open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბასკეფი

thumb|ბასკეფი

thumb|300px|ბასკეთიშ ორენი რუქას
**ბასკეფი** — იზოლირაფილი ეთნოლინგვისტური ფანიაშ თიი ესპანეთის (950 ვითოში) დო საფრანგეთის (140 ვითოში). ევროპაშ გალე რე შანულამი დიასპორეფი ობჟათე ამერიკას დო ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს.

## ზოგადი ჩინებეფი
* **ჯოხოეფი**: ოდაბადური - Euskaldunak; ესპანურო - Vascos; ფრანგულო - Basques.
* **ოართე მუდანობა**: 1,25 მლნ. 
* **ნინა**: ბასკური. ბასკეფი ჯინჯიერო ჟირნინამეფი რენა.
* **მორწუმეეფი**: კათოლიკეფი.

## ნინა დო კულტურა
ბასკეფქ მუნეფიშ ჯოხო Euskaldunak ეჭოფეს ზიტყვაშე Euskara - მუნეფიშ ნინაშ ჯოხოდვალა. ტრადიციული ბასკური კულტურა რეგიონიშ ურბანიზაციაშ დო ინდუსტრიალიზაციაშ რდუალაშ გეშა რკებადიე. ორეწველე ნოღეფიშ უმენტაშობას ხვალე ბასკური წეს-ადათეფი ვარინ, ბასკური ნინა ხოლო გოჭყოლიდაფას მითმიაჩამუ. ბასკური ნინაშა ჯინჯიერო იჩიებუნა მაღალგვალამ შორეულ რეგიონეფს, მარა XX ოშწანურაშ ლიას დახე არძა ბასკი რაგადანდ ესპანურო ვარა ფრანგულო.

დიდი ხანი რე რსებენს არზი, ნამდა ბასკეფი გენეტიკურო ზოხორინელი კათა რენან. გოფაჩილი რე მოარზება, ნამდა ბასკეფი ომოჯგირჷნა იბერიულ-კავკასიურ ნაციეფს, კერზოთ - ქორთუეფს. მუჭოთ ბუნას, თინეფს უღუნა არძაშე მაღალი პროპორცია რეზუს-ვარჸოფილი ზისხირიშ ევროპას (25%) დო ართ-ართი არძაშე მაღალი პროცენტი O-ტიპიშ ზისხირიშ (55%).

## ჸოფა-რინა
ტრადიციულო ბასკეფი ამუშენდეს მორჩილი ზჷმაშ მინდორეფს იზოლირებულ გვალამი რეგიონეფს, თექ სოდეთ თინეფი ასე ოხორანან. ოხორინალეფი გორანწკილიე მორჩილი ბუნეფო, ნამუეფუთ ქიმინუნა ოფუტეეფს, ვარა გოფაჩილი რენა მაღალგვალამი ზონეფს. ოხორინალი (ჸუდე, მინდორი დო ფანია) რე არძაშე შანულამი სოციალური ართური. სოციალური ორგანიზაციაშ თე ფორმა თხილერი რდჷ ტრადიციული კანონით მონძეობაშ გეშა, ნამუთ აწესრიგენდჷ ურთიერთალეფს, ნამუშ მეჯინათ ედომუშამი ღჷმალა გჷშმეშჷ ართ მონძეშა. ტრადიციული ბასკური კულტურა გერცხილი რდჷ თე ინდივიდუალურ ოხორინალეფს, ნამუეფსჷთ ჯოხოდ caserios. იზოლირაფილო რინაშ ათეშნერი წესიქ გოპიჯჷ ფანიაშური სოლიდარობაშ ნძალიერი ღიაბი, ნამუთ მუშ ჸურე გუთმოხურგანს სინძალიერეს დო შურდგუმაშუნარალას ბასკური ნინაშ, კულტურაშ დო კოლექტიური იდენტურობაშ.

## პოლიტიკური დგომარება
ბასკეფი დიდი ხანი რე აქტიურენა მუნეფიშ ნინაშობური დო კულტურული ნებეფიშ ოთხილარო, დახე რომიშ იმპერიაშ დოთებაშ პერიოდიშე. XX ოშწანურას, ჭიჭე ხანით (1936-37 წწ) ბასკურქ ქიმიოჭირინუ ოფიციალურ აღიარაფას ბასკეთიშ ავტონომიური მართუალაშ ფორმათ ესპანეთიშ ომენოღალური ლჷმაშ ბორჯის, მარა ფრანკოშ მართუალაშ პერიოდის თე ავტონომიურობაქ მედინჷ. 1975 წანას, ესპანეთის მონარქიაშ ეკონწყუალაშ შვანს, ბასკეფქ გაგინძორეს ჟინჭირა ესპანეთიშ თარობაშ დო 1978 წანას კინე ქიმიღეს ავტონომიაშ ნება, სოდეთ ესპანურქ დო ბასკურქ ოფიციალურ ნინეფო გეგმიცხადჷ.

ათექ გაგშეჭანუ უმოსი დუდიშალა დინახლენური მართუალას, მარა ვა დაბაღინუ უმოსი ექსტრემისტული მოთხუალეფიშ მაღვენჯი ორგანიზაციეფი, მაგალითო, ETA - Euzkadi Ta Azkatasuna („ბასკური ოდაბადე დო დუდიშალა“), ნამუთ ლჷმენს ბასკეთიშ მუშითმართუალაშ დო ესპანეთიშე გჷშართუალაშო. ეტა-შ ხანგინძე გოლინაშ დო საქვარუაშ გეშა რთული ურთიერთალეფქ იჸონდინჷ ბასკეფს დო ესპანარეფს შქას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბასკეფი, ისტორია, განწხანი

კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
კატეგორია:ესპანეთი
ბასკური ნინა

right|300px|ბასკეფიშ ქიანა ესპანეთის დო საფრანგეთის
thumb|290px|ბასკური დიალექტეფი
**ბასკური ნინა** — ბასკეფიშ ნინა, ზოხორინელი ნინა რე. თიში გოფაჩუაში არეალი რე ესპანეთიშ დო საფრანგეთიშ პროვინციეფი, ნამუეფით უხურგანა ბისკაიაშ ჸუც. ფორუნს თაშნეშე პირენეიშ გვალეფიშ ბჟადალუ ნორთის. 

ბასკური აკა კაკალია წჷმოსქილადირი ნინა რე, ნამუდგათ რაგადანდჷ ობჟათე-ბჟადალ ევროპაშ მახორობა თე რეგიონიშ რომანიზაციაშახჷნ. ფირქენა, ნამუდა თე რეგიონს რომიშ ადმინისტრაციაშ შაურთია დუდალაქ გჷნასქილიდუ ბასკური დიალექტეფი ლათინურიშ მონძალუაშე. შქა ოშწანურეფს, ბასკური, მუჭოთ უმენტაშო ფიოშეფიშ ნინან, ვა უწიენდჷ კონკურენციას ლათინურს დო მუშ მონძე ოჭარუე ნინეფს. მა-10 ოშწანურაშე ბასკურქ ჭიი-ჭიეთ მიოდინუ ღარჯილი კასტილიურ ესპანურწკჷმა რკინს. თეშ უმკუჯინუო, ოორუეს (თეჟამიშ საფრანგეთი) ბასკურო მორაგადე რეგიონი პრაქტიკულო თიშნერი რე კინ, მუჭოთ მა-16 ოშწანურას რდჷნ. ეკონია ჟირი ოშწანურაშ გოძვენას, ბასკურ ნინას უხვადუ ლჷმა გინოსქილადაშო ხვალე ინდუსტრიულ ნოღეფს დო ბასკეთიშ ხურგეფწკჷმა ვარინ, მუშ შქაგურონასჷთ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბასკური ნინა, ისტორია

კატეგორია:იზოლირაფილი ნინეფი
ბასკეთი

thumb|250px|right
**ბასკეთი** თაშნეშე **ბასკეფიშ ქიანა** (ესპანურო Pais Vasco; ბასკურო Euskadi) — ესპანეთიშ ავტონომიური გოართიანაფა 1979 წანაშე. აკოდგინალუაშა მიშმურს გეჸვენჯი პროვინციეფი – ბისკაია, გიპუსკოა დო ალავა. 

* *[[ფართობი]]* - 7,3 ვითოში.
* *[[მახორობა]]* - 2.100 ვითოში.
* *ადმინისტრაციული ცენტრი* - ვიტორია.

კულტურული ცენტრი – სან-სებასტიანი (დონოსტია) სოდეთ ირწანურო იმანჯებჷ სან-სებასტიანიშ კინო–ფესტივალი.

* *ნინეფი:* კასტილიური დო ბასკური. ბასკური შხვადოშხვა ხარისხით უჩქუნა: ალავას 13%, გიპუსკოას 48%, ბისკაიას 27%.
* *ერუანული დღახუ* – 28 მელახი, Aberri Eguna („ოდაბადეშ დღა“). 
* *რეგიონალური პარლამენტი* – 75 მაკათური.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Basque Government
* José Aranda Aznar, “La mezcla del pueblo vasco”, en *Empiria: Revista de metodología de ciencias sociales*, ISSN 1139-5737, Nº 1, 1998, págs. 121-180.

კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიური გოართიანაფეფი
*
ბასკეფიშ ქიანა

**ბასკეფიშ ქიანა**, „ბასკონია“' (Vascongadas Vasconia), (ბასკურო: Euskal Herria), ნაციონალური ისტორიული ოლქი ოორუე ესპანეთის, ბისკაიაშ ჸუჯიშ ოძგაშეს. 1926-1937 წანეფს ესპანეთიშ ავტონომიური რაიონი. უთარაშო ბასკეფი ოხორანა. ფორუნს ბისკაიაშ, გიპუსკოაშ დო ალავაშ პროვინციეფს. თარი ნოღა დო ონიშოლი — ბილბაო. ბასკეფიშ ქიანას უკინებჷ კანტაბრიაშ გვალეფიშ რზენული ბჟაეიოლ ნორთი დო ბისკაიაშ ჸუჯიშ გაბარამი ოძგაშე. ჰავა - ზჷმიერი ზუღური. ფართოფურცელამი ტყალეფი.

* *[[ფართობი]]* — 7,3 ვითოში.
* *[[მახორობა]]* — 2.100 ვითოში.
* *ადმინისტრაციული ცენტრი*— ვიტორია.
* *ნინეფი:* კასტილიური დო ბასკური. ბასკური შხვადოშხვა ხარისხით უჩქუნა: ალავას 13%, გიპუსკოას 48%, ბისკაიას 27%.
* *ნაციონალური დღახუ* — 28 მელახი, Aberri Eguna („ოდაბადეშ დღა“). 
* *რეგიონალური პარლამენტი* — 75 მაკათური.

## ლიტერატურა
* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 2, ხს. 222—223, ქთ., 1977 წანა.

კატეგორია:ბასკეთი
კასერესიშ პროვინცია

thumb|250px|კასერესიშ აბანდვალა ესპანეთის
**კასერესი** () — პროვინცია ბჟადალ ესპანეთის, ესტრემადურაშ ბჟადალ ნორთის. მუს ომძღჷ პორტუგალია დო ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: სალამანკა, ავილა, ტოლედო დო ბადახოსი.

პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 411,531 კოჩის (2007 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ ართი ნოხუთალი ოხორანს ნანანოღა კასერესის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Cáceres Turismo

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეშ პროვინცია

**სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეშ პროვინცია** () თაშნეშე **სანტა-კრუზი** — პროვინცია ესპანეთის, კანარიშ კოკეფიშ ავტონომიური გორთოიანაფაშ ბჟადალ ნორთის. მუ იკათუანს ატლანტიკაშ არქიპელაგიშ დოხოლაფირო გვერდის, თენეფ შქას კოკეფს: ლა-გომერა, ელ-იერო, ლა-პალმა დო ტენერიფე. მუში ფართობი აკმადგინანს 3,381 კმ²-ს.

მუში ნანანოღა სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე იდვალუაფუ კოკი ტენერიფეს (ესპანეთიშ არძაშე უმოსო დოხორელი კოკი). 2008 წანაშ მუნაჩემეფით, მუში მახორობა აკმადგინანს 1,005,936 კოჩის, მეჭედალა - 313,57 კოჩი/კმ²-ს. პროვინციაშ 24% ოხორანს ნანანოღას.

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
სევილიაშ პროვინცია

thumb|250px|სევილიაშ პროვინციაშ აბანდვალა ესპანეთის
**სევილია** () — პროვინცია ობჟათე ესპანეთის, ანდალუსიაშ ოორუეშე. სევილიაშ პროვინცია გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: მალაგა, კადისი, უელვა, ბადახოსი დო კორდობა.

სევილიაშ ფართობი რე 14,042 კმ². მახორობა - 1,758,720 კოჩი (2002 წანაშ ეჭარუათ), ნამუშ 40% ოხორანს მუშ  სევილიას. მეჭედალა - 125.25/კმ². 

სევილიას რე 105 მუნიციპალიტეტი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ესპანურო Doñana Natural Park
*ესპანურო Sierra Norte de Sevilla Natural Park
ბარსელონაშ პროვინცია

thumb|250px|ბარსელონაშ პროვინციაშ აბანდვალა ესპანეთის
**ბარსელონაშ პროვინცია** () — პროვინცია ბჟაეიოლ ესპანეთის,  კატალონიაშ ცენტრალურ ნორთის. მუში ნანანოღა რე ბარსელონა. ბარსელონაშ პროვინცია გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: ტარაგონა, ლეიდა დო გირონა. მუს ობჟათეშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა.

პროვინციას ოხორანს 5,330,000 ადამიერი (2007 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუეფშეთ 1,595,110 ოხორანს ბარსელონაშ მუნიციპალიტეტის.

პროვინციაშ დიდი ნოღეფი რე: ოსპიტალეტი, ბადალონა, სერდანოლა დე ვალესი, მარტორელი, მატარო, გრანოლერსი, საბადელი, ტერასა, სიდჟესი, იგუალადა, ვიკი, მარსელა, ბერგა.

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
გრანადაშ პროვინცია

thumb|250px|გრანადაშ აბანდვალა ესპანეთის
**გრანადა** () — პროვინცია ობჟათე ესპანეთის, ანდალუსიაშ ბჟაეიოლ ნორთის. პროვინცია გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: ალბასეტე, მურსია, ალმერია, ხაენი, კორდობა დო მალაგა. მუს თაშნეშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა. მუში ნანანოღა რე გრანადა.

პროვინციაშ ფართობი რე 12,635 კმ². მახორობა აკმადგინანს  876,184 კოჩის (2006 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ 30% ოხორანს მუშ ნანანოღას. მეჭედალა რე 64.82/კმ². პროვინციას რე 168 მუნიციპალიტეტი. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Natural Park of Sierra Nevada
* Natural Park of Sierra de Baza
* Natural Park of Sierra de Castril
* Natural Park of Sierra de Huétor
* Natural Paraje Cliffs of Maro - Cerro Gordo

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
არგენტინაშ ადმინისტრაციული გორთუალა

**[[არგენტინა]]** რე ფედერაციული ნწყილობაშ რესპუბლიკა დო ირთუ 23 პროვინციათ () დო ართ ფედერალურ ოლქო () ბუენოს-აირესი. ფედერაციაშ ირ სუბიექტის უღჷ დორხველი კონსტიტუცია.

პროვინციეფი ირთუ დეპარტამენტეფო (), ბუენოს-აირესიშ პროვინციაშ მოხ, ნამუთ ირთუ 134 ოლქო (). ნანანოღა ბუენოს-აირესი ირთუ 48 კვარტალო (), ნამუეფით აკოართაფილი რენა 15 კომუნას ().

## არგენტინაშ პროვინციეფი
მარჯვნივ|230px|მინი|არგენტინაშ პროვინციეფი
# ფედერალური ნანანოღა ბუენოს-აირესი
# ბუენოს-აირესი
# კატამარკა
# ჩაკო
# ჩუბუტი
# კორდოვა
# კორიენტესი
# ენტრე-რიოსი
# ფორმოსა
# ხუხუი
# ლა-პამპა
# ლა-რიოხა
# მენდოსა
# მისიონესი
# ნეუკენი
# რიო-ნეგრო
# სალტა
# სან-ხუანი
# სან-ლუისი
# სანტა-კრუსი
# სანტა-ფე
# სანტიაგო-დელ-ესტერო
# დაჩხიროვანი დიხა
# ტუკუმანი

კატეგორია:არგენტინაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ბილბაო

**ბილბაო** (ბასკ. Bilbo) — ბასკეთიშ უდიდაში ნოღა ოორუე ესპანეთის დო ბისკაიაშ პროვინციაშ ნანანოღა (ბასკ. Bizkaia). ნოღაშ მახორობა აკმადგინანს 350 000 ადამიერს (2004) დო თინა დიდი ბილბაოშ ზონაშ ეკონომიკურო დო ინდუსტრიულო არძაშე აქტიური ნორთი რე, სოდეთ ბასკეფიშ ქიანაშ მახორობაშ გვერდი ოხორანს. გრან ბილბაოშ მეხოლ. ართი მილიონი მახორობა გოფაჩილიე წყმ. ნერვიონიშ ოძგაშეეფიშ მანგას. თე გოხლუას გორანწკილი მიარე ბიზნესიქ დო ვარ საწარმოქ ინდუსტრიული რევოლუცია ბორჯის რეგიონიშ სწრაფი გადინდარება გოპიჯალუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბილბაოშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა. 

კატეგორია:ესპანეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:ბილბაო
კატეგორია:ბასკეთი
ლა-კორუნიაშ პროვინცია

thumb|250px|ლა-კორუნიაშ აბანდვალა ესპანეთის
**ლა-კორუნია** () — პროვინცია ესპანეთიშ ჩოორუე-ბჟადალ ნორთის. იდვალუაფუ გალისიაშ ავტონომიურ გოართოიანაფას. პროვინცია გოხურგილი რე პონტევედრაშ დო ლუგოშ პროვინციეფით, ბჟადალშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე.

პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 1,126,70 კოჩის (2005 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ დოხოლაფირო 21% ოხორანს მუშ ნანანოღა ლა-კორუნიას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Web oficial de la Diputación de La Coruña (ესპანურო)
* Web oficial de la Universidad de La Coruña  (ესპანურო)
* Web oficial de la Dirección General de Turismo del Gobierno Autónomo de Galicia (ესპანურო)

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
მადრიდიშ ავტონომიური გოართოიანაფა

right|thumb|მადრიდიშ რეგიონი
**მადრიდიშ რეგიონი** ()  ესპანეთიშ ვითოშკვითი ავტონომიური რეგიონშე ართ-ართი ავტონომიური გოართოიანაფა დო პროვინცია 1983 წანაშე. მილარე ქიანაშ ცენტრის, პირენეშ ჩქონს. მუში ცენტრი რე ნოღა მადრიდი.

* *ადმინისტრაციული ცენტრი* - მადრიდი.
* *ფართობი* – 8 ვითოში კვ.კმ.
* *მახორობა* – 5.022 ვითოში.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Madrid Autonomous Community
*Madrid Leisure Guide 
*Madrid Metro Network 
*Madrid Barajas International Airport
*A guide to the natural history of Madrid 

კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი
ტარაგონაშ პროვინცია

thumb|250px|ტარაგონაშ აბანდვალა ესპანეთის

**ტარაგონა** — პროვინცია ბჟაეიოლ ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფაშ, კატალონიაშ ობჟათე ნორთის. მუს ომძღჷ გეჸვენჯი პროვინციეფი: კასტელონი, ტურუელა, სარაგოსა, ლერიდა დო ბარსელონა. თაშნეშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა.

პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 631,156 კოჩის (2002 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ დოხოლაფირო ართი ნოხუთარი ოხორანს ნანანოღა ტარაგონას. პროვინციას რე 183 მუნიციპალიტეტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Portal de servicios, turismo y comercio de la provincia de Tarragona 
* Xanascat Red Nacional de Albergues Sociales de Cataluña

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
სევილია

**სევილია** () — ნოღა ობჟათე ესპანეთის. ანდალუსიაშ ავტონომიური რეგიონიშ  დო სევილიაშ პროვინციაშ ნანანოღა.  იდვალუაფუ წყარმალუ გვადალკვივირს, ატლანტიშ ოკიანეშ ოძგაშეშე 87 კილომეტრით დოშორაფილო, ანდალუსიაშ რზენიშ ცენტრის. ნოღაშ მახორობა 2006 წანაშ ეჭარუათ აკმადგინანდჷ 704.414 ადამიერს. აგლომერაციაშ მახორობა 2000 წანაშ მუნაჩემეფით რდჷ 1.043.000, დო თაშ ნამდა ესპანეთიშ სიდიდათ მანთხა ნოღა რე. ობჟათე ესპანეთიშ ხელუანობაშ, კულტურაშ დო საფინანსო ნანანოღა რე. 

## ისტორია
სევილია (ჯვეში *ჰისპალისი*) იბერიული ტომეფიშ ტურდეტანეფიშ ცენტრი რდჷ. ჯვ. წ. III ოშწანურას ქჷდეკინეს რომალეფქ. 712-1248 წანეფს, არაბეფიშ პტჷნობაშ პერიოდის, სევილიას დიდი აჭყანიარაფას მიოჭირინუ ხელუანობაქ. 1026 წანაშე სევილიაშ ოამირეშ ცენტრო გინმირთუ. არაბეფიშ პატჷნობაშ თებაშ უკული კასტილიაშ დო ლეონიშ ომაფეშ  აკოდგინალუაშა მიშელჷ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  111 Gigapixel photo of Seville 
* Seville in the Official Website of Tourism in Spain
* ესპანურო Official website of the city council. 
* Seville in 360°
* Seville photos
* Islamic Seville by Paul Lunde 

*
კატეგორია:ესპანეთიშ ნოღეფი
კატეგორია:არქეოლოგიური ობიექტეფი
ლუგოშ პროვინცია

thumb|250px|ლუგოშ აბანდვალა ესპანეთის
**ლუგო** () — პროვინცია ოორუე-ბჟადალ ესპანეთის, გალისიაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის. მუ გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: ორენსე, პონტევედრა, ლა-კორუნია, ასტურია დო ლეონი.

მახორობა აკმადგინანს 356.595 კოჩის (2006 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ ნაოთხარი ნორთი იდვალუაფუ მუშ ნანანოღა ლუგოს.

პროვინციას რე 67 მუნიციპალიტეტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Web de la Diputación de Lugo 

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
სალამანკაშ პროვინცია

thumb|250px|სალამანკაშ აბანდვალა ესპანეთის
**სალამანკა** — პროვინცია ბჟადალ ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფაშ, კასტილია და ლეონიშ ბჟადალ ნორთის. პროვინცია გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით:  სამორა, ვალიადოლიდი, ავილა დო კასერესი. მუს თაშნეშე ომძღჷ პორტუგალია.

პროვინციას ოხორანს 353,110 კოჩი (2006 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ 45% ოხორანს მუშ ნანანოღა სალამანკას. პროვინციას 362 მუნიციპალიტეტი, ნამუშ გვერდიშ უმოსი ოფუტე რე 300 კოჩშე ნორკები მახორუთ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Diputación Provincial de Salamanca (ესპანურო)

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ლეონიშ პროვინცია

thumb|250px|ლეონიშ აბანდვალა ესპანეთის
**ლეონი** ( რე პროვინცია ესპანეთიშ, კასტილია და ლეონიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის.

პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 500,200 ადამიერს (2008 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ ართი ნაოთხარი ოხორანს ნანანოღა ლეონს. ტაროზი ზოთონჯიშ მალობას რგილი რე დო სქირე.

* ფართობი:  15,581 კმ²
* მეჭედალა: 32.10/კმ²
* მუნიციპალიტეტეფი: 211

## რესურსეფი ინტერნეტის
* The Official Tourism Website of the Province of Leon
* Leonese Provincial Government
* Leonese City Council

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
სამორაშ პროვინცია

thumb|250px|სამორაშ აბანდვალა ესპანეთის
**სამორა** რე პროვინცია ბჟადალ ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფაშ, კასტილია და ლეონიშ ბჟადალ ნორთის. ომძღჷ პორტუგალია ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: ორენსე, ლეონი, ვალიადოლი დო სალამანკა.

სამორიშ პროვინციაქ გიჭყჷ 1833 წანას, მუჟამსჷთ ქიანაქ გირთჷ 49 პროვინციათ.

პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 200,678 კოჩის (2002 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ ნასუმორი ოხორანს ნანანოღა სამორას. პროვინციას რე 250 მუნიციპალიტეტი.

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
უელვაშ პროვინცია

thumb|250px|უელვაშ აბანდვალა ესპანეთის
**უელვა** — პროვინცია ობჟათე ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფა ანდალუსიაშ ბჟადალ ნორთის. მუს ომძღჷ პორტუგალია დო ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: ბადახოსი, სევილია დო კადისი. თაშნეშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე. მუში ნანანოღა რე უელვა.

უელვაშ ფართობი აკმადგინანს 10,148 კმ². მახორობა რე 483,792 კოჩი (2005 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ დოხოლაფირო 30% მუშ ნანანოღას. მახორობაშ მეჭედალა რე 47.67 კოჩი/კმ². პროვინციას 79 მუნიციპალიტეტი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Natural Park Doñana ესპანურო 
* Natural Park Sierra de Aracena and Picos de Aroche ესპანურო

კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიეფი
ლას-პალმასიშ პროვინცია

thumb|250px|ლას-პალმასიშ ორენი ესპანეთის
**ლას-პალმასი** () — პროვინცია ესპანეთის, კანარიშ კოკეფიშ ბჟაეიოლ ნორთის. მახორობაშ 38,5% ოხორანს პროვინციაშ ნანანოღა ლას-პალმასის.

* ფართობი: 4,065 კმ2
* მახორობა: 1,011,928 (2005)
* მუნიციპალიტეტეფი: 34.
კანტაბრია

frame|right|კანტაბრია
**კანტაბრია** () — ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფა დო პროვინცია 1981 წანაშე. ჸუნს 39 მაკათურამი ასამბლეა.

* *ფართობი* - 5,3 ვითოში.
* *მახორობა* – 500 ვითოში კვ.კმ.
* *ადმინისტრაციული ცენტრი* – სანტანდერი.
500პქ|center|პანორამა

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Camara de Comercio de Cantabria
* Travel guide and pictures of Cantabria  

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ნავარა (ავტონომიური გოართოიანაფა)

280პქ|thumb|right|ნავარაშ აბანდვალა ესპანეთის
**ნავარა** (Comunidad Foral de Navarra / Nafarroako Foru Komunitatea) რე ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფა დო პროვინცია 1982 წანაშე. ჸუნს 50 მაკათურამი ეშასხუნილი კორტესი.

* *ფართობი* - 11 ვითოში.
* *მახორობა* - 500 ვითოში კვ.კმ;
* *ადმინისტრაციული ცენტრი* - პამპლონა.
* *ნინეფი* – ესპანური, ბასკური.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Official website (in Basque/English/French/Spanish)
*History of Navarre
*(LAS BARDENAS, CAVERN, GROTTE VALTIERRA, CUEVAS DE VALTIERRA)
*Bardenas Reales desert (Navarra)
*Northern Spanish region leads way on renewable energy

კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიეფი
უესკაშ პროვინცია

thumb|250px|უესკაშ აბანდვალა ესპანეთის

**უესკა** — პროვინცია ოორუე-ბჟადალ ესპანეთის,, ავტონომიური გოართოიანაფა არაგონიშ ოორუე ნორთის. მუში ნანანოღა რე უესკა.

იდვალუაფუ ცენტრალური პირენეშ ობჟათეშე. ომძღჷ საფრანგეთიშ დეპარტამენტეფს ატლანტური პირენეეფი დო ჟიმოლენი პირენეეფი, თაშნეშე ესპანეთიშ პროვინციეფი: სარაგოსა, ლერიდა დო ნავარა

უესკაშ ფართობი აკმადგინანს 15,626 კვ. კმ-ს. მახორობა რე 228,566 კოჩი (2010 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ დახე ნაოთხარი ოხორანს ნანანოღა უესკას. პროვინციას რე 202 მუნიციპალიტეტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Diputación Provincial de Huesca

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ბურგოსიშ პროვინცია

thumb|230px|ბურგოსიშ აბანდვალა ესპანეთის
thumb|230px|ბურგოსიშ მუნიციპალიტეტეფი

**ბურგოსი** () — პროვინცია ოორუე ესპანეთის, კასტილია და ლეონიშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის. მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: პალენსია, კანტაბრია, ბისკაია, ალავა, სეგოვია დო ვალიადოლიდი. მუში ნანანოღა რე ბურგოსი.

პროვინცია გინოზინდილი რე 14,300 კმ²-ს. მახორობა აკმადგინანს 352,273 კოჩის (2002 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ გვერდი ოხორანს მუშ ნანანოღას. ბურგოსწკჷმა ართო დიდი ნოღეფი რე მირანდა დე ებრო დო არანდა დე დუერო. პროვინციას რე 371 მუნიციპალიტეტი. 

პროვინციაშ არძაშე უდიდაში წყარმალუეფი რე ებრო დო დუერო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* website of the Autonomous Community of Castile and León 
* website of the Province of Burgos delegation
სორიაშ პროვინცია

thumb|250px|სორიაშ აბანდვალა ესპანეთის
**სორია** — პროვინცია ცენტრალურ ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფა კასტილია და ლეონიშ ბჟაეიოლ ნორთის. 

მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი:  ლა რიოხა, სარაგოსა, გვადალახარა, სეგოვია დო ბურგოსი.

სორია რე არძაშე უმოსო ნორკებო დოხორელი პროვინცია ესპანეთის. 9 ადამიანი/კმ² მეჭედალათ - ართ-ართი არძაშე დაბალი რე ევროკავშირიშ ქიანეფს. მუში მახორობა აკმადგინანს 91,487 კოჩის (2002 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ დოხოლაფირო 40% ოხორანს მუშ ნანანოღა სორიას. პროვინციას რე 183 მუნიციპალიტეტი, ნამუშ დოხოლაფირო გვერდი რე ოფუტეეფი 100 კოჩშე ნორკები მახორობათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Diario de Soria - Decano de la prensa soriana
* Soria Pueblo a Pueblo
* Desde Soria Blog con información sobre la actualidad de la provincia
* Sorianos. Portal sobre Soria
* Mapa de los centros educativos de la provincia de Soria  (anticuado, actualmente hay menos)
* Web de los Centros Sorianos fuera de la provincia
* Genealogía de Soria - Apellidos
* Plan de Actuación Específico para Soria

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
კადისიშ პროვინცია

250px|thumb|კადისიშ აბანდვალა ესპანეთის
**კადისი** () რე პროვინცია ობჟათე ესპანეთის, ანდალუსიაშ დო ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის. პროვინცია გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: უელვა, მალაგა დო სევილია. მუს თაშნეშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა. მუში ნანანოღა რე კადისი, ნამუშ მახორობა 128,000 კოჩიშ უმოსი რე. უდიდაში ნღა რე ხერესი 240,000 მახორუთ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Excma. Diputación Provincial de Cádiz
* პროვინციაშ ტურიზმიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* Libro de Estilo de Canal Sur (anexo 4, pg. 417, comarcas andaluzas). Listado comarcal definido por la Consejería de Turismo y Deporte de la Junta de Andalucía
* Bahía de Cádiz Natural Park
ალავა

thumb|250px|ალავაშ აბანდვალა ესპანეთის
**ალავა** — პროვინცია ოორუე ესპანეთის, ბასკეთიშ ავტონომიური რეგიონიშ ობჟათე ნორთის. პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 301,926 კოჩის. ფართობი — 2,963 კმ². ალავაშ ნანანოღა რე ვიტორია.

ალავას ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: ბურგოსიშ პროვინცია, ლა-რიოხა, ნავარა, გიპუსკოიაშ პროვინცია დო ბისკაიაშ პროვინცია.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Página web de la Diputación Foral de Álava (ესპანურო)
* Página web de la Universidad del País Vasco . Campus de Álava (ესპანურო)
* Estado de los embalses en la provincia (ესპანურო)

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ვალიადოლიდიშ პროვინცია

thumb|250px|ვალიადოლიდიშ აბანდვალა ესპანეთის
**ვალიადოლიდი** () — პროვინცია ცენრალურ/ოორუე-ბჟაეიოლ ესპანეთის, კასტილია და ლეონიშ ცენტრალურ ნორთის. მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: სამორა, ლეონი, პალენსია, ბურგოსი, სეგოვია, ავილა დო სალამანკა.

პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 720,157 კოჩის (2005 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ ჟირი ნოსუმორი ოხორანს მუშ ნანანოღა ვალიადოლიდის, ნამუთ თაშნეშე ავტონომიური გოართოიანაფაშ ნანანოღა ხოლო რე. პროვინციას რე 255 მუნიციპალიტეტი, ნამუშ ნოსუმორშე უმოსი ოფუტეეფი რე 1000 კოჩშე ნორკები მახორუთ. 

ვალიადოლიდი რე ავტონომიური გოართოიანაფა კასტილია და ლეონიშ თარი ეკონომიკური ცენტრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Sitio web de la Diputación provincial de Valladolid  ესპანურო
* Turismo en la provincia Valladolid ესპანურო
* Enlaces para conocer Valladolid y su provincia  ესპანურო
* Relojes de Sol en la provincia de Valladolid  ესპანურო
* Sitio web de la Cámara de Comercio e Industria ესპანურო
* Rutas y paisajes de la provincia de Valladolid ესპანურო

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
კუენკაშ პროვინცია

thumb|250px|კუენკაშ აბანდვალა ესპანეთის
**კუენკა** () რე პროვინცია ცენტრალურ ესპანეთის, ავტონომიური რესპუბლიკაშ, კასტილია-ლა მანჩაშ ბჟაეიოლ ნორთის. მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი:  ვალენსია, ალბასეტე, სიუდად-რეალი, ტოლედო, მადრიდი, გვადალახარა დო ტერუელი.

პროვინციას ოხორანს 211,375 ადამიერი (2007 წანაშ ეჭარუათ). მუში ნანანოღა რე კუენკა, სოდეთ მახორობაშ დახე ართი ნაოთხარი ოხორანს (დოხოლ. 52,980). კუენკას რე 238 მუნიციპალიტეტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Diputación Provincial de Cuenca (ესპანურო)
* Fotos antiguas de Cuenca (ესპანურო)
* Asociación de Desarrollo Rural de la Provincia de Cuenca  (ესპანურო)
* Serranía de Cuenca (ესპანურო)

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ბადახოსიშ პროვინცია

thumb|250px|ბადახოსიშ აბანდვალა ესპანეთის
**ბადახოსი** () რე პროვინცია ბჟადალ ესპანეთის, ესტრემადურაშ ავტონომიურ გოართოიანაფას. პროვინციაქ დირსხუ 1833 წანას. მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი:  კასერესი, ტოლედო, სიუდად რეალი, კორდობა, სევილია დო უელვა. ბჟადალშე ომძღჷ პორტუგალია.

21 766 კმ.კვ. ფართობით, თინა რე არძაშე დიდი პროვინცია ესპანეთის. ეხტრემადურაშ მაჟირა პროვინცია კასერასი სიდიდათ მაჟირა რე.

ბადახოსიშ მახორობა აკმადგინანს 662,808 კოჩის (2002 წანაშ მუნაჩემეფით). მუში ნანანოღა რე ბადახოსი. პროვინციას რე 163-შახ მუნიციპალიტეტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Diputación de Badajoz

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
სეგოვიაშ პროვინცია

thumb|სეგოვიაშ აბანდვალა ესპანეთის
**სეგოვია** — პროვინცია ოორუე-ცენტრალურ ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფა კასტილია და ლეონიშ ობჟათე ნორთის. მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: ბურგოსი, სორია, გავადალახა, მადრიდი, ავილა დო ვალიადოლიდი.

პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 149,286 კოჩის, ნამუშ დოხოლაფირო 35% ოხორანს ნანანოღა სეგოვიას. პროვინციაშ 209 მუნიციპალიტეტიშე დახე გვერდი ოფუტეეფი რე 200 კოჩშე ნორკები მახორობათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Diputación Provincial de Segovia
* Segovia.  Información general sobre la provincia
* Informe sobre Segovia y su alfoz.  CajaSegovia
* Ven a Segovia. Información general sobre Segovia y sus monumentos
* Recopilación de enlaces para conocer Segovia y sus pueblos

კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ლიეტუვაშ პრეზიდენტი

thumb|200px|ლიეტუვაშ პრეზიდენტიშ დოხორე
**ლიეტუვაშ პრეზიდენტი** – ლიეტუვაშ  სახენწჷფოშ მადუდე, ეშასხუნუნს მახორობა 5 წანათ.  

## ლიეტუვაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული
### ლიეტუვაშ რესპუბლიკა (1918-1940)

### ლიეტუვაშ რესპუბლიკა (1990 წანაშე)

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  ლიეტუვის მამართვალეფიშ ერკებული

კატეგორია:ლიეტუვაშ პოლიტიკა
კატეგორია:ლიეტუვაშ პრეზიდენტი
კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი
სლოვაკეთიშ პრეზიდენტი

thumb|250px|სლოვაკეთიშ პრეზიდენტიშ შილა**სლოვაკეთიშ პრეზიდენტი** – სლოვაკეთიშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა ეშმაგორჷნს 5 წანათ. 

## სლოვაკეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

 

## რესურსეფი ინტერნეტის
სლოვაკეთიშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური საიტი

კატეგორია:სლოვაკეთი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კუბას

2011 წანაშ მუნაჩემეფით **[[კუბა]]ს [[იუნესკო]]შ [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ** 9  პბიექტი რე. 

## სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე  1,0 % კუბაშ ობიექტეფი რე.

## ცხირე
ცხირეშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა მიშაღალაშ მეჯინათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იუნესკოშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა. კულტურული მონძალაშ ობიექტეფი კუბას
* კუბას კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ კატალოგი

კატეგორია:საგებიო მონძეობაშ ქილინჯეფი კუბას
კატეგორია:იუნესკოშ საგებიო მონძეობა
ჩეხეთიშ პრეზიდენტი

thumb|150px|ჩეხეთიშ პრეზიდენტიშ შილა**ჩეხეთიშ პრეზიდენტი** –  ჩეხეთიშ  
სახენწჷფოშ მადუდე, ეშასხუნუნს პარლამენტი 5 წანათ.

## ჩეხეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ჩეხეთიშ კონსტიტუცია
რუმინეთიშ პრეზიდენტი

thumb|150px|რუმინეთიშ პრეზიდენტიშ შილა**რუმინეთიშ პრეზიდენტი** - რუმინეთიშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა ეშასხუნუნს 5 წანაშ ვადათ. 

## რუმინეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* რუმინეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული

 
კატეგორია:რუმინეთი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ომანს

2011 წანაშ მუნაჩემეფით ომანს 4 იუნესკოშ **[[მოსოფელიშ მონძალა]]შ** ობიექტი რე. 

## სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე რე მიშაღალირი, თენეფშე  0,3 % კუბაშ ობიექტეფი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იუნესკოშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფი ომანს

კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ომანს
ანკარაშ პროვინცია

**ანკარა** – პროვინცია (ილი) ცენტრალურ თურქეთის. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნანანოღა ანკარა. ბჟაეიოლშე უხურგანს ქირშეჰირიშ დო ქირქკალეშ, ოორუეშე – ჩანქირიშ დო ბოლუშ, ბჟადალუშე ესქიშეჰირიშ, ობჟათეშე – კონიაშ დო აქსარაიშ პროვინციეფი.

მახორობა 5,017,914 ადამიერი (2000), მახორობაშ უმენტაშობა ოხორანს ანკარას დო მუშ გალენსაგანოს (3 203 ვითოში ადამიერი).

## ქოძირით თაშნეშე

* თურქეთიშ პროვინციეფი
* თურქეთიშ რეგიონეფი

კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
ანთალიაშ პროვინცია

**ანთალია** – პროვინცია (ილი) ობჟათე თურქეთის, ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა ანთალია. იკათუანს 19 რაიონს.

## გეოგრაფია

აშაძჷ ტავრიშ გვალეფს დო სქირონაშქა ზუღაშ შქას. პროვინციას უხურგანს (ბჟადალუშე ბჟაეიოლშა): მუღლაშ, ბურდურიშ, ისფართაშ, კონიაშ, ყარამანიშ დო მერსინიშ პროვინციეფი. 

მახორობა 2,070,663 ადამიერი (2007), უდიდაში ნოღა რე: ანთალია (603 ვთშ.კოჩი, 2000).

## ეკონომიკა
ანთალიაშ პროვინცია თურქეთიშ ტურისტული ინდუსტრიაშ ცენტრიე, სოდეთ თურქეთშა ენულირი ტურისტეფიშ 30% მოურს. 

## ისტორია
ჯვეში ანთალიაშ ისტორია ნორკებო რე ჩინებური. ხეთეფიშ მართუალაშ პერიოდის თე ტერიტორიას ჯოხოდ ლიკია. ჯვ. წ. VII ოშწანურაშე ჯვ. წ. 546 წანაშახ მიშმეშჷ ლიდიაშ ომაფეშა. ჯვ. წ. 334 წანას ქჷდეკინჷ ალექსანდრე მაკედონელქ. წანეფიშ განწხანს ორხველუდ რომს დო ბიზანტიას. ოდო 1432 წანეფშე ოსმალეთიშ დორხველობა რე.

## ქოძირით თაშნეშე

* თურქეთიშ პროვინციეფი
* თურქეთიშ რეგიონეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* იურიდიული მრჩეველი Antalya Lawyer Firm 
* Antalya Travel & Tourism Informationhttps://www.antalya.bel.tr/ 

კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
ბელარუსიშ წყარმალუეფიშ ერკებული

გიმე მოჩამილი რე ბელარუსიშ არძაშე უდიდაში წყარმალუეფი.
200პქ|thumb|right|წყარმალუ პრიპიატი
200პქ|thumb|right|წყარმალუ სოჟი

## უგჷნძაში წყარმალუეფი
{| class=wikitable
 !ჯოხო||სიგჷნძა, კმ||ბელარუსის, კმ
 |-
 |დნეპრი
|align="right"|2145
|align="right"|690
 |-
 |ბჟადალ დვინა
|align="right"|1020
|align="right"|328
 |-
 |ნემანი
|align="right"|937
|align="right"|459
 |-
 |ბჟადალი ბუგი
|align="right"|831
|align="right"|169
 |-
 |პრიპიატი
|align="right"|761
|align="right"|495
 |-
 |სოჟი
|align="right"|648
|align="right"|493
 |-
 |ბერეზინა
|align="right"|613
|align="right"|613
 |-
 |ვილია
|align="right"|510
|align="right"|276
 |-
 |პტიჩი
|align="right"|421
|align="right"|421
 |-
 |შარა
|align="right"|325
|align="right"|325
 |-

კატეგორია:ბელარუსიშ გეოგრაფია
არტაანიშ პროვინცია

**არტაანი** ისტორიულ-გეოგრაფიული აკანი რე თეხანური თურქეთიშ ტერიტორიას, ისტორიული აკანი დო ჯიხა-ნოღა მესხეთიშ ნორთის. თინა ფორუნს მტკვარიშ ჟინი მალუობაშ ჟირხოლონ ჸურეს. თიში თურქული ფორმა რე არდაჰანი.

დუდშე არტაანი აკანიშ ჯოხოდვალა რდჷ. ლეონტი მროველიშ (XI ო.) ჩინებათ, ლეგენდარული მცხეთოსიშ სქიქ, ჯავახოსიქ, დოკიდჷ არტაანიშ ჯიხა-ნოღა, ნამუსუთ თიმწკჷმა ქაჯეფიშ ნოღა ნოჯოხობუე, ოდო მროველიშ ბორჯის - ჰური. თე ჩინებათ, ფარნავაზიშ ბორჯის, ჯვ. წ. III ოშწანურას წუნდიშ ოერიშდუდეშა მიშმეშჷ არტაანი, ჯავახეთი დო კოლა. ვახტანგ გორგასალქ თაქ ჭყოინდარი ქუდარცხუ დო კათედრა ერუშეთის დაწესჷ. თამარიშ ფარანს არტაანი ოძგაშე ოერიშდუდე რდჷ, უკული სამცხეშ ათაბაგეფიშ ოთარეშა მიშმეშჷ.

XVI ოშწანურას არტაანი ქჷდეკინეს თურქეფქ დო ჟრი ართურო გორთეს: დიდი არტაანო (გურჯისტანიშ ვილაიეთი) დო ჭიჭე არტაანო (ყარსიშ ვილაიეთი). თე ბორჯის დიდი არტაანიშ თარი გამანგარებული ნოღას ფარაკანი ჯოხოდ. ნოღაშ ჯოხოდვალა "არტაანი" XVII ოშწანურას ოკო რდას ჯოხოდვალირი. 1877-1878 წანეფს რუსეთ-თურქეთიშ ლჷმაშ ბორჯის თე კუნთხუ რუსეთიქ ქჷდეკინ. სან-სტეფანოშ ზჷშ აპიჯაფათ დო 1878 წანას ბერლინიშ ტრაქტატით არტაანქ რუსეთის ქიმიარცხუ, ოდო 1918-21 წანეფიშ ლჷმაშ ბორჯის კინ თურქეთიშ ხურგეფს ქუმოხვად.

კატეგორია:საქორთუოშ ისტორიულ-გეოგრაფიული აკანეფი
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
პლანეტა

thumb|ბჟაშ სისტემაშ ბრუო კლასიკური პლანეტა დიხაუჩაშ თუთაწკუმა ართო.

**პლანეტა** (ჯვ. ბერძ. πλανήτης – მაგაგია; ქორთ. მოხეტიალე) — მურიცხიშ მუკი-მუკი სტაბილურ ორბიტას მართაფუ რსხული, ნამუთ ობაღინებელო მასიური რე თიშო, ნამჷ-და დორხველი გრავიტაციაშ გაულათ კვარკვალია ფორმა უღუდას, მარა ვა რე თიშნერი კაბეტი, ნამჷ-და თიშ გურს ბირთვული რეაქციაქ ქიდიჭყასჷნ. ისტორიული აპიჯაფაშ ალებათ ერეფოშქაშე ასტრონომიული რსხუ ჩქინი ბჟაშ სისტემას მიარზუანს **ბრუო პლანეტას**

## სქოლიო

*
კატეგორია:ბჟაშ სისტემა
კატეგორია:ასტრონომია
იაპონიაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული

## [[იაპონია|იაპონიაშ]] პრემიერ-მინისტრეფი
## XIX ოშწანურაშ პრემიერ-მინისტრეფი

## XX ოშწანურაშ პრემიერ-მინისტრეფი [[მაჟირა საგებიო ლჷმა|მსლ]]-შახ

## XX ოშწანურაშ პრემიერ-მინისტრეფი [[მაჟირა საგებიო ლჷმა|მსლ]]-შ უკული

## XXI ოშწანურაშ პრემიერ-მინისტრეფი

## ქოძირით თაშნეშე
* იაპონიაშ პრემიერ-მინისტრი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Official Website of the Prime Minister of Japan and His Cabinets

*
ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტია (იაპონია)

**ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტია** (იაპ. 自由民主党 ძიუ: მინსიუტო:), ლდპ — იაპონიაშ კონსერვატიული პოლიტიკური პარტია, უშხუაში ქიანას. 1955 წანას დორცხუაფაშენო პარტიას უმენტაშო მამართვალი პოზიცია უკებუდ. თეჟამს პარტია აკონტროლენს იაპონიაშ დიეტიშ ჟინი პალატაშ 240 აბანშე 83-ს (მაჟირა აბანი) დო 47.8%-ის გიმენი პალატას (მაართა აბანი). 2006 წანაშ ეკენიას პარტიაქ დარცხუ კოალიციური თარალა სინძო აბეშ დუდალათ. ართ წარმოწანას აბეშ უნელი გინორინაშ უკული თარალას ხემანჯღვერენდ იასუო ფუკუდა, ნამუქუთ კაბინეტიშ ვაპოპულარობაშ გეშა 2008 წანაშ ეკენიას გეგნოდირთ. პარტიაშ ახალი ლიდერო სხუნაფილქ იჸუ ტარო ასოქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  The official website of Liberal Democratic Party

კატეგორია:იაპონიაშ პოლიტიკური პარტიეფი
კატეგორია:ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიეფი
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი ანბანიშ მეჯინათ
გრიგორიანული კალენდარი

**გრიგორიანული კალენდარი**, გრიგოლიშ კალენდარი, ახალი სტილი, წანაშეკოროცხუაშ სისტემა, ნამუთ მიშეღეს 1582 წანას რომიშ პაპიშ გრიგოლ XIII-იშ ბორჯის (თაჸურეშე რე ჯოხოდვალა). მაართათ თინა მიშეღეს XVIოშწანურაშ 80-ამ წანეფს იტალიაშა, ესპანეთშა, პორტუგალიაშა. პოლონეთის, საფრანგეთის, უნგრეთის დო ევროპაშ ნამთინე შხვა სახენწჷფოშა, უმოს გვიანო — გერმანიას (XVII-XVIII ოო.), ინგლისის (XVIII ო.), იაპონიას (XIX ს.).

რევოლუციაშ ოწოხოლენბორჯული რუსეთშა ახალი სტილი ვა რდჷ მიშაღალირი. თინა მიშეღეს გჷმათუთაშ რევოლუციაშ უკული 1918 წანას24 ღურთუთაშ დეკრეტით. თე ბორჯიშო იულიუსიშ კალენდარი 13 დღა დო სერით „კინმოსკიდუდჷ“, ათეშენ 1 ფურთუთაქ 14 ფურთუთათ გეგმიცხადჷ. მარაშ დღალეფი ჟირხოლო კალენდარს ართი-მაჟირას ემანგებჷ. თეჟამს მოსოფელიშ არძა გოვითარაფილ სახენწჷფოს გრიგორიანულ კალენდარს ირინუანა.

## ლიტერატურა
* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 3, ხს. 270, ქთ., 1978 წანა.

კატეგორია:კალენდარი
მარა

**მარა** — ბორჯიშ ოზჷმალი ართური, ნამუთ შკვითდღერი ბორჯიშ მუნაკვათას ომანგუ. თინა დღაშე მეტი რე დო თუთაშე ნორკებუ. ჯვეში ქორთულს თიში ჯოხოდვალა მსგეფსი რდჷ.

კატეგორია:ბორჯიშ ოზჷმალი ართურეფი
კატეგორია:მარეფი
ევროპაშ პარლამენტიშ პრეზიდენტეფი

ევროპარლამენტიშ ედომუშამი საქვარუას ანჯღვერს პარლამენტიშ ბიურო, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენს **ევროპაშ პარლამენტიშ პრეზიდენტი.** ბიუროშ აკოდგინალუაშა მიშმულა თაშნეშე ვიცე-პრეზიდენტეფი, ადმინისტრაციული დო ფინანსური მოვალეობაშ მაღვენჯი კვესტორეფი. 

პრეზიდენტეფს ეშმაგორუნა ჟირ წანა დო გვერდიშ ვადათ. ევროპარლამენტის ჸუნდჷ 26 პრეზიდენტი გოჭყაფაშ უკული (1952 წანა). მავითოსუმა პრეზიდენტი რდჷ გჷშაგორილი მაართა ევროპარლამენტიშ გაშაგორუეფს 1979 წანას. ჟირი პრეზიდენტი რდჷ ოსური. ათეხანო პრეზიდენტი რე მარტინ შულცი. 

## პრეზიდენტიშ როლი პარლამენტის

პრეზიდენტი დუდმახვენჯენს დებატეფს დო პარლამენტიშ არძანერ საქვარუას, მუჭოთ ერუანული პარლამენტეფიშ პრეზიდენტი. პრეზიდენტიშ მოხ, პარლამენტის ჸუნსჷ 14 ვიცე-პრეზიდენტი. პრეზიდენტი ხემანჯღვერენს ევროპაშ პარლამენტიშ ბიუროს ხოლო, ნამუთ რე გამამინჯე (პასუხისმგებელი) ბიუჯეტურ დო ადმინისტრაციულ ოკითხუეფშე. 

## პრეზიდენტეფიშ ერკებული
200პქ|thumb|right|რობერტ შუმანი (1958–1960), პარლამენტიშ ასამბლეაშ მაართა პრეზიდენტი
200პქ|thumb|right|სიმონა ვეილი (1979–1982), ეშასხუნილი პარლამენტიშ მაართა ოსური პრეზიდენტი

## სქოლიო


კატეგორია:ევროპარლამენტიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:პრეზიდენტეფი
თუთა (ალმაშარე)

thumb|დიხაუჩაშე ძირაფილი თუთა
**თუთა** (სიმბოლო: ) — დიხაუჩაშ აკა ორთაშობური ალმაშარე. თის მუთუნი ფორმალური ჯოხო თუთაშ გალე, ვა აპალუ, მორო ზოგადო მენცარულ ნახანდეფს თის „ლუნათ“ (ჯოხოგიორთაშე, ლუნარული) მიშინუანა (ლათ. Luna). თიშ სიმბოლო რე გვერდთუთა. თუთაშ ოშქაშე დოჩილითაფა დიხაუჩაშე 384 399 კმ. რე. პერიგეუმს მეძვენა 363 104 კმ. რე დო აპოგეუმს 405 696 კმ. დიამეტრი 3 476 კმ. რე.

თუთა უკუმელა დო რგილი, „ჸვერე“ ცალური რსხული რე, ნამუთ ბჟაშე მერნელი სინთეთ ანათენს, თინა ბჟაშე გჷშაჩხორაფილი სინთეშ ხვალე 7%-ს ეთმიკიალუანს.

მაართა ხელობური ობიექტი, ნამუქუთ თუთას გედოხოდუნ რდჷ „ლუნა 2“ (1959). მაართა ფოტოსურათეფი თუთაში დიხაუჩაშ განშე მოფარაფილი ჸურე გინიღჷ „ლუნა 3“-ქ კინ თე წანას. პმაართა ადამიერეფი, ნამუეფქუთ თუთას გედგეს კუჩხინ, რდეს ხვამარდიშე „აპოლო 11“ (ააშ, 1969).

## თუთაშ გეუკუმელაფა

თუთაშ გეუკუმელაფა ხვალე გოფშათუთაშობას ხვადჷ, მუჟამც თუთა დიხაუჩაშ ოროს მართუ დო ბჟაშ სინთე თის ვა ანჭუ. თუთა ითამ ცაშე დინუ.

## თუთაშ უკუმელა კუნთხუ

ადამიერი ხვალე თუთაშ ართ განს ორწყე, თიშენი, ნამჷდა თინა ირო ართ განით რე დიხაუჩაჸურე მოჭოფაფილი. მითინს ვაუჩქჷდჷ მუჭომი რდჷ თიში მაჟირა განი, სოიშახ 1959 წანას ხელუანურ ალაშარექ ფოტო ვაგინუღჷ.

## ითირანს დო ვარ თუთა ფორმას?
დიხაუჩაშ გოხ თუთაშრთაფაშ ბორჯის ბჟა თიშ შხვადოშხვა ნორთის ანათენს. თახმას, თუთაშ ფორმა შურო ვეთირუ. თინა 27,3 დღას ოკორინუანს დიხაუჩაშ გოხ მუკორთინაფას. თუთაშ „ფორმათირაფეფს“ ფაზეფი ჯოხო.

მუჟამც ბჟა თუთაშ ოკოხოლენი განს ანათენსჷნ, თუთა ცას დახე ვარჩქუ. ათეს ახალთუთალა ჯოხო. გეჸვენჯი ჟირი მარაშ განწხანს, თუთაშ დიხაუჩაშ გოხ რთაფაშ ბორჯის, ბჟაშ სინთეშ გიმე თიში უმოსი დო უმოსი ნორთი მუთმართუ.

მუჟამც თუთა დიხაუჩას ოგვერდიათ ქუგართუნ, თინა ედომუშამო გეკლარჩქინდჷ. ათეს გოფშათუთალა ჯოხო. გეჸვენჯი ჟირი მარაშ განწხანს, თუთაშ დისკო ცას იჭიჭარებჷ, რახან ბჟაშ სინთე თიშ ხოლო უმოსი მორჩილი ნორთის ხვადჷ. მალას თუთა ახალი გორთაფას დიჭყანს.

## თუთაშ ფაზეფი
მუჟამცჷთ თუთა დიხუჩაშ გოხ ირთანსჷნ, დიხაუჩაშე თუთაშ ხვალე ბჟათ გონათაფილი განიშ შხვადოშხვა ნორთეფი რჩქჷ. თუთას ფორმა თხჷთხჷ მაგანაშ ფორმაშე, ქართაშ (დისკოშ) ფორმაშახ იძინანს, ოდო უკული კინე ირკენს. ჯინჯიერო გჷშმეგორუ თუთაშ ოთხი ფაზა: ახალი თუთა, მაართა ნანთხალი, გოფშა თუთა დო ეკონია ნანთხალი. ედომუშამი თე ციკლი დიხაუჩაშ 29,5 დღა დო სერს ფორუნს.
მინი|center|1000 პქ

*
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2
ბულგარეთიშ წყარმალუეფიშ ერკებული

თუდო მოჩამილი რე ბულგარეთიშ წყარმალუეფიშ ერკებული.

* არჩარი
* არდა
* ბატოვა რეკა
* ბისტრიცა
* ბუნაიშკა
* დუნაი
220პქ|მინი|მარჯვნივ|წყარმალუ დუნაი ნიკოპოლს, ბულგარეთის
* დალეიშკა რეკა
* ეშმაკიშ წყარმალუ
* დოსპატი
* ჯულიუნიცა
* ერმა
* ფაკიშკა რეკა
* ისკარი
** უჩა ისკარი
** პალაკარია
* კამჩია
** გოლიამა კამჩია (ბულგარულო: *დიდი კამჩია*)
** ლუდა კამჩია 
* კაიალიკა 
*კრივა
* კრუმოვიცა
* ლებნიცა
* ლომი
* ლუდა რეკა
** ბიალა რეკა (ბულგარულო: *ჩე წყარმალუ*)
* ლუდა იანა 
* მარიცა
220პქ|მინი|მარჯვნივ|წყარმალუ მარიცა ნოღა ედირნეწკჷმა
* მატევირი
* მეჩკა 
* მესტა
** ბელა მესტა 
** ჩერნა მესტა 
* ოგოსტა
* ოსამი
* პროვადიშკა რეკა 
* პიასანჩიკი 
* რეზოვო
* როპოტამო
* რუსენსკი ლომი
** ბელი ლომი (*ჩე ლომი*)
** ჩერნი ლომი (*უჩა ლომი*)
* რუსოკასტრენსკა რეკა 
* საზლიკა

* შიროკოლაშკა რეკა
* სრედეტსკა
* სტარა რეკა (*ჯვეში წყარმალუ*)
* სტრუმა 
** რელიშკა რეკა
* სტრუმეშნიცა
* სტრიამა
* სუჰა რეკა (*სქირე წყარმალუ*)
* ტიმოკი
* ტოპოლნიცა 
* ციბრიცა
* ტუნჯა
* ვაჩა
* ვარბიცა
* ვალეკა
* ვიტი
** ბელი ვიტი 
** ჩერნი ვიტი 
* ვოინიშკა რეკა (*მალიმარიშ წყარმალუ*)
* იანტრა
** როსიცა
* ზლატნა პენეგა (*ორქოშ პენეგა*)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბულგარეთიშ წყარმალუეფიშ ერკებული

კატეგორია:ბულგარეთიშ წყარმალუეფი
მოლდოვაშ წყარმალუეფიშ ერკებული

თუდო მოჩამილი რე მოლდოვაშ წყარმალუეფიშ ერკებული.
220პქ|მინი|მარჯვნივ|წყარმალუ ბიკი

* ბიკი
* კოგალნიკი
* დნესტრი
* პრუტი
* რეუტი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მოლდოვაშ წყარმალუეფიშ ეკრებული

კატეგორია:მოლოდვაშ წყარმალუეფი
ლუნა 2

**ლუნა-2** () — მაართა სხუნუეფიშ ავტომატური პლანეტოშკაშური გიოდგინუ; მაართა გიოდგინუ მოსოფელს, ნამუქუთ თუთას მიოჭირინუ. სხუნუეფიშ კოსმოსური პროგრამა „ლუნაშ“ მაჟირა აპარატი.

1959 წანაშ 13 ეკენიას იხორციელჷ ავტომატური გიოდგინუშ გოტებაქ თუთაშა , ნამუქუთ დიხაუჩაშ ორთაშობურ ალმაშარეს არისტილიშ, არქიმედეშ დო ავტოლიკიშ კრატერეფს შქას მიოჭირინუ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ზარია- ლუნა 2; ქრონოლოგია (Internet Archive)
* სხუნუეფიშ კოსმოსური ხვამარდეფი

კატეგორია:პროგრამა ლუნა
კატეგორია:ავტომატური კოსმოსური ხვამარდეფი
სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუ

**სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუ** (კუნტათ სსრრ, სხუნუეფიშ რსხუ, სსრ რსხუ, სხუნუეთი) — სოციალისტურ-ცენტრალიზაფილო დუდაფილი მიარეერუანი სახენწჷფო რდჷ ბჟაეიოლ ევროპას, კავკაციას, ოორუე დო შქა აზიას.

სხუნუეფიშ რსხუქ 1922 წანაშ 30 ქირსეთუთას დირსხუ დო 1991 წანაშ 26 ქირსეთუთას უჟინაში სხუნუშ გჷნოჭყვიდირით აკოცუ.

რსხუშ აკოცჷმაშ უკული, სახენწჷფოშ საარძე-კანონობური ვალდვალობეფი რუსეთიშ სხუნუეფიშ ფედერაციულ სოციალისტურ რესპუბლიკას გიადჷ (მოგვიანაფათ რუსეთიშ ფედერაციას).

## ჯოხოდვალა

**ოფიციალური:**
*აზერ. - Совет Сосиалист Республикалары Иттифагы 
*ბელ. - Саюз Савецкых Сацыялiстычных Рэспублiк
*ესტ. - Nõukogude Sotsialistlike Vabariikide Liit
*თურქმ. - Совет Социалистик Республикалары Союзы
*ლატ. - Padomju Sociālistisko Republiku Savienība
*ლიეტ. - Tarybų Socialistinių Respublikų Sąjunga
*მოლდ. - Униуня Републичилор Совиетиче Сочиалисте
*რუს. - Союз Советских Социалистических Республик
*სომეხ. - Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
*ქორთ. - საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი
*ტაჯ. - Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сосиалистӣ
*უზბ. - Совет Социалистик Республикалари Иттифоқи
*უკრ. - Союз Радянських Соціалістичних Республік 
*ყაზ. - Советтік Социалистік Республикалар Одағы
*ყირ. - Советтик Социалисттик Республикалар Союзу

სხუნუეფიშ რსხუშ ტერიტორიაშ უდიდაში ნორთი (1990 წანაშ მუნაჩემეფით – 78%) აკმოდირთუდჷ რუსეთიშ სხუნუეფიშ ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკაშე, ნამუთ 1917 წანაშ 7 გჷმათუთაშ რევოლუციაშ შედეგო რუსეთიშ ცარისტული იმპერიაშ ტერიტორიას დირსხუ დო სხუნუეფიშ რსხუშ აკოხჷმაშ უკული, ზოხორინელ რუსეთიშ ფედერაციაშ სახეთ თიშ იურიდიულ მონძეთ ქჷდოსქიდჷ.
რუსეთიშ სხუნუეფიშ რესპუბლიკაშ დომინირაფაშ გეშა, სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუს მოსოფელს, უმენტაშო — ბჟადალს, თარო მუჭოთ „რუსეთის“ იჩინენდეს.
მოსოფელი

***მოსოფელი*** — (ქორთ. მსოფლიო), პლანეტა დიხაუჩაშ გოფაჩილი ჯოხო ადამიერეფიშ გინოჯინუშე, მუჭოთ აბანი დოხორინელი ადამიერეფით. ზიტყვა ხშირას გჷმირინუაფუ კოჩიშობაშ ედომუშამი გომორსილობაშ დო ისტორიაშ ღოზგასუმალარო, ვარა ზოგადო კოჩიშობაშ ჸოფაშ გჷმახანტალო.

მეტაფიზიკურ კონტექსტის, *მოსოფელი* შილებე ეთმოშანუნდას ოქიანუს, ირფელს მუთ აკმოქიმინუნს რეალობასჷნ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* World , *მოსოფელიშ ცნობარი*. ცენტრალური ოჯინუე ოაგენტე. ; 
* მოსოფელიშ პორტალი , *ართათ აკოშაყარელი ოხვილური რცხუეფიშ ართამობა*. ;
* მოსოფელიშ საათი. ;

კატეგორია:დიხაუჩა
კატეგორია:მოსოფელი
ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი

**ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი** () — ესპანეთიშ ომაფეშ ჯინჯი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართური. თეხანო ქიანას 17 ავტონომიური გოართოიანაფა რე. ავტონომიური გოართოიანაფეფი ირთუნა პროვინციეფო. პროვინციეფი ირთუნა კომარკეფო, კომარკეფი — მუნიციპალიტეტეფო.

## ავტონომიური გოართოიანაფეფი დო ნანანოღეფი
380px|thumb|right|ესპანეთიშ ავტონომიეფი
* ანდალუსია (სევილია)
* არაგონი (სარაგოსა)
* ასტურია (ოვიედო)
* ბალეარიშ კოკეფი (პალმა)
* ვალენსია (ვალენსია)
* გალისია (სანტიაგო-დე-კომპოსტელა)
* კანარიშ კოკეფი (ლას-პალმასი, სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე)
* კანტაბრია (სანტანდერი)
* კასტილია-ლა-მანჩა (ტოლედო)
* კასტილია დო ლეონი:
** კასტილია (ვალიადოლიდი)
** ლეონი (ლეონი)
* კატალონია (ბარსელონა)
* მადრიდი (მადრიდი)
* მურსია (მურსია)
* ნავარა (პამპლონა)
* ლა-რიოხა (ლოგრონო)
* ბასკეთი (ვიტორია)
* ესტრემადურა (მერიდა)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Information about Spain's Autonomous Communities from rulers.org
* Relations between tiers&nbsp;– CityMayors feature
* Maps of the Autonomous Communities of Spain 
* Maps of the Autonomous Communities of Spain in Chinese 
* David Brighty. ''State and region: the Spanish experience''. 

კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი
კატეგორია:ადმინისტრაციული გორთუალა ქიანეფიშ მეჯინათ
იაპონიაშ პრემიერ-მინისტრი

thumb|კანტეი, პრემიერ-მინისტრიშ რეზიდენცია
**იაპონიაშ პრემიერ-მინისტრი** რე იაპონიაშ თარალაშ მადუდური. თინა ირინუაფუ პარლამენტიშ ხეშე პარლამენტარეფშე დო უკული იმპერატორი უნტკიცენს თის ალობაქუნალას. მუჭოთ მინისტრეფიშ კაბინეტიშ უნჩაში, თინა მინისტრეფს ორნუანს დო მუთმონწყუნს თანამდებობაშე. იაპონიაშ ასეიანი პრემიერ-მინისტრი რე სანაე ტაკაიჩი.

## ქოძირით თაშნეშე
* იაპონიაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* **[http://www.kantei.go.jp/foreign/index-e.html ოფიციალური საიტი]**

*
კატეგორია:პრემიერ-მინისტრეფი
ჰოკაიდო

thumb|250px|კოკი დო პრეფექტურა ჰოკაიდო
**ჰოკაიდო** (北海道 Hokkaidō, "ოორუეშ ზუღაშ წირერთა"), ორდოიანი ჯოხო **ოზე**, სიდიდათ მაჟირა კოკი დო უდიდაში პრეფექტურა რე იპონიას. კოკის ჰონსიუშე ცუგარუშ სარუტი რთჷნს, მორო ჰონსიუწკჷმა თინა წყართუდონი გვირაბით რე მერცხილი. ჰოკაიდოშ უდიდაში ნოღა პრეფექტურაშ ნანანოღა საპორო რე.

## ისტორია
## გეოგრაფია
## კლიმატი
## თარი ნოღეფი
## ეკონომიკა
## ტრანსპორტი
## კულტურა
## რესურსეფი ინტერნეტის
* 北海道庁

კატეგორია:იაპონიაშ კოკეფი
კატეგორია:იაპონიაშ პრეფექტურეფი
კატეგორია:იაპონიაშ გეოგრაფია
მიაგიშ პრეფექტურა

thumb|მიაგი იაპონიაშ რუქას
**მიაგიშ პრეფექტურა** (იაპ. 宮城県 — მიაგი-კენ) — იაპონიაშ პრეფექტურა, იდვალუაფჷ ტოჰოკუშ რეგიონს. პრეფექტურაშ ცენტრი რე ნოღა სენდაი.

კატეგორია:იაპონიაშ პრეფექტურეფი
ჰიროსიმაშ პრეფექტურა

thumb|300px|ორენი იაპონიაშ რუქას 
**ჰიროსიმაშ პრეფექტურა** (広島県 ჰიროშიმა-კენ) იდვალუაფჷ ჩუგოკუშ რეგიონს ჰონსიუშ კოკის, იაპონია. პრეფექტურაშ ნანანოღა რე ჰიროსიმა.

## ისტორია
## გეოგრაფია
## ეკონომიკა
## კულტურა
## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:იაპონიაშ პრეფექტურეფი
სიკოკუ (რეგიონი)

**სიკოკუ** (Shikoku - ჯოხო “ოთხი პროვინციას” შანენს) - რეგიონი იაპონიას. იდვალუაფჷ კინ თე ჯოხოშ კოკის, ნამუთ არძაშე ჭიჭე რე იაპონიაშ კოკეფს შქას. რეგიონი ფორუნს 4 პრეფექტურას: ეჰიმე, კაგავა, კოჩი, ტოკუშიმა. 

* **[[მახორობა]]** - 4,1 მლნ. 
* **[[ფართობი]]** - 18,8 ჷ. 

კატეგორია:იაპონიაშ რეგიონეფი
საბერძნეთიშ ნომეფი

**ნომი** (მუნიციპალიტეტი; ბერძნ. νομοί — მაჟირა დონეშ ადმინისტრაციული ართური საბერძნეთის.
thumb|right|400px|საბერძნეთიშ ნომეფი
thumb|200px|ატიკააშ პროვინცია

## [[ატიკა]]
1. ატიკა — :
: 1.1. ათენი
: 1.2. ბჟაეიოლი ატიკა
: 1.3. პირეი
: 1.4. ბჟადალი ატიკა

## [[ცენტრალური საბერძნეთი]]
2. ევბეია 
3. ევრიტანია 
4. ფოკიდა 
5. ფთიოტიდა 
6. ბეოტია

## [[ცენტრალური მაკედონია]]
7. ქალკიდიკი 
8. იმათია 
9. კილკისი 
10. პელა 
11. პიერია 
12. სერე 
13. სალონიკი

## [[კრეტა]]
14. ხანია (ნომი) 
15. ირაკლიონი (ნომი) 
16. ლასითი (ნომი) 
17. რეთიმნო (ნომი)

## [[ბჟაეიოლი მაკედონია დო თრაკია]]
18. დრამა (ნომი) 
19. ევროსი 
20. კავალა (ნომი) 
21. როდოპი (ნომი) 
22. ქსანთი (ნომი)

## [[ეპიროსი]]
23. არტა (ნომი) 
24. იანინა (ნომი) 
25. პრევეზა (ნომი) 
26. ტესპროტია

## [[იონიაშ კოკეფი]]
27. კერკირაშ ნომი (კორფუ) 
28. კეფალონია (ნომი) 
29. ლეფკასი (ნომი) 
30. ზაკინფი (ნომი) 

## [[ოორუე ეგეოსიშ კოკეფი]]
31. ხიოსი (ნომი) 
32. ლესბოსი (ნომი) 
33. სამოსი (ნომი) 

## [[პელოპონესი]]
34. არკადია 
35. არგოლიდა 
36. კორინთია 
37. ლაკონია 
38. მესინია

## [[ობჟათე ეგეოსიშ კოკეფი]]
39. კიკლადი (ნომი) 
40. დოდეკანესი (ნომი)

## [[თესალია]]
41. კარდიცა (ნომი) 
42. ლარისა (ნომი) 
43. მაგნისია 
44. ტრიკალა (ნომი)

## [[ბჟადალი საბერძნეთი]]
45. აქაია 
46. ეტოლია და აკარნანია 
47. ელიდა

## [[ბჟადალი მაკედონია]]
48. ფლორინა (ნომი) 
49. გრევენა (ნომი) 
50. კასტორია 
51. კოზანი (ნომი)

## რესურსეფი ინტერნეტის
http://archive.is/20130630164258/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-92

კატეგორია:საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
კატეგორია:საბერძნეთიშ ნომეფი
ჩქონი

[thumb|250px|[არაბეთიშ ჩქონი, მოსოფელიშ უკანეტაში ჩქონი.]] 
[thumb|250px|მორჩილი ჩქონი [ხორვატიას]]

**ჩქონი** — სქირონაშ ნორთი, ნამუთ სუმი ჸურეშე წყარით რე გოხურგელი, ოდო მანთხათ სქირონას არცხუაფუ.

მოსოფელიშ უკაბეტაში ჩქონი რე არაბეთიშ ჩქონი, იდვალუაფუ აზიაშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის. ჩქონიშ ფართობი 3 მლნ. კმ2-ის ოჭირინუანს.

*მოსოფელიშ უკაბეტაში ჩქონეფიშ ერკებული:*
* არაბეთიშ
* ანტარქტიდაშ
* ინდოჩინეთიშ
* ინდოსტანიშ
* ლაბრადორიშ
* სკანდინავიაშ
* სომალიშ
* პირენეშ
* ბალკანეთიშ
* მორჩილი აზიაშ
* ტაიმირიშ
* კამჩატკაშ
* კეიპ-იორკიშ

*
წყარი

მინი|300პქ|წყარი
**წყარი** — წყარბადიშ ოქსიდი (H2O), უშურე, უგემური დო უფერო ქვანთი (ფსქელ ფალეფს ვარა აპარატურათ დაკვირაბორც ცაშფერიე), ბიოსფეროს არძაშე უმოსი გოფაჩილი ქიმიური ნაკათა. უციო რე არძო ჩინებული შურდგჷმილი ორგანიზმიშ რინაშო. 
დიხაუჩას წყარიშ ოეგებიე მუდანობა რე 1400 მილიარდი მ³. აფხვადუნა მოსოფელიშ ოკიანეს (96%), თეშ გალე დიხაშთუდონი წყარეფიშ, ჯიშთეფიშ, ტობეფიშ, ნიადაგიშ სილამიეშ დო წყარმალუეფიშ სახეთ, თაშნეშე ატმოსფეროშ დო მუჭოთ ჭვემაშ წყარი. ორთაშობურ პიჯალეფს წყარს შხვადოშხვა მუდანობათ ირო გონწყუმილიე ჯიმუეფი, აირეფი დო ორგანული ნიფთუანობეფი.

დიხაუჩაშ გალე წყარიშ ჸოფა დოდასურაფილიე მუსხირენ შხვა ცაშური სხეულს (ევროპა, ევკლიდე).

## ლიტერატურა
* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 11, ხს. 354-355, ქთ., 1987 ანა.

კატეგორია:ორთაშობური რესურსეფი
კატეგორია:ჰიდროლოგია
კატეგორია:ოქსიდეფი
კატეგორია:წყარი
კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2
არქიპელაგი

[thumb|270px|[მალაიშ არქიპელაგი|ინდონეზიაშ არქიპელაგი]]
**არქიპელაგი** *([[იტალიური ნინა|იტალ]]. Arcipelago – თაშ გიოდვეს ვენეციარეფქ XIII ოშწანურას [[ეგეოსიშ ზუღა]]ს)* — ართიანწკჷმა ხოლოსრენჯი, ართნერი გოჭყაფაშ დო მეთე გეოლოგიური ეგაფილაფაშ კოკეფიშ ბუნა, ნამუთ მირჩქინუაფჷ მუჭოთ ართამი ედომუშამი დო უღუ ოართე ჯოხო. გჷშმაგორუნა კონტინენტური (ახალი დიხა), მარჯანიშ (მარშალიშ კოკეფი) დო ვულკანური (ჰავაიშ კოკეფი) გოჭყაფაშ კოჯეფს. 

მოსოფელს უთარაში ხუთი უდიდაში არქიპელაგი რე: იაპონიაშ, ფილიპინეფიშ, ახალი ზელანდიაშ, დიდი ბრიტანეთიშ დო ინდონეზიაშ. თაჸურეშე ფართობით უდიდაში რე ინდონეზიაშ არქიპელაგი. 

2). *საბერძნეთიშ არქიპელაგი*, ეგეოსიშ ზუღაშ კოკეფიშ მოჯვეშაფილი ოართე ჯოხოდვალა. 

## ლიტერატურა
* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 1, ხს. 603, ქთ., 1975 წანა.

კატეგორია:გეოგრაფია
კატეგორია:არქიპელაგეფი
ეგეოსიშ ზუღა

thumb|250px|ეგეოსიშ ზუღაშ ალმაშარული ფოტო
**ეგეოსიშ ზუღა** — სქირონაშქა ზუღაშ ნოჸელა, იდვალუაფჷ პელოპონესიშ ჩქონს დო ანატოლიაშ შქას. თინა მარმარილოშ დო უჩა ზუღეფს არცხუაფჷ დარდანელიშ დო ბოსფორიშ საროტეფით.

ზუღაშ ფართობი 214 000 კმ-ის აკმადგინანს, გრძედიშ გეზათ გინოზინდილიე მეხოლაფირო 610 კმ-ის, ოდო განედიშ 300 კმ-ის. მაქსიმალური სიტომბა 3 543 მეტრა რე (კრეტაშ ბჟაეიოლშე). 

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ეგეოსიშ ზუღა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
*ოკიანეეფიშ დო ზუღეფიშ ონძღოეფი 

კატეგორია:ზუღეფი სქირონაშქა ზუღას
კატეგორია:საბერძნეთიშ გეოგრაფია
კატეგორია:თურქეთიშ გეოგრაფია
კატეგორია:ატლანტიშ ოკიანეშ ზუღეფი
კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ