open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pirdi

**Pirdi** (Iningles:Lose) (Pambansa:Talo/Sira) (Cebuano:Pildi/xxx) (Minuslim:xxxxxxx) (Ilonggo:xxxxxxx) (Kapampangan:xxxxxxxx) (Bikolano:xxxxxxxxx) uska kahimtang nga wara diriksyun ; wara pagka-urusa ; pagpa-ubus tungud han gugma ; bu-utan
Kahimtang

**Kahimtang** ug *'Kahimutang*  (Iningles:Situation/Moment) (Pambansa:Sitwasyon) (Cebuano:xxxxxxxx) uska atmuspira han usa nga lugar/tawo; usa nga pagka-urusa/pag-burubulag/pag-sarang/pag-ibba-ibba.
Labnasan

**Labnasan** (Iningles:Country) (Pambansa:Bayan/Bansa/Nasyon) (Cebuano:xxxxxxxx) (Minuslim:xxxxxxxx) (Kapampangan:xxxxxxxx) (Ilonggo:xxxxxxx) (Bikolano:xxxxxxxxx) nasud ; nasyun
Tangkud

**Tangkud** u sinsiru (Iningles:Honest/Sincere) (Pambansa:Tapat) putung ; iksaktu ; prumtu ; sintidu ; wara dipirinsiya
Glandula

An **glandula** usa ka organo nga ginpapagawas hin usa o labaw pa nga mga selula nga nakakaapekto han mga hormon han iba nga bahin.
Bukid Daguitan

**Daguitan** uska bukid nga nahihimutnga han mga bungto sugad han Kanangga, Capoocan, Carigara, Tunga, Jaro, Dagami, Borawen, La Paz, Mayorga, MacArthur, Javier, Mahaplag, Albuera ngan Baybay sugad man an Siyudad han Ormoc.
Salug Gandara

**Salug Gandara** Usa ka salugg nga nagtitikang Atigbang San Pelayo ngadtu nag-sanga tipa-tuu tubtub Atigbang San Miguel, ngan an tipawala nag-sanga tipawala tubtub Atigbang San Enrique an tipa-tuu han ikaduha nga pag-sanga tubtub Atigbang San Jose.
Basyahi

**Basyahi** (Iningles:Pour/Put) (Pambansa:Salinan) (Cebuano:xxxxxxxxx) uska kewa nga pagbalhin hitun likidu ngadtu ha ibba nga surudlan para mapunu. Tikang ha yakan nga basya, (Pambansa:Salin) (Cebuano:xxxxxxx)
Suruk

**Suruk** (Iningles:Point/Corner) (Pambansa:Kanto) (Cebuano:xxxxxxxxxxxxxx) uska dapit kun diin an DUHA ka linya nagtatapu ngan katapus han ira pagtapu diri na napadayun tubtub la didtu ha ira gin-tapuan.

Kaarangay:

Dapit
Tubtub

**Tubtub** (Iningles:Up to) (Pambansa:Hanggang) (Cebuano:xxxxxxxxx) usa ka dapit kun diin ansya la an nahingadtuan.
Dugtung

**Dugtung** (Iningles:Extend / Connect) (Pambansa:Dugtong) (Sugbu-anun:xxxxxxxx) duha u damu nga butang an gin-surusumpay para maging usa.
Dangaw

**Dangaw** (Iningles:Thumb Tip to Pinky Tip) (Pambansa:xxxxxxx) (Cebuano:xxxxxxxxx) tikang ha katubtuban han tamuragku ha kamut diri api an kulu ngadtu tubtuban han kamuyingking diri man liwat api an kulu. Ini in unat an kamut.
Tamuragku

**Tamuragku** (Iningles:Thumb) (Pambansa:Hinlalaki) (Cebuano:xxxxxxxx) usa nga parti han kamut kun imu pagkikit-an adi dapit hiya ha sulud, an pinakadaku nga karamuy han kamut
Dupa

**Dupa** (INingles:xxxxxxxxxx) (Pambansa:Dipa) (Cebuano:xxxxxxx) tikang ha tubtuban han talimutnga ha wala ngadtu ha tubtuban ha talimutnga han tuu nga kamut, unat ini nga duha nga kamut.
Unat

**Unat** (Iningles:Stretch) (PAmbansa:Inat) (Cebuano:xxxxxxx) his-un; abri; tadung diri hiwi; nahilaba; diri nakurus
Maging

**Maging** (Iningles:To be/Be) (Pambansa:Maging) (Cebuano:xxxxxxx) mahimu , mahingadtu, mahingadi, mahi-igbaw, mahi-ubus, mahi-atubang, mahi-luyu, mahi-bisan-ngain
Purok

**Purok** (Iningles:xxxxxxx) (Pambansa:Purok) (CEbuano:xxxxxxxxx) guru-guti han baranggay/atigbang, duru-daku han tribu.
Istandarti

**Istandarti** (Iningles:Standard/s) (Pambansa:xxxxxxxxx) (Cebuano:xxxxxxxx) kumon, an pagka-parihu-parihu
Kumon

**Kumon** (Iningles:Common/Casual/Standard) (PAmbansa:Kumon) (Cebuano:xxxxxxx) an usu, an gin-papaprihuan
Olibu

**Olibu** (Iningles: *Olive*) usa nga prutas nga puydi gamitun aseite pan-lutu ngan sugad man suga. An ***Olea europaea*** in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Carl von Linné. An *Olea europaea* in nahilalakip ha genus nga *[[Olea]]*, ngan familia nga Oleaceae. 

Kaarangay: Oliva han panngaran Pamilya ngadtu Apelyidu

## Subspecies
Ini nga species ginbahin ha masunod nga subspecies:

* *O. e. cuspidata*
* *O. e. europaea*

## Pinanbasaran




## Mga sumpay ha gawas
Linug

**Linug** (Iningles:Earthquake) uska pagkewa shan tona, usa nga pag parihu shan tona, nagkikewa an tungtungan
Tungtungan

**Tungtungan** (iningles:Ground) (Pambansa:Ina-apakan/Lupa) an imu tinatamakan; an nigatibu ; an kalibutan
Ubi

An kulur **Ubi** (Iningles:Violet) (Pambansa:Ube) (Cebuano:xxxxxxx)ansya ini uska kulur ha Prisma nga ikatulu tikang ha muya ngan ikalima tikang ha pula. Ha pitu nga kulur han balangaw.

Kaarangay: Ubi uska tanum.
Kulur nga patay

An **Kulur nga Patay** (Iningles:Indigo) (Pambansa:xxxxxxxx) (Cebuano:xxxxxxx) uska kulur han balangaw/Prisma nga takin han muya ika-unum tikang ha pula.
Bálay

**Bálay** (Iningles:Sentence) (Pambansa:Talata) grupo hin yakan, an grupo han bálay ansya in tribǖ.

Kaarangay: balay
Prutas de Olibu

**Olibu** in usa ka prutas (prutas han *[[Olea europaea]]*; pamilya Oleaceae), kumon nga puno ha Mediterranean Basin. An aciete nahihimu pina-agi han pag-puga han prutas. Puydi pan lutu u annu pa man.
Tribǖ

**Tribǖ** (Iningles:Paragraph) (Pambansa:xxxxxxxxxxxxxxx) (Cebuano:xxxxxxxxxxx) grupo han mga baláy.

Kaarangay: Tribu
Tribu

**Tribu** (Iningles:Tribe) (Pambansa:Tribu) (Cebuano:xxxxxx) usa guti-ay nga grupo/urusa hin mga balay. Guruguti han Purok.
Karniboro

An **karniboro** amo an organismo unod han hayop nga karne an ira ginkakaon. An "Karniboro " amo liwat an tawag san mga membro san  mammalia na sakob san ordo na "Carnivora". 

Gawas san "animal kingdom", may ada liwat pipira na genera san mga tanaman na pwede tawagon na karniboro (partikular na insektivoro).
Lisu

An **Lisu** (Iningles/English:Bean/Seed) (Pambansa:Buto) (Cebuano:xxxxxxx) usa nga butang nga aadtu ha ilarum hin usa nga bunga, ini ansya in gin bubuhi utru han tanum/puno nga napuu o gin-utud. Ini in gin-tatanum.
An **liso** (Iningles: *Seed*) amo an bahin han tanaman nga nakalubong ha organo.
Bituka

An **bituka** amo an sistema pantunaw kun din an pagkaon tinutunaw ha pamaagi han tiyan nga anus mga pamaagi para makahatag hin lawas.
Richard Dawkins

Si **Richard Dawkins** (natawo han marso 26 han 1941 sa Nairobi, Kenya) in etolohiya, zoolohiya nga ebolusyon teoriko nga an dibulgasyon sayantista.
Agila

An **agila** (Iningles: *Eagle*) amo in usa nga hayop nahilalakip sa tamsi. Agila an ngaran san mga tamsi na myembro san pamilya Accipitridae; Kaadam'an sa 60 species san agila makikita ha Eurasia ngan Africa. Gawas sini na mga lugar, may'ada la 14 na *species* an mahihiagian – duha sa Estados Unidos ngan Canada, siyam sa  Central ngan South America, ngan tulo ha Australia.

Ha Pilipinas mahihiagian an Philippine Eagle.
## Mga Kasarigan
Harus

*Harus* (Iningles:Almost) (Pambansa:Halos) (Cebuano:xxxxxxx) hirani ngadi, hirani ngadtu; hirani ha bawbaw, hirani ha ilarum; baga han adtu na, baga han adi na; ti-ulput na
Ulput

*'Ulput* (Iningles:Arrive/Reach) (Pambansa:Dating) (Cebuano:xxxxxxxxxx) umabut; adi na, adtu na; naka-tungtung na
Tungtung

**Tungtung** (Iningles:Stand/Stand Over) (Pambansa:Tumayo/Umapak) (Cebuano:xxxxxxxxxxx) an paghatag hin rig-un ha imu mga rapadapa; an pagtapud ha imu rapadapa; puydi diri rapadapa kun nalingkud/nahigda/naduun an kamut/natalikid/naluhud
Rig-un

**Rig-un** (Iningles:Firm/Soundness/Strenght) (Pambansa:Tibay/Lakas/Tatag) (Cebuano:xxxxxxx) an sukul han pagka-urusa

Marig-un (Iningles:Sound) (Pambansa:Matatag)
Tapud

**Tapud** (Iningles:Trust) (Pambansa:Tiwala) (Cebuano:xxxxxxx) an paghatag hin rig-un ha usa/damu nga tawo/butang; an maki-urusa; an pag-hatag han kina-iya; an pag-hatag han gugma

Natapud: (Basta ig yakan u ig-laway) duha nga agi-an puydi lugi puydi gana

Yakan: Diri man kamu natapud ha akun? (guin sukul an kalugaringun ngan an sangkay)
Higda

**Higda** (Iningles:Lay) (Pambansa:Higa) (Cebuano:xxxxxxx) an pag-plastar han lawas pina-agi han taludtud kun huyang; kun kulub an dughan; kun talikid an luyu na-atubang han mga brasu/butkun
Plastar

**Plastar** (Iningles:Position/Situation) (Pambansa:Lagay/Sitwasyon) (Cebuano:xxxxxxxx) an atmuspira han usa nga tawo/lugar; an kahimtang; an kabutang; an kamutangan; an tindug; an gi-ansya; an diri paggi-ansya
Gi-ansya

**Gi-ansya** (Iningles:Agreement) (Pambansa:Kasunduan/Usapan) (Cebuano:xxxxxxxxxxxxX) an gin-tangduan; an gi-tangdu; an gin-sabutan; an gin-kaurusahan; parihu; waray lugi
Puwirsa

**Puwirsa** (Iningles:Force/Pressure) (Pambansa:Lakas/Puwersa) (Cebuano:xxxxxxx) usa nga nabutung/nadusu nga ilimintu; diri nahihikit-an; pa-abat
Kulub

**Kulub** (Iningles:Facing Down/Closed/Covered) (Pambansa:xxxxxxxxx) (Cebuano:xxxxxxxxxxxxx) an pag-plastar han kita ngadtu tona/gintatamakan
Talikid

**Talikid** (Iningles:It is on side/On its side/Sideway) (Pambansa:Tagilid) (Cebuano:xxxxxxx) kun na atubang ha isti an imu sur/nurti ikakadtu ha ubus/igbaw u ilarum/bawbaw
Siku

**Siku** (Iningles: elbow) (Pambansa: siko) parti han lawas labi na ha kamut nga napipilu hirani ha sugbung
Pilu

**Pilu** (Iningles:Bend) (Pambansa:Tupi) (Cebuano:xxxxxxxx) tikang ha butnga an sinirangan patag, an printi nga katundan ikakadtu ha ubus/igbaw; kun na-atubang ha igbaw an ubus ikakadtu ha nurti; puydi liwat kun na-atubang ha sur an katundan ikadtu ha nurti, damu la nga pa-agi dipindi han digradu
Klorin

An **Klorin** (Iningles:Chlorine) amo in ilimintu nga may ihap atomika nga napulu kag pitu (17). An tigaman hini amo an agi nga Cl.
Puru

**Puru** (Iningles:Pure) (Pambansa:Puro) (Cebuano:xxxxxxxx) waray sagul; hiya la; aku la

Kaarangay:

Purú: Isla
Subad

**Subad** (Iningles:Copycat/Following/Idolize) (Pambansa:Gaya) subay ; gin-kopya ; nahi-kitaan na ; diri na hiya/iya
Hurma

**Hurma** (Iningles:Form/Shape/Design) (Pambansa:Porma) usa ka kurti han butang ; may dagaw ; nahihi-kaputan ; kinikita
Hapdus

**Hapdus** (Iningles:Swell) (Pambansa:Hapdi) usa nga padara tikang ha utok kun ya-un diri-paggi-ansya han ilimintu han panit u sugad man ha ilarum/sulud ha ilimintu nga diri kanan tawo, lugi
Kiling

**Kiling** (Iningles:Leaning) (Pambansa:xxxxxx) diri tadung ; ti-liku ; an tiil diri tadung ngadtu ha talinga kay an iya bug-at na-lahus ha tiil ; hiwi
Lahus

**Lahus** (Iningles:Over) (Pambansa:Lampas) subra ; nahi-gawas ; wara ha sulud ; gawas han gin-subay  nga dalan/agi-an
Bag-u

**Bag-u** (Iningles:New) (Pambansa:Bago) (Cebuano:xxxxxx) wara pa hikaputi ; wara pa hikita-i ; wara pa kahinggut kun mabahu u mahamut ; wara pa hitamaki ; wara pa kasul-ut ; wara pa hisakayi
Sul-ut

**Sul-ut** (Iningles:Wear/Wearing) (Pambansa:Suot/Kasuotan) tahub ha lawas han/san tag-iya; dikurasyun ha lawas/ulo/tiil san/han tag-iya;
Piru

**Piru** (Iningles:But/At Least) (Pambansa:Pero) bisan ; ya-un an siyahan idiya ngan ya-un liwat an ikaduha idiya, an ikatulu an napili diri s/hiya (ikatulu) hiya an susubayun han ikaupat u ibba pa diri upud an siyahan ngan ikaduha, kun butang an ginpipili aada ha ikatulu kun annu an mahingadtu-an han butang, kun tawo an gin-pipilian ngan an ikatulu nakapili na ngan an iya pinili dumiri lugi shiya
Sakay

**Sakay** (Iningles:Ride/Go) (Pambansa:Sakay/Sabay/Makisama/Makitungo) natungtung ha hayop puydi an hayop lumakat u bakdaw la ; nabawbaw ha sarakyan dy-makina ; maki-urusa ; maki-angay
Udtu

**Udtu** (Iningles:Noon) (Pambansa:Tanghaling Tapat) takna nga an dagaw nga nahimu han adlaw tadung tipanurti/tipasur u iksaktu adi ha imu ilarum. 

Kabaliktaran:

Katutnga
Bagis

**Bagis** u **Badlis** (Iningles:Draft/Line) (Pambansa:Linya) linya ; surat ; agi ; litra ; numiru usa
"Linya" (Iningles:Line) usa nga agi ; sinurat ; druwing ; danay tadung danay diri
Ekis

**Ekis** (Iningles:Cross/Intersecting) (Pambansa:Ekis) usa nga pagtapu han duha nga bagis ; an tikang ha sur tikadtu ha nurti nga bagis nagtapu ha butnga nga wara han bagis tikang katundan tikadtu sinirangan u usa hini nga mga bagis nagtapu hadidtu guihapon ha butnga nga wara han bagis tikang ubus tikadtu igbaw
Sarí

**Sári** (Iningles:Try/Taste/Check/Trial) (Pambansa:Subok) pagsulay ; wara pa hikaputi sanglit kakaputan ; wara pa kadtu sanglit kakadtu-un ; wara pa kadi sanglit kakadi-un ; wara pa makakaun sanglit kakaunon
Sanglit

**Sanglit** (Iningles:So) (Pambansa:Kàyá) lugi ha una ya-un ikaduha; gana ha wala ya-un tuu ; gutum ha igbaw ya-un ubus ; pirdi ha printi ya-un luyu nga daug
Súlat

**Sulat** (Iningles:Taste/Feel/Smell/See/Look/Hear) (Pambansa:Tikim/Tikman) pagsarí gamit an dila u ibba pa nga mga urganu han lawas
Daug

An **Daug** (Iningles:Win) (Pambansa:Panalo/Sikat) (Cebuano:Daog) (Minuslim:xxxxxxx) (Ilonggo:xxxxxxx) (Kapampangan:xxxxxxxx) (Bikolano:xxxxxxxxx) uska kahimtang nga may diriksyun ; may pagka-urusa ; paniguru tungud han gugma
Paniguru

**Paniguru** (Iningles:Work Hard) (Pambansa:Sunog Kilay/Kayod) an pag-abut han idiya nga danay wara maan kakadtu-an
Maan

**Man** dikurasyun/pa-angay nga pag-siguru ; gad

Kaarangay:

Máan: lasi ; harin ; unggit ; para malipay an uska tawo
Basi

**Basi** (Iningles:So That) (Pambansa:Para) tikadtu ha isusulud ha utok

Kaarangay:

**Base** (Iningles:Base) subay han usa nga tigaman/idiya/hibabru-an/katadungan/kahiwian/kalikuan/kalidungan/kapilidongan/katig-ahan/kayumu-an/diriksyun/kahitas-an/kahimub-an/kawala-un/katuuhun/kaatubangun/kaluyuun/kaigbawun/kaubusun/kasagul/pag-bati/pag-súlat/pagsulay/pagsarí/pagtan-aw/pag-gana/pagka-lugi
Hibabru-an

**Hibab-ruan** (Iningles:Knowledge) (Pambansa:Pinag-aralan) mga sinarihan nga mga idiya nga maupay an nahingadtuan
Langitnon

**Langitnon** (Iningles:Heavenly) (Pambansa:Kalangitan) igbaw ; lahus han dampug ; diri ka makaka-ginhawa ; harus wara ayri
Dungan

**Dungan** (Iningles:Timing)    (Pambansa:Sabay) an pag-kewa/abut/gawas/sulud han subra usa nga ilimintu hin parihu nga takna
Gasolina

An **gasolina** amo an usa ka kombustible, nga an mga petrolyo, waray hitsura ngan hidrokarburo mga kompuesta organiko ngan nagkikiniwa ini biskan diin etanol.
Al Capone

Hi **Alphonse Gabriel “Al” Capone** (natawo sa Brooklyn, enero 17, 1899 - namatay sa Miami, enero 25, 1947) mga kriminal nkilala prostitusyon han iya ngaran Chicago.
Láwa han Danao

**Lawa han Danao** (Iningles:Lake of Danao) (Pambansa:Lawa ng Danao) usa ka napunduk na tubig na napalibutan sa yuta. Adtu dapitá sa Baryuha Danao, Ormoc, Leyte.

Mga Kaarangay: 

Láwa han Bito

Láwa han Lawá
Láwa han Lawá

**Láwa han Lawá** (Iningles:Lake of Spider) (Pambansa:xxxx) usa ka napunduk na tubig na napalibutan sa yuta. Duul sa Lawa Han Danaw.

Mga Kaarangay:

Láwa han Danao

Láwa han Bito
Blanca Aurora nga Daganas

**Daganas han Blanca Aurora** (Ininglĕs:The Water Rapids of Blanca Aurora) (Pambansa:Blanca Aurora Rapido) usa nga daganas ha Baryo han Blanca. MAyda liwat ini Pinipisakan (Waterfalls) Falls of Blanca Aurora. Usa nga tubig nga napisak tungud nga iba an kahitas-un u an kahimub-un han usa nga patag.
Uksipital

**Uksipital** (Iningles:Occipital)  usa nga luhu han usa nga tulan nga ada dapit ha ilarum han bungo ngan bawbaw han liog, ini an rig-un han bug-os nga tawo.

Alayun pagpakadtu ha Syahan nga Pakli (Inhenheyiriya:Rig-on, Tindug, Dinugtungan)

Tulan Uksipital
Anghel

Ibon **anghel** (Griniyego ἄγγελος - ángelos) usa nga tawo han sobrenatural. An susumaton han kinabuhi ni anghel kaupod ha relihiyon han mitolohiya.
Braso

In anatomiya, an **braso** (Iningles: *arm*) amo an parti tudlo han tawo o hayop nga nagsusumpay ha kamot ngan lawas.
Sikapat

**Sikapat** (Iningles:One Fourth) (Pambansa:Sikapat) usa nga sukul nga tinunga hin upat

Tinambay: Katorse ; 1/4
Bulba

An **bulba** amo parti organo han babaye nga mamalya mga ginagamit han ripruduktibu labi mga lalaki ngan pangihi.
Láwa han Bito

**Lawa han Bito** (Iningles:Lake of Bito) (Pambansa:Lawa ng Bito) usa ka napunduk na tubig na napalibutan sa yuta. Adtu dapitá sa Bungtu Abuyog, Leyte.

Mga Kaarangay:

Láwa han Danao

Láwa han Lawá
Grigori Rasputin

Hi **Grigori Yefimovich Rasputin** (Rinusyan: Григорий Ефимович Распутин) (22 Enero 1869 - 30 Disyembre 1916), mao han mistiko ruso mga monhe hiya in usa nga Romanov dinastiya.
Blu-ray ripper

**Blu-ray ripper** is a software program
Blu-ray ripper , Blu-ray sa paggisi sa software,  nag-una nga gigamit sa pagtangtang Blu-ray sa pagpanalipod sa, ang Blu-ray disc ug sa Blu-ray format file ngadto sa playable format, sama sa mkv, mp4, AVI, MP3, ug sa ingon niana sa ibabaw sa.
## Ang nag-unang function
   1.  Kuhaa Blu-ray sa pagpanalipod sa, lakip na ang Blu-ray rehiyon code, AACS, BD +, ug uban pa;
   2.  Ang Blu-ray disc, ISO file o folder aron sa pagkabig sa Blu-ray sa video format sama sa mkv, mp4, AVI, ug uban pa;
   3.  Ang Blu-ray disc, ISO file o Blu-ray folder nga kinabig audio format sama sa MP3, WMV, ug uban pa;
   4.  Blu-ray mga pelikula nga nakabig ngadto sa usa ka lalang sama sa Apple, Google, Android, Samsung, Sony, Western Digital ug sa ingon sa. 	

### Development Kasaysayan
Blu-ray usa ka patente teknolohiya, ang mga panginahanglan sa pagpalit sa mga angay nga mga lisensya sa dili pa sila makahimo sa play Blu-ray mga pelikula, ug ang duha ka mga operating systems alang sa Mac ug Windows mga computer dili sa mga angay nga suporta, adunay usa ka daghan sa software mao nga tiggamit play Blu-ray mga pelikula sa imong PC, Kini usab nagkinahanglan og usa ka computer uban sa tukma nga kontorno mahimo, Blu-ray drive ang gikinahanglan. Blu-ray pagkabig software makita, mao ang usa ka paagi sa pakig-uyon, ang mga asul nga kahayag nakabig ngadto sa uban nga mga playable format.

### software format
Java software suporta
Blu-ray disc sa 2005, mipahibalo sa Blu-ray disc nga nakig-sa Sun Microsystems, Java teknolohiya, Blu-ray disc player, Blu-ray disc mahimo nga gihimo uban sa kalambigitan function.

Area Code
* Ang unang zone (A / 1): North America, Central America, South America (walay labot sa French Guiana), Japan, China, Hong Kong, China Taiwan, Korea ug Southeast Asia
* Ang ikaduha nga zone (B / 2): Europe, Greenland, French kolonya, ang Middle East, Africa, Australia ug New Zealand
* Ang ikatulo nga zone (C / 3): India, Russia, China, Bangladesh, Nepal, Pakistan ug South Asia

Digital Rights Management

Blu-ray disc nag-una sa tulo ka mga matang sa mga paagi nga digital Rights Management (DRM), lakip ang:

AACS

AACS sa tanan nga gisulat alang sa Advanced Access Content System, ang mga AACS LA (AACS Licensing Administrator) mao ang responsable alang sa kalamboan, hiniusa nga kalamboan sa mga kompanya sa, lakip na ang Disney, Intel, Microsoft, Mitsubishi, Panasonic, Warner Brothers, IBM, Samsung Sony ug. AACS responsable sa pagpanalipod sa mga sulod sa disc, mao ang usa ka importante nga bahin sa digital copyright nga panalipod.

BD +

BD + virtual makina nga gitipigan sa usa ka miniature Blu-ray disc, Blu-ray plaka sa paghatag access ngadto sa mga player mahimo play Blu-ray plaka.

ROM Marcos

ROM Marcos mao ang usa ka code block data, dugang pa sa Blu-ray disc sulod nga responsable sa monitoring ug sa pagpugong sa Blu-ray disc wala gitugutan sa sulod sa mga player sa paghubad sulod

## See also
*Blu-ray Disc
*Blu-ray Disc authoring
*Blu-ray Disc recordable
* List of Blu-ray 3D releases
* List of Blu-ray manufacturers
* DVD ripper

## References

1.http://www.blu-rayripper.net/
Pantasma

An **pantasma** (Griniyego: φάντασμα, "aparisyon", Iningles: *ghost*) amo an usa nga fiksiyonal bungtohanon mga susmatanon nga gingagamit hit pagbutong hin ispiritual.
Lasuna

An **lasona** o **bawang** (*Allium sativum*, Iningles: *garlic*) amo an espesye nga sibuyas han genus *Allium*. An ***Allium sativum*** in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl von Linné. An *Allium sativum* in nahilalakip ha genus nga *[[Allium]]*, ngan familia nga Amaryllidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas
Kasilyas

**Kasilyas** (Iningles:CR ; Comfort Room ; Toilet) (Pambansa:Palikuran) lugar nga kun diin na-uru , naparigus u na-ihi an tawo, kadamuan may-ada inuduru ngan kabu, baldi ug ibba pa nga gamit para tubig.
Talâis

**Talais** (Iningles:Pointed) (Pambansa:Tulis) durudaku nga lidung tikadtu pinakaguti ura-ura nga lidung
Parigus

**Parigus** (Iningles:Bathing ; Bath) (Pambansa:Ligo) usa nga pag-limpiya han kalawasan pina-agi hin tubig u gatas; ha gawas han balay
Ihi

**Ihi** (Iningles: *Urine*)  usa nga likido ha metabolismo in tawo nga hayop tikang ha sili ngan rinyon han uretra ha pantog igbaw han puday.
Inuduru

**Inuduru** (Iningles:Water Closet) (Pambansa:Inuduro) usa nga suludan hin tae, guin-huhuwadan hin tubig u ihi para pumaluyu ngadtu ilarum tanki
Basya

**Basya** (Iningles:Pour) (Pambansa:Salin) pag huwad

Basyahi an wara sulud nga baldi hin tubig ; You pour the water into the empty pail/bucket.
Bag-utan nga Daganas

**Bag-utan nga Daganas** (Iningles:Bag-utan Rapids) (Pambansa:Rapido ng Bag-utan) katapusan han salug han Gandara wala ha Bangahon tuu han Rawis. An igbaw hini sapa na.
Oro

**Oro** o bulawan (Iningles:Gold) (Pambansa: Ginto) usa nga ilimintu tikang ha busay han tubig tikang ha bukid nga may-ada ura nga bulawan ; guin papalugdang ini ha surudlan ; mayumu nga puthau

An ngaran hini in tikang han naukad u guin-sára nga sapa u salug, it oro in tikang sa ilarum han tuna. Ini an siyahan nga puthau.
Sarig

**Sarig** (Iningles:Evidence/Fact/Soundness/Support) (Pambansa:xxxxxx) rig-un , tungtungan ; tukud ; brasu
Sandig

**Sandig** (Iningles:Lean) (Pambansa:xxxxx) usa nga yakan tikang ha Baryo Kasandig buut sidngon itukud an taludtud
Agnay

**Agnay** (Iningles:Nick Name) (Pambansa:Bansag) usa nga ngaran nga pag-ibba kun may-ada kaparihu an guingarani
Guingarani

**Guingarani** (Iningles:Real Name) (Pambansa:Pangalan) pag-ibba han tawo kay may-ada kaparihu nga apelyidu, antis han butnga nga apelyidu
Butnga nga apelyidu

**Butnga nga Apelyidu** (Iningles:Middle Name) (Pambansa:Gitnang Pangalan) uska ngaran tikang ha iruy; kadamuan guin-bubutangan tulduk
Hugo Chávez

Hi **Hugo Rafael Chávez Frías** (Hulyo 28, 1954 – Marso 5, 2013) usa nga politiko han militar mga pangulo nga namumuno han Venezuela.
Buläg

**Bulag** (Iningles:Separate) (Pambansa:Hiwalay) (Cebuano:Buwag) pagka-lugi han pamilya , pag-baya ha asawa
Palasyo han Quirinal

An **Palasyo han Quirinal** (kilalado ha Initalyano nga **Palazzo del Quirinale** o kun ha halipot **Quirinale**) usa nga gintukod ha kaagi nga nahamutang ha Roma, Italya, an yana nga opisyal nga urukyan han Mangulo han Republika Italyana. Nahamutang ini han Pungtod Quirinal, an gihataasi han pito nga mga pungtod han Roma. Ini nga palasyo gin-ukyan hin katloan nga mga santo papa, upat nga hadi ngan napulo kag usa nga mga mangulo han Republika Italyana. Naabot an palasyo hin kahaluag nga ​​110,500 nga kwadrado nga metro ngan amo an ika-6 nga gidako-i nga palasyo han kalibutan ha kahaluag, ngan amo gihapon an gidako-i nga urukyan hin Nangungulo hin Estado.

## Mga kasarigan


*
*http://www.nationalgeographic.it/italia/2011/01/02/foto/quirinale_diario_fotografico-157510/1/ 

## Mga sumpay ha gawas

*Official site of the Presidency of Italy (Virtual nga pagsudoy han Palasyo han Quirinal)
*Satellite nga hulagway han palasyo ngan han taramnan hini Tigaman: Usa ka block ha kanawayan han mga Taramnan amo an Palazzo Barberini. Ha mga butnga daplin han halaba nga timugan nga dapit nga ligid han taramnan ha tabok han karsada amo an gutiay nga kupola han Sant'Andrea al Quirinale ni Bernini. Ha sunod nga iskina ha amihanan an sinbahan ni Borromini, an San Carlo alle Quattro Fontane. Ha Diagonal ngan ha katundan han fachada, ha butnga hin mga gudti-gudti nga mga karsada amo an turquoise nga baga hin tub nga poligono han Burabod Trevi.
Hene

Iton **hene** ha panyana nga biyolohiya molekular hin DNA ngan henoma, panngatanan han kanan mga protina uska organismo impormasyon panheriditarya.
Eukaryote

**Eukaryote**, an mga organismo na an *cell* o selula may'ada nucleus ngan mga organelles na ginpuputos san *[[membrane]]*. **Eukarya** or **Eukaryota** an pormal na taxon san eukaryote. An struktura na napuputos san *membrane* ngan naglalain san eukaryote sa prokaryote amo an nucleus o *[[nuclear envelope]]*, na kun diin makukuha an *genetic* na materyales.  Kadam'an san mga eukaryotic na selula may'ada liwat iba pa na mga organelle sugad san  mitochondria ug an *[[Golgi apparatus]]*. Sugad man, an mga tanaman ngan algae may'ada chloroplast. Daramo na protista o *unicellular organism* an eukaryote, sugad san protozoa. Natanan na organismo na *multicellular* sakob san eukaryote, sugad san  hayop, tanaman ngan fungi.

## Mga kasarigan
Osono

An **osono** amo an usa sustansya ka molekula kimikal nga oksiheno may ihap formula atomika nga **O<sub>3</sub>**.
Canals

Iton **Canals** poyde tinmudlok ha:

*Canals, Espanya - bungto ha Provincia de Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.
*Canals, Tarn-et-Garonne -  komyun ha departamento han Tarn-et-Garonne ngan ha rehiyon han Midi-Pyrénées ha nasod han Fransya.
*Canals, Argentina - bungto ha Provincia de Córdoba, Argentina.

## Kitaa gihapon
*Canals (awtor)
Isotopo

An **isotopo** amo an atomo nga elemento kimiko hit usa ka klase, nga makikilal-an ha iya ihap atomika, ng amo an ihap neutron han proton ha iya nucleus.
Piki

**Piki** (Pambansa:Piki) usa nga kahimtang han mga tiil nga midyu nagtatakin an tuhod ; baliktad han sakang
Sakang

**Sakang** (Pambansa:Sakang) usa nga kahimtang han mga tiil nga midyu nabubulag / nahirayu an mga tuhod tipakadtu ha lulod. Kaurogan hini mga tawo nga Hapon.
Pika

**Pika** (Iningles:Give All)   (Pambansa:Banat/Hataw) (Cebuano:) hugar ; igawas ngatanan nga gana/kusog ; pahambug
Ariel Sharon

**Ariel Sharon** (Pebrero 26, 1928 – Enero 11, 2014) in uska kasundalohan nga politiko, tawo han estado mga Israel ngan heneral.
Nancy Reagan

Hi **Nancy Davis Reagan** (natawo ha ngaran nga **Anne Frances Robbins**; Hulyo 6, 1921 – Marso 6, 2016) usa nga aktris ngan amo an asawa han ika kapt-atan kag-upat nga Mangulo han Estados Unidos na hi Ronald Reagan.  Hiya an Primera Dama han Estados Unidos tikang han 1981 kutob 1989.

Natawo hiya ha Syudad han Nueva York. Katapos pagbulag han iya mga kag-anak, nag-ukoy hiya ha Maryland upod hin dadâ ngan batâ hin pira ka tuig. Nagbalhin hiya ha Chicago han pag-utro hin pag-asawa han iya nanay han 1929, ngan ha urhe kinmuha han ngaran nga Davis tikang han iya *stepfather*. Ha ngaran nga **Nancy Davis**, usa hiya nga Hollywood nga aktris dida han mga 1940 ngan mga 1950, nga nakada hin mga pelikula sugad han *[[The Next Voice You Hear...]]*, *[[Night into Morning]]*, ngan *[[Donovan's Brain (pelikula)|Donovan's Brain]]*. Han 1952 nag-asawa hiya kan Ronald Reagan, nga hadto amo an mangulo han Screen Actors Guild. Hira nga duha nagkaada hin duha nga anak. Hi Reagan amo an Primer Dama han California han pagka-Gobernador han iya bana tikang han 1967 tubtob 1975, ngan nagtikang hiya pagtrabaho han Foster Grandparents Program.

Nagin-Primera Dama han Estados Unidos hi Nancy Reagan han Enero 1981, katapos han pagdaog han iya bana dida han 1980 nga pinil-ay hin pagka-mangulo. Gin-kritika hiya han syahan nga panahon hin pag-alagad han iya bana tungod han iya desisyon nga pagsaliwan han White House china, bisan man kun binaydan ini hin mga pribado nga donasyon. Naningkamot hiya pagbalik hin glamour nga Kennedy-esque ngada han White House katapos hin mga tuig hin diri seryoso nga pormalidad, ngan an iya interes hin hataas-nga-dapit hin moda nagdangat hin damo nga atensyon sugad man hin mga kritisismo. Nagbandilyo hiya hin pagpugong nin paggamit hin droga ha pahayahay nga mga kausa pinaagi han pagtukod han "Just Say No" nga kampanya hin pagpahibaro mahitungod hin pagtipa hin droga, nga amo an ginkita nga iya dako nga proyekto komo Primera Dama.  Nagkaada hin damo nga kontrobersiya han pagpasabot nga han 1988 nagkonsulta hiya hin astrolohista ha pagbulig han pagplano han schedule han mangulo katapos han paningkamot hin pag-asasinar han iya bana han 1981. Dako an iya impluwensya han iya bana ngan mayda niya papel hin pira han iya mga desisyon ha peronnel ngan diplomatiko.

Nagretiro an mga Reagan ngadto han ira balay ha Bel Air, Los Angeles, California han 1989. Gin-gamit ni Nancy an dako nga bahin han iya panahon hin pag-ataman han iya bana, nga gin-diagnose hin sakit nga Alzheimer han 1994, tubtob han iya kamatay ha edad hin 93 han 2004. Nagpabilin nga aktibo hi Nancy han Reagan Library ngan ha politika, labi na ha pag-ugop han embryonic stem cell research, tubtob han iya kamatay han Marso 2016.

## Mga kasarigan
Espasyo

Iton **espasyo** in waray katubtuban nga tulo ka dimensyonal nga kahimtang kun diin iton mga butang ngan mga panhitabo in may-ada relatibo nga posisyon ngan direksyon.
Hangaran

Iton **hangaran** in uska hunahunaan nga punto nga direkta aada ha bawbaw hin uska partikular nga lokasyon, ha hunahunaan nga langitnon nga spero. An kalingit han hangaran in tamuran.
Tamuran

Iton **tamuran** in direksyon nga direkta nga natudlok ha ubos hin uska partikular nga lokasyon. An kalingit han tamuran in hangaran.
Katambok hit tuna

Iton matambok nga tuna in may-ada hinin nga masunod nga mga kinaiya:
*Mayda inin nga sustansiya nga kinahanglanan hin panguna nga nutrisyon pantanaman, sugad hit nitroheno.
*Mayda inin sadang nga mineral para hin nutrisyon pantanaman, sugad hin boron, klorin, kobalt, tumbaga, puthaw, manganeso, molybdenumyo, sulpur, ngan sink.
*Naglalakip inin hin materya organiko hin tuna, nga nagpapaupay han istruktura han tuna, ngan pagpapabilin han kahulos han tuna.
*An pH han tuna in tikang ha 6.0 ngada ha 6.8 para han kasagaran nga tanaman, pero it iba in naayon hin maasido o alkalino nga kondisyon.
*Maupay nga istruktura han tuna.
*Mayada sadang nga mga mikroorganismo ha kinahanglan han pagpatubo han tanaman.
*Agsob may-ada damo nga bawbaw nga tuna.
Astrolohiya

An **astrolohiya** amo uska bitoon han kalendaryo, in pag-aram han mga tinikangan ngan kakadtoan han sangkalibutan.
Singbahan Latina

An **Singbahan Latina** amo an gidako-i nga partikular nga singbahan ha sakob han Singbahan Katolika. Usa ini nga partikular nga singbahan diri ha hangdanan han lokal nga partikular nga mga singbahan nga tinatawag nga mga diosesis o eparkiya, kundi dida han hangdanan han naglulugaring ha rito nga mga singbahan, nga diín mayda 23, ngan an nahabilín nga 22 mga Sinirangan nga mga Singbahan Katoliko.
Arkoholismo

An **arkoholismo** amo an mga sakit nga hinimo tikang ha arkohol nga may labaw ha usa.

## Pinanbasaran

## Padugang nga barasahon

* 
* 
* National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. "Etiology and Natural History of Alcoholism ".
* The Online Resource for Addiction Recovery, Addiction Treatment & Addiction help. "Addiction Recovery".
* 
* Pence, Gregory, "Kant on Whether Alcoholism is a Disease," Ch. 2, *The Elements of Bioethics*, McGraw-Hill Books, 2007 ISBN 0-07-313277-2.
* 
* 
* 
* Thompson, Warren, MD, FACP. "Alcoholism." Emedicine.com, 6 June 2007. Retrieved 2007-09-02.
Asimbliya

**Asimbliya** (Iningles:Assembly) an boses han katawhan, an bisug han pagka-urusa han mga mulupyu. Ini in waray mga opisyales hira in parihu an ihap ngan an puwersa. Nagtikang ini hin sentro mga mag-tambuk nga mulupyu nga pinmili hin dagku nga dangaw, dupa ngan rapadapa nga mga mulupyu nga mag-uuma. Masunud hini ha ira ansya an tipaguti nga sukul nga mulupyu han atigbang.
Belmonte

Iton **Belmonte** poyde tinmudlok ha:

## Brasil
* Belmonte, Santa Catarina, munisipalidad ha estado han Santa Catarina
* Belmonte, Bahia, munisipalidad ha estado han Bahia

## Espanya
* Belmonte, Cuenca, bungto ha Provincia de Cuenca, Castilla-La Mancha
* Belmonte de Gracián, bungto ha Provincia de Zaragoza, Aragón
* Belmonte de San José, bungto ha Provincia de Teruel, Aragón
* Belmonte de Miranda, ha Principado de Asturias
* Belmonte de Tajo, bungto ha Comunidad de Madrid
* Belmonte de Campos, bungto ha Provincia de Palencia, Castila y León

## Italya
* Belmonte Calabro, comune ha lalawigan han Cosenza ha rehiyon han Calabria
* Belmonte Castello, comune ha lalawigan han Frosinone ha rehiyon han Lazio
* Belmonte del Sannio, comune ha lalawigan han Isernia ha rehiyon han Molise
* Belmonte in Sabina, comune ha lalawigan han Rieti ha rehiyon han Lazio
* Belmonte Mezzagno, comune ha lalawigan han Palermo ha rehiyon han Sicilia
* Belmonte Piceno, comune ha lalawigan han Fermo ha rehiyon han Marche
* San Colombano Belmonte, comune ha lalawigan han Torino ha rehiyon han Piemonte

## Portugal
* Belmonte (munisipyo), munisipyo ha distrito han Castelo Branco.
Memorya

In psikolohiya, an **memorya** (Iningles:*Memory*) (Pambansa:*Memorya*) an usa nga panhitabu nga nasulud ha utok; mga hibabruanan; ini in duha ka klase, an nawawara la dayun ngan an nabuon ha utok ngadtu han kalagas; an buot han tawo.
Buot

**Buot** (Iningles:Being Human) (Pambansa:Kamalayan) an pagkatawo han tawo ; an pagka-awod han tawo

Kaarangay:

Bo-ot: an pagmandu han tawo ngadtu ha ibba nga/mga tawo
Sugo

**Sugo** usa nga yakan nga nanginginahanglan hin batun nga kewa, puydi maruyag an gin-susugo o puydi man liwat diri.

Iksampulu:

Gin-sugo hiya pagkadtu ha usa nga lugar, sanglit kumadtu hiya.
Lawud Pasipiku

**Lawud Pasipiku** (Iningles:Pacific Ocean) kalalawdan nahihimutnga han kontinente Asya ngan kontinente Amerika
Lawud Indiano

**Lawud Indiano** (Iningles:Indian Ocean) kalalawdan nahihimutnga ha kontinente Afrika ngan kontinente Asya
Kabu

**Kabu** (Iningles:Toiletries Container) (Pambansa:Tabo) guruguti nga surudlan may-ada karaptan ; pan-hugas ngan pan-parigus ; pan-saribu
Limpyu

**Limpyu** (Iningles:Clean/Net) (Pambansa:Linis) diri masarang ; wara hugaw ; an binta ha usa ka takna

Malimpyu (Pambansa:Malinis)

Limpyuhi (Pambansa:Linisan)
Mayumu

**Mayumu** (Iningles:Soft) (Pambansa:Malambot) diri matig-a ; ini in nabatun hin guti la nga butang hin kusog tikang ha kamut. Parehu san Mahumuk.
Pete Seeger

Hi **Pete Seeger** (Mayo 3, 1919 – Enero 27, 2014), in usa nga Amerikano nga man-aawit, manunurat hin awit, aktor ngan manunurat.
Tropiko

An **tropiko** in usa nga rehiyon han kalibutan nga ekwador mga latitud Tropiko han Kanser han Tropiko han Kaprikorn.
Tása

**Tasa** (Iningles:Cup) (Pambansa:Tasa) burutangan hin irimnon nga tubig ; ini in may-ada karaptan kay ha kadam-an mapasu an ginbubutang hini ; pan-kape
Rehiyon

An **rehiyon** amo an termino heyograpiko nga nag-aaram han kalibutan ngan han mga kaangayan, mga kontinente, ngan nasod nga aada hini.
Ortograpiya

An **ortograpiya** amo an sistema hin panurat han mga yinaknan ipasabot para mabasa ngan mapasamwak mga panurat nga panahon.
Sodyako

In astronomiya, an **sodyako** amo usa pan-sanglit an celeste han eliptika in punu na, ngain nga planeta hira adlaw diin hira makaka-biling han bulan nga tatamakan han konstelasyon tika-ubus na an ngatanan ha kalibutan.
Hika

Iton **asma** in sakit han kronik mga sistema respiratoryo nga nakakatapon nga bronchus ha katawhan ngan ubo.
Polusyon

Iton **polusyon** in uska kontaminasyon hin mga buhi nga sustansya kimika mga enerhiya, lakip han mga diri-buhi nga ekosistema butang tingog, kainit, lamrag nga radyoaktibidad.

## Klase sin polusyon

**Polusyon sa Hangin**: an pagsungaw sadton mga chemicals ngan particulates ngadto san aton kahanginan. 

**Polusyon san Katubigan**: an pagtapon san wastewater tikang komersyal ngan industriyal waste.
Akwaryo

An **akwaryo** amo an tubig nga saramín mahubo nga ekosistema hin natunaw nga tab-áng han dagat ug ngatanan nga lain pa nga mga isda, imbertebrado nga tanaman.
Piazza San Pietro

An **Plaza de San Pedro** (puyde liwat: **Plaza San Pedro**; ha Initalyano: **Piazza San Pietro**) in panguna nga plaza ha Syudad han Vaticano.
Implasyon

In ekonomiya, an **implasyon** usa in naglalakip han ekonomika mga presyo uska merkado o iba nga estado.
Yun Hyon-seok

Hi **Yun Hyon-seok**(Agosto 7, 1984 - Abril 26, 2003) in usa nga Koreano nga Human right aktibista, Civil right aktibista.
Hagudila

An **hagudila** (Iningles: *spleen*) amo an organo kun din an parti tinutunaw tawo han pamaagi han tiyan nga rinyon nga mga pamaagi para makahatag hin bertebrado ha lawas ngan makagawas an mga atay.

An hagudila amo gihapon an tinawag han bahin hin lawas nga tinatawag ha Iningles ngan Kinatsila *pancreas*.

## Mga kasarigan
Baso (pansayod)

An **baso** puyde gamiton pagtawag hin

*Baso (pan-inom) - butang nga gin-gagamit pag-inom hin tubig o ano man nga irimnan
*Baso - An Kinatsila nga pulong *bazo* nga nangangahulongan ha Winaray nga *hagudila*
Yulia Lipnitskaya

Hi **Yulia Lipnitskaya** (Rinuso: Ю́лия Липни́цкая, natawo hadin Hunyo 5, 1998) in uska Ruso nga figure skater (manlalayag ha yelo), kampiyon ha Pauyag Olimpiko.

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas

* Yulia Lipnítskaya - ISU
* Yulia Lipnítskaya  - Sochi 2012
Pundok malidong

An **pundok malidong** in malidong nga katitirok hin mga bituon nga nalibot ha butnga hin galaxiya komo usa satelayt.
Bollywood

Iton **bollywood** in Hinindi nga yindustriya hin pelikula nga nakabase ha Mumbai, Maharashtra, Indya.

## Bollywood Aktor
* Vicky Kadïan
* Akshay Kumar
* Salman Khan
Industriya hin kimikal

An **Industriya hin kimikal** in naglalakip hin kompanya nga naghihimo hin kimikal pan-industriya. Namumutnga ha panmodernohan nga ekonomiya han kalibutan, ini in ginproproseso han mga hilaw nga materyales (sugad hit lana, natural nga gas, hangin, tubig, mga puthaw, ngan mga mineral) ngada la labaw hin 70,000 ka dirudilain ng mga produkto.
Abatar

In Hinduismo, an **abatar** usa nga diyos nga termino ha inkarnasyon. An Hinduismo mga tawagon nga pulong nga may relihiyon.
Granada nga kinamot

An **granada** o **granada de mano** nga ha literal nga Winaray **granada nga kinamot** o **kinamot nga granada** amo in táwag hin bisan anó nga bomba o pabutó nga puyde iglábay hin kinamot.  Damo ka laín it granada, an kaurug amo an pabutó nga granada nga nabuto pagnaka-igô o katápos hin gutiay nga panahón.

## Etimolohiya
An Winaray nga pulong nga *granada* tikang han Kinatsila nga *granada* o *granada de mano*.  An pulong nga *granada* ha Kinatsila nangangahulongan hin usa nga klase hin bunga o prutas nga damo hin liso an sulod.  An kahimo han granada nga bomba baga liwat han kahimo han bunga o prutas nga granada amo nga sugad ini an tawag han pabutó.  An Iningles nga pulong *grenade* amo gihapon an ginkuhaan kundi ha Iningles, inmabot an pulong dida tikang han Frinanses nga diin an pulong *grenade* nga han una *grenate* o *pomegrenate*.
Pundok nagsasasarang

Iton **pundok nagsasasarang** in uska grupo hin tubtob pipira ka yukot ka mga bituon nga naporma tikang ha pareho nga higante nga dampog molekular nga may-ada haros kaparehas nga edad.
Led Zeppelin

An **Led Zeppelin** amo an usa ka rock nga tikang ha London ha tuig 1968. Kaurupod ha banda hira Robert Plant, Jimmy Page, John Paul Jones ngan John Bonham.

## Mga album
* Led Zeppelin (1969)
* Led Zeppelin II (1969)
* Led Zeppelin III (1970)
* Led Zeppelin IV (1971)
* Houses of the Holy (1973)
* Physical Graffiti (1975)
* Presence (1976)
* In Through the Out Door (1979)
* Coda (1982)
Universidade Federal de Minas Gerais

An **Unibersidad Minas Gerais** (**Universidade Federal de Minas Gerais**, **UFMG**) in gidadaani nga insituto hin hiruhitaas nga pag-aram ha Brasil.  Ini in nahimumutang ha Belo Horizonte, Minas Gerais, Brasil.
Pink Floyd

An **Pink Floyd** amo an usa ka sikat nga Inglis nga banda nga gintukod ha London, England ha 1965. An mga nagtukod nga miyembro amo hira Roger Waters, David Gilmour, Nick Mason, Richard Wright ngan Syd Barrett.

## Mga album
* The Piper at the Gates of Dawn (1967)
* A Saucerful of Secrets (1968)
* More (1969)
* Ummagumma (1969)
* Atom Heart Mother (1970)
* Meddle (1971)
* Obscured by Clouds (1972)
* The Dark Side of the Moon (1973)
* Wish You Were Here (1975)
* Animals (1977)
* The Wall (1979)
* The Final Cut (1983)
* A Momentary Lapse of Reason (1987)
* The Division Bell (1994)
* The Endless River (2014)
Universidade Estadual de Feira de Santana

An **Unibersidad Feira de Santana** (**Universidade Estadual de Feira de Santana**, **UEFS**) in gidadaani nga insituto hin hiruhitaas nga pag-aram ha Brasil.  Ini in nahimumutang ha Feira de Santana, Bahia, Brasil.
York University

An **Unibersidad York** (**York University**, **YU**) in gidadaani nga insituto hin hiruhitaas nga pag-aram ha Canada.  Ini in nahimumutang ha Toronto, Ontario, Canada.
Reaksyon hin kimikal

Iton **reaksyon hin kimikal** usa ka sustansya kimikal nanginginlabot hiton kahimo ngan istadistikal nga mga panag-iyahan hinin nga mga istruktura, pat gihapon han mga pagbalyo ngan elektron mga interaksyon hin nga nahihimo han mga materyales nga atomo nabibilngan ha adlaw-adlaw nga panginabuhi.
Universidade Federal da Bahia

An **Unibersidad Bahia** (**Universidade Federal da Bahia**, **UFBA**) in gidadaani nga insituto hin hiruhitaas nga pag-aram ha Brasil.  Ini in nahimumutang ha Salvador, Bahia, Brasil.
Sada

Iton **Sada** poyde tinmudlok ha:
*Sada, Galicia, bungto ha Provincia de A Coruña, Galicia, Espanya.
*Sada, Navarra, bungto ha Navarra, Espanya.
*Sada, Mayotte, komyun ha Fransesa nga Departamento ha tabok han dagat, ha sakob han Kalawdan Indyano.
Taís Araújo

Hi **Taís Bianca Gama de Araújo Ramos** (Rio de Janeiro, Nobyembre 25, 1978) usa nga Brasilenya nga aktriz.
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca

An **Unibersidad Tecnológica Celso Suckow da Fonseca** (**Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca**, **Cefet-RJ**) in gidadaani nga insituto hin hiruhitaas nga pag-aram ha Brasil.  Ini in nahimumutang ha Rio de Janeiro, Brasil.
Mira

Iton **Mira** poyde tinmudlok ha:

*Mira (bituon), usa nga pula nga higante nga bituon.

## Brasil
* Mira Estrela, usa ka munisipalidad ha estado han São Paulo

## Espanya
* Mira, Espanya, usa ka bungto ha Provincia de Cuenca, Castilla-La Mancha, Espanya.

## India
* Mira-Bhayandar

## Italya
* Mira, Italya, usa ka comune ha lalawigan han Venesya ha rehiyon han Veneto.

## Portugal
* Mira, Portugal, amo in uska munisipyo ha distrito han Coimbra.

## Mga biyolohiya
* *[[Mira ()|Mira]]*, in uska genus han insekto ha familia nga Encyrtidae.
Sumpay hin kimikal

An **sumpay hin kimikal** in naglalakip hin atomo nga molekula nga naghihimo hin kumpuwesto kimikal pan-materya.
Tubtuban

**Tubtuban**' (Iningles:End) (Pambansa:Dulo) (Cebuano:Tumuy) an katapusan han usa nga agi-an, linya o anu man nga may sukul
Makatatawa

**Makatatawa** (Iningles:Hilarious) (Pambansa:Nakakatawa/Tuwa) lipay, pag abri han emem nga lipay, hahaha!
Biyolohiya molekular

An **biyolohiya molekular** amo an gigugutiayi nga molekula han biyolohiya usa ka kimika partikua henetika nga biyokimika kun diin nabibilin an iya selula ngan DNA.
Universidade Federal do Recôncavo da Bahia

An **Unibersidad Recôncavo da Bahia** (**Universidade Federal do recôncavo da Bahia**, **UFRB**) in gidadaani nga insituto hin hiruhitaas nga pag-aram ha Brasil.  Ini in nahimumutang ha Cruz das Almas, Bahia, Brasil.
Karga nga elektrika

An **karga nga elektrika** amo propiyedad pisika mga materya an usa ka proton nga elektron han puwersa elektomotibo ha photon.
Edifisyo

Iton **edifisyo** (Iningles: *building*) uska dapit mga istruktura, may-ada guin hihimu nga bungbong, templo, tiyeatro ngan komersyo.
Gantang

**Gantang** (Pambansa:Ganta) (Cebuano:xxxxx) usa nga sukulan pagpalit hin humay, an sukul 13.3 sentimetro ha ganggangan kuwadradu ngan mayda kahilarum nga 11.6 centimeters ha sulud nga sukul.
Tuna

An **tuna** (Iningles: *soil* / *land*) (Pambansa:Lupa) (Sugbu:Yuta) usa nga nanginginlabot ha atmosfera han kalibutan ha buhi nga mga butang labi na ha tanaman.
Balhas

**Balhas** (Iningles:sweat) usa nga likidu nga nagawas ha lawas; ma-asin.

**Guin-babalhas** (Iningles:Perspiring) nagkaka-gawas nga balhas tungud han pangusog.
Mangulo

An **mangulo** (Iningles: *president*) amo an nangungulo han ehekutibo nga sanga han gobyerno mga federal nga kagamhanan mga estado ngan rehiyon uusa ini han duha nga mga opisyal ngan napipili ha bug-os nga nasod.
Panahon katima

An **panahon katima** nga pagbahin han uska tuig hin kathuraw, katpaso, katlaya mga kathagkot ngan san-o.
Bono

Iton **Bono** poyde tinmudlok ha:
*Bono, Morbihan, komyun ha departamento han Morbihan ngan ha rehiyon han Bretagne ha nasod han Fransya.
*Bono, Italya, comune ha lalawigan han Sassari ha rehiyon han Sardinya ha nasod han Italya.
*Pieve di Bono, comune ha lalawigan han Trento ha rehiyon han Trentino-Alto Adige/Südtirol ha nasod han Italya.
George Harrison

Hi **George Harrison** (natawo Liverpool, England han Pebrero 25, 1943 - Los Angeles, Nobyembre 29, 2001) amo an usa ka britaniko nga musika, kompositor han magkaranta ngan manunurat mga banda hin *The Beatles* kanta ngan magsiriday.

## Diskograpiya
* Wonderwall Music (1968)
* Electronic Sound (1969)
* All Things Must Pass (1970)
* Living in the Material World (1973)
* Dark Horse (1974)
* Extra Texture (Read All About It) (1975)
* Thirty Three & 1/3 (1976)
* George Harrison (1979)
* Somewhere in England (1981)
* Gone Troppo (1982)
* Cloud Nine (1987)
* Brainwashed (2002)
Ringo Starr

Hi **Ringo Starr** (natawo nga **Richard Starkey** han Liverpool, England han Hulyo 7, 1940) amo an usa ka britaniko nga musika han magkaranta ngan manunurat hin kanta ngan banda hin *The Beatles* mga magsiriday.

## Mga album
* Sentimental Journey (1970)
* Beaucoups of Blues (1970)
* Ringo (1973)
* Goodnight Vienna (1974)
* Ringo's Rotogravure (1976)
* Ringo the 4th (1977)
* Bad Boy (1978)
* Stop and Smell the Roses (1981)
* Old Wave (1983)
* Time Takes Time (1992)
* Vertical Man (1998)
* I Wanna Be Santa Claus (1999)
* Ringo Rama (2003)
* Choose Love (2005)
* Liverpool 8 (2008)
* Y Not (2010)
* Ringo 2012 (2012)
* Postcards from Paradise (2015)
* Give More Love (2017)
* What's My Name (2019)
Kuko

An **kuko** (Iningles: *fingernail*) amo an bahin han lawas nga may ada damo nga gamit hit pangapot hin tawo nga nahibutang nga kamot han kataposan hit butkon han mga primata ngan iba nga mga mamalya.
Heyograpiya pisikal

An **heyograpiya pisikal** usa ka pagkuha hin nga heyograpiya sukulan para imu basihan han imu pitad. Ini nga sukulan in sidngun ta nga siyensyas naturales. An imu pitad siyensya an kalibutan han usa nga atmospera, hidrospera, biyospera ngan heyospera. Sukla an imu pitad kun litospera ngan pedospera.
Jim Morrison

Hi **James Douglas Morrison** (Disyembre 8, 1943 – Hulyo 3, 1971) amo an usa ka Amerikano nga magkaranta, aktor, ngan musikero.
Sistema pag-ihap

An **sistema pag-ihap** usa nga ihap nga ginagamit ha pag-ihap ngan pagsukol. Iton tigaman nga ginagamit pagtigaman hin ihap tinatawag liwat nga panurat.
Donald Sutherland

Hi **Donald Sutherland** (natawo nga Donald McNichol Sutherland; 17 July 1935 &ndash; 2024) in usa nga ingles nga aktor.
Marianna Madia

Hi **Marianna Madia** (natawo Septyembre 5 tám 1980 ha Roma) usa nga Italyano nga politiko.

## Mga Reperensya



## Mga Sumpay ha Gawas

* Marianna Madia Web Site
Patong

**Patong**, usa nga klase sin kawayan, kudi mas darako sa gikawayani. Mas darako an patong, kudi mas manipis ini kumpara sa kabugawan.

Ginagamit an patong paghimo kalawid, katig sa baluto ug mga lingkuran. An patong an primera na ginagamit panhimo *barbecue stick*. Ginkukuhaan liwat an patong sin ubod na gintatawag na dabong.
Kawayan (tanaman)

An **kawayan** (Iningles: *bamboo*) usa nga klase sin banwa. Daramo na klase an kawayan. An gikawayni, patong, bagakay, ug kabugawan pira la sa daramo na klase sin kawayan. 

An ubod ha kawayan amo an gintatawag na dabong na usa na kilala na utanon sa kabisay'an.

## Genus
May ada lahos 10 na genera ngan maabot 1,450 species an kawayan. An patong an gidadagkui nga klase hin kawayan gamit ini pankatig ha baluto. An kabugawan dagko liwat nga klase ngan paborito na himuon mga bangko ug linkuran kay masarig. An bagakay naman an ginagamit pan'alad. An gikawayani an gamit ha parasaw.
Paralaks

Iton **paralaks** in pagkakaiba hin pagkita hit posisyon hit uska butang kun gintatan-aw ha duduha nga linya hit pangitaon, ngan ginsusukol hin anggulo o semi-anggulo nga inklinasyon ha butnga hin duduha ka mga linya.
Manga

Iton **manga** in mga komiks nga hinimo ha Japan o hinimo han mga Hapones ha hinpon nga kasurat.

## Image gallery


=Joon Joon And King Pow=.jpg
Claymore rank symbols.jpg
AcenAttendance.jpg
DaihocTDT5.jpg
Blog

Iton **blog** in websayt nga paklit ha web blog nga nagsusulod hin teksto, kaarangay, peryodiko nga unibersidad.
Heksagono

In heyometriya, an **heksagono** (Griniyego ἕξ *hex*, "seis" nga γωνία *gonia*, "anggulo") amo an may polygon hin hitsura nga upat ka it sukol nga bagis ha ligid ngan upat ka iskina nga ngatanan may 720 degree.
Guinsanghan nga Pinipisakan han Tubig

**Pisak Guinsanghan** (Iningles:Branched Falls commonly known 'Pinipisakan Falls') (Pambansa:Talon na Sinanga-an) usa nga 'waterfall' o pinipisakan han tubig nga hirani ha Baryo han Mobo-ob, bungtu han San Jorge, Western Samar, Pilipinas.
Pisak

**Pisak** (Iningles:Fall/Drop) (Pambansa:Tulo, Talon) usa nga pag luksu han tubig tikang ha igbaw tipa-ubus. Tikang hita-as ngadtu himubu tungud han grabitad.