ბენჯამინ დიზრაელი

**ბენჯამინ დიზრაელი, ბეკონსფილდიშ მა-1 გრაფი** (ინგლ. Benjamin Disraeli, 1st Earl of Beaconsfield, დ. 21 ქირსეთუთა, 1804 — ღ. 19 პირელი, 1881) — ბრიტანალი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე, ჭარუ, ნოველისტი, გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი 1868 დო 1874-1880 წანეფს, ოპოზიციაშ ლიდერი 1868-1874 დო 1880-1881 წანეფს, ხაზინაშ კანცლერი 1852, 1858-1859 დო 1866-1868 წანეფს, კონსერვატიული პარტიაშ მაკათური. ბრიტანეთის, 1860-70-იანი წანეფს, დიზრაელს დო ლიბერალური პარტიაშ ლიდერი უილიამ გლადსტონს შქას მიმალი პოლიტიკური დებატეფი ბრიტანული პოლიტიკაშ კლასიკათ რე მერჩქინელი. 

დებადჷ ბლუმსბერის, ურიეფიშ ფანიაშ. პოლიტიკათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. 1837 წანაშ გიშაგორუეფს გემორძგუ დო გინირთჷ თემეფიშ პალატაშ მაკათურო. ედუარდ სმიტ-სტენლიშ პრემიერ-მინისტრობაშ ბორჯის, დიზრაელს უკინებუდჷ ხაზინაშ კანცლერიშ დო თემეფიშ პალატაშ ლიდერიშ პოსტი. ჸათე ბორჯიშე დიზრაელქ გინირთჷ ბრიტანული პოლიტიკაშ შანულამი ფიგურათ. 

1868 წანას დიზრაელქ გინირთჷ პრემიერ-მინისტრო, მარა თე წანაშ გიშაგორუეფიშ წაგებაშ უკულ, კინ ოპოზიციას დართჷ. დიზრაელიშ ხემანჯღვერობათ კონსერვატორეფქ 1874 წანაშ გიშაგორუეფი ხონარეფიშ დიდი უმეტაშობათ მიგეს. დიზრაელიშ მაჟირა პრემიერობაშ პერიოდის უშანულამაში რდჷ ბჟაეიოლიშ ოკითხე, ნამუთ ოხუდჷ ოსმალეთიშ იმპერიას. პოლიტიკურო დო ეკონომიკური დოდაღარაფილი იმპერიაშ (ნამუსჷთ ევროპაშ ლეხი ადამიერს ხოლო უძახჷდეს) ოკითხეშ გინოჭყვიდუას ბრიტანეთიშ მოხ, მონაწილენდეს ავსტრია-უნგრეთი, რუსეთი დო საფრანგეთი. დოდაღარაფილი ოსმალეთი სერიოზული საფრთხეს წჷმარინუანდჷ ნძალეფიშ ბალანსიშ ჸეთი სისტემაშო, ნამუქჷთ ევროპაშ კონცერტით იფორმირჷ. ევროპული სახენწჷფოეფი, გიშაკერზაფილო რუსეთი ოცადუდეს ბჟაეიოლიშ ოკითხე მუში ინტერესეფიშო გიმირინესკო. რუსეთ-ოსმალეთიშ ლჷმას დიზრაელი ოსმალეთის ალურდჷ. დიზრაელიშ თარობაქ მიოჭირინუ სერიოზული წჷმოძინეფს ბერლინიშ კონგრესის (1878), სოდეთ ბრიტანეთიქ მიპალუ კვიპროსიშ დაკინებაშ ნება. დიზრაელიშ შხვა მეჭირინაფეფიშე ეიოშანალი რე: ვიქტორიაშ გჷმოცხადაფა ინდოეთიშ იმპერატორო, სუეციშ არხიშ აქციეფიშ უმენტაშობაშ ხეშა ეშაჸოთამა დო შხვა. დიპლომატიური დო პოლიტიკური მეჭირინაფეფიშ შედეგო დიზრაელქ გინირთჷ ჸათე ბორჯიშ ევროპაშ ართ-ართი გოლინიანი სახენწჷფო მოღალეთ.

ავღანეთის დო ობჟათე აფრიკას დოჭყაფილი ლჷმეფქ ძალამს გაუფრაშჷ კონსერვატორეფიშ პოზიცია. თაშნეშე, დიზრაელქ ხუჯი ვადუკინჷ ქობალიშ კაკალიშ კანონიშ კინ მიშაღალას. ჸათე გინოჭყვიდირქ ფერმერეფიშ უკმაყოფილება გიმიჭანუ. 1878-1880 წანეფს გლადსტონი აწარმენდჷ ნძალიერი პოლიტიკური კამპანიას, ნამუსჷთ მიდლოთიანიშ კამპანიას ხოლო უძახჷნა. 1880 წანაშ გიშაგორუეფს ლიბერალეფქ დამარცხეს კონსერვატორეფი. პრემიერ-მინისტრო გინირთჷ გლადსტონქ. უკულ დიზრაელი ხემანჯღვერენდჷ კონსერვატორი ოპოზიციონერეფს. დიზრაელქ ღურუ ართი წანაშ უკულ, 1881 წანაშ 19 პირელს, 76 წანერქ.

პოლიტიკოსობაშ მოხ, დიზრაელი რდჷ ჭარუ დო ნოველისტი. ეკონია რომანი "*ენდიმიონი*" 1880 წანას გჷმაბჟინუ.

დიზრაელქ მიშეღჷ კაბეტი თია ართი ერიშ კონსერვატიზმიშ გოვითარაფაშა, ნამუსჷთ ტორიშ დემოკრატიას ხოლო უძახჷნა. ართი ერიშ კონსერვატიზმი ბრიტანული კონსერვატიზმიშ პატერნალისტიკური ფორმა რე დო ითოლისწინენს ტრადიციული ინსტიტუტეფიშ დო პრინციპეფიშ თხილუას, ჸეთი სოციალური დო ეკონომიკური პროგრამეფიწკჷმა ართო, ნამუეფით აუჯგუშენს უბრალო ადამიერიშ რინას.

## ლიტერატურა
* Bradford, Sarah (1983). Disraeli. New York: Stein and Day. 
* Davis, Richard W. (1976). Disraeli. London: Hutchinson. 
* Abbott, B. H. (1972). Gladstone and Disraeli. London: Collins. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1804
კატეგორია:ნაღურა 1881
კატეგორია:ბრიტანალეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ურიეფი
კატეგორია:ბრიტანალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:ომაფე ჯარალუაშ მაკათურეფი