open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maddela

An **Maddela** usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Quirino, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 32,236 ka tawo ha 6,482 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Maddela ginbahin ngadto hin katloan kag duha (32) nga mga baranggay.



* Abbag
* Balligui
* Divisoria Sur (Bisangal)
* Buenavista
* Cabaruan
* Cabua-an
* Cofcaville
* Diduyon
* Dipintin
* Divisoria Norte
* Dumabato Norte

* Dumabato Sur
* Lusod
* Manglad
* Pedlisan
* Poblacion Norte
* San Bernabe
* San Dionisio I
* San Martin
* San Pedro
* San Salvador
* Santo Niño

* Santo Tomas
* Villa Gracia
* Villa Hermosa Sur
* Villa Hermosa Norte
* Ysmael
* Villa Agullana
* Poblacion Sur
* Villa Jose V Ylanan
* Jose Ancheta
* Santa Maria


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Diffun

An **Diffun** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Quirino, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 39,489 ka tawo ha 8,274 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Diffun ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga mga baranggay.



* Andres Bonifacio (Pob.)
* Aurora East (Pob.)
* Aurora West (Pob.)
* Baguio Village
* Balagbag
* Bannawag
* Cajel
* Campamento
* Diego Silang
* Don Mariano Perez, Sr.
* Doña Imelda

* Dumanisi
* Gabriela Silang
* Gulac
* Guribang
* Ifugao Village
* Isidro Paredes
* Rizal (Pob.)
* Liwayway
* Luttuad
* Magsaysay
* Makate

* Maria Clara
* Rafael Palma (Don Sergio Osm
* Ricarte Norte
* Ricarte Sur
* San Antonio
* San Isidro
* San Pascual
* Villa Pascua
* Aklan Village
* Gregorio Pimentel
* Don Faustino Pagaduan


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Saguday

An **Saguday** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Quirino, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 12,217 ka tawo ha 2,555 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Saguday ginbahin ngadto hin siyam (9) nga mga baranggay.

* Dibul
* La Paz
* Magsaysay (Pob.)
* Rizal (Pob.)
* Salvacion
* Santo Tomas
* Tres Reyes
* Cardenas
* Gamis

## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Pancho Villa

:*Para hin impormasyon mahitungod han Pilipino nga boxingero, pakadto han [[Francisco Guilledo]]*

Hi **José Doroteo Arango Arámbula** (Hunyo 5 1878 – Hulyo 23 1923), nga kilalado ha ngaran-ngaran o seudónimo nga **Francisco Villa** o han hipokorístiko o agnay-agnay hini nga **Pancho Villa**, usa nga Mexicano nga Rebolusyonaryo nga heneral. Komo kumander han *División del Norte* (Division han Amihanan), hiya an namuno han amihanan nga Mexicano nga estado han Chihuahua. Tungod han kadako hini nga estado, an karikohan nga mineral hini, ngan kaharani hini han Estados Unidos, hi Villa nagin usa nga importante nga tawo ha politika ngan militar han Rebolusyon. Nagin popular hiya tungod han iya charisma ngan pagka-epektibo, labi na ha Amihanan, ngan hiya an nagpaka Gobernador han Chihuahua han 1913 ngan 1914. An iya biyolensya ngan an iya ambisyon amo an rason nga waray anay hiya karawta nga usa han mga nasodnon nga bayani hangtod hin mga karuhaan ka tuig katapos han iya kamatayon. Ha yana, ginhihinumdom hiya ngan gintagaan hin dungog hin mga Mehikano, ngan dadamo nga mga kakarsadahan ngan mga baranggay ha Mexico ginngaran ha iya dungog. Dida han tuig 1916 ginsalakay niya an Columbus, New Mexico, nga nagresulta han waray-magmalinamposon nga Panbalos nga Expedisyon nga pinamunoan ni Heneral John J. Pershing, nga waray makadakop kan Villa bisan pa man nga nagamit hira han gibag-ohi nga teknolohiya hadto nga panahon ngan usa ka tuig an ira paglinanat.
Emiliano Zapata

Hi **Emiliano Zapata Salazar** (Agosto 8, 1879–Abril 10, 1919) usa han mga importante nga tawo han Mexicano nga Rebolusyon, nga nagtikang dida han 1910, nga ginbuhat ha pagtikang patok han presidente nga hi Porfirio Díaz. Hi Zapata an nagtukod ngan namuno hin importante nga pwersa rebolusyonaryo, an Ejército Libertador del Sur.
Francisco Guilledo

Hi **Francisco Guilledo** (Agosto 1, 1901 - Hulyo 14, 1925) usa nga Pilipino nga flyweight nga boxingero nga kilalado ha ngaran nga **Pancho Villa**.  Hi Villa, nga an kahitaas mga 5 feet ngan an kabug-at waray magsobra hin 114 ka pounds, amo an nagdaog han World Flyweight boxing championship han 1923, ngan tungod hini, mayda mga nagtawag ha iya nga "amo an pinakamakarit nga Asyano nga mag-aaway ha kaagi han boxing". http://www.ibhof.com/villa.htm  Hi Villa nahihinumdoman liwat yana nga adlaw tungod han diri ordinaryo, ngan makasurubo nga mga panhinabo han iya kamatayon ha edad nga 23, han hataas nga punto han iya karera ha boxing.
Ted Failon

Hi **Mario Teodoro Failon Etong** nga mas kilalado ha mga ngaran nga **Ted Failon** o **Teodoro Failon** usa nga Pilipino nga peryodista ha pagpasamwak o *broadcast journalist*, komentarista ha radyo, ngan usa nga kongresista nga nagrepresentar han syahan nga distrito han Leyte, Pilipinas, tikang han 2001 tubtob 2004.
Jackie Chan

Hi **Jackie Chan** SBS, (natawo han Abril 7, 1954), kilalado gihapon nga **Sing Lung** ha Kantones nga Inintsek (), natawo ha ngaran nga **Chan Kong Sang** (), usa nga Intsek nga aktor, koreograper hin aksyon, direktor hin sine, producer, martial artist, manunurat para hin sine, magkaranta ngan paraghimo hin stunt.

Usa hi Chan han mga kilalado nga ngaran ha kung fu ngan aksyon nga mga salida ha bug-os nga kalibutan tungod han iya acrobatic nga istilo hin pakig-away, kinomedya nga pag-*timing*, paggamit hin hinimo-himo nga mga gamit hin pan-away ngan mga stunt. Dida hiya hin sobra 100 nga mga sine ngan nakakarawat na hiya hin mga bituon dida han Hong Kong Avenue of Stars ngan ha Hollywood Walk of Fame. Usa hiya nga Cantopop nga artista, ngan nagpagawas na hiya hin 20 nga album tikang han 1984 ngan nagkanta hiya hin damo han mga tema nga mga kanta para han mga salida nga diin hiya an star.
Ambaguio

An **Ambaguio** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Nueva Vizcaya, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 9,750 ka tawo ha 1,837 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Ambaguio ginbahin ngadto hin walo (8) nga mga baranggay.

* Ammueg
* Camandag
* Labang
* Napo
* Poblacion
* Salingsingan
* Tiblac
* Dulli

## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Bagabag

An **Bagabag** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Nueva Vizcaya, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 30,652 ka tawo ha 6,271 nga mga panimalay. 

## Mga baranggay

An Bagabag ginbahin ngadto hin napulo kag pito (17) nga mga baranggay.

## Mga sumpay ha gawas ngan mga reperensya

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information 
*http://novovizcayano.i.ph 
*http://www.nuevavizcaya.com.ph/gov/bagabag.html 
*http://elgu2.ncc.gov.ph/nuevavizcaya/index.php?id1=73&id2=4&id3=0 
*http://www.bagabag-nvizcaya.gov.ph/index.php?cat1=11&cat2=2&cat3=3 
*http://groups.yahoo.com/group/jeromians-bagabag/
Alfonso Castañeda

An **Alfonso Castaneda** (tinatawag liwat nga **Alfonso Castañeda** ha Kinatsila) usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Nueva Vizcaya, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 4,808 ka tawo ha 873 nga mga panimalay.

## Mga barangay

An Alfonso Castaneda ginbahin ngadto hin unom (6) nga mga baranggay.

* Abuyo
* Galintuja
* Cauayan
* Lipuga
* Lublub (Pob.)
* Pelaway

## Mga sumpay ha gawas

*Blogsayt para hin mga Novo Vizcayano 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Demaratus

Hi **Demaratus** (puyde liwat **Demaratos**, ha Kinatsila: **Demarato**) usa nga hadi han Sparta tikang han 515 tubtob 491 BC, han Eurypontida nga linea, nagsunod han iya amay nga hi Ariston. Komo hadi, kilalado hiya tungod han iya pagkadilito han iya igkasi-Hadi han Sparta nga hi Cleomenes I. 

Hi Cleomenes naningkamot nga maghimo kan Isagoras nga tirano ha Atenas, ngan hi Demaratus naningkamot liwat nga ini nga mga plano diri magmalinamposon. Han 501 BC, an Aegina usa han mga estado nga naghatag han mga tigaman hin pagpahiilarom (*tuna ngan tubig*) ngadto han Persia. An Atenas dayon nangaro hin bulig ha Sparta nga igsirot ini nga buhat hin medismo, ngan hi Cleomenes I tinmabok ngadto han isla agod dakpon an mga nagbuhat hini. An iya syahan nga paningkamot waray magmalinamposon tungod han pagsamok tikang kan Demaratus, nga nagbuhat han iya mahihimo nga hi Cleomenes mawarayan hin suporta ha ira.

Ha pagbulos, hi Cleomenes nag-aghat kan Leotychidas, usa nga urupod ngan kaaway ni Demaratus, nga mag-angkon han trono ha rason nga hi Demaratus diri amo an anak ni Ariston, kondi anak ni Agetus, an syahan nga bana han iya nanay. Ginbaydan ni Cleomenes an orakulo han Delphi, nga maghatag hin maupay nga pulong para kan Leotychidas, nga amo an nagin hadi han 491 BC.

Katapos han pagpaiwas kan Demaratus, binmalik hi Cleomenes han isla han Aegina, upod han iya bag-o nga igkasi-hadi nga hi Leotychidas, gindakop in napulo han mga namumuno nga mga bungtohanon ngan gindara hira ngadto ha Atenas nga mga bihag. 

Napiritan pagkalagiw hi Demaratus han pagpa-iwas ha iya tikang han trono. Kinmadto hiya han Persiano nga hadi nga hi Darius I, nga naghatag ha iya han mga syudad han Pergamum, Teuthrania ngan Halisarna, nga diin an mga nagsunod ha iya amo pa gihapon an namumuno ha pagtikang han ika-upat nga siglo.

Inmupod hiya kan Xerxes I dida han pagsalakay ni Xerxes han Gresya han 480 BC ngan ginsiring nga nagsagdon daw hiya kan Xerxes nga diri igbaliwaray an abilidad han mga Spartano ugsa han Pag-awayan han Thermopylai.

Han salida nga The 300 Spartans, hi Ivan Triesault an nagpaka-Demaratus.

## Kitaa gihapon
* Hadi han Sparta

## Mga reperensya
* Xenophon Anabasis, ii. j. 3, vii. 8. 17; Hellenica, iii. I. 6
* Athenaeus i. 29 f 
* Herodotus v. 75, vi. 50-70, vii ;
* Pausanias iii. 4, 3-5, 7, 7-8; 
* Diodorus xi. 6; 
* Polyaenus ii. 20; 
* Seneca nga Manghod, De benefici-is, Vi. 31, 4-12
Cleomenes I

Hi **Cleomenes** (ha Griyego ***Κλεομένης*** o **Kleomenes**; ha Kinatsila: **Cleómenes**), namatay ca. 490 BC) usa han mga Hadi han Sparta dida han ika-unom ngan ikalima nga mga siglo BC. Nahihinumdoman hi Cleomenes tungod han iya nga interes ha mga pagsulong ha langyaw (nga urusahon para hin hadi han Sparta), tungod han iya kontrobersyal nga pakasaka ngadto han trono, ngan an kurukontrobersyal nga pagpa-iwas ha iya, an iya exilio ngan misteryoso nga kamatayon (nga ginsiring nga nag-unay daw hiya pinaagi hin pagsamad han iya kalugaringon).  Hiya gihapon an tunga-nga-bugto ngan ugangan han nagsunod ha iya nga hadi nga hi Leonidas I, an Hadi han Sparta nga namatay dida han Pag-awayan ha Thermopylai ngan bana ni Reyna Gorgo.
Ioannis Kapodistrias

Hi Konde **Ioannis Antonios Kapodistrias** (ha Griyego **Ιωάννης Καποδίστριας - ''Ioannis Kapodistrias***, ha [[Italyano nga yinaknan|Italyano]] *'Giovanni Capo d'Istria, Conte Capo d'Istria**, ngan ha [[Ruso nga yinaknan|Ruso]] **граф Иоанн Каподистрия** - ***Graf Ioann Kapodistriya*''') (Pebrero 11 1776 – Oktubre 9 1831) usa nga Griyego nga diplomat han Ruso nga Imperyo.  Ha urhe nga panahon hiya an nagin syahan nga namuno han estado han naglulugaring o independyente nga Gresya.
Leotychidas

Hi **Leotychidas** (ha Kinatsila: **Leotíquidas **, puyde liwat igsurat nga **Leotychides**, **Latychidas**, **Leotikhidas** o **Leotikidas**) (c. 545 BC&ndash;469 BC) usa nga namuno han Sparta 491 BC-476 BC. Hiya an namuno han mga Spartano nga mga puwersa dida han  Persyano nga mga Gyera tikang han 490 BC tubtob 478 BC. Diri hiya angay iglipat han anak (ha gawas kuno) ni Agis II, nga amo gihapon an ngaran.

Natawo hiya ha Sparta dida han harani han 545 BC.  Hi Leotychidas usa nga gin-anak ha dinastiya nga Eurypontida ngan inmabot hiya ha poder pinaagi han bulig ni Cleomenes I ha pag-ato kan Demaratus para han trono han Sparta dida han 491 BC. Ha urhe nga bahin hadto nga tuig, inmapi hiya han ikaduha nga expedisyon ni Cleomenes ngadto ha Aegina, nga diin napulo nga mga bihag gindakop ngan ginkadto ha Atenas. Pero katapos han kamatay ni Cleomenes dida han tuig 488 BC, hi Leotychidas harapit liwat ginbihag ngadto ha Aegina. 

Dida han primavera han 479 BC, hi Leotychidas an namuno hin Griyego hin puwersa ha kadagatan nga an kadamo 110 ka barko ha Aegina ngan ha urhe nga panahon ha Delos.  An iya puwersa an nagsuporta han Griyego nga mga rebelyon ha Khios ngan Samos patok han Persia. Ginpirde ni Leotychidas an militar ngan puwersa ha kadagatan han mga Persyano dida han pag-awayan ha Micala (Mycale) ha labnasan han Asia Minor dida han verano han 479 BC (posible ha harani han butnga han Agosto). Han 476 BC, namuno hin expedisyon hi Leotychidas ngadto ha Thessalya patok han Aleudae nga panimalay tungod han ira pag-ugop han mga Persyano, pero inmiwas hiya katapos hiya baydi han pamilya.  Pag-uli niya ha Sparta, ginkasohan hiya hin pangurakot, ngan kinmalagiw hiya ngadto han templo ni Athena Alea ha Tegea. Ginsirotan hiya ha exilio, ngan an iya balay ginsunog.  An iya apo nga hi Archidamus amo an nagin diarka o namuno han Sparta. Namatay hi Leotychidas katapos hin pira ka tuig, dida han mga harani han tuig 469 BC.

## Dugang nga barasahon
*Andrew R. Burn, *Persia and the Greeks: The Defense of the West 456-478 B.C.*, New York, 1962
*Peter Green, *The Year of Salamis 480-479 B.C.*, London, 1970
*Simon Hornblower, *The Greek World, 479-323 B.C.*, 3rd ed., London 2002
Federico Moreno Torroba

Hi **Federico Moreno Torroba** (1891-1982) usa nga Espanyol nga kompositor, nga natawo ha Madrid.

## Biyograpiya
Hi Moreno Torroba agsob igdugtong han zarzuela, usa nga tradisyonal nga Espanyol nga forma hin musika. Nagdirekta hiya hin pira nga mga kompanyiya hin opera, ngan pinaagi hini hi Moreno Torroba nagbulig han pagpakilala han zarzuela ngadto hin mga internasyonal nga mga magkirita.  Pero kilalado hi Torroba liwat tungod han iya mga ginkumposo para han klasikal nga sista.

## Mga sinurat
Dugang han iya trabaho hin pagkonduk, nagkomposo hi Moreno Torroba hin damo nga mga sinurat, ha tradisyonal nga forma Espanyola ngan para han sala de konsyerto. Inmabot hiya han iya gidakoi nga kasikat han mga tuig han dekada 1930 pinaagi han mga sarswela nga *Luisa Fernanda* (1932) ngan*La Chulapona* (1934). Nagsurat gihapon hiya hin pira nga mga opera.  Han mga iya sinurat nga opera, an *La Virgen de Mayo* (1925) ngan an*El Poeta* 1980, amo an pinakasikat.  Dida han opera nga *El Poeta*, hi Plácido Domingo an nagkapot han titulo nga papel.
José Palma

Hi **José Palma y Velásquez** (1876-1903) usa nga maniniday ngan sundalo. Natawo hiya ha Tondo, Manila, han Hunyo 3, 1876. Hiya an putó nga bugto ni Dr. Rafael Palma. Hi José Palma usa liwat nga api han staff han *[[La Independencia]]*. Nagsurat hiya han siday nga Filipinas ha Kinatsila. Ini nga makinasod nga siday amo an nagin pulong para han Nasodnon nga Awit han Pilipinas. Namatay hiya ha Manila, dida han Pebrero 12, 1903.
Dmitri Shostakovich

Hi **Dmitri Dmitriyevich Shostakovich** (ha Ruso: ****, *Dmitrij Dmitrievič Šostakovič* o *Dmitriy Dmitryevich Shostakovich*) ( – Agosto 9, 1975) usa nga Ruso nga kompositor han Sovyetika nga panahon. 

Komplikado ngan makuri an relasyon ni Shostakovich han gobyerno Sovyetika, ngan nag-antos hiya hin duha nga opisyal nga pagpakaraot han iya musika, dida han tuig 1936 ngan dida han 1948, ngan an masurong nga paghimo nga ilegal han hiya mga sinurat. Ha sugad liwat nga panahon, nakakarawat hiya hin damo nga mga pagkilala ngan premyo tikang han estado ngan nagsirbe hiya dida han Soviet nga Suprema. Bisan pa han opisyal nga kontrobersya, sikat an mga sinurat ni Shostakovich; ngan sumala han *Grove Dictionary of Music and Musicians*, hiya daw an gimakarit nga komositor Sovyetika han iya panahon.
Alexander Vasilyevich Alexandrov

Hi **Alexander Vasilyevich Alexandrov** (ha Ruso: **Александр Васильевич Александров**, *Aleksandr Vasilevich Aleksandrov*) ( — Hulyo 8, 1946) usa nga Ruso nga Sovietiko nga kompositor, an nagtukod han Red Army nga Choir, ngan amo an nagsurat han musika para han nasodnon nga awit han Unyon Sovyetika. Han 2001, ini nga iya musika nagin nasodnon nga awit han Rusya (nga may bag-o nga mga laray).

## Biyograpiya

Natawo hiya dida han Abril 13 ha Plakhino, usa nga barrio ha timugan o salatan-sidlangan tikang ha Moscow. Han bata pa hiya, tungod han kaupay han iya pagkanta, kinmadto hiya ha San Petersburgo agod magin chorister dida han Katedral Kazan. Usa hiya na istudyante ni Medtner, ngan nag-aram hiya hin pagkomposo dida ha San Petersburgo ngan ha Moscow, nga diin hiya nagin propesor hin musika dida han 1918.

Gintukod ni Alexandrov an Red Army nga Choir, nga hiya an direktor hini hin damo nga mga tuig.  Dida han panahon nga direktor hiya nga nagkaada hiya hin pabor kan Josef Stalin, an namuno han nasod dida han kataposan nga duha nga dekada han kinabuhi ni Alexandrov. Nagpartisipar hin malinamposon an iya choir dida han Universal nga Exposisyon han 1937 ha Paris. Dida han 1942, ginkomisyon hiya ngan an manunurat hin kanta nga hi Sergey Mikhalkov nga magsurat hin bag-o nga Sovyetika nga nasodnon nga awit.  An iya komposisyon ginhimo nga opisyal nga nasodnon nga awit dida han Enero 1, 1944. Sikat hin duro ini ngan gin-gamit ini han Unyon Sovyetika hangtod han pagkawara han Unyon Sovyetika dida han 1991. An iya musika amo an nagin Nasodnon nga Awit han Rusya dida han 2001, ngan hi Mikhalkov amo liwat an nagsurat han bag-o nga mga laray.

Nagkomposo liwat hiya han sikat nga Svyaschennaya Voyna nga kanta.

Namatay hi Alexandrov dida han Hulyo 8, 1946, samtang didto hiya ha Berlin.

## Kitaa gihapon
* *[[Lefty (1964 nga pelikula)|Lefty]]*, in 1964 nga anime nga salida nga diin an musika ni Alexandrov gin-gamit.
* *[[The Hunt for Red October]]* (1990), nga diin an nasodnon nga awit ni Alexandrov ginkanta han crew han submarino ni Sean Connery, nga pinamunoan han Danish nga aktor nga hi Sven-Ole Thorsen.

## Mga reperensya
Curitiba

]

An **Curitiba** usa nga syudad ha salatan han Brasil. Amo ini an kapital nga syudad han Paraná. 

## Heyograpiya

* Kalahuag : 434,967 ka km2
* Populasyion : 1,808,969 (2007)
* Densidad : 4.111,9 ha tagsa km2

## Mga sumpay ha gawas
* http://www.curitiba.pr.gov.br 
* http://www.curitiba-brazil.com
Angeles, Pilipinas

An **Syudad han Angeles** (ha Kapampangan: **Ciudad ning Angeles**/**Lakanbalen ning Angeles**), nga nahamutang ha lalawigan han Pampanga ha Pilipinas, ginklasipika nga usa nga urbanisado-hin-duro nga syudad.  Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 267,788.

Ha kanawayan o aminahan-katundan nga bahin han syudad nahamutang an *Clark Special Economic Zone* o Ispisyal nga Zona Ekonomika han Clark (nga han una amo an Clark Air Base ngan yana gintatawag nga Freeport nga Zona han Clark o *Clark Freeport Zone*) ngan ginsisirbi-an an syudad han Aeropuerto Panlangyaw Diosdado Macapagal. Komo kasanhi nga balayan han gidakoi nga base militar han mga Amerikano ha gawas han Estados Unidos nga *mainland*, na-apektohan ini hin duro han pag-iwas han mga Amerikano tungod han pagbuto han Bukid Pinatubo han 1991.

Damo an mga oportunidad hin ekonomiya ngan negosyo ini, ngan an Syudad han Angeles gintawag nga "Kapital hin Pagpali-aw han Butnga nga Luzon."
An sisig usa nga pagkaon nga nagpapakita han ngatanan hini ngan usa nga paborito nga karaonon hin mga Pilipino, nga, sumala han Sentro para hin Kapampangan nga mga Pag-arám, nagtikang dinhe nga syudad ngan dida han menu tikang han mga tuig han dekada 1730, amo nga an Syudad han Angeles ginkilala nga amo an sentro hin panluto ha Pampanga.

## Mga baranggay
an Syudad han Angeles ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga mga baranggay.

## Mga reperensya

## Mga sumpay ha gawas

*eK! - electronic Kabalen: usa nga nahabase-ha-Pampanga nga peryodiko hin mga ideya
*Angeles City Department of Tourism 
*Clark and Subic Marketing 
* Clark Freeport Zone 
*Angeles Portal Network 
*WOW Philippines
*Aeropuerto Panlangyaw han Diosdado Macapagal (DMIA) 
*Clark Air Base
San Fernando, Pampanga

:*Para han syudad ha La Union, kitaa an [[Syudad han San Fernando, La Union]].*

An **Syudad han San Fernando**, (ha Kapampangan: *Lakanbalen ning San Fernando/Ciudad ning San Fernando*) usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Pampanga ngan sentro han rehiyon han Butnga nga Luzon (Rehiyon III). Kilalado an syudad tungod han mga dagko nga parol hini ngan tinatawag liwat ini nga "Kapital hin Pasko han Pilipinas."  Ha tagsa Disyembre, mayda Festival hin Dako nga Parol dida hini nga syudad.

Sumala han census han 2000, mayda ini populasyon nga 221,857 ka tawo ha 43,649 nga mga panimalay.  Nahamutang ini hin 67 ka kilometro ha amihanan tikang ha Manila, mga 50 ka kilometro ha sidlangan tikang ha Bahia han Subic ha Zambales, ngan mga 16 ka kilometro ha salatan tikang han Clark Field ha Syudad han Angeles.  Nahamutang an syudad dida han pag-ultan han Butnga nga Luzon.  Ginngaranan an syudad ha dungog ni Fernando VI ngan ginbutang ini han patronahe ni San Fernando, Hadi han Castilla y León, nga iton fiesta hini ginsasarog dida hit Mayo 30.

## Mga baranggay
An Syudad han San Fernando ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga baranggay.



* Alasas
* Baliti
* Bulaon
* Calulut

* Dela Paz Norte
* Dela Paz Sur
* Del Carmen
* Del Pilar
* Del Rosario
* Dolores
* Juliana
* Lara

* Lourdes
* Magliman
* Maimpis
* Malino
* Malpitic
* Pandaras
* Panipuan
* Pulung Bulo
* Santo Rosario (Pob.)
* Quebiauan
* Saguin
* San Agustin

* San Felipe
* San Isidro
* San Jose
* San Juan
* San Nicolas
* San Pedro
* Santa Lucia
* Santa Teresita
* Santo Niño
* Sindalan
* Telabastagan


## Mga sumpay ha gawas
* Opisyal nga websayt han Syudad han San Fernando 
* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information 
* Opisyal nga Websayt han Philippine Tourism Authority 
* Profile of Mayor Oscar Rodriguez
* eK! - electronic Kabalen: a Pampanga-based Kapampangan journal of ideas
Anao

An **Anao** usa nga ikalima nga klase nga bungto han lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 10,045 ka tawo ha  2,086 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Anao ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.



* Baguindoc (Baguinloc)  
* Bantog 
* Campos 
* Carmen 
* Casili 
* Don Ramon 
* Hernando 
* Poblacion 
* Rizal 

* San Francisco East 
* San Francisco West 
* San Jose North 
* San Jose South 
* San Juan 
* San Roque 
* Santo Domingo 
* Sinense 
* Suaverdez 


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Apalit

An **Apalit** usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 78,295 ka tawo ha 15,072 nga mga panimalay.

Ini nga bungto mayda kahaluag nga 72 ka km². An mga hagrani nga bungto hini amo an Macabebe ngan Masantol han Pampanga ngan Calumpit han Bulacan.

## Mga baranggay
An Apalit ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
* Balucuc
* Calantipe
* Cansinala
* Capalangan
* Colgante
* Paligui
* Sampaloc
* San Juan (Pob.)
* San Vicente
* Sucad
* Sulipan
* Tabuyuc (Santo Rosario)

## Mga sumpay ha gawas
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information 
*eK! - (electronic Kabalen) a Pampanga-based Kapampangan journal of ideas
Arayat

:*Ini nga artikulo mahitungod han Bungto han Arayat.  Para han bukid nga amo gihapon an ngaran, kitaa an [[Bukid Arayat]].*

An **Arayat** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 101,792 ka tawo ha 18,571 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Arayat ginbahin ngadto hin katloan (30) nga mga baranggay.

## Mga sumpay ha gawas

*Opisyal nga websayt han Bungto han Arayat 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information 
*eK! (electronic Kabalen) Pampanga-based Kapampangan journal of ideas
Bacolor

An **Bacolor** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 16,147 ka tawo ha 3,029 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Bacolor ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga mga baranggay.


* Balas
* Cabalantian
* Cabambangan (Pob.)
* Cabetican
* Calibutbut
* Concepcion
* Dolores
* Duat
* Macabacle
* Magliman
* Maliwalu

* Mesalipit
* Parulog
* Potrero
* San Antonio
* San Isidro
* San Vicente
* Santa Barbara
* Santa Ines
* Talba
* Tinajero


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Candaba

An **Candaba** (nga han una **Candawe**) usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Ha Candaba an gi-ubosi nga punto ha Butnga nga Luzon. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 86,066 ka tawo ha 15,541 nga mga panimalay.

## Mga baranggay
An Candaba ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga mga baranggay.

## Mga sumpay ha gawas
*Websayt han Candaba, Pampanga
Floridablanca, Pampanga

An **Floridablanca** usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas.  Nahamutang ini ha katundan nga dápit han Pampanga ha ligid han mga kabugkiran Zambales ngan ginsasapitan ini han mga bungto han Porac ha amihanan, han Lubao ha salatan, han Guagua ha sidlangan, ngan han Dinalupihan, Bataan ha katundan.

An Floridablanca mga 23 ka kilometro tikang han Syudad han San Fernando ngan mga 90 ka kilometro tikang ha Manila. An bungto mayda pagkaha-igbaw nga 12 ka feet (4 ka metro) ha igbaw han nivel han dagat. An Floridablanca mayda bug-os nga kahaluag nga 175.48 ka kwadrado nga kilometro.

Sumala han census han tuig 2000, an Floridablanca mayda populasyon nga 85,394 ka tawo ha 16,591 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Floridablanca ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga mga baranggay:


*Anon
*Apalit
*Basa Air Base
*Benedicto
*Bodega
*Cabangcalan
*Calantas
*Carmencita
*Consuelo
*Dampe
*Del Carmen

*Fortuna
*Gutad
*Mabical
*Malabo
*Maligaya
*Nabuclod
*Pabanlag
*Paguiruan
*Palmayo
*Pandaguirig
*Poblacion

*San Antonio
*San Isidro
*San Jose
*San Nicolas
*San Pedro
*San Ramon
*San Roque
*Santa Monica
*Solib
*Valdez
*Mawacat


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Syudad han Tarlac

An **Syudad han Tarlac** usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Tarlac.  Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 262,481 ka tawo ha 51,703 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Syudad han Tarlac ginbahin ngadto hin kapitoan kag unom (76) nga mga baranggay



* Aguso  
* Alvindia Segundo 
* Amucao 
* Armenia 
* Asturias 
* Atioc 
* Balanti 
* Balete 
* Balibago I 
* Balibago II 
* Balingcanaway 
* Banaba 
* Bantog 
* Baras-baras 
* Batang-batang 
* Binauganan 
* Bora 
* Buenavista 
* Buhilit (Bubulit) 
* Burot 
* Calingcuan 
* Camiling
* Capehan 
* Carangian 
* Care 
* Central 
* Culipat 

* Cut-cut I 
* Cut-cut II 
* Dalayap 
* Dela Paz 
* Dolores 
* Laoang 
* Ligtasan 
* Lourdes 
* Mabini 
* Maligaya 
* Maliwalo 
* Mapalacsiao 
* Mapalad 
* Matatalaib 
* Paraiso 
* Poblacion 
* Salapungan 
* San Carlos 
* San Francisco 
* San Isidro 
* San Jose 
* San Jose de Urquico
* San Juan Bautista ( formerly Matadero)
* San Juan de Mata 
* San Luis 

* San Manuel 
* San Miguel 
* San Nicolas 
* San Pablo 
* San Pascual 
* San Rafael 
* San Roque 
* San Sebastian 
* San Vicente 
* Santa Cruz (Alvindia Primero) 
* Santa Maria 
* Santo Cristo 
* Santo Domingo 
* Santo Niño 
* Sapang Maragul 
* Sapang Tagalog 
* Sepung Calzada 
* Sinait 
* Suizo 
* Tariji 
* Tibag 
* Tibagan 
* Trinidad (Trinidad Primero) 
* Ungot 
* Villa Bacolor 


## Mga sumpay ha gawas
*Balayan nga Pakli han mga Tarlaqueño: "An syahan nga Websayt hin mga Tarlaqueño" Balay han mga Tarlaqueño nga Group ha Bug-os nga Kalibotan 
*Tarlac Onlayn nga Sistema hin Ganghaan 
*Komunidad han Syudad han Tarlac nga Websayt 
*Pasyalan Tarlac 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information 
*Directory han Syudad han Tarlac 
*Pag-estar ha Syudad han Tarlac 
*Turismo ha Tarlac
Guagua

An **Guagua** usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 96,858 ka tawo ha 18,438 nga mga panimalay. 

## Mga baranggay

An Guagua ginbahin ngadto hin katloan kag usa (31) nga mga baranggay. Para hin mga gamit ha politika ngan ekonomiya, ginbahin ini nga mga baranggay ngadto hin upat (4) ka sektor nga mga lugar. Ha ubos amo an mga sektor ngan an mga baranggay nga ginsasakopan hini:


*Poblacion
**Bancal
**Plaza Burgos
**San Nicolas 1st
**San Pedro
**San Rafael
**San Roque
**Sta. Filomena
**Sto. Cristo
**Sto. Niño

*Pangulo
**San Vicente
**Lambac
**Magsaysay
**Maquiapo
**Natividad
**Pulungmasle
**Rizal
**Ascomo
**Jose Abad Santos

*Locion
**San Pablo
**San Juan 1st
**San Jose
**San Matias
**San Isidro
**San Antonio

*Betis
**San Agustin
**San Juan Bautista
**San Juan Nepomuceno
**San Miguel
**San Nicolas 2nd
**Sta. Ines
**Sta. Ursula


## Mga sumpay ha gawas

*Opisyal nga websayt han Bungto han Guagua, Pampanga
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Lubao

An **Lubao** usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Kilalado ini tungod hin bugas, tubo hin asukar, isda, ngan marol o sampaguita. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 125,699 ka tawo ha 23,446 nga mga panimalay.

Upod han mga kilalado nga tawo tikang ha Lubao an kasanhi nga Presidente nga hi Diosdado Macapagal ngan an yana nga Presidente nga hi Gloria Macapagal-Arroyo. Iba nga mga sikat nga mga taga-Lubao amo an magturutdo nga hi Alejandro Quiboloy,  an mga artista ha pelikula nga hira Rogelio ngan Jaime dela Rosa, an direktor hin pelikula nga hi Gregorio Fernandez ngan an Huk kumander nga hi Silvestre Liwanag alias "Linda Bie", ngan an tycoon hin panhuygo nga hi Bong Pineda.

## Mga baranggay

An Lubao ginbahin ngadto hin kap-atan kag upat (44) nga mga baranggay.



* Balantacan
* Bancal Sinubli
* Bancal Pugad
* Baruya (San Rafael)
* Calangain
* Concepcion
* Del Carmen
* De La Paz
* Don Ignacio Dimson
* Lourdes (Lauc Pau)
* Prado Siongco
* Remedios
* San Agustin
* San Antonio
* San Francisco

* San Isidro
* San Jose Apunan
* San Jose Gumi
* San Juan (Pob.)
* San Matias
* San Miguel
* San Nicolas 1st (Pob.)
* San Nicolas 2nd
* San Pablo 1st
* San Pablo 2nd
* San Pedro Palcarangan
* San Pedro Saug
* San Roque Arbol
* San Roque Dau
* San Vicente

* Santa Barbara
* Santa Catalina
* Santa Cruz
* Santa Lucia (Pob.)
* Santa Maria
* Santa Monica
* Santa Rita
* Santa Teresa 1st
* Santa Teresa 2nd
* Santiago
* Santo Domingo
* Santo Niño (Prado Aruba)
* Santo Tomas (Pob.)
* Santo Cristo


## Mga kiritaon hin turista
*Katedral han San Agustin
*Museo Parroko han San Agustin
*Balay nga Natawhan ni Diosdado Macapagal
*M. Pineda Sports Complex
*Simbahan han Baraan nga Krus (Holy Cross Church), Santa Cruz

## Mga sumpay ha gawas
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information 
*eK! - electronic Kabalen: a Pampanga-based Kapampangan journal of ideas
Magalang

An **Magalang** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 77,530 ka tawo ha 15,257 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Magalang ginbahin ngadto hin karuhaan kag pito (27) nga mga baranggay.



* Camias
* Dolores
* Escaler
* La Paz
* Navaling
* San Agustin
* San Antonio
* San Francisco
* San Ildefonso
* San Isidro
* San Jose
* San Miguel
* San Nicolas 1st (Pob.)
* San Nicolas 2nd

* San Pablo (Pob.)
* San Pedro I
* San Pedro II
* San Roque
* San Vicente
* Santa Cruz (Pob.)
* Santa Lucia
* Santa Maria
* Santo Niño
* Santo Rosario
* Bucanan
* Turu
* Ayala


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information 
*Magalang Online
Mexico, Pampanga

An **Mexico** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 109,481 ka tawo ha 20,382 nga mga panimalay. An ngaran hini tikang han Mexico o Méjico (Méhiko), an ngaran han nasod ha Amihanan nga America. 

## Mga baranggay

An Mexico ginbahin ngadto hin kap-atan kag tulo (43) nga mga baranggay.



* Acli
* Anao
* Balas
* Buenavista
* Camuning
* Cawayan
* Concepcion
* Culubasa
* Divisoria
* Dolores (Piring)
* Eden
* Gandus
* Lagundi
* Laput
* Laug

* Masamat
* Masangsang
* Nueva Victoria
* Pandacaqui
* Pangatlan
* Panipuan
* Parian (Pob.)
* Sabanilla
* San Antonio
* San Carlos
* San Jose Malino
* San Jose Matulid
* San Juan
* San Lorenzo

* San Miguel
* San Nicolas
* San Pablo
* San Patricio
* San Rafael
* San Roque
* San Vicente
* Santa Cruz
* Santa Maria
* Santo Domingo
* Santo Rosario
* Sapang Maisac
* Suclaban
* Tangle (Tanglay)


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Minalin

An **Minalin** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 35,150 ka tawo ha 6,426 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Minalin ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.

* Bulac
* Dawe
* Lourdes
* Maniango
* San Francisco 1st
* San Francisco 2nd
* San Isidro
* San Nicolas (Pob.)
* San Pedro
* Santa Catalina
* Santa Maria
* Santa Rita
* Santo Domingo
* Santo Rosario (Pob.)
* Saplad

## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Porac, Pampanga

An **Porac** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 80,757 ka tawo ha 15,686 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Porac ginbahin ngadto hin karuhaan kag siyam (29) nga mga baranggay.



* Babo Pangulo
* Babo Sacan
* Balubad
* Calzadang Bayu
* Camias
* Cangatba
* Diaz
* Dolores (Hacienda Dolores)
* Jalung
* Mancatian
* Manibaug Libutad
* Manibaug Paralaya
* Manibaug Pasig
* Manauli
* Mitla Proper

* Palat
* Pias
* Pio
* Planas
* Poblacion
* Pulong Santol
* Salu
* San Jose Mitla
* Santa Cruz
* Sepung Bulaun
* Sinura
* Villa Maria (Aetas)
* Inararo (Aetas)
* Sapang Uwak (Aetas)


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
San Luis, Pampanga

An **San Luis** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 41,554 ka tawo ha 7,321 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An San Luis ginbahin ngadto hin napulo kag pito (17) nga mga baranggay.



* San Agustin
* San Carlos
* San Isidro
* San Jose
* San Juan
* San Nicolas
* San Roque
* San Sebastian
* Santa Catalina

* Santa Cruz Pambilog
* Santa Cruz Poblacion
* Santa Lucia
* Santa Monica
* Santa Rita
* Santo Niño
* Santo Rosario
* Santo Tomas


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Masantol

An **Masantol** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 48,120 ka tawo ha 8,899 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Masantol ginbahin ngadto hin karuhaan kag unom (26) nga mga baranggay.



* Alauli
* Bagang
* Balibago
* Bebe Anac
* Bebe Matua
* Bulacus
* San Agustin (Caingin)
* Santa Monica (Caingin)
* Cambasi
* Malauli
* Nigui
* Palimpe
* Puti

* Sagrada (Tibagin)
* San Isidro Anac
* San Isidro Matua (Pob.)
* San Nicolas (Pob.)
* San Pedro
* Santa Cruz
* Santa Lucia Matua
* Santa Lucia Paguiaba
* Santa Lucia Wakas
* Santa Lucia Anac (Pob.)
* Sapang Kawayan
* Sua
* Santo Niño


## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Santa Rita, Pampanga

An **Santa Rita** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 32,780 ka tawo ha 6,118 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Santa Rita ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga baranggay.

*Becuran 
*Dila Dila
*San Agustin
*San Basilio
*San Isidro (Gasak)
*San Jose
*San Juan
*San Matias
*Santa Monica
*San Vicente
 

## Mga sumpay ha gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Santo Tomas, Pampanga

An **Santo Tomas** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 32,695 ka tawo ha 6,375 nga mga panimalay.

## Kahamutang
An bungto han Santo Tomas nahamutang ha butnga han lalawigan han Pampanga. An kapital nga bungto han San Fernando nagsasapit han Santo Tomas ha kanawayan o amihanan-katundan.  An bungto han San Simon nahamutang ha dumagsaan o amihanan-sidlangan, an bungto han Minalin ada ha timugan o salatan-sidlangan ngan an Bacolor ha katundan. 

## Mga baranggay

An Santo Tomas ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga baranggay.

* Moras De La Paz
* Poblacion
* San Bartolome
* San Matias
* San Vicente
* Santo Rosario (Pau)
* Sapa (Santo Niño)

## Mga sumpay ha gawas
*Kaagi ngan kasaysayan han Santo Tomas 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Sasmuan

An **Sasmuan** (nga han una ginsurat ha pormal nga **Sexmoan** ha Espanyol nga ortograpiya) usa nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 23,359 ka tawo ha 4,343 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Sasmuan ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.

* Batang 1st
* Batang 2nd
* Mabuanbuan
* Malusac
* Santa Lucia (Pob.)
* San Antonio
* San Nicolas 1st
* San Nicolas 2nd
* San Pedro
* Santa Monica
* Santo Tomas
* Sebitanan

## Mga sumpay ha gawas
*Video Montage han Sasmuan
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Bamban

An **Bamban** usa nga ikatulo nga klase nga bungto han lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 46,360 ka tawo ha  9,113 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Bamban ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.

* Anupul  
* Banaba 
* Bangcu 
* Culubasa 
* Dela Cruz 
* La Paz 
* Lourdes 
* Malonzo 
* San Nicolas (Pob.) 
* San Pedro 
* San Rafael 
* San Roque 
* San Vicente 
* Santo Niño 
* Virgen de los Remedios (Pacalcal)

## Mga sumpay ha gawas
* Bamban, Tarlac kaagi, folk lore, mga litrato 
*Pasyalan Tarlac 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Camiling

An **Camiling** usa nga syahan nga klase nga bungto han lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Nahamutang ini hin mga 150 ka kilometro ha amihanan kanawayan tikang ha Manila, ngan mga 50 ka kilometro ha salatan-timugan han Syudad han Dagupan ha Pangasinan. Amo ini an sentro hin komersyo hin lugar nga nagsasakop hin 8 ka bungto ngan sapit han lalawigan han Pangasinan. Amo ini an ganghaan ngadto ha butnga ngan katundan nga Pangasinan pinaagi han Karsada Romulo (nga han una Karsada 13).

Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 71,598 ka tawo ha 15,324 nga mga panimalay. Mayda ini kahaluag hin katunaan nga 140.50 ka kwadrado nga kilometro.  An densidad hin populasyon hini 509.6 ka tawo ha tagsa kwadrado nga kilometro.

## Mga baranggay

An Camiling ginbahin ngadto hin kaunman kag usa (61) nga mga baranggay.

## Mga sumpay ha gawas
*Pasyalan Tarlac 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information  (Chinese)
*Bungto han Camiling
Jan III Sobieski

Hi **Jan III Sobieski**, (kaluwas ha Polako, *Yan Sobyeski*) o **Juan III Sobieski** (Agosto 17 1629 - Hunyo 17 1696) usa han mga kilalado nga monarka han Polako Lituaniano nga Mankomunidad, tikang han 1674 tubtob han iya kamatay, hiya an Hadi han Polonya ngan Gran Duke han Lituanya. An 22-ka-tuig nga paghadi ni Sobieski kilalado hin panahon han pagstabilisar han Mankomunidad, nga kinahanglanon katapos han samok han Bahâ ngan han Rebelyon ni Chmielnicki. Popular hiya han iya mga tawo, usa liwat hiya nga baltok nga kumander militar, kilalado tungod han iya pagdaog han mga Turko dida han 1683 nga Pag-awayan han Vienna didto han mga ganghaan han Vienna. Tungod han iya mga pagdaog han Imperyo Ottoman, gintawag hiya han mga Turko nga "Leon han Lehistan."

Ha Kinatsila, it iya ngaran *Juan III Sobieski* ngan ha Iningles *John III Sobieski*.

## Mga titulo hin paghadi

* Opisyal nga titulo (ha Linatin): *Joannes III, Dei Gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russie, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolenscie, Kijoviae, Volhyniae, Podlachiae, Severiae, Czernichoviaeque, etc.*

* Winaray nga kahubad: *Juan III, ha grasya han Dios Hadi han [[Polonya]], [[Gran Duke]] han [[Lituanya]], [[Ruthenia]], [[Dukado han Prussia|Prussia]], [[Masovia]], [[Samogitia]], [[Livonia]], [[Smolensk]], [[Kiev]], [[Volhynia]], [[Podlasie]], [[Severia]] ngan [[Chernihiv|Czernichow]], ngbp.*
Gustavus Adolphus han Sweden

Hi **Gustav II Adolf** o **Gustavo II Adolfo** (Disyembre 9, 1594 – Nobyembre 6, 1632 O.S.), nga kilalado han ginLatinisar nga ngaran nga **Gustavus (II) Adolphus** ngan panalagsaon tawagon nga **Gustavo Adolfo el Grande** o **Gustav Adolf nga Harangdon** (ha Swedish: *Gustav Adolf den store*; ha Iningles: *Gustav Adolf the Great*), amo an Hadi han Sweden o Swesya tikang han 1611 tubtob han iya kamatayan ha batalya.

Hi Gustavo Adolfo natawo ha Stockholm ngan amo hiya an suhag nga anak ni Hadi Karl IX han Sweden han Vasa nga dinastiya ngan han iya ikaduha nga asawa nga hi Christina han Holstein-Gottorp. Naka-eredir hiya han trono ha edad han diesisyete han kamatay han iya amay han 1611, pati liwat in nagpinadayon nga sunod-sunod nga mga pag-awayan kon hin-o an masunod nga nahimo nga gyera han iya Polako nga patod nga hi Sigismundo han Polonya, nga dida han una nga mga pag-awayan han relihiyon ugsa han Katloan ka Tuig nga Gyera, napiritan pagbuhi han trono han Swesya ngadto han amay ni Gustavo.

Hin usa nga rondo hini nga pag-away hin dinastiya, ginsalakay niya an Livonia han 31 an iya edad, ngan amo ini an nagtikang han Polako-Swedish nga Gyera (1625–1629). Nakilalado an iya paghadi tungod han iya mga buhat ha pira ka tuig nga sunod, dida han pamuno hiya han pag-api han Sweden (1630) dida han nagpapadayon nga Katloan ka Tuig nga Gyera han pag-intervenir niya han tikapirde nga mga Protestante.

Na-asawa hiya kan Maria Eleonora han Brandenburg, an anak ni Juan Sigismundo, Elector han Brandenburg, ngan iya ginpili an Prusyano nga syudad han Elbing komo base han iya mga gi-os ha Alemanya. Namatay hiya dida han Pag-awayan han Lützen han 1632. An iya pag-api dida han Katloan ka Tuig nga Gyera nakahatag ha iya han agnay nga **"Leon han Amihanan"** o **"Leon han Norte"**.

Kilalado hi Gustavo Adolfo nga makarit nga kumander militar. An iya taktika nga pag-integrar han kasundalohan, mangangabayo, artilyeriya, ngan mga logistics nakahatag ha iya han titulo nga "Amay han Moderno nga Pan-gyera". Mga sumurunod nga mga kumander nga nag-aram ngan nagrespeto kan Gustavo II Adolfo naglalakip kanda Napoleon I han Fransya ngan Carl von Clausewitz. An iya mga pagpadukwag ha siyensya militar amo an naghimo han Swesya nga dominante nga gahom ha Baltic nga rehiyon han sunod nga usa ka gatos ka tuig (*kitaa [[Imperyo Swedish]]*). Hiya la liwat an Swedish nga monarka nga gintawag nga "Harangdon" o "el Grande".
Daniel Ortega

Hi **José Daniel Ortega Saavedra** (natawo Nobyembre 11 1945) amo an yana nga Presidente han Nicaragua. Han dako nga bahin han iya kinabuhi, usa hiya nga importante nga namuno han *Frente Sandinista de Liberación Nacional* o *FSLN*. 

Katapos hin popular nga rebelyon nga nagresulta han pagpa-iwas ngan exilio kan Anastasio Somoza Debayle han 1979, hi Ortega nagin miyembro han namumuno nga multipartisan nga junta ngan ha urhe na-elihir nga presidente.  Nagsirbe hiya komo presidente tikang han 1985 tubtob 1990. An iya syahan nga panahon ha poder natigamnan hin sosyalista nga mga polisiya, interno nga pagpatok, pagkaaway tikang han Estados Unidos, ngan armado nga rebelyon han mga Contra nga ginpaluyo han Estados Unidos. 

Napirde hi Ortega ni Violeta Barrios de Chamorro dida han 1990 nga pinili-ay hin pagkapresidente, pero nagpabilin hiya nga importante nga tawo ha politika han oposisyon ha Nicaragua. Dinmalagan hiya pagkapresidente dida han 1996 ngan 2001 pero waray hiya magdaog.  Han 2006, nagdaog hiya han pinili-ay hin pagkapresidente.  

## Mga reperensya
Capas

An **Capas** usa nga syahan nga klase nga bungto han lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 95,219 ka tawo ha 18,333 nga mga panimalay.

Dinhe nga bungto nahamutang an Capas National Shrine nga gintukod ngan gindudumara han gobyerno han Pilipinas komo paghinumdom han mga Pilipino ngan Amerikano nga mga kasundalohan nga namatay ha Kampo O'Donnell ha kataposan han Marcha hin Kamatayan ha Bataan. Usa ini nga importante nga lugar nga nahanunungod han Adlaw han mga Veterano ha Pilipinas, ha tagsa Abril 9, an annibersaryo han pagsurender han nagkausa nga US ngan Pilipino nga mga puwersa ngadto han mga Hapones dida han 1942.

## Mga baranggay
An Capas ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga mga baranggay.

## Mga sumpay ha gawas
* Philippine Standard Geographic Code nga listahan para han Capas
Concepcion, Tarlac

An **Concepcion** usa nga syahan nga klase nga bungto han lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 115,171 ka tawo ha 20,851 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Concepcion ginbahin ngadto hin kap-atan kag lima (45) nga mga baranggay.



* Alfonso  
* Balutu 
* Cafe 
* Calius Gueco 
* Caluluan 
* Castillo 
* Corazon de Jesus 
* Culatingan 
* Dungan 
* Dutung-A-Matas (Jefmin Village)
* Green Village 
* Lilibangan 
* Mabilog 
* Magao 
* Malupa 

* Minane (Rose Park)
* Panalicsican
* Pando 
* Parang 
* Parulung 
* Pitabunan 
* San Agustin (Murcia) 
* San Antonio 
* San Bartolome (Balen Melacuan)
* San Francisco 
* San Isidro (Almendras) 
* San Jose (Pob.) 
* San Juan (Castro) 
* San Martin 
* San Nicolas (Pob.) 

* San Nicolas Balas 
* San Vicente (Calius/Corba) 
* Santa Cruz 
* Santa Maria 
* Santa Monica 
* Santa Rita 
* Santa Rosa 
* Santiago 
* Santo Cristo 
* Santo Niño 
* Santo Rosario (Magunting) 
* Talimunduc Marimla 
* Talimunduc San Miguel 
* Telabanca 
* Tinang 


## Mga sumpay ha gawas
*Concepciontarlac.com 
*Pasyalan Tarlac 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information 
*Tarlac Directory
Gerona, Tarlac

An **Gerona** usa nga ikaduha nga klase nga bungto han lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 72,618 ka tawo ha 15,769 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Gerona ginbahin ngadto hin kap-atan kag upat (44) nga mga baranggay.



* Abagon  
* Amacalan 
* Apsayan 
* Ayson 
* Bawa 
* Buenlag 
* Bularit 
* Calayaan 
* Carbonel 
* Cardona 
* Caturay 
* Danzo 
* Dicolor 
* Don Basilio 
* Luna 

* Mabini 
* Magaspac 
* Malayep 
* Matapitap 
* Matayumcab 
* New Salem 
* Oloybuaya 
* Padapada 
* Parsolingan 
* Pinasling (Pinasung) 
* Plastado 
* Poblacion 1 
* Poblacion 2 
* Poblacion 3 
* Quezon 

* Rizal 
* Salapungan 
* San Agustin 
* San Antonio 
* San Bartolome 
* San Jose 
* Santa Lucia 
* Santiago 
* Sembrano 
* Singat 
* Sulipa 
* Tagumbao 
* Tangcaran 
* Villa Paz 


## Mga sumpay ha gawas
*Pasyalan Tarlac 
*Opisyal nga websayt han Gerona, Tarlac 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
La Paz, Tarlac

An **La Paz** usa nga ikatulo nga klase nga bungto han lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 52,907 ka tawo ha 10,361 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An La Paz ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga mga baranggay:

## Mga sumpay ha gawas
*Pasyalan Tarlac 
* Opisyal nga websayt han gobyerno
* macabulos.homestead.com 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information 
* GEI Alumni on the web