open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მაკენა გრეისი

**მაკენა გრეისი** (; დ. 25 მანგი, 2006, ტეხასი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 2006
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ბრიტ ლოუერი

**ბრიტნი ლი ლოუერი** (; დ. 2 მარაშინათუთა, 1985, ბლუმინგტონი, ილინოისი, ააშ) — ამერიკალ არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1985
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჯეიმს მიდი

**ჯეიმს ედუარდ მიდი** (ინგლ. James Edward Meade; დ. 23 მანგი, 1907 — ღ. 22 ქირსეთუთა, 1995) — ბრიტანალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1977 წანას, შვედი ეკონომისტი ბერტილ ოლინიწკჷმა ართო.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* მიდი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:ბრიტანალეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კარა ბუონო

**კარა ბუონო** (; დ. 1 მელახი, 1971, ბრონქსი, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ)  — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1971
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ბერტილ ოლინი

**ბერტილ გოტარდ ოლინი** (შვედ. Bertil Gotthard Ohlin; დ. 23 პირელი, 1899 — ღ. 3 მარაშინათუთა, 1979) — შვედი ეკონომისტი დო პოლიტიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1977 წანას, ბრიტანალი ეკონომისტი ჯეიმს მიდიწკჷმა ართო.

ოლინი რდჷ სტოკჰოლმიშ ეკონომიკაშ სკოლაშ პროფესორი 1929-1965 წანეფს. 1944-1967 წანეფს რდჷ შვედეთიშ ოკათე პარტიაშ ლიდერი. 1944-1945 წანეფს ოლინის უკინებუდჷ ვაჭარუაშ დო ინდუსტრიაშ მინისტრიშ პოსტი. 1959 დო 1964 წანეფს რდჷ ოორუეშ სხუნუშ პრეზიდენტი.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ოლინი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:შვედეფი
კატეგორია:შვედი ეკონომისტეფი
კატეგორია:შვედი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
უილიამ არტურ ლუისი

**უილიამ არტურ ლუისი** (ინგლ. Sir William Arthur Lewis; დ. 23 ღურთუთა, 1915 — ღ. 15 მანგი, 1991) — სენტ-ლუსიარი ეკონომისტი, პრინსთონიშ უნივერსიტეტიშ პოლიტიკური ეკონომიკაშ პროფესორი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1979 წანას.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* არტურ ლუისი Nobelprize.org-ის
* 

კატეგორია:სენტ-ლუსიარეფი
კატეგორია:სენტ-ლუსიარი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
ჰარიეტ სლეიტერი

**ჰარიეტ მარსტონ სლეიტერი** (; დ. 18 ფურთუთა, 1994, ლესტერი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარ არტისტი.

## რესურსეფ ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1994
ლოურენს კლეინი

**ლოურენს რობერტ კლეინი** (ინგლ. Lawrence Robert Klein; დ. 14 ეკენია, 1920 — ღ. 20 გჷმათუთა, 2013) — ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1980 წანას. გურაფულენდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი). უკულ გურაფა გაგინძორჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია პოლ სამუელსონიშ ხემანჯღვერობათ. 1944-1947 წანეფს მუშენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ ეკონომიკური რკვიებეფიშ ცენტრის. 1948-1950 წანეფს მოღალენდჷ ეკონომიკური რკვიებეფიშ ერუანული ბიუროს. 1949-1954 წანეფს მუშენდჷ მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის დო 1954-1958 წანეფს ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის. 1958 წანაშე რდჷ პენსილვანიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. კლეინიშ ომენცარე ინტერესეფიშ სფერო რდჷ მაკროეკონომიკაშ მოდელეფი დო ეკონომეტრიკა.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ლოურენს კლეინი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
ნოა შნაპი

**ნოა კამერონ  შნაპი** (; დ. 3 ოქტომბერი, 2004, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ)  — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 2004
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მილი ბობი ბრაუნი

**მილი ბონი ბონჯოვი** (; დ.19 ღურთუთა, 2004, მარბელია, ესპანეთი) — ინგლისარ არტისტი.

## რესურსეფ ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 2004
ჯორჯ სტიგლერი

**ჯორჯ ჯოზეფ სტიგლერი** (ინგლ. George Joseph Stigler; დ. 17 ღურთუთა, 1911 — ღ. 1 ქირსეთუთა, 1991) — ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1982 წანას, ჩიკაგოშ ეკონომიკაშ სკოლაშ ართ-ართი უშანულამაში წჷმმარინაფალი დო ლიდერი. გურაფულენდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის ფრენკ ნაითიშ ხემანჯღვერობათ, 1938 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა უნივერსიტეტეფს.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* სტიგლერი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
ჯეიმს მაკგილ ბიუკენენი

**ჯეიმს მაკგილ ბიუკენენი უკულაში** (ინგლ. James McGill Buchanan Jr.; დ. 3 გჷმათუთა, 1919 — ღ. 9 ღურთუთა, 2013) — ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1986 წანას.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ბიუკენენი Nobelprize.org-ის

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ჯეიმს ტობინი

**ჯეიმს ტობინი** (ინგლ. James Tobin; დ. 5 მელახი, 1918 — ღ. 11 მელახი, 2002) — ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1981 წანას.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ტობინი Nobelprize.org-ის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
პოპულაცია

**პოპულაცია** () — გენეტიკას, ეკოლოგიას დო ევოლუციურ მონძღვარებას, ართ გვარობაშ თი ინდივიდეფიშ ართობურობა, ნამუეფჷთ ანდა გამნარყიშ მეძენას ართ ტერიტორიას ოხორანა, დუდიშულო მიასქუაფჷნა ართიანს დო შხვა კჷნე თეჯგურა ბუნეფშე გიშართილ რენა ტოპოგრაფიულ დ ეკოლოგიურ ბარიერეფით.

არანი, ნამუსჷთ პოპულაციას იკენსჷნ, შხვადოშხვა სიკაბეტაშ რე, ნამუთ უმენტაშო დოჸუნს ინდივიდეფიშ ყარაფიშ ხარისხის. პოპულაციაშ ართ-ართ თარ მუშობურობა რე, თის ინდივიდეფიშ მუდანობაშ ძანძუა („პოპულაციურ რეღმეფი“). პოპულაცია გვარობაშ ევოლუციაშ ართულს წჷმარინუანს. თის გითმიჭყაფუ ართამ გენეტიკურ ფონდი დო მეურს მიკროევოლუციურ პროცესეფი. რე ავტოგამურ, ალოგამურ დო აგამურ პოპულაცია.

## ლიტერატურა

 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* შხვაშ თურ ზიტყვეფიშ ლექსიკონი
* ლექსიკონი-ოჩინებარე სოციალურ მენცარობეფს
* პოპულაციაშ მუდანობა, მეჭედალა დო გინორთუალა
* United Nations Population Division

კატეგორია:ეკოსისტემა
კატეგორია:ეკოლოგიურ ტერმინეფი
კატეგორია:პოპულაცია
კატეგორია:პოპულაციურ გენეტიკა
ოლივია კუკი

**ოლივია ქეით კუკი** (; დ. 27 ქირსეთუთა, 1993, ოლდჰემი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარ არტისტი.

## რესურსეფ ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1993
ანნოპოლი

**ანნოპოლი** () — ნოღა პოლონეთიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, იდვალუაფუ ლუბლინიშ სავოევოდეშ კრაშნიკიშ პოვიატის, ისტორიულ რეგიონ მორჩილ პოლონეთის (მალოპოლსკის). ანნოპოლიშ ფართობ რე 7.73კმ2, სოდე 2022 წანაშ მანგიშ თუთაშ მუნაჩემეფით, ოხორანს 2,335 ადამიერი.

## გალერეა

File:Małopolski przełom wisly.jpg|წყ. ვისლას გოდვალირ ხინჯ ანნოპოლს
SM Annopol Kościół św Joachima i św Anny 2019 (2).jpg|ჯგ. იოაკიმეშ დო ანნაშ ოხვამე
File:SM Annopol Kościół św Joachima i św Anny - wnętrze 2019 (1).jpg|ჯგ. იოაკიმეშ დო ანნაშ ოხვამე ინტერიერი
File:Kirkut w Annopolu 11.jpg|ჰოლოკოსტიშ მემორიალ ურიულ საფულას


## რესურსეფი ინტერნეტის

*  *(პოლ.)*
*  ანნოპოლიშ ურიეფიშ ჯარალუა Virtual Shtetl-ის

კატეგორია:კრაშნიკიშ გმინა
კატეგორია:ლუბლინიშ სავოევოდეშ ნოღეფი
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
აუგუსტუვი

**აუგუსტუვი** (;  ; ) — ნოღა პოლონეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე. იდვალუაფუ წყარმალუ ნეტტაპიჯის დო აუგუსტუვიშ სვირს. პოდლასიშ სავოევოდეშ აუგუსტუვიშ პოვიატიშ დო გმინაშ ადმინისტრაციულ ცენტრ რე. ნოღაშ ფართობ რე 80.90კმ2, სიდე 2022 წანშ მანგიშ თუთაშ მეჯინათ, ოხორანს 29,305 ადამიერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

*  *(პოლ.)*
* აუგუსტუვიშ ურიეფიშ ჯარალუა Virtual Shtetl-ის

კატეგორია:აუგუსტუვიშ გმინა
კატეგორია:პოდლასიშ სავოევოდეშ ნოღეფი
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
რობერტ სოლოუ

**რობერტ მერტონ სოლოუ** (ინგლ. Robert Merton Solow; დ. 23 მარაშინათუთა, 1924 — ღ. 21 ქირსეთუთა, 2023) — ამერიკალ ეკონომისტი. თიშ რკვიებეფ ორხველუდჷ ეკონომიკურ ძინაშ ოკითხეეფს. სოლოუქ, ტრევორ სვონიწკჷმა ართო აკიმუშუ ეკონომიკურ ძინაშ მოდელი, ნამუთ სოლოუ-სვონიშ მოდელიშ ჯოხოდვალათ რე შინელი. სოლოუქ ჸათე მოდელიშ გოვითარაფაშ გეშა, 1987 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია ეკონომიკაშ დარგის. 1949 წანაშე სოლოუ რდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ პროფესორი.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* სოლოუ Nobelprize.org-ის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ვიელიჩკა

**ვიელიჩკა** (; ; ) — ისტორიულ ნოღა პოლონეთიშ ობჟათეშე, 1999 წანაშე იდვალუაფუ მალოპოლსკიშ სავოევოდეს კრაკოვიშ მეტროპოლიაშ ტერიტორიას. 1290 წანას, ნოღა დარსხჷ პჟემისუ II-ქ. ასეშო, ნოღა არძაშ უმოსო ჩინებულ რე ვიელიჩკაშ ჯიმუშ მაღაროთ, ნამუთ იუნესკოქ 1978 წანას გჷმაცხადუ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტო, თაშნეშე ისტორიულ ნოღაშ სტატუს უღჷ, ნამუთ 1994 წანას გენშეღეს პოლონეთიშ ერუანულ ძეგლეფიშ ერკებულშა. 2023 წანაშ დგომარობათ, ნოღაშ მახორობა 27 845 ადამიერს აკმადგინანს.

## გალერეა

File:PL Wieliczna Market Square.JPG|ბაზრობაშ მოედანი
File:Wieliczka Rynek 04.16 087.JPG|ანდაბინამ ჸუდე ბაზრობაშ მოედანს
File:Rynek Górny w Wieliczce.jpg|ბაზრობაშ მოედან სერით
File:Dostęp do Kopalni Soli w Wieliczce.jpg|ვიელიჩკაშ ჯიმუშ მაღარო, იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი
File:3453vik Kopalnia soli Wieliczka. Foto Barbara Maliszewska.jpg|მაღაროშ ინტერიერი
File:KościółŚw.Klemensa-POL, Wieliczka.JPG|ჯგ. კლემენტიშ ოხვამე (პოლ)
File:PL Wieliczka Church of St. Klemens 1.JPG|ჯგ. კლემენტიშ ოხვამეშ ინტერიერი
File:Przychodzki Palace in Wieliczka 1.jpg|პჟიხოძკიშ დოხორე
File:Wieliczka, Szyb Regis - fotopolska.eu (338250).jpg|რეგის-შაფტი
File:Ogrod Zupny.jpg|რეგიონალურ ჸუდეშ ბაღი
File:Palac Konopkow tomasz2706-1.JPG|კონოპკუვიშ დოხორე
File:Wieliczka, zamek żupny, mur i baszta.jpg|ჟუპნიშ ჯიხაზურგა
File:Wieliczka 006.jpg|ჯეგე კინგაშ პარკი
File:Urzad Skarbowy Wieliczka.jpg|ნოღაშ ცენტრი
File:Wieliczka hotel.jpg|სასუმარო Turówka
File:Pomnik Mickiewicza.jpg|ადამ მიცკევიჩიშ მონუმენტი
File:Saint Sebastian church, 21-23 sw. Sebastiana street, City of Wieliczka, Lesser Poland Voivodeship, Poland.jpg|ჯეგე სებასტიანიშ ოხვამე
File:Saint Sebastian church (interior), 21-23 sw. Sebastiana street, City of Wieliczka, Lesser Poland Voivodeship, Poland.jpg|ჯეგე სებასტიანიშ ოხვამეშ ინტერიერი
File:Klasztor Franciszkanów Wieliczka.jpg|ფრანცისკანულ მონასტერი
File:Wieliczka 020.jpg| მონასტერიშ ოზე
File:I WW Military cemetery 381 Wieliczka (graves),Poland.JPG|პირველ მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯიშ ოურდუმე საფულა


## რესურსეფ ინტერნეტის

*Wieliczka The salt of the Earth/
*Exhibition of Technique in Wieliczka 
*Wieliczka County page 
*Wieliczka on Interactive map of Kraków 
* Jewish Community in Wieliczka on Virtual Shtetl
* See Virtual Tour  Virtually visit the Franciscan Monastery
* Interesting Places in Wieliczka and Małopolska  Website about search interesting places in Wieliczka and Małopolska [in English]

## სქოლიო


კატეგორია:მალოპოლსკიშ სავოევოდეშ ნოღეფი
კატეგორია:პოლონეთიშ კურორტულ ნოღეფი
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი
ტრიუგვე ჰოველმო

**ტრიუგვე მაგნუს ჰოველმო** (ნორვ. Trygve Magnus Haavelmo; დ. 13 ქირსეთუთა, 1911 — ღ. 28 კვირკვე, 1999) — ნორვეგიალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1989 წანას. ჰოველმო გურაფულენდჷ ოსლოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1946 წანას. თიში ომენცარე ინტერესეფიშ სფერო რდჷ მაკროეკონომიკა დო ეკონომეტრიკა.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ჰოველმო Nobelprize.org-ის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ნორვეგიალეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნორვეგიალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კეილი სპეინი

**კეილი სპეინი** (; დ. 24 კვირკვე, 1998, ნოქსვილი, ტენესი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1998
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ემა დ’არსი

**ემა ზია დ’არსი** (; დ. 27 ივანობა, 1992, ენფილდი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარ არტისტი.

## რესურსეფ ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1992
ფინ ვულფჰარდი

**ფინ ვულფჰარდი** (; დ. 23 ქირსეთუთა, 2002, ვანკუვერი, ბრიტანეთიშ კოლუმბია, კანადა) — კანადარი არტისტი დო მუსიკოსი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:კანადარი მუსიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 2002
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
მედელინ პეტში

**მედელინ გრობელაარ პეტში** (; დ. 18 მარაშინათუთა, 1994, პორტის ბაღი, ვაშინგტონიშ შტატი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1994
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მერტონ მილერი

**მერტონ ჰოვარდ მილერი** (ინგლ. Merton Howard Miller; დ. 16 მესი, 1923 — ღ. 3 მანგი, 2000) — ამერიკალი ეკონომისტი, მოდილიანი-მილერიშ თეორემაშ (1958) წოროავტორი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1990 წანას, ჰარი მარკოვიცი დო უილიამ შარპიწკჷმა ართო. აკადემიური კარიერაშ გოძვენას, მილერი მოღალენდჷ უმოსო ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ ბიზნესიშ სკოლას.

გურაფულენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჯონს ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1952 წანას.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* მილერი Nobelprize.org-ის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
ქორთულ კულტურა

**საქორთუოშ კულტურას** ოშწანურეფიშ განწეხანს აკმოქიმინუნდჷ მონკა, მარა ანდაკორობან ისტორია, დინდარ ტრადიციეფი, ჸონიერ ერუანულ დუდიშ ჩინი, ქორთულ ნინაშა რსულებურ ლიტერატურულ მოღალობა, ნამუთ გერსხილ რე ქორთულ ჭარალუაშა.

## ლიტერატურა
### ქორთულ ფოლკლორი
უჯვეშაშ ბორჯიშე კათას მითმიდვალუდჷ ბირეფი, მითეფი, ლეგენდეფი, არიკეფი, გერგეზულ გინნაჩემეფი, პოემეფი, ანდაზეფი, ბალადეფი, გიშაჩინებუეფი. ჯვეშ ბერძენ პოეტ აპოლონ როდოსალ გითმიშინას ქორთუ პრომეთეს — ღორონთწკჷმა მალიმორ ამირანს. ეპოსიქ „ამირანიშ“ გეშა ჩქინდახ ანდა თირუათ მაჭირინუ. შქა ოშწანურეფს გიჭყჷ ეპოსიქ „ეთერიანი“.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ქორთულ კულტურა

## თაშნეშე ქოძირით
*ქორთულ ოკათე მუსიკა
*საქორთუოშ ისტორია
*საორთუოშ მართმადიდებელ მოშქვაფურ ოხვამე
*ქორთული ნინა
*საქორთუოშ კულტურა 1921-1941 წანეფს
*გონათუა საქორთუოს

## სქოლიო

კატეგორია:ქორთული კულტურა
დამსონ იდრისი

**ადამსონ ალადე-ბო „დამსონ“ იდრისი** (; დ. 2 ეკენია, 1991, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარ არტისტი.

## რესურსეფ ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1991
რონალდ კოუზი

**რონალდ ჰარი კოუზი** (ინგლ. Ronald Harry Coase; დ. 29 ქირსეთუთა, 1910 — ღ. 2 ეკენია, 2013)  — ბრიტანალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1991 წანას. გურაფულენდჷ ლონდონიშ ეკონომიკაშ სკოლას. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ლონდონიშ უნივერსიტეტის, 1951 წანას. 1964 წანაშე რდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ სამართალიშ სკოლაშ პროფესორი.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* კოუზი Nobelprize.org-ის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ბრიტანალეფი
კატეგორია:ბრიტანალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
ჰეიდენ კრისტენსენი

**ჰეიდენ კრისტენსენი** (; დ. 19 პირელი, 1981, ვანკუვერი, ბრიტანეთიშ კოლუმბია, კანადა) — კანადარი არტისტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დუნაბადი 1981
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
ფლირტი

[thumb|''[ეჟენ დე ბლაასი*. „ფლირტი“ (1905)]]
*'ფლირტი**, თაშნეშე **გეკვადაცი**, **გეკვაზალი''' () — სოციალურ დო სექსუალურ რჯება, ნამუთ იკათუანს ადამიერეფს შქას რსხულიშ ნინაშურ, ზიტყვიერ ვარ-და ნაჭარათ ურთიართობაშ ფორმეფს. ფლირტ გჷმირინაუფუ უმოს ტომბა ურთიართობეფიშ დო ართუაფაშოთ ინტერესიშ გჷმახანტალო. ადამიერს შეულებუ იფლირტავას ინტიმურობაშ ძინაშ კოროინიშ დემონსტრირაფათ (ძირაფათ), შხირას ციგანობათ, ირონიათ ვარ-და მერთათ.

## ქოძირით თაშნეშე
* აკოძირაფა
* არშიყობა
* ვავერბალურ ურთიართობა
* პიკაპი (ჩილათუა)

კატეგორია:ვავერბალურ ურთიართობა
კატეგორია:ადამიერიშ სექსუალობა
კატეგორია:სექსუალურ მიკონჭაფა
კატეგორია:პარტნიორიშ გორუა
რობერტ ფოგელი

**რობერტ უილიამ ფოგელი** (ინგლ. Robert William Fogel; დ. 1 კვირკვე, 1926 — ღ. 11 მანგი, 2013) — ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1993 წანას, დუგლას ნორთიწკჷმა ართო. რდჷ ახალი ეკონომიკური ისტორიაშ – კლიომეტრიკაშ ადვოკატი დო პოპულარიზატორი.

## ქოძირით თაშნეშე
* კლიომეტრიკა
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
რიჩარდ ტ. ჯონსი

**რიჩარდ ტიმოთი ჯონსი** (; დ. 16 ღურთუთა, 1972, კობე, იაპონია)  — ამერიკალ არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1972
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
აღა-მაჰმად-ხანი

**აღა-მაჰმად-ხან ყაჯარი** (სპარს. آقامحمدخان قاجار, დ. 14 მელახი, 1742 — ღ. 17 მანგი, 1797) — ირანიშ მამართალი 1789-1797 წანეფს, ყაჯარეფიშ დინასტიაშ დუმარსხუაფალი.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ირანალეფი
კატეგორია:ირანიშ შაჰეფი
კატეგორია:ყაჯარეფი
ლუი XV

**ლუი XV** (ფრანგ. Louis XV; დ. 15 ფურთუთა, 1710 — ღ. 10 მესი, 1774) — საფრანგეთიშ მაფა 1715-1774 წანეფს, ბურბონეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ხვისტაშა ეშართჷ 5 წანერი რდუნ თეშ. თიში ხეშულობა იგინძარებუდჷ 59 წანას. თეხანური ისტორიკოსეფი აკრიტიკენა ლუი XV-შ მართუალას, ნამუთ წჷმოძინელი ვარდჷ, ვართ დინახალენი დო ვართ გალენური პოლიტიკას. ლუი XV-შ მართუალათ საფრანგეთიქ შანულამო დედაღარჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1710
კატეგორია:ნაღურა 1774
კატეგორია:ფრანგეფი
კატეგორია:საფრანგეთიშ მაფეფი
კატეგორია:ბურბონეფი
ასტიაგე

**ასტიაგე** — მიდიაშ ეკონია მაფა, ნამუთ ქიანას მართუნდჷ ჯვ.წ. 585-550 წანეფს. ჰეროდოტეშ მეჯინათ, აქემენიანი კიროსი რდჷ ასტიაგეშ მოთა. შხვა ისტორიული წყუეფი თე ფაქტის ვადასურენა. ბაბილონური მუკნაჭარეფიშ ინფორმაციათ, ანშანიშ (ობჟათე-ბჟადალი ირანი) მაფა კიროსიქ, ჯვ. წ. 553 წანას წიმიჭყჷ ოურდუმე კამპანია ასტიაგეშ მეხჷ. მიდიაშ ჯარეფქ ეარყეს დო ტყვეთ ხეშა ქაშეჸოთეს ასტიაგე. უკულ კიროსიქ გემშეჭკირჷ, გეჭოფუ დო მოჯალაგუ მიდიაშ ნანანოღა ეკბატანა. ჸათე მოლინეფიშ  შხვანერი ვერსიას ირძენს ჯვეში ბერძენი ისტორიკოსი კტესია.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:მიდიაშ ისტორია
კატეგორია:მიდიაშ მაფეფი
დუგლას ნორთი

**დუგლას სესილ ნორთი** (ინგლ. Douglass Cecil North; დ. 5 გერგობათუთა, 1920 — ღ. 23 გერგობათუთა, 2015) — ამერიკალი ეკონომისტი, უმოსო მოღალენდჷ ეკონომიკური ისტორიას, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1993 წანას რობერტ ფოგელიწკჷმა ართო. თენეფს პრემიაქ მიაჩჷ პიონერული რკვიებეფიშ გეშა კლიომეტრიკას.

## ქოძირით თაშნეშე
* ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნორთი Nobelprize.org-ის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ნაფულა ისტორია (დონა ტარტი)

**ნაფულა ისტორია** (ინგლ. The Secret History) — ამერიკალი ჭარუშ დონა ტარტიშ მაართა, ოდებიუტე რომანი, გიშაშქუმალირჷ 1992 წანას. რომანიშ სიუჟეტით, ვერმონტიშ შტატიშ ართ-ართი კოლეჯიშ სტუდენტეფი, ნამუეფით კლასიკური ნინეფს გურაფულენა, მანჯენა ჯვეში რიტუალს - ბაკქანალიას, ნამუშ მიმალობას, თინეფი ჩილათირო ართი აბანობური ფერმერს დოჸვილუნა. ჸათე სტუდენტეფიშ მაჸალე ბანი ქიგეგენს თე ამბეს დო ქიდიჭყანს თინეფიშ შანტაჟის. ჸათეშ გეშათ, თე სტუდენტეფი მირაგადუანა დო ბანის ფერდიშე გეგთათანა.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ნაფულა ისტორია Goodreads.com-ის

კატეგორია:ამერიკული რომანეფი
კატეგორია:დონა ტარტიშ რომანეფი
კატეგორია:მიკორთელი დეტექტივეფი
კალებ მაკლაფლინი

**კალებ რეჯინალდ მაკლა უგლინი** (; დ. 13 გჷმათუთა, 2001, კარმელი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 2001
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
გეიტენ მატარაცო

**გაეტანო ჯონ "** **გეიტენ** **" მატარაცო** **III**  (; დ. 8 ეკენია, 2002, ნიუ-ლონდონი, კონექტიკუტი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 2002
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
გრეის ვან დიენი

**კეროლაინ დოროთი გრეის ვან დიენი** (; დ. 15 გჷმათუთა, 1996, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1996
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
არშაკ I (პართია)

**არშაკ I** — პართიაშ მაართა მაფა ჯვ.წ. 247-217 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ დუმარსხუაფალი. არშაკი რდჷ მანჯღვერი ფარნეფიშ (ბჟაეიოლი ირანალი კათა) ტომიშ. თიქ თეშ გენძალიერჷ, ქიდიჸუნუ პართიაშ სატრაპიაშ ტერიტორია. უკულ არშაკი აწურედჷ სელევკიდეფიშ ცადებეფს, პართია კინ დურთინუაფუდესკო. არშაკიქ, ოურდუმე მეჭირინაფეფიშ დო ხეშულობაშ კონსოლიდაციაშ შედეგო, გინირთჷ ძალამს პოპულარული ფიგურათ დო პართიაშ უკულიანი მაფეფი მუნეფიშ დუდს ოფიციალურო არშაკის უძახუდჷ. არშაკიშ მონძე რდჷ არშაკ II.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* არშაკ I Livius.org-ის

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ.წ. 217
იბერიულ ფორცხოლი

**იბერიულ ფორცხოლი**, *ესპანურ ფორცხოლი*, *პირენეულ ფორცხოლი* () — მახვამილაფარ ბჟაშუმუ კატუშობურეფიშ ფანიაშე. მანგარო მოგენს ევრაზიულ ფორცხოლს, მარა თის ზჷმათ აკმოსქიდუ, თაშნეშე გინორთ უღჷ კუნტა კუდელიშ რუმე ბოლოთ დო ბჟაკეშობურ ბოწოწით ნიკაპიშ გიმე. ძინათებულ იბერიულ ფორცხოლ იწონუ 10–15 კილოგრამს, სიგჷნძათ 80–130 სანტიმეტრის ონჭუ, სიმაღალათ — 45–70 სანტიმეტრი რე. XIX ოშწანურას იბერიულ ფორცხოლიშ ხვენაშ არან რდჷ ესპანეთი, პორტუგალია დო ობჟათე საფრანგეთიშ კანკალე ნორთის. ასეშო ხე ობჟათე-ბჟადალ ესპანეთიშ მუსხირენ აბანს. ფორცხოლიშ მუდანობაქ შანულამო დირკჷ თარ ოკიბირეშ — ბოცქვერიშ (Oryctolagus cuniculus) — ლახარეფიშ, მიქსომატოზიშ (1950-იან წანეფშე) დო ჰემორაგიულ ლახარაშ (1980-იან წანეფიშ დალიაშე) მოდვალათ. ოხცენე ორენიშ დინაფაქ, სატრანსპორტო მეშქაშობეფიშ ათოჸუნაქ დო ჯონორუაქ თაშნეშე გაულა იღვენუა 1960-იან წანეფშე მუდანობაშ 80%-ით დარკებას. XXI ოშწანურაშ დაჭყაფუშე დოჭყაფილ რე ჭკორალას გამიარებას დო მონიტორინგიშ პროგრამეფი, ნამუქჷთ გოთანჯილ შედეგეფ მიღჷ. 2002 წანაშე ორთაშ თხილუაშ ერეფოშქაშე რსხუშით მერჩქინელქ იჸუ კრიტიკულ ოშქურანჯობაშ გიმე მარენჯო (CR), 2014 წანაშე ოშქურანჯობას მარენ გვარობათ (EN).

## სქოლიო

კატეგორია:ფორცხოლი
არშაკ II

**არშაკ II** (პართ. 𐭀𐭓𐭔𐭊, სპარს. اشک, ჯვ. ბერძ. Ἀρσάκης) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 217-191 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ხვისტაშა ეშართჷ მუშ მუმაშ არშაკ I-შ ღურაშ უკულ. ჯვ. წ. 209 წანას სელევკიდეფიშ მაფა ანტიოქე III-ქ გემშეჭკირჷ დო  ბურჯაფის დამარცხჷ არშაკ II. თეიშახ, ანტიოქეს უკვე ეჭოფილ აფუდჷ პართიაშ ნანანოღა ჰეკატომპილე. არშაკიქ ანტიოქეწკჷმა ოთინჩალე ხეკულუა ქუდოდვუ. პართიაქ სელევკიდეფიშ ვასალური სახენწჷფოთ გჷნირთჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* არშაკ II Livius.org-ის

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 191
ფრაორტე

**ფრაორტე** — მიდიაშ მაფა ჯვ.წ. 675-653 წანეფს. ჰეროდოტეშ მეჯინათ, ფრაორტე ჸოფე დეიოკიშ სქუა. ფრაორტექ წჷმოძინელო აკაართიანჷ ირანული ტომეფი (სპარსალეფი, პართიალეფი) დო შხვა კათეფი. თინა ქიანას მართუნდჷ 22 წანაშ გოძვენას. ფრაორტექ წჷმიჭყჷ ანტი-ასურული ოურდუმე კამპანია, ნამუშ მიმალობას თინა დოჸვილჷ ასურეთიშ მაფა ასურბანიფალქ. ფრაორტეშ ღურაშ უკულ, მიდიას მართუნდეს ასურეთიშ მოხუჯე სკვითეფი, დოხოლაფირო 28 წანაშ გოძვენას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:მიდიაშ ისტორია
კატეგორია:მიდიაშ მაფეფი
დეიოკი

**დეიოკი** — მიდიაშ დუმარსხუაფალი დო მაართა მაფა. ჯვეში ბერძენი ისტორიკოსიშ, ჰეროდოტეშ მეჯინათ, დეიოკიქ დარსხუ მიდიაშ ომაფე. დუდშე მიდიარეფი ცხოვრონდეს ოფუტეეფს დო ვაუღუდეს ართოიანი, ცენტრალიზაფილი მართუალა. მუჟამს თინეფქ გინოჭყვიდეს მაფა ჸუნდესკონჷ, მიდიარეფქ გეგშაგორეს დეიოკი. დეიოკიქ აკაართიანჷ მიდიური ტომეფი, ეიოგჷ ნოღა ეკბატანა (ასეიანი ჰამადანი, ირანი) დო თინა გინაშქვუ მიდიაშ ომაფეშ ნანანოღათ. დეიოკი ომაფეს მართუნდჷ 53 წანაშ გოძვენას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:მიდიაშ ისტორია
კატეგორია:მიდიაშ მაფეფი
ალისა დიაზი

**ალისა ელეინ დიაზი** (; დ. 7 ეკენია, 1985, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1985
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ფრიაპატი

**ფრიაპატი** (პართ. 𐭐𐭓𐭉𐭐𐭕‎) — პართიაშ მაფა, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფრიაპატი არშაკ II-შ ბიძისქუა რდჷ. თიშ მართუალაშ გეშა ბრელ მუთუნ ვარე რჩქინელი. თიქ ოკო დეთხინუკო სელევკიდეფიშ ხეშულობა. ფრიაპატიშ სუმი სქუა: ფრაატ I, მითრიდატე I დო არტაბან II რდეს პართიაშ მაფეფი.

## ქოძირით თაშნეშე
* პართიაშ მაფეფიშ ერკებული

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 176
ფრაატ I

**ფრაატ I** (პართ. 𐭐𐭓𐭇𐭕) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 170/168 - 165/164 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. მართუალაშ გოძვენას, თიქ ქიდიჸუნუ მარდეფი, ქიდეკინჷ თინეფიშ დიხეფი, ნამუეფით ელბურსიშ გვალაშ მუკი იდვალუაფუდჷ დო დირთინუ ჰირკანია სელევკიდეფიშე. ფრაატ I-ქ ღურუ ჯვ.წ. 165/164 წანას. თიში მონძე რდჷ მუში ჯიმა მითრიდატე I.

## ქოძირით თაშნეშე
* პართიაშ მაფეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
იან-კშიშტოფ დუდა

**იან-კშიშტოფ დუდა** (; დ. 26 პირელი, 1998, კრაკოვი, პოლონეთი) — პოლონარ ჭარდაკიშ დიდორსანტი.  ვუნდერკინდი, ნამუქჷთ დიდორსანტიშ წოდება მიპალჷ 2013 წანას, 15 წანერ დო 21 დღერობაშ ხანს.  წანაშ დგომარობათ პოლონეთის პირველ აბანს იკენს, მოსოფელს — 21-ას. მუშ დორხველ საუჯგუშო რეიტინგით 2760, თინა არძა ბორჯიშ არძაშე მაღალ რეიტინგიშ მოღვენ პოლონარ მოლაჸაფე რე.

დუდაქ გიმორძგჷ 2018 წანაშ პოლონეთიშ ჩემპიონატ დო 2021 წანაშ ჭარდაკიშ მოსოფელიშ ჩემპიონატი. თიქ, 2021 წანას, ევროპაშ ბუნურ ჭარდაკიშ ჩემპიონატის ბრონზეშ მენდალ მიპალჷ დო თაშნეშე, 2022 წანას, პრეტენდენტეფიშ ტურნირს ოკათუდჷ, სოდე მაშკვითა აბან ეჭოფჷ. ჭარდაკის მენაჭირინებუ წუმოძინეფიშ გეშა თის ორქოშ ჯვარ გინოჩეს.

## თაშნეშე ქოძირით
* პოლონარ მოჭარდაკეეფიშ ერკებული

## სქოლიო

კატეგორია:XXI ოშწანურაშ პოლონარ მოჭარდაკეეფი
კატეგორია:ჭარდაკიშ დიდორსანტეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ ახალნორდულ ჭარდაკიშ ჩემპიონეფი
კატეგორია:კრაკოვს დჷნაბადეეფი
კატეგორია:ჭარდაკიშ ოლიმპიადაშ მაკათურეფი
მითრიდატე I (პართია)

**მითრიდატე I** (პართ. 𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 165-132 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. თიში მართუალაშ ბორჯის, პართიაქ შანულამო გენძალიერჷ დო გინირთჷ დომინანტური პოლიტიკური ნძალათ ჯვეში არხო ბჟაეიოლს. მითრიდატექ ქიდეკინჷ არია, მარგიანე დო ბჟადალი ბაქტრია. უკულ მითრიდატექ წიმიჭყჷ ოურდუმე კამპანია სელევკიდეფიშ იმპერიაშ მეხჷ დო ქიდიჸუნუ მიდია, ატროპატენა ჯვ. წ. 148/7 წანას. ჯვ. წ. 141 წანას მითრიდატექ ქიდიჸუნუ ბაბილონეთი დო მანჯჷ ოფიციალური ინვესტიტურაშ ცერემონიალი სელევკიას. ელიმაიდაქ დო ხარაკენაქ პართიაშ ვასალური სახენწჷფოეფო გინირთეს. ჯვ. წ. 140 წანაშო, მუჟამსჷთ მითრიდატე ოლიმუდჷ საკეფიშ გეგია კათას, ბჟაეიოლს, სელევკიდეფიშ მაფაქ, დემეტრე II ნიკატორქ ქირგებუ მომენტი დო მინდომუ ტერიტორიეფიშ დორთინაფა, მარა დემარცხჷ დო ტყვეთ ხეშა ქაშუოლჷ პართიალეფს.

მითრიდატე I-ს მუში ოურდუმე დო პოლიტიკური მეჭირინაფეფიშ გეშა, ფშხირას ადარენა კიროს დიდის, აქემენიანეფიშ იმპერიაშ დუმარსხუაფალს. მითრიდატე რდჷ მაართა პართიალი მონარქი, ნამუთ მიშინუაფუდჷ ჯვეში აქემენიდური ტიტულით მაფეფიშ მაფა (შაჰინშაჰი). მითრიდატექ ღურუ ჯვ. წ. 132 წანას. თიში მონძე რდჷ სქუა ფრაატ II.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 132
ფრაატ II

**ფრაატ II** (პართ. 𐭐𐭓𐭇𐭕) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 132-127 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი, მითრიდატე I-შ სქუა დო მონძე. მითრიდატეშ ღურაშ ბორჯის, ფრაატი ჭიჭე რდუ დო სახენწჷფოს მართუნდჷ ფრაატიშ დიდა რინუ. ფრაატიშ კუნტა მართუალა იხასიათებუდჷ თიში ლჷმეფით სელევკიდეფიწკჷმა. სელევკიდეფიშ მაფა ანტიოქე VII სიდეტე (მართუნდჷ ჯვ. წ. 138-129 წწ.) ოცადუდჷ დინაფილი ტერიტორიეფიშ დორთინაფას. ფრაატიქ ლჷმას დამარცხჷ ანტიოქე VII-შ აკოანჯარაფილი ნძალეფი. უკულ ფრაატიქ გაგინძორჷ ოურდუმე კამპანია ბჟაეიოლს, მიშაჭკირილი გეგია კათეფიშ საკეფიშ დო იუეჩჟეფიშ მეხჷ. თინეფიწკჷმა ლჷმას დოღურჷ ფრაატ II-ქ. პართიაშ ომაფეშ ხვისტაშა ეშართჷ ფრაატიშ ბიძიაქ არტაბან I-ქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 147
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 127
მითრიდატე II (პართია)

**მითრიდატე II** (პართ. 𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 124-91 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. მერჩქინელი რე პართიაშ ართ-ართი უდიდაში მაფათ დო შინელი რდჷ მუჭოთ **მითრიდატე დიდი**.

მითრიდატექ შანულამო გენძალიერჷ პართია. თიქ გაჭყჷ ოურდუმე ალიანსი ხარაკენაწკჷმა, ქიდიჸუნუ ელიმაიდაშ ომაფე, თაშნეშე არაბეფი, ნამუეფით სერიოზული საფრთხეს წჷმარინუანდეს ბაბილონეთიშო. მითრიდატე II რდჷ მაართა პართიალი მაფა, ნამუქჷთ პართიაშ პოლიტიკური მართუალა გოფაჩჷ კავკაციაშ რეგიონს: სომხეთიქ, იბერიაქ დო ალბანეთიქ გინირთეს პართიაშ ვასალური სახენწჷფოეფო. ბჟაეიოლს, მითრიდატექ დამარცხჷ ბაქტრიას მახორუ გეგია კათეფი დო ქიდეკინჷ საკესტანი. ჯვ. წ. 114/113 წანეფს, მითრიდატექ სელევკიდეფს მიდუღუ დურა-ევროპოსი. ჯვ. წ. 95 წანაშო, ოორუე მესოპოტამიაშ ომაფეეფქ: ადიაბენაქ, გორდუენექ დო ოსროჰენაქ ქიჩინეს პართიაშ ხეშულობა. მითრიდატეშ მართუალათ, პართიაქ მიოჭირინუ ტერიტორიული ექსპანსიაშ პიკის. მითრიდატეშ მართუალაშ ბორჯის, პართიაქ გაჭყჷ დიპლომატიური ურთიართალა რომიწკჷმა დო ხანიშ დინასტიაწკჷმა (ჩინეთი).

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 91
ნიკოლას მადურო

**ნიკოლას მადურო მოროსი** (; დ. 23 გერგობათუთა, 1962) — ვენესუელარ პოლიტიკოს დო ჸოფირ პროფრსხუშ ლიდერი, ნამუსჷთ ქიანაშ პრეზიდენტიშ პოსტ უკებუ 2013 წანაშე. 2012-2013 წანეფს, უგო ჩავესიშ პრეზიდენტალაშის უკებუდჷ ვიცე-პრეზიდენტიშ პოსტი, 2006-2012 წწ. — გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტის იკენდჷ.

ავტობუსიშ ანკერო მუშობაშ დოჭყაფაშ უკულ, პროფრსხუშ ლიდეო გჷნირთუ, 2000 წანას ერუანულ ასამბლეაშ მაკათურო გეგშაგორეს. ართამ სოციალისტურ პარტიაშ (PSUV) მაკათურო გჷნირთუ, ჩავესიშ გამაგალაშ ბორჯის ანდა პოსტის იკნედჷ, რდჷ ერუანულ ასამბლეაშ პრეზიდენტი, გალენურ საქვარეფიშ მინისტრ დო ვიცე-პრეზიდენტი. მადუროქ პრეზიდენტიშ პოსტ ჩავესიშ ღურაშ უკულ დეკჷ დო 2013 წანაშ ურანწკე საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიმორძგჷ. მადურო ვენესუელას 2015 წანაშე ზპჯუეფით (დეკრეტით) გამაგენს, მამართალ პარტიაშ კანონმადვალუ ორგანოშით გინოჩამილჷ ნებაგოქუნელობეფიშ ოსხირით.

## კომენტარეფი
კირნან შიპკა

**კირნან ბრენანი შიპკა** (, დ.10 გერგობათუთა, 1999, ჩიკაგო, ილინოისი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1999
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
გოტარზ I

**გოტარზ I** (პართ. 𐭂𐭅𐭕𐭓𐭆) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 91-87/80 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. რდჷ მითრიდატე II-შ სქუა. დუდშე რდჷ "სატრაპეფიშ სატრაპი" დო ბაბილონეთიშ მაფა. მითრიდატეშ ღურაშ უკულ, პართიაშ ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ გოტარზიქ.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
ოროდ I

**ოროდ I** (პართ. 𐭅𐭓𐭅𐭃) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 80-75 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. რდჷ გოტარზ I-შ სქუა. ჯვ.წ. 87-80 წანეფს ოროდის ხვისტა მიდუღჷ მუში ბიძიაქ, მითრიდატე III-ქ. ოროდიშ ღურაშ უკულ, პართიაშ ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ სანატრუკიქ, ნამუთ არშაკიდეფიშ დინასტიაშ შხვა ჸაშ წჷმმარინაფალი რდჷ.

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 75
არტაბან I (პართია)

**არტაბან I** (პართ. 𐭍𐭐𐭕𐭓) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 127-124/3 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. რდჷ ფრიაპატიშ სქუა. არტაბანქ ღურუ დოხოლაფირო ჯვ.წ. 124/3 წანას, გეგია კათა იუეჩჟეფიწკჷმა ლჷმაშ მიმალობას. არტაბანიშ უკულ ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ თიში სქუაქ მითრიდატე II-ქ.

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
მითრიდატე IV (პართია)

**მითრიდატე IV** (პართ. 𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 57-54 წანეფს, ფრაატ III-შ სქუა, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. თიში მართუალა იხასიათებუდჷ დინასტიური ლჷმათ უკულაში ჯიმა ოროდ IIწკჷმა, ნამუქჷთ მითრიდატე დამარცხჷ დო დაჸვილაფუ.

მუამუშიშ, ფრაატ III-შ მაფობაშ ბორჯის, მითრიდატე რდჷ მიდიაშ მამართალი. ჯვ. წ. 57 წანას, უკულაში ჯიმაშ ოროდიშ ალარინათ, მითრიდატექ დოჸვილჷ ფრაატი დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. მარა მალას ჯიმალეფქ ვემირიგეს დო ოროდიქ ეარჸჷ მეთრიდატეშ მეხჷ. მითრიდატექ დემარცხჷ დო სირიაშა ინტუ. მითრიდატეს ოჸურჩე ქიმეჩჷ სირიაშ რომალი მამართალქ დო პროკონსულქ აულუს გაბინიუსიქ. უკულიანი პერიოდის, გაბინიუსიშ ალარინათ მითრიდატექ პართიაშა გემშეჭკირჷ. მითრიდატექ დუდშე შანულამი წჷმოძინეფს მიოჭირინუ დო ქიდეკინჷ შქაწყარმალონა დო ბაბილონეთი. მითრიდატექ ოროდი ქუდახუ დო ხეშულობა დირთინუ. მარა უკულ, ოროდიშ მოხუჯე მაჯვღვერთარქ, სურენაქ ქართას ქინახუნუ სელევკია. მითრიდატექ დემარცხჷ დო ოროდიშ ზოჯალათ ჸვილირქ იჸუ.

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 54
სანატრუკი (პართია)

**სანატრუკი** — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 75-69 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ნამთინე მენცარეფიშ არზით სანატრუკი შილებე რდუკო მითრიდატე I-შ სქუა დო ფრაატ II-შ ჯიმა. შინელი ისტორიკოსიშ დეივიდ სელვუდიშ მეჯინათ, სანატრუკი რდჷ მითრიდატე I-შ უკულაში ჯიმა. სანატრუკიშ ღურაშ უკულ, პართიაშ ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ თიში სქუაქ ფრაატ III-ქ.

მითრიდატე II-შ ღურაშ უკულ, პართიაქ შანულამო დედაღარჷ დო ტერიტორიეფი მიოდინუ. დოხოლაფირო ჯვ. წ. 75 წანაშო, სანატრუკიქ ქირგებუ მომენტი, ქელერინუ საკეფი დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ჸათე ბორჯიშო სანატრუკი 80 წანერი ოკო რდუკო. არშაკიდეფიშ ახალი დინასტიური ჸას, ნამუთ სანატრუკიქ გაჭყჷ, კანკალე მენცარი მუშინუანს სანატრუკიდეფიშ ჯოხოდვალათ. თინეფი პართიას მართუნდეს ახ. წ. 12 წანაშახ.

სანატრუკიშ მართუალაშ ბორჯის, სომხეთიშ ნძალიერი მაფაქ, ტიგრან II-ქ ქისარგებლჷ პართიას მიმალი ქაოსური ჸოფირალათ, დო ქიდეკინჷ 70 ლეხერი, დო თაშნეშე ქიდიჸუნუ პართიაშ დომეინეფი: ატროპატენა, გორდუენე, ადიაბენა, ოსროჰენა დო ოორუე შქაწყარმალონა. სანატრუკიქ ღურუ ჯვ. წ. 69 წანას. თიში მონძე რდჷ სქუა ფრაატ III.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 158
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 69
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
ფრაატ III

**ფრაატ III** (პართ. 𐭐𐭓𐭇𐭕) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 69-57 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი, სანატრუკიშ სქუა დო მონძე. ჯვ. წ. 57 წანას ფრაატი დოჸვილეს მუში სქუალეფქ ოროდიქ დო მითრიდატექ.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 57
ფრაატ IV

**‎ფრაატ IV** (პართ. 𐭐𐭓𐭇𐭕) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 37-2 წანეფს. რდჷ ოროდ II-შ სქუა დო მონძე. ხვისტაშა ეშართჷ ჯიმაშ, პაკორ I-შ ღურაშ უკულ.

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 2
ფრაატ V

**ფრაატ V** (პართ. 𐭐𐭓𐭇𐭕) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 2-ახ. წ. 4 წანეფს. ქიანას მართუნდჷ დიამუში, მუსაწკჷმა ართო.

ფრაატ V-შ მართუალაშ ბორჯის ძალამს გეუფრაშჷ პართიაშ დო რომიშ ურთიართალაქ, გიშაკერზაფილო სომხეთიშ დო შქაწყარმალონაშ კონტროლიშ გეშა. ოქტავიანექ, მუში სქუალაფირს, გაიუს კეისარს ქუდავალჷ ირანიშ ტერიტორიაშა მიშაჭკირუა, მარა უკულ, ახ. წ. 1 წანას, რომქ დო პართიაქ მირიგეს, დო ქუდოდვეს ოთინჩალე ხეკულუა, ნამუშ ნძალათ სიმხეთიქ ქუდოსქიდჷ რომიშ გოლინაშ სფეროს. საგამათ, რომქ ფრაატ V ქიჩინჷ პართიაშ ოფიციალური მაფათ. ჸათე ჩინებას, კაბეტი შანულობა უღუდჷ ფრაატიშო, მუშენდა თის ვაუღუდჷ ნძალიერი ხეშულობა მუშ ქიანაშ დინახალე. ახ. წ. 4 წანაშო, ფრაატიშ დო მუსაშ მეხჷ ეარყეს პართიალი დიდებუანეფქ დო თინეფი ქუდახუეს. ფრაატიქ დო მუსაქ რომიშა ინტეს. პართიალი დიდებუანეფქ ომაფე ხვისტაშა გეშეჸონეს ოროდ III.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
მუსა (პართია)

**მუსა** — პართიაშ დიაფალი ჯვ. წ. 2-ახ. წ. 4 წანეფს. მუსა რდჷ იტალიარი ჭკორი-ოსური, ნამუთ რომიშ იმპერატორქ, ავგუსტუსიქ უფეშქაშჷ პართიაშ მაფას, ფრაატ IV-ს. მალას მუსაქ ფრაატიშ ომაფე კარს შანულამი გოლინა მიპალუ დო გინირთჷ თიში ფავორიტო დო ოჸოროფუთ. ფრაატის მუსაშე შეძინჷ ბაღანაქ (ფრაატ V). ჯვ. წ. 2 წანას, მუსაქ ფრაატ IV მოწამალუ დო პართიაშ მამართალო მუქ გინირთჷ, მუში სქუა, ფრაატ V-წკჷმა ართო. მარა თინეფიშ ხეშულობა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. ახ. წ. 4 წანას, პართიალი დიდებუანეფქ ეარყეს მუსაშ დო ფრაატ V-შ მეხჷ დო თინეფი რომიშა ონტინეს. უკულ, პართიალი დიდებუანეფქ ომაფე ხვისტაშა გეშეჸონეს ოროდ III.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ დიაფალეფი
კატეგორია:პართიაშ მამართალეფი
ოროდ III

**‎ოროდ III** (პართ. 𐭅𐭓𐭅𐭃) — პართიაშ მაფა 4-6 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ოროდი ომაფე ხვისტაშა ეშეჸონეს პართიალი დიდებუანეფქ ფრაატ V-შ დო მუსაშ გინორაგვაფაშ უკულ. ოროდ III-შ კუნტა მართუალაშ გეშა ბრელ მუთუნ ვარე რჩქინელი. ჟირწანიანი მართუალაშ უკულ თინა დუჸვილუნა. თიშ უკულ ხვისტაშა ეშართჷ ვონონ I-ქ, ნამუთ ფრაატ IV-შ უნჩაში სქუა რდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ოროდ III Grokipedia.com-ის

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:ნაღურა 6
ვონონ I

**ვონონ I** — პართიაშ მაფა 8-12 წანეფს დო სომხეთიშ მაფა 12-18 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. რდჷ ფრაატ IV-შ უნჩაში ქომოლსქუა. ჯვ. წ. 10/9 წანაშე ვონონი რომს რდჷ მუჭოთ მძევალი. თექ ირდუდჷ დო გონათაფა ხოლო თექ მიღჷ. 

ოროდ III-შ ღურაშ უკულ, რომიშ იმპერატორქ, ავგუსტუსიქ ვონონი პართიაშა გოუტუ მაფობაშ მიოღებელო. ვონონიშ მართუალაქ წჷმოძინელქ ვეჸუ. ბრელი პართიალი დიდებუანს თინა რომიშ მარიონეტო მიოჩქუდჷ. მალას არშაკიდეფიშ დინასტიაშ შხვა წჷმმარინაფალქ, არტაბან II-ქ, ნამუთ ატროპატენაშ მამართალი რდჷ, ეარჸჷ ვორონიშ მეხჷ. ომენოღალე ლჷმას არტაბანქ დამარცხჷ ვონონი, ნამუქჷთ 12 წანას სომხეთიშა ინტუ დო თექ ქიგედირთჷ მაფათ.

არტაბანქ ვონონიშ სომხეთიშ ხვისტაშე გინორაგვაფა ხოლო მინდომუ. მარა პართიაშ ჸათე ცადებეფს ქაწუდირთჷ რომქ. მარა უკულ, რომიშ იმპერატორიშ ტიბერიუსიშ სქუალაფირქ დო წჷმმარინაფალქ გერმანიკუსიქ ქუდოდვჷ აპიჯალა პართიაწკჷმა. აპიჯალათ, სომხეთიშ ახალი მაფათ გინირთჷ არტაშეს III-ქ. რომალეფქ არტაბანი პართიაშ ლეგიტიმური მაფათ ქიჩინეს დო ვონონი სირიაშა მიდეჸონეს. უკულ ვონონქ გინოჸონაფილქ იჸუ კილიკიაშა, სოვრეშე ნტებას თინა ოცადუდჷ, მარა ჸვილირქ იჸუ, 19 წანას. ვონონს დასქიდჷ სქუაქ, მეჰერდატექ, ნამუთ 49-51 წანეფს ოცადუდჷ პართიაშ ომაფე ხვისტაშ დორთინაფას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:ნაღურა 19
არტაბან II (პართია)

**არტაბან II** (პართ. 𐭍𐭐𐭕𐭓), ჩილათირო ადრე მითმირჩქინანდეს მუჭოთ **არტაბან III**-ს — პართიაშ მაფა 12-38/41 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. 12 წანაშახ, რდჷ ატროპატენაშ მაფა, უკულ გეგთარაგუ პართიაშ მაფა ვონონ I დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ვონონქ პართიაშე ინტუ დო სომხეთის ქიგედირთჷ მაფათ. არტაბანქ მინდომუ ვონონიშ სომხეთიშე გინორაჸუა დო მუში სქუაშ ეშაჸონაფა სომხეთიშ ომაფე ხვისტაშა, მარა თიში ჸათე ცადებეფს ქაწუდირთჷ რომიშ იმპერიაქ. რომქ პართიაწკჷმა ქუდოდვჷ აპიჯალა, ნამუშ ნძალათ სიმხეთიშ ხვისტაშა გეშართჷ არტაშეს III-ქ. რომიშ იმპერიაქ ვონონიშ ხუჯიშ დაკინება მეჭყვიდუ დო თინა სირიაშა მიდეჸონჷ.

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
ოროდ II

**‎ოროდ II** (პართ. 𐭅𐭓𐭅𐭃) — პართიაშ მაფა ჯვ. წ. 57-37 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ჯვ. წ. 57 წანას ოროდიქ დო თიში უნჩაში ჯიმაქ, მითრიდატე IV-ქ დოჸვილეს მუნეფიშ მუმა ფრაატ III. მარა უკულ ჯიმალეფქ ვემირიგეს დო ქიდიჭყეს ართიანწკჷმა დინასტიური ლჷმა, სოდეთ ოროდიქ დამარცხჷ მითრიდატე.

ჯვ. წ. 53 წანაშო, რომალი მანჯღვერთარქ დო ტრიუმვირქ მარკუს კრასუსიქ წიმიჭყჷ ოურდუმე კამპანია ბჟაეიოლს. მარა, კარეშ ლჷმას, ოროდ II-შ მანჯღვერქ, სურენაქ ორჯგინჷ რომიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფს. ბურჯაფიშ მიმალობას დოღურჷ კრასუსიქ. თვითანჷ ოროდიქ სომხეთიშა გემშეჭკირჷ დო ქიდიჸუნუ მაფა არტავაზდ II, ნამუთ რომალეფიშ მოხუჯე რდჷ. ჯვ. წ. 52 წანას, ოროდიქ დაჸვილაფუ სურენა, ნამუშ პოპულარობა თის შანულამი საფრთხეთ მიოჩქუდჷ. 

რომიშ რესპუბლიკას მიმალი ომენოღალე ლჷმეფიშ ბორჯის, პართიალეფი გნეუს პომპეუსის დო უკულ, მარკუს იუნიუს ბრუტუსის დო გაიუს კასიუს ლონგინუსის ალურდეს. ჯვ. წ. 40 წანაშო ოროდიშ სქუაქ, პაკორ I-ქ ქიდეკინჷ სირია დო მორჩილი აზიაშ კაბეტი ნორთი. მარა ჯვ. წ. 38 წანას, რომალი მანჯღვერთარქ, პუბლიუს ვენტიდიუსიქ დამარცხჷ დო დოჸვილჷ პაკორი. უკულ, მალას ოროდიქ ხვისტაშე გეგნოდირთჷ დო ხეშულობა გეგნოჩჷ მაჟირა სქუას ფრაატ IV-ს.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 37
სურენა

**სურენა** (ღ. ჯვ. წ. 53/52) — პართიალი ოურდუმე მოღალე, მანჯღვერთარი. ბერძენი ისტორიკოსიშ, პლუტარქეშ მეჯინათ, სურენა ჸოფე გიშარჩქინელი ადამიერი, ნამუთ შანულამი გოლინათ ნოსარგებლებუე პართიაშ იმპერიას. ჯვ. წ. 54 წანას, სურენა ხემანჯღვერენდჷ პართიაშ ჯარეფს, ნამუეფქჷთ დამარცხეს დო მოჯალაგეს რომიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი (კარეშ ლჷმა). ბურჯაფიშ მიმალობას დოღურჷ მარკუს კრასუსიქ. ჯვ. წ. 52 წანას, პართიაშ მაფა ოროდ II-ქ დაჸვილაფუ სურენა, ნამუშ პოპულარობა თის შანულამი საფრთხეთ მიოჩქუდჷ.

კატეგორია:პართიალი მანჯღვერთარეფი
კატეგორია:კარეშ ლჷმა
კატეგორია:პართიაშ ოურდუმე ისტორია
ვარდან I

**ვარდან I** — პართიაშ მაფა 40-46 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. რდჷ არტაბან II-შ სქუა დო მონძე. ვარდანი, მუში კუნტა მართუალაშ მიმალობას, ხეშულობაშო ლჷმენდჷ მუში ჯიმა გოტარზ II-წკჷმა. 46 წანას ვარდანი დოჸვილეს პართიალი დიდებუანეფქ.

კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:ნაღურა 46
გოტარზ II

**‎გოტარზ II** (პართ. 𐭂𐭅𐭕𐭓𐭆) — პართიაშ მაფა 40-51 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. რდჷ არტაბან II-შ ენჭოფუა სქუა. დოხოლაფირო 40 წანას, დოღურჷ არტაბანქ დო ხვისტაშა ეშართჷ არტაბანიშ სქუაქ ვარდან I-ქ. მარა უკულ მალას, ხვისტაშ ხეშა ეშაჸოთამა მინდომუ გოტარზიქ, ნამუქჷთ ქიდიჸუნუ პართიაშ უდიდაში ნორთი დო ვარდანი ბაქტრიაშა ონტინუ. გოტარზ II-ქ ღურუ 51 წანას. თიში უკულ პართიაშ მაფათ გინირთჷ ვონონ II-ქ, ნამუთ გოტარზიშ ბიძია რდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:ნაღურა 51
გრეის ვან პატენი

**გრეის ვან პატენი** (; დ. 21 გერგობათუთა, 1996, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1996
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მაიკლ კ. ჰოლი

**მაიკლ კარლაილ ჰოლი** (, დ. 1 ფურთუთა, 1971, რალი, ოორუე კაროლინა, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1971
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჯო კირი

**ჯოზეფ დეივიდ კირი** (; დ. 24 პირელი, 1992, ნიუბერიპორტი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო მუსიკოსი.

## რესურსეფი ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1992
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ვონონ II

**ვონონ II** (ღ. 51) — ატროპატენაშ მაფა 11-51 წანეფს დო პართიაშ მაფა 51 წანას, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. პართიაშ ხვისტაშა ეშართჷ მუში ჯიმასქუაშ, გოტარზ II-შ ღურაშ უკულ, მარა ხეშულობა ბრელს ხანს ვაუკებუდჷ დო მალას დოღურე. ვონონიშ მონძე რდჷ უნჩაში ქომოლსქუა ვოლოგეზ I.

კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:ნაღურა 51
ვოლოგეზ I (პართია)

**ვოლოგეზ I** (პართ. 𐭅𐭋𐭂𐭔) — პართიაშ მაფა 51-78 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. რდჷ ვონონ II-შ სქუა დო მონძე. ვონონიშ უკულ პართიაშ ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ თიში უკულაში სქუაქ, პაკორ II-ქ, ნამუქჷთ გაგინძორჷ მუამუშიშ პოლიტიკა.

კატეგორია:ნაღურა 78
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
პაკორ II

**‎პაკორ II** (პართ. 𐭐𐭊𐭅𐭓) — პართიაშ მაფა 78-110 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. რდჷ ვოლოგეზ I-შ სქუა. პაკორი მუამუშიწკჷმა ართო მართუნდჷ სახენწჷფოს. ვოლოგეზიშ ღურაშ უკულ, გინირთჷ ხვალახე მამართალო. მარა მალას გურჩქინდჷ კონკურენტიქ - მუში ჯიმაქ, ვოლოგეზ II-ქ. დინასტიური ლჷმაქ ვოლოგეზ II-შ მარცხით გეთუ. 80 წანას, პაკორიშ მეხჷ ეარყჷ მაჟირა ჯიმაქ არტაბან III-ქ, მარა პაკორქ თინა ხოლო დამარცხჷ. 109 წანაშო პაკორს გურჩქინდჷ ხოლო ახალი კონკურენტიქ - ოროზიქ. 110 წანას დოღურჷ პაკორქ დო ხვისტაშა ეშართჷ თიში სქუაქ, ვოლოგეზ III-ქ, ნამუქჷთ გაგინძორჷ ოროზიწკჷმა ლჷმა. ოროზიქ ქიდეკინჷ პართიაშ ბჟადალი ნორთი დო თექ გეჭოფუ ხეშულობა. 

პაკორქ მუში მართუალაშ გოძვენას, ეკონომიკური დო ფინანსურო განძალიერჷ პართია. თიქ გაჭყჷ ახალი სავაჭარო სისტემა დო დეხოლჷ რეგიონიშ შხვა სახენწჷფოეფს, გიშაკერზაფილო ჩინეთის. პართიაშ პოლიტიკური დო ეკონომიკური გოლინაქ გედიდჷ ხორეზმის, ბაქტრიას დო ჰინდუქუშის.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ნაღურა 110
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
ჯეიმი კემპბელ ბაუერი

**ჯეიმი მეტკალფი კემპბელ ბაუერი** (; დ. 22 გერგობათუთა, 1988, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარ არტისტი დო მობირე.

## რესურსეფ ინტერნეტის
*
*
*

კატეგორია:დუნაბადი 1988
ოროზ I

**ოროზ I**, თაშნეშე გიმითქუალუ მუჭოთ **ხოსრო I** (პართ. 𐭇𐭅𐭎𐭓𐭅) — პართიალი დიდებუანი, ნამუთ მართუნდჷ პართიაშ ბჟადალი ნორთის 109-129 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი.

109 წანას, ოროზიქ ეარყჷ პაკორ II-შ მეხჷ დო მინდომუ პართიაშ ომაფე ხვისტაშ ხეშა ეშაჸოთამა. პაკორიშ სქუაშ დო მონძეშ, ვოლოგეზ III-შ მართუალაშ ბორჯის, ოროზიქ ქიდეკინჷ პართიაშ ბჟადალი ნორთი. ვოლოგეზის ქასქიდჷ ბჟაეიოლი ნორთიქ. 113 წანას, ოროზიქ სომხეთიშ ხვისტაშე გეგთარაგუ ვოლოგეზ III-შ ჯიმა აშხადარი დო თიშ მანგიორო ქიგიორინუ აშხადარიშ ჯიმა პართამასირი. ოროზიშ ჸათე ცადება რომიშ იმპერიაქ სამანჯელო გეგმირინუ დო იმპერატორი ტრაიანექ პართიაშ დომეინიშა გემშეჭკირჷ. 114 წანას ტრაიანექ ქიდიჸუნუ სომხეთი დო თინა რომიშ პროვინციათ გინაშქუ. 116 წანას ტრაიანექ გეჭოფუ პართიაშ ნანანოღეფი: სელევკია დო ქტესიფონი. ტრაიანექ უკულ ოურდუმე კამპანია გაგინძორჷ დო მიოჭირინუ სპარსეთიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის. ჸათაქ, თიქ აძვილჷ პართიაშ ვასალი, ხარაკენაშ მამართალი, ატამბელოს VII რომშა ოგაფური (ხარკი) გინუგაფუდკო. ტრაიანექ, ქტესიფონს ახალი მაფა ქიგიორინუ - ოროზიშ სქუა პართამასპატე. მალას, ტრაიანეშით ეჭოფილი ტერიტორიეფს ქომოხვადჷ არჸებეფქ რომალეფიშ მეხჷ, ბაბილონარეფქ დო ურიეფქ რომალეფი მესოპოტამიაშე ხოლო გეგშარაჸეს. ტრაიანეშ ღურაშ უკულ, 117 წანას პართიალი დიდებუანეფქ პართამასპატეშ მანგიორო მაფათ კინ ოროზი ქიგიორინეს. მარა ოროზიშ ხეშულობა ვარდჷ ნძალიერი. ოროზიშ ხეშულობაშ დოდაღარაფა ქირგებუ ვოლოგეზ III-ქ. თიქ, 129 წანას შელებუ ოროზიშ ქითორაგვაფა დო პართიაშ ბჟადალი ნორთი ქიმკირსხუ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:ნაღურა 129
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
ვოლოგეზ III

**ვოლოგეზ III** (პართ. 𐭅𐭋𐭂𐭔) — პართიაშ მაფა 110-147 წანეფს, პაკორ II-შ სქუა დო მონძე, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ვოლოგეზ III-შ მართუალა იხასიათებუდჷ ომენოღალე ლჷმეფით დო არეულობეფით. უზურპატორი ოროზიქ ქიდიჸუნუ პართიაშ ბჟადალი ნორთი დო თექ გეჭოფუ ხეშულობა. ვოლოგეზის ხვალე ბჟაეიოლი ნორთიქ ქასქიდჷ. 113 წანას, მუჟამსჷთ ოროზიქ სომხეთიშ ომაფე ხვისტაშა გეშეჸონჷ პართამასირი, რომიშ იმპერატორქ, ტრაიანექ პართიაშა გემშეჭკირჷ დო გეჭოფუ პართიაშ შანულამი ნოღეფი: ქტესიფონი დო სელევკია. ტრაიანექ, მუში ოურდუმე კამპანიათ, მიოჭირინუ სპარსეთიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის. მარა ტრაიანეშ ღურაშ უკულ, რომქ მიოდინუ დაკინებული ტერიტორიეფი. რომალეფიშ მიშაჭკირუეფიშ შედეგო ძალამს დედაღარჷ პართიაშ ბჟადალი ნორთიქ, ოროზიშ ხეშულობა ვარდჷ ნძალიერი. ჸათექ ქისარგებლჷ ვოლოგეზ III-ქ დო 129 წანაშო დამარცხჷ ოროზ I. უკულ მალას, ვოლოგეზის გურჩქინდჷ ახალი კონკურენტიქ - მითრიდატე V-ქ, მარა ვოლოგეზიქ თინა ხოლო დამარცხჷ, 140 წანაშო.

134-136 წანეფს ვოლოგეზი ოლიმუდჷ ალანეფს, ნამუეფქჷთ პართიაშ ტერიტორიეფიშა გემშეჭკირეს. ვოლოგეზ III-ქ ღურუ 147 წანას. თიშ უკულ ხვისტაშა ეშართჷ მითრიდატე V-შ სქუაქ, ვოლოგეზ IV-ქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ნაღურა 147
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
ჩილეს ესპანური

მინი
**ჩილეს ესპანური** (*Español Chileno*) არის ესპანური ენის აქცენტი და ვარიანტი, რომელზეც ჩილეში მცხოვრები ჩილელები საუბრობენ.

კატეგორია:ესპანური ნინა
ვოლოგეზ IV

**ვოლოგეზ IV** (პართ. 𐭅𐭋𐭂𐭔) — პართიაშ მაფა 147-191 წანეფს, მითრიდატე V-შ სქუა, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. 161-166 წანეფს ვოლოგეზ IV ლჷმეფს აწარმენდჷ რომიშ იმპერიაწკჷმა. ლჷმეფიშ დუდშეიანი მიმალობას, პართიაქ ქიდეკინჷ სომხეთი დო სირია, მარა უკულ თე ტერიტორიეფქ დათმებელქ აჸუ. რომალეფქ, ბორჯიშ კუნტა პერიოდიშ გოძვენას, ვოლოგეზის ნანანოღეფი: სელევკია დო ქტესიფონი ხოლო მუდუღეს. 166 წანას, სელევკიას, რომიშ ჯარიშკოჩეფს შქას გიფაჩჷ ინფექციური ლახარაქ, ნამუქჷთ რომალეფს შანულამი ზარალი მიორინუ. ჸათეშ გეშათ რომალეფქ დაკინებული ტერიტორიეფი ქიდიტეს. რომიწკჷმა ლჷმაქ პართიაშ მარცხით გეთუ. ვოლოგეზ IV-ქ მიოდინუ ოორუე შქაწყარმალონაშ უდიდაში ნორთი. ვოლოგეზიქ ღურუ 191 წანას. თიში მონძე რდჷ სქუა ვოლოგეზ V. 

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ნაღურა 191
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:არშაკიდეფი
ვოლოგეზ V

**ვოლოგეზ V** (პართ. 𐭅𐭋𐭂𐭔) — პართიაშ მაფა 191-208 წანეფს დო სომხეთიშ მაფა 180-191 წანეფს. სომხეთის მაფობაშ ბორჯის, თის, მუში სქუა რევი იბერიაშ ხვისტაშა ქიგუხუნუაფუ. 

ვოლოგეზ V-შ მართუალაშ მიმალობას, 195-202 წანეფს, პართია რომიშ იმპერიას ოლიმუდჷ. რომალეფქ ნანანოღა ქტესიფონი გეჭოფეს დო  ხოლო უმოსო განძალიერეს მუნეფიშ ხეშულობა სომხეთის დო ოორუე მესოპოტამიას.

## რესურსეფი ინტერნეტის
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ნაღურა 208
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი
კატეგორია:სომხეთიშ მაფეფი
ვოლოგეზ VI

**‎ვოლოგეზ VI** — პართიაშ მაფა 208-213 წანეფს, არშაკიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. თიში მართუალა იხასიათებუდჷ დინასტიური ლჷმათ მუში ჯიმა, არტაბან IV-წკჷმა. 216 წანაშო არტაბანქ შელებუ პართიაშ უდიდაში ნორთიშ დაკინება დო ეფექტური კონტროლი. თინა პართიაშ ოფიციალური მაფათ ქიჩინჷ რომიშ იმპერიაქ ხოლო. ვოლოგეზ VI-ს ხეშულობაქ ქასქიდჷ ხვალე სელევკია, დოხოლაფირო 222 წანაშახ. მონეტეფი, თიში გჷმოხანტუათ იჭკირუდჷ მესოპოტამიას 228 წანაშახ. ჸათე ბორჯიშო არშაკიდეფი გეგთარაგუ არდაშირ I-ქ. უმოს ადრე თიქ დამარცხჷ დო დოჸვილჷ არტაბან IV (224).

## რესურსეფი ინტერნეტის

კატეგორია:ნაღურა 228
კატეგორია:არშაკიდეფი
კატეგორია:პართიაშ მაფეფი