open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გურამ რჩეულიშვილი

**გურამ მიხეილიშ სქი რჩეულიშვილი** (დ. 4 კვირკვე, 1934, ქართი – ღ. 23 მარაშინათუთა,  1960, გაგრა) — ქორთუ ჭარუ.

## ბიოგრაფია
გურამ მიხეილიშ სქი რჩეულიშვილქ დებადჷ 1934 წანაშ 4 კვირკვეს ნოღა ქართის. 1957 წანას გაათუ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ისტორიაშ ფაკულტეტი. მაართა თხობელუეფი, ნამუეფქჷთ წჷმოძინა მოუღჷნ, ჟურნალ „ცისკარს“ გჷმაბჟინუ 1957 წანას. გვალო სუმი წანაშახ რდჷ ოჭარუე ასპარეზის. ჭარუშ შურდგჷმას ხვალე შქვითი თხობელუაქ გჷმიბჟინუ: „შემოდგომა ბაბუა კოტესი“, „სათაგური“, „სიყვარული მარტის თვეში“, „ნელი ტანგო“, „თვირთვილა“, „უსახელო უფლისციხელი“ დო „სიკვდილი მთაში“. თხობელუეფიშ მაართა კათელქ „სალამურა“ მუში ღურაშ უკული 1961 წანას გიშეშქვინჷ. რჩეულიშვილიშ პროზაქ დუდშეშე ქომიკიჭოფჷ თოჸუჯი თემატიკაშ მიარეფერუანალათ, დოკუმენტურშა მეხოლაფირ სტილით, ნტირუან, წირილ დიალოგეფით, თხობელუაშ აიწორალათ. თიში გერგეზეფიშ ახალნორდულ კვირჩხინი დო უმუდირაკუობაშ, კორნებაშ სისანწალაშ დო მაართაკილმაძირფუშ ჯინს მიშმაწყორუ დიდი ადამიერული სილიბორე დო აკმაწყჷნარაფალობა. თიში მორჩილი ლიტერატურული მონძალაქ (თხობელუეფი, ნოველეფი. მინიატურეფი, პიესა) დიდი ნოქური ქოგიოხუნუ ქორთული პროზაშ გოვითარაფას. თიში ნაწარმებეფი თანგილი რე გერმანულ, უნგრულ, ბულგარულ, ლიტვურ, ჩეხურ, რუსულ ნინეფშა. 

თის გოსოფური წინგეფი უჯღუნჷ მაჸალე ნუგზარ წერეთელქ: „მე ახლაც ოცდაექვსი  წლისა ვარ“ დო „აი, მე, გურამი ვდგავარ თქვენს წინ“. თიშ სცენარეფით გინოღალირი რე ფილმეფი – „ალავერდობა“, „უსახელო უფლისციხელი“. გურამ რჩეულიშვილიშ რინა კინი მუში თხობელუეფს გჷდჷ ბონკოჩანათ, სიეფშათ დო ლაკონურალათ. თინა მუში მოითირს გიშასხუნილი ახალნორდი რდჷ მუში რინაშულ დო ჭარუშულ სტილით, თინა ირო მორსას მეთხოზუდჷ, ითამუ-დო მეგორუნდჷ თის ირო დო  ქოთ ქეკადინჷ შხვაშ შურდგჷმაშ გინოსქილადას. თინაქ 1960 წანას 23 მარაშინათუთას 26 წანერქ ტრაგიკულო მედინჷ ნოღა გაგრას, მუჟამცჷთ ეპოპორელ ზუღაშა ინასხაპჷ უჩინებუ რუსი ოსურსქუაშ გინატებელონ. გურამ რჩეულიშვილი დონთხორეს ქართის ვაკეშ სასაფულას.  

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გურამ რჩეულიშვილიშ აკოქიმინაჯალა  - „ქართული ლიტერატურის დიდი ბიბლიოთეკა“
* გურამ რჩეულიშვილი, შურდგუმა, აკოქიმინჯალა
 

კატეგორია:ქორთუეფი
კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი
კატეგორია:დუნაბადი  1934
კატეგორია:ნაღურა 1960
თარგი ინფოდაფა:მენცარი/ინფო

თე თარგი რე მენცარეფიშ ბიოგრაფიეფშო

*მეღანკუა: ვე, მოღანკილი მურიცხით (*), უციო რე.*


```

```


## გინაჭარალო


```

```


კატეგორია:მენცარული ინფოდაფეფი
ფრიდრიხ ჰაიეკი

**ფრიდრიხ ავგუსტ ფონ ჰაიეკი** (დ. 8 მესი. 1899, ვენა — ღ. 23 მელახი. 1992, ფრაიბურგი, ბადენ-ვიურტემბერგიშ აკანს) — ავსტრიალი ეკონომისტი. გათუ ვენაშ უნივერსიტეტი (1921). რდჷ ავსტრიაშ ეკონომიური რკვიეფიშ ინსტიტუტიშ დირექტორი (1927-1931), ლონდონიშ (1931-1950), ჩიქაგოშ (1950-1962), ფრაიბურგიშ (1962-1969) უნივერსიტეტეფიშ პროფესორი, 1970-შე ზალცბურგიშ (ავსტრია) უნივერსიტეტიშ პროფესორ-კონსულტანტი. ჰაიეკი ოცადჷ ავსტრიული ბურჟუაზიული პოლიტიკური ეკონომიკური სუბიექტურ-ფსიქოლოგიური მეთოდი მეურინუას მათემატიკურ თეორიას დო იდეალისტურ ფილოსოფიას. კაპიტალს უჯინე მუჭოთ არძა ჯარალობურ-ეკონომიური ფორმაციაშო დჷმახასიათაფალ ირალ კატეგორიას. ჭარბწარმებაშ ეკონომიური კრიზისეფიშ ბაძაძო მიორჩქჷდჷ ინვესტიციეფიშ მეტიშმეტო რდუალა დო ბანკეფშე ჩილათირი ფარულ-ოკრედიტე პოლიტიკაშ მიკოჸონაფა, კრიზისეფიშ ეშაჸოთამაშ მეშქაშალათ - მოხანდე მასეფიშ მოხვარებაშ დონეშ დო ხეშქირაშ მორკება. ეკონომიკაშა სახენწჷფოშ მიშახოლაფაშ მოვარიე რე, გილმალუანს კომუნისტური შენებაშ თეორიას დო პრაქტიკას. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი (გ. მიურდალწკჷმა ართო 1974).

## ლიტერატურა

* თენგიზ ვერულავა – ფრიდრიხ ჰაიეკიშ ”შარა პატჷნჭკრალაშე” 
* თენგიზ ვერულავა – “ფრიდრიხ ჰაიეკი”
*

კატეგორია:ავსტრიალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1899
კატეგორია:ნაღურა 1992
ოკაცე

**ოკაცე** — წყარმალუ ხონიშ მუნიციპალიტის, წყარმალუ ცხენწყარიშ მარძგვანი ნადუ. მუთმუურს ასხიშ მასივიშე.  ოფუტე ჟილენი გორდიშ ელჷ-მოლუეფს ოკაცე გუთმაჭყანს 16 კილომეტრიშ სიგჷრძაშ კანიონს.

## ქოძირით თაშნეშე
*ოკაცეშ კანიონი

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ოკაცეშ წყარგელაფუეფიშ კასკადი 
*იმერეთი, ხონიშ მუნიციპალიტეტი, ოფუტე კინჩხა. წყარმალუ ოკაცე

კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ურუ-ურუ

**ურუ-ურუ** — ტობა ბოლივიას, ორუროშ დეპარტამენტის. გეხვილჷ ზუღაშ დონეშე 3686 მეტრას. მუში ფართობი რე 214 კმ²-ს. მაქსიმალური სიტომბა 1,5 მეტრა რე. ტობაშა ინმურს ტიტიკაკაშ ტობაშე გჷშმალი წყარმალუ დესაგუადერო, ნამუთ კინე იტენს ურუ-ურუს დო აკათუ პოოპოშ ტობას.

ურუ-ურუ შანულამი ტურისტული ოქინაფუ რე. თაქ პოპულარული რე ნიშეფით ფელური დო ჩხომუა.

## ქოძირით თაშნეშე
*ბოლივიაშ ტობეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
* * [http:///www.flickr.com/photos/8612168@N03/524352541/ Imagen del lago Uru Uru en Flickr.com]*

კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი
კოიპასა

**კოიპასა** ვარა **სალარ-დე კოიპასა** () — ტობა ბოლივიას, ორუროშ დეპარტამენტიშ ატაუალპაშ პროვინციას. გეხვილჷ ზუღაშ დონეშე 3657 მეტრას, ბოლივიაშ ალტიპლანოშ ბჟადალ ნორთის, სალარ-დე-უიუნიშ ტობაშე 20 კილომეტრით ოორუეჸურე. მუში ფართობი 806 კმ² რე, ოშქაშე სიტომბა 3,5 მ. დუდი წყარმალუ, ნამუთ ტობაშა ინმურს, რე ლაუკა.

## ქოძირით თაშნეშე
*ბოლივიაშ ტობეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*კოიპასა

კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი
როგაგუა

**როგაგუა** () — ლჷგე ტობა ოორუე ბოლივიას, ბენიშ დეპარტამენტის. გეხვილჷ ზუღაშ დონეშე 164 მეტრას, როგაგუადოშ ტობაშ გოხოლუას. ტობაშ სიგჷრძა 21 კილომეტრიე, სიგანა 9 კილომეტრი, ჟიდოხიშ საართო ფართობი 155 კმ². როგაგუა ბოლივიაშ ლჷგე წყარიშ ართ-ართ უდიდაშ ნოზირს წჷმარინუანს. 

## ქოძირით თაშნეშე
*ბოლივიაშ ტობეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*როგაგუა

კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი
როგაგუადო

**როგაგუადო** () — ლჷგე ტობა ოორუე ბოლივიას, ბენიშ დეპარტამენტიშ იაკუმაშ პროვინციას. გეხვილჷ ზუღაშ დონეშე 143 მეტრას, წყარმალუ მამორეშ კვარჩხან ძგას, ორხველჷ ამაზონიშ ღანჩოს. მუში ფართობი 315 კმ² რე. მაქსიმალური სიგჷრძა 25 კმ რე, სიგანა 18 კმ. წჷმარინუანს ბოლივიაშ ლჷგე წყარიშ ართ-ართ უდიდაშ ნოზირს. ტობაშ აშაძჷ ჩხორო კოკი, ნამუეფიშ ფართობით 1 კმ²-იშ უმოს რე.

## ქოძირით თაშნეშე
*ბოლივიაშ ტობეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*როგაგუადოშ ტობა

კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი
ელ-ოსეანო

**ელ-ოსეანო** () — ლჷგე ტობა ოორუე ბოლივიას, ბენიშ დეპარტამენტის. გეხვილჷ ამაზონიშ ღანჩოს. თიში ჟიდოხიშ ფართობი 100 კმ² რე, სიგჷრძა 25 კმ, სიგანა 7 კილომეტრი. ტობა გჷშმეგორუ მუდგამზარენი წჷმოგჷნძორაფათ, ნამუეფით ტომბას რე მიშაჭკირილი ჯუნგლეფშა. 

## ქოძირით თაშნეშე
*ბოლივიაშ ტობეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Pesca en la Laguna El Océano 

კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი
ახალსოფელი (სანაკიშ მუნიციპალიტეტი)

**ახალსოფელი** — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ოდიშ-გურიაშ რზენს, წყარმალუ ტეხირიშ კვარჩხან ძგას, ზუღაშ დონეშე 20 მ სიმაღალას. სანაკშე დოშორაფილი რე 3 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 861 ადამიერი.

## ლიტერატურა

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ბათარია

**ბათარია** — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ოდიშ-გურიაშ რზენს, წყარმალუ ცჷიშ (რიონიშ ნადუ) მარძგვან ძგას, ზუღაშ დონეშე 32 მ სიმაღალას. სანაკშე მოჩილათერი რე 4 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 467 ადამიერი.

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
გეჯეთი

**გეჯეთი** — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ოდიშიშ რზენს, წყარმალუ ტეხირიშ დო აბაშაწყარიშ შქაწყარმალონას. ზუღაშ დონეშე 25 მ. სანაკშე მოჩილათერი რე 15 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 878 ადამიერი.

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
გოლასკური

**გოლასკური** — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის, თეკლათიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 10 მ. სანაკშე მოჩილათერი რე 8 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანს 419 ადამიერი.

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ზანა (სანაკიშ მუნიციპალიტეტი)

**ზანა** — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის, ზანაშ თემიშ აკოდგინალუას. იდვალუაფუ წყარმალუ ზანაშ (ხობწყარიშ კვარჩხანი ნადუ) კვარჩხან განშე, ზუღაშ დონეშე 160 მ სიმაღალას. ნოღა სანაკშე მოჩილათერი რე 20 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 292 ადამიერი.

## ლიტერატურა

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
დიდი ხორში

**დიდი ხორში** — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშ-გურიაშ რზენს. ზუღაშ დონეშე 90 მ. სანაკშე 17 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 175 ადამიერი.

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჟიმოლენი ნოქალაქუ

**ჟიმოლენი ნოქალაქუ** (ქორთ. *ზედა ნაქალაქევი*) — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ წყარმალუ ტეხირიშ მარძვან ძგას ზუღაშ დონეშე 140 მ სიმაღალას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 25 ადამიერი.

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ფლანდრია

thumb|ფლანდრია
**ფლანდრია** (Vlaamse Gewest, Vlanderen) — ბელგიაშ ართ–ართი რეგიონი სუმშე (შხვა ჟირი რე ვალონია დო ბრიუსელი) დო ისტორიული ოლქი ბჟადალ ევროპას.

* ფართობი - 13.522 კმ²,
* მახორობა - 6 078 600  (2006 წ.) 
* ადმინისტრაციული ცენტრი - ანტვერპენი. 
* ნოღეფი (ვით.) - ანტვერპენი (450), გენტი (222), ბრიუგე (117), აალსტი (75), კორტრეიკი (75). 
* ადმინისტრაციული გორთუალა – ირთუ 5 პროვინციათ: ფლამანდრიაშ ბრაბანტი (ლუვენი), ბჟადალი ფლანდრია (ბრიუგე), ბჟაეიოლი ფლანდრია (გენტი), ლიმბურგი (ჰასელტი), ანტვერპენი (ანტვერპენი). 
* კანონიშდუმადვალუ ორგანო – ჸუნს 118 მაკათურიანი პარლამენტი (Vlaamse Raad).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Flemish authorities
* Flanders online 
* French Flanders 
* Frans-Vlaanderen
* The Flemish region reaches 6 million inhabitants 

## სქოლიო

კატეგორია:ბელგიაშ რეგიონეფი
ეწერი (სანაკიშ მუნიციპალიტეტი)

**ეწერი** — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუეფიშ ცჷიშ დო ხობწყარიშ შქაწყარმალონას. ზუღაშ დონეშე 130 მ. სანაკშე 18 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 198 ადამიერი.

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
კვიპროსიშ ადმინისტრაციული დორთუალა

thumb|right|300px|კვიპროსიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
[right|thumb|300px|[კვიპროსიშ თემეფიშ რუკა]]
კვიპროსიშ რესპუბლიკა ირთუ 6 რაიონო (, *ეპარქია*).

## ბერძნული დორთუალა
* ნიქოზია (Λευκωσία *ლევქოზია*, თურქ. *ლევკოშა*) — ირთუ ბერძნულ დო თურქულ სექტორეფო;
* კირენია (Κερύvεια, თურქ. *გირნე*) — ედომუშამო თურქულ სექტორს რე;
* ლარნაკა (Λάρνακα, თურქ. *იშქელე*) — ბერძნული სექტორი, ჭიჭე ნორთი თურქულ სექტორს;
* ლიმასოლი (Λεμεσός *ლემესოსი*) — ბერძნული სექტორი;
* პაფოსი (Πάφος, თურქ. *ბაფი*) — ბერძნული სექტორი;
* ფამაგუსტა (Αμμόχωστος *ამოხოსტოსი*, თურქ. *გაზიმაგუშა (მაგუშა)* —  უდიდაში ნორთი იდვალუაფუ თურქულ სექტორს, ობჟათე ნორთი ბერძნულ სექტორს. 

### მაჟირა დონე
ბერძნული ნორთი ირთუ 33 თემო ():
* აგია ნაპა (Αγια Ναπα)
* აგიოს ათანასიოსი (Αγιοσ Αθανασιοσ)
* აგიოს დომეტიოსი (Αγιοσ Δομετιοσ)
* აგლანძია (Αγλαντζια)
* ატინეუ (Αθηενου)
* აკანტუ (Ακανθου)
* ამოხოსტოსი (Αμμοχωστοσ)
* არადიპუ (Αραδιππου)
* გერმასოგია (Γερμασογεια)
* გეროსკიპუ (Γεροσκηπου)
* დერინია (Δερυνεια)
* ეგომი (Εγκωμη)
* იდალიონი (Ιδαλιον)
* კარავასი (Καραβασ)
* კატო პოლემიდია (Κατω Πολεμιδια)
* კირენია (Κερυνεια)
* კიტრეა (Κυθρεα)
* ლაკატამია (Λακαταμια)
* ლაპიტოსი (Λαπηθοσ)
* ლარნაკა (Λαρνακα)
* ლაცია (Λατσια)
* ლემესოსი (Λεμεσοσ)
* ლევკარა (Λευκαρα)
* ლევკონიკო (Λευκονοικο)
* ლევკოსია (Λευκωσια)
* ლისი (Λυση)
* მესა გიტონია (Μεσα Γειτονια)
* მორფუ (Μορφου)
* პარალიმნი (Παραλιμνι)
* პაფოსი (Παφοσ)
* პეგია (Πεγεια)
* პოლის ხრისოხუსი (Πολησ Χρυσοχουσ)
* სტროვოლოსი (Στροβολοσ)

## თურქული დორთუალა
**[[ოორუე კვიპროსი]]** ირთუ 5 რაიონო:
* ლევკოშა (ნიქოზია)
* მაგუშა (ფამაგუსტა)
* გირნე (კირენია)
* გიუზელ-იურთი (მორფუ)
* იშკელე (ტრიკომო)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* CityMayors article
* Cyprus on geo.webnabor.com 

კატეგორია:კვიპროსი
კვიპროსიშ ტურიზმი

მინი|250პქ|კვირპოსიშ ტურიზმი
**ტურიზმის** კვიპროსიშ ეკონომიკას დომინანტი როლი უკჷნებჷ. 2006 წანას, თე სექტორშე მეღებულ მუშნალქ ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტიშ 10,7% აკადგინჷ. თის დოსქავარაფილი რდჷ 113 000 ადამიერი. 

კვიპროსის, მოსოფელს მა-40 არძაშე პოპულარულ ტურისტულ ქიანაშა ირწანურო 2 მილიონი ადამიერი მეურს. 

1975 წანას, მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაციაშ გოჭყაფაწკჷმა ართო კვიპროსიქ მუშ სრულნებამ მაკათურო გინირთჷ.

2011 წანაშ მოსოფელიშ ეკონომიკური ფორუმიშ მუნაჩემეფით, *მეშარალაშ დო ტურიზმიშ კონკურენტუნარიანობაშ ინდექსით* კვიპროსის 24-ა არდგილი უკჷნებჷ. ტურისტული ინფრასტრუქტურაშ თოლსარზისით, კვიპროსის მოსოფელს მაართა აბანი უკჷნებჷ. 

## ტურისტული მოულეფი
### ედომუშამი მოულეფი

### მოულეფი ქიანეფიშ მეჯინათ


 ქიანამოულეფი (2009) % სულ (2009)  მოულეფი (2010)მოულეფი (2011)
1დიდი ბრიტანეთი1,069,19049.93%
2რუსეთი148,7346.95%225,000334,000 
3საბერძნეთი131,8716.16%
4გერმანია131,1586.13%
5შვედეთი108,2475.06%


## რესურსეფი ინტერნეტის

*Cyprus Tourism Organisation
*Tourism Cluster initiative Cyprus 
*Cyprus Explored 

## სქოლიო

კატეგორია:კვიპროსი
კვიპროსი
კატეგორია:ევროპაშ ტურიზმი
კეიტელე

**კეიტელე** (ფინ. Keitele) — ტობა ცენტრალურ ფინეთის. მუში ფართობი 493,59 დო ქიანაშ სიდიდათ მაჩხორა ტობას წჷმარინუანს. გორთილი რე სუმ რეგიონო. ტობაშ წყარი კარაკანი, იდეალური პიჯალეფიშ რე. წყარპიჯის იდვალუაფუ ნოღა ეენოკოსკი.

ტობას მიარე კოკი აშაძჷ, ნამუეფიშ საართო ფართობით 93 კმ² რე. 1993 წანას, რუსულ კომპანიეფქ ეიოგეს 450 კილომეტრიშ სიგირძაშ ონიშე არხი, ნამუქჷთ კეიტელე პიაიანეშ ტობაწკჷმა ქიმიორსხუ.

## ქოძირით თაშნეშე
* ფინეთიშ ტობეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*Finnish Environment Institute: Finnish lakes larger than 40 square kilometers 

## სქოლიო

კატეგორია:ფინეთიშ ტობეფი
ჟიმოლენი სორტა

**ჟიმოლენი სორტა** (ქორთ. *ზედა სორტა*) — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის, ჯვეში სანაკიშ თემს. იდვალუაფუ უნაგირაშ გვალაშ ბჟაეიოლჸურე, წყარმალუ ტეხირიშ მარძვან ძგას ზუღაშ დონეშე 80 მ სიმაღალას. ნოღა სანაკშე მოჩილათერი რე 12 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 160 ადამიერი.

## სქოლიო

კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
შინეიდ ო’ქონორი

**შინეიდ ო’კონორი** (დ. 8 ქირსეთუთა, 1966, დუბლინი, ირლანდია — ღ. 26 კვირკვე, 2023, ლონდონი, ინგლისი ) — ირლანდიარი ბირეფიშ ავტორი დო მობირე. ჩინებულო გინირთჷ 1980-ამ წანეფს ალბომით *[[The Lion and the Cobra]]*. წიმოძინა მიპალუ პრინსიშ ბირაშ „Nothing Compares 2 U“ ქავერ-ვერსიათ.

## დისკოგრაფია

* 1987: *[[The Lion and the Cobra]]*
* 1990: *[[I Do Not Want What I Haven't Got]]*
* 1992: *[[Am I Not Your Girl?]]*
* 1994: *[[Universal Mother]]*
* 2000: *[[Faith and Courage]]*
* 2002: *[[Sean-Nós Nua]]*
* 2005: *[[Throw Down Your Arms]]*
* 2007: *[[Theology (ალბომი)|Theology]]*
* 2012: *[[How About I Be Me (And You Be You)?]]*

## რესურსეფი ინტერნეის

* ოფიციალური საიტი 
* Facebook ხასჷლა
* 
* 

კატეგორია:ირლანდიარი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1966
რადიო დუდიშული ევროპა/რადიო დუდიშალა

thumb|300პქ|რადიო დუდიშალაშ ომაუჭყაფალე არეალი
**რადიო დუდიშული ევროპა/რადიო დუდიშალა** () — ააშ-იშ კონგრესიშით დორსხუაფილი დო დოფინანსაფილი რადიოსადგიმი, ნამუთ მაუჭყაფულენს ევროპაშ, ცენტრალურ აზიაშ დო ხოლოშიან ბჟაეიოლიშ ქიანეფს. რადიო დუდიშული ევროპა/რადიო დუდიშალა გინმოჩანს ახალ ამბეეფს დო ანალიტიკურ გჷნოჩამეფს თი ქიანეფს, სოდეთ „ინფორმაციაშ ეჭოფუაშ დუდიშალა ედომუშამო ვა რე უნარღელჸოფილინ, ვარა აკოხურგილიე თარობაშ ხეშე“.

რადიოსადგიმქ დირსხუ 1949 წანას, მუჭოთ ანტი-კომუნისტური ინფორმაციაშ წყუნ თეშ რგილი ლიმაშ ფარანს. თიში ოდუდე ოფისი ნოღა მიუნხენს იდვალუაფუდჷ 1949-1995 წანეფს, 1995 წანაშ უკული თიქ პრაღაშა გინილჷ. რგილი ლიმაშ თებაშ უკული ევროპას მაუჭყაფალობაშ მასშტაბეფქ ოგინაფალო მიირკჷ, ოდო თეშ გამათ ხოლოშიან ბჟაეიოლქ გინირთჷ რადიოსადგიმიშ პრიორიტეტულ ზონათ. პრაღაშ ოდუდე ოფისიშ მოხ, „რადიო დუდიშალას“ უღჷ 20 აბანობური ოფისი ომაუჭყაფალე რეგიონიშ ქიანეფს დო კორპორაციული შტაბ-ორენი ნოღა ვაშინგტონს. მაუჭყაფალობა მეურს 28 ნინაშა 21 ქიანას, თინეფ შქას რუსეთის, ირანს, ავღანეთის დო პაკისტანს.

რადიო დუდიშალაშ ქორთული ოინალუშ მაართა გჷნოჩამაქ ეერშა 1953 წანაშ 3 მელახის გინიჩინჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* რადიო დუდიშული ევროპა/რადიო დუდიშალაშ, ოფიციალური ვებ-ხასჷლა.
* რადიო დუდიშალა ქორთულ ნინაშა.

## სქოლიო

კატეგორია:რადიოსადგიმეფი
ბულგარეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა

400px|thumb|right|ბულგარეთიშ მუნიციპალიტეტეფიშ რუკა
1999 წანაშე ბულგარეთი ირთუ 28 ოლქო (ბულგ. области). 1987 წანაშე 1999 წანაშა ქიანა ირთუდუ ბრუო პროვინციათ დო ართ გჷშაკერძაფილ ართურო.

ადმინისტრაციული ცენტრეფიშ ჯოხოეფი ომთხვიუ ოლქიშ ჯოხოეფს. ქიანაშ ბჟადალ ნორთის იდვალუაფუ სოფიის ოლქი, ნამუშ ადმინსიტრაციული ცენტრი ბულგარეთიშ ნანანოღა სოფია რე. 

ოლქეფი ირთუნა მუნიციპალიტეტეფო, გვალო ბულგარეთის რე 260 მუნიციპალიტეტი (община, *ობშინა*).

კატეგორია:ბულგარეთიშ ოლქეფი
კატეგორია:ბულგარეთიშ ადმინისტრაციული გორთუალა
კატეგორია:ადმინისტრაციული გორთუალა ქიანეფიშ მეჯინათ
ნარკი წანმოწანა

**ნარკი წანმოწანა** — კალენდარული წანმოწანა, ნამუთ 366 დღა დო სერს იკათუანს, 1 დღა დო სერით უმოსი რე მარტივ წანაშე. ნარკი წანმოწანას ფურთუთა 29 დღა დო სერშე აკმოდირთუ. ახალი სტილით ნარკო იკოროცხუ ირი წანმოწანა, ნამუთ ირთუ 4-შა, თი წანეფიშ მოხ, ნამუეფიშ ნომერი, მორო დობოლაფირი რე 2 ნულით, უნოსქილედეთ ვერთუ 400-შა (მაგ., 1800, 1900, 2100). ნარკი წანმოწანაშ რინა, ანუ ართი დღაშ გეძინა, თიშო რე ოხვილური, ნამჷდა მარტივი (365 დღამი) წანმოწანა ვაკმოდირთუ გვალო 365 დღაშე. აკმოდირთუ 365 დო დოხოლაფირო ართ ნაოთხარ დღაშე, თეშენი რე ნაკიანი დახე ირი მაოთხა წანმოწანა.

## ლიტერატურა

კატეგორია:კალენდარი
კორეკა

**კორეკა** () — ოფუტეშ დოხორინი იტალიას, კალაბრიაშ რეგიონს, კოზენცაშ პროვინციაშ ამანტეაშ კომუნას. იდვალუაფუ კამპორა-სან-ჯოვანიშ მოხურგეთ.

## ტერიტორია დო თანჯეფი
ბჟადალგანშე დო ობჟათეშე უხურგანს სქირონაშქა ზუღა, ობჟათეშე ნოღა ამანტეა, სოდეთ იჭყაფუ სანძღო კამპორა-სან-ჯოვანიწკჷმა. ტერიტორია ჯინჯიერო აკმოდირთუ კირდეამ ფორმაციეფშე. თინა თაშნეშე იკათუანს ლაკადა აბანეფს დო  ფართო პლაჟეფს. ჰავა ლიბუ რე.

## ეკონომიკა
კორეკაშ ეკონომიკაშ ჯინჯიერ წყუ რე ტურიზმი, მუთ თაშნეშე პეულანს ელჷ-მოლუშ ოფუტე კამპორა-სან-ჯოვანის. ტურიზმიშ დო სასუმარო სექტორიშ წიმოძინაშ ბაძაძი ჯინჯიერო ზუღაპიჯიშ სისქვამა რე. თაშნეშე რე ოჭკომალეფიშ რეწუალაშ დო მექანიკაშ მუსხირენ მორჩილ ქარხანა.

## ქოძირით თაშნეშე
*კამპორა-სან-ჯოვანი

კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი
ანგუნი

230px|thumb|ანგგუნ ჩიპტა სასმი
**ანგუნი** (ედომუშამი ჯოხო **ანგუნ ჩიპტა სასმი**; ; დ. 29 პირელი, 1974) — ერუანობათ ინდონეზიარი მობირე, ნამუთ თეჟამო საფრანგეთიშ მენოღალე რე. ოდაბადური ინდონეზიურიშ მოხ იბირს  ფრანგულ დო ინგლისურ ნინეფშა. 

ევროვიზიაშ 2012 წანაშ კონკურსის ბაქოს წჷმარინუანდჷ საფრანგეთის. ფინალს დეკინჷ 22-ა აბანი.

## დისკოგრაფია

### სტუდიური ალბომეფი
**Dunia Aku Punya* (1986)
**Anak Putih Abu Abu* (1991)
**Nocturno* (1992)
**Anggun C. Sasmi... Lah!!!* (1993)
**Snow on the Sahara* (1997)
**Chrysalis* (2000)
**Luminescence* (2005)
**Elevation* (2008)
**Echoes* (2011)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 
* 

კატეგორია:ფრანგი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1974
ირაკლი ღარიბაშვილი

**ირაკლი ღარიბაშვილი** (დ. 28 მანგი, 1982, ქართი) — საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრი 2013 წანაშ 20 გერგობათუთაშე 2015 წანაშ 28 ქირსეთუთაშახ. თაშნეშე თე პოსტი მაჟირაშა უკებუდჷ 2021 წანაშ 22 ფურთუთაშე 2024 წანაშ 29 ღურთუთაშახ.

ბიძინა ივანიშვილიშ პრემიერალაშ ბორჯის რდჷ საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი.

## ბიოგრაფია

გაათუ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ოერეფოშქაშე ურთიართალეფიშ ფაკულტეტი. უკული გურაფა პარიზის, სორბონიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. საქორთუოშა „ვარდეფიშ რევოლუციაშ“ უკული, 2004 წანაშ აფუნს დირთჷ დო მუშობა ჩეჟოქიმინჯე ფონდ „ქართუს“ ლოჯისტიკაშ დეპარტამენტიშ მენეჯერიშ ასისტენტო ქჷდიჭყჷ. 2005 წანას ბიძინა ივანიშვილიშ ალმარინჯეთ დო „ქართუშ“ პრეზიდენტო გინირთჷ. დორსხუაფაშ დღაშე რდჷ პარტია „ქორთული ოცნება — დემოკრატიული საქორთუოშ“ საინიციატივო ბუნაშ მაკათური,  დო 2013 წანაშ გერგობათუთაშე - დუდმახვენჯი  2013 წანაშ 20 გერგობათუთაშე გინირთჷ საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრო.

## პირადი რინა
ირაკლი ღარიბაშვილს ჩილო ეკუხე ნუნუ თამაზაშვილი (დ. 1983) დო ჸუნს ჟირი სქუა, ნიკოლოზი (დ. 2005), (დ. 2010) დო ნინო (დ. 2016).

## სქოლიო

კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრეფი
კატეგორია:საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1982
გიორგი მარგველაშვილი

**გიორგი მარგველაშვილი** (დ. 4 ეკენია, 1969, ქართი) — საქორთუოშ პრეზიდენტი 2013 წანაშ 17 გერგობათუთაშე 2018 წანაშ 16 ქირსეთუთაშა. ქორთუ პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი.

## ბიოგრაფია
გიორგი მარგველაშვილქ დებადჷ ქართის, ინჟინერ თეიმურაზ მარგველაშვილიშ (დ. 1938) დო ფსიქოლოგ მზეანა გომელაურიშ (დ. 1933) ფანიას.

გათუ ქართიშ N1 საჯარო სკოლა. 1987-1992 წანეფს გურაფულენდჷ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის. 1993-1994 წანეფს გურაფულენდჷ ცენტრალური ევროპაშ უნივერსიტეტის (Central European University), დიპლომიშ უკულიან კურსის სოციოლოგიას (პრაღა, ჩეხეთი). მუშენდჷ: 1992-1995 წანეფს ტურისტულ კომპანიას საგვალო ტურიზმიშ გიდო; 1994-1995 წანეფს „ბიზნეს დღიურებიშ“ მარკეტინგიშ დეპარტამენტიშ უნჩაშო; 1996-1997 წანეფს რდჷ ქართიშ ზოხორინელი უნივერსიტეტიშ ლექტორი ფილოსოფიას დო კულტურას. 1995-2000 წანეფს ოერეფოშქაშე ურთიართალეფიშ ერუანულ დემოკრატიული ინსტიტუტიშ აბანობური ხემანჯღვერალაშ - პროგრამაშ კონსულტანტი. 1998 წანას მიაჩჷ დოქტორიშ ხარისხიქ ფილოსოფიას. 

2000-2006 დო 2010-2012 წანეფს საქორთუოშ ოჯარალუ საქვარეფიშ ინსტიტუტიშ რექტორი რდჷ. 2006-2010 წანეფს საქორთუოშ ოჯარალუ საქვარეფიშ ინსტიტუტიშ ორკვიე დეპარტამენტიშ უნჩაში.

### პოლიტიკა

2011 წანაშე აქტიურო მიშელჷ პოლიტიკაშა. გჷშმეშჷ ბიძინა ივანიშვილიშ დო „ქორთული ოცნებაშ“ ალმარინჯეთ. ოპარლამენტე ეშაგორუეფს კოალიციაშ გომორძგუაშ უკული, 2012 წანაშ 25 გჷმათუთას დარინეს განათებაშ მინისტრო. 2013 წანაშ 11 მესის კოალიცია ქორთულ ოცნებაქ პრეზიდენტალაშ კანდიდატო წჷმარინუ. ეშაგორუეფს კათინიშ გეშა გიორგი მარგველაშვილქ ქიდიტუ მინისტრიშ პოსტი 2013 წანაშ 18 კვირკვეს. 27 გჷმათუთაშ ოპრეზიდენტე ეშაგორუეფს თიქ ხონარეფიშ 62% ეჭოფჷ დო ეშაგორილქ იჸუ საქორთუოშ პრეზიდენტო.

## დორხველი რინა
ოდაბადური ქორთულიშ მოხ უჩქჷ ინგლისური დო რუსული. მუში ჰობი რე ფელური დო ცხენენდობა. ჸუნს ოსურსქუა ანა, ნამუთ დაბადებული რე 1993 წანას დო გურაფულენს საქორთუოშ ოჯარალუ საქვარეფიშ ინსტიტუტის. მუში მაჸალე ოსური რე არტისტი დო ხანტუ მაკა ჩიჩუა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*საქორთუოშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური საიტი 
*პრეზიდენტალაშ კანდიდატიშ ოწმოხოეშაგორუე პროგრამა 
*

## სქოლიო

კატეგორია:ქორთუ ფილოსოფოსეფი
კატეგორია:საქორთუოშ განათებაშ დო მენცარობაშ მინისტრეფი 
კატეგორია:დუნაბადი 1969
კატეგორია:საქორთუოშ პრეზიდენტეფი
ახალი ზელანდიაშ კოკეფიშ ერკებული

ცხირს წჷმორინაფილი რე ახალი ზელანდიაშ დიდი კოკეფიშ ერკებული. 

ახალი ზელანდიაშ კოკეფს სიდიდათ გჷშეგორუ ობჟათე კოკი (151215 კმ²) დო ოორუე კოკი (113729კმ²). თე კოკეფს ოხორანს ქიანაშ მახორობაშ 98,5%.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  Alphabetical List of Island Names - New Zealand Electronic Text

კატეგორია:ახალი ზელანდიაშ კოკეფი
ესტონეთიშ ტობეფიშ ერკებული

თუდო მოჩამილი რე **[[ესტონეთი]]შ ტობეფიშ ერკებული**.

## უდიდაში ტობეფი

## ა
ააბრა
- აასტეიარვი
- ადრისკა
- აგალი 
- აჰერუ
- აჰიარვი
- ავენიარვი 
- აქნაიარვი 
- აქსატე 
- ალასტკივი 
- ალოპი 
- არბი
- აროიარვი
- აუკსი

## ე
ენგლი
- ერასტვერი
- ერმისტუ

## ვ
ვაგულა
- ვაჰაიარვი
- ვეიკე
- ვაიკნე 
- ვეიმელა-ალაიარვი 
- ვეიმელა-მეიარვი 
- ვენიარვი 
- ველემეი
- ვანამოისა 
- ვაასკნა
- ვერევი 
- ვიიტინა
- ვიიტინა ალაიარვი 
- ვიიტნა 
- ვილიანდი
- ვისი
- ვონგიარვი 
- ვოლამერი
- ვორტსიარვი 

## ი
ილის ტბები
- იმატუ
იაალა
- იაუნკიარვი
- იარვმეი 
- იარვეპა
- იოკსი

## კ
კარილა 
- კაიუმერი 
- კალიარვი
- კალი (ტბა)
- კანარიკუ
- კარიარვი
- კარიაცე-მერი
- კარნიარვი  
- კარნსა 
- კარიიარვი
- კასარიცა ვერიარვი
- კასმუ
- კასტიარვი
- კაურუ 
- კავადი 
- კეერი
- კიიდიარვი 
- კიკაიარვი 
- კირიკუმეი 
- კისეიარვი 
- კლოოგა
- კონუ-პიკიარვი 
- კონსუ-იარვი 
- კოსე-ვალგიარვი 
- კოოსა 
- კუბიია 
- კურგიარვი 
- კიუტი

## ლ
ლაჰო 
- პეიპუსი
- ლასვა
- ლავასაარი
- ლეევაკუ-პაისარვი 
- ლეიგო
- ლოჰია 
- ლოოდლა 
- ლოოსუ 
- ლუიგეტიკ
- ლუუბნიცა-უმბიარვი

## მ
მაარდუ (ტბა) 
- მაკსამერი 
- მანიკუ
- მეელვა
- მეჰიკოორმა-უმბიარვი
- მოლდრი-მერი
- მორტსუკა 
- მულუტუ-ლაჰტი 
- მურატი

## ნ
ნარვა (ტბა)
- ნეიტსიარვი
- ნიინსაარვი 
- ნოოდსიარვი
- ნოოტიარვი
- ნუპლი

## პ

პაბრა
- პაიდე-ტეჰისიარვი
- პაიდრა 
- პალოიარვი
- პალოიური
- პანიარვი 
- პაპიარვი 
- პაუკიარვი
- პეიპუსი (*პეიპსი*)
- პესუიარვი 
- პსკოვი (*პიკვა*)
- პიირაკაიარვი 
- პილეიარვი 
- პლაანი-კულაიარვი 
- პორკუნი
- პორმუიარვი 
- პროსა
- პუაიარვი
- პულიარვი

## რ
რაადი 
- რააკიარვი
- რაატსმა
- რაკუ
- რაიგასტვერი
- რაპინა-პაისარვი
- რატასიარვი
- რატვა 
- რუჟ-ლიინიარვი 
- რუჟ-სუურიარვი 
- რუჟ-ვალგიარვი

## ს
საადიარვი
- სელგიარვი 
- სნელ-ტიიკი
- სოიტსიარვი
- სომერპალუ-პაისიარვი
- სუპილინა-პონდი
- სუტლეპა-სორდი 
- სუურ-კირკაიარვი
- სუურ-პეჰმეიარვი 
- სუურლაჰტი

## ტ
ტაბინა 
- ტამულა
- ტიჰუ
- ტოომა
- ტუდუ

## უ
უბაიარვი 
- უჰტაიარვი
- ულემისტე 
- ულიასტე
- უვაიარვი

## ჰ
ჰანია კოვერიარვი 
- ჰარკუ 
- ჰილიბა
- ჰინო
- ჰოლვანდი
- ჰუუნდრუ

კატეგორია:ესტონეთიშ ტობეფი
კატეგორია:ესტონეთიშ გეოგრაფია
იპაკარაიშ ტობა

**იპაკარაიშ ტობა** () — პარაგვაიშ უთარაში ტობა. გეხვილჷ ცენტრალურ დეპარტამენტის, ქიანაშ ნანანოღა ასუნსიონშე 25 კმ-ით ბჟაეიოლჸურე. ტობა ინოხვილჷ მეზოზოური ხანიშ ტექტონიკურ დეპრესიას. თიშე გჷშმურს წყარმალუ სალადო, ნამუთ უკული მუშ განშე წყარმალუ პარაგვაის აკათუ. ტობაშ მუკი-მუკის იდვალუაფუ სუმი ნოღა: არეგუა, იპაკარაი დო სან-ბერნარდინო. 

ტობაშ ფართობი დოხოლაფირო 90 კმ² რე, სიგირძა ოორუეშე ობჟათეშ ჸურე 24 კმ რე, სიგანა ბჟაეიოლშე ბჟადალჸურე 6 კმ. წყარიშ ოშქაშე სიტომბა 6 მეტრი რე.

## გალერეა

ფაილი:Playa aregua.jpg|არეგუაშ პლაჟი
ფაილი:Areguá 30.jpg|კანდელარიაშ ეკლესია არეგუას
ფაილი:Vista del Lago Ypacaraí desde Sanber.jpg|გინაჯინუ სან-ბერნარდინოშე


## რესურსეფი ინტერნეტის
*Secretaria Nacional de Turismo
*Portal Ypacarai
*Festival del Lago

კატეგორია:პარაგვაიშ ტობეფი
ნესტორ ესებუა

**ესებუა ნესტორ**  (დ. 1864, სორტა, სანაკი - ღ. 1931, სორტა, სანაკი)  —  ქორთუ (მარგალი) ფალანდი. 
გიშმეგორუდჷ ნჭუაფათ, ჸონეთ, მორქიათ. შხვადოშხვა ბორჯის დუნამარცხეფი აფჷ საქორთუოშ დო ურცხოეთიშ მიარე ჯოხოშინელი მორკინე, თინეფ შქას  - კულა გლდანარი, კლემენს ბული, გეორგ ლურიხი, ივან პოდდუბნი, სარი სულეიმანი, ყაზბეგ გარა, ემილ ფორი დო შხვეფი. წჷმოძინათ გიშართჷ პეტერბურგიშ, თეირანიშ, სტამბოლიშ დო ბრიუსელიშ დიდ ტურნირეფს. პერსონალურო რდჷ მეჭანაფილი პარიზიშ ოერეფოშქაშე გჷმოფინუაშ გონწყუმაწკჷმა რსხუაფათ მანჯებულ ნირზიშა, ნამუსჷთ მოსოფელიშ 300-შახ საუჯგუშო მორკინე ოკათუდჷნ. დამარცხჷ 10 მონირზე, მუდგაშენით ჯილდოთ გინოჩეს 1000 ფრანკი დო ორქოშ ჟეტონი. 

ქორთული რკინებაშ  ისტორიას გიშაკერზაფილ მოლინათ გინირთჷ ნესტორ ესებუაშ დო აიშახ ურჯგინუ ფალანდიშ, კულა გლდანარიშ ნირზიქ.  
1880-ამ წანეფს თე მორკინეეფქ მიარეშა აკოხვადეს ართიანს (შხვადოშხვა ჩინებათ - ხუთშახ). საბოლა გომორძგვილო ესებუა გეგჷმაცხადეს. ფართას გეხონარჷ 1886 წანაშ 1 მარაშინათუთას ქართის, - ”იტალიარეფიშ ბაღის” მანჯებულ რკინებაქ, ნამუსჷთ აკაკი წერეთელქ მესტვირული ლერსი (”ჭიდაობა” - რკინება) მეუჯღუნჷ. გაზეთი ”დროება” ჭარუდნჷ: ”ქიმეთხეს ხე ართიანს აწმარენჯეფქ. რაგვინიშ ბორჯის მაართაქ გლდანარქ ეკართინუ ესებუა, თიქ თიცალო დოუღანჩალუ თის, ნამდა ირკოც ოგონუდჷ, დიხაშე მოსოფუნს დო ჰეერშა გეიოჸოთანსია, მარა ახალნორდ მორკინექ გემანგარჷ დო ოგამურო პიჯგიმე ქუდაფორჩჷ დიხას, მარა კულაქ მალას გამუწოსხაპჷ, ქარაგვჷ ესებუას გარღვინჯებულო დო კისერულით ქაშარაგუ დიხას, ხვალე ართი ხუჯით. ესებუაშ მარცხებაქ ვართ ასე შიალებუ გლდანარს, თინეფქ ჟირხოლოქ გამუწოდირთეს  დო გაგინძარეს რკინება. კულაქ მაჟირაშა გეგნიღჷ კისერულშა ნესტორი ხოლო უჯგუშო, ვინდარო მაართათ, მარა იშენით ვა შიალებუ თიში საბოლა მარცხებაქ. თინეფქ ხემაჟირაშა ქოგედირთეს კუჩხეფს დო მასუმაშა ქარაგვეს ართმაჟირას. ასე უკვე გაჸალებურ მარგალქ ყილოცალო ქადირგჷ კულას დო აფხეფით ქიგიორაგვუ დიხას, მუდგათ საბოლა გომორძგუა ქომიპალუ".  
თიშ უმკუჯინუო ნამდა ართ ოშწანურაშე უმოსი ხანქ მუკორთჷ თიშ უკულინ, ასეთ იშინანა დო ნირზენა თე ჟირი ფალანდიშ "ოშწანურაშ რკინებაშე".   1888 წანაშ „ივერიას“ (№ 235) ნესტორი ჭარუნს:"ოთხშახ გივორჯგინი გლდანარს დო მახუთაშა რკინება ინტერესუანი ვეჸუაფუნია".  კინ თი გაზეთიშ № 113-ს ნესტორი ჭარუნს: "ქართის თის არძო მოხუჯე ჸუნს, ქუთეშის ქაკონ-და მოზოჯას, მუჟამც ოკონია". გლდანარ დო  ესებუა შქას თე ნირზეფიშ უმკუჯინუო, თინეფი ბოლოშა მაჸალეეფო დოსქილადენა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნესტორ ესებუა  **საქორთუოშ სპორტიშ დო ახალნორდობაშ ომინისტრე**. 
* ნესტორ ესებუა 
* ნესტორ ესებუა

## სქოლიო

კატეგორია:ქორთუ მორკინეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1864
კატეგორია:ნაღურა 1931
LOUDspeakers

**LOUDspeakers** — ქორთული Alternative/Indie როკ-ბუნა. დირსხუ 2009 წანას.

## ისტორია
ბუნაქ დირსხუ 2009 წანას. დუმარსხუაფალი მაკათურეფი რდეს ალეკო დოლიძე (კლავიში) დო ლევან ცხვარაძე (გიტარა, ვოკალი). თე წანასჷნე ბუნას ქომიაძინჷ  ბას-გიტარისტ ლევან მამალაძექ. თეშ უკული ბუნაქ მუდგაზჷმარენ დემო ინნაჭარა ღოლუ კოტე კალანდაძეშ სტუდიას. თინეფ შქას რდჷ Time To, In This World, Higher დო Questions.

მაართა კონცერტიქ LOUDspeakers-იქ ქართიშ როკ-კლუბის იმანჯჷ, 2010 წანას 30 ღურთუთას; დრამს სანდრო ჟღენტიქ მიოგჷ. 

თეშ უკული ბუნა აგინძორენს ინნაჭარეფიშ ღოლამას კოტე კალანდაძეწკჷმა. ბუნაქ გიმითირუ მუსხირენ დრამერი (ოთარ გურგენიძე, ზურა მჭედლიშვილი) სონდარო საბოლათ, 2010 წანაშ მესის, დათო ცომაიაქ ვაკათუნ.

შინელ აკოდგინალუათ ბუნაქ კონცერტშა მაართათ 2010 წანას 7 კვირკვეს გიშართჷ, ყარაფიშ თეატრიშ ოზეს. თეშ უკულ ბუნაქ აქტიური ოკონცერტე მოღალობა ქოდიჭყჷ. LOUDspeakers თაშნეშე ოხოლუდჷ Altervision 2010/Newcomers-ის, სოდეთ თინა ართ-ართ გომორძგვილო გაგჷშიჸონეს. მაართა სოლო-კონცერტიქ  2011 წანაშ ფურთუთას მაგთი კლუბის იმანჯჷ. თენა ბოლო კონცერტი რდჷ, სოდეთ ბუნაწკჷმა ართო მუში ართ-ართი დჷმარსხუაფალი ალეკო დოლიძე მიოგანდჷნ.

კინ თი წანაშ პირელს, ალეკო დოლიძექ ბუნაშე მიდართჷ დორხველი ბაძაძეფიშ გეშა. თეშ უმკუჯინუო, LOUDspeakers-ის ვა მეუჭყვიდირჷ მუშობა დო დოხოლაფირო 2 თუთაშ უკული კლავიშიშ ვაკანტურ პოზიციაშა სანდრო წიკლაური გეჭოფჷ.

საბოლა აკოდგინალუაქ მარჩქილეშ წოხოლე მაართათ Tbilisi Open Air 2011-ის წჷმოდირთჷ.

ბუნა შხირას მიოგანს საქორთუოს მანჯებულ ფესტივალეფს (თინეფ შქას Tbilisi Open Air დო OASIS Festival Mtskheta 2013)

## რესურსფი ინტერნეტის
* ოფიციალური ხასჷლა Facebook-ის
* soundcloud-ის

კატეგორია:ქორთული როკ-ბუნეფი
თბილისის ფორუმი

**თბილისის ფორუმი** (**ქართიშ ფორუმი**) — სადისკუსიო ფორუმი ქორთულ ინტერნეტ ოფირჩას. მოქიმინჯალა დიჭყჷ 2001 წანაშ 25 ღურთუთას. მუში დორსხუაფაშ ინიციატორი დო დჷმურასხუაფალით რდჷ მახვარებუ თემურ ხაინდრავა. დჷმარსხუაფალქ ფორუმი მუში ალმახანდეეფშო დარსხუ. მაართა რეგისტრირაფილი მახვარებუეფი ხოლო (დო უკულიანშო მოდერატორეფით) მუში ალმახანდეეფი დო მაჸალეეფი რდეს. მოგვიანეთ მახვარებუეფიშ მუდანობაქ ოგჷნაფალო მიძინჷ, ფორუმიშ სტრუქტურაქ დიხალიწჷ დო თემატურო ქიგინწყუ.

2001 წანაშ ზარხულს მინწყუ მახვარებუეფიშ მაართა შაყარუაქ, მოგვიანეთ თესალ შაყარუეფქ ტრადიციათ გინირთჷ დო სპეციალურ აქციეფშა გეგინირდჷ. 

ფორუმი აკმოდირთუ შხვადოშხვა გჷნორთეფშე, ნამუეფით გენწყილი რე თემატიკაშ მეჯინათ. ფორუმს რე საინტერესო დო პრობლემატური თემაშა მეჯღუნილი მუდგანერი გჷნორთი — ზოგად ოკითხეფშე, პოლიტიკაშე, ოსურიშ დო ქომოლკოჩიშ ურთიართალეფშე, ფსიქოლოგიაშე, მუსიკაშე, კინემატოგრაფიაშე, ლიტერატურაშე, რელიგიაშე, კარიერაშე, ანჯარშე, მასმედიაშე, ინტერნეტ-ოფირჩაშე, პროგრამულ უნარღელჸოფაშე, ორთაშე, ქართიშ რინაშე, Apple-იშ პროდუქციაშე დო შხვა.

ფორუმს უკვე დიდი ხანი რე იფორმირჷ საართო ინტერესეფიშ მაღვენჯი კათაშ შხვადოშხვა ბუნეფქ — სპორტიწკჷმა, მუსიკაწკჷმა დო შხვა ოკითხეფწკჷმა მერსხუაფათ. საგურიშხონარო რე, ნამჷდა კანკალე გჷნორთის წჷმორინაფილი თემეფით დუდჯოხოთ „დავეხმაროთ...“ („მივახვარათ.....“) 10 წანაშ გოძვენას არდგილი შიბუ რეალურ ჩეჟქიმინჯალაშ აქციეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ფორუმიშ რსხუ

კატეგორია:ქორთული ფორუმეფი
ბეოვულფი

thumb | ხეშნაჭარაშ მაართა ხასჷლა

**ბეოვულფი** (ჯვ. ინგლ. Beowulf „ფსკაშ გერი“, ვარა „თუნთი“) — ჯვეშსაქსონური ეპიკური პოემა, ნამუდგაშ ქიმინჯალა მუთმოხვადჷ სკანდინავიას, ანგლეფიშ ბრიტანეთშა გინოხორაფაშახ. დუდჯოხო გედვალირი რე თარი გერგეზიშ პატიოჩამალო. ტექსტიქ აკიქიმინჷ VIII ოშწანურაშ დაჭყაფუს, ოდო უკული ქირსიანობაშ გოფაჩუაშ გეშა, ტექსტიქ მუსხიშახჷრენ დითირუ. ჩქინშახ მოჭირინაფილიე ხვალე XI ოშწანურაშ ეგზემპლარი, ნამუქჷთ დახე მედინჷ რიჩარდ კოტონიშ ბიბლიოთეკას გორჩქინელი დაჩხირიშ გეშა  1731 წანას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ბეოვულფიშ ხეშნაჭარა 

## სქოლიო

კატეგორია:ანგლო-საქსონური მითოლოგია
კატეგორია:ინგლისური ლიტერატურული ნაწარმებეფი
კატეგორია:ეპოსი
ჩათინი (ჸალაიბონი)

**ჩათინი** — ჸალაიბონი შონეშ კავკაციონიშ თარი ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, უშბაშ პლატოშ ოორუე-ბჟაეიოლ ჸურე. სიმაღალა 3660 მ. დჷმახასიათაფალი რე ნივალური ლანდშაფტი. წყარმალუ ინგირიშ ლეხერს მიორსხუანს წყარმალუ ბაქსანიშ ლეხერწკჷმა.

## ლიტერატურა

კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ტაშტახტი

**ტაშტახტი**  — ჸალაიბონი არსიანიშ ქჷნდჷრს, გოდერძიშ ჸალაიბონიშ ობჟათე ჸურე, წყარმალუ ხირხატისწყალიშ (სხალთაშ ართ-ართი აკმადგინალი) ოდუდეს. სიმაღალა 2291 მ. ტაშტახტიშ ელ-მოლი ეგაფილი რე პალეოგენური ტუფ-ბრექჩიეფით, ტუფ-ქვიშაქუალეფით დო ანდეზიტური გოფინუეფით. კართეეფი გოქუნილი რე სუბალპური ოდიარეეფით. 

## ლიტერატურა

კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
კოტ-დ’ივუარი

|ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 54-ა
|მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2013
|მახორობაშ_ცენზი = 
|მახორობაშ_ცენზი_წანას = 
|მახორობაშ_მეჭედალა = 65
|მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 
|ედპ_ppp_წანა = 2009
|ედპ_ppp = 34,027 მლედ
|ედპ_ppp_რანგი = 64-ა
|ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =1 800
|ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 144-ა
|აგი =0,432
|აგი_ტენდენცია =
|აგი_კატეგორია = დაბალი
|აგი_რანგი =168-ო
|აგი_წანა =2013
|ვალუტა= CFA ფრანკი2
|ვალუტაშ_კოდი =XOF
|ქიანაშ_კოდი =CIV
|ბორჯიშ_ორტყაფუ = GMT (UTC±0)
|ზარხულიშ_ბორჯი =
|cctld = .ci
|ოტელეფონე_კოდი =+225
|ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა=
|სქოლიო= 
}}

**კოტ-დ’ივუარიშ რესპუბლიკა** ( ; 1986 წანაშახ ოფიცილურო ჯოხოდჷ **მუნჭყვიშ ძვალიშ წყრაპიჯიშ რესპუბლიკა**) — სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას. ქიანას უხურგანს ლიბერია, გვინეა, მალი, ბურკინა-ფასო დო განა, ობჟათეშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანეშ გვინეაშ ჸუჯი. საფრანგეთიშ ჸოფილ კოლონია.

ქიანას დოხოლაფირო 60 ეთნიკურ ბუნაშე უმოსი რე. ქიანაშ ნანანოღა — იამუსუკრო (242 ვთშ. მახორე), ქიანაშ თარი ნოღა — აბიჯანი (ქიანაშ ეკონომიკური ნანანოღა დოხოლაფირო 3 მილიონი ადამიერით). ოფიციალური ნინა — ფრანგული, თარი აკანური ნინეფი — დიულა, ბაულე, ბეტე. ერუანული დღახუ — ზოხორინალაშ გჷმოცხადებაშ დღა (7 მარაშინათუთა 1960).

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  Official Portal of the Government of Côte d'Ivoire
*    Official Site of the Ivoirian President
* Embassy of  in Scandinavia
* Consulate of  in Los Angeles 
* Chief of State and Cabinet Members 

## სქოლიო

კატეგორია:კოტ-დ’ივუარი
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი
კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
მარკ ცუკერბერგი

thumb|მარკ ცუკერბერგი
**მარკ ცუკერბერგი** (ინგლ. Mark Elliot Zuckerberg) (დ. მარკ ელიოტ ცუკერბერგი, 14 მესი, 1984) — მოსოფელს არძაშე უმოსო ჩინებული სოციალურ ვებ-ხასჷლაშ Facebook-იშ დჷმარსხუაფალი დო ბიზნესმენი, ნამუთ ფორბსიშ 2010 წანაშ მუნაჩემეფით $4 მილიარდიშ მაღვენჯი რე. ცუკერბერგიქ Facebook დარსხუ წოროკურსალეფწკჷმა ართო ჰარვარდის გურაფაშ პერიოდის. თენეფი რდეს: დასტინ მოსკოვიჩი, ედუარდ სევერინი დო კრის ჰაგისი.
## რესურსეფი ინტერნეტის

*What We Learned About Mark Zuckerberg This Week 
*Facebook Tries to Fend Off Copyright-Infringement Claim 
* Facebook.com
* პროფილი Facebook-ის
* Mark Zuckerberg - Forbes

## სქოლიო

კატეგორია:ამერიკალი ბიზნესმენეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1984
აგნეს მონიკა

230px|thumb|აგნეს მონიკა
**აგნეს მონიკა**, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ **აგნეზმო** ( დ. 1 კვირკვე, 1986) — ინდონეზიარი მობირე დო არტისტი. მობირეშ კარიერა დიჭყჷ 6 წანერქ. გჷშაშქუმალირი აფჷ 3 საბაღანო ალბომი.

## დისკოგრაფია

### სტუდიური ალბომეფი
**Si Meong* (1992)
**Yess!* (1995)
**Bala-Bala* (1996)
**And the Story Goes* (2003)
**Whaddup A'..?!* (2005)
**Nez* (2008)
**Sacredly Agnezious* (2009)
**Agnes Is My Name* (2011)
**Agnez Mo* (2013)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* 

კატეგორია:დუნაბადი 1986
კატეგორია:ინდონეზიარი მობირეეფი
ეწერი (აბაშაშ მუნიციპალიტეტი)

**ეწერი** — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ აბაშაშ მუნიციპალიტეტის. ივდალუაფუ ოდიშ-გურიაშ რზენს, აბაშაშე დოშორაფილი რ 8 კილომეტრით. ზუღაშ დონეშე 45 მეტრას, 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 629 ადამიერი.

## ლიტერატურა

## სქოლიო

კატეგორია:აბაშაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ბოდრუმი

**ბოდრუმი** (, ჯვეში ჯოხოდვალა ჰალიკარნასი) - თურქეთიშ ართ-ართი არძოშე უმოსი პოპულარული კურორტი. იდვალუაფუ მუღლაშ პროვინციას, ანთალიაშე დოხოლაფირო 300 კმ-იშ დოჩილითაფათ. 

ბოდრუმი იკოროცხუ ეგეოსიშ ზუღაშ ზუღაპიჯის არძოშე უმოს სქვამ ნოღათ დო ტურიზმიშ დო მოსვანჯაშ პოპულარულ ცენტრო. 

## ლიტერატურა

* *Bodream*, Jean-Pierre Thiollet, Anagramme Ed., 2010. ISBN 978-2-35035-279-4

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
შტეკნადელჰორნი

**შტეკნადელჰორნი** () — გვალა პენინიშ ალპეფს, შვეიცარიას. სიმაღალა 4 241 მ. იდვალუაფუ ნადელგრატიშ ქჷნდჷრს. თე მაღალი ქჷნდჷრი კურორტ ზაას-ფეეშ ბჟადალგანშე დო მატერტალიშ ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. 

გვალაშა მაართათ 1887 წანაშ 8 მარაშინათუთას ეკორთეს ოსკარ ეკენშტაინქ დო მათიას ცურბრიგენქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* "The Nadelgrat".  SummitPost.org.

კატეგორია:ალპეფი
კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
ავტოფელაცია

250px|მინიატიურა|ქომოლკოჩი ორთჷ ავტოფელაციას
**ავტოფელაცია** — ორალურ სიმულაციაშ აქტი, დორხველ პენისიშ მასტურბაციაშ ართ-ართი ფორმა. თინა ფიზიკურო შელებუანი რე ქომოლკოჩიშო, ნამუთ დასაბაღო ელასტიური რე დო უღჷ დასაბაღჷ ზჷმაშ პენისი, ვარ-და ჟირხოლო ართო თიშო, ნამჷ-და ქეშილებუას ავტოფელაციან. ავტოფელაცია პოპულარული რე პორნოგრაფიას. ხეთ მასტურბაციაწკჷმა ართო, ავტოფელაციაშ ქიმინუას გეხვილაფირი რე კაპიშ დიხაშ ჰალაიეფი *(Xerus inauris)*.

## ისტორია
მუჭოთ ეგვიპტოლოგი დეივიდ ლორტონი ეშანჷნსჷნ, ეგვიპტეს, ანდა უჯვეშაშ ტექსტის ჩიება მეურს ავტოფელაციაშე, მუჭოთ ართ-ართ რელიგიურ კომპონენტიშე; მუჭოთ ღორონთეფიშ ომაფეს, თეშინეშეს რელიგიურ რიტუალეფიშ გემაჸვენჯეფს შქას. ლორტონიშ მეჯინათ, პაპირუსის 28, 20–24 რე ართი ლერსი, ნამუთ მოჸუნს ამბეს მუჭო გარჩქინჷ ბჟაშ ღორონთი რაქ ღორონთი შუ დო ოსურღორონთი ტეფნუტი — რაქ ავტოფელაციაშ უკული დორხველი სპერმა დიხას ქიგნალერჭყვუ. უჯვეშაშ ეგვიპტურ ტექსტეფს თე აქტის ჯინჯიერო ორთჷ ღორონთი ატუმი; ტექსტეფიშ უმენტაშობა ეთმოჭარჷნს ხვალე სპერმაშ დობუნას ვარ-და მასტურბაციას, მარა ჟირხოლოს ართო ვარი.  

მიშელ ფუკო ჯვეშბერძენი არტემიდორიშ ნახანდი *Oneirocritica*-ს აიდენტიფიცირენს მუჭოთ აქტის, მუჟამსჷთ „[ართიშ] ოსქესე ორგანო მუთმოხვადჷ ართიშ [დორხველ] პიჯის“, მუჭოთ დორხველ დუდწკჷმა დორსხუაფილ აქტიშ ართ-ართი სახე სუმშე. არტემიდორიშ არზით, თე „ვაორთაშობური“ აქტი მიოწურუანს ართიშ ბაღანაშ ღურას, ართიშ ჸოროფილიშ დინაფას ვარ-და გოღილატირალას.

## ფიზიკური ასპექტეფი
ძალამ მორჩილ მუდანობაშ ქომოლკოჩის უღჷ დასაბაღჷ ელასტიურობა დო თი ზჷმაშ პენისი, ნამჷ-და ავტოფელაცია ქეშილებუასჷნ. მორო, ნამთინეშო  თენა შელებუანი რე ფიზიკური ვარჯიშუეფიშ უკული, სამანგათ გიმნასტიკაშ, აკრობატიკაშ დო იოგაშ გეშა. ამერიკალ ბიოლოგეფიშ — კარლ ბარტლიშ დო ალფრედ კინსიშ მუნაჩემეფით, ქომოლკოჩეფიშ ხვალე 1%-შე მერკეს შეულებჷ მუში პენისწკჷმა წჷმოძინელი ორალური კონტაქტი, ანუ ვითოშობათ ქომოლკათა შქას ხვალე 2-3-ს შეულებჷ აკეთას რსული ავტოფელაცია. ულირბორჯის ავტოფელაცია ბიჰევიორისტულ მენცარობაშით მირჩქინუაფუდჷ უმოსო პრობლემათ, ვინდარო სექსუალურ პრაქტიკშ ართ-ართი ფორმათ.

## სამანგეფი კულტურას
ავტოფელაცია წუმორჩქინელი რე ობაღებელო მორჩილი მუდანობაშ პორნოგრაფიულ ფილმეფს. თიშ ქიმინუაშ ანჯა აპალუ კანკალე არტისტის, თინეფ შქას რე რონ ჯერემი 1970-იან წანეფიშ ფილმეფს. შხვა არტისტეფ შქას რენა სკოტ ო'ჰარა, კოლ იანგბლუდი, სტივ ჰოლმზი დო რიკი მარტინესი. ინგლისარი ჭარუშ, ბრაიან ოლდისიშ 1970 წანას გჷშაშქუმალირ გვერდო ავტობიოგრაფიულ რომანს „ხეეკინელი ბოში“, ეჭარილი რე ბრიტანული სკოლა-ინტერნატიშ მოგურაფე ბოშეფიშ ბუნურ მასტურბაცია. ართ ბოში, ნამუსჷთ გიშაკერზაფილო დიდი პენისი უღჷნ, შეულებჷ მინეტი მუში დუდშა იღოლუასჷნ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Interview with an Autofellator
* Auto-Fellatio: If You Want Something Done Right, Do It Yourself  - An editorial

## სქოლიო

კატეგორია:ორალური სექსი
გაბრიელ გარსია მარკესი

**გაბრიელ ხოსე დე ლა კონკორდია "გაბო" გარსია მარკესი** (ესპ.. Gabriel José de la Concordia «Gabo» García Márquez [ɡaˈβɾjel ɡarˈsia ˈmarkes]; დ. 6 მელახი, 1927, არაკატაკა —  ღ. 17 პირელი, 2014, მექსიკა) — კოლუმბიარი ჭარუ-პროზაიკოსი, ჟურნალისტი, გიშმაშქუმალარი დო პოლიტიკური მოღალე. ნაიშტადტიშ ლიტერატურაშ პრემიაშ ლაურეატი (1972) დო ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის (1982). ლიტერატურული მიმალობაშ ,,მაგიური რეალიზმიშ" წჷმმარინაფალი.

### ბიოგრაფია
გაბრიელ გარსია მარკესიქ დებადჷ კოლუმბიაშ ნოღა არაკატაკას (მაგდალენაშ დეპარტამენტი), ელიხიო გარსია დო ლუიზა სანტიაგო მარკესიშ ფანიას. გაბრიელიშ მუმა ფარმაცევტი რდჷ. 1929 წანაშ დალიას გაბრიელიშ მასქერეფქ გეგნორთეს ნოღა სუკრეშა. გაბიელ გარსია მარკესიქ ქჷდოსქიდჷ ნოღა არაკატაკას, სოდეთ თის რდჷნდეს ბები დო ბაბუ, დიდაშ მასქერეფი. 9 წანერ მარკესიქ, ბაბუშ ღურაშ უკული, გეგნორთჷ მუშ ფანიაშა, ნოღა სუკრეშა, სოდეთ თიშ მუმას უღუდჷ აფთიაქი.  

### ჯანობუა დო ღურა

### ციტატეფი

## ნაწარმუეფი
### რომანეფი

### ნოველეფი დო ნარაგადუეფი

### დოკუმენტალური ნაწარმუეფი

### ნაშაყარეფი

### კინოსცენარეფი

## ეკრანიზაცია
### ფილმეფი

### მულტფილმეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* გაბრიელ გარსია მარკესი — ოფიციალური ხასჷლა (რუსულო)
* ლიტერატურული ილუზია, ვარდა გაბრიელ გარსია მარკესიშ ზიტყვეფიშ მაგია (რუსულო)
* გაბრიელ გარსია მარკესიშ ედომშამი ბიბლიოთკა (რუსულო)
* ინტერვიუ წინგშე «გაბრიელ გარსია მარკესიშ რინა» (რუსულო) 

კატეგორია:კოლუმბიარი ჭარუეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1927
კატეგორია:ნაღურა 2014
სურინამი

**სურინამი** (ჰოლ. Suriname, МФА: [ˌsyːriˈnaːmə]), ოფიციალური ჯოხოდვალა - **სურინამიშ რესპუბლიკა**, (ჰოლ. Republiek Suriname), წოხოლე ვაოფიციალურო რჩქინელი რდჷ მუჭოთ - ჰოლანდიაშ გვიანა - სახენწჷფო ობჟათე ამერიკაშ ოორუე-ბჟაეიოლს. ბჟადალშე უხურგანს გაიანა, ბჟაეიოლშე - საფრანგეთიშ გვიანა, ობჟათეშე - ბრაზილია დო ოორუეშე ატლანტიშ ოკიანე.

## გეოგრაფია
სურინამი ობჟათე ამერიკაშ ფართობით არძაშე უჭიჭაში სახენწჷფო რე. ქიანა შილებე პირობითო გობრთათ ჟირ ნორთო: ოორუე დო ობჟათე. ოორუეშე, ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის, ქიანაშ მახორობაშ უმენტაში ნორთი ოხორანს, დიხა დითმიმუშებუაფუ. ქიანაშ ობჟათეს მახორობა ძალამი მერკე რე, ტერიტორია სავანეფით დო ტროპიკული ჭვემამი ტყალეფითიე ფორილი.

### კლიმატი
ქიანა იდვალუაფუ ეკვატორს. სურინამი გიშეგორუ ჩხე დო ლენჭყამი კლიმატით. ჰავაშ ტემპერატურა პრაქტიკულო ვეთირუ სეზონშე სეზონშა (2 °C-იშ ფარგალეფს), ქიანაშ ნანანოღაშ, პარამარიბოშ ოშქაშე წანამოწანური ტემპერატურა რე - +26 °C. წანამოწანას ჭვემეფიშ ჟირი სეზონიე: ქირსეთუთაშე ფურთუთაშ დაჭყაფუშა დო პირელიშ დალიაშე მარაშინაშ ოშქაშეშა. ოშქაშეთ წანამოწანაშ 200 ჭვემამი დღას გინმურს 2000—2500 მმ ნოლექი.

ქიანას ძალიერი პასატური ბორიეფი უჩქჷ.

## პოლიტიკური მონწყუალა
სურინამი მართუალაშ ფორმათ რესპუბლიკა რე. სახენწჷფოშ დო თარობაშ მადუდე რე - პრეზიდენტი, ნამუსით პარლამენტი გიშმაგორუნს 5 წანაშ ვადათ (ართ კოჩის შეულებჷ პრეზიდენტო ბრელშა ირღვას კალი). 2010 წანაშ მარაშინათუთაშე სურინამიშ პრეზიდენტი - დეზი ბაუტერსე. 

პარლამენტი — ართპალატამი სახენწჷფო შაყარუა, 51 მაკათური, ნამუთის გიშმაგორუნს მახორობა 5 წანაშ ვადათ.

2010 მესიშ გიშაგორუეფიშ შედეგეფი:
*მეგა-კომბინაცია (თენეფს შქას, ნაციონალურ-დემოკრატიული პარტია) — 23 მაკათური
*ახალი ფრონტი დემოკრატიაშო დო გოვითარაფაშო — 14 მაკათური
*А-კომბინაცია — 7 მაკათური
*ოკათე ალიანსი პროგრესიშო — 6 მაკათური
*ართობუათ დემოკრატიაშ დო გოვითარაფაშ პარტია — 1 მაკათური

## ადმინისტრაციული დორთუალა

right|thumb|300px|სურინამიშ აბანეფი
**სურინამი ** 10 აანო ირთუ.

## მახორობა
მახორობაშ მუდანობა — 566,846  (2013).

წანამოწანური ძინა — 1,15 %;

დაბადება — 17,1 на 1000 (ფერტილურობა — 2,04 დაბადებუ ართ ოსურშა);

ღურა — 6,15 , 1000-შო;

მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა — 69 წანა ქომოლკათაშო, 74  წანა ოსურკათაშო.

იმუნოდეფიციტური ვიტუსით დალახება (აივ) — 1% (2009 წანას).

ნოღაშ მახორობა — 69 % (2010).

ეთნო-რასობური აკოდგინალუა:

*ინდოარეფი 37 %
*კრეოლარეფი (უმენტაშო მულატეფი) 31 %
*იავარეფი 15 %
*მარონეფი („ტყაშ ნეგრეფი“) 10 %
*ინდიარეფი 2 %
*ჩინარეფი 2 %
*ჩეკანამეფი 1 %
*შხვეფი 2 %

### ნინეფი
ნინეფი: ნიდერლანდური (ოფიციალური), სრანან-ტონგო (არძაშ უმოსო გოფაჩილი ნინა ერეფშქას ორაგადეთ, შხავდოშხვა ნინაშე გინოღალირი ინგლისურიშ ოსხირით - თაშ ჯოხოდვალირი „ბასტარდ-ინგლიში“), ჰინდი, იავური, ჩინური.

ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 92 % ქომოლკათა, 87,4 % ოსურკათა.

### რელიგია
რელიგიეფი:

*ინდუისტეფი - 27,4 %
*პროტესტანტეფი (უმენტაშო მორავანეფი) - 25,2 %
*კათოლიკეფი - 22,8 %
*მუსულმანეფი - 19,6 %
*შხვეფი - 5 %
thumb|პალმაშ ბაღი Palmetuin, სურინამი

## დღახუეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სურინამიშ ნინეფი Ethnologue-ს
* Joshua Project (არძა ერი, ნინა დო შხვ.)
* სურინამიშ ნინეფი


კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი
კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი
მოსოფელიშ ქიანეფიშ ერკებული

2011 წანაშ 9 კვირკვეშო დიხაუჩას ედომშამო 262 პოლიტიკური ართაული რდჷ, თენეფ შქას 192 სუვერენული სახენწჷფო, დოსქილადირი - კოლონიური დო სპეციალური სტატუსიშ მაღვენი ტერიტორია.

## ქიანეფიშ ერკებული
ქიანეფიშ თე ერკებულშა გჷშაკერძაფილო ვენშმურს -  გვერდოაღიარაფილ, დე-ფაქტო დო ოკუპირებულ ტერიტორიულ ართაულეფი.
ანგოლა

**ანგოლა** (პორტ. Angola), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ანგოლაშ რესპუბლიკა (პორტ. República de Angola ʁɛˈpublikɐ dɨ ɐ̃ˈɡɔlɐ) — სახენწჷფო ობჟათე აფრიკას; ობჟათეშე ომძღჷ ნამიბიას, ოორუეშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას დო კონგოშ რესპუბლიკას (კაბინდაშ ექსკლავი), ბჟადალშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანეთ. რინელი პორტუგალიაშ კოლონია. 1976 წანაშ 1 ქირსეთუათაშე გოეროშ მაკათური რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ანგოლაშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა
* [ანგოლაშ პროფილი [BBC News|BBC News-შე]]
* ერუანული ნინა მბუნდა

## სქოლიო

კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი
კატეგორია:პორტუგალიურნინამი ქიანეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ბანგლადეში

**ბანგლადეში** (ბენგ. বাংলাদেশ), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — **ბანგლადეშიშ ოკათე რესპუბლიკა** (ბენგ. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ) — სახენწჷფო ობჟათე აზიას. ქიანაშ მახორობა, 2010 წანაშ ეჭარუათ, 142 მილიონ ადამიერშე მეტი აკადგინჷ, ტერიტორია — 144 000 კმ². მახორობაშ მუდანობათ მოსოფელს 8-ო აბანს იკენს დო ტერიტორიათ 92-ა აბანსიე.

ნანანოღა — დაკა. სახენწჷფო ნინა — ბენგალური.

ბანგალადეში რე უნიტარული სახენწჷფო, ოპარლამენტე რესპუბლიკა.

ქიანაშ ტერიტორიაშ ელმოლს უხურგანს ინდოეთი, ხურგაშ ჭიჭე ნორთი უღუ მიანმარწჷკმა, ბენგალიშ ჸუჯიშ ობჟათე-ბჟეიოლშე.

ბანგლადეში, გიშეკერძუაფუ შანულამი ეთნოკულტურული მიარეფერუანობათ. მახორობაშ დოხოლაფირო 88%, ისლამიშ მარწუმე რე.

აგრარული-ინდუსტრიული ქიანა დინამიური გოვითარაფაშ ეკონომიკათ. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტიშ მეჯინათ, ედპ  - 258,6 მილიარდი ააშ დოლარი რდჷ (დოხოლაფირო 1700 ააშ დოლარი ართ მახორუშე). ვალუტა — ბანგლადეშური ტაკა.

ქიანაქ ზოხორინალა 1971 წანაშ 26 მელახის გჷმაცხადჷ. XVII ოშწანურაშე, ბანგლადეში გოართოიანაფილი ომაფეშ კოლონიური ომართუე რდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ორთაშობური კატასტროფა ბანგლადეშის
* 2006 წანაშ პოლიტიკური კრიზისი ბანგლადეშის 

კატეგორია:ბანგლადეში
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:ერეფიშ წორომაჸალობაშ ქიანეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ბაჰამიშ კოკეფი

**ბაჰამიშ კოკეფი** (ინგლ. - Bahamas), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — **ბაჰამიშ კოკეფიშ წორომაჸალობა** (ინგლ. - Commonwealth of the Bahamas) — სახენწჷფო, იდვალუაფუ კარიბიშ ზუღა დო კუბაშე ოორუეშე, ფლორიდაშ ჩქონიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, კჷნ თე ჯოხოდვალაშ მოღვენ კოკეფს. არქიპელაგის მილარე დოხოლაფირო 700 კოკი (თაჸურეშე დოხორელი რე ხვალო 30 კოკი) დო 2000 მარჯანიშ რაქეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბაჰამიშ კოკეფიშ წორომაჸალობაშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* ბაჰამიშ კოკეფი, BBC News-შე
* ბაჰამიშ კოკეფი, *UCB Libraries GovPubs*-შე

კატეგორია:ბაჰამიშ კოკეფი
კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ქიანეფი
კატეგორია:ერეფიშ წორომაჸალობაშ ქიანეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
სუნ ჯე-გი

**სუნ ჯე-გი** (Sung Jae-gi, , კორეული ნინა:성재기 成在基, ჩინ. 成在基, დ. 11 ეკენია 1967, დაეგუ, ობჟათე კორეა — ღ. 26 კვირკვე 2013, სეული, ობჟათე კორეა) — ობჟათე კორეაშ ადამიერიშ ნებეფიშ აქტივისტი დო ომენოღალე აქტივისტი, ლიბერალიზმიშ ფილოსოფოსი. 2008 წანაშ ღურთუთაშე 2013 წანაშ 26 ფურთუთაშახ რდჷ „Man of Korea“-შ პარტიული ხმანჯღვერი.

## ქოძირით თაშნეშე
* ფემინიზმი
* ლიბერალიზმი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ''Suicide performance and journalist ethics News Dongah'' (English)
* Activist's 'suicide' causes huge stir Koreatimes 2013.07.26 (English)
* Activist missing for 3rd day Koreatimes 2013.07.28 (English)
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 (English)
* Han River rescue team struggles with increased suicide attempts Hangyeorye 2013.08.11 (English)

## სქოლიო


კატეგორია:პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეა
კატეგორია:დუნაბადი 1967
კატეგორია:ნაღურა 2013
ააშ-იშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი მახორობაშ მეჯინათ

**ააშ-იშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი მახორობაშ მეჯინათ**

შტატი — ააშ-იშ თარი სახენწჷფო-ტერიტორიული ართული, ნამუსჷთ შანულამი დონეშ სუვერენიტეტი უღუ ქიანაშ დინოხოლენ საქვარეფს დო ურცხო სახენწჷფოეფწჷკმა ურთიართობეფს ფედერალური ხეშუულობაშ უმოს მეტი ნებეფი უღჷ. ფედერალურ ცენტრის დოჸუნს თი კითხეფს, ნამუთ გოჭარილიე ააშ-იშ კონსტიტუციას. 1959 წანაშე ააშ-შა მიშმურს 50 შტატი. ირ შტატის მუში შილა დო დევიზი უღუ.
ხილეფიშ ერკებული

თაქ წუმორინაფილიე ხილეფიშ ერკებული, ნამუთ მოსოფელიშ კანკალე საგესკუს ოჭკომალო გიმირინუაფუ. თაქ მოჩამილი ხილეფიშ ერკებული ირთუ — გემუანი, ჩვეულებური ოჭკომალი, ქვერჩხონიშ ვარდა ჯაშ გიმნაღელი (ნაყოფი). ხილიშ სახეშხვაობა კანკალე კენკრობუამეფი ხოლო რე.

## ხილეფი, ნამუთ ზომიერ კლიმატის ირდჷნა

### რანწკი ვარდიშპიოლამეფი

#### წკართასამეფი

#### წკამეფი

### კანკარეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* დეკორატიული ბაღიშ ჩანარეფიშ ენციკლოპედია (რუსულო)
იეჰოვა

**იეჰოვა**, **ჲაჰვე** (ჯვეშქორთული იეღოვა, ეღოვა, ეგოვა) — ივრითიშული ოთხასოიანი „ტეტრაგრამატონიშ“ ჲჰვჰ, יהוה-იშ ლათინური ვერსია, ნამუქჷთ გიფაჩჷ შხვადოშხვა ნინეფს. თინა აბრაამიშული რელიგიეფიშ ჟირ გჷნორთის - იუდაიზმის დო ქირსიანობას აბხვადუნა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ინფომაცია კათოლიკურ ენციკლოპედიას
* ინფორმაცია ებრაულ ენციკლოპედიას 
* იეჰოვა

კატეგორია:ტეტრაგრამატონი
მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ

thumb|center|600px|მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ.
გიმე მოჩამილიე სუვერენული სახენწჷფოეფიშ დო შხვა ტერიტორიეფიშ ერკებული ფართობიშ მეჯინათ.

ფართობი