Aníbal Cavaco Silva

Hi **Aníbal António Cavaco Silva**, GCC (; nga natawo ha Boliqueime, Loulé, Algarve han 15 Hulyo 1939), amo an ika-19 nga Mangulo han Republika Portugesa.  Hiya an Mangulo tikang han 9 Marso 2006 kutob 9 Marso 2016.  Ugsa hini, hiya an Primer Ministro han Portugal tikang han 6 Nobyembre 1985 tubtob 28 Oktubre 1995. An iya panahon ha paglingkod hin napulo ka tuig amo an gimaiha-i hin bisan hin-o nga Primer Ministro tikang kan Salazar, ngan hiya an syahan nga Portuges nga Primer Ministro nga nakadaog hin absoluto nga kadam-an ha ilarom han yana nga sistema nga konstitusyonal (nga gintukod katapos han pagredemokratisar han nasod ha pagsunod han Rebolusyon Cravo).  Kilalado hiya nga amo an nagdará han Portugal ngadto han Unyon Europeo.

Nagdaog hiya han pinili-ay hin pagkamangulo han Portugal han 22 Enero 2006. Ginhurar hi Cavaco Silva han 9 Marso 2006. Hiya an Mangulo kutob 2016.  Napili hiya hin utro han 23 Enero 2011 para hin ika-duha nga panahon-hin-pag-alagad hin lima ka tuig.

## Syahan nga bahin han kinabuhì ngan karera

Natawo hi Aníbal António Cavaco Silva ha Boliqueime, Loulé, Algarve, nga anak ni Teodoro Gonçalves Silva (Loulé, Boliqueime, Maritenda, 30 Agosto 1912 – 30 Septyembre 2007) ngan han iya asawa (nag-asawa ha Loulé, Boliqueime, 4 Marso 1935) nga hi Maria do Nascimento Cavaco (natawo Loulé, Boliqueime, Maritenda, 27 Disyembre 1912).  Diri kilala nga mag-aaram ha pag-iskwela hi Aníbal António Cavaco Silva.  Han 13 an iya panuigon, nahulog hiya han ika-3 nga grado han Escuela Comercial ngan tungod hini ginpatrabaho hiya han iya apoy dido han huron komo usa nga paagi hin pagsirot. Katapos hin pagbalik ha pag-iskwela, nagpadayon hi Cavaco nga magin may abilidad nga mag-aaram. Nagpadayon hi Cavaco Silva ha Lisboa, nga diin kimuha hiya hin propesyonal nga pag-aram nga kurso hin contabilidad tikang han "Instituto Comercial de Lisboa" (*Instituto Superior de Contabilidade e Administração de Lisboa* (ISCAL), ha yanâ) han 1959. Dungán hini, nakarawat hiya hin pag-aram ha unibersidad didto ha *Instituto Superior de Ciências Económicas e Financeiras de Lisboa (ISCEF)* han Universidad Técnica de Lisboa (UTL) (ha yanâ amo ini an *Instituto Superior de Economia e Gestão (ISEG)* han Universidad Técnica de Lisboa), ngan nakatapos hiya han 1963, upod hin pagkilala, hin grado ha ekonomiya ngan pananalapî (an iya grado 16 tikang hin 20). Samtang nag-aaram hiya ha Lisboa, usa nga atleta hi Cavaco Silva han CDUL atletika nga departamento tikang han 1958 tubtub 1963. Han 1964 nag-asawa hiya kan Maria Alves da Silva, usa nga magturutdo hin Germanico nga pilolohiya ha Unibersidad han Lisboa, ngan hira nga duha mayda duha nga anak (hira Bruno Alves ngan Patrícia Maria), ngan kinmuha hiya hin mandatoryo nga serbisyo militar didto han hadto nga Portuges nga Lalawigan ha Langyaw han Mozambique, komo usa nga opisyal han militar nga pagdumara ha Lourenço Marques (nga yanâ an syudad han Maputo). An iya karera hin pagtutdo nagtikang dida han 1966 komo kabulig han ISCEF, kundi pag-abot hin duha ka tuig, kinmadto hi Cavaco Silva ha University of York, didto han Reino Unido, nga diin, han 1973, nakakuha hiya hin doctorado ha ekonomiya. An iya tesis ha York usa nga pagdapig han (hadto nga sikat nga) Ekonomiko nga Keynesihanon (An Neo-Keynesyanismo magkakaada hin influensya han iya panhunahuna han iya pagka Primer Ministro ha urhe nga panahon ngan ha yana nagtatawag pa gihapon hiya han iya kalugaringon nga Neo-Keynesihanon). Pagbalik niya ha Portugal, kinmuha hiya hin puwesto komo kabulig nga propesor ha ISCEF (1974), propesor ha Unibersidad Katolika han Portugal (1975), extraordinaryo nga propesor ha Bag-o nga Unibersidad han Lisboa (1979) ngan ha kataposan komo direktor han Opisina hin mga Pag-aram han Banko han Portugal.

Nagin abtik la hiya ha polítika katapos han Rebolusyon Cravo han 25 han Abril 1974, ngan ha urhe nga bahin hadto nga tuig inmapi hiya han PPD, usa nga partido ha politika nga pinamunuan ni Francisco Sá Carneiro. Ginhimo hi Cavaco Silva nga Ministro han Pananalapi ni Primer Ministro Francisco Sá Carneiro han 1980. Nagkaada hiya hin pagkakilala nga liberal ha ekonomiko ngan hinayhinay nga nagtanggal han mga regla nga napugong hin gawasnon nga enterprise. Dinmirì hiya pag-alagad dida han Bloco Central nga koalisyon han mga Sosyalista ngan mga Demokrata Sosyal (PSD) nga nagdumara tikang han 1983 tubtob 1985, ngan an iya kapili ngadto han liderato han PSD han 2 han Hunyo 1985, nagpahayag han kataposan han koalisyon.

Nagmantalâ hi Propesor Cavaco Silva hin pipira nga mga buhatonon ha akademiya ha larangan han ekonomiya upod ha mga ubos-nga-larangan sugad han polisiya hin panalapi ngan mga paghiusa hin salapi.

Nakakarawat hi Silva hin Honoraryo nga Doctorado tikang han Heriot-Watt University han 2009 

## Karera ha politika ha Portugal

### Primer Ministro
Nakumplekado an 1985 nga piniliay han mga magbabalaod han pag-ulpot hin bag-o nga partido politika, an Partido Renovador Democrático (PRD), nga nahimo han mga nasunod han Mangulo nga hi António Ramalho Eanes. Dida han 250-hin api nga Katitirok han Repúblika, an lawas hin mga magbabalaod han nasod, an PRD nakadaog hin 45 ka lingkoran – hin bentaha ha tanan nga mga partido gawas han PSD ni Cavaco Silva.  Bisan pa man nakadaog hin kulang hin 30 ka  porsyento han botos han katawhan, an PSD là an tradisyonal nga partido politika nga waray mawad'an hin damo dida han pinil-ay. An 88 ka lingkoran hini, ha matuod, nagpakita hin ganansya hin 13 ka lingkoran labaw han na-una nga pinili-ay. Tungodd hini, hi Cavaco Silva an nagin Primer Ministro han 6 Nobyembre 1985.

## Bibliyograpiya
* *Cavaco Silva, Autobiografia Política*, ha 2 ka Volumen.

## Mga kasarigan