Pating

An **pating** (igbaw orden **Selachimorpha**)(Iningles:Shark) (Pambansa:Pating) amo an isda nga mayda kalansay nga cartilage biskan bukog. Ini in nanganganak tag-upat nga diri nambubunay. An pating amo in harani na igparatod san mga pagi.

May ada lahos 470 species an pating. An mga kilala na specie san pating amo an *great white shark*, balanakon na pating, butanding, *blue shark*, *mako shark*, ngan an *hammerhead shark*.

## Ebolusyon

An ebidensya na nabubuhi an pating nagtitikang pa sadton *[[Ordovician]] period*, 450–420 milyon katuig an nakalabay, antes pa mabuhi an mga *vertebrate* sa tuna ngan antes manudok an mga tanaman sa mga kontinente. Mga hingbis la an nakuha san mga nauna na mga pating ngan diri natanan na *paleontologists* naayon na nagtikang ini sa gipatingi, gindududahan na nagtikang ini na mga hingbis sa *[[thelodont]] agnathans.*

An gin'aayunan na giaarugi na hingbis sa pating nagtitikang sadton 420 milyon katuig an nakaagi, sa *[[Silurian]] period*. An kadam'an san mga moderno na pating nagtitikang sadton 100 milyon katuig an nakalabay. Tango an kaurugan san mga *fossils* na nahihiagian.

## Anatomiya

### Tango
Nasasalyuan an tango san pating na nakalubong sa lagos. Naabot 30,000 an natatangal na tango sa bug'os nakinabuhi sa pating. An pagtubo san tango sayo kabeses kada 8 - 10 kaadlaw tubtob sin pira ka bulan.

### Skeleton
Naiiba an skeleton sa pating sa iba na isda ngan *terrestrial vertebrates*. May ada an pating ngan pagi skeleton na  *cartilage* ngan dagot. Matibay ngan *flexible* an cartilage, ngan haros katunga la an bug'at kumpara sa tul'an mao na nakakatrok ini kusog para sa pating. Tungud kay waray an pating mga gusok, madali maruba an kanra dughan sa kalugaringun na bug'at pag'aada ini sa tuna.

### Parikpik
Higlaba ngan suportado sin mga *filaments* na protina an parikpik san pating. Gintatawag ini na *filaments* na *ceratotrichia*, na naingon san keratin sa sungay ug buhok ngan barahibo san tamsi. Kadam'an sa pating may'ada walo na parikpik.

## Taxonomiya

Sakob san *superorder Selachimorpha* an mga pating sa *subclass [[Elasmobranchii]]* ngan *Class [[Chondrichthyes]]*. Sakob liwat sa *Elasmobranchii* an mga pagi; Sakob naman sa *Chondrichthyes* an mga *[[Chimaera]]s*. Ginbabanabana na an mga pating *polyphyletic*: nag'iiringun an itsur kudi magkakaiba an ninuno, ngan may mga pating na mas harani an relasyon sa pagi kaysa sa iba na mga pating.

Guinbabahin an *superorder Selachimorpha* ngadto **Galea (or [[Galeomorphii]])**, ngan **Squalea**. Sa Galeans sakob an Heterodontiformes, Orectolobiformes, Lamniformes, ngan Carcharhiniformes. An *Lamnoids* ngan *Carcharhinoids* ginsasakob san sayo  na *clade*, pero naiimud sa mga bag'o na pag'aram na an *Lamnoids* ngan *Orectoloboids* nahihiilarum sa sayo nga *clade*. An *Squalea* naman ginbabahin sa *Hexanchoidei* ngan *Squalomorpha*. Sakob sa *Hexanchoidei* an Hexanchiformes ngan Chlamydoselachiformes. Sakob sa *Squalomorpha* an Squaliformes angan an *Hypnosqualea*. Pwede na inbalido an *Hypnosqualea*. Sakob sini an Squatiniformes, ngan an *Pristorajea*,  na posible liwat na inbalido, sugad man sakob sini an Pristiophoriformes ngan an Batoidea.

Lahos 440 na species san pating na ginbabahin sa walo na order. An masunod na listahan nagpapaimud san kanra ebolusyon tikang san gi'uunahi tubtob san pinakamoderno na pating:

*Hexanchiformes: Halimbawa sini na grupo an *cow shark* ngan *frilled shark*, na nan'iingun sa halas na pandagat.
*Squaliformes: Sakob sini na grupo an *bramble shark*, *dogfish*, *roughsharks*, ngan *prickly shark*.
*Pristiophoriformes: Ini an mga *sawsharks*.
*Squatiniformes: Ini an mga *angel shark*, na halapad an kalawas ngan naingun san mga pagi.
*Heterodontiformes: Ini an mga *bullhead shark* ug *horn shark*.
*Orectolobiformes: Sakob sini an *carpet shark*, *zebra shark*, *nurse shark*, *wobbegong* ngan an butanding.
*Carcharhiniformes: Ini an mga *groundsharks*, Sakob sini an *blue shark*, *[[balanakon na pating|tiger shark]]*, *grey reef shark*, *blacktip reef shark*, *Caribbean reef shark*, *Blacktail reef shark*, *whitetip reef shark* *oceanic whitetip shark* *houndshark*, *catshark* ngan *hammerhead shark*. 
*Lamniformes: Ini an mga *mackerel shark*. Sakob sini an *goblin shark*, *basking shark*, *megamouth shark*, *thresher shark*, *shortfin mako shark* and *longfin mako shark*, ngan an *great white shark*. Sakob san *Lamniformes* an *extinct* na megalodon, *Carcharodon megalodon*.

## Pinanbasaran

;Mga pankasahiran nga reperenysa

*
*
*
*Clover, Charles. 2004. *The End of the Line: How overfishing is changing the world and what we eat*. Ebury Press, London. ISBN 0-09-189780-7
*Owen, David, *Shark: In Peril in the Sea*, New South Wales, Allen and Unwin, 2009. ISBN 978-1-74175-032-4
*Moss, Jillian. 2010. "The Invention of Sharks, AKA: I Read It On the Internet". University of North Carolina Publishing, Raleigh, USA. (Publishing Pending)

## Iba pa nga barasahon
* Musick, Jogn A and Musick, Susanna (2011) "Sharks"  In: *Review of the state of world marine fishery resources*, pages 245–254, FAO Fisheries technical paper 569, FAO, Rome. ISBN 978-92-5-107023-9.
* Sharks Falling Prey To Humans' Appetites *National Geographic*, 28 Oktubre 2010.

## Mga sumpay ha gawas

*CMS Migratory Sharks Memorandum of Understanding 
*WikiAnswers: questions and answers about Sharks
*Oceana's International Shark Campaign 
*Shark Research Institute
*Greenland Shark and Elasmobranch Education and Research Group
*The International Shark Attack File
*Shark Trust Organization
*ReefQuest Centre for Shark Research
*ECOCEAN Whale Shark Photo-identification Library 
*Updated list of all known shark species
*Global Shark Attack File
*Shark Research Committee
*Shark Pictures and Elasmobranch Field Guide
*Shark pictures on Morphbank 
*Shark pictures by Wolfgang Leander
*Shark Diversity by The Smithsonian Institution: Ocean Portal
*Sharks.org.za  A detailed study
*BBC Nature:  Shark news & video clips from BBC programmes past & present
*South African Marine Predator Lab a research institute studying marine top predators