იშ შტატი რე.

* **ფართობი** – 252 ვითოში. 
* **მახორობა** – 496 ვითოში (ჩეკანამი 92,2 %, აფროამერიკალი 0,7 %, ინდიარლი 2 %, ლათინოამერიკალი 5,2 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 62,7 %. 
* **ნოღეფი** – შაიენი (ნანანოღა), 54 ვითოში, კასპერი, 49 ვითოში, ლარამი, 27 ვითოში.	

	 

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ოჰაიოშ შტატი

120px|right
120px|right
120px|right

**ოჰაიო** (, Oh) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟაეიოლიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა “სქვამი წყარმალუს“ შანენს. 1650 წანას ოჰაიო გიმირკვიეს კანადარი ფრანგეფქ; 1730 – მართუნდჷ კლერონ დე ბელვილი; 1749 – ინგლისარეფიშ მენტალა; 1763 ლუიზიანაშ ტერიტორიაშ ნორთი რე, გინაჩჷ ინგლისარეფს; 1788 – მაართა ხორუა დარსხუეს იანკეფქ ნიუ-ჯერსიშე; 1803-შე ააშ-იშ შტატი რე.

* **ფართობი** – 116,096 მ².
* **მახორობა** – 11,613,423 (2015) (ჩეკანამიი 82.7%, აფროამერიკალი 12.2%, ლათინო-ამერიკალი 3.1%, აზიარეფი 1.7%, ინდიარეფი 0.2%, შხვა 0.01%.). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 73,3 %. 
* **ნოღეფი** – კოლუმბუსი (ნანანოღა) – 835,957, კლივლენდი- 389,521, ცინცინატი - 298,165, ტოლედო - 281,031, აკრონი - 197,859. 
* **ჩინებული ადამიერეფი** – ჯონ გლენი, პოლ ნიუმენი, ააშ-იშ 6 პრეზიდენტი (ჰარფილდი, გრანტი, გარდინგი, ჰარისონი, ჰეიესი, მაკ-კინლი).

## ლიტერატურა
* Cayton, Andrew R. L. (2002). *Ohio: The History of a People*. Columbus, OH: The Ohio State University Press. ISBN 0-8142-0899-1
* Knepper, George W. (1989). *Ohio and Its People*. Kent, OH: Kent State University Press. ISBN 978-0-87338-791-0

## რესურსეფი ინტერნეტის
* State of Ohio Official Website
* Ohio State Facts from USDA 
* U.S. Census Bureau (Ohio Quick Facts) 
* USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Ohio


კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ნიუ-იორკიშ შტატი

**ნიუ-იორკი** (New York, Ny) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ შქა ატლანტიკურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ იორკიშ ჰერცოგიშ მეჯინათ, ნამუქჷთ თე ტერიტორია (ახალი ჰოლანდია) მიღჷ მუში ჯიმაშ ჩარლზ II-შე.

* **ფართობი** — 141,300 ვითოში
* **მახორობა** — 19,795,791 (ჩეკანამეფი 71 %, აფროამერიკალეფი 14 %, აზიარეფი 3,9 %, ლათინურამერიკალეფი 11,2 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** — 84,6 %. 
* **ნოღეფი** — ალბანი (ნანანოღა), 103 ვითოში, ნიუ-იორკი, 8.108 ვითოში, ბუფალო, 310 ვითოში, როჩესტერი, 221 ვითოში 
* **მუშობურობეფი** — ნიაგარაშ წყარგელაფუ, უესტ-პოინტი (ააშ-იშ ოურდუმე აკადემია), ნოღა ნიუ-იორკი (აკიგჷ XVII ოშწანურას კოკი მანჰეტენს, ააშ-იშ ნანანოღა 1797 წანაშახ, აკმოდირთუ 5 კვარტალშე: ბრონქსი, მანჰეტენი, ქუინსი, ბრუკლინი, სტეიტენ-აილენდი. *ოქინაფუეფი* — დუდიშალაშ ნოჭახნაკუ, ემპაია სტეიტ ბილდინგი, 381 მ, გოეროშ შტაბ-ორენი, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი). 
* **ჩინებული ადამიერეფი** — ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი, ართურ მილერი, ფრანკლინ და თეოდორ რუზველტეფი, უოლტ უიტმენი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* State Government website
* Governor
* New York State Senate 
* New York State Assembly
* New York State Unified Court System
* Constitution of New York 

*
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ვისკონსინი

120px|right
120px|right
**უისკონსინი** () — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟაეიოლიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა „დოლოშ აკანს“ შანენს. 1634 წანას გიმირკვიუ ჟან ნიკოლქ, 1670 – დირსხუ მუჭოთ ახალი საფრანგეთიშ ნორთი. 1763 - ფრანგეფქ დუთმეს ინგლისარეფს. 1783 – ააშ-იშ ტერიტორია. 1848-შე ააშ-იშ შტატი რე. 

* **ფართობი** – 142 ვითოში. 
* **მახორობა** – 5,478 ვითოში (ჩეკანამი 92,2 %, აფროამერიკალი 5 %, ლათინოამერიკალი 1,9 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 64,2 %. 
* **ნოღეფი** – მედისონი (ნანანოღა), 223 ვითოში, მილუოკი, 590 ვითოში, გრინ-ბეი, 102 ვითოში. 
* **ჩინებული ადამიერეფი** – ედნა ფერბერი, ჰარი გუდინი, სპენსერ ტრეისი.

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ოორუე დაკოტა

120px|right
120px|right

**ოორუე დაკოტა** (North Dakota, Nd) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ დაკოტაშ თურეფიშ მეჯინათ, მუთ „მაჸალეს“ ვარდა „მორსხუეს“ შანენს. 1738-1740 წანეფსი ათე ტერიტორია გიმირკვიუ კანადაშ ექსპედიციაქ (ვერენდრიე). 1803 – ლუიზიანაშ გიმოჩამათ გინირთჷ ააშ-იშ ნორთო. 1861 – დაკოტაშ ტერიტორიაშ ნორთი რე, 1889 წანაშე ააშ-იშ შტატი რე. თაქ ბრელი გერმანალი დო ნორვეგიალ ახალმახორუეფქ მორთეს. 

* **ფართობი** – 179 ვითოში. 
* **მახორობა** – 621 ვითოში (ჩეკანამი 94,6 %, აფროამერიკალი 0,6 %, ინდიარი 4,1 %, ლათინოამერიკალი 0,7 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 48,8 %. 
* **ნოღეფი** – ბისმარკი ნანანოღა), 53 ვითოში, ფარგო, 84 ვითოში, გრანდ ფორქსი, 51 ვითოში. 
* **ჩინებული ადამიერეფი** – მაქსველ ანდერსონი, ლუი ლამური. 

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
კატეგორია:ოორუე დაკოტა
სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)

**სანტიაგო ბერნაბეუ ** — სტადიონი მადრიდის, დინოხოლენ მატჩეფს სტადიონს მართუნს „რეალ მადრიდი“. ინტირუანს 81,254 მაჯინალს დო რე სიდიდათ მაჟირა ოკუჩხბურთე არენა ესპანეთის. უეფაშ კლასიფიკაციათ ოთხმურიცხამი სტადიონი რე. სტადიონიშ აკოგაფაქ გეთუ 1947 წანას, ჯოხოქ გიადჷ - რეალიშ პრეზიდენტიშ სანტიაგო ბერნაბეუ იესტეშ პატიოცემელო. 

სანტიაგო ბერნაბეუ მოსოფელს არძაშე ჩინებული დო პრესტიჟული ოკუჩხბურთე არენა რე. სანტიაგო ბერნაბეუს იტარინჷ 1982 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ დო 1964 წანაშ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ აკოხვალამეფქ, თინეფს შქას ჩემპიონატეფიშ ფინალური მატჩეფქ. სტადიონქ უკვე უმენძელჷ 1957, 1969, 1980 დო 2010 წანეფიშ ევროპაშ ჩემპიონეფიშ თასიშ ფინალურ აკოხვალამეფს.

## მოლინეფი
* 1957 — უეფა-შ ჩემპიონეფიშ თასიშ ფინალი („რეალ მადრიდი“ — „ფიორენტინა“ — 2:0)
* 1964 — ევროპაშ კუჩხბურთიშ ჩემპიონატიშ ფინალი (ესპანეთი — სსრრ — 2:1)
* 1969 — უეფა-შ ჩემპიონეფიშ თასიშ ფინალი („მილანი“ — „აიაქსი“ — 4:1)
* 1980 — უეფა-შ ჩემპიონეფიშ თასიშ ფინალი („ნოტინგჰემ ფორედტი“ — „ჰამბურგი“ — 1:0)
* 1982 — მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი (იტალია — გფრ — 3:1)
* 1985 — უეფაშ თასი („რეალ მადრიდი“ — „ვიდეოტონი“ — 1:0)
* 1986 — უეფაშ თასი („რეალ მადრიდი“ — „კიოლნი“ — 5:1)
* 2010 — უეფა-შ ჩემპიონეფიშ თასი („ბავარია“ — „ინტერი“ — 0:2)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Santiago Bernabéu Stadium at Google Maps
* Santiago Bernabéu Stadium Facts and Photos 
* Santiago Bernabéu Stadium
* Santiago Bernabéu Stadium Description and Photos  
*Virtual Stadium Tour
*Real Madrid Football Club Official website
*Real Madrid Football Club Fan site
*360 Degree Image of the Stadium 
*Estadios de Espana 

კატეგორია:მადრიდი
კატეგორია:ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
ოკუჩხბურთე სტადიონეფიშ ერკებული ნტირაშ მეჯინათ

გიმე მოჩამილი რე ოკუჩხბურთე სტადიონეფიშ ვაედომუშამი ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ.

## [[საქორთუო]]

## რესურსეფი ინტერნეტის
* საიტი მოსოფელიშ სტადიონეფიშ გეშა  
* სტადიონეფიშ გიდი 
* ევროპაშ სტადიონეფიშ კოლექცია 
* სტადიონეფიშ ერკებული კონტინენტეფიშ მეჯინათ 

## სქოლიო

*
სერხიო რამოსი

**სერხიო რამოს გარსია** ( ; ) — ესპანეთიშ ნაკორობაშ დო „რეალ მადრიდიშ“ ჸოფირი პროფესიონალი მობურთე.

## ტიტულეფი
### რეალ მადრიდი
***[[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ლა ლიგა]]:**
** **ჩემპიონი (3):** 2006–07, 2007–08, 2011–12
** *ვიცე-ჩემპიონი (5):* 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13
***[[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე თასი|კოპა დელ რეი]]:**
** **გომორძგვილი (1):** 2010–11
** *ფინალისტი (1):* 2012–13
***[[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე სუპერთასი|ესპანეთიშ სუპერთასი]]:**
** **გომორძგვილი (2):** 2008, 2012
** *ფინალისტი (1):* 2007, 2011

### ესპანეთიშ ნაკორობა
***[[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი| მოსოფელიშ ჩემპიონატი]]** (1):
** **გომორძგვილი (1):** 2010
***[[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ევროპაშ ჩემპიონატი]]** (2):
** **გომორძგვილი (2):** 2008, 2012

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Real Madrid official profile
*BDFutbol profile
*National team data  
*2010 FIFA World Cup profile
*
*
*Transfermarkt profile
*ოფიციალური საიტი  
*

## სქოლიო

კატეგორია:ესპანარი მობურთეეფი
კატეგორია:მადრიდიშ რეალიშ მობურთეეფი
კატეგორია:ლა ლიგაშ მობურთეფი
კატეგორია:2006 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
კატეგორია:2010 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
ოორუე კაროლინა

120px|right
120px|right

**ოორუე კაროლინა** (North Carolina, Nc) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე ატლანტიკურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ ინგლისიშ მაფაშ ჩარლზ II-აშ პატოცემაშო. 1663 წანას დირსხუ მაართა ირიათოიან ხორუაქ. 1789 წანაშე ააშ-იშ შტატი რე, 1861—1868 წანეფსი კონფედერაციაშ მაკათური რდჷ.

* **ფართობი** – 126 ვითოში. 
* **მახორობა** – 8,465 ვითოში (ჩეკანამი 75,6 %, აფროამერიკალი 22 %, ინდიარი 1,2 %, ლათინოამერიკალი 1,2 %). 
* **ნოღაშ მახორობა** – 42,9 %. 
* **ნოღეფი** – როლი (ნანანოღა), 244 ვითოში, შარლოტი, 630 ვითოში, გრინსბორო, 195 ვითოში, უინსტონ-სეილემი, 153 ვითოში. 
* **ცნობილი ადამიანები** – ო ჰენრი, ბილი გრეჰემი, ჯესი ჯექსონი.
	


კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ნიუ-იორკიშ ბანდეფი (2002 წანაშ ფილმი)

**ნიუ-იორკიშ ბანდეფი** () — მარტინ სკორსეზეშ 2002 წანაშ დრამატული ისტორიული ფილმი. ფილმი გინიღეს ჩინეჩიტას, რომს. ფილმი ასახუნს მა-19 ოშწანურაშ შქა წანეფსი ნიუ-იორკის შხვადოშხვა ბანდეფიშ ლჷმას გოლინაშო.

## როლეფსი
*ლეონარდო დიკაპრიო - ამსტერდამ ვალონი
*დენიელ დეი-ლუისი - ბილ კატინგი 
*კამერონ დიასი - ჯენი ევერდინი
*ლიამ ნისონი - მონძღვარი ვალონი
*ჯიმ ბროუდბენტი - უილიამ ტვიდი 
*ჰენრი ტომასი - ჯონი სიროკო 
*ბრენდან გლისონი - უოლტერ მაკგინი
*გერი ლუისი - მაკგლოინი
*ჯონ კრისტოფერ რაილი - ვაჸიჭარამი ჯეკ მოლრენი
*სტივენ გრეჰემი - შანგი 
*ლერი ჯილარდი - ჯიმი სპოილსი
*ედი მარსანი - კილორანი

## ჯილდოეფი
**ორქოშ გლობუსი**
#საუჯგუშო რეჟისორი: მარტინ სკორსეზე
#საუჯგუშო ორიგინალური ბირა: U2

**BAFTA**
#საუჯგუშო არტისტი კოჩი: დენიელ-დეი ლუისი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*
*
*

კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:2002 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:მარტინ სკორსეზეშ ფილმეფი
კამერონ დიასი

**კამერონ დიასი** ( დ. 30 მარაშინათუთა, 1972) — ამერიკალი არტისტი დო ჸოფილი მოდელი. პოპულარობა მიპალუ 1990-იან წანეფს, მუჟამსჷთ აკათჷ ფილმეფს: „მარშიმი“, „საუჯგუშო მაჸალეშ დიარა“ დო „არძა მერიშე იხანგებუ“. დიასიქ ილაყაფჷ ხოლო ფილმის „ჩარლიშ ანგილოზეფი“, სოდეთ არსულჷ ნატალი კუკიშ როლი. შხვადოშხვა ბორჯის ნომინირაფილი რდჷ ორქოშ გლობუსის რსულებრი როლეფიშო ფილმეფს: „არძა მერიშე იხანგებუ“, „რდა ჯონ მალკოვიჩი“, „ვანილიშ ცა“ დო „ნიუ-იორკიშ ბანდეფი“.

## ბიოგრაფია
კამერონ დიასიქ დებადჷ კალიფორნიაშ შტატიშ ნოღას სან-დიეგოს, დიამუშიშ ობაჟეშ აგენტიშ ბილიშ დო მუამუშიშ ნავთობიშ კომპანიაშ მუშაშ ემილიო დიასიშ ფანიას. მუმაშ განშე კამერონიშ ბები დო ბაბუ ერუანობათ ესპანარეფი რდეს, ნამუეფქჷთ დიხორეს ააშ-ს, კერძოთ, ნოღა ტამპას (ფლორიდაშ შტატი). კამერონიშ დიდა გვერდო ინგლისარი, გერმანალი დო ჩეროკი გორჩქინაშ რე. კამერონს ჸუნს უნჩაში და ჯოხოთ ხიმენე. 16 წანაშ ასაკის დიასიქ კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ მოდელქ. უკულიან წანეფს კონტრაქტის აფორმენდჷ შხუ კომპანიეფწკჷმა, თინეფ შქას რდჷ Calvin Klein Inc. დო Levi Strauss & Co. 17 წანაშ ასაკის გიმორჩქინდჷ ჟურნალ Seventeen-იშ კაბრას. კამერონ დიასი რდჷ ლონგ-ბიჩიშ ოშქაშე პოლიტექნიკურ სკოლას. 21 წანაში ასაკის ილაჸაფჷ ფილმის „მარშიმი“, სოდეთ თიში პარტნიორქ იყუ ჯიმ კერიქ.

2008 წანაშ 15 პირელს, 58 წანაშ ასაკის კამერონს პნევმონიათ მუმაქ დუღურჷ. 1995 წანაშე დიასი ურთიართობას რდჷ არტისტ მეტ დილონწკჷმა; 3 წანაშ უკული ჭკობაქ ართიანს დეთხიუ. 1999 წანაშე ხვადუდ ჯერედ ლეტოს, მორო 2003 წანას თინეფქ ართიანს დეთხის 2003 წანაშე 2006 წანაშა ხვადუდჷ მობირეს დო არტისტის ჯასტინ ტიმბერლეიკის, 2010 წანაშ კვირკვეშე 2011 წანაში ეკენიაშა ხვადუდჷ ავსტრალიარ სპორტსმენს ალექს როდრიგესის.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* კამერონ დიასი 
* კამერონ დიასი 

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1972
ჯონ კრისტოფერ რაილი

**ჯონ კრისტოფერ რაილი** (; დ. 24 მესი, 1965) — ამერიკალი არტისტი, პროდიუსერი, მობირე, სცენარისტი, კომიკოსი. თიში დებიუტიქ იჸუ 1989 წანას ბრაიან დე პალმაშ ფილმის „ლჷმაშ ნადინეფუეფი“. წუმორინაფილი რდჷ ოსკარიიშ დო გრემიშ ჯილდოეფს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*
* New York Times profile on John C. Reilly
*John C. Reilly's Producer Profile on The 1 Second Film 

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1965
ედი მარსანი

**ედი მარსანი** (; 9 მანგი, 1968)  — ინგლისარი არტისტი. დუნაბადი რე მუშეფიშ კლასიშ ფანია. მოღალენს მუჭოთ ტელევიზიას, თეში კინოს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1968
ნევადა

**ნევადა** ( ) — შტატი ააშ-იშ ბჟადალ ნორთის. თიში ფართობი 286,350 კმ² რე, მახორობა დოხოლაფათ 2.7 მილიონი კოჩი. ათე მაძირაფალით თინა სიდიდათ მაშკვითა დო მახორობათ 35-ა შტატი რე ააშ-ს. ედომუშამი მახორობაშ დოხოლაფათ 2/3 ოხორანს ლას-ვეგასიშ აგლომერაციას, ნამჷთ აკმოდირთუ სუმი დიდი ნოღაშე.. ნევადაშ შტატიშ ნანანოღა რე კარსონ-სიტი.

ნევადა ჯინჯიერო წჷმორინაფილი რე ტიოზეფით დო სემიარიდული ტერიტორიეფით, ნამჷეფით ჯინჯიერი ნორთი მორთილი რე დიდი ღანჩოშ ხურგეფს. დიდი ღანჩოშ ობჟათეშე რინელი რაიონეფი, იდვალუაფუ მოჰავეშ ტიოზიშ ტერიტორიას. შტატიშ დიხეფიშ 86% ააშ-იშ თარობაშ დორხველობას რე შხვადოშხვა იურისდიქციაშ გიმე, მუჭოთ ოურდუმე, თეში ომენოღალე.

ჯოხოდვალა ნევადა მოურს თიშ ხოლოს დვალირი სიერა-ნევადაშ გვალეფიშე, მუთ ესპანურო *გეთილი გვალეფს* შანენს. ევროპელეფწკჷმა კონტაქტიშა ამდღანერი შტატიშ ტერიტორიას ოხორანდეს ამერიკაშ კვიდრი მახორობა პაიუტეფიიშ, შოშონეფიშ, დო უოშოშ თურეფი. დუდშე ტერიტორია ესპანეთიშ დორხველობას რდჷ დო მიშეშჷ ალტა-კალიფორნიაშ აკოდგინალუაშა, მექსიკაშ დუდიშალაშო ლჷმასშ უკული თიქ მექსიკაშ დორხველობაშა გინორთჷ. 1848 წანაშ ამერიკა-მექსიკაშ ლჷმაშ უკული ტერიტორიაქ ააშ-იშ მაღვენჯალაშა გინორთჷ დო 1850 წანას იუტაშ ტერიტორიაშ ნორთიქ იჸუ. 1859 წანას კომსტოკ-ლოდის ვარჩხილიშ მეგორუაშ უკული ათე აკანაფს დჭყჷ მახორობაშ მალი ტემპეფით ძინაქ, მუქჷთ ხე უნწყუ 1861 წანას ნევადაშ ტერიტორიაშ დორსხუაფას იუტაშ ტერიტორიაშ ბჟადალ ნორთის. 1864 წანაში 31 გიმათუთას ნევადაქ იჸუ ააშ-იშ წკარით 36-ა შტატიქ.

აზრტული ლაჸაფეფიშ ლეგალიზაფაქ, დიარაშ დო დათხიაშ პროცედურაშ სიეფექ ნევადა XX ოშწანურაშ თარი ტურისტულ ცენტრო გინაშქჷ. ტურიზმიშ ინდუსტრია შტატიშ მიშნაველიშ თარი წყუ რე. ნევადაშ შტატი მოსოფელს ორქოშ მაწარმებელეფს შქას მაანთხა აბანს რე.

ნევადას ოფიციალურო „ვარჩხილიშ შტატის“ უძახჷნა თიშ ისტორიას დო ეკონომიკას ვარჩხილიშ დიდი შანულობაშ გეშა. თინა ხოლო ჩინებული რე მუჭოთ „ლჷმას დუნაბადი შტატი“, თიშენ ნამჷდა თიქ დუდიშალა ომენოღალე ლჷმაშ პერიოდის მიპალუ დო „აბზინდიშ შტატი“ სიმბოლური ჩანარიშ გეშა.

ნევადა ააშ-იშ უდიდაში კილერი ტერიტორიაშ მაღვენჯი შტატი რე, ნამჷსჷთ ვაპალუ ოსქირონე ხურგა კანადაწკჷმა დო მექსიკაწკჷმა.

[მინი|[ლას-ვეგასი]]
[მინი|[რინო]]
[მინი|[ელკო]]
[მინი|[კარსონ-სიტი]]

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* შტატიშ ოფიციალური ხასჷლა 
* ნევადაშ შტატიშ მუნაჩამეფიშ ბაზეფი 
* შტატიშ ტურიზმიშ ხასჷლა
* ნევადაშ შტატიშ სიმბოლოეფი 
* ნევადაშ შტატიშ ალმახანდე 
* ნევადაშ გაცხადებეფი 
* ნევადაშ შტატიშ ბიბლიოთეკა დო არქივი 
* ნევადაშ ენერგია
* USGS-იშ ნანდული ბორჯიშ, გეოგრაფიული დო შხვა ომენცარე რესურსეფი ნევადაშ შტატიშ გეშა
* ააშ-იშ ეჭარუაშ ბიურო 
* ნევადაშ ოლქეფიშ რუკეფი კორობა რუკეფი. ნოღეფიშ დო ოლქეფიშ ერკებული
* ნევადაშ შტატიშ ფაქტეფი 
* ნევადაშ შარაშმარკვიებერი 
* გოჭყოლადირი ნევადა – ნოღა გეძირაფუეფი დო ოგვალე კარაიეფი

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ძღაბი მილიონ დოლარო

**ძღაბი მილიონ დოლარო** () — კლინტ ისტვუდიშ 2004 წანაში ამერიკული სპორტული დრამა. თინა მომითხობელანა კრივიშ მაწვართალიშ გეშა, ნამჷთ ოხვარუ მოჸოროფე ოსურ-მარკინეს გინირთას პროფესიონალო.

## როლეფს
*კლინტ ისტვუდი — ფრენკი დანი
*მორგან ფრიმენი — ედი დარპისი
*ჰილარი სუონკი — მეგი ფიცჯერალდი

## ჯილდოეფი
**ოსკარი**
*საუჯგუშო ფილმი: კლინტ ისტვუდი, ალბერტ რადი, ტომ როზენბერგი
*საუჯგუშო რეჟისორი: კლინტ ისტვუდი
*საუჯგუშო არტისტი ოსური: ჰილარი სუონკი
*საუჯგუშო არტისტი კოჩი მაჯირახარისხამი როლს: მორგან ფრიმენი

**ორქოშ გლობუსი**
*საუჯგუშო რეჟისორი: კლინტ ისტვუდი
*საუჯგუშო არტისტი ოსური: ჰილარი სუონკი

**სეზარი**
*საუჯგუშო უცხონინამი ფილმი: კლინტ ისტვუდი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 
* ''Million Dollar Baby'' at the Sports Movie Database

კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:2004 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ფილმეფი სპორტიშ გეშა
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:კლინტ ისტვუდიშ ფილმეფი
ღარჷბი მილიონერი

**ღარჷბი მილიონერი** (; ჰინდი: स्लमडॉग मिलियनेयर) — 2008 წანაშ ბრიტანული კინოფილმი, გჷნოღალირი დენი ბოილიშით, საიმონ ბოფოიშ სცენარით. სცენარი გერსხჷ ინდოარი ჭარუ დო დიპლომატი ვიკას სვარუპიშ რომანს „კითხირფი დო გამეფი“.

ფილმი დოდგჷმილი დო გჷნოღალირი რე ინდოეთის. თინა თხობელენს ისტორიას ახალნორდი ქომოლკოჩიშ გეშა მუმბაიშ გითორციებულჷ რაიონშე, ნამუთ სატელევიზიო ოლაჸაფე შოუშა გიშმურს დო არძაშ მოლებეფს გეგნანჭირინუანს, მუთ შოუშ მაჸვენჯიშ დო სამართალმათხილეეფიშ ეჭვის იჭანუანს. ტელურაიდიშ დო ტორონტოშ კინოფესტავალეფს ძირაფაშ უკული ფილმიქ გოხურგელ ტირაჟით გიშართჷ ოორუე ამერიკას 2008 წანაშ 12 გჷმათუთას დო ჯარალუაშ დო კრიტიკოსეფიშ ცქვაფა მიპალუ.

## ჯილდოეფი
„ღარჷბი მილიონერი“ რდჷ არძაშე წჷმოძინელი ფილმი ოსკარიშ 81-ა დოჯილდაფას, სოდე ფილმიქ 8 ჯილდო მიპალუ. ორქოშ გლობუსიშ დოჯილდაფას ფილმიქ ოთხი ჯილდო მიპალუ, თინეფს შქას ორქოშ გლობუსი საუჯგუშო დრამაშო

**ოსკარი**
*საუჯგუშო ფილმი
*საუჯგუშო რეჟისორი: დენი ბოილი
*საუჯგუშო ადაპტირაფილი სცენარი: საიმონ ბიფუ
*საუჯგუშო ორიგინალური მუსიკა: ა. რ. რამანი
*საუჯგუშო ორიგინალური ბირა:  ა არ რაჰმანი, გულზარი
*საუჯგუშო ხონარი: რესულ პოკუტი, რიჩარდ პრაიკი, იან ტაპი
*საუჯგუშო მონტაჟი: კრის დიკენსი
*საუჯგუშო ოპერატორი: ენტონი დოდ მენტლი

BAFTA
*საუჯგუშო ოპერატორი: ენტონი დოდ მენტლი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 

კატეგორია:2008 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:რომანეფს გერსხილი ფილმეფი
კატეგორია:დენი ბოილიშ ფილმეფი
დევ პატელი

**დევ პატელი** (; დ. 23 პირელი, 1990, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინდური წჷმოულობაშ ბრიტანალი არტისტი, ნამუთ ჩინებული რე ჯამალიშ როლით ფილმის „ღარჷბი მილიონერი“ დო ანვარიშ როლით სერიალს „Skins“. 2008 წანას ნომინირაფილი რდჷ ბაფტაშ საუჯგუშო ქომოლკოჩიშ როლიშ გეშა ფილმის „ღარჷბი მილიონერი“.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
## სქოლიო

კატეგორია:ბრიტანალი არტისტეფი
კატეგორია:ააშ-შ კინოარტისტეფიშ გილდიაშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ჯენიფერ კონელი

**ჯენიფერ კონელი** (; დ. 12 ქირსეთუთა, 1970) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ ობაღანე მოდელქ. ოკათუდჷ ბეშტურ დო ტელერეკლამეფს.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1970
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი ამერიკალეფი
ედ ჰარისი

**ედვარდ ალენ "ედ" ჰარისი** (ინგლ. Edward Allen "Ed" Harris; დ. 28 გერგობათუთა, 1950), ამერიკალი არტისტი, ჭარუ დო რეჟისორი, ჩინებული თიში როლეფით ფილმეფს „მერმენწეფიშ კალეიდოსკოპი",„ჯგირი ბუნა", „ქვერსემიას", „გლენგარი გლენ როსი“, „ჯიბეშ ფარა", „აპოლო 13“, „კჷრდე", „ტრუმენიშ შოუ“, „პოლოკი“, „ერებამი გონება“, „ნტერი ხიბაწკჷმა“ „საათეფი“, დო „აპალუზა" შხვა მიაარეეფიშ შქას. რე ორქოშ გლობუსიშ ლაურეატი.  დო მიარე შხვა ჯილდო.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
*

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1950
კრისტოფერ პლამერი

**კრისტოფერ პლამერი** (; 13 ქირსეთუთა, 1929) — კანადარი თეატრიშ, კინოშ დო ტელევიზიაშ არტისტი. რე ოსკარიშ, ემმიშ, ტონიშ, ორქოშ გლობუსიშ დო BAFTAშ ჯილდოეფიშ მაღვენი. თინა არძაშე ურჩინუაში რე ოსკარიშ გომორძგვილეფს შქას.

## ფილმოგრაფია

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1929
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინოარტისტეფი
პენსილვანია

**პენსილვანია** (Pennsylvania, Pa) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ შქა ატლანტიკურ რეგიონს. პენსილვანია 1682 წანას დარსხუ უილიამ პენიქ, ნამჷქით ათეშო მიღჷ თანხა ჩარლზ II -შე; 1787-შე ააშ-იშ შტატი რე. შტატიშ ფართობი აკადგინანს 116 ვითოშ კმ²–ის.

## დემოგრაფია
2010 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ მახორობაშ 81.9% რდჷ ჩეკანამი (79.2% ვარი ლათინო-ამერიკული ჩეკანამი), 11.3% აფრო-ამერიკალი, 0.3% ინდიარი, 2.9% აზიარი, 1.9% მიშაბუძოლერი რასაშ წჷმარდგინაფალი.

მახორობაშ 5.9% 5 წანაშ ნარკებიშ რე, 23.8% 18–იშ გიმე, 15.6% 65–იშ ვარდა უნჩაში. ოსურეფი აკმოდირთუნა მახორობაშ 52%–ს. ნოღაშ მახორობა - 69,3%. 

2006–2008 წანეფიშ მეჯინათ უდიდაში ეთნიკური ბუნეფი რე:

* 28.5% გერმანალი ამერიკალეფი
* 18.2% ირლანდიარი ამერიკალეფი
* 12.8% იტალიარი ამერიკალეფი
* 9.6% აფრო-ამერიკალეფი
* 8.5% ინგლისარი ამერიკალეფი
* 7.2% პოლონარი ამერიკალეფი
* 4.2% ფრანგი კანადარეფი
* 2.9% პუერტო-რიკოარი ამერიკალეფი
* 2.2% ნიდერლანდარი ამერიკალეფი
* 2.0% სლოვაკი ამერიკალეფი
* 2.0% შოტლანდიარ-ირლანდიარი ამერიკალეფი
* 1.7% შოტლანდიარი ამერიკალეფი
* 1.6% რუსი ამერიკალეფი
* 1.5% უელსარი ამერიკალეფი
* 1.2% უნგრალი ამერიკალეფი
* 1.0% ბჟადალი-ინდოარი ამერიკალეფი
* 1.0% უკრაინარი ამერიკალეფი
* 1.0% მექსიკარი ამერიკალეფი

### ენები

### რელიგიეფი

რელიგიაშ მახორობა რდჷ გეჸვენჯი აღმსარებლობეფიშ მეჯინათ:

* ქრისტიანობა – 80%
** პროტესტანტიზმი – 51%
*** ჯინჯიერი პროტესტანტიზმი – 25%
*** ევანგელიკური პროტესტანტიზმი – 18%
*** უჩა პროტესტანტიზმი – 7%
*** იეჰოვაშ მოწმეეფი – 1%
** რომიშ კათოლიკური ოხვამერი – 29%
** მართლმადიდებლუა – 1%
* ურელიგიე – 13%
* იუდაიზმი – 2%
* შხვა რელიგიეფი – 1%
* ვემეჩჷ პასუხი – 1%

### ნოღეფი

პენსილვანიას რე 56 ნოღა, 958 ჭიჭე ნოღა, 93 მაართა კლასიშ ოფუტე, 1454 მაჟირა კლასიშ ოფუტე.
ვითი უდიდაში ნოღა: ფილადელფია; პიტსბურგი; ალენტაუნი; ერი; რედინგი; სკრანტონი; ბეთლემი; ლანკასტერი; ლევიტოუნი; ჰარისბურგი.

## ჩინებული ადამიერეფი

*ბენჯამინ ფრანკლინი
*ჯორჯ მარშალი
*ჯონ აპდაიკი
*რობერტ პერი

## სქოლიო

კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ერებამი გონება (ფილმი)

**ერებამი გონება ** () — 2001 წანაშ ბიოგრაფიული ფილმი, ნამჷთ დორსხუაფილი რე ჯონ ფორბს ნეშიშ რინას. ფილმი გინოღალირი რე ათე ჯოხონობაშ ნახანდაშ მეჯინათ, ნამჷთ 1998 წანას გიმიჩჷ დო პულიცერიშ პრემია მიღჷ. ჯონ ნეშიშ როლს არსულენდჷ რასელ კროუ, ნამჷშოთ ათენა მეჸუნელო მაჟირა წუმოძინელი ფილმი რდჷ „გლადიატორიშ“ უკულ.

## როლეფს
*რასელ კროუ - ჯონ ფორბს ნეში
*ჯენიფერ კონელი - ალისია ნეში
*ედ ჰარისი - უილიამ პარშერი
*პოლ ბეტანი - ჩარლზ ჰერმანი
*კრისტოფერ პლამერი - დოქტორ როსენი

## ჯილდოეფი

**ოსკარი**
* საუჯგუშო სურათი 
* საუჯგუშო რეჟისორი: რონ ჰოვარდი
* საუჯგუშო ადაპტირებული სცენარი: აკივა გოლდსმენი
* საუჯგუშო არტისტი ოსური მაჟირახარისხამი როლს: ჯენიფერ კონელი

**BAFTA**
* საუჯგუშო არტისტი კოჩი: რასელ კროუ 
* საუჯგუშო არტისტი ოსური მაჟირახარისხამი როლს: ჯენიფერ კონელი

**ორქოშ გლობუსი**
* საუჯგუშო დრამა
* საუჯგუშო არტისტი კოჩი დრამას: რასელ კროუ
* საუჯგუშო არტისტი ოსური მაჟირახარისხამი როლს: ჯენიფერ კონელი
* საუჯგუშო სცენარი: აკივა გოლდსმენი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
კატეგორია:2001 წანაშ ფილმეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
კატეგორია:ბიოგრაფიეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი
კატეგორია:რონ ჰოვარდიშ ფილმეფი
ლილი (საფრანგეთი)

**ლილი** ( ,  ) — ნოღა ოორუე საფრანგეთის. 2006 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 226,014 ადამიერს, ოშქაშეთ ნოღაშ მახორობაშ მეჭედალა აკმადგინანდჷ 5,720 ადამიერს კმ²-შა. დოხორელი პუნქტიშ ფართობი რე 39.51 კმ². ლილი 205 კილომეტრით რე დოშორაფილი ქიანაშ ნანანოღა პარიზის, ნოღაშე მუსხირენ კილომერტის - საგრანგეთ-ბელგიაშ ოფიციალური ხურგა იდვალუაფუ. ლილი რე ნორდ-პა-დე-კალეშ რეგიონიშ დო ნორიშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

## დომაჸალაფირი ნოღეფი

## კლიმატი

## სქოლიო

კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
ბორდო

**ბორდო** ( , , ) — ნოღა საფრანგეთიშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის, აკვიტანიაშ რეგიონიშ ნანანოღა. დოჸუნს ჟირონდაშ დეპარტამენტის. 2008 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანდჷ 285 151 ადამიერი (2008). ნოღაშ აგლომერაციას - 750 000 ადამიერი. მახორობაშ თარ ნორთის ფრანგეფი აკმადგინანდეს.

ნოღა ჯოხოგოლაფირი რე მოსოფელს ღვინიშ კულტურათ, გიშაკერძაფილო XVIII ოშწანურაშე, ნამუთ თიშო ორქოშ ხანო იკოროცხუ.

ბორდოს იდვალუაფუ ოკუჩხბურთე ჟაკ შაბან-დელმაშ ჯოხოდვალაშ სტადიონი, ნამუთ მენძელენდჷ 1938 დო 1998 წანეფს მოსოფელიშ ჩემპიონატეფიშ მატჩეფს. ბორდო მენძელენს ევრო 2016-იშ მატჩეფს ბორდოშ ახალ სტადიონს, ნამუქჷთ არსებულიშ მანგიორო აკიგჷნ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი
სენტ-ეტიენი

**სენტ-ეტიენი** () — ნოღა ცენტრალურ საფრანგეთის. 2005 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 175 700 ადამიერს, ნამუშით საფრანგეთიშ ნოღეფს შქას მახორობაშ მეჯინათ 16-ა აბან უკებჷ. ოშქაშე მეჭედალა კმ²-შა 2 197 ადამიერი. ფართობი - 79.97 კმ². იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 422–1 117 მ სიმაღალას. დოხორელ პუნქტშე 60 კილომეტრის იდვალუაფუ ნოღა ლიონი. არძაშე ჩხე თუთეფ რე კვირკვე დო მარაშინათუთა, არძაშე რგილ — ღურთუთა დო ფურთუთა. სენტ-ეტიენი რე რონა-ალპეფიშ რეგიონიშ დო ლუარაშ დეპარტამენტიშ დოხორელ პუნქტი.

## მაჸალე ნოღეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* City council website
* Tourist board official website 

## სქოლიო

კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი
ნიცა

**ნიცა** (, , , , ) — ნოღა საფრანგეთის. იდვალუაფუ სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯის პროვანსი-ალპეფი-ლაჟვარდოვანი წყარპიჯიშ რეგიონს. ზუღაპიჯი ალპეფიშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ლაჟვარდოვანი წყარპიჯიშ (საფრანგეთიშ რივიერაშ) თარი საკურორტო ცენტრი. ნიცა ჯვ. წ. IV ოშწანურაშ შქა წანეფს დარსხუეს ბერძენეფქ დო გიოდვეს ნიკეია, ოსურღორონთ ნიკეშ პატიოცემელო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური საიტი  
* Visitors and Convention Bureau Nice  
* Nice : between sea and mountains – Official French website 
* Official website of Nice Metropolis 

კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი
ლანსი (საფრანგეთი)

**ლანსი** () — ნოღა საფრანგეთის, ნორ-პა-დე-კალეშ რეგიონს, პა-დე-კალეშ ტეპარტამენტის, ლანსიშ ოლქის, ლანსიშ კანტონს. მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ დეპარტამენტის მაანთხა ნოღა რე, იდვალუაფუ არტუაშ რზენიშ ცენტრის, პარიზიშ ოორუეშე 200 კმ-შ გოძვენას დო ლილიშ ობჟათეშე - 40 კმ-ს. ნოღას ოორუეშე ულუანს ავტომაგისტრალი А21 „როკარდ მინიერი“.

## გალერეა

Lens-eglise.jpg|წიმინდე ლეჟეშ ოხვამე
Lens-ruepietonne.jpg|Rue de Paris — ნოღაშ თარი სავაჭარო შოშე
Lens - Église Saint-Édouard (08).JPG|წიმინდე ედუარდიშ ოხვამე


## რესურსეფი ინტერნეტის
* სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტი
* [მუნიციპალური გიშაგორუეფიშ შედეგეფი 2014](http://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__municipales_2008/(path)/municipales_2008/062/062498.html)
* საფრანგეთიშ კომუნეფიშ ენციკოლოპედია

კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი
სტად ველოდრომი

**„ველოდრომი“** (ფრ. *Stade Vélodrome*) — სტადიონი მარსელს (საფრანგეთი). ფრანგული ოკუჩხბურთე კლუბუ „ოლიმპიკი“ (მარსელი)შ ჸუდეშ არენა, თეწკჷმა ართო გჷმირინაუფუდჷ 1938 დო 1998 წანეფიშ მოსოფელიშ ჩემპიონატეფს, ევროპაშ ჩემპიონატეფს - 1960 დო 1984 წანეფს. საფრანგეთიშ საკლუბო ოკუჩხბურთე სტადიონეფშე არძაშე დიდი რე.

## სქოლიო

კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
ლუმერი (სტადიონი)

**„სტად დე ლუმერი“** () — ოკუჩხბურთე სტადიონი ნოღა ლიონს (საფრანგეთი), იდვალუაფუ დაბა დესინს, ლიონიშ ცენტრიშე 10 კმ-შ გოძვენას. გინწყჷ 9 ღურთუთას, 2016 წანას. ფრანგული ოკუჩხბურთე კლუბი „ოლიმპიკი (ლიონი)-შ“ ჸუდეშ არენა რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* საიტი

კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
პიერ მორუა (სტადიონი)

**„პიერ მორუა“** () — ოკუჩხბურთე სტადიონი, იდვალუაფუ ლილს (საფრანგეთი). გინწყჷ 17 მარაშინათუთას, 2012. ფრანგული ოკუჩხბურთე კლუბი „ლილი“-შ ჸუდეშ არენა რე. წჷმოხ ჯოხოდჷ **„გრან სტად ლილ მეტროპოლ“** (). სტადიონს ჯოხოქ გინათირჷ 2013 წანაშ მანგის, 1973-2001 წანეფს ნოღა ლილიშ მერიშ დო 1981-1984 წანეფს საფრანგეთიშ პრემიერ-მინისტრიშ პიერ მორუაშ პატიოცემელო.
## გალერეა

File:Jielbeaumadier grand stade 1 villeneuve d ascq 2010.jpg
File:Grand stade Lille Métropole - construction - 2.jpg
File:Jielbeaumadier grand stade 2 villeneuve d ascq 2010.jpg
File:Jielbeaumadier grand stade 4 villeneuve d ascq 2010.jpg
File:Mauroy Stadium Eurobasket 2015.JPG|სტადიონი ევრობასკეტ-2015-შ ბორჯის


## რესურსეფი ინტერნეტის
* სტადიონიშ ფროპილი მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფისაიტის 

კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი