Esperanto

**Esperanto** - Làkk

## Maandarga - joxoñ bi - joxoñ yi- Esperanto-Làkk

* Jubilea simbolo
* flago 

*Internacia Lingvo Kurso - volofa lingvo*
**Lii ndimbal:** *(Helpo: www. esperanto-afriko. org. (kurso en araba lingvo); www. lernu.net kursoj* (= kursoj) 
*La internacia lingvo - ESPERANTO estas lingvo facila.*

## '''''Internacia''''' '''Làkk''' - ''"internacia lingvo"'' - ESPERANTO

----------------

Ĉ = (Sili) Ĉilio, G = (J) germanio, germanujo (=Almaañ) , Ĥ = Ĥemio (= ?; (Novartis, BASF), J = Junio (=Suwe); Julio (= Sulet ); J = Jordanio (Jordaani ), Ĵ = ĵurnalo (= 	surnaal ); Ŝ = ŝipo (= 	gaal / waruwaay ); Ŭ = aŭto (= 	oto ; 	ndaama; woto)
 

* *januaro* = Samwie 
* *februaro* = Fewirie 
* *marto* = Maars ; Maars(weer)
* *aprilo* = Awril 
* majo = Mee 
* *junio* = Suwe 
* *Julio* = Sulet 
* *aŭgusto* = Ut 
* *septembro* = Sattumbar 
* *oktobro* = Oktoobar 
* *novembro* = Nowembar 
* * decembro* = Disambar 	

-------------------

## ''Alfabeto de Esperanto ESPERANTO'' ('' fr.: alphabet'')
* *Alfabeto de Esperanto*;
* *- Esperanto, a, b, c* (**[[gune]]**) **deggal!** 

* ?? - *Prononoco kaj alfabeto* (* fr.: prononciation et alphabet*) : “Afr**i**ko”, "hot**e**lo", "am**i**ko", "kontin**e**nto". 

ESPERANTO - *ALFABETO* - (* fr.: alphabet*)

Aa, Bb, Cc, **Ĉĉ**, Dd, Ee, Ff, Gg, **Ĝĝ**, Hh, **Ĥĥ**, Ii, Jj, **Ĵĵ**, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, **Ŝŝ**, Tt, Uu, **Ŭŭ,** Vv, Zz.

Nomoj de la literoj: a, bo, co, **ĉo**, do, e, fo, go, **ĝo**, ho, **ĥo**, i, jo, **ĵo**, ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, **ŝo**, to, u,** ŭo**, vo, zo. 

Ekzemploj: c = : cigaro (= ), princo ( = lingéer) s = : kiso (= ?) *(baiser / kiss)*;
v = : varma (= taanga ) z = : rozo (= ?)(*Rose (fleur)*)

* **Ĉĉ, Ĝĝ, Ĥĥ, Ĵĵ, Ŝŝ, Ŭŭ** 

* Ĉ = Ĉado (= Cadd ) 	
* ĝ = ĝangalo ( ?; ) *(jungle)*
* ĥ = jaĥto; ( ? );(= gaal); *(yacht)* 
* ĵ = ĵurnalo (surnaal) 	
* ŝ = ŝipo (gaal )
* ŭ = aŭtobuso (ween, bis, kaar )

(Vikipedio en **Esperanto**: cx= ĉ, gx= ĝ, hx= ĥ, jx= ĵ, sx= ŝ, ux= ŭ)

* ĉ (cx), **ch**, 
* ĝ , (gx) **gh**, 
* ĥ (hx) **hh**, 
* ĵ (jx) **jh**, 
* ŝ (sx) **sh** 
* ŭ (ux) **u**

*Ekzemplo : chinia esperanta retpagho = ĉinia esperanta retpaĝo*

## ''Gramatiko'':

**la** (= *artikolo* ) 
* ***la tablo*** - 	taabal
* *tablo* - (= 1 *tablo* / = 1 	taabal )

## ''Substantivo''
(*Substantivo* / ?) **-o** dom**o** (= 	neeg) (*dom / o* *dom-*'o***)

* dom / o = 	neeg; ker; 	kër
* 1 domo = 1 	neeg; 
* 1 domo = 1 ker; 
* 1 domo = 1 kër
-----

== ''Adjektiv''o ==
(''Adjektivo'' / ?) '''-a''' grand'''a''' : (= ?)''(grand / big)''; grand'''a''' domo -
* ''grand'''a''' domo'' 
* ''malgrand'''a''' domo'' (ndaw)/(neeg)

== ''Pluralo'' ==

(''Pluralo'' / ?) '''-j''' : *''malgrand'''a''' domo'' (ndaw)/(neeg)

* ''malgranda'''j''' domoj'' (ndaw)/(neeg)
* 1 domo
* 2 domo'''j'''
* 1 granda domo
* 2''malgranda'''j''' domo'''j*** (ndaw)/(neeg)

## ''Adverbo''
(*Adverbo*/ ?) **-e**. Eva kantas bel**e**. *(adverbo)* - Eva estas bel**a**. *(adjektivo)*
(*kantas* = 	woy ); (*bele/bela* = 	?(rafet)	/?(taaru))

## ''Deklinacio''
(*deklinacio*)	
* 1. (*nominativo*): la ronda tablo - (kiu?) 
* 2. (*akuzativo*): la ronda**n** tablo**n** (kiu**n** ?) (= *akuzativo /accusatif*)

* de la ronda tablo (taabal)
* al la ronda tablo 
(*ronda* = móróg)

* (joxañ - *direkto*) + **n**
* (joxañ - *direkto*): en la parko ( 	bayaal ) - en la parko**n** >( (joxañ) > bayaal) 
* ( dox ) * mi iras en la parko* / * mir iras en la parko*'n*** ( (joxañ) > 	bayaal )

== aboot ji 	/jaboot yi - ''Personaj pronominoj'': ==
* (''personaj pronominoj''): ( )
* mi - (man) ------------------- ni - (ñun) 
* vi - (yow) ------------------- vi - (yun)
* li -	 ''(persono) (mom)'' --------- ili (pluralo) (ñoon)
* ŝi - 	 ''(persono) (mom)''; oni ('' fr.: on'') 
* ĝi - 	 ''(objekto, ideo)'' (mom); si (''la sama persono kiel la subjekto, se tiu ne estas mi, ni aŭ vi (aŭ ci)'')
-----------------------
* ''mi'' - man 
* ''vi'' - yow 
* ''li - mom '''(goor !)''' 
* ''ŝi'' - mom '''(jigeen !)''' 
* ''ĝi'' - mom ''(fr.: la chose, l'idée)''
* ''ni'' - ñun 
* ''vi'' - yun 
* ''ili'' (pluralo) - ñoon 


== moom - ''Posedaj pronomoj'' ==

''posedaj pronomoj'' + '''-a''': 
* mi'''a''' - vi'''a''' - li'''a''' - ...
* ''mi'''a''' amiko'' - '''coro''' ''(fr.: mon ami)'', 
* ''vi'''a''' hundo'' - '''xat'''; ''(= (fr. ton chien),'' 
* ''li'''a''' hundo''


== ''Deklinacio'' ==
* (''deklinacio''): 
* mi (1. ''nominativo''), 
* de mi, 
* al mi , 
* min (2. ''akuzativo''),.

== toolaale - ''Komparado'' ==
* (''Komperativo'') + '''pli''' 
* (''Superlativo'') +'''plej''' :
* ''forta'' - '''dëgër'''
* ''pli forta'' ('''ol''') 
* ''plej forta'' ('''el''')

* ''forta'' 	 - 
* ''pli forta (ol)'' - 
* ''plej forta (el)'' - 
------------------

== 'Konjugado'' - ''Verbo'' / ''Prezenco'' ==

''Konjugado'' - ''Verbo'' / 
''Prezenco'' / :+ ''' - as'''
* ''am / i'' - nob, sopp

* mi am'''as''' vin , vi am'''as''' vin, li am'''as''' vin; (..)
* ('''vi'''n***'= *akusativo*) 

## démb ji - ''Preterito''

* démb ji - *Preterito*/ + **-is**: mi am**is** vin, vi amis vin, li amis vin (**vin**= *akusativo*)

## muj gi - ''Futuro''
*Futuro* / + **-os**: 
mi am**os** vin, vi amos vin, li amos vin (vin= *akusativo*) 

## ''Kondicionalo''
*Kondicionalo* **-us** mi am**us** vin (vin= *akusativo*)

## ndigtal - ''Imperativo''
* ndigtal - *Imperativo* +**-u** am**u** min! *diru!* - (wax ! ) 

## ''Infinitivo''
*Infinitivo* + **-i**: Mi volas lern**i** **la internacian lingvon** = Mi volas lern**i** **Esperanton** (**-n** = *akusativo*)

* Tobio estas hundo. (xat ) 
* Marko karesas hundo**n**. (*karesas* - raay) (hundo**n**= *akusativo*)
* Marko estas amiko de Maria. ( ) 
* Maria salutas amiko**n** kaj vidas hundo**n**. (*vidas* - gisee ) (amiko**n**= *akusativo*)

## laŋ / ''Demanda frazo''
* *Demanda frazo*: ** Ĉu ?** (laaj / 	laajte)
* Ĉu vi komprenas min? Jes, mi komprenas vin. (*komprenas* = nànd )
* Ne, mi ne komprenas vi**n**. (ne komprenas - nàndul); (*komprenas* = nànd )
* Ĉu vi komprenas vorto**n**? (vorto - kaddu; *vorton*= *akusativo*)
* Mi ne komprenas vorto**n** = (jup)
* Vorto**n** ne komprenas mi = (jup)
* Vorto**n** mi ne komprenas = (jup)
------------------
## Tabelo de korelativaj vortoj
### Silabo i
* **"i";** *(nedifinita - fr. indéfini)*

### Antaŭsilaboj
* k+**i**+... ki- demandovorto - 
* t+**i**+... ti- indikvorto - ( )
* **i-** +( )
* ĉ+**i**+ ... ĉi- - ( ) 
* ne+n + **i**- neni- 

* **Antaŭsilabo** 	- **Mallonga klarigo** 
* ki- 	 kio - **kan** ; kiu - **lan**; demandovorto -(*kiu?* - kan; *kio?* - lan;)
* ti- 	 'indikvorto' - 
* i- 	 *iu* - 
* ĉi- 	 *ĉiu* - 
* neni- *neniu* - 
	
* (5 x 9 = 45 korelativaj vortoj - tabelvortoj):
### Postsilaboj
**Postsilabo** - 	**Mallonga klarigo**
* -o 	*nedifinita aĵo* - 
* -u 	*individuo, difinita aĵo*, - 
* -a 	*eco* - 
* -el 	*maniero* -
* -e 	*loko* - 
* -am 	*tempo* - 
* -om 	*kvanto* - 
* -al 	*kialo* - 
* -es 	*posedanto* - 

### 45 korelativaj vortoj - tabelvortoj:
* kio - 	tio - 	io - 	ĉio - 	nenio - 
* kiu - 	tiu - 	iu - 	ĉiu - 	neniu - 
* kia - 	tia - 	ia - 	ĉia - 	nenia - 
* kiel - 	tiel - 	iel - 	ĉiel - 	neniel - 
* kie - 	tie - 	ie - 	ĉie - 	nenie - 
* kiam - 	tiam - 	iam - 	ĉiam - 	neniam - 
* kiom - 	tiom - 	iom - 	ĉiom - 	neniom - 
* kial - 	tial - 	ial - 	ĉial - 	nenial - 
* kies - 	ties - 	ies - 	ĉies - 	nenies -

------------
## wañi ñi i - ''Nombro, Nombrado, arabo cifero''
* *Nombro, Nombrado, arabo cifero* ( ) , *araboj ciferoj* 

* nul 0
* unu 1 --- ses 6 --- dek unu 11 --- cent 100
* du 2 --- sep 7 --- dekdu 12 --- ducent 200
* tri 3 --- ok 8 --- dudek 20 --- mil 1000
* kvar 4 --- nau 9 --- dudek unu 21 --- du mil 2000
* kvin 5 --- dek 10 --- tridek 30 --- du mil unu 2001
* "miliono" 1'000’000 

*roma cifero*: I II III IV V VI VII VIII IX X C M 
*"Bonan nokton!"* 

## wañi ñi i - ''Kardinalaj numbroj''
*kardinalaj numbroj*+ **-a**: 
 
* unu**a**: 1. 
* du**a**: 2. 

----------------------------------------------------------------------

## '''Baatukaay'''
* *grand / a* - rey, mag
* *malgrand / a* - tuuti, ndaw
* *manĝ / i* - lekk
* *trink / i* - naan
* *dorm / i* - nelaw; *mi dormas*; dorm / i: 
--------------------------------------
*(traduko en franca lingvo)*:
* dorm / i: dormir, reposer; 
* dormo 1.: sommeil; 
* dormo 2.: sommeil, repos; 
* dorm**em**a: ensommeillé; 
* dorm**eg**i: dormir d'un sommeil de plomb; 
* dorm**et**i: sommeiller, somnoler; 
* dorm**igi**: endormir; 
* **en**dorm**igi**: endormir; 
* **en**dorm**iĝi**: s'endormir; 
* **for**dormi: manquer; 
* **mal**dormi: rester éveillé, veiller ; 
* **sen**dorm**eco**: insomnie; 
* dorm**igilo**: somnifère; 
* dorm**ilo**: élément de literie; 
* dorm**omalsano**: maladie du sommeil. 
* dorm**emo**: sommeil .
-----------------------------
* *mort / i* - dee *(la mort / o; , li mortas; mort/a, mort / e;)* 
* *ir / i* - dox, dem
* *ven / i* - ñow/ñew
* *don / i* - may, jox 
* *pren / i* - jël; 
* *parol / i * - wax; *la parolo; li parolas,* 
* *am / i * - nob, sopp
* *kiu?* - kan 
* *kio?* - lan 
* *hom / o* - nit 
* *viro* - goor 
* *edzin / o, homin / o, sinjorin / o, virin /o * - jigeen 
* *kap / o* - bopp; *(Mia kapo doloras!)*
* *okul / o* - bët 
* *orel / o * - nopp 
* *nas / o* - bakkan 
* *buŝ / o * - gemmiñ 
* *dent / o* - bëñ 
* *lang / o* - lammiñ 
* *kor / o* - xol 
* *man / o* - loxo 
* *pied / o * - tank 
* *akv / o* - ndox; la akvo estas klara; 
* *fajr / o * - safara; *flam / o* - (safara); 
* *sun / o * - jant; *mi estas la plej feliĉa homo sub la suno;*
* *lun / o * - weer; *fazoj de la luno; la lunoj de Jupitero;* *la plenluno disvastigis lumo*'n** preskaŭ taga**n***

-----------------

== Salaamaalekum ==

* Salaamaalekum ! ''(Paco estus kun vi!); Bonan tagon ! Saluton!'' 
* Maalekum salaam ! ''(Kaj kun vi estus paco!); Bonan tagon ! Saluton!''

* ''Bonan matenon!'' 
* ''Bonan nokton!'' 
* ''Bonan tagon!'' 
* ''Bonan vesperon! 
''

* Nan nga def ? ''Kiel vi fartas?'' / Naka nga def ? ''Kiel vi fartas?'' 
* Maa ngi fi rekk.
* (https://web.archive.org/web/20101231210231/http://fr.lernu.net/lernado/vortoj/frazoj/index.php *** Des phrases utiles***)

* Ba beneen (yoon). '' Ĝis (la) revido!''

== '''Baatukaay'''uea.org Radikoj-685: ==
=== a ===

* [http://www.uea.org/vikio/Radikoj-685 uea.org Radikoj-685: vortoj]: 

* hom / '''o''' - nit ki; 	
* homo'''j''' - nit ñi; (pluralo/''fr. le pluriel'') 
* hom / '''a''' - (''adjektivo'') ; 
* aĉet / '''i''' - jënda / jénd; 
* aĉet / '''o''' - (..) (''substantivo''); 
* aĉet / '''i''' - (***i**nfinitivo''); (jënda / jénd); 
* + -j - (pluralo); (''fr. le pluriel'')
-------------------------------
* [https://web.archive.org/web/20120205155136/http://eo.lernu.net/lernado/vortoj/bildvortaro/5.php **Bildvortaro - lernu.net] 
* Bildvortaro - lernu.net
------------------
* a. - (*bel*'a*** - raphet ; bela - taaru); ''(fr.: suffixe adjectival)'' hom'''o''' / hom'''a''' - ''(substantiv'''o''' / '''a'''djektivo)''; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Fina%C4%B5o Finaĵo]
* -Aĉ - dom'''aĉ'''o ''(malbela domo)''; ''(fr.:suffixe péjoratif)''; ''bela; mal-; mal+bela=malbela;''[http://eo.wikipedia.org/wiki/Fina%C4%B5o Finajxo]; ''domo'' - naik; (''bel'''a*** - raphet); domo → domacxo; (PMEG -Acx); Domo; http://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ach.html PMEG gramatiko
* aĉet / i - jënda / jénd; aĉet / o - (..); (aĉet / **i** - **i**nfinitivo); aĉeti - jaynda; ; ; Domo 
* -Ad - (fr. suffixe d'action): uz/o; uz/i - (fr. user): *la uz*'ad**o de la artikolo estas tia sama, kiel en aliaj lingvoj''; uzo → uzado = daŭra, regula uzo; (PMEG 38.2.2. AD = “dauxra ago”).[http://eo.wikipedia.org/wiki/Uzo Uzo ];[http://eo.wikipedia.org/wiki/Uzo UZO]; [[Internet]]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Tutmonda_uzado_de_la_interreto Tutmonda uzado de la interreto]; ([http://eo.wikipedia.org/wiki/Kutimo Kutimo - ( cosaan)]);([http://eo.wikipedia.org/wiki/Rito (cosaan)]) 
* adres / o - (fr.: l'adresse); adresi -(verbo); (sendanto / ricevonto de la letero);
* aer/o - [[Ngelaw]]; aero - nguelarw; (fr. l'air); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Aero Aero]
* afer/o - mbir mi (Substantivo); (aferoj - mbir yi); afer/o - afeer bi; 	(aferoj - afeer yi) 
* afrik/o - [[Afrig]]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Afriko Afriko]
* ag/i - ( def); agi - waxaale; ago - jayf; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Agi Agi]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/AGI AGI]; kunagi - (..); kunago - (..); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Interago interago]
* aĝ/o - att; [http://eo.wikipedia.org/wiki/A%C4%9Do Aĝo]; (jaro - (at mi) [[At]]; (jaroj - at yi); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Jaro Jaro]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Maljuna%C4%9Do]


* aĥ ! - (aĥ ! = forta surprizo ! ); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Surprizo Surprizo]; surprizi - jaaxal; surprizo - .. ; esti surpriza - ..; (PMEG 18.3.);
* ajn - .. ; (ie ajn - .. ; (iu ajn - ..); (iu ajn - .. ; (io ajn - ..; ([http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ajn.html PMEG 14.3.4.]); ; iu - ..;
* -Aĵ - [http://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ajh.html -Aĵ]; (sufikso - ..; vortfinaĵo - .. ); (posedaĵo ; propr**aĵ **o - .. ); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Fina%C4%B5o Finaĵo]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Poseda%C4%B5o Posedaĵo ]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Posedo Posedo]; 
* akcept/i - nangu; 
* akv/o - ndorh; akvi - rawesh; [[Ndox]]; [[Yolaakon]]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Akvo Akvo]
* al - (**Al** montras celon: mi iras nun **al** la onklo);montri - ..;(celo - .. ; (iri - .. ;(onklo - .. ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Al al; AL]; [http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/direktaj_rolvortetoj/al.html ** al** PMEG]

* ali/a - .. ; ([http://eo.wikipedia.org/wiki/Alia Alia] estas [http://eo.wikipedia.org/wiki/Komunumo komunumo] de [http://eo.wikipedia.org/wiki/Italio Italio.])

* almenaŭ- ..
* alt/a - ..; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Alteco alteco alto] 
* amas/o - ; (maso - këmbay gi; maso - laf li; maso- saam bi); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Maso Maso]; .. ; (fiziko);[http://eo.wikipedia.org/wiki/Fiziko Fiziko]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Amasinformilo Amasinformilo]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Amaskomunikilo Amaskomunikilo]; ([[Ceññeer-mbej]])
* ambaŭ - 	; 
* amerik/o - [[Aamerig]] ; Usono - [[Diiwaan yu Bennoo]] ; amerikana kontinento - ([[Aamerig]]) ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Ameriko Ameriko], [http://eo.wikipedia.org/wiki/Usono Usono],[http://eo.wikipedia.org/wiki/Kontinento Kontinento];
* am / i - norb; amo - mbougayle; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Amo Amo] 
* amik/o - harit; amiko - (xarit bi); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Amiko amikeco Amiko] 

-----------------------------
   	
* -An - - klubo → klub**an**o; (klubo - boyet bi); -->("klubano" - ) ); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Klubo klubo]
* ankaŭ - 
* ankoraŭ, - ; ankoraŭ ne - ; 
* anstataŭ -; anstataŭigi - ;	(anstataŭ- ); anstataŭ - ; anstataŭ - ; 
* -Ant - (participo -); --> dum la ago — la ago ankoraŭ ne finiĝis, leganta = tia, ke oni ankoraux legas; [http://eo.wikipedia.org/wiki/ANT ant ANT];
* antaŭ - ; (antaŭ - ); (antaŭ - ) ;
* aparat/o - ; sonaparato - ; respondaparato - ; telefona respondaparato - (telefon bi);(waxsori wi)(waxsufe)[http://eo.wikipedia.org/wiki/Telefono Telefono]; 	lauxtilo - ; sono - ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Sono Sono]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Aparato aparato];
* apart/a - ; apartaĵo - apartamento - ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Apartamento Apartamento]
* apenaŭ - (..); 
* aper//i - feeñ; malaperi - meles;
* april/o -	 [[awril]] ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Aprilo Aprilo]; 4 - ; monato - weer ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Monato Monato]; Monato - [[Weer]]; januraro - [[Samwie]]; februaro - [[Fewirie]]; marto - [[Maars]]; aprilo - [[Awril]]; majo - [[Mee]]; junio- [[Suwe]]; julio - [[Sulet]]; aŭgusto - [[Ut]]; septembro - [[Sattumbar]]; oktobro - [[Oktoobar]]; novembro - [[Nowembar]]; decembro - [[Disambar]];
--------------------------
* apud - [http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/lokaj_rolvortetoj/apud.html apud] (apud la altaro)	
* -Ar - [http://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html -ar](sufikso - .. ;	vortfinaĵxo - .. ; (vorto - kaddu ); (vorto - kaadu ); vort**ar**o - [[Baatukaay]]; vortaro - [[Baatukaay]]	 ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Ar ar Ar];
* aranĝ/i - dogal; 
* artikol/o (literaturo) - (..)	 ; nedifinita artikolo (gramatiko)- ; difinita artikolo (gramatiko): **la**; [http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/difiniloj/la/index.html **la**]; artikolo (gramatiko) -; (skribaĵo - ; skribo - ; teksto - ); literaturo - [[Njàngat]]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Literaturo Literaturo] -	;
-----------------------------
* art/o - [[Fànn]]; belartoj -; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Ar%C4%A5itekturo arĥitekturo](arkitekturo - (..); arkitektura fako - ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Beletro Beletro]; Beletro (aux belliteraturo); beletro - (..), muziko - [[Way]] , skulptarto --> (skulptartisto - ); pentrarto - ); 
* as - [http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj/reala/nun-tempo.html as] (finaĵo) **prezenco** verba tempo montranta la estantecon; **as-tempo, nun-tempo**. (-->preterito. futuro, imperfekto, perfekto, pluskvamperfekto); ** prezenco** - mi lern**as**, vi lernas .... ( lerni - jang;)[http://eo.wikipedia.org/wiki/Prezenco Prezenco]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/As as As]; lerni - jang; lerni -janga; lerni - ñang; 
* asoci/o - [[kompin]]; firmao - kompin;[http://eo.wikipedia.org/wiki/Firmao'' firmao'' (kompin)]; (ni asocias asocion) ----> asoci/i -; asoci/o - Asocio de Sudorient-Aziaj Nacioj; (ASAN); Asocio de Sudorient-Aziaj Nacioj; (ASAN); [http://eo.wikipedia.org/wiki/ASEAN ASEAN]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/ASAN ASAN]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Asocio Asocio]; (alianco - (..) ); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Alianco Alianco]; 
-----------------------------------
* aspekt//i - seet; aspekti simile - (..);	 ; tre - ; aspekti simile - ; aspekt**i** - seet; aspekt**o** - melokaan; 
* at - (pasiva participo - dauxrado aux ripetado)(gramatiko); pasiva participo - ; pasiva - ; participo - ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Gramatiko Gramatiko]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/At at AT];[http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/participoj/a-vortoj.html at]
-------------------------------
* atend/i - ; atend/i - ; (atendo-kompenso - );
* atent/a - ; atenta - atento - ; (atento - )
----------------------------
* ating/i -; atingi (vilagxon), (urbon, lokon, ejon) - ; 
* aŭ - 	 
* aŭd/i - ; aŭdi (parolon) - ; aŭdi paroladon - ; 
* aŭskult/i - ; 
* aŭgust/o - [[Ut]]; aŭgusto - [[Ut]]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/A%C5%ADgusto Aŭgusto]; ok - 8 - ; monato - [[weer]]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Monato Monato]
* aŭstrali/o - (la sxtato "aŭstralio") - aŭstrali/o - (la kontinento "aŭstralio") - [http://eo.wikipedia.org/wiki/A%C5%ADstralio Aŭstralio]; 
* aŭtobus/o - (publika aŭtobuso) - ; publika aŭtobuso - 	 ; aŭtobuso - ;[http://eo.wikipedia.org/wiki/A%C5%ADtobuso Aŭtobuso]; 
* aŭtomobil/o - ; aŭti -; [http://eo.wikipedia.org/wiki/A%C5%ADtomobilo Aŭtomobilo];[http://eo.wikipedia.org/wiki/A%C5%ADto Aŭto]
* aŭtun/o - ; aŭtun/o -; aŭtun/o - ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/A%C5%ADtuno Aŭtuno]; aŭtuna - ; 
* av/o - ; (patro de patro - ); avo - ; (patro de patrino - ; gepatroj de patrino - ; gepatroj - ;
* Azi/o - ; ; aziano - 	 ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Azio Azio]
------------------
=== b ===

=== c ===


-----------------
=== o ===

* o - -o; (amik**o**- xarit bi; tajlor**o** - nawkat bi ; ĉeval**o** - fas wi ; krajon**o** - ?, bros**o** - boros bi) 
* -Obl - ''“multipliko”''. (kvanto - saam bi); (1 saam bi) (du → du**obl**o = kvanto duobla - (2 saam bi) ); (Matematikaj esprimoj - [[Xayma]] )
* ofic/o - (yen bi) ; (ofic**ej**o - (yen bi)) 
* oft/e - ?
* ok - (8) [[Juróom ñett]] 8
* okaz//i - 	jib ; kio okazis ? ? Akcidento okazis - ; ''(Okazu, kio okazi devas)''
---------------------------------

* okcident/o - [[ ]]; [[ ]]; (okcident/a - okcident/e - ) 
* oktobr / o - [[ ]] 
* rigard / i - 
* vid / i - 
* okup/i - ( ); **ek**okupi - ; '' (Sin okupi pri arto.'' - 
* ol - ''(ŝi estas pli ol bela, ŝi estas belega)''
* -On, ON = “divido”.( du → du**on**o 1/2 - ) (Matematikaj esprimoj - )
* oni - ) ''(oni kredas, ke kometoj anoncas malfeliĉon)''
* onkl / o - 
* ont - (Aktivaj participoj - ) ''(Viro, kiu poste leg**os**, estas leg**ont**a viro.)''
* -Op - ''“grupo kun certa nombro da membroj” :du → duopo = grupo de du, paro; dek → dekopo = grupo de dek''
* opini/i - ; (opinio - ) 
* ordinar/a - 
* ord/o - ; ''orda'' - ; ''ord**em**a'' - ; ord**ig**i - 
* organiz/i - ; (ordo); (organiz**aĵ**o); organizo - 
* orient/o - [[ ]] **O**; (orienta - ) 



-------------
* os - ( ...) Mi vid**os** - Waan arki doonaa. (Morgaŭ est**os** lundo.)- [[...]])
* ot - ''pasiva participo'' (OT - ''stato'' (xaal) ''antaŭ ago)'' ''Oni elektu OT-participon, se temas pri stato'' ( ...) ''antaŭ la ago.'' ''(Libro, kiun oni poste leg**os**, estas leg**ot**a libro.)''
* ov/o - [[ ]]

=== p ===
* pac/o - nabad 
* paĉj/o - (- ) (Patro - → Paĉjo) ''(-ĉj, - ( Karesvorto por patro ( ): „Patreto! Pa**ĉj**o!“) Patro:'' (): ''Paĉjo! (Patreto!)''
* pag / i - san-wó 
* paĝ/o - 
* pan/o - 
* paper/o -; (leteropapero - ; - leterpapero - ) 
* pardon/i - ; (Pardonu! Pardonu min - !) 
* parol//i - ; (parolo -; (paroli pri.. - ) 
* part/o - ; (rezervparto - ) 
* pas//i, - ''(li pasis al mi - ) (pasi sur la strato, la placo, tra kampo); (paso - pasejo en monto - ; lia tago pasadis en studado;''
* patr / o - 
* pec/o - , (peco da pano - ) 
* pend//i - (''la filo dependas de sia patro'' - )
* pens//i - 
* per - ( ) ''(Per hakilo ni hakas; sin nutri per legomoj; hak/i - ; (legom/o - legomo**j** - ) - (nutr/a - ; nutr/o - ; nutra manĝaĵo - ( );'' ''plenigi botelon per akvo;)''
* perd/i - , (perdo - ) 
* perfekt/a - ; ()( ); ''(mi komprenas perfekte - )'' ; ''perfekte ludi pianon;'' 
* period/o - 
* permes/i - 
* person/o - ; persona/persone - ; person/**a**( ):'' mia person**a** situacio;'' person/**e** ( ): ''mi konas lin person**e***
* pet/i - 
* pied/o - ; ''piediri - ; planko - ; piediranto - ''
* plaĉ//i - ; ''(bone plaĉas al mi - ); (tre plaĉas al mi ĉi tie); plaĉa - '' 
* plan/o - 
* plej - ''(Superlativo)''- plej ofte - ; (Aŭgusto estas mia ''plej'' amata filo.)''forta - pli forta (ol) - - '''plej''' forta (el) - '' ''(Akceptu mian plej koran dankon.)''
* plen/a - 
* plezur /o - 
* pli - (Komperativo) ; pli kaj pli - ; ''(lakto estas pli nutra, ol vino);(nutr/a - nafaqo'');
* plu - ( ); '''ktp''' (k·t·p ← '''kaj tiel plu''') -
* plur/aj - (pluraj personoj atestis tion);(pruvi - )
* plus - (2 + 2 = 4 → Du plus du faras kvar.)(matematiko - [[ ]]) 
* po - '' (la drapo kostas po 2 $ dolaroj por metro (2 dolarojn por ĉiu metro);''
* poem/o - 
* pom/o - [[ ]]
* popol/o - 
* popular/a - 
* por - 
* pord / o - 
* port/i - 
* post - ; ''La virineto kaŝis sin post kelkaj altaj ŝtonoj.'' post - dabaddeed, (kaddib); post kiam - (- Post kiam li alvenis, ni manĝis.) ; post tio - (Kvaronon da horo post tiuj vortoj ...)
* poŝt/o - ; poŝtkarto - 
* pov/i - 
* pra- - “antaŭ tre longa tempo, primitiva”; origino de la mondo - ; tempo → '''pra'''tempo = la komenca tempo de la homaro aŭ de la mondo; (avino - ; avo - ); (patro); (avo); '''pra'''avo, '''pra'''avino 

* precip/e, - ''La lando vivas precipe el vitkultivado''; (vino - 
* prefer/i - 	 ; 
* preleg//i - )+(publiko - ); prelego/prelego'''j''' - 
* pren/i - 
* pres/i - (libro - ) 
* preskaŭ - 
* pret/a - ''Mi estas preta preni, rompi la lancon por la vero.'' (lanco - )

* preter - (Li pasis '''preter''' mi - )
* prezent/i - 

-------------------
* prezid/i, - ( ) ( ); (prezidanto - ); prezid'''e'''nto - ; (Francujo, Francio - [[Faraas]]; Germanujo, Germanio - [[Almaañ]] , Usono [[Diiwaan yu Bennoo]] : prezid'''e'''nto)
--------------------
* prez/o - 
* pri - (Prepozicio - )''Li parolas pri leono. La temo de la prelego estas leono.'' (leono - [[ ]])
* princip/o - 
* printemp/o - ; (printemp'''e''' - ); [[ ]]

* pro - ''(prepozicio)'' ''Ŝiaj dentoj frapadis pro malvarmo.'' (dento -)dentisto - )(dentbroso - )
* problem/o - 
* produkt/i - ; produkt'''o''' - (fabrik'''ad'''o)(produkt'''ad'''o) - ; ''(nur '''produkto''' de mia fantazio)''; (fabriko - )
* program/o - ; ''(sistema programaro: Ilprogramoj de komputa sistemo necesaj por funkciigi aplikajn programojn; aplika programaro: Kolekto da aplikaj programoj por iu ekstera aplika tereno (kontraste al sistema programaro).)'' 
* proksim/a - ; pli proksima (ol) - ; plej proksima (el) - 
* propon/i - ; propono -
* propr/a - ; (kun propraj okuli- ;) (''Fidu propran okulon.'') (fido - ; fid/i - ) 
* prov/i - ( );''(provi instrumenton, maŝinon, ponton, ĉapelon); (instrumento - )(ponto- );(ĉapelon- );''''Montru al mi provon de via aktora arto.'' 
* publik/o - 111
* punkt/o - dhibic, joojis; ''(akurata - )''
* pup/o - ; [[دمية]]''la infano serĉis sian pupon'' (ludi - ) (kokino - ); (kokineto- ); [[Pupo (ludilo)]]
* pur/a - 



-------------
=== r ===

* radi/o - [[rajo]] ; radio - ;
* rajt/o - (..); rajta - ; 
* rakont/i - léeb; rakonti - netali; rakonti - nettali; rakonti historion - (..); rakont'''o''' - léeb (bi); historio - léeb (b-) historio - leep (b-) ; historio - [[Taariix]]
* rapid/a - gaaw; 
* raport/i - (..) ; (raportisto - ; raporto - )
* re- - (..) (ree - ); ĉiufoje (relegi) - ; saluti → '''re'''saluti = respondi saluton per saluto; diri → '''re'''diri = diri denove la saman aferon;
* redakt/i - (..); (gazeto - surnaal (b-)) ; ''(redakti artikolon, raporton, cirkuleron, leteron)'' (avizo, komunikaĵo; '''mesaĝo''' - ;(leter / o - araf ;letero - bataaxal (b-); letero - leetar (b-)); (cirkulero - ; ( ; redaktisto - ; redaktoro - 
* region/o - ; regiona - 
* regul/o - ; regula - ; regule - 
* reklam/o - reklami - 	
* rekt/a - ; (rekta linio - ; iru rekte! - !)
* renkont/i - ; ''(mi renkontis lin hejme - )''
* respond/i - uyu; respondi - wuyu ; respondo - tontu (b-); 
* rest//i - des; 
* ret/o - ; '''La''' interreto - [[Internet]]; komputilo - [[ ]];''(Por la fakuloj „la Interreto“ estas unu speciala el multaj interretoj;)''
* ricev / i - jot; 
* riĉ/a - ; (riĉo - ; riĉ'''ec'''o - )
* rid//i - keeku; ridi - kex-kexi; ridi - ree ree; (rid'''et'''i - ; (rid'''et'''/'''o''') ; (rid'''ind'''a - )
* rigard/i - (vid/i - )
* rilat/i - : (mi ne povas kompreni kiel via konkludo rilatas kun viaj premisoj.) (rilato - ; (rilatoj - ); (relatoj - ); (premiso: kondiĉo, bazo)(maksimo, principo -)
* rimark/i - 
* river/o - [[ ]] 
* romp/i - ; ''(rompi brako'''n''' - ; rompi sian vorton - )'' 
---------------------

=== s ===
* sabat / o - [[ ]] 
* saĝ / a - ; (''saĝeco'' - ); (intelekto, menso, racio - )
* salon/o - (manĝosalono - ); (salono, eleganta ĉambro); ; (legosalono - );(libro - ) 
* salut / i - 
* sam/a - ; ''(de sama koloro, de sama valoro)''; (kolor/o - ); (valor/o - )
* san/a - ; esti sana -; saniĝi - ; sanigi - ; sano - ; (la sana homa menso - ; ''(sana menso en sana korpo)'';
* sat/a - (); esti sata - ; ("sata malsatan ne povas kompreni" - sata homo ne povas kompreni malsatan homon) L. L. Zamenhof; C. Rogister ed.: Proverbaro esperanta, Stafeto, La Laguna, 1974 ISBN 400-7609-6 
* scienc/o - [[ ]], [[ ]]; sciencisto - [[ ]], [[ ]] 
* sci/i - ; scio - ; (mi volas scii; mi deziras scii - ;)
* se - 
* sed - 
* seĝ / o - 
* sekv/i - ; sekve - ; 
* semajn/o - ; semajnfino - ; (labortago - ); (laboro - ); (tag/o -); 
* sen - 
* senc / o - 
* send/i - rán; sendito - ; sendi per poŝto - [[ ]]
* sent / i - 
* sep - (7)
* septembr / o - [[ ]]
* serĉ/i - ; 
* seri/o - ; (televidserio, filmserio)(filmo - );(matematiko - [[ ]])
* serv/i - adeegid
* ses - lix (6)
* si - ); (Elizabeto lavas '''sin''' en la lago); (a sama persono kiel la subjekto, se tiu ne estas mi, ni aŭ vi (aŭ ci))
* sid//i - 
* signif/i - ; signifa - ; sifnifo - ; 
* simil/a - 
* simpl/a - 
* simul/i - (li '''ŝainas''' esti malsana - ); simul'''il'''o - (); komputilo - [[ ]]
* sinjor/o - ; sinjoroj! - ! sinjoro (..)! (..); sinjoro doktoro (s-ro doktoro) - ); s-ro (..); sinjor'''in'''o (s-ino) - ; sinjorino (..) - (..); mia edzino - ; fraŭlino - ; fraŭlino (..) - (..);
* sistem/o - ; (nervosistemo, nervsistemo, nerva sistemo, nervo - ); komputilo - [[ ]]
* situaci/o - ; ''(komika situacio),(komika - )''
* skatol/o - ; nigra skatolo: (nigra - ), (aeroplano, aviadilo, avio - ),(akcidento - ); (flugo - ), (aerodromo - ); (alo, flugilo, (ŝvebilo) - ) 
----------------
* skrib / i- bind; skribi - binda; skribi - fitaxu; skribi - rëdda; skribo - bind b-; skribo - leetar b-; 

-------------
* sol/a - 
* somer/o - [[]]
* son//i - (); sono - ; sonbendo - ; surbendigi - ; (surbendigilo - ); (magnetofono - );(brua, laŭta - ); (mallaŭta - )
* special/a - ; eksperto, specialisto, specialisto'''j''' - ; (specialiĝo - )
* spec/o - ; (iu speco da bestoj); (speci/o: „La origino de specioj“ (verko pri biologio de Ĉ. Darvino)) 
* spert/a - ; sperto - ; (li havas granda'''n''' sperto'''n''' en sia fako - ) 
* sport/o - ; sport/i - ; Sportisto - 
* staci/o - 
* star // i - 
* strat / o -
* stud / i - (studento - ) 
* stult/a - ; (stultulo - ) 
* sub - 
* sud/o - ; [[]]
* sufiĉ/a - ), sufiĉe - ; (''verbo'') : sufiĉ/i - tio sufiĉas (por ni) - (..); ''(tiu sumo ne sufiĉas;)''
* sukces//i - ; sukceso -; ''(liaj verkoj havis, akiris, ricevis, ĝuis, atingis entuziasman sukceson;)'' 
* suk/o - 
* sun/o - , ([[ ]]); (stelo - , [[ ]])(stelfiguro - )
* super - 
* supoz/i - ;(supozeble - ); ''(mi supozas, ke li baldaŭ alvenos;)''
* supr/'''e''' - ; supr'''a''' - ; (" + n": ''(mi staris supr'''e''' sur la monto kaj rigardis malsupr'''en'''))'' 
* sur - 
----------------------------

=== ŝ ===
* ŝaf/o - [[ ]] 
* ŝajn//i - (); (li '''ŝainas''' esti malsana - )
* ŝanĝ/i - ; sanĝi monon (ĉe banko) - (..); ''(la vento ŝanĝis sian direkton)''
* ŝat/i - ; mi ŝatas (volonte) .. - ...
* ŝi - ; ''(ina persono; ununombra virina pronomo de tria persono)''
* ŝip/o - [[ ]] 
* ŝir/i - 
* ŝtat/o - ; (presidento - )- (presidanto - )

---------------------------------------
=== t ===

* tabl/o - [[]] 
* tag/o - [[]]
* tamen - 
* task / o - 
* teatr/o - [[]]
* tekst/o - (skribi vortojn); ''(Vorta konsisto de dokumento, ordinare de skribaĵo;)'' khudbad, oroh, qowl); ''(gazeto - [[]]; libro - [[]], [[]]); (gazetoteksto, libroteksto)''(skribo - ; skribisto, verkisto - ; skriba - ;); tajpi - fi êrô kõwé;
* telefon/o - (-i ) (telefonlibro - ) (poŝtelefono -)
* teler/o - 
* televid/o - [[]], gogaanarag (televid/i - )(televidilo - ) 
* tem/o - ''(Tio, pri kio oni parolas, skribas, verkas, pensas;)''
* temp/o - ; ; tempo, epoko -; tempo, epoko - ; tempo, epoko, okazo, ŝanco - ; tempo,okazo, ŝanco - ; tempo, okazo, ŝanco - ; tempo, epoko, periodo -	; tempo, epoko, periodo - ;
* ten/i - , (fari paroladon - ) ''(li faris du paroladojn en la komerca ĉambro);'' 
* ter/o - ; ([[]])
* terur/o - ; ('''-a'''; '''-e''') horor'''a''', terur'''a''', terur'''e''' - ;
* tia - ; (ti- 'indikvorto' - )+ (-a eco - )
* tial - ; (ti- 'indikvorto' - ))+ (-al kialo - ?)
* tiam - ; ti- 'indikvorto' - ()+ (-am tempo - )
* tie - (ti- 'indikvorto' - ())+ (e loko - )
* tiel - (); (ti- 'indikvorto' - ())+ (-el maniero - ); (li estas tiel granda, kiel vi - )
* ties, - (ti- 'indikvorto' - ())+ (-es posedanto - )(); ''"kies panon oni manĝas, ties vorton oni parolas"''
* tim/i - ; tim / o - .. ; (terura, terure, timinda - );
* tio - ; (ti- 'indikvorto' - ())+ (-o nedifinita aĵo - ); ''tio estas tre facila;''
* tiom - , (ti- 'indikvorto' - ))+ (-om kvanto - ( ?)) ''(kiom da kapoj, tiom da opinioj)''
* tiu - ; (ti- 'indikvorto' - ))+ (-u individuo, difinita aĵo, - (),); ''(tiu estas mia amiko;)''
* tra - d 
* traduk/i - ; traduko, tradukado, tradukaĵo - ; ''(li tradukis la frazon el la franca lingvo en la internacia lingvo - ;)'' 
* trakt/i -(fal); traktado - ; ''(trakti kun la venk'''int'''o pri la paco);'' (venko - ) 
* tranĉ/i - , (kudristo, tajloro - ); (tranĉi drapon;)(drapo - );(''krioj tranĉis aeron, la noktan silenton;)''
* trans - ( ); ''(la popoloj loĝantaj trans la maro;)''
* tre - ; (tre granda homo; tre rapide iri; tre laŭte paroli; tre multe da akvo;)
* tri - (3) 
* trink/i - 
* tro - ; ''(tro ami ludon; tro da pano;)'' 
* trov/i - 
* tuj - 
* turn/i - ''(turni ŝlosilon en la seruro;)'' 
* tut / a - g 
---------------------
=== u ===

* u - foriĝ'''u'''! -!, );(labor'''u''' = la ago “labori” estas dezirata, petata, ordonata aŭ celata)
* -Uj, (mono - )(sako - ) mono → mon'''uj'''o = sak'''et'''o por porti monon; teo - , , teo → te'''uj'''o; 
* -Ul - (ul/o - ) (persono - ) fremda → fremd'''ul'''o; (, (; bono, bonulo,) (ulo - ) 
* -Um, (kovri - sapo - ); sapo → sapumi = kovri per sapo (= sapi); ''(folio → foliumi = turni la foliojn de libro por legi)''
* universal/a - 
* universitat/o - [[]]; ( ); (studento -; stud'''ad'''o, studio, studo - , ; studi - ; doktoro - )
* unu - kow 
* urb/o - [[magaalo]], bender 
* us. ''(Se mi est'''us''' riĉa, mi ne labor'''us'''.)''(labor'''us''' = la ago “labori” estas imagata)''(Se mi estus sana, mi estus feliĉa.)''
* util/a - d; utili - ; profito, utilo - ;
* uz/i - ''(uzi multe da salo)''
----------------------




------------------------

=== v ===

* vagon/o - layu b- ; vagono - ndaama b-; vagono - oto b-; vagono - saret b-; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Trama_vagono] ([http://eo.wikipedia.org/wiki/Fervojo Fervojo]); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vagono Vagono]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vagonaro Vagonaro]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Trajno Trajno]
* valor/o - njëg l-; valoro - wuloor b-; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Valoro Valoro]; 
* varm/a -nugg; varma - taanga; varma - tang; varmigi - jaaru; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Varmo Varmo]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Fiziko Fiziko]
* ve - ve!, ve! (lament/i - (kalaame); plend/i - kalaame; plendi- jaambaat); (plendo - ; lamento - ); ''ve al ni, ni estas ruinigitaj''; Ho '''ve''', sinjoro, mia patrino forpelis min el la domo”; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Ve ve; VE; Ve;]
* vend/i - jaay; vendisto - jaaykat b-; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vendilo vendilo];

* vendred/o - aajuma; vendredo - àjjuma j-; vendredo - gaaw j-; vendredo - [[Àjjuma]]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vendredo Vendredo]; 
* ven//i - dikka; veni - faxeeku; veni - ñëw; veni - ñów; veni - baayeekoo; veni - jóggee ; ''(malamiko venis en nian landon);'' (malamiko - ) ([http://eo.wikipedia.org/wiki/Veniano Veniano, komunumo de Italio)])
* venk/i - , venko - [[ndam]] l-; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Venko Venko];

* verk/i - (bind) ; ''verki libron, operon, raporton;'' (libro - téere b-;) historio - [[Taariix]]; historiolibro - [[Téere Taariix]]) historio - démb j-); ([http://eo.wikipedia.org/wiki/Verko Verko]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Verkilo Verkilo]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Verkisto Verkisto];
* ver/o - ... ; '''(ver/a - dégga)'''; (nomo: [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vera Vera]); [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vero Vero]; 
* vesper/o - ; Bonan vesperon! - !'''(vespermanĝo - reer b ''' ); vespere - ;[http://eo.wikipedia.org/wiki/Vespero Vespero]
* vest/o - ; (robo - ; (kapvesto/ĉapelo - );[http://eo.wikipedia.org/wiki/Vesto Vesto]; vestajxo - ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vesta%C4%B5o Vestajxo]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Piedvesto Piedvesto]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Subvesto Subvesto]; 


 
* veter/o - ...; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vetero Vetero]; 
* vetur//i - '''dawal'''; veturi (per) - ; veturilo - ([http://eo.wikipedia.org/wiki/Veturilo Veturilo])
* vi - ; vi - ; via - ; via - ; ([http://eo.wikipedia.org/wiki/Vi Vi]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Via Via]);
* viand/o - suux w-; viando - yaapa; viando - yapp w-; viando - yàpp w-; buĉisto - [http://eo.wikipedia.org/wiki/Bu%C4%89isto buĉisto]; buĉ/i - reendi; buĉi - rey; ''(virina lango buĉas sen sango)'';[http://eo.wikipedia.org/wiki/Viando Viando]; ; 

* vid/i - gis; vidi - gisee; (rigard/i - (gix ));
* vilaĝ / o - dëkk b-; vilaĝo - Jolof; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vila%C4%9Do Vilagxo];
* vintr/o - [[-]] ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vintro Vintro]
* vir/o - [[Gόor]] g-; vira - ; virino - [[Jigéen]] j-; virino - jabar j-; virnio - jigéen j-; virino - reew j-; (Ino - ([[Jigéen]] j-)); virina - ; femala - ; ina - ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Viro viro [[Gόor]]]; [http://wo.wikipedia.org/wiki/Jig%C3%A9en virina ([[Jigéen]] j-)] 

* viv // i - dëkka; vivi - dund; vivo - bakkan b-; vivo - dëkk b-; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vivo vivo]; 
* vizit/i - ; '''vizito - gan b-'''; viziti la teatron - [http://eo.wikipedia.org/wiki/Ha%C4%9Do Haĝo (arabe الحج) ]; [[Haj]]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vizito_de_Maria Vizito de Maria]; 
* vojaĝ // i - tukki; vojaĝi - xar; vojaĝ / o - tukki b-; (bona vojaĝo -) [http://eo.wikipedia.org/wiki/Voja%C4%9Do Vojagxo]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Ha%C4%9Do Haĝo (arabe الحج) ]; [[Haj]]; 
* voj / o - yon b- ; vojo - yon b-; vojo - mbedd m-; vojo - yoon w- ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Migra_vojo migra vojo]; 
* vol/i - bëgg; voli - bugga; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Volo volo]; 
* vort / o - [http://eo.wikipedia.org/wiki/Vorto Vorto]

=== z ===
* zorg///i .. ; 	 zorgo - ; zorgoj - ..; zorgo - .. ; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Zorgado Zorgado]; [http://eo.wikipedia.org/wiki/Zorgo_%28emocio%29 Zorgo (emocio)]; 

------------

== Xool it ==

* [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Alfabeto_de_Esperanto.png ''Alfabeto de Esperanto'']
---------------------
* [http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Esperanto?uselang=eo ''Wikipedia'']
* [https://web.archive.org/web/20120128111830/http://eo.lernu.net/lernado/vortoj/bildvortaro/8.php ''Bildvortaro'' - '''Baatukaay''']
* [https://web.archive.org/web/20100703052343/http://eo.lernu.net/kursoj/babili/1/alfabetoa.php - ''Esperanto, a, b, c''] (gune)
* [https://web.archive.org/web/20110111055625/http://www.esperanto-afriko.org/kursojcourscourses.htm esperanto-afriko.org ]
* [http://esperanto.net/ esperanto.net ''Esperanto 62 lingvoj'' ]
* [https://web.archive.org/web/20160712142637/http://www.esperanto.net/veb/faq-5.html Esperanto.net , ''(angle)'']
* [http://esperanto.cri.cn/ - ''ĉinia radio internacia - esperanta retpaĝo'' ]
* [http://www.uea.org/vikio/Radikoj-685 ''"uea-radikoj-685"***]
* (- ''reta-vortaro.de'' - '''Baatukaay''')
* "Esperanto"; ''FUNDAMENTO DE ESPERANTO Antaŭparolo; Gramatiko: GRAMMAIRE (Gramatiko Franca); GRAMMAR ( — Angla); GRAMMATIK ( — Germana); ГРАММАТИКА ( — Rusa); GRAMATYKA ( — Pola);Ekzercaro, Universala Vortaro''
* ''Esperanto''), ''PIV Plena Ilustrita Vortaro Eldono 2005'' - '''Baatukaay'''

* Wikipedia - ''mapoj'' /làkk /Lonkoyoon
* - Benson-Esperanto-Edmonton
-------------------------
* Wolof: 
* '''OSIL Wolof-Dakar''' 
* ''germane''-wolof 

* https://web.archive.org/web/20110823161555/http://astore.amazon.fr/omniglot09-21/detail/2915255113/279-3206380-5122135**Baatukaay:** *Dictionnaire français-wolof par* **Mamadou Cissé** *Dictionnaire français-*wolof, 2004-07-01;* Langues mondes; Langue d'origine: Français; 389 pages*
* ''Wolof für den Senegal''. Kauderwelsch-**CD**, **Wolof-Deutsch**; CD *(August* 2006)
* http://www.books.ch/shop/action/productDetails/1484554/michael_franke_wolof_fuer_den_senegal_wort_fuer_wort_kauderwelsch_3894162805.html;jsessionid=B24637B88980C116120263E8A0595EEA.www01?aUrl=90007790**''Michael Franke** *Wolof fuer den Senegal Wort fuer Wort Reise Know-How Rump GmbH; Juni* 2006 160 Seiten; ISBN 3-89416-280-5; EAN: 9783894162801; **Baatukaay**: **Wolof-Deutsch-Wolof**; *
* [https://web.archive.org/web/20100701005828/http://www.humnet.ucla.edu/humnet/aflang/Wolof/wolofRes.html#anchor598233 Wolof-English-Wolof Dictionary]Wolof-English-Wolof Dictionary Pamela Munro and Dieynaba Gaye, Ay Baati Wolof-A Wolof Dictionary, (revised edition). UCLA Occasional Papers in Linguistics, Number 19. Los Angeles: UCLA Department of Linguistics, 1997.
* [https://web.archive.org/web/20100723141755/http://www.wolofconnection.org/wolof/Language/Wolof%20Language%20Guide.htm#Wolof%20language Wolof (english)]

== *'Baatukaay*' -* Esperanto Kompaktdisko* KD - CD ==
* [http://www.books.ch/shop/action/productDetails/5818776/esperanto_kauderwelsch_aussprachetrainer_cd_3831762201.html;jsessionid=8651180039E34FA12DD9C21F1EF97872.www03?aUrl=90007790] *KD Kompaktdisko / CD (ad volumo 56) Esperanto Dahmann / Pusch Eldonejo Peter Rump GmbH D-33649 Bielefeld Reise Know-How Rump GmbH September 2006 - Audio-CD'' ISBN 3-8317-6220-1 EAN: 9783831762200 (www.books.ch)

Wàll:Làkk