open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1961

An **1961** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo
* Agosto 4 - Barack Obama, ika-44 nga Mangulo han Estados Unidos
## Mga namatay
1960

An **1960** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

## Mga namatay
*Pebrero 14 - Iluminado Lucente, paragsurat, paragsiday, dramaturgo ha Winaray.
1928

An **1928** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo
### Enero

*Enero – An British na bacteriologist na si Frederick Griffith nagreport san resulta san *Griffith's experiment*, na diri deretsahan nagpapatunay san *existence* san DNA. 

## Mga natawo

## Mga namatay

## Mga Pinagbasaran
1918

An **1918** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo
### Enero
* Enero 8 &ndash; Ginbagaw ni Woodrow Wilson an iya Fourteen Points na *speech*.
* Enero 12 
** Finland enacts a "Mosaic Confessors" law, granting Finnish Jews civil rights.
** nagdeklara san indepedencya an Latvia sa Russia mentras naokupar an tropa san Alimanya sa Latvia.
* Enero 18 &ndash; Nagpulong an Russian Constituent Assembly.
* Enero 19 &ndash; Gin proklama san *Russian Constituent Assembly* an Russian Democratic Federative Republic, pero gin dissolve san gobyerno san Bolshevik san pareho na adlaw.
* Enero 25 &ndash; Nagdeklara independencya an Ukrainian People's Republic tikang sa Bolshevik Russia.
* Enero 27 &ndash; Nagtikang an Guerra Sibil sa Finland.
* Enero &ndash; Una na naobserbahan an 1918 flu pandemic: "Spanish 'flu" (influenza) sa Haskell County, Kansas.

## Mga natawo

## Mga namatay

## Mga Kasarigan
1902

An **1902** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo
*Abril 19 – Linog na may magnitude 7.5 tinama sa Guatemala, maabot 2,000 katawo an patay.

## Mga natawo

## Mga namatay
1876

An **1876** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo
*Hunyo 3 - José Palma, Pilipinhon nga kompositor (namatay 1903).
## Mga namatay
1897

An **1897** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo
* Septyembre 26 - Papa Pablo VI (namatay 1978).
## Mga namatay
1616

An **1616** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo
*27 marzo,BEATA MARIA DE JESUS RUANO,escritora mistica.ESPAÑA
## Mga namatay
1521

An **1521** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo
### Marso
* Marso 6&ndash; Nabilngan ni Fernando de Magallanes an Guam.
* Marso 16 &ndash; Hi Fernando de Magallanes inmabot ha Pilipinas.
### Abril
* Abril 7&ndash; Hi Fernando de Magallanes inmabot ha Cebu.
* Abril 27 &ndash; Aragway ha Mactan: Hi Fernando de Magallanes ginpatay ha Pilipinas. 

## Mga natawo
* Agosto 4 &ndash; Papa Urbano VII (namatay 1590)
* Disyembre 13 &ndash; Papa Sixto V (namatay 1590)

## Mga namatay

* Abril 27 &ndash; Fernando de Magallanes, Portuges nga explorador (natawo 1480)
* Disyembre 1 &ndash; Papa Leon X (natawo 1475)
1291

An **1291** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

* Pebrero 8 – Hadi Afonso IV han Portugal (namatay 1357)
* Oktubre 31 – Philippe de Vitry, Franses nga kompositor (namatay 1361)
* Papa Clemente VI (namatay 1352)
* Theodore I han Montferrat (namatay 1338)
* Aimone han Savoy (namatay 1343)
## Mga namatay
Akbar

Hi **Jalaluddin Muhammad Akbar** usa nga gikakariti nga pinuno Mughal han Indya. Hiya an nagdara han Imperyo Mughal tikang ha 1556 C.E. ngadto ha 1605 C.E.. Kilala liwat hiya nga **Akbar nga Harangdon** (*Akbar-e-Azam*). Natawo hiya ha Oktubre 15, 1542 ngan namatay Oktubre 27 C.E., 1605 C.E..

## Mga kasarigan

## Mga reperensya
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Padugang nga barasahon
* Abu'l-Fazl ibn Mubarak *Akbar-namah* Edited with commentary by Muhammad Sadiq Ali (Kanpur-Lucknow: Nawal Kishore) 1881–3 Three Vols. (Persian)
* Abu al-Fazl ibn Mubarak *Akbarnamah* Edited by Maulavi Abd al-Rahim. Bibliotheca Indica Series (Calcutta: Asiatic Society of Bengal) 1877–1887 Three Vols. (Persian)
* Henry Beveridge (Trans.) *The Akbarnama of Ab-ul-Fazl* Bibliotheca Indica Series (Calcutta: Asiatic Society of Bengal) 1897 Three Vols.
* Haji Muhammad 'Arif Qandahari *Tarikh-i-Akbari (Better known as Tarikh-i-Qandahari)* edited & Annotated by Haji Mu'in'd-Din Nadwi, Dr. Azhar 'Ali Dihlawi & Imtiyaz 'Ali 'Arshi (Rampur Raza Library) 1962 (Persian)
* Martí Escayol, Maria Antònia. "Antoni de Montserrat in the Mughal Garden of good government European construction of Indian nature", *Word, Image, Text: Studies in Literary and Visual Culture*, ed. Shormistha Panja et al., Orient Blackswan, New Delhi, 2009. ISBN 978-81-250-3735-4
* Satyananda Giri, *Akbar*, Trafford Publishing, 2009, ISBN 978-1-4269-1561-1
* 
* 
* 
* 
** ''Akbar, Emperor of India'' by Richard von Garbe 1857-1927 - (ebook)
* ''The Adventures of Akbar'' by Flora Annie Steel, 1847-1929 -(ebook)
* 
* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas

* Jalaluddin Muhammad Akbar  The Great
* 
* History of the friendship between Akbar and Birbal 
* ''The Drama of Akbar''  by Muhammad Husain Azad from 1922
Mustafa Kemal Atatürk

**Mustafa Kemal Atatürk** (1881-1938) amo an naging siyahan nga mangulo han Republika han Turkeya.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya

;Mga imprenta
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
;Journals
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Mga sumpay ha gawas

*Memorial room in Bitola (Monastir) 
*
David Ben-Gurion

Hi **David Ben-Gurion** ( ; natawo ha ngaran nga **David Grün**; 16 Oktubre 1886 – 1 Disyembre 1973) amo an nangunguna nga nasodnon nga nagtukod han Estado han Israel ngan an syahan nga Primer Ministro han Israel. Hiyá in nangunguna nga prominente han Hudeyo nga komunidad han British nga Mandato han Palestina tikang han 1935 kutob han pagtukod han Estado han Israel han 1948, nga iya pinamunuan kutub han 1963 upod hin madali-ay nga pagbiya han 1954-55.
Carlomagno

Hi **Carlomagno** o **Charlemagne** (ca. 742 o 747 - 28 Enero, 814) amo an naging hadi han mga Franko nga nagpatikang han Baraan nga Imperyo Romano.  Ginkoronahan hiya nga imperador ha 800.

## Mga kasarigan

### Bibliograpiya

*Charlemagne: Biographies and general studies, from *[[Encyclopædia Britannica]]*, full-article, latest edition.
*
*
*
*
* 
*
*
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* Comprises the *Annales regni Francorum* and *The History of the Sons of Louis the Pious*
*
*
*

## [[#toc|<span style="color:black;">Mga sumpay ha gawas</span>]]

* 
* 
*The Sword of Charlemagne  (myArmoury.com article)
* 
*Charter given by Charlemagne  for St. Emmeram's Abbey showing the Emperor's seal, 22.2.794 . Taken from the collections of the Lichtbildarchiv älterer Originalurkunden  at Marburg University
Cixi

Hi **Imperatres Cixi** (29 Nobyembre 1835 – 15 Nobyembre 1908), nagtikang ha banay han Manchu nga Yehe Nara. Usa hiya nga maagaham ngan karismatika nga naging de facto nga naghahadi han dinasiya Manchu Qing, nga nagdara han Imperyo Manchu tikang han pakamatay han iya bana ha 1861 ngadto ha iya kamatayan ha 1908.
Cleopatra VII

Hi **Cleopatra VII** (Enero 69 BC - Nobyembre 30, 30 BC), hiya an naging reyna han Ehipto. Usa hiya nga prinsesa han Macedonia.
Elizabeth I han Inglaterra

Hi **Isabel** o **Elizabeth I han Inglaterra** o  puyde liwat **Elizabeth I han England** kun ha Ininglis: *Elizabeth I of England* (Setyembre 7, 1533 - Marso 24, 1603), amo an nagin Hada o Reyna han Inglatera tikang han Nobyembre 17, 1558 kutob hiya namatay ha 1603. Danay tawagon nga an Birhen nga Reyna, Gloriana o an Maupay nga Reyna Bess, hi Elizabeth an nagin pangurhian nga monarkiya han Balay han Tudor.

Hiya an anak nira Henry VIII ngan Anne Boleyn, an ikaduha niya nga asawa, nga ginbitay duha-ngan-katunga nga tuig kahuman la natawo hi Elizabeth. An kan Anne pag-asawa kan Henry VIII in napawaray dulot ngan hi Elizabeth in gindeklara nga illehitimo. An iya katunga-nga-bugto na hi Edward VI, an namuno tubtob han iya kamatayon han 1553, nga ginpamana an korona kan Lady Jane Grey nga ginpabaliwaray an mga pag-angkon han iya duha nga katunga-nga-bugto nga babaye nga hi Elizabeth ngan an Romano Catolica na hi Maria, bisan iba an senesering han balaud. An kan Edward karuyag basi han iya karuyagon in waray natuman ngan hi Maria an nagin reyna, ginpatalsik hi Lady Jane Grey. Samatang namumuno hi Maria, hi Elizabeth in napreso haros usa ka tuig ha pagsuspetsa nga hiya in nagsusuporta han mga rebelde Protestante.
Haile Selassie I

Hi **Haile Selassie I** (, ; natawo nga **[[Etiopianon nga mga titulo aristokratiko ngan kanan korte|Lij]]** **Tafari Makonnen**; 23 Hulyo 1892 – 27 Agosto 1975) amo an Prinsipe han Korona o Prinsipe Heredero ngan Rehente han Imperyo Etiopianon tikang 1916 kutob 1928, ngan sunod Hadi ngan Rehente tikang 1928 tubtob 1930, ngan ha kataposan, Emperador tikang han 1930 tubtub 1974. Usá hiyá nga dako in papel ha moderno nga kaagi han Etiopia. Api hiyá han Dinastiya Salomonico nga nagsubay han iya katulinan ngadto kan Emperador Menelik I.

## Mga tigaman

## Mga pinambasaran
Hirohito

Hi **Hirohito**  (29 Abril 1901 – 7 Enero 1989) nga gintagaan hin pagtahod katapos han iya kamatay ha ngaran nga  **Emperador Shōwa**  amo an ika-124 nga Emperador han Hapon sumalá han nahig-araan nga pagsunodsunod ha pagsunod, nga naghadì tikang Disyembre 25, 1926, kutob han iya kamatay. An iya paghadi hin labaw hin 62 ka tuig amo an gimaiha-i hin bisan hin-o nga Haponés nga emperador ha kasaysayan ngan usá han mga gimaiha-i nga naghadi nga mga monarka ha kalibotan. Ginsunod hiyá han iya suhag nga lalaki, hi Akihito.
 
Ha Hapon, tinatawag na hiyá yanâ hin urog han iya postumo nga ngaran o ngaran-katapos-han-kamatay, Emperador Shōwa. An pulong nga *[[Shōwa nga panahon|Shōwa]]* amo an ngaran han panahon nga nahahanungod han paghadì han Emperador, ngan ginhimò nga kalugaringon-nga-ngaran han Emperador ha iya kamatayan. An ngaran nga Hirohito nangangahulogan nga "patagbon nga maupay hin kaburut'on".

Ha pagtikang han iya paghadi, an Hapon daan na usá han mga dagko nga poder—an ika-siyam nga gidako-i nga ekonomiya han kalibutan, an ikatuló nga gidako-i nga poder ha dagat, ngan usá han upat nga permanente nga api han konseho han Liga hin mga Nasod. Hiyá an mangulo hin estado ha ilarom han Konstitusyon han Imperyo han Hapon dida han pagpadukwag ha imperyo han Hapon, pag-militarisar, ngan kahibulig ha Ikaduha nga Gera han Kalibotan. Katapos han pagsurender han Hapon han gera, waray hiyá tahapi ha korte hin mga krimen ha gera sugad hin damo nga iba nga mga nangunguna nga tawo han kagamhanan, ngan nagpapabilin nga kontrobersyal an katubtuban han iya kahibulig ha mga desisyon ha gera. Didâ han panahon katapos-han-gera, nahimo hiyá nga símbolo han bag-o nga estado ha ilarom han konstitusyon ha katapos-han-gera ngan han pagkahibalik ha ekonomiya han Hapon, ngan ha kataposan han iya paghadì, ginmawas an Hapon nga usa ha mga nangunguna nga ekonomiya han kalibutan.

## Mga tigaman

## Mga kasarigan
Nelson Mandela

Hi **Nelson Rolihlahla Mandela** (18 Hulyo, 1918 - 5 Disyembre, 2013) naging siyahan nga pangulo han Salatan nga Aprika nga napili han demokratiko nga piniliay. Hiya liwat an gisyasyahani nga itom nga pangulo han iya nasod.

## Mga kasarigan

## Dugang nga barasahon

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Mga sumpay ha gawas

*Nelson Mandela – Biography at Nobelprize.org
*Nelson Mandela Centre of Memory
*Nelson Mandela Children's Fund 
*Nelson Mandela Children's Fund (Canada) 
*Time 100 profile 
*Mandela: An Audio History
*Mandela: Son of Africa, Father of a Nation Documentary & Soundtrack 
*The Elders
*The Art of Nelson Mandela 
*CBC Digital Archives&nbsp;– Nelson Mandela: Prisoner, president, peacemaker
*Nelson Mandela: A Hero's Way  – slideshow by *[[Life magazine]]*
*Martin Meredith: Nelson Mandela: A Biography – Interview May 2010 
*Nelson Mandela Day 
*Nelson Mandela Day – official site
Benito Mussolini

Hi **Benito Amilcare Andrea Mussolini** (29 Hulyo 1883 - 28 Abril 1945) namuno ha Italya nga diktador tikang 1922 tubtob 1943.
Pedro nga Harangdon

Hi **Pedro nga Harangdon** (natawo ha 1672, namatay ha 1725) usa nga naging czar han Rusya. Namuno hiya tikang 1689 tubtob 1725. Hiya an nagtukod han St. Petersburg nga naging kapital han Rusya han 1711.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya
* Bushkovitch, Paul. *Peter the Great* (Rowman and Littlefield, 2001) ISBN 0847696391187 pp.; brief scholarly biography
* Bushkovitch, Paul. *Peter the Great: The Struggle for Power, 1671–1725* (Cambridge University Press, 2001); 485pp online edition
*
* Cracraft, James. *The Revolution of Peter the Great* (Harvard University Press, 2003) online edition
* Graham, Stephen *Peter the Great: A Life of Peter I of Russia called The Great* 367 pages
* Grey, Ian. *Peter the Great: Emperor of All Russia* (1960) online edition
* Hughes, Lindsey. *Russia in the Age of Peter the Great*. (Yale University Press, 1998) ISBN 0-300-08266-5
* Hughes, Lindsey. *Peter the Great and the West: New Perspectives* (Palgrave Macmillan, 2001) ISBN 0-333-92009-0
* Hughes, Lindsey. *Peter the Great: A Biography* (Yale University Press, 2002) 0-300-10300-X
* 
* Raeff, Mafrc, ed. *Peter the Great, Reformer or Revolutionary?* (1963), essays by scholars; 110 pages; online edition
*Troyat, Henri. *Peter the Great*. New York: E.P. Dutton, 1987 ISBN 0-525-24547-2
* Zitser, Ernest A. "Post-Soviet Peter: New Histories of the Late Muscovite and Early Imperial Russian Court," *Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History,* Volume 6, Number 2, Spring 2005 (New Series), pp.&nbsp;375–392 Review of recent books.  in Project Muse

### Ha Rinuso
* Brickner Alexander Gustavovich. (1902–1903) An Illustrated History of Peter the Great  (Иллюстрированная история Петра Великого) at Runivers.ru in DjVu and PDF formats

## Padugang nga barasahon
*

## Mga sumpay ha gawas

*  – Historical reconstruction "The Romanovs". StarMedia. Babich-Design(Russia, 2013)
Saladin

Hi **Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb** (inarabo: صلاح الدين يوسف بن أيوب‎, Kurdish: سه‌لاحه‌دین ئه‌یوبی Selah'edînê Eyubî;(c. 1138 - Marso 4, 1193), mas kilala ha Katundan nga kalibutan nga Saladin, usa nga Kurdo nga Muslim nga naging Sultan han Ehipto ngan Syria. Hiya an nanguna han pagtipa han mga Muslim ha mga Krusado Europeo ha Levant.

## Mga kasarigan

## Bibliograpiya
### Panguna nga kuruhaan
*
*

### Sekondarya nga kuruhaan
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 

## Dugang nga barasahon
*
*
*
*
*
*

## Mga sumpay ha gawas

*Stanley Lane-Poole, "The Life of Saladin and the Fall of the Kingdom of Jerusalem", in "btm" format 
*Rosebault Ch.J. Saladin. Prince of Chivalri 
*De expugnatione terrae sanctae per Saladinum A European account of Saladin's conquests of the Crusader states. 
*Saladin: The Sultan and His Times, 1138–1193 
*Richard and Saladin: Warriors of the Third Crusade
*Saladin Grave on www.findagrave.com http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=8092624
Margaret Thatcher

Hi **Margaret Hilda Thatcher, Baroness Thatcher** (13 Oktubre 1925 – 8 Abril 2013) hiya an gisyasyahani nga babayi nga Primo Ministro han Reino Unido tikang 1979 tubtob 1990. Pinuno han Partido Conservador, nahihinumduman hiya ha iya agnay nga "an Puthaw nga Babayi".
Reyna Victoria

Hi **Victoria** (Alexandrina Victoria; 24 Mayo 1819 – 22 Enero 1901) amo an Hada o Reyna han Reino Unido han Gran Britanya ngan Irlanda tikang han 20 Enero 1837, ngan naging siyahan nga Emperatres han Indya han Briton Raj tikang ha 1 Mayo 1876, kutob han iya kamatayan.
George Washington

Hi **George Washington** (Pebrero 22, 1732 – Disyembre 14, 1799) amo an naging siyahan nga Mangulo han Estados Unidos tikang 1789 kutob 1797.

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
Binengali

An **Binengali**, **Bengali** o **Bangla** usa nga Indo-Aryan nga yinakanan han sidlangan Indyan nga subcontinente, nga nagtikang ha mga Magadhi Prakrit ngan Sanskrit nga yinaknan.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya

* .
* .
* .
* .
*   .
* .
* .
* Chakraborty, Byomkes, A Comparative Study of Santali and Bengali, K.P. Bagchi & Co., Kolkata, 1994, ISBN 81-7074-128-9 Byomkes Chakrabarti
* .
* .
* .
* .

* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* Shaw, Rameswar : sadharan Bhasabigna O Bangal Bhasa, Pustak Bipani, Kolkata, 1997
* Haldar, Narayan : Bengali Bhasa Prsanga : Banan Kathan Likhanriti, Pustak Bipani, Kolkata, 2007
* .

## External links

* Ekushey – Free Bengali Unicode Solutions.
* Bangla Academy 
* The South Asian Literary Recordings Project, The Library of Congress. Bengali Authors.
* Bengali computing resources at TDIL 
* Bangla Language and Literary Society 
*All Bangla Newspaper link   
* Bengali – English Online Dictionary at BDword
Griniyego

An **Griniyego** (nga an tuminongnong nga ngaran: , *Ellenika*,  o , *Ellenike glossa*, ) usa nga Indo-Europahanon nga yinaknan nga unob ha salatan Balkan nga rawis.  Naglugaring ini nga sanga ha mga Indo-Europahanon nga yinaknan.

## Pinanbasaran
Linatin

An **Linatin** (tuminongnong nga ngaran *lingua Latīna*) usa nga Italyano nga pinulongan nga gingagamit tikang pa han-una ha Latium ngan Hadto nga Roma.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Mga sumpay ha gawas

### Language tools
* Searches Lewis & Short's *A Latin Dictionary* and Lewis's *An Elementary Latin Dictionary*.
* Search online Latin-English and English-Latin Dictionary with complete declension or conjugation.
* Identifies the grammatical functions of words entered.
* Identifies the grammatical functions of all the words in sentences entered, using Perseus.
* Displays complete conjugations of verbs entered in first-person present singular form.
* Displays conjugation of verbs entered in their infinitive form.
* Identifies Latin words entered. Translates English words entered.
* Combines dictionaries, grammars, morphological analyzers, and inflection tables in a browser addon.
*
*
*Genedict.net, genealogic dictionary and register of historical terms

### Mga kurso
*Online Latin Resources , Rosetta
*Online Resources for Latin, Nova Roma
*Learn Latin Grammar, Vocabulary and audio 
*Latin Links and Resources, Compiled by Fr. Gary Coulter
*
*
* (a course in Ecclesiastical Latin)
*
*Beginners' Latin on The National Archives (United Kingdom)
*Latin Language for Beginners Podcast 

### Gramatika ngan pag-aram
*
*
*
*
*

### Phonetics
*
*

### Latin language news and audio
*Ephemeris, online Latin newspaper
*Nuntii Latini, from Finnish YLE Radio 1
*News in Latin , Radio Bremen
*Classics Podcasts in Latin and Ancient Greek , Haverford College
*Latinum Latin Language Course and Latin Language YouTube Index; Alternative URL

### Pinulongan Latin aada-ha-linya nga kommunidad
*Pontificia Academia Latinitatis (Pontifical Academy for Latin) (language regulator in the Catholic Church)
*Opus Fundatum Latinitas (Latinitas Foundation)  
*Grex Latine Loquentium (Flock of Those Speaking Latin)
*Circulus Latinus Interretialis  (Internet Latin Circle)
*Latinum Schola
Pinulongan Hebreo

An **Hinebreo** amo an usa ka Norte-Katundan pinulognan Semitiko nga tuminongnong ha Israel, nga ginluluwas sobra 9 milyones ka tawo ka bug-os nga kalibutan. Ha kaagi, ini in senesering nga lingguwahe han mga Israelita ngan an ira kaapuy-apuyan, bisan ini nga ngaran han lingguwahe in waray nakasurat ha Tanakh. An gisyahani nga ehemplo han sinurat nga Paleo-Hebreo in nagtitikang ha ika-10 siglo BCE. An Hebreo in nalalakip ha Katundan Semitiko nga sanga han Afroasiatico nga banay hin mga pinulongan. An Hebreo amo nala an nabubuhi nga nasalin han lingguwahe Cananeas, ngan amo la an tinuod nga malinampuson nga napabanhaw nga namatay nga pinulongan.

An Hebreo naundang magin pan-adlaw-adlaw nga linuluwas nga lingguwahe didto ha butnga han 200 ngan 400 CE, nga nagtipalusad an paggamit kahuman la han mga rebelyon Bar Kokhba.  An Aramaic ngan an Griyego in gingagamit na hadin panahon komo mga pinulongan internasyunal, labi na ha mga elite ngan immigrante. nabuhi la ini ngadto ha Kapanahonan han Kabutngaan nga pinulongan han lituhiya han mga Hudyo, literatura han mga Rabino, ha pakikipagnegosyohan han mga Hudyo ha ira kalugaringon, ngan ha mga siday. Han ika-19 siglo, ini in ginbuhi komo usa nga linuluwas ngan pinulongan pan-literatura. Ini nagin lingua franca han mga Palestino nga Hudyo, ngan sinmunod liwat an Estado han Israel. Sumala han Ethnologue, han 1998, ini an pinulongan han 5 ka milyon katawo ha bug-os nga kalibutan. Masunod la ha Israel, an Estados Unidos an ikaduha ha may gidamoi nga naggamit hin Pinulongan Hebreo nga populasyon, nga may-ada mga 220,000 nga tadong manluwas.

An Moderno nga Hebreo usa ha duha nga opisyal nga lingguwahe han Estado han Israel ( an usa pa amo an Moderno nga Istandarte nga Arabiko), samtang an Pre-moderno nga Hebreo in gingamit han pangadi ngan pag-aram ha mga komunidad Hudyo ha bug-os nga kalibutan ha yana. An Samaritan nga dialecto in gingagamit liwat nga liturhikal nga dila han mga Samaritano, samtang an moderno nga Hebreo o Arabica an ira ginluluwas ha pan-adlaw-adlaw. Komo usa nga langyaw nga pinulongan, ini in gin-aaram kasagaran han mga Hunyo ngan mga mag-aaram han Judaismo ngan Israel, ngan an mga archaeolohita ngan lingguistika nga espesyalsta ha Butnga nga Sinirangan ngan an ira mga sibilisasyon, sugad liwat han mga theolohiko ha mga seminaryo han Kristiyano.

An Torah (an syahan nga lima nga libro), ngan an kadam-an han nasasalin nga Hebreo nga Bibliya in sinurat ha Hebreo nga Biblica, nga an kadam-an ha pagkayana nga porma tikang ha mga dialecto nga an mga mag-aaram natuo nga nagrabong ha mga ika-6 siglo BCE, ha mga oras han pagdakop ha mga Babilonia. Tungod hini nga rason, an Hebreo tinatawag liwat han mga Hudyo nga Leshon Hakodesh (לשון הקדש‬), "an Baraan nga Pinulongan", tikang ha hadto nga panahon.

## Mga tigamnan

## Pinanbasaran

* Zuckermann, Ghil'ad, 2003. ''Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew''. Palgrave Macmillan. (ISBN 9781403917232 / ISBN 9781403938695)
Rinuso

An **Rinuso** usa nga Sidlangan Slavic nga yinaknan. Bahin ini han Indo-Europehanon yinaknana nga banay. Amo ini an gidadamoi nga gingagamit nga yinakanan han mga pinolongan Slavic.

## Pinanbasaran

# Bibliograpiya

### Ha Ingles
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ha Ruso
* журнал «Демоскоп Weekly» № 571 - 572 14 - 31 октября 2013. А. Арефьев. Тема номера: сжимающееся русскоязычие. Демографические изменения - не на пользу русскому языку
* Русский язык на рубеже XX-ХХI веков — М.: Центр социального прогнозирования и маркетинга, 2012. — 482 стр. Аннотация книги в РУССКИЙ ЯЗЫК НА РУБЕЖЕ XX-ХХI ВЕКОВ
* журнал «Демоскоп Weekly» № 329 - 330 14 - 27 апреля 2008. К. Гаврилов. Е. Козиевская. Е. Яценко. Тема номера: русский язык на постсоветских просторах. Где есть потребность в изучении русского языка
* журнал «Демоскоп Weekly» № 251 - 252 19 июня - 20 августа 2006. А. Арефьев. Тема номера: сколько людей говорят и будут говорить по-русски? Будет ли русский в числе мировых языков в будущем?
* Жуковская Л. П. (отв. ред.) Древнерусский литературный язык и его отношение к старославянскому. — М.: «Наука», 1987.
* Иванов В. В. Историческая грамматика русского языка. — М.: «Просвещение», 1990.
* Новиков Л. А. Современный русский язык: для высшей школы. -— М.: Лань, 2003.
* Филин Ф. П. О словарном составе языка Великорусского народа. // Вопросы языкознания. — М., 1982, № 5. — С. 18—28

## Mga sumpay ha gawas

*
*
*USA Foreign Service Institute Russian basic course
*Free English to Russian Translation 
*Russian - YouTube: playlist of (mostly half-hour-long) video lessons from Dallas Schools Television 	
*Free Online Russian Language WikiTranslate Video Course
*Национальный корпус русского языка National Corpus of the Russian Language 
*Russian Language Institute Language regulator of the Russian language
Sinanskrit

An **Sinanskrit** usa nga daan nga Indo-Aryanhan nga yinakanan ngan usa ha gidadaani nga yinaknan ha Indo-Europeyahanon nga banay.

## Pinanbasaran

## Padugang nga barasahon
* 

## Mga sumpay ha gawas

* Samskrita Bharati, organisation supporting the usage of Sanskrit
* Sanskrit Documents—Documents in ITX format of Upanishads, Stotras etc.
* Sanskrit texts at Sacred Text Archive
* Sanskrit Manuscripts in Cambridge Digital Library
Tinamil

An **Tinamil** usa nga yinakanan nga ginluluwas ha Tamil Nadu nga estado han Indya, ha Sri Lanka, Singapura, ngan Malaysia. Sakop ini ha yinaknan banay han Dravidian.
Pinersyano

An **Pinersyano** o kundi man **Pinersa** (پارسی) in uska Iniran nga yinaknan ha sulod han Inindo-Iniran nga sanga han Inindo-Yinoropeo nga mga yinaknan ngan amo la nga Sur-Katundan nga Iniran nga yinaknan.  Ini in panguna nga yinaknan ha Iran (Persia), nga sapit nga Afghanistan (ha pagkabuhatanon in ginkikilala komo Dari tikang 1958 tungod han mga panpolitika nga mga rason, Tajikistan (ha pagkabuhatanon ginkikilala komo Tinajiki nga Pinesyano tikang ha Sobyet nga panahon tungod gihapon hin mga rason panpolitika, ngan pipira nga iba nga mga rehiyon nga may pagkahisumpay ha kasaysayan nga nagpailarom ha impluwensya han mga Persyano. An Pinersyano in ginklaklasipika komo uska nagpapadayon nga Butnga nga Pinersyano, an buhatonon nga panrelihiyon ngan panliterarya nga yinaknan han Sassanid nga Persia, ito liwat ngahaw in nagpapadayon han Kadaan nga Pinersyano, an yinaknan han Achaemaid nga Imperyo Persyano. An Pinersyano in uska plurisentriko nga yinaknan, ngan an iya gramatiko in pareho han damo nga kontemporaryo nga mga yinaknan Yinoropeo. An Pinersyano in gintatawag liwat hito nga ngaran tungod nagtikang ini ha ulohan han Imperyo Achaemenid, Persis (Fars o Pars), amo nga Pinersyano (Finarsi o Pinarsi).

Ginbabanabanahan nga may-ada 110 milyon nga nagyayakan hin Pinersyano ha bug-os nga kalibutan, nga may-ada an yinakanan nga ginkakaptan nga buhatanon nga kahimtang ha Iran, Afghanistan ngan Tajikistan. Ha mga gatostuig an Pinersyano in nagin prestihiyoso nga yinakanan pankultura han Butnga nga Asya, Sur nga Asya, ngan Katundan nga Asya. An Pinersyano in gingagamit liwat nga yinaknan panliturhiya han Islam, diri la ha Iran, Afghanistan ngan Tajikistan, kun diri liwat ha ha Pakistan ngan Norte nga India.

## Pinanbasaran

## Padugang nga barasahon

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
#
#
#
#
#
# 
#
Other Languages
# 
# 

## Mga sumpay ha gawas

*Academy of Persian Language and Literature official website  
*Assembly for the Expansion of the Persian Language official website 
*Persian language Resources  
*Persian Language Resources, parstimes.com
*Haim, Soleiman. New Persian–English dictionary. Teheran: Librairie-imprimerie Beroukhim, 1934–1936. uchicago.edu
*Steingass, Francis Joseph. A Comprehensive Persian–English dictionary. London: Routledge & K. Paul, 1892. uchicago.edu
*UCLA Language Materials Project:   Persian , ucla.edu
*How Persian Alphabet Transits into Graffiti, Persian Graffiti
Tinurkiya

An **Tinurkis** o **Tinurkiya** amo an yinaknana nga tuminongnong ha Republika han Turkeya, Tsipre, Gresya, ngan iba pa nga nasod han Imperyo Otomano.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya

**Printed sources**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*Glenny, Misha. *The Balkans – Nationalism, War, and the Great Powers, 1804–1999*, Penguin, New York 2001.
* 
* 
* 
*  (2nd edition 1989)
* 
* 
* 
* 
* 
*
**On-line sources**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Padugang nga barasahon

* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas

*
* 
* 
* Swadesh list of Turkish basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh-list appendix)
* Turkish Language: Resources – University of Michigan
* LT: LearningTurkish (non-commercial)
* LT: Automatic Turkish Verb Declinations (non-commercial) 
* USA Foreign Service Institute Turkish basic course
Tsino (yinaknan)

An **Yinaknan Tsino**, **Tsinino** o **Inintsik** amo an yinaknan nga ginluluwas han mga Tsino ha Tsina ngan iba pa nga lugar.  An Tsinino (; o kundi man ) amo in grupo hin mga nahanunungod, kundi ha damo nga mga kaso diri nagkakaintindihan, nga mga variedad hin pinulongan, nga naghihimo hin sanga han Sino-Tibetano nga pamilya hin pinulongan. Ginyayakan it Tsinino han Han nga kadam'an o mayoriya ngan damo pa nga iba nga mga ethniko nga grupo ha Tsina. Haros 1.2 ka bilyon nga katawhan (mga 16% han kamolupyohan han kalibotan) nayakan hin porma hin Tsinino nga ira syahan nga pinulongan.

## Kitaa gihapon
*Tsino nga agi

## Mga reperensya

;Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Padugang nga barasahon
* 
* 
* 
* 
* R. L. G. "Language borrowing Why so little Chinese in English?" *[[The Economist]]*. June 6, 2013.

## Mga sumpay ha gawas

* Classical Chinese texts – Chinese Text Project
* USA Foreign Service Institute Chinese basic course
*
John Adams

Hi **John Adams** (Oktubre 30, 1735 – Hulyo 4, 1826) usa nga Amerikano nga politiko ngan amo an ikaduha-nga Mangulo han Estados Unidos (1797–1801), katapos han iya pag-alagad komo syahan nga Sugbong-Mangulo (1789–1797) hin duha ka panahon-hin-pag-alagad. Ginkikita hiya nga usa han mga nagdara hin duro nga mga mga *Founding Fathers of the United States* o Mga Nagtukod-nga-Amay han Estados Unidos.

## Mga kasarigan
Samuel Adams

Hi **Samuel Adams** ( – Oktubre 2, 1803) amo in tawo-ha-estado, pilosopo hin politika, ngan usa han mga Nagtukod-nga-Amay han Estados Unidos. Komo politiko ha kolonyal nga Massachusetts, hi Adams usa han mga namuno han pakigbisog nga amo an nagin Amerikano nga Rebolusyon, ngan hiya an usa han mga arkitekto han mga prinsipyo han Amerikano nga republikanismo nga naghimo han kultura nga politikanhon ha Estados Unidos.
Thomas Jefferson

Hi **Thomas Jefferson** (Abril 13, 1743 – Hulyo 4, 1826) amo an ika-tulo nga Mangulo han Estados Unidos (1801–1809), an ikaduha nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos, an nanguna o prinsipal nga nagsurat han Deklarasyon hin Paglugaring (1776), ngan usa han mga nagdara hin duro nga mga Nagtukod-nga-Amay tungod han iya pagbandilyo han mga ideal han republikanismo ha Estados Unidos. Upod ha mga dagko nga mga panhinabo han iya panahon-hin-pagin-mangulo amo an Pagpalit han Louisiana (1803) ngan an Expedisyon ni Lewis ngan Clark (1804–1806).

## Mga kasarigan
Kompyuter

An **kompyuter** amo an usa nga electronic nga makina nga nakakarawat hin mga datos, ginproproseso ini nga mga datos, ngan an resulta in magigin impormasyon nga puydi magamit ha magkadurudilain nga butang. An mga proseso in puydi arithmetic o logical. Puydi gihap ini hiya tutduan pagsunod hin mga sugo pinaagi hin mga kompyuter programs nga ginsusurat hin mga tawo nga gintatawag nga mga kompyuter programmers. Tungod hini, an kompyuter in puydi magamit ha durudilain nga buruhaton.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya

* Fuegi, J. and Francis, J. "Lovelace & Babbage and the creation of the 1843 'notes'". *IEEE Annals of the History of Computing* 25 No.&nbsp;4 (October–December 2003): Digital Object Identifier 
*  
*  
*  
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas
* Warhol & The Computer
Rebolusyon Pranses

An **Rebolusyon Pranses** (1789-1799) amo an panahon han samok politikal ngan sosyal ngan tigda nga pagbag-o ha kaagi han Fransya, nga an pangobyernohan nga monarkiya nga may peudal nga pribilehiyo han mga aristokratiko ngan kapadian Katoliko, nagtigda pagbago tungod han mga Nalamragan nga prinsipyo han pagiging bongtohanon o citizenship ngan mga katungod nga diri nababawi.
Hinduismo

An **Hinduismo** usa nga dako nga relihiyon ha Indyan subkontinente. An Hinduismo agsob tawagon nga Sanātana Dharma, sinanskrit nga may kasirigngon nga "kanunay nga balaod" han iya tag-sunod.

## Pinanbasaran
HIV/AIDS

**Acquired immune deficiency syndrome** o **acquired immunodeficiency syndrome** (AIDS) ha iningles, usa nga sakit han immune system han tawo tungod han human immunodeficiency virus (HIV).

*World AIDS Day - Disyembre 1
Budismo

An **budismo** usa nga banay hin mga pagtoo ngan paggios, nga ginkikilala han kadam-an nga usa ka relihiyon, basi ha mga tutdo ni Siddhartha Gautama, nga ginkikilala nga "An Buddha", nga natawo ha yana nga Nepal.

## Pinanbasaran

## Bibliograpiya

*
*
*
* Bechert, Heinz & Richard Gombrich (ed.) (1984). *The World of Buddhism*, Thames & Hudson.
* 
* 
* 
* 
* ; reprinted in Williams, *Buddhism*, volume I; NB in the online transcript a little text has been accidentally omitted: in section 4, between "... none of the other contributions in this section envisage a date before 420 B.C." and "to 350 B.C." insert "Akira Hirakawa defends the short chronology and Heinz Bechert himself sets a range from 400 B.C."
*
*
*
*
*Embree, Ainslie T. (ed.), Stephen N. Hay (ed.), Wm. Theodore de Bary (ed.), A.L. Bashram, R.N. Dandekar, Peter Hardy, J.B. Harrison, V. Raghavan, Royal Weiler, and Andrew Yarrow (1958; 2nd ed. 1988). *Sources of Indian Tradition: From the Beginning to 1800* (vol. 1). NY: Columbia U. Press. ISBN 0-231-06651-1.
*
* 
* Goleman, Daniel (2008). *Destructive Emotions: A Scientific Dialogue with the Dalai Lama*. Bantam. Kindle Edition.
* Gombrich, Richard F. (1988; 6th reprint, 2002). *Theravāda Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo* (London: Routledge). ISBN 0-415-07585-8.
* 
*  Also available on this websites: saigon.com  urbandharma.org  vipassana.com 
* Gyatso, Geshe Kelsang. *Introduction to Buddhism*: An Explanation of the Buddhist Way of Life, Tharpa Publications (2nd. ed., 2001, US ed. 2008) ISBN 978-0-9789067-7-1
* 
* 
* Hill, John E. (2009) *Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE*. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1.
* 
* 
* 
* 
* Keown, Damien and Charles S Prebish (eds.) (2004). *Encyclopedia of Buddhism* (London: Routledge). ISBN 978-0-415-31414-5.
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
*Morgan, Kenneth W. (ed), *The Path of the Buddha: Buddhism Interpreted by Buddhists*, Ronald Press, New York, 1956; reprinted by Motilal Banarsidass, Delhi; distributed by Wisdom Books
*
* 
*
*
*Robinson, Richard H. and Willard L. Johnson (1970; 3rd ed., 1982). *The Buddhist Religion: A Historical Introduction* (Belmont, California: Wadsworth Publishing). ISBN 0-534-01027-X.
*
*
*
*
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
*  ISBN 0-7734-5985-5.
* 
* Williams, Paul (ed.) (2005). *Buddhism: Critical Concepts in Religious Studies*, 8 volumes, Routledge, London & New York.
* Williams, Paul with Anthony Tribe (2000). *Buddhist Thought* (London: Routledge). ISBN 0-415-20701-0. Retrieved 29 Nobyembre 2008 from "Google Books".
* 
*  ISBN 0-86171-133-5.
* Zürcher, E. (1972). *The Buddhist Conquest of China*. Leiden. E. J. Brill. First published in 1959.

### Aada-ha-linya

*
*
*

## Mga sumpay ha gawas

*Frequently Asked Questions About Buddhism 
*Religion and Spirituality: Buddhism at Open Directory Project
*
*Buddhist texts at Sacred Texts.com
*Buddhism in various languages 
*The Future of Buddhism series, from *[[Patheos]]*
*
Johann Sebastian Bach

Hi **Johann Sebastian Bach** (natawo Eisenach, 25 Marso 1685; namatay Leipzig, 28 Hulyo 1750) amo an giuupayi nga kompositor han iya panahon. Usa hiya nga Aleman nga kompositor ngan organista. Nagukoy hiya ha urhi nga parte han panahon han Barroco.

## Pinanbasaran

## Bibliograpiya
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Dugang nga barasahon
* 
*  *N.B*.: First published in 1867; superseded, for scholarly purposes, by Wolfgang Schmieder's complete thematic catalog, but useful as a handy reference tool for only the instrumental works of Bach and as a partial alternative to Schmieder's work.
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas

* List of Works by Johann Sebastian Bach at the Classical Music DB
* The J.S. Bach Home Page – JSBach.org, by Jan Hanford—extensive information on Bach and his works; huge and growing database of user-contributed recordings and reviews
* J.S. Bach bibliography , by Yo Tomita of Queen's Belfast—especially useful to scholars
* Bach-Cantatas.com, by Aryeh Oron—information on the cantatas as well as other works
* Canons and Fugues , by Timothy A. Smith—various information on these contrapuntal works
* Fugues of the Well-Tempered Clavier : Interactive scores calibrated to recordings by David Korevaar and analysis by Tim Smith.
* Bach manuscripts  – video lectures by Christoph Wolff on the Bach family's hidden manuscripts archive

## Mga sumpay ha gawas

* J.S. Bach Home Page, by Jan Hanford—extensive information on Bach and his works; database of recordings and user reviews
* Bach Bibliography , by Yo Tomita of Queen's University Belfast—especially useful to scholars
* Bach Cantatas Website, by Aryeh Oron—information on the cantatas as well as other works
* 
* 18th Century Quotes on J.S. Bach's Temperament—Bach's tuning and temperament

**Mga score**
* 
* 
* —the **' volumes split up into individual works, plus other editions

**Mga recording'''

* All of Bach website with a growing number of recordings by the Netherlands Bach Society and guest musicians
* The complete organ works of Bach  performed by James Kibbie on German Baroque organs
*
Pamulay Olimpiko

An **Pamulay Olimpiko** usa nga paugnatay-hin-kusog nga nanhihitabo ha iba-iba nga syudad kada upat ka tuig.

## Mga pagkukuhaan

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Dugang nga barasahon

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas
* 
* New York Times Interactive of all the medals in the Modern Olympics
* insidethegames – the latest and most up to date news and interviews from the world of Olympic, Commonwealth and Paralympic Games
* ATR – Around the Rings – the Business Surrounding the Olympics
* GamesBids.com – An Authoritative Review of Olympic Bid Business (home of the BidIndex™)
* Database Olympics
* History of Olympics to the Present Day 
* Dicolympic  – Dictionary about the Games from Olympia to Sochi 2014
* Reference book about all Olympic Medalists of all times
* Days left until the next Olympic Games | The Olympic Games Countdown | 2012 | Sochi 2014 | Rio 2016 | PyeongChang 2018 | Istanbul, Tokyo or Madrid 2020? 
* Olympic and Asian games records
Gera ha Vietnam

An **Gera ha Vietnam** usa nga gera nga nahitabo ha Vietnam, Laos, ngan Cambodia tikang 1959 tubtob han 30 Abril 1975. Ini nga gera, pinag-awayan han mga komunista nga Amihanan Vietnam, nga suportado han iya komunista nga kaugop, ngan an gobyerno han Salatan nga Vietnam nga suportado liwat han Estados Unidos ug iba nga membro han Southeast Asia Treaty Organization (SEATO).

## Pinanbasaran
Burj Khalifa

An **Burj Khalifa** kilala liwat nga **Burj Dubai** usa nga hataas nga istruktura ha Dubai, United Arab Emirates.
Coliseo

An **Coliseo** (Linatin: **Colosseum**; Initalyano: *Colosseo*) nga gintawag ha syahan nga **Ampiteatro Flavio** (Linatin: **Amphitheatrum Flavium**; Initalyano ngan Kinatsila: *Anfiteatro Flavio*) usa nga dako nga ampiteatro ha syudad han Roma. Gintukod ini ha kabutngaan han 70-72 AD ngan 80 AD. Hi Emperador Vespasian an nagpatikang pagtukod ngan hi Emperador Titus an nagtapos.

## Pinanbasaran

### Bibliograpiya

*
*

## Mga sumpay ha gawas

* Official website  
* The colosseum Unofficial information website
* Cross-section view of the Colosseum 
* The flora of the Colosseum 
* Virtual tour of the Colosseum
* LacusCurtius entry on the Colosseum
* Photos of the Colosseum 
* Views of the Flavian Amphitheatre (Coliseum)
Tore Eiffel

An **Tore Eiffel** o **Eiffel Tower** (, ) usa nga puthaw nga tore nga gintukod ha Champ de Mars sapit ha Salog Seine ha Paris, Fransya.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya
* *1889: La Tour Eiffel et L’Exposition Universelle* Paris: Editions de la Reunion des Musees Nationaux, 1989 [exhibition catalog].
* Chanson, Hubert (2009). Hydraulic Engineering Legends Listed on the Eiffel Tower, *Great Rivers History*, ASCE-EWRI Publication, Proceedings of the History Symposium of the World Environmental and Water Resources Congress 2009, Kansas City, USA, 17–19 May, J.R. ROGERS Ed., pp.&nbsp;1–7 (ISBN 978-0-7844-1032-5)
* Frémy, Dominique, *Quid de la Tour Eiffel*, Robert Lafont, Paris (1989) – *out of print*
* *The Engineer*: The Paris Exhibition, 3 May 1889 (Vol. XLVII). London: Office for Advertisements and Publication.
* Jonnes, Jill. *Eiffel's Tower* Viking, 2009
* Harvie, David I *Eiffel: The Genius Who Reinvented Himself* Stroud, Gloucestershire: Sutton, 2006 ISBN 0-7509-3309-7
* Loyrette, Henri *Gustave Eiffel* New York: Rizzoli, 1985. ISBN 0-8478-0631-6
* Watson, William. *Paris Universal Exposition: Civil Engineering, Public Works, and Architecture*. Washington [DC]: Government Printing Office, 1892.

## Mga sumpay ha gawas

* Official website of the Eiffel Tower 
* Official website of the Eiffel Tower 
* 360° Panoramic view – Under the Eiffel Tower 
* 
* Eiffel Tower Facts 
* Sketches and plans of the tower's construction
* 3D render of the Eiffel Tower for use in Google Earth 
* The first transmitters at Eiffel Tower 
* Eiffel Tower: A French Beauty  – slideshow by *[[Life magazine]]*
Empire State Building

An **Empire State Building** usa nga hataas nga gusali han Syudad han New York, Estados Unidos. Mayda ini 381 metro (1,250 piye) nga kahitaas ngan 102 handana. Ha kap-atan (40) ka tuig, ini an nagtindog nga gihahataasi nga gusali han kalibutan.

## Mga reperensya
;Pinanbasaran

;Bibliograpiya

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas

* 
* Empire State Building  on CTBUH *Skyscraper Center*
* Empire State Building (1930) – film footage of the building's construction at British *[[Pathé News]]*
* 
*Empire State Building green retrofit archive at the *[[Internet Archive]]*
* Empire State Building trivia  at *[[About.com]]*
* Empire State Building under construction (1930–1931)  at the *[[New York Public Library]]*
* Empire State Building at Viva 2  – archive of over 500 construction photographs at *The Skyscraper Museum*
* Streetscapes: The Empire State Building  slideshow at *[[The New York Times]]*
* List of tenants at the Empire State Building - Companies located at 350 5th Avenue, New York NY
Hagia Sophia

An **Hagia Sophia** usa nga anay Griyego Ortodoxo Kristohanon Patriyarka nga Katedral, nga nagin moske imperyal han Ottomano ngan ha pagkayana usa nga museo ha Istanbul, Turkey. Gintukod ha tuig AD 537 ha Kabutngaan nga Kapanahonan, ini nagin bantog tungod han dadagko nga doma. Ini nagin gindadakoi nga gintukod nga istruktura han kalibutan ngan usa nga makalilisang nga inhenyerya han iya kapanahonan. Nagin epitome ini han arkitektura Byzantina ngan sinisering nga "nakapagpabag-o han kaagi han arkitektura".

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* Contemporary description  by Procopius, *Buildings* (De Aedificiis), published in 561.
Parthenon

An **Parthenon** usa nga templo ha butnga han Acropolis ha Atenas, Gresya. Amo ini an templo han Atenas ha harani 1000 tuig.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya
### Panguna nga pagkukuhaan

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Mga pagkukuhaan ha aada-ha-linya

*
*
*
*
*

## Padugang nga barasahon

*Beard, Mary. *The Parthenon*. Harvard University: 2003. ISBN 0-674-01085-X.
*Cosmopoulos, Michael (editor). *The Parthenon and its Sculptures*. Cambridge University: 2004. ISBN 0-521-83673-5.
*
*King, Dorothy "The Elgin Marbles" Hutchinson / Random House, January 2006. ISBN 0-09-180013-7
*Queyrel, François ''Le Parthénon, Un monument dans l'Histoire'' . Bartillat, 2008. ISBN 978-2-84100-435-5.
*Papachatzis, Nikolaos D. *Pausaniou Ellados Periegesis- Attika* Athens, 1974.
*Tournikio, Panayotis. *Parthenon*. Abrams: 1996. ISBN 0-8109-6314-0.
*Traulos, Ioannis N. * I Poleodomike ekselikses ton Athinon* Athens, 1960 ISBN 960-7254-01-5
*Woodford, Susan. *The Parthenon*. Cambridge University: 1981. ISBN 0-521-22629-5.

## Mga sumpay ha gawas

*The Acropolis of Athens: The Parthenon  (official site with a schedule of its opening hours, tickets and contact information)
*(Hellenic Ministry of Culture) The Acropolis Restoration Project 
*(Hellenic Ministry of Culture) The Parthenon Frieze 
*UNESCO World Heritage Centre – Acropolis, Athens
*Metropolitan Government of Nashville and Davidson County – The Parthenon 
*The Athenian Acropolis by Livio C. Stecchini (Takes the heterodox view of the date of the proto-Parthenon, but a useful summary of the scholarship.) (Internet Archive)
*The Friends of the Acropolis
*Illustrated Parthenon Marbles – Dr. Janice Siegel, Department of Classics, Hampden-Sydney College, Virginia
*Parthenon:description, photo album

### Mga video
* A Wikimedia video of the main sights of the Athenian Acropolis
* Secrets of the Parthenon video by Public Broadcasting Service, on YouTube
* Parthenon by Costas Gavras
*  The history of Acropolis and Parthenon from the Greek tv show "Η Μηχανή του Χρόνου" (Time machine) 
* The Acropolis of Athens in ancient Greece - Dimensions and proportions of Parthenon
Necropolis han Giza

An **Necropolis han Giza** nakabutang ha Giza harani ha syudad han Cairo, Ehipto. Nakabutang ini ha walo nga kilometro pakadto ha diyerto tikang ha daan nga bungto han Giza ha nilo, ngan sugadsugad ha 25 kilometro salatan-katundan han Butnga han syudad han Cairo.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

*Pyramids in Giza  Pictures of Giza Pyramids published under Creative Commons License
*3D virtual tour explaining Houdin's theory   (plug in needed)
*Giza Necropolis  3D Photosynth of Giza Necropolis (requires Silverlight)
*Gizapyramids.org
Estatuwa han Libertad

An **Estatuwa han Libertad** (ha literal nga Winaray: **Estatuwa han Kagawasan**; kon ha Ininglis: *Statute of Liberty*; ), nga an opisyal nga pagtawag **An Libertad nga Nagpapawa han Kalibutan** (literal nga Winaray:  **An Kagawasan nga Nagpapawa han Kalibutan**; Ininglis: *Liberty Enlightening the World*; ) usa nga dako nga estatuwa ha Syudad han New York.  Ginhimo ini ha 1886 nga ginhatag nga regalo tikang ha Fransya.

## Pinanbasaran

**Bibliograpiya**

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas

* Statue of Liberty National Monument
* Statue of Liberty-Ellis Island Foundation
* Soleia Company  Preserved and repurposes artifacts from the centennial restoration of the Statue of Liberty National Monument.
* "A Giant's Task&nbsp;– Cleaning Statue of Liberty", ''Popular Mechanics'' (February 1932)
* Views from the webcams affixed to the Statue of Liberty
* Made in Paris The Statue of Liberty 1877-1885 - many historical photographs
* 
* 
* 
*
Hector Berlioz

Hi **Hector Berlioz** (natawo La Côte-St-André, Isère, Disyembre 11 1803; namatay Paris, Marso 8 1869) amo an usa ka Franses nga kompositor. Usa hiya ha giuupayi nga kompositor han ika 19 siglo.
Anton Bruckner

Hi **Anton Bruckner** (natawo Ansfelden, Austrya, 4 Setyembre 1824; namatay Vienna, 11 Oktubre 1896 amo an usa ka Austryano nga kompositor.
Gustav Mahler

Hi **Gustav Mahler** (7 Hulyo 1860 – 18 Mayo 1911) amo an usa ka Austryano nga kompositor ngan konductor nga natawo ha Bohemia.

## Pinanbasaran

## Mga pagkukuhaan

*Anon. (1908).  PDF format
* Anon. (1909).  PDF format
* Anon. (1911).  PDF format
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
*  . Also available in print form in *[[The New Grove Dictionary of Music and Musicians]]*, 2nd ed., Stanley Sadie and John Tyrrell, eds., (2001), ISBN=1-56159-239-0
* 
* 
* 
* 
* Karbusický, Vladimír: *Gustav Mahler und seine Umwelt*. Wiss. Buchges., Darmstadt 1978.
* Karbusický, Vladimír: *Mahler in Hamburg: Chronik einer Freundschaft*. Von Bockel Verlag, Hamburg 1996.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas
* Public domain recordings of many of Mahler's compositions 

*
*
*
Jimi Hendrix

Hi **James Marshall Hendrix** (natawo nga **Johnny Allen Hendrix**; Nobyembre 27, 1942 – Setyembre 18, 1970) nga kilalado ha ngaran nga **Jimi Hendrix** amo an usa ka Amerikano nga gitarista, magkaranta ngan tigsurat hin kanta.

## Diskograpiya
### The Jimi Hendrix Experience
* Are You Experienced (1967)
* Axis: Bold as Love (1967)
* Electric Ladyland (1968)

### Jimi Hendrix/Band of Gypsys
* Band of Gypsys (1970)
The Rolling Stones

An **The Rolling Stones** amo an usa ka sikat nga Inglis nga banda nga gintukod ha London, England ha 1962. An mga nagtukod nga miyembro amo hira Mich Jagger (bokalista), Keith Richards (gitarista), Brian Jones (ikaduha nga gitarista), Bill Wyman (bassista), ngan Charlie Watts (drums).

## Mga album ha studio
* The Rolling Stones / England's Newest Hit Makers (1964)
* 12 X 5 (1964)
* The Rolling Stones No. 2 (1965)
* The Rolling Stones, Now! (1965)
* Out of Our Heads (1965)
* December's Children (And Everybody's) (1965)
* Aftermath (1966)
* Between the Buttons (1967)
* Their Satanic Majesties Request (1967)
* Beggars Banquet (1968)
* Let It Bleed (1969)
* Sticky Fingers (1971)
* Exile on Main St. (1972)
* Goats Head Soup (1973)
* It's Only Rock 'n Roll (1974)
* Black and Blue (1976)
* Some Girls (1978)
* Emotional Rescue (1980)
* Tattoo You (1981)
* Undercover (1983)
* Dirty Work (1986)
* Steel Wheels (1989)
* Voodoo Lounge (1994)
* Bridges to Babylon (1997)
* A Bigger Bang (2005)
* Blue & Lonesome (2016)
* Hackney Diamonds (2023)