open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Montparnasse

An **Montparnasse** in us'ka baryo ha salatan nga dapit han syudad han Paris nga aada nga walá nga pangpang han Salog Seine nga nahamutnga ha pag-ultan han Boulevard du Montparnasse ngan han Rue de Rennes, ha butnga han Rue de Rennes ngan han boulevard Raspail.
Pitaya

An **pitaya** usa nga prutas mga genus nga *Steneocereus* ngan *Selenocereus* ha pamilya nga Cactaceae nga gamitun espesyes pan-lutu Salatan nga Amerika han tropiko nga sub-tropik.
Kiwi (prutas)

An **kiwi** amo in usa ka prutas nga bunga tikang ha puno han beri ha species *Actinidia* ha pamilya nga Actinidiaceae.
Eskityano

An **Eskityano** (Griyego: Σκύθης, Σκύθοι) usa ka mga ginhadian nga palad han katawhan han Eurasia ha miyembro han grupo ni rehiyon han Scythia hini ngadto hin yinaknan Irani nga Butnga nga Asya tikang nga ika-7 nga gatostuig nga ika-3 nga gatostuig UC.
Ba'al

An **Ba'al** amo an diyosdiyos nga ulan, bagyo ngan pagkamabayo nga natudlok ha katawhan han Asya Menor.
Punto

Ha Euclideano ha heyometriya, iton **punto** (Ininglis: *point*) an kabaliktaran nga pagprimitibo nosyon han pagmodelo, baga la hit ekstasyon lokasyon an kabaliktaran han espasyo. Ha moderno nga matematika, an punto hin usa ka heneral amo an hiton nga elemento, kun diin ini dapat gitakda para makahatag hiton nga espasyo.
Fraksyon

Ha lingawan nga matematika, an **fraksyon** (Ininglis: *fraction*) usa nga ihap rasyonal hin mga numero kun diin an kagagawsan an pagdugang han mga ihap ha kada tudlo ngan kwarto ika-1/4 bug-os nga ihap ginbabahin hin usa liwat nga ika-1/2 bug-os nga ihap.
Amorreo

An **Amorreo** (puyde liwat igsurat nga **Amorita**) usá nga Semitiko ha katawhan han kahadto Mesopotamia tikang han ika-21 kutob ika-17 nga gatostuig UC. An pamunuan-nga-syudad nga naghatag han ngaran gintukod dida ha Sirya, Canaan ngan rehiyon ha salog han Eufrates ngan ginbahin ha wala ngan tuo nga mga *Amorita* hini panahon han Babilonia ha pagtikang usá nga gutiay nga Sumeryano nga bungto tikang han panahon han Akadyano.
Guadalcanal

An **Guadalcanal** usa nga puro han Solomon Islands. An gidadakoi nga isla amo an amihanan-katundan ha Kalawdan Pacifico, samtang an kahaulag ini 5,302 kilometro (2,047 mi) mayda populasyon in naglalakip han 155,605 ngan pipira nga kapuropud-an. Ha pagkayana, an teritoryo nga ulohan amo an Honiara, pero ginlalauman nga an lalawigan han Guadacanal an magigin kabisera ha sunod nga panahon.
Denisovanon

An mga **Denisovanon** o **Denisova hominin** nawara nga species o ubos species han kadaan nga katawhan nga namuhi ha Asya ha panahon han Lower ngan Middle Paleolithic. An mga denisovanon nakilala tungod han pipira la nga mga binayaan, ngan tungod hinin, an kadam-an nga nababaruan mahitungod ha ira in natikang ha mga ebidensya han DNA. Waray pormal nga ngaran han species an naipagawas samtang naghuhulat hin mas kompleto nga fossil nga materyales.
Hidrospera

An **Hidrospera** (Iningles: *hydrosphere*) usa nga heyograpiya pisikal nga nasulud kun an pagkombinasyon usa ha masa nga tubig in nahungaw ha kahaulag nga planeta.
DYIR

An **DYIR** (96.5 FM) **Infinite Radio Calbayog** usa ka nga FM istasyon kan Shine Prime Entertainment Production
Karma

**Karma** (Sanskrit:  कर्म) in nga bangis han aksyon, trabaho ngan kasuratan. Ini kan pilosopiya ha karma, hiya na reinkarnasyon, ngan tikang kan kaswalidad ngatanan nga relihiyon ha Hinduismo nga Budismo.
Gabriel Lippmann

Hi **Gabriel Lippmann** (Agosto 16, 1845 - Hulyo 13, 1921) in usa ka pisiko ngan imbentor nga Pranses nga Premyo Nobel han Pisika tikang 1908.
Rasyo

Ha matematika, an **rasyo** (Iningles: *ratio*) amo an ihap nga puydi igsurat nga usa ka bug-os nga ihap ginbabahin hin usa liwat nga bug-os nga ihap. Para han uliran kun nga walo dorog an pagkatapos nga rasyo ha limon an walo nga unom (8:6 mga katumbas nga 4:3).
Hippocampus (utok)

An **hippocampus** amo an butnga ha sistema limbico han utok ha ngatanan nga bertebrado ngan agsob nga mamalya nga mga hayop ngan tawo.
Konsentrasyon

Iton kimika, an **konsentrasyon** (Iningles: *concentration*) amo an kadagaya usa ka konstituente nga han katibukan nga gibahin han bolyum ngan sinagol.
Gstaad

An **Gstaad** amo in usa ka bungto ha munisipalidad han Saanen ha distrito han Obersimmental-Saanen han canton han Bern ha nasod han Swiza.
Kopto

An **Kopto** in populasyon hin grupo mga krisityano nga an panguna nga relihiyon in Ehipto ngan Butnga Sinitangan, usa nga yinaknan Koptiko nga tuminongnong ha mga Singbahan Ortodoxa ngan Singbahan Katoliko Copta.
Dyipsum

An **dyipsum** amo an mineral nga sulphate ha kompuwesto may kalsio nga sulphate ha dihydrate hini nga formula nga kimikal an CaSO 4· 2H 2 O.
Hidilyn Diaz

Hi **Hidilyn Diaz** (natawo hadin Pebrero 20, 1991) usa nga Pilipino nga man-uuyag hin pag-alsa hin magbug-at, nga nagin bantog tungod han iya pagdaog hin bulawan nga medalya ha kanan kababayin-an 55-kg nga kategorya hin pag-alsa hin pabug-at ha 2020 Katsirak nga Olimpiko.
Tuareg

An **Tuareg** (Arabo: طوارق; ⴾⵍ ⵜⵎⵛⵈ / *Kel Tamsheq*), usa nga katawhan ha desyerto ha Sahara nga natudlok ha pito ka mga grupo etniko ha Berber nga palad ha Amihanan nga Apriká, diri angay ikalipat ha salatan-katundan ha Libya ngan salatan mga nasod han Algeria, Niger, Mali ngan Burkina Faso. Usa ini nga tuareg nga pulong nga may buot signgon nga yinaknan ikang ha alpabeto nga pagkita ha *Tifinagh*.
Leninismo

An **Leninismo** usa nga ideolohiya politikal ngan kiwa nga ginkuha tikang ha mga buhat ni Ruso nga rebolusionaryo Vladimir Lenin. Ugaring la an trabaho nga komunismo gingagamit han mga intelihensya nga natipa hini nga kapitalismo han Imperyo Ruso.
Tiatira

An **Tiatira** usa ka ngaran ha kahadto nga Gresya nga syudad han Asya Menor nga yana hi moderno ha syudad han Akhisar, Turkeya nga may-ada ginbabanabanahan nga 80 km sinirangan han Istanbul harani ha katundan han Atenas.
Sardis

An **Sardis** kahadto han usa nga pamunuan ha tuminongnong nga ginhadian han Lydia nga syudad tabok la han lalawigan han Manisa tikang ha moderno nga Salihli, Turkeya.
Laodicea (Frigia)

An **Laodicea** usa nga kahadto hin syudad ha rehiyon han Frigia nga panimungto ha salog Lycum, nga natindog ha ginhdian ha Imperyo seleucida tikang han 261 UC ngadto ha 245 UC.
Cilicia

Iton **Cilicia** in uska kahadto nga rehiyon ha Asya Menor nga salatan-sinirangan ha rawis han Anatolia (yana ha nasod han Turkeya) han baybayon nga Dagat Mediteraneo.
Bitinia

An **Bitinia** (Griyego: Βιθυνία, *Bithynía*) usa ka kahadto ha rehiyon nga ginhadian nga lalawigan Romano nga amihanan-katundan ha rawis han Anatolia (yana ha nasod han Turkeya).
Eksponentasyon

Ha matematika, an **eksponentasyon** (Ininglis: *exponentiation*, *expontation*), usa nga operasyon hin mga aritmetika ha panurat ha  han pagdugang an duha mga ihap, an base  ha pagtukdaw ha kusog han .
Hierapolis (Frigia)

An **Hierapolis** in dako nga kadaan nga Griyegonon nga syudad nga namumutang ha rehiyon han Frigia ha salatan-katundan nga Anatolia han yana nga moderno ha Pamukkale ha nasod han Turkeya.
Galatia

An **Galatia** in usa nga makasaysayan nga rehiyon ha Butnga nga Anatolia, nga namumutang ha pamunuan nga syudad han Ankara ngan mga lalawigan han Turkiya.
Gamot (matematika)

Iton matematika, An **gamot** (Ininglis: *root*) o **ika-''n'' nga gamot** (Ininglis: *nth root*) amo an bahin han nga ihap mga numero *x* mga numero *r* kun kapag ngan  nga nakalubong ha kusog han *n*, bunga *x*.

: r^n = x,
Antiochus III nga Harangdon

Hi **Antiochus III nga Harangdon** (Griyego: Ἀντίoχoς *Ántíochos*; c. 241 UC - 187 UC) in uska Seleucida nga ika-6 nga hadi nga ilarom ni Imperyo Seleucida nga anak han Seleucus II.
Darius II

Hi **Darius II** (Persyano: داريوش دوم; *Dārayavahuš*)  usa ha mga urhi nga hari nga Persiyano nga Imperyo Akemenida tikang 423 UC kutob 405 UC.
Artaxerxes III

Hi **Artaxerxes III** (Persiyano: 𐎠𐎼𐎫𐎧𐏁𐏂 *Artaxšaçā*; 425 - 338 UC) amo an ikalima nga hadi hin mga hadi han Akhaemenida nga dinastiya han Persia tikang 404 UC kutob 358 UC iton mga anak han Darius II ngan Parysatis.
Ginhadian han Israel

An **Ginhadian han Israel** in panahon han kasaysayan han ginhadian han Israel ngan Judea nga sulod ha paghadi han Saul, David ngan Solomon ha nagtikang nga mga Bibliya ngan nahuman tikang 1047 UC kutob 930 UC.
Ginhadian han Israel (Samaria)

An **Ginhadian han Israel (Samaria)** o **Amihanan nga Ginhadian** in panahon ha kasaysayan han ginhadian han Israel ngan Judea sumala nga Bibliya ha paghadi han Saul, David ngan Solomon nga nagtikang ha 930 UC ngan nahuman ha 720 UC.
Púti

Púti (Iningles:Chinese Bamboo) ini in tanum nga pamilya han kawayan ngan patung, gamit paghimu sin *páyag* (balay puruy-an), danay gamit ha diwali.
Cambyses I

Hi **Cambyses I** o **an Magurang nga Cambyses** usa nga anay hadi han Anshan tikang 580 kutob 559 UC ngan amay ni Ciro nga Harangdon (Ciro II), murumanghod hiya nga anak ni (Ciro I), ngan bugto niya hi Arukko. Diri hiya anay ikalipat ha iya mas bantog nga apo nga hi Cambyses II.
Semita

**Semita** o **Semitiko** nawara nga termino han kadaan nga etniko ha katawhan nga yinaknan ha moderno ni yana ha Akadyano (Asirya-Babilonia), Amorreo, Arabo, Arameano, Siryano, Canaan, Fenisya, Cartago, Edom, Malta, Moab ngan Ugarit. An mga semita nakilala tungod han pipira la nga mga natikang ha yinakan Semitiko.
Ptolomeo II

Hi **Ptolomeo II Philadelphus** in uska faraon nga heneral ha ilarom ni Alejandro nga Harangdon nga gintukod ha dinastiya Ptolemeonhon nga hadi han hadton Ehipto tikang 283 UC kutob 246 UC.
Relihiyon Abrahamiko

Iton **Abrahamikonon** o **Abrahamiko** usa nga relihiyon nga monoteismo ha kinabuhi ngan panutduan ni Abraham, nga ginhulagway han Daan nga Ginsabutan. An mga nanunuo nga gintatawag nga patriarka ngan mantatalwas han ngatanan nga katawhan, ngan an pagbalik han Judaismo, Kristiyanismo ngan Islam in gin-asoy han Bibliya.
Lycia (rehiyon)

An **Lycia** in usa nga makasaysayan nga rehiyon ha Butnga nga Anatolia, nga namumutang ha salatan han baybayon han Turkiya nga mga lalawigan han Antalya ngan Muğla.
Hasmoneano

An mga **Hasmoneano** in dinastiya ha Hudeyonon nga rehiyon ha ginhadian nga Israel ha lugar nga tinatawag nga Imperyo Seleucida ngan nayakan hin Judea nga tikang 140 UC ngan 37 UC nga tinatawag ha rebelyon Macabeo.
Cato nga magurang

Hi **Marcus Porcius Cato** (sukot yano nga pakakilala nga **Cato Major** o **Cato Sensorius** o **Cato nga magurang**; 234 UC - 149 UC) in uska Romano nga sundalo, pagsenado ngan manunurat ha makasaysayan.
Pannonia

An **Pannonia** usa nga kahadto ha rehiyon han Imperyo Romano ngan sakop ha amihanan-sinirangan han salog Danubio ngan gihahalaba-i ha katundan han Hungarya, Austrya, Kroasya, Serbia, Slovenia ngan Bosnya ngan Hersegovina.
Avenches

An **Avenches** amo in usa ka munisipalidad ha distrito han Broye-Vully han canton han Vaud ha nasod han Swiza.
Pahumot

An **pahumot** (Ininglis: *perfume*; Pranses: *parfum*) amo an sinagol han lana kun diin may likido nga humot pag-aram dida ha arkohol ngan preparasyon han mga lawas hin tawo, hayop ngan pagkaon nga mayda sustansya.
Echidna (mitolohiya)

An **Echidna** (Griyego: Ἔχιδνα, *Ekhidna*) in Greko ha mitolohikal nga harimaw nga igbaw nga babaye han igbaw han lawas nga halas sumala ha *Theogonia* nga Hesiodos, ha iroy han Typhon ngan aada ini ha harimaw nga mitolohiya Griyego.
Shabbat

An **Shabbat** amo an adlaw nga bulan han kaledaryo Hudeyo. Ini an relihiyon Hudeyonon ha pito nga semana han sabado.
Colossae

An **Colossae** usa nga kadaan nga syudad ha Frigia nga Asia Minor (yana ha moderno han Turkeya) nga may-ada ginbabanabanahan nga 22 km salatan han salog Lycus, nga ginbabanabanahan nga may kahirayo nga syudad han Ephesus han salog Eufrates.
Dorothy Hodgkin

Hi **Dorothy Crowfoot Hodgkin** (Mayo 12, 1910 - Hulyo 29, 1994) in usa nga British nga kimiko ha Premyo Nobel han Kimika tikang 1964.
Tian Shan

An **Tian Shan** (Old Turkic:𐰴𐰣 𐱅𐰭𐰼𐰃‎, Uighur: تەڭرىتاغ, Tsino: 天山)  an mga kabukiran ha Butnga nga Asya. Ada hira ha disyerto Taklamakan ha nasod han Kyrgystan, Kazakhstan ngan Kanan Katawhan Republika han Tsina.
Kabubkiran Altai

An **Kabubkiran Altai** an mga kabukiran ha Butnga nga Asya ngan Sinirangan nga Asya. Ada hira ha nasod han Rusya, Tsina, Mongolia ngan Kazakhstan.
Purô Jarvis

An **Purô Jarvis** (Ininglis: *Jarvis Island*) in usa ha puro ha dagko nga puro ha amihanan nga Kalawdan Pacifico ha puro han Hawaii ngan kapuropod-an Cook. An Purô Jarvis amo an teritoryo han Estados Unidos.
Purô Baker

An **Purô Baker** (Ininglis: *Baker Island*) in usa ha puro ha dagko nga puro ha bungto nga Kalawdan Pacifico ha kontinente han Australya ngan kapuropod-an Hawaii. An Purô Baker amo an teritoryo han Estados Unidos.
Amenhotep III

Hi **Amenhotep III** o kundi man **Amenophis III** usá nga pharaoh han Ehipto han ika-18 nga dinastiya (naghadi 1386 - 1349 UC), tikang 1388 kutob 1351/1350 UC nga nagbutang hin mga nangunguna nga mga amay nga Tutmosis IV.
Fernando III han Castilla

**Fernando III** (Ininglis: *Ferdinand III*; 1199/1201 – 30 Mayo 1252), ginkilala komo mga **Santo** (Kinatsila: *Fernando III de Castilla, el Santo*) in Hadi han Castilla tikang 1217 ngan Hari han León tikang 1230 agsob komo Hari han Galicia tikang 1231 iya anak han Alfonso IX han León ngan Berenguela han Castilla.
Talusi nga samarnon

An **Talusi** o **Talusi nga Samarnon** in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Joseph Beal Steere hadton 1890. An Talusi in nahilalakip ha genus nga *[[Penelopides]]*, ngan familia nga Bucerotidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kabarak-an. Danay liwat ginkaklasipika hira nga ubos-espesye han iba nga mga talusi han kabisay-an o mindanao sugad han *[[Penelopides panini|P. panini]]* ngan  *[[Penelopides affinis|P. affinis]]*. An ngaran hini nga tamsi diri matin-aw pero bangin *onomatopeaic* o ha tingog ginkuha an ngaran

## Distribusyon ngan gin-uukyan
Danay makikit-an hira ha mga puro han Samar, Calicoan, Leyte ngan Bohol ha sidlangan-butnga han Pilipinas. Naukoy hira ha mga kagurangan nga ikaduha na nga gintubuan (*Secondary-growth Forest*) ngan ha mga tubtuban hini nga mga kagurangan nga danay ha mga habubo nga mga katunaan (*lowlands*).

## Pamatasan ngan ekolohiya
Pariho han lain nga mga talusi han genus nga *Penelopides,* gudtiay it ira tingog ngan sunod-sunod nga haglipot nga bagan nag-iistakato (*staccato*). Ngan pariho ha lain nga mga talusi han banay nga Bucerotidae, omniboro o nakaon hin bis-nga ano it mga talusi nga ini. 

## Mga Kasarigan

* Kemp, A. C. (2001). Family Bucerotidae (Hornbills). pp.&nbsp;436–523 in: del Hoyo, J., Elliott, A., & Sargatal, J. eds. (2001). *Handbook of the Birds of the World.* Vol. 6. Mousebirds to Hornbills. Lynx Edicions, Barcelona.
Pamukkale

An **Pamukkale** usa nga kanan kalibutan gidadakoi nga *carbonate mineral* ha natural nga sityo ha lalawigan han Denizli ha nasod han Turkeya ngan amo gihap an kahimutangan han aton kabilin ha Kalibutan.
Wakame

An **wakame** (*Undaria pinnatifida*) in uska species han alga sunod baybayon han Kalawdan Pacifico hira nga lunghaw han iba nga mga pagkaon han Hinapon.
Galut

an Galut (Iningles:Terracota) ini in uska Tuna nga natugas kun guin-bubulad ha adlaw, wara ini gamita han espanyol kay mayumu kuno, sanglit yana naki-ANGAY an panahon nga Busag (Limestone and Lime Mortar} itun mga Simbahan nga kadaan nga padayun nagsisirbi han katilingban. An iba naglugaring ira Balangaw.
Petrolohiya

Iton **petrolohiya** in bahin han heyolohiya nga nanginginlabot ha syentipiko nga pag-aram han kimika. An petrolohiya nga tulo ha pagdibisyon mga bato: *igneous*, *metamorphic* ngan *sedimentary* nga pangilal-an han mga bato.
Milos

An **Milos** (Griyego: Μήλος) usa ka puro han Gresya hi pagbulkaniko ha Dagat Egeo nga amihanan han Dagat han Crete ha kapuropod-an ha Kyklades.
Veda

An **Veda** (Sanskrita: वेद, *Vid*,  "kaaram") in upat han paghubad ha teksto ha pagrelihiyon han hadton Indya, an iba amo hira Rigveda, Yajurveda, Sāmaveda ngan Atharvaveda. Iton teksto kan literatura Sanskrita, hiya na kahadto ha manunurat han Hinduismo.
Anggulo rekto

Ha heyometriya ngan trigonometriya, an **anggulo rekto** (Ininglis: *right angle*) in uska hitsura nga nahihimo han duha ha bagis nga nasaro hin anggulo nga kataposan nga pagrekto nga gintatawag nga 90° grado.
Typhon (mitolohiya)

An **Typhon** (Griyego: Τυφῶν, *Typhōn*) amo an harimaw nga higante ha diyosdiyos han mitolohiya Griyego. Sumala ha Hesiodos, an Typhon ubos hin anak han Gaia ngan Tartarus.
Difusyon

An **difusyon** (Ininglis: *diffusion*) amo an nagpapabalyo nga kilusang ha magbalyo han atomo, ion, molekula ngan enerhiya han diri rehiyon han konsentrasyon usa ka butang.
Carl Bosch

Hi **Carl Bosch** (27 Agosto 1874 – 26 Abril 1940) amo an usa ka Aleman nga kimiko ngan inhenyero hin Premyo Nobel han Kimika tikang 1931.
Paulo Coelho

Hi **Paulo Coelho de Souza** (natawo han Agosto 24, 1947) in usa nga Brasiliano nga liriko, dramaturgo ngan nobelista. Kun nga mga miyembro han nga Academia Brasileira de Letras tikang 2002.
Charlie Parker

An **Charles Christopher Parker Jr.** (Agosto 29, 1920 - Marso 12, 1955), ginkilala komo **Charlie Parker** amo an usa ka Amerikano nga musika jazz ngan saxophone nga pamumuno ha banda ngan kompositor.
Pagbagay

Ha biyolohiya, iton **pagbagay** (Ininglis: *adaptation*) in pagproseso nga ebolusyon han batasan ha organismo hin pagpili han kalikopan.
Modern Talking

An **Modern Talking** amo an usa ka grupo nga musika eurodisco ngan europop nga tikang ha Berlin (Alemanya) tuig 1983.

An mga nagtukod nga miyembro amo hira Thomas Anders (bokalista) ngan Dieter Bohlen (gitarista, bokalista).

## Mga album
* *The 1st Album* (1985)
* *Let's Talk About Love* (1985)
* *Ready for Romance* (1986)
* *In the Middle of Nowhere* (1986)
* *Romantic Warriors* (1987)
* *In the Garden of Venus* (1987)
* *Back for Good* (1998)
* *Alone* (1999)
* *Year of the Dragon* (2000)
* *America* (2001)
* *Victory* (2002)
* *Universe* (2003)

## Mga reperensya
Yin ngan yang

An **yin ngan yang** natudlok ha durudilain nga pilosopikal ngan relihiyoso nga Taoismo. Ini nga mga konsepto dako an duwalismo ha Hadton Tsina ha labaw duha kayukot ka kusog ngan kumalat ini ha sangkalibotan.
Polibio

Hi **Polibio** o **Polybius** (Griyego: Πολύβιος; c. 200 - 118 UC) usa hiya nga hadto nga magkasaysayan Griyego. Natawo hiya c. 200 UC ha Megalopolis, Acaya.
Purô han Kodiak

An **Purô han Kodiak** in bahin ha puro han salatan ha baybayon han Alaska han kanan ha rawis han Shelikof ha Estados Unidos nga Amihanan nga Amerika.
Carlos Fuentes

Hi **Carlos Fuentes Macías** (11 Nobyembre 1928 – 15 Mayo 2012) in usa nga Mehikano nga nobelista ngan sanasay ha maniniday.
Calcium oxide

Iton **calcium oxide** (Kinatsila: *óxido de calcio*) in usa nga kompuwesto kimikal han kalsio nga oksiheno han nga formula kimikal ha CaO.
Jacob Bernoulli

Hi **Jacob Bernoulli** (27 Disyembre 1654 – 16 Agosto 1705) amo an usa ka Swiss nga matematiko nga nagsusurat hin pagprominente nga mga pamilya Bernoulli.
Edessa, Mesopotamia

An **Edessa** amo an nagkasaysayan ha kahadto ha syudad han Mesopotamia ha sulod ha Greko panahon han Hari Seleucus I Nicator sulod han Imperyo Seleucida. An yana ha moderno han syudad han Şanlıurfa ha nasod han Turkeya.
Grazia Deledda

Hi **Grazia Maria Cosima Damiana Deledda** (27 Septyembre 1871 – 15 Agosto 1936) in usa nga Italyano nga manunurat nga Premyo Nobel han Literatura tikang 1926.
Miles Davis

Hi **Miles Dewey Davis III** (Mayo 26, 1926 – Septyembre 28, 1991) usa nga Amerikano nga musikero han mantrotrompeta ngan magkaranta hin jazz ngan kompositor.
The Carpenters

An **The Carpenters** amo an usa ka Amerikano ngan pop nga hinatikang han 1968 ha Downey. Kaurupod ha banda hira Richard Carpenter ngan Karen Carpenter. 

## Mga album ha studio
* *Offering/Ticket to Ride* (1969)
* *Close to You* (1970)
* *Carpenters* (1971)
* *A Song for You* (1972)
* *Now & Then* (1973)
* *Horizon* (1975)
* *A Kind of Hush* (1976)
* *Passage* (1977)
* *Christmas Portrait* (1978)
* *Made in America* (1981)
* *Voice of the Heart* (1983)
* *An Old-Fashioned Christmas* (1984)
* *Lovelines* (1989)
* *As Time Goes By* (2004)

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas
Giulio Andreotti

**Giulio Andreotti** (14 Enero 1919 – 6 Mayo 2013), usa ka Italyano nga politiko ngan estado in makaupat nga pagserbisyo ha ika-41 nagin Mangulo han Labaw nga Ministro han Italya (1972-1973 1976-1979 kutob 1989-1992), makaduha nagin Partido Demokratiko Kristiano.
Getsemani

An **Getsemani** , nga nahardin han tiil nga Bukid han mga Olibo han syudad han Jerusalem, sumala nga mga upat ebanghelyo han nga Bag-nga Ginsabutan. Ini Jesus gipaubos han pagantos han nga hardin ha nagresto gab-i bago iya nga krusifisyon.
Aerodinamika

Iton **aerodinamika** in sanga hin pluwido nga mekanika ha pamatasan han mosyon nga kalawasan kun pinapaatubang hin gas, ngan an nasunod nga hangin mga epekto han kalawasan ha iya eroplano ha nagtikang an solido sa mga sinurat ni amtuspira nga kalibutan.

## Mga kasarigan
Reconquista

An **Reconquista** (Kinatsila o Portugues: *pagmananakop*) amo an panahon nga kasaysayan ha Rawis han Iberia nga gintukod 781 ka tuig ha pagitan mananakop Umayyan han Hispania tikang 711 panuyuan han mga kahadto Kristiyano amo an pagbawi han ginhadian ha Granada tikang 1492.
Emaus

An **Emaus** (Kinatsila: *Emaús*; Griyego: Ἐμμαούς, *Emmaoús*; Latin: *Emmaus*; Hebreo: אֶמָּאוֹם‎, *Emmaom*; Arabo: عمواس‎, *ʻImwas*) usa nga bungto ha hisgotan nga mga Ebanghelyo ni Lucas han Bag-o nga Ginsabutan, mga 11 kilometro syudad han Jerusalem.
Didius Julianus

Si **Marcus Didius Julianus** (29 Enero 133 – 2 Hunyo 193) usá nga Emperador Romano nga tuló ka bulan san tikang 28 Marso 193 kutob 1 Hunyo 193. Sinmunod siyá kan kamatayon ha Pertinax nga magin ikaduha nga emperador nga Tuig san Lima nga mga Emperador.
Perseid

An **Perseid**, in uska ulan han metyoro nga pundok hin mga atmuspira nga kalibotan, nga nagsusulod hin butnga nga mapaso nga kometa Swift-Tuttle nga mga radian nga namumutang ha konstelasyon Perseus.
Danaw Athabasca

An **Danaw Athabasca** in uska danaw ha nasod han Canada ha lalawigan han Alberta ngan Saskatchewan han Amihanan nga Amerika. Mayda ini 7.850 km² (3.030 mi) nga longitud han 283 km.
Abydos

An **Abydos** (Arabo:أبيدوس‎, *Abīdūs*) amo an kahadto han syudad han Hadton Ehipto nga may kahirayo nga 11 kilometro (6.8 mi) katundan han Salog Nilo, yana nga moderno ha bungto han EL Araba El Madfuna ngan El Bayana.
Champtauroz

An **Champtauroz** amo in usa ka munisipalidad ha distrito han Broye-Vully han canton han Vaud ha nasod han Swiza.
Anomalocaris

***Anomalocaris*** in uska genus han pagkamatay ha Arthropoda nga ginhulagway ni Charles Doolittle Scott nga Burgess Shale. An fossil in nahilalakip ha panahon nga Cambrian iton 500 milyon naubos tuig.
Salamis, Tsipre

An **Salamis** amo an kahadto ha syudad ha sirangan nga baybayon han Tsipre nga may-ada ha salog Pedeios nga 6 km amihanan ha yana hi moderno han Famagusta.
Inuit

An **Inuit** usa nga grupo ha katawhan sa Indyano Amerikano sakob sa rehiyon ha Artiko han Greenland, Canada ngan Alaska (Estados Unidos).
Eskimo

An **Eskimo** amo an usa ka Indyano Amerikano ha katawhan ha sirkulo Artiko nga amihanan ha rehiyon han katundan Siberia, Alaska, Canada ngan Greenland.
Diiriye Guure

Hi **Diiriye Guure** o kundi man Garad Diiriye Guure (1860 – 1920) in Hadi han Darawiish tikang 1895 ngada han iya kamatayon.

## Pinanbasaran
Chiron (mitolohiya)

Hi **Chiron** (Griyego: Χείρων, *Cheírôn*) in usa nga Griyego ha mitolohiya nga sentauro han kadagatan ngan anak ha Cronus ngan Phylira ha lungib ha kabubkiran Pelion han Thessalia.
Tomás de Torquemada

Hi **Tomás de Torquemada** (Oktubre 14, 1420 - Septyembre 16, 1498) amo an usa ka prayle han Domicano Kastilyano nga kompesor ha Singbahan Katoliko tikang ha ikaduha han Gran Inquisidor ha Castilla ngan Aragón nga ika-15 nga gatostuig.
Salmon

An **salmon** an komon nga sadton mga digtoy ngan mamantika nga mga isda kalakip san trout family Salmonidae.

An salmon nakilala sin 7 nga species sin salmon han *[[Salmo (genus)|Salmo]]* ngan *[[Oncorhynchus]]*.
Harold Macmillan

Hi **Maurice Harold Macmillan**, **1ro Konde han Stockton** (Pebrero 10, 1894 – Disyembre 29, 1986) amo an Britaniko ha pagkonserbador ngan politiko nga Primo Ministro han Reyno Unido tikang 1957 kutob 1963.
Anthony Eden

Hi **Robert Anthony Eden**, **1ro konde han Avon** (Hunyo 12, 1897 - Enero 14, 1977) naging usa ka Britaniko ha pagkonserbador nga politiko, nga naging Primo Ministro han Reino Unido tikang 1955 kutob 1957.
Yevgeny Zamyatin

Hi **Yevgeny Ivanovich Zamyatin** (Ruso: Евге́ний Ива́нович Замя́тин, Pebrero 1, 1884 – Marso 10, 1937), hya an usa ka Rusyano ng manunurat han pilosopiya ngan awtor nga siensya hin piksyon han pagliteraryo kritiko.
Geodia neptuni

An ***Geodia neptuni*** in uska species han Porifera nga syahan ginhulagway ni William Johnson Sollas hadton 1886. An *Geodia neptuni* in nahilalakip ha genus nga *[[Geodia]]*, ngan familia nga Geodiidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

## Mga kasarigan
Jeju (purô)

An **Purô Jeju** (제주도, 濟州島) amo la nga puro ha Salatan nga Korea, nga nakabutang ngan amo an Darag nga Dagat kanan Dagat han Sinirangan nga Tsina gidadako-i nga amihanan ha Sulang han Korea.
James Callaghan

Hi **Leonard James Callaghan**, **Baron Callaghan han Cardiff** (17 Marso 1912 – 26 Marso 2005) in usa nga Britaniko nga politiko hi pagserbisyo nga Primo Ministro han Reyno Unido tikang 1976 kubtob 1980 nga Lider han Partido Laboral tikang 1976 kubtob 1980.
Irène Joliot-Curie

Hi **Iréne Joliot-Curie** (Septyembre 12, 1897 - Marso 17, 1956) usa nga Franses nga kimikal ngan pisikal ha pag-aram han artipisyal ngan radioactividad. Upod han iya Polako nga asawa nga hi Marie Curie ngan Pierre Curie ginpremyohan han Nobel nga Premyo ha Kimika han 1935.
J. J. Thomson

Hi **Joseph John Thomson** (Disyembre 18, 1856 – Agosto 30, 1940) usa nga Briton nga pisikal nga Premyo Nobel han Pisika tikang 1906 ha pag-aram han pagdiskober nga mga elektron ngan subatomiko nga partikulo.
Frederick Sanger

Hi **Frederick Sanger** (13 Agosto 1918 – 19 Nobyembre 2013) amo an usa ka Britaniko nga biyokimiko ginpremyohan nga Premyo Nobel han Kimika han 1958. Kaupod hi Linus Pauling, Marie Curie ngan John Bardeen siyahan hira nga nakadiskubre han istruktura han protina.
Homo ergaster

An ***Homo ergaster*** in uska species han Hominidae nga ginhulagway hi kinabuhi ni Afrika san Pleistocen panahon ini 1.7 - 1.4 milyon naubos tuig. An *Homo ergaster* in nahilalakip ha subspecies nga Homo erectus.
Peter Jackson

Hi **Peter Robert Jackson** (natawo han Oktubre 31, 1961) in usa ka direktor ngan produser han pelikula nga Bag-o nga Zelanda.
Warner Bros.

An **Warner Bros. Entertainment Inc.** (ginkhimo komo **Warner Bros.**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an karingawan tikang Abril 4, 1923.

## Mga kasarigan
Kastilyo Osaka

An **Kastilyo Osaka** (大坂城 *Ōsaka-jō*) in Hapones nga kastilyo nga namumutang ha distrito han Chuo-ku ha syudad han Osaka, Hapon.
WarnerMedia

An **Warner Media, LLC** (ginkhimo komo **WarnerMedia**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an karingawan tikang Febrero 10, 1972.

## Mga kasarigan
20th Century Studios

An **20th Century Studios, Inc.** (ginkhimo komo **20th Century Studios**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang Mayo 31, 1935.

## Mga kasarigan
Universal Pictures

An **Universal City Studios LLC** (ginkhimo komo **Universal Pictures**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang Abril 30, 1912.

## Mga kasarigan
Spyglass Media Group

An **Spyglass Media Group, LLC** (ginkhimo komo **Spyglass Media Group**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine ngan telebisyon tikang Agosto 1998.

## Mga kasarigan
Pixar

An **Pixar Animation Studios** (ginkhimo komo **Pixar**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an animasyon sine tikang 1979.

## Mga kasarigan
Geodia microspinosa

An ***Geodia microspinosa*** in uska species han Porifera nga ginhulagway ni Wilson hadton 1925. An *Geodia microspinosa* in nahilalakip ha genus nga *[[Geodia]]*, ngan familia nga Geodiidae. 

Mabibilngan ini ha Philippines Exclusive Economic Zone. Waray hini subspecies nga nakalista.

## Mga kasarigan
Castle Rock Entertainment

An **Castle Rock Entertainment** amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine ngan telebisyon tikang Hunyo 19, 1987.

## Mga kasarigan
Paramount Pictures

An **Paramount Pictures Corporation** (ginkhimo komo **Paramount Pictures** ngan **Paramount**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang Mayo 8, 1912.

## Mga kasarigan
Bukid Pelée

An **Bukid Pelée** (Pranses: *Mont Pelée*) in usa ka aktibo nga stratobulkan nga nahamutang ha amihanan han Martinique, ha pagtatapo han mga katubtuban han puro nga mga departamento ha tabok-han-dagat han Pransya.
DreamWorks Pictures

An **DreamWorks Pictures** (ginkhimo komo **DreamWorks L.L.C.**, **DreamWorks SKG** ngan **DreamWorks**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang Oktubre 12, 1994.

## Mga kasarigan
TriStar Pictures

An **TriStar Pictures, Inc.** (ginkhimo komo **TriStar** ngan **TriStar Pictures**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang Marso 2, 1982.

## Mga kasarigan
Carolco Pictures

An **Carolco Pictures, Inc.** (ginkhimo komo **Carolco Pictures** ngan **Carolco**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang Marso 30, 1976.

## Mga kasarigan
Lightstorm Entertainment

An **Lightstorm Entertainment** amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang 1990.

## Mga kasarigan
Columbia Pictures

An **Columbia Pictures Industries, Inc.** (ginkhimo komo **Columbia Pictures**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang Enero 10, 1924.

## Mga kasarigan
Metro-Goldwyn-Mayer

An **Metro-Goldwyn-Mayer Studios Inc.** (ginkhimo komo **Metro-Goldwyn-Mayer**, **MGM** ngan **M-G-M**) amo an Amerikano nagtukod nga kompanya an sine tikang Abril 17, 1924.

## Mga kasarigan
Litospera

Iton **litospera** (Iningles: *lithosphere*) in uska planeta hin mga buhi nga kalibutan, lakip han mga diri-buhi nga plaka tektonika han ira kontinente.
Wilhelm I, Emperador han Alemanya

Hi **Wilhelm I** (Aleman: *Wilhelm Friedrich Ludwig*; Iningles: *William Frederick Louis*; 22 Marso 1797 – 9 Marso 1888) amo an giuurhii nga emperador han Alemanya ngan hadi han Prussia, nga namuno han Imperyo han Alemanya tikang 2 Enero 1861 kutob 18 Enero 1888 mayda hangtod ha kamatayon.
Karl Weierstrass

Hi **Karl Theodor Wilhelm Weierstrass** (Aleman: *Weierstraß*; 31 Oktubre 1815 – 19 Pebrero 1897) in usa nga Aleman nga matematiko kasangkapan nga gintukod ha mga anay ha moderno hin analisis.
Nukleyotid

Iton **nukleyotid** in matin-aw nga asido nukleyiko waray nga nucleoside ngan phosphate hin kompuwesto organiko ha molekula.
Maria Goeppert-Mayer

Hi **Maria Goepper-Mayer** (Hunyo 28 1906 – Pebrero 20 1972) usa nga Aleman-Amerikano nga teyorikal nga pisiko ginpremyohan Premyo Nobel han Pisika mga para mag-propose mga nukleyar atomiko hin modelo ngan nukleyus hin atomo.
Phosphat

Iton **phosphat** in usa nga kimika inorganika nga asin nga asido fosforiko may atomo nga fosforo ngan oksiheno. Ini pormula nga kimikal may ion nga .
Manat han Aserbaiyan

An **Manat han Aserbaiyan** (tigaman: ₼; kodigo: AZN; ha Azerbaiyani: **Azərbaycan manatı**) amo an sukol han salapi ha Aserbaiyan. Ini an salapi nga agsob gamiton ha negosyohan kanasuran.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* Bangko Sentral ng Aserbaiyan (Azerbaiyani, Ininglis)
Calcium hydroxide

Iton **calcium hydroxide** (Pambansa: *hidroksido nga kalsyo*) usa nga kompuwesto diri-organico nga mayda pormula nga kimikal nga Ca(OH)2. An panguna nga gamit ini ha krystal amo an paghimo hin busag ngan calcium oxide.
Guanin

Iton **guanin** in lima hi base han nitroheno ha asido nukleyiko DNA ngan RNA nga hinihimo han cytosine, adenine ngan thymine (uracil nga RNA).
Aksido Formico

Iton **aksido formico** (Ininglis: *formic acid*) in usa nga asido adunay sulod ha carboxylic acid ha gilakip han species han tubak, an pormula nga HCOOH o HCO2H.
Adenin

An **adenin** (**A** o **Ade**) amo an usa nga lima masunog nga mga purina nga base ha nukleyiko ngan usa ha mga asido nukeyiko (DNA ngan RNA) nga mabibilngan ha makahurubog han biyokimika ngan respirasyon selular.
Cytosin

**Cytosin** (**C** o **Cyt**), an lima na may'ada base nga nukleyiko ngan may formula na C4H5N3O. May ada in nitroheno na DNA ngan RNA na adenin, guanin ngan thymin (urasil na RNA).
Purô han Wrangel

An **Purô han Wrangel** (Iningles: *Wrangel Island*; Rusyano: О́стров Вра́нгеля, *ostrov Vrangelja*; Chukot: Умӄиԓир, *Umqiḷir*) usa nga purô han Autonomo Okrug han Chukotka ha nasod han Rusya. An Kalawdan Artiko han pagitan han Dagat Chukchi aada ha Dagat Sinirangan Siberia nga mga meridyano na 180º ha 140 km mga baybayon han Siberia.
Pampas

An **Pampas** usa nga patag hin steppe nga Salatan nga Amerika nga panimungto ha probinsya nga Buenos Aires, La Pampa, Santa Fe, Entre Ríos ngan Córdoba ha nasod han Argentina tanan na Uruguay ngan Brasil natindog estado han Rio Grande do Sul.
Atol Bikini

An **Atol Bikini** (Ininglis: *Bikini Atoll*; Marshallese: *Pikinni*, "lubí nga lugar") amo an usa ka atol nga nakabutang ha nasod han Kapuropod-an Marshall hini an km² nga ibabaw.
Wilhelm Ostwald

Hi **Wilhelm Friedrich Ostwald** (Septyembre 2, 1853 - Abril 4, 1932) usá nga Aleman nga kimiko nga pilosopo nga naghimo hin mga pagat nga mga amot ha kimika pisikal, katalisis ngan punto ngan balanse, ngan belosidad ha reaksyon han ginpremyohan tikang 1909 nga Premyo Nobel ha Kimika.
Fritz Haber

Hi **Fritz Haber** (Disyembre 9, 1868 – Enero 29, 1934) usa nga Aleman nga kimiko ginpremyohan ha Premyo Nobel han Kimika tikgan 1918 ngan imbentor mga proseso Haber-Bosch, paagi ni gigamit nga indistriya na sintesis amonya nga nitroheno han gas ngan hidroheno han gas.
Kabubkiran Ruwenzori

An **Kabubkiran Ruwenzori**, ginkilala komo **Rwenzori**, amo an mga kabukiran ha sirangan ekwatoryal Aprika. Nakaunat ini ha bukid na labaw han 5,109 metro (16,762 ft) tikang han pagitan nga parte han Uganda ngan mga Republika Demokratika han Congo.
Disyerto Mojave

An **Disyerto Mojave** (Mojave: *Hayikwiir Mat'aar*) in uska disyerto ha salatan-sinirangan han California, salatan-katundan han Utah, amihanan han Nevada ngan Arizona ha nasod han Estados Unidos.
Lutry

An **Lutry** amo in usa ka munisipalidad ha distrito han Lavaux-Oron han canton han Vaud ha nasod han Swiza.
Disyerto Libyano

An **Disyerto Libyano** (Arabo: الصحراء الليبية) in namumutang ha heyograpikal na rehiyon nga amihanan-sinirangan nga disyerto han Sahara ha Sinirangan han Libya, katundan ha salog Nilo han Ehipto ngan mihanan-katundan han Sudan. Ini maada na 1,100 kilometro.
Disyerto Siryano

An **Disyerto Siryano** (Arabo: بادية الشام‎, *Bādiyat Ash-Shām*), amo an ika duha nga gidadako-i nga disyerto ha rehiyon nga mayda 500,000 kilometro kwadrado nga mga Butnga Sinirangan, ini an pinakamapaso nga pagparte ha salatan-sinirangan han Sirya, amihanan-katundan han Jordania, amihanan han Saudi Arabia ngan katundan han Iraq. An pinakamamara amo an amihanan ha Disyerto Arabyano.
Siwa (oasis)

An **Siwa** (Arabo: واحة سيوة‎, *Wāḥat Sīwah*) amo an usa ka oasis ha nasod han Ehipto an pagitan hini ha depresyon han Qattara ha dungganan nga Dagat han Haras ha Katundan han disyerto ini 50 kilometro ha sinirangan han Libya ngan 560 km ha syudad han Cairo.
Sakura (seresas)

An **Sakura** (Hinapones: 桜 o さくら) in uska bukad ha namumukad nga puno ha genus han *[[Prunus]]*. An namumukad nga puno nga *[[Prunus serrulata]]* in nahilalakip ha opisyal han Hapon.
Alexander Dubček

Hi **Alexander Dubček** (Nobyembre 27, 1921 - Nobyembre 7, 1992) usa nga Eslobako nga politiko nga amo an nagserbisyo nga primo sekretaryo han Partido Komunista nga Czechoslovakia tikang 5 Enero 1968 tubtob 17 Abril 1969.
Glycin

Iton **glycin** (**Gly**, **G**) usa ka asido amino nga hinihimo han protina nga mga organismo ini aada ha formula nga kimikal han NH2CH2COOH.
Kalapoy nga kalibotan

Iton **kalapoy nga kalibotan** (Ininglis: *Earth's crust*) in kalibotan nga naghihimo han planeta ngadto han mas madig-on nga komposisyon pinaagi han pagdugang hin plaka tektonika.
Geisha (Hinapon)

An **geisha** (芸者) usa klase nga gingagamit ha babaye naglos nga arte ha tradisyonal han Hapon kasing nga sayaw, musika ngan parakanta.

.
Kimono

An **kimono** (きもの) amo an tradisyonal nga Hinapones nga nasyonal, nga gingagamit ha Hapon nga pagdamit.
Salatan nga Alpes

An **Salatan nga Alpes** in usa ha duha ha dagko nga kabubkiran ha purô Salatan ha nasod han New Zealand.
Bastet

Hi **Bastet** in uska mitolohiya nga Ehiptano nga diyosdiyos han misay ngan mahimo han relihiyon ha kahadto Ehipto.
Purô Alcatraz

An **purô Alcatraz** in usa ka puro ha bahia han San Francisco, ini 1.5 milya (2.4 km) nga mga syudad han San Francisco ha estado han California, Estados Unidos.
Mustasa

**Mustasa** (Iningles: *Mustard*) ini amo it usa nga espesya nga maharang kun ig sagul ha pagkaon ginhimo gikan nga lisu ha tanom (*[[Brassica]]* ngan *[[Sinapis]]*).
Delta (salog)

An **delta** usa nga aragian han salog, agsob matab-sabang nga tubig, pakadto ha danaw, dagat, kalawdan, estero o usa gihap ka tubig.
Panakot

**Panakot** (Iningles:*Spice*), in uska pagkaun nga lisu, pruta, gamot nga panit nakukuha ini ha tanaman pina-agi hit timpla han pagkolor, ka kondimento han pagluluto mapabilin an asin. Ini panakot in kinahanglanon ha tanaman han mga dahon nga bukad ha taragudti nga kadamo, pero nakakaraot ha mga medisina, rituwal nga relihiyon, kosmetik ngan mga pahumot.
Captain America

Hi **Captain America** in usa nga himo-himo nga bayani ha komix nga Amerikano han uniberso han Marvel Comics gibuhat nga Joe Simon ngan Jack Kirby.
King Kong

Hi **King Kong** in usa nga higante nga baga-gorilya nga himohimo nga halimaw nga syahan ginmawas ha pelikula tikang ha 1933.
Acid hydrocyanic

Iton **Acid hydrocyanic** in usa  in usa nga kompuwesto kimikal nga mga pormula nga kimikal HCN, mapintas ngan pagkolor nakakatunaw nga sanga nga kalakdkad nga may temperatura nga kwarto 26°C.
Lemming

An **Lemming** usa nga tribu han Rodentia nga mabibilngan ha Artiko ngan tundra nga biyoma. Tanaman-dahon, gamot ngan prutas an ira kinukuhaan hin pagkaon.
Sulfat

Iton kimika inorganika, an **sulfat** (Ininglis: *sulfate* o *sulphate*) in usa nga mapintas ngan nakakatunaw nga asin nga sulfuric acid.
Camille Saint-Saëns

Hi **Charles-Camille Saint-Saëns** (9 Ocktubre 1835 - Disyembre 16 1921) amo an usa ka Franses nga kompositor, konduktor nga musika, direktor nga piyano nga mga Romantisismo.
Kate Winslet

Hi **Kate Winslet** usa ka nga artista Ingles ha pelikula: Pilmograpiya ni Kate Winslet.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Kate Winslet - Ha Ingles
Dietrich Bonhoeffer

Hi **Dietrich Bonhoeffer** (Pebrero 4, 1906 – Abril 9, 1945) in uska Aleman hin padi han Luterano ngan teyologo nga nagtukod ha miyembro han Bekennende Kirche.
Ramen

Iton **ramen** hin usa nga Hinapones ha sabaw ha pansit nga hinimo tikang ha tuyo, karne han baktin, alga nga sibuyas.
Anthony Burgess

Hi **John Anthony Burgess Wilson** (Pebrero 25, 1917 - Nobyembre 22, 1993) in usa nga Ingles nga manunurat ngan kompositor.
Android

An **android** usa nga robot ha pagkatawo nga artipisiyal han tawo, nga puydi magbuhat hin kalugaringon nga lalaki ngan babaye.
Museo Ehiptano

An **Museo Ehiptano** (Arabo:المتحف المصري *El Mathaf El Masri*) in usa nga museo ha Cairo para han kaagi han panahon ngan koleksyon ha kahadto Ehipto ini mayda 120,000 mga butang.
José Feliciano

Hi **José Monserrate Feliciano García** (Septyembre 10, 1945) in usa nga magkaranta nga taga-Lares, Puerto Rico.
Mozzarella

An **mozzarella** amo an pagkaon nga Italyano ngan keso tikang ha gatas. An mozzarella usa na klase han keso na nagtitikang san gatas san karabaw ngan baka ginhihimo sa Campania, Puglia nga pagparte han Lazzio.
Pully

An **Pully** amo in usa ka munisipalidad ha distrito han Lavaux-Oron han canton han Vaud ha nasod han Swiza.
Santiago Calatrava

Hi **Santiago Calatrava Valls** (natawo han Hulyo 29, 1951) in uska Espanyol nga arkitekto, istruktura ha inhenyeriya, iskultor ngan pagpintor.
Poro (utanon)

Iton **poro** (Ininglis: *leek*) amo an utanon nga nagtitikang ha pagkultibar ha genus *[[Allium]]* ginhimo an sibuyas, bawang ngan ahos dirudilain nga species han *[[Allium ampeloprasum]]*.
Paprika

An **paprika** ini amo it usa nga panakot nga maharang kun ig sagul ha harang ginhimo gikan nga *[[Capsicum annuum]]*.
Ininterlingue

An **Ininterlingue** o **Interlingue** amo an usa ka yinaknan nga hinimo ni Edgar de Wahl.

## Mga sumpay ha gawas
James Chadwick

Hi **Sir James Chadwick** (20 Oktubre 1891 – 24 Hulyo 1974) amo an usa ka Britanon ha pisiko hin ginpremyohan Premyo Nobel han Pisika tikang 1935 usa ha may pagdiskobre han neutron tikang 1932.
Cosmic ray

An **cosmic ray** o **Rayos-kosmiko** usa ka bahin han kalarahan nga kalibutan nga may Sistema Solar nga hiruhitaas kalaksi han lamrag.
Henry VII han Inglatera

**Henry VII** (Enero 28 1457 – Abril 21 1509) in Hadi han Inglatera ngan ginoo han Irlanda iya paghadi tikang Agosto 22 1485 tubtob han iya kamatayon tinga 1509. Amo an syahan ha monarkiya nga mga Balay han Tudor.
Feret

An **feret** (*Mustela putorius furo*) in uska mamalya han pagdomestiko nga ginhulagway ni species han *[[Mustela putorius]]*. An feret in nahilalakip ha genus nga *[[Mustela]]*, ngan familia nga Mustelidae. Ini mayda 50 cm nga 0.7 ngan 2 kg. An species komo dimorfism seksuwal diri gud kababarak-an nga babaye ngan lalaki.
ABBA

An **ABBA** amo an usa ka banda nga tikang ha Stockholm, Suwesya. Natukod an banda ha tuig 1972 ngan nagburublag ha tuig 1982. Kaurupod ha banda hira Agnetha Fältskog, Anni-Frid Lyngstad, Björn Ulvaeus ngan Benny Andersson.

## Diskograpiya

* *Ring Ring* (1973)
* *Waterloo* (1974)
* *ABBA* (1975)
* *Arrival* (1976)
* *ABBA: The Album* (1978)
* *Voulez-Vous* (1979)
* *Super Trouper* (1980)
* *The Visitors* (1981)
* *Voyage* (2021)

## Pinanbasaran
Bushido

An **bushido** (武士道, *Bushidō*, "paagi nga mga gerero") han nagin kodigo han moral ha pag-abot ni Hapon nga nasunod an kahigaraan han mga samurai nga pagsarig ha pagdugang hin dungog nga arte marsyal.
Joseph-Ignace Guillotin

Hi **Jospeh-Ignace Guillotin** (28 Mayo 1738 – 26 Marso 1814) amo an usa ka Franses nga mediko ngan politiko nga nagaram han iya imbensyon nga *guillotin*  ini aparato ha dalhin han pagsirot nga kamatayon.
Claudius II

Hi **Marcus Aurelius Valerius Claudius** (10 Mayo, 214 - 1 Enero, 270) nga tinatawag gihapon nga **Claudius Gothicus** amo an naging nga emperador han Imperyo Romano tikang 268 tubtob 270.
Benjamin

Hi **Benjamin** (Hebreo:  בִּנְיָמִין, *Bīnyāmīn*, "anak nga mga pagkanan") usa nga pagtawo han Bibliya. An susumaton han siyahan ha anak Jose, Benjamin natawo han Canaan kaupod ha anak han patriarka Jacob ngan Rakhel.
Ángela Aguilar

**Si Ángela Aguilar Álvarez** (Los Angeles, California; Oktubre 8, 2003), maoy usa ka Mexican-American nga mag-aawit sa Mexicanong rehiyonal nga musika.
Giuseppe Piazzi

Hi **Giuseppe Piazzi** (Hulyo 7, 1746 – Hulyo 22, 1826) usa nga Italyano katoliko ha astronomo ngan matematiko ginkhimo nga pagdiskobierta ha pluroplanetahay han Ceres. Kilala hi gintukod nga nagsurat han obserbatoryo astronomiko nga Palermo.
Eugenio Montale

Hi **Eugenio Montale** (Oktubre 12, 1896 – Septyembre 12, 1981) amo an Italyano nga maniniday nga prosa ha magsusurat, editor ngan translator. Ginkuha ni Premyo Nobel han Literatura tikang 1975.
Smiling Friends

An ***Smiling Friends*** (Waray: An mga Nagngingirit nga Sangkay) in usa nga telebisyon series animasyon nga para han edaran nga ginhimo ngan ginbida nira Zach Hadel ngan Michael Cusack para han pan-gab-i nga pasalida han Cartoon Network na an tawag kay Adult Swim. Ini nga pasalida kay tungod hin usa nga kompanya nga an ira tuyo kay pagpangirit hin mga tawo.

## Istorya
Smiling Friends Inc. in usa nga guti-ay nga kompanya nga an ira tuyo kay pagdara hin kalipayon ha ira mga kliyente. Ginsusundan ini nga series han adlaw-adlaw nga kinabuhi han ira mga representatibo, an hubyaon ngan negatibo nga Charlie ngan an malipayon ngan positibo nga Pim, samtang nagbubulig hira pagpalipay ngan pagsolbar an mga problema han mga barak-anon nga tawo nga natawag ha ira kompanya.

## Mga reperensya
Camillo Golgi

Hi **Camillo Golgi** (7 Hulyo 1843 – 21 Enero 1926) in uska Italyano nga biyolohista, patolohista ha ginhimo kaagi nga butnga sistema nerbyos.
Maximiliano I han Mehiko

**Maximiliano I** (Aleman: *Ferdinand Maximilian Josef Maria von Habsburg-Lothringen*; Kinatsila: *Fernando Maximiliano José María de Habsburgo-Lorena*;  6 Hulyo 1832 – 19 Hunyo 1867) in Austryano ha emperador han Mehiko paghadi han Ikaduha Imperyo Mehikano tikang 10 Abril 1864.
Washington Irving

**Washington Irving** (Abril 3, 1783 - Nobyembre 28, 1859), usa nga maupay ngan manunurat, sanaysay, biyograpiko ha kasaysayan nga Amerikano ika-19 nga gatostuig nga siglo.
Moor

An **moor** o **moro** amo in natoo ngan bulig ha muslim usa nga paghabitante ha Maghreb nga natudlok ha sulod ka mga nasod nga lakip ha Amihanan nga Apriká ngan Rawis han Iberia. Usa ini nga moor nga may buot signgon nga relihiyon, etnia ngan kultura. An termino gingagamit ha yana nga takna labi na an mg a Arabo, an mga nasod ha amihanan han Sahara han Morocco, Algeria, Tunisia, Libya, ngan Mauritania.
Ōkuma Shigenobu

Hi Marques **Ōkuma Shigenobu** (大隈 重信, 11 Marso 1838 – 10 Enero 1922) in uska politiko han oligarkya Meiji, tawo han estado han Hapon, nakaupat magin Primo Ministro nga mga Emperador han Hapon tikang 1898 maada hin panahon, 1914-1916.
Samuel Morse

Hi **Samuel Finley Breese Morse** (Abril 27, 1791 – Abril 2, 1872) usa nga Amerikano nga imbentor ngan pagpintor nga naghimo hin mga gintukod it imbensyon ha sistema ha telegrapiya nga Estados Unidos upon an kodigo Morse.
John Napier

Hi **John Napier** (Pebrero 1, 1550 – Abril 4, 1617) in Scotish nga matematiko, pisiko ngan astronomo mayda ika-8 Laird nga Merchiston. Ngaran latinonhon amo an **Ioannes Napier**. Naghimo han pagdiskobre nga logaritmo.
Alborz (kabubkiran)

An **Alborz** (Persyano:البرز), ginkilala komo **Alburz** o **Elburz** amo an usa ka kabubkiran ha amihanan han Iran an mayda hini ha kalasatan nga Dagat Caspio ha Butnga Sinirangan.
Khiva

An **Khiva** (Uzbek: Хива, *Xiva*; Ruso: Хива, *Jiva*: Persyano:  خیوه, *Jiveh*)  amo an syudad han lalawigan han Xorazm han nasod han Uzbekistan.
Pagsalsal

An **pagsalsal** (Ininglis: *masturbation*; Kinatsila: *masturbación*) amo an pagpukaw han seksuwal nga organo han mga pagaari nga namamana, nagkakamayda hin sili ha paglalainlain hin pakighilawas pakadto ha organo nga sekso han babaye.
Al-Biruni

Hi **Abu Rayhan Muḥammad ibn Ahmad al-Biruni** (15 Septyembre 973 – 13 Disyembre 1048) ginkilala komo *Al-Biruni*, usa ka Persyano nga matematiko, astronomo, heyograpo ngan pisiko nga nagtrabaho ha halos bug-os niya nga kinabuhi nga usa ka magturutdo ha siyensyia han medisina.
Hindu Kush

An **Hindu Kush** an mga kabukiran ha butnga ngan salatan nga Asya. Ada hira ha 800 kilometro ha may kasalatan han Afghanistan ngan amihanan-katundan han Pakistan nga salatan-katundan han Tajikistan.
Marcus Junius Brutus

Hi **Marcus Junius Brutus** (ca. 85 UC – 23 Oktubre 42 UC) nga agsob tinatawag ginkilala komo **Quintus Servilius Caepio Brutus**, in usa nga Romano nga politiko nga amo an sikat nga manumuno han Julius Caesar.
Katundan Ghat

An **Katundan Ghat** usa ka bukid ha nasod han India, nga ginsasapitan han 1 600 kilometro ha esatdo han Karnataka, Goa, Maharashtra, Gujarat, Kerala ngan Tamil Nadu. Mayda ini kahaluag nga 160,000 kilometro kwadrado (62,000 milya kwadrado). An gidadako-i nga katundan ha baybayon han sub-kontinente Indyano.
Kabubkiran Pamir

An **Kabubkiran Pamir** in kabubkiran namumutang ha butnga Asya, amihanan Asya ngan sinirangan Asya ha sulod ha nasod han Tayikistan, Afghanistan, Pakistan, Kyrgyzstan ngan Katawhan Republika han Tsina.
Steve Wozniak

Hi **Steven Gary Wozniak** (natawo han Agosto 11, 1950) usa ka Amerikano nga inhenyerya hin kompyuter ngan pagkompyuter, ha nagtukod hin negosyante ha Steve Jobs gintukod han Apple Inc.
Sergei Rachmaninoff

Hi **Sergei Rachmaninoff** (Ruso: Сергей Васильевич Рахманинов, *Sergej Vasil’evič Rahmaninov*) (Abril 1 1873 – Marso 28 1943) usa nga Ruso nga kompositor, pianista ngan konduktor. Rachmaninoff diri pagkonsiderado hiya api han pinagkinasod nga pianista ha siyahan ha panahon hin musika nga pinagtawag nga kompositor, nagsurat hi pagrepresentante ha Romantisismo hin musika nga klasiko nga Ruso.