open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აზერბაიჯანიშ მილი მეჯლისი

**აზერბაიჯანიშ ერუანული კათუა (მილი მეჯლისი)** ( — ერუანული კათუა) — აზერბაიჯანიშ ართპლატამი პარლამენტი; ორგანო, ნამუთ ახორციელენს კანონმადვალუ ხეშულობას აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკას.

## ისტორია
მილი მეჯლისიქ (ერუანული სხუნუ) დირსხჷ აზერბაიჯანიშ უმაღალაში სხუნუშ ბაზაშა პარლამენტარული კომისიაშ ოჸიათ 1991 წანაშ 26 გერგობათუთასhttp://www.azhumanrights.org/cgi-bin/e-cms/vis/vis.pl?s=001&p=0035&n=000039&g= .

## სტრუქტურა

### კომიტეტეფი

* სამართალებური პოლიტიკაშ დო სახენწჷფო დგჷმილიშ კომიტეტი
* უშქურანჯალაშ დო დუდთხილუაშ კომიტეტი
* ეკონომიკური პოლიტიკაშ კომიტეტი
* ორთაშობური რესურსეფიშ, ენერგეტიკაშ დო ეკოლოგიაშ კომიტეტი
* აგრარული პოლიტიკაშ კომიტეტი
* სოციალური პოლიტიკაშ კომიტეტი
* აბანობური დუდმართუალაშ კომიტეტი
* მენცარობაშ დო გონათუაშ კომიტეტი
* კულტურაშ კომიტეტი
* ადამიერიშ ნებეფიშ კომიტეტი
* ოერეფოშქაშე ურთიართობეფიშ დო ოპარლამენტოშქაშე ურთართობეფიშ კომიტეტი

### კომისიეფი
* სადისციპლინე კომისია
* კოროცხუაშ კომისია

## გიშაგორუეფი
აკმოდირთჷ ართი პალატაშე (125 დეპუტატი), გიშეგორუაფჷნა 5 წანათ, ართმანდატამი ოლქეფით.

მაართა ოპარლამენტე გიშაგორუეფქ აზერბაიჯანს იმანჷ 1995 წანას, ნამუსჷთ ხონარეფიშ უმენტაშობა ჰეიდარ ალიევიშ პარტიაქ „ახალი აზერბაიჯანი“ მიღჷ (62%).

აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ მილი მეჯლისიშ დეპუტატეფი გიშეგორუაფჷნა მაჟორიტარული ოგიშაგორუე სისტემაშ ოსხირშა, ოართე, წორწო დო ბონი გიშაგორუეფიშ დუდიშული, პიჯული დო ფულირი კალიშრღვაფათ. მილი მეჯლისი აკმოდირთჷ 125 დეპუტატშე, ნამუეფით ხუთი წანაშ ხანით გიშეგორუაფჷნა.

გიშაგორუეფი ირ ხუთ წანაშე ართშა იმანჯებუ გერგობათუთაშ მაართა მარას.

აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ მილი მეჯლისიშ დეპუტატეფიშ ნებაგოქუნელობაშ ხანი იხურგჷ მილი მეჯლისიშ მოჭანუაშ თარიღით.

აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ არძა მენოღალეს 25 წანაშ ხანშე შეულებჷ გიშაგორილქ იჸუას კანონიშ ომანგეთ, მუჭოთ მილი მეჯლისიშ მაკათურქ.

### 2015 წანაშ გიშაგორუეფიშ შედეგეფი
პარლამენტიშ ასეიანი აკოდგინალუა 2015 წანაშ 1 გერგობათუთს გიშაგორეს. 2005 წანაშ ქირსეთუთას დაჭყაფუს დენტკიცჷ 115 ოგიშაგორუე ოლქიშ კალიშრღვაფაშ შედეგეფით დო პარლამენტიქ მუშობა დიჭყჷ. 

მილლი მეჯლისიშ დუდმახვენჯი გიშაგორილქ იჸუ ოქტაი ასადოვი.

### პარლამენტის წჷმორინაფილი პარტიეფი
ბოლო გიშაგორუეფს იმანჯჷ 2015 წანაშ 1 გერგობათუთას:

ახალი აზერბაიჯანი - 70

ომენოღალე სოლიდარობაშ პარტია - 3

პარტია "ოდაბადე" - 1

უპარტიე - 41

## დუდალა

## თაშნეშე აგრეთვე
* ნახიჩევანიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ უჟინაში მეჯლისი

## რესურსეფი ინტერნეტის
*მილი მეჯლისიშ 90 წანაშო მენძღვიებული ვებ-ხასჷლა
*Chamber of Accounts of the Milli Mejlis of the Republic of Azerbaijan

## სქოლიო

კატეგორია:აზერბაიჯანიშ პოლიტიკა
ავსტრიაშ პარლამენტი

**ავსტრიაშ პარლამენტი** (გერმ. *Österreichisches Parlament*) — ავსტრიაშ რესპუბლიკაშ კანონმადვალუ ორგანო, ნამუთ აკმოდირთჷ 245 დეპუტატშე. პარლამენტი ჟირპალატამი რე — **[[ავსტრიაშ ფედერალური სხუნუ|ფედერალური სხუნუ]]** (, ბუნდესრატი) დო ერუანული სხუნუ (, ნაციონალრატი).

## რესუტსეფი ინტერნეტის

*ავსტრიაშ პარლამენტი - ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ავსტრიაშ სახენწჷფო მონწყუალა
კატეგორია:ავსტრიაშ ისტორია
რუსეთიშ ფედერალური კათუა

**ფედერალური კათუა** — რუსეთიშ ფედერაციაშ ჟირპალატამი პარლამენტიშ ჯოხო, ნამუთ რუსეთიშ უმაღალაში წჷმორინაფონი დო კანონმადვალუ ორგანო რე (კონსტიტუციაშ 94-ა ბირგულიშ მეჯინათ).

ფედერალური კათუაშ სტატუსი გოთანჯილი რე კონსტიტუციაშ მა-5 დუდს.

ფედერალური კათუაშ ფუნქციეფი დო ნებაგოქუნელობა გორთილი რე ჟირ პალატაშა — სახენწჷფო დუმაშ დო ფედერაციაშ სხუნუშ შქას (კონსტიტუციაშ 95-ა ბირგულიშ მეჯინათ).

ფედერალური კათუა ირომოქიმინჯე ორგანო რე (რფ კონსტიტუცია, ბირგული 99).

ჟირხოლო პალატას შეულებუ ართობურო აკოშაყარას რუსეთიშ პრეზიდენტიშ, საკონსტიტუციე სასამართალოშ მარჩქილაფარო, თაშნეშე შხვა სახენწჷფოეფიშ მადუდეეფიშ მარჩქილაფარო (რფ კონსტიტუცია, ბირგული 100).

## თაშნეშე ქოძირით
* სახენწჷფო დუმა
* ფედერაციაშ სხუნუ

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Веб-сайт Федерального собрания
* Структуры государственной власти: Федеральное собрание 
* Послания Владимира Путина Федеральному собранию
* Послания Дмитрия Медведева Федеральному собранию


კატეგორია:რუსეთიშ პოლიტიკა
თურქეთიშ დიდი ერუანული ასამბლეა

**თურქეთის კაბეტი ერუანული ასამბლეა** ( - TBMM, შხირას კუნტას „მეჯლისი“ - „პარლამენტი“ უჯოხონა) — თურქეთიშ რესპუბლიკაშ ართპალატამი პარლამენტი, უჟინაში კანონმადვალუ ორგანო თურქეთიშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ. დირსხჷ ანკარას 1920 წანაშ 23 პირელს თურქეთიშ ზოხორინალაშო ლჷმაშ პერიოდის. პარლამენტის კვათირი როლი უღუდჷ მუსტაფა ქემალ ათათურქიშ ცადებაშ ბორჯის ქჷდურსხუაფუდუკო ახალი სახენწჷფო ოსმალეთიშ იმპერიაშ ნოსქილედეფშე მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკული.

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* The official site of the Grand National Assembly
* [Photo of TBMM (High-Resolution)](http://www.meclishaber.gov.tr/develop/owa/dokumanlar/F1629010493_meclis%20goruntuleri%20portal%20icin%20(4).jpg) 

კატეგორია:თურქეთიშ პოლიტიკა
ბელარუსიშ ერუანული კათუა

**ბელარუსიშ რესპუბლიკაშ ერუანული კათუა** () — ბელარუსიშ უმაღალაში წჷმმარინაფონი კანონმადვალუ ორგანო.

ერუანული კათუა აკმოდირთჷ ჟირი პალატაშე — **[[ბელარუსიშ რესპუბლიკაშ სხუნუ|რესპუბლიკაშ სხუნუ]]** (ჟილენი) დო **[[ბელარუსიშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატა| წჷმმარინაფალეფიშ პალატა]]** (გიმენი).

ბელარუსიშ პარლამენტი
კატეგორია:ბელარუსიშ პოლიტიკა
ფინანსეფი

[thumb|250px|'''[ნიუ-იორკიშ ოაქციე ბირჟა** (ინგ. The New York Stock Exchange - NYSE), მეტ-ჯოხოთ "დიდი დაფა", ფინანსური ოქიანუშ დო კერზოთ [[ააშ]] ფინანსური სიჭყანიერეშ სიმბოლო.]] 
[[ფაილი:Wall Street Sign NYC.jpg|მინი|250პქ|[[უოლ-სტრიტი]] ამერიკაშ საფინანსო ცენტრი]]
**ფინანსეფი*' ( — [[ფარა]], [[მუშნაველი]]) — არძა მატერიალური რესურსიშ ართობურობა, მორთელი ზოხოაინი პიჯიშ, ორგანიზაციაშ ვარდა სახენწჷფოშ მართუალას. თაშნეშე რსებენს კინ თე ჯოხოშ ფართე მენცარობა - ფინანსეფი. ზიტყვა *ფინანსეფი* ჸოფას შხირას გჷმირინუაფჷ, მუჭთ ფარაშ ემაშანალი ზიტყვა. ზმნა *დოფინანსაფა'' შანენს „ფარაშ მეჭირინაფას“. ფინანსეფიშ სფეროშ უშანულამაში ჩინება რე — ბიუჯეტი.

## თაშნეშე ქოძირით
* საქორთუოშ გინმაულარ ბორჯიშ ეკონომიკურ დოქტრინა
* ეკონომიკა
* საბაზარო ეკონომიკა
* მაკროეკონომიკა
* გლობალიზაცია
* კაპიტალი
* საბანკო სისტემა
* ბიუჯეტი
* მარკეტინგი
* საბუღალტერო ეჭარუა
* აუდიტი



## რესურსეფი ინტერნეტის
* ფინანსური პროდუქტეფიშ დო სერვისეფიშ პორტალი
* საქორთუოშ ოინვესტიციე — ობირჟე ცენტრი 
* დიდი ოთხულიშ ვებ-ხასჷლა 
* დიდ ოთხულწკჷმა ინტერნეტ–რცხუეფიშ რცხილი რატგერსიშ უნივერსიტეტიშ ვებ-ხასჷლაშე

კატეგორია:მაკროეკონომიკა
*
ანდორაშ გენერალური სხუნუ

**გენერალური სხუნუ**,  — ანდორაშ ართპალატამი პარლამენტი. თაშნეშე ჯოხო **ლეხერეფიშ გენერალური სხუნუ** (), ართნერი ჯოხოშ მაღვენი პარლამენტეფშე გიშართალო.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ანდორაშ გენერალური სხუნუშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:ანდორაშ პოლიტიკა
ალბანეთიშ პარლამენტი

**[[ალბანეთი]]შ პარლამენტი** — ალბანეთიშ ართპალატამი პარლამენტი (), ვარდა **ოკათე კათუა** ().

პარლამენტის 140 აბანი რე. 100 დეპუტატი გიშმეგორჷ მაჟორისტარული სისტემათ ართმანდატამ ოლქეფს (ჟირი ტური), 40 — პარტიული ერკებულეფით 2,5-პროცენტამი ბარიერით პარტიაშო დო 4-პროცენტიანი ბარიერი პარტიულ ბლოკეფშო. დეპუტატეფიშ მოღალობაშ ხანი — 4 წანა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ალბანეთიშ პარლამენტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

 
კატეგორია:ალბანეთიშ სახენწჷფო მონწყუალა
კატეგორია:ალბანეთიშ პარლამენტი
ბელგიაშ ფედერალური პარლამენტი

**ფედერალური პარლამენტი** — ბელგიაშ ჟირპალატამი კანონმადვალუ ორგანო (პარლამენტი), ნამუთ აკმოდირთჷ წჷმარინაფალეფიშ პალატაშე (ნიდერ.: , , ) დო სენატშე (ნიდერ.: , , ).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ბელგიაშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატა
* ბელგიაშ სენატი

კატეგორია:ბელგიაშ პოლიტიკა
K

**K**, **k** — ლათინური ანბანიშ 11-ა ასო. მოურს ბერძენულშე K ვარდა k (კაპა), ნამუქჷთ მუშჸურე გევითარჷ სემიტური კაპ-შე, სიმბოლო ონწყუმილი ხეშო. თენა, მუშჸურე, ეგვიპტეს მახორუ სემიტეფიშით ათვისაფილქ იჸუ იეროგლიფიშე "ხე", ნამუთ "დ"-ს წჷმარინუანს ეგვიპტურ ზიტყვას ხეშო: დ-რ-ტ. მარა სემიტეფქ თე შანი სიმსის /k/ მიარხველეს, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინეფიშ ზიტყვა ხეშო თე სიმსით იჭყაფუდჷ.

სემიტური შანულობაქ /k/ ასქილადირქ იჸუ დახე არძა კლასიკურ დო თეხანურ ნინეფს, მარა ლათინურქ ედომუშამო დითხინჷ K, ნამუშ მანგიორო ისხუნუეს C. მუჟამსჷთ ბერძენული ზიტყვეფი გინოღალირი რდჷ ლათინურშა, კაპა გინიქიმინუდჷ C-თ. ლათინური K-ს გჷმირინუანა შხვა ნინეფშო, სამანგ. ეტრუსკულში, მუჭთ ჩქჷ ზიტყვეფს kalendae, "თუთაშ მაართა დღა", ინგლისურს თინა იჭარჷ მუჭოთ calendar.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*K — 
*k — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (K)
* Graphemica (k)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
L

**L**, **l** — ლათინური ანბანიშ 12-ა ასო. წარმაფილი რე სემიტური ტურკიშე, ნამუთ ეთმეშანუნდჷ სიმსის /l/. მუშჸურე, თეშ გოჭყაფაშ წყუ ეგვიპტური იეროგლიფი რე, ნამუთ სემიტეფქ ანბანური დოშანილობათ გჷმირინეს. ბერძენული ასო ლამბდა Λ (ასომთავრული) ვარდა λ (ნუსხური), ხოლო ექვივალენტური ეტრუსკული დო ლათინური ასოეფი, წჷმარინუანს კინ თი სიმსის, ნამუთ სემიტურს რე.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*L — 
*l — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (L)
* Graphemica (l)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
მურჩისონიშ მეტეორიტი

მინი|250პქ|<center>მურჩისონიშ მეტეორიტი</center>
**მურჩისონიშ მეტეორიტი** (*მერჩისონური*; ) — ნოშქერამი ხონდრიტეფი ედომუშამი წონათ 108 კილოგრამი. გითოლჷ 1969 წანაშ 28 ეკენიას ოფუტე მურჩისონს ( გოხოლუას), ვიქტორიაშ შტატი, ავსტრალია. დოლაფაშ ბორჯის ართ-ართი ფრაგმენტიქ ოფუტეშ ართ-ართი დგჷმილიშ ორთვალი გეგთორხჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მენცარეფქ რინაშ ვადიხაუჩაშური წჷმოულობაშ ოდასურაფალეფს ქემიოგორეს // Lenta.ru, 14 მანგი 2008

## სქოლიო

კატეგორია:ასტრობიოლოგია
ბერნარ არნო

**ბერნარ არნო** (; დ. 5 მელახი, 1949, რუბე) — ფრანგი ბიზნესმენი, კომპანია Louis Vuitton Moët Hennessy-იშ ბუნაშ პრეზიდენტი. პლანეტაშ არძაშე დიდარი ადამიერი. 2018 წანაშ პირელს ევროპაშ უდიდარაში ადამიერო აღიარეს. 2020 წანას აღიარეს პლანეტაშ უდიდარაშ ადამიერო.; თიში ღვალიერობა ფასებული რე 117 მილიარდ დოლარით, ოართე რეიტინგის ბერნარ არნო Bloomberg Billionaires Index-იშ მეჯინათ მაართა პოზიციაშ იკენს. 2011 წანაშ 14 კვირკვეშე საპატიო ლეგიონიშ ორდენიშ დიდი ოფიცერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Being LVMH's Bernard Arnault- Profile story from WSJ Magazine
* A Guide to the Principal Holdings of Bernard Arnault also in WSJ Magazine

## სქოლიო

კატეგორია:საფრანგეთიშ მილიარდელეფი
კატეგორია:მულტიმილიარდელეფი
კატეგორია:ფრანგი მაწარმეეფი
კატეგორია:საპატიო ლეგიონიშ ორდენიშ კომანდორეფი
კატეგორია:თეხანური ხელუანობაშ კოლექციონერეფი
ბრიტანი ენდრიუსი

**ბრიტანი ენდრიუსი** (; დ. 13 მარაშინათუთა, 1973, მილუოკი, ააშ) — ამერიკალი პორნოგრაფიაშ არტისტი.

## ფილმოგრაფია
thumb|2005
* Flashpoint (1999)
* Barefoot Confidential 1
* Topless Room Service (2002)
* Strapon Chicks: Dom N Dommer (2002)
* I Dream of Jenna (2003)
* Strap-On Sissy School (2006)
* Strap Attack 4 (2006)
* Cheating Housewives 4 (2007)
* MILF Cruiser 14 (2008)
* Sex and the City – The XXX Parody (2010)
* A Big Tit Christmas 2 (2011)
* Soccer Moms (2012)
* Doctor Adventures 16 (2013)
* MILFs Like It Big 17 (2014)
* Milfs Suck 2 (2015)
* This Can't Be Deadpool XXXx (2015)
დო სხვ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* khalifa/gender=female iafd.com
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:დუნაბადი 13 მარაშინათუთა
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ედომუშამი ჩინეთიშ წჷმმარინაფალეფიშ კათუა

**ედომუშამი ჩინეთიშ წჷმმარინაფალეფიშ კათუა** ()，**ეჩწკ** () — ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ უმაღალაში პარლამენტი, ჩინეთიშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ — ქიანაშ სახენწჷფო ხეშულობაშ უმაღალაში ორგანო. წჩწკ-შ აკოდგინალაუშა მიშმულა დეპუტატეფი, გიშაგორილი პროვინციეფიშე, ავტონომიური რაიონეფშე, ცენტრს დოჸუნაფილი ნოღეფშე დოაკოანჯარაფილ ნძალეფშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
### ინგლისური
* English version of the Official website of the NPC
* NY Times article on the secret government detainment of would-be appeals to the NPC

### ჩინური
* The official website of the NPC
* News on NPC, People's Daily Online

კატეგორია:ჩინეთიშ პოლიტიკა
კლეო ვალენტენი

**კლეო ვალენტენი** (; დ. 15 ღურთუთა, 1986, ტეხასი, ააშ) — ამერიკალი პორნოგრაფიაშ არტისტი.

## ფილმოგრაფია
* 2009: P.O.V. Punx 3
* 2010: Bartenders
* 2010: Crushing On Kleio
* 2011: Kung Fu Pussy
* 2012: Baristas
* 2012: Wet Wifebeaters
* 2012: Evil Head
* 2013: The Walking Dead: A Hardcore Parody
* 2014: Captain America XXX: An Axel Braun Parody
* 2014: Big Black Dicks & Tattooed Chicks
* 2014: BBQ Titmasters
* 2014: Inked Angels 4
* 2014: Whore's Ink 2
* 2014: Roomies
* 2014: American Whore Story (Webserie, 1 Folge)
* 2015: Batman V. Superman XXX: An Axel Braun Parody
* 2015: Ink'd Squirt
* 2015: Axel Braun's Inked
* 2015: Sex Symbols 2
* 2015: Squirt For Me 3
* 2015: Lock and Load
* 2015: Lex's Tattooed Vixens
* 2015: Hot Inked Bitches
* 2015: Ronda Arouseme: Grounded and Pounded
* 2016: Red Light
* 2016: Anal Ink
* 2016: Interracial Squirt
* 2016: Inked Angels 6
* 2016: Diary of a Nanny 8
* 2016: This Ain't Fallout XXX - This is a Parody
* 2016: Tonight’s Girlfriend 52
* 2016: Suicide Squad XXX: An Axel Braun Parody
* 2018: Girl Squirt
* 2018: Squirtwoman: Wasteland
და სხვ.
დო სხვ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ირანიშ მეჯლისი

**ირანის მეჯლისი** () – ირანიშ ისლამური რესპუბლიკაშ ართპალატამი პარლამენტი. აკმოდირთჷ 270 დეპუტატშე. ასე მეჯლისიშ სპიკერი რე – ალი ლარიჯანი.

## ირანიშ მეჯლისიშ სპიკერეფი
* 1980-1989: ალი აქბარ ჰაშემი რაფსანჯანი
* 1989-1992: მეჰდი ქარუბი
* 1992-2000: ალი აქბარ ნატეგ ნური 
* 2000-2004: მეჰდი ქარუბი
* 2004-2008: გოლიამ–ალი ჰადად ადელი
* 2008 წანაშე: ალი ლარიჯანი

## თაშნეშე ქოძირით

* მეჯლისი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ირანიაშ მეჯლისიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:ირანიშ პოლიტიკა
უკრაინაშ უმაღალაში რადა

**უკრაინის უმაღალაში რადა** ვარდა ხვალე **რადა ** () — უკრაინაშ ართპალატამი პარლამენტი, 450 აბანით. დეპუტატეფიშ დოკომპლექტაფა პარტიული ერკებულეფიშ მეჯინათ მუთმოხვადჷ (პროპორციული სისტემა) 5 წანაშ ხანით, რადაშ მადუდეს წჷმარინაუნს - დუდმახვენჯი. რადა იშაყარჷ უკრაინაშ უმაღალაში რადაშ დგჷმილს, ნამუთ ქიანაშ ანანოღა კიევს იდვალუაფჷ. 

უმაღალაში რადაქ გჷმიქიმინჷ უკრაინაშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკაშ უმაღალაში რადაშე, ნამუქჷთ მაართაშე 1938 წანას კვაზი-ზოხორინელ უკრაინას აკიქიმინჷ. თიშ უკული რადაშ მოჭანაფა 17-შახ რდჷ.

სხუნუეფიშ უკრაინაშ XIV მოჭანაფაშ რადაქ, 1990 წანას, გჷმაცხადჷ უკრაინაშ ზოხორინალა. მუნეფიშ დუდშა უჯოხონაა მასუმა მოჭანაფაშ რადა, თეშ მეჯინათ ასეიანი რადა მაჩხორა რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:უკრაინის მთავრობა
კატეგორია:უკრაინის პოლიტიკა
ფუთიშ ონიშოლი

მინი|277პქ|ფუთიშ ონიშოლი
**ფუთიშ ონიშოლი** — საქორთუოშ მაართა ონიშოლი უჩა ზუღას, წყარმალუ რიონიშ ნადუწკჷმა. ონიშოლი აკმიგაფუდჷ 1889-1905 წანეფს ნიკო ნიკოლაძეშ ინიციატივათო დო დუდალათ. ონიშოლი რსებას ფუთიშ ონიშოლე ნოღათ გჷმოცხადაფაშე იჭყანს. ფუთიშ ონიშოლი ართ-ართ თარ ნოსქვის წჷმარინაუნს ტრასეკაშ დო ოტრანზიტე დერეფანშო, ნამუთ კუნთა რზათ მეთმურსხუანს ევროპას კავკაციაშ დო ცენტრალური აზიაშ ქიანეფს. მუში გეოგრაფიული დო ეკონომიკური თოლწონათ თინა ძალამ ხენწყილ აბანს იდვალუაფჷ.

ონიშოლი იდვალუაფუ ნოღაშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, წყარმალუ რიონიშ დელტას, ოორუე ჸაშ დო ნარიონალიშ შქას, ნორთობურო ნაბადაშ დო კოკიშ მიკრორაიონეფიშ ტერიტორიას. ონიშლი 49 *[[ჰექტარი|ჰა]]* ფართობის იდვალუაფჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*  ფუთიშ ონიშლიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
* ფუთიშ ვებ-ხასჷლა 
* ნოღა ფუთიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

## სქოლიო

კატეგორია:საქორთუოშ ონიშოლეფი
კატეგორია:ფუთი
ბათუმიშ ონიშოლი

**ბათუმიშ ოზოღე ონიშოლი** (, ) — ონიშოლი საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ნანანოღა ბათუმს, უჩა ზუღაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის კავკაციაშ წყარპიჯის — ქიანაშ ობჟთეშე, ბათუმიშ ჸუჯის. ონიშლიშ კოდი UN/LOCODE — **GEBUS**. უჩა ზურაშ ბჟაეიოლი წყარპიჯიშ ართ-ართი უშხუაში ონიშლი. ონიშოლი შანულამი მარსხუაფალი როლს არსულენს მოლენკავკაციაშ დო ევროპაშ შქას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*   — ხელანდეფიშ ყარაფი ბათუმიშ ონიშოლს ონლაინი
*   — ონიშლიშ დო ხელანდეფიშ მახასიათაფა;ეფი

კატეგორია:საქორთუოშ ონიშოლეფი
კატეგორია:უჩა ზუღაშ ონიშოლეფი
კატეგორია:ბათუმი
კორონავირუსეფი

[მინი|250პქ|3D მოდელი ''[Alphacoronavirus 1*]]
*'კორონავირუსეფი''' () — ვირუსეფიშ ფანია, ნამუთ 2020 წანაშო იკათუანდჷ 39 გვარობაშ ვირუსის, ნამუეფით მუშჸურე გოართოიანაფილი რე 2 გიმენფანიას, დო ნამუთ გინმადავალუ ადამიერეფს, კატუეფს, მაფურინჯეეფს, ჯოღორეფს, შხუ ქალამი ორინჯის, ღეჯეფს დო ყურდგელეფს.

ვირუსიქ მაართათ გიშერთჷ 1965 წანას, მაჭუე რინიტიშ მოღვენი პაციენტეფს.

## სქოლიო

კატეგორია:Nidovirales
კატეგორია:ვირუსეფიშ ფანიეფი
უჰანი

**უჰანი** () — ნოღა ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკას, ჰუბეიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. უჰანი წჷმარინუანს ჩინეთიშ ცენტრალური ნორთიშ არძაშე მეჭედელო დოხორელ ნოღას. აკოგაფილი რე წყარმალუეფიშ იანძიშ დო ხანშუიშ ნადუშ აბანს.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის

*Wuhan Government website 

კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
M

**M**, **m** — ლათინური ანბანიშ მავითოსუმა ასო. წჷმოურს ფინიკიური მემ-შე, ბერძენული მიუშ (Μ, μ) გოლინათ. სემიტური მემ ოეგებიეთ დუდმაართაშე წყარს გჷმოხანტჷნდჷ. მიოჩქჷნა, ნამჷ-და სემიტეფქ, ნამუეფით ეგვიპტეს მუშენდეს დოხოლ. ჯვ. წ. 2000 წანას, წყარიშ იეროგლიფი ისხეს ჩხვინდიშური სიმსიშ /n/-შ გჷმარაგადაფალო, თიშ გეშა, ნამჷ-და ეგვიპტურს ზიტყვა წყარი თე ასოთ იჭყაფუდჷ "ნ-ტ". სემიტეფქ კინ თი სიმბოლო გჷმირინეს M-შო, თიშენ, ნამჷ-და თინეფიშ ნინას ზიტყვა წყარი თე სიმსით იჭყაფუდჷ.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*M — 
*m — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (M)
* Graphemica (m)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
N

**N**, **n** — ლათინური ანბანიშ მავითაანთხა ასო. არძაშე გოფაჩილი გვერიშ იეროგლიფი ეგვიპტურ ჭარალობას შანენდჷ სიმსის „ჯ“, ანდანე ეგვიპტურს ზიტყვა „გვერი“ რდჷ „ჯეტ“. ვარაუდენა, ნამჷ-და ეგვიპტეს მამუშე სემიტეფქ ეგვიპტური იეროგლიფი ისხეს მაართა ანბანიშ აკაქიმინალო დო გჷმირინეს გვერიშ სიმბოლო N ეიოშანალო, ანდანე თინეფიშ ნინასჷთ გვერი თე სიმსით იჭყაფუდჷ. მორო თე ასოშ ჯოხო ფინიკიურს, ივრითის, არამეულს დო არაბულ ანბანეფს რე „ნან“, ნამუთ შანენს „ჩხომს“ კანკალე თე ნინეფს. თე ასო სიმსიშ შანულობა ბერძენულ, ეტრუსკულ, ლათინურ დო არძა თეხანურ ნინას რდჷ /n/.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*N — 
*n — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (N)
* Graphemica (n)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
P

**P**, **p** — ლათინური ანბანიშ მავითაამშვა ასო. სემიტური Pê (პიჯი), თეშ მუჭოთ ბერძენული Π ვარდა π (პი), დო ეტრუსკული დო ლათინური ასოეფი წარმებული ჸოფილი ანბანშე არძა გჷმოხანტჷნდჷ /p/ სიმსის.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*P — 
*p — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (P)
* Graphemica (p)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
Q

**Q**, **q** — ლათინური ანბანიშ მავითოშკვითა ასო. სემიტური სიმსი "ქოპ" (ორჩანიეთ მონტყორიშ თოკი, დო ნოსხებჷ ეგვიპტური იეროგლიფშე) რდჷ /q/ (უხონარე, მარგალურიშ ომანგე "ყ"), სიმსი, ნამუთ რჩქვანელობურო აფხვადჷნა სემიტურ ნინეფს, მარა ვარსებენს უმენტაშობა ინდოევროპულ ნინეფს. ბერძენულს, შანი ქოპა Ϙ ორჩანიეთ შანენდჷ მუსხირენ სიმსის, თინეფს შქას  /kʷ/ დო /kʷʰ/. გვიანიშანი სიმურუაშ თირუეფიშ შედეგო თე სიმსეფი ბერძენულს დითირჷ ომანგე /p/ დო /pʰ/ -ით. ომანგეთ, ქოპამ ტრანსფორმაცია გჷნიცადჷ ჟირ ასოთ: ქოპა, ნამუთ ხვალე რიცხუს შანენდჷ, დო ფი Φ, ნამუთ მარგალურ "ფ"-ს მეთმიახოლებუ დო თეხანურ ბერძენულს /f/ გჷმირაგადჷ. ეტრუსკელეფი Q-ს გჷმირინუანდეს ხვალე V-წკჷმა სიმსიშ /kʷ/ გინაჩამალო.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*Q — 
*q — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (Q)
* Graphemica (q)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
R

**R**, **r** — ლათინური ანბანიშ მავითობრუო ასო. დუდმაართა სემიტური ასოქ ორჩანიეთ მუში ემაშანალი ეგვიტპური ეიროგლიფიშ (გჷმირაგადჷ ტ-პ) გოლინათ აკიქიმინჷ, მარა სემიტურს შანენდჷ /r/ სიმსის, ანდანე თინეფიშ ნინას ზიტყვა "დუდი" რდჷ 'რეშ' (თაშნეშე თე ასოშ ჯოხო). თიქ გევითარჷ ბერძენულ P ῥῶ (რო) დო ლათინურ R-ს. შილებე კანკალე ეტრუსკულ დო ბჟადალ ბერძენულ ფორმეფს თე ასოს გიაძინჷ წვანთირქ, ანდანე თინა გეგშურთუდესკონ P-შ გვიანიში ფორმაშე.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინაუნს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*R — 
*r — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (R)
* Graphemica (r)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
S

**S**, **s** — ლათინური ანბანიშ მავითოჩხორა ასო. სემიტური შინ (კიბირეფი) წჷმარინაუნდჷ ნოლიშურ /ʃ/ სიმსის. დუდმაართა ფორმა კინირეფიშ ნახანტას წჷმარინუანდჷ, ვარდა ოსურიშ კიდირს. ბერძენეფს თე სიმსი ვაუღუდეს, ომანგეთ ბერძენული სიგმაქ (Σ) გჷნირთჷ /s/ სიმსო. ჯოხო 'სიგმა' ორჩანიეთ მოურს სემიტური ასოშე "Sâmek" (ჩხომი, გაგაჩი) დო ვართ  "Šîn".  ეტრუსკულს დო ლათინურს [s] ასქილადირქ იჸუ დო ხვალე თეხანურ ნინეფს აფხვადჷნა, თინა თაშნეშე შხვა სიმსეფიშ გჷმახანტალი (სამანგ. უხონარე ნოლიშური [ʃ] უნგრულს დო გერმანულს (p, t-შ წჷმი) ვარდა ხონარამი სიმსი [z] ინგლისურს, ფრანგულს დო გერმანულს (ინგლისურსი rise; ფრანგულს lisez (="იკითხირჷ" ზოჯუა მიარეობათ); გერმანულს lesen (="შეკითხირი").

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*S — 
*s — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (S)
* Graphemica (s)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
O

**O**, **o** — ლათინური ანბანიშ მავითოხუთა ასო. წჷმურს სემიტურშე 'აინ (თოლი), ნამუთ ორჩანიეთ წჷმარინუანდჷ ჯღერე ფარინგალურ ზიამ წოროხონარს (IPA /ʕ/), ანუ თი სიმსის, ნამუსჷთ წჷმარინაუნს არაბული ასო ع, ჯოხოთ 'აინ. სემიტური ასო დუდმაართაშე ეგვიპტური იეროგლიფშე ოკო ჸოფედუკო ნოსხებჷ, ნამუთ თაშნეშე თოლს შანენდჷ.

ხონარამეფი ბერძენეფიშ გჷმნაგონა ოკო რდას დო თინეფქ მიორხველეს სიმსის /o/ თე ასო, კინ სიმსიქ ასქილადირქ იჸუ ეტრუსკულს დო ლათინურსჷთ. ბერძენულს მოგვიანაფათ გორჩქინდჷ სახეგვარობაქ გჷნძე სიმსიშ ეიოშინალო (ომეგა, შანენს დიდი ო).

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*O — 
*o — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (O)
* Graphemica (o)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
T

**T**, **t** — ლათინური ანბანიშ მაეჩა ასო. 'ტაუ' ბჟადალ სემიტური დო ივრითიშ ანბანიშ ბოლო ასო რდჷ დო ორჩანიეთ ჯვარს შანენდჷ. სემიტური ტაუშ ხონარამი შანულობა ბერძენულ ანბანს რე Tαυ (ტაუ), ჯვეშ იტალიურს დო ლათინურს T დახე უთირუეთ ქჷდოსქიდჷ დო ჟირხოლო /t/-ს წჷმარინუანს. თაშნეშე ქჷდოსქიდჷ დაჭყაფური ჭარუაშ ფორმაქ.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*T — 
*t — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (T)
* Graphemica (t)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
V

**V**, **v** — ლათინური ანბანიშ ეჩდომაჟირა ასო. წარმაფილი სემიტური ასოშე 'ვაუ', თეშ მუჭოთ თეხანური ასეოფი F, U, W, დო Y. ქძ. **[[F]]** დეტალეფშო.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*V — 
*v — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (V)
* Graphemica (v)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
U

**U**, **u** — ლათინური ანბანიშ ეჩდომაართა ასო. შქა ოშწანურეფს გევითარჷ ჟირი ფორმაქ "v" ვარდა "u", დო ჟირხოლო თეხანური  u დო v-შო გჷმირინუაფუდჷ. v გჷმირინუანდეს ზიტყვაშ დაჭყაფუს, მუჟამსჷთ u ზიტყვაშ შქას ვარდა ბოლოს იჭარუდჷ, სიმურობაშ უმკუჯინალო. დამანგ. ინგლისური have დო upon იჭარუდჷ მუჭოთ haue დო vpon. საბოლოათ, 1700-იან წანეფს წოროხონარამიშ დო ხონარამიშ გიშართალო v წოროხონარამიშ ეიოშინალო გჷნირთჷ, u  - ხონარამიშ. თე ბორჯის წმიქიმინჷ ასოთარული U-ქ, თეიშახ — ირო V-ს გჷმირინუანდეს.

ასო u ლათინურ ანბანს მა-16 ოშწანურას პეტრუს რამუსიქ მიშეღჷ.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*U — 
*u — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (U)
* Graphemica (u)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
X

**X**, **x** — ლათინური ანბანიშ ეჩდომაანთხა ასო. წპოროხონარამი /ks/ ჯვეშ ბერძენულს იჭარუდჷ ვარდა მუჭოთ ხაი X (ბჟადალ ბერძენული) ვარდა ხი Ξ (ბჟაეიოლ ბერძენული). საბოლოათ ხაიქ სტანდარტულო გჷნირთჷ მუჭოთ /kʰ/ (/x/ თეხანური ბერძენულს), ხიქ — /ks/-თ გჷნირთჷ. მარა ეტრუსკალეფქ X ბჟადალ ბერძენულშე გეჭოფეს, ომანგეთ თინა /ks/-ს შანენდჷ ეტრუსკულს დო ლათინურს.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*X — 
*x — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (x)
* Graphemica (x)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
Z

**Z**, **z** — ლათინური ანბანიშ ეჩდომააშვა ასო. სემიტური სიმბოლოშ ჯოხო რდჷ ზაინ, ნამუთ ორჩანიეთ შანენდჷ ანჯარს დო მაშკვითა ასო რდჷ. წჷმარინაუნდჷ ვარდა z ინგლისურს დო ფრანგულს ვარდა შილებე უმოსი მარგალური /ძ/-შ ომანგე ჸოფედჷონ (იტალიური zeta, zero).

Z-იშ ბერძენული ფორმა ფინიკიური სიმბოლო I-იშ მოგვენი ანგი რდჷ დო თეჯგურა ფორმათ ქდოსქიდჷ ანტიკურ ხანაშახ. ბერძენეფი თის ძეტას უძახდეს, ნამუთ ეტაშ  (η) დო თეტაშ (θ) იმიტაცია რდჷ.

## კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*Z — 
*z — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Graphemica (Z)
* Graphemica (z)

კატეგორია:ლათინური ასოეფი
Á

**Á**, **á** — ლათინური ანბანიშ ასო. იჭარჷ, მუჭთ A, დუდს აკუტით. გჷმირინუაფჷ ჩეხურ, ფარერულ, უნგრულ, ისლანდიურ დო სლოვაკურ ნინეფს. უმენტაშ ნინას გჷმირაგადჷ, მუჭოთ ა.

## კლავიატურა
კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

*Á — 
*á — 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Omniglot — writing systems & languages of the world
** Czech language
** Faroese language
** Hungarian language
** Icelandic language
** Slovak language

კატეგორია:ლათინური ანბანი
რიბონუკლეინიშ ბჟე

მინი|170 პქ|რნბ
**რიბონუკლეინიშ ბჟე** (**რნბ**) — პოლინუკლეოტიდი. დნბ-შე გინორთი, თიში მოლეკულა ართჯაჭვამი რე. რნბ ცილაშ ბიოსინთეზის ოკათჷ.

კურთხუს რე მუსხირენი სახეშ რნბ. მაართა სახეშ — რნბ-ოტრანსპორტო რე (ტ-რნბ). ზჷმეფიშ მეჯინათ თენა არძაშე ჭიჭე რნბ რე. თინა მეთმურსხუანს ამინობჟეფს დო გინმუღჷ ცილაშ სინთეზიშ აბანშა. მაჟირა სახეშ — რნბ ინფორმაციული რე (ი-რნბ). ზჷმეფიშ მეჯინათ 10-შახ უმოსი რე ტ-რნბ-შე. თიში ფუნქცია თის დგომარენს, ნამჷ-და ინფორმაცია სტრუქტურაშ გეშა გინიღას დნბ-შე ცილაშ სინთეზიშ აბანშა. მასუმა სახეშ — რიბოსომული რნბ (რ-რნბ). თის უღუ არძაშე დიდი მოლეკულეფი დო რიბოსომაშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.

## სტრუქტურა
რიბონუკლეინიშ ბჟეშ ირი ნუკლეოტიდი იაკთუანს საქარიდ რიბოზას, ფოსფორბჟეშ ნოსქილედის დო ართ-ართ აზოტოვან ნერჩის — ადენინი (A), გუანინი (G), ციტოზინი (C), ვარდა ურაცილი (U).

## თაშნეშე ქოძირით
* გენეტიკა
* მოლეკულური ბიოლოგია
* დნბ

კატეგორია:რნბ
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟე

მინი|მარჯვნივ|დნბ-შ ჟირფა სპირალი
**დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟე** (**დნბ**) — მაკრომოლეკულა (სუმი თარიშე ართ-ართი, დოსქილადირი ჟირი — რნბ დო ცილეფი), ნამუთ უნარღეჸენს თელი ორგანიზმეფიშ გოვითარაფაშ დო ფუნქციონირაფაშ გენეტიკური პროგრამაშ ჩუალას, გამნარყშე გამნარყშა გინოჩამას დო რეალიზაფას. დნბ იკათუანს ინფორმაციას რნბ-შ დო ცილეფიშ შხვადოშხვა ტიპიშ სტრუქტურეფიშ გეშა. თინა თელი ორგანიზმიშ გენეტიკური მასალაშ — ქრომოსომეფიშ თარი აკმადგინალი ნორთი რე.

## თაშნეშე ქოძირით

* დნბ-შ მეთილირაფა
* მუტაცია
* ნუკლეოტიდეფი
* რნბ
* მიტოზი
* მეიოზი
* კრისტალოგრაფია

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* Judson, Horace F. 1979. *The Eighth Day of Creation: Makers of the Revolution in Biology*. Touchstone Books, ISBN 0-671-22540-5. 2nd edition: Cold Spring Harbor Laboratory Press, 1996 paperback: ISBN 0-87969-478-5.
* , first published in October 1974 by MacMillan, with foreword by Francis Crick;the definitive DNA textbook,revised in 1994 with a 9 page postscript
* Micklas, David. 2003. *DNA Science: A First Course*. Cold Spring Harbor Press: ISBN 978-0-87969-636-8
* *Альбертс Б., Брей Д., Льюис Дж. и др.* Молекулярная биология клетки в 3-х томах. — М.: Мир, 1994. — 1558 с. — ISBN 5-03-001986-3.
* *Докинз Р.* Эгоистичный ген. — М.: Мир.
* История биологии с начала XX века до наших дней. — М.: Наука, 1975. — 660 с.
* *Льюин Б.* Гены. — М.: Мир, 1987. — 1064 с.
* *Пташне М.* Переключение генов. Регуляция генной активности и фаг лямбда. — М.: Мир, 1989. — 160 с. ყველა ფორუმი &gt; მ. პტაშნეს წიგნი „გენთა გადართვა“
* *Уотсон Дж. Д.* ორმაგი სპირალი: მოგონებები დნმ-ის სტრუქტურის აღმოჩენის შესახებ. — М.: Мир, 1969. — 152 с.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* DNA binding site prediction on protein
* დნბ — ჟირფა სპირალიშ ლაჸაფი 
* დნბ ელექტრონული მიკროსკოპიშ გიმე
* დნბ-შ დოგურაფაშ ცენტრი
* ჟირფა სპირალი: დნბ-შ 50 წანა
* დნმ-ის გამოყოფისა და გამოკვლევების მეთოდეფი
* მოლეკულურ-ბიოლოგიური ჟურნალეფიშ ვებ-მიოწურაფუეფი
* მმუნაჩემეფიშ ოერეფოშქაშე ბაზა — დნბ-შ წოროგეჸვენჯობეფი შხვადოშხვა ორგანიზმეფს .
* სენგეროვიშ ინსტიტუტიშ ვებ-ხასჷლა — დნბ-შ წოროგეჸვენჯობეფიშ გოსხუნუაშ დო თინეფიშ ანალიზიშ ართ-ართი ლიდერი მოსოფელს 
* Software for forensic DNA Typing — eQMS::DNA 

კატეგორია:დნბ
კატეგორია:გენეტიკა
კატეგორია:რადიობიოლოგია
თუთუმი

მინი|250პქ|თუთუმიშ პლანტაცია
მინი|250პქ|ყალვენით ოშუმალი აკოცამულერი თუთუმიშ ფურცელეფი
**თუთუმი** (Nicotiana) — ართ- დო მიარეწანიანი ჩანარეფიშ გვარი ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფიშ ფანიაშე. გუმნაღელი კოლოფი რე. ამერიკას დო ავსტრალიას გოფაჩილი რე 60-შე უმოსი თუთუმიშ გვარობა. კულტივირაფილი რე 2 გვარობა: კულტურული ანუ ოშუმალიი თუთუმი (Nicotiana tabacum) დო ჯვემაშ თუთუმი  (Nicotiana rustica). დეკორატიულ მებაღობას თუთუმიშ თიჯგურა გვარობეფს გჷმირინუანა, ნამუეფსჷთ დიდი ფურცელეფი დო შურამი პიოლეფი უღუ.

ოშუმალი თუთუმი მიარეწანიანი ჩანარი რე, მარა მოჸუნა მუჭთ ართწანიანი. თუთუმი თინი, მორგვალე, 2,5 მ-შახ სიმაღალაშ ღერი უღუ, ნამუთ ჟლეშე დოჸალერი რე. ფურცელეფი ღერს მორანწკეობათ რე დვალირი, მითოხუნელი ვარდა ყერწამი, ნთელანდოამი. ფირფიტა ოვალური, მორგავლე ვარდა ელიფსური რე, ფერო წვანე (ოშა-გოშათ ჸვინთელი ვარდა მოწვანე-მოჸვინთალე). პიოლეფი ხუთმაკათურამი ვარდიშფერი, ჭითა ვარდა ჩე რე, ნამუთ აკოშაყარელი რე ციმოზური ტიპიშ ბიბლათ თარ ღერს დო ელახიანი ჸალეფიშ კონკეფს. გუმნაღელს დიდი მუდანობათ რე ჭიფე, რუმე ბურნათი თასი (1000 თასი 60-80 მგ-ს იწონჷ).

თუთუმიშ ოვეგეტაციე პერიოდი რე 135-170 დღა. თინა სიტიბამოჸოროფე (თასიშ გოღვიღვინაფაშო ოპტიმალური ტემპერატურა 27-28&nbsp;°C, ღერიშ დო ფურცელეფიშ ძინა-გოვითარაფაშო 24-28&nbsp;°C) დო სილამეშ მუმათხუალი (გიშაკერძაფილო რსული ფალუაშ პერიოდის) ჩანარი რე, ოჩამური ნიფთიარობეფსჷთ დიდი მუდანობათ ემუშორენს. ჯგირო ჩანს ქექე დო ოშქაშე უჩადიხეფს, რუუს დო ჭუბურა დიხეფს. ფურცელიშ ნაწარმიშ ხარისხი დოჸუნს ცილეფიშ დო ნოშქერწყარეფიშ ელაზჷმაფას, ნიკოტინიშ დო ეთერამი ზეთეფიშ მაკათაფობაშე. თასი იკათუანს 30-35% ციმუამ ზეთის, ნამუსჷთ ტექნიკური ღანკეფშო (ოსუმალარი მასალაშო) გჷმირინუანა.

თუთუმიშ ოდაბადეთ იკოროცხჷ ობჟათე ამერიკა. ევროპას (ესპანეთი, პორტუგალია, უკული საფრანგეთი, გერმანია, იტალია) ამერიკაშე მიშეღეს XV ოშწანურაშ ბოლოს დო XVI ოშწანურაშ I ნორთის. მაართაშე დიჭყანეს დეკორატიულ დო ოკურნალე ჩანარო. რუსეთის თუთუმქ გიფაჩჷ XVII ოშწანურაშ დაჭყაფუს. 

საქორთუოშა თუთუმი XVII ოშწანურაშ ბოლოს დო XVIII ოშწანურაშ დაჭყაფუს მუშეღეს. თენა რდჷ დაბალი ხარისხიშ ჯვემაშ თუთუმი. მაღალხარისხამი ოპაპიროსე თუთუმიშ კულტურაქ — ჩქინწკჷმა XIX ოშწანურაშ I ნორთის გიბჟინჷ. თუთუმი მაართაშე აფხაზეთის დაჭყანეს, უკული - აჭარას დო ბოლოს - ბჟაეიოლ საქორთუოშ რაიონეფს (მარნეული, ბოლნისი, ყვარელი, ლაგოდეხი დო შხვა).
მინი|350პქ|თუთუმიშ შუმაშ ოართე გლახა შედეგეფი
## თაშნეშე ქოძირით
*თუთუმიშ ლახარეფი დო მანებელეფი
*თუთუმიშ რეწუალა
*თუთუმიშ ნაწარმი
*თუთუმიშ წურწუა

## ლიტერატურა
* *ჯაფარიძე ა., დგებუაძე ო.,* მეთამბაქეობა, თბ., 1973;
**Бучинский А. Ф., Володарский Н. И., Асмаев П. Г.,* Табаководство, 2 изд., М., 1959;
**Ласарейшвили М., Д., Чиков А. В.,* Агротехника вчсоких урожаев табака, Сух., 1960;
*Справочник табаковода, М., 1965;
**ჯაფარიძე ა.,* ქსე, ტ. 4, გვ. 582, თბ., 1979

კატეგორია:ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფი
ყვაპუშ წამალი

thumb|left|ყვაპუშ წამალიშ გუმნაღელი
მინი|275პქ|ინდური ყვაპუშ წამალი
**ყვაპუშ წამალი** () — ჩანარეფიშ გვარი ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშბურეფიშ ფანიაშე. ოდიარეეფი, ოშა-გოშათ ჯალეფი დო ბართვეფი რე. უმენტაშო გოფაჩილი რე ტროპიკულ დო სუბტროპიკულ ორტყაფუეფს. 

ჩანარი აკმაშქვანს 20-შახ გვარობას. ჸოფილ სსრრ-ს ართწანიანი ოდიარეეფიშ 4 გვარობა ჩანს; თინეფშე 2 — Datura metel დო Datura innoxia კულტივირაფილი დო გოფაჩილი რე. საქორთუოს 2 გვარობა რე: Datura stramonium დო Datura metel. თე ეკონია აწოჸუნელი რე აფხაზეთის. Datura stramonium ართწანიანი ოდიარე ჩანარი რე, ირდუ რუდერალურ აბანეფს, ღობერიშ ჯინჯის, ორდვინს, რზაპიჯეფს. 

ყვაპუშ წამალიშ ოდაბადე რე ცენტრალური დო ობჟათე ამერიკა. ასე ფართას რე გოფაჩილი ევრაზიას. კავკაციას დახე არძა რაიონიშ გვალაშ გიმენი ორტყაფუს აფხვადჷნა. მუმაწამალარი ჩანარი რე, დიდი მუდანობათ იკათუანს ალკალოიდ პიოსციმინს (ფურცელეფს0,28&, თასის 0,33-,-0,48,7%), თაშნეშე სკოპოლამინს დო ატროპინს, შხვადოშხვა სახეშ ციმუეფს, მორჩილი მუდანობათ სპირტეფს დო ალდეჰიდეფს. 

ყვაპუშ წამალშე კეთებული პრეპარატეფი გჷმირინუაფუ რევმატიზმიშ დო ბრონქული ასთმაშ ოსქილადარო.

## გალერეა

File:Datura Flower on the plant (Lateral View) near Hyderabad, Andhra Pradesh, India 01.jpg|ყვაპუშ წამალიშ პიოლი (ელახიანი მიოჯინი) ჰარაბადიშ გოხოლუას, ანდჰრა-პრადეში, ინდოეთი
File:Datura Flower on the plant (Top View) near Hyderabad, Andhra Pradesh, India 02.jpg|ყვაპუშ წამალიშშ პიოლი (ჟილენი მიოჯინი) ჰარაბადიშ გოხოლუას, ანდჰრა-პრადეში, ინდოეთი
File:Datura wrightii, Twentynine Palms California - 2014-07.jpg | მაფალუ ყვაპუშ წამალი


## ლიტერატურა
* *ხინთიბიძე ლ.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 166, თბ., 1983

კატეგორია:ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფი
წირკეშ წამალი

**წირკეშ წამალი** (Hyoscyamus) — ჟირწანიანი დო ართწანიანი ოდიარე ჩანარეფიშ გვარი ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფიშ ფანაიშე. 

თიში 20-შახ გვარობა გოფაჩილი რე ევროპას, აზიას, აფრიკას დო კანარიშ კოკეფს. საქორთუოს ჩანს 3 გვარობა; თინეფს შქას უმოსო შანულამი რე უჩა წირკეშ წამალი (Hyoscyamus niger) — ჟირწანიანი ოდიარე რე.  

ღერიშული ფურცელეფი ინმახვენი დო გვერდო ღერმაკარკატე. ლანდღვე ჸვინთლი ფერიშ გვურგინი იაიაშფერო რე დოჯერღვილი. გუმნაღელი მიარეთასამი მოგჷნძე კოლოფი რე. გოფაჩილი რე ევრაზიას, ოორუე ამერიკას დო ავსტრალიას. 

გოფაჩილი რე მუჭოთ ეზაპიჯგემაჩანე. ირდუ რუდერალურ აბანეფს, შარაპიჯეფს, ორტვინს, ბაღის დო მინდორიას. ჩქინწკჷმა თე გვარობა გოფაჩილი რე დახე ირდიხას დიხაშ ჟილენი ორტყაფუშახ. წირკეშ წამალი ძალამ მუმაწამალარი ჩანარი რე. უღუ ურცხი შური, იკათუანს ალკალოიდეფს — ჰიოსციამინს, ატროპინს დო სკოპოლამინს.

მედიცინას გჷმირინუანა წირკეშ წამალიშ ფურველეფიშ ექსტრაქტის, მუჭოთ სპაზმეფიშ სააწმარეჯო დო ჭუაგუმაჟურე საშუალებას ყიაჭჷშ დო შუროღალე რზალეფიშ კანკალე ლახარეფიშ ბორჯის. წირკეშ წამალიშ აკოჩიჩოლირი ფურცელეფი მიშურს ასთმატოლიშ აკოდგინალუაშა. წირკეშ წამალშე აკეთენა წირკეშ წამალიშ ზეთის, ნამუთ ჭუაგუმაჟურე საშუალებათ გჷმირინუაფუ ნაჟეჟაშ, იშიაზიშ დო შხვა შვანეფს. წირკეშ წამალით მოჟღამარუა კანკალეშა ღურათ ითებჷ.

*მაართა მოხვარა:* ეფაფაფილი გოაქტიურაფილი ნოშქერით დო კალიუპერმანგანატიშ წყორით კუჭიშ ეშარჩხუალა, უკული ჯიმუამი მაწიტაფე საშუალებეფი, მანგარი ჩაი, ყავა დო შხვა.

## ლიტერატურა
* *ხინთიბიძე ლ.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 190, თბ., 1983

კატეგორია:ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფი
ელაზიღიშ პროვინცია

**ელაზიღიშ პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთის, ბჟაეიოლ ანატოლიაშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ელაზიღი. პროვინცია იკათუანს 11 რაიონს.

## გეოგრაფია
პროვინციას უხურგანს თუნჯელიშ, ბინგოლიშ, მალათიაშ დო დიარბაქირიშ პროვინციეფი.

## ადმინისტრაციული დორთუალა

## მახორობა
პროვინციაშ მახორობა 595,698 ადამიერი (2018), უდიდაში ნოღა: ელაზიღი.

## თაშნეშე ქოძირით
* თურქეთიშ რეგიონეფი
* თურქეთიშ პროვინციეფი
* თურქეთიშ რაიონეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Province of ELAZIG

## სქოლიო

კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
ელაზიღიშ დიხაშნწალუა (2020)

დიხაშნწალუ ელაზიღიშ პროვინციას — დიხაშნწალუა 2020 წანაშ 24 ღურთუთას, აბანური ბორჯით 20:55 სათის (UTC+03:00) მოხვადჷ. დიხაშნწალუა სიჭყანექ 6.8 მაგნიტუდა აკადგინჷ. ეპიცენტრი ელაზიღიშ პროვინციას ნოღა სივრიჯეშ გოხოლუას რდჷ დო იგინაფედჷ მეძობელ პროვინციეფს: დიარბაქირს, მალათიას, ადიამანს, სამსუნს, თაშნეშე მეძობელ ქიანეფს, თინეფს შქას სირიას, ლიბანს, ირანს დო საქორთუოს. კანდილიშ ობსერვატორიაშ მუნაჩემეფით, დიხაშნწალუა მაგნიტუდაქ 6,8 აკადგინჷ. დიხაშნწალუაშ შედეგო არძაშ უკულაში 36 ადამიერქ გოჭყორდჷ დო 1607 ადამიერქ — დეღამაკჷ.

## სქოლიო

კატეგორია:დიხაშნწალუეფი თურქეთის
რაფიკ ჰარირი

**რაფიკ ჰარირი** ( დ. 1 გერგობათუთა, 1944, საიდა, ლიბანი — ღ. 14 ფურთუთა, 2005, ბეირუთი, ლიბანი) — ლიბანიშ სახენწჷფო დო პოლიტიკური მოღალე, ლიბანარი მილიარდალი, პრემიერ-მინისტრი 1992-1998 დო 2000-2004 წანეფს. 2005 წანას გენთხაფაშ შედეგო დოჸვილეს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Rafic Hariri  Official site with news, video, press releases, speeches, statements, government policy, Cabinet decisions and UN resolutions.

კატეგორია:ლიბანიშ პრემიერ-მინისტრეფი
კატეგორია:ჸვილირი ლიბანარი პოლიტიკოსეფი
ვირუსეფი

**ვირუსეფი** — 20–300 ნანომეტრიშ ზჷმაშ მიკროსკოპული წიწეფი, ნამუეფსჷთ თელი თოლეფიშ ინფიცირაფა შეულებჷნა. თელარაშ ვათოლური ფორმეფი - ვირუსეფი რე თელი სქილედიშ დიდი ბუნა, ნამუსჷთ ვაუღუ თოლური ნაგი. თე სქილედეფს ვირუსეფი ჯოხო (ლათ. „viruse“ - პანჯი) დო თინეფი თელარაშ ვათოლურ ფორმეფს ორხველჷნა. ვირუსეფი ვართ ჩანარეფს ორხველჷნა დო ვართ ჩხოლარეფს. ვირუსეფი წიწა ზჷმაშ სქილედეფი რე. თეშ გეშა თინეფიშ დოგურაფა შილებე ხვალე ელექტრონული მიკროსკოპიშ მეშქაშალათ. ვირუსეფიშ ართ-ართი გინორთი შანი თინა რე, ნამჷ-და თინეფს
თელარა დო გომიარაფა შეულებჷნა ხვალე შხვა, თელი ორგანიზმეფიშ თოლეფს. თელი ორგანიზმეფიშ თოლიშ უმუშო ვირუსეფს რინა ვეშულებჷნა დო თინეფშე მიარეს მუკი-მუკი კრისტალეფიშ ფორმა უღუ. მუჟამსჷთ ვირუსეფი ქინიხორჷნა ჩხოლარიშ, ჩანარეფიშ დო ბაქტერიეფიშ თოლეფსჷნ, გჷმიჭანუანა მიარე ოშქურანჯი ლახარას, თეშ გეშა თინეფი ისხუნუაფუნა
მუჭოთ თოლიშ პარაზიტეფი. ადამიერიშ ვირუსულ ლახარეფს ორხველჷ, სამანგათ, წითელე, გრიპი, სურდუ, შიდსი, პოლიომიელიტი, შარტე, ჰეპატიტეფი, წირფა, ფიღვაია დო თ.უ. ჩანარეფიშ  ვირუსულ ლახარეფს შქას ჩინებული რე თუთუმიშ, ბარდონიშ დო შხვა კულტურეფიშ მოზაიკური ლახარა, ნამუშ ბორჯისჷთ ვირუსეფი გეთმიორცუანა ქლოროპლასტეფს დო ფურცელიშ დაღამაკებული ნორთეფი მირდღიბუანა.
ირი ვურუსული წიწა აკმოდირთუ დნბ ვარდა რნბ-შ მორჩილი მუდანობაშე, ნამუთ ფორილი რე ცილამი დაცხით. თე დაცხი მათხილე როლს არსულენს.

## ლიტერატურა
* Collier, Leslie; Balows, Albert; Sussman, Max (1998) *Topley and Wilson's Microbiology and Microbial Infections* ninth edition, Volume 1, *Virology*, volume editors: Mahy, Brian and Collier, Leslie. Arnold. ISBN 0-340-66316-2.
* Dimmock, N.J; Easton, Andrew J; Leppard, Keith (2007) *Introduction to Modern Virology* sixth edition, Blackwell Publishing, ISBN 1-4051-3645-6.
* Knipe, David M; Howley, Peter M; Griffin, Diane E; Lamb, Robert A; Martin, Malcolm A; Roizman, Bernard; Straus Stephen E. (2007) *Fields Virology*, Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 0-7817-6060-7.
* Shors, Teri (2008). *Understanding Viruses*. Jones and Bartlett Publishers. ISBN 0-7637-2932-9.

კატეგორია:მიკრობიოლოგია
კატეგორია:ვირუსეფი ანბანიშ მეჯინათ
კატეგორია:ვირუსეფი
კატეგორია:ვირუსეფიშ კლასიფიკაცია
ნანომეტრი

[thumb|ორქოშ [ნანოსვირი, ზჷმა ნანომეტრეფს (nm)]]
**ნანომეტრი** (მარგალური კუნტარაფათ **ნმ**, ოერეფოშქაშე **nm**) — სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართული, ნამუთ მეტრიშ ართი ნომილიარდა ნორთიშ მანგი რე.

ნანომეტრი ართ-ართი უშხირაშო გჷმორინაფონი სიგჷრძაშ ართული რე ძალამ ჭიჭე მასშტაბეფს. თინა 10 ანგსტრემიშ მანგი რე. სამანგათ, ძირაფილი სინთეშ რეღმაშ სიგჷრძა აკმადგინანს 380 - 760 ნმ-ს, ნოშქერბადიშ ატომეფს შქას მეძენა ალმასის — 0.15 ნმ რე. ჯვეშო ნანომეტრიშ მანგიორო გჷმირინუაფუდჷ ართული *მილი[[მიკრონი]]* (ოერეფოშქაშე სიმბოლო **mµ**).

## თაშნეშე ქოძირით
*SI სისტემა
*CGS სისტემა
*მეტრული სისტემა
*მეტრი
*სანტიმეტრი

კატეგორია:სიგჷნძაშ ოზჷმალი ართულეფი
საად ჰარირი

**საად ჰარირი** ( დ. 18 პირელი, 1970, ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი) — ლიბანიშ სახენწჷფო დო პოლიტიკური მოღალე, ლიბანარი მილიარდელი, პრემიერ-მინისტრი 2009-2011 წანეფს დო 2016-2020 წანეფს. ლიბანიშ ჸვილირი პრემიერ-მინისტრიშ რაფიკ ჰარირიშ ქომოლსქუა რე. მუმაშ ჸვილუაშ უკული, მუმამუშიშ დჷნარსხუეფი პოლიტიკურ პარტიაშ ყარაფი მუმალშოშ მადუდეთ გჷნირთჷ დო თაშნეშე 14 მელახიშ ყარაფიშ ლიდერო. მუსხირენი წანას ხურგეფსგალე რდჷ, 2014 წანაშ 8 მარაშინათუთას დირთჷ ლიბანშა დო უკვე 3 გერგობათუთას ქჷდარინეს პრემიერ-მინისტრო (2020 წანაშ 21 ღურთუთაშახ).

## ბიოგრაფია
საად ჰარირი რაფიკ ჰარირიშ დო თიში მაართა ალმასქუ ნიდალ ალ-ბუსტანიშ (წჷმოულობათ ერაყალი) სქუა რე. დებადჷ დო მირდჷ ერ-რიადის. არაბულიშ მოხჷ რაგადანს ინგლისურ დო ფრანგულ ნინეფშა. თებული აფჷ ჯორჯტაუნიშ უნივერსიტეტი ბიზნესიშ მართუაშ სპეციალობათ, თიშ უკული დირთჷ ლიბანშა დო მუამუშიშ ბიზნესის ქაკათჷ. მუმაშ ღურაშ უკული, თიში აფალი 4,1 მლრდ დოლარს აკმადგინანდჷ. ჟურნალ Forbes-იშ მეჯინათ მილიარდალეფიშ ერკებულს საად ჰარირი 522-ა აბანს რდჷ. 

2005 წანაშ 20 პირელს სუნიტური პოლიტიკური პარტიაშ „ყარაფი მუმალშო“ მადუდეთ გჷნირთჷ. 2009-2011 წანეფს ქიანაშ პრემიერ-მინისტრის პოსტი უკებუდჷ.

2016 წანაშ 18 ქირსეთუთაშე მაჟირა ხანით პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი დეკჷ. 2020 წანაშ 21 ღურთუთას, მასობური პროტესტეფიშ ფონს გეგნოდირთჷ. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* Future Movement’s Official Site 
* March 14 Alliance’s Official Site 
* To Live and Die in Beirut, A portfolio of Saad Hariri

## სქოლიო

კატეგორია:ლიბანიშ პრემიერ-მინისტრეფი
ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაცია

**ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაცია** თაშნეშე *სინთელუანობაშ მოსოფელშ ორგანიზაცია* — გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციაშ სპეციალური დჷნაწესებჷ. თარობეფოშქაშე ოერეფოშქაშე ორგანიზაცია, ნამუქჷთ 1948 წანაშ 7 პირელს დირსხუ. ორგანიზაციას 194 მაკათური სახენწჷფო ჸუნს, თინეფს შქას საქორთუო (ორგანიზაციაშ ევროპაშ რეგიონულ ოფისიშ დორხველობაშა მიშმურს). შტაბ-ორენი შვეიცარიაშ ნოღა ჟენევას იდვალუაფუ. ორგანიზაციაშ გენერალური დირექტორი რე ტედროს ადჰანომი . ორგანიზაციაშ ღანკი რე არძა კათაშით ჭყანათხილუაშ მაღალი დონეშ მეჭირინაფა. ჭყანათხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაცია ვაგიხურგუ შხვადოშხვა ლახარეფიშ აწორინალათ, თინა თაშნეშე გინმოჭყვიდუნს, სოციალურ პრობლემას ოერეფოშქაშე მასშტაბით (ზოხო სახენწჷფოეფშო სოციალური მოხვარაშ მანჯება, ომედიცინე რკუალეფიშ ხენწყუალა დო შხვ). ორგანიზაცია სისტემატურო ობჟინუანს შხვადოშხვა სახეშ ქვერსემ სტატისტიკურ ინფორმაციას (სამან., ბადებას, ეპიდემიეფს, ტრავმატიზმის, შხვადოშხვა ლახარეფიშ გეშა).

## სქოლიო

კატეგორია:ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაცია
კატეგორია:1948 წანას დუნარსხუა ორგანიზაციეფი
ეკატერინი საკელაროპულუ

**ეკატერინი საკელაროპულუ** (, დ. 30 მესი, 1956, თესალონიკი) — ბერძენი მოსამართალე დო საბერძნეთიშ სახენწჷფო სხნუნუშ (უჟინაში ადმინისტრაციული სასამართალოშ) მაჟირა ოსური დუდმახვენჯი. საბერძნეთიშ გიშაგორილი პრეზიდენტი. ახალ პოსტის დიკენს 2020 წანაშ 13 მელახის.

2020 წანაშ 15 ღურთუთას, ქიანაშ პრემიერ-მინისტრ კირაკოს მიცოტაკისიქ თიში კანდიდატურა წჷმარინუ პრეზიდენტიშ პოსტიშა. 2020 წანაშ 22 ღურთუთას, ხონარეფიშ უმენტაშობათ გეგშაგორეს ქიანაშ პრეზიდენტო დო საბერძნეთიშ ისტორიას მაართა ოსური პრეზიდენტო გჷნირთჷ.

## ბიოგრაფია
ეკატერინი საკელაროპულუქ დებადჷ ნოღა თესალონიკის. თიშ ფანია წჷმოულობათ ნოღა სტავროპულიშე რდჷ, ქსანთიშ პრეფექტურაშე. საკელაროპულუქ გურაფულენდჷ ათენიშ უნივერსიტეტიშ სამართალიშ ფაკულტეტის. 1980-იანი წანეფიშ შქა პერიოდის, ეკატერინიქ სახენწჷფო სხუნუშ მაკათურო გჷნირთჷ დო 2000 წანას ელმაჩამალო ქჷდარინეს. 2015 წანას თინა სახენწჷფო სხნუნუშ ვიცე-პრეზიდენტო გჷნირთჷ, 2018 წანაშ გჷმათუთას — ართხონარო გეგშაგორეშ სახენწჷფო სხუნუშ პრეზიდენტო.

ეკატერინი საკელაროპულუ სახენწჷფოშ სხნუნუშ მოქიმინჯე მოსამართალეეფიშ ასოციაციაშ მაკათურირდჷ. თის შხვადოშხვა ბორჯის იურიდიულ ასოციაციას უკებუდჷ გენერალური მელამოსეშ (1985-1986 წწ.), ვიცე-პრეზიდენტიშ (2006-2008 წწ.) დო პრეზიდენტიშ (1993-1995 და 2000-2001 წწ.) პოსტეფი.

ეკატერინი საკელაროპულუ რეგულარულო ჭარუნდჷ სტატიეფს ომენცარე ჟურნალეფს. თაშნეშე ოკათუდჷ წინგიშ „ფინანსური კრიზისი დო ელმოლიშ თხილუაშ სახენწჷფო სხუნუშ პრეცედენტულ სამართალს“ ჭარუას.

2020 წანაშ 22 ღურთუთას, საბერძნეთიშ 300-კოჩიან პარლამენტიქ 261 ხონარით გეგშაგორჷ ქიანაშ პრეზიდენტო.
 
## პიჯული რინა
საკელაროპულუ ცხოვრენს მუში პარტნიორწკჷმა, ადვოკატ პავლოს კოცონიწკჷმა. ჸუნს ართი სქუა კინოხიან გურგინუაშე.

## სქოლიო

კატეგორია:ბერძენი იურისტეფი
კატეგორია:ბერძენი მოსამართალეეფი
კატეგორია:საბერძნეთიშ პრეზიდენტეფი
ლაითური

**ლაითური** — დაბა ოზურგეთიშ მუნიციპალიტეტის. დაბას მუშენს საჯარო სკოლა, საბაღანო ბაღი დო მეჩეთი.

## გეოგრაფია
დაბა წყარმალუეფიშ, ჩოლოქიშ დო ნატანებიშ შქაწყარს იდვალუაფუ, ზუღაშ დონეშე 80 მეტრის, უახოლაში რკინაშარაშ დგჷმილი ოფუტე მერიაშე 5 კილომეტრის რე, ოზურგეთიშე — 14 კმ.

ლაითურს ზუღაშ ლადარი სუბტროპიკული ჰეერი რე, ტიბუ ზოთონჯი დო ჩხე ზარხული უჩქუ. ჰეერიშ ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა — 13,6 °C, ღურთუთას — 4,9 °C, კვირკვეს — 21,7 °C, აბსოლუტური მინიმუმი — 16 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი — 40 °C, ნოლექეფიშ მუდანობა წანმოწანას — 2330 მმ.

## გალერეა

Laituri3.jpg|ოფუტე-ომეურნე ტექნიკუმიშ ჸოფილი დგჷმილი
Laituri7.jpg|ჸოფილი საკაკალო
Laituri.jpg|ჸოფილი უნივერმაღი
Laituri8.jpg|კულტურაშ ჸუდეშ აკნაცჷმეფი
Fresco from Laituri.jpg|ფრესკა ლაითურიშ ოხვამეშე


## ლიტერატურა

**ე. ქვათაძე* „ლაითურის ს. მ. კიროვის სახელობის საბჭოთა მეურნეობა-ტექნიკუმის ისტორია“,— თბილისი, 1983.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*ლაითური, ჩემი დაბის ბლოგი

## სქოლიო

კატეგორია:ოზურგეთიშ მუნიციპალიტეტიშ დაბეფი
ჰუბეი

მინი|300 პქ|უჰანი, სოდე თირი ვანაფერი რე
**ჰუბეი** (; პინ-ინი Húběi) — პროვინცია ობჟათე-ცენტრალურ ჩინეთის. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა — უჰანი. მახორობა — 58,500,000 ადამიანი (მე-9 აბანი პროვინციეფს შქას, 2015 წანაშ მუნაჩემეფით.)

## გეოგრაფია
ჰუბეიშ პროვინციაშ ფართობი აკმადგინანს 185,900 კმ²-ს.

## ადმინისტრაციული დორთუალა
ჰუბეიშ პროვინცია ადმინისტრაციულო 13 მუნიციპალიტეტო ირთუ:

## თაშნეშე ქოძირით
* ჩინეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის

*ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 

კატეგორია:ჩინეთიშ პროვინციეფი
UTC-03:00

thumb|500px|UTC−03:00: ლენი (ქირსეთუთა), ნარინჯიშფერი (მანგი), ჸვინთელი (ედომუშამი წანა), ღილე ლენი - ზუღაშ ტერიტორიეფი

**UTC-03:00** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ იფაჩუ გეჸვენჯი რეგიონეფს:

## სტანდარტული ბორჯი (ედომუშამი წანა)
* 
* 
* 
*  - ბჟაეიოლი, ოორუე დო ოორუე-ბჟაეილი შტატეფი
** ალაგოასი, ამაპა, ბაია, სეარა, მარანიანი, პარა, პარაიბა, პერნამბუკუ, პიაუი, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი, სერჟიპი, ტოკანტინსი

## სტანდარტული ბორჯი  (ობჟათე გვერდოსფეროშ ზოთონჯი)
*  - ობჟათე დო ობჟათე-ბჟაეიოლი შტატეფი:
** ფედერალური ოლქი, ესპირიტუ-სანტუ, გოიასი, მინას-ჟერაისი, პარანა,  რიო-დე-ჟანეირო, რიუ-გრანდი-დუ-სული, სანტა-კატარინა, სან-პაულუ
* 

## სტანდარტული ბორჯი  (ოორუე გვერდოსფეროშ ზოთონჯი)
*  - კოკიშ თარი ნორთი, ობჟათე დო ობჟათე-ბჟადალი წყარპიჯეფიშამო - ოკვირჷ ევრორსხუ, ზარხულიშ ბორჯიშ წესეფით.
*  (საფრანგეთი) - ოკვირუ ოორუე ამერიკა ზარხულშ ბორჯიშ წესეფით.

## წანაშ გორკვიაფილი პერიოდის (ოორუე გვერდოსფეროშ ზარხული)
*  (ატლანტიკაშ ზარხულიშ ბორჯიშა გინულა)
** , , ,  - ლაბრადორი, ობჟათე-ბჟაეიოლი კონკიშ მოხ.
*  (გ.ს)
*  - ოორუე-ბჟადალი - ოკვირუ ოორუე ამერიკა ზარხულიშ ბორჯიშ წესეფით.

## წანაშ გორკვიაფილი პერიოდი (ობჟათე გვერდოსფეროშ ზარხული)
*  - სან-ლუისიშ პროვინცია
*  - ობჟათე-ბჟადალი შტატეფი
** მატუ-გროსუ, მატუ-გროსუ-დუ-სული
*  - კონტინენტი
*   
* 

## თაშნეშე ქოძირით
* ბორჯი არგენტინას
* ბორჯი კანადას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC−03:00-იშ ბორჯიშ ორტყაფუს

## სქოლიო

UTC-03:00
UTC-02:30

thumb|500px|UTC−02:30: ლენი (ქირსეთუთა), ნარინჯიშფერი (მანგი), ჸვინთელი (ედომუშამი წანა), ღილე ელნი - ზუღაშ ტერიტორიეფი
**UTC−02:30** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გეჸვენჯი რეგიონეფს იფაჩუ:

## ხვალე ოორუე გვერდოსფეროშ ზარხული
*  (NDT—ნიუფაუნდლენდიშ ბორჯი)
** 
*** ლაბრადორიშ ჩქონი (ობჟათე-ბჟაეიოლი)
*** ნიუფაუნდლენდი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC−02:30-იშ ბორჯიშ ორტყაფუს

UTC-02:30
UTC-02:00

thumb|500px|UTC−02:00: ლენი (ქირსეთუთა), ნარინჯიშფერი (მანგი), ჸვინთელი (ედომუშამი წანა), ღილე ლენი - ზუღაშ ტერიტორიეფი

**UTC−02:00** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გეჸვენჯი რეგიონეფს იფაჩუ:

## სტანდარტული ბორჯი (ედომუშამი წანა)
*  - ოკიანეშ კოკეფი - ფერნანდუ-დი-ნორონია, ტრინიდადი, მარტინ-ვასი, ეტსი.
*  (გ.ს)

## წანაშ გორკვიაფილი პერიოდი (ობჟათე გვერდოსფეროშ ზარხული)
*  - ფედერალური ოლქი, ესპირიტუ-სანტუ, გოიასი, მინას-ჟერაისი, პარანა, რიო-დე-ჟანეირო, რიუ-გრანდი-დუ-სული, სანტა-კატარინა, სან-პაულუ
* 

## წანაშ გორკვიაფილი პერიოდი (ობჟთე გვერდოსფეროშ ზარხული)
*  (დანია) - კოკიშ დიდი ნორთი
*  (საფრანგეთი) - ოკვირუ, ოორუე ამერიკა ზარხულიშ ბორჯიშ წესეფით.

## თაშნეშე ქოძირით
* ბრაზილიაშ ბორჯი

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC−02:00-იშ ბორჯიშ ორტყაფუს

UTC-02:00
UTC-01:00

thumb|500px|UTC−01:00: ლენი (ქირსეთუთა), ნარინჯიშფერი (მანგი), ჸვინთელი (ედომუშამი წანა), ღილე ლენი - ზუღაშ ტერიტორიეფი
**UTC−01:00** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გეჸვენჯი რეგიონეფს იფაჩუ:

## სტანდარტული ბორჯი (ედომუშამი წანა)
* 

## სტანდარტული ბორჯი (ოორუე გვერდოსფეროშ ზოთონჯი)
* 
** ბჟაეიოლი
*** იტოკორტოორმიიტი დო თიშ გოხოლუას მადვალუ ტერიტორიეფი (ოკვირუ ევროპაშ რსხუ ზარხულიშ ბორჯიშ წესეფით.)
*  (პორტუგალია)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC−01:00-იშ ბორჯიშ ორტყაფუს

UTC-01:00
UTC-00:25

**UTC−00:25** — 1916 წანაშახ ირლანდიაშ ბორჯიშ ორტყაფუ რდჷ. 1916 წანაშ უკული, ირლანდიაქ გეგნორთჷ UTC±00:00 ბორჯიშ ორტყაფუშა. თე ბორჯის ირლანდია 1858 წანაშე რდჷ. UTC-00:25 თაშნეშე უჯოხოდეს **დუბლინიშ სტანდარტულ ბორჯიშა**.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* History of legal time in Britain
* Dunsink and Timekeeping

UTC-00:25
UTC+08:45

**UTC+08:45** — ავსტრალიაშ 5 დოხორინელი პუნქტიშ ბორჯიშ ორტყაფუ: კაიგუნა, იუკლა, მადურა, მანდრაბილა, ბორდერ-ვილაჯი.

## ედომუშამი წანაშ გოძვენას
*  (ნორთი):
** ბჟადალი ავსტრალიაშ შტატი (ნორთი):
*** დოხორინელი პუნქტი კაიგუნა (),
*** დოხორინელი პუნქტი იუკლა (),
*** დოხორინელი პუნქტი მადურა (),
*** დოხორინელი პუნქტი მანდრაბილა (),
** ობჟათე ავსტრალიაშ შტატი (ნორთი):
*** დოხორინელი პუნქტი ბორდერ-ვილაჯი ().

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC+08:45-იშ ბორჯიშ ორტყაფუს

UTC+08:45
UTC+09:00

450px|right|thumb|UTC+09:00 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუშ რუკას<br />'''ღილე-ჸვინთელი''' — UTC+09:00-იშ ზონა ედომუშამი წანაშ გოძვენას; <br />'''ცაშფერი''' — UTC+09:00-იშ ზონა ოკიანეეფს

**[[მოსოფელიშ კოორდინირაფილი ბორჯი|UTC]]+09:00** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გეჸვენჯი სახენწჷფოეფს დო ტერიტორიეფს გიმირინუაფუ:

## ედომუშამი წანაშ გოძვენას
*  (ნორთი):
** სახა (ბჟადალი ნორთი, იაკუტსკიშამო)
** ამურიშ ოლქი
** მელენბაიკალეთიშ აკანი
*  (KST — კორეაშ სტანდარტული ბორჯი)
*  (JST — იაპონიაშ სტანდარტული ბორჯი)
* 
*  (ბჟეიოლი ნორთი):
** პაპუა
** ბჟადალი პაპუა
** მალუკუ
** ოორუე მალუკუ
* 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC+09:00-იშ ბორჯიშ ორტყაფუს

UTC+09:00
UTC+08:00

450px|right|thumb|UTC+08:00 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუშ რუკას<br />'''ღილე-ჸვინთელი''' — UTC+08:00-იშ ზონა ედომუშამი წანაშ გოძვენას; <br />'''ცაშფერი''' — UTC+08:00-იშ ზონა ოკიანეეფს

**UTC+08:00** — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გეჸვენჯი სახენწჷფოეფს დო ტერიტორიეფს გიმირინუაფუ:

## ედომუშამი წანაშ გოძვენას
*  (ნორთი):
** ირკუტსკიშ ოლქი
** ბურიატეთი
*  (ნორთი: AWST — ბჟადალი ავსტრალიაშ სტანდარტული ბორჯი)
** ბჟადალი ავსტრალია (შტატიშ დიდი ნორთი, უკიდაში ობჟათე-ბჯაეიოლიშ მოხ)
* 
* 
* 
* 
* , (კონტინენტური ჩინეთიშ, ჰონგ-კონგიშ დო მაკაოშამო)
* 
*  (ქიანაშ ცენტრალური ნორთი)
** კოკი კალიმანტანი (ნორთი):
*** ბჟაეიოლი კალიმანტანი
*** ობჟათე კალიმანტანი
** კოკი სულავესი (ედომუშამო):
*** ბჟდალი სულავესი
*** ოორუე სულავესი
*** ცენტრალური სულავესი
*** ობჟათე სულავესი
*** ობჟათე-ბჟაეიოლი სულავესი
*** გორონტალო
** მორჩილი ზონდიშ კოკეფი (ედომუშამო):
*** ბალი
*** ბჟადალი მორჩილი ზონდიშ კოკეფი
*** ბჟაეიოლი მორჩილი ზონდიშ კოკეფი
*  (უვსიშ, ხოვდიშ დო ბაიან-ულგიიშ აიმაკეფიშ მოხ)

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნოღეფი UTC+08:00-იშ ბორჯიშ ორტყაფუს

UTC+08:00