open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბანგკოკი

**ბანგკოკი** (ტაილ.: กรุงเทพฯ — კრუნგ თეპ; ედომუშამი ჯოხოდვალა **კრუნ თხეფ მაჰანკხონ ამონ რატტანაკოსინ მაჰიტარაიუტთხაია მაჰადილოკ ფხოპ ნოპპარატ რატხატანი ბურირომ უდომრათჩანივეტ მაჰასტან ამონ პიმან ავატან სათით საკკათხატთია ბიტსანუკამ**) — ტაილანდიშ ნანანღა დო ქიანაშ უდიდაში ნოღა; 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 8 280 925 ადამიერს აკმადგინანდჷ; კოორდინატეფი: 13°45′N 100°31′E; იდვალუაფუ წყარმალუ ჩაო ფრაიაშ ბჟაეიოლი წყარპიჯის, ტაილანდიშ ჸუჯწკჷმა.

ბანგკოკი ართ-ართი არძაშე მალასიანი მაძინე, ეკონომიკურო არძაშე დინამიური ნოღა რე ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას. ბოლო ბორჯის ნოღა რეგიონალური ცენტრიშ პოზიციაშე ეწმურე სინგაპურს დო ჰონგ-კონგის. მოსოფელიშ მეტეოროლგიურ ორგანიზაციაქ ჰონგკონგის მოსოფელიშ არძაშე ჩხე დიდი ნოღა გიოდუ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ნოღა მოსოფელიშ ართ-ართი არძაშე პოპულარული ტურისტული აკანი რე, ნამუშ სისკვამე შსხვა დოსკილადირწკჷმა ართო თაშნეშე ელაზმაფონი სიეფე ხოლო რე.

## თაშნეშე ქოძირით
* მეგაპოლისი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბანკოკიშ მეტროპოლიტენიშ ადმინისტრაცია
* Captain John Bush, 1819–1905  ბანკოკიშ მავითოჩხორა ოშწანურაშ ონიშოლი

## სქოლიო


კატეგორია:ტაილანდიშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ უდიდაში ნოღეფი
ტაშკენტი

**ტაშკენტი** (  – „ქუაშ ნოღა“) — უზბეკეთიშ დო ტაშკენტიშ პროვინციაშ ნანანოღა. 1999 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 2.142.700 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ნოღაშ კოორდინატეფი რე 41°16′N 69°13′E, ბორჯიშ ორტყაფუ - UTC/GMT +5 სთ.

## დომაჸალაფირი ნოღეფი

ტაშკენტი დომაჸალაფირი რე გეჸვენჯი ნოღეფწკჷმა:

## ლიტერატურა
* Stronski, Paul, *Tashkent: Forging a Soviet City, 1930–1966* (Pittsburgh, University of Pittsburgh Press, 2010).
* Jeff Sahadeo, *Russian Colonial Society in Tashkent, 1865–1923* (Bloomington, IN, Indiana University Press, 2010).

## რესურსეფი ინტერნეტის

*
* Photos of historical monuments and modern buildings in Tashkent 
* Recent photos of Tashkent with comments in English
* Disability Information Resource Centre in Tashkent 
* Tashkent Directory

## სქოლიო

კატეგორია:უზბეკეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:უჯვეშაში ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ელ-ქუვეითი

**ელ-ქუვეითი** () — ქუვეითიშ ნანანოღა დო ქიანაშ უდიდაში ნოღა. 2005 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანდჷ  32,500 ადამიერი. ნოღა იდვალუაფუ სპარსეთიშ ჸუჯის. ელ-ქუვეითის იდვალუაფუ პარლამენტიშ დგჷმილი. უმაღალაში სათარობო დგმილეფი. უშხუაში კომპანიეფიშ შტა-ორენეფი დო ბანკეფი. ელ-ქუვეითი რე ქიანაშ პოლიტიკური, კულტურული დო ეკონომიკური ცენტრი.

კატეგორია:ქუვეითი
კატეგორია:ქუვეითიშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ბიშკეკი

**ბიშკეკი** (*Бишкек*) — ყირგიზეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ უშხუაში ნოღა. გიშაკერძაფილი ადმინისტრაციული ართულიშ სტატუსი უღუ დო წჷმარინუანს რესპუბლიკური დოჸუნალაშ ნოღას. 

ნოღა იდვალუაფუ ქიანაშ ოორუე ნორთის — ჩეიშ ლეხერს, ტიან-შანიშ წიმი გვალონა. ყაზახეთიშ ხურგაშე 25 კილომეტრის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:ყირგიზეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ულან-ბატორი

**ულან-ბატორი**, *ულაანბაატარი* () — მონღოლეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ უშხუაში ნოღა. ქიანაშ თარი პოლიტიკური, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი. აკოგაფილი რე ტოლიშ (წყარმალუ სელენგაშ ღანჩო) ლეხერს, 1300-1350 მეტრ სიმაღალეს.

## ისტორია
ულან-ბატორქ დირსხუ 1639 წანას, მუჭოთ მონღოლეთის ლამაისტური ოხვამეშ მადუდეშ რეზიდენცია დო ჯოხოთ გიადჷ ორგოო. 1706 წანაშე, ნორას ჯოხოდჷ იხ-ხურეე (დიდი ოხიდა), 1911 წანაშე — ნიისლელ-ხურეე (ნანანორაშ ოხიდა). XVIII ოშწანურაშ II  გვერდშე იხ-ხურეე მანჯურიაშ ამბანიაშ (მაფაშ მანგიშ) რეზიდენცია დო გალენი მონღოლეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რდჷ. 1911-1915 წწ. ნიისლელ-ხურეე   მონღოლეთიშ ფეოდალურ-თეოკრატიული სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ, 1915 წანაშე — ავტონომიური გალენი მონღოლეთიშ თარი ნოღა. 1919 წანას, ნოღა ჩინეთიშ ჯარეფქ დიკეს, 1921 წანას - რუსეთიშ ჩეგვარდიალეფიშ ჯარიშ ნორთეფქ. 1921 წანაშ 6 კვირკვეს გადუდიშულუ მონღოლეთიშ ოკათე არმიაქ. 1924 წანაშ გერგობათუთას, ნიისლელ-ხურეეს ჯოხოთ გიადჷ ულან-ბატორქ დო მონღოლეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ნანანოღათ გჷნირთჷ.

## ლიტერატურა

კატეგორია:მონღოლეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
მანილა

**მანილა** — ფილიპინეფიშ ნანანოღა. მანილა რე ართ-ართი თი ვითაამშვი ნოღაშე, ნამუთ აკმადგინანს ფილიპინეფიშ ნანანოღაშ რეგიონს. მანილას იდვალუაფუ ემაჸონაფალი დო ოკანონმადვალე ხეშუულებაშ ოფისეფი. 2012 წანას გლობალიზაციაშ დო მოსოფელიშ ნოღეფიშ რკუალაშ რშვილქ მანილას მოსოფელიშ ნოღაშ წოდება მეჩჷ.

## ლიტერატურა
*Moore, Charles (1921). "Daniel H. Burnham: Planner of Cities". Houghton Mifflin and Co., Boston and New York.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Official Website of the City of Manila

## სქოლიო

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე

**შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე** (ტამილ. ஸ்ரீ ஜயவர்த்தனபுரம் கோட்டே), თაშნეშე რჩქინელი, მუჭოთ **კოტე**, შრი-ლანკაშ ადმინისტრაციული ნანანოღა რე. იდვალუაფუ კომერციული ნანანოღა კოლომბოშ ბჟაეიოლ გოხოლუას დო შხირას უჯოხონა "ახალი ნანანოღაშ" ტერიტორია. შრი-ლანკაშ პარლამენტი თაქ იდვალუაფუ, ახალი დგჷმილიშ 1982 წანაშ 29 პირელს ფორმალური ინაუგურაციაშ უკული.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Government of Sri Lanka Official Web Portal
*The Parliament of Sri Lanka
*CIA Fact book 
*Ministry of Defence : Sri Lanka

კატეგორია:შრი-ლანკაშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ფხენიანი

**ფხენიანი**  (, კორეული კითხირით - **ფიონგიანგი**) — ოორუე კორეაშ ნანანოღა დო ქიანაშ უშხუაში ნოღა. იდვალუაფუ წყარმალუ  ტედონგანის. 2008 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 3 255 388 ადამიერს. 1946 წანას ფხენიანქ ობჟათე ფხენიანიშ პროვინციაშე გეგშერთჷ. იმართუ ბონი მართუალაშ პრინციპით, პროვინციული ნოღაშნერო დო ვართ სპეციალური ნოღაშ სტატუსით, მუჭოთ თენა სეულიშ შვანს რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* North Korea Uncovered
* Holidays in Pyongyang
*

## სქოლიო

კატეგორია:ოორუე კორეაშ ნოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
პორტ-მორსბი

**პორტ-მორსბი**, თაშნეშე **პორტ-მორზბი** (, ტოკ პისინი *Pot Mosbi*) — პაპუა-ახალი გვინეაშ ნანანოღა. მახორობა, 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, 318 128 ადამიერს აკმადგინანდჷ. პორტ-მორზბი იდვალუაფუ კოკი ახალ გვინეას.

კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ ნოღეფი
კატეგორია:ოკიანეთიშ ნანანოღეფი
კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
კაირო

**კაირო** (არაბ. القاهرة; al-Qāhirah) — ეგვიპტეშ ნანანოღა; 15.2 მილიონიანი მახორობათ (აგლომერაცია) უდიდაში ნოღა რე აფრიკას; მოსოფელს რანწკით მა-16 არძაშე მეჭედელო დოხორელი მეტროპოლია.

თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ნოღაშ ოფიციალური ჯოხო რე „ალ-ქაჰირა“, აკანური მახორუეფი თის მუჭოთ წესი ქიანაშ ჯოხოთ „მაშრ“ (არაბ. مصر) მიშინუანა აკანურ დიალექტშა. ჯოხო „ალ-ფაჰირა“ ითანგუაფუ, მუჭოთ „გომორძგვილი“. ჯოხოშ გოჭყაფა ნოღაშ დორსხუაფაშ ბორჯის პლანეტა მოროხიშ დგომარობას მირჩქინანა. მარსი დესტრუქციაწკჷმა იმანგებუ დო არაბულო თის „ალ-ნაჯმ-ალ-ქაჰირქ“ გიადჷ ჯოხოთ, ლეგენდაშ მეჯინათ, ზუსტას თაურეშე ოკო რდას ნოღაშ ჯოხო ხოლო. მარა ისტორიულო ნოღაშ ჯოხო თიშ ტიტულშე „ქაჰირატ-ალ-ადაა“ (ნტერეფიშ გიმარჯგინე) ოკო მიშას. თე ტიტული ნოღას მიაჩჷ თიშ ნძალიერობაშ სტატუსიშ გეშა, თიშენ, ნამჷ-და ურცხოელეფიშ ჯარეფიშით  ნოღაშ ეჭოფუაშ ანდა ცადება ირო კვარჩხას ითებუდჷ (სამანგ. მონღოლეფიშ, ჯვაროსანეფიშ დო ოსმალეფიშ მიშაკათინეფი).

## დოჯიმალაფირი ნოღეფი
[thumb|250px|თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და პირამიდეფი ტერიტორიულო [გიზას იდვალუაფუ, პირამიდეფი კაიროშ სიმბოლოთ გჷნირთჷ]]
}), იაპონია
*  ტორონტო (), კანადა
*  ვაშინგტონი (), ააშ
*  ტაშკენტი (), უზბეკეთი
*  ქართი, საქორთუო
|}

## სქოლიო

*
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი
კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
კატეგორია:კაიროშ საგუბერნატორო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეგვიპტეს
UTC+11:00

[450px|right|thumb| UTC+11 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუეფიშ რუკას: <br />'''ცაშფერი''' — UTC+11 ზონა — [ბჟაეიოლ-ავსტრალიური სტანდარტული ბორჯი (AEST) UTC+11 ზონას ზარხულს (გერგობათუთა-მელახი) ობჟათე გვერდოსფეროს (ზოთონც (პირელი-გჷმათუთა) — UTC+10); **ლენი** — UTC+11ზონა ოკიანეეფს; **მოჸვინთალო** — UTC+11 ზონა ედომუშამ წანაშ გოძვენას (სრედნეკოლიმური ბორჯი)]]

**[[UTC]]+11:00** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გჷმირინუაფუ გეჸვეჯი სახენწჷფოეფს დო ტერიტორიეფს:

## ედომუშამი წანაშ გოძვენას
*  (ნორთის):
** კოსრაე
** პომპეი დო მოხურგე ტერიტორიეფი
*  (ნორთის)
** იაკუტია (ნორთის):
*** ხვალე ოორუე-ბჟაეილი ნორთი ნოღა სრედნეკოლიმსკამო
** სახალინიშ აკანი (ნორთის):
*** ხვალე ოორუე-კურილეფიშ ონოღე ოლქი
*  (საფრანგეთი)
* 
* 

## ზარხულს ობჟათე გვერდოსფეროს (გერგობათუთა-მელახი)
*  (AEST — ავსტრალიაშ ბჟაეიოლი სტანდარტული ბორჯი)
** ავსტრალიაშ ონოღე ტერიტორია,
** შტატი ახალი ობჟათე უელსი (ბროკენ-ჰილიშ მოხ, ნამუსჷთ გჷმირინუაფუ ცენტრალური ავსტრალიური ბორჯი: ზოთონც (მანგის) — UTC+09:30 დო ზარხულს (ქირსეთუთას) — UTC+10:30),
** შტატი ტასმანია (ზარხულიშ ბორჯშა გინმურს გჷმათუთაშ მაართა სვანჯიშ დღალეფს, თუთაშ ბოლოშ მანგიორო),
** შტატი ვიქტორია
** კოკი ლორდ-ჰაუ (ზოთონც (პირელ-გჷმათუთას) — UTC+10:30)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC+11 ზონას
* Таблица дат перехода на летнее время для Австралии (1916—2011) 
* Постановление Правительства РФ от 31 августа 2011 г. N 725 "О составе территорий, образующих каждую часовую зону, и порядке исчисления времени в часовых зонах, а также о признании утратившими силу отдельных постановлений Правительства Российской Федерации"

## სქოლიო

კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
თრაგი:ევროპაშ ვალუტეფი

კატეგორია:ფარაშ ართულეფი
კატეგორია:ევროპაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ევროპა
UTC±00:00

[450px|right|thumb| UTC+0 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუეფიშ რუკა: <br /> '''ცაშფერი''' — [ბჟადალ-ევროპული ბორჯი UTC+0 ზონას ზოთონც (გერგობათუთა — მელახი) ოორუე გვერდოსფეროს (ზარხულს (პირელი — გჷმათუთა) — UTC+1);  **ლენი** — UTC+0 ზონა ოკიანეეფს;  **მოყვინთალო** — UTC+0 ზონა ედომუშამ წანმოწანას;  **ნარინჯიშფერი** — UTC+0 ზონა ზარხულს (პირელი — გჷმათუთა) ოორუე გვერდოსფეროს]]

**[[UTC]]±00:00** (**[[მოსოფელიშ კოორდინირაფილი ბორჯი]]**, ზოთონც — **[[ბჟადალ-ევროპული ბორჯი]]**) — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გჷმირინუაფუ გეჸვენჯი სახენწჷფოეფს დო ტერიტორიეფს:

## ედომუშამი წანაშ გოძვენას
*  ():
:* ოორუე-ბჟაეიოლი გრენლანდიაშ ერუანული პარკი:
::* დანმარკსხავნი დო გოხოლუას მადვალუ ტერიტორია
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* წიმინდე ელენეშ კოკი () 
* ბუვეშ კოკი ()

## ზოთონც ოორუ გვერდოსფეროს (გერგობათუთა - მელახი)
* კანარიშ კოკეფი ()
*  (დანია)
* 
* 
* კოკი მენი (გოართოიანაფილი ომაფე)
*  (გოართოიანაფილი ომაფე)
*  (გოართოიანაფილი ომაფე)
*  (აზორიშ კოკეფიშ მოხ)
* მადეირა ()

## ზარხულს [[ოორუე გვერდოსფერო]]ს (პირელი — გჷმათუთა)
*  ():
:* სერმერსოოკი:
::* ილოკორტოორმიუტი დო მოხურგე ტერიტორიეფი
*  ()

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* UTC+0 ზონას მადვალუ ნოღეფიშ გორუა

კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
UTC+13:00

[450px|right|thumb| UTC+13 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუშ რუკა: <br /> '''ცაშფერი''' — UTC+13 ზონა [ზარხულიშ ბორჯი|ზარხულს (პირელი-გჷმათუთა) ობჟათე გვერდოსფეროს — ახალი ზელანდიას;  **ლენი** — UTC+13 ზონა ოკიანეეფს;  **მოჸვინთალო** — UTC+13 ზონა ედომუშამ წანმოწანაშ გოძვენას.]]

**UTC+13:00** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გჷმირინუაფუ კანკალე ტერიტორიას, თარიღეფიშ თირუაშ ღოზის, სოდეთ თინა ბჟადალჸურე ინჭაფუ.

## ედომუშამი წანაშ გოძვენას
*  (ნორთის):
** ფენიქსიშ არქიპელაგი
* 
* 

## ზარხულს ობჟათე გვერდოსფეროს (გერგობათუთა - მელახი)
* 

## ზოთონც ობჟათე გვერდოსფეროს (პირელი-გჷმათუთა)
*  (2011 წანაშ 31 ქირსეთუთაშე)

## კინოხ
2009 წანაშახ, UTC+13 ზონაშა მიშმეშეს რუსეთიშ უკიდაშ ბჟაეიოლშე მადვალუ რეგიონეფი, სოდე გჷმირინუაფუდჷ ზარხულიშ კამჩატკაშ ბორჯი. 2010 წანას, კამჩატკაშ ბორჯი გაუქვეს, ომანგე ტერიტორიეფს UTC+13-შა გინულა ედომუშამი ქიანაწკჷმა ვარდჷ გატარებული დო მოჩამილ რეგიონეფქ მაგადანიშ ბორჯშა გენშართეს. თეშნერო, 2010 წანაშე რუსეთიშ ტერიტორიას ვარე რეგიონეფი UTC+13 ზონას ვართ ზოთონც დო ვართ ზარხულს.

## რესურსეფი ინტერნეტისи
* ნოღეფი UTC+13 ზონას

## სქოლიო

კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
ქორთული ლარი

მინი|220პქ|1 ლარი
მინი|220პქ|2 ლარი
მინი|220პქ|5 ლარი
მინი|220პქ|10 ლარი
მინი|220პქ|20 ლარი
thumb|220px|ლარიშ სიმბოლო
მინი|220პქ|50 ლარი
მინი|220პქ|100 ლარი
მინი|220პქ|200 ლარი
მინი|220პქ|500 ლარი

**ქორთული ლარი** — გინოგაფაშ აკა კანონიერი შარა საქორთუოშ ტერიტორიას, დუდიშული ინდუსტრიული ზონეფიშ გეშა საქორთუოშ კანონით გოთოლისწორაფილი შვანეფიშ მოხ, 1995 წანაშ 2 გჷმათუთაშე. ერუანულ ბანკის ნება უღუ, განახორციელას საქორთუოშ ტერიტორიას ფარაშ შანეფიშ გიშაშქუმალა. თაშნეშე, ერუანულ ბანკის ექსკლუზიური ნება უღუ, დამზადაშ მიმოულაშო ვარდა შხვა ღანკით, ოშუენე ფარაშ შანეფი.

ზიტყვა „ლარი“, ნამუქჷთ გიშეგორჷ ქორთული ეუანული ვალუტაშ თარი ართულიშ ჯოხოდვალათ, ჯვეში ქორთული ზიტყვა რე დო შანენს ზოგადო განძის, ქონებას. ჯოხოდვალა „ლარი“ ქორთული ფარაშ ართულიშ ჯოხოდვალათ 1991 წანაშ წჷმარინუ აკადემიკოსი  ვასილ ჩანტლაძექ მინისტრეფიშ კაბინეტიშო აკოქიმინელ პროექტის.

ერუანული ბანკიშ სხუნუ გჷთმოთანჯუნს დო ანტკიცენს ლარიშ ბანკნოტეფიშ დო ხურდეფიშ დიზაინს, აკოდგინალუას დო შხვა მახასიათაფალეფს, მუშეთ იჭყაფუ ფარაშ შანეფიშ ბეშტუა დო მოჭკირუაშ პროცესშა გოტება. ქორთული ფარაშ შანეფი მაჸვენჯ ევროპულ ორგანიზაციეფს იზადებუ.

საქორთუოშ ტერიტორიას ზათი ფარაშ შანეფიშ ტრანსპორტირებას დო უკული ერუანული ბანკშა ოთხილუშა მეღალა დო თინეფიშ ჩუალას ერუანული ბანკი ულუანს. მახორობას ფარაშ შანეფი კომერციული ბანკეფიშ მეშქაშობათ მიაჭირინუაფუ.

საქორთუოშ ერუანული ბანკი სისტემატურო ახორციელენს ხვარებაშო უგმურინე ფარაშ შანეფიშ მიმოულაშე ეშაღალას დო თინეფიშ გოთირუას ომანგე მუდანობაშ ახალი ხურდეფით დო ბანკნოტეფით. უგმურიე ფარაშ შანეფიშ ჯალაგუა ეუანული ბანკიშ სხუნუშით დოდგენილი წესიშ მეჯინათ მეურს.

1999 წანას სრულყოფაშ თოლწონუათ მოდიფიცირებულ იჸუ 1995 წანაშ ემისიაშ არძა ნომინალიშ ბანკნოტეფი, 2002 წანას 1999 წანაშ ემისიაშ ხვალე 1, 2, 5, 10 დო 20 ლარიშ ღირებულებაშ ბანკნოტეფი, 2004 წანას - 50 დო 100 ლარიშ ღირებულებაშ ბანკნოტეფი.

## ხურდეფი

## თაშნეშე ქოძირით
* ქორთული თეთრი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* საქორთუოშ ერუანული ბანკი
*   სებ-იშ ხასჷლა გოახალაფირი ნომინალიშ ბანკნოტეფიშ გეშა 

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
აზერბაიჯანული მანათი

**მანათი** () — ოფიციალური ფარაშ ართული აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკას. 1 მანათი 100 გეპიკიშ ომანგუ. კოდი ISO 4217 **AZN**.

აზერბაიჯანული მანათი ჟირშა მაჸუნუ დენომინაციას – 1992 დო 2006 წანეფს.

ალმახანური მანათი აკმოდირთუ 6 გვარობაშ ხურდაშე დო 6 გვარობაშ ბანკნოტიშე.

* ხურდეფი: 1, 3, 5, 10, 20, 50 გეპიკი (გიშაშქუმალირი რე 2006 წანას)
* ბანკნოტეფი: 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 მანათი

ბანკნოტიშ დიზაინქ აკომუშებულქ იჸუ ავსტრიალი ვალუტაშ დიზაინერიშ რობერტ კალინაშით, ნამუქჷთ თაშნეშე აკიმუშუ ევროშ ბანკნოტიშ დიზაინი. ხურდეფი ოძირანს გორკვიაფილ გვენობას ევროშ ხურდეფწკჷმა.

ბანკნოტეფიშ ნორთის აზერბაიჯანიშ ცენტრალური ბანკიშ დოკვეთუათ ბეშტუნს კომპანია De La Rue.

## ხურდეფი

### 1992—1993 წანეფს გიშაშქუმალირი
1992 წანას გიშაშქუმალირი ბრინჯაოშ დო ნიკელიშ ხურდეფი, – 5, 20 დო 50 გეპიკი, – ნამუთ მიმოულას ვარდჷ, სუვენირეფო გეგმიჩინჷ.
thumb|500px|ელაზჷმაფონი ზჷმეფი

### 2006 წანაშ გიშაშქუმალირი
thumb|500px|ელაზჷმაფონი ზჷმეფი

## ბანკნოტეფი

### [[1992]] წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ ნიმუში

1992 წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფი ნომინალით 1, 10 დო 250 მანათი.

### [[1993]] წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ ნიმუში
1993 წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფი ნომინალით 1, 5, 10, 50, 100, 500 დო 1000 მანათი.

### [[1994]] წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ ნიმუში
1994 წანაშ გიშნაშქუმელქ იჸუ ბანკნოტეფი ნომინალით 10 000 მანათი, 1995-ს — 50 000, 2001-ს — 1000.

### [[2005]] წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ ნიმუში
2005 წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ სერია ნომინალით 1, 5, 10, 20, 50 დო 100 მანათი.

## თაშნეშე ქოძირით
* მოსოფელიშ ვალუტეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მოსოფელიშ არძა ვალუტა. აზერბაიჯანული მანათი
* ხურდეფი
* აზერბაიჯანიშ ბანკიშ ბანკნოტეფიშ კატალოგი
* აზერბაიჯანიშ ხურდეფიშ კატალოგი
* აზერბაიჯანიშ ცენტრალური ბანკი
* აზერბაიჯანის ბანკნოტები 

## სქოლიო




კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატეგორია:აზერბაიჯანი
სომეხური დრამი

**დრამი** ( შანი: դր.; კოდი: AMD) — სომხეთიშ ერუანული ვალუტა. ართ დრამს რე 100 ლუმა (სომხ.: լումա). ზიტყვა დრამი მარგალურო შანენს "ფარას", დო წჷმოულობათ ბერძენულ დრაჰმას არხოს გერე. სომხეთიშ კანონდვალათ სომხეთიშ ცენტრალურ ბანკის ერუანული ვალუტაშ გიშაშქუმალაშ ექსკლუზიური ნება უღუ.

## ბანკნოტეფი
ბანკნოტეფიშ მაართა სერიაქ გიშართჷ 1993 წანაშ გერგობათუთას, ნამუთ 2005 წანას მიმოულაშე გეგშიღეს. 
მაჟრა სერია გიშაშქვეს 1998 წანას, ნამუთ ამდღარშა რე მიმოულას.

### მაართა სერია (1993-1995)
1993 წანაშ 22გერგობათუთას, 10, 25, 50, 100, 200 დო 500 დრამიშ ბანკნოტეფი გეგშაშქვეს. 
1000 დო 5000 დრამიანი ბანკნოტეფი მოგვიანაფათ გეგშაშქვეს.

### მაჟირა სერია (1998-ასეშა)
500 დრამიანი ბანკნოტეფი მიმოულაშ ძალამ მერკეთ მუთმოხვადუ. თინეფიშ მანგიორო 500 დრამიანი ხურდა რე გიშაშქუმალირი.
სომხეთიშ გოქირსიანაფაშ 1700 წანაშ ეიოშინალო 50,000 დრამიანი გეგშაშქვეს 2001 წანაშ 4 მანგის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Central Bank of Armenia
* Armenian Currency Exchange 
* სომეხური დრამი - ბანკნოტის გალერეა  

## სქოლიო

კატეგორია:სომხეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ევრო

thumb|200px|left|ევროშ ლოგოშ ხაზუაშ ოფიციალური სქემა.
200px|left
200px|left
**ევრო** (სიმბოლო: €; საბანკო კოდი: EUR) — ევროპაშ რსხუშ ოფიციალური ვალუტა დო აკა ფარაშ ართური 300 მილიონი ევროპალშო ევროგოართოიანაფაშ გეჸვენჯ ქიანეფს: ავსტრია, ბელგია, ფინეთი, საფრანგეთი, გერმანია, საბერძნეთი, ირლანდია, იტალია, ლუქსემბურგი, ნიდერლანდეფი, პორტუგალია, ესპანეთი დო ესტონეთი, ნამუსჷთ კოლექტიურო ევროზონა ხოლო უჯოხონა. ჟირჸურეიანი აპიჯალეფიშ შედეგო ევრო თაშნეშე ოფიციალური ვალუტა რე გევენჯი ვამაკათური ქიანეფშო: მონაკო, სან-მარინო დო ვატიკანი. ევრო დე-ფაქტო ვალუტა რე ანდორას, კოსოვოს დო მონტენეგროს.

ევრო მოსოფელიშ სავაჭრო ბაზარეფს მუჭთ ოეიოკოროცხალი ვალუტა, 1999 წანას მიშართჷ, ფიზიკური ბანკნოტეფქ დო ხურდეფქ მიშაღალირქ იჸუ 2002 წანას. ევროგოართოიანაფაშ არძა ქიანას უღჷ ნება ქაკათას ევროზონას თიმ შვანს, თუ თინეფი უგამენა გორკვიაფილ მონეტარულ მოთხირეფს, ევროშ გჷმორინაფა ვალდებულება რე ევრორსხუშ არძა ახალი მაკათურშო.

ევროს მართუნს დო ადმინისტრირებას უწიენს ფრანკფურტის მადვალუ ევროპაშ ცენტრალური ბანკი (ეცბ) დო ევროპაშ ცენტრალურ ბანკეფიშ სისტემა (ნამუშათ მაკათური ქიანეფიშ ცენტრალური ბანკეფი მიშმულა). მუჭოთ ზოხორინელი ცენტრალური ბანკი, ეცბ-ს ართპიჯობური ნება უღუ მონეტარული პოლიტიკაშ გოთანჯუაშ ბორჯის. ეცბ ოკათჷ ბანკნოტეფიშ ბეშტუას, ხურდეფიშ მოჭკირუას დო თინეფიშ სისტემაშა გოფაჩუას არძა მაკათურ ქიანას, თეშ მუჭოთ ევროზონაშ ოგინაგაფე სისტემაშ ფუნქციონირებას.
thumb|upright=1.4|left|Euro '''2023'''

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ევროშ მიმალი კურსი დო ისტორიული კურსეფი 
* ევროხურდეფიშ კატალოგი რუსულო PDF ფორმატის 
* ირფელი ევროშ ხურდეფშე (ორქოშ დო ვარჩხილიშ ხურდეფიშამო)
* ევრო ხურდეფიშ კატალოგი 
* Euro coins. ევროშ ხურდეფი. 
* ევრო (ბანკნოტები)  

## სქოლიო

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ისრაელიშ ახალი შეკელი

**ახალი შეკელი** (, «*შეკელ ჰალადი*») — ისრაელიშ ფარაშ ართურიშ ედომუშამი ჯოხოდვალა, ნამუთ მიმოულას რე 1985 წანაშ 4 ეკენიაშე ამდღარშა, ნამუქთ დოთირუ ჯვეში შეკელი, ნამუქჷთ მიშართჷ 1980 წანაშ 24 ფურთუთა. 1 შეკელი რე 100 აგორა (; ).

ახალი შეკელი თაშნეშე მიმოულას რე პალესტინაშ ავტონომიას.

* ვალუტაშ შანეფი:
** **ש"ח** (ვალუტაშ ედომუშამი ჯოხოდვალაშ აბრევიატურა «שקל חדש»),
** **NIS** (კუნტა ინგლისური აბრევიატურა -შე),
** **ILS**, სტანდარტი ISO 4217-იშ მეჯინათ.
** ახალი შეკელიშ სიმბოლური ეშანუა — **₪**, ივრითული ასოეფიშ ש დო ח აკოსვარუას წჷმარინუანს, ნამუშეთ იჭყაფუ ზიტყვა שקל חדש.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ვებ-აპლიკაცია «Creounity ბორჯიშ მანქანა»: конвертирование дат на монетах Израиля в год по григорианскому календарю

კატეგორია:შეკელი

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი
გირვანქა სტერლინგი

**გირვანქა სტერლინგი** (ინგლ. pound sterling) — გოართოიანაფილი ომაფეშ დო ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფეშ ფარაშ ართული. 1 ფუნტი = 100 პენსს. სიმბოლო: £ (ლათ. Libra — ფუნტი). მიმოულას რე 5, 10, 20, 50 ფუნტიშ დენომინაციაშ ბანკნოტეფი, ხურდეფი 1/2 (უმენტაშო მერკეთ რე მიმოულას), 1, 2, 5, 10, 20, 50 პენსი, 1, 2, ფუნტი. ბრიტანეთიშ აკოდგინალუაშა მიშმალი ზოხოიანი ტერიტორიეფი (შოტლანდია, ოლსტერი, უელსი დო თ. უ.) ბანკნოტეფს მუნეფიშ დიზაინით ბეშტუნა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გირვანქა სტერლინგი (ბანკნოტები)   
* გირვანქა სტერლინგი შოტლანდიაშე
* გირვანქა სტერლინგი ოორუე ირლანდიაშე
* გირვანქა სტერლინგი ჯერსიშე
* გირვანქა სტერლინგი გერნსიშე
* გირვანქა სტერლინგი გიბრალტარშე

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ეკონომიკა
შვეიცარიული ფრანკი

**შვეიცარული ფრანკი** (, , , რეტორომანული: franc svizzer; ვალუტაშ კოდი ISO 4217 CHF, ვარდა 756) — სავალუტო დო ლეგალური გინოგაფაშ შარა შვეიცარიას დო ლიხტენშტაინს. ფრანკიშ ბანკნოტეფს გიშმაშქვანს შვეიცარიაშ ცენტრალური ბანკი შვეიცარიაშ ერუანული ბანკი, ხურდეფს — შვეიცარიაშ ფედერალური სახაზინო.

ასე ევროპას ხვალე შვეიცარიაშ ვალუტას ჯოხო ფრანკი. ფრანკიშ 1/100-ს ჯოხო გერმ. Rappen (Rp.), ფრანგ. centime (c.), იტალ. centesimo (ct.) დო რეტო-რომანულო rap (rp.).

## ლიტერატურა
* Lescaze, Bernard (1999). *Une monnaie pour la Suisse*. Hurter ISBN 2-940031-83-5
* Rivaz, Michel de (1997). *The Swiss Banknote: 1907&ndash;1997*. Genoud ISBN 2-88100-080-0
* Wartenwiler, H. U. (2006). *Swiss Coin Catalog 1798&ndash;2005*. ISBN 3-905712-00-8

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Schweizer-Franken.ch 
* Colnect.com
*   შვეიცარული ფრანკი - ისტორიული და მიმდინარე ბანკნოტები

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატეგორია:შვეიცარიაშ ეკონომიკა
ინდოჩინეთი

**ინდოჩინეთიშ ჩქონი** ვარდა მერკეთ **ინდოჩინეთი** () — რეგიონი ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიას. იდვალუაფუ ინდოეთიშ ბჟაეიოლშე დო ჩინეთიშ ობჟათეშე. ტერმინი მაართაშთ გჷმირინუ დანიური წჷმოულობაშ ფრანგი გეოგრაფიქ მალთე კონრად ბრუუნქ, 1810 წანას პარიზის გჷმობჟინაფილ წინგის „Précis de la Géographie Universelle“.

ინდოჩინეთიშ ჯოხოთ მიშინუანა გეჸვენჯ ქიანეფს: ლაოსი, ვიეტნამი, კამბოჯა, ბანგლადეში, ტაილანდი, მალაიზია დო მიანმარი (კინე ბირმა).

ისტორიულო, ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფი ირო გჷნიცადენდეს ინდოეთიშ დო ჩინეთიშ გოლინას. სამანგათ, კამბოჯა, ლაოსი, მიანმარი დო ტაილანდი ინდური კულტურაშ გოლინაშ სფერო რე დო მორძილი ზჷმათ ჩინური. მუთ ოხუ ვიეტნამს, თქ ჩინური კულტურაშ გოლინა ოგინაფუაფუ დო ინდურიშ კულტურა - მერკეთ. 

რეგიონიშ ქიანეფს, კოლონიალური ულირშე გიშნაველი, თაშნეშე რთუნა ბჟადალური კულტურაშ გოლინაშ სფეროეფო, სამანგათ, ფრანგულ ინდოჩინეთო მიშინუანა: კამბოჯას, ლაოსის დო ვიეტნამს.

## ლიტერატურა

კატეგორია:აზიაშ ჩქონეფი
ვენა

**ვენა** ( , , ) — ავსტრიაშ ფედერალური ნანანოღა დო ართობურო ავსტრიაშ ართ-ართი ფედერალური დიხა, ნოღა იდვალუაფუ მაჟირა დიხაშ -  გიმენი ავსტრიაშ დინოხოლე. ნოღა ქიანაშ ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. ნოღაშ მახორობაშ მუდანობა 1,73 მილიონი ადამიერი რე (2012); ნოღაშ გოხოლუაშამო — დოხოლაფირო 2,3 მილიონი (ავსტრიაშ მახორობაშ 25%-შე უმოსი); თეშნერო, ვენა ავსტრიაშ არძაშე შხუ ნოღა რე მახორობაშ მეჯინათ დო მავითაართა აბანს იკენს ევრორსხუშ  არძაშე შხუ ნოღეფს შქას. ნოღა, ავსრიაშ კულტურული, ეკონომიკური დო პოლიტიკური ცენტრი რე.


Wien-Linke Wienzeile-30-Nr 40-38-2007-gje.jpg
Wien-Naturhistorisches Museum-04-2009-gje.jpg
Wien-Skodagasse-14-Moody-2005-gje.jpg
Wien-Zentralfriedhof-Karl-Borromaeus-Kirche-02-2008-gje.jpg
Wien-Zentralfriedhof-Karl-Borromaeus-Kirche-20-innen-2008-gje.jpg
Wien-Franziskanerplatz-12-Nr 3-Cantinetta La Norma-2009-gje.jpg
Wien-Universitaet-12-2013-gje.jpg
Wien-Universitaet-30-2009-gje.jpg


## რესურსეფი ინტერნეტის
* ვენაშ ვებ-ხასჷლა (გერმ.)
* ვენაშ ტრანსპორტი 
* ვენაშ ოჯარალე ტრანსპორტი 


კატეგორია:ავსტრიაშ ნოღეფი
ბრიუსელი

**ბრიუსელი** ( ,  ) — ბელგიაშ ნანანოღა დო ბელგიაშ ონოღე რეგიონი. ბრიუსელს იდვალლუაფუ შხვადოშხვა დჷნაწესებუეფი - ფრანგული დო ფლამანდიური ჯარალუეფი დო ფლამანდიას, ევრორსხუშ შტაბ-ორენი, ნატოშ ოფისი, ბენელუქსიშ ქიანეფიშ სამელამოსო.

ვეშქოჩირთან ნოღა (კომუნა) ბრიუსელქ (, )  ბრიუსელიშ ონოღე რეგიონშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Оბრიუსელიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* ნოღაშ ინტერაქტიული რუკა
* ნოღაშ პანორამული მიოჯინეფი 


კატეგორია:ბელგიაშ ნოღეფი
ყაზახური ტენგე

**ყაზახური ტენგე** (;  გჷმირაგადუაფუ (, ) — ყაზახეთიშ ერუანული ვალუტა. ქიანას მიმოულაშა მიშეღეს 1993 წანაშ 15 გერგობათუთას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ყაზახეთიშ ერუანული ბანკი 
* ყაზახეთიშ ხურდეფი: გჷმოჩამა დო ჸიდირი
* თარი ვალუტეფიშ ოფიციალური კურსეფი ტენგეშო 
* ბალტიაშ, საქორთუოშ დო ზწს-შ ქიანეფიშ ვალუტეფი
* ზოხორინელი ყაზახეთიშ მაართა ფარა: ყაზახური ტენგე 1993 წანაშე. ბანკნოტეფიშ გალერეა 
* ტენგეშ სიმბოლოშ ვაოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* შრიფტი, ნამუთ გჷმორინაფილი რე ტენგეშ სიმბოლოს 

კატეგორია:ტენგე
კატეგორია:ყაზახეთიშ ფარეფი
კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი
ბად-აიბლინგი

**ბად-აიბლინგი** () — ნოღა გერმანიას, ბავარიაშ დიხას.

ნოღა ჟილენი ბავარიაშ ადმინისტრაციულ ოლქის დოჸუნს. როზენჰაიმიშ რაიონიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ნოღაშ მახორობა - 17.983 ადამიერი (2014 წანაშ 31 ქირსეთუთა). ნოღაშ ფართობი - 41,55 კმ². ნოღაშ ოფიციალური კოდი — *09 1 87 117*.

ნოღა დორთილი რე 29 ონოღე რაიონო.
## ისტორია
2016 წანაშ 9 ფურთუთას ნოღას მოხვალამირჷ ორკინაშშარე კატასტროფას ადამიერეფიშ ეჭყვიდუაქ მაჸუნ.
## გალერეა

Merian_aybling_1644.png|  
Bad_aibling_kirchzeile.png|  
Bad_aibling_sebastianik.png|  
Bad_aibling_klein_venedig.png|  
Bad_aibling_glonn.png|  
Klafferer_hofberg.png|  
Bad_aibling_kirchzeile_2.png|  
Bad_aibling_rosenheimer_str.png|  
Prantshausen.png|დოხორე 
Bad_aibling_moorabbau.png|  


## რესურსეფი ინტერნეტია
* ნოღაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

## სქოლიო

კატეგორია:ბავარიაშ ნოღეფი
კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი
კრისტინა ფერნანდესი

**კრისტინა ელისაბეტ ფერნანდესი** (; ალმასქუშ გვარით **კრისტინა ფერნანდეს დე კირშნერი** () - (დ. 19 ფურთუთა, 1953, ლა-პლატა, არგენტინა) — არგენტინაშ პრეზიდენტი 2007-2015 წანეფს. არგენტინაშ ჸოფილი პრეზიდენტიშ ნესტორ კირშნერიშ ჩილი. არგენტინაშ ისტორიას მაჟირა ოსური პრეზიდენტი (ისაბელ პერონიშ უკული) დო მაართა ოსური, ნამუქჷთ პრეზიდენტო გჷნირთ გიშაგორუეფიშ უკული.

2007 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს, ფერნანდესი მამართალი პარტიაშ „გომორჯგუაშ ფრონტიშ“ კანდიდატი რდჷ. გიშაგორუეფს გიმორძგუ ხონარეფიშ 45%-ით, 20%-ით უწორუ გემაჸვენჯ კანდიდატის. თენა რდჷ ართ-ართი არძაშე დიდი წიმიულა 1983 წანაშე, მუჟამსჷთ არგენტინას დემოკრატიაქ კინე დირთჷ დო დუდიშულ გიშაგორუეფიშ ტარებაქ ქჷდიჭყჷნ.

## თაშნეშე ქოძირით
* ოსური პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  Cristina Fernandez on Honduras Coup
*  Office of the President
*  Official site of Cristina Fernández de Kirchner 
*  Senate of the Argentine Republic website
*  Extensive biography by CIDOB Foundation 

კატეგორია:არგენტინაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:არგენტინალი პოლიტიკოსი ოსურეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1953
კატეგორია:ოსური პრეზიდენტეფი
თურქული ლირა

**თურქული ლირა** (თურქ.: Türk Lirası), თურქეთიშ დო ოორუე კვიპროსიშ თურქული რესპუბლიკაშ დე-ფაქტო ზოხორინელი სახენწჷფოშ ვალუტა. ლირა ირთუ 100 ქურუშო. ლირაშ სიმბოლო რე TL, ISO 4217 კოდი რე TRY.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯვეში გიშაშქუმალაშ თურქული ლირა 1999—2005 წწ. ბანკნოტეფიშ გალერეა 
* ახალი თურული ლირაშ ბანკნოტეფი თურქეთიშ ერუანული ბანკიშ ვებ-ხასჷლას
* 2009 წანაშ გიშაშქუმალაშ ბანკნოტეფიშ დო ხურდეფიშ კილიშკილშა ეჭარუაშ ბუკლეტი
* მოსოფელიშ ქიანეფიშ ბანკნოტეფი. თურქეთიშ ბანკნოტეფი. 50 თურქული ლირა, 1930 წანა. (სურათეფი დო ეჭარუეფი)

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატეგორია:თურქეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ევროპაშ ვალუტეფი
კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი
იორდანიული დინარი

**იორდანიული დინარი** (*JOD*, ვაოფიციალურო *JD*) — იორდანიაშ ვალუტაშ ართული.

1 დინარი აკმოდირთუ 100 პიასტრშე.

დინარიშ ხურდეფს დო კუპიურეფს გეხანტჷ ომაფე დინასტია. ხურდეფი დო მონეტეფი გოჭარილი რე არაბულ დო ინგლისურ ნინეფშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იორდანიაშ ასეიანი ხურდეფი 
* იორდანიაშ ასეიანი ბანკნოტეფი 

კატეგორია:დინარი
კატეგორია:იორდანიაშ ფარეფი
კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი
ლიბანური გირვანქა

**ლიბანური გირვანქა, ლივრი** (, , ) — ლიბანიშ ვალუტაშ ართური. ლიბანს გჷმირინუაფუ შხვა ჯოხოდვალა — ლიბანური ლირა.

წიმოხ ართი ლიბანური გირვანქა ომანგუდჷ 100 პისტრის, მარა ქიანას ინფლაციაშ გეშა, თეჯგურა გორთუალა იუარეს. ლიბანური გირვანქაშ ISO 4217 კოდი — LBP.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბანკნოტეფი ლიბანიშ ბანკიშ ოფიციალურ ვებ-ხასჷლას 
* ხურდეფი ლიბანიშ ბანკიშ ოფიციალურ ვებ-ხასჷლას 

კატეგორია:ლიბანიშ ფარეფი
კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი
სირიული გირვანქა

**სირიული გირვანქა** (*სირიული ლირა*;  — *al-Līra as-Sūriyya*) — სირიაშ ვალუტაშ ართული, ნამუსჷთ გიშმაშკვანს სირიაშ ცენტრალური ბანკი (араб. مصرف سورية المركزي). სირიულ ქირვანქას უღუ გეჸვენჯი ნომინალეფი: 1, 2, 5, 10, 25 (ხურდეფი) დო 1, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000 (ბანკნოტეფი). სირიული გირვანქა აკმოდირთუ 100 პისტრშე (ქირშე), მარა პისტრ-ხურდეფი უმენტაშო ვეგშიშკუმალუაფუ.

სირიული ფუნრიშ ოფიციალური აბრევიატურა — SYP. 2000-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს რჩქვანელობურო 50 სირიული გირვანქაშ კურსი 1 დოლარწკჷმა რდჷ, მარა ოთირუეფონი კურსი ირო ითირუ. სირიული ვალუტა ბერჯეკი ვალუტა ვა რე, თევალუტაშ სირიაშ ხურგაშ გალე გინოღალაშენ გოხურგუეფი რე.

## საინტერესო ფაქტეფი
10 სირიული გირვანქაშ ხურდაშ ფორმა თეშ მოგენს 20 ნორვეგიული კრონას, ნამჷ-და თე ხურდათ შილებე მიღორინას ოვაჭარებელ აპარატეფქ, ოხურდალ აპარატეფქ დო შხვა ირნერ აპარატიქ, ნამუსჷთ ღებულენს ნორვეგია. ადამიერიშ თოლს შეულებუ ლექინას გიშაგორას ხურდაშ შხვანერობა-და, აპარატეფშო ხურდეფი ართნერი რე თინეფიშ ზჷმაშ დო წონაშ გეშა.

კატეგორია:სირიაშ ფარეფი
კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი
არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ დირჰამი

**არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ დირჰამი** — ფარაშ ართული არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფს. 1 დირჰამი აკმოდირთუ 100 ფილსიშე. ვალუტაშ ვააოფიციალური აბრევიატურა DH ვარდა Dhs, ოფიციალური - AED. ვალუტაშ სიმბოლო **د.إ**.
მიმოულას რე:
* ბანკნოტეფი ნომინალით — 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000 დირჰამი.
* ხურდეფი ნომინალით: 1, 5, 10, 25, 50 ფილსი, 1 დირჰამი
* ინფლაცია: 4,5 % 2005 წანაშ მუნაჩემეფით.

1971 წანაშე დირჰამიშ კურსი დოლარწკჷმა ოგინაფეთ ვათირელე, თიშენ, ნამჷ-და თე ვალუტა დოლარწკჷმა მანგარო რე მერსხილი. 

გოხურგუა ვალუტაშ გინოღალაშე ვარდა მიშაღალაშე არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფს ვაარსებენს.

## ისტორია
არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფიშ დირჰამქ მიმოულაშა მიშართჷ 1973 წანას, ნამუქჷთ დოთირუ რიალი.

## ბანკნოტეფი

## თაშნეშე ქოძირით
მოსოფელიშ ვალუტეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფიშ ოშუენე ხურდეფი
*არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფიშ ცენტრალური ბანკი 

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი
ბაჰრეინული დინარი

**ბაჰრეინული დინარი** — ფარაშ ართული ბაჰრეინიშ ომაფეს. 1 დინარი = 100 ფილსი. ISO 4217 კოდი — BHD, თაშნეშე გჷმირინუაფუ BD.

მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით 0,5, 1, 5, 10 დო 20 დინარი, თაშნეშე ხურდეფი ნომინალით 1, 5, 10, 25, 50 დო 100 ფილსი. 1966 წანაშე 1973 წანაშ მეკოროცხუათ ბაჰრეინული დინარი რდჷ აბუ-დაბიშ საამიროშ ფარაშ ართული, თიში დირჰამით თირუაშახ.

## ისტორია
1959 წანაშ 28 პირელშახ ქიანას მიმოულას რდჷ ინდური რუპია, სოიშახ თინა ვადოთირუ სპარსეთიშ ჸუჯიშ რუპიაქ.

სპარსეთიშ ჸუჯიშ რუპია მერსხილი რდჷ ინდურ რუპიაწკჷმა.1965 წანას, მუჟამსჷთ ინდურ რუპიაქ გეუფასურუნ, თაშნეშე ოჸიდეფონი ღვენობა მიოდინუ სპარსეთიშ ჸუჯიშ რუპიაქ ხოლო, თეშ უკული ბაჰრეინიშ ხეშუულებაშ გჷნოჭყვიდ მუში ფარაშ ართულიშ გიშაშკუმალა.

ბაჰრეინულ დინარქ მიმოულაშა მიშართჷ 1965 წანაშ 11 გჷმათუთას. გემაჸვენჯ წანას ბაჰრეინულ დინარქ გჷნირთჷ აბუ-დაბიშ საამიროშფარაშ ართურო.

დინარიშ კურსი მერსხილი რე ამერიკულ დოლარწკჷმა. 

## თაშნეშე ქოძირით
მოსოფელიშ ვალუტეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ბაჰრეინიშ ცენტრალური ბანკი   
*ბაჰრეინული დინარი (ბანკნოტეფი)  

კატეგორია:ბაჰრეინი
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ქუვეითური დინარი

**ქუვეითური დინარი** — ფარაშ ართული ქუვეითის, 1 დინარი აკმოდირთუ 1000 ფილსიშე. მიმოულას რე ბანკნოტეფი გეჸვენჯი ნომინალეფით: 1/4, 1/2, 1, 5, 10 დო 20 დო, ხურდეფი ნომინალეფით: 5, 10, 20, 50 დო 100 ფილსი. ქუვეითური დინარი — მანგარი დუდიშულო კონვერტირაფონი ვალუტა რე.
თაშნეშე მოსოფელიშ არძაშე ძვირიანი ვალუტა რე.

## სქოლიო

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ომანური რიალი

**ომანური რიალი** () — ფარაშ ართული ომანს. 1 ომანური რიალი აკმოდირთუ 1000 რიალშე. ვალუტაშ ISO 4217 კოდი — OMR.

ომანური რიალი მიმოულაშა მიშეღეს 1974 წანაშ მელახის, ნამუქჷთ დოთირუ საიდური რიალი () ელაზჷმაფათ 1:1.

მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით 100 დო 200 ბაიზი, ¼, ½, 1, 5, 10 დო 50 რიალი, მონეტეფი - ნომინალით 5, 10, 25, 50 დო 100 ბაიზი.

ბანკნოტეფიშ ართჸურე მუკნაჭარეფი დო რიცხუეფი ინგლისურო მიკოჭარუ, მაჟირაჸურე — არაბულო. ხურდეფს ჭკირუნა ინგლისურიშ გჷმორინაფაშ უმუშო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ომანური რიალი 
* ასეიანი ომანური ხურდეფი 

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატარული რიალი

**კატარული რიალი** () — კატარიშ ოფიციალური ფარაშ ართური, 1 რიალი ომანგუ 100 დირჰამს.

რიალიშ კურსი ააშ დოლარწკჷმა მერსხილი რე 1 USD = 3,64 QAR ალაზჷმაფათ.

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
საუდიშ არაბეთიშ რიალი

**საუდიშ არაბეთიშ რიალი** () — საუდიშ არაბეთიშ ფარაშ ართული. 1 რიალი აკმოდირთუ 20 ქერშამშე (ქურუში) ვარდა 100 ჰალალშე.

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
იემენური რიალი

**იემენური რიალი** () — იემენიშ ფარაშ ართული, ნამუთ მიმოულას რე 1990 წანაშე, ქიანაშ გოართოიანაფაშე. ფორმალურო 1 რიალი ირთუ 100 ფილსო, მარა მიმოულას აკა ხურდა ხოლო ვეშაშკუმალე თეჯგურა ნომინალით.

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ყირგიზული სომი

**სომი** (ყირგ.: сом) — ყირგიზეთიშ რესპუბლიკაშ ერუანული ვალუტა. თიში ISO 4217 ვალუტაშ კოდი რე KGS. 1 ყირგიზული სომი აკმოდირთუ 100 ტინშე (ყირგ.: тыйын). ვალუტა მიშეღეს 1993 წანაშ 10 მესის დო დოთირუ სხუნუეფიშ რუბლი კურსით 1 სომი = 200 რუბლი.

## 2009 წანაშ სერიაშ ბანკნოტეფი
2009 წანას ყირგიზეთიშ ერუანულ ბანკიქ გეგშაშკჷ 5000 სომიშ ფასიშ ბანკნოტი. მოგვიანაფათ 20, 50 დო 100 სომიშ ფასიშ ახალი კუპიურეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Biographies of the figures depicted on Kyrgyz bank notes from the Spektator magazine 

## სქოლიო

კატეგორია:ყირგიზეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ტაჯიკური სომონი

**ტაჯიკური სომონი** () — ტაჯიკეთიშ ერუანული ფარაშ ართული, ვალუტას ჯოხოქ გიადჷ მაართა ტაჯიკური სახენწჷფოშ დჷმარსხუაფალიშ ისმაილ სომანიშ () პატიოცემელო, код в стандарте ISO 4217 — TJS. 1 სომონი აკმოდირთუ 100 დირამშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბალტიაშ, საქორთუოშ დო ზწს-შ ქიანეფიშ ხურდეფი
* ტაჯიკეთიშ ბანკნოტეფი ტაჯიკეთიშ ერუანული ბანკიშ ვებ-ხასჷლას (სამანგეფით)

## სქოლიო

კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
თურქმენული მანათი

**მანათი** () — თურქმენეთიშ ფარაშ ართური. 1 მანათი = 100 ტენგე.

თურქმენული მანათი მიმოულაშა მიშეღეს 1993 წანაშ 1 გერგობათუთას.

## რესურსეფი ინტრენეტის
* ბალტიაშ, საქორთუოშ დო ზსწ-შ ქიანეფიშ ხურდეფი
* არძა წანაშ გიშაშქუმალაშ თურქმენული მანათიშ ბანკნოტეფი 
* თურქმენეთიშ ხურდეფი 
* ინფორმაცია თურქმენეთიშ ცენტრალური ბანკიშ ვებ-ხასჷლას

კატეგორია:თურქმენეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
უზბეკური სუმი

**სუმი** () — უზბეკეთიშ ფარაშ ართული. 1 სუმი = 100 ტიინი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სუმი-ააშ დოლარიშ, სუმი-ევროშ დო სუმი-რუსული რუბლიშ კურსეფი 2007 წანაშე ასეშა
* ზოხორინელი უზბეკეთიშ მაართა ფარა: უზბეკური სუმი, 1994 წანა 

კატეგორია:უზბეკეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ავღანი

**ავღანი** () — ავღანეთიშ ფარაშ ართული, 1 ავღანი აკმოდირთუ 100 პილშე. ასეიანი ბორჯიშო მიმოულას რე ბანკლნოტეფი ნომინალით 1000, 500, 100, 50, 20, 10 ავღანი დო ხურდეფი ნომინალით 5, 2 დო 1 ავღანი.

ფარაშ ართულიშ ინფლაციაშ ტემპი 2005 წანაშო, აკმადგინანდჷ 16,3%-ის.

ავღანიშ კურსი — 1 USD = 69.4600 AFN; 1 EUR= 77.2400 AFN;

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბანკნოტეფი 
* მონეტეფი

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კატეგორია:ავღანეთიშ ეკონომიკა
ბანგლადეშური ტაკა

**ტაკა** — ბანგლადეშიშ ფარაშ ართული. 1 ტაკა აკმოდირთუ 100 პოიშაშე (პაისა, პაიში). ვალუტაშ ერეფოშქაშე შანი — BDT. სიმბოლო — ৳.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბანგლადეშიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ხურდეფი 
* ბანგლადეშიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ბანკნოტეფი 
* ბანგლადეშიშ ბანკნოტეფიშ გალერეა

კატეგორია:ბანგლადეშიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ნგულტრუმი

**ნგულტრუმი** (ძონგკა: , გჷმირაგადუ მუჭოთ *ნგიულტრამი*) —  ბჰუტანიშ ომაფეშ ფარაშ ართული. ომაფეშ ოფიციალური ვალუტა რე 1974 წანაშე (თეიშახ ბჰუტანიშ ვალუტა რდჷ ბჰუტანური რუპია, მარა კანკალეშა ალმახანური ნგულტრუმს ხოლო უძახუნა "ბჰუტანიშ რუპიას").

1 ნგულტრუმი აკმოდირთუ 100 ჩეტრუმშე. ნგულტრუმიშ ISO 4217 კოდი — BTN, სიმბოლო — Nu., ჩეტრუმიშ სიმბოლო — Ch.

მიმოულას რე ხურდეფი ნომინალით 20, 25, 50 ჩეტრუმი დო 1 ნგულტრუმი, ძალამ მერკეთ, მარა თაშნეშე გჷმირინუაფუ ხურდეფი ნომინალით 5 დო 10 ჩეტრუმი. მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით 1, 5, 10, 20, 50, 100, 500 დო 1000 ნგულტრუმი.

ნგულტრუმიშ კურსი ინდური რუპიაწკჷმა რე მერსხილი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბჰუტანური ნგულტრუმი  — არძა ქიანაშ ბანკნოტეფი
* ბჰუტანიშ ბანკნოტეფიშ გალერეა 

კატეგორია:ბჰუტანიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ერაყული დინარი

**ერაყული დინარი** () — ერაყიშ რესპუბლიკაშ ოფიციალური ფარაშ ართული, ფორმალურო 1 დინარი აკმოდირთუ 1000 ფილსიშე.

კატეგორია:ერაყიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ირანული რიალი

**რიალი** (სპარს. **ریال**; ინგლ. **rial**) — სპარსეთიშ ფარაშ ართული 1798-1825 წწ. დო ირანიშ ოფიციალური ვალუტა 1932 წანაშე ასეიან ბორჯიშა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ირანიშ ისტორიული ხურდეფი 
* ირანიშ ხურდეფიშ თრაიღეფიშ კონვერტორი თუთაშ დო ბჟაშ ჰიჯრაშ, თაშნეშე ოხვამერი კალენდარიშ მეჯინათ
*  Gold Coins of Iran

## სქოლიო

კატეგორია:ირანიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
შრი-ლანკური რუპია

**შრი-ლანკური რუპია** — შრი-ლანკაშ ფარაშ ართული.

1 შრი-ლანკური რუპია აკმოდირთუ 100 ცენტშე. ვალუტაშ ერეფოშქაშე შანი — LKR.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Ceylon & Sri Lanka Collectables — Banknotes & Coins 
* შრი-ლანკაშ ხურდეფი 
* შრი-ლანკაშ ბანკნოტეფი 

კატეგორია:შრი-ლანკაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
მალდივური რუფია

**რუფია** (,  -შე — რუპია) — მალდივიშ რესპუბლიკაშ ფარაშ ართული.

1 რუფია აკმოდირთუ 100 ლარშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* http://www.space-travel.ru/country_pages/13-maldivas/rem 
* მალდივიშ მიმაულარი ხურდეფი 
* მალდივიშ მიმაულარი ბანკნოტეფი 
* მალდივეფიშ ვალუტა - მალდივური რუფია 
* [არძა ქიანაშ ვალუტეფი. მალდივიშ რესპუბლიკაშ ბანკნოტეფი. 100 რუპია, [1960] წანა (სურათეფი დო ეჭარუეფი)]

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ნეპალური რუპია

**ნეპალური რუპია** () — ნეპალიშ ფარაშ ართული, 1 რუპია აკმოდირთუ 100 პაისაშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* http://www.nepal.ru/how/money.shtml
* http://time-clock.biz/ru/currency/rupija-nepal
* ნეპალიშ კუპიურეფი 
* არძა ქიანაშ ბანკნოტეფი. ნეპალიშ ბანკნოტეფი. 1000 რუპია, 1972 წანა (სურათეფი დო ეჭარუეფი)

კატეგორია:ნეპალიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
პაკისტანური რუპია

**პაკისტანური რუპია** — პაკისტანიშ ფარაშ ართული.
* ემიტენტი — პაკისტანიშ სახენწჷფო ბანკი.
* ბანკნოტეფი ნომინალით 10, 20, 50, 100, 500, 1000, 5000 რუპია.
* ხურდეფი ნომინალით 1, 2 დო 5 რუპია.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* http://dvsm.ru/article.php/110504-dengi-pakistana 
* http://www.sbp.org.pk/BankNotes/banknotes.htm  SBP’s
* http://www.PakistanBankNotes.info 
* პაკისტანიშ ხურდეფი ფეოდოსიაშ ფარეფიშ მუზეუმიშ ვებ-ხასჷლას 

კატეგორია:პაკისტანიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
იაპონური იენა

**იენა** (იაპ. - 円 - *იენ*) — იაპონიაშ ფარაშ ართული, მოსოფელიშ ართ-ართი თარი სარეზერვო ვალუტა. 1 იენა აკმოდირთუ 100 სენშე. ვალუტაშ ერეფოშქაშე შანი: **JPY**. იენაშ სიბმოლო რე შანი ¥.
ვარჩხილიშ დო ორქოშ ხურდეფიშ ჭკირუა 1869—1871 წანეფს დიჭყეს.

## თაშნეშე ქოძირით
* იაპონიაშ ეკონომიკა

კატეგორია:იაპონიაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ჩინური იუანი

**იუანი** (ჩინ. - 圓, 元, Yuán}}) — ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ალმახანური ფარაშ ართული, ნამუთ იზიმუ ჟენმინბინიშ (人民币|Rénmínbì|ოკათე ფარა; მერკეთ **RMB**) ღირებულება. მოსოფელიშ ართ-ართი თარი სარეზერვო ვალუტა რე. ვალუტაშ ერეფოშქაშე შანი ISO 4217 — **CNY**.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Classification of Exchange Rate Arrangements and Monetary Policy Frameworks

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იუან რენმინბი - ჩინეთიშ ისტორიული დო ასეიანი ბანკნოტეფი (CNY / RMB) 1953-2019) 
* იუანიშ სერთიფიკატები - ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ოვალუტე სერთიფიკატეფი (FEC) 1980-1994) 

კატეგორია:ჩინეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
მონღოლური ტუგრიკი

**მონღოლური ტუგრიკი** () — მონღოლეთიშ ფარაშ ართული.
1 ტუგრიკი აკმოდირთუ 100 მუნგუშე. მიმალ ბორჯიშო მუნგუ უკვე ვეგმირინუაფუ.

ტუგრიკიშ გრაფიკული შანი — ₮ (დიდი ასო Т, გჷმოხაზილი რე ჟირი პარალელური ჭიფე ღოზით დოხოლაფირო 40 გრადუსით ვერტიკალური დოკინათ).

კატეგორია:მონღოლეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ოორუეკორეული ვონა

**ოორუე კორეაშ ვონი, ოორუეკორეული ვონა** (, ვონი) — კორეაშ ოკათე დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ფარაშ ართული 1947 წანაშე, 1 ვონა აკმოდირთუ 100 ჩონშე ().

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოორეკორეული ვონაშ გეშა
* ოორუეკორეული ვონაშ მიმალი ოთირუე კურსი 
* 1998 წანაშ გიშაშკუმალაშ ოორუეკორეული ვონაშ ბანკნოტეფიშ ეჭარუა
* ალმახანური ოორუეკორეული ვონა

კატეგორია:ოორუე კორეაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ობჟათეკორეული ვონა

**ოორუეკორეული ვონა** (, *ვონი*) — კორეაშ რესპუბლიკაშ ფარაშ ართული.

ჯოხოდვალა *ვონა* მარგალურ ნინაშა წჷმურს ზიტკვანაკორობაშე 원화 (გჷმირაგადუ მუჭოთ ვონხვა), ზიტყვაზიტყვათ: *ვალუტა ვონი*.

მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით 1000, 5000, 10000 დო 50000 ვონა დო ხურდეფი ნომინალით 1, 5, 10, 50, 100, 500 ვონა.

კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ჰონგკონგიშ დოლარი

**ჰონკონგური დოლარი** (ვალუტაშ კოდი: HKD) — ჩინეთიშ სპეციალური ადმინისტრაციული რაიონიშ ჰონგ-კონგიშ ოფიციალური ფარაშ ართული.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სტატია ფარეფიშ გეშა, დო ჰონკონგიშ ფარა ვებ-ხასჷლას Hong-Kong.ru 

კატეგორია:დოლარი
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
მაკაოშ პატაკა

**პატაკა** (, ) — ჩინეთიშ სპეციალური ადმინისტრაციული რაიონიშ მაკაოშ ფარაშ ართული. 
ვალუტაშ კოდი: MOP. საარძო გჷმორინაფას **MOP$**.

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ბრუნეიშ დოლარი

**[[ბრუნეი]]შ რინგიტი ([[მალაიური ნინა|მალაიური]]) ვარდა ბრუნეიშ დოლარი ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]])** — ბრუნეიშ სასულთანოშ ფარაშ ართული 1967 წანაშე. რჩქვანელობურო ვალუტა მერკეთ იჭარუაფუ შანით $, ნამუთ შანენს დოლარს. 1 ბრუნეიშ დოლარი აკმოდირთუ 100 სენშე (მალაიურო) ვარდა ცენტშე (ინგლისურო). ვალუტაშ კოდი — BND.

ბრუნეიშ დოლარი მერსხილი რე სინგაპურულ დოლარწკჷმა წოროფარდობათ 1:1 (სინგაპური — ბრუნეიშ ართ-ართი თარი სავაჭრო პარტნიორი რე).

კატეგორია:ბრუნეიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ინდონეზიური რუპია

**ინდონეზიური რუპია** () — ინდონეზიაშ ოფიციალური ფარაშ ართული. ვალუტაშ სიმბოლო, ნამუთ გჷმირინუაფუ არძა ბანკნოტის დო ხურდას — Rp. ვალუტაშ ჯოხო ინდური რუპიაშ ანალოგიური რე (). ინდონეზიარეფი ვალუტას თაშნეშე ვაოფიციალურო უძახუნა მუნეფიშ "perak"-ის ("ვარჩხილი" ინდონეზიურ ნინაშა).

კატეგორია:ინდონეზიაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ახალი ტაივანური დოლარი

**ახალი ტაივანური დოლარი** (ჩინ. - 新臺幣 ვარდა 新台幣, 新台币, Xīntáibì) — ტაივანიშ ფარაშ ართული. ვალუტაშ კოდი **TWD**, მერკე ჭარალუა **NT$**. 1949 წანაშე ოფიციალური ვალუტა რე. დუდშე ვალუტაშ ემისიას ახორციელენდჷ ტაივანიშ ბანკი, 2000 წანაშე — ტაივანიშ ცენტრალური ბანკი.

მიმოულას რე ხურდეფი ნომინალით $½, $1, $5, $10, $20, $50.

მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით 2000, 1000, 500, 200 დო 100 დოლარი.

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ნირსი

ალტ=ნირსი|მინი|ნირსი
ნირსი — ატმოსფეროს წყარიშ ორქიშ კონდენსაციაშ, ატმოსფეროს ჭიფე წყარიშ ჭვათეფიშ დო კრისტალეფიშ სახეთ მიშაფაფინელი პროდუქტი. ნირსი აუფრაშენს მეჯინას 1-შე 10კმ-შახ.

## რესურსები ინტერნეტში

* ნირსიშ სოციალური დო ეკონომიკური ღირებულება

კატეგორია:კლიმატი
კატეგორია:მეტეოროლოგია
კამბოჯური რიელი

**Рრიელი** (ქხმ. - រៀល) — კამბოჯაშ ფარაშ ართული, ფორმალურო 1 რიელი აკმოდირთუ 100 სენშე. ვალუტა მაართათ 1955 წანას მიშეღეს, ნამუქჷთ ინდოჩინური პიასტრი დოთირუ. ჭითა ქხმერეფიშ მართუალაშ ბორჯის, 1975 წანაშე 1980 წანაშახ, ქიანას ფარაშ მიმოულა ვარდა ვაარსებენდჷ დო ვარდა ურცხოული ვალუტეფი გჷმირინუაფუდჷ. კინ მაჟიაშა რიელქ მიშაღალირქ იჸუ 1980 წანაშ 1 პირელს. თეშ უმკუჯინალო, ვალუტაქ ფართე გჷმორინაფა დო აღიარაფა ვეშილებუ დო კამბოჯარეფიშ უმენტაშობა ამდღა ხოლო ურცხოური ვალუტაშ გჷმორინაფას ისხუნუანა, უმაართაშო, ააშ დოლარს, რიელი გჷმირინუაფუ მორჩილი საფარო ოპერაციეფის დო მუჭოთ ამერიკული დოლარიშ ხურდან თეშ..

## სქოლიო

კატეგორია:კამბოჯაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ლაოსური კიპი

**კიპი** ( ) — ლაოსიშ ფარაშ ართული. ფორმალურო 1 კიპი აკმდოირთუ 100 ატიშე. ვალუტა მიმოულაშა მიშეღეს 1955 წანას, წიმოხ მიმალი ინდოჩინურ პიასტრწკჷმა ართო კურსით 1:1.

კატეგორია:ლაოსიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
მიანმარული კიატი

**კიატი** — მიანმარიშ ფარაშ ართური (1989 წანაშახ — ბირმაშ ფარაშ ართრლი). ვალუტაშ აკანური ჯოხოდვალეფი — *ჩა* ვარდა *ჯა*. 1 კიატი აკმოდირთუ 100 პიაშე. 1952 წანაშე 1989 წანაშახ *ბირმული კიატი* ჯოხოდჷ, 1989 წანაშე — *მიანმარული კიატი*.

კატეგორია:მიანმარიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
მალაიზიური რინგიტი

**რინგიტი** (, ზიტყვაზიტყვათ: *კიბირამი*) — მალაიზიაშ ერუანული ვალუტა. 1 რინგიტი აკმოდირთუ 100 სენშე. მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით 1, 5, 10, 20, 50 დო 100 რინგიტი. არძა ბანკნოტიშ წიმიპიჯის გეხანტუ მალაიზიაშ მაართა უჟინაში მამართალი ტუანკუ აბდულ რაჰმანი.

ზიტყვა *რინგიტი* თაშნეშე კანკალეშა გჷმირინუაფუ მალაიზიას, სინგაპურული ვარდა ბრუნეიშ დოლარიშ ეიოშინალო.

კატეგორია:მალაიზიაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ფილიპინური პესო

**ფილიპინური [[პესო]]** (, **₱**) — ფილიპინეფიშ ერუანული ფარაშ ართული. 1 პესო აკმოდირთუ 100 სესენტავოშე (სენტიმო). ვალუტაქ 1852 წანაშ 1 მესის გიჭყჷ, მუჟამსჷთ ესპანურ-ფილიპინურ ბანკიქ გეგშაშქჷ "მანგარი პესო" (), ნამუქჷთ გეგშაჸათ რეალეფი, ნამუთ თეიშახ მიმოულას რდჷ ფილიპინეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ფილიპინური ფარეფი პორტალს ფილიპინეფი.რუ
* ფილიპინური პესო
* ასეიანი ფილიპინური პესო 

კატეგორია:ფილიპინეფიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
სინგაპურული დოლარი

**სინგაპურული დოლარი** — სინგაპურიშ ერუანული ვალუტა (ISO 4217 — SGD, სიმბოლო — $ ვარდა S$). 1 სინგაპურული დოლარი აკმოდირთუ 100 ცენტშე.

კატეგორია:სინგაპურიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ტაილანდური ბატი

**ბატი** (, კოდი ISO 4217 — **THB**) — ტაილანდიშ ფარაშ ართული 1928 წანაშ 15 პირელშე. 1 ბატი აკმოდირთუ 100 *სატანგშე* (). ვალუტაშ სიმბოლო: ฿.

კატეგორია:ტაილანდიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ვიეტნამური დონგი

**დონგი** (ვიეტნ. - đồng,銅) — ვიეტნამიშ ფარაშ ართული. ვალუტას ვიეტნამიშ სახენწჷფო ბანკი გიშმაშკვანს. ვალუტაშ სიმბოლო **₫** ვარდა **VND**. ფორმალურო 1 დონგი აკმოდირთუ 10 ხაოშე - hào,毫 ვარდა 100 სუშე - xu,樞.

კატეგორია:ვიეტნამიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ფარერიშ კოკეფიშ კრონი

**ფარერული კრონი** (, მიარე რიცხ. ) — ფარერიშ კოკეფიშ ფარაშ ართული, 1 კრონი აკმოდირთუ 100 ოირაშე (, მიარე რიცხ. ). ვალუტას გიშმაშკვანს დანიაშ ერუანული ბანკი. ზოხორინელი ვალუტა ვარე დო მერსხილი რე дდანიურ კრონწკჷმა; ქიანას ფარერული ბანკნოტეფწკჷმა ართო მიმოულას რე დანიური ბანკნოტეფი ხოლო. თეშ გეშა მუში ვალუტაშ კოდი ვაუღუ.

კატეგორია:ფარერიშ კოკეფი
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
შვედური კრონი

**შვედური კრონი** () — შვედეთიშ ფარაშ ართული. 
*კოდი ISO&nbsp;4217 — **SEK**. 
* გრაფიკული სომბოლო — **kr**
* 1 შვედური კრონი აკმოდირთუ 100 ერეშე ().
* მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით: 20, 50, 100, 500 დო 1000 შვედური კრონი.
* ხურდეფი ნომინალით: 50 ერე ( 2010 წანაშ 30 ეკენიაშე მიმოულაშე ეშაღალირი რე), 1, 5 დო 10 შვედური კრონი.

კატეგორია:შვედეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ნორვეგიული კრონი

**ნორვეგიული კრონი** (ნორვ. krone, norsk krone, მრ. რ. kroner) — ნორვეგიაშ ფარაშ ართული. 1 კრონი აკმოდირთუ 100 ერეშე (ნორვ. øre). 

კატეგორია:ნორვეგიაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
უნგრული ფორინტი

**უნგრული ფორინტი** () — უნგრეთიშ ფარაშ ართული. 
* 1 უნგრული ფორინტიაკმოდირთუ 100 ფილერშე;
* კოდი ISO 4217 — ****;
* გრაფიკული სიმბოლო — ƒ • Ft • F;
* აასე მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით: 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000 ფორინტი;
* ხურდეფი ნომინალით: 5, 10, 20, 50, 100, 200 ფორინტი;

კატეგორია:უნგრეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ჩეხური კრონა

**ჩეხური კრონა** () — ჩეხეთიშ ფარაშ ართული. 1 კრონი აკმოდირთუ 100 ჰელერშე. 1993 წანას, ჩეხოსლოვაკიაშ აკოცჷმაშ უკული ჩეხოსლოვაკიაშ კრონა დოთირუ ჩეხურ კრონაქ.

კატეგორია:ჩეხეთიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ისლანდიური კრონი

**ისლანდიური კრონი** — ისლანდიაშ ფარაშ ართული. მიმოულაშა მიშეღეს 1885 წანას.

* ოფიციალურო მიმოულას რე გეჸვენჯი ნომინალიშ ხურდეფი — 1, 5, 10, 50, 100 კრონი დო ბანკნოტეფი ნომინალით 10, 50, 100, 500, 1000, 2000 დო 5000 კრონი.
* ვალუტაშ თარი ფერეფი — მოჭითე-მოყავაშფერო.

თეორიულო 1 კრონი აკმოდირთუ 100 ეირეშე, მარა 2003 წანაშ 1 გჷმათუთაშე ნომინალით 1 კრონშე დაბალ ხურდეფქ ეშაღალირქ იჸუ მიმოულაშე, ბანკნოტეფს ნომინალით 10, 50 დო 100 უკვე ვეგშაშკვანა.

## 2008 წანაშ ფინანსური კრიზისი
2008 წანაშ ფინანსურ კრიზიქ გჷმიჭანუ ისლანდიური კრონიშ კურსიშ დოლაფა 53%-ით ამერიკულ დოლარწკჷმა ელაზჷმაფათ. 2009 წანაშ ღურთუთას, ისლანდიაშ თარობაშ წჷმმარინაფალქ გჷმაცხადჷ: *კრონი ღურელი რე, ჩქი ვოხვილუთ ახალ ვალუტას. აკა ალტერნატივა რე [[ევრო]] *.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ისლანდიური კრონი

კატეგორია:ისლანდიაშ ეკონომიკა

კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
დანიური კრონი

**დანიური კრონი** () — დანიაშ ფარაშ ართული, ნამუთ თაშნეშე მიმოულას რე  გრენლანდიას დო ფარერიშ კოკეფს.
* კოდი ISO 4217 — DKK.
* მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით: 50, 100, 200, 500 დო 1000 დანიური კრონი.
* ხურდეფი ნომინალით: 50 ერე, 1, 2, 5, 10 და 20 დანიური კრონა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*დანიური კრონი 1997 წანაშ ემისია 
*დანიური კრონი 2009-2011 წანაშ ემისია 
*ხურდეფიშ სერია 

კატეგორია:დანიაშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
UTC+04:51

**UTC+4:51** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ ბომბეის (1995 წანაშე — მუმბაი) გჷმირინუაფუდჷ 1955 წანაშახ, მუჟამსჷთ ინდოეთიშ სტანდარტულ ბორჯშე (UTC+5:30) ეჩილათირი რდჷ 39 წუთით დო თის გემანგუნ.

კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
UTC+07:00

[500px|right|thumb|ზონა UTC+7 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუეფიშ რუკას<br />'''მოჸვინთალო''' — ზონა UTC+7 ([კრასნოიარსკიშ ბორჯიშამო) ედომუშამი წანმოწანაშ გოძვენას; **ცაშფერი** — ზოონა UTC+7 ოკიანეეფს]] 
UTC+7 — ბორჯიშ ორტყაფუ ობჟათე-ბჟაეიოლ დო ნორთობურო ოორუე აზიას.

## ედომუშამი წანმოწანაშ გოძვენას
* (ცჷნდჷრი):
** კრასნოიარსკიშ კუნთხუ (ედომუშამო)
** კემეროვოშ აკანი (ედომუშამო)
** ხაკასია (ედომუშამო)
** ტივა (ედომუშამო)
* 
*  (ბჟადალი ნორთი):
** იავა (ედომუშამო)
*** ჯაკარტა
*** ჯოკიაკარტა
*** ბანტენი
*** ბჟაეიოლი იავა
*** ბჟადალი იავა
*** ცენტრალური იავა
** სუმატრა (ედომუშამო)
*** აჩეჰი
*** ბანკა-ბელიტუნგი
*** ბენკულუ
*** ჯამბი
*** ლამპუნგი
*** რიაუ
*** რიაყშ კოკეფი
*** ბჟადალი სუმატრა
*** ოორუე სუმატრა
*** ობჟათე სუმატრა
** კალიმანტანი (ბჟადალი დო ობჟთე-ბჟადალი ნორთი):
*** ბჟადალი კალიმანტანი
*** ცენტრალური კალიმანტანი
* 
* 
*  (ბჟადალი (ალთაიშ) ნორთი)
** უვსი
** ხვოდი
** ბაიან-ულღიი
*  ტაილანდი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC+7 ზონას

კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
გიბრალტარული გირვანქა

**გიბრალტარული გირვანქა** თაშნეშე **გიბრალტარული ფუნტი** () — გიბრალტარიშ ფარაშ ართული, ნამუშათ კანკალეშა უჯოხონა ლივრი. 1971 წანაშახ, 1 გიბრალტარული გირვანქა = 4 კრონი = 20 შილინგი = 240 პენსი, 1971 წანაშე გირვანქა = 4 კრონი = 100 ახალი პენი (1988 წანაშე — უბრალოთ პენსი). ვალუტაშ სიმბოლო: £ (გოართოიანაფილი ომაფეშ გირვანქა სტერლინგის გუ). გიბრალტარული გირვანქა ომანგჷ გირვანქა სტერლინგის.

კატეგორია:გიბრალტარი
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
შოტლანდიური გირვანქა

**შოტლანდიური გირვანქა** თაშნეშე **შოტლანდიური ფუნტი** (, ) — შოტლანდიაშ ფარაშ ართული XII—XVIII ოშწანურეფს.

კატეგორია:შოტლანდია
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ბელარუსული რუბლი

**ბელარუსული რუბლი** (,  ISO კოდი **BYR**,  2000 წანაშახ — *BYB*) —  ოფიციალური ფარაშ ართული ბელარუსიშ რესპუბლიკას.

კატეგორია:ბელარუსიშ ეკონომიკა
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
შარლოტ რემპლინგი

**შარლოტ რემპლინგი** (ინგლ. Charlotte Rampling დ. 5 ფურთუთა 1946) — ინგლისარი არტისტი. 
## რესურსეფი ინტერნტის

* Charlotte Rampling Fansite 
* 

კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1946