open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მეგავატი სუკარნოპუტრი

**დია პერმატა მეგავატი სეტიავატი სუკარნოპუტრი** (; დ. 23 ღურთუთა, 1947) — ინდონეზიარ პოლიტიკოსი, ნამუსჷთ 2001-2004 წანეფს ინდონეზიაშ მახუთა პრეზიდენტიშ დო 1999-2001 წანეფს პრეზიდენტ აბდურაჰმან ვაჰიდიშ გამაგალაშ ბორჯის მაბრუო ვიცე-პრეზიდენტიშ პოსტ უკებუდჷ. თინა ასეშა ინდონეზიაშ ისტორიას პირველ დო აკა ოსურ პრეზიდენტ რე.

მეგავატი სუკარნოპუტრიქ პრეზიდენტო გინირთჷ 2001 წანას, მუჟანსჷთ აბდურაჰმან ვაჰიდის იმპიჩმენტ გეგჷმუცხადეს დო პოსტშე გეგნარნესჷნ. თინა 2004 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს ხოლო ოკათუდჷ, მარა სუსილო ბამბანგ იუდჰოიონოწკჷმა დემარცხჷ. 2009 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს თიქ კჷნე წჷამრინუ მუშ კანდიდატურა იუდჰოიონოშ მეხჷ დო მაჟირაშა დემარცხჷ. თინა რე ინდონეზიაშ დემოკრატიულ პარტია - ბურჯაფიშ (PDI-P), ინდონეზიაშ ართ-ართ უკაბეტაშ პოლიტიკურ პარტიაშ, პირველ დო ასეიან ლიდერი. თინა ინდონეზიაშ პირველ პრეზიდენტიშ, სუკარნოშ, უნჩაშ ცირასქუა რე.

## რესურსეფ ინტერნეტის

* (Archive) *Westminster Papers in Communication and Culture*. 2006 (University of Westminster, London), Vol. 3(2): 41–59. ISSN 1744-6708 (Print); 1744–6716 (Online). p.&nbsp;41–59.
* Gerlach, Ricarda (2013): 'Mega' Expectations: Indonesia's Democratic Transition and First Female President. In: Derichs, Claudia/Mark R. Thompson (eds.): Dynasties and Female Political Leaders in Asia. Berlin et al.: LIT, p.&nbsp;247–290.
* Skard, Torild (2014) "Megawati" in *Women of power – half a century of female presidents and prime ministers worldwide*. Bristol: Policy Press, .
* . *[[Forbes]]*.
* Karon, Tony. "The Princess Who Settled for the Presidency." *[[TIME Magazine]]*. Friday 27 July 2001.
* Biography of Megawati Sukarnoputri at SekolahVirtual

კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინდონეზიარ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინდონეზიარ ოსურ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ბალარეფი
კატეგორია:ინდონეზიაშ პრეზიდენტეფიშ სქუალეფი
კატეგორია:პრემიერ-მინისტრეფიშ სქუალეფი
კატეგორია:ოსურ თარობაშ მადუდეეფი
კატეგორია:ინდონეზიარ მუსლიმეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინდონეზიარ ოსურ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:იავარეფი
კატეგორია:მინანგკაბაუეფი
კატეგორია:ინდონეზიაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:სუკარნოშ ფანია
კატეგორია:სუკარნო
კატეგორია:ინდონეზიაშ ვიცე-პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ოსურ პრეზიდენტეფ აზიას
კატეგორია:ოსურ ვიცე-პრეზიდენტეფ აზიას
კატეგორია:პირველ ოსურ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ოსურ პრეზიდენტეფი
რო თე უ

**რო თე უ** (კორ. 노태우, დ. 4 ქირსეთუთა, 1932 — ღ. 26 გჷმათუთა, 2021) — ობჟათე კორეალი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, ობჟათე კორეაშ მა-6 პრეზიდენტი 1988-1993 წანეფს.

გურაფულენდჷ კორეაშ ოურდუმე აკადემიას. მონაწილენდჷ ვიეტნამიშ ლჷმას. 1979 წანას გინირთჷ გენერალ-მაიორო. 1981 წანას აკოანჯარაფილი ნძალეფი ქიდიტუ. უკულიანი ბორჯის უკებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი ჩონ დუ ჰვანიშ ადმინისტრაციას. 1987 წანას, რო თე უ რდჷ მამართალი დემოკრატიული სამართალიანობაშ პარტიაშ კანდიდატი საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. თიში მართუალაშ პერიოდის, ობჟათე კორეას იმანჯჷ 1988 წანაშ ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფქ. გალენური პოლიტიკას, რო თე უ მეთხოზუდჷ ნორდპოლიტიკას დო გაჭყჷ დიპლომატიური ურთიართალა სხუნუეთიწკჷმა დო ჩინეთიწკჷმა. თაშნეშე, თიქ გაუჯგუშჷ ურთიართობა ოორუე კორეაწკჷმა. 1991 წანას, ჟირხოლო კორეაქ ართბორჯულო გინირთჷ გოეროშ მაკათურო.

პრეზიდენტიშ ვადაშ თებაშ უკულ, 1996 წანას, რო თე უს კორუფცია დო შხვა დანაშურეფი ქეკადვეს დო ქიმუსაჯეს 17 წანათ ჯიხას დოხუნა. მარა 1997 წანას, პრეზიდენტი კიმ იონ სამიშ ზოჯალათ, სარჯელიშე გადუდიშულეს. რო თე უქ ღურჷ 2021 წანაშ 26 გჷმათუთას, 88 წანერქ.

## ქოძირით თაშნეშე
* ობჟათე კორეაშ პრეზიდენტი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1932
კატეგორია:ნაღურა 2021
კატეგორია:ობჟათე კორეალეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეალი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ პრეზიდენტეფი
ჯოკო ვიდოდო

**ჯოკო ვიდოდო** (); დაბადებაშ ჯოხო — **მულიონო** (); დ. 21 მანგი, 1961), შხირას ჩინებულ რე მუჭოთ **ჯოკოვი** ()) — ინდონეზიარ პოლიტიკოს დო ბიზნესმენი, ნამუსჷთ 2014-2024 წანეფს ინდონეზიაშ მაშკვითა პრეზიდენტიშ პოსტ უკებუდჷ. თინა, ნამუთ კინოხ ინდონეზიაშ დემოკრატიულ პარტია - ბურჯაფიშ (PDI-P) მაკათურ რდჷნ, ქიანაშ ისტორიას პირველ პრეზიდენტ რე, ნამუთ ქიანაშ პოლიტიკურ ვარ-და ოურდუმე ელიტაშე ვამწჷმოურსჷნ. თინა 2012-შე 2014 წანაშა ჯაკარტაშ გუბერნატორ რდჷ, 2005-შე 2012 წანაშა — სურაკარტაშ მერი რდჷ.

## რესურსეფ ინტერნეტის

* The 'Jokowi Effect' Could Be the Most Important Thing in Indonesia's Elections
* The key to understanding Indonesia's upcoming elections? The Jokowi Effect


კატეგორია:გაჯა მადაშ უნივერსიტეტნათებუეფი
კატეგორია:ჯაკარტაშ გუბერნატორეფი
კატეგორია:ინდონეზიაშ დემოკრატიულ პარტია - ბურჯაფიშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ინდონეზიარ მუსლიმეფი
კატეგორია:ინდონეზიარ ანტიკომუნისტეფი
კატეგორია:იავალეფი
კატეგორია:სურაკარტაშ მერეფი
კატეგორია:ცენტრალურ იავაშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ინდონეზიაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინდონეზიარ ბიზნესმენეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინდონეზიარ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინდონეზიარიპოლიტიკოსეფი
კატეგორია: XXI ოშწანურაშ ინდონეზიაშ ნოღეფიშ მერეფი
კატეგორია:ჯოკო ვიდოდოშ ფანია
დერეკ ჯეიკობი

**[[აიარი|სერ]] დერეკ ჯორჯ ჯეიკობი** (; დ. 22 გჷმათუთა, 1938) — ინგლისარ არტისტი. ჩინებულ რე მუშ როლეფით სცენას დო ეკრანს, თაშნეშე მუშ მოღალობათ ომაფე ერუანულ თეატრის. თის მეღებულ აფუ ანდა ჯილდო, თინეფს შქას: ტონიშ ჯილდო, ბრიტანეთიშ აკადემიაშ ტელევიზიაშ ჯილდო (BAFTA), ჟირ ლოურენს ოლივიეშ ჯილდო დო ჟირ პრაიმტაიმ ემიშ ჯილდო. 1994 წანას, თეატრიშო ნაქიმინა ნინალაშ გეშა, დიაფალ ელისაბედ II-ქ თის აიარიშ ტიტულ გინოჩუ.

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 
* 
* "Jacobi, Sir Derek (George)", *Who's Who 2008*, A & C Black, 2008; online edition, Oxford University Press, December 2007. Retrieved 22 October 2008.

## სქოლიო

კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინგლისარ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინგლისარ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:აიარიშ ტიტულიშ მაპალუ არტისტეფი
კატეგორია:კემბრიჯიშ სენტ-ჯონსიშ კოლეჯნათებუეფი
კატეგორია:დრამატულ ხელუანობაშ ომაფე აკადემიაშ კურსნათებუეფი
კატეგორია:აუდიოწინგეფიშ მაკითხირალეფი
კატეგორია:BAFTA-შ პრემიაშ მაპალუეფი
კატეგორია:ფრანგულ გოჭყაფაშ ბრიტანალეფი
კატეგორია:გერმანულ გოჭყაფაშ ბრიტანალეფი
კატეგორია:ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ კომანდორეფი
კატეგორია:ინგლისარ ავტობიოგრაფეფი
კატეგორია:ინგლისარ გეი არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ კინოარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:შექსპირიშ როლეფიშ მარსულებერ ინგლისარ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისარ თეატრიშ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:ინგლისარ ტელეარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:ინგლისარ ხონარიშ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:თეატრიშ ინგლისარ რეჟისორეფი
კატეგორია:თეატრიშ ინგლისარ მენეჯერეფ დო პროდიუსერეფი
კატეგორია:აიარ-ბაკალავრეფი
კატეგორია:დანებროგიშ ორდენიშ პირველ კლასიშ აიარეფი
კატეგორია:ლოურენს ოლივიეშ პრემიაშ მაპალუეფი
კატეგორია:ლონდონარი ლგბტქ+ პიჯეფი
კატეგორია:ლგბტქ+ თეატრიშ რეჟისორეფი
კატეგორია:არტისტ ქომოლკოჩეფ ესექსიშე
კატეგორია:ერუანულ ახალნორდულ თეატრიშ მაკათურეფი
კატეგორია:კინოარტისტეფიშ გილდიაშ პრემიაშ მაპალუეფი
კატეგორია:ემიშ პრემიაშ მაპალუეფი
კატეგორია:ლეიტონსტოუნიშ მახორუეფი
კატეგორია:შექსპირიშ ომაფე დასიშ მაკათურეფი
კატეგორია:ტონიშ პრემიაშ მაპალუეფი
სინტარო კაცუ

— იაპონარ არტისტი, მობირე დო კინორეჟისორ რდჷ. თინა ჩინებულ რე მუშ როლეფით ფილმეფს: *აკუმიო*შ  (Akumyō), *გურინირგა ჯარიშკოჩი*შ (The Hoodlum Soldier), *ჰანზო-ცანდი*შ (Hanzo the Razor) დო გიშაკერზაფილო — *[[ძატოიჩი|ძატოიჩიშ]]* სერიას.

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 

კატეგორია:იაპონარ კინოარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:იაპონარ ტელეარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:იაპონარ კინორეჟისორეფი
კატეგორია:სამურაიულ ფილმეფიშ რეჟისორეფი
კატეგორია:კიბოთ ღურელეფ იაპონიას
კატეგორია:მობირეეფი ტოკიოშე
კატეგორია:XX ოშწანურაშ იაპონარ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ იაპონარ ქომოლკოჩ მობირეეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ იაპონარ მობირეეფი
მენგისთუ ჰაილე მარიამი

**მენგისთუ ჰაილე მარიამი** (ამჰ. መንግሥቱ ኀይለ ማርያም, დ. 21 მესი, 1937) — ეთიოპიარი ოურდუმე მოღალე, რევოლუციონერი, პოლიტიკოსი, ეთიოპიაშ სახენწჷფო მადუდე 1977-1991 წანეფს. 1984-1991 წანეფს რდჷ ეთიოპიაშ ხანდაშ პარტიაშ გენერალური მელამოსე, თაშნეშე რდჷ დუდმახვენჯი დერგიშ - მარქსიზმ-ლენინისტური ოურდუმე ხუნტაშ, 1977-1988 წანეფს. 1987-1991 წანეფს უკინებუდჷ ეთიოპიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.

დერგიქ 1974 წანას ხვისტაშე გეგთარაგუ ეთიოპიაშ იმპერატორი ჰაილე სელასიე I დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. დერგიშ დინახალე მენგისთუ ჰაილე მარიამიქ დამარცხჷ პოლიტიკური ოპონენტეფი დო მუქ გინირთჷ ეთიოპიაშ დიქტატორო. მართუალაშ ბორჯის თიქ წიმიჭყჷ შხვადოშხვა რეფორმეფი, მაგალთო ინდუსტრიაშ ნაციონალიზაცია, ოფუტეშ მეურნობაშ რეორგანიზაცია მარქსიზმ-ლენინისტურით მეთოდეფით. 1977-1978 წანეფს ეთიოპიას არდგილი უღუდჷ ჭითა ტერორს, ნამუშ ბორჯის კონწარო თხოზუდეს ოპოზიციური ბუნეფს დო მენოღალეეფს. ტერორიშ მიმალობას გოჭყვიდეს ანთასობათ ადამიერი.

მენგისთუ ჰაილე მარიამიშ მართუალა იხასიათებუდჷ დინახალენი დო გალენური კონფლიქტეფით დო ეკონომიკური პრობლემეფით. 1977-1978 წანეფს ეთიოპია ოლიმუდჷ სომალს (ოგადენიშ ლჷმა). ლჷმაშ მიმალობას ეთიოპიაქ შანულამი ოურდუმე ელარჷნა მიღჷ სხუნუეთიშე დო კუბაშე. მენგისთუშ მართუალაშ ბორჯის, დუდიშულობაშო ლჷმენდეს ერიტრეალეფი. 1983-1985 წანეფს ეთიოპიას იბურჯანდჷ შქირენა, ნამუშ გეშათ მენგისთუშ თარობა შანულამი საირქიანო კრიტიკაშ ობიექტი რდჷ. 1991 წანას, მენგისთუშ თარობაშ ოპონენტეფქ ქუდახუეს თიში ხეშულობა. მენგისთუქ ქიანა ქიდიტუ დო ზიმბაბვეშა ინტუ.

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1937
კატეგორია:ეთიოპიარეფი
კატეგორია:ეთიოპიარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ეთიოპიარი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:ეთიოპიაშ პრეზიდენტეფი
სუსილო ბამბანგ იუდჰოიონო

**სუსილო ბამბანგ იუდჰოიონო** (; დ. 9 ეკენია, 1949), უმოსო ჩინებულ რე აბრევიატურათ - **SBY** —  ინდონეზიარ პოლიტიკოს დო მალათირე ოურდუმე ოფიცერი, ნამუთ ინდონეზიაშ მა-6 პრეზიდენტიშ პოსტის იკენდჷ 2004-2014 წანეფს. თინა რდჷ მაჟირა პრეზიდენტ ოურდუმე წირეშე სუჰარტოშ უკული. თიქ დარსხჷ ინდონეზიაშ დემოკრატიულ პარტია დო რდჷ თიშ მა-4 მადუდე 2014 წანაშე 2020 წანაშა. თაშნეშე იკენდჷ პოლიტიკურ დო უშქურანჯალაშ ოკითხირეეფიშ კოორდინატორ მინისტრიშ პოსტის 2000–2001 დო 2001–2004 წანეფს. თინა თაშნეშე რდჷ „გლობალურ წვანე ძინაშ ინსტიტუტიშ“ (Global Green Growth Institute) ასამბლეაშ პრეზიდენტ დო სხუნუშ მადუდე.

იუდჰოიონოქ გიმორძგჷ 2004 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს — ნამუთ რდჷ პირველ ბონ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფი ინდონეზიას დო დამარცხჷ მოქიმინჯე პრეზიდენტ მეგავატი სუკარნოპუტრი. თიქ საპრეზიდენტო დოფუჩაფა დოდჷ 2004 წანაშ 20 გჷმათუთას, იუსუფ კალაწკჷმა (ვიცე-პრეზიდენტი) ართო. 2009 წანას თიქ მაჟირა ხანით მუშ კანდიდატურა წჷმარინუ გიშაგორუეფს ბუდიონოწკჷმა ართო დო გიმორძგჷ პირველურ ტურს ხონარეფიშ აბსოლუტურ უმენტაშობათ; მაჟირა ხანით პრეზიდენტიშ მოღალობაშ რსულებას თიქ 2009 წანაშ 20 გჷმათუთას მეუდირთჷ.

მუშ პრეზიდენტობაშ ბორჯის, ინდონეზია ოკათუდჷ მოსოფელიშ ანდა ოთინჩალე მისიეფს, მუჭოთ ერუანულ, თეშ ერეფოშქაშე დონეეფს. იუდჰოიონოქ წჷმოძინელო მიოჭირინუ  მორაგადაფას, ნამუქჷთ გათუ აჩეჰიშ არყება (არყება, ნამუთ 1976 წანაშე 2005 წანაშა იგჷძორებუდჷ). თეშ შედეგო, თის გინოჩეს ტიტულ „თინჩალაშ მუმა“. იუდჰოიონო თაშნეშე დუდენდჷ ASEAN-იშ მა-18 (2011) დო მა-19 (2014) სამიტეფს, დაჯილდეს Lifetime Achievement Award-ით (დიხაუჩაშ ჩემპიონეფი).

## რესურსეფ ინტერნეტის

* President of Indonesia, Dr. H. Susilo Bambang Yudhoyono *official government website*
* 
* 
* 
* New era as Susilo Bambang Yudhoyono takes office, Rachel Harvey, *[[BBC News]]*, 20 October 2004
* VOA News
* Profile at *Tokoh Indonesia*

## სქოლიო

კატეგორია:ინდონეზიაშ დემოკრატიულ პარტიაშ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ავსტრალიაშ ორდენიშ პატჷცემულ კომპანიონეფი
კატეგორია:ინდონეზიარ მუსლიმეფი
კატეგორია:ინდონეზიაშ ერუანულ ოურდუმე აკადემიანათებუეფი
კატეგორია:ინდონეზიარ გენერალეფი
კატეგორია:იავარეფი
კატეგორია:ინდონეზიაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ვებსტერიშ უნივერსიტეტნათებუეფი
სუსილო
კატეგორია:ტემაზეკიშ ორდენიშ კავალერეფი
ნო მუ ჰიენი

**ნო მუ ჰიენი** (კორ. 노무현, დ. 1 ეკენია, 1946 — ღ. 23 მესი, 2009) — ობჟათე კორეალი იურისტი დო პოლიტიკოსი, ობჟათე კორეაშ რანწკით მა-9 პრეზიდენტი 2003-2008 წანეფს.

## ბიოგრაფია
დებადჷ ღარიბი ფერმერეფიშ ფანიას. უმაღალაში გონათაფა ვემუღებჷ, მარა მუშით გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას დო 1975 წანაშო ჩაბარჷ ერუანული საადვოკატო გამორსეფი დო იურიდიული კარიერა ქიდიჭყჷ.

მუშენდჷ მოსამართალეთ დო უკულ ადამიერიშ ნებეფიშ ადვოკატო, თხილანდჷ სტუდენტეფიშ დო აქტივისტეფიშ ნებეფს, ნამუეფით ოლიმუდეს ობჟათე კორეაშ ავტორიტარული რეჟიმეფს.

1988 წანას, ნო მუ ჰიენიქ პოლიტიკური პროცესეფს ქაკათჷ დო გიშაგორილქ იჸუ ერუანული ასამბლეაშ მაკათურო.

ბორჯის გოძვენას, ნო მუ ჰიენიქ სერიოზული  პოპულარობა მიპალუ მუჭოთ რეფორმისტი პოლიტიკოსიქ. 2002 წანას მონაწილენდჷ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს დო გემორძგჷ.

მართუალაშ ბორჯის, მეთხოზუდჷ რეფორმეფიშ, დეცენტრალიზაციაშ დო ოორუე კორეაწკჷმა დიალოგიშ პოლიტიკას.

თიში მართუალა, თაშნეშე იხასიათებუდჷ პოლიტიკური დო ეკონომიკური პრობლემეფით.

2004 წანას, ნო მუ ჰიენის პარლამენტიქ იმპიჩმენტი მუნწყუ, მარა საკონსტიტუციო სასამართალოქ პოსტიშა დართინუ.

პრეზიდენტობაშ ვადაშ თებაშ უკულ, მუში ოფუტეს დართჷ.

2009 წანას, პროკურატურაქ წიმიჭყჷ გჷმორკვიაფა ნო მუ ჰიენიშ მეხჷ. თის დო თიში ფანიას ქეკადვეს კორუფცია დო რთამიშ ეჭოფუა.

2009 წანაშ 23 მესის, ნო მუ ჰიენიქ კირდაშე გეგთოსხაპჷ დო ჸათაშ დიჸვილჷ დუდი.

## ქოძირით თაშნეშე
* ობჟათე კორეაშ პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1946
კატეგორია:ნაღურა 2009
კატეგორია:ობჟათე კორეალეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეალი იურისტეფი
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ პრეზიდენტეფი

## სქოლიო
ლეოპოლდ II (ბელგია)

**ლეოპოლდ II** (დ. 9 პირელი, 1835 — ღ. 17 ქირსეთუთა, 1909) — ბელგიაშ მაფა 1865-1909 წანეფს დო კონგოშ დუდიშული სახენწჷფოშ ხვალახე მამართალი 1885-1908 წანეფს, საქსენ-კობურგიშ დო გოთაშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. უმოსო შინელი რე კონწარი დო დესპოტური მართუალათ, ნამუსჷთ თინა მეთხოზუდჷ კონგოს.

## სქოლიო


კატეგორია:ბელგიარეფი
კატეგორია:ბელგიაშ მაფეფი
მოჰამედ სიად ბარე

**მოჰამედ სიად ბარე** (სომ. Maxamed Siyaad Barre, არაბ. محمد زياد بري, დ. 6 გჷმათუთა, 1919 — ღ. 2 ღურთუთა, 1995) — სომალარი ოურდუმე მოღალე, რევოლუციონერი დო პოლიტიკოსი, სომალიშ რანწკით მა-3 პრეზიდენტი 1969-1991 წანეფს.

## ბიოგრაფია
1941 წანაშე ნინალენდჷ სომალიშ პოლიციას, ინსპექტორო. 1950 წანას იტალიაშა გოუტეს, სოდეთ გურაფულენდჷ მოდენაშ ოურდუმე აკადემიას. 1960-იან წანეფიშე მოღალენდჷ სომალიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფს. 1965 წანაშო გინირთჷ ოურდუმე ნძალეფიშ თარსარდალო. 1966 წანას მიოჭირინუ გენერალ-მაიორობას. 1969 წანას, მოჰამედ სიად ბარექ მანწყუ უზისხირე სახენწჷფო გინორთა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. თე წანას, სიად ბარეშ მანჯღვერალათ გიჭყჷ სომალიშ მამართალი უჟინაში რევოლუციური სხუნუქ - ოურდუმე ხუნტაქ, ნამუქჷთ სომალი გინაშქუ ართ-პარტიული, მარქსისტ-ლენინისტური კომუნისტური სახენწჷფოთ. ბარეშ მართუალა იხასიათებუდჷ მოდერნიზაციათ, ინდუსტრიაშ დო ბანკეფიშ ნაციონალიზაციათ, კოოპერატივეფიშ გოჭყაფათ დო ანტი-ტრაიბალიზმით. ბარექ გემშიღჷ ლათინური ალფაბეტი. სომალიქ დეხოლჷ სხუნუეთის დო შხვა კომუნისტური სახენწჷფოეფს. სომალიშ რევოლუციური სოციალისტური პარტიაქ გინირთჷ ქიანაშ ავანგარდული პარტიათ.

სიად ბარექ, 1977 წანაშ კვირკვეს წიმიჭყჷ ოურდუმე კონფლიქტი მეზობელი ეთიოპიაშ მეხჷ (ოგადენიშ ლჷმა). თიში ღანკი რდჷ ოგადენიშ რეგიონიშ კონტროლი, სოდეთ უმენტაშო სომალარეფი ოხორანა. მარა ეთიოპარეფქ, სხუნუეთიშ დო კუბაშ ელარინათ წჷმოძინეფი მიპალეს დო სომალიშ არმია ოგადენიშე გეგშარაჸეს. შედეგო, სომალქ მეჭყვიდჷ ურთიართალა სხუნუეთიწკჷმა დო დეხოლჷ ამერიკას დო ბჟადალიშ შხვა ქიანეფს.

1980-იან წანეფიშე გენძალიერჷ ოპოზიციური ჸარაფიქ სიად ბარეშ დიქტატორული ხეშულობაშ მეხჷ. 1991 წანას, ოპოზიციური ნძალეფქ სიად ბარეშ მართუალა ქუდახუეს (სომალიშ ომენოღალე ლჷმა). უკულ, ბარექ ნიგერიაშა გეგნიხორჷ, სოდეთ დოღურჷ 1995 წანაშ 2 ღურთუთას.

## ურცხოული ჯილდოეფი
*  ერუანული შილაშ ორდენი, მაართა კლასი, ოორუე კორეა, 1972
*  იუგოსლავიაშ მურიცხიშ ორდენი, იუგოსლავია, 1976

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1919
კატეგორია:ნაღურა 1995
კატეგორია:სომალარეფი
კატეგორია:სომალარი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:სომალარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:სომალიშ პრეზიდენტეფი
ედმუნდ კინი

**ედმუნდ კინი** (; დ. 4 გერგობათუთა, 1787 – ღ. 15 მესი, 1833) — ბრიტანალ შექსპირიშ როლეფიშ მარსულებერ არტისტი, ნამუთ, შხვა აბანეფწკჷმა ართო, გიშმეშჷ ლონდონს, ბელფასტის, ნიუ-იორკის, კვებეკის დო პარიზის. თინა ჩინებულ რდჷ მუშ დაბალ ტანით, ბურჯიელ პიჯულ რინათ დო სკანდალურ ჩათხიებათ.

## რესურსეფ ინტერნეტის

*Richard Henry Dana on Edmund Kean's Acting, report by Carol McCluer of an Aesthetic Realism lecture by Eli Siegel
*Caricatures, cartoons and portraits of Edmund Kean, 1812-1833, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
*Theater Arts Manuscripts: An Inventory of the Collection at the Harry Ransom Center

## სქოლიო

კატეგორია:XIX ოშწანურაშ ინგლისარ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:შექსპირიშ როლეფიშ მარსულებერ ინგლისარ არტისტეფი
კატეგორია:ინგლისიშ გოართოიანაფილ კაბეტ ლოჟაშ მასონეფი
კატეგორია:ირლანდიურ გოჭყაფაშ ინგლისარეფ
კატეგორია:ლონდონარ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:უესტმინსტერალ პიჯეფი
კატეგორია:არტისტეფ უესტმინსტერშე
მელეს ზენავი

**მელეს ზენავი ასრესი** (ტიგ., ამჰ. መለስ ዜናዊ ኣስረስ; დ. 8 მესი, 1955 — ღ. 20 მარაშინათუთა, 2012) — ეთიოპიარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, ეთიოპიაშ პრეზიდენტი 1991-1995 წანეფს დო პრემიერ-მინისტრი 1995-2012 წანეფს.

ახალნორდობაშე მონაწილენდჷ პოლიტიკური პროცესეფს. 1975 წანას ქაკათჷ ტიგრაიშ გადუდიშულაფაშ ოკათე ფრონტის (ტგოფ) დო აქტიური ოლიმუდჷ დერგ-ის (ეთიოპიაშ ოურდუმე დიქტატურას). 1989 წანას გინირთჷ ტგოფ-იშ დუდმახვენჯო დო ეთიოპიაშ კათეფიშ რევოლუციურ-დემოკრატიული ფრონტიშ (ეკრდფ) ლიდერო. მიმალი ეთიოპიაშ ომენოღალე ლჷმას გემორძგჷ ეკრდფ-იქ ზენავიშ მანჯღვერალათ. 1991-1995 წანეფს ზენავი დუდენდჷ ეთიოპიაშ ობორჯე თარობას. 1995 წანაშე ღურაშახ (2012) უკინებუდჷ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზენავიშ მართუალა იხასიათებუდჷ ეთნიკური ფედერალიზმით, ეკონომიკური წჷმოძინეფით დო შხვადოშხვა რეფორმეფით (მაგალთო დიხაშ რეფორმა). ზენავიშ პრეზიდენტობაშ ბორჯის იმანჯჷ ერიტრეალეფიშ რეფერენდუმქ, ნამუშ შედეგო ერიტრეაქ ზოხორინელობა მიპალუ 1993 წანას. ტერიტორიული დისპუტიშ გეშათ, 1998-2000 წანეფს ეთიოპია დო ერიტრეა ართიანს ოლიმუდეს. ლჷმეფიშ შედეგო გოჭყორდჷ დოხოლაფირო 100 ანთასი ადამიერქ.

2005 წანაშ გიშაგორუეფს, ეკრდფ-ქ გემორძგჷ დო პრემიერ-მინისტრიშ პოსტის კინ ზენავიქ ქიგესქიდჷ. ოპოზიციური პარტიეფქ გიშაგორუეფიშ შედეგეფი ვეჩინეს. ქიდიჭყჷ დემონსტრაციეფქ ადის-აბებას. პოლიციაქ ქაშაკათჷ დემონსტრანტეფს. თარობაშ ნძალეფქ დოჸვილეს 193 დემონსტრანტი. თარობაქ ოჭოფუ დო ჯიხას ქუდახუნუ დოხოლაფირო 30,000 ადამიერი. მარა უმენტაშობა 2006 წანაშო გადუდიშულეს.

ზენავიშ თარობას ფშხირას აკრიტიკენდეს ავტორიტარული მართუალაშ გეშა. ზენავიქ ღურჷ 2012 წანაშ 20 მარაშინათუთას, 57 წანერქ, უჩინებუ ბაძაძით.

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1955
კატეგორია:ნაღურა 2012
კატეგორია:ეთიოპიარეფი
კატეგორია:ეთიოპიარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ეთიოპიაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ეთიოპიაშ პრემიერ-მინისტრეფი
გირმა უოლდე-გიორგისი

**გირმა უოლდე-გიორგისი** (ამჰ. ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ, დ. 28 ქირსეთუთა, 1924 — ღ. 15 ქირსეთუთა, 2018) — ეთიოპიარი პოლიტიკოსი, ეთიოპიაშ პრეზიდენტი 2001-2013 წანეფს.

პრეზიდენტო გიშაგორილქ იჸუ 2001 წანას, ეთიოპიაშ პარლამენტიშით. ეთიოპიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი უმოსო ცერემონიული რე დო რეალური ხეშულობა პრემიერ-მინისტრიშ ხეს რე.

## ქოძირით თაშნეშე
* ეთიოპიაშ პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1924
კატეგორია:ნაღურა 2018
კატეგორია:ეთიოპიარეფი
კატეგორია:ეთიოპიარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ეთიოპიაშ პრეზიდენტეფი
მუჰამედ მურსი

**მუჰამედ მუჰამედ მურსი ისა ალ-აიატი** (არაბ. مُحَمَّد مُحَمَّد مُرْسِي عِيسَى العَيَّاط, დ. 8 მარაშინათუთა, 1951 — ღ. 17 მანგი, 2019) — ეგვიპტარი ინჟინერი  დო პოლიტიკოსი, ეგვიპტეშ რანწკით მა-5 პრეზიდენტი 2012-2013 წანეფს.

დებადჷ შარკიაშ მუჰაფაზაშ ოფუტე ელ-ადვას. გურაფულენდჷ მეტალურგიული ინჟინერიას კაიროშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ობჟათე კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ, მოღალენდჷ კალიფორნიაშ შტატიშ უნივერსიტეტის. ეგვიპტეშა დორთინაშ უკულ, ლექციეფს კითხულენდჷ ელ-ზაკაზიკიშ უნივერსიტეტის. ჸათე პერიოდიშე დეხოლჷ მუსლიმეფიშ საჯიმალოს - სუნიტური რელიგიურ-პოლიტიკური ჸარაფის. 2000 წანას, მურსი მონაწილენდჷ საპარლამენტო გიშაგორუეფს, მუჭოთ ზოხორინელი კანდიდატი.

2011 წანას, ეგვიპტეს ქუმოხვადჷ რევოლუციაქ, ნამუშ შედეგო პრეზიდენტიშ პოსტიშე გეგნოდირთჷ ჰოსნი მუბარაქიქ. მურსის ქაშუ პოლიტიკური პოპულარობაქ, მუჭოთ დუდიშულობაშ და სამართალიანობაშ პარტიაშ ლიდერს. 2011-2012 წანეფიშ საპარლამენტო გიშაგორუეფს თე პარტიაქ ხონარეფიშ უმენტაშობა მიპალჷ დო ეგვიპტეშ პარლამენტიშ უდიდაში პარტიათ გინირთჷ. 2012 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს, გემორძგჷ მუჰამედ მურსიქ დო ეგვიპტეშ რანწკით მა-5 პრეზიდენტო გინირთჷ. მალას, 2013 წანაშ ივანობას ქიდიჭყჷ საპროტესტო დემონსტრაციეფქ მურსიშ ხეშულობაშ მეხჷ. დემონსტრანტეფს ქალუდირთჷ არმიაქ ხოლო დო 3 კვირკვეს მინწყუ სახენწჷფო გინორთაქ, აბდულ-ფათაჰ ალ-სისიშ მანჯღვერალათ. გინორთაშ შედეგო მურსიშ მართუალა ქუდახუეს. ახალი თარობაშ გინოჭყვიდირით გაჩერეს 2012 წანაშ ქირსეთუთას მეღებული კონსტიტუცია დო ობორჯე პრეზიდენტო ქუმწარინეს ადლი მანსური. ეგვიპტეშ პროკურატურაქ მურსის ქეკადვუ შხვადოშხვა დანაშურეფი. მურსის ღურაშ განჩინება გეგშუღეს, მარა თე განჩინება კონწარო გაკრიტიკეს Amnesty International-ქ დო შხვა საირქიანო ორგანიზაციეფქ. 2016 წანაშ გერგობათუთას, მურსის განჩინება დუთირეს დო ახალშო ქიდიჭყჷ სასამართალო პროცესიქ, ნამუშ მიმალობას მურსიქ დოღურჷ, 2019 წანაშ 17 მანგის.

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1951
კატეგორია:ნაღურა 2019
კატეგორია:ეგვიპტარეფი
კატეგორია:ეგვიპტარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ეგვიპტეშ პრეზიდენტეფი
ჯინ კელი

**იუჯინ კურან კელი** (; უმოსო ჩინებულ რდჷ მუჭოთ ჯინ კელი (Gene Kelly); დ. 23 მარაშინათუთა, 1912 — ღ. 2 ფურთუთა, 1996) — ამერიკალ მასხაპალი, არტისტი, ქორეოგრაფ დო რეჟისორი. კელი XX ოშწანურაშ ეკრანული სხაპუაშ შანულამ ფიგურა რდჷ, ჩინებულ მუშ ენერგიულ დო ათლეტურ სხაპუაშ სტილით, სქვამ მეჯინათ დო სახასიათო როლეფით. ამდღარშო არძაშე უმოსო ჩინებულ რე მუშ როლით მიუზიკლის „ბირა ჭვემას“ (Singin' in the Rain), მარა თაშნეშე ეიოშინალ რე, ნამჷ-და თინა ჰოლივუდის მუსიკალურ ფილმეფს დომინირენდჷ 1940-იან წანეფშე 1950-იანეფიშ დალიაშახ. 1999 წანას ამერიკაშ კინოხელუანობაშ ინსტიტუტიქ კელი არძა ბორჯიშ უკაბეტაშ ქომოლკოჩ მურიცხეფს შქას ქოშინუ.

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ მობირეეფი
კატეგორია:პატჷცემულ ოსკარიშ კავალერეფი
კატეგორია:ამერიკალ მასხაპალეფი
კატეგორია:ამერიკალ ქორეოგრაფეფი
კატეგორია:ამერიკალ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ აგნოსტიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალ კინორეჟისორეფი
კატეგორია:ამერიკალ თეატრიშ არტისტეფი
კატეგორია:გერმანალ ამერიკალეფი
კატეგორია:კანადარ ამერიკალეფი
კატეგორია:ირლანდიარ ამერიკალეფი
კატეგორია:ჰოლივუდიშ ვარადებაშ ჯალოა
კატეგორია:სეზარიშ მაპალუ კინოარტისტეფი
კატეგორია:პატჷცემულ ლეგიონიშ ორდენიშ კავალერეფი
კატეგორია:Metro-Goldwyn-Mayer-იშ კონტრაქტორეფი
კატეგორია:არტისტეფ ანბანიშ მეჯინათ
ბასტერ კიტონი

**ჯოზეფ ფრენკ კიტონი** (; დ. 4 გჷმათუთა, 1895 — ღ. 1 ფურთუთა, 1966), სასცენო ჯოხოთ ჩინებულ მუჭოთ **ბასტერ კიტონი** () — ამერიკალ არტისტი, კომიკოსი, კინორეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი დო კასკადიორი. ჩინებულო გინირთჷ მუნჯ კინოს მოღალობათ. იროიან სტოიკური, უემოციო გჷმოხანტუალაშ ჭყოლოფათ მიღჷ მეტჯოხო „დიდებულ ქუაშ სახე“ (The Great Stone Face).

ჯოზეფ ფრენკ კიტონქ დებადჷ 1895 წანაშ 4 გჷმათუთას, არტისტეფიშ — ჯო დო მაირა კიტონეფიშ ფანიას. ჭიჭენობაშე მასქერეფიშ ვოდევილიშ წჷმორინაფეფს რჩქუდჷ. 1917 წანაშე მუშობა დუდიშულ პროდიუსერ ჯონ მ. შენკწკჷმა დო რეჟისორ ედვარდ ფ. კლაინწკჷმა ქჷდიჭყუ. მუშ დებიუტ კინოს თიმ წანასჷთ, ფილმ *„კასაბიშ ელმახვარეს“* (The Butcher Boy) იჸუ. ათეს მაჸუნ ხოლო მუსხირენ როლქ. უკულ რეჟისორიშ მახვარეთ მუშენდჷ, პარალელურო რდჷ სცენარისტ დო სპეცეფექტეფიშ დჷმადგუმალი. 1918 წანაშ მანგის ფრონტშა მიდეჸუნეს, სოდეთ 9 თუთა მანჯჷ საფრანგეთის, მა-40 კუჩხორ დივიზიაშ აკოდგინალუას. ფრონტის ჸოფაშის ჸუჯიშ ინფექციაქ ქაღოლჷ, ნამუქჷთ სადრამუშიოთ აკურანგჷ რჩქილა. ოლჷმარ ვეშე დორთაშ უკულ რეჟისორობას ქემიაჸუნუ. საარძო აღიარაფა მიპალუ პირველურ კუნტამეტრაჟიან ფილმით *„[[ართი მარა (ფილმი)|ართ მარა]]“* (1920). ათეს მაჸუნუ თი ფორმატიშ ფილმეფქ: *„[[ოლაჸაფე ჸუდე (ფილმი)|ოლაჸაფე ჸუდე]]“* (1921), *„[[პოლიციარეფი (ფილმი)|პოლიციარეფი]]“* (1922) დო *„[[ელექტრული ჸუდე (ფილმი)|ელექტრულ ჸუდე]]“* (1922). უკულ გეგნორთჷ რსულმეტრაჟიან ფილმეფშა, ნამუეფსჷთ შქას მოხვადჷ მუშ საუჯგუშო ნამუშერეფქ ხოლო — *„[[შერლოკ ჯუნიორი (ფილმი)|შერლოკ ჯუნიორი]]“* (1924), *„[[გენერალი (ფილმი)|გენერალი]]“* (1926), *„[[ორქიშ ხვამარდი ბილი, ჯუნიორი (ფილმი)|ორქიშ ხვანარდი ბილი, ჯუნიორი]]"* (1928) დო *„[[ოპერატორი (ფილმი)|ოპერატორი]]“* (1928). *„გენერალი“* შილებე მუშ საუჯგუშო ნამუშერო იკოროცხუდასჷნ. არტისტ ორსონ უელსიშ ზიტყვეფით — „*„გენერალი“*, თენა რდჷ კინემატოგრაფიაშ უმაღალაშ კონკა კომედიაშ სფეროს დო შილებე ორდას ქვერსემ ფილმი, ნამუთ ნამდგა ბორჯის აკიქიმინჷნ“.

## ლიტერატურა
* Agee, James, "Comedy's Greatest Era" from *Life Magazine* (September 5, 1949),reprinted in *Agee on Film* (1958) McDowell, Obolensky, (2000) Modern Library
* Keaton, Buster (with Charles Samuels), *[https://archive.org/details/mywonderfulworld00bust My Wonderful World of Slapstick]* (1960) Doubleday
* 
* Lahue, Kalton C., *World of Laughter: The Motion Picture Comedy Short, 1910–1930* (1966) University of Oklahoma Press

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 
* The International Buster Keaton Society 

## სქოლიო

კატეგორია:XIX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლ არტისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლ არტისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ კომიკოსეფი
კატეგორია:პატჷცემულ ოსკარიშ კავალერეფი
კატეგორია:ამერიკალ ქომოლ კომიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალ ქომოლ კინოარტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ ქომოლ თეატრიშარტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ ქომოლ ტელერტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ კასკადიორეფი
კატეგორია:ჰოლივუდ-ჰილზის ნთხორილეფი
კატეგორია:Metro-Goldwyn-Mayer-იშ კონტრაქტორეფი
კატეგორია:არტისტეფ ანბანიშ მეჯინათ
ჰაროლდ ლოიდი

**ჰაროლდ კლეიტონ ლოიდი უნჩაში** (; დ. 20 პირელი, 1893 — ღ. 8 მელახი, 1971) — ამერიკალ არტისტი, კომიკოს დო კასკადიორი, ნამუქჷთ ანდა მუნჯ კომედიურ ფილმის ლაჸაფენდჷნ. მუნჯ კინოშ ეპოქაშ ართ-ართ არძაშე გაულამ კინოკომიკოსი, ლოიდიქ 1914 წანაშე 1947 წანაშა 200-შახ კომედიურ ფილმ გინიღჷ, მუჭოთ მუნჯი, თეშ ხონარამ (talkies). თიშ „ოთოლამ პერსონაჟი“ (glasses character) რდჷ კამაწა, ამბიციურ დო ენერგიულ ადამიერი, ნამუთ 1920-იანი წანეფიშ ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფიშ „ეპოქაშ სტილს“ (ცაიტგაისტი) გჷმოხანტუნდჷ.

## რესურსეფ ინტერნეტის
* 
* Harold Lloyd .us by Annette D'Agostino Lloyd
* Harold Lloyd Photographs and bibliography
* Index of Lloyd Comedy Classics

**ინტერვიუეფი**
* BBC Radio Interview with Suzanne Lloyd (2002)
* 1922 magazine interview

**მასმედია**
* Harold Lloyd in The Sin Of Harold Diddlebock at Internet Archive
* Old Gold Comedy Theater Episodes at Internet Archive
* Harold Lloyd Photos at Silent Ladies & Gents

**მუნაჩემეფი**
*AFI|Catalog
*Harold Lloyd
*Harold Lloyd | Biography, Movie Highlights and Photos
* 

## სქოლიო


კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ კომიკოსეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:კინოაკადემიაშ პატჷცემულ ჯილდოშ მაპალუეფი
კატეგორია:კინემატოგრაფიულ ხელუანობაშ დო მენცარობაშ აკადემიაშ დჷმარსხუაფალეფი
კატეგორია:ამერიკალ ამპუტანტეფი
კატეგორია:ამერიკალ მასონეფი
კატეგორია:ამერიკალ კინოარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:ამერიკალ ქომოლკოჩ სცენარისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ მუნჯ კინოშ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:ამერიკალ კასკადიორეფი
კატეგორია:ფორესტ-ლოუნიშ საფულას (გლენდეილი) ნთხორილეფი
კატეგორია:ამერიკულ კინემატოგრაფიშ პიონერეფი
კატეგორია:პროსტატაშ კიბოთ ნაღურეფი
კატეგორია:კინოპროდიუსერეფ კალიფორნიაშე
კატეგორია:ლოს-ანჯელესარ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:ნებრასკალ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:სან-დიეგოარ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:მუნჯ კინოშ კომიკოსეფი
კატეგორია:ამერიკალ მუნჯ კინოშ რეჟისორეფი
კატეგორია:მუნჯ კინოშ პროდიუსერეფი
კატეგორია:ამერიკალ ვოდევილიშ არტისტეფი
კატეგორია:კინორეჟისორეფ კალიფორნიაშე
კატეგორია:კინორეჟისორეფ ნებრასკაშე
კატეგორია:ამპუტანტ არტისტეფი
კატეგორია:გოხურგილ შილებუანობაშ მოღვენ ამერიკალ არტისტეფი
კატეგორია:სცენარისტეფ კალიფორნიაშე
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლკოჩ ჭარუეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ჭარუეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ სცენარისტეფი
კატეგორია:სან-დიეგოშ უმაღალაშ სკოლანათებუეფი
კატეგორია:გოხურგილ შილებუანობაშ მოღვენ კინორეჟისორეფი
კატეგორია:კალიფორნიალ რესპუბლიკარეფი
კატეგორია:კომიკოსეფ ნებრასკაშე
კატეგორია:კომიკოსეფ ლოს-ანჯელესშე
კატეგორია:კომიკოსეფ სან-დიეგოშე
კატეგორია:ამერიკალ კომიკოს ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:ამერიკალ სლეპსტიკ-კომიკოსეფი
კატეგორია:ბევერლი-ჰილზარ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:მასმედიაშ მოღალეეფ ბევერლი-ჰილზიშე
ელა რუბინი

**ელა რუბინი** (; დ. 2 ეკენია, 2001, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 2001
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ანტონიო კანოვას დელ კასტილიო

**ანტონიო კანოვას დელ კასტილიო** (ესპ. Antonio Cánovas del Castillo, დ. 8 ფურთუთა, 1828 — ღ. 8 მარაშინათუთა, 1879) — ესპანარი პოლიტიკოსი დო ისტორიკოსი, ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრი 1875, 1875-1879, 1879-1881, 1884-1885, 1890-1892 დო 1895-1897 წანეფს.

მიშეღჷ კაბეტი თია ესპანეთის ბურბონეფიშ დინასტიაშ რესტავრაციაშა. თინა, თაშნეშე შინელი რე *[[turno pacífico ]]*-შ პოლიტიკათ, ნამუშ ბორჯის ჟირი პოლიტიკური პარტია კონსერვატიული დო ლიბერალური პარტიეფი ართიანს თირანდეს ხეშულობას. ანტონიო კანოვას დელ კასტილიოს, მუჭოთ კონსერვატიული პარტიაშ ლიდერს, ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი უკინებუდჷ ამშვიშა. დელ კასტილიო რდჷ 1876 წანაშ ესპანეთიშ კონსტიტუციაშ თარი ავტორი. თიში მართუალათ, ესპანეთიქ მიოჭირინუ შანულამი თინჩალას დო სტაბილურობას. დელ კასტილიო ესპანური პოლიტიკას დომინანტი ფიგურა რდჷ დოხოლაფირო ეჩი წანაშ გოძვენას. 1897 წანას, თინა დოჸვილჷ იტალიარი ანარქისტიქ მიკელე ანჯიოლილოქ.

## ქოძირით თაშნეშე
* ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრი

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1828
კატეგორია:ნაღურა 1897
კატეგორია:ესპანარეფი
კატეგორია:ესპანარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ესპანარი ისტორიკოსეფი
კატეგორია:ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი
ადოლფო სუარესი

**ადოლფო სუარეს გონსალესი** (ესპ. Adolfo Suárez González, დ. 25 ეკენია, 1932 — ღ. 23 მელახი, 2014) — ესპანარი იურისტი დო პოლიტიკოსი, ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრი 1976-1981 წანეფს.

გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას სალამანკაშ უნივერსიტეტის. პოლიტიკური კარიერა დიჭყჷ ფრანკოშ რეჟიმიშ მართუალაშ ბორჯის. 1960-1970 იან წანეფს უკინებუდჷ შხვადოშხვა ადმინისტრაციული პოსტეფი: დიო სახენწჷფო მედიას დო უკულ ოთარობე სტრუქტურეფს. 1975 წანას დოღურჷ ფრანკოქ დო ესპანეთის ქიდიჭყჷ პოლიტიკური ტრანსპორმაციაშ პერიოდიქ. 1976 წანას, ესპანეთიშ მაფა ხუან კარლოს I-ქ სუარესი ქუდარინუ პრემიერ-მინისტრო. სუარესიშ მანჯღვერალათ, ესპანეთის იმანჯჷ შხვადოშხვა დემოკრატიული რეფორმეფქ: 1976 წანას მიღეს პოლიტიკური რეფორმაშ აქტი, ნამუსჷთ კაბეტი შაბულობა უღუდჷ პოლიტიკური პლურალიზმიშო დო დემოკრატიული გიშაგორუეფიშ ლეგალიზაციაშო. სუარესიშ რეფორმეფიშ შედეგო, ლეგალიზაფილქ იჸუ აკრძალული პარტიეფქ, მაგალთო ესპანეთიშ კომუნისტური პარტიაქ.

სუარესი დუდენდჷ ცენტრისტული პოლიტიკური კოალიციას (დემოკრატიული ცენტრიშ რსხუ), ნამუქჷთ 1977 წანაშ საპარლამენტო დემოკრატიული გიშაგორუეფს გემორძგჷ. თენა რდჷ მაართა პრეცენდენტი ესპანეთის 1930-იან წანეფიშ უკულ. ფრანკოშ რეჟიმიშ მართუალაშ მიმალობას, მუშო ოკო რაგად, დემოკრატიული გიშაგორუეფი ვამანჯებე. სუარესიშ ინიციატივათ, 1978 წანას, მეღებულქ იჸუ ახალი კონსტიტუციაქ, ნამუქჷთ ესპანეთის ოფიციალურო გაჭყჷ საპარლამენტო დემოკრატია, საკონსტიტუციო მონარქიათ. ახალი კონსტიტუციაშ შედეგო ესპანეთიქ ოფიციალურო ქიჩინჷ ომენოღალე დუდიშულობა, რეგიონალური ავტონომიეფი დო დემოკრატიული ინსტიტუციეფი.

1970-იან წანებიშ დათებუშე სუარესიშ თარობას ბრელ სერიოზულ პრობლემაქ ქაშუ: გეუფრაშჷ ეკონომიკაქ, არდგილი უღუდჷ პოლიტიკური პოლარიზაციას. თაშნეშე შანულამი საფრთხე რდჷ ტერორიზმი (მაგალთო "ეტა"). 1981 წანაშო სუარესიქ პოსტიშე გეგნოდირთჷ. უკულ მალას, არმიაქ მანწყუ სახენწჷფო გინორთა, ნამუშ ღანკი რდჷ დემოკრატიული სისტემაშ დოხუაფა. გინორთაქ წჷმოძინელქ ვეჸუ დო ესპანეთის დემოკრატიაქ გინასქიდჷ.

1982 წანას, სუარესიქ დარსხუ ახალი პოლიტიკურო პარტია დემოკრატიული დო სოციალური ცენტრი, მარა თის მუთუნნერი პოლიტიკური შანულობაშა ვემუჭირინუაფჷ. 1990-იან წანეფიშე სუარესიქ ოჯარალე ოფირჩა ქიდიტუ, მუშენდა ალცჰაიმერიშ ლახარათ ქიდელახჷ. სუარესიქ ღურჷ 2014 წანაშ 23 მელახის, 81 წანერქ.

ადოლფო სუარესი მერჩქინელი რე ესპანეთიშ დემოკრატიაშ არქიტექტორო დო თეხანური ესპანური პოლიტიკური სისტემაშ დუმარსხუაფალო.

## ქოძირით თაშნეშე
* ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრი

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1932
კატეგორია:ნაღურა 2014
კატეგორია:ესპანარეფი
კატეგორია:ესპანარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ესპანარი იურისტეფი
კატეგორია:ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი
კლაუს კინსკი

**კლაუს კინსკი** (; დაბადებაშ ჯოხო **კლაუს გიუნტერ კარლ ნაკშინსკი**; დ. 18 გჷმათუთა, 1926 – ღ. 23 გერგობათუთა, 1991) — პოლონურ გოჭყაფაშ გერმანალ არტისტი. თინა ართნერო რდჷ ჩინებულ მუშ ინტენსიურ ლაჸაფიშ სტილით, ექსცენტრიულ დო ხირმიშთ ხასიათით; თის 130-შე უმოს კინოროლ აფჷ ნალაჸაფინა 40-წანიან კარიერაშ განწეხანს, 1948 წანაშე 1988 წანაშა, თინა არძაშე უმოსო ჩინებულ რე ვენერ ჰერცოგიშ ხუთ ფილმს კათაფათ 1972 წანაშე 1987 წანაშა (*[[აგირე, ღორონთიშ ჭყორა (ფილმი)|აგირე, ღორონთიშ ჭყორა]]*; *[[ნოსფერატუ: სერიშ ფანტომი (ფილმი)|ნოსფერატუ: სერიშ ფანტომი]]*; *[[ვოიცეკი (1979 წანაშ ფილმი)|ვოიცეკი]]*; *[[ფიცკარალდო (ფილმი)|ფიცკარალდო]]* დო *[[კობრა ვერდე (ფილმი)|კობრა ვერდე]]*), ნამუქჷთ უკულ თინეფიშ ატოტებურ ურთიართობა ეჭარჷ დოკუმენტურ ფილმს *[[ჩქიმ საუჯგუშო მაჸალე (ფილმი)|ჩქიმ საუჯგუშო მაჸალე]]*.

კინსკიშ როლეფ იკათუანდჷ ანდა ჟანრის, ნინას დო ერუანობას, თინეფს შქას სპაგეტი-ვესტერნეფს, საშქურანჯ ფილმეფს, ოურდუმე ფილმეფს, დრამეფს დო ედგარ უოლესიშ ნახანდეფიშ მეჯინათ გინოღალირ კრიმი-ფილმეფს (krimi). თიშ ნეგატიურ რეპუტაცია ხოლო უმოსო გაჸონიერჷ მუსხირენ ექსცენტრიულ ორსანტულ ცადებეფქ, თინეფს შქას იესო ქირსეშ რინაშა გერსხუაფილ მონო-სპექტაკლიქ, მევიოლინე ნიკოლო პაგანინიშ ბიოგრაფიულ ფილმქ, სოდეთ რეჟისორით მუ რდჷ დო თარ როლსჷთ მუ ლაჸაფენდჷ, თაშნეშე ეჩშე უმოს აუდიო-ალბომქ (spoken word).

კინსკი მიკოჭვაჭვუდჷ ემოციურ დო შხირას ნძალებურ ფეთეფშა, ნამუეფჷთ მეწურაფილ რდჷ მუშ რეჟისორეფიშოთ დო მაჸალე არტისტეფიშოთ; თე პრობლემეფს ხოლო უმოსო აუფრაშენდჷ მუშ ფსიქიკურ ლახარეფიშ ისტორია. ჰერცოგი თის ეთმეჭარუნდჷ, მუჭოთ „ოშწანურაშ ართ-ართ უკაბეტაშ არტისტის, მარა თაშნეშე მონსტრის დო კაბეტ ჭირს“.

ღურაშ უკული, თის ბრალ წჷმურინეს მუშ ცირასქუალეფიშ, პოლაშ დო ნასტასიაშ ფიზიკურ დო სექსუალურ ნაძალებას. თიშ სკანდალურ რეპუტაციაქ დო ჸოფურ მოღალობაქ ფართას მოდვალირ კულტიშ გემაჸვენჯეფიშ დო პოპილარულ სახეშ რეპუტაციაშ ოსხირო გჷნირთუ.

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 
* 
*

## სქოლიო


კატეგორია:XX ოშწანურაშ გერმანალ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:კორონარული თრომბოზით ღურელეფი
კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ გერმანალ პარაშუტისტეფი
კატეგორია:გერმანულ კინოპრემიაშ მაპალუეფი
კატეგორია:გერმანალ კინოარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:გერმანალ თეატრიშ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:პოლონურ გოჭყაფაშ გერმანალეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილ ომაფეშ ჭკორალაშ ჸოფირ გერმანალ ოურდუმე ჭკორეფი (მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა)
კატეგორია:სპაგეტი-ვესტერნიშ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:გერმანიაშ ნატურალიზებულ მენოღალეეფი
კატეგორია:სოპოტიშ მახორუეფი
კატეგორია:პომერანიაშ სავოევოდოშ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:დუდიშულ ნოღა დანციგიშ მახორუეფი
კატეგორია:ანტისოციალურ პიჯულ აკორცუაფაშ მოღვენ ადამიერეფი
კატეგორია:კინსკიშ ფანია
მიფუნე ტოსირო

**მიფუნე ტოსირო** (, *Mifune Toshirō*; დ. 1 პირელი, 1920 — ღ. 24 ქირსეთუთა, 1997) — იაპონალ არტისტ დო პროდიუსერ რდჷ. ანდა ჯილდოშ დო აღიარებაშ მაპალუ რდჷ მუშ ხანგჷნძე კარიერაშ განწეხანს, თინა ფართოთ იკოროცხუდჷ არძა ბორჯიშ უკაბეტაშ არტისტო. თინა შხირას არსულენდჷ გერგეზულ პერსონაჟეფს დო გიშაკერზაფილ ჩინებულ რდჷ იაპონურ კინოინდუსტრიას ეკრანს მუშ ინმახანტე მოღალობათ.

თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თიქ 180-შე უმოს როლი ილაჸაფუნჷ, მიფუნე არძაშე უმოსო ჩინებულ რე რეჟისორ აკირა კუროსავაწკჷმა მუშ 16 კოლაბორაციათ (წორომოხანდალათ). ათე კოლაბორაციეფ იკათუანდჷ კუროსავაშ კრიტიკოსეფიშით მაღალო აღიარებულ ''ძიდაიგეკიშ'' ჟანრიშ ფილმეფს, მუნერით რე „რასიომონი“ (1950), ნამუშოთ მიფუნექ ვენეციაშ კინოფესტივალს ჯგ. მარკოზიშ ორქოშ ნჯილო მიპალუ, „შქვითი სამურაი“ (1954), „ზისხირამი ხვისტა“ (1957), „ფულირი ჯიხაზურა“ (1958) დო „იოძიმბო“ (1961). ეკონიას ნარსულებუ როლიშო მიფუნექ ვენეციაშ კინოფესტივალს ვოლპიშ თასი საუჯგუშო ქომოლკოჩ არტისტიშო მიღჷ დო Blue Ribbon-იშ პრემიას საუჯგუშო არტისტო იჸუ აღიარებულქ. თიქ თაშნეშე ილაჸაფჷ მიამოტო მუსასიშ  როლი ჰიროში ინაგაკიშ „სამურაიშ ტრილოგიას“ (1954–1956), ლორდი ტორანაგა — NBC-იშ ოტელევიზიე მინი-სერიალს „შოგუნი“ დო ადმირალ ისოროკუ იამამოტო — სუმ შხვადოშხვა ფილმის.

1962 წანას თიქ ქჷდარსხუ Mifune Productions, ნამუქჷთ წჷმოძინას მიოჭირინუ მასშტაბურინახანდეფით, თინეფს შქას რე „კურობეშ ქვიშეფი“ (1968) დო „სამურაიშ შილეფი“ (1969). თიქ თაშნეშე თარ როლ არსულჷ მუშ სარეჟისორო დებიუტის — ფილმის „500,000-იშ მონძალა“ (1963). 1965 წანაშ ფილმის „ჭითა ბჟაკე“ (Red Beard) რსუელბურ როლიშ უკული, ნამუშოთ მაჟირაშა მიღჷ ვენეციაშ კინოფესტივალიშ პრემია საუჯგუშო ქომოლკოჩი არტისტიშო, მიფუნექ როლეფიშ ორსულებერო გალენურ ქიანეფშა გეგნორთჷ. თიქ თარ როლეფი ილაჸაფჷ თიჯგურა ფილმეფს, მუნერით რე „ანიმას ტრუხანო“ (1962), ნამუშოთ ხოლო ართ Blue Ribbon-იშ პრემია მიპალუ საუჯგუშო არტისტიშო; „კაბეტ პრიზი“ (1966), ნამუთ თიშ ჰოლივუდურ დებიუტ რდჷ; „ჯოჯოხეთ რჩქალ ოკიანეს“ (1968), „ჭითა ბჟა“ (1971), „ქაღარდიშ ჸილო“ (1975), „მიდუეი“ (1976) დო სტივენ სპილბერგიშ „1941“ (1979).

მიფუნექ 1997 წანაშ 24 ქირსეთუთას ორგანოეფიშ დისფუნქციათ დოღურჷ. 1999 წანას თინა ოურდუმე ხელუანობაშ ისტორიაშ მუზეუმიშ ვარადებაშ მაქდორშა მიშეჸონეს. თიშ რინაშ დო ფილმეფიშ გეშა გინიღეს რსულმეტრაჟამ დოკუმენტურ ფილმ „მიფუნე: ეკონია სამურაი“ (2015). 2016 წანას თიშ ჯოხო ჰოლივუდიშ ვარადებაშ ჯალონას გეშაჭკირეს (მურიცხ გუნწყეს).

## Eრესურსეფ ინტერნეტის

**ინგლისურო**
* Toshiro Mifune: Biographical details and selected filmography at the British Film Institute
* 

**იაპონურო**
* 

## სქოლიო

კატეგორია:XX ოშწანურაშ იაპონარ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:ორგანოეფიშ დისფუნქციათ ნაღურეფი
კატეგორია:ჩინეთშე ემიგრირებულ იაპონალეფი
კატეგორია:იაპონარ კინოარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:იაპონარ ტელეარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:იაპონარ მეთოდისტეფი
კატეგორია:იაპონიაშ იმპერიულ არმიაშ პერსონალ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას
კატეგორია:იაპონარეფ მანჯოუ-გოშე
კატეგორია:დალიანარ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:ცინდაოალ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:იაპონიაშ იაიაშფერ ლენტიშ მენდალიშ მაპალუეფი
კატეგორია:ჯეგე საგანძიშ III ხარისხიშ ორდენიშ კავალერეფი
კატეგორია:ვოლპიშ თასიშ მაპალუეფ საუჯგუშო ქომოლკოჩ არტისტიშო
კატეგორია:იაპონიაშ იმპერიულ არმიაშ ჯარიშკოჩეფი
კატეგორია:იაპონარ ემიგრანტეფ ჩინეთის
კატეგორია:იაპონარ ქირსიანეფი
ტოპოზა (კათა)

**ტოპოზა** () — ნილოტური ეთნიკური ბუნა (კათა), ნამუთ უმენტაშო ოხორანს ობჟათე სუდანიშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის (ბჟაეიოლ ეკვატორიაშ შტატის), ნოღა კაპოეტაშ მუკ-მუკი. თინეფი ორხველჷნა კარამოჯონგიშ ეთნოლინგვისტურ კლასტერს.

## ეკონომიკა დო კულტურა
ტოპოზაშ კათაშ რინაშ დო საქვარუაშ თარი ღერზე რე ორინჯიშ (შხუ ქალამი ორინჯი, შხური, თხა, არქემი) მიკოლუაფა. ორინჯი ვა რე ხვალე ოჭკომალიშ წყუ; თინა რე ედომუშამი კულტურაშ, ეკონომიკაშ დო სოციალური სტატუსიშ ცენტრი. ორინჯით იზჷმუ კოჩიშ სინდიდარე დო თით გაფულენა ოსურიშ თხუალაშ ოგაფურს. მორჩილ მასშტაბეფით მეჸუნა დიხაშხანდუასჷთ — მოჸუნა სორგო დო შხვა კაკალამეფი, ნამუსჷთ თარო ოსურეფი ულუანა.

## ნინა
ტოპოზაშ კათა იჩიებუ ტოპოზაშ ნინაშა, ნამუთ ნილო-საჰარული ნინეფიშ ფანიაშ ბჟაეიოლ-სუდანურ ჸას ორხველჷ. თე ნინა მეჭედელო რე მერსხილი მეძობელი კათეფიშ — თურქანაშ დო ჯიეშ ნინეფწკჷმა.

## სოციალური რეალობა
ეთნოგრაფიული რომანტიზმიშ უმუშო, ობიექტური რეალობა თიცალი რე, ნამდა ტოპოზაშ ჯარალუა ედომუშამო მილიტარიზაფილი დო კონფლიქტური რე. 

* **ორინჯიშ ხირუა:** მეძობელ ტომეფშე ორინჯიშ ხირუა (გენთხაფა) შხირი რე, თენა რე ისტორიული ტრადიცია დო ქომოლკოჩანაშ წიმორჩქინაშ თარი შარა. თეშ გეშა, ტოპოზაშ კათა ირო აკოანჯარაფილ კონფლიქტის რე მეძობელ ეთნიკურ ბუნეფწკჷმა (სამანგათ: ბუია, დიდინგა, თურქანა).
* **ანჯარიშ ეფექტი:** ისტორიულო თე ტომეფი ქა-შქვილი დო ქა-საგანით ლჷმენდეს, მარა სუდანიშ ომენოღალე ლჷმეფიშ უკული რეგიონს მასობურო გიფაჩჷ ავტომატურ ანჯარქ (უმენტაშო „კალაშნიკოვქ“). თექ ორინჯიშო დო ოდიარეეფშო ლჷმა გჷშაკერზაფილო კონწარ დო მასშტაბურ ჸვილუა-ჭყვადუათ გჷნართინუ.
* **გოვითარაფა:** ტერიტორია ინფრასტრუქტურულო (შარეფი, ოსქილადეეფი, სკოლეფი) ობჟათე სუდანსჷთ ართ-ართი არძაშე იზოლირაფილი დო დაღარას გოვითარაფილი რე. 

## ქოძირით თაშნეშე
* ობჟათე სუდანი
* ნილოტური კათეფი

კატეგორია:ობჟათე სუდანიშ ეთნიკური ბუნეფი
კატეგორია:ეთნიკური ბუნეფი
ანხი

[thumb|upright=0.5|ანხის უღჷ [T-ფორმა, ნამუსჷთ დუდს ჭვეთიშ ფორმაშ ყუჯურ უღჷ.]]
**ანხი** ვარ-და **თელარაშ კილა** — ჯვეშეგვიპტურ იეროგლიფურ სიმბოლო, ნამუთ გჷმირინუაფუდჷ ზიტყვა „თელარაშ“ ეიოშანალო დო გოძინელ შანულობათ, მუჭოთ კჷნ ბონას რინაშ სიმბოლო. ანხის უღჷ T-ფორმა, ნამუსჷთ დუდს ჭვეთიშ ფორმაშ ყუჯურ უღჷ. ნაჭარეფს თინა გჷმირინუაფუდჷ მუჭოთ სუმსიმსამ შანი, ნამუთ სუმ წოროხონარიშ — *Ꜥ-n-ḫ* — წოროგეჸვენჯობას წჷმარინუანდჷ. ათე კომბინაციას შეთმეფხვადჷნა მუსხირენ ეგვიპტურ ზიტყვას, თინეფს შქას „სარკეშ“, „პეულეფიშ ქუჩუჩიშ“ დო „თელარაშ“ ეიოშანალ ტერმინეფს.

სიმბოლო შხირას აფხვადჷნა ეგვიპტურ ხელუანობას, მუჭოთ ფიზიკურ მეკონი, ნამუთ გუმოხანტუნდჷ თელარას ვარ-და თიწკჷმა მერსხილ თელარაშ მემაჩამალ მეკონეფს, მუნერით რე ჰეერ ვარ-და წყარი. თინა შხირას რე გჷმოხანტილ ჯვეშეგვიპტურ ღორონთეფიშ ხელეფს; მინშა ღორონთეფ ანხის ფარაონს გინოჩანა, ნამუთ გჷმოხანტუნს თინეფიშ ნძალას — ქალეტუან თელარა დო აკანწყუან ადამიერიშ შურ თიქიანურ რინას.

ანხი ფართოთ მოდვალირ დეკორატიულ მოტივ რდჷ ჯვეშ ეგვიპტეს, თაშნეშე დეკორატიულო გჷმირინუაფუდჷ მოთანჯე კულტურეფიშით. კოპტეფქ თინა გეგნაკეთეს *crux ansata*-თ — ფორმათ, ნამუსჷთ ჭვეთიშ მანგიორო მოპუსქურელ ყუჯურ უღუდჷ დო გჷმირინუანდეს მუჭოთ ქირსიანულ ჯვარიშ ართ-ართ ვარიანტის. ანხიქ ფართო გჷმორინაფათ მიშართჷ ბჟადალურ კულტურაშა 1960-იან წანეფს, მუჭოთ აფრიკულ კულტურულ იდენტობის, ნეოპაგანურ მეჯინურ სისტემეფიშ და მოგვიანეთ, გოთურ სუბკულტურაშ სიმბოლო.

## რესურსეფ ინტერნეტის
* 

კატეგორია:ჯვეშეგვიპტურ სიმბოლოეფი
კატეგორია:ჯვეშეგვიპტურ ზიტყვეფ დო ფრაზეფი
კატეგორია:ქირსიანულ ჯვარეფი
კატეგორია:ჯვარიშ სიმბოლოეფი
კატეგორია:ჯვარეფ ჰერალდიკას
კატეგორია:ეგვიპტურ ლიშანეფი
კატეგორია:ეგვიპტურ არტეფაქტეფიშ ტიპეფი
კატეგორია:ეგვიპტურ იეროგლიფეფი: გურგინეფი-მუკაქუნალი-ბიგეფი
კატეგორია:ეგვიპტურ მითოლოგია
კატეგორია:ჯადურ სიმბოლოეფი
კატეგორია:რელიგიურ სიმბოლოეფი
აბდულა აჰმად ბადავი

**აბდულა აჰმად ბადავი** (ჯავი. عبد الله بن احمد بدوي, დ. 26 გერგობათუთა, 1939 — ღ. 14 პირელი, 2025) — მალაიზიარი პოლიტიკოსი, მალაიზიაშ რანწკით მა-5 პრემიერ-მინისტრი 2003-2009 წანეფს.

გურაფულენდჷ ისლამური თეოლოგიას მალაიზიაშ უნივერსიტეტის. პოლიტიკურ პროცესეფს ოკათუდჷ 1960-იან წანეფიშე. 1978 წანას გიშაგორილქ იჸუ მალაიზიაშ პარლამენტიშ მაკათურო. უკულიანი პერიოდის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი. რდჷ გონათაფაშ მინისტრი, დუდთხილუაშ მინისტრი, გალენური საქვარეფიშ მინისტრი. 1999 წანას ქიდეკინჷ პრემიერ-მინისტრიშ (მაჰათჰირ მოჰამადი) გამაკოჩიშ პოსტი. 2003 წანაშ გჷმათუთას, ბადავიქ ქიდეკინჷ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. მართუალაშ დაჭყაფუშე თინა მეთხოზუდჷ ანტი-კორუფციული დო ადმინისტრაციული რეფორმეფიშ პოლიტიკას. ბადავიქ ხუჯი დუკინჷ ისლამური რელიგიაშ უმოს პროგრესული დო მოდერნისტული ინტერპრეტაციას. ბადავიშ მანჯღვერალათ, 2004 წანაშ გიშაგორუეფს შანულამი გომორძგუა მიპალუ ბარისან ნასიონალიშ კოალიციაქ. უკულიანი პერიოდის, ბადავიშ თარობაშო სერიოზული პრობლემა რდჷ ინფლაცია, ფასეფიშ ძინა, მახორობაშ ჸოფირალაშ ხარისხიშ გაუფრაშება. 2008 წანაშ გიშაგორუეფს მამართალი კოალიციაქ მიოდინუ უმენტაშობა პარლამენტის. შედეგო, 2009 წანაშ პირელს, ბადავიქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტიშე გეგნოდირთჷ.

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1939
კატეგორია:ნაღურა 2025
კატეგორია:მალაიზიარეფი
კატეგორია:მალაიზიარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:მალაიზიაშ პრემიერ-მინისტრეფი
ტუნკუ აბდულ რაჰმანი

**ტუნკუ აბდულ რაჰმანი** (ჯავი. تونكو عبد الرحمن, დ. 8 ფურთუთა, 1903 — ღ. 6 ქირსეთუთა, 1990) — მალაიზიარი პოლიტიკოსი, მალაიზიაშ მა-1 პრემიერ-მინისტრი 1957-1970 წანეფს. თინა, თაშნეშე რდჷ მალაიაშ ფედერაციაშ თარი მინისტრი 1955-1957 წანეფს, გოართოიანაფილი მალაიარეფიშ ერუანული ორგანიზაციაშ პრეზიდენტი 1951-1971 წანეფს დო რსხუშ პარტიაშ ლიდერი 1952-1971 წანეფს. ტუნკუ რდჷ მალაიზიაშ, მუჭოთ დუდიშული დო ზოხორინელი სახენწჷფოშ დუმარსხუაფალო 1963 წანას. თინა მერჩქინელი რე მალაიზიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ.

ტუნკუ აბდულ რაჰმანი რდჷ კედაჰიშ სასულთანოშ სულთანიშ აბდულ ჰამიდ ჰალიმიშ სქუა. გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კოლონიური ოთარობე სტრუქტურეფს. 1949 წანაშე მოღალენდჷ პროკურორო. პოლიტიკური პროცესეფს 1950-იან წანეფიშე ოკათუდჷ. 1951 წანას ტუნკუქ გოართოიანაფილი მალაიარეფიშ ერუანული ორგანიზაციაშ (გმეო) საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გემორძგჷ დო თე პარტიაშ ლიდერი გინირთჷ. ართ წანაშ უკულ, ტუნკუქ დარსხუ კოალიციური რსხუშ პარტია, მალაიზიაშ ჩინური ასოციაციაწკჷმა დო მალაიზიაშ ინდური კონგრესიწკჷმა ალიანსით. 1955 წანაშ გიშაგორუეფს კაბეტი უმენტაშობა მიპალჷ რსხუშ პარტიაქ დო ტუნკუქ გინირთჷ თარი მინისტრო. თიქ, 1956 წანას, ლონდონიშ ხეკულუათ შელებუ მალაიაშ ზოხორინელობაშა მეჭირინაფა. ტუნკუშ ინიციატივათ, 1963 წანას გიჭყჷ დუდიშული მალაიზიაქ, ნამუთ იკათუანდჷ სინგაპურს, საბაჰის დო სარავაკის. მარა 1965 წანას სინგაპურქ მალაიზიაშ აკოდგინალუაშე ოფიციალურო გიშელჷ.

1969 წანას, რსხუშ პარტიაქ მანთხაშა მიპალჷ გომორძგუა გიშაგორუეფს, მარა უმენტაშობა ვემუღებჷ. გიშაგორუეფიშ უკულ, 13 მესის, კუალა-ლუმპურს არდგილი უღუდჷ ეთნიკური კონფლიქტის მალაიარეფს დო ჩინარეფს შქას. 1970 წანაშ ეკენიას, ტუნკუქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტიშე ოფიციალურო გეგნოდირთჷ. თინა დოთირუ აბდულ რაზაკ ჰუსეინქ. პოლიტიკაშე ულაშ უკულ, ტუნკუ აქტიური ფიგურათ სქიდუდჷ დო ფშხირას მონაწილენდჷ სპორტული დო რელიგიური საქვარეფს. უკინებუდჷ აზიაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაციაშ პრეზიდენტიშ დო ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაციაშ გენერალური მელამოსეშ პოსტეფი. ტუნკუქ ღურუ 1990 წანაშ 6 ქირსეთუთას, 87 წანერქ. დასაფულებური რე კედაჰიშ ომაფე მავზოლეუმს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო


კატეგორია:დუნაბადი 1903
კატეგორია:ნაღურა 1990
კატეგორია:მალაიზიარეფი
კატეგორია:მალაიზიარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:მალაიზიაშ პრემიერ-მინისტრეფი
რობერტ მიტჩემი

**რობერტ ჩარლზ დურმან მიტჩემი** (; დ. 6 მარაშინათუთა, 1917 — ღ. 1 კვირკვე, 1997) — ამერიკალ არტისტ დო მობირე. თინა ჩინებულ რე მუშ ანტიგერგეზულ როლეფით დო ფილმ ნუარიშ ჟანრიშ ფილმეფს ლაჸაფით. მენაღებ აფჷ აკადემიაშ ჯილდოშ (ოსკარი) დო BAFTA-შ პრემიაშ ნომინაციეფი. 1984 წანას თის ჰოლივუდიშ ვარადებაშ ჯალონას მურიცხ გუნწყეს, 1992 წანას — ორქოშ გლობუსიშ სესილ დემილიშ ჯილდო. ამერიკაშ კინოინსტიტუტიშ (AFI) კლასიკურ ამერიკულ კინოშ უკაბეტაშ ქომოლკოჩ მურიცხეფიშ ერკებულს მიტჩემი 23-ა აბანს იკენს.

მიტჩემქ პოპულარობა მიპალუ აკადემიაშ ჯილდოშ ნომინაციათ ოსკარი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშ მეაჟირახარისხამ როლს, ფილმიშო „მალათირე ჯოშ ისტორია“ (1945). თიში არძაშე ჩინებულ ფილმეფ იკათუანს: „ულირშე“ (1947), „ანგელოზიშ სახე“ (1953), „უდურთინუ წყარმალუ“ (1954), „ჯინორიშ სერი“ (1955), „სამოთხეს უჩქუ, მისტერ ელისონი“ (1957), „ტყვაც დო გურგინიშ რზა“ (1958), „სანდაუნერეფი“ (1960), „შქურინიშ კოდმე“ (1962), „ელდორადო“ (1966), „რაიანიშ ცირასქუა“ (1970), „ედი კოილიშ მაჸალეეფი“ (1973) დო „ჯგირო ორდა, ჩქიმი სქვამი“ (1975). თინა თაშნეშე ჩინებულ რე მუშ სატელევიზიო როლით — ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფიშ კაპიტან ვიქტორ „პაგ“ ჰენრიშ სახეთ ეპიკურ მინი-სერიალს „ლჷმაშ ბორიეფი“ (1983) დო თიშ გაგჷნძარებას „ლჷმა დო შვენა“ (1988).

კინოკრიტიკოს როჯერ ებერტიქ მიტჩემს მუშ საჸოროფო კინომურიცხო დო „ფილმ ნუარიშ ჟანრიშ შურ“ გიოდჷ: „მუშ ტომბა, ლაკონიურ ხონარით, გჷნძე სახეთ დო თი ჩინებულ შულადირ თოლეფით, თინა რდჷ თიჯგურა კოჩი, ნამუსჷთ თოლშა აწირინანდით ბარს კილუაშ ბორჯისჷნ, ნამუთ ელუდჷ, ნამჷ-და მიდგაინ კარშა გემნურს დო მუშ გურს გოუტახუნდჷნ.“ დევიდ ტომსონქ ჭარჷ: „ლჷმაშ უკული, ნამთინ ამერიკალ არტისტის ვეგნუღალჷ თეზჷმა პირველკლასამ ფილმი, თეზჷმა შხვადოშხვა გენწყუალათ.“

## რესურსეფ ინტერნეტის

* 
* 
* 
* Photographs and literature

## სქოლიო

კატეგორია:20th Century Studios-იშ კონტრაქტორ არტისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლკოჩ არტისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლკოჩ მობირეეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ მემუარისტეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლკოჩ კომპოზიტორეფი
კატეგორია:ამერიკალ ბარიტონეფი
კატეგორია:ამერიკალ კალიპსონალეფი
კატეგორია:ამერიკალ ქანთრიშ მობირე-კომპოზიტორეფი
კატეგორია:ამერიკალ კინოარტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:ამერიკალ ქომოლკოჩ პოეტეფი
კატეგორია:ამერიკალ მეთოდისტეფი
კატეგორია:ბლექფუტიშ გოჭყაფაშ ამერიკალეფი
კატეგორია:ირლანდიურ გოჭყაფაშ ამერიკალეფი
კატეგორია:ნორვეგიულ გოჭყაფაშ ამერიკალეფი
კატეგორია:შოტლანდიურ-ირლანდიურ გოჭყაფაშ ამერიკალეფი
კატეგორია:კალიფორნიალ რესპუბლიკარეფი
კატეგორია:Capitol Records-იშ არტისტეფი
კატეგორია:სესილ დემილიშ ჯილდოშ მაპალუეფი
კატეგორია:კონექტიკუტარ რესპუბლიკარეფი
კატეგორია:ემფიზემათ ნაღურეფი
კატეგორია:ფიჟვიშ კიბოთ ნაღურეფ კალიფორნიას
კატეგორია:ვესტერნეფიშ არტისტ ქომოლკოჩეფი
კატეგორია:Metro-Goldwyn-Mayer-იშ კონტრაქტორ არტისტეფი
რობერტ
კატეგორია:Monument Records-იშ არტისტეფი
კატეგორია:RKO Pictures-იშ კონტრაქტორ არტისტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ არმიაშ პერსონალ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას
კატეგორია:ააშ-იშ არმიაშ მედიკოსეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ქომოლკოჩ ჭარუეფი