open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Diskograpiya ni Bengü

## Mga album
### Mga studio albums

### Remix albums

## Mga kanta
### Bilang lead artist

### Bilang featured artist

## Mga Tsart

## Music videos

## Mga toltolan

## Mga panluwas na takod

* 
* Bengü discography at Discogs
Diskograpiya hin mga album ni Reba McEntire

An diskograpiya hin album ni Reba McEntire, usa nga Amerikano nga magkaranta hin country music, nahihimo hin 33 nga mga studio album, 2  nga live albums ngan hin 16 nga compilation album.

## Mga studio album
### 1970

### 1980

### 1990

### 2000

### 2010

## Mga ive album

## Mga extended play

## Mga compilation nga album
### 1980

### 1990

### 2000s–2010

## Iba nga mga pagawas han album

## Mga pinambasaran
Diskograpiya ni Annie Lennox

## Mga album
### Mga studio albums

### Mga compilation album

## Mga Kanta

## Video albums

## Music videos

## Ibang pagluwas

## Mga toltolan

## Mga panluwas na takod

* Official Annie Lennox website
Diskograpiya ni Rei Yasuda

## Diskograpiya

### Mga Album

### Mga kanta

#### Digital exclusives

#### Bilang featured artist

## Mga toltolan

## Panluwas na takod
*
Diskograpiya ni Jhené Aiko

## Mga album
### Mga studio album

### Mga collaborative nga album

### Mixtapes

## Mga EP

## Mga single
### Bilang lead artist

### Komo featured artist

## Ibang charted songs

## Mga guest appearances

## Mga video hin musika

## Mga tigaman

## Mga pinambasarán

## Panluwas na takod

* 
* 
* 
*
Diskograpiya ni Fergie

## Mga albums
### Mga studio albums

### Mga extended plays

## Mga kanta
### Bilang lead artist

### Bilang featured artist

### Mga charity single

## Mga promosyonal na kanta

## Guest appearances

## Music videos
### Bilang lead artist

### Bilang featured artist

## Talababa

## Mga toltolan
Diskograpiya hin mga album ni Selena

## Mga album
### Mga studio albums

### Mga Soundtrack album

### Mga live album

### Mga compilation na album

### Mga remix album

### Box sets

## Hilingon man

* List of best-selling Latin albums in the United States
* List of songs recorded by Selena
* Selena singles discography
* Selena videography

## Mga nota

## Mga toltolan

## Hinalean

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Panluwas na takod

* 
* 
*
Alma (Singer)

## Karera
### 2013: ''Idols''
Kan 2013 sa edad na 17, nag-auditon si sa ika- seventh season nin Finnish *[[Idols (Finnish TV series)|Idols]]*. Nakaabot siya sa mga live show asin nanggana nin ika-lima.

## Personal life
## Diskograpiya
### Mga album

### Mga extended play

### Mga kanta
#### Bilang lead artist

#### Bilang featured artist

### Ibang charted songs

### Mga guest appearances

### Music videos

## Songwriting credits
 indicates un-credited lead vocal contribution. indicates single release

## Pilmograpiya

## Onra asin nominasyon

## Mga toltolan

## External links
* Facebook
Diskograpiya ni Jess Glynne

## Mga studio album

## Mga kanta
### Bilang lead artist

### Bilang featured artist

### Mga Promosyonal na kanta

## Ibang charted songs

## Guest appearances

## Music videos
### Bilang lead artist

### Bilang featured artist

## Songwriting credits

## Mga nota

## Mga toltolan

## Panluwas na takod

* 
* 
* 
*
Marsha Ambrosius

**Si Marsha Ambrosius-Billups** (pinangaki kan Agosto 8, 1977) sarong Ingles na parakanta asin kompositor hale sa  Liverpool, England. S

## Diskograpiya
### Mga studio album

### Mga kanta

* For discography of singles as a part of duo Floetry, see Floetry Discography

 

: Charted on US R&B Airplay


## Guest appearances

### Mga kredito sa pagsurat

* 2001: "Butterflies" - Michael Jackson (*[[Invincible (Michael Jackson album)|Invincible]]*)
* 2002: "Simple Things", "Beautiful Eyes", "Lonely", "This Love", "Take You High" - Glenn Lewis (*[[World Outside My Window]]*)
* 2004: "My Man" - Angie Stone (*[[Stone Love]]*)
* 2006: "Circus" - Kelis (*[[Kelis Was Here]]*)
* 2007: "Go Ahead" - Alicia Keys (*[[As I Am]]*)
* 2008: "Wanna Go Back" - Solange featuring Marsha Ambrosius and Q-Tip (*[[Sol-Angel and the Hadley St. Dreams|SoL-AngeL and the Hadley St. Dreams]]*)
* 2008: "Love Me Or Leave Me" - Raven-Symoné (*[[Raven-Symoné (album)|Raven-Symoné]]*)
* 2008: "Do About It", "Mirror"  - Girlicious (*[[Girlicious (album)|Girlicious]]*)
* 2008: "Music (All I Need)" - Jazmine Sullivan
* 2009: "Matter" - Letoya (*[[Lady Love (album)|Lady Love]]*)
* 2009: "25 To Life" - JoJo
* 2015: "Picture Perfect", "When We Make Love" - Tyrese (*[[Black Rose (Tyrese album)|Black Rose]]*)
* 2018 "Knock You Out", Mya Harrison, Mya -

## Mga toltolan

## Panluwas na takod

*
Hamburg, Arkansas

An **Hamburg** in usa ka syudad ha estado han Arkansas, Estados Unidos.

kaarangay:Condado han Ashley, Arkansas}}
Umm Al Quwain

An **Umm al-Quwain** o kundi man **Umm Al Quwain** (**UAQ**; ; ) usá nga syudad han Emiratos Arabes Unidos, kapital o pamunuan han Emirato han Umm al-Quwain. Nahamutáng iní ha daplin han Gulfo han Persia.

Mayda iní 34,637 nga molupyo ngan amo iní an gigutiayi han pito nga mga pamunuan han mga emirato han nasod, pero bisan pa man, upod  iní han conurbasyon han Dubai.

## Etimolohiya
Mga damulaay nga teorya ginpahayag mahiunong han etimolohiya han ngaran nga Umm Al Quwain. An ginkakarawat han kadam-an nga kahulogan amo an pahayag nga an ngaran nangangahulogan nga “iroy han duhá nga gahom” - tikang han pamulong nga "Umm Al Quwatain" (). An duhá nga gahom dinhe agsob nga gintutudlok nga duhá nga kahimo hin mga gahom ha heyograpiya. An mga tuminongnong nagpapahayag hiní han mabaskog nga mga buruhaton ha tuna ngan ha katubigan, mayda liwat iba nga nagtutudlok hiní nga nangangahulogan an duhá nga gahom han ekonomiya ngan agrikultura. Mayda liwat lain nga teorya nga an pulong nga "Quwain" ginkuha tikang han Inarabo nga pulong "Qawn" nga nangangahulogan ‘puthaw‘. Sugad man, mayda natuo nga iní mahiunong hin puthaw dida han lugar.

## Mga pinambasaran
Emirato han Ajman

An **Emirate han Ajman** (; ) usá han pitó nga mga emirato (estado) han Emiratos Arabes Unidos. Mayda iní langyab hin 260 ka kwadrado nga kilometro (100 ka kwadrado nga milya) là, nga diin amo iní an giguti-ayi han mga emirato ha langyab.  Ginngaranan iní tikang han syudad han Ajman, nga amo an lingkoran han kagamhanan hiní. An prinsipal nga katunaan han emirato ginsasapitan ha amihan, sidlangan, ngan salatan han Emirato han Sharjah. Mayda iní kamolupyohan nga 504,846.

Nahamutáng ha baybayon han Gulfo han Persia, an Ajman nagdudumara gihapon hin duhá nga sulod nga mga exclave: an Manama ngan an Masfout, ngan iní nga duhá nga teritoryo kasagaran pan-uma an ira pagpakabuhi.  Mga 95% ha kamolupyohan han emirato naukoy ha syudad han Ajman, nga naghihimo hin bahin han Dubai-Sharjah-Ajman nga metropolitano nga langyab. Ginpapamunuan an Ajman ni Sheikh Humaid bin Rashid Al Nuaimi III han Na'im nga tribo. An Prinsipe Heredero o Prinsipe han Korona han Emirato hi Sheikh Ammar bin Humaid Al Nuaimi.

## Kagamhanan
An Emirato han Ajman usá nga monarkiya, nga pinamunuan ni Sheikh Humaid bin Rashid Al Nuaimi III tikáng han sunod ha puwesto han iya amay dida han 1981. An Prinsipe han Korona han Ajman hi Sheikh Ammar bin Humaid Al Nuaimi. Ginpamunuan an emirato hin mga api han panimalay (o tribu) han Al Nuaimi tikang han 1810. An emirato nagpapadara hin upat nga mga sendaor, o mga nalingkod, ha 40-nga-lingkoran nga Federal nga Nasodnon nga Konseho han Emiratos Arabes Unidos.

### Mga naghadi
An mga naghadi hiní amo hirá:1816–1838 Sheikh Rashid bin Humaid Al Nuaimi (namatay 1838)1838–1841 Sheikh Humaid bin Rashid Al Nuaimi (syahan nga beses)  (natawo 1816 – namatay 1864)1841–1848 Sheikh Abdelaziz bin Rashid Al Nuaimi  (namatay 1848)1848–1864   Sheikh Humaid bin Rashid Al Nuaimi (ikaduhá ka beses)1864 – Abril 1891 Sheikh Rashid  bin Humaid Al Nuaimi II (natawo 1841 – namatay 1891)Abril 1891&nbsp;– 8 Hulyo 1900 Sheikh Humaid bin Rashid Al Nuaimi II (namatay 1900)8 Hulyo 1900&nbsp;– Pebero 1910 Sheikh Abdulaziz bin Humaid Al Nuaimi (natawo 18..&nbsp;– namatay 1910)Pebrero 1910&nbsp;– Enero 1928  Sheikh Humaid bin Abdulaziz Al NuaimiEnero 1928&nbsp;– 6 Septyembre 1981  Sheikh Rashid bin Humaid Al Nuaimi III (natawo 1904&nbsp;– namatay 1981)6 Septyembre 1981–yanâ Sheikh Humaid bin Rashid Al Nuaimi III (natawo 1931)

## Mga pinambasaran
Emirato han Fujairah

An **Fujairah** ( ** ) usá han pitó nga mga emirato nga naghihimo han Emiratos Arabes Unidos. Amo la iní han pitó nga mayda baybayon nga aada gud là ha Gulfo han Oman ngan waray dida han Gulfo han Persia. An pamunuan o kapital hiní an Syudad han Fujairah.
Fujairah

An **Fujairah** () o kundi man **Syudad han Fujairah** amo an pamunuan o kapital han emirato han Fujairah ha Emiratos Arabes Unidos, nahamutáng ha Gulfo han Oman (kabahin han Kalawdan Indyano).

## Population
Han 2016, an syudad mayda kamolupyohan nga 97,226, usá nga dako nga ihap (43%) nga gintanding han 225,360 ha bug-os nga emirato.

## Komersyal

An Syudad han Fujairah amo an dako nga sentro hin negosyo ngan komersyo han emirato, nga mayda hagtaas nga mga edifisyo hin opisina (e.g., Fujairah Tower) nga naglilirinya han Dalan Hamad Bin Abdulla, an prinsipal nga ruta ngadto han syudad. An kahamutáng han syudad naghahatag hin direkta nga access ngadto han Kalawdan Indyano para han Emiratos Arabes Unidos, nga naglilikay han paggamit han Gulfo han Persia, nga nakinahanglan hin pag-agi pinaagi han Suláng han Hormuz. An amihanan nga dapit han atubangan-han-dagat mayda damo nga mga silindriko nga mga tanke para pagtirok hin lana. 

An Gawasnon nga Zona han Fujairah nahamutáng ha amihan han syudad. An Creative City usá nga media nga gawasnon nga zona dida han Sheikh Khalifa Highway ha katundan.

## Mga pinambasaran
Sharjah

An **Sharjah** (kaluwás ha Ininggles: ;  **; Gulfo nga Inarabo: *aš-šārja*) amo an ikatuló nga gidako-i ngan an ikatuló nga gidamoi hin molupyo nga syudad han Emiratos Arabes Unidos, naghihimo nga bahin han Dubai-Sharjah-Ajman nga  metropolitano nga langyab. An emirato han Sharjah nagsasapit han Dubai ha salatan, han Ajman ngan Umm Al Quwain ha amihan ngan hanRas Al Khaimah ha sidlangan. Amo la iní an emirato nga nalantaw han baybayon ha Gulfo han Persia ha katundan ngan han Gulfo han Oman (Kalawdan Indyano) ha sidlangan, pinaagi han mga kanan Sharjah nga sinirangan nga mga bungto han Kalba ngan Khor Fakkan ha baybayon.

An Sharjah amo an pamunuan o kapital han emirato nga amo gihapon an ngaran. Nagsasaro an Sharjah hin mga funsyon ha balaod, polítika, militar ngan ekonomiya upod han ibá nga mga emirato han EAU ha sulod hin federal nga batakan, bisan pa man kun an tagsa emirato mayda yakan-balaod hin pipira nga mga funsyon sugad han pagpasunod han sibil nga balaod ngan an pangandam ngan pagmantener hin mga lokal nga facility. Ginpamunuan an Sharjah han Al Qasimi nga dinastiya tikang han ika-18 nga gatostuig.

## Mga pinambasaran
Emirato han Sharjah

An **Emirato han Sharjah** (kaluwás ha Ininggles: ;  **) usá han mga emirato han Emiratos Arabes Unidos, nga naglalakip hin 2,590 nga kwadrado nga kilometro (1,000 nga kwadrado nga milya) ngan mayda kamolupyohan nga labaw hin 1,400,000 (2015). Nahihimo iní han pamunuan o kapital nga syudad han Sharjah, nga diin amo an ginkuhaan han ngaran, ngan hin iba nga mga gudtigudti nga mga bungto ngan mga exclave sugad han Kalba', Al Dhaid, Dibba Al-Hisn ngan Khor Fakkan.

An emirato usá nga monarkiya nga konstitusyonal. Ginpapamunuan iní ni Sultan bin Muhammad Al-Qasimi tikang han 1972.

## Mga pinambasaran
Barbie Tingz

An **Barbie Tingz** usá nga kanta nga ginrekord han Amerikana nga babaye nga rapper nga hi Nicki Minaj. Ginsurat iní ni Minaj ngan ginproduce han Chevy Music, ginpagawás iní nga single han Young Money Entertainment ngan Cash Money Records han Abril 12, 2018, upod han "Chun-Li". Lakip iní dida han mga exclusibo nga Target ngan Hinapon nga mga bersyon han *[[Queen (Nicki Minaj nga album)|Queen]]*.

## Mga pinambasaran
Astronawta

An **astronawta** amo an may kaliding mga tawo hi komando ngan piloto ha pagserbisyo nga barko nga espasyo nga gingagamit hit mga pasahero.
Luba, Guinea Ecuatorial

An **Luba** (nga an ngaran anay **San Carlos**) (pop. 7,000) amo an ikaduhá nga gidakoi nga bungto ha Bioko ha Guinea Ecuatorial, usá nga duungan para han industriya hin logging ha katundan nga baybayon han purô ha sirong hin mga bugkid nga mga bulkan. Upod in mga kiritaon ha Luba in pirá nga mga pamarigusan ngan hin kolonyal nga hospital.

Makakadtoan an syudad pinaagi ha dagat o kundi man hin usá nga prinsipal nga karsada nga nasumpay han Luba ngadto han pamunuan han nasod, an syudad han Malabo. Makakadtoan na yana an dalan, usá ka oras it pagbiyahe pinaagi hin awto tikang ha Malabo ngato ha Luba. Han 1999, usá nga gawasnon nga duungan ginpuklad harani han bungto, nga naghimo hin panlawod nga accesso para hin mga darudagko ngan pan industriya-hin-lana nga mga barko, usá nga alternatibo han suuk nga duungan han Malabo para hin pagkuha hin otro hin gasolina, tubig ngan iba pa nga mga materyales.
Sumalá han 2010 mayda bag-o nga highway nga ginhihimo tikang ha Luba pinaagi ha Belebú Balachá nga naagi han Luba Crater Scientific Reserve ngadto ha Ureca harani han salatan nga baybayon.

## Mga pinambasaran
Ishi Biladi

An "**Ishi Biladi**" (Inarabo: عيشي بلادي‎, lit. &#x27;Mabuhi an akon Nasod&#x27;) amo an nasodnon nga awit han Emiratos Arabes Unidos (Inarabo: النشيد الوطني الإماراتي‎, ginromanisar: *an-Nashīd al-Waṭanī al-ʾImārātī*, ). Ginkawarat iní hin opisyal nga nasodnon nga awit han Emiratos Arabes Unidos katapos han kahimo han nasod han 1971.

## Kaagi ngan paggamit
Katapo han pormal nga pagkanasod han nasod dida han 1971, hi Saʿad ʿAbdil Wahāb—usá nga Ehiptohanon nga kompositor nga nagsurat hin mga nasodnon nga awit hin iba nga mga Arabo nga mga estado—nagsurat han tunog o huni para han "ʿĪshī Bilādī" hadto gihapon nga tuig; bisan pa man, waray mga laray an anthem kutob han 1986, nga diin ginsurat an mga laray ni ʿĀrif al-Shaykh.

Han Nobyembre 2018, usá nga choir nga naglalakip hin mga musiko tikang hin 190 nga mga nasod nagkanta han "ʿĪshī Bilādī" komo kabahin han pagsaurog han Dubai Expo 2020 han pagtigaman han ika-47 nga Nasodnon nga Adlaw han 2 Disyembre. Ginfilm an pasundayag ni Nāyla al-Khāja, an syahan nga babaye nga direktor ngan producer han nasod.

## Mga laray

### Inarabo nga mga laray

### Ininggles nga paghubad

: Long live my country, the unity of our Emirates lives.
: You have lived for a nation whose religion is Islam and guide is the Qur'an.
: I made you stronger in Allah's name—oh, homeland!
: My country, my country, my country, my country.
: Allah has protected you from the evils of the time.
: We have sworn to build and work –
: work sincerely, work sincerely!
: As long as we live, we will be sincere.
: The safety has lasted and the flag has lived—oh, our Emirates!
: The symbol of Arabism:
: We all sacrifice for you and give you our blood;
: We sacrifice for you with our souls—oh, homeland!

### Ginbinisaya nga Winaray

: Mabuhi an akon nasod, an paghiusa han aton mga Emirato nabubuhi.
: Nabuhi ka para hin nasod nga Islam an relihiyon ngan an surundon an Qur'an.
: Ginhimo ta ika nga makurukusog ha ngaran ni Allah—oh, minat-an nga tuna!
: Nasod ko, nasod ko, nasod ko, nasod ko.
: Ginsalipdan ka ni Allah tikang han karautan han panahon.
: Nagsaad hi kita nga magtukod ngan magbuhat –
: magbuhat hin tinuodtuod, magbuhat hin tinuodtuod!
: Samtang buhi hi kita, magintinuod hi kita.
: Nagpadayon an katalwasan ngan buhi an bandira—oh, aton mga Emirato!
: An tigaman han Arabismo:
: Mahalad kami para ha imo ngan ihahalad an amon dugo;
: Mahalad kami para ha imo han amon mga kalag—oh, minat-an nga tuna!

## Mga pinambasaran

## Mga sumpay ha gawas
* United Arab Emirates: ''Ishy Bilady'' - Audio of the national anthem of United Arab Emirates, with information and lyrics 
* Instrumental version of "Tahiat Alalam" in RealAudio
* Vocal version of "Ishy Bilady".
Geodia sollasi

An ***Geodia sollasi*** in uska species han Porifera nga ginhulagway ni Lendenfeld hadton 1888. An *Geodia sollasi* in nahilalakip ha genus nga *[[Geodia]]*, ngan familia nga Geodiidae.

## Mga kasarigan
Manuel Turizo

Hi **Manuel Turizo Zapata** (natawo ha Montería, Colombia; Abril 12, 2000), nga mas kilalado ha ngaran nga **Manuel Turizo** ngan han akronym nga **MTZ**, usá nga Colombiano nga magkaranta hin reggaeton. Kilalado hiyá tungod han iya hit single nga "Una Lady Como Tú" (2016) nga naghatag ha iya hin dako nga pagkasikat ha Latinoamerika, ngan an video hin musika para han kanta, dida han Hulyo 2019, nakakuha hin mga 1.3 ka bilyon nga mga pagkita ha YouTube.  Ginsundan iní nga hit han "Bésame" (2017) nga diin nagkolaborar hiyá upod han Puertorriqueño nga magkaranta hin reggaeton nga hi Valentino.

Nátíkang hi Manuel Turizo hin pamilya hin talento ha musika: an iya amay ngan an iya bugto nga lalaki nga hi Julián Turizo mga musiko.

## Mga pinambasaran
Gonorea

An **gonorea** usa ka sakit nga natatapon han pakighilawas ha kagaw nga infesyon ha bakterya nga *Neisseria gonorrhoeae*.
Sintomas

An **sintomas** in abnormal nga pagtubo hin sakit, ngan kun naporma hin masa agsob tawagon nga sintomas.
Leyenda

An **leyenda** (tikang han Iningles: *legend*) usa nga narasyon hin kuwento nga bungtohanon nga susmatanon hin agsob igkombina hin kasaysayan, agsob ha elemento hin mga lugar hin henero.
Simbiyosis

Iton **simbiyosis** in pag-aram han biyolohikal mga patakaran han organismo han mga pamulong ha species.
George Kenney

Hi **George Churchill Kenney** (6 Agosto 1889 – 9 Agosto 1977) usá nga United States Army Air Forces nga heneral han Ikaduha nga Gera Pankalibotan. Kilalado hiyá nga amo an komandante han Allied nga Air Forces didto han Southwest Pacific Area (SWPA), usá nga posisyon nga iya ginkaptan han panahon tikang Agosto 1942 kutub 1945.

Nag-enlist hi Kenney nga flying cadet dida han Aviation Section, U.S. Signal Corps han 1917, ngan nag-alagad hiyá didto han Katundan nga Frente upod han ika-91 nga Aero Squadron. Ginpasidunggan hiyá hin Silver Star ngan han Distinguished Service Cross tungod hin mga buhat nga diin nag-away hiya ngan napa-atras in duhá nga mga Aleman nga fighter nga idro ngan diin duhá nga iba nga mga idro iya napusil nga nahulog. Katapos mahuman an mga pag-awayan, tinmambong hiya han Pag-okupar han Rhineland. Pag-uli niya ha Estados Unidos, nagpiloto hiya hin mga misyon hin reconnaissance dida han linea han Estados Unidos ngan han Mehiko dida han Mehikano nga Rebolusyon. Ginkomisyon hiyá ngadto han Regular Army han 1920, nagtambong hiyá han  Air Corps Tactical School, ngan ha urhe nga panahon nagin usá nga magturutdo didto.  Hiyá an responsable han pagkarawat han Martin NBS-1 nga mga bomber nga ginhimo han Curtis, ngan iya ginpiloto hin pag-testing han mga iní. Iya liwat ginpadukwag in mga technique hin pagbutáng hin .30 caliber nga mga machine gun dida han mga pako hin Airco DH.4 nga idro.

Han sayo nga bahin han 1940, hi Kenney nagin Assistant Military Attaché para han Air ha Fransya.  Usá nga mga pagdangat han iya mga pagkita han Aleman ngan Alyado nga mga operasyon han kahanginan han sayo nga bahin han Ikaduha nga Gera Pankalibotan, nagrekomendar hiyá hin mga dagko nga pagbag-o han Air Corps nga mga garamiton ngan mga taktika. Han Hulyo 1942, nagkuha hiya hin komand han Allied Air Forces ngan Fifth Air Force dida han kan Heneral Douglas MacArthur Southwest Pacific Area. Ha ilarom han pagmando ni Kenney, an Allied Air Forces nagdukwag hin mga innovative nga mga estruktura hin komand, mga hinganiban, ngan mga taktika nga nagpakita han oryentasyon ni Kenney ha attack aviation. An mga bag-o nga mga hinganiban ngan mga taktika nagdangat han iya pinakadako nga pagdaog, an Pag-awayan han Dagat Bismarck, han Marso 1943. Han Hunyo 1944 ginhimo hiyá nga komandante han Far East Air Forces (FEAF), nga nagdukwag nga maglakip han Fifth, Thirteenth, ngan Seventh Air Force.

Han Abril 1946, hi Kenney an nagin syahan nga komandante han bag-o nga ginhimo nga Strategic Air Command (SAC), pero ginkritiko an iya pagdara hini nga papel, ngan ginbalhin hiya nga magin komandante han Air University, usá nga posisyon nga iya ginkaptan tikang han Oktubre 1948 kutob han iya pagretiro tikang han Air Force han Septyembre 1951.

## Mga sumpay ha gawas
*
*
Franklin C. Sibert

Hi **Franklin Cummings Sibert** (Enero 3, 1891 – Hunyo 24, 1980) usá nga heneral han Army han  Estados Unidos . Didâ han Ikaduha nga Gera han Kalibotan, hi Sibert amo an  orihinal nga komandante han ika-6 nga Infantry Division kundi ginpasaka nga magkomand han X Corps han US Sixth Army ni Heneral Walter Krueger. An iya corps nagbulig dida han mga operasyon hin paglugsong han Pag-awayan ha Leyte ha Pilipinas.

## Mga pagtikang nga mga tuig
Natawo hi Sibert han Enero 3, 1891, ha Bowling Green, Kentucky, nga anak nga lalaki han magigin Major Heneral William L. Sibert ngan han iya asawa nga hi Mary Margaret Cummings. Nagtambong hiyá ha United States Military Academy ngan naggradwar dida han Hunyo 12, 1912. Ginkomisyon hiya nga second lieutenant o ikaduha nga tenyente dida han infantry han amo gihapon nga pitsa. Mga usá ka tuig hin sunod, nag-asawa hi Sibert kan Helen Mildred Rogers dida han Marso 4, 1913.

Didâ han Syahan nga Gera han Kalibotan, nag-alagad hi Sibert upod han American Expeditionary Force ha Fransya ngan ha sumurunod upod han mga alyado nga mga puwersa hin pag-okupar ha Alemanya.

Katapos han Gera, nagtambong hi Sibert han Infantry School ha Fort Benning han 1924, han Command and General Staff College ha Fort Leavenworth han 1925 ngan han Army War College han 1929.

Han 1934, nag-alagad hi Sibert nga commanding officer hin batalyon dida han ika-29 nga Infantry Regiment ngan hin sunod nagsirbe ha dirudilain nga mga posisyon ha Fort Benning o kundi man nga Api han Infantry Board.

## Ikaduha nga Gera han Kalibotan
Han 1939, didto hi Sibert ha Michigan komo usa nga commanding officer han Fort Wayne o Camp Custer. Han Septyembre 1941 ginpasaka hi Sibert ngadto han ranggo hin Brigadier General ngan ginbutang dida han staff ni Lieutenant general Joseph W. Stilwell, Komandante han mga U.S. Forces ha Tsina-Burma-India nga Theater. Nag-upod hi Sibert kan Stillwell dida han pag-atras tikang ha Burma han 1942.

Ginhimo hi Sibert hin sunod nga commanding officer han ika-6 nga Infantry Division. Ginsaliwanan niya hi Major General Durward S. Wilson hiní nga kapas. Ginpasaka gihapon hiyá han ranggo hin major general dida han Marso 11, 1942. Nagtambong hiyá dida han mga kampanya ha New Guinea ngan Pilipinas.  Katapos magkomand han ika-6 nga Infantry Division, hiya an nagkomand han US X Corps.

Dida han Pag-awayan ha Leyte, an X Corps han Army nga pinamunuan ni Heneral Sibert amo an gintugon nga maglugsong ha White Beach ha San Jose ngan ha Red Beach ha Palo dida han Paglugsong ha Leyte han Oktubre 20, 1944.

## Katapos han Ikaduha nga Gera han Kalibotan
Katapos han iya pagretiro, hiya ngan an iya asawa nag-ukoy ha Fort Walton Beach, Florida, kutob han iya kamatayan han Hunyo 24, 1980.

## Mga dekorasyon





## Mga sumpay ha gawas

* Franklin Cummings Sibert ha Arlington Cemetery site 
* 6th Infantry Division History 
* Battle of Leyte
Toksin

An **toksin** amo an nakakatapon nga sustansya hin sanga nga hayop, tanom ngan bakterya ha usa ha duha ka selula nga organismo.
Dopamin

An **dopamin** (C6H3(OH)2-CH2-CH2-NH2) amo an nakakatapon nga kompuwesto organiko ha *catecholamine* ngan *phenethylamine* tikang ha usa ha hormon ka neurotransmiter nga utok.
Saint Mary’s College of Catbalogan

Usa nga katoliko nga eskuwelahan nga pribado sektaryan nga nahimumutang ha Del Rosario St., Catbalogan City, Samar. Ini in ginpapadalagan han mga *[[Religious of Virgin Mary]] (RVM)* nga kamadrehan.
Saint Michael’s High School

Usa nga katoliko nga eskuwelahan nga pribado sektaryan nga nahimumutang ha Brgy. Dumaloong, Gandara, Samar. Ini in ginpapadalagan han *[[Franciscan Apostolic Sisters]] (FAS)* nga kamadrehan.

### Kaagi han Eskwelahan

1910 an año nga an mga Franciscano binmalik kahuman han pagestablisar  han Diocese of Calbayog.
Rinconada Bikol nga pinulongan

An **Rinconada Bikol nga pinulongan** nga tinatawag nga **Rinconada** usá han mga pinulongan o yinaknan nga naghihimo han Iraya nga Bikol (*Inland Bikol* kun ha Ininggles) o Salatan nga Bikol (*Southern Bikol*) nga grupo han Bikol nga ''macrolanguage''.
Paragsiday

An **paragsiday** o **maniriday** *([[Ininglis]]: Poet; [[Tinag-alog]]: Manunulâ/Makata)* in usa nga tawo nga naghihimo ngan nagluluwâ han siday. An siday usa nga porma han literatura nga tula nga Winaray.

## Mga Bantog nga Paragsiday
### ika-19 ngan ika-20 nga mga gatostuig
*Vicente De Veyra
*Francisco Baltazar
*Iluminado Lucente
*Eduardo Makabenta
*Francisco Alvarado

### Ika-21 nga gatostuig
*Herminigildo “Hermie” Sanchez *([[Catbalogan|Catbalogan, Samar]])*
*Julan Shirwod Nueva *([[Gandara, Samar]])*
*Jen Garcia *([[Tacloban|Tacloban, Leyte]])*
*Harold Mercurio *([[Calbayog|Calbayog, Samar]])*
*Jan Anthony Judloman (Calbayog, Samar)
*
*Jerry Grácio *([[Mondragon, Northern Samar]])*
*Voltaire Oyzon *([[Barugo, Leyte]])*
*Janis Claire Salvacion (*[[Tacloban|Tacloban, Leyte]])*
*Danreb Eran *([[Gandara, Samar]])*
*Nemesio “Mano Totoy” Baldesco *([[Calbayog|Calbayog, Samar]])*
*Neil Lopido *([[Dolores, Eastern Samar]])*
*Dominador Pagliawan *([[Catbalogan|Catbalogan, Samar]])*
*Casiano Trenchera
*
Bovinae

Iton **Bovinae** naporma hin usa nga ubosbanay ha taxonomiko nga pamilya han Bovidae. An Bovinae naglalakip han 10 genera (mga baka, bison ngan yak).
Helen han Troya

An **Helen han Troya** (Griyego: Ἑλένη, *Heléne*) in Greko ha mitolohiya nga husay ha babaye, mayda asawa nga hadi Menelaus pagkidnap ha prinsipe Paris han Troya.
Democrata Rappers

An **Democrata Rappers** *(Democrata; Democrata Production)* usa nga grupo lokal han mga paragtukar tikang ha Gandara, Samar. Gindudusô nira an kanta nga Winaray ha paagi han pagsurat han mga *rap* nga nagamit hiton nga pulong. It’ ira darahonon o *motto*,  "*Democrata Production!*", nga nagsirbe nga *vocal tag* nga mababatian bag-o magtikang o harapit matapos an nasiring nga mga kanta. Diri limitado an ira ginkokomposo hiton nga higayon kay may mga napasikat gihapon hira nga mga kanta nga Tinag-alog. An lima nga ungay hini amo hira Frankie, G-Fred, Janice, Danreb ngan Julan.

## Mga Tukar nga Rap
**''Album'': Democrata Hits**

'''Winaray'''

• Ako Nala, 2013

• *Counter Strike*, 2013

• Gandaranhon Pagkaurusa *(ft. YFC Musikeros)*, 2014

• Sangkay Salamat *(ft. YFC Musikeros)*, 2014

• Kakuntento *(ft. YFC Musikeros)*, 2014

• Pobrehanon (Part 1), 2014

• Pobrehanon (Part 2)

• Pobrehanon (Part 3)

• Gandareño *(ft. Noralyn Galvan)*, 2014

• *Miss Marygrace* *(ft. Noralyn Galvan)*, 2014

• Paghigugmaay, 2014

• Angay Ko Na Ba Karawton, 2014

• Ang *GF* Kong Selosa (Waray Version), 2014

• Kamingaw Pa, 2014

• Inspirasyon, 2014

• *Crush* Kita, 2014

• Magkaupod (Waray Version), 2014

• *Two Timer*, 2015

• *DaStupid X Democrata Remix* *(ft. DaStupid)*, 2014

• Para Kan *Ex*, 2015

• Unta Ikaw Na, 2015

• *Fallen 44*, 2015

• Awit Para Kay *Lord*, 2015

• Ang Pasko *(ft. YFC Musikeros)*, 2015

• Huwag Sayangin Ang Talento *(ft. YFC Musikeros)*, 2015

• Ako’y Magbabalik

• *LDR* *(ft. Kindra of Aringit Production)*

• Nonoy Romo (Official Campaign Jingle) *(ft. Merybeth)*, 2016

• *Just Flow (ft. Waray-Waray Worldwide)*, 2016

• Anghel ng Buhay Ko, 2016

• *That’s My Tomboy* (Waray Version)

• *Love Is All That Matters* (Waray Rap Version)

• Tama o Mali

• Pag-*smile* Na

• Samtang May Kinabuhi, May Paghigugma (Waray Version)

• Salamat

•Saad

• Ikaw La (The Jenice & Jericho Story), 2018 

• *Vibrant and Bright Calbayog*, 2018

• Padre De Pamilya, 2018

• Padayon, 2019

**[[Tinag-alog]]**

• Estudyante, 2014

• Humanismo, 2014

• Pagpaparaya, 2014

• *Sweetness Goes To Bitterness*, 2014

• Ikaw Lang Ang Nag-iisa, 2014

• Ikaw Lamang (Part 1), 2014

• Ikaw Lamang (Part 2), 2015

• Pangako, 2014

• Paghanga, 2014

•  Paglimot *(ft. Merybeth)*

• Umaasa, 2014 

• *Yhumz*, 2014 

• *High School Life*, 2015 

• Gulong ng Palad, 2015 

• *Love Story* *(ft. Eloisa Montoya)*, 2015 

• *We Are All God’s Children Rap*, 2016 

• Prinsesa, 2016 

• Wala Na, 2017 

• Hangin *(ft. Flick One*), 2018 

• Sa Ngalan ng Pag-ibig, 2018 

• Korona *([[COVID-19]] Rap)*, 2020

## Mga Pahidungog
*2nd Runner Up, 1st [[Calbayog]] Rap Competition*, Calbayog, Samar, ika-3 han Setyembre tuig 2018

*Guest*, *Aklasan XII*, Catbalogan, Samar, tuig 2018
## Kitaa Gihapon
Julan Shirwod Nueva

Frankie Largo

Danreb Eran

Gandara, Samar

## Kasarigan



## Mga Pahidungog
*2nd Runner Up, 1st [[Calbayog]] Rap Competition*, Calbayog, Samar, ika-3 han Setyembre tuig 2018

*Guest*, *Aklasan XII*, Catbalogan, Samar, tuig 2018
## Kitaa Gihapon
Julan Shirwod Nueva

Frankie Largo

Danreb Eran

Gandara, Samar

## Kasarigan
Danreb Eran

Hi **Danreb Oreta Eran** usa nga *rapper* ngan premyado nga paragsiday ha Sinirangan Kabisayaan tikang ha bungto han Gandara, Samar, Pilipinas. Han tuig 2019, nakuha niya an pagdarag-an ha *2nd Calbayog Spoken Word Poetry Competition* nga inorganisa han *City Arts and Culture Office (CACO)*. Usa liwat hiya ha mga miyembro han lokal nga musikero nga grupo nga Democrata Rappers.

## Kitaa Gihapon
*Democrata Rappers
*Frankie Largo
*Julan Shirwod Nueva
*Gandara, Samar

## Mga kasarigan
Karabaw Festival

An **Pistá han Karabaw** o mas bantog ha ***Karabaw Festival*** in selebrasyon han Gandara, Samar nga naghahatag han pagngaran ha mananap nga karabaw nga primero uno nga kabulig han parag-uma ha umhanan nga trabahuon ngan taghatag han gatas nga duro nga kinahanglan para maghimo han lokal nga luto han keso nga keseo *(queseo)* nga siyahan nga produkto han bungto han Gandara. Ini nga *festival* in naprobaran na pag-abot ha kadati ngan pagigin iba ha ngatanan. Dugang pa, ini in ikapito na nga nagdaog ha Selebrasyon han Adlaw han Samar *(Samar Day Celebration)* nga ginseselebrar kada-ika-11 han Agosto nga kun diin an ngatanan nga munisipalidad ngan duha nga siyudad in nagkakaurusa ug nagkatitirok ha pamprobinsya nga kapitolyo ha Catbalogan para makiparte han karisyuhan ngan makigkumpitensya para ha kadarag-an.

## Kasarigan
Bangahon Church Ruins

An **Karub-an han Singbahan Bangahon** *([[Ininglis]]: Bangahon Church Ruins)* amo an muhon han kinahadto nga maaagian katugbang la han salug han Gandara. An mga parte hine nga Simbahan labi na an iya (Walls) may kadakmulon nga 70 centimetro kahilapdun tikang ,un ngan usa han otso ka dibider piyé, ngadtu tunga han uska metro nga mga bato nga limestone. Ini in naruba nga simbahan pina-agi han mga kanyon han sundalo amerikano. Ini in mauswag nga bungto hadto han takna han rebolusyon, pero ginpasagdan ngan gintubyan han mga daan nga residente nga unya nakabiling han lugar kun diin igintindog nira utro an bungto nga asya an kinahihimutangan yana. Ini nga lugar an kadaan nga puroy-an ni Señior San Miguel Arkanghel, an patrono han mag-urukoy hiton nga lugar, nga mahiaagian ha Brgy. Bangahon, Gandara, Samar. An nasiring nga lugar pangadian in nagubâ han panahon han away han Pulajanes-Amerikano. Nagin bantog ini nga singbahan ha Lingganay han Bangahon *(Bangahon Bell).* An nasiring nga lingganay ginkawat han mga Amerikano han ika-29 han Setyembre tuig 1901 ngan gindara ha Balangiga. An Lingganay han Singbahan Bangahon in gintutuohan nga usa ha mga Lingganay han Balangiga.

## Kitaa Gihapon
Gandara, Samar

Kapilya ni Maria Diana

Karabaw Festival

## Mga kasarigan
Kapilya ni Maria Diana

An **Kapilya ni Maria Diana ''(Maria Diana’s Chapel)**'' in maaagian ha bungto han Gandara, Samar nga nagsisirbe nga puruy-an han bantog nga patay nga lawas ni Maria Diana Alvarez nga ginpapamatuod nga milagrosa han mga Gandareño.

## Mga Kasarigan
Maria Diana Alvarez

Hi **Maria Diana Alvarez** o mas kilala ha halipot nga tawag nga **Ma. Diana** usá nga bata nga natawo han 1967 nga namatay han 1968.  An patay nga lawas hiní nga bata adto ha sulod han Kapilya ni Maria Diana *(Maria Diana’s Chapel*) nga nahimumutang ha pampubliko nga sementeryo han Gandara ha probinsya han Samar, Pilipinas.

## Kitaa Gihapon
*Kapilya ni Maria Diana
*Gandara, Samar

## Mga Kasarigan
Ocean Front Property

An ***Ocean Front Property*** amo an ikapitó nga studio album han Amerikano nga country music nga artista nga hi George Strait, nga ginpagawás han Enero 12, 1987 han MCA Records. Ginsertipikar iní nga 2&#xD7; Multi-platinum han RIAA. Amo iní an syahan nga album nga nag-debut ha #1 dida han Billboard Top Country Albums Chart. Ginranggo iní nga #5 dida han kanan CMT talaan hin *40 Greatest Albums in Country Music* han 2006.

## Talaan hin track

## Personnel
Tanan nga mga track gawas han "*Hot Burning Flames*" ngan "*You Can't Buy Your Way out of the Blues*"

* Richard Bennett - acoustic nga sista
* Larry Byrom - dikuryente nga sista
* Paul Franklin - steel nga sista, dobro
* Johnny Gimble - fiddle, mandolin
* Owen Hale - drums
* John Barlow Jarvis - piano
* Leland Sklar - bass nga sista
* George Strait - lead nga vocals
* Billy Joe Walker, Jr. - dikuryente nga sista
* Curtis "Mr. Harmony" Young - background nga vocals
* Reggie Young - dikuryente nga sista

### The Ace in the Hole Band
dida han "Hot Burning Flames" ngan "You Can't Buy Your Way out of the Blues"

* David Anthony - acoustic nga sista
* Mike Daily - steel nga sista
* Gene Elders - fiddle
* Phillip Fajardo - drums
* Terry Hale - bass nga sista
* Ronnie Huckaby - piano, synclavier
* Benny McArthur - dikuryente nga sista, fiddle
* Rick McRae - dikuryente nga sista
* George Strait - lead nga vocals
* Curtis "Mr. Harmony" Young - background nga vocals

### Produksyon

* Steve Tillisch – inhenyero
* Willie Pevear – inhenyero
* Chuck Ainlay – inhenyero
* Tim Kish – inhenyero
* Marty Williams – inhenyero
* Jessie Noble – koordinador hin proyekto
* Simon Levy – direksyon hin arte
* Mickey Braitheaite – disenyo
* Jerry Smith – fotograpiya

## Mga posisyon ha chart

## Mga kasarigan
Ocean Front Property (kanta)

An **"Ocean Front Property"** usá nga kanta nga ginsurat nira Dean Dillon, Hank Cochran ngan Royce Porter ug ginrekord han Amerikano nga country music nga artista nga hi George Strait. Ginpagawás iní han Disyembre 1986 komo syahan nga single ngan track han titulo tikang han iya album nga amo gihapon an ngaran. Numero-uno nga hit iní ha Estados Unidos ngan Kanada. Dida han 45 record nga single, "My Heart Won't Wander Very Far From You" amo an B-side.

## Sulod
An nagsasaysay nagsusumat han iya magigin-ex-nga-kahigugma-hin-diri-maiha nga diri hiya mimingawon kun waray na hiya, kuhaan hiya hin balak, o kundi man mangandoy hin paghunahuna ha iya. Iya ini ginsusunod hin pagpahayag an diri gud pagkatinuod han iya mga yakan ngan iya ini ginsusugad han diri-posible nga iya pagpadayon sugad hin pagkaada hin tuna nga daplin han dagat ha ginpapalibotan-hin-tuna nga estado han Arizona.

## Kritikal nga pagkarawat

Gintagaan an kanta hin grado nga A ni Ben Foster han Country Universe, nga nagsiring niyá "tinago nga pagkabaltok, kundi makauuwat hin pagkayano, nga mayda makusog nga sulog nga tinago hin kasakit ha kasingkasing." Nagpadayon hiyá pagsiring na an vocal nga pag-interpretar ni Strait "igo la nga pagkadirekta nga an paaliday han kanta nga wala-tikang-ha-butnga diri magin campy, nga an ilarom nga pag-abat hin kasub-anan nagpapabilin."

## Mga chart

## Mga tigaman

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
* 

## Kitaa gihapon

* Arizona Bay
Jerry Grácio

Hi **Jerry Grácio** usa nga Waray nga paragsiday tikang ha Mondragon, Northern Samar . Nagin komisyoner han Komisyon sa Wikang Filipino para ha Winaray nga pinulungan han Samar-Leyte-Biliran. Iya ginsaliwanan hi Dr. Carmelita Abdurahman.

## Mga Pahidungog
**Carlos Palanca Memorial Award for Poetry in Filipino*
**Gawad Likhaan: U.P. Centennial Literary Awards for Filipino Poetry*

## Mga Himo
*Libro nga *Bagay Tayo*
*Libro nga *Hindi Tayo Bagay*

## Kontrobersiya

### Aktibismo ha Administrayon ni Duterte
Kumo usa nga *appointed* han mangulo han Pilipinas kay napapailarom an ahensya han Komisyon sa Wikang Filipino ha mga opisina han presidente, gikukusugi hini magbira kan Presidente Duterte.

### Magluad nga Siday

Gin-uran han kritisismo an usa ha mga sinurat niya nga siday nga may titulo nga *“Silip”* nga ginsisiring nga duro nga maluad, uraurahan nga sekswal, ngan nakakawaray respeto ha Ginoo kumo usa hiya nga Katoliko.

### Pagdiri han Paggamit han Pulong nga Filipino
Ini la hiya an komisyoner han Komisyon sa Wikang Filipino an nadiri han paggamit han pulong nga Filipino ha pagyayakan ha kadam-an. Mahinunumduman nga nagkamay ada takna nga ginkuha hiya nga *speaker* ha usa nga selebrasyon han eskuwelahan ha Buwan ng Wika para hibatian an iya mga pamulong hiunong ha pinulungan ngan kun ano an mga mandô hit komisyon ha tama nga paggamit hini. Agud, ginpalanatan niya ha iya yakan nga diri hiya magamit hiton nga pulong ha hinungdan nga diri hiya *“komportable”*. Iton gihapon gin-*post* niya ha iya mismo akawnt ha *social media* nga gin-uran han kritisismo bahin hiton nga butang.

### Pagbuhi ha puwesto ha Komisyon
Ha pagpasara han ABS-CBN hiunong ha mga pagtalapas han balaud han Republika han Pilipinas, kumo usa nga empleyado hini nga istasyon hi Gracio, duro an kabido niya hini nga nagin kiwa han administrasyon. Bumuhi hiya ha puwesto nga komisyoner han pinulungan nga Waray han Samar-Leyte ha Komisyon sa Wikang Filipino (Commission on Filipino Language). Dugang pa niya, diri niya nasisikmura nga magtrabaho ha administrasyon ni Duterte. An iya nagin aksyon iginbatikos han kadam-an nga tagasuporta han mangulo.

## Kitaa Gihapon
*Bayot
*Paragsiday
*Waraynon nga Literatura
*Mondragon, Northern Samar

## Mga Kasarigan
Bayot

An **bayot** *([[Ininglis]]: gay; [[Tinag-alog]]: bakla)* usa nga lalaki nga nagpapakababaye. Amo ini hira an mga nagbabado babaye, nalabitig an pangiwa baga han babaye, o/ngan ginpabalyo an boto ha puday ha bulig han operasyon mediko.

## Kasarigan
Eli Soriano

Hi **Eliseo "Eli" Fernando Soriano** (Igin-anak han ika-4 han Abril tuig 1947), o mas kilala ha **Brother Eli** or **Kapatid na Eli** *(Waray: Bugto nga Eli)*, usa nga Pilipino nga ebanghelista ha telebisyon. Hiya an *Lingkod Pangkalahatan* han Members Church of God International (MCGI). Nagin bantog an iya programa nga *[[Ang Dating Daan]]* (English: *The Old Path*, Portuguese: *O Caminho Antigo*, Spanish: *El Camino Antiguo*), nga pinakamaiha na nga nadalagan ha kahanginan nga programa panrelihiyon ha nasud Pilipinas.
Verne D. Mudge

Hi **Verne Donald Mudge** (Septyembre 5, 1898 - Enero 29,1957) usá nga heneral nga Amerikano han US Army han Ikaduha nga Gera han Kalibotan..

## Biyograpiya

Natawo hi Verne D. Mudge han Septyembre 5, 1898. Han 1942, ginpasaka hiya ngadto hin pagka-koronel, usá nga komandante nga opisyal han Syahan nga Cavalry Division. Han 1944, ginhimo hiyá nga Major-Heneral ngan komandante han nasabi nga division. Hiyá an namuno han Syahan nga Cavalry Division han paglugsong hiní ha White Beach, dida han Paglugsong ha Leyte han Oktubre 20, 1944. Han pagtikang han 1945, api hiyá han pag-awayan ha Manila ha Pilipinas. Namatay hiyá han Enero 29, 1957,ha edad nga 58.

## Mga pinambasaran
Frankie Largo

Hi **Francisco “Frankie” Diaz Largo** (natawo Oktubre 4, 1992) usa nga *rapper* ha Sinirangan Kabisayaan nga umurukoy ha Gandara, Samar, Pilipinas. Ungay hiya han lokal nga grupo nga Democrata Rappers nga nagdudusô han mga tukar nga Winaray.

## Kitaa Gihapon
*Democrata Rappers
*Danreb Eran
*Julan Shirwod Nueva

## Mga kasarigan
Elis & Tom

An ***Elis & Tom*** usá nga bossa nova nga album, nga ginpagawás han 1974, nga ginrekord han Brasilenya nga magkaranta nga hi Elis Regina ngan han magkaranta-nga-manunurat nga hi Antônio Carlos Jobim. 

Ginrekord ini hin panahon hin 16-ka adlaw ha MGM Studios ha Los Angeles, California, an album usá nga maiha nga hingyap ni Regina, nga pirme kauryag magrekord hin bug-os nga album han mga kanta ni Jobim upod ha iya. Natuod iní ha kataposán dida han 1974, han pagsaurog ni Elis han iya ika-10 nga anibersaryo komo artista han Philips Records Gin-aprobahan han label an proyekto nga regalo para ha iya.

Han 2004, han ika-30 nga anibersaryo han syahan nga pagpagawás, usá nga ginremaster nga ispesyal nga edisyon ginpagawas dida hin DVD Audio nga naglakip hin 5.1 nga multi-channel surround mix tikang han original master nga mga tape.

## Pagkarawat
An pagsubay ni Thom Jurek ha Allmusic naghatag han album hin 4.5 nga stars nga nasiring nga "Ini nga mahusay — ngan yana lehendaryo — nga pitsa hin pagrekord han iconico nga vocalista nga Brasilenya nga hi Elis Regina ngan han kompositor, konduktor, ngan parag-areglo nga hi Tom Jobim ginkikita hin kadam-an nga usá han mga gidakoi nga mga pop nga ginrekord nga Brasilenyo."

Ginranggo ini nga ika-11 dida han kanan *Rolling Stone* Top 100 Brazilian albums of all time. Gin-induct an album ngadto han Latin Grammy Hall of Fame han 2007. Han Septyembre 2012 ginbotar iní han mga namamati han Radio Eldorado FM, han Estadao.com ngan han Caderno C2+Música (an duhá nga urhe gintatag-iyahan han periodiko nga *O Estado de S. Paulo*) nga amo an ika-upat nga gimaupayi gud nga Brasilenyo nga album.

## Talaan hin track

## Personnel

* Elis Regina - vocals
* Antônio Carlos Jobim - vocals (1, 6, 12, 14), piano (4, 6-8, 11-14), pag-areglo (4), sista (6)
* César Camargo Mariano - piano (1, 2, 5), dikuryente nga piano (3, 9, 11, 13), mga pag-areglo (gawas han 4)
* Hélio Delmiro - sista (1, 3, 9), dikuryente nga sista (2, 5, 11)
* Oscar Castro-Neves - sista (1-3, 5, 9, 13)
* Luizão Maia - bass (1-3, 5, 9, 11, 13)
* Paulo Braga - drums (1-3, 5, 9, 11, 13)
* Bill Hitchcock - konduktor han string section (1, 6, 8, 10,12)
* Hubert Laws and Jerome Richardson - flauta (1, 5, 6, 13; uncredited)
* Chico Batera - percussion (11)

## Mga tigaman

## Mga pinambasaran
Diyeta

An **diyeta** (Iningles: *diet*) amo an butang nga tikang ha karaonon, ginkakaon han mga tawo ngan hayop para magkamay-ada hin pagkaon ngan nutrisyon.
Cenozoic

An **Cenozoic** amo an  pagkaguwa san kadam'an san mga panahon nga heyolohiko, sadton ha Mesozoic mga 65 milyones katuig kutob 2 milyones katuig.
Paleogen

An **Paleogen** amo an pagkaguwa san kadam'an san mga panahon nga heyolohiko tikang 43 milyones katuig sadton ha Cretaceous panahon mga 65 milyones katuig kutob tikang Neogen panahon 23 milyones katuig.
Neogen

An **Neogen** amo an pagkaguwa san kadam'an san mga panahon nga heyolohiko tikang 20.45 milyones katuig sadton ha Paleogen panahon mga 23 milyones katuig kutob tikang Kwaternaryo panahon 2.58 milyones katuig.
Kwaternaryo

An **Kwaternaryo** amo an pagkaguwa san kadam'an san Cenozoic panahon mga panahon nga heyolohiko tikang 2.58 ngan 0.005 milyones katuig sadton ha Neogen panahon.
Eva Braun

Hi **Eva Anna Paula Hitler** (natawo han **Braun**; Pebrero 6, 1912 - Abril 30, 1945) usá nga potograpa na pagasystente ha opisyna nga Aleman han asawa han Adolph Hitler.
Alerhiya

An **alerhiya** (Inigles: *allergy*) amo an simptoma han durudilain ha respiratoryo nga sistem a immuno han organismo. Amo ini an sakit o mga simptoma nga resulta hit sobra nga reaksyon hit sistema immuno tungod hit paghingot o pakahanggab, paghinga, pagkoan, pakapot o pakabantad hin mga butang ha palibot sugad hit :pagkaon, kemikal, kagat hin insekto, pollen, medisina pagtambal na para hit  kadmaan nga tawo  dire  waray apekto ng sugad. An mga simptomas nga kommon: makatul nga bultlig ha panit, pula ngan mahulos na mga mata, paghinatsing, pagkuri hit pagginhawa tungod han paghubag hit panit nga hit li-og nga irong, pasuol hit tiyan ngan pagsuka.
Zygoptera

An **Zygoptera** amo an ubos-na-orden ha insekto nga sakop han orden Odonata, kun istriktohon, ha tambuburay.
Konsul

An **konsul** in tawo nga opisyal magbuhat hin mga politiko nga Republika Romano, labi ha usa ka tuig an konsul hin pagpapamutnga han estado ngan imperyo.
Eocen

An **Eocen** amo an panahon san kadam'an san mga heyolohiko panahon na mga Paleogen panahon ha moderno han Cenozoic panahon, sadton mga 56 ngan 34 milyones katuig an nakalabay na Paleocen san Oligocen panahon.
Oligocen

An **Oligocen** amo an panahon san kadam'an san mga heyolohiko panahon na mga Paleogen panahon sadton mga 34 ngan 23 milyones katuig an nakalabay na Eocen panahon san Miocen panahon.
Halicarnassus

An **Halicarnassus** (Griyego: Ἁλικαρνασσός, *Halikarnassos*;Latin: *Halicarnassus*) in gintukod ha Griyego ha syudad yana nga Bodrum, Turkeya ha baybayon ha salatan-sinirangan han Caria nga Dagat Egeo ha pagsityo han gulpo han Gökova ngan puro han Cos.
Hypothalamus

An **hypothalamus** amo an bahin han aton utok nga pagparte hin sistema nerbyos nga naagi ha mga thalamus ha bug-os nga glandula pituitaryo.
Enya

Hi **Enya** (natawo nga **Eithne Ní Bhraonáin** (* Mayo 17, 1961) in uska Irlandesa nga man-aawit-magsusurat hin awit.
Miocen

An **Miocen** amo an panahon san kadam'an san mga heyolohiko panahon na mga Neogen panahon, sadton mga 23.03 ngan 5.333 milyones katuig an nakalabay na Oligocen san Pliocen panahon.
Pliocen

An **Pliocen** amo an panahon san kadam'an san mga heyolohiko panahon na mga Neogen panahon sadton mga 5.333 ngan 2.58 milyones katuig an nakalabay na Miocen panahon san Pleistocen panahon.
Kanggrena

An **kanggrena** amo an panadlaw-adlaw nga gamit butang nga namatay hin tisyu mga selula sugad hit panit.
Holocen

An **Holocen** amo an pagkaguwa san kadam'an san mga panahon nga heyolohiko tikang 11,650 katuig sadton ha unahan ngayon.
Macrinus (emperador)

Hi **Macrinus** (Latin: *Marcus Opellius Severus Macrinus Augustus*; c. 165 - 218) amo an emperador han Imperyo Romano tikang ha Abril 11 217 kutob Hunyo 8 218.
Mosaiko

Iton **mosaiko** in usa ka klase ha pagarte nga komponente ha elemento nahimo tikang ha bato, kristal ngan seramika.
Miletus, Anatolia

An **Miletus** in uska anay nga syudad ha kahadto Griyego, nga baybayon ha katundan nga dapit han Anatolia ha yana lalawigan han Aydınnga ha nasod han Turkeya.
Ionia

An **Ionia** in usa ka kahadton Griyego makasaysayan ngan rehiyon nga pagparte ha baybayon ha butnga-katundan ha Anatolia yana ha na syudad han Izmir ha nasod han Turkeya.
Epidaurus

An **Epidaurus** in arkeyolohiko nga sityo nga kahadton Gresya ha amihanan-sirangan ha Peloponeso nga rawis han Argolis ha gulpo han Saronic.
Satiro

Iton **satiro**, ha Griyego nga mitolohiya han diyosdiyos, kada usa may-ada la usa katunga han tawo ha katunga han kanbing.
Harold Wilson

Hi **James Harold Wilson, baron Wilson han Rievaulx** (Marso 11 1916 - Mayo 24 1995) in usa ka politiko ha Partido Laborista nga Britaniko ngan Panguna Ministro han Reino Unido.
Aldo Moro

Hi **Aldo Romeo Luigi Moro** (Septyembre 23, 1916 - Mayo 9, 1978) usa nga estadista ha Italyano nga pagprominente ha miyembro han Demokrasya Kristiana. Ungay hiya han pagserbisyo nga ika-38 Panguna Ministro han Italya tikang 1963 kutob 1968 ngan tikang 1974 kutob 1976.
Pella, Gresya

An **Pella** (Griyego: Πέλλα) usa nga syudad ha kadhton nga periferya ha Butnga nga Macedonia han kasaysayan sakop han ginhadian han Macedonia ha nasod han Gresya.
Albertus Magnus

An **Albertus Magnus** o kundi man **Alberto Magno** (c. 1200 – 15 Nobyembre 1280) in uska padi, obispo, doktor han Simbahan Katoliko, pilosopo ngan teyologo han Kabutngaay nga Panahon.
Anselmo han Canterbury

An **Anselmo han Canterbury** (c. 1033/1034 – 1109) (Yinaknan ha Italyano: *Anselmo d'Aosta*; Yinaknan ha Pranses: *Anselme du Bec*) usa nga Italyano ngan monhe, pilosopo-teyologo han Simbahan Katoliko nga opisyo nga Arsobispo han Canterbury tikang 1093 kutob 1109.
Acari

An **Acari** in uska ubos-klase ha ordo han Arachnida ha phylum han Arthropoda in naglalakip hin 50 000 ka mga species.
Ezekias

An **Ezekias** (Hebreo: חִזְקִיָּהוּ) in usa nga sumala ha mga basahan nga mga kahadian ngan basahan nga mga Cronicas ha Hebreo han Bibliya nga usa nga anak han Ahaz nga ika-13 hadi han Judah.
Antiochus IV Epiphanes

An **Antiochus IV Epiphanes** (c. 215 UC - 164 UC) in usa nga Didachi nga hadi ha Imperyo Seleucida tikang 175 UC nga mayda ni kamatayon tikang 164 UC.
Mithridates VI han Pontus

Hi **Mithridates VI** nga an ngaran puyde liwat masurat nga **Mithridates nga Harangdon** ngan **Eupator Dionysus** (Griyego: Μιθριδάτης; c. 135 - 63 UC), amo in hadi han Pontus ha amihanan Anatolia tikang 120 UC han kamatay han 63 UC.
Lysimachus

Hi **Lysimachus** (Griyego: Λυσίμαχος, *Lysimachos*; c. 360 UC - 281 UC) in uska Diadochi nga Macedoniano nga opisyal han Alejandro nga Harangdon ngada han sayo han hadi han Thracia, Anatolia ngan Macedonia.
Caiaphas

An **Caiaphas** (Hebreo: יוֹסֵף בַּר קַיָּפָא; Griyego: Καϊάφας) in usa nga Bag-o nga Ginsabutan nga usa nga Hudiyo hataas nga padi nga sumala ha Ebanghelyo hi pagpatay han Jesus.
Filipi

An **Filipi** (Griyego: Φίλιπποι, *Philippoi*) in usa ha pinakamahinungdanon nga arkeyolohikal, makasaysayan ngan kahadton nga syudad ha Macedonia gintukod ha Philip II han Macedonia tikang 356 UC.