open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Valladolid

An syudad han **Valladolid** () amo an ulohan han Provincia de Valladolid, Castilla y León ha nasod han Espanya. Mayda iní kamolupyohan nga 309,714 ka tawo (han 2013 nga banabana), nga naghihimo hiní nga ika-13 nga gidamo-i hin molupyo ha Espanya ngan an gidako-i nga syudad ha kanawayan o amihan-katundan nga dapit han Espanya. An metropolitano nga kahaluag hiní ika-20 ha Espanya nga mayda kamolupyohan nga 414,244 ka tawo hin 23 nga mga munisipalidad.

Nahamutáng an syudad ha pag-ultan han mga salog han Pisuerga ngan Esgueva mga 15 ka km ugsa iní nga mga salog na-ulpot ngadto han Duero, ngan nahamutang ha limá nga mga rehiyon hin vitikultura: Ribera del Duero, Rueda, Toro, Tierra de León, ngan Cigales. 

Syahan nga ginpanimungto an Valladolid ha ugsa-han-Romano nga mga panahon han Keltiko nga Vaccaei nga katawhan, ngan ha urhe han mga Romano ngahaw. Nagpabilin iní nga gamay nga panimungto kutob han utro nga pagtukod hini ni Hadi Alfonso VI han Castilla komo Senyoriya para han Konde nga hi Pedro Ansúrez han 1072. Nagtubo iní hin pagkaprominente ha Namumutnga nga mga Panahón komo lingkoranan han Korte han Castilla ngan hin pagkaada dinhi hin mga perya ngan dirudilain nga mga institusyon sugad hin singbahan hin kolehiyo, Unibersidad (1241), Korte han Hadi ngan Kansilyeriya ngan han Real Casa de la Moneda. An Mga Katoliko nga Monarka nga hira Isabel I han Castilla ngan Fernando II han Aragon, nag-asawa ha Valladolid han 1469 ngan nagtukod hiní nga pamunuan han Ginhadi-an han Castilla ngan ha urhe han nahiusa nga Espanya. Namatay hi Cristobal Colón ha Valladolid han 1506, samtang an mga manunurat nga hira José Zorrilla, Miguel de Cervantes ngan Francisco de Quevedo nangukoy ngan nagtrabaho dida han syudad. An syudad madali nga nagin pamunuan han Habsburgo nga Espanya ha ilarom ni Felipe III ha mga butnga han 1601 ngan 1606, ugsa bumalik ngadto ha Madrid. Ginmuti-ay an pagka-importante han syduad kutob han pag-ulpot han ferrocariles han ika-19 nga gatostuig, ngan han pag-industriyalisar hiní ngadto han ika-20 nga gatostuig.

Nahihimo an daan nga sawang hin mga dirudilain nga mga balay tikang hin kaagi mga palasyo, mga singbahan, mga plaza, mga avenida ngan mga parke, ngan naglalakip iní han Nasodnon nga Museo hin Iskultura, an Museo hin Kontemporaneo nga Arte Patio Herreriano o kundi man an Museo Oriental, patí gihapon an mga balay nira Zorrilla ngan Cervantes nga mga buklad komo museo. Upod han mga panhinabo nga ginbubuhat hin tinuig dida hit syudad amo an kilalado nga Semana Santa, an Semana Internasyonal hin Sine ha Valladolid (Seminci), ngan an Festival hin Teatro ngan Arte ha Kalsada (TAC).

## Mga pinambasaran
Sinirangan

An **Sinirangan** (alternatibo nga kasurat **Sinirángan**) o **Sidlangan** (alternatibo nga kasurat **Sidlángan**, puyde liwat **Sidlákan**) (Iningles: East; Kinatsila: *[[isti]]*) usa nga direksyon han heyograpiya. Ini an kaatbang han Katundan o Natondan ngan rekto nga anggulo han Salatan ngan Amihan.

## Mga kasarigan
Katundan

An **Katundan** (alternatibo nga kasurat: **Katúndan** o **Katúnod**) o **Natondan** (Iningles: *West*; Kinatsila: *oeste*) usa nga direksyon han heyograpiya. Kaatubang ini han Sinirangan ngan nahamutang ha rekto nga anggulo tikang ha Salatan ngan Amihan.
"Wisti" (Iningles:West) ini amu in usa nga uryintasyun hit usa nga butang nga adi ha iya wala. Dinhi natunud an adlaw ngan it bulan.

Kumpas

## Mga kasarigan
Amihan

An **Amihan** (alternatibo nga kasurat **Amíhan**) o **Amihanan** (Iningles: *North*; Kinatsila: *Norte*) usa nga direksyon han heyograpiya.

An **Amihan** amo gihapon an ngaran han hangin nga tikang ha amihan ngan agsob liwat gamiton ha pagtawag han hangin ngan sulog tikang ha dumagsaan.

## Mga tigaman

## Mga kasarigan
Salatan

An **Salatan** (alternatibo nga kasurat: **Salátan** puyde liwat **Salatanan**) (Iningles: *South*; Kinatsila: *Sur*) usa nga direksyon han heyograpiya. 

Ha Winaray puyde liwat tawagon ini nga **Habagat** (alternatibo nga kasurat: **Habágat**) o **Habagatan** (puyde liwat *habagatnan*). Kundi an pulong nga *Habagat* o *Habágat* agsob nga ginagamit pagtawag han direksyon nga salatan-katundan o kundi man an hangin han salatan o salatan-katundan. 

An **Salatan** agsob liwat nga ginagamit pagtawag han hangin ha salatan ngan han salatan-katundan nga hangin o habagatan. 

## Mga kasarigan
Bungbong han Berlin

An **Bungbong han Berlin** (Inaleman: Berliner Mauer) usa nga semento nga bungbong nga gintukod han Demokratiko Republika han Alemanya (Sinirangan nga Alemanya), nga ginsiradhan an syudad han Natondan nga Berlin nga nagresulta han pagkabulag hini tikang ha Sinirangan nga Alemanya lakip an Sinirangan nga Berlin.
Ginhadian han Prusya

An **Gindhadian han Prusya** (Inaleman: *Königreich Preußen*) usa nga anay Ginhadian han Alemanya tikang 1701 kutob 1918. Tubtob han kapirdihan han Alemanya ha Syahan nga Gyera Pankalibutam, mayda ini haros duha-katulo han katunaan han Imperyo han Alemanya. Ginkuha an ngaran tikang ha teritoryo han Prusya, bisan an base han iya gahom aada ha Brandenburg.
Imperyo han Alemanya

An **Imperyo han Alemanya** (Inaleman: Deutsches Reich) amo an opisyal nga ngaran nga gingagamit ha pagtudlok han Alemanya tikang ha pag-urusa han Alemanya ngan pagproklamar ni Wilhelm I komo Emperador han Alemanya han 18 Enero 1871 tubtob 1918, han panahon nga ini naging Republika Pederal han Alemanya kahuman hini napirdi ha Syahan nga Gyera Pankalibutan ngan han lugaring nga pag-iwas ha pagkahadi ni Wilhelm II (28 Nobyembre 1918).
Republika han Weimar

An **Republika han Weimar** amo an ngaran nga ginhatag han mga historyano ha parliamentaryo nga republika nga gintukod ha 1919 ha Alemanya nga pamalyo han imperyo nga porma han pangobyernohan, nga ginngaranan tikang ha Weimar, an syudad kun diin nahitabo an asembliya konstitusyonal.
Sinirangan nga Berlin

An **Sinirangan nga Berlin** amo an ngaran nga ginhatag ha sinirangan nga bahin han Berlin ha kabutngaan han 1949 ngan 1990.
Natondan nga Berlin

An **Natondan nga Berlin** amo nga ngaran nga ginhatag ha natondan nga dapit han Berlin ha kabutngaan han 1949 ngan 1990.
Katundan Alemanya

An **Katundan Alemanya** (Inaleman: Westdeutschland) amo an impormal nga natondanan nga ngaran han Republika Pederal han Alemanya (Inaleman: Bundesrepublik Deutschland) ha panahon han kabutngaan han iya pagtukod ha Mayo 1949 kutob ha Utro nga Pag-urusa han Alemanya han Oktubre 1990, kun diin natumba an Sinirangan nga Alemanya ngan an lilima nga mga estado han teritoryo binmulig ha Republika Pederal han Alemanya, ginhumanan an labaw ha 40-ka-tuig nga pagburublag han Alemanya ngan Berlin.
Sinirangan Alemanya

An **Sinirangan nga Alemanya** amo an impormal nga natondanan nga ngaran han Deutsche Demokratische Republik o Republika Demokratiko han Alemanya, - usa ka komunista nga estado nga gintukod ha ginookupar han Sobyet ha Alemanya.
Cepeda, Salamanca

An **Cepeda** usa nga barrio ngan munisipyo ha probinsya han Salamanca,  katundan nga Espanya, kabahin han komunidad autonoma han Castilla y León.
Talaan han mga Mag-Prinsipe han Andorra

Ini an talaan han **[[mga Mag-Prinsipe han Andorra]]**

An Prinsipado han Andorra, ha Kabugkiran Pirineos ha Franses–Espanyol nga linea, gintukod han 1278 han Tratado han Ginsaro-an nga Suzeranya han Catalan nga Obispo han Urgell ngan han Occitan nga Konde han Foix, nga an mga sinmunod naka-heredir han Navarra han 1479 ngan han Franses nga monarkiya han 1589. Ini nga mga katungdanan hin Prinsipe ngan an duumvirato nagpadayon ha ilarom han mga ehekutibo nga nanguna han mga dirudilain nga mga monarkiya ha Fransya, ha gi-urhii nga panahon ha ilarom han mga Republika Fransesa. Amo nga bisan ha yana, an elehido nga nangungulo han estado ha Fransya amo gihapon an nagigin igkasi-Prinsipe han Andorra, samtang an usa pa nga igkasi-Prinsipe amo pa gihapon an Obispo han Urgell.

## Talaan hin Mga Mag-Prinsipe han Andorra

## Mga Yanâ nga Naghahadi nga mga Mag-Prinsipe

Paypay:Obispo_Vives_Sicilia.jpg|**[[Joan Enric Vives i Sicília]]**yanâ nga Obispo ngaIgkasi-Prinsipe han Andorra*(tikang han 12 Mayo 2003)*
File:Emmanuel Macron (cropped).jpg|**[[Emmanuel Macron]]**yanâ nga Franses ngaIgkasi-Prinsipe han Andorra *(tikang han 15 Mayo 2017)*.


## Mga kasarigan
Aldeanueva de Santa Cruz

An **Aldeanueva de Santa Cruz** amo an usa ka bungto nga nahamutang lalawigan han Ávila, Castilla y León, Espanya
Cuevas del Valle

An **Cuevas del Vallel** amo an usa ka bungto nga nahamutang lalawigan han Ávila, Castilla y León, Espanya
Mengamuñoz

An **Mengamuñoz** usá nga bungto han Espanya nga kabahin han lalawigan han Ávila, ha komunidad autónoma han Castilla y León.  Mabibilngan ini hin 32 ka km tikang han pamunuan han lalawigan, sapit han Puerto de Menga (1564 ka metro), nahamutnga han sierra de la Paramera ngan La Serrota. Náági dinhi an daan nga calzada romana han Puerto del Pico, nga tipakado ha amihan nga padúlong ha Arévalo. Usá gihapon ini nga importante nga lugar para hin trashumancia, nga díín náági dinhi an Cañada Real Leonesa Occidental. Mayda ini mga 5,125 ka molupyo.

## Mga tigaman

An eskudo heráldico nga narepresenta han han munisipyo gindisenyo han espesyalista nga hi Eduardo Duque y Pindado, ngan opisyal nga gin-aprobahan ini han 27 han Septyembre han 2013 upod han nasunod nga blasón:

Kun igWinaray:

## Heyograpiya
;Kahamutang
Nahamutang an lokalidad hin usa nga kahitas-an nga 1312&nbsp;ka metro ha ígbaw han dágat.





## Demograpiya
An munisipyo nga mayda usa nga langyab hin 11.75 ka km², ihap sumala han padrón han munisipyo para han  han INE upod hin  ka molupyo ngan hin densidad nga &nbsp;hab./km².





## Mga monumento ngan mga lugar hin interés

* Singbahan han San Miguel Arcángel (siglo XVII)
* Potro de herrar
* Maiha na nga burabod
* Fragua
* Mga molino hin pagharina
* Calzada romana (tubtob ha ganghaan han Menga)

## Mga fiesta
Ika-8 ngan 9 han Septyembre, Nuestra Señora de la Paz

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
Legume

An **legume** amo an tanom ha banay Fabaceae (o Leguminosae), o bunga hini nga tanom.
An bunga ug liso sini na mga tanom ginagamit pagkaon, sugad san monggo, mani, soybean, tamarindo o sampalok, sitaw, bataw ngan iba pa.
Cola

An **cola** amo an irimnon nga agsob mayda karamel nga pampakolor, caffeine ngan pampatam-is sugad hin asukar.
Kusog han tubig

An **Kusog han tubig** (Iningles: Hydropower, hydraulic power o water power) amo an kusog nga nakukuha tikang han enerhiya han naawas nga tugib nga puydi gamiton ha kaupayan.
Sili

An **sili**, **tahud**, **botò**, **lisík**, **pusoy**, **bonay**, **silingguy**, **nota**, **otin** o **titi** amo an ikinatawo o atubangan han mga kalalakin-an nga ginagamit han panreproduksiyon ngan pangihi.

"Silingguy" (Iningles:Penis) (Pambansa:Titi/Burat) urganu nga ripruduktibu labi na an mga 
lalaki , may nagawas ini nga Likido nga it tawag ansya in Tora o Etsel

puwit

## Mga kasarigan
Puday

Ang **puday** (Iningles:Pussy ; Vagina) (Pambansa:Puki ; Puday) , **puyít**, **pipi**,  **pudangdang**, **tahong, bilat,** o **birat** eto Ang bagay na pinapasokan Ng borat.

## Mga kasarigan
Adrada de Haza

An **Adrada de Haza** amo an usa ka bungto nga nahamutang ha lalawigan han Burgos, Castilla y León, Espanya.
Aranda de Duero

An **Aranda de Duero** amo an usa ka bungto nga nahamutang ha lalawigan han Burgos, Castilla y León, Espanya.

File:Staircase to an underground Aranda de Duero Wine Cave in Spain.jpeg|
File:Stairs cut into rock in an underground Wine Cave in Aranda de Duero, Spain.jpeg|
File:Bottles of Wine in an Underground Wine Cave in Aranda de Duero, Spain.jpeg|
File:A photo of an underground Aranda de Duero Wine Cave in Spain.jpeg| 


File:Santa María la Real - Aranda de Duero 20-07-07 1240.jpg|
File:Santa María la Real - Aranda de Duero - portada gótica 20-07-07 1242.jpg|
File:Interior of the Santa María la Real Church Aranda de Duero in Spain.jpeg|
File:Interior photo - Santa María la Real Church Aranda de Duero in Spain.jpeg|
Villaescusa la Sombría

An **Villaescusa la Sombría**usa ka munisipyo nga namumutang ha lalawigan han Burgos, Castilla y León, Espanya. Sumala han 2004 nga senso, ini nga munisipyo may-ada populasyon nga 62 nga mangurokoy.
Roque del Este

An **Roque del Este** (Kinatsila nga may kasirigngon nga *bato ha sinirangan*) amo an usa nga waray naukoy nga purô ha Islas Canarias nga nahamutang ha 12km amihan-sinirangan dapit han purô han Lanzarote.
Tiananmen

An **Tiananmen** o **Tian'anmen** (), nga nangangahulogan hin literal nga "Ganghaan hin Langitnon nga Kamurayaw" amo in kilalado nga monumento ha Beijing, an kapital han Kanan Katawhan Republika han Tsina. Agsob gamiton ini nga nasodnon nga tigaman.  Gintukod ánay ini han Dinastiya Ming ha 1420, an Tian'anmen agsob nga tinatawag nga amo an atubangan nga ganghaan ngadto han Syudad Prohibida. Kundi an Ganghaan Meridian (午门) amo an syahan nga ganghaan ngadto han Syudad Prohibida mismo, samtang an Tiananmen amo an ganghaan hin pagsakob ngadto han Imperyal nga Syudad nga diin nahimutang an Syudad Prohibida. Nahamutang an Tian'anmen ha amihanan nga dapit han Plaza han Tiananmen (Tiananmen Square).
Korea

An **Korea**(한국/조선, 韓國/朝鮮) usa nga sibilisayon ngan usa nga nasod nga yana tunga ngadto hin duha nga estado. An duha nga estado amo an Amihanan nga Korea ngan Salatan nga Korea.
Alcalà de Xivert

An **Alcalà de Xivert** amo an usa ka bungto ha Provincia de Castellón, Comunidad Valenciana, Espanya.
Cáceres

Iton **Cáceres** poyde tinmudlok ha:

*Cáceres (awtor)

## Brasil
*Cáceres, Mato Grosso, usa ka munisipalidad ha estado han Mato Grosso han Brasil.

## Colombia
*Cáceres, Antioquia, amo in usa ka bungto ngan munisipalidad ha departamento han Antioquia ha nasod han Colombia.

## Espanya
*Cáceres, Espanya, amo an ulohan han Provincia de Cáceres ha nasod han Espanya.
*Provincia de Cáceres, usa nga probinsya o lalawigan han Espanya.
Almenara

Iton **Almenara** poyde tinmudlok ha:
## Brasil
* Almenara, Minas Gerais - munisipalidad ha estado han Minas Gerais han Brasil.

## Espanya
* Almenara, Castellón - bungto ha Provincia de Castellón, Comunidad Valenciana,  Espanya.
* Almenara de Adaja - bungto ha Provincia de Valladolid, Castilla y León,  Espanya.
* Almenara de Tormes - bungto ha Provincia de Salamanca, Castilla y León,  Espanya.
* Puebla de Almenara - bungto ha Provincia de Cuenca, Castilla-La Mancha,  Espanya.
Les Alqueries

An **Les Alqueries** (Kinatalan: *Les Alqueries*, ) amo an usa ka bungto ha Provincia de Castellón, Comunidad Valenciana, Espanya.
Ribera Baja

An **Ribera Baja** / **Erribera Beitia** amo an usa ka bungto ha Lalawigan han Álava, País Vasco, Espanya.
Casas de Juan Núñez

An **Casas de Juan Núñez** amo an usa ka bungto ha Provincia de Albacete, Castilla-La Mancha, Espanya.
Villavaliente

An **Villavaliente** amo an usa ka bungto ha Provincia de Albacete, Castilla-La Mancha, Espanya.


File:Villavaliente 04.jpg
File:Villavaliente 03.jpg
File:Villavaliente 01.jpg
File:Iglesia de Villavaliente 02.jpg
File:Iglesia de Villavaliente 01.jpg
File:Ayuntamiento de Villavaliente.jpg
File: Villavaliente, población desde la B-11.jpg
Santarém (distrito)

An Distrito han ** Santarém** () nahamutang ha Butnga nga Portugal.  An Kapital nga Distrito amo an syudad han Santarém.

Mayda ini kahaluag nga 6747 ka km² (ikatulo nga gidako-i ha Portugal), ngan hin katawhan nga 475,344 nga mga nangungukoy.

An distrito naglalakip han mga nasunod nga karuhaan kag usa (21) nga mga munisipyo.

* Abrantes
* Alcanena
* Almeirim
* Alpiarça
* Benavente
* Cartaxo
* Chamusca
* Constância
* Coruche
* Entroncamento
* Ferreira do Zêzere
* Golegã
* Mação
* Ourém
* Rio Maior
* Salvaterra de Magos
* Santarém
* Sardoal
* Tomar
* Torres Novas
* Vila Nova da Barquinha
Rota, Cádiz

An **Rota** amo an usa ka bungto ha Provincia de Cádiz, Andalucía, Espanya.

### Links
* rota.com.es (on-line since 1999)
Olivenza

An **Olivenza** (Kinatsila) o **Olivença** (Pinortuges) amo an usa ka bungto ha Provincia de Badajoz, Extremadura, Espanya.  Gin-aangkon ini han Espanya ngan Portugal, kundi ha yana, an Espanya an nagdudumara hini.
Setúbal (distrito)

An Distrito han **Setúbal** ( o ) nahamutang ha habagatan o salatan-katundan han Portugal, an Ulohan han Distrito amo an syudad han Setúbal.

Ginsasapitan ini han mga distrito han Lisbon ngan Santarém ha amihanan, han distrito han Évora ha sinirangan, han distrito han Beja ha salatan ngan han Kalawdan Atlantiko ha katundan.  Mayda ini kahaluag nga 5064 ka km², ngan hin katawhan nga 789,459 nga mga nangungukoy. 

Nahimo ini hin napulo kag tulo (13) nga mga munisipyo, nga ginbahin-bahin ngadto hin duha nga mga ubos-nga-rehiyon:

Península de Setúbal:
** Alcochete
** Almada
** Barreiro 
** Moita 
** Montijo 
** Palmela 
** Seixal 
** Sesimbra
** Setúbal
Sub Region Alentejo Litoral:
** Alcácer do Sal
** Grândola
** Santiago do Cacém
** Sines

## Mga sumpay ha gawas
* Setubal District Map 
* Setubal info
Rebollar

Iton **Rebollar** poyde tinmudlok ha:

*Rebollar, Cáceres - bungto ha Provincia de Cáceres, Extremadura, Espanya.
*Rebollar, Soria - bungto ha Provincia de Soria, Castilla-La Mancha, Espanya.
Faro (distrito)

An Distrito ha **Faro District** (), amo an pinaka-salatan nga distrito han Portugal nga amo gihapon an teritoryo han rehiyon han Algarve. An sentro hin pagdumara, o ulohan, amo an syudad han Faro.

## Mga munisipyo
An distrito nahimo tikang hin napulo kag unom (16) nga munisipyo: 

* Albufeira
* Alcoutim
* Aljezur
* Castro Marim
* Faro
* Lagoa
* Lagos
* Loulé
* Monchique
* Olhão
* Portimão
* São Brás de Alportel
* Silves
* Tavira
* Vila do Bispo
* Vila Real de Santo António
Guarda (distrito)

An Distrito han **Guarda** () nahamutang ha Centro nga Rehiyon han Portugal, gawas la han Vila Nova de Foz Côa, nga nahamutang ha Norte nga Rehiyon. An ulohan han distrito ngan an syudad nga gidamo-i hin tawo amo an Guarda.

An distrito mayda napulo kag (14) nga mga munisipyo: 

* Aguiar da Beira [bungto]
* Almeida [bungto]
* Celorico da Beira [bungto]
* Figueira de Castelo Rodrigo [bungto]
* Fornos de Algodres [bungto]
* Gouveia [syudad]
* Guarda [nangunguna nga syudad/distrito ngan Beiras kapital; lingkoranan han diosesis]
* Manteigas [bungto]
* Mêda [syudad]
* Pinhel  [syudad ha kaagi/hadto nga diosesis]
* Sabugal [syudad] 
* Seia [syudad]
* Trancoso [syudad]
* Vila Nova de Foz Côa (kilalado gihapon nga Foz Côa) [syudad]

## Mga ubos-nga-rehiyon nga upod han Distrito han Guarda
Beira Interior Norte, Serra da Estrela, Douro ngan Dão-Lafões.

## Heyograpiya
An dako nga mga kabugkiran amo an Serra da Estrela ngan Serra da Marofa. An mga importante nga mga salog amo an Mondego, Côa, ngan Douro.
Portalegre (distrito)

An Distrito han **Portalegre** () nahamutang ha Salatan han Portugal. An ulohan han distrito amo an syudad han Portalegre.

## Mga munisipyo
An distrito mayda napulo kag lima (15) nga mga munisipyo: 

* Alter do Chão
* Arronches
* Avis
* Campo Maior
* Castelo de Vide
* Crato
* Elvas
* Fronteira
* Gavião
* Marvão
* Monforte
* Nisa
* Ponte de Sôr
* Portalegre
* Sousel
Porto (distrito)

An Distrito han **Porto** (agsob liwat tawagon nga **Oporto**) nahamutang ha kanawayan nga baybayon han Portugal. An ulohan han distrito amo an syudad han Porto, an ikaduha nga gidako-i nga syudad han nasod. Ginsasapitan ini han mga distrito han Aveiro ngan Viseu ha salatan, han distrito han Braga ha amihanan ngan han distrito han Vila Real ha salatan.

An kahaluag hini mga 2395 ka km² ngan an katawhan hini 1,781,826.

An distrito mayda napulo kag walo (18) nga mga munisipyo: 

* Amarante [syudad]
* Baião [bungto]
* Felgueiras [city]
* Gondomar [syudad]
* Lousada [bungto]
* Maia [syudad]
* Marco de Canaveses [syudad]
* Matosinhos [syudad]
* Paços de Ferreira [syudad]
* Paredes [syudad]
* Penafiel [syudad]
* Porto [dako nga syudad]
* Póvoa de Varzim [syudad]
* Santo Tirso [syudad]
* Trofa [syudad]
* Valongo [syudad]
* Vila do Conde [syudad]
* Vila Nova de Gaia [syudad], an gidamo-i hin tawo nga munisipyo ngan amo la nga munisipyo ha Distrito han Porto nga nahamutang ha salatan han Salog Douro. 

An mga munisipyo ha igbaw nga talaan mga syudad gawas la han Baião ngan Lousada.

Mayda mga munisipyo nga naglalakip hin usa o damo pa nga mga syudad;an munisipyo han Paredes amo an gidamo-i hin syudad nga nahamutang ha sulod hini: Paredes, Gandra, Rebordosa ngan São Salvador de Lordelo. Mga iba pa nga mga syudad ha Distrito han Porto amo an Rio Tinto ngan Valbom (ha munisipyo han Gondomar), Ermesinde (ha muisipyo han Valongo), São Mamede de Infesta (ha munisipyo han Matosinhos),
Freamunde (ha munisipyo han Paços de Ferreira) ngan Lixa (ha Felgueiras).

## Importante nga lupadan hin idro
Lupadan han Porto /Oporto Int.(OPO) Sá Carneiro ,nga nahamutang ha Pedras Rubras,Moreira,Maia,Grande Porto.

## Importante nga daungan hin barko
Leixões ha Matosinhos,Porto.
Viana do Castelo (distrito)

An Distrito han **Viana do Castelo** () nahamutang ha kanawayan han Portugal, ginsasapitan han Espanya ha amihanan, ngan han distrito han Braga ha salatan. Mayda ini kahaluag nga 2,255 ka km² ngan hin katawhan nga 252,011 (2006), ha densidad nga 111.8 nga nangungukoy/km². An ulohan han distrito amo an syudad han Viana do Castelo.

An distrito mayda napulo (10) nga mga munisipyo: 

* Arcos de Valdevez
* Caminha
* Melgaço
* Monção
* Paredes de Coura
* Ponte da Barca
* Ponte de Lima
* Valença
* Viana do Castelo
* Vila Nova de Cerveira
Vila Real (distrito)

An Distrito han **Vila Real** () usa nga distrito ha amihanan nga Portugal.  Mayda ini kahaluag nga 4,239 ka km², ngan nahamutang ini nga distrito ha katundan han syudad han Porto ngan amihanan han Salog Douro.  An Vila Real lakip han lalawigan-ha-kaagi han Tras-os-Montes.  Mga 230,000 an populasyon sumala han 2001 nga ihap. 

## Mga munisipyo
An distrito mayda napulo kag upat (14) nga mga munisipyo:

* Alijó
* Boticas
* Chaves
* Mesão Frio
* Mondim de Basto
* Montalegre
* Murça
* Peso da Régua
* Ribeira de Pena
* Sabrosa
* Santa Marta de Penaguião
* Valpaços
* Vila Pouca de Aguiar
* Vila Real
Azores

An **Azores** (ha Pinortuges: **Açores**) usa nga Portuges nga kapuropod'an ha Kalawdan Atlantiko. Ini nga kapuropod'an amo an nahimo han **Rehiyon nga Autonoma han Azores** (ha Pinortuges: **Região Autónoma dos Açores**).
Viseu (distrito)

An Distrito han **Viseu** () nahamutang ha butnga nga iraya nga dapit han Portugal, an Ulohan han Distrito amo an syudad han Viseu.

An distrito ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga munisipyo:

* Armamar
* Carregal do Sal
* Castro Daire
* Cinfães
* Lamego
* Mangualde
* Moimenta da Beira
* Mortágua
* Nelas
* Oliveira de Frades
* Penalva do Castelo
* Penedono
* Resende
* Santa Comba Dão
* São João da Pesqueira
* São Pedro do Sul
* Sátão
* Sernancelhe
* Tabuaço
* Tarouca
* Tondela
* Vila Nova de Paiva
* Viseu
* Vouzela
Madeira

An **Madeira** (Pinortuges nga pulong nga nangangahulogan nga *kahoy*) usa nga Portuges nga kapurupod'an ha amihanan nga Kalawdan Atlantiko. Madeira gihapon an ngaran han gidako-i nga purô o isla han nasabi nga kapuropud'an. An **Purô han Madeira** ngan an **Purô han Porto Santo** amo la an mga purô nga gin-uukyan. Ini nga kapuropud'an usa han mga rehiyon nga autonoma han Portugal ngan an opisyal nga pagtawag hini **Rehiyon nga Autonoma han Madeira** (ha Pinortuges: **Região Autónoma da Madeira**). An ulohan han Madeira amo an syudad han Funchal.
Alcolea de Calatrava

An **Alcolea de Calatrava** amo an usa ka bungto ha Provincia de Ciudad Real, Castilla-La Mancha, Espanya.
Fuenllana

An **Fuenllana** amo an usa ka bungto ha Provincia de Ciudad Real, Castilla-La Mancha, Espanya.

Fuenllana (Ciudad Real) 

Fuenllana se encuentra situada al sureste de la provincia de Ciudad Real, dentro de la Comunidad Autónoma de Castilla La Mancha, en una altiplanicie donde se asienta el Campo de Montiel. Entre las poblaciones de Villanueva de los Infantes (5 Km) y Villahermosa (8 Km). En la cuenca del Guadiana nace y cruza el término el arroyo Tortillo, uno de los gajos del Azuer. 

Con una extensión de 59,96 km2 y una población de derecho de 309 habitantes (Enero 2009). Presenta un urbanismo muy regular con calles en pendientes sobre todo las que están más cercanas al Castillo de la localidad.
San Sebastián de los Ballesteros

An **San Sebastián de los Ballesteros** amo an usa ka bungto ha Provincia de Córdoba, Andalucía, Espanya.
Carnota

An **Carnota** amo an usa ka bungto ha Provincia de La Coruña, Galicia, Espanya.


Santa Comba de Carnota.jpg
Igrexa de Lira. Carnota. Galiza-2.jpg
Carnota-14-Friedhof-1996-gje.jpg
Carnota-02-riesiger Horreo-1996-gje.jpg
Fisterra

An **Fisterra** amo an usa ka bungto ha Provincia de La Coruña, Galicia, Espanya.


Fisterra-08-Kirche-1996-gje.jpg
Fisterra-02-Warnstation-1996-gje.jpg
Fisterra-04-Klippenbesucher-1996-gje.jpg
Fisterra-06-Boot-1996-gje.jpg
Santiago de Compostela

An **Santiago de Compostela** amo an usa ka bungto ha Provincia de La Coruña, Galicia, Espanya.


Santiago de Compostela-108-Kathedrale-Front-Vierung-1983-gje.jpg
Santiago de Compostela-122-Kathedrale-romanisches Portal-1983-gje.jpg
Santiago de Compostela-338-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-218-Kathedrale-Rauchfassschwinger beim Ziehen-1996-gje.jpg
Santiago de Compostela-350-Kathedrale-Weihrauchfass-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-370-Strasse-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-376-Pulpo-Wurst-2001-gje.jpg
Gabaldón

:*Para han lain nga kagamit, kitaa an [[Gabaldon (pansayod)]].*
An **Gabaldón** amo an usa ka bungto ha Provincia de Cuenca, Castilla-La Mancha, Espanya.
Vellisca

An **Vellisca** amo an usa ka bungto ha Provincia de Cuenca, Castilla-La Mancha, Espanya.


Vellisca (Cuenca) panorámica (RPS 27-10-2013).png|Panoramic
Vellisca (Cuenca) Iglesia de Ntra. Sra. de la Asunción (RPS 01-11-2012).png|Iglesia de Ntra. Sra. de la Asunción
Vellisca (Cuenca) ayuntamiento (RPS 27-09-2014).png|Ayuntamiento
Vellisca (Cuenca) fuente, abrevadero y lavadero (RPS 27-10-2013).png|Fuente
San Clemente

Iton **San Clemente** in poyde tinmudlok ha:
* Espanya
** San Clemente, Cuenca, usa ka bungto ha Provincia de Cuenca, Castilla-La Mancha.
** Cuevas de San Clemente, usa ka bungto ha Provincia de Burgos, Castilla y León.
* Estados Unidos
** San Clemente, California, usa ka syudad ha Condado han Orange, California.
* Italya
** San Clemente, Rimini, usa ka comune ha lalawigan han Rimini ha rehiyon han Emilia-Romagna.
* Pilipinas
** San Clemente, Tarlac, usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Tarlac.
* Mga santo
** San Clemente han Roma
Tolosa, Gipuzkoa

An **Tolosa** (Kinatsila ngan Vinasco nga pagluwás: ) usá nga bungto ngan munispyo ha Vasco nga lalawigan han Gipuzkoa (Guipúzcoa), ha amihan nga Espanya. Nahamutang iní ha siong han salog Oria, sapit han Uzturre, usá nga lokal nga bukid nga mayda busag nga krus ha igbaw.
Dako nga Magbubunggo hin Hadron

An **Dako nga Magbubunggo hin Hadron** (Iningles: Large Hadron Collider) amo an gidadako-i ngan gihahataasi nga enerhiya ha kalibutan nga akselador han partikulo, nga may panuyuan nga pagbangga hin magkabaliktad nga particle beams han mga proton ha enerhiya nga 7 TeV kada partikulo, o an pangunahon nga nuclei ha enerhiya nga 574 TeV kada nucleus.
Santa Cruz de la Serós

An **Santa Cruz de la Serós** amo an usa ka bungto ha Provincia de Huesca, Aragón, Espanya.


Santa Cruz de la Seros-02-Daecher-1996-gje.jpg
Santa Cruz de la Seros-04-Santa Maria-1996-gje.jpg
Santa Cruz de la Seros-06-1996-gje.jpg
Santa Cruz de la Seros-08-Holzstoss-1996-gje.jpg
Mallorca

An **Mallorca** (Kinatsila ngan Kinatalan: *Mallorca*; Iningles: *Majorca*) amo an gidadako-i nga puro han Espanya. Nahamutang ini ha Dagat Mediterraneo ngan bahin han Kapuropod-an Balear. An ngaran ginkuha tikang ha Linatin nga *insula maior*, "durudako nga puro"; nga kaurhian *Maiorica*.

An ulohan han puro, Palma de Mallorca; amo gihap an ulohan an autonomo commundidad han Kapuropod-an Balear.
Menorca

An **Menorca** o **Minorca** (Kinatsila ngan Kinatalan: *Menorca*); tikang ha Linatin: *Insula Minor*, ha kaurhian *Minorica* "guruguti nga puro") amo an usa ha Kapuropod-an Balear nga nahamutang ha Dagat Mediterraneo nga gintatag-iyahan han Espanya. Ginkuha an ngaran tungod nga mas guruguti ini kompara ha sapit nga puro han Mallorca.
Ibiza (isla)

An **Ibiza** (Kinatalan: Eivissa) usa nga puro ha Dagat Mediterraneo 79 km tikang ha baybayon han syudad han Valencia ha Rawis han Iberia, Espanya. Ikatulo ini nga gidadako-i nga puro han Kapuropod-an Balear, usa nga autonomo komunidad han Espanya.
Formentera

An **Formentera** amo an gigugutiayi ngan gisasalatani nga puro han Illes Pitiüses (nga lakip an Ibiza ngan Formentera) ngan lakip ha Kapuropod-an Balear nga autonomo komunidad han Espanya. Mayda ini 19 kilometro (12 mil) nga kahilabaan ngan nahamutang ini 6 km (4 mi) salatan han Ibiza ha Dagat Mediterraneo.
Lista han mga munisipyo han Lleida

Ini an talaan o lista han **mga munisipyo han [[lalawigan han Lleida]]** o **[[Lalawigan han Lleida|Lérida]]**:



## Mga kasarigan
* Tesauro ISOC de Topónimos 
* Instituto Nacional de Estadística

## Kitaa gihapon
*Lalawigan han Lleida
Talaan han mga munisipyo han Comunidad de Madrid

Ini an talaan han **mga munisipyo han [[Comunidad de Madrid]]**:

__NOTOC__

## Mga sumpay ha gawas
* INE 
* Datos estadísticos municipales y zonales de la Comunidad de Madrid  Instituto de Estadística de la Comunidad de Madrid
Calzada del Coto

An **Calzada del Coto** amo an usa ka bungto ha Provincia de León, Castilla y León, Espanya.


Paypay:Iglesia de San Esteban, Calzada del Coto 04.jpg
Paypay:Calzada del Coto, calle Mayor 02.jpg
Paypay:Calzada del Coto, albergue de peregrinos.jpg
Paypay:Ermita de San Roque, Calzada del Coto.jpg
Paypay:Calzada del Coto, bodegas 02.jpg
Paypay:Casa consistorial de Calzada del Coto 01.jpg
Paypay:Calzada del Coto, bar.jpg
Paypay:Estación de Calzada del Coto 01.jpg
Paypay:Iglesia de San Esteban, Calzada del Coto 03.jpg
Paypay:Iglesia de San Pelayo- Codornillos (León).jpg
Paypay:Escudo de Calzada del Coto.jpg
Castrotierra de Valmadrigal

An **Castrotierra de Valmadrigal** amo an usa ka bungto ha Provincia de León, Castilla y León, Espanya.
Golpo han Amundsen

An **Golpo han Amundsen** syahan nga pinanginanohan han taga norway nga explorador na hi Roald Amundsen ha katuigan 1903 ngadto ha 1906. An golpo aada ha katundan nga kataposan han sikat nga Aragian ha Amihan-Katundan, nga aragian tikang ha Kalawdan Atlantiko pakadto ha Pasipiko.

Gutiay la nga tawo it naukoy ha mga baybayon han golpo, pero mayda ini gutiay nga bungto ngan komunidad nga lakip an: Sachs Harbour, Holman, ngan Paulatuk. Kun tikadto ha amihan han golpo, mabibibilngan an Estrecho han Prinsipe han Wales. Kun tikadto ha salatan-sinirangan ngan sinirangan, an golpo maagi pakadto ha Kaestrechoan han Dolphin ngan Unyon, malapos ha Bahia han Simpson ngan pakadto ha Golpo han Koronasyon. Tikang didto puydi lumapos pakadto ha Estrecho han Dease ngan diruditso la maabot ha Golpo han Reyna Maud ngan lapos ha maabot ha Estrecho han Victoria. Kun umagi ha katundan ngan amihan-katundan, masulod ha Dagat Beaufort tapos masulod ini ha Kalawdan Arktiko.

An bug-os nga golpo aada ha Artiko klima tundra nga rehiyon, nga may kinaiya nga maghagkot hin duro nga mga kathagkot. Ha uruurhi nga kathagkot, an Golpo han Amundsen natatakpan hin dagat nga yelo. Kadam-an ini nga yelo natutunaw pag-abot han Hulyo han tuig, labot la ha iba nga lugar ha harayo nga sinirangan ngan amihan nga bahin han golpo nga natutunaw kutob han Agosto.
Bahia han Baffin

An **Bahia han Baffin** (Iningles: Bafin Bay; Frinanses: Baie de Baffin) usa nga dagat nga nasumapy ha Kalawdan Atlantiko ngan Kalawdan Artiko. Mayda ini kahalaba nga 1,130 km (700 mi) tikang ha amihan ngadto ha salatan.
Dagat Barents

An **Dagat Barents** usa nga bahin han Kalawdan Artiko nga nahamutang ha amihan han Norway ngan Rusya. Kilala han Butnga nga Panahon nga Dagat Murman, an dagat ginkuha an ngaran tikang kan Willem Barents.
Dagat Beaufort

An **Dagat Beaufort** (Frinanses:mer de Beaufort) usa nga bahin han Kalawdan Artiko nga nahamutang ha amihan han Mga Teritoryo ha Kanawayan, an Yukon, ngan Alaska ngan katundan han kanan Kanada nga mga kapuropod-an ha Artiko. Mayda ini 450,000 km² (170,000 mi²) nga kahaluag.  Ginngaranan an dagat kan hidrographo Francis Beaufort.
Dagat Bering

An **Dagat Bering** nalalain ha Golpo han Alaska tungod han Rawis han Alaska. Mayda ini kahaluag nga dos milyones nga kilometro kwadrado, nga Alaska an aada ha sinirangan ngan amihan-sinirangan, Rawis han Akaska ha salatan ngan Kapuropod-an Aleutian ngan ha harayo nga amihan aada an Estrecho han Berin, nga nagbubulag han Dagat Bering tikang ha kanan Kalawdan Artiko nga Dagat Chukchi. An Bahia han Bristol amo an bahin han Dagat Bering nga nagbubulag han Rawis han Alaska tikang ha puno nga tuna han Alaska. Ginngaranan an Bering Sea tikang kan Vitug Bering, usa nga taga Dinamarka nga nagserbi ha Rusya, kun diin han 1728 hiya an syahan nga Europeo nga nanginano hito, nga naglayag tikang ha Kalawdan Pasipiko paamihan ngadto ha Kalawdan Artiko.
Dagat Chukchi

An **Dagat Chukchi** (Iningles:Chukchi Sea; Rinusyano: Чуко́тское мо́ре) usa nga dagat marginal han Kalawdan Artiko. An Estrecho han De Long han puro han Wrangel aada ha katundan, ngan ha sinirangan aada an Point Barrow, Alaska, nga kun lumapos pa aada an Dagat Beaufort.
Dagat Sinirangan Siberia

An **Dagat Sinirangan Siberia** (Rinusyano: Восто́чно-Сиби́рское мо́ре) ysa nga dagat marginal sea han Kalawdan Artiko.  Nahamutang ini ha kabutngaan han Cabo Artiko ha amihan, an baybayon han Siberia ha Salatan, an Bag-o nga karpuropod-an Siberia ha katundan ngan an Cabo Billings, nga harani ha Gytkhelen, Chukotka, ngan Puro han Wrangel ha sinirangan.  Ini nga dagat kutob ha Dagat Laptev ha katundan ngan ha Dagat Chukchi ha sinirangan.
Dagat Greenland

An **Dagat Greenland** aada ha aamihani nga dapit han Amihan Kalawdan Atlantiko nga diritso nga salatan han Kalawdan Artiko.  Mayda ini kahaluag nga 1,205,000 kilometro kwadrado (465,000 milya kwadrado).
Dagat James

An **Dagat James** (Frinanses: Baie James) usa nga dako nga lawas katubigan ha salatan nga kataposan han Bahia han Hudson ha Kanada.
Dagat Kara

An **Dagat Kara** (Rinusyano: Ка́рское мо́ре) usa nga bahin han Kalawdan Artiko ha amihan han Siberia. Nabubulagan ini ha Dagat Barents ha katundan han Estrecho han Kara ngan Novaya Zemlya, ngan an Dagat Laptev ha sinirangan tungod han Severnaya Zemlya.
Sulang han Kara

An **Sulang han Kara** (Rinusyano: Пролив Карские Ворота; Proliv Karskiye Vorota) usa nga 56 km kahaluag nga aragian ha butnga han salatan han Novaya Zemlya ngan amihan han Puro han Vaygach. An estrecho nasumpay ha Dagat Kara ngan an Dagat Barents ha amihan han Rusya.
Dagat Laptev

An **Dagat Laptev** (Rinusyano: мо́ре Ла́птевых) usa nga dagat marginal han Kalawdan Artiko. Nahamutang ini ha kabutngaan han sinirangan nga baybayon han Siberia, Rawis han Taimyr, an Severnaya Zemlya ngan an Bag-o nga karpuropod-an Siberia.
Dagat Lincoln

An **Dagat Lincoln** usa nga katubigan ha Kalawdan Artiko, nga naunat tikang ha Cabo Columbia, Kanada ha katundan ngadto ha Cabo Morris Jesup, Greenland ha sinirangan.
Dagat Prinsipe Gustav Adolf

An **Dagat Prinsipe Gustav Adolf** usa nga katubigan nga aada han Kalawdan Artiko, nga nahamutang ha Rehiyon han Qikiqtaaluk, Nunavut.
Dagat Pechora

An **Dagat Pechora** (Rinusyano: Печо́рское мо́ре, o Pechorskoye More), usa nga dagat ha amihan-katundan han Rusya, an salatan-sinirangan nga bahin han Dagat Barents. An katundan nga katubtuban han dagat amo an Puro han Kolguyev, ngan an sinirangan nga katubtuban liwat aada ha katundan nga mga baybayon han Puro han Vaygach ngan han Rawis han Yugorsky, ngan an amihan nga katubtuban amo an salatan han Novaya Zemlya.
Busag nga Dagat

An **Busag nga Dagat** (Rinusyano: Бе́лое мо́ре, Finnish: Vienanmeri) usa nga surudlan han Dagat Barents ha amihan-katundan nga baybayon han Rusya. Napapalibutan ini han Karelia ha katundan, an rawis han Kola ha amihan, ngan an rawis han Kanin ha amihan-sinirangan.
Siberia

An **Siberia** (Rinusyano: Сибирь, tr. Sibir', IPA [sʲıˈbirʲ]), usa nga haluag nga katunaan nga sakop an haros tanan han Amihan nga Asya ngan han kadam-an nagseserbe nga dako nga butnga ngan sinirangan nga bahin han Federasyon Rusya.
Castejón

Iton **Castejón** poyde tinmudlok ha:

* Castejón, Navarra, bungto ha Navarra, Espanya
* Castejón, Cuenca, bungto ha Provincia de Cuenca, Castilla-La Mancha, Espanya
* Castejón de Alarba, bungto ha Provincia de Zaragoza, Aragón, Espanya
* Castejón de las Armas, bungto ha Provincia de Zaragoza, Aragón, Espanya
* Castejón de Henares, bungto ha Provincia de Guadalajara, Castilla-La Mancha, Espanya
* Castejón de Monegros, bungto ha Provincia de Huesca, Aragón, Espanya
* Castejón del Puente, bungto ha Provincia de Huesca, Aragón, Espanya
* Castejón de Sos, bungto ha Provincia de Huesca, Aragón, Espanya
* Castejón de Tornos, bungto ha Provincia de Teruel, Aragón, Espanya
* Castejón de Valdejasa, bungto ha Provincia de Zaragoza, Aragón, Espanya
Dagat Egeo

An **Dagat Egeo** o kundi man **Dagat Aegeo** (Iningles: *Aegean Sea*) usa nga katubigan nga napapabutngaan han puno nga tuna han Gresya ngan Turkiya.

## Mga tigaman
Dagat Alboran

An **Dagat Alboran** amo an katutundani nga bahin han Dagat Mediterraneo, nga nakalatag ha kabutngaan han Espanya ha amihanan ngan Morocco ngan Alherya ha salatan.
Dagat Arhentina

An **Dagat Arhentina** nahamutang ha salatan han Kalawdan Atlantiko ha salatan-sinirangan nga baybayon han Arhentina.
Golfo han Vizcaya

An **Golfo han Vizcaya** (Iningles: *Bay of Biscay*; Kinatsila: *Golfo de Vizcaya* ngan *Mar Cantábrico*; Frinanses: *Golfe de Gascogne*; Basque: *Bizkaiko Golkoa*; Gascon: *Golf de Gascougne*) o **Golfo han Vizcaya** o **Dagat Cantábrico** usa nga golpo ha amihan sinirangan han kalawdan Atlantiko nga nahamutang ha salatan han Dagat Celtic.  Nahamutang ini ha katundan nga baybayon han Fransiya tikang ha Brest pakadto ha salatan han katubtuban han Espanya, ngan an amihan nga baybayon han Espanya pakatundan ha Punta de Estaca de Bares, ngan ginngaran ini tikang ha lalawigan han Biscay han Espanya.
Bahia han Botnia

An **Bahia han Botnia** amo an giaamihani nga bahin han Golpo han Bothnia, an amihan nga bahin han Dagat Baltiko.  An giaamihani nga tulbok nahabutang ha Töre.  An baybayon in napapalibutan han Finlandya ha sinirangan, Sweden ha katundan ngan Kvarken ha salatan.
Bahia han Campeche

An **Bahia han Campeche** aada ha salatan han Golpo han Mehiko.  Napapalibutan ini ha tuo nga daplin han mga estado han Mehiko nga Campeche, Tabasco ngan Veracruz.  Ginngaranan ini ni Francisco Hernández de Córdoba ngan Antonio de Alaminos han ira expedisyon han 1517.
Gargantilla del Lozoya y Pinilla de Buitrago

An **Gargantilla del Lozoya y Pinilla de Buitrago** amo an usa ka bungto ha Comunidad de Madrid, Espanya.
Bahia han Chesapeake

An **Bahia han Chesapeake** (kaluwas /ˈtʃɛsəpiːk/, CHESS-ə-peek) amo an gidadakoi nga estero ha Estados Unidos. Nahamutang ini ha Kalawdan Atlantiko, nga napapalibutan han Maryland ngan Virginia.
Suláng ni Davis

An **Suláng ni Davis** (Iningles: *Davis Strait*; Frinanses: *Détroit de Davis*) aada ha amihan han Dagat Labrador. Nahamutang ini ha butnga-katundan han Greenland ngan Nunavit, kanan Kanada Puro han Baffin. An estrecho ginngaran tikang ha Ingles nga explorador na hi John Davis (1550–1605), nga nanginano ha lugar han namimiling han Aragian ha Amihan-Katundan.
Agianan ha Kanawayan

An **Agianan ha Kanawayan** (Iningles: *Northwest Passages* o *Northwestern Passages*) usa nga agianan ha dagat ha kalawdan Artiko, nga naagi ha amihanan nga baybayon han Amihan nga Amerika pinaagi han katubigan han kanan Kanada kapuropod-an ha Artiko, nga nasumpay han Kalawdan Atlantiko ngan Kalawdan Pasipiko.  An dirudilain nga mga puro han kapuropod-an tagsatagsa nga nabubulag ngan an puno nga katunaan han Kanada hin sagunson nga tubig-agianan ha Artiko nga ha kabug-osan tinatawag nga Agianan ha Kanawayan.
Sulang han Dinamarka

An **Sulang han Dinamarka** usa nga estrecho ha kabutngaan han Greenland (amihan-katundan) ngan Iceland (salatan-sinirangan).
Kanal La Mancha

An **Kanal La Mancha** (puyde liwat Binisay'on nga **An Manggas** o kundi man **Suláng nga Manggas**,  Iningles: *English Channel* literal nga kahulogan **Ingles nga Kanal** o **Ingles nga Suláng**; Frinanses: *La Manche* literal nga kahulogan: *An Manggas*)
usa nga tubig agianan nga nagbubulag han Inglatera ngan ha amihan Fransiya, ngan nabunyog ha Dagat Amihan pakadto ha Kalawdan Atlantiko.
Golpo han Botnia

An **Golpo han Botnia** aada ha giaamihani han Dagat Baltiko. Nahamutang ini ha kabutngaan han katundan nga baybayon han Finlandya ngan ha sinirangan nga baybayon han Sweden. Ha salatan han golopo aada an Kapuropud-an Åland, nga napapabutngaan han Dagat Åland ngan Dagat Archipelago.
Antequera, Espanya

An **Antequera** amo an usa ka bungto ha Provincia de Málaga, Andalucía, Espanya.

## Mga ladawan


Bandera de Antequera.svg
Antecentenario.JPG
Antecorrida.JPG
Escudo de Antequera.svg
Antequera (001).jpg
Antequera (002).jpg
Ivan Bunin

Hi **Ivan Alekseyevich Bunin** (Ива́н Алексе́евич Бу́нин) (Oktubre 22, 1870 – Nobyembre 8, 1953) amo an Rusyano nga manunurat nga syahan nga nagdaog han Pasidungog Nobel han literatura.
Kabog

An **kulalaknit**, **kabog**, **kikik** o **pulalaknít** nalupad nga mamal ha orden **Chiroptera** (kaluwas /kaɪˈrɒptərə/). An Chiroptera (*Chiroptera*) in uska ordo han Mammalia. An Chiroptera in may paku ngan ini diri nagbu-bunay, nadamu ini hira, nahilalakip ha classis phylum nga Chordata, ngan regnum*    nga Animalia. An ordo nga Chiroptera in naglalakip hin 928 ka mga species, sumala ha Catalogue of Life.. Ini in nabasi ha kinabuhi* ha iya ihi la, ini hira an naihi kun mapasu an kagab-ihun.

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
Katunggan

An **Katunggan** usa nga mahulos nga tuna nga temporaryo o permanente nga ginbabahaan an haluag nga bahin han tuna hin hamabaw nga katubigan.
## Mga kasarigan
Cirauqui

An **Cirauqui** amo an usa ka bungto ha Navarra, Espanya.


023 Cirauqui village.jpg
Cirauqui chemin.jpg
Cirauqui from the cemetery.JPG
Cirauqui-04-Kirche-1996-gje.jpg
Cirauqui-02-Tuerklopfer-1996-gje.jpg
Roncesvalles

An **Roncesvalles** amo an usa ka bungto ha Navarra, Espanya.


Roncesvalles-04-Kapelle-2001-gje.jpg
Roncesvalles-06-Kapelle-1996-gje.jpg
Roncesvalles-10-Kloster in Bau-1996-gje.jpg
Roncesvalles-14-Kreuz-2001-gje.jpg
Torres del Río

An **Torres del Río** amo an usa ka bungto ha Navarra, Espanya.


Torres del Rio-02-Landschaft-2001-gje.jpg
Torres del Rio-04-Dorf-2001-gje.jpg
Torres del Rio-06-Spiegelung-2001-gje.jpg
Torres del Rio-08-San Sepulcro-2001-gje.jpg
Torres del Rio-10-San Sepulcro-1996-gje.jpg
Torres del Rio-12-San Sepulcro-Kuppel-2001-gje.jpg
Torres del Rio-14-San Sepulcro-Kreuz-2001-gje.jpg
Bustillo del Páramo de Carrión

An **Bustillo del Páramo de Carrión** amo an usa ka bungto ha Provincia de Palencia, Castilla y León, Espanya.
Carrión de los Condes

An **Carrión de los Condes** amo an usa ka bungto ha Provincia de Palencia, Castilla y León, Espanya.


Carrion de los Condes-02-Santa Maria-2001-gje.jpg
Carrion de los Condes-04-Santa Maria-Triumphator-2001-gje.jpg
Carrion de los Condes-06-Santa Maria-Handwerkerfiguren-1996-gje.jpg
Carrion de los Condes-08-Santa Maria-Handwerkerfiguren-1996-gje.jpg
Kathuraw

An **kathuráw** (Iningles: *spring*) usa nga panahon katima han Kathagkót ngan san-o mag Katsirák.

## Mga Kasarigan
Katlaya

An **katlayâ** o **taglayâ** (Iningles: *autumn* o *fall*) usa nga panahon katima han Katsirák ngan san-o mag Kathagkót.

## Mga kasarigan
Katpaso

An **katsirák** o **katpasó** (Iningles: *summer*) usa nga panahon katima han Kathuráw ngan san-o mag Katlayâ.

## Mga Kasarigan
Kathagkot

An **kathagkót** (Iningles: *winter*) usa nga panahon katima han Katlayâ ngan san-o mag Kathuráw.

## Mga Kasarigan
Golpo han Mehiko

An **Golpo han Mehiko** amo an ika napulo kag-usa nga gidadako-i nga lawas han tubig ha kalibutan. Aada ha amihanan-sinirangan, amihanan ngan amihanan-katundan an baybayon golpo han Estados Unidos, ha salatan-katundan ngan salatan an Mehiko, ngan ha salatan-sinirangan an Cuba.
Golpo han Sidra

An **Golpo han Sidra** usa nga lawas han tubig ha Dagat Mediterraneo ha amihanan nga baybayon han Libya; ginkikilala gihap ini ha ngaran nga Golpo han Sitre. Nahamutang ini ha siyudad han Sirte. Ha kadaan nga Roma, gintatawag ini nga Syrtis Maior.
Golpo han San Lorenzo

An **Golpo han San Lorenzo** amo an gidadako-i nga estero han kalibutan. Garawasan ini ha kanan Amihanan nga Amerika nga Dako nga mga Danaw pinaagi ha Salog han San Lorenzo pakadto ha Kalawdan Atlantiko.
Golpo han Venezuela

An **Golpo han Coquivacoa** o **Golpo han Venezuela** usa nga golpo ha Dagat Caribe nga nadadaplinan han mga estado han Venezuela nga Zulia ngan Falcón ngan an departamento han Guajira han Colombia.
Dagat Tracia

An **Dagat Tracia** (Griniyego: Θρακικό Πέλαγος, Thrakiko Pelagos; Tinurkiya: Trakya Denizi) giaamihani nga bahin han Dagat Egeo.
Dagat han Kahebrides-an

An **Dagat han Kahebrides-an** (Iningles:Sea of the Hebrides) bahin han Amihanan nga Kalawdan Atlantiko, nahamutang ha baybayon han katundan nga Escocia, nga nagbubulag han puno nga tuna ngan han amihanan nga kapuropod-an han surusulod nga Hebrides (ha sinirangan) ngan salatan nga kapuropod-an han Gurugawas nga Hebrides (ha katundan).
Dagat han Crete

An **Dagat han Crete** (Grineyego:Κρητικό Πέλαγος, Kritiko Pelagos) dagat ha salatan han Dagat Egeo, amihanan han puro han Crete, ngan salatan han Cyclades.
Dagat han Azov

An **Dagat han Azov** amo an gihahamabawi nga dagat han kalibutan, nga gisusumpayan han Estrecho han Kerch pakadto ha Itom nga Dagat ha salatan. Ginpapalibutan ini ha norte han puno nga tuna han Ukranya, Rusya ha sinirangan, ngan rawis han Crimea ha katundan.
Dagat Norwega

An **Dagat Norwega** bahin han amihanan Kalawdan Atlantiko, amihanan-katundan han Noruega, nga nahamutang ha butnga han Amihanan nga dagat ngan han Dagat Greenland.
Dagat Myrtoan

An **Dagat Myrtoan** bahin han Dagat Mediterraneo nga nahamutang ha kabutngaan han Cyclades ngan Peloponnesos.  Bahin ini han Dagat Egeo ha salatan han Euboea, Attica, ngan Argolis.
Dagat Marmara

An **Dagat Marmara** usa nga dagat ha sulod han tuna nga nagsusumpay han Itom nga Dagat ngan Dagat Egeo, nga nagbubulag han kanan bahin han Turkeyaha Asya ngan Europa.
Dagat Labrador

An **Dagat Labrador** (Frinanses: mer du Labrador) bahin han Amihanan han kalawdan Atlantiko nga napapabutngaan han Labrador ngan Greenland.
Dagat Liguria

An **Dagat Liguria** (Initalyano: Mar Ligure; Frinanses: Mer Ligurienne) bahin han Dagat Mediterraneo ha kabutngaan han Riviera italyano (Liguria ngan Tuscany) ngan han mga puro han Corse ngan Elba.
Dagat Ionico

An **Dagat Ionico** o kundi man **Dagat Ioniahanon** o **Dagat Ionianon** ((, *Iónio Pélagos* ;  ;  ; Kinatsila: *Mar Jónico*; Iningles:*Ionian Sea* ("aton dágat")) bahin han Dagat Mediterraneo nga aada ha salatan han Dagat Adriatico.
Dagat Irlanda

An **Dagat Irlanda**, ginkikilala gihap nga **Dagat Mann** o **Dagat Manx**, amo an nagbubulag han mga kapuropod-an han Irlanda ngan Gran Britanya.
Espinosa de Villagonzalo

An **Espinosa de Villagonzalo** amo an usa ka bungto ha Provincia de Palencia, Castilla y León, Espanya.
Salag

An **Pugaran** in paburunayan hin manok, kasagaran himo ini tikang ha linara nga palwa hin lubi. An **salag**, **pugad** o **pugarán** lugar kun diin puydi kumapot hin bunay han hayop o lugar kun diin puydi inmukoy o pagpadako hin mga anak. Agsob ito hinimo ha organiko nga mga materyales sugad hit sanga, banwa ngan dahon, o puydi liwat usa ka buho ha tuna, o buho ha puno, bato ngan balay. Puydi liwat ini hinimo tikang ha materyales nga ginhimo han tawo sugad hit higot, plastik, tela, buhok, o papel.

## Mga kasarigan
Dahon

Ha botanika, it **dahon** (Iningles:Leaf/Leave) (Pambansa:Dahon) usa nga aada ha bawbaw hin tuna nga organo hin tanum nga nagbubuhat hin photosynthesis.

## Mga kasarigan
Nuós

**Nu-us** (Iningles:Squid)(Pambansa:Pusit) (Sugbuanong:Nukus) An mga nu-us cephalopods han mga Teuthida, an nu-us may-ada nai-ibba nga ulu.An nu-us mya-ada hin walu nga sugbung nga pinadis padis, ka-urugan hilaba it tentacles.

An mga **nuós** mga aada ha dagat nga mga Cephalopoda ha orden Teuthida, nga may-ada ginbabanabana nga 300 ka mga espesye. Sugad san bagulan, yaon liwat ini walo na kamot na magparadis, nganan duha mas haglaba. Pipira nga species nga ginkikilala ha ngaran nga nuos amo an masunod: Photololigo edulis ngan Sepioteuthis lessoniana.

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

## Mga kasarigan




## Mga sumpay ha gawas

## Mga kasarigan
Banwa (pansayod)

An **banwa** puydi tinmudlok ha:

*Banwá - usa ka klase nga tanom.
*Banwa (lalawigan ha Burkina Faso) - usa ka lalawigan ha nasod han Burkina Faso.