open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elisha

Hi **Elisha** usa nga manaragnâ ha Dáan nga Ginsabutan han Bibliya. An sumala hin Mga Basahán han mga Kahadián. An susumaton han kinabuhi ni ginhadian han Israel tikang 850 kutob 800 UC kaupod ha relihiyon han Kristiyanismo, Islam ngan Judaismo.
Fontana

Iton **Fontana** poyde tinmudlok ha:
*Fontana Liri, usa ka komune ha lalawigan han Frosinone ha rehiyon han Lazio, Italya.
*Fontana, California, usa ka syudad ha estado han California, Estados Unidos. 
*Fontana (awtor)
Loki (mitolohiya)

Hi **Loki** in uska dumagko nga diyosdiyos han mitolohiya Nordiko ngan namumuno ha anak han Fárbauti ngan Laufey, ngan mga magbugto han Helblindi ngan Býleistr. Loki hin jötunn han Angrboða ngan mga amay han Hel, mga lobo han Fenrir ngan halas han Jörmungandr.
An Ikaruruyag nga Tanaman

**An Tainyak nga Hardin** - usa nga hardin ha teritoryo han Moscow Kremlin. Nahamutang ini ha sidsid nga kuta han syudad, ngan ginngaranan tungod han Tainice Tower. Nalakip ha lista han UNESCO nga World Cultural Heritage. An bahin han parke nga nagtitikang ha Yvonne Square tinatawag nga Dako nga Lugar han Kremlin.

## An Istorya

## An flora ngan fauna

## Mga Impormasyon

## Literatura

* Забелин И. Е. Домашний быт русских царей в XVI и XVII столетиях. — Москва: Институт русской цивилизации, 2014. — 1056 с. — .
* Забелин И. Е. История города Москвы. — Москва: Типо-литография товарищества И. Н. Кушнерев и Ко, 1905. — Т. 1. — 651 с.
* Коваль В. Ю., Панова Т. Д. и другие. Раскопки в Тайницком саду Московского Кремля // Археологические открытия 2007 года. — 2010. — С. 133—137.
* Кулеша В. Москва. Путеводитель мо местам, где сбываются мечты. — Санкт-Петербург: Питер, 2015. — 128 с. — .
* Лубченко Ю. Н., Богатская И. А., Тихомирова А. Б. Кремль. Альбом. — Москва: Белый город, 2009. — 416 с. — .
* Михайлов К. П. Москва, которую мы потеряли. — Москва: Эксмо, 2010. — 496 с. — .
* Панова Т. Д. Раскопки в Тайницком саду Кремля и история археологического изучения территории подола Боровицкого холма Москвы в XIX-XX веках // Краткие сообщения Института археологии. — 2016. — С. 92—103.
* Родимцева И. А., Калмыкова С. А., Загородняя И. А. и другие. Московский Кремль: Путеводитель. — Москва: Московский рабочий, 1990. — 288 с. — .
* Смолицкая Г. П. Названия московских улиц. — Москва: Издательский дом «Муравей», 1996. — 240 с.
* Федосюк Ю. А. Москва в кольце Садовых. — Москва: Московский рабочий, 1983. — 496 с.
* Юдаков И. Ю. Московский Кремль. Красная площадь. Путеводитель. — Москва: ИП Юдаков И. Ю., 2013. — 208 с.
Wisława Szymborska

Hi **Maria Wisława Anna Szymborska** (2 Hulyo 1923 – 1 Pebrero 2012) in usa nga pinolako nga maniniday, sanasay ngan paghubad nga tigdawat han mga Premyo Nobel han Literatura tikang 1996.
Andrés de Urdaneta

Hi **Andrés de Urdaneta** (c. 1508 – Hunyo 3, 1568), usá nga Espanyol nga malapit ha pandagat ngan exsplorador nga nagtúkod han syahan nga panimungto nga Imperyo Espanyol ha Sinirangan nga Indyas han pagtabok han iya expedisyon han Kalawdan Pacifico tikang han Virreinato han Nueva Espanya ha yana nga adlaw han Pilipinas ngan Acapulco tikang 1565. Hiyá an palibot tikang 1540 syahan nga Augustine ha prayle tikang 1552.
Marco misciagna

Hi **Marco Misciagna** (natawo sa Bari niadtong Pebrero 5, 1984) usa ka Italyano nga biyolinista ngan biyolista.
Sa 2018 nakadawat siya og bulawan nga medalya gikan sa Deputy Prime Minister sa Ukranya alang sa pagsaulog sa 150th anibersaryo sa Kyiv Opera House.
Pelycosauria

An **Pelycosauria** in uska ordo han basal nga karaan nga synapsida ha kinabuhi san Paleozoic. An synapsida usa ka klase nga bertebrado nga hayop kun diin an mga 300 milyon naubos tuig. Kaapi han mamalya an gidadagkui na hayop sa pagnaubos sugad han mga grupo han Therapsida.
Justin I

**Justin I** (Linatin: *Iustinus*, Hadton Griyeko: Ἰουστῖνος, *Ioustínos*; c. 450 – 1 Agosto 527) in usa nga Emperador Byzantino tikang 518 tubtob 527.
Wojciech Jaruzelski

Hi **Wojciech Witold Jaruzelski** (6 Hulyo 1923 – 25 Mayo 2014) usa nga Pinolako nga kasundalohan mga heneral ngan politiko nga lider mga Republika Popular han Polonya tikang 1981 tubtob 1989. Iya syahan han Partido Pagtrabaho Nagunido Pinolako ngan nagtukod 1981 ngan 1989 mayda pagserbisyo han Primo Ministro tikang 1981 tubtob 1985.
Anastasius I (emperador)

**Anastasius I** (Linatin: *Flavius Anastasius*, Hadton Griyeko: Ἀναστάσιος , *Anastásios*; c. 431 – 9 Hulyo 518) in usa nga Emperador Byzantino tikang 491 tubtob 518.
Theodora (asawa ni Justinian I)

Hi **Theodora** (Grineyego: Θεοδώρα, *Theodóra*; c. 500 - 28 Hunyo 548) usa nga Byzantino nga emperatris hi asawa ha emperador han Justinian I, mayda nga santa mga Sinirangan nga Singbahan Ortodoxo.
Golpo han Anadyr

An **Golpo han Anadyr** (Rusiano: Анадырский залив) usa nga bahia nga mga Dagat Bering han amihanan nga Siberia ngan aada ha panlawas nga aada ha kahaluag ini mayda ha 200,000 km2 (77,000 sq mi).
Golpo han Panama

An **Golpo han Panama** (Kinatsila: *Golfo de Panamá*) usa nga dako nga hamabaw nga dagat nga ginpapalibotan ha golpo nga mga Kalawdan Pacifico ngan aada ha amihanan an baybayon han Panama.
Golpo han Fonseca

An **Golpo han Fonseca** (Kinatsila: *Golfo de Fonseca*) usa nga pagparte nga mga Kalawdan Pacifico han golpo nga Butnga nga Amerika ngan aada ha hanganan nga El Salvador, Honduras nga Nicaragua.
Basiliscus (emperador)

**Flavius Basiliscus** (Griniyego: Βασιλίσκος, *Basilískos*; kamatayon AD 476/477) in usa nga emperador han Imperyo Byzantino tikang Enero 475 tubtob Agosto 476.
Zeno

Iton **Zeno** (Griyego: Ζἠνων) in puyde magin:

* Zeno (emperador), emperador Bizantino.
* Zeno han Citio, Griyego nga pilosopo.
* Zeno han Elea, Griyego nga pilosopo.
Jese (Bibliya)

Hi **Jese** (Inebreo: יִשַׁי – *Yīšay*, kahulogan "Hadi" o "Diyos nga gasa"; Syriac: ܐܝܫܝ – *Eshai*; Griyego: Ἰεσσαί – *Iessaí*; Linatin: *Issai*, *Isai*, *Jesse*), hiya in pagtawo han Bibliya hiya in anak ni David ngan naging nga mga hadi han nga Israelita.
Leo I (emperador)

**Leo I** (Griyego: Λέων, *Léon* c. 401 – 18 Enero 474) in usa nga Katundan nga Emperador Romano tikang 457 tubtob 474.
J. Hans D. Jensen

Hi **Johannes Hans Daniel Jensen** (Hunyo 25, 1907 – Pebrero 11, 1973), in uska Aleman nga nukleyar nga pisiko ginpremyo han Premyo Nobel han Pisika tikang 1963. Sunod nga mga Ikaduha nga Gera han Kalibotan iya nagtrabaho hon proyekto han enerhiya nukleyar, ginkilala komo nagproyekto Uranyo nga nagambag ngadto ha panabulag nga isotopo han Uranyo.
Antsiranana

An **Antsiranana**, ginkilala komo **Diego Suárez** amo an nga syudad ha rehiyon han Diana ha nasod han Madagascar.
Dyakal

An **dyakal** (Ininglis: *jackal*) mga gugtiay nga mamalya ha banay Canidae nga kinabuhi han disyerto nga lumad han Aprika nga Eurasia.
Baba Yaga

An **Baba Yaga** (Rusiano: Баба Яга) in bungtohanon nga susmatanon an paging han sobrenatural usa nga paratigo han Slavic nga mitolohiya.
Menno Simons

Hi **Menno Simons** (1496 - Enero 31, 1561) usa nga Inolandes nga teyologo ngan nagpatikang han anabaptista. An ekskomunyon nga Singbahan Katoliko hi nagkontemporanyo nga Reporma Protestante han kabag-ohan nga nagrepresenta an nagsurat an basahon nga Mennonite.
Ernst Otto Fischer

Hi **Ernst Otto Fischer** (10 Nobyembre 1918 – 23 Hulyo 2007) usa ka Aleman nga kemiko. Nagdaog hiya han Pasidungog Nobel tikang 1973 para ha piyonero nagtrabaho ha organometallic ha kemika.
William, Prinsipe han Wales

Hi **Prinsipe William Arthur Philip Louis han Wales**, in suhag nga anak nira Charles III, ngan Diana, Prinsesa han Wales, ngan apo nira Reyna Elizabeth II ngan Prinsipe Philip, Duke han Edinburgh.
Jacques Offenbach

Hi **Jacques Offenbach** (20 Hunyo 1819 - 5 de Oktubre 1880) amo an giuupayi nga kompositor han iya napermanenta cello nga nagimpresaryo ha panahon Romantiko. Usa hiya nga Pranses hi natawo han Aleman nga kompositor ngan organista.
Argentinosaurus

Iton ***Argentinosaurus*** in usa ka henus han sauropoda nga dinosauro nga nag-ukoy iya pagdiskobre han Guillermo Heredia ha Argentina nga kinabuhi han Cretaceous panahon.
Amargasaurus

Iton ***Amargasaurus*** in usa ka henus han sauropoda nga dinosauro nga nag-ukoy han Early Cretaceous panahon 129 tubtob 122 ka yana nga nasod han Argentina.
Nasodnon nga Sulod-Barasahan han Aserbaiyan

An **Nasodnon nga Sulod-Barasahan han Aserbaiyan** in usa nga sulod-barasahan ha Aserbaiyan.

## Mga sumpay ha gawas

* Opisyal nga websayt han Nasodnon nga Sulod-Barasahan han Aserbaiyan
Alanis Morissette

Hi **Alanis Nadine Morissette** (natawo Hunyo 1, 1974) usa nga Kanadiano-Amerikano na parakanta ngan magkaranta.
Estadohanon nga Unibersidad han Baku

An **Estadohanon nga Unibersidad han Baku** in usa nga unibersidad ha Baku, an gidaani nga unibersidad ha Aserbaiyan.

## Mga sumpay ha gawas

* Opisyal nga websayt han Estadohanon nga Unibersidad han Baku
Louis de Broglie

Hi **Louis Victor Pierre Raymond** (15 Agosto 1892 – 19 Marso 1987), ginkilala komo **Louis de Broglie**, usa nga Pranses nga pisisista ngan aristokrata, ginpremyohan nga Premyo Nobel han Pisika ginhimo nga kontribusyon ha kwantika nga teyorya.
Tim Robbins

Hi **Timothy Francis Robbins** (natawo Oktubre 26, 1958) in usa ka aktor nga Amerikano ha aktor ngan direktor nga pelikula.
Sinéad O'Connor

Hi **Shuhada' Sadaqat** (natawo **Sinéad Marie Bernadette O'Connor**; Disyembre 8, 1966 - Hulyo 2023) ginkilala nagpropesyonal komo **Sinéad O'Connor** usa ka nga Irish nga parakanta, magkaranta, aktres ngan politikal hin aktibista.
Ernst Ruska

Hi **Ernst August Friedrich Ruska** (Disyembre 25, 1906 – Mayo 27, 1988) usa nga Aleman nga fisisita ginpremyohan han Premyo Nobel ha Fisika han 1986 nga tungod han iya trabaho han paghimo han syahan nga electron optics, ngan tungod han iya mga amot han pagpadukwag ha pagdisenyo han syahan nga mikroskopyo elektriko.
Opalo

An **opalo** amo an mineral nga bato may silika nga tigaman hini butang amo an kuwarso agi ha molekula nga tubig.
Bodhidharma

An **Bodhidharma** (Tsinino: 菩提達摩 *Pútídámó*; Hinapones: 菩提達磨 *Bodaidaruma*) amo an usa ka monghe nga budista ini mayda kinabuhi ni sunod nga ika-5 o ika-6 nga gatostuig UC. Ini ika-28 nga patriarka han Budismo ha gintukod han eskwuela Zen, nga ginpadukwag ha Tsina ni ginhadian han emperador Wu (502-549 UC).
Umpas nga Tibet

An **Umpas nga Tibet** (Ininglis: *Tibetan Plateau*) o **Umpas nga Tibet-Qinghai** (Tsinino: 青藏高原; pinyin: *Qingzang Gaoyuan*) usa ka nagkataas nga umpas ha Sinirangan nga Asya han mga panakip hin pagparte ha Naglulugaring nga Rehiyon han Tibet nga lalawigan han Qinghai, Kanan Katawhan Republika han Tsina ngan mga rehiyon han Ladakh ngan Kashmir han India. Ini pag-inat an hanapi nga 1 000 kilometro ngan 2 500 kilometro ha nasabi nga 4 500 metro.
Agadez

An **Agadez** (ginkilala komo **Agadès**) amo an usa ka kapital ha nasod han Niger. Ini mayda an populasyon nga 118 244 gibase han 2012.
Jan Anthony Judloman

Si '''Jan''' '''Anthony''' '''Judloman''' (natawo san ika-05 san Enero, tuig 2000) in usa nga biswal artes, tagsurat ug magsiriday, ngan direktor tikang sa Sinirangan Bisayas, usa nga artista lokal nga api san grupo nga Lamiraw Literary and Performaning Arts Organization (parte san NwSSU ASCA collectives), ug premyado nga paragsurat ngan paragsiday tikang sa siyudad san Calbayog, Samar, Pilipinas.

= Biograpiya ug Karera =

Si Jan Anthony in igin-anak sa Calbayog, Samar tikang kan Antonio Obong Berdida ngan Nanette Roño Judloman. Siya in nag-iskwela sa sekundarya sa Calbayog Arts and Design School of Eastern Visayas nga nahimumutang sa Tomalon State, Brgy. Gadgaran, Calbayog City. Umeskuwela gihap siya sa Northwest Samar State University main campus sa Calbayog nga kun diin nakuha niya an iya degri batsilyer.

Siton nga takna nga tinmungtong siya sa tersyarya in nakilala niya si Propesor Phil Harold Mercurio nga usa gihap na tagsurat ug paragsiday san nagin maestro niya ini sa kolehiyo.
Bethel

Iton **Bethel** (Inebreo: בֵּית אֵל; *Bēṯ 'Ēl*; Griyego: Βαιθήλ; *Baithél*; Linatin: *Bethel*) in usa ka ginhadian han Israel iton sumala nga mga Bibliya nga Dáan nga Ginsabutan nga tribo han Benjamin ngan Ephraim.
Cheddar (keso)

An **cheddar** amo an natural nga keso ngan panuri tikang ha busag an dorog nagdisenyo ha kolor. An cheddar na nagtitikang san nagmula ngan ginhihimo sa bungto han Cheddar, Somerset.
Guadiana (salog)

An **Guadiana** usa ha mga dagko nga salog ha Rawis han Iberia, nga naawas tikang ha Espanya ngan Portugal iya tinikangan ha Extremadura ngan Andalucía ha rehiyon han Alentejo ngan Algarve tabok han butngo han Vila Real de Santo António (Portugañ) ngan Ayamonte (Espanya) paggawas ha Golpo han Cadiz.
Pervez Musharraf

Hi **Pervez Musharraf** (11 Agosto 1943 - 5 Pebrero 2023) amo an Pakistani ha militar nga heneral ngan politika nagserbisyo nga ika-10 nga mangulo han Pakistan tikang 2001 kutob 2008. Hiya an syahan nga nagserbisyo ika-10 han nagmangulo nga napili ha ehersito han Pakistan.
Nezahualcoyotl

Hi **Nezahualcoyotl** (Abril 28, 1402 - Hunyo 4, 1472) in usa ka pilosopo ngan maniniday, amo an hadi han Texcoco tikang Imperyo nga Aztec.
Bahia han San Francisco

An **Bahia han San Francisco** (Ininglis: *San Francisco Bay*) in natudlok ha estero ngan linulugayan nga bahin han San Francisco Bay Area ha nagdominar nga mga syudad han San Francisco, San Jose ngan Oakland ha Amihanan nga California ha Estados Unidos.
Salami

Iton **salami** in usa nga karan-on nga soriso naglangkob han fermentasyon ha bulad nga karne nagtikang ha karne han baktin ngan karne han baka.
Mila Kunis

Hi **Milena Márkona  Kunis** (Ukranyano: Мілена Мáрківна Куніс; Rusyano: Милена Маркοвна Кунис; natawo han Agosto 14, 1983), ginkilala komo **Mila Kunis**, in usa ka aktor nga Amerikano.
Quincy Jones

Hi **Quincy Delight Jones Jr.** (Marso 14, 1933 ,Nobyembre 3 ,2024) in usa ka produser, parakanta, kompositor ngan direktor han pelikula nga Amerikano.
Debian

An **Debian**, ginkhimo komo **Debian GNU/Linux** usa ka kompyuter nga pagpropesyonal ha Linux nga una nga guin-himo ni Iam Murdock han Agosto 16, 1993. Tikang hadto nga software nga libre, damo na an mga nangausab ha nagproyekto han Debian tungod han mga kontribusyon ha sistema operatiba hit GNU.
Esmeralda (mineral)

An **esmeralda** amo an hinigugma nga bato nga may sari-sari nga mga mineral ini berilyo. An tigaman hini amo an kolor nga lunghaw ini kantidad han cromo hi usahan nga vanadyo.
Oxide

Iton **oxide** amo an kompuwesto kemikal naglakob labin ha nagmenos nga oksiheno han atomo ngan ika ha elemento iton formula nga kemikal.
Soriso (pagkaon)

An **soriso** (Iningles: *sausage*) amo an pagkaon ha produkto han karne gihimo han uska butang ha tambok ngan dugo pigu-ot nga karne nga baktin ngan karne ngan baka o poltri ini subay asin ngan panakot.
Microprocessor

An **microprocessor** in naglalakip han sirkito integrado, nakakaptan nga bahin o komponente hin usa nga kompyuter, sugad han central processing unit (CPU).
Motherboard

An **motherboard** (ginkilala komo **mainboard**, **main circuit board**, **MB**, **mboard**, **backplane board**, **base board**, **system board**, **mobo**) in naglalakip han kompyuter, nakakaptan nga bahin hin PCD usa nga elektronika sirkuit nga sistema sugad han central processing unit (CPU).
Panahon han Yilu

An **panahon han yilu** (Ininglis: *Ice Age*) amo an hadto nga panahon nga pagbawas han temperatura nga kalibotan panlawas ngan atmuspira nga an katawhan nagamit hin butang nga hinimo an nyebe, gleysyer han kontiente nga yilu.
Pagdugo

An **pagdugo** (Ininglis: *bleeding*) amo an pag-ikyas ha dugo nga nabibilngan ha sistema sirkulatoryo, nga kinsala han baso nga dugo palibot ha sakit nahatag hin sugad ngan baba, irong, talinga, uretra, puday ha mga puwit ngan gintatanggal an mga nakaagi nga istruktura ha panit.
Salog Orontes

An **Salog Orontes** (Griyego: Ὀρόντης, *Oróntēs*) o **Asi** (Arabo: العاصي, *al-‘Āṣī*) amo an salog ini mayda longitud ha 571 kilometro han Katundan nga Asya ha nasugod han Libano ni paamihanan ha Sirya nha pagsunod han Dagat Mediteraneo hi yana han Samandağ ha nasod han Turkeya.
Ardennes (rehiyon)

An **Ardennes** (Pranses: *Ardenne*; Inolandes: *Ardennen*; Aleman: *Ardennen*; Walloon: *Årdene*; Luxembourg: *Ardennen*) amo an usa ka rehiyon hi kagurangan nga halapad ha nasod han Belhika ngan Luxembourg ha pagpalapad han Alemanya ngan Fransya.
Carl Wilhelm Scheele

Hi **Carl Wilhelm Scheele** (9 Disyembre 1742 – 21 Mayo 1786) in uska Suweko-Alemano nga kemikal, nagdiskobre ha oksiheno ngan gikilala han molibdeno, tungsteno, baryo, hidroheno ngan cloro.
X-Men

Hi **X-Men** in usa nga himo-himo nga bayani ha komik nga Amerikano han Marvel Comics, gibuhat ha Jack Kirby nga panurat ha Stan Lee tikang 1963.
Fantastic Four

Hi **Fantastic Four** in usa nga himo-himo nga bayani ha komix nga Amerikano han Marvel Comics gibuhat han Jack Kirby ngan Stan Lee tikang 1961.
Borongan Fiesta Trade 2023

Gin-abrehan niyan han Biyarnes, Septiembre Uno ha may city plaza an Fiesta Trade Fair kon diin iginpakita an diru-dilain nga produkto ha umá sugad han mga duma, utanon, ug prutas; sugad man handicrafts ngan iba pa nga mga native products nga hinimuan hin iba-iba nga mga grupo hin mga kababayn-an ha mga barangay. Kadak-an han mga na-api hini en mga parauma nga myembro o benepisyaryo han *Dukwag Agrikultura* nga programa han lokal nga pamunuan han Syudad han Borongan. Magpapadayon ini nga trade fair ug pamaligya ngada hiton kaliwas han patron han syudad.

## Mga kasarigan
Andros, Gresya

An **Andros** in usa ha puro nga kapuropod-an han Kyklades ha nasod han Gresya, ini mayda ha 10 kilometro ha salatan-sinirangan han Euboia ngan 3 kilomtero ha amihanan han Tinos.
Mykonos

An **Mykonos** (Griyego: Μύκονος. *Mýkonos*) in uska isla ha pagparte nga Kyklades sunod ha Tinos, Syros, Paros ngan Naxos, mga 341 km ini mayda rehiyon ha salatan nga Aegeo tikang 2011 ha panguna nga lawas hit Gresya hin sumala han 10,134 hi senso.
Paros

An **Paros** (Griyego: Πάρος, *Páros*) in uska isla nga Greko ha butnga nga Dagat Egeo, amo an grupo mga isla han Kyklades ini mayda salatan han Delos ngan katundan han Naxos ha nasod han Gresya.
Khalifa bin Zayed Al Nahyan

Hi **Khalifa bin Zayed Al Nahyan** (Setyembre 7 1948 – Mayo 13 2022) in ika siyam nga ikaduha Mangulo han Emiratos Arabes Unidos hi pagserbisyo tikang Nobyembre 2004 iya mayda kamatayon tikang Mayo 2022.
Tinos

An **Tinos** in uska isla ha salatan nga Dagat Egeo, mga 194.464 km ini mayda tikang 2011 ha sneso hin populasyon nga 8,636 nakatayo ha kapuropod-an Kyklades nga isla han Andros, Delos ngan Mykonos ha nasod han Gresya.
Benelux

An **Benelux** nga an opisyal nga ngaran Belhika, Nederlandes ngan Luxemburg (ha Inolandes: *Benelux Unie*; ha Pranses: *Union Benelux*; ha Linuxemburgo: *Benelux-Unioun*; Kinatsila: *Unión del Benelux*; Ininglis: *Benelux Union*) amo an usa ka gutiay nga unyony politikal, ekonomikal ha kooperasyon han nagobierno nga nasod ha Katundan nga Europa.
Barbie

An **Barbie** amo an munyeka nagtukod nga negosyo na tagagawa han Ruth Handler tikang Marso 9, 1959 ha kwartel nga Amerikano nga mulayan ha kompanya han Mattel.
Karne han baka

**Karne han baka** (Iningles:*Beef meat*) amo an usa ka hinoptan nga karne nga baka naghahatag hin karaonon para han kalibutan.
Cinderella (kuwento)

Hi **Cinderella** in usa nga mapataraw-an nga sugiranon engkantada nga karakter nga hinimo ha 1697 nira Charles Perrault ngada Magbugto nga Grimm ha 1812.
Aragway ha Salamis

An **Pag-awayan ha Salamis** (Griyego: Ναυμαχία τῆς Σαλαμῖνος, *Naumachía tḗs Salamīnos*) usa ka pag-awayan nagin bayanihon hin alyado ha Themistocles ngan Imperyo Akemenida ha Xerxes I tungod han panhinabo didto han ikaduha pag-atake ha Griyego-Persiano tikang 480 UC ini mayda han puro Salamis sunod syudad han Atenas.
Gulfo han Korinthos

An **Gulfo han Korinthos** o puyde liwat **Gulpo Korinthos** (Griniyego: Κορινθιακός Κόλπος, *Korinthiakós Kólpos*) ha gulfo han Dagat Ionico, usa nga ginkakasumpayan han Peloponeso nga nahamutang ha kabutngaan nga katundan ha nasod han Gresya.
Goliath

Hi **Goliath**, an pagtawo han mga Basahán ni Samuel han Bibliya na ginhulaway ha higante han Pilistino natalo nga bata-on David.
Cranberry

An **cranberry** usa ka grupo nga prutas han palungpuno mga subgenus nga ***Oxycoccus*** ngan genus nga *[[Vaccinium]]* ha pamilya nga Ericaceae nga gamitun espesyes ha *[[Vaccinium oxycoccos]]* pan-lutu Amihanan nga Amerika.
Marta han Betania

An **Marta han Betania** usa nga pagtawo han Ebanghelyo ni Lucas ngan Juan ha Bag-o nga Ginsabutan hi bugtu han Lazaro ngan Maria han Betania.
Seleucia

An **Seleucia** (Griyego: Σελεύκεια, *Seleúkeia*), ginkihimo komo **Seleucia nga Tigris** in ulohan han Mesopotamia, nganhin ha salog Tigris ini may-ada 90 kilometro ha syudad han Babilonia. ga nahimo nga may-ada pinakadamo nga Seleucus I Nicator nga Imperyo Seleucida. Ini an Imperyo Partia gidadakoi nga syudad han Ctesiphon.
Nabopolassar

Hi **Nabopolassar** (658 BC - 605 BC), amo in gintukod hi syahan nga hadi han Imperyo nga Neo-Asiriahonon ngan Imperyo nga Asirya tikang paghadi ngada hadi han Babilonia hadton 626 BC han kamatay han 605 BC.
Marduk

Hi **Marduk** in diyosdiyos nga kahadto Mesopotamia ngan diyosdiyos nga syudad han Babilonia. Sumala ha kodigo ni Hammurabi. Ini amay han Nabu ngan anak han Ea. Ika 1- nga yukottuig UC. Marduk ginhimo an Jupiter in sistema han nga planeta han langit ngan dalugdog.
Mahmoud Ahmadinejad

Hi **Mahmuod Ahmadinejad** (Pinersyano:  محمود احمدی‌نژاد‎ *Mahmud Ahmadīnežād*; Oktubre 28 1956), amo an inhenyero sibil nga Iranyano nga namuno ha pangulo han Iran tikang Agosto 3 2005 tubtob Agosto 3 2013 nga kanawayan alkalde han Tehran tikang 2003 tubtob 2005.
Cholula, Puebla

An **Cholula** usa ka siyudad ha estado han Puebla ha nasod han Mehiko. Ini mayda 15 kilometro ha syudad han Puebla de Zaragoza.
Dungganan nga piramide han Cholula

An **Dungganan nga Piramide han Cholula** (Nahuatl: **Tlachihualtépetl**) in gidadaani ngan gidadakoi ha templo nga piramide ha pagsityo han arkeyolohiko nga Bag-o nga Kalibutan may katubtuban ha pagkayana nga Cholula, Mehiko. Ini may-aada piramide ha ubos 66 m nga kadugangan ha 450 m.
Insenso

An **insenso** (Ininglis: *incense*) amo an materyal han mga masurunog nga kahumot, nga naghahatag hin pagtawo ug kalayo, ngan iba pa nga butang sugad hit elemento ug asu. Kinahanglan hin ngan rason para magkamayda hin relihiyon, aromaterapya ngan estetika.
Tula (Mesoamerika)

An **Tula** sityo han arkeyolohikal usa nga tuminongnong nga Mesoamerika nga syudad tabok la han Teotihuacan tikang ha pagbangon nga Tenochtitlan.
Nag Hammadi

An **Nag Hammadi** amo an syudad han Taas nga Ehipto, nakatayo nga salog Nilo hi governdorato han Qena ngadto may-aada hi 80 kilometro nga amihanan-katundan han Luxor, Ehipto.
Tulum

An **Tulum** amo an syudad han sibilisasyon Maya gidakoi nga gintukod ha estado han Quintana Roo ngan usa ha gidakoi ha baybayon nga rawis han Yucatán han Dagat Caribe.
Auditorio de Tenerife

An **Auditorio de Tenerife** in usa nga auditoryum ha Santa Cruz de Tenerife, Islas Canarias, Espanya hin nagdisenyo nga arkitekto han Santiago Calatrava.
Amenhotep I

Hi **Amenhotep I** in usa ikaduha nga Faraon han ka napulo kag-siyam nga ika-18 nga dinastiya han Ehipto. An naghadi tikang 1550 UC kutob 1530 UC.
Ramesses III

Hi **Ramesses III** (c. 1217 UC – 1155 UC), in ikaduha nga Ehiptanon nga faraon (naghadi 1184 UC – 1153 UC) han ika-20 kag siyam nga dinastiya han Hadton Ehipto.
Asetisismo

An **asetisismo** in pananabutan han, ngan labi na an kalugaringon nga ginaagihan hin, mga estilo hin kinabuhi may-ada malay, lapos hin abstinensya nga pangabat hin pagtawo, lakip an inagihan o bisan ha pagkig-urusa hin espirituwal.
Ahmose I

Hi **Ahmose I**, in ikatulo nga Ehiptanon nga pharaoh (naghadi 1550 UC - 1525 UC) han ika-napulo kag siyam ika-18 nga dinastiya han Bag-o nga Ginhadian nga Ehipto.
El Tajín

An **El Tajín** a usa ka sityo arkeyolohiko nga gintukod han Mesoamerika. Nakabutang ini ha golpo han Mehiko, sidlangan nga estado han Veracruz. Mayda ini harani ha tikang 600 tubtob 900. Mayda ini damo nga mga syudad ngan piramide.
Pablo Casals

Hi **Pau Casals i Defilló**, ginkilala komo **Pablo Casals** (natawo El Vendrell, Tarragona, 29 Disyembre 1876; namatay San Juan, Puerto Rico, 22 Oktubre 1973) amo an giuupayin ga kompositor han iya ika-20 nga gatostuig. Usa hiya nga Kinatsila nga tselo, kompositor ngan organista.
Kawali

An **kawali** (Ininglis: *frypan*) amo an garamiton ha pagpukpuk hin mga pagprito. May'ada malahos puthaw, aluminyo ngan asero inoksidable na magkadurudilain na klase han pagluluto ngan magkadurudilain liwat na pagkaon.
Rotavirus

An **Rotavirus** amo an birus gagmay nga mga nakakatapon nga sakit nga kalibanga mga damo la ha sulod han usa ka minasus-án nga batang lalaki. An genus han virus ARN han familia *Reoviridae*.
Seth (Bibliya)

Hi **Seth** usa ka mga relihiyon Abrahamiko, in katulo nga anak han Adan ngan Eba sumala han basahan han Genesis ha Bibliya han paghimo han in duha nga magbugto: Cain ngan Abel.
Yahweh

An **Yahweh** amo an ngaran nga mga diyos ha nga natudlok ha kinabuhi nga ginhadian ha Israel ngan Judah.
Allah

An **Allah** (Arabo: الله) amo an ikasiyam nga ngaran han pulong han Arabo nga Diyos. Ini an Islamhanon nga Diyos han mga Koran, kun diin an mga Muslim in nagpupugong relihiyon Kristiyano ngan Hudeyo.
Guacamole

An **guacamole** in uska sarsa nga tuminongnong ha abokado ngan harang, nga ginkaarangay ha pagkaon han namumukad nga syahan nga salad kalakip an asin, limon, sibuyas, kamatis ngan lasuna. Ini liwat in natudlok ha butnga nga Aztec.
Thanatos

Iton **Thanatos** (Griyego: Θάνατος, *Thánatos*) in mitolohiya nga Greko, usa nga makaharadlok nga personipikasyon han kamatayon.
Mackenyu

Hi **Mackenyu Maeda** (natawo Nobyembre 16, 1996), nga kilalado nga **Mackenyu Arata** o **Mackenyu**, in usa nga Hapones nga aktor. Hiya an anak han aktor ngan martial artist nga hi Sonny Chiba.

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
*mackenfamily.jp
*Mackenyu - IMDb
*Mackenyu - Instagram
*Mackenyu - Twitter
Nemesis (mitolohiya)

An **Nemesis** Ha Griyego nga mitolohiya ha relihiyon, ubos diyosa nagpersonipikar ha retribusyon nga mga kasala nga pagmalaki, anak ha babae nga Nyx, Oceanus, Erebus ngan Zeus.
Ngô Đình Diệm

Hi **Ngô Đình Diệm**, (ginkilala komo **Jean-Baptiste Ngo Dinh Diem**; 3 Enero 1901 – 2 Nobyembre 1963) amo an usa ka Vietnamese nga politiko naging Primo Ministro nga estado han Vietnam (1954-1955) ngan unya han syahan nga Mangulo ha Republika Demokratika han Vietnam (Amihan nga Vietnam) tikang 1955 tubtob 1963.
Insiloto

An **Insiloto** o **Innagri** usa nga Indo-Aryan nga yinakanan han sidlangan Indyan nga subcontinente, nga nagtikang ha mga Magadhi Prakrit ngan Sanskrit nga yinaknan.

## External links
Amartya Sen

Hi **Amartya Kumar Sen** (natawo han Nobyembre 3, 1933) usa ka nga Indiano nga ekonomista ngan pilosopo ha ginsunod 1972 hin nagtudlo hin pagtrabaho han Reino Unido ngan Estados Unidos.
Amadou Toumani Touré

Hi **Amadou Toumani Touré** (Mopti, 4 Nobyembre 1948 - Istanbul, 9 Nobyembre 2020) naging politiko ngan militar han Mali nga mangulo ha Republika han Mali tikang 2002 tubtob 2012.
Bosra

An **Bosra** amo an usa ka bungto nga salatan han Syria ha sunod nga mga distrito han Daraa han mga gobernorato han Daraa ngan nagheyograpiko aada pagparte ha rehiyon han Hauran.
Daraa

An **Daraa** o Dar'a (Arabo: درعا) amo an usa ka syudad ha salatan-katundan han Syria mayda 13 kilometro ha amihan han nasod han Hordanya. Iton kapital ha Gubernorato han Daraa.
Mopti

**Mopti** in bungto han konpluensya nga salog Niger ngan salog Bani ha nasod han Mali. Nahimutang ini in 630 kilometro nga amihanan-sinirangan ha syudad han Bamako.
Ségou

An **Ségou** usa ka syudad ha salatan-bungto han Mali ini mayda 235 kilometro nga amihan-sinirangan ha syudad han Bamako ni kanan bangko nga mga Salog Niger.
Kayes

An **Kayes** amo an syudad ha katundan Mali aada sunod mga Salog Senegal ha populasyon nga 127,368 ha mga 2009 nga senso.
Bukid Erebus

An **Bukid Erebus** in uska nakaturog ng bulkan ha ikaduha-pinakataas bulkan ha Antartika, tuktok han kataas ini mayda nga 3 794 metro ni harani ha katubtuban nga pakaktibo han bulkan nga kalibutan.
Hassan Rouhani

Hi **Hassan Rouhani** (, Standard nga Pinersa nga pagluwas: ; natawo nga **Hassan Fereydoun** (); 12 Nobyembre 1948) usá nga Irani nga Islamista nga polítiko nga nag-alagad nga ika-pito nga mangulo han Iran tíkang 2013 tubtub 2021. Usá gihapon hiyá nga sharia nga manlalaban o abogado ("Wakil"), akademiko, kasanhi nga diplomata, ngan Islamiko nga klérigo. Api gihapon hiyá han Katitirok hin mga Experto tikang han 1999. Api hiyá han Expediency Discernment Council tikang 1991 tubtub 2021, ngan api gihapon hiyá han Supremo nga Konseho han Nasodnon nga Seguridad tikang 1989 tutub 2021.

## Mga pinambasaran
90377 Sedna

An **90377 Sedna** (simbulu:  ⯲) amo an usa ka duwende nga planeta ha sistema solar nagdiskobre han Michael Brown, Chad Trujillo ngan David Rabinowitz tikang 14 Nobyembre 2003.
50000 Kwa-owar

An **50000 Kwa-owar** (Ininglis: *Quaoar*; simbulu: 🝾) amo an usa ka duwende nga planeta ha sistema solar nga mga Paha Kuiper, ha rehiyon nga pluroplanetahay labas nga Neptuno. Ini aada obheto nga nagdiskobre nga Amerikano astronomohan Chad Trujillo nga Michael Brown tikang 4 Hunyo 2002.
90482 Orcus

An **90482 Orcus** (simbulu: 🝿) amo an usa ka obheto han Paha Kuiper nga duwende ha planeta han sistema solar nga nagdiskobre tikang 17 Pebrero 2004 ha Amerikano nga astronomo han Michael Brown, Chad Trujillo ngan David Lincoln Rabinowitz.
3 Juno

An **3 Juno** amo an usa ka asteroyd nga paha hin mga asteroyd. An tulo hin asteroyd nga nagdiskobre tikang 1804 nga Aleman han astronomo Karl Harding.
Roblox

Iton **Roblox** maoy usa ka online game platform ug game creation system nga gimugna sa Roblox Corporation nga nagtugot sa mga tiggamit sa pagprograma ug mga dula nga gimugna sa ubang tiggamit. Gibuhat ni David Baszucki ug Erik Cassel sa 2004 ug gipagawas kaniadtong 2006, ang plataporma nag-host sa mga dula nga hinimo sa tiggamit sa daghang mga genre nga gi-code sa programming language nga Lua. Alang sa kadaghanan sa kasaysayan ni Roblox, kini gamay ra, ingon usa ka plataporma ug ingon usa ka kompanya. Ang Roblox nagsugod sa paspas nga pagtubo sa ikaduha nga katunga sa 2010s, ug kini nga pagtubo gipaspasan sa pandemya sa COVID-19.
Nadine Gordimer

Hi **Nadine Gordimer** (20 Nobyembre 1923 – 13 Hulyo 2014) in usa nga Salatan nga Aprika nga manunurat ngan politiko hin aktibista. Siya nga babae hin ginpremyohan nga Premyo Nobel han Literatura tikang 1991.
Godfrey han Bouillon

Hi **Godfrey han Bouillon** (c. 1060 – Hulyo 18, 1100) amo an nagdestakado ha lyder ngan militar han Syahan nga Krusada ngan mga syahan regla nga ginhadian han Jerusalem tikang 1099 kutob 1100.
Johannes Stark

Hi **Johannes Stark** (Abril 15, 1874 – Hunyo 21, 1957) hya an usa ka Aleman nga pisiko. Gintagan hin premyo nga Pasidungog Nobel para ha pisika ha tuig 1919.
Hiya an kinilala nga nagdiskobre han epekto Doppler ngan usa nga elektriko ha kuryente nga panhitabo ginkilala komo epekto Stark.
GNU

An **GNU** kay usa ka libre nga software nga kompyuter una nga guin-himo ni Richard Stallman han 1983. Damo na an mga nangausab ha sistema UNIX tungod han mga kontribusyon ha komunidad hit Free Software Foundation.
Pag-broadcast ha radyo

Ha **terrestrial radio broadcasting** an mga balod han radyo iginpapadara han usa nga istasyon ha radyo ha tuna, samtang ha satellite radio an mga balud han radyo iginpapagawas han usa nga satellite ha orbita han Tuna. Basi makarawat han sulod, kinahanglan may-ada an namamati hin *radyo* nga nagsusumat (radio). An mga istasyon agsob nga nakikig-upod ha usa nga network hin radyo nga naghahatag hin sulod ha usa nga komon nga format hin radyo, ha pag-syndicate han pag-broadcast o simulcast, o ha duha. An mga istasyon han radyo nga nagsasarang ha magkalainlain nga mga klase hin modulation: an mga istasyon ha radyo nga AM nagsasarang han AM (modulation han amplitud), an mga istasyong ha radyo nga FM nagsasarang hin FM (modulation ha frequensya), nga mga daan nga mga estandarte han analog nga audio, samtang an mga bag-o nga digital nga istasyong han radyo nga nagsarang ha magkadamo nga mga digital nga estandarte hin audio: DAB (Digital Audio Broadcasting), FM radio">AM radio, DRM (Digital Radio Mondiale). An Telebisyon nga pag-broadcast usa nga hilawig nga serbisyo nga nag-uupod liwat han mga frequency han radyo ha pag-broadscast han mga signal ha telebisyon (video).
Olishva

**Olishva** amo an usa ka baryo ha Uryan Rural Community h An Rivne nga distrito han Rivne Oblast han Ukraine. An populasyon amo an 203.
Novostav (Rivne Rehiyon)

**Novostav** — usa nga baryo ha bungto han Zoryanska ha distrito han Rivne han rehiyon han Rivne han Ukraine. An populasyon 779 ka tawo.
Karl Ferdinand Braun

Hi **Karl Ferdinand Braun** (Hunyo 6, 1850 – Abril 20, 1918) hya an usa ka Aleman nga pisika ngan imbentor. Hi gintagan hin premyo nga Pasidungog Nobel han Pisika para ha Guglielmo Marconi tuig 1909.
Gustaf Dalén

Hi **Nils Gustav Dalén** (Nobyembre 30, 1869 – Disyembre 9, 1918) hya an usa ka Suweko nga pisika ngan inhenyero. Hi gintagan hin premyo nga Pasidungog Nobel han Pisika tuig 1912.
Wilhelm Wien

Hi **Wilhelm Carl Werner Otto Fritz Franz Wien** (Enero 13, 1864 - Agosto 30, 1928) in usa ka pisiko nga Aleman nga Premyo Nobel han Pisika tikang 1911. Siya para ha nagtrabaho ha tungod nga radyasyon termika.
Charles Édouard Guillaume

Hi **Charles Édouard Guillaume** (Pebrero 15, 1861 – Mayo 13, 1938) hya an usa ka Swiss nga pisiko nga gintagan hin premyo nga Pasidungog Nobel tuig 1920 an pagkilala o nga nagserbisyo na siya nag-render ha presisyon pagsukod nga pisika pina-agi ha iya nagdiskobre o anomaliya ha asero nga nikel an haruang metal.
Charles Glover Barkla

Hi **Charles Glover Parkla** (Hunyo 7, 1877 – Oktubre 23, 1944) hiya an usa ka British nga pisiko gintagan hin premyo nga Pasidungog Nobel para ha pisika ha tuig 1917. Hiya an nagtrabaho han X-ray spectroscopy ngan usa nga pagunay ha lugar nga pag-aram han X-ray.
Fetisismo

An **fetisismo** in butang nga sobrenatural han pipira nga mga panuuhan ngan buhat nga nahisumpay ha pagkonsiderar han obheto han mga gahum.
Microraptor

Iton ***Microraptor*** in henus han gamay ha theropoda nga dromaeosaurid dinosauro nga harani nga kasumpay ha mga fossil. Nabubuhi an *Microraptor* sadton Late Cretaceous mga 125-120 milyones katuig an nakalabay, sa Liaoning, China.
Amos (Bibliya)

Hi **Amos**, hiya in manaragna han Bibliya ha Daan nga Ginsabutan nga ginhadian han Judah, sunod nga regla nga hadi Jeroboam II nga Ozias, nga usa ha dose nga manaragna han Israel nga ika-8 nga gatostuig UC, hiya in basahon hi Amos.
Taylor Swift (album)

An ***Taylor Swift*** kay an siyahan nga studio album han Amerikano nga paragkanta ngan paragsurat hin kanta nga hi Taylor Swift, nga ginsamwak han Big Machine Records han Oktubre 24, 2006, ha Estados Unidos ngan Canada, ngan Marso 18, 2008, ha iba pa nga nasud. Umupod hi Swift ha Sony/ATV Tree publishing house han 2004, ha edad nga 14, para magpursigi hiya nga paragtukar hin country. Nakabulig ha iya an kontrata niya ha Big Machine Records han 2005 tungod nga nakahimo hiya han album ha iya ikaduha nga tuig han hayskul.
Oseas

Hi **Oseas**, hiya in manaragna han Israel nah Bibliya ha Daan nga Ginsabutan nga ika-8 nga gatostuig UC nga usa ha dose nga manaragna, hiya in awtor nga basahon ni Oseas.
Natan

Hi **Natan**, hiya in manaragna han Bibliya ngan sumala han Basahon ni Samuel, mga Hadi ngan Kronika, hiya in kinabuhi ni paghadi han David.
Lea (Bibliya)

Hi **Lea** usa nga tawo han Bibliya. An susumaton ha basahon han Genesis, syahan ni asawa han Jacob, anak han Laban, ikaduha iton nga babae han Rakhel. An Lea nga Jacob, iroy hi unom nga mga anak: Ruben, Levi, Simeon, Judah, Isacar ngan Zabulon.
Paris-Saclay

**Paris-Saclay** in natudlok ha salatan nga bahin han Paris Area ha Amihanan nga Île-de-France ha Fransya.
Ang Taoyuan Main Public Library

**Ang Taoyuan Main Public Library** (Intsik: 桃園市立圖書館; pinyin: Táoyuán Shìlì Túshūguǎn) mao ang sentro nga librarya sa Taoyuan, Taiwan. Kini nahimutang sa Nanping Road, Taoyuan District, ug kini kabahin sa Taoyuan Zhongzheng Arts and Cultural Business District. Ang panguna nga librarya gibanabana nga mahuman sa katapusan sa 2021, ug nagsugod kini nga operasyon sa pagsulay kaniadtong Disyembre 17, 2022.
Judah

Hi **Judah** usa nga pagtawo han Bibliya. An susumaton ha basahon han Genesis nga mga upad ngan mga unom hi anak han Jacob ngan Lea nga mga nagpundador han nga mga tribo han Judah ngan mga Israelites.
Amihanan nga Hamgyong E-librarya

Ang **Amihanan nga Hamgyong E-librarya** usa ka publikong librarya nga nahimutang sa Chongjin, Amihanan nga Hamgyong, Amihanan nga Korea. Ang librarya giablihan niadtong 2012, kini nahimutang duol kaayo sa Grand Monument Statues sa tunga-tunga sa Chongjin. Ang Amihanan nga Hamgyong E-librarya adunay 301 ka kompyuter,ang tanan puno sa mga manwal sa siyensya ug teknikal, mga leksyon sa pinulongan, ug nagkalain-laing kursong bokasyonal nga mapahimuslan sa mga bisita dinhi.
Hageo

Hi **Hageo**, an ikaduha nga manaragna ni sunod nagkonstrusyon nga mga Templo ha Jerusalen, iya nga dose nga manaragna han Daan nga Ginsabutan han Bibliya han awtor ha basahon ni Hageo.
Ester (Bibliya)

Hi **Ester**, amo an pagtawo han Bibliya nga Hudeyo, an reyna han Imperyo Akemenida iton nga basahon han Ester han Dáan nga Ginsabutan han Bibliya.
Miqueas

Hi **Miqueas**, an pagtawo nga manaragna han awtor ha basahon ni Miqueas ngan mga dose nga manaranga han Dáan nga Ginsabutan han Bibliya.
Levi (Bibliya)

Hi **Levi** usa nga pagtawo han Bibliya. Sumala nga mga basahon han Genesis, ikatulo nga mga unom ha anak han Jacob ngan Lea, gintukod nga mga Israelite nga Tribo han Levi.
Habakuk

Hi **Habakuk** usa nga manaragna han Bibliya ha kinabuhi ika-7 ngan 6 nga gatostuig. An susumaton usa nga mga dose nga manaragna ha Dáan nga Ginsabutan. Ini mayda awtor han basahon ni Habakuk.
Lasagna

Iton **lasagna** in usa nga pasta ha pagkaon nga nagtikang ha Italya hin nagpreparasyon ha karne, sarsa ha kamatis ngan keso.
Santa Maria delle Grazie

An **Santa Maria delle Grazie** usa nga dako nga singbahan ha syudad han Milan, Italya. Urog ini nagkobento tawagon nga repektoryo ha naglangan iton mural nga an Urhi nga Pangiklop pin-agi nga Leonardo da Vinci.
Santa Maria della Salute

An **Santa Maria della Salute** usa nga singbahan Katoliko Romano ngan basilika nga namumutang ha Punta della Dogana nga mga sestiere Dorsoduro nga syudad han Venesya, Italya.
Hideki Tojo

Hi **Hideki Tojo** (東條 英機, *Tōjō Hideki*, 30 Disyembre 1884 – 23 Disyembre 1948) usá nga Haponés nga polítiko, nangungúna ha militar, ngan nabilngan nga salaan hin krimen ha pangyera nga nag-alágad nga primer ministro han Japan ngan mangulo han Asosasyon hin Pagbúlig han Rehimen nga Imperyal tikang 1941 kutob 1944 dida han Ikaduha nga Gera han Kalibotan.
Iron Maiden

An **Iron Maiden** amo an usa ka British ngan *heavy metal* nga hinatikang han 1975 ha Leyton, East London. Kaurupod ha banda hira Steve Harris, an bokalista ha Bruce Dickinson, an drummer han Nicko McBrain ngan guitarista han Dave Murray, Adam Smith ngan Janick Gers.
Nahum

Hi **Nahum**, iya in manaragna nga Ginhadian han Israel ngan sumala han Talmud ngan Dáan nga Ginsabutan han Bibliya nga usa ha dose nga manaragna, hiya in awtor nga basahon ni Nahum.
Gatas nga pulbos

An **gatas nga pulbos** (Ininglis: *powdered milk*) in pulbos nga nagtitikang nga pagkaon ha kinagud hin bulad nga pasteurisasyon unod hit gatas.
Prince (musikero)

Hi **Prince** (natawo **Prince Rogers Nelson**; Hunyo 7, 1958 - Abril 21, 2016) in usa ka parakanta, magkaranta ngan musikero, rekord nga produser ngan aktor nga Amerikano.
Adlaw ni Rizal

**Adlaw ni Rizal** (Iningles: Rizal Day; , ; ) usa nga Nasodnon nga Pista han Pilipinas nga naghihinumdom han kinabuhi ngan mga binuhatan ni José Rizal, usa nga nasodnon nga bayani han Pilipinas. Ini in gin-seselebrar kada Disyembre 30, an kaadlawan han kan Rizal eksekyusyun han tuig 1896 ha Bagumbayan (Parke ni Rizal ha pagkayana) ha Manila.

## Kaagi

An Adlaw ni Rizal siyahan nga ginpatuman pinaagi han dekreto ni Presidente Emilio Aguinaldo nga gin-isyu petsa Disyembre 20, 1898 ngan gin-selebrar han Disyembre 30, 1898 nga magin nasodnon nga adlaw han pakikiramay para kan Rizal ngan han ngatanan nga nagin biktima han kolonyal nga pamumuno han mga Kastila ha Pilipinas. Daet, Camarines Norte amo an syahan nga bungto nga nagsunod han dekreto, nga nagtukod hin monumento nga ginlaraw ni Lt. Col. Antonio Sanz, nga ginpangunahan nira Sanz ngan Lt. Colonel Ildefonso Alegre, ngan ginpundohan han mga bungtohanon han Camarines Norte ngan han iba pa nga parte han rehiyon han Bicol. Natapos han Pebrero 1899, an tulo-ka-patong nga bato nga pilon nga nagsusurat han mga nobela ni Rizal nga *[[Noli Me Tángere|Noli Me Tangere]]* ngan *[[El filibusterismo|El Filibusterismo]]*, ngan Morga, para kan Antonio de Morga, awtor han Sucesos de las islas Filipinas, usa nga libro mahitungod han mga syahan nga mga adlaw han Espanyol nga kolonisasyon ha Pilipinas.

Han pagdaog han mga Amerikano kontra han mga Espanyol ha Gubat Espanyol-Amerikano, an mga Amerikano nagkontrolar han Pilipinas. Ha panalimbasog na pagpakita nga mas pabor hira ha Filipino hira kaysa han mga Espanyol, ginngaranan ni Gobernador-general William Howard Taft han Estados Unidos han tuig 1901 nga hi Rizal nga usa nga nasodnon nga bayani han Pilipinas. Usa ka tuig katapos, han Pebrero 1, 1902, an Philippine Commission naghimo hin Balaod nga Numero 345, nga naghimo han Disyembre 30 nga usa nga public holiday.

Han pagpaduon han solemnidad ini nga panhitabo, ginpirmahan ni Presidente Elpidio Quirino an Republic Act No. 229 han Hunyo 9, 1948 nga nagdidiri han mga pagbulang, pag karera hin kabayo ngan jai-alai kada Disyembre 30.  An balaud nagmamando liwat nga an mga bandera ha bug-os nga nasud magpabilin ha katunga han poste ha bug-os nga adlaw.

## Mga seremonya

An mga seremonyas han Adalw ni Rizall ginbubuhat ha Rizal Park ha Manila. Ini kasagaran nga ginhihimo ha aga-aga, nga ginpapangunahan han mangulo ngan sugbong mangulo, ngan ginpapasaka an nasodnon nga bandera ha Independence Flagpole, nga ginsusundan han pag-agi han nalupad nga mga idro han Philippine Air Force ngan pagbutang hin usa nga korona ha Monumento ni Rizal. An presidente liwat kasagaran nga may-ada usa an pangkatapusan nga tuig nga address nga siyahan ginpapahayag hinin nga piyesta.

An mga ritwal liwat ginbubuhat ha iba nga lugar ha nasud, upod an punoan nga ehekutibo han probinsya, syudad, o bungto nga nangunguna. Ini nga mga ritwal pariho han aada ha Manila, ngan kasagaran nanhihlakip hin pagpasaka hin bandera, mga pahayag, ngan seremonya han pagbutang hin mga korona ha monumento para kan Rizal ha lokal nga lugar.

## Mga kasarigan
AC/DC

An **AC/DC** amo an usa ka banda nga tikang ha Sydney, New South Wales, Australya. Natukod an banda ha rock ha tuig 1973. Kaurupod ha banda hira Malcolm Young nga nagburublag ha guitara ngan Angus Young ha bassista Cliff Williams ha drumer Phil Rudd nga bokalista Brian Johnson ngan ritmo nga guitara Steve Young.
Emilia Mernes

Hi **Maria Emilia Mernes Rueda** (Nogoya, Entre Rios; Oktubre 29, 1996), nga mas kilalado nga **Emilia**, usa ka mag-aawit nga taga-Argentina.
Ghostbusters

An **Ghostbusters** in usa 1984 nga Amerikano nga komedya ngan sobrenatural nga pelikula ha produser nag Ivan Reitman para ginpagawas han Columbia Pictures.
Dylan Minnette

Hi **Dylan Christopher Minnette** (natawo Disyembre 29, 1996) in usa nga Amerikano nga aktor. Kilala hiya tungod han iya papel nga Clay Jensen ha Netflix nga serye nga *[[13 Reasons Why]]*.
Eskrotum

An **eskrotum** (Iningles: *scrotum*) amo an bayag han tawo mga hayop kalalakin-an nga sili ginagamit han panit sa ngan masol.
Alfonso (pansayod)

Iton **Alfonso** in poyde tinmudlok ha:

*Pilipinas
** Alfonso, Cavite
** Alfonso Castañeda
** Alfonso Lista

## Mga tawo
* Alfonso X han Castilla
* Alfonso XIII han Espanya
Kim Dae-jung

Hi **Kim Dae-jung** (; ; 6 Enero 192418 Agosto 2009), agsob nga tinatáwag han iya mga inisyal nga **DJ**, usá nga Salatan nga Koreano nga polítiko ngan aktibista nga nag-alagad nga ika-8 (ika-15 nga napili) nga mangulo han Salatan nga Korea tikang han 1998 tubtob 2003.

Nakakarawat hiyá han 2000 nga Pahidungog Nobel para han Kamurayaw tungod han iya búhat para hin demokrasya ngan katungdanan hin katawhan ha Salatan nga Korea ngan ha kasahiran ha Sidlangan nga Asya, ngan para hin kamurayaw ngan pakigrekonsilyar han Amihanan nga Korea ngan han Japan. Ha yana, hiyá là an Koreano nga ginpasidunggan hin Pahidungog Nobel. Agsob hiyá gintáwag nga "an Nelson Mandela han Asya". Hi Kim an syahan nga oposisyon nga kandidato nga nagdaog han pagkamangulo.

## Mga pinambasaran
Franz Beckenbauer

Hi **Franz Anton Beckenbauern** (Septyembre 11, 1945 – Enero 7, 2024) in uska Aleman nga propesyonal nga magdudura ha futbolista ngan manadyer.
Lycaon (mitolohiya)

Ha Greko mitolohiya, hi **Lycaon** (Griyego: Λυκάων, *Lukáо̄n*) usa ka hadi han Arkadia, asawa ha Pelasgus in anak nira mga oceanid Meliboea, bugtu han magalagad hiya han Zeus.
Leo Varadkar

Hi **Leo Eric Varadkar** ( ; natawo 18 Enero 1979) usá nga Irlandes nga polítiko nga nag-alagad nga Taoiseach tikang han Disyembre 2022, ngan han una tikang han 2017 tubtob 2020. Nag-alagad hiyá nga Tánaiste ngan Ministro para han Enterprise, Trade and Employment tikang han Hunyo 2020 tubtob Disyembre 2022. Hiyá an Nanguna han Fine Gael tikang han Hunyo 2017, ngan usá nga Teachta Dála (TD) para han Dublin West nga constituency tikang han 2007. Nagsirbe anay hiyá ha ilarom ni Taoiseach Enda Kenny komo Ministro hin Pagdapig han Katiringban tikang 2016 kutob 2017, Ministro para hin Health tikang han 2014 kutob 2016 ngan Ministro para hin Panakayan, Turismo ngan Sports tikang 2011 tubtob 2014.
Sofonías

Hi **Sofonías**, amo an manaragna an Hebreo nga Bibliya ha Daan nga Ginsabutan, anak han Kusi nga tribo han Simeon, sunod ha ginhadian han Judah ngs awtor han basahon ni Sofonías.
Baruc

Hi **Baruc**,  hiya in manaragna han Bibliya ngan nagdebotado han Jeremias nga usa ha dose nga manaragna han Daan nga Ginsabutan, hiya in awtor ha basahon ni Baruc.
Esdras

Hi **Esdras** in usa nga pagpadi hin tawo ha Bibliya ha Daan nga Ginsabutan hin awtor nga basahon ni Esdras.
Nehemías

Hi **Nehemías** in usa nga pagtawo hab Bibliya ha pagkabihag han Babilonia hin pagtukog han pagusa ha Jerusalem sunod nga ikaduha nga templo nga panahon hi awtor nga basahon ni Nehemías.
Absalom

Hi **Absalom**, sumala an basahon ni Samuel nga Bibliya, an ikatulo nga anak han hadi David ha ginhadian han Israel.
Susa (pansayod)

An **Susa** in puydi magtudlok ha:

## Mga lugar
* Susa, amo an hadton ha syudad han Imperyo Akemenida.
* Susa, Cundinamarca, usa ka bungto ngan munisipalidad ha departamento han Cundinamaraca ha nasod han Colombia.
* Susa, Turin, usa ka comune ha lalawigan han Turin ha rehiyon han Piemonte ha nasod han Italya.
Park Chung Hee

Hi **Park Chung Hee** (Kinoreano: 박정희,   ; Nobyembre 14, 1917 - Oktubre 26, 1979) usa nga politiko ngan heneral han kasundalohan ha Salatan nga Korea.  Katapos niya makuha an gahum ha Mayo 16 nga kudeta han 1961, hiyá an napili nga ikatulo nga Mangulo han Salatan nga Korea han 1963. Nagmando hiya han nasud tubtob han pagpatay ha iya ha 1979. Ginkikitâ hiyá yanâ nga nga usa han pinakaimportante nga mga lider ha kasaysayan han Korea, bisan kon an iya panurundon ha pagka-militar nga diktador nagpapadayon nga hinungdan hin kontrobersya.
Martin Romualdez

Hi **Ferdinand Martin Gomez Romualdez**, (natawo han Nobyembre 14, 1963) usá nga Pilipino nga negosyante, abogado, ngan polítiko nga nag-aalagad nga Speaker han Balay hin mga Representante tikang han Hulyo 25, 2022. Nag-aalagad gihapon hiyá nga representante para han syahan nga distrito han Leyte tikang han 2019 ngan han una tikang han 2007 tubtub 2016. Nag-alagad anay hiyá nga House Majority Leader tikang 2019 tubtub 2022, ngan nagdalagan hin waray magmalinamposon nga pagkandidato nga senador han 2016 nga pinili-ay. Usá hiyá nga syahan nga patod ni Mangulo Bongbong Marcos. Tíkang han Mayo 17, 2023, ginkikitâ hiyá hin damo nga *de facto* nga nangunguna han nasod katapos han pagpaiwas kan Senior Deputy Speaker Gloria Macapagal Arroyo.

Hi Romualdez an tag-iya han mga newspaper nga kompanyiya nga *[[Manila Standard]]* ngan Journal Group of Publications ngan han mass media nga firm nga Philippine Collective Media Corporation. Hiyá an nasodnon nga mangulo han partido politikanhon nga Lakas-Christian Muslim Democrats.

## Mga pinambasaran
Leviatan

An **Leviatan** in leyendahon nga pandagat nga halas nga agsob ginpapakita nga usa ini nga dako ngan makusog nga basahon han Bibliya, ngan aada ini ha mitolohiya han damo nga basahon han Job ngan Isaias.