open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trechus

An ***Trechus*** in uska genus han Coleoptera. An *Trechus* in nahilalakip ha familia nga Carabidae. 

## Ilarom nga taxa

* *[[Trechus aduncus]]*
* *[[Trechus apicalis]]*
* *[[Trechus arizonae]]*
* *[[Trechus aztec]]*
* *[[Trechus balsamensis]]*
* *[[Trechus barberi]]*
* *[[Trechus beutenmuelleri]]*
* *[[Trechus bowlingi]]*
* *[[Trechus carolinae]]*
* *[[Trechus chalybeus]]*
* *[[Trechus coloradensis]]*
* *[[Trechus conformis]]*
* *[[Trechus crassicapus]]*
* *[[Trechus cumberlandus]]*
* *[[Trechus dietrichi]]*
* *[[Trechus discus]]*
* *[[Trechus humboldti]]*
* *[[Trechus hydropicus]]*
* *[[Trechus luculentus]]*
* *[[Trechus mitchellensis]]*
* *[[Trechus nebulosus]]*
* *[[Trechus novaculosus]]*
* *[[Trechus obtusus]]*
* *[[Trechus oregonensis]]*
* *[[Trechus ovipennis]]*
* *[[Trechus pomonae]]*
* *[[Trechus roanicus]]*
* *[[Trechus rosenbergi]]*
* *[[Trechus rubens]]*
* *[[Trechus satanicus]]*
* *[[Trechus schwarzi]]*
* *[[Trechus subtilis]]*
* *[[Trechus talequah]]*
* *[[Trechus tennesseensis]]*
* *[[Trechus tenuiscapus]]*
* *[[Trechus tonitru]]*
* *[[Trechus tuckaleechee]]*
* *[[Trechus uncifer]]*
* *[[Trechus vandykei]]*
* *[[Trechus verus]]*

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas
Scaphinotus

An ***Scaphinotus*** in uska genus han Coleoptera. An *Scaphinotus* in nahilalakip ha familia nga Carabidae. 

## Ilarom nga taxa

* *[[Scaphinotus aeneicollis]]*
* *[[Scaphinotus andrewsi]]*
* *[[Scaphinotus angulatus]]*
* *[[Scaphinotus angusticollis]]*
* *[[Scaphinotus behrensi]]*
* *[[Scaphinotus bilobus]]*
* *[[Scaphinotus bullatus]]*
* *[[Scaphinotus cavicollis]]*
* *[[Scaphinotus cordatus]]*
* *[[Scaphinotus crenatus]]*
* *[[Scaphinotus cristatus]]*
* *[[Scaphinotus debilis]]*
* *[[Scaphinotus elevatus]]*
* *[[Scaphinotus fissicollis]]*
* *[[Scaphinotus guyoti]]*
* *[[Scaphinotus hatchi]]*
* *[[Scaphinotus hubbardii]]*
* *[[Scaphinotus imperfectus]]*
* *[[Scaphinotus incompletus]]*
* *[[Scaphinotus interruptus]]*
* *[[Scaphinotus johnsoni]]*
* *[[Scaphinotus kelloggi]]*
* *[[Scaphinotus klahowyae]]*
* *[[Scaphinotus liebecki]]*
* *[[Scaphinotus lodingi]]*
* *[[Scaphinotus longiceps]]*
* *[[Scaphinotus manni]]*
* *[[Scaphinotus marginatus]]*
* *[[Scaphinotus merkeli]]*
* *[[Scaphinotus obliquus]]*
* *[[Scaphinotus oreophilus]]*
* *[[Scaphinotus petersi]]*
* *[[Scaphinotus punctatus]]*
* *[[Scaphinotus regularis]]*
* *[[Scaphinotus relictus]]*
* *[[Scaphinotus ridingsi]]*
* *[[Scaphinotus riversi]]*
* *[[Scaphinotus rugiceps]]*
* *[[Scaphinotus schwarzi]]*
* *[[Scaphinotus snowi]]*
* *[[Scaphinotus striatopunctatus]]*
* *[[Scaphinotus subtilis]]*
* *[[Scaphinotus tricarinatus]]*
* *[[Scaphinotus unicolor]]*
* *[[Scaphinotus unistriatus]]*
* *[[Scaphinotus vandykei]]*
* *[[Scaphinotus webbi]]*
* *[[Scaphinotus ventricosus]]*
* *[[Scaphinotus viduus]]*
* *[[Scaphinotus violaceus]]*

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas
Nebria

An ***Nebria*** in uska genus han Coleoptera. An *Nebria* in nahilalakip ha familia nga Carabidae. 

## Ilarom nga taxa

* *[[Nebria acuta]]*
* *[[Nebria appalachia]]*
* *[[Nebria arkansana]]*
* *[[Nebria brevicollis]]*
* *[[Nebria charlottae]]*
* *[[Nebria crassicornis]]*
* *[[Nebria desolata]]*
* *[[Nebria diversa]]*
* *[[Nebria eschscholtzi]]*
* *[[Nebria fragilis]]*
* *[[Nebria frigida]]*
* *[[Nebria gebleri]]*
* *[[Nebria gregaria]]*
* *[[Nebria gyllenhali]]*
* *[[Nebria hudsonica]]*
* *[[Nebria ingens]]*
* *[[Nebria intermedia]]*
* *[[Nebria kincaidi]]*
* *[[Nebria lacustris]]*
* *[[Nebria longula]]*
* *[[Nebria lyelli]]*
* *[[Nebria mannerheimi]]*
* *[[Nebria meanyi]]*
* *[[Nebria metallica]]*
* *[[Nebria nivalis]]*
* *[[Nebria obliqua]]*
* *[[Nebria obtusa]]*
* *[[Nebria ovipennis]]*
* *[[Nebria pallipes]]*
* *[[Nebria paradisi]]*
* *[[Nebria piperi]]*
* *[[Nebria purpurata]]*
* *[[Nebria rathvoni]]*
* *[[Nebria sahlbergi]]*
* *[[Nebria schwarzi]]*
* *[[Nebria spatulata]]*
* *[[Nebria surturalis]]*
* *[[Nebria trifaria]]*
* *[[Nebria vandykei]]*
* *[[Nebria virescens]]*
* *[[Nebria zioni]]*

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas
Omus californicus

An ***Omus californicus*** in uska species han Coleoptera nga ginhulagway ni Johann Friedrich von Eschscholtz hadton 1829. An *Omus californicus* in nahilalakip ha genus nga *[[Omus]]*, ngan familia nga Carabidae. 

## Subspecies

Ini nga species ginbahin ha masunod nga subspecies:

* *O. c. angustocylindricus*
* *O. c. californicus*
* *O. c. intermedius*
* *O. c. subcylindricus*

## Mga kasarigan
Amphizoa

An ***Amphizoa*** in uska genus han Coleoptera. An *Amphizoa* in nahilalakip ha familia nga Amphizoidae. 

An *Amphizoa* amo la an genus nga ha familia nga Amphizoidae. 

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas
Teyorya han relatibidad

An **teyorya han relatibidad**, agsob naglalakip han duha nga mga teyorya hin Albert Einstein: pinaurog nga relatibidad ngan kasahiran nga relatibidad.
Kapuropud-an Britaniko

An **Kapuropud-an Britaniko** in uska grupo hin mga isla ha amihanan-katundan nga baybayon han kontinente nga Europa nga naglalakip han mga isla han Gran Britanya ngan Irlanda ngan labaw han unom ka gatos nga mga gudtiayay nga puro.
Tierra del Fuego

An **Tierra del Fuego** in uska kapuropud-an ha pinakasalatan nga sapit han panguna nga tuna han Salatan nga Amerika.
Pintas

**"Pintas"** (Ininglis:Faint) ini amo it pinakahitaas nga pag hagiltik han kanan tawo utok. Ini maaabat kun pinapasuan, hinahagkutan, tinatam-isan, ina-asinan, hinaharangan, ina-asluman, ginaganahan, may nadi-dirian, pina-paitan, sinasakitan, binabislawan, sinisiruman, naaaringasahan nga haros madismayo an tawu.
Harang

**Harang** (Iningles:Chilli) (Pambansa:Anghang) ini amo it usa nga tanum nga maharang kun ig sagul ha pagkaun, irimnun, saramsamun ug diralapun.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* WildChilli.EU All about Wild Chili's / Capsicums / Peppers 
* Plant Cultures: Chilli pepper botany, history and uses 
* The Chile Pepper Institute of New Mexico State University 
* Capsicums: Innovative Uses of an Ancient Crop
* Chilli: La especia del Nuevo Mundo  (Article from Germán Octavio López Riquelme about biology, nutrition, culture and medical topics. In Spanish)
* Complete Chili Peppers List  worldwide chili peppers list ordered by Scoville Scale
Atup

**"Atup"** (Iningles:Roof) ini amo it parti hin balay nga nagtatahub han mga naukuy para diri pasuan, bislawan, hagkutan, mahulus tungud hit uran, hangin ngan adlaw.
Kutay

**"Kutay"** (Ininglis:Wire) ini amo in usa nga sulidu nga butang partikular na in puthaw o polymer. Ini in guin dadalaganan, guin aagian hit kuryinti.
Paypay

"**Paypay**" u "Abaniku" (Iningles:Fan) (Pambansa:Pamaypay) usa nga butang nga guin tatagan kusog para mahanginan an usa nga butang. Mayda hini dy manu, ug dy kuryinti.
Tona

Iton **Tona** poyde tinmudlok ha:
*Tona, Barcelona, uska munisipyo ha Provincia de Barcelona, Cataluña, Espanya.
*Tona, Santander, usa ka bungto ngan munisipalidad ha departamento han Santander ha nasod han Colombia.
Luuy

"Luuy" (Iningles:Mercy/Pity) (Pambansa:Awa) paabat ; subra ka na

KA"luuy" (Iningles:Have Mercy/Have Pity)) napaabat subra ka na
Ngadi

"Ngadi"(Iningles:To the Left) tipawala, tipawisti , adi , pakadi

RULYU:

1. Kun napaki-ana nga adtu ha printi an matudluk: ngadi anwala wisti

2. Kun napaki-ana nga parihu ha printi an tutudlukun: ngadi anwala wisti

3. Kun napaki-ana nga parihu nadalagan , parihu ha printi an tutudluk on: ngadi an wala wisti

*Pambansa* Halika ; Halina ; Pakanan

Ngadi la ikaw : Halika ka rito

Ngadi na kita : Halina tayo

Ngadi kita: Pakanan Tayo
Uryintasyun

**Uryintasyun** (Iningles:Orientation) (Pambansa:Oryentasyon) diriksiyun; Kun tikang nurti an iksaktu makadtu ka sur, sinirangan u katundan; kun tikang sur an iksaktu makadtu ka nurti, sinirangan u katundan; kun tikang sinirangan an iksaktu makadtu ka katundan, sur u nurti; kun tikang katundan an iksaktu makadtu ka sinirangan, sur u nurti. Kun adi ka ha nurti kumadtu ka ha butnga nga printi mu itun in sur. Kun ikaw ada ha nurti kumadtu ka ha wala mu itun an nurti-katundan; kun ikaw ada ha nurti kumadtu ka ha imu tuu itun an nurti-sinirangan; Kun ada ka ha sur kumadtu ka ha wala mu itun an sur-katundan; kun ikaw ada ha sur kumadtu ka ha tuu itun an sur-sinirangan. Pag-abut mo hitun nga lugar nurti ka na liwat hitun nga bag-u nga lugar, kun tumalikud ka ikaw an sur. Kun ada ka ha sur kumadtu ka ha printi mu, itun an nurti. Pag abut mo hitun nga nurti nga lugar pag disisyun kun matalikud ka maatubang tipawala u tipatuu. Kun tumalikud ka, ikaw an nurti. Kun diri ka tumalikud itun an lugar nga sur. Kun umatubang ka tipawala ada ka ha sinirangan. Kun umatubang ka tipatuu ada ka ha katundan. Tikang ha imu lugar nga katundan kumadtu ka ha imu wala, itun an nurti-katundan. Kun tikang ka ha imu lugar nga katundan kumadtu ka ha imu tuu, itun an sur-katundan. Tikang ha imu lugar nga sinirangan kumadtu ka ha imu wala, itun an sur-sinirangan. Kun tikang ka ha imu lugar nga sinirangan kumadtu ka ha imu tuu, itun an nurti-sinirangan.
Didi

"Didi" (Iningles:To the Right ; Here) (Pambansa:Dito/Dine) tipaisti ; tipatuu ; aanhi ; adi ; aadi

*Pambansa*: Andito / Pakaliwa

Didi kita: Pakaliwa tayo  ;  Adi didi: Andito
Disyerto Taklamakan

An **Disyerto Taklamakan** in uska disyerto ha salatan-katundan Xinjiang Uyghur Rehiyon Autonomo, amihanan-katundan Tsina.
Antillas

An **Antillas** in uska kapuropod-an nga ginsasapitan han Dagat Caribe ha salatan ngan katundan, Gulpo han Mehiko ha amihanan-katundan, ngan Kalawdan Atlantiko ha amihanan ngan sinirangan.
Kapuropod-an Artiko han Canada

An **Kapuropod-an Artiko han Canada** in namumutang han amihanan han panguna nga tuna han Canada ha Artiko.
Kapuropod-an Malayo

An **Kapuropod-an Malayo** in natudlok han kapuropod-an ha butnga han Salatan Sinirangan Asya ngan Australia.
Durudagko nga Kapuropod-an Sunda

An **Durudagko nga Kapuropod-an Sunda** in uska grupo hin dagko nga mga isla ha sakob han Kapuropod-an Malayo.
Gurugudti nga Kapuropod-an Sunda

An **Gurugudti nga Kapuropod-an Sunda** o **Nusa Tenggara** in uska grupo hin mga isla ha salatan nga Salatan Sinirangan, amihanan han Australia.
Kaamerikanhan

An **Kaamerikanhan** in gintampo nga mga kontinental nga masa hin katunaan han kontinente han Amihanan nga Amerika ngan kontinente han Salatan nga Amerika ha Katundan nga Hemipero.
Eurasia

An **Eurasia** in gintampo nga mga tuna-kontinente han Asya ngan Europa. Ini nga termino in uska portmanteau han naglalakip hini. Haros namumutang ha Amihanan ngan Sinirangan nga hemisfero, ini in napapalibotan han Kalawdan Atlantico ha kantundan, Kalawdan Pacifico ha sinirangan, Kalawdan Artiko ha amihanan ngan han Africa, an Dagat Mediterraneo, an Kalawdan Pacifico, ngan an Kalawdan Indiano ha salatan. An pagbabahin ha Asya ngan Europa komo duha kalain nga mga kontinente in tungod han kasaysayan ngan kultural nga paghimo, nga waray sayod nga pisikal nga pagbubulag ha ira nga duha; tungod hini, ha pipira nga mga dapit han kalibutan, an Eurasia in ginkikilala komo an gidadakoi ha lima o unom nga mga kontinente.

An Eurasia in may-ada ginbabanabanahan 55,000,000 kilometro kwadrado (21,000,000 milya kwadrado), o haros 36.2% han kanan Kalibutanan bug-os nga katunaan. Ini nga tuna in may-ada mga 5.0 bilyon nga katawhan, nga matupong han ginbabanabanahan 72% han popyulasyon han katawhan. An katawhan in syahan nag-ukoy ha Eurasia ha naglabay nga 60,000 ngadto ha 125,000 nga katuigan.

## Pinanbasaran
Danaw Khanka

An **Danaw Khanka** in uska matab-ang nga tubig nga danaw nga namumutang ha katubtuban nga namumutnga han Primorsky Krai, Russia ngan Probinsya han Heilongjiang, Amihanan Sinirangan Tsina.
Danaw Poyang

An **Danaw Poyang**, nga namumutang ha Probinsya han Jiangxi, an anay gidadakoi nga tubig-tab'ang nga danaw ha Tsina.
Direksyon Kardinal

An upat nga mga direksyon kardinal o mga punto kardinal in mga direksyon han amihanan, sinirangan, salatan ngan katundan.
Amerika

An **Amerika** in agsob natudlok ha:
*An Estados Unidos han Amerika, uska nasod ha Amihanan Amerika
*An Kaamerikanhan, uska katunaan nga naglalakip han Amihanan ngan Salatan nga Amerika
Labay

"Labay" (Iningles:Past) (Pambansa:Noon) an umagi nga panahun

**Labay** (Iningles:Passing) (Pambansa:Dadaan) maagi

"Lábay" (Iningles:Stoning/Pass/The Past) (Pambansa:Pagbato/Pukol/Dumaan/Lumipas) (Sugbuhanon:xxxxxxx) (Minuslim:xxxxxxx) (Hiligaynun:xxxxxxxxx) STONING:pagitsa hin uska nga batu ; pagigu hin uska nga butang ; PASS: Agi ; The Past: an mga umagi nga memorya
Kaput

"Kaput" (Iningles:Hand/Hold) (Pambansa:Hawak) labut, Ada ha kamut, ig-pirmi ha kamut

"Katun" kapti ngan ig-pasa, diri pirmi nga pagkaput
Kundom

"Kundom" (Iningles:Condom) uska nga butang nga tinataud ha silingguy diri an bunay para maiban an an tawo

(IMAHI:pakipindut hit uska(1)nga dy kulur)
#REDIRECT
Materyales

Iton **materyales** in bisan ano nga hinimo han materya, nga naglalakip hin usa o labaw pa nga mga sustansya.
Bukid Santa Helena

An **Bukid Santa Helena** in uska aktibo nga stratobulkan nga namumutanga ha Condado han Skamania, Washington, ha Pasipiko Amihanan-katundan nga rehiyon han Estados Unidos.
Nasodnon nga Parke han Yellowstone

An **Nasodnon nga Parke han Yellowstone** in uska nasodnon nga parke nga namumutang ha estado han Estados Unidos nga Wyoming.  Mayda liwat ini bahin nga aada ha Montana ngan Idaho.
Ebolusyon han bituon

An **Ebolusyon han bituon** in usa proseso kun diin iton uska bituon hin naagi hin sagunson nga mga radikal nga pagbabag-o ha durante ha iya kinabuhi.
Bakunawa han bulan

An **bakunawa han bulan** in nahihitabo kun an bulan in naagi ha luyo han Kalibutan ha iya umbra (lambong).  Nahihitabo la ini kun an Adlaw, Kalibutan ngan Bulan in eksakto nga aada ha usa nga linya, o harani hin duro hini, kun diin an Kalibutan in aada ha butnga.
Bakunawa han Adlaw

Ha pagtan-aw tikang ha Kalibutan, an uska **bakunawa han adlaw** in nahihitabo kun an bulan in naagi ha butnga han Adlaw ngan Kalibutan, ngan an Bulan in bug-os o may bahin nga natabon ha Adlaw.
Natural nga satelayt

An **natural nga satelayt** o **bulan**, in uska langitnon nga lawas nga natuyok ha ia nga labaw, sugad hit planeta.
Dimunyu

An **Dimunyu** usa ka salbahe na katawhan han sobrenatural sa mga isturya ha mitolohiya ngan relihiyon. An mga dimunyu an kaaway hin mga Ginoo ngan mga anghel ha mitolohiya. Hira an nagpapakalat hin kayawaan ha kalibutan ngan nagsusulay han mga tawo padulong ha tanan na karautan. Ginsusunod nira an mga sugo hin Panulay nga itagyab an katawhan ha kaupayan ngan kabuotan. Hira an nagdadara hin sakit ngan pagkasimok ha sankatawhan

An *"Dimunyu"* na tawag kay nagtikang ha kadaan na Griyego na *[[Daemon (classical mythology)|daimōn]]* na karuyag signgun *"makagarahum na espirito."* Tikang ini liwat ha Griyego na *daiesthai* na karuyag signgun *"pagbulag."* 

## Gintikangan

### Griyego
An konsepto hin dimunyu una nahimo ha Hellenistiko na panahon hin mga Griyego ha mga epiko ni Homer. Iba an ira dimunyu ha dimunyu han yana. An mga dimunyu hin Griyego an gahum na nagbubulig ha tawo na maabot an ira kapalaran. Ginsiring ni Hesiod, usa ka tagasiday, na usa ka tawo an dimunyu na nahimong imortal pagkatapos han iya pagkamatay. Ginhatagan ini hin mas damo na detalye ni Plato. Una, hira an mga anak hin Ginoo na iya tagtungod ha mga tawo(*Epinomis 984E*). Ikaduha, mga ispirito hira na nabantay ha mga siyudad ngan tawo(*Phaedo 107D; Republic 617D; Statesman 271D, 272E*). Urhi, ini an pinakahitaas na baraang gahum na maaabot hin usa ka tawo.

Tinambay: Trese 13
Tagduha nga bituon

An **tagduha nga bituon** in uska sistema hin bituon nga may-ada duduha nga bituon nga naglilibotay ha ira komon nga sentro hin masa.
Gugma

**"Gugma"** (Ininglis:Love) (Pambansa:Mahal) usa nga elemento hin emosyon (gin-aabat/feelings)) ha pagkaruyagay hin usa nga lalaki ngan babaye. Usa nga butang nga naghahatag hin tim-os nga kalipay ha usa nga lalaki ngan babaye nga mayda relasyon. Kon may kahadlok sa Diyos an usa nga tawo ini in nagpapakita hin tinuod nga gugma (love) kay diri niya karuyag supakon an napulo nga sugo hini. An tinuod nga gugma ha kada tagsa amo an pagpasaylo han sayop han iba basi matagan hiya hin higayon nga tadungon an iya mga sayop. An gugma(love)in usa nga sagrado nga butang nga diri poyde rub-on hin bisan hin-o kundi an labaw la han ngatanan nga naghimo han tawo dinhi ha bawbaw han kalibutan. An gugma an nagpapadig-on han kada tagsa nga magpabilin an pagtapod, pagrespeto ngan maupay nga pamatasan.
Torrent

Iton **Torrent** poyde tinmudlok ha:

*Torrent, Valencia - bungto ha Provincia de Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.
*Torrent, Girona - bungto ha Provincia de Girona, Catalunya, Espanya.
Pluwido nga mekanika

An **Pluwido nga mekanika** o *Fluid mechanics* in sanga hin pesika nga nag-aaram hin mga pluwido ngan an mga pwersa ha ira.

An *Fluid mechanics* nababahin ngadto ha *[[fluid statics]]*, an mekanika san *fluids at rest*; *[[fluid kinematics]]*, an mekanika san *fluids in motion*; ngan *[[fluid dynamics]]*, an pag'aram  san epekto san pwersa na ada san nadaloy na pluwido.
Apelyido

An **Apelyidu** (tikang han Kinatsila nga pulong *apellido*; Iningles: *surname*) usa nga ngaran sunud han guingarani u agnay ; sunud san butnga nga ngaran; tikang ha amay

Iton **apelyido** (Iningles:Last Name) Urhi nga ngaran, bahin han personal nga ngaran nga nagpapakita han kanan usa nga tawo pamilya (o tribu o kommunidad, depende ha kultura). Depende ha kultura, an ngatanan nga api han pamilya puydi magka-mayda hin papreho nga apelyido o danay may pagkakaiba base han surundan han kultura.
Pisika nga nukleyar

An **Pisika nga nukleyar** in larangan hin pisika nga nag-aaram han mga naglalakip ngan panhilabotay han mga atomic nuclei.
Pagkamatikig

An **pagkamatigikig** in pagkailob ngan pag-ato hin depormasyon ha pag-baton han uska aplikado nga puwersa.
Ultrasound

An **Ultrasound** in uska klase nga tingog nga may frekwensidad nga hiruhitaas kaysa han nababatian han mga tawo.
Magkalilisang han Kalibutan

Dirudilain nga mga listahan han **Magkalilisang han Kalibutan** an gintirok tikang ha antikidad tubtob han yana nga adlaw, nga naglilista han kanan kalibutan gihuhusayi nga mga natural nga kaupayan ngan hinimo han tawo nga mga istruktura.
Old Faithful

An **Old Faithful** in uska geyser nga namumutang ha Wyoming, ha Nasodnon nga Parke han Yellowstone ha Estados Unidos.
Inum

"Inum" (Iningles:Drink) (Pambansa:Inom) para karaonon ; para baba ; likidu nga malimpyu

"Inom" ug "tagay" (Iningles:Shot) para kalipay an diri makipagaway ; para mahubug ; para baba

"Imna" (Iningles:Drink This) (Pambansa:Inumin)
"pa-imna" (Iningles:Can I drink?) (Pambansa:Pa-inom ho)
Kapaso

Ha pisika ngan kimika, labi na ha termodinamika, an kapaso in enerhiya nga nabalhin ha butnga hin uska sistema ngan han iya nagpapalibot labot la han kanan trabaho o pagbalhin hin materya.
Klasi

***Klasi** (Iningles:Classes) pagkaibba - ibba

***Klase** (Iningles:Class/Course) kursu; may-ada aritmetika nga damu pa
Amer

An **Amer** usa ka bungto ha comarca han la Selva ha lalawigan han Girona, Catalunya, Espanya.

## Mga baranggay
***Amer** 1.897 
*Costa de Santa Brígida, la 53 
*Grup Solivent, 206 
*Lloret Salvatge, 3 
*Palou, 24 
*Sant Climent d'Amer, 35 
*Sant Genís, 0 
*Veïnat de la Jonquera, 21 
*Veïnat del Colomer, 7 
*Veïnat del Mont, 12 

## Mga kilalado nga tawo
An mangulo han Catalunya nga hi Carles Puigdemont natawo ha Amer han 1962.

## Mga kasarigan
Palafrugell

An **Palafrugell** in usa ka bungto ha Provincia de Girona, Cataluña, Espanya.

## Mayor
* 2003-2009 : Lluís Medir i Huerta
* 2009-2011 : Sergi Sabrià i Benito
* 2011- : Juli Fernández i Iruela
El Molar

Iton **El Molar** poyde tinmudlok ha:

*El Molar, Madrid - bungto ha Comunidad de Madrid, Espanya.
*El Molar, Tarragona - bungto ha Provincia de Tarragona, Cataluña, Espanya.
La Cumbre

Iton **La Cumbre** poyde tinmudlok ha:

*La Cumbre, Cáceres - bungto ha Provincia de Cáceres, Extremadura, Espanya.
*La Cumbre, Valle del Cauca - bungto ngan munisipalidad ha departamento han Valle del Cauca ha nasod han Colombia.
Castellbisbal

An **Castellbisbal** () in uska munisipyo ha ''comarca'' han Vallès Occidental ha   Provincia de Barcelona, Catalunya, Espanya. Nahamutáng iní ha walá nga pangpang han salog Llobregat didâ hit pag-ultan hiní han salog Rubí. Gin-aagian an bungto han A-7 nga *[[autopista]]*, an prinsipal nga N-II nga karsada ngan han RENFE linya hin riles nga R4 tikang ha Barcelona ngadto ha València.

Makikit-an an nahabilín han kastilyo han Castellbisbal didâ hin pungtod nga harani han sawang han bungto,, samtang an nahahabilin nga bahin han *Pont del Diable* ("Tulay han Panulay") nga natabok han salog Llobregat upod han arko hin pagdaog hini nagpapahayag han pagka-importante han bungto dida han *[[Via Augusta]]*. An singbahan han parkoyna han Sant Vincenç natikang han ika-napulo-kag-unom nga gatostuig, samtang usá nga Romanesque nga kapilya (ika-12 nga gatostuig) aadâ ha Can Pederol de Baix.

## Mga sumpay ha gawas
*Opisyal nga websayt 
* Mga pakli hin kanan-kagamhanan nga data
Cervelló

An **Cervelló** in uska munisipyo ha Provincia de Barcelona, Cataluña, Espanya. Ini telah diperintah sejak 1939 oleh Francisco Franco.
Dosrius

An **Dosrius** in uska munisipyo ha Provincia de Barcelona, Cataluña, Espanya.

## Mga sumpay ha gawas
*  Dosrius websayt
La Granja

Iton **La Granja** poyde tinmudlok ha:

*La Granja, Cáceres - bungto ha Provincia de Cáceres, Extremadura, Espanya.
*La Granja de la Costera - bungto ha Provincia de Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.
*La Granja d'Escarp - bungto ha Provincia de Lleida, Cataluña, Espanya.
Jim Varney

Hi **James Albert** "**Jim**" **Varney, Jr.** (June 15, 1949 - February 10, 2000) in usa ka aktor nga Amerikano.
Naves

Iton **Naves**, **Navès** poyde tinmudlok ha:

## Espanya
*Navès, Espanya - bungto ha Provincia de Lleida, Cataluña.

## Fransya
*Navès, Tarn - komyun ha departamento han Tarn ngan ha rehiyon han Midi-Pyrénées.
*Naves, Allier - komyun ha departamento han Allier ngan ha rehiyon han Auvergne.
*Naves, Corrèze - komyun ha departamento han Corrèze ngan ha rehiyon han Limousin.
*Naves, Nord - komyun ha departamento han Nord ngan ha rehiyon han Nord-Pas-de-Calais.
*Nâves-Parmelan - komyun ha departamento han Haute-Savoie ngan ha rehiyon han Rhône-Alpes.
Pinet

Iton **Pinet** poyde tinmudlok ha:

*Pinet, Espanya - bungto ha Provincia de Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.
*Pinet, Hérault -  komyun ha departamento han Hérault ngan ha rehiyon han Languedoc-Roussillon ha nasod han Fransya.
Literatura han Salatan nga Aprika

An **Literatura han Salatan nga** in literatura han Salatan nga Aprika nga may-ada 11 ka mga nasodnon nga yinaknan.
Haglipot nga susumaton

Iton **haglipot nga susumaton** in uska halipot nga buhat hin literatura, nga agsob sinurat ha naratibo nga prosa.
Mirabel

Iton **Mirabel** poyde tinmudlok ha:
## Espanya
* Mirabel, Cáceres - bungto ha Provincia de Cáceres, Extremadura.

## Fransya
* Mirabel, Ardèche - komyun ha departamento han Ardèche ngan ha rehiyon han Rhône-Alpes.
* Mirabel, Tarn-et-Garonne - komyun ha departamento han Tarn-et-Garonne ngan ha rehiyon han Midi-Pyrénées.
* Mirabel-aux-Baronnies - komyun ha departamento han Drôme ngan ha rehiyon han Rhône-Alpes.
* Mirabel-et-Blacons - komyun ha departamento han Drôme ngan ha rehiyon han Rhône-Alpes
* Saint-Jean-Mirabel - komyun ha departamento han Lot ngan ha rehiyon han Midi-Pyrénées.
Radio Studio 54 Network

An *Radio Studio 54 Network*' usa nga radio stasyon ngan Locri dinhi ha Italy. 

Kitaa an atorni hi Francesco Massara.

## Opisyal
* Radio Studio 54 Network website
* Studio 54 Network webcast
Sagittarius A*

An **Sagittarius A*** in uska malamrag ngan masuok duro nga gawsanan hin radio astronomiko ha butnga han galaksiya han Gatasnon nga Agianan, harani han mga katubtuban han mga konstelasyon Sagittarius ngan Scorpius.
Eta Carinae

An **Eta Carinae** (η Carinae o η Car) in uska bitun-on nga sistema ha konstelasyon Carina, may mga 7,500 ngada ha 8,000 lamrag-tuig tikang ha Adlaw.
Dako nga Dampog Magallanes

An **Dako nga Dampog Magallanes** in uska hirani nga galaksiya irregualar, ngan uska satelayt han Gatasnon nga Agianan.
Omega Centauri

An **Omega Centauri** (ω Cen) o NGC 5139, in uska pundok globular ha konstelasyon Centaurus nga nahitad-an ni Edmond Halley ha 1677.
Pleiades

Ha astronomiya, an **Pleiades**, o an Pipito nga Magbugto nga Babaye,  in uska buklad nga pundok hin mga bituon, nga nagsusulod hin butnga-nga edad mapaso nga klase-B nga mga bituon nga namumutang ha konstelasyon Taurus.
Edad han sangkalibutan

Ha pisikal nga kosmolohiya, an **edad han sangkalibutan** in takna nga naglabay tikang ha Dako nga pagbuto.
Pisikal nga kosmolohiya

An **Pisikal nga Kosmolohiya**, komo uska sanga hin astronomiya, in pag-aram ha gidakoi-iskala nga mga istruktura ngan dinamika han Sangkalibutan ngan nanginginanao han mga panguna nga pakina mahiunong hinin nga pagkahimo ug ebolusyon.
Langitnon nga butang

An **butang astronomiko** o mga **langitnon nga butang** in natural nga aada nga mga entidad pisikal, mga paghisumpay, o mga istruktura nga han yana nga syensya in nakakademostrar nga ungod hira ha naoobserbahan nga sangkalibutan.
Sistema pan-langit hin mga koordinato

Ha astronomiya, an **sistema pan-langit hin mga koordinato** in uska sistema nga naghahatag posisyon hin mga langitnon nga mga butang sugad hin mga satelayt, mga planeta, mga bituon, mga galaksiya, ngan iba pa.
Atmuspira

**Atmospera** (Iningles:Atmosphere) (Pambansa:xxxxxxx) usa nga ilimintu nga nasulud kun an usa nga butang in nahungaw, ini an aada ug aadi bisan diin tikang tona tipakadtu igbaw yaun pamoraburaan nga sukul ug bisan ha tona kun ma-abrihan masulud ini.
Yilu

**Yilu** (Iningles:Ice) tubig nga sulidu.

Iton **hielo** in tubig ha solido nga estado.

Yilo "iningles:Ice" usa nga na-solido nga anay likido pinaagi han usa nga prosiso
Kosmolohiya

An **kosmolohiya**, komo uska sanga han astronomiya, in pag-aram han mga tinikangan ngan kakadtoan han sangkalibutan.
Ginhawa

"Ginhawa" (Iningles:Breath) (Pambansa:Hinga) lipay ; kinabuhi ; tawo

**Naginhawa** (Breathing) (Humihinga) na gawas ha irung ngan baba an hangin, nagkekewa an tiyan/suruk-suruk
Simbulu

An **simbulu**  (Iningles:*Symbol*) usa nga pagprisinta nga nabantad nga balod nga naagi ha ihap pakadto ha alpabeto.
Digradu

"Digradu" (Iningles:Degree) kursu ; yunit ; sukul ginpriprinsintar ° (an simbolo digradu), an pagsukul han patag nga anggulo, ginririprinsintar han  1⁄360 han usa nga kumpleto nga pag-birik. Ini in gamit liwat pag-sukul han timpiratura, n kapasu ngan kahagkut.

### Kasaysayan

## Anggulo

An Perpendicular o an kanto nga perpekto in kasiyaman digradu (90 degrees) ini in tikang ha numiro usa (1) ngadtu siyam (9), 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,0...... kada usa nga ihap 1 in napulu sanglit an siyam naging kasiyaman (90), usa ka digradu (1 degree) in usa ka lidung o sirkulo nga pareho ha kaunuman yunit (60 units) ngan kun uupatun pareho han 15, 15 nagprinsintar hin kasiyaman digradu (90 degrees) ngan kun an 90 tunggaun hin 15 pareho han 6, ha numiro putus usa ngadtu usa kada puntus usa gingamit an ihap nga unum tikang ha 90 nga gin tungga 15 u 0.1 pareho han unum (6) minutu ngan kun tunggaun mo an 90 hin 60 pareho han 1.5 mahitunggod han basehan napulu an ihap han atun karamuy ha kamut an 1.5 naging 15, ngan kun tunggaun mo an 60 hin 90 o 6 han 9 in puntus saises (unum) o duha ha tulu (2/3) ngan an duha han tulu ka parte ha usa ka lidung nga 360 digradu in 240 gamit an basehan nga kamut (napulu) naging kaduhaan kag upat (24) an atun orasan han usa ka adlaw.

## Timpiratura
Maupay

"Maupay" (Iningles:Get Well) (Pambansa:Gumaling) (Sugbuhanon:xxxxxxxx) (Minuslim:xxxxxxxxx) lipay ; paabat

"Maúpay" (Iningles:Knock-Knock) (Pambansa:Tao Po) pasakalyi ; rispitu

"Maüpay" (Iningless:Good/Pleasant) (Pambansa:Magaling/Maganda) (Sugbuhanon:Maáyu) (Ilokano:Na-imbag) (Maranao:Mapiya) (Minuslim:xxxx)
Buhok

**Buhok** (Iningles:Hair) usa nga parti han hayup o tawo nga nahilaba kun ini utudon diri masakit.

## Mga sumpay ha gawas
* сайт о волосах
Nasyun

An **Nasyun** in urusa nga mga tawo ha ilarum hin usa nga bandira

Nasyun : Bansa

Para ha Nasyun : Pambansa
Bandira

An **bandira** (Iningles: *Flag*) amo in usa nga pagpasabut han simbolo mga tawo urusa disenyo grapiko diri ibba.
Baralyuan hin Pagbabakas han Pilipinas

An **Baralyuan hin Pagbabakas han Pilipinas** (Iningles: *Philippine Stock Exchange*, Tinag-alog: *Pamilihang Sapi nga Pilipinas*) amo an nasodnon nga balyuan hin bakas ha Pilipinas, usa ha gidadaani nga balyuan hin bakas ha Salatan-Sinirangan nga Asya, nga nagpipinadayon it operasyon tikang han katukod hini han 1927. Ha pagkayana, may-ada ini duha nga baligyaan, usa ha iya ulobuhatan ha PSE Plaza Ayala Triangle, Ayala Tower One ha kanan Syudad han Makati Namumutnga nga Distrito hin Pan-negosyo, ngan an usa liwat ha Philippine Stock Exchange Centre (Tektite Towers), Ortigas Center ha Syudad han Pasig.  An PSE in may-ada napulo kag-lima katawo nga Konseho hin Pagdudumara, nga gin-aatubang ni José T. Pardo.

An panguna nga tudlokan ha PSE amo an PSE Composite Index o PSEi, nga naglalakip hin katloan (30) nga nakalista nga mga kompanya.

## Mga kasarigan
Mara

Iton **Mara** poyde tinmudlok ha:
*Mara, Aragón, amo an usa ka bungto ha Provincia de Zaragoza, Aragón, Espanya. 
*Mara, Sassari, usa ka comune ha lalawigan han Sassari ha rehiyon han Sardinya ha nasod han Italya.
Ngaran

Iton **ngaran** usa nga termino nga gingagamit para hin pangilal-an. An mga ngaran nagpapakilala hit usa nga klase o kategoriya hin mga butang, o mag-usahan nga butang.
Suruk-suruk

**Tiyan** (Iningles: Stomach/Abdomen) (Pambansa:Tiyan) suruk-suruk ; an parti nga mga sistema pantunaw nga organo han lawas adtu sulud an gawas nga panit in may-ada pusud
Parke Nasodnon ngan Estadohanon Redwood

An **Parke Nasodnon nga Estadohanon Redwood** in namumutang ha Estados Unidos, ha baybay han amihanan California.
Makaagihon Nasodnon nga Parke Pan-kultura han Chaco

An **Makaagihon Nasodnon nga Parke Pan-kultura han Chaco** in uska Makaagihon Nasodnon nga Parke han Estados Unidos.
Kluane / Wrangell – St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini-Alsek

An **Kluane / Wrangell-St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini-Alsek** in uska pankanasoran sistema hin parke nga namumutang ha Canada ngan Estados Unidos., ha mga katubtoban han Yukon, Alaska ngan British Columbia.
Nasodnon nga Parke Yosemite

An **Nasodnon nga Parke Yosemite** in uska nasodnon nga parke han Estados Unidos nga naabot ha sinirangan nga bahin han mga condado Tuolumne, Mariposa ngan Madera ha butnga sinirangan nga bahin han estado han California ha Estados Unidos.
Nasodnon nga Parke Olympic

An **Nasodnon nga Parke Olympic** in uska nasodnon nga parke han Estados Unidos, nga namumutang ha estado han Washington, ha Rawis Olympic.
Samad

**Samad** o "Sampil" o "Gasgas" (Iningles:Wound/Bruise/Cut) hungaw nga parti han lawas ; masakit ; lugi ; nagawas an dugo
Platu

"Platu" (Iningles:Plate) (Pambansa:Plato) amo in lugaran hin karaonon ; puydi padisan kutsara o tinidor ngan basu

*Platitu* (Iningles:Cup Plate) (Pambansa:Platito) guruguti nga platu
Kutsara

"Kutsara" (Inngles:Spoon) (Pambansa:Kutsara) babayi nga butang pankaraonon ; sulidu ; padis han tinidor ; an salu

*Kutsarita* : guruguti nga kutsara ; kadam-an pan-kape ; kape ha tása
Bampira

An mga **bampira** in mitolohikal nga mga butang nga nabubuhi pinaagi hin pagkaon han mga esensya han kinabuhi (kasagaran ha porma hin dugo) hin mga nabubuhi.
Unicorn

An **unicorn** in uska mitolohikal nga hayop nga ginsesering tikang ha antikidad nga uska hayop nga may-ada dako, matais, ngan nalibot nga sungay nga ulbo tikang han iya agtang.
Pegasus

An **pegasus** in usa ha mga kilala nga mitolohikal nga hayop ha Griyego nga mitolohiya.  Hiya in may-ada pako nga kabayo nga divino, agsob ginsesering nga puro nga busag it kulur.
Sentauro

An **sentauro** in mitolohikal nga mga butang nga may-ada ulo, butkon, ngan igbaw nga lawas hin tawo ngan lawas ngan mga paa hin kabayo.
Jinn

An **jinn** in mga espiritu sumala han Qur'an ngan iba nga teksto Islamiko nga naguukoy ha diri nakikita nga kalibutan ha mga dimensyon nga lapos han nakikit-an nga sangkalibutan han katawhan.
Benedicta Boccoli

Hi **Benedicta Boccoli** (natawo hadton Nobyembre 11, 1966 ha Milan) in usa nga Italyano nga aktris ha pelikula ngan tyatro.

## Pelikula

**Gli angeli di Borsellino* - 2003
**[[Valzer]]* - 2007
**Dolce di latte* - 2008
**Ciao Brother* - 2016
* *La confessione* – 2020; 

## Tyatro

**Blithe Spirit*, Noël Coward - 1992/1993
* *Cantando Cantando*, Maurizio Micheli - 1994/1995
**Buonanotte Bettina*, Pietro Garinei & Sandro Giovannini - 1995/1996/1997
**Can Can*, 1998/1999 

**Orfeus all'inferno*, Opera, Jacques Offenbach - 1999 - Tersicore
**Polvere di stelle*, 2000/2001/2002
**Le Pillole d'Ercole*, 2002/2003/2004
**Anfitrione*, Plautus, 2004
**Stalker* gan Rebecca Gillmann, 2004
**Plutus*, Aristofanes, 2004
**Fiore di cactus* 2004/2005/2006
**Prova a farmi ridere*, Alan Ayckbourn - 2006
**[[The Tempest]]*, William Shakespeare - 2006 - Ariel
**Sunshine*, William Mastrosimone - 2007/2008
**L'Appartamento*, Billy Wilder - 2009–2010
**Vite private*, Noël Coward - 2012-2013
**Dis-order*, Neil LaBute - 2014
**Incubi d'Amore*, Augusto Fornari, Toni Fornari, Andrea Maia, Vincenzo Sinopoli - 2014
**[[Crimes of the Heart]]*, Beth Henley - 2015
* A Room with a View, E. M. Forster - 2016
* *[[Flor de cactus]]*, Pierre Barillet y Jean-Pierre Grédy - 2016
* *Il più brutto week-end della nostra vita*, Norm Foster - 2016
* *El test*, Jordi Vallejo - 2019-2020; 
* *Su con la vita*, Maurizio Micheli - 2020; 

## Telebisyon
**Pronto, chi gioca?*
**Domenica In*
**Gelato al limone* 
**Unomattina* - 1994
**Due come noi* – - 1997
**Incantesimo*
**Reality Circus* - 2006/2007

## Gallery


Image: Benedicta-boccoli-1998.jpg|Benedicta Boccoli, 1998


## Mga Reperensya



## Mga Sumpay ha Gawas

* Benedicta Boccoli Web Site
Rasón

An **rasun** o kundi man **rasón** (tikang han Kinatsila nga *razón*) nangangahulogan hin katadungan, pagkamatandong, hinungdan. Ginagamit  iní pagtawag hin mga hinungdan hin mga panhinabo o butang ngan han panhunahuna kun unan-o in mga bagay ginhinungdan. 

It pulong nga **rasón** ginagamit liwat hin diri pormal nga pagtawag hin *batun*.
Vittorio Gassman

Hi **Vittorio Gassman**, Cavaliere di Gran Croce OMRI (Genova, 1 Septyembre 1922 – Roma, 15 Hunyo 2000) in usa nga Italyano nga artista.
Kaladkad

An **pagkaladkad** an malaksi han pagigin aso haan usa ka likido, nahihitabo kun an likido ginpaso tubtob han punto han pagkaladkad, an temperatura kun diin an vapor pressure han likido napareho han presyon nga nagpapalibot han likido ngan an likido nagigin aso.
Saint-Germain-Laval

Iton **Saint-Germain-Laval** poyde tinmudlok ha:
* Saint-Germain-Laval, Loire, amo an prefektura ha departamento han Loire.
* Saint-Germain-Laval, Seine-et-Marne, amo an prefektura ha departamento han Seine-et-Marne.
Arug

ʐ"Arug" (Iningles:20 to 36 years of age humans/Adult) (Pambansa:Tao) manu(lalaki) / mana(babayi) /

Ikasampulu:

Tikalagas na / tika**arug** na (Iningles:Getting Old)

Pagka*arug* (Adulthood) (Pagka-mama)
Cabanès

Iton **Cabanès** poyde tinmudlok ha:
* Cabanès, Aveyron, amo an prefektura ha departamento han Aveyron.
* Cabanès, Tarn, amo an prefektura ha departamento han Tarn.

## Kitaa gihapon
*Cabanes
*Les Cabannes
*Cabana
*Cabanas
*Cabañas
Adriano Celentano

Hi **Adriano Celentano** (Milan, Enero 6 1938) usa nga Italyano nga magkaranta ngan kompositor hin kanta.
Cabanes

Iton **Cabanes** poyde tinmudlok ha:
* Cabanes, Castellón - bungto ha Provincia de Castellón, Comunidad Valenciana,  Espanya.
* Cabanes, Girona - bungto ha Provincia de Girona, Cataluña,  Espanya.

## Kitaa gihapon
*Cabanès
*Les Cabannes
*Cabana
*Cabanas
*Cabañas
Dario Fo

Hi **Dario Fo** (Sangiano, Marso 24 1926) usa nga nakadaog han Pasidungog Nobel nga Italyano nga nobelista ngan dramaturgo.

Nadaog niya an Pasidungog Nobel para han Literatura dida han 1997.

## Mga Sumpay ha Gawas

* Dario Fo Web Site
Anna Rita Del Piano

Hi **Anna Rita Del Piano** (natawo natawo nga **Anna Rita Viapiano** hadton Hulyo 26, 1966 ha Cassano delle Murge) in usa nga Italyano nga aktris ha pelikula ngan tyatro.

## Pelikula

* *La balia*, de Marco Bellocchio, (1998)
* *Senza movente* de Luciano Odorisio, Anna (1999)
* *I terrazzi* de Stefano Reali, Amanda  (2000)
* *Il tramite* de Stefano Reali, (2002)
* *La signora* de Francesco Laudadio, (2002)
* *Tornare indietro* de Renzo Badolisani, (2002)
* *Le bande* de Lucio Giordano, (2005)
* *Amore 14* de Federico Moccia, (2009)
* *Focaccia Blues* de Nico Cirasola, (2009)
* *L’uomo Nero* de Sergio Rubini, (2009)
* *Che bella giornata* de Gennaro Nunziante, (2010)
* *Il Tempo che Tiene* de Francesco Marino, Isabella (2010)
* *E la chiamano Estate* de Paolo Franchi, (2011)
* *Operazione vacanze* de Claudio Fragasso, Vanessa(2011)
* *Quando il sole sorgerà* de Andrea Manicone, Anna (2011)
* *Una vita da sogno* de Domenico Costanzo, Giovanna (2011)
* *Cinema Italia* de Antonio Domenici, Anna (2012)
* *Outing - Fidanzati per sbaglio* de Matteo Vicino, (2013)

## Tyatro

* *Zapping*, (1996)
* *Anche al Boss piace Caldo*, de S. Ammirata (1997)
* *SPQR - Se Parlasse Questa Roma*, (1997)
*  *Tu sai che io so che tu sai (Estate romana)*, (1997)
* *La Corona Rubata*, (1998)
* *Molly and Dedalus* de Ulisse de Joyce, (1998)
* *Parsifal*, de D. Valmaggi (1998)
* *Strano, Stranissimo anzi Normale* comedia musical, (2004)
* *Lo scherzo* director A. Zito, (1999)
* *Un Viaggio chiamato Amore*, director Michele Placido, (2002)
* *Orfeo agli Inferi*, operetta, (2003)
* *Pierino e il Lupo*, opera musical, (2003)
* *Giravoce*, (2004)
* Recital *Cesira*,  (2004)
* *Souvenir dell’operetta*, (2004)
* *Yerma e le Altre*, Medea, (2005)
* *Ruzantimando*, Gnua, (2006)
* *Casa Bardi nascita del Melodramma*, (2007)
* *Edipo Re*, Giocasta (2007)
* *Operina Rock*
* *Camerata Bardi*, de C. Monteverdi a A. Morricone, (2008)
* *Casa di Bernarada Alba*, Ponzia, (2008)
* *Due Cose Amare e una Dolce* regia di Buch Morris (Museo Arti e Trad.Popolari) (2008)
* *Ruzzantimando*, Gnua, (2008)
**Arie di Napoli* regia di Pino Cormani (2009)
*  *Ombretenue omaggio a Billie Holiday*, (2009)
* Monologo “Portapporta” Premio Fiorenzo Fiorentini ”Amore per Roma”  (Finalista) (2010)
* *“Come prendere 2 piccioni con una fava”*, Concetta (2011)
* *“Nulla è Cambiato”*, Angela, (2011)

## Gallery


Image:Primo Piano Anna Rita Del Piano1.jpg|Anna Rita Del Piano
Image:Anna Rita del Piano - Concerto Omaggio a Morricone 2008.JPG|Anna Rita Del Piano, 2008


## Mga Reperensya



## Mga Sumpay ha Gawas

* Il Rondello, Anna Rita Del Piano
Les Cabannes

Iton **Les Cabannes** poyde tinmudlok ha:
* Les Cabannes, Ariège, amo an prefektura ha departamento han Ariège.
* Les Cabannes, Tarn, amo an prefektura ha departamento han Tarn.
* Cabannes, amo an prefektura ha departamento han Bouches-du-Rhône.

## Kitaa gihapon
*Cabanes
*Cabanès
*Cabana
*Cabanas
*Cabañas
Dagaw

"Dagaw" ug **Lambung** (Iningles:Shadow) (Pambansa:Anino) usa ka itum nga ilimintu labi kun nasalipud an usa kabutang
Bungo

"Bungo" (Iningles:Skull) parti han istruktura han kalansay ; tulan
An **kranyo** o **bungo** (Iningles: *skull*) amo an matig-a nga bukog istruktura nga ulo nagsusuporta han mga buhi nga butang. ha mga hayop nga tawo, an kalabera amo an pinagsumpay.
Produkto

"Produkto" (Iningles:Product) uska tikang han pagdamu han materya o butang o karaonon o irimnun nga pinanhimu.
Iskwilahan

**Iskwilahan** (Iningles:School) usa nga urusa han mga maistru o maistra ; may-ada mga iskwila o istudyanti ; may-ada mga klasi. Iton **eskwelahan** in institusyon nga gindesinyo para han pagtutdo hin mga mag-aaram ha ilarom hin mga magturutdo.
In

"In" o **it** parihu la (Iningles:The/Is)

Uryintasyun:
an *it* ada ha unahan han pagyakan , it *in* nasunud
Lisbiyana

"Lisbiyana" (Iningles:Lesbian) o **[[Tumbuy]]** gin araman han syensya

Tumbuy (Boyish) Imahi:
#REDIRECT 
#REDIRECT
Kumpyutir

"Kumpyutir" (Iningles:Computer) igpapasa ku ikaw hini nga kuntak (I am redirecting you to this link) 
#REDIRECT
Hiranat

"Hiranat" (Iningles:Fever) uska kamutangan nga panmidiku ; sakit

An **hiranat** o **saynat** usa nga termino nga hinayhinay ginruruba an panhinumdoman ngan normal hin 37.5 nga 38.3 °C (99.5 ngan 100.9 °F), panhunahuna han simptoma usa ka tawo han lawas na temperatura kutob hini sip-on.
Bangko Sentral ng Pilipinas

An **Bangko Sentral ng Pilipinas** amo an bangko sentral han Pilipinas. Ini in gintukod han Hulyo 3, 1993, ha pagmando han probisyon han Buhat Republika 7643 o an Buhat Bag-o nga Bangko Sentral han 1993.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

*
Provincia de Jaén

Iton **Provincia de Jaén** poyde tinmudlok ha:

* Provincia de Jaén (Espanya), usa nga probinsya o lalawigan han Andalucía, Espanya.
* Provincia de Jaén (Perú), amo an usa ka probinsya ha nasod han Perú.
Córdoba

Iton **Córdoba** in poyde tinmudlok ha:

*Argentina
**Córdoba, Argentina, kapital han Lalawigan han Córdoba
**Provincia de Córdoba, lalawigan han nasod han Argentina.

*Colombia
**Córdoba, Bolívar, bungto ngan munisipalidad ha departamento han Bolívar
**Córdoba, Nariño, bungto ngan munisipalidad ha departamento han Nariño
**Córdoba, Quindío, bungto ngan munisipalidad ha departamento han Quindío

*Espanya
**Córdoba, Espanya, bungto ha Provincia de Córdoba, Cataluña, Espanya.
**Provincia de Córdoba, probinsya ha sidlangan nga Espanya.

*Mehiko
**Córdoba, Veracruz, syudad ha nasod han Mehiko.
Kristal

Iton **kristal** in uska solido kun diin it iya molekula (o atomo) in nakaayos ha nagbabalikbalik nga paagi.
Biyahe Pakadto ha Katundan

An **Biyahe Pakadto ha Katundan** in uska shenmo nga sinurat ha ika-16 gatostuig ha durante han Dinastiya Ming ni Wu Cheng'en.
Ihap atonomiko

Ha pisika ngan kimika, iton **ihap atonomiko** in ihap han mga proton nga mabibilngan ha nucleus hit uska atom.
Simbolo kimiko

Iton **simbolo kimiko** in 1-, 2-, 3-agi nga ginkasarabotan nga kodigo han mga nasod, kasagaran kinuha ha ngaran mismo han mga elemento, agsob Linatin.
Grupo (taramdan peryodika)

Ha kimika, iton **grupo** in uska paubos nga mga elemento ha taramdan peryodika han mga elemento kimiko.
Peryodo (taramdan peryodika)

Ha taramdan peryodika han mga elemento, an **peryodo** in bisan ano nga nakahilira pahigda hin mga elemento.
Relatibo masa atomiko

An **relatibo masa atomiko** in waray dimensyon nga kantidad pisikal, nga may ratio nga kasagaran nga masa hin atomo hin uska elemento ngada ha 1/12 han masa han atomo han carbon-12.
Yunit masa atomiko

An **pinag-usa nga yunit masa atomiko** (simbolo: **u**) o **dalton** (simbolo: **Da**) in yunit nga gingagamit hin pagtimbang hin masa hin uska atomiko.
Punto hin pagkatunaw

An **punto hin pagkatunaw** hit uska solido amo an temperatura nga nagbabalyo han kahimtang tikang ha solido pakadto ha likido ha presyon atmosperika.
Punto hin pagkaladkad

An **punto hin pagkaladkad** hit uska sustansya in amo an temperatura kun diin it aso han likido in natupong ha presyon han palibot han likido, ngan an likido in nagigin aso.
Akus kapaso

An **akus kapaso** in masusukol nga kantidad pisikal nga naghahatag hin kadamo nga enerhiya kapaso nga kinahanglanon para makabalyo hin temperatura hin uska butang o lawas hin ginhatag nga kadamo.
Elektronegatibidad

An **elektronegatibidad** in uska kinaiya kimikal nga naghuhulagway han pagpadukot hin atomo hin mga elektron pakada ha iya kalugaringon.
Talaan hin mga elemento

An masunod in talaan hin 118 nga naitudlok nga mga elemento kimikal.

## Talaan

## Mga nota

## Mga kasarigan

* (for standard atomic weights of elements)
* (for atomic weights of elements with atomic numbers 103–118)
Acanthobasidium delicatum

An ***Acanthobasidium delicatum*** in uska species han Fungi in nahilalakip ha divisio nga Basidiomycota, ngan nga syahan ginhulagway ni Elsie Maud Wakefield, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Franz Oberwinkler och Walter Jülich hadton 1979. An *Acanthobasidium delicatum* in nahilalakip ha genus nga *[[Acanthobasidium]]*, ngan familia nga Stereaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

## Mga kasarigan
Acanthobasidium

An ***Acanthobasidium*** in uska genus han Fungi. An *Acanthobasidium* in nahilalakip ha familia nga Stereaceae. 

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas
Callosa d'en Sarrià

An **Callosa d&#39;en Sarrià** in uska munisipyo ha Probinsya han Alicante, Comunidad Valenciana, Espanya.
El Ràfol d'Almúnia

An **El Ràfol d&#39;Almúnia** in uska munisipyo ha Probinsya han Alicante, Comunidad Valenciana, Espanya.
Ascomycota

An **Ascomycota** in uska phylum han Fungi. An phylum nga Ascomycota in naglalakip hin 0 ka mga species, sumala ha Catalogue of Life. 

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas
Amazonomyces farkasiae

An ***Amazonomyces farkasiae*** in uska species han Fungi in nahilalakip ha phylum nga Ascomycota, ngan nga syahan ginhulagway ni . An *Amazonomyces farkasiae* in nahilalakip ha genus nga *[[Amazonomyces]]*, ngan familia nga Arthoniaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas
Acrospermum adeanum

An ***Acrospermum adeanum*** in uska species han Fungi in nahilalakip ha divisio nga Ascomycota, ngan nga ginhulagway ni Franz Xaver von Höhnel hadton 1923. An *Acrospermum adeanum* in nahilalakip ha genus nga *[[Acrospermum]]*, ngan familia nga Acrospermaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

## Mga kasarigan
Diplodia tecta

An ***Diplodia tecta*** in uska species han Fungi in nahilalakip ha divisio nga Ascomycota, ngan nga ginhulagway ni  hadton 1838. An *Diplodia tecta* in nahilalakip ha genus nga *[[Diplodia]]*, ngan familia nga Botryosphaeriaceae. Nag-uusahan nga subspecies: *D. t. cerasii*.

## Mga kasarigan
Camarosporium

An ***Camarosporium*** in uska genus han Fungi. An *Camarosporium* in nahilalakip ha ordo nga Botryosphaeriales, classis nga Dothideomycetes, phylum nga Ascomycota, ngan regnum nga Fungi. 

## Ilarom nga taxa

* *[[Camarosporium aequivocum]]*
* *[[Camarosporium ambiens]]*
* *[[Camarosporium ariae]]*
* *[[Camarosporium atriplicis]]*
* *[[Camarosporium betulinum]]*
* *[[Camarosporium coronillae]]*
* *[[Camarosporium dalmaticum]]*
* *[[Camarosporium eucalypti]]*
* *[[Camarosporium feurichii]]*
* *[[Camarosporium frangulae]]*
* *[[Camarosporium graminicola]]*
* *[[Camarosporium ilicis]]*
* *[[Camarosporium insuetum]]*
* *[[Camarosporium karstenii]]*
* *[[Camarosporium kriegeria]]*
* *[[Camarosporium laburni]]*
* *[[Camarosporium lantanae]]*
* *[[Camarosporium lauri]]*
* *[[Camarosporium macrosporum]]*
* *[[Camarosporium mirabile]]*
* *[[Camarosporium nigricans]]*
* *[[Camarosporium obiones]]*
* *[[Camarosporium oreades]]*
* *[[Camarosporium orni]]*
* *[[Camarosporium palliatum]]*
* *[[Camarosporium passerinii]]*
* *[[Camarosporium pini]]*
* *[[Camarosporium pistaciae]]*
* *[[Camarosporium propinquum]]*
* *[[Camarosporium pusillum]]*
* *[[Camarosporium quaternatum]]*
* *[[Camarosporium quercus]]*
* *[[Camarosporium ribis]]*
* *[[Camarosporium robiniae]]*
* *[[Camarosporium rosae]]*
* *[[Camarosporium roumeguerei]]*
* *[[Camarosporium rubicola]]*
* *[[Camarosporium salicinum]]*
* *[[Camarosporium sarmenticum]]*
* *[[Camarosporium solandri]]*
* *[[Camarosporium spartii]]*
* *[[Camarosporium suaedae]]*
* *[[Camarosporium tamaricis]]*
* *[[Camarosporium tiliae]]*
* *[[Camarosporium virgiliae]]*

## Mga kasarigan
Camarosporium aequivocum

An ***Camarosporium aequivocum*** in uska species han Fungi in nahilalakip ha divisio nga Ascomycota, ngan nga syahan ginhulagway ni Giovanni Passerini, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Pier Andrea Saccardo hadton 1884. An *Camarosporium aequivocum* in nahilalakip ha genus nga Camarosporium, ordo nga Botryosphaeriales, classis nga Dothideomycetes, divisio nga Ascomycota, ngan regnum nga Fungi. Waray hini subspecies nga nakalista.

## Mga kasarigan
Antennulariella

An ***Antennulariella*** in uska genus han Fungi. An *Antennulariella* in nahilalakip ha familia nga Antennulariellaceae. 

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas