open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iono

Iton **iono** in uska atomo o molekula kun diin it ngatanan nga ihap hin elektron in diri natupong ha ngatanan nga ihap han mga proton.
Higot nga teyorya

An **Higot nga teyorya** in modelo matematika nga nagbabaton han upat nga panguna ga pisikal nga pwersa.
Rasyonalismo

Iton **rasyonalismo** in sanga hin pilosopiya kun diin iton pagkaasya hiton ideya in tungod ha lohika, imbes ha relihiyoso nga paagi sugad hin rebelasyon, meditasyon, emosyon o obserbasyon.
Empirisismo

Iton **Empirisismo** in teyorya hin inadman nga nag-didig-on nga iton inadman in nakukuha la ha o panguna tikang ha pangabat nga inagihan.
Merkantilismo

Ito **merkantilismo** in doktrina ekonomika kun diin iton kontrol hit gobyernoha langyawanon nga pannegosyo in labaw nga hinungdan para kan kasiguradohan hin prosperidad ngan seguridad panmilitar han estado.
Inobasyon

Iton **inobasyon** in paghimohin mas maupay o mas epektibong mga produkto, proseso, serbisyo, teknolohiya o mga ideyang madali magamitan ng mga ameikano, gobyerno o studiante.
An Urhi nga Pangiklop (Leonardo da Vinci)

**An Urhi nga Pangiklop** (*Iningles: The Last Supper, Initalyano: Il Cenacolo or L'Ultima Cena*) in ika 15 gatostuig nga pintar nga hinimo ni Leonardo da Vinci ha Milano para han iya patron nga hi Duke Ludovico Sforza ngan iya dukesa Beatrice d'Este.
David (Michelangelo)

**David** in obra maestra han Iskultura Renasimyento nga hinimo ha butnga han tuig 1501 ngan 1504 , ni Italyano nga man-aarte nga hi Michelangelo.
Higgs boson

An **Higgs boson** in tirighon nga  nga gintigo han istandarad nga modelo han pisika han partikulo.

Una ini gin banabana hadton 1964, ngan ginanunsyo an pagdiskubre sadton Julyo 4, 2012 ha CERN. Importante ini nga pagdiskubre kay ini an makumpirma na may'ada sinusugad na *Higgs field*, na magpapatunay naman liwat sa *Standard Model* ngan iba pa na teyoriya.
CERN

An **European Organization for Nuclear Research** (Kinatsila: *Organización Europea para la Investigación Nuclear*; Frinanses: *Organisation européenne pour la recherche nucléaire*), nga kilalado nga CERN o Cern (/ˈsɜrn/; Frinanses nga pagluwas: [sɛʁn]) in uska organisasyon pankanasoran nga it panuyuan in magdumara han kanan kalibutan gidadakoi nga laboratoryo hin pisika hin partikulo.
Panupong nga Taramdan

An **Panupong nga Taramdan** han pisika han partikulo in teyorya nga nanginginlabot ha elektromagnetiko, maluya ngan makusog nga panhilabotay nukleyar.
Mutant

Ha biyolohiya labi na ha henetika, iton **mutant** in indibiduwal, organismo, o bag-o nga karakter henetika, nga nagresulta tungod han mutasyon.
Andrew Garfield

Hi **Andrew Garfield** (natawo Agosto 20, 1983) usa ka artista nga Amerikano.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Andrew Garfield - Ingles
Mekanismo Higgs

Ha partikulo nga pisika, iton **mekanismo Higgs** in paagi nga nahatag hin masa ha partikulo elementarya.
Mekanismo (inhenyerya)

Iton **mekanismo** in uska debisyo nga naghihimo han mga iginsulod nga pwersa ngan kiwa ngadto ha karuyag nga gagawsan nga pwersa o kiwa.
Fermion

Ha partikulo nga pisika, iton **Fermion** in bisan ano nga partikulo nga nasunod ha estadistika Fermi-Dirac.
Hadron

Ha partikulo nga pisika, iton **hadron** in uska komposito nga partikulo nga hinimo han mga quark nga nadukot tungod han makusog nga pwersa. Ginkaklasipika ha duha nga pamilya an hadron: baryon (sugad han proton ngan neutron, na himo tikang han tulo na quark) ngan meson (sugad han pion, himo tikang san usa na quark ngan usa na antiquark)
Meson

Ha partikulo nga pisika, iton mga **meson** in hadronon nga subatomiko nga mga partikulo nga hinimo hin uska quark ngan uska antiquark nga nadukot tungod han makusog nga panhilabotay.
Quark

Iton **Quark** in uska elementarya nga partikulo ngan uska panguna nga sakop han materya. Nagkokombinar an mga quark para mabug'os an *[[composite particle]]* na gintatawag na hadron, ngan an pinaka-*stable* na hadron amo an mga proton ngan neutron, mga sangkap san atomic nuclei. 
An quark amo in magkabulag na gin-propose ni Murray Gell-Mann ngan George Zweig sadton 1964.  . An top quark, una naobsebahan sa Fermilab sadton 1995, an pinakaurhi na nadiskobre na quark.

May'ada unom na klase an quark, amo an *[[flavors]]*: up, down, strange, charm, bottom, and top. an Up ngan down na quark an may pinakahabubo na mass sa mga quark. 

## Mga kasarigan
Hyperon

Ha partikulo nga pisika, iton **hyperon** in bisan ano nga baryon nga may-ada usa o labaw pa nga mga strange quark, pero waray charm quark o bottom quark.
Igbaw nga quark

Iton **Igbaw nga quark** in uska klase nga elementarya nga partikulo, ngan uska dumagko nga sakop hin materya.
Electron

Iton **Electron** in usa na subatomiko nga partikulo nga mayda negatibo nga elementarya nga karga elektrika. an electron amo in sakob ha una na henerasyon han mga lepton.

Daramo na pisikal na* phenomena *an gin'aapiha han electron sugad han elektrisidad, magnetismo, *thermal conductivity*  ngan gravitasyon.
Tau (partikulo)

Iton **Tau** (τ) in uska elementarya nga partikulo nga baga hin elektron, nga may-ada negatibo nga karga elektrika ngan tuyok nga 1/2.
Electron neutrino

Iton **Electron neutrino** in subatomiko nga lepton nga elementarya nga partikulo nga waray elektrika nga karga.
Neutron

Iton **neutron** in uska subatomika nga hadron nga partikulo nga waray elektrika nga karga nagn masa nga durudako la han proton.
Proton

Iton **proton** in uska subatomika nga partikulo nga may-ada positibo nga elektrika nga karga nga 1 elementarya nga karga.
Gluon

Iton **gluon** in mga partikulo nga elementarya nga nagbubuhat komo mga pansalyo nga mga partikulo para han makusog nga pwersa ha butnga han mga quark.
Mga boson nga W ngan Z

An **mga boson nga W ngan Z** in mga partikulo nga elementarya nga namumutnga ha maluya nga panhilabotay.
Panukol nga boson

Ha partikulo nga pisika, iton **Panukol nga boson** in uska nagdadara hin pwersa, uska bosonhon nga partikulo nga nagdadara hin bisan ano nga panguna nga mga panhilabotary han kalibongan.
Muzak

Iton **Muzak** in natudlok hin instrumental nga pagkaayos hin sikat nga mga musika nga gindesinyo nga igpatukar ha mga tindahan, sistema pantelepono, barko, luparan, buhatan hin negosyo.
Ginhohorma nga lagay

Iton **ginhohorma nga lagay** in grupo hin mapupukpok nga sustansya nga gingagamit ha mga pagtukod ngan pagiskultura.
Pankalugaringon nga sarakyan pandagat

Iton **Pankalugaringon nga sarakyan pandagat** in panlingaw nga sarakyan pandagat nga it magsarakay in nasakay ha bawbaw o natungtong ha sarakyan.
Jet Ski

Iton **Jet ski** in marka hin pankalugaringon nga sarakyan pandagat‎ nga hinimo han Kawasaki Heavy Industries.
Motor nga sarakyan pan-nyebe

Iton **motor nga sarakyan pan-nyebe** in sarakyan pantuna nga gingagamit ha kathagkot ha bawbaw han nyebe.
Lawn mower

Iton **lawn mower** in uska makina nga nagamit hin natuyok nga tarom para ha pag-haras hin banwa ha pareho nga kahigtaas.
Ginsusul-ot nga orasan

Iton **ginsusul-ot nga orasan** in gutiay nga relo nga ginsusul-ot ha kamot o nakakadena nga ginbubutang ha bursa.
Makina nga nabaton

Iton **makina nga nabaton** in uska gamit nga nabaton hin telepono ngan narekord han mensahe han natawag.
Pagkaon panminasus-an

Iton **Pagkaon panminasus-an** in bisan ano nga pagkaon, labot la han gatas, nga pinaurog nga ginhimo para han minasus-an.
Ball bearing

Iton **ball bearing** in uska klase nga bola, agsob hinimo hin puthaw, kabahin hin usa nga klase hin bearing.
Kamera

Iton **kamera** in uska gamit nga narekord hin mga imahe nga direkta nga gintitirok, ginpapadangat ha iba nga lokasyon, o parehas nga duha.
Likido it nagpapaduso nga raket

Iton **Likido it nagpapaduso nga raket** o likido nga raket in uska makina nga raket nga nagamit hin mga pagpaduso ha likido nga porma.
Makina nga nagproproseso hin pagkaon

Iton **makina nga nagproproseso hin pagkaon** in gamit ha kusina nga nabulig hin dirudilain nga pauroutro-utro nga mga buruhaton ha pagproseso han pag-andam hin pagkaon.
Pabagtik nga pagpamara

Iton **Pabagtik nga pagpamara** in proseso nga agsob gingagamit hin pagpreserba hin madurunot nga pagkaon o paghimo han materyales nga mas masayon pagbalhin.


Image:Lyophilizer tray type.jpg
Image:RDZ des Historischen Archivs der Stadt Köln - Gefriertrocknungsanlage und Archivgut-2198.jpg
Image:Production_freeze_dryer.JPG
Image:Liofilizat 04 pl.jpg
Image:Freeze dried bacon bars (cropped).jpg
Mulay nga video

Iton **mulay nga video** usa nga electronic game nga nanginginlabot ha interaksyon han user interface para makahatag hin visual feedback ha duha o tulo ka dimensyon nga video display nga higamit sugad hit touchscreen, virtual reality headset o monitor/TV set. Tikang han dekada 1980, an mga video game in nagin mas mahinungdanon nga bahin han industriya hin pag-liaw, ngan kun matatawag man ini nga arte in diri ginkakaarasyahan.
Bao Ninh, Dong Hoi

An **Bảo Ninh** amo in usa ka komyun ha distrito han Dong Hoi, lalawigan han Quang Binh, rehiyon han Bac Trung Bo ha nasod han Vietnam.
Tipo nga nababalhin

Iton **tipo nga nababalhin** in sistema hin pamatik ngan tipograpiya nga nagamit hin mga nababalhin nga mga komponente para makapadamo hin mga elemento hin uska dokumento.
Pinapaturoan nga kape

Iton **pinapaturoan nga kape** in pinaagi hin paghimo hin kape nga nagamit hin paghuwad hin tubig ha kape nga nakasulod ha filter.
Urohan nga surodlan

Iton **Urohan nga surodlan** in larabogon hin baya hin mesay nga gintutugotan nga maglaraylaray ha balay pero diri permi nakakagawas pag-uro.
Nabaligya nga makina

Iton **nabaligya nga makina** in makina nga automatiko nga nagawas hin mga butang sugad hin karan-on, irimnon, sigarilyo, tiket hin loterya, produkto hin pankonsumo ngan bisan bulawan ha mga pumaralit, kahuman la iton kustomer in magsuksok hin kwarta o kredit ha makina.
Descafeinisasyon

Iton **Descafeinisasyon** in pagtanggal hin caffeine ha mga irimnon sugad hit kape, cocoa o seminte nga dahon.
Ski

Iton **ski** in haligot nga kahoy, plastik o puthaw o mga kombinasyon hini nga ginsusul-ot ha ilarom han tiil para makapadalosdos ha bawbaw hin nyebe.
Gamit panlurop

Iton **gamit panlurop** in mga gamit nga gingagamit han mga paralurop para himoon an aktibidades hin paglurop nga madayon, mas masayon ngan mas komportable.
Scuba

Iton **scuba**, in bisan ano nga panginhawa nga gamit nga gindadara ha kabug-osan han manlulurop ngan nahatag han manlulurop hin magiginhawaan nga hangin.
Klonasyon

Iton **klonasyon** ha biyolohiya in pamaagi hin paghimo hin pareho nga popyulasyon hin paprehas it henetika han mga indibiduwal nga nanhihitabo ha kalibongan kun diin iton mga organismo sugad hin mga bakterya, insekto o tanaman it nagpapadawo pinaagi hin aseksuwal nga pagpadamo. Iton **klosnasyon** ha biyoteknolohiya in natudlok ha mga pamaagi hin proseso nga gingagamit hit paghimo hin mga kopya hin mga bahin han DNA, selula o organismo.
Nadukot nga panabon hin samad

Iton **nadukot nga panabon hin samad** in gutiay nga butang nga gingagamit pagkahuman hin panlimpyo hin samad.
Tape recorder

Iton **Tape recorder** in uska panhipos hin odyo nga butang nga narekord ngan nagpapatukar hin mga tingog upod han yinaknan nga boses, agsob nagamit hin magnetic tape.
Paghipos han mga tingog ngan pagpadamo

Iton **paghipos hin mga tingog ngan pagpadamo** in uska elektrikal o mekanikal nga pagsurat ngan utro-paghimo hin mga balud hin tingog sugad han yinaknan nga boses, pag-awit, instrumental nga musika o mga sound effects.
Odyoteyp

Iton **odyoteyp** in hin mga magnetic teyp ha pagrekord hin mga tingog. Ini in nagtikang han mga tuig 1930.
Videocassette recorder

Iton **Videocassette recorder** in uska klase nga elektro-mekanikal nga butang, nga nagamit hin matatanggal tanggal nga videocasette nga ginsusudlan hin magnetic tape para han analog nga pagrekord han odyo o bidyo tikang ha broadcast telebisyon para an mga hulagway ngan tingog in utro mapaandar o mapatukar ha kinahanglanon nga takna.
Pamahaw nga seryal

Iton **pamahaw nga seryal** in pagkaon tikang ha prinoseso nga grano nga agsob kinakaon han syahan nga pagkaon han adlaw.
Hwang Jinyi

**Hwang Jinyi**(1506(?) – 1567(?), Kinoryano: 황진이, Hanja: 黃眞伊) in usa nga Koreano nga mula sa makata, prostitutes, artist, pilosopo.
Eowudong

**Eowudong** o **Eoeulwudong**(1430(?) – Oktubre 18, 1480, Kinoryano: 어우동 o 어을우동, Hanja: 於宇同 o 於乙宇同) in usa nga Koreano nga Mula sa marangal poets, prostitutes, artist.
Philip Jaisohn

Hi **Seo Jai-pil** o **Philip Jaisohn**(Enero 7, 1864 – Enero 5, 1951, Kinoryano: 서재필, Hanja: 徐載弼) in usa nga Koreano nga Pulitiko, Kasarinlan aktibista, Physician.
Heo Chohui

**Heo Chohui**(1563 – Marso 19 1589, Kinoryano:허초희, Hanja: 許楚姬) in usa nga Koreano nga mula sa paglaban makata, artist, pilosopo.
Nakaondo nga karton

Iton **nakaondo nga karton** in base ha papel nga materyales nga may-ada giritinggiting nga nakaondo ha butnga ngan duha nga tadong nga materyales ha gawas.
Fertilisasyon in vitro

Iton **fertilisasyon in vitro** in fertilisasyon hin bunay han semilya nga nahihitabo ha gawas han lawas.
Nababalhin nga balay

Iton **nababalhin nga balay** in balay nga hinimo daan ha pabrika, imbes ha lugar kun diin igtutukod an balay, ngan ginkakadto nala ha bubutangan.
Outboard motor

Iton **outboard motor** in sistema propulsyon han mga barko, nga may-ada kalugaringon nga makina, gearbox ngan propeller o jet drive, nga gindesinyo igbutang ha gawas han barko.
Pantusar

Iton **pantusar** in uska may tarom nga gamit nga gingagamit hin pagtanggal hin mga diri gin-aayunan nga mga buhok han lawas pinaagi han buhat nga pagtusar.
Magnetic resonance imaging

Iton **Magnetic resonance imaging** in uska panmedikal nga pan-imahe nga paagi nga nagamit hin radiolohiya para makakita hin mga pansulod nga istruktura han lawas nga detalyado.
Pamahid nga panalipod ha adlaw

Iton **pamahid nga panalipod ha adlaw** in uska losyon, panapsik, gel o iba pa nga produkto nga nananalipod han kanan adlaw ultrabiyoleta, nga naiban han pagkasunog han panit, ngan iba nga karubaan han panit, nga may panuyuan nga igpaubos an tsansa nga magkamayda kanser ha panit.
Nasasamsam nga goma

Iton **nasasamsam nga goma** in uska klase nga dulse nga matam-is in rasa o maybutang nga iba nga rasa sugad hin mint.
Burabod (arkitektura)

Ha arkitektura, iton **burabod** in nahuwad hin tubig ha uska planggana o nasirit ha kahanginan para makahatag hin maiinum nga tubig o pagpahusay nga panuyuan.
P. T. Barnum

Hi **Phineas Taylor Barnum** (Hulyo 5, 1810 – Abril 7, 1891) amo an usa ka Amerikano nga politiko ngan negosyante.
Armas termonukleyar

Iton Desinyo Teller-Ulam in konsepto hin pagdesinyo hin armas nukleyar nga gingagamit ha kadam-an han kanan kalibutan armas nukleyar.

## Mga kasarigan
Kupon

Iton **kupon** in uska tiket o dokumento nga puyde igbalyo hin diskwento kun napalit hin produkto.

Ang mga kupon kasagarang gi-isyu sa mga tiggama sa mga butang sa konsyumer o mga tigpamaligya alang sa paggamit sa mga retail store isip kabahin sa mga promosyon.

## Pinanbasaran
Rayos-ekis komputado nga tomograpiya

Iton **rayos-ekis komputado nga tomograpiya** in uska rayos-ekis nga makina nga nakakakuha hin mga tinadtad nga mga imahe.
Pangumusta nga kard

Iton **pangumusta nga kard** in uska nakapilo nga kard nga nagpapaabat hin pagkasarangkay o iba pa nga mga sentimiento.
Pamasko nga kard

Iton **pamasko nga kard** in uska pangumusta nga kard nga agsob ginhahatag bahin han tradisyon han pagsaurog han pasko.
Supot hin seminte

Iton **supot hin seminte** in uska gutiay nga supot nga maysulod hin seminte nga dahon, nga naaagian hin tubig, nga gingagamit hit pagtimpla hin seminte.
Bulkanisasyon

Iton **bulkanisasyon** in pamaagi kimikal nga naghihimo han goma ngadto han mas madig-on nga materyales pinaagi han pagdugang hin sulfur.
Nyumatiko nga kaliding

Iton **nyumatiko nga kaliding** o **yanta** in kaliding nga hinimo ha goma. Dida ginagamit ha bisikleta ug han kotse. Ginpapasabot an mga daan nga yanta nga diri na panggamiton, samtang diri ma-aksidente it tawo hinduro.
Nyumatika

Iton **nyumatika** in bahin hin teknolohiya nga nanginginlabot han pag-aram ngan paggamit han nakapresyon nga hangin nga makakaapekto ha mosyon mekanikal.
FIFA World Cup

Iton **FIFA World Cup** in uska paisan-isan hin futbol nga ginmumulayan han mga api han Fédération Internationale de Football Association (FIFA).
LP rekord

Iton **LP rekord** is uska plastik disc nga may-ada gudtiay nga mga linya nga nagpapalibot pakadto ha butnga.
Pan-ikmat nga saramin

Iton **pan-ikmat nga saramin** in saramin nga may dugang nga pan-ikmat nga kaupayan nga ginhihimo ini nga mas diri nabubuong, o mas gutiay it nahahatag nga karat-an kun nabubuong.
Pinadig-on nga saramin

Iton **pinadig-on nga saramin** in uska klase nga pan-ikmat nga saramin nga ginproseso pinaagi han kontrolado nga termal o kimikal nga 
pamaaagi pagdugang hin kadig-on kompara ha normal nga saramin.
Luparan han Lien Khuong

An **Luparan han Lien Khuong** amo an usa ka luparan 24 kilometro pakadto amihanan tikang ha Da Lat, Lam Dong, Vietnam. Natapos kaayad an luparan ha tuig 2008. Nakakaakos hini pagpasakay hin 2,000,000 nga pasahero kada tuig.
Motorhead

An **Motörhead** amo an usa ka banda nga tikang ha London, Reino Unido.

## Musika

* 1977: *Motörhead*
* 1979: *Overkill*
* 1979: *Bomber*
* 1980: *Ace of Spades*
* 1982: *Iron Fist*
* 1983: *Another Perfect Day*
* 1986: *Orgasmatron*
* 1987: *Rock 'n' Roll*
* 1991: *1916*
* 1992: *March ör Die*
* 1993: *Bastards*
* 1995: *Sacrifice*
* 1996: *Overnight Sensation*
* 1998: *Snake Bite Love*
* 2000: *We Are Motörhead*
* 2002: *Hammered*
* 2004: *Inferno*
* 2006: *Kiss of Death*
* 2008: *Motörizer*
* 2010: *The Wörld Is Yours*
* 2013: *Aftershock*
* 2015: *Bad Magic*

## Mga sumpay ha gawas
* imotorhead.com
Mariano Rajoy

Hi **Mariano Rajoy Brey** (; natawo 27 Marso 1955) usa nga Espanyol nga politiko han Partido Popular ngan amo an Mangulo han Kagamhanan han Espanya, nga nag-alagad tikang han 21 Disyembre 2011 kutob 2018.

Ha ilarom ni Mangulo José María Aznar, hi Rajoy amo an Ministro han Administrasyon Publiko tikang 1996 tubtob 1999 ngan Ministro hin Edukasyon tikang 1999 kutob 2000; sunod nag-alagad hiya komo he then served as Syahan nga Sugbong-Mangulo han Kagamhanan tikang 2000 kutob 2003. Namuno hi Rajoy han Partido Popular ngadto han Marso nga 2004 nga pinili-ay nga kasahiran, kundi adto nga pinili-ay nadaog han oposisyon nga Partido Sosyalista Obrero Espanyola (PSOE) han katapos han 2004 nga mga pagbomba hin tren ha Madrid. Hi Rajoy amo an nagin Mangulo han Oposisyon tikang 2004 tubtob 2011.
Panablay hin panapton

Iton **panablay hin panapton** o **hanger** in butang nga may-ada hitsura hin sugbong hin tawo nga gindesinyo magamitan pagsampay hin mga panapton ha paagi nga nagpupugong hin mga kunot, nga iton ubos nga burutangan in gingagamit pansablay hin saruwal o saya.
Aurora (astronomiya)

Iton **aurora** in natural nga nakikit-an nga iyanaya ha kalangitan labi na ha hitaas nga latitud nga mga rehiyon, nga hinungdan han pagbubunggo hin mga enerhitiko nga kargado nga mga partikulo nga may-ada mga atomo ha dapit han hitaas nga altitud nga kalangitan.
Mangulo han Kagamhanan han Espanya

An **Mangulo han Kagamhanan han Espanya** o kundi man **Presidente han Gobyerno han Espanya** (), amo an nangunguna han Kagamhanan han Espanya. An titulo puyde gihapon tawagon nga **Primer Ministro han Espanya** (ngan an opisyal nga pagtawag hini ha Iningles *Prime Minister of Spain*) .  An yana nga puwesto gintukod ha ilarom han Konstitusyon han 1978. 

An Hadi han Espanya nagnonominar hin kandidato para han pagkamangulo nga naatubang han Kongreso han mga Delegado para hin Pagbotos hin Kompyansa hin proseso nga tinatawag nga *Kongresyonal nga Investiture*, nga ha aktwal nga pagbuhat, usa nga diri-direkta nga piniliay han nangungulo han kagamhanan han mga napili nga delegado.

Hi Pedro Sánchez han Partido Socialista Obrero Espanyol (PSOE) amo an Primer Ministro tikang han 2 Hunyo, katapos hin malinamposon nga mosyon hin sensura patok han kasanhi nga primer ministro nga hi Mariano Rajoy.

## Opisyal nga titulo
An nangungulo han kagamhanan ha Espanya tinatawag ha Kinatsila nga *Presidente del Gobierno de España*. Kon igwinaray ini, an titulo magawas nga "Presidente han Gobyerno han Espanya" o "Mangulo han Kagamhanan han Espanya" (ha Iningles: *President of the Government of Spain*)  o puyde gihapon "*Chairman* han Kagamhanan" o "*Chairman* han Gobyerno" (*Chairman of the Government* ha Iningles), kundi bisan pa an nakapot han pwesto agsob tinatawag nga primer ministro nga amo an agsob nga pagtawag han nangunguna han kagamhanan hin sistema parlamentarya. Pero ha Kinatsila, an pagtawag nga *primer ministro* ginagamit gihapon; amo nga, pananglitan, an Primer Ministro han Reino Unido tinatawag nga *Primer Ministro del Reino Unido*, diri *Presidente del Gobierno*.

Ha Espanya an nangungulo han kagamhanan agsob tinatawag la nga *Presidente*. Ha mga nasod nga nayakan hin Iningles ini nakakalipong kay an pulong nga "presidente" o "mangulo" amo an tawag han nangungulo hin kagamhanan dida hin republika; an kasanhi nga gobernador ha Florida nga hi Jeb Bush han una nagsayop nga nagtawag han "*President of the Republic of Spain*" (Presidente han Republika han Espanya). An kustombre han pagtawag han nangunguna han kagamhanan nga "Presidente" nagtikang ha paghadi ni Hada o Reyna Isabel II han Espanya, nga diin an opisyal nga titulo *Presidente del Consejo de Ministros* ("Presidente han Konseho han mga Ministro" o "Mangulo han Konseho han mga Ministro"). Ugsa han 1833 tinatawag an opisyal nga *Secretario de Estado* ("Sekretaryo han Estado" o "Maghirilom han Estado"), ngan ini nga pagtawag ginagamit hin mga ubos nga mga ministro.

## Mga Uru-urhe nga mga Mangulo han Kagamhanan
Ini in talaan han mga tawo nga nagkapot han puwesto han Mangulo han Kagamhanan han Espanya tikang han Espanyol nga pagbalhin ngadto hin demokrasya. Para han hingpit nga talaan tikang han mga nanguna nga puwesto han Maghirilom han Unibersal nga Bureau gintukod dida han (1705), kitaa an Talaan han mga Mangulo han Kagamhanan han Espanya.

### Mga Mangulo han Kagamhanan ha ilarom ni Juan Carlos I (1975 – yana)

## Mga kasarigan
Paghiusa han Butnga nga Demokratiko (Espanya)

An **Paghiusa han Butnga nga Demokratiko** (, **UCD**) usa nga koalisyon ha piniliay, ngan ha urhe usa nga partido politika, ha Espanya, nga dida tikan han 1977 kutob 1983. Ginpangunahan anay ini ni Adolfo Suárez.
Palasyo han Moncloa

An **Palasyo han Moncloa** o **Moncloa nga Palasyo** (), nga nahamutang han Ciudad Universitaria (Syudad hin Unibersidad) nga baranggay han Madrid (kabahin han Moncloa-Aravaca nga distrito), amo an opisyal nga urukyan para han Mangulo han Kagamhanan han Espanya (o Primer Ministro han Espanya) tikang han 1977, dida han pagbalhin ni Adolfo Suárez han urukyan ngada tikang han Palasyo han Villamejor ha Paseo de la Castellana (nga yana amo an ginlilingkoran han Ministro han Polisiya Teritoryal). Ginpapalibutan an urukyan hin pira ka mga edifisyo nga nahimo han Complex han La Moncloa. An Ministro han Pagkamangulo, an Syahan nga Opisina han Syahan nga Sugbong-Mangulo, ngan an Sentro han Prensa nahamutang dinhi nga komplex. An tagsemana nga pagkirigta han Konseho han mga Ministro dida gihapon ginbubuhat ha La Moncloa.

## Kaagi
Nabungkag hin hingpit an Palasyo dida han Pagpalibot han Madrid han Gyera Sibil Espanyola. Gin-otro ini pagtukod nga amo an magsirbe komo urukyan hin mga liderato tikang ha langyaw ngan iba pa nga mga tauhan. Nagsirbe ini nga opisyal nga urukyan han mga Mangulo han Kagamhanan han Espanya ngan han ira mga pamilya tikang han Espanyol nga pagbalhin ngadto ha demokrasya.

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
*Opisyal nga websayt han Pagkamangulo han Kagamhanan han Espanya
Sintetisador

Iton **sintetisador** in uska elektroniko nga instrumento nga may akos makahimo hin damo nga dirudilain nga mga tingog.
Garawsan hin dumagko nga tingog

Iton **garawsan hin dumagko nga tingog** in usa ka butang nga nakakahimo hin tingog para ha radyo, telebisyon, instrumento panmusika.
William John Macquorn Rankine

Hi **William John Macquorn Rankine** (Hulyo 5, 1820 - Disyembre 24, 1872), usa nga Escociano fisisita ngan inhenyero.
Salog Biobío

An **Salog Biobío** (ha Kinatsila: *Río Biobío*) amo an salog ha nasod han Chile nga may kahalaba nga 380 kilometro (612 milya).
Joseph Louis Lagrange

Hi **Joseph-Louis Lagrange** (25 Enero 1736 – 10 Abril 1813), natawo nga Giuseppe Luigi Lagrancia in usa ka natawo-ha-Italya nga Franses nga matematiko ngan astronomo nga natawo ha Turin, Piedmont.

## Mga sumpay ha gawas

* 
* 
* Lagrange, Joseph Louis de: The Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy and Space Flight
* 
* The Founders of Classical Mechanics: Joseph Louis Lagrange 
*The Lagrange Points
*Derivation of Lagrange's result (not Lagrange's method)
* Lagrange's works (in French) Oeuvres de Lagrange, edited by Joseph Alfred Serret, Paris 1867, digitized by Göttinger Digitalisierungszentrum (Mécanique analytique is in volumes 11 and 12.)
*Joseph Louis de Lagrange - Œuvres complètes  Gallica-Math
*Inventaire chronologique de l'&oelig;uvre de Lagrange Persee
Nicolas Léonard Sadi Carnot

**Nicolas Léonard Sadi Carnot** (1 Hnyo 1796 — 24 Agosto 1832) in usa nga Franses nga inhenyero panmilitar nga ginsisiring nga **Amay han Termodinamika**.
William Rowan Hamilton

Hi **William Rowan Hamilton** (4 Agosto 1805 – 2 Septyembre 1865) in uska Irlando nga pisisista, astronomo ngan matematiko.

## Mga sumpay ha gawas

* MacTutor's Sir William Rowan Hamilton . School of Mathematics, University of St Andrews.
* Wilkins, David R., *[http://www.maths.tcd.ie/pub/HistMath/People/Hamilton/ Sir William Rowan Hamilton]*.  School of Mathematics, Trinity College, Dublin.
* Wolfram Research's William Rowan Hamilton
* Cheryl Haefner's Sir William Rowan Hamilton 
* 1911 ''Britannica Hamilton''
* Hamilton Trust
* The Hamilton year 2005 web site 
* The Hamilton Mathematics Institute, TCD 
* Hamilton Institute
* Hamilton biography
Josiah Willard Gibbs

Hi **Josiah Willard Gibbs** (Pebrero 11, 1839 &ndash; Abril 28, 1903) in uska Amerikano ngan syentipiko nga nakahatag hin importante nga teyoretikal nga kontribusyon ha pisika, kimika ngan matematika.

## Mga sumpay ha gawas
* 
* "Josiah Willard Gibbs ", American Institute of Physics (2003 [1976]).
*
Rudolf Clausius

Hi **Rudolf Julius Emanuel Clausius** (natawo ha ngaran nga **Rudolf Gottlieb**; 2 Enero 1822 – 24 Agosto 1888), in usa nga Aleman nga pisisista ngan matematiko ngan ginsisiring nga usa ha mga namumutnga nga nagtukod han syensya hin termodinamika.

## Mga sumpay ha gawas

* Revival of Kinetic Theory by Clausius
*Clausius biography  in The MacTutor History of Mathematics archive
*
Ludwig Boltzmann

Hi **Ludwig Eduard Boltzmann** (Pebrero 20, 1844 – Septyembre 5, 1906) in usa nga Austryano nga pisisita nga an pinakadako nga nahimo amo an pagpadukwag han estadistikal nga mekanika.

## Mga sumpay ha gawas

* 
* 
* "Ludwig Boltzmann, " Universität Wien (German).
* Ruth Lewin Sime, *Lise Meitner: A Life in Physics* Chapter One: Girlhood in Vienna gives Lise Meitner's account of Boltzmann's teaching and career.
* E.G.D. Cohen, 1996, "Boltzmann and Statistical Mechanics."
* Eftekhari, Ali, "Ludwig Boltzmann (1844–1906)." Discusses Boltzmann's philosophical opinions, with numerous quotes.
* 
* 
* 
* 
* Jacob Bronowski from "The Ascent Of Man"
Hendrik Lorentz

Hi **Hendrik Lorentz** (Arnhem, 18 Hulyo 1853 – Haarlem, 4 Pebrero 1928) in usa nga nga pisisista ngan matematiko.

## Mga sumpay ha gawas

* Publications of H.A. Lorentz
* 

*
*
*
*
* Movie of Lorentz's funeral
LASIK

Iton **LASIK** in agsob nga tinatawag nga laser eye surgery. Ini in agsob binubuhat hin usa ka optalmolohiya pinaagi han paggamit hin laser.
Ticker tape

Iton **ticker tape** in giuunahi nga medyum hin digital komunikasyon nga elektroniko, nga nagpapadangat hin mga impormasyon han presyo han stock ha bawbaw han mga linya telegrapo, nga gingamit han mga tuig 1870 tubtob 1970.
Panhirot nga pantusar

Iton **panhirot nga pantusar** in usa nga gamit hin pantusar nga may-ada nagpapanalipod nga butang nga nagpapabutnga nga tarom ngan panit.
Henri Poincaré

Hi **Jules Henri Poincaré** (29 Abril 1854&nbsp;– 17 Hulyo 1912)  in usa nga Franses nga matematiko, teyoretikal nga pisisista, inhenyero ngan pilosopo hin syensya.

## Mga sumpay ha gawas
*
*Free audio download of Poincaré's ''Science and Hypothesis'', from LibriVox.
*Internet Encyclopedia of Philosophy: "Henri Poincare "—by Mauro Murzi.
* 
*Henri Poincaré on Information Philosopher
* 
*A timeline of Poincaré's life  University of Nancy (in French).
*Bruce Medal page 
*Collins, Graham P., "Henri Poincaré, His Conjecture, Copacabana and Higher Dimensions," *[[Scientific American]]*, 9 June 2004.
*BBC In Our Time, "Discussion of the Poincaré conjecture," 2 November 2006, hosted by Melvynn Bragg. See Internet Archive
*Poincare Contemplates Copernicus at MathPages
*High Anxieties&nbsp;– The Mathematics of Chaos (2008) BBC documentary directed by David Malone looking at the influence of Poincaré's discoveries on 20th Century mathematics.
Luciano Pavarotti

Hi **Luciano Pavarotti** (Oktubre 12 1935 – Septyembre 6 2007) in usa nga Italyano nga operatiko nga tenor.
Lady Gaga

Hi **Stefani Joanne Angelina Germanotta** (natawo han Marso 28, 1986), kilala han iya ngaran ha entablado komo Lady Gaga, in usa nga Amerikana nga man-aawit ngan mansusurat hin awit.
Tahar

Iton **tahar** in gamit hit pagpatarom hin kanan lapis panurat nga tarom pinaagi han pagtanggal han waray gamit nga bawbaw.
Lugar nga diri nakainkorporado

Ha balaod, iton **Lugar nga diri nakainkorporado** in uska rehiyon hin tuna nga diri gindudumara hin iya kalugaringon lokal nga munisipyo nga korporasyon, lugod pinamumunuan komo bahin hin mas durudako nga pagbahin administratibo, sugad hin pagkabungto, parokya, boro, condado, canton, estado, lalawigan o nasod.
Lugar nga nakadesignado han senso

Iton **lugar nga nadesignado han senso** in uska konsentrasyon hin populasyon nga pinili han United States Census Bureau para han estadistikal nga mga panuyuan.
NASA

Iton **National Aeronautics and Space Administration (NASA)** in ahensya han punuan han Estados Unidos nga responsable han kanan nasod sibilyan nga program pankalarakan ngan para ha aeronautiko ngan panhalikwat aeroespasyo.
Antonio Pigafetta

Hi **Antonio Pigafetta** in usa nga Italyano nga iskolar ngan explorador nga tikang ha Republika han Venesya.
Cusseta, Georgia

An **Cusseta-Condado han Chattahoochee** in pinag-usa nga dagkonbungto-condado ha Georgia, Estados Unidos.
Bangko Sentral

Iton **bangko sentral** in uska insititusyon panpubliko nga nagdudumara han kanan estado pananalapi, suplay hin kwarta ngan interest rates.
Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina

An **Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina** (puyde liwat tawagon nga **Sahid nga Maghirilom** ; Iningles: *General Secretary of the Communist Party of China*), nga ha opisyal nga pagtawag **[[Maghirilom nga Kasahiran]] han [[Namumutnga nga Komite han Partido Komunista han Tsina]]**, amo an gihataasi nga na-ranggo nga opisyal ha sakob han Partido Komunista han Tsina, usa nga standing nga api han Politburo ngan manguna han Secretariat. An nakapot gihapon hini nga puwesto agsob amo gihapon an *[[de facto]]* nga manguna han Kanan Katawhan Republika han Tsina.
Palasyo han Buckingham

An **Palasyo han Buckingham** in buhatanon nga Panimalay ha London ngan panguna nga lugar hit buruhaton han monarkiya nga Briton.
Charles Baudelaire

Hi **Charles Baudelaire** (Paris, 9 Abril 1821 — Paris, 31 Agosto 1867) usa nga Franses nga paragsurat ngan magsiriday.

## Mga sumpay ha gawas
Serafin Marabut

Hi **Serafin Marabut** usa nga Basaynon nga politiko.  Nagsirbe hiya nga Komisyoner han Budget ha ilarom ni Mangulo Manuel L. Quezon tikang han 1935 kutob 1941.  Sumala han historiador nga hi Quintin Doroquez, hi Marabut usa nga nagbulig kan Mangulo Quezon ha paglimbong dida han 1941 nga pinil-ay patok kan José Avelino.

## Mga kasarigan
Hande Yener

Hi **Makbule Hande Özyener** (Enero 12, 1973, Istanbul, Turkeya) in usa nga Turko nga man-aawit.

## Diskograpiya
* *Senden İbaret* (2000)
* *Extra* (2001)
* *Sen Yoluna... Ben Yoluma...* (2002)
* *Aşk Kadın Ruhundan Anlamıyor* (2004)
* *Apayrı* (2006)
* *Hande Maxi* (2006)
* *Nasıl Delirdim?* (2007)
* *Hipnoz* (2008)
* *Hayrola?* (2009)
* *Hande'ye Neler Oluyor?* (2010)
* *Hande'yle Yaz Bitmez* (2010)
* *Teşekkürler* (2011)
* *Rüya* (2012)
Atletika

Iton **atletika** in ekslusibo nga katitirok hin panhitabo nga paugnat-ha-kusog nga may kalabotan ha paisan-isan nga dalaganay, ambakay, itsahay, ngan lakatay.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

*International Association of Athletics Federations (IAAF) website
*''Track and Field News'' website
*European Athletics website
*GBR Athletics – historical competition data
* Masters World Rankings
Guinness World Records

Iton **Guinness World Records** in uska taramdan nga basahon nga tinuig nga pinapatik, nga nagsusulod hin uska katitirok hin mga rekord pankalibutan, mapa inabot han katawhan ngan mga katubtuban han kinaiyahon nga kalibutan.
Kinaiya

An **kinaiyahon** o **kinaiya** amo in daan na nga ada nga pamatasan (pamatasan nga waray mahibar'an o mabalhin han kalibongan), kina-iha, o kahimo hin tawo.
Michael Collins (astronot)

Hi **Michael Collins** (natawo Oktubre 31, 1930 - 2021) usa nga kasanhi nga Amerikano nga astronot ngan test nga piloto. Napili hiya nga api han ikatulo nga grupo hin napulo kag upat nga mga astronot han 1963, nakaduha hiya linmupad ngadto ha kalarakan.  An iya syahan nga paglupad ha kalarakan dida han *[[Gemini 10]]*, nga diin hiya ngan an command nga piloto nga hi John Young nagbuhat hin duha nga rendezvous hin magkadilain nga mga sarakyan pankalarakan ngan hi Collins nagprobar hin duha nga EVA (''extra-vehicular activity'' o gawas-han-sarakyan nga buruhaton). An iya ikaduha nga paglupad ha kalarakan amo an diin hiya an piloto han command nga module han *[[Apollo 11]]*. Samtang nag-orbit hiya han Bulan, hira Neil Armstrong ngan Buzz Aldrin amo an nagbuhat han syahan nga ginmanehar nga paglugsong dida han bulan. Hiya in usa han 24 ka tawo nga nakalupad ngadto han Bulan.

Ugsa magin-astronot hiya, nag-iskwela hiya didto ha United States Military Academy, ngan tikang didto, inmapi hiya han United States Air Force ngan naglupad hiya hin mga F-86 ha Chambley-Bussieres Air Base, Fransya. Ginkarawat hiya ngadto  han USAF Experimental Flight Test Pilot School ha Edwards Air Force Base han 1960. Nag-aplikar hiya para han ikaduha nga grupo hin mga astronot pero waray hiya magmalinamposon.  Ginkarawat hiya dida han ikatulo nga grupo.

Katapos han pagretiro tikang ha NASA han 1970 kinmuha hiya hin trabaho dida han Departamento han Estado komo Assistant nga Maghirilom han Estado para han mga Buruhaton Publiko. Katapos hin usa ka tuig, hiya an nagin direkor han National Air and Space Museum. Dinhi hiya nga puwesto tubtob 1978 han iya pagbiya basi magin ubos-nga-maghirilom han Smithsonian Institution. Han 1980 kinmuha hiya han trabaho komo Sugbong-Mangulo han LTV Aerospace. Nagbiya hiya hini han 1985 basi magtukod han iya kalugaringon nga negosyo.

Nag-asawa hiya kan Patricia Collins, ngan mayda nira tulo nga anak: Kate, Ann, ngan Michael.

## Mga kasarigan
Buzz Aldrin

Hi **Edwin Eugene** "**Buzz**" **Aldrin, Jr.** (natawo Enero 20, 1930) usa nga nagretiro nga Amerikano nga astronot nga amo an piloto han lunar module dida han *[[Apollo 11]]*, an syahan nga ginmanehar nga paglugsong ha bulan ha kaagi. Han Hulyo 20, 1969, hiya an nagin ika-duha nga tawo nga nakatamak dida han Bulan, pagsunod han namuno han misyon nga hi Neil Armstrong. Hi Aldrin usa gihapon nga nagretiro nga United States Air Force nga piloto. 

## Mga kasarigan
Luparan han Rach Gia

An **Luparan han Rach Gia** amo in nahimutang ha salatan han butnga nga syudad han Rach Gia, Mekong Delta, anay ulohan han Vietnam.
Casino

Ang mga **casino**, nailhan usab nga mga casino, mga lugar nga eksklusibo alang sa sugal. Kasagaran nagtumong sa lain-laing mga legal nga gipadagan nga mga establisemento sa sugal.Ang mga lugar nga ilegal nga sugal kasagarang gitawag nga mga langub sa sugal o mga balay sa sugal.

## Mga sumpay ha gawas
* Информация о работе крупье в казино
Kahimutangan han Aton Kabilin ha Kalibutan

An **Kahimutangan han Aton Kabilin ha Kalibutan** o **Sityo hin Herensya han Kalibutan** (Ingles: World Heritage Site) in usa tigaman nga tuna o lugar nga opisyal nga ginkikilala han United Nations, labi na han United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). Ini nga mga lugar in ginpili tungod han ira pagigin mahinungdanon base ha kultura, kasaysayan, sayantipiko ngan iba pa, ngan inin hira in legal nga pinapanalipod han mga internasyunal nga tratado. An UNESCO in gintatrato inin ng mga lugar nga mahinungdanon ha kolektiba nga interes han katawhan.
Durian

**Durian** amo an pagkaon nga bunga han damu nga espesyis han kahoy nga sakop han genus *[[Durio]]*. May-ada 30 nga kinikilala nga espesyis han *Durio*, nga siyam ha ira an nag-aanak hin makaon nga prutas. An *[[Durio zibethinus]]*, nga natawo ha Borneo ngan Sumatra, amo la an espisye nga magagamit ha internasyonal nga merkado. Mayda sobra 300 nga ginngaranan nga kultivar ha Thailand ngan 100 nga kultivar ha Malaysia tikang han 1987. An iba nga espesyis iginbabaligya ha ira lokal nga mga lugar.

Ginngaranan ha pipira nga rehiyon nga "hari han mga prutas", an durian amo an nahibabaroan tungod han iya dagko nga gidak-on, kusgan nga baho, ngan pinakapot nga panit. An bunga mahimo magtubo tubtob ha   pulgada) an gitas-on ngan   pulgada) nga diametro, ngan kasagaran nga nag-ubug-aton ito hin 1 tubtob 3 kg (2.2 tubtob 6.6 libra). An porma hito nagtitikang ha oblong tubtob ha bilog, an kolor han iya panit tikang ha berde tubtob ha pula, ngan an unod tikang ha malolo nga kolor ngadto ha pula, depende ha espesyis.

An pipira nga mga tawo naghuhunahuna nga an durian may-ada makalilipay nga matam-is nga baho, samtang an iba naghuhunahuna ha baho nga makuri ngan diri nakakalipay. An baho nag-aaghat hin mga reaksyon tikang ha pag-apresyar ha iya tubtob ha pagdumot ha iya. Tungod han padayon nga baho hito, nga bangin mag-ukoy hin pipira ka adlaw, an pipira nga hotel ngan mga serbisyo ha publikong transportasyon ha Sur-Silangang Asia naglarang han bunga. An karne mahimo kaonon ha magkalainlain nga mga yugto han pag-abot, ngan ginagamit ito ha pag-aroma hin damu nga magkalainlain hin matam-is ngan matam-is nga mga dessert ha Mga pagkaon ha Timog-Sinirangan nga Asia. An mga liso in makakaon liwat kun ginluluto.

## Mga kasarigan
Unibersidad Niccolò Cusano

An **Unibersidad Niccolò Cusno** (Initalyano: Università degli Studi Niccolò Cusano, in uska unibersidad nga namumutang ha Roma (Via don Carlo Gnocchi, 3), Italy nga natukod ha 2006.

## Mga kasarigan

## Mga Sumpay ha Gawas

* Unibersidad Niccolò Cusano
Don Quixote

An **Don Quixote** (, puyde liwat igsurat nga **Don Quijote** nga an bug-os nga título ***An Inhenyoso nga Hidalgo nga hi Don Quixote han La Mancha*** ( ), usa nga Espanyol nga nobela ni Miguel de Cervantes Saavedra. Ginmantala ini hin duhá ka volumen, han 1605 ngan 1615. An *Don Quixote* ginkikitâ nga amo an gidako-i hin impluwensya nga buhat ha panurat o literatura tikang han Bulawanon nga Edad nga Espanyol ngan han bug-os nga canon han literatura nga Espanyol. Komo usá nga sinurat nga nagtukod han moderno nga literatura ha Katundan ngan usá han mga gisayohi nga mga canonico nga mga nobela, masurong ini natatalaan hin duro ha mga listahan hin mga gimaupayi nga buhat hin fiksyon nga ginmantala sugad han Bokklubben World Library nga koleksyon nga nagtatawag han *Don Quixote* nga amo an pinili hin mga magsusurat nga "gimaupayi nga buhat ha litaratura nga ginsurat".

Nasunod an susumaton han mga aventura hin usá nga (hidalgo) nga an ngaran Alonso Quixano nga nagbasa hin damo-damo-an nga mga romanse hin kabalyeriya nga nalurong hiyá ngan nagdesidir nga gumawas basi banhawon an kabalyeriya o *chivalry*, saktohon an mga sayop, ngan madara hin pagkamatadong han kalibotan, ha ilarom han ngaran nga *Don Quixote de la Mancha*. Nagrecruit hiyá hin yano nga mag-uuma nga hi Sancho Panza, nga iya eskudero, nga agsbo nagamit hin iya la, yano nga panhunahuna ha pagsunod han kan Don Quixote mga pamulong ha retorika han nagin-kadaan na nga pagkakabalyero. Hi Don Quixote, ha syahan nga bahin han libro, diri nagkikita han kalibutan kon ano gud iton ngan mas napili lugod pag-imahinar nga nanginginabuhi hiya hin istorya hin kabalyero. Dida han bug-so nga nobela, gin-gagamit ni Cervantes in mga literaryo nga tekniko sugad han realismo, metateatro, ngan intertextualidad. Dako an impluwensya han libro han literaryo nga komunidad, sugad han mga direkta nga mga reperensya dida han kan Alexandre Dumas' *[[An Tulo nga Musketero]]* (1844), an kan Mark Twain *[[Adventures of Huckleberry Finn]]* (1884), ngan an kan Edmond Rostand *[[Cyrano de Bergerac (drama)|Cyrano de Bergerac]]* (1897), ngan pati gihapon han pulong nga "quixotic" ngan an epitheto nga "Lothario"; ini nga urhe nga agnay nahahanungod hin usá nga personahe dida han "El curioso impertinente" ("An tawo nga impertinente nga kuryoso"), usá nga gin-intercalar nga istorya nga aada han Parte Uno, mga kapitulo 33–35. Ginsiring ni Arthur Schopenhauer nga an *Don Quixote* usá han upat nga giharangdon nga mga nobela nga ginsurat, upod han *[[The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman|Tristram Shandy]]*, *[[Julie, or the New Heloise|La Nouvelle Héloïse]]*, ngan an *[[Wilhelm Meister's Apprenticeship|Wilhelm Meister]]*.

## Mga kasarigan
Sistema hin panurat

Iton **sistema hin panurat** in uska sistema hin mga tigaman biswal nga nahipapatik ha papel o ha iba nga medyum, nga gingagamit hit pagrepresentar hin mga elemento nga nahipapagawas ha linggwahe.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya
* Cisse, Mamadou. 2006. "Ecrits et écritures en Afrique de l'Ouest". Sudlangues n°6, http://www.sudlangues.sn/spip.php?article101 
* Coulmas, Florian. 1996. *The Blackwell encyclopedia of writing systems*. Oxford: Blackwell.
* Daniels, Peter T., and William Bright, eds. 1996. *The World's Writing Systems*. Oxford University Press. ISBN 0-19-507993-0.
* DeFrancis, John. 1990. *The Chinese Language: Fact and Fantasy*.  Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1068-6
* 
* Hannas, William. C. 1997. *Asia's Orthographic Dilemma*. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1892-X (paperback); ISBN 0-8248-1842-3 (hardcover)
* 
* Nishiyama, Yutaka. 2010. *The Mathematics of Direction in Writing*. International Journal of Pure and Applied Mathematics, Vol.61, No.3, 347-356.
* Rogers, Henry. 2005. *Writing Systems: A Linguistic Approach*. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-23463-2 (hardcover); ISBN 0-631-23464-0 (paperback)
* Sampson, Geoffrey. 1985. *Writing Systems*. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-1756-7 (paper), ISBN 0-8047-1254-9 (cloth).
* Smalley, W. A. (ed.) 1964. *Orthography studies: articles on new writing systems*. London: United Bible Society.

## Mga sumpay ha gawas
* Writing Systems Research  Free first issue of a journal devoted to research on writing systems
* Arch Chinese (Traditional & Simplified) Chinese character writing animations and native speaker pronunciations
* decodeunicode Unicode Wiki with all 98,884 Unicode 5.0 characters as gifs in three sizes
* African writing systems
* Omniglot: The Online Encyclopedia of Writing Systems and Languages
*  Ultraweb.hu - főoldal 
* Ancient Scripts Introduction to different writing systems
* Michael Everson's Alphabets of Europe
* The Unicode Consortium
*Elian script a writing system that combines the linearity of spelling with the free-form aspects of drawing.
*  Written of the World
* 500 Word Essay
Aleutians West Census Area, Alaska

Iton **Aleutians West Census Area** in uska lugar pansenso nga namumutang ha estado han Alaska han Estados Unidos.
Hoonah–Angoon Census Area, Alaska

Iton **Hoonah-Angoon Census Area** in uska lugar pansenso nga namumutang ha estado han Alaska han Estados Unidos.
Bank of America

Iton **Bank of America** in uska Amerikano nga multinasyonal nga nagbabangko ngan nagseserbisyo panpinansyal ha korporasyon.  It iya ulobuhatan in aada ha Charlotte, North Carolina.
Industrial and Commercial Bank of China

Iton **Industrial and Commercial Bank of China** amo an gidadakoi nga bangko kun ganansya ngan puhunan ha merkado it pagbabasaron .
AT&T

An **AT&T Inc.** in uska Amerikano nga multinasyonal nga korporasyon hit komunikasyon nga nag-uulobuhatan ha Whitacre Tower, downtown Dallas, Texas.
McDonald's

Iton **McDonald's** in uska korporasyon.  Gintukod ini han 1940 nga usa nga restaurante nga gindudumarà nira Richard ngan Maurice McDonald, ha San Bernardino, California, Estados Unidos. Ginbag-ohan nira an ira negosyo nga usa nga baraligyaan hin hamburger. An syahan nga higayón nga ginmamit in usa nga frankisya o *franchise* han McDonald han Golden Arches nga logo didâ han 1953 ha pag-abre ha Phoenix, Arizona, Estados Unidos. Han 1955, inmapi han kompanyiya in usá nga negosyante hi Ray Kroc, komo usá nga ahente hin frankisya ngan nagpadayon hiyá pagpalit han kadena komersyal nga karaonan tikang han McDonald nga magbugto. An orihinal nga headquarters han McDonald's didto ha Oak Brook, Illinois, Estados Unidos, kundi nag-aproba hin mga plano nga magbalhin han pankalibotan nga headquarters hiní ngadto ha Chicago pag-2018.

Nagpapabilin an McDonald's nga usá han gidakoi nga kadena komersyal hin karaonan, nga nagsisirbe hin labaw 69 ka ribo o 69 ka milyon hin adlaw-adlaw ha labaw hin 100 nga mga nasod ha mga 36,900 nga mga outlet tikang han 2016. Bisan kon it McDonald's kilalado tungod han mga hamburger hiní, nabaligya gihapon hirá hin mga cheeseburger, mga manok nga produkto, french fries, mga pamáhaw nga butáng, mga soft drink, milkshake, mga wrap, ngan mga desserts. Ha pagbatón han nagbabarubalhin nga mga karuyag han mga nakonsumo ngan ha pagbaton han negatibo nga *backlash* han diri-pagkamaupay-ha-kalawasan han ira pagkaon, nagdugang an kompanyiya han menú hiní mga salad, isda, mga smoothie, ngan prutas.  An mga ganansya han McDonald's Corporation tikang han pagplite, mga *royalty*, nga mga binabayad han mga *franchisee*, patí gihapon ha pagbaligya ha mga restaurante nga gindudumara han kompanyiya. Sumala hin súmat han BBC nga ginmantalâ han 2012, an McDonald's amo an ikaduhá nga gidakoi nga na-empleo ha kalibutan (sunod han Walmart nga mayda 1.9 ka milyon o ribo nga mga empleado), 1.5 ka milyon hiní nananrabaho ha mga *franchise*.

## Mga kasarigan
Microsoft

Iton **Microsoft** in uska korporasyon.

## Mga sumpay ha gawas
*Microsoft.com  ; Bing.com ; MSN Worldwide ; Microsoft Translator
Komersyo

Iton **komersyo** in pagbalhin han pagtatag-iya han mga produkto o serbisyo tikang ha uska tawo o entidad ngadto ha iba pinaagi hin pagkarawat hin kabalyo tikang ha napalit.
Batman

An **Batman** in himohimo nga karakter, usa ka bayani ha libro nga komix nga hinimo nira Bob Kane ngan Bill Finger.
Sesame Street

Iton ***Sesame Street*** in usa nga panbata nga pasundayag ha telebisyon nga hinimo nira Joan Ganz Cooney ngan Lloyd Morrisett.
Bugs Bunny

Iton **Bugs Bunny** in usa nga karakter ha animasyon nga hinimo ha tuig 1938 ha Leon Schlesinger Productions, ha uruurhi Warner Bros. Cartoons.
Donald Duck

Hi **Donald Duck** in mapataraw-an nga carton karakter nga hinimo 

ha tuig 1934 ha Walt Disney Productions.
Godzilla

Hi **Godzilla** in usa nga higante nga baga-dinosauro nga himohimo nga halimaw nga syahan ginmawas ha pelikula tikang ha Hapon, tinikangan ha 1954.
Mickey Mouse

Hi **Mickey Mouse** in usa nga mapataraw-an nga hayop nga karakter nga hinimo ha 1928 nira Walt Disney ngan Ub Iwerks.
Rugrats

Iton **Rugrats** in usa nga Amerikano nga pantelebisyon nga animasyon nga hinimo nira Arlene Klasky, Gábor Csupó, ngan Paul Germain para ha Nickelodeon.
Agamemnon

Ha Greko mitolohiya, hi **Agamemnon** in anak nira Hadi Atreus ngan Reyna Aerope han Mycenae, bugto ni Menelaus, bana ni Clytemnestra, ngan amay nira Electra ngan Orestes. 
## Mga ladawan


File:Agamemnon powstaje na Achillesa i Menelaosa.jpg
File:Agamemnon01.jpg
File:Detail Taleides Painter Louvre F340.jpg
File:GenealogieAgamemnon.svg
File:Genova 12-8-05 035.jpg
File:Giovanni Battista Tiepolo 044.jpg
Kan Euclid Mga Elemento

An **Kan Euclid Mga Elemento** in libro bahin han matematika ngan heyometriya nga sinurat ni Euclid ha Alexandria.
Palestina

An **Palestina** in uska rehiyon nga napapabuntngaan han Dagat Mediteranyo ngan Salog Jordan ngan sapit nga mga katunaan.
Tristan da Cunha

An **Tristan da Cunha** in bahin han kanan Britanya tabok-nga-dagat nga teritoryo han Saint Helena, Ascension ngan Tristan da Cunha.