open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Balangaw

An **balangáw** (Iningles:Rainbow) (Pambansa:Bahaghari) amo an arko han mga kolor nga makikit-an kun an adlaw nasirak ha uran.

## Mga kasarigan
Rectanggulo

Ha heyometriya euclidiana, an termino nga **rectanggulo** o **rektángguló** agsob natudlok ha kwadrilatero nga may upat ka angulo recto.

## Mga kasarigan
Tubighóg

An **busay**, **Pinipisakan** , **bangón** o **tubighóg** usa nga lugar kun diin an naawas nga tubig tigda nahuhulog tikang ha hitaas nga lugar han iya pagawas tikang ha hitaas nga tingkuba.
**Pinipisakan** (Iningles:Waterfall) (Pambansa:Talon)  Usa nga nalakat nga tubig ngan napisak tungud nga iba an kahitas-un u an kahimub-un han usa nga patag.

Iksampulu:

Guinsanghan nga Pinipisakan han Tubig Pinipisakan Falls

Mga Daganas Waraynon:

Blanca Aurora nga Daganas

Bag-utan nga Daganas

## Mga kasarigan
Danaw

An **danáw** (Filipino: *lawa*, Iningles: *lake, Malay: Danau, Indonesia: Danau, Banjarese: Danau/Danaw, Cebuano: Lanaw, Javanese: Ranu,* ) in usa nga porma han katubigan nga naliligiran hin tuna.

## Mga kasarigan
Dagat Andaman

An **Dagat Andaman** usa ka lawas han tubig ha salatan-sinirangan han Bahia han Bengal, salatan han Myanmar, katundan han Thailand, sinirangan han kapuropod-an Andaman.
Banwá

An **banwá** o **sagbót** (Iningles:Grass) (Pambansa:Damo) usa ka gropo hin mga tanom. 
Daramo nga klase may ada an banwa sugad han paray, tikog, tubo, tangbo, kawayan, trigo, tanglad, kogon, ngan tigbaw.

An tulo nga pamilya han banwa amo an pamilya *[[Poaceae]]* (kilala liwat na *Gramineae*), pamilya *[[Cyperaceae]]* ngan pamilya *[[Juncaceae]]*. Ha *Gramineae* ada an paray, trigo, kawayan, mais, ngan tangbo.

## Mga Gamit
Daramo an pinaggagamitan han mga banwa lain pa ha pagkaon han mga hayop na sugad sa karabaw, baka, kabayo ug kanding.
Ha paray nagtitikang an bugas ug pilit. An Mais gamit ha pagkaon ha tawo ngan hayop. Ginkukuhaan liwat ini asyete nga gamit panluto. Ha tubo naman nagtitikang an asukar ngan molasses. An tikog ginagamit panhimo banig. An kawayan ginagamit ha panhimo mga kalawid, o pan'alad. An patong ngan kabugawan gamit panhimo mga lingkuran ug balay. Didi liwat ginkukuha an dabong. Ha trigo naman nagtitikang an harina na pantinapay. An tangbo ginagamit panhimo silhig-tangbo. An tanglad ginagamit na panakot ha panluto.

Haros natananan kun diri natanan na myembro san banwa pwede gamiton sa paghimo papel.

## Ebolusyon
Tubtob sanhi, an mga *fossil* nagtututdo na an banwa nag-evolve sadton 55 milyon katuig an nakalabay. An mga naingun sa banwa na *[[phytolith]]s* san  *[[Cretaceous]] [[dinosaur]] [[coprolite]]* nas'iisdog sa edad ngadto sa 66 milyon katuig an nakalabay. Sa mga bag'o na *dating* san tribu san paray na Oryzeae nagpapaimud na nagtitikang sa naabot sa 107 ngadto 129 milyon katuig an nakalabay.

An relasyon san mga *subfamilies [[Bambusoideae]], [[Ehrhartoideae]]* ngan *[[Pooideae]]* sa *BEP clade* nagsusumat na an  *Bambusoideae* ngan *Pooideae* mas harani na urupod kaysa ngadto san *Ehrhartoideae*. An pagburublag sinin mga *subfamily* nahinabo sulod sa 4 milyon katuig.

## Mga kasarigan
Dagat Arabya

An **Dagat Arabya** amo an rehiyon han Kalawdan Indyano nga ginpapaligiran ha sinirangan han Indya, ha amihanan han Pakistan ngan Iran, ha katundan han rawis han Arabya.
Bahia han Bengal

An **Bahia han Bengal** (Bangla: বঙ্গোপসাগর)IPA:ˈbɒŋɡopoʃɑːˈgoɽ), gidadakoi nga baybayon han kalibutan , nga amo gihap ini an amihanan-sinirangan nga bahin han Kalawdan Indyano.  Mayda ini trayanggulo nga korti, nga ginpapalibutan han Bangladesh ngan an estado han Indyan nga Katundan nga Bengal ha amihanan (kun diin ginkuhaan an ngaran), Indya ngan Sri Lanka ha katundan ngan Burma (Myanmar) ngan kapuropod-an Andaman ngan Nicobar ha sinirangan.
Golpo han Aden

An **Golpo han Aden** (Inarabo: خليج عدن‎; gintransliterar: Khalīj 'Adan, Somali: Khaleejka Cadan) nahamutang han Dagat Arabya nga napapbutngaan han Yemen ha salatan nga baybayon han rawis han Arabya ngan Somaliland ha Sungay han Africa. Ha amihanan-katundan, ginsusumpay hini an Pula nga Dagat pinaagi han estrecho han Bab-el-Mandeb nga mayda 20 milya nga kahalapad.
Sungay han Apriká

An **Sungay han Apriká** (Iningles: Horn of Africa; Somali: Geeska Afrika, Ge'ez: የአፍሪካ ቀንድ, Inarabo: القرن الأفريقي‎) (poydi liwat Amihanan-Sinirangan nga Afrika ngan danay Rawis han Somalia) usa nga rawis ha Sinirangan nga Aprika.  Ha kadaan nga panahon, gintatawag ini nga Bilad al Barbar ("Katunaan han mga Berber"), an **Sungay han Aprika** agsob gintutudlok an rehiyon nga lakip an mga nasod han Eritrea, Djibouti, Ethiopia ngan Somalia.
Rawis han Arabya

An **Rawis han Arabya** (ha Inarabo: شبه الجزيرة العربية šibh al-jazīra al-ʻarabīya o جزيرة العرب jazīrat al-ʻArab), Arabia, Arabistan, ngan subkontinente han Arabya usa nga rawis ha salatan-katundan Asya kun diin nagtatapo an Aprika ngan Asya.
Pula nga Dagat

An **Dagat Pula** usa nga mapag-ad nga ginsusudlan han Kalawdan Indyano, nga nahamutang ha kabutngaan han Aprika ngan Asya.
Golpo han Khambhat

An **Golpo han Khambhat** usa nga ginsusudlan han Dagat Arabya ha may katundan nga baybayon han Indya, ha estado han Gujarat. Mayda ini kahilaba nga 80 milya, ngan gintunga ha rawis han Kathiawat ha katundan ngan sinirangan nga bahin han estado han Gujarat ha sinirangan.
Mga distrito han Portugal

An **[[Portugal]]** ginbahin-bahin ngadto hin mga 18  nga mga **distrito** ha kontinental nga Portugal, ngan hin duha nga mga rehiyon nga autonoma (Açores ngan Madeira). An distrito, bisan man kon ini ada na han proseso ha pagwara tungod han mga pagdesentralisar nga mga polisiya han goberyno, nagpapabilin nga nangunguna nga ubos-nga-pagbahin han nasod, nga amo an batikan para hin mga administratibo nga pagbahin-bahin sugad hin mga elektoral nga konstituyente gnan mga distrito hin asosasyon hin futbol. 

## Talaan

## Mga kasanhi nga mga distrito
* Angra do Heroísmo (Azores)
* Funchal (Madeira)
* Horta (Azores)
* Lamego
* Ponta Delgada (Azores)

## Kitaa gihapon
*Mga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal
Golpo han Oman

An **Golpo han Oman** o **Dagat han Oman** (Inarabo: خليج عُمان‎—Ḫalīdj ʾUmān; gintatawag gihap nga خليج مکران—Ḫalīdj Makrān, ; ha Pinersyano ginkikilala gihap nga دریای ایران - , or دریای فارس - Daryā-e Fārs, ) usa nga estrecho (ha tinood diri ini golpo) nga ginkasusumpayan han Dagat Arabya ngan Estrecho han Hormuz, nga nadalagan pakadto ha Golpo Persyano.
Gondomar, Pontevedra

An **Gondomar** amo an usa ka bungto ha Provincia de Pontevedra, Galicia, Espanya.


File:Igrexa de Santa Baia de Donas, Gondomar.jpg|Santa Baia, Donas, Gondomar.
File:San Vicente de Mañufe, igrexa e cruz de pedra.JPG|San Vicente, Mañufe, Gondomar.
File:Iglesia de San Miguel de Peitieiros - Gondomar (Pontevedra).jpg|San Miguel, Peitieiros, Gondomar.
Golpo han Suez

An amihanan nga katutuban han Dagat nga Pula amo an ginmulag pinaagi han rawis han Sinai, nga nahimo an **Golpo han Suez** (Inarabo: خليج السويس‎; gintransliterar: Khalīǧ as-Suwais) ha katundan ngan Golpo han Aqaba ha sinirangan.
Dagat Laquedivas

An **Dagat Laquedivas** bahin han amihanan nga kalawdan Indyano (lakip han kapuropod-an Lakshadweep), an Maldivas ngan Sri Lanka.
Kanal han Mozambique

An **Kanal han Mozambique** amo an bahin han Kalawdan Indyano nga nahamutang ha kabutngaan han puro han Madagascar ngan salatan sinirangan Afprika, labi na ha nasod han Mozambique.
Sulang han Palk

An **Sulang han Palk** usa nga estrecho nga nahamutang ha kabutngaan han Tamil Nadu nga estado han indya ngan an puro nga isla han Sri Lanka.
Gulfo han Persia

An **Golpo Persia** o kundi man **Gulfo han Persia** o puyde liwat **Golpo Persyahanon** o **Gulfo Pérsiko** ha salatan-katundan rehiyon han Asya, usa nga ginkakasumpayan han kalawdan Indyano nga nahamutang ha kabutngaan han Iran ngan Rawis han Arabya.
Suláng han Malacca

An **Suláng han Malacca** usa nga haligot, 805 km (500 mi) nga estrecho han tubig ha kabutngaan han rawis han Malaysia (katundan nga Malaysia) ngan han puro han Sumatra han indonesya. Ginngaranan ini tikang han imperyo han Melaka nga namuno ha kapuropod-an han kabutngaan han mga katuigan 1414 kutob 1511.
Dagat Timor

An **Dagat Timor** (Inindonesya: Laut Timor; Pinortuges: Mar Timor) usa nga dagat nga ginpapalibutan ha amihanan han puro han Timor, ha sinirangan han Dagat Arafura, ha salatan han Australya ngan ha katundan han Kalawdan Indyano.
Gulfo han Leyte

An **Gulfo han Leyte** (puyde liwat **Luok han Leyte**, **Kasuguran han Leyte** o **Suong han Leyte**) usa nga gulfo ha rehiyon Sinirangan Bisayas ha Pilipinas. Ini nga dagat kalakip han Dagat Pilipinas han Kalawdan Pacifico, ngan ini in ginsasapitan han duha nga isla; Samar ha norte ngan Leyte ha katundan. Ha salatan hinin nga dagat amo an isla han Mindanao, nabubulag tikang ha Leyte pinaagi han Estrecho han Surigao. An Dinagat Island bahin nga nagsasarado han gulfo ha salatan-sinirangan ngan an gutiay nga Homonhon Island ngan Suluan Island aada ha sinirangan nga dapit pasulod ha Gulfo. Ginbabanabanahan nga 130 km (80 mi) norte-salatan, ngan 60 km (40 mi) sirangan-katundan.
Pipira nga mga bungto in namumutang ha baybayon han gulfo: Balangiga, Giporlos, Guiuan, Lawaan, Mercedes, Quinapondan ngan Salcedo. Mayda liwat onse nga mga marine reserve ha rehiyon han gulfo.

## Pinanbasaran
Dagat Pilipinas

An **Dagat Pilipinas** usa nga dagat marginal ha sinirangan ngan amihanan han Pilipinas nga may kahaluag nga 2 Milyones mi² (5 Milyones km²) ha katundan nga bahin han Amihanan Kalawdan Pasipiko. Napapalibotan hini han kapuropod-an Pilipinas (Luzon, Samar, Leyte ngan Mindanao) ha salatan-katundan; Palau, Yap, ngan Ulithi ha salatan-sinirangan; an Marianas, lakip an Guam, Saipan, ngan Tinian, ha sinirangan; an Bonin ngan Iwo Jima ha amihanan-sinirangan; an mga puro han Hapon nga Honshu, Shikoku, ngan Kyūshū ha amihanan; an kapuropod-an Ryukyu (Okinawa, Miyako, ngan Yaeyama) ha amihanan-katundan; ngan Taiwan ha harayo nga katundan.
Aldealengua de Santa María

An **Aldealengua de Santa María** amo an usa ka bungto ha Provincia de Segovia, Castilla y León, Espanya.
Castrojimeno

An **[[:es:Castrojimeno|Castrojimeno]]** amo an usa ka bungto ha Provincia de Segovia, Castilla y León, Espanya.
Estero

An **estero** (Iningles: estuary) usa nga mayda bahin nga sirado nga baybayon hit katubigan, nga mayda usa or labaw pa nga mga salog nga naawas pakada, nga nakasumpay ha nakaabre nga dagat.

## Mga kasarigan
X-ray

An **X-ray** o **Rayos-ekis** usa ka bahin han espektro electromagnetiko nga may frekwensidad nga hiruhitaas kaysa ha ultrabiyoleta.

## Mga kasarigan
Taoiseach

An **Taoiseach** (; ), kon damo *Taoisigh* ( o ), nga tinatawag gihapon nga **An Taoiseach** (), amo an namumuno han kagamhanan han  Irlanda.

An Taoiseach ginpipili han Mangulo ha pag-nominar han Dáil Éireann (an ubos nga balayan han Oireachtas), ngan kinahanglan, samtang napabilin hiya ha iya kamutangan ha kagamhanan, nga magkaada han pag-ugop han kadam-an dida han Dáil.  An papel han Taoiseach sugad hin primer ministro.

An yana nga Taoiseach amo hi Leo Varadkar, TD nga ginbutang ha pwesto han 17 Disyembre 2022.

## Talaan han mga naglingkod ha puwesto

*Mga prinsipal nga barasahon: [[Mga Irlandes nga mangulo hin kagamhanan tikang han 1919]], [[Mga talaan han mga Irlandes nga mangulo han kagamhanan tikang han 1922]]*

Ugsa han pagpagawas han 1937 nga Konstitusyon, an nangungulo han kagamhanan tinatawag nga Mangulo han Konseho nga Ehekutibo. Ini nga puwesto ginkaptan anay ni W. T. Cosgrave han Cumann na nGaedhael tikang han 1922–32, ngan ha sunod ni Éamon de Valera tikang han 1932–37. ha kumbensyo an mga Taoisigh gin-iihap nga mailakip hi Cosgrave, pananglitan hi Enda Kenny ginkikita nga ika-13 nga  Taoiseach diri nga ika-12.

### Mga buhì pa nga Taoisigh
* Liam Cosgrave
* Garret FitzGerald
* Albert Reynolds
* John Bruton
* Bertie Ahern
* Brian Cowen
* Enda Kenny
* Micheál Martin
* Leo Varadkar

## Mga tigamnan

## Mga kasarigan
Aldeanueva de Barbarroya

An **Aldeanueva de Barbarroya** amo an usa ka bungto ha Provincia de Toledo, Castilla-La Mancha, Espanya.
Retamoso de la Jara

An **Retamoso de la Jara** usa ka baryo ha Provincia de Toledongan han autonomo nga katilingban han Castilla-La Mancha, Espanya. Han tuig 2004, ginbalyuan hinin nga munisipyo an iya ngaran nga Retamoso ngadto ha Retamoso de la Jara.

## Mga kasarigan
Aldeamayor de San Martín

An **Aldeamayor de San Martín** amo an usa ka bungto ha Provincia de Valladolid, Castilla y León, Espanya.
Medina del Campo

An **Medina del Campo** amo an usa ka bungto ha Provincia de Valladolid, Castilla y León, Espanya.

## Mga bugto nga syudad

*  Montmorillon, Fransya, tikang 1994,
Valcabado

An **Valcabado** amo an usa ka bungto ha Provincia de Zamora, Castilla y León, Espanya.


File:ZA-Valcabado 01.jpg
File:ZA-Valcabado 02.jpg
File:ZA-Valcabado 03.jpg
File:ZA-Valcabado 04.jpg
File:ZA-Valcabado 05.jpg
File:ZA-Valcabado 06.jpg
San Martín de la Virgen de Moncayo

An **San Martín de la Virgen de Moncayo** amo an usa ka bungto ha Provincia de Zaragoza, Aragón, Espanya.
Sos del Rey Católico

An **Sos del Rey Católico** amo an usa ka bungto ha Provincia de Zaragoza, Aragón, Espanya.


WLM14ES - Sos de rey Católico 00027 - .jpg
Sos de Rey Catolico-02-Ausblick-1996-gje.jpg
Sos de Rey Catolico-04-Haeuser-1996-gje.jpg
Convento agustino recoleto de Valentuñana, Sos del Rey Católico, España..jpg
Dagat Arafura

An **Dagat Arafura** aada ha katundan han Kalawdan Pasipiko ha kabutngaan han Australya ngan New Guinea.
Dagat Bismarck

An **Dagat Bismarck** aada ha salatan-katundan nga bahin han Kalawdan Pasipiko hasta ha amihanan han puro han Papua New Guinea ngan  ga sakatab gab mga kapuropod-an Bismarck ngan Admiralty.
Dagat Bohai

An **Dagat Bohai** (Tsinino: 渤海; pinyin: Bó Hǎi; Wade-Giles: Po-hai), ginkikilala gihap nga Golpo nga Bohai o Bohai, usa nga sirusulod nga golpo han Dagat Dulaw ha baybayon han amihanan-sinirangan Tsina.
Dagat Bohol

An **Dagat Bohol** gintatawag gihap nga **Dagat Mindanao** aada ha kabutngaan han Visayas ngan Mindanao ha Pilipinas. Aada ini ha salatan han Bohol ngan Leyte ngan amihanan han Mindanao. Siquijor ngan Camiguin an iya duha nga gidadako-i nga puro.
Dagat Camotes

An **Dagat Camotes** usa nga guti nga dagat ha sulod han kapuropod-an Pilipinas, nga nagpapabutngan han Sinirangan nga Kabisay-an ngan Butnga nga Kabisay-an. Napapalibutan hini han mga puro han Leyte ha amihanan ngan sinirangan, Bohol ha salatan, ngan Cebu ha katundan. An dagat ginsusumpayan han Dagat Kabisay-an ha amihanan-katundan, ngan an Dagat Bohol ha salatan pinaagi han Kanal Canigao ngan Estrecho han Cebu. Nahimutang dinhi an kapuropod-an Camotes ngan puro han Mactan.

An dagko nga syudad nga harani hini nga dagat amo an syudad han Ormoc ngan Baybay ha lalawigan han Leyte, ngan syudad han Cebu.
Dagat Celebes

An **Dagat Celebes** aada ha katundan han Kalawdan Pasipiko nga napapalibotan han kapuropod-an Sulu ngan Dagat Sulu ngan puro han Mindanao ha Pilipinas, ha sinirangan han kapuropod-an Sangihe, ha salatan han Sulawesi, ha katundan han Kalimantan ha Indonesya.
Albalat de la Ribera

An **Albalat de la Ribera** amo an usa ka bungto ha Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.
Alfara de la Baronía

An **Alfara de la Baronía** (an una nga ngaran *Alfara de Algimia*) amo an usa ka bungto ha Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.
Real (Valencia)

An **Real** (**Real de Montroi**) amo an usa ka bungto ha Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.
Yátova

An **Yátova** amo an usa ka bungto ha Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.

## Gallery

Yátova A 13.JPG
Montratón 3.JPG
Yátova A 35.JPG
Pico de Los Ajos I.jpg
Yátova A 03.JPG
Yátova A 32.JPG
Dagat Ceram

An **Dagat Ceram** usa ha mga gugtiay nga dagat nga nakakalat ha mga puro han Indonesya.  Usa ini nga bahin han Kalawdan Pasipiko.
Dagat Coral

An **Coral Sea** usa nga marginal nga dagat ha amihanan-sinirangan nga baybayon han Australya.  Napapalibotan into ha katundan han sinirangan nga baybayon han Queensland, ha sinirangan han Vanuatu ngan han New Caledonia, ngan ha maihanan han kasalatsaltan han Kapuropod-an Solomon.  Ha salatan han dagat Coral aada an Dagat Tasman.
Dagat han Sinirangan nga Tsina

An **Dagat han Sinirangan nga Tsina** (Tsinino: 东海) usa nga marginal nga dagat ha sinirangan nga dapit han Tsina. Kalakip ini han Kalawdan Pasipiko, ngan nataklop hin kahaluag nga 1,249,000 km².
Dagat Flores

An **Dagat Flores** nataklob han 93,000 milya kwadrado (240,000 kilometro kwadrado) nga katubigan ha Indonesya.
Golpo han Alaska

An **Golpo han Alaska** bahin han Kalawdan Pasipiko ha salatan nga baybayon han Alaska, naunat ini tikang ha Rawis han Alaska ngan Puro han Kodiak ha katundan ngadto ha Kapuropod-an Alexander ha sinirangan, kun diin an Bahia han Glaciares ngan *Inside Passage* mabibilngan.
Nájera

An **Nájera** amo an usa ka bungto ha La Rioja, Espanya.


Najera-02-Pilgerinnen-1996-gje.jpg
Najera-04-Santa María la Real-Kreuzgang-2001-gje.jpg
Najera-08-Santa María la Real-Kreuzgangfenster-1996-gje.jpg
Najera-10-Santa María la Real-Kreuzgangfenster-1996-gje.jpg
Najera-12-Santa María la Real-Kreuzgangfenster-1996-gje.jpg
Najera-18-Santa María la Real-Madonna-2001-gje.jpg
Pira

An **Pira** amo an usa ka bungto ha Provincia de Tarragona, Cataluña, Espanya.

An *Pira* (Iningles:How Much?) usa nga paki-ana han ihap / kantidad / prisyu
Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant

An **Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant** amo an usa ka bungto ha Provincia de Tarragona, Cataluña, Espanya.
Breña Alta

An **Breña Alta** amo an usa ka bungto ha Provincia de Santa Cruz de Tenerife, Islas Canarias, Espanya.
Meira

An **Meira** amo an usa ka bungto ha Provincia de Lugo, Galicia, Espanya.

## Image gallery

File:Escudo Meira.jpg
File:Fervenza en Meira, Galicia (Spain).jpg
File:Meira1.jpg
File:Pedregal de Irimia - nacimiento del río Miño.JPG
File:Situacion Meira.PNG
Palas de Rei

An **Palas de Rei** amo an usa ka bungto ha Provincia de Lugo, Galicia, Espanya.


Vilar de Donas-02-Kirche-1996-gje.jpg
Vilar de Donas-04-Portal-1996-gje.jpg
Vilar de Donas-06-Portal-1996-gje.jpg
Vilar de Donas-08-Stuehle-1996-gje.jpg
Pedrafita do Cebreiro

An **Pedrafita do Cebreiro** amo an usa ka bungto ha Provincia de Lugo, Galicia, Espanya.


Cebreiro-Pass-12-Landschaft-2001-gje.jpg
Cebreiro-Pass-14-Landschaft-2001-gje.jpg
Cebreiro-Pass-05-Fahrradpilger-2001-gje.jpg
Cebreiro-Pass-20-Pilgerdenkmal-2001-gje.jpg
O Cebreiro-14-Santa Maria a Real-2001-gje.jpg
O Cebreiro-16-Santa Maria a Real-Glocke-2001-gje.jpg
O Cebreiro-10-Palloza-2001-gje.jpg
O Cebreiro-08-Palloza-Hund-Junge-1996-gje.jpg
Samos, Lugo

An **Samos** amo an usa ka bungto ha Provincia de Lugo, Galicia, Espanya.


Samos-04-San Xulián-Kloster-2001-gje.jpg
Samos-10-San Xulián-Klosterfassade-2001-gje.jpg
Samos-16-San Xulián-Tuer-2001-gje.jpg
Samos-20-San Xulián-Kreuzgang-2001-gje.jpg
Samos-26-San Xulián-Brunnen-2001-gje.jpg
Samos-32-San Xulián-Brunnenfigur-2001-gje.jpg
Samos-38-San Xulián-Brunnen-2001-gje.jpg
Samos-42-Jakobus-2001-gje.jpg
Dagat Sulu

An **Dagat Sulu** usa nga dako nga dagat ha salatan-katundan nga dapit han Pilipinas. Nabubulag ini ha Dagat han Salatan nga Tsina ha amihanan-katundan han Palawan, ngan tikang ha Dagat Celebes ha salatan-sinirangan han Kapuropod-an Sulu. An Borneo mabibibilngan ha salatan-katundan ngan an Visayas ha amihanan-sinirangan.
Dagat han Kabisay-an

An **Dagat han Kabisay-an** usa nga dagat ha Pilipinas, nga napapalibotan han mga puro han Visayas, Sinirangan nga Kabisay-an ngan Katundan nga Kabisay-an nga mabibilngan ha sinirangan ngan katundan, ngan an Butnga nga Kabisay-an nga mabibilngan ha salatan. May mga katubtuban ini ha puro han Masbate ha amihanan, Leyte ha sinirangan, Cebu ngan Negros ha salatan ngan Panay ha katundan.

Ini nga dagat ginkakasumpayan han Dagat Sibuyan ha amihanan-katundan pinaagi han Kanal han Jintotolo, an Dagat Samar ha amihanan-sinirangan, an Dagat Camotes ha salatan-sinirangan, an Dagat Bohol ha salatan pinaagi han Estrecho han Tañon ngan an Dagat Sulu pinaagi han Estrecho han Guimaras ngan Golpo han Panay. An gidadakoi nga puro ha sulod hini nga dagat amo an Puro han Bantayan.
Dagat Sibuyan

An **Dagat Sibuyan** usa nga gutiay nga dagat ha Pilipinas, nga nagbubulag han Visayas ngadto ha amihanan nga puro han Pilipinas nga Luzon.

Napapalibotan ini han puro han Panay ha salatan, Mindoro ha katundan, Masbate ha sinirangan, ngan ha amihanan Marinduque ngan Rawis han Bicol ha puro han Luzon.

An **Dagat Sibuyan** ginkakasumpayan han Dagat Sulu pinaagi han Estrecho han Tablas ha katundan, Dagat han Salatan nga Tsina pinaagi han Agianan han Isla Verde ha amihanan-katundan, an Dagat han Kabisay-an pinaagi han Kanal han Jintotolo ha salatan-sinirangan. An Kapuropod-an Romblon aada ha sulod han **Dagat Sibuyan**.
Dagat Salatan Tsina

An **Dagat han Salatan nga Tsina** usa nga dagat marginal kun diin aada ini han salatan han Tsina ngan Taiwan, katundan han Pilipinas, amihanan-katundan han Sabah, Sarawak, ngan Brunei, amihanan han Indonesya, amihanan-sinirangan han rawis Malay ngan Singapore, ngan sinirangan han Vietnam.

Kalakip ini han Kalawdan Pasipiko nga may kahaluag tikang ha Singapore ngadto ha Estrecho han Taiwan nga 3,500,000 km². Usa ini nga gidadako- nga lawas katubigan kahuman han lilima nga mga kalawdan. An gudtiay nga mga puro ha Dagat han Salatan nga Tsina, kun gintatampo nagiging kapuropod-an, naabot ha ihap nga gatos-gatos. An dagat ngan agsob waray naukoy nga mga puro an ginaangkonan han pipira nga mga nasod. Ini nga mga pagangkon in nagresulta ha lain-lain nga ngaran nga gingagamit ha mga puro ngan dagat.
Astor Piazzolla

Hi **Astor Pantaleón Piazzolla** (ika-11 han Marso 1921–ika-4 han Hulyo 1992) amo in Argentino nga kompositor hin tanggo ngan paragtunog hin bandoneón. An iya oeuvre nagrebolusyonar han tradisyonal o nahig-araan nga tanggo ngadto hin bag-o nga estilo nga gintawag nga *nuevo tango* (bag-o nga tanggo), nga naglakip hin mga elemento tikang han jazz ngan klasikal nga musika. Usa hiya nga makarit nga bandoneonista, ngan agsob hiya magpasundayag han iya kalugaringon nga mga kinumposo upod hin dirudilain nga mga *ensemble*.
Carlos Gardel

Hi **Carlos Gardel** (11 han Disyembre 1887/1890 - 24 han Hunyo 1935) amo in usa nga Argentino nga musiko nga usa han mga prominente nga tawo ha kaagi han tanggo.  Mayda debate kon natawo ba hiya ha Fransya o ha Uruguay, kundi nag-ukoy hiya ha Argentina tikang han 2 ka tuig an iya edad ngan nagkaada hiya hin pagkabungtohanon nga Argentino han 1923.
Roberto Goyeneche

Hi **Roberto Goyeneche** (ika-29 han Enero 1926&#150;ika-27 han Agosto 1994) amo in usa nga Argentino nga mag-aawit hin tanggo nga tikang ha Buenos Aires. Kilalado hiya ha agnay nga **El Polaco** ("Ang Polako") tungod han iya dulaw nga buhok nga masurong han mga Polako nga mga inmigrante han iya panahon.
Tanggo

An **tanggo** o **tango** (Kinatsila: *tango*) usa nga sayaw nga nagtikáng ha Buenos Aires, Argentina ngan Montevideo, Uruguay


File:Camanita Tango 06 (3395529946).jpg
File:Tango_in_Plaza_Dorrego.jpg
Golpo han California

An **Golpo han California** (gintatawag gihap nga Dagat han Cortez o Dagat han Cortés o Dagat Vermilin; tuminongnong nga tawag ha Kinatsila nga yinaknan nga *Mar de Cortés* o *Mar Bermejo* o *Golfo de California*) usa nga lawas tubig nga nagbubulag han Rawis han Baja California tikang ha puno-nga-katunaan han Mehiko. Ginpapalibotan ini han mga estado han Baja California, Baja California Sur, Sonora, ngan Sinaloa nga may kahilaba nga baybayon nga 2500 milya (4000 km).
Golpo han Carpentaria

An **Golpo han Carpentaria** (14°00′S 139°00′E﻿ / ﻿14°S 139°E﻿ / -14; 139) usa nga dako nga hamabaw nga dagat nga ginpapalibotan ha tulo nga ligid han amihanan nga Australya ngan aada ha amihanan an Dagat Arafura (an lawas-tubig nga aada ha kabutngaan han Australya ngan New Guinea.
Golfo han Thailand

An **Golpo han Thailand**, gintatawag gihap nga Golpo han Siam (Thai: อ่าวไทย) usa nga hamabaw nga sanga han Dagat han Salatan nga Tsina.
Dagat Halmahera

An **Dagat Halmahera** usa nga rehiyonal nga dagat nga nahamutang ha kabutngaan sinirangan nga bahin han Dagat Australasyano Mediterranyo.
Dagat Java

An **Dagat Java** (Inindones: Laut Jawa) usa nga dako hamabaw nga dagat ha Sunda. An Dagat Java aada ha kabutngaan han mga kapuropod-an han Indonesya nga Borneo ha amihanan, Java ha salatan; Sumatra ha katundan, ngan Sulawesi ha sinirangan.
Leverkusen

An **Leverkusen** amo in uska distrito ha estado han North Rhine-Westphalia, Alemanya.

## Mga Sumpay ha Gawas
*Leverkusen
Flensburg

An **Flensburg** amo in uska distrito ha estado han Schleswig-Holstein, Alemanya.

File:Flensburg.jpg|Flensburg (2005)
File:Flensburger Hafen (Gesamtbild).jpg|Flensburg (2011)
File:Flensburg Nordertor.jpg|Nordertor
File:Das Rote Schloss am Meer (Flensburg-Mürwik Juli 2014), Bild 07.JPG|Marineschule Mürwik
File:Flensburg Wasserturm Mürwik.jpg|Mürwiker Wasserturm
File:Der Dampfer Alexandra fährt im Flensburger Hafen.JPG|Alexandra
File:Kraftfahrt-Bundesamt (Fenster mit Rollos bilden an dem Tag Abkürzung KBA), Flensburg-Mürwik Mai 2014, Bild 06.JPG|KBA
Lübeck

An **Lübeck** amo in uska distrito ha estado han Schleswig-Holstein, Alemanya.

## Mga hulagway

Luebeck-02-fuenf Tuerme-1975-gje.jpg
Luebeck-04-Holstentor-1975-gje.jpg
Luebeck-06-Blick von St. Petri-Holstentor-1975-gje.jpg
Luebeck-08-Blick von St. Petri-Marienkirche-1975-gje.jpg
Luebeck-10-Blick von St. Petri-Rathausplatz-1975-gje.jpg
Luebeck-12-Blick von St. Petri-Strasse-1975-gje.jpg
Luebeck-14-Blick von St. Petri-Dom-1975-gje.jpg
Luebeck-16-Rathaus-1975-gje.jpg
Luebeck-18-Rathaus-1975-gje.jpg
Luebeck-20-Buddenbrookhaus-1975-gje.jpg
Pinneberg (distrito)

An **Pinneberg** amo in uska distrito ha estado han Schleswig-Holstein, Alemanya. Sumala han senso han tuig 2009, mayda ini populasyon nga 301,518 ka mga katawhan.
Baden-Baden

An **Baden-Baden** amo in uska bungto ha estado han Baden-Württemberg, Alemanya.  Nahamutang ini ha katundan han ilarom han mga bukid han Itom nga Kagurangan, ha sagka han Salog Oos, ha rehiyon han Karlsruhe.


Baden-Baden-vom Merkurgipfel-56-Altstadt-2021-gje.jpg
Baden-Baden-Festspielhaus-Alter Bahnhof-10-Nordostseite-Mitte-gje.jpg
Baden-Baden-Kurhaus-08-gje.jpg
Baden-Baden-Trinkhalle-aussen-SO-gje.jpg
Baden-Baden-Friedrichsbad-12a-Turm der Stiftskirche-gje.jpg
Baden-Baden-Jesuitenplatz-20-Rathaus-2021-gje.jpg
Baden-Baden-Lange Strasse 13-Haus Drei Koenige-03-gje.jpg
Baden-Baden-Augustaplatz-04-Stadtkirche-gje.jpg
Baden-Baden-Stiftskirche-14-gje.jpg
Baden-Baden-Buberlbrunnen-02-2020-gje.jpg
Baden-Baden-Laterne-30-Lichtentaler Allee-gje.jpg
Baden-Baden-Lichtentaler Allee-104-Magnolie-Sintersteinbrunnen-2014-gje.jpg
Main-Tauber-Kreis

An **Main-Tauber-Kreis** amo in uska distrito ha amihanan-sinirangan nga dapit han estado han Baden-Württemberg, Alemanya.
Heidelberg

An **Heidelberg** amo in uska syudad han Alemanya nga nahamutang ha salatan-katundan han nasod. Ini an ikalima nga gidadakoi nga syudad han Alemanyanon nga Estado han Baden-Württemberg kahuman han Stuttgart, Mannheim, Karlsruhe ngan Freiburg im Breisgau.
Heilbronn

An **Heilbronn** amo in uska syudad ha amihanan nga dapit han estado han Baden-Württemberg, Alemanya.  Bug-os ini nga napapalibutan han condado han Heilbronn.
Karlsruhe

An **Karlsruhe** amo in uska syudad ha salatan-katundan han Alemanya, ha estado han Baden-Württemberg nga nahamutang harani ha mga katubtuban han Fransya ngan Alemanya.

An Karlsruhe in gintukod ha 1715 komo Palasyo Karlsruhe, ha panahon nga an Alemanya in sagunson nga mga syudad-estado. An bungto nga nagpapalibot han Palasyo in nahimo nga lingkuran han duha ha gihahataasi nga hukmanan ha Alemanya, an Federal nga Hukmanan han Batakan Balaod han Alemanya (Bundesverfassungsgericht) nga an pagbuot in mayda kusog han balaod, ngan an Federal nga Hukmanan han Katadungan han Alemanya (Bundesgerichtshof), an gihahataasi nga hukmanan han pamalandong ha mga butang han balaod sibil ngan balaod kriminal.


Karlsruhe asv2022-10 img07 Schloss Karlsruhe.jpg
Karlsruhe asv2022-10 img04 StStephan.jpg
Karlsruhe-St Stephan-38-zur Orgel-gje.jpg
Karlsruhe-Botanischer Garten-04-2018-gje.jpg
Karlsruhe-Botanischer Garten-10-Weinstube-Stahlkonstruktion-2018-gje.jpg
Karlsruhe-Hauptbahnhof-02-2019-gje.jpg
Karlsruhe-Herrenstr-32-Nr34-2018-gje.jpg
Karlsruhe-Vierordtbad-02-nachts-2008-gje.jpg
Karlsruhe-Schloss Gottesaue-32-2021-gje.jpg
Karlsruhe-Alter Schlachthof-36-Kuehlhaus-2021-gje.jpg
Mannheim

An **Mannheim** amo in uska syudad ha salatan-katundan nga dapit han estado han Baden-Württemberg, Alemanya.
Pforzheim

An **Pforzheim** amo in uska bungto ha estado han Baden-Württemberg, salatan-katundan han Alemanya ha ganghaan pakadto ha Itom nga Kagurangan.  Bantog ini ha kalibutan tungod han iya alahas ngan nahimo hin relo nga industriya.  Mahitungod hini gin-agnayan ini nga "Goldstadt" o Bulawanon nga syudad.  Mayda ini kahaluag nga 98 km² ngan nahamutang ha kabutngaan han mga syudad han Stuttgart ngan Karlsruhe ha pagtapo han tulo nga mga salog (Enz, Nagold ngan Würm) ngan nagtitigaman han katunaan nga nagpapamutnga han Baden ngan Württemberg, nga nahasulod ha katunaan han Baden.
Ulm

An **Ulm** amo in uska syudad ha Alemanyanon nga Estado han Baden-Württemberg, Alemanya, nga nahamutang ha Salog Danube.
Bodenseekreis

An **Bodenseekreis** o **Bodensee** amo in uska distrito ha salatan-sinirangan han estado han Baden-Württemberg, Alemanya.
Augsburg

An **Augsburg** amo in uska syudad ha salatan-katundan nga dapit han Bavaria, Alemanya.


Augsburg-208-Maximilianstr-Moritzplatz-gje.jpg
Augsburg-220-Maximilianstr 27-gje.jpg
Augsburg-244-Maximilianstr 50-46-Schaezler-Palais-gje.jpg
Augsburg-Dom-12-gje.jpg
Augsburg-Dom-28-Madonna-gje.jpg
Augsburg-Fuggerei-12-gje.jpg
Augsburg-St Ulrich+Afra-06-Zwerchgasse-gje.jpg
Augsburg-St Ulrich+Afra-58-zur Empore-Orgel-gje.jpg
Augsburg-312-Hallstr 6-gje.jpg
Augsburg-406-Jakoberstr 27-29-gje.jpg
Bamberg

An **Bamberg** amo in uska syudad ha Bavaria, Alemanya.


Bamberg-St Gangolf-10-2015-gje.jpg
Bamberg-St Gangolf-20-Oelberg-2015-gje.jpg
Bamberg-Kapuzinerstr-10-Nr3-2018-gje.jpg
Bamberg-Klein Venedig-06-2002-gje.jpg
Bamberg-Kesslerstr-04-Nr17-2018-gje.jpg
Bamberg-Alter Ebracher Hof-06-2018-gje.jpg
Bamberg-Lugbank-06-Nr10-8-2018-gje.jpg
Bamberg-Obere Pfarre-120-2009-gje.jpg
Bamberg-Obere Pfarre-210-zum Chor-2010-gje.jpg
Bamberg-Malzfabrik Weyermann-08-2012-gje.jpg
Hof, Alemanya

An **Hof** amo in uska syudad ha sagka han Saale ha amihanan-sinirangan nga eskina han Alemanyanon nga estado han Bavaria.
Ingolstadt

An **Ingolstadt** amo in uska syudad ha Talwas nga Estado han Bavaria, Alemanya. Nahamutang ini ha sagka han Salog Danube, ha butnga han Bavaria.
Kaufbeuren

An **Kaufbeuren** amo in uska naglulugaring nga syudad ha salatan han Bavaria, Alemanya.  Ini nga syudad in bug-os nga napapalibotan ha sulod han distrito han Ostallgäu.
Coburg

An **Coburg** amo in uska bungto ha may Salog Itz ha Bavaria, Alemanya.


Coburg - Markt 10 - Stadthaus.jpg
Coburg-Heiligkreuzkirche.jpg
Coburg-Veste-17-2018-gje.jpg
Coburg-Veste-05a-2018-gje.jpg
Coburg-Veste-02-2018-gje.jpg
Coburg-Veste-30-2018-gje.jpg
Coburg-Steingasse.jpg
Coburg-14-Hotel Hahnmuehle-2018-gje.jpg
Landshut

An **Landshut** amo in uska syudad ha Bavaria ha salatan-sinirangan han Alemanya, sakop ini han Sinirangan ngan Salatan han Bavaria.
Kempten (Allgäu)

An **Kempten (Allgäu)** amo in gidadakoi nga syudad ha Allgäu, uska rehiyon ha salatan-katundan han Bavaria, Alemanya.
Nuremberg

An **Nuremberg** amo in uska syudad ha estado han Bavaria, Alemanya.


Nuernberg-Burg-04-2005-gje.jpg
Nuernberg-14-Fembo-Haus-2006-gje.jpg
Nuernberg-46-Fronveste-Kettensteg-2005-gje.jpg
Nuernberg-Beim Tiergaertnertor-02-Burg-1987-gje.jpg
Nuernberg-Ehekarussell-04-2005-gje.jpg
Nuernberg-Heiliggeistspital-06-2005-gje.jpg
Nuernberg-Weissgerbergasse-23-Nr 26-2005-gje.jpg
Nuernberg-Rochusfriedhof-24-2005-gje.jpg
Passau

An **Passau** (anay Linatin: Batavis o Batavia) ano in uska bungto ha Uruubos nga Bavaria, Alemanya. Ginkikilala liwat ini nga Dreiflüssestadt o "Syudad han Tulo ka mga Salog," mahitungod nga an Salog Danube in ginsusumpayan ha Passau han Salog Inn tikang ha salatan ngan Salog Ilz tikang ha amihanan.


Passau Innpromenade.jpg
Passau-30-Innufer-Veste Oberhaus-2006-gje.jpg
Passau-38-Innstadt-2006-gje.jpg
Passau-46-St Johannes-2006-gje.jpg
Passau-78-Donau-Veste Oberhaus-2017-gje.jpg
Passau-08-Innbruecke-Dom-2003-gje.jpg
Passau-Dom-08-2017-gje.jpg
Passau-St Paul-04-zum Chor-2017-gje.jpg
Regensburg

An **Regensburg** amo in uska syudad ha Bavaria, Alemanya, nga nahamutang ha pagtapo han mga salog Danube ngan Regen, ha may giaamihanani nga pagbaliko ha Danube.
Rosenheim

An **Rosenheim** amo in uska bungto ha Bavaria, Alemanya ha pagtapo han mga salog Inn ngan Mangfall.


Rosenheim heilig geist.jpg
Rosenheim-02-2006-gje.jpg
Rosenheim-08-2006-gje.jpg
Rosenheim-10-2006-gje.jpg
Rosenheim-12-Bierfest-2006-gje.jpg
Rosenheim-18-Altinn-2006-gje.jpg
Rosenheim-20-Inndamm-2006-gje.jpg
Würzburg

An **Würzburg** amo in uska syudad ha Bavaria, Alemanya.


Wuerzburg-von Festung-34-Alte Bruecke-Marienkapelle-Altes Rathaus-Stift Haug-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Alte Bruecke-26-Statue Pipin-Radfahrer-2014-gje.jpg
Wuerzburg-Residenz-Parkfassade-02-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Residenz-Park-18-kleines Maedchen-2014-gje.jpg
Wuerzburg-Residenz-Park-24-Blumenbeet-2014-gje.jpg
Wuerzburg-Marienkapelle 06-am Marktplatz-2014-gje.jpg
Wuerzburg-Marienkapelle-14-Portal-2007-gje.jpg
Marienberg wuerzburg.jpg
Wuerzburg-Festung Marienberg-Kiliansturm-06-Rundtuerme-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Festung Marienberg-Marienkirche-02-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Festung Marienberg-Marienkirche-18-Grabplatten-2007-gje.jpg
Rottal-Inn

Locator map PAN in Germany.svg
Bavaria PAN.svg
Wappen des Landkreises Rottal-Inn.svg

An **Rottal-Inn** amo in uska distrito ha salatan-sinirangan nga dapit han Bavaria, Alemanya.
Brandenburg an der Havel

An **Brandenburg an der Havel** amo in uska bungto ha estado han Brandenburg, Alemanya.  Nahamutang ini ha sagka han Salog Havel.
Cottbus

An **Cottbus** amo in uska syudad ha estado han Brandenburg, Alemanya nga nahamutang mga 125 km salatan-sinirangan han Berlin ha may Salog Spree.
Frankfurt (Oder)

An **Frankfurt (Oder)** amo in uska bungto ha Brandenburg, Alemanya, nga nahamutang ha may Salog Oder, ha mga katubtuban han Alemanya ngan Polonya atbang han bungto han Słubice kun hain sakop ini han Frankfurt kutob 1945.
Ostprignitz-Ruppin

An **Ostprignitz-Ruppin** amo in uska distrito ha amihanan-katundan nga dapit han Brandenburg, Alemanya.
Ludwigslust (distrito)

An **Ludwigslust** amo in uska distrito ha salatan-katundan nga dapit han  Mecklenburg-Vorpommern, Alemanya.
Mecklenburg-Strelitz (distrito)

An **Mecklenburg-Strelitz** amo in uska distrito ha salatan nga dapit han Mecklenburg-Vorpommern, Alemanya.
Ludwigshafen

An **Ludwigshafen am Rhein** amo in uska distrito ha estado han Rhineland-Palatinate, Alemanya.


BASF_Ludwigshafen_part.jpg|BASF
Ludwigshafen_Rathauscenter_20120916.jpg|City hall
Miro-Wand in Ludwigshafen 13.jpg|Wilhelm Hack Museum of Art
Ludwigshafen Pfalzbau Pfalzsäule 2005.jpg|Pfalzbau concert hall
Brunnen am Berliner Platz in Ludwigshafen.jpg|Berlin square
Pegeluhr Ludwigshafen.jpg|Pegeluhr
Ludwigshafen Friesenheim Eberthalle3.jpg|Eberthalle
Ludwigshafen-Ebertpark-02-Schuetze-2008-gje.jpg|Ebertpark
Ludwigshafen-Ebertpark-08-Trauerweide-2008-gje.jpg|Ebertpark
Ludwigshafen-Ebertpark-20-Gaense-2008-gje.jpg|Ebertpark
Worms, Alemanya

An **Worms** amo in uska distrito ha estado han Rhineland-Palatinate, Alemanya.


Worms-Nibelungenturm-04-2007-gje.jpg
Worms-Dom St Peter 02-2007-gje.jpg
Worms-Dom St Peter-08-2007-gje.jpg
Worms-Dom St Peter-30-zum Chor-2007-gje.jpg
Worms-Dom St Peter-38-Christi Geburt-2007-gje.jpg
Worms-Dom St Peter-46-Modell-2007-gje.jpg
Worms-Judenfriedhof-02.jpg
Worms-Judenfriedhof-14-2007-gje.jpg
Pirmasens

An **Pirmasens** amo in uska distrito ha estado han Rhineland-Palatinate, Alemanya.


Pirmasens-Schlossplatz-21-Kaskaden mit St. Pirminius-gje.jpg
Pirmasens-Parkbrauerei-01-gje.jpg
Pirmasens-Carolinensaal-1-gje.jpg
Pirmasens-Schuetzenstrasse 7 bis 11-01-gje.jpg
Pirmasens-Zweibruecker Strasse 18-20-01-gje.jpg
Pirmasens-Lemberger Str.-Obelisk 1771-01-gje.jpg
Pirmasens-St. Anton-13-2015-gje.jpg
Pirmasens-St Anton-22-zum Chor-2019-gje.jpg
Jena

An **Jena** amo in uska distrito ha estado han Thuringia, Alemanya.

## Mga hulagway

Jena-St Michael-04-Turm-2023-gje.jpg
Jena-St Michael-06-Erzengel-2023-gje.jpg
Jena-St Michael-22-Orgel-2023-gje.jpg
Jena-04-Haus Zur Rosen-2023-gje.jpg
Jena-08-Haus Zur Rosen-2023-gje.jpg
Jena-38-Marktplatz-2023-gje.jpg
Jena-40-Marktplatz-2023-gje.jpg
Jena-62-Roter Hirsch-2023-gje.jpg
Jena-64-Roter Hirsch-Nasenschild-2023-gje.jpg
Jena-68-JenTower-2023-gje.jpg
Jena-70-Gedenktagel Bombardierung-2023-gje.jpg
Dagat Koro

An **Dagat Koro** dagat ha Kalawdan Pasipiko nga aada ha kabutngaan han Viti Levu ha katundan ngan kapuropod-an Lau ha sinirangan, nga napapalibotan han mga puro han kapuropod-an Fiji.

Ginngaran an dagat tikang ha Puro han Koro.
Dagat Savu

An **Dagat Savu** usa nga gutiay nga dagat ha sulod han Indonesya nga ginngaran tikang ha puro han Savu (Sawu) nga aada ha iya salatan nga katubtuban.
Dagat Hapon

An **Dagat Hapon** usa nga dagat marginal ha katundan Kalawdan Pasipiko, nga ginpapalibotan han Hapon, Salatan nga Korea, Amihanan nga Korea ngan Rusya. Gintatawag ini han Amihanan nga Korea nga **Sinirangan nga Dagat han Korea** ngan ha Salatan nga Korea nga **Sinirangan nga Dagat**.
Dagat Okhotsk

An **Dagat Okhotsk** (Rinusyan: Охо́тское мо́ре; Iningles nga Transliterasyon: Okhotskoye More) kalakip han katundan kalawdan Pasipiko, nga nahamutang ha kabutngaan han Rawis han kamchatka ha sinirangan, an kapuropod-an Kuril ha salatan-sinirangan, an puro han Hokkaidō ha harayo nga salata, an puro han Sakhalin ha katundan, ngan halaba nga estrecho han sinirangan nga baybayon han Siberia (upon an kapuropod-an han Shantar) ha katundan ngan amihanan. An amihanan-sinirangan nga eskina amo an Golpo han Shelikhov.
Sulod nga Dagat han Seto

An **Sulod nga Dagat han Seto** (瀬戸内海, Seto Naikai?), usa nga lawas katubigan nga nagbubulag han Honshū, Shikoku, ngan Kyūshū, tulo nga pangunahon nga puro han Hapon. Narseserbe ini nga tubig-garawasan han kanasoran, nga nagsusumpay ha Kalawdan Pasipiko pakadto ha Dagat han Hapon. Gindudugtungan ini an Bahia han Osaka ngan naghahatag hin panumpay hin mga panakayan pakadto ha mga sentro han industriya ha rehiyon han Kansai, lakip an Osaka ngan Kobe.
Dagat Solomon

An **Dagat Solomon** o **Dagat Salomón** usa nga dagat nga nahamutang ha sulod han Kalawdan Pasipiko. Aada ini ha kabutngaan han Papua New Guinea ngan Kapuropod-an Solomon.
Dagat Tasman

An **Dagat Tasman** usa ka dako nga lawas-katubigan nga nahamutang ha kabutngaan han Australya ngan new Zealand, nga may-ada ginbabanabana nga 2000 kilometro (1250 milya) nga kahalapad. Naunat ini nga mayda ginbabanabana nga 2800 km tikang ha amihanan pakadto ha salatan. Ini an salatan-katundan nga bahin han salatan Kalawdan Pasipiko.
Dagat Molucca

An **Dagat Molucca** (Inindones: *Laut Maluku*) nahamutang ha katundan Kalawdan Pasipiko ha sulod han nasod han Indonesya.
Darag nga Dagat

An **Darag nga Dagat** (puydi gihap **Dulaw nga Dagat**, **Dagat Darag** o **Dagat Dulaw** (Tsinino: 黄海; Iningles:Yellow Sea) ngaran nga ginhatag ha amihanan nga bahin han Sinirangan nga Dagat han Tsina, usa nga marginal nga dagat han Kalawdan Pasipiko. Nahamutang ini ha kabutngaan han puno-nga-katunaan han han Tsina ngan Rawis han Korea. An ngaran iginkuha ha mga napapalid nga baras tikang ha Disyerto han Gobi nga baras-bagyo nga naghahatag hin bulawanon nga dulaw han pagtunod han adlaw nga makikitan kun naglalayag o naglulupad pakatundan. Ha Amihanan nga Korea ngan Salatan nga Korea, an dagat, danay gintatawag nga Dagat Katundan.

An sirusulod nga bahia han Dagat Dulaw amo an gintatawag nga Dagat Bohai. Nangangadto dida an mga awas tikang ha Darag nga Salog (pinaagi han lalawigan han Shandong ngan iya ulohan Jinan) ngan Hai He (pinaagi han Beijing ngan Tianjin.
Dagat Amundsen

An **Dagat Amundsen** bahin han Kalawdan Salatan ha may Marie Byrd Land ha katundan Antarctica. Napaplibotan ini han Puro han Thurston ha sinirangan ngan Cape Dart ha katundan.
Sulang han Bass

An **Sulang han Bass** (kaluwas /ˈbæs/) usa nga dagat-estrecho ha nagbubulag han Tasmania tikang ha salatan han puno-nga-katunaan han Australya, labi na an estado han Victoria.
Dagat Bellingshausen

An **Dagat Bellingshausen** usa nga lugar ha katundan nga bahin han Rawis han Antarctica, ha kabutngaan han Puro han Alexander ngan Puro han Thurston. Ginkuha an ngaran tikang kan Admiral Thaddeus Bellingshausen, nga nanginano han lugar han 1821 nga katuigan.
Golpo Saint Vincent

An **Golpo Saint Vincent**(35°1′S 138°4′E﻿ / ﻿35.017°S 138.067°E﻿ / -35.017; 138.067) usa nga surudlang han katubigan han salatan nga baybayon han Australya, ha estado han Salatan nga Australya.
Dagat Ross

An **Dagat Ross** usa nga halarom ha bahia han Kalawdan Salatan ha Antarctica ha napapabutngaan han Victoria Land ngan Marie Byrd Land. Nabilngan ini ni James Ross han 1841 nga katuigan.
Dagat Scotia

An **Dagat Scotia**(57°30′S 040°00′W﻿ / ﻿57.5°S 40°W﻿ / -57.5; -40) bahin han Kalawdan Salatan nga kadam-an aada ha Salatan Kalawdan Atlantiko.
Golpo Spencer

An **Golpo Spencer**(34°25′S 136°48′E﻿ / ﻿34.417°S 136.8°E﻿ / -34.417; 136.8) ginkakatundani ha duha nga dagko nga surudlan-tubig ha salatan nga baybayon han Australya, ha estado han Salatan nga Australya, nga naatubang ha Dako nga Bahia han Australya.
Chott Melrhir

An **Chott Melrhir** (Inarabo: شط ملغيغ‎) usa nga dako nga mapag-ad nga danaw ha amihanan-sinirangan Alherya, nga nahimutang ha 34°18′N 6°18′E﻿ / ﻿34.3°N 6.3°E﻿ / 34.3; 6.3.  An Chott Melrhir mayda kahaluag nga 6700 km² ngan amo an gidadakoi nga danaw ha Alherya.
Dako nga Bahia han Australya

An **Dako nga Bahia han Australya** usa nga buklad nga bahia nga nahamutang ha kabutngaan ngan katundan nga mga bahin han salatan nga baybayon han puno-nga-katunaan han Australya.
Dako nga Mapag-ad nga Danaw

An **Dako nga Mapag-ad nga Danaw** (puydi liwat **Dako nga Maasin nga Danaw**, nahimutang ha amihanan nga bahin han estado han Utah han Estados Unidos, amo an gidadakoi nga mapag-ad nga danaw ha katundan nga hemisferio, ika upat nga gidadakoi nga waray ginagawsan nga danaw ha kalibotan ngan ika 37 nga gidadakoi nga danaw han kalibotan.
Issyk Kul

An **Issyk Kul** (poydi gihap **Ysyk Köl**, **Issyk-Kol**; Kinirgis: Ысык көл Issık Köl, Tinurkiya: Issık Göl , Rinuso: Иссык-Куль, Tsinino: 熱海) usa nga waray ginagawsan nga danaw ha amihanan nga kabugkiran Tian Shan ha sinirangan Kyrgyzstan. Amo ini an ikanapulo nga gidadkoi nga danaw ha kalibotan ha kadamo hin tubig ngan ikadua nga gidadakoi nga mapag-ad nga danaw kahuman han Dagat Caspio. Bisan ini ginpapalibotan hin natatabonan nga nyebe nga mga kabugkiran, diri ini nabag-tik, amo ini nga ginngaranan nga may kasirigngon nga "mapaso nga danaw" ha Kinirgis nga yinaknan.
Danaw Balkhash

An **Danaw Balkhash** (Kinasak: Балқаш Көлі, Balqaş köli; Rinuso: Озеро Балхаш, Ozero Balkhash) usa nga danaw ha salatan-sinirangan nga dapit han Kazakhstan, nga ha yana nga takna amo an gidadkoi ha Butnga nga Asya (kahuman han pagmara han kadam-an han Dagat Aral).
Danaw Chad

An **Danaw Chad** (Frinanses: usa nga dako nga hamabaw nga danaw ha Aprika nga an kahaluag naglalainlian ha pag-agi han mga siglo.
Danaw Sevan

An **Danaw Sevan** (Inarmenyo: Սևանա լիճ) amo an gidadakoi nga danaw ha Armenia ngan usa ha gidadakoi nga hataas nga danaw han kalibotan.
Danaw Turkana

An **Danaw Turkana** (tʊr-kä'nə, tər-kăn'ə), gintawag anay nga **Danaw Rudolf**, usa nga danaw ha Great Rift Valley ha Kenya, nga an iya harayo nga amihanan nga katubtuban natabok ha Ethiopia.
Danaw Urmia

An **Danaw Urmia** (Pinersiyano: دریاچه ارومیه Daryâcheh-ye Orumiyeh; Kinurdo: زه ریاچه ی ورمێ; Inazeri: ارومیه گولو , ارومیه گولی, Inarmenyo: Ուրմիա լիճ or Կապուտան լիճ; hadto nga ngaran: Danaw Matiene usa nga mapag-ad nga danaw ha amihanan-katundan nga Iran harani ha Turkiya. An danaw aada ha kabutngaan han mga lalawigan han Sinirangan nga Azerbaihan ngan Katundan nga Azerbaijan, katundan han salatan nga bahin han harani ha itsura nga Dagat Caspio. Gidadakoi ini nga danaw ha sulod han Butnga nga Sinirangan, ngan ikatulo ha gidadakoi nga mapag-ad nga danaw ha kalibotan nga mayda kahaluag nga ginbabanabanahan 5,200 km² (2,000 milya²). Ha iya gihahaluagi nga kadako, mayda ini 140 km (87 milya) kahilaba, ngan 55 km (34 milya) kahaluag. An iya gihahalarumi nga punto mayda 16 m (52 ft) nga kahalarom.
Danaw Van

An **Danaw Van** (Tinurkiya: Van Gölü, Kinurdo: Behra Wanê, Inarmenyo: Վանա լիճ) gidadakoi nga danaw ha Turkiya nga nahimutang ha harayo nga sinirangan han nasod ha distrito han Van.
Namtso

An **Namtso** o **Danaw Nam** (opisyal nga ngaran: Nam Co; Minongol: Tengri Nor; “Langitnon nga Danaw”; 30°42′N 90°33′E﻿ / ﻿30.7°N 90.55°E﻿ / 30.7; 90.55) usa nga bukidnon nga salog ha kabutngaan han Condado han Damxung han Prefektura han Lhasa ngan Condado han Baingoin han Prefektura han Nagqu ha Naglulugaring nga Rehiyon han Tibet ha Tsina, nga mayda ginbabanabanahan nga 112 kilometro (70 mi) Amihanan-Amihanan-Katundan tikang ha Lhasa.
Danaw Piramida (Nevada)

An **Danaw Piramida** usa nga mapag-ad nga danaw ha amihanan-katundan nga dapit han estado han Nevada han Estados Unidos.
Danaw Qinghai

An **Danaw Qinghai** (Tsinino: 青海湖) usa nga mapag-ad nga danaw nga nahimutang ha lalawigan han Qinghai ngan an gidadakoi nga danaw ha Tsina.
Tonlé Sap

An **Tonlé Sap** (Khmer: ទន្លេសាប;), amo in, dako nga lawas-katubigan (Kinamboya nga may kasirigngon nga "Dako nga Lab-as nga Tubig-Salog," nga agsob ginhuhubad nga "Dako nga Danaw") amo an gintampo nga sistema danaw ngan salog nga dako an importansya ha Cambodia. Amo ini an gidadakoi nga tab-ang nga danaw ha Salatan-Sinirangan Asya.


Cambodia-Tonle Sap-146-Gegenlicht-2007-gje.jpg
Cambodia-Tonle Sap-108-2007-gje.jpg
Cambodia-Tonle Sap-118-2007-gje.jpg
Cambodia-Tonle Sap-132-2007-gje.jpg
Cambodia-Tonle Sap-164-2007-gje.jpg
Cambodia-Tonle Sap-172-Aussichtsplattform-2007-gje.jpg
Amihanan nga Apriká

An **Amihanan nga Apriká** amo an giaamihanani nga rehiyon han kontinente han Apriká, nga ginsusumpayan han Sahara ngadto ha Ubos-ha-Sahara nga Apriká.
Maghreb

An **Maghreb** (Inarabo: بلدان المغرب , Binerber: Tamazgha), poydi liwat *Maghrib* usa nga rehiyon ha Apriká nga natudlok ha lima ka mga nasod nga lakip ha Amihanan nga Apriká, (diri angay ikalipat ha Amihanan nga Apriká. Usa ini nga Inarabo nga pulong nga may buot signgon nga "lugar han pagtunod han adlaw" o "an natondan" (tikang ha Arabyano nga pagkita). An termino gingagamit ha yana nga takna labi na an mg a Arabo, an mga nasod han Morocco, Algeria, Tunisia, Libya, ngan Mauritania.
Butnga nga Apriká

An **Butnga nga Apriká** butnga nga rehiyon han kontinente han Apriká nga agsob lakip an mga nasod han Burundi, an Republika han Butnga nga Aprika, Chad, Republika Demokatika han Congo, ngan Rwanda.
Kasalatan nga Apriká

:*Ini nga barasahon mahitungod han kontinente ha Apriká. Para han nasod, kadto-a an [[Salatan nga Apriká]]*

An **Kasalatan nga Apriká** amo an gisasalatani nga rehiyon han kontinente han Apriká.
Katundan nga Apriká

An **Katundan nga Apriká** amo an katundan nga dapit han kontinente han Apriká nga kalakip an mga nasod han Benin, Burkina Faso, Côte d'Ivoire, Cabo Verde, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Liberia, Mali, Mauritania, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leone ngan Togo.
Sinirangan nga Apriká

An **Sinirangan nga Apriká** amo an gisisirangani nga dapit han kontinente han Apriká. Mga nasop nga lakip ha Sinirangan nga Apriká:

* Kenya, Tanzania, ngan Uganda – bulig liwat ha *East African Community* (EAC)
* Djibouti, Eritrea, Ethiopia, ngan Somalia – agsob ginngangaran liwat nga Sungay han Aprika
* Mozambique ngan Madagascar – danay ginuupod ha Kasalatan nga Aprika
* Malawi, Zambia, ngan Zimbabwe – agsob ginbubulig liwat ha Kasalatan nga Aprika ngan Butnga nga Pederasyon han Aprika *Central African Federation*
* Burundi ngan Rwanda – kalakip danay ha Butnga nga Aprika
* Comoros, Mauritius, ngan Seychelles – gudti nga mga nasod nga puro ha Kalawdan Indyano
* Réunion ngan Mayotte – mga pangawas nga mga teritoryo han Fransya nga mabibilngan ha Kalawdan Indyano

Ha Heyograpiya, bulig liwat dinhi an Ehipto ngan Sudan ha rehiyon.
Ubos-ha-Sahara nga Apriká

An **Sub-Sahara nga Apriká** o **Ubos-ha-Sahara nga Apriká** usa nga heyograpiko nga termino nga gingagamit ha pangilal-an han mga kontinente han Apriká ha salatan han Sahara, o an mga Aprikano nga nasod nga bug-os o bahin nga nalalakip ha salatan han Sahara.