Uyag

An **mulay** o **uyag** (Iningles:Game(pan-ngaran)/Play(pan-unod) (Pambansa:Laro) (ha pira nga mga Winaray nga diyalekto: **uyas**) usa nga gin-istruktura o semi-istruktura nga buruhaton, nga agsob makit-an ha bisan diin nga lugar para hin pagliaw ngan panalagsa gamiton liwat nga paagi hin pag-aram hiton pira nga klase hiton paisan-isan. An uyag, usa nga paglibang han mga kabataan nga waray ginbubuhat labi kon waray klase ha eskwelahan. An uyag in usa nga pa-agi nga makapagawas hin balhas ha lawas ngan dida gihapon nakikita an pag-arte han mga nag-uuyag o mga ka api hini. An uyag naghahatag hin dugang nga ideya ha huna-huna han tawo diin napapakurukusog iton iya mga pama-agi. 

It mga elemento hin mulay amo an mga panuyo, mga ginsusunod, ngan *challenge* ngan *interactivity*. Iton mga uyag mayda mental o pisikal nga *stimulation*, ngan agsob dungan ka pisikal ngan mental. Damo nga mga uyag nakabulig hit pagpadukwag hin mga abilidad, nagsisirbe komo paagi hin pag-ehersisyo, o mayda papel ha edukasyon, *simulation* ngan psikolohiya.

**Tikang**

1. *Napulu nga Bola dara an patu nga bilyar. (10-Ball Billiards)*

:1.A Ig set an bola pa tatsuluk. An mga kantu 2 ngan 3, an printi 1. Didtu ha katunga han tunga pahilaba nga lamesa sentru an 1(dulaw). Imahi han pag set. 10ball_SET 
:1.B Kuha taku kamu nga duha.

:1.C Pagkuha hin 1 ka takup han butilya o uska piso nga salapi.

:1.D Pagpili kam nga duha kun kulub imu u huyang iya baliktad huyang imu kulub iya o kun piso pili kun Jose Rizal o Bangko Sentral.

:1.D1 Pagpili kun kulub u huyang an Bad Shot u Good Shot, Jose Rizal O Bangko Sentral.

:1.D2 Pagpili kun kulub u huyang an Spot u Tutuk,Jose Rizal o Bangko Sentral

:1.E Igpa-itsa an takup. Para kumulub u humuyang.

:1.F An magdaug ansya an ma-sargu.

:1.G Kun pagsargu/pagtira may sumulud nga bola. Puydi ka humabul, imuhon an nasulud. (pakadtu 1.H ngan 1.I)

:1.G1 Kun pagsargu mu gumawas ha lamesa an madir/patu, itsa takup kun Bad u Good, Kun Good imu tira, itsa kun tutuk u spot, kun bad iya na tira itsa liwat kun tutuk u spot.

:1.G2 Kun pagsargu mu gumawas an ibba nga bola o an 1, itsa takup kun Good u Bad, kun Good dugang ha imu an ihap han gumawas nga bola diri na api ha lamesa, kun Bad iya na tira iya na an bola dugang ha iya an ihap.

:1.H Kun malanat/habol igpa-itsa an takup. Kun Good Shot diri ka makakahabol. Kun Bad Shot puydi ka makahabol. Imu na tira.

:1.I Igpa-itsa kun tutuk u spot an imu magiging tira.

:1.I1 Kun maka syut ka imu la guihapon tira kun diri ka maka syut iya na tira.

:1.J Kun imu tira nga diri ka naayun tumira, puydi mu ig-bad shot an una nga tira.

:1.K Igpa-itsa an takup. Para kumulub u humuyang.

:1.L Kun Good Shot wara ka mahihimu matira ka gud. Kun Bad Shot kuhaa an patu (Madir)

:1.M Igpa-itsa an takup kun tutuk u spot.

:1.N Tutuk ngani mahirani ka han sunud nga bola (kun nasyut an 2 an titirahan 3) ngadtu tadung ha bulsa/luhu. Kun spot adtu ka ha kahilab-an katunga nga tunga han lamesa an titirahan adtu ha luyu nga katunga han tunga sentru han lamesa.

:1.O Kun pagtira mu sumulud an madir an guin titira wara. Itsa takup kun Bad u Good, kun Good imu la gihap tira. Kapti an madir. Itsa takup kun tutuk u spot.

:1.P Kun pagtira mu sumulud nga duha an madir ngan an guin titirahan. Itsa takun kun Good u Bad, kun Bad iya na tira, Itsa liwat takup kun tutuk u spot. An titirahan adtu kahilab-an katunga-tunga han lamesa sentru. Kun Good imu tira, itsa takup kun tutuk u spot.

:1.Q Kun pagtira mu han madir ngadtu han bola nga tinitira may-ada sumulud nga ibba nga bola. Itsa takup kun imu u iya an sumulud nga ibba(tsamba) nga bola. Diri na api ha lamesa han sumulud nga ibba nga bola. Dugang na ihap.

:1.R Kun pagtira mu gumawas ha lamesa an madir, itsa takup kun bad u good an imu tira, kun good itsa takup liwat kun tutuk u spot an imu tira. Kun Bad iya na tira itsa takup kun tutuk u spot an iya tira.

:1.S Kun pagtira mu gumawas ha lamesa an gintitira/ibba nga bola, itsa takup kun bad u good, kun good imu na an bola dugang ihap, kun bad iya an bola dugang ihap ha iya.

Ini nga uyag ansya in padakuay hin ihap, an maka abut karuhaan kag walo 28 tipa igbaw ansya an
daug. Bisan sanu an referee u spotter diri makaka badshot han nauyag. Kun pagtira mu nabantad han spotter an usa u damu nga bola imu la gihap tira. Kun tira mu nga mabantad han imu kauyag bilyar (diri an spotter) an makabantad itsa takup kun good u bad. Kun good padayun an imu pagtira. Kun bad itsa takup kun tutuk o spot an imu tira.

Pag-ihap
 1 dugang 2 batun iii

 iii dugang 3 batun iiiii i

 iiiii i dugang 4 batun iiiii iiiii

 iiiii iiiii dugang 5 batun iiiii iiiii iiiii

 iiiii iiiii iiiii dugang 6 batun iiiii iiiii iiiii iiiii i

 iiiii iiiii iiiii iiiii i dugang 7 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iii

 iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iii dugang 8 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii i

 iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii i dugang 9 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii

 iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii dugang 10 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii

an ngatanan nga bola an ihap 55 tungaun 27 ngan tunga. Salit an maka 28 an usa han duha nga manguruyag ansya an daug kay mahihimu nga 27 iksaktu la an kaluyu. Kun 29 ka, 26 la siya/hiya, kun 30 ka, 25 ka hiya/siya.

PaHINUMDUM: para ha punsuy.....

AYAW PAG GAMIT HIN SINSILYU NGA KUWARTA PAGBALYU HAN TAKUP NGA KARAHAN.

Puydi DYAK en POY, u Diyang. Good and usa nga nauyag an kaluyu Bad. Sugad man han tutuk ngan spot. Pati pag sargu.

Puydi takup han kaldiru/CD/DVD, TARALETS!

PaSIGURUHAN: hinay hinay la kita....

Kun natira an imu kauyag pakadtu iya luyu sigurua la nga diri ka mabubungkul han taku. Ini in pagsiguru nga diri tumalsik an bola ngada ha imu.

An spatter/manguruyag diri maatubang kun diin an natira tipakada ha iya an katadungan han taku. Adi la ha hiya/siya ha ligid/tabi.

## Padugang nga barasahon
* Avedon, Elliot; Sutton-Smith, Brian, *The Study of Games*. (Philadelphia: Wiley, 1971), reprinted Krieger, 1979. ISBN 0-89874-045-2