რომიშ იმპერატორეფიშ ერკებული

[thumbnail|200px|right|[ავგუსტუსი, რომიშ მაართა იმპერატორი]]
ტიტული **რომიშ იმპერატორი** გარკვიებული სმებათ ალმახანური ჩინება რე დო აკმაშქვანს პოსტის, ნამუთ უკინებჷდეს თი კათას, მიქჷთ რომიშ იმპერიაშ ხემანჭუაფაშ ოდუდეშა მოულა მიხუჯესჷნ. რომიშ იმპერიაქ გევითარჷ რომიშ რესპუბლიკაშე, თიშ უკული, მუთ დომინანტური როლი დეკინჷ ევროპას დო მუშო დჷმახასიათაფალქ გინირთჷ ართპიჯუანულ დუდალაქ, "სენატიშ დო რომიშ მენოღალეეფიშ" მანგიორო.

ავგუსტუსიქ, რომიშ პირველ იმპერატორქ ორდო სქილადირი რომიშ მაგისტრატიშ ხემანჭუაფა მუშ ხეშა გეჭოფუ დო რინელი ტიტული "Princeps Senatus" (სენატიშ პირველი პიჯი) გეჭოფჷ დუდშა. დუდალაშ თე სტილი, ნამუქჷთ დოხოლაფირო 300 წანას გეგინძორჷნ, "პრინციპატო" რე ჩინებული. ზიტყვა "იმპერატორიშ" ალმახანური შანულობა მოურს თე ჯოხოდვალაშ ტიტულშე, ნამუსჷთ არმია წჷმოძინელ გენერალს არზენდჷნ. ტერმინი "იმპერატორი" თეხანო შანენს რომიშ იმპერიაშ მადუდეს.

ახ. წ. III ოშწანურას მასუმა ოშწანურაშ კრიზისიშ უკული, დიოკლეტიანექ იმპერიული დუდალაშ ახალ მანერას ფორმალური დო უმოსი მიკმაჭოფალი ანგარია (იერი) ქიმეჩჷ, დომინატიშ პერიოდიშ ფორმირაფათ. იმპერატორიშ პერსონას უმოს ღოზგოსუმალირ ავტორიტეტიქ ქიმიაჩჷ, თის მიოწურუანდეს 'Dominus Noster'-შ ('ჩქინი მეუფე') ჯოხოთ. დიოკლეტიანეშე მოჸუნაფილი შხირას მუდგაზმარენ ართხანური იმპერატორი დუდენდჷ იმპერიას, მუშ გეშათ იმპერიაშ ასმანცხვარი (უკიდეგანო) ტერიტორიეფი ირცუაფუდჷ. 395 წანაშ უკული დო თეოდოსიუს I-შ ღურათ იმპერიაქ უმოს გჷმოკვათილო გირთჷ ბჟადალ დო ბჟაეიოლ ნორთეფო, მარა თე დორთუალა ოფიციალური დიო ვა რდჷ დო ბჟაეიოლ იმპერიაშ იმპერატორს შხირას უღუდჷ გულა ბჟადალ ნორთიშა.

ბჟადალიშ იმპერიას გჷშაკერძაფილო მონკა პერიოდიქ გეუდირთჷ 395 წანაშ უკული დო საბოლათ აკოცჷ 455 წანას. ეკონია ბჟადალიშ იმპერატორქ 476 წანას, გინოდირთჷ ოიმპერატორე ხვისტაშე, მუშ გეშათ ბჟადალიშ ტერიტორიეფშე ნებეფს ბჟაეიოლიშ იმპერია იჩემენდჷ. ბჟაეიოლიშ იმპერიაქ სქილადა გაგინძორჷ 1453 წანაშახ, ოსმალეთიშ თურქეფშე კონსტანტინოპოლიშ ეჭოფუაშახ. 

## პრინციპატი

### იულიუს-კლავდიუსეფიშ დინასტია

### ოთხი იმპერატორიშ წანა დო ფლავიუსეფიშ დინასტია

### ანტონინეფიშ დინასტია

### ხუთი იმპერატორიშ წანა დო სევერუსეფიშ დინასტია

### მასუმა ოშწანურაშ კრიზისი

## დომინატი
### ტეტრარქია & კონსტანტინიანეფიშ დინასტია

### ვალენტინიანეფიშ დინასტია

### თეოდოსიანიდეფი

### ბჟადალ რომიშ ეკონია იმპერატორეფი

## ლიტერატურა
* Chris Scarre,Brandon Shaw, *Chronicle of the Roman Emperors*, Thames & Hudson, 1995, Reprinted 2001, ISBN 0-500-05077-5
* Tacitus, *The Annals of Imperial Rome*, Penguin Classics, Michael Grant Publications Ltd, 1971, Reprinted 1985, ISBN 0-14-044060-7
* Martha Ross, *Rulers and Governments of the World, Vol.1 Earliest Times to 1491*, Bowker, 1978, ISBN 0-85935-021-5
* Clive Carpenter, *The Guinness Book of Kings Rulers & Statesmen*, Guinness Superlatives Ltd, 1978, ISBN 0-900424-46-X
* R.F.Tapsell, *Monarchs Rulers Dynasties and Kingdoms of The World*, Thames & Hudson, 1981, Reprinted 1987, ISBN 0-500-27337-5
* Cornell, Tim and John Matthews. Atlas of the Roman World . New York: Facts On File, 1982.
* Ferguson, John. Religions of the Roman Empire. Aspects of Greek and Roman Life. Ithaca, N.Y.: Cornell Univ. Press, 1970.
* Grant, Michael. The Twelve Caesars. New York: Charles Scribner's Sons, 1975.
* Jones, A. H. M. The Later Roman Empire 284—602. Norman, Okla.: Univ. of Oklahoma Press, 1964.
* Miller, Fergus. The Emperor in the Roman World (31 B.C.—A.D. 337). Ithaca, N.Y.: Cornell Univ. Press, 1977.
* Oxford Classical Dictionary. 3d ed. Oxford: Oxford Univ. Press, 1996.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* რომიშ იმპერატორეფიშ ბიოგრაფიეფი.
* რომიშ იმპერატორეფიშ ერკებული ჯვ. წ. 27 წანაშე 395 წანაშა.
* პორტრეტეფიშ დო ფაქტეფიშ ფაილეფი. 
* Roman Emperors from Augustus to Justinian 27 BCE—564 CE

კატეგორია:რომიშ იმპერატორეფი
კატეგორია:რომიშ იმპერია