open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Provincia de León

An **León** usa nga probinsya, han Castilla y León, ha kanawayon o amihanan-katundan nga Espanya, ha kanawayon o amihanan-katundan nga bahin hankomunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapita ini han mga probinsya han Zamora, Ourense, Lugo, Asturias, Cantabria, Palencia, ngan Valladolid.

Mga usa nga ika-upat nga bahin han populasyon han probinsya nga 496,655 (2002) naukoy dida han kapital, León.

Mayda movimiento nga natuo nga iton León angay mahimo nga iya kalugaringon nga komunidad autonoma.

Nasaro an probinsya han Parque Nacional Picos de Europa (ha may Picos de Europa nga kabugkiran) upod han Cantabria ngan Asturias.

## Heyograpiya

Para han lista han mga munisipyo han León kitaa iton

*Lista han mga munisipyo han León

### Mga Comarca
* El Bierzo
* El Páramo
* Laciana
* Maragatería
* Babia
* La Cepeda
* La Valduerna
* Ribera del Órbigo
* La Cabrera
* La Valdería
* Tierra de la Reina
* La Vega del Esla
* La Sobarriba
* Tierra de Campos
* Omaña
* Luna
* Los Argüellos
* Ordás
* La Ribera del Órbigo
* Curueño

## Kitaa Gihapon
*Ginhadi-an han León.
Lista han mga munisipyo han León

Amo ini an lista han mga munisipalidad ha probinsya han León, ha komunidad autonoma han Castilla y León, Espanya.
 

## Kitaa Gihapon

* Lista han mga munisipyo han Castilla y León
Provincia de Zaragoza

An **Zaragoza** usa nga probinsya han komunidad autonoma han Aragón, ha amihanan nga Espanya, ha butnga nga bahin han komunidad autonoma han Aragón. Ginsasapita ini han mga probinsya han Lérida o Lleida, Tarragona, Teruel, Guadalajara, Soria, La Rioja, Navarra, ngan Huesca.

An kapital hini amo an Zaragoza, mga amo gihapon an kapital han komunidad autonoma. Lakip ha iba nga mga bungto han Zaragoza an Calatayud.

An kahaluag hini 17,274 km². An populasyon hini nga 880,118 (2003), tikang diin haros mga tulo nga ika-upat nga bahin han populasyon naukoy dida han kapital, ngan an densidad han populasyon 50.95/km². Mayda ini 292 nga munisipyo, nga diin labaw hin katunga han mga ini mga barrio nga mayda ilarom hin 300 nga katawhan.

## Kitaa Gihapon
* Lista han mga munisipyo han Zaragoza
* Lista hin mga Aragones nga comarcas.
Albanya

An **Albanya** o **Albania** (ha , Gheg nga Inalbanes: *Shqipnia*/*Shqypnia*), nga an opisyal nga ngaran **Republika han Albanya** o **Republika han Albania** (ha Inalbanes: *Republika e Shqipërisë*) usa nga nasod haha timugan nga Europa, ha rehiyon han Balkans. Ginsasapitan ini han Montenegro ha kanawayan, han Kosovo ha dumagsaan,han Republika han Masedonia ha sinirangan ngan han Gresya ha salatan ngan timugan. Mayda ini labnasan ha Dagat Adriatico ha katundan, ngan han Dagat Ionianahon ha habagatan. Ini mga diri naabot hin  tikang ha Italya, tabok han Estrecho han Otranto nga nadugtong han Dagat Adriatico ngadto han Dagat Ioniahanon. An kapital han nasod amo an Tirana.

An Albanya usa nga api han NU, NATO, Organization for Security and Co-operation in Europe, Conseho han Europa, World Trade Organisation, Organisation of the Islamic Conference ngan usa han mga nagtukod nga mga api han Pagkahiusa para han Mediterraneo. An Albania usa nga posible nga kandidato hin pag-aksedir ngadto han Unyon Europeo tikang han Enero 2003, ngan pormal ini nga nag-aplikar para hin pag-api han UE dida han ika-28 han Abril 2009.

An Albanya usa nga parlamentarya nga demokrasya ngan usa nga transisyon nga ekonomiya. An ulohan han Albanya, Tirana, amo an urukyan hin mga 600,000 han mga 3,000,000 ka tawo han nasod. Mga gawasnon-nga-market nga reporma nagbuklad han nasod ngadto hin investment tikang ha langyaw, labi na ha pagpadukwag ha infrastruktura hin enerhiya ngan panakayan.  Ginpili an Albanya nga amo an igbaw nga nasod dida han talaan han Lonely Planet hin napulo nga igbaw nga nasod para han 2011.

## Mga kasarigan
Lista han mga munisipyo han Zaragoza

Ini in lista han mga munisipyo han probinsya han Zaragoza ha komunidad autonoma han Aragón, Espanya.

 

## Mga Reperensya

* Diputación de Zaragoza - Municipios 

## Kitaa Gihapon

* Lista han mga comarca han Aragón
* Lista han mga munisipyo han Aragón
Belarus

An **Belarus** o **Bielorrusya** nga an opisyal nga ngaran **Republika han Belarus** (ha Binelaruso: ***Рэспу́бліка Белару́сь***) usa nga nasod ha Europa.  An kapital hini amo an syudad han Minsk.
Bosnya ngan Hersegovina

**Bosnya ngan Hersegovina** (***Bosna i Hercegovina - Босна и Херцеговина***) usa nga nasod ha Europa.  An kapital hini amo an syudad han Sarajevo.
Aserbaiyan

An **Aserbaiyan** o **Azerbaijan** (ha Azerbaiyani: **Azərbaycan** ;ha Kinatsila: *Azerbaiyán*) nga tinatawag ha pormal nga **Republika han Aserbaiyan** o **Republika han Azerbaijan** (***Azərbaycan Respublikası***) usa nga nasod ha Europa ngan Asya. An kapital hini amo an syudad han Baku.

## Mga Rayon o Distrito han Aserbaiyan
### Dukot ha Azerbaijan
# Absheron (Abşeron) 
# Aghjabadi (Ağcabədi)
# Agdam (Ağdam)
# Agdash (Ağdaş)
# Agstafa (Ağstafa)
# Agsu (Ağsu)
# Shirvan syudad
# Astara
# Baku syudad (Bakı)
# Balakan (Balakən)
# Barda (Bərdə)
# Beylagan (Beyləqan)
# Bilasuvar (Biləsuvar)
# Jabrayil (Cəbrayıl)
# Jalilabad (Cəlilabad)
# Dashkasan (Daşkəsən)
# Davachi (Dəvəçi)
# Fizuli (Füzuli)
# Gadabay (Gədəbəy)
# Ganja syudad (Gəncə)
# Goranboy
# Goychay (Göyçay)
# Hajigabul (Hacıqabul)
# Imishli (İmişli)
# Ismailli (İsmayıllı)
# Kalbajar (Kəlbəcər) 
# Kurdamir (Kürdəmir)
# Lachin (Laçın)
# Lankaran (Lənkəran)
# Lankaran syudad (Lənkəran)
# Lerik
# Masally (Masallı)
# Mingachevir syudad (Mingəçevir)
# Naftalan syudad
# Neftchala (Neftçala)
# Oghuz (Oğuz)
# Qabala (Qəbələ)
# Qakh (Qax)
# Qazakh (Qazax) 
# Gobustan
# Quba
# Qubadli (Qubadlı)
# Qusar
# Saatly (Saatlı)
# Sabirabad
# Shaki (Şəki)
# Shaki syudad (Şəki)
# Salyan
# Shamakhi (Şamaxı)
# Shamkir (Şəmkir)
# Samukh (Samux)
# Siazan (Siyəzən)
# Sumqayit syudad (Sumqayıt)
# Shusha (Şuşa)
# Shusha syudad (Şuşa) 
# Tartar (Tərtər) 
# Tovuz 
# Ujar (Ucar)
# Khachmaz (Xaçmaz)
# Khankendi syudad (Xankəndi)
# Goygol An tawag han una amo an **Khanlar (Xanlar)**
# Khizi (Xızı)
# Khojali (Xocalı) 
# Khojavend (Xocavənd)
# Yardymli (Yardımlı)
# Yevlakh (Yevlax)
# Yevlakh syudad (Yevlax)
# Zangilan (Zəngilan)
# Zaqatala
# Zardab (Zərdab)

### Nakhchivan Autonoma Republika

# Babek (Babək)
# Julfa (Culfa)
# Kangarli (Kəngərli)
# Nakhchivan (syudad) (Naxçıvan Şəhər)
# Ordubad
# Sadarak (Sədərək)
# Shakhbuz (Şahbuz)
# Sharur (Şərur)
Kroasya

**Kroasya** kon **Croasia** (***Republika Hrvatska***) usa nga nasod ha Europa. Sumala han 2001 census, mayda ini populasyon nga 4,437,460. Kapital nga syudad an Zagreb.
Bulgaria

An **Bulgarya** (***Република България***) usa nga nasod ha Europa. An kapital hini amo an syudad han Sofia.

## Mga lalawigan ha Bulgarya

## Mga tigaman

## Pinanbasaran
Georgia (nasod)

An **Georgia** o **Heorhya** (***საქართველო > Sakartvelo***) amo an usa nga nasod ha Europa ngan Asya. An kapital hini amo an Tbilisi.

## Mga rehiyon ngan distrito

## Mga sumpay ha gawás
* Full information about (country) Georgia (english, german, russian, georgian)
Kasahistan

An **Kasahistan** o kundi man **Kazakhstan** (ha Kinazakh: *Қазақстан*, *Qazaqstan*; ha Ruso: *Казахстан*) nga an opisyal nga ngaran **Republika han Kasahistan** (Kinazakh: *Қазақстан Республикасы*, *Qazaqstan Respwblïkası*; ha Ruso: *Республика Казахстан*, *Respublika Kazakhstan*) usa nga nasod ha Asya ngan Europa.

## Etimolohiya
An ngaran nga "Kazakh" nátíkang han kahadto nga Turkic nga pulong *qaz*, "paglinákat", nga nagpapahayag han nagbuburubalhin hin lugar nga kultura han mga Kazakh. An ngaran nga "Cossack" amo gihapon an gintikangan. An Pinersa nga suffix *[[-stan]]* nangangahulogan nga "tunà" o kundi man "lugar hin", amo nga *Kasahistan* o kundi man *Kazakhstan* puyde mangahulogan hin literal nga "tunà han mga naglilinakat".

Bisan man kun an minat-an nga paggamit han ngaran gin-gagamit la pagtudlok ha mga ethniko nga mga Kazakh, upod an mga nangungukoy ha Tsina, Rusya, Turkiya, Usbekistan ngan iba nga mga hagrani nga mga kanasoran, nagtitikadako na an paggamit han ngaran nga "Kazakh"  ha pagtawag hin bisan hin-o man nga molupyo han Kasahistan, bisan han mga diri-Kazakh.

## Mga lalawigan

## Pinambasaran
Islandya

An **Republika han Islandya** (***Lýðveldið Ísland***; Iningles: *Republic of Iceland*) amo an usa ka nasod isla ha Amihanan Kalawdan Atlantico. An kapital hini amo an Reykjavík.

President :   Guðni Th. Jóhannesson

## Mga hulagway

Reykjavik-33-Hallgrimskirche-Leifur Eiriksson-2018-gje.jpg|Reykjavik
Reykjavik-02-Parlament-1980-gje.jpg|Reykjavik
Skogafoss-12-2018-gje.jpg|Skogafoss
Gullfoss-20-2018-gje.jpg|Gullfoss
Reynisfjara-30-Reynisdrangar-2018-gje.jpg|Reynisfjara
Thingvellir-06-Kirche-Hof-Thingplatz-1980-gje.jpg|Thingvellir
Myvatn-Jardbadsholar-40-Krater-2018-gje.jpg|Myvatn-Jardbadsholar
Joekulsarlon-04-2018-gje.jpg|Joekulsarlon
Skeidararsandur-14-2018-gje.jpg|Skeidararsandur
Stoedvarfjoerdur-30-Lambafell-2018-gje.jpg|Stoedvarfjoerdur
Europa

An **Europe** ginsisiring nga usa han mga pito nga kontinente nga, hini nga kaso, mas kultural ngan politkal nga pagkakaiba kaysa hin fisioheyograpiko. Ha pisikal ngan geolohiya, an Europa usa nga subkontinente o dako nga peninsula, nga naghihimo hiton pinakakatundan nga bahin han Eurasia. An katubtoban han Europa ha amihanan amo an Kalawdan Arctico, ha katundan an Kalawdan Atlantico ngan ha salatan han Dagat Mediterraneo ngan han Caucasus. An katubtoban han Europe ha siniringan diri klaro, pero ha tradisyon ini amo an *[[watershed]]* para han mga Kabugkiran Ural ngan Dagat Caspian ha timugan o salatan-sinirangan: an mga Ural ginsisiring han kadam-an nga heyograpiko ngan tektoniko nga tigaman nga nabulag hiton Asya tikang han Europa.

An Europa amo an ikaduha nga gigutiayi nga kontinente han kalibutan ha kahaluag, nga mga 10,430,000 ka kwadrado nga kilometro (4,020,000 ka kwadrado nga milya) o 2.0% han katunaan han Kalibutan, ngan ini darudako la kaysa han Australia. Ha populasyon, amo ini an ikatulo nga gidakoi nga kontinente (an Asya ngan Africa darudako) nga mayda populasyon nga labaw hin 705,000,000, o mga 11% ha populasyon han kalibutan.

## Kitaa Gihapon
* Unyon Europea

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* Council of Europe
* European Union
* The Columbia Gazetteer of the World Online Columbia University Press
* "Introducing Europe" from Lonely Planet Travel Guides and Information
Liechtenstein

**Lestenstin** o **Liechtenstein** (Inaleman:***Fürstentums Liechtenstein***), Prinsipalidad han Liechtenstein an opisyal nga ngaran, usa nga napapaligiran hin tuna nga Aleman-in-ginyayakan nga micro-estado ha Butnga nga Europa. Ini nga prinsipalidad in usa nga monarkiya nga konsitusyunal nga pinamumunuan han Prinsipe han Liechtenstein.

Ini nga nasod, ginpapalibutan han Switzerland ha katundan ngan salatan ngan an Austria hs sinirangan ngan amihanan. Mayda la ini gutiay nga paglapus hin 160 kilometro kwadrado (62 milya kwadrado), an ika-upat ha gutiayay ha Europa, ngan ginbabanabanahan nga may-ada populasyon nga 37,000. Ginbabahin ini ha 11 ka munisipalidad, an iya kapital amo an Vaduz ngan an gidakoi nga munisipalidad amo an Schaan.


Liechtenstein-04-Vaduz-Burg-2006-gje.jpg
Liechtenstein-02-Vaduz-2006-gje.jpg
Liechtenstein-06-Vaduz-Hotel-2006-gje.jpg
Liechtenstein-10-Holzbruecke-2006-gje.jpg
Liechtenstein-08-Berge-2006-gje.jpg
Liechtenstein-24-Balzers-Schloss Gutenberg-2006-gje.jpg


## Pinanbasaran
Norte nga Macedonia

An **Norte nga Macedonia** o kundi man **Amihan(an) nga Macedonia**, nga an opisyal nga pagngaran an **Republika han Amihan(an) nga Macedonia** o **Republika han Norte nga Macedonia** usa nga nasod ha Balkan Peninsula ha Salatan-Sinirangan Europa. Usa ini ha mga sinmunod nga mga estado han anay Yugoslavia, kun diin ini nag-asoy hin paglulugaring han Setyembre 1991. Ha panahon nga namumutnga han Setyembre 1991 ngan han Pebrero 2019, ini opisyal nga tinatawag nga Republika han Macedonia ngan agsob kilala ha ngaran nga Macedonia. 

Ini nga nasod nagin membro han United Nations han Abril 1993, pero tungod han diri pagkakaarasya han Gresya ha paggamit han ngaran nga Macedonia, ini in nahiapi ha ilarom han probisyunal nga ngaran nga *Kasanhi nga Yugoslav nga Republika han Macedonia* (ginpahalipot nga KYR Macedonia ngan KYRHM), ini nga termino gingagamit gihapon han pipira nga lain nga mga internasyunal nga organisasyon. Han Hunyo 2018, an Macedonia ngan Gresya nagpirma hin Pagkasarabot ha Prespa, nga nag-aasoy nga an nasod kinahanglan magbalyu hin ngatan ngadto ha Republika han Norte nga Macedonia erga omnes. Ini nga pagliwat hin ngaran nahimugso han 12 Pebrero 2019, ngan may-ada pipira ka bulan nga transisyon para han mga pasaporte, lisensya nga plaka, salapi, customs, mga tigaman han katubtuban, ngan mga website han kagamhanan, ngan iba pa.

## Mga tigaman

## Mga pinambasaran

## Bibliyograpiya

* 
* 
*
Moldavia

**Moldavia** o **Moldova** (***Republica Moldova - Республика Молдова***) usa nga nasod nga Europa.  An kapital hini amo an syudad han Chisinau.
Monaco

An **Monaco** nga tinatawag hin opisyal nga **Prinsipado han Monaco** (***Principauté de Monaco - Principatu de Múnegu***) usa nga gamay nga soberano nga estado ha Europa.  An kapital hini amo an syudad han Monaco-Ville.
Noruega

An **Noruega** (***Kongeriket Norge - Kongeriket Noreg***) usa ka nasod ha Europa.  An ulohan hini amo an syudad han Oslo.

## Mga kasarigan
Rusya

An **Rusia** o **Rusya** ()) nga kilalado nga **Federasyon Rusa** (ha Rinuso: Российская Федерация ; gintransliterar nga *Rossiyskaya Federatsiya*) usa ka nasod nga nahimutang ha mga kontinente han Asya ngan Europa. An kapital han Nasod amo an syudad han Moscow. 

## Lista han mga Suhito han Federal (Federal Subjects) han Rusya

## Mga reperensya
Swiza

An **Swiza** o **Swisa** (, , , ; Kinatsila: *Suiza*; Iningles: *Switzerland*), nga an opisyal nga pagtawag **Konfederasyon Swiza** (, amo an pagpahalipot CH; ; ; ; ; Kinatsila: *Confederación Suiza*; Ininglis: *Swiss Confederation*), usa nga federal nga republika nga nahimo tikang hin 26 ka kanton, ngan an Bern amo an lingkoranan han mga kagamhanan federal. Nahamutang an nasod ha Katundan nga Europa, nga diin ginsasapitan ini han Alemanya ha amihanan, han Fransya ha katundan, han Italya ha salatan, ngan han Austrya ngan Liechtenstein ha sidlangan.

## Mga pabaro

## Pinanbasaran

## Bibliograpiya
* Church, Clive H. (2004) *The Politics and Government of Switzerland*. Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-69277-2.
* Dalton, O.M. (1927) *The History of the Franks, by Gregory of Tours*. Oxford: The Clarendon Press.
* Fahrni, Dieter. (2003) *An Outline History of Switzerland. From the Origins to the Present Day*. 8th enlarged edition. Pro Helvetia, Zürich. ISBN 3-908102-61-8
* von Matt, Peter: *Das Kalb vor der Gotthardpost. Zur Literatur und Politik in der Schweiz*. Carl Hanser Verlag, München, 2012, ISBN 978-3-446-23880-0, S. 127–138.
* Historical Dictionary of Switzerland (2002–). Published electronically and in print simultaneously in three national languages of Switzerland.

## Mga sumpay ha gawas

; Gobyerno
* The Federal Council 
* The Federal Authorities of the Swiss Confederation
* Swissworld.org, Switzerland's information portal 
* Swiss Statistics at the Swiss Federal Statistical Office.
* Practical informations

; Reperensya
* Switzerland  at *UCB Libraries GovPubs*.
* Switzerland entry at *[[Encyclopædia Britannica]]*.
*
* Switzerland profile from the BBC News.
*

; Heyograpiya
*
* Federal Office of Topography 
* Searchable interactive map (search.ch)
*

; Biyahe
* Tourism

; Kaagi
*   Historical Dictionary of Switzerland 
* Swiss American Historical Society 

; Mga yinaknan
*swiss-linguistics.com, a portal on current linguistic research in Switzerland.

; News media
* Daily newspapers
** ''Tages-Anzeiger'' 
** ''Neue Zürcher Zeitung''
** ''Le Temps''
** ''Corriere Del Ticino''
* swissinfo.ch, Swiss News – Worldwide

; Pag-aram
* Universities in Switzerland
* The Swiss School System

; Syensya, panhalikwat ngan teknolohiya
* State Secretariat for Education and Research, SER 
* The Swiss Portal for Research and Innovation (private source).
Syudad han Vaticano

An **Syudad han Vaticano** nga ha opisyal nga pagtawag **Estado han Syudad han Vaticano** (; ), usa nga ginpalibotan hin tuna nga soberano nga syudad-nga-estado. An teritoryo hini amo in ginpalibotan hin bungbung nga enclave ha sakob han syudad han Roma. Ha kadako nga 44 ka hektarya (108.7 nga acre) amo ini an giguti-ayi nga naglulugaring nga estado han kalibutan.

Ginhimo ini pinaagi han Kasabotan han Letran (puyde liwat tawagon nga *Pacto de Letrán* o *Lateran Treaty*) han 1929 nga bag-o nga entidad. An kataposan nga nahabilin han kasanhi (756 tubtob 1870) nga mga Estados Pontificios ginbug-os nga ginlakip ngadto han Italyano nga estado, nga han una usa nga ginhadi-an, dida han 1870, nga amo gihapon an naglakip hin iba nga mga estado nga Italyano sugad han Duha nga Sicilias, nga nagin nagsunod-nga-estado han ngatanan hini nga mga estado ha mga katungod ngan mga obligasyon.

An Syudad han Vaticano usa nga diri-gin-ereder, nga gin-eelihir nga kanan-kapadi-an nga monarkiya nga ginpapamunoan han Obispo han Roma — an Papa Katoliko. An gihataasi nga mga funsyonaryo han estado hini mga kapadi-an han Singbahan Katoliko. Amo ini an soberano nga teritoryo han Santa Sede (ha Linatin: *Sancta Sedes*; ha literal nga Winaray: *Baraan nga Lingkoranan* o *Baraan nga Lingkoran*) ngan dinhe nahimutang an Palasyo Apostoliko — an opisyal nga urukyan han Papa — ngan han Curia Romana. Amo nga, samtang an lingkoranan han simbahan (katedral) han Papa komo Obispo han Roma (an Basilika han San Juan Letrán) nahamutang ha gawas han mga bungbong hini, ha Roma, an Syudad han Vaticano amo an sinisiring nga kapital hin gobyerno han Simbahan Katolika.

## Ngaran
An ngaran nga  syahan nga gin-gamit dida han Kasabotan han Letrán, nga ginpirma dida han 11 han Pebrero 1929, nga nagtúkod han yana nga syudad-nga-estado. Ginkuha an ngaran tikang han Pungtod han Vaticano, an heyograpiko nga kahamutangan han estado. An "Vaticano" ginkúhà tikang hin ngaran hin Etruscano nga gin-ukyan,  *Vatica* o *Vaticum* nga buot sidngon taramnan, nga nahamutang dida han kahaluag nga gintawag han mga Romano nga *vaticanus ager*, "Vaticano nga teritoryo".

An opisyal nga Initalyano nga ngaran han syudad **' o, kun poropormal, **', buot sidngon "Estado han Syudad han Vaticano". Bisan kun an Santa Sede (nga laín tikang han Syudad han Vaticano) ngan an Singbahan Katolika nagamit hin Pansingbahan nga Linatin ha opisyal nga mga dokumento, nagamit an Syudad han Vaticano han Initalyano komo opisyal nga yinaknan. ** an Linatin nga ngaran; gin-gagamit ini ha mga opisyal nga dokumento, diri la han Santa Sede kundi han kadam'an nga mga opisyal nga dokumento han Singbahan ngan han Papa.

## Mga tigaman

## Mga pinanbasaran

## Mga ginkutlo

## Bibliograpiya
* 
*
*
*
*
*

## Mga sumpay ha gawas

*
*Official website of the Holy See
*Inside the Vatican on National Geographic YouTube channel
*Vatican Chief of State and Cabinet Members 
*
*Holy See (Vatican City)  from *UCB Libraries GovPubs*
*
*Vatican from the BBC News
*
*
*The Vatican: spirit and art of Christian Rome, a book from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF)
Turkeya

An **Turkeya** (***Türkiye Cumhuriyeti***) kay an usa nga nasod ha Asya. An kapital hini kay an 	Ankara.

## Mga lalawigan ha Turkeya

 


## Pinanbasaran

## Dugang nga barasahon

* 
* 
* Reed, Fred A. (1999). *Anatolia Junction: a Journey into Hidden Turkey*. Burnaby, B.C.: Talonbooks [sic]. 320 p., ill. with b&w photos. ISBN 0-88922-426-9
* 
* Roxburgh, David J. (ed.) (2005). *Turks: A Journey of a Thousand Years, 600–1600.* Royal Academy of Arts. ISBN 1-903973-56-2.
* *Turkey: A Country Study* (1996). Federal Research Division, Library of Congress. ISBN 0-8444-0864-6.
* 

## Mga sumpay ha gawas

* Official website of the Presidency of the Republic of Turkey 
* 
* Turkey  from *UCB Libraries GovPubs*
* 
* Turkey profile from the BBC News
* Turkey at *[[Encyclopædia Britannica]]*
* 
* Turkey's Official Tourism Portal
* OECD Better Life Index
* 
* 

* Key Development Forecasts for Turkey from International Futures
;Trade
*World Bank Trade Summary Statistics for Turkey 2012
*Macroeconomic Data for Turkey Online
Ukranya

An **Ukranya** (ha Inukranya: ***Україна - Ukrayina***) amo an usa ka nasod ha Sinirangan nga Europa.  Sa saro hira hin katubtuban ha Rusya ha sinirangan; Belarus ha amihan; Polonya, Slovakia ngan Hungarya ha natondan; Romania ngan Moldova ha salatan-natondan; ngan an Itom nga Dagat ngan Dagat han Azov ha salatan.  An syudad han Kiev (Kyiv) amo an ulohan ngan gidadako-i nga syudad han Ukranya.

## Pinanbasaran
Gibraltar

An **Gibraltar** (kaluwás ha Ininggles:  ,  ;   o kundi man **Hibraltar** usa nga Britaniko nga Teritoryo ha Tabok-han-Dagat nga nahamutang ha salatan nga dapit han Peninsula Iberico. Mayda ini kahaluag nga  ngan nagsasaro ini han amihan nga katubtuban han Espanya. An Roca han Gibraltar amo an nanguguna nga tigaman han rehiyon. Ha ubos ini amo in dako-hin-densidad nga kahaluag hin syudad, nga urukyan hin labaw 30,000 nga mga Gibraltarnon ngan iba nga nga nasyonalidad.

Han 1704, nakuha an Gibraltar tikang han Espanya hin mga puwersa Anglo-Olandes dida han Gera han Espanyol nga Panurundon para han Habsburgo nga pag-angkon han Espanyol nga trono. Ginbilin an teritoryo ha Gran Bretanya hin kadayunan ha ilarom han Kasabotan han Utrecht han 1713. Dida han mga Gera Napoleonico ngan han Ikaduha nga Gera Pankalibotan importante ini nga base para han Royal Navy kay nagkontrolar iní han pagsakob ngan paggawas ha Dagat Mediteraneo, nga diin an Suláng han Gibraltar, mga  là in kahaluag hini nga nga choke point ha kadagatan. Nagpapabilin ini nga importante ha estratehiya nga diin, an katunga han pankadagatan nga negosyo naagi hiní nga suláng. Ha yana, an ekonomiya han Gibraltar nahibase hin dako nga bahin ha turismo, panhuygo nga online, mga serbisyo hin panalapi ngan bunkering.

## Ngaran
Ginkuhà an ngaran tikang han  (ginngaranan ha dungog han ika-8 nga siglo nga Moro nga militar nga namumuno nga hi Tariq ibn Ziyad). Amo gihapon iní it ngaran ha Inarabo.

## Mga kasarigan
Kapuropud-an Feroe

An **Kapuropud-an Faroe** o **Feroe nga Islas** (***Færøerne - Føroyar***) amo an usa ka grupo nga mga isla ha Salatan Kalawdan Atlantiko. An ulohan hini amo an Tórshavn.
## Mga Sumpay ha Gawas
* Official site 
* Official tourist site
* Flick photo set
Guernsey

An **Guernsey** nga an opisyal nga ngaran **Bailyasgo han Guernsey** (Ininglis: ***Bailiwick of Guernsey***; Norman: ***Bailliage de Guernesey***) usa nga teritoryo han Reino Unido. an ulohan hini amo an St. Peter Port.
Jan Mayen

**Jan Mayen** (***Jan Mayen***) usa nga *volcanic* na isla ha Arctic Ocean ngan sakop san Norway. may'ada ini kahilaba nan 55 km (34 mi) ngan 373 km2 (144 sq mi) na kahilapad.
Bukidnon

An **Bukidnon** usa nga ginpapalibotan-hin-tuna nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Malaybalay. Ginsasapitan an probinsya, kon iglibot tipa-tuo tikang ha amihanan, han Misamis Oriental, Agusan del Sur, Davao del Norte, Cotabato, Lanao del Sur, ngan Lanao del Norte.

An Bukidnon sinisiring hin mga Pilipino nga amo an *food basket* han Mindanao. Mga *plantation* dinhe nga probinsya na-producir, labot la hin iba nga produkto, hin pinya.

## Heyograpiya

### Politikal

An Bukidnon ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga bungto ngan duha (2) nga syudad.

#### Mga Syudad

*Syudad han Malaybalay
*Syudad han Valencia

#### Mga Bungto



*Baungon
*Cabanglasan
*Damulog
*Dangcagan
*Don Carlos
*Impasug-Ong
*Kadingilan
*Kalilangan
*Kibawe
*Kitaotao

*Lantapan
*Libona
*Malitbog
*Manolo Fortich
*Maramag
*Pangantucan
*Quezon
*San Fernando
*Sumilao
*Talakag


### Pisikal

## Mga Sumpay ha Gawas

* Gobyerno han Probinsya han Bukidnon
Camiguin

An **Camiguin** usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. 

An kapital hini Mambajao ngan amo ini an ikaduha nga giguti-ayi nga probinsya ha populasyon ngan ha kahaluag-hin-katuna-an. Iton Batanes la it garugamay. An isla han Camiguin ada ha Dagat Bohol mga 10 ka kilometro nga amihanan tikang han Misamis Oriental.

## Heyograpiya

### Politikal

An Camiguin ginbahin ngadto hin lima (5) nga bungto.

#### Mga Bungto



*Catarman
*Guinsiliban
*Mahinog

*Mambajao
*Sagay


### Pisikal

## Mga Sumpay ha Gawas
*Opisyal nga Websayt han Probinsya han Camiguin
Lanao del Norte

An **Lanao del Norte** usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan han Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Tubod. An probinsya ginsasapitan han Lanao del Sur ha salatan, han Zamboanga del Sur ha katundan, Misamis Oriental ha dumagsaan o amihanan-sidlangan, Bukidnon ha sidlangan, ngan nahibulag tikang han Misamis Occidental pinaagi han Baybayon han Iligan.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Lanao del Norte ginbahin ngadto hin karuhaan kag duha (22) ka mga bungto ngan usa (1) nga syudad.

#### Syudad

* Syudad han Iligan

#### Mga Bungto



* Bacolod
* Baloi
* Baroy
* Kapatagan
* Kauswagan
* Kolambugan
* Lala
* Linamon
* Magsaysay
* Maigo
* Matungao

* Munai
* Nunungan
* Pantao Ragat
* Pantar
* Poona Piagapo
* Salvador
* Sapad
* Sultan Naga Dimaporo (Karomatan)
* Tagoloan
* Tangcal
* Tubod


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay ha Gawas
Misamis Occidental

An **Misamis Occidental** usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Oroquieta. An probinsya ginsasapitan han Zamboanga del Norte ngan Zamboanga del Sur ha katundan ngan nahibulag tikang han Lanao del Norte han Baybayon han Iligan.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Misamis Occidental ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga bungto ngan tulo (3) ka syudad.

#### Mga Syudad

* Syudad han Oroquieta
* Syudad han Ozamiz
* Syudad han Tangub

#### Municipalities



* Aloran
* Baliangao
* Bonifacio
* Calamba
* Clarin
* Concepcion
* Don Victoriano Chiongbian (Don Mariano Marcos)

* Jimenez
* Lopez Jaena
* Panaon
* Plaridel
* Sapang Dalaga
* Sinacaban
* Tudela


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay ha Gawas
Misamis Oriental

An **Misamis Oriental** usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini ngan an sentro han rehiyon amo an Cagayan de Oro. Ginsasapitan an probinsya han Lanao del Norte ngan Bukidnon ha salatan, han Agusan del Norte ngan Agusan del Sur ha sidlangan, ngan ha amihanan amo an Dagat Bohol upod han isla-probinsya han Camiguin tikang han amihanan nga labnasan hini.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Misamis Oriental ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad.

#### Mga Syudad

* Cagayan de Oro
* Syudad han El Salvador
* Syudad han Gingoog

#### Mga Bungto



* Alubijid
* Balingasag
* Balingoan
* Binuangan
* Claveria
* Gitagum
* Initao
* Jasaan
* Kinoguitan
* Lagonglong
* Laguindingan
* Libertad

* Lugait
* Magsaysay (Linugos)
* Manticao
* Medina
* Naawan
* Opol
* Salay
* Sugbongcogon
* Tagoloan
* Talisayan
* Villanueva


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay ha Gawas
Provincia de Badajoz

An **Badajoz** usa nga probinsya han Espanya, ha salatan o habagatan nga dapit han komunidad autonoma han Extremadura. Ginsasapita ini han mga probinsya han Cáceres, Toledo, Ciudad Real, Córdoba, Sevilla, ngan Huelva, ngan han Portugal. 

Mayda ini kahaluag hin 21,766 ka kwadrado nga km², ngan amo ini an probinsya nga pinakahaluag ha Espanya. An sunod nga probinsya han Extremadura, nga amo an Cáceres, amo an ikaduha ha kahaluag.

An Badajoz mayda populasyon nga 671,299 nga nangungukoy (2005). An kapital hini amo an syudad han Badajoz. An mga munisipyo han probinsya, gawas han kapital, nga mayda labaw hin 10,000 nga nangungukoy amo an Mérida, Don Benito, Almendralejo, Villanueva de la Serena, Montijo, Zafra, Villafranca de los Barros, ngan Olivenza.

## Kitaa Gihapon
* Lista han mga munisipyo han Badajoz.
* Lista han mga komarka han Extremadura.
Provincia de Barcelona

An **Barcelona** usa nga probinsya han Espanya, ha sentral nga bahin han komunidad autonoma han Cataluña. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Tarragona, Lérida, ngan Gerona, ngan han Dagat Mediterraneo. 

An kapital hini amo an syudad han Barcelona. An probinsya mayda populasyon nga 5,218,554 ka tawo (2005), ngan tikang hini, mga haros ikatulo nga bahin naukoy ha kapital. Mayda ini kahaluag nga 7,719 ka kwadrado nga km².

## Mga Comarca

## Kitaa Gihapon
* Lista han mga munisipyo han Barcelona
Davao de Oro

An **Davao de Oro**, Compostela Valley anay, amo an ikaduha nga gibag-ohi nga probinsya han Pilipinas. Nahamutangan ini ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. Iton Zamboanga Sibugay la iton burubag-o. An kapital hini amo an Nabunturan ngan ginsasapitan an probinsya han Davao del Norte ha katundan, Agusan del Sur ha amihanan, ngan Davao Oriental ha sinirangan. Ha habagatan o salatan-katundan nahamutangan an Golfo han Davao. An probinsya, nga gin-agnayan nga *Comval* para hin halipot nga ngaran, kabahin han una han Davao del Norte hangtod nahimo ini nga bulag nga lalawigan han 1998. 

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Compostela Valley ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.

#### Mga Bungto



* Compostela
* Laak (San Vicente)
* Mabini (Doña Alicia)
* Maco
* Maragusan (San Mariano)
* Mawab

* Monkayo
* Montevista
* Nabunturan
* New Bataan
* Pantukan


### Physical

## Mga Kiritaon hin Turista

* Busay Maragusan
* Tagbibinta ngan Aguacan nga Busay
* New Bataan: Manurigao nga Busay
* Nabunturan: Mainit Hot Spring

## Kaagi ngan Kasaysayan

Ginhimo pinaagi han Republic Act No. 8470 han Marso 7 1998.

## Mga Sumpay ha Gawas
Nederlandes

An **Nederlandes** o kundi man **Países Bajos** (ha Nederlandes: **Nederland**) usa nga nasod nga sakop han Ginhadi-an han Nederlandes. (ha Nederlandes: *Koninkrijk der Nederlanden*). Usa ini nga monarkiya konstitusyonal nga parlamentaryo nga demokrasya. Nahamutang an Nederlandes ha Kanawayan nga Europa, ngan ginsasapitan ini han Dagat Amihanan ha amihanan ngan katundan, han Belhika ha salatan, ngan Alemanya ha sinirangan. An kapital han nasod amo an Amsterdam ngan an lingkoranan han gobyerno amo An Haga (ha Nederlandes: *Den Haag*; Iningles *The Hague*; Kinatsila: *La Haya*).

An Netherlands agsob tawagon nga **[[Holanda]]**, pero diri ini ginagamit ha pormal kay an Amihanan ngan Salatan nga Olanda amo in duduha la han napulo kag duha han mga lalawigan hini (kitaan an terminolohiya han "Nederlandes"). An pulong nga *[[Nederlandes (terminolohiya)|Dutch]]* gin-gagamit pagtawag han katawhan, han yinaknan, ngan bisan ano nga nahahanungod han Nederlandes.

An literal nga kahulogan han ngaran nga *Nederlandes* amo an **Ubós nga mga Katunaan** o **Ubós nga mga Kanasoran** o **Ubós nga mga Kabansaan**.

## Pinanbasaran

## Dugang nga barasahan
; Heyograpiya ngan kalibongan
* Burke, Gerald L. *The making of Dutch towns: A study in urban development from the 10th–17th centuries* (1960)
*  Lambert, Audrey M. *The Making of the Dutch Landscape: An Historical Geography of the Netherlands* (1985); focus on the history of land reclamation
* Meijer, Henk. *Compact geography of the Netherlands*  (1985)
* Riley, R. C., and G. J. Ashworth. *Benelux: An Economic Geography of Belgium, the Netherlands, and Luxembourg* (1975) online

; Kasaysayan
* Paul Arblaster. *A History of the Low Countries*. Palgrave Essential Histories Series New York: Palgrave Macmillan, 2006. 298 pp.&nbsp;ISBN 1-4039-4828-3.
* J. C. H. Blom and E. Lamberts, eds. *History of the Low Countries* (1998)
* Jonathan Israel. *The Dutch Republic: Its Rise, Greatness, and Fall 1477–1806* (1995)
* J. A. Kossmann-Putto and E. H. Kossmann. *The Low Countries: History of the Northern and Southern Netherlands* (1987)

## Mga sumpay ha gawas

; Articles
*
*

; Kasahiran nga Impormasyon
*
* Netherlands  from *UCB Libraries GovPubs*
*
* I am Expat – General information about the Netherlands
* Netherlands: Map, History, Government, Culture & Facts | Infoplease.com
* Netherlands profile from the BBC News
*
*
* Key Development Forecasts for the Netherlands from International Futures

; Gobyerno
* Overheid.nl  – official Dutch government portal
* Government.nl – official Dutch government web site
* Statistics Netherlands (CBS) – Key figures from the Dutch bureau of statistics
* 

; Biyahe
* Holland.com – English website of the Netherlands tourist office
* netherlands-tourism.com – Tourism guide to the Netherlands
* nbtc.nl  – Organisation responsible for promoting the Netherlands nationally and internationally
Leon B. Postigo

An **Leon B. Postigo** (**Bacungan**) usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 19,550 ka tawo ha 3,802 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Bacungan ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.



* Bacungan (Pob.) 
* Bogabongan 
* Delusom 
* Mangop 
* Manil 
* Mawal 
* Midatag 
* Morob 
* Nasibac 

* Rizon 
* Santa Maria 
* Sipacong 
* Talinga 
* Tinaplan 
* Tiniguiban 
* Tinuyop 
* Tiogan 
* Titik 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Davao del Norte

An **Davao del Norte**, nga gintawag hin una nga panahon nga **Davao** la, amo ini usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Tagum. Ginsasapitan ini han Agusan del Sur ha amihanan, Bukidnon ha katundan, Compostela Valley ha sinirangan, ngan han Syudad han Davao ha salatan. Lakip ha Davao gihapon an Isla han Samal ha salatan ha Golfo han Davao. An probinsya han Compostela Valley kalakip han una ha Davao hangtod han paghimo-a hini nga bulag nga probinsya han 1998. Ugsa han 1967, an upat nga mga lalawigan o probinsya—Davao (del Norte), Davao Oriental, Davao del Sur, ngan Compostela Valley—usa nga probinsya nga an ngaran Davao. An Davao nga Rehiyon naglalakip hini nga probinsya ha kasaysayan.

## Heyograpiya

### Politikal

An Davao del Norte ginbahin ngadto hin walo (8) nga bungto ngan tulo (3) nga syudad. An Island Garden City of Samal amo la an bungto o syudad han Davao del Norte nga diri nahamutangan ha Isla han Mindanao. Ini nga syudad naglalakip han kabug-osan han Isla han Samal ngan  Isla han Talikud ha Golfo han Davao.

#### Mga Syudad

* Island Garden City of Samal
* Syudad han Panabo
* Syudad han Tagum

#### Mga Bungto



* Asuncion
* Braulio E. Dujali
* Carmen
* New Corella

* San Isidro
* Santo Tomas
* Kapalong
* Talaingod


### Pisikal

## Mga Sumpay ha Gawas

* Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Davao del Norte 
* 2000 Census Report para han Davao del Norte
Davao del Sur

An **Davao del Sur** usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Digos ngan an probinsya ginsasapitan han probinsya han Davao del Norte ha amihanan, ngan Cotabato, Sultan Kudarat, South Cotabato, ngan Sarangani ha katundan. ha sidlangan nahamutang an Golfo han Davao.

An Syudad han Davao, kabahin han una han probinsya, hangtod ginhimo ini nga naglulugaring nga syudad. An syudad naglulugaring hin pagdumara, bulag tikang han probinsya, ngan mayda ini kalugaringon nga representante ha Kongreso. Ini nga artikulo mahitungod han probinsya, pero naghihisgot mahitungod han Syudad han Davao ha pira nga bahin.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Davao del Sur ginbahin ngadto hin napulo kag upat (9) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad. 

An Syudad han Davao naglulugaring tikang han probinsya ngan diri gud duro ka-konektado hini. An mga nangungukoy dinhe diri nabotos para han mga opisyales han probinsya ngan mayda nira kalugaringon nga representante ha Kongreso han Pilipinas.

#### Mga Syudad

* Syudad han Davao
* Syudad han Digos

#### Mga Bungto



* Bansalan
* Hagonoy
* Kiblawan
* Magsaysay
* Malalag

* Matanao
* Padada
* Santa Cruz
* Sulop


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay ha Gawas
Davao Oriental

An **Davao Oriental** amo ini usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An Syudad han Mati amo an kapital hini, ngan ginsasapitan an lalawigan han Compostela Valley ha katundan, ngan Agusan del Sur ngan Surigao del Sur ha amihanan. An Davao Oriental amo an pinakasinirangan nga lalawigan han nasod ngan an Punto Pusan amo an pinakasidlangan nga lugar. An Dagat Pilipinhon, nga kabahin han Kalawdan Pacifico, naatubang han Davao Oriental ha sinirangan. Mayda bahin han probinsya nga nahamutang hin waray-pa-ngarani nga katarman o peninsula nga nagtatak-op han Golfo han Davao ha katundan.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Davao Oriental ginbahin ngadto hin usa (1) nga syudad ngan napulo (10) nga mga bungto.

#### Syudad
* Syudad han Mati

#### Mga Bungto



* Baganga
* Banaybanay
* Boston
* Caraga
* Cateel
* Governor Generoso

* Lupon
* Manay
* Mati
* San Isidro
* Tarragona


### Pisikal

## Mga Kiritaon hin Turista

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay ha Gawas
Binisaya

Iton **Binisaya** amo iton tawag hiton mga butang han mga **[[Bisaya]]**.  Iton literal nga pangahulogan hini amo *an paagi han Bisaya*.  Ginagamit gihapon ini pagtawag han mga yinaknan han mga Bisaya.

## Binisaya nga mga Yinaknan

An **Binisaya nga mga yinaknan** o **Binisaya nga mga pinulongan** han Pilipinas, upod han Tinag-alog ngan Bikol, kabahin han Butnga nga Pilipinhon nga banay hin mga yinaknan. Kadam-an han mga Binisaya nga mga yinaknan gingagamit ha Kabisay-an nga mga rehiyon pero gingagamit gihapon ini nga mga yinaknan ha Bicol nga Rehiyon (labi na ha Sorsogon ngan Masbate), mga isla ha salatan han Luzon sugad han mga kapuropod-an nga nagbubug-os han Romblon, an amihanan nga katundan nga mga dapit han Mindanao, ngan ha probinsya han Sulu nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan han Mindanao.

Mayda mga katloan o sobra katloan nga mga yinaknan nga lakip han grupo han mga Binisaya nga yinaknan. An Binisaya nga yinaknan nga gidamoi an mga nagamit amo an Sinugboanon nga Binisaya, nga gingagamit hin mga 20 ka milyon (o ribo) nga mga tawo nga ira kalugaringon yinaknan ha Butnga nga Kabisay-an, amihanan ngan sidlangan nga bahin han Mindanao. Duha pa nga mga kilalado nga mga Binisaya nga yinaknan amo an Hiligaynon, nga ginagamit hin mga 7 ka milyon o ribo ha Katundan nga Kabisay-an ngan an Winaray nga ginagamit hin 3 ka milyon o ribo ha Sinirangan nga Kabisay-an.

## ''Diri la uusa'' nga yinaknan it Binisaya

An mga lumad nga mga nagbibinisaya, labi na an mga nagamit hin Binisaya nga Sinugboanon, Binisaya nga Hiligaynon, ngan Binisaya nga Winaray diri la natawag hit ira yinaknan han lokal nga ngaran, pero tinatawag gihapon nira an ira tagsa yinaknan nga *Bisaya* o *Binisaya*, nga buot sidngon *Binisaya nga yinaknan*.

It mga Bisaya natawag hit ira mga tagsatagsa nga mga yinaknan nga **[[Binisaya]]**. Iton pulong nga "Binisaya" nangangahulogan  nga "paagi han Bisaya" ngan ginagamit gihapon ini hin Bisaya nga paagi hin pagluto ngan panambal diri la ha yinaknan.  Iton kalipong hiton kagamit ngan kahulogan han mga pulong nga "Bisaya" ngan "Binisaya" tungod han kakulangan han Iningles ngan Tinag-alog nga mga yinaknan nga amo la an mga yinaknan nga mayda opisyal nga status ha nasod. Ha Iningles iton mga pulong nga "Bisaya" ngan "Binisaya" ginhuhubad hin parehas ha Iningles nga "Visayan" ngan ha Tinag-alog nga "Bisaya".

Ini nga lista ha ubos naglilista han mga Pilipinhon nga mga yinaknan nga tinatawag nga Bisayan o Binisaya han Summer Institute of Linguistics. Bisan man kon ngatanan hini lakip han amo la gihaon nga pamilya hin yinaknan nga Binisaya, diri ngatanan nga mga nagamit hini natawag hit ira kalugaringon nga Bisaya. Iton mga Tausug pananglitan, nagamit la han ngaran nga "Bisaya" pagtawag hin mga Kristyano nga mga Bisaya.

An Tausug diri nagkikilala ha ira kalugaringon nga mga Bisaya hira.  It ira yinaknan ginklasipika hin mga linggwista nga api han mga Binisaya nga yinaknan, pero it mga Tausug diri natawag hit ira kalugaringon nga mga Bisaya.

## Kitaa Gihapon

*Bisaya
*Kabisay-an
Cotabato

An **Cotabato**, nga han una gintawag nga **North Cotabato**, amo in ginpalibutan-hin-tuna nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Kidapawan ngan ginsasapitan ini han Lanao del Sur ngan Bukidnon ha amihanan, han Davao del Sur, Syudad han Davao, ngan Sultan Kudarat ha salatan, ngan Maguindanao ha katundan.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Cotabato ginbahin ngadto hin napulo kag pito (17) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.

#### Mga Syudad

*Syudad han Kidapawan

#### Mga Bungto



*Alamada
*Aleosan
*Antipas
*Arakan
*Banisilan
*Carmen
*Kabacan
*Libungan
*Magpet

*Makilala
*Matalam
*Midsayap
*M'Lang
*Pigkawayan
*Pikit
*President Roxas
*Tulunan


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

An ngaran nga "Cotabato" tikang han Maguindanao nga mga pulong nga *kuta wato*, nga buot sidngon "bato nga atubangan".

An anay-probinsya han Cotabato han una amo an gidako-i ha Pilipinas. Han 1966, an South Cotabato ginhimo nga bulag nga probinsya. Han Nobyembre 22, 1973, in Dekreto Presidensyal nagbahin han nahabilin nga probinsya ngadto han North Cotabato, Maguindanao, ngan Sultan Kudarat.

An North Cotabato ginbalyo-an hin ngaran ngadto ha Cotabato han Disyembre 19, 1983.

## Mga Sumpay ha Gawas
South Cotabato

An **South Cotabato** (kon ha Winaray: **Salatan nga Cotabato** o **Habagatan nga Cotabato**) amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Koronadal ngan ginsasapitan ini han Sultan Kudarat ha amihanan ngan katundan, Sarangani ha salatan ngan sinirangan, ngan Davao del Sur ha sinirangan. Ha timugan o salatan-sinirangan nahamutang an Baybayon han Sarangani.

An Syudad han General Santos, ha lapyahan han Baybayon han Sarangani, amo an gidako-i ngan pinakaimportante nga syudad han South Cotabato, ngan usa gihapon nga importante nga daungan hin sakayan o puerto. An probinsya han Sarangani kabahin han una han South Cotabato hangtod han paghimo-a hini nga bulag nga probinsya dida han 1992.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An South Cotabato ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.

#### Mga Syudad

* Syudad han General Santos (Dadiangas)
* Syudad han Koronadal

#### Mga Bungto



* Banga
* Lake Sebu
* Norala
* Polomolok
* Santo Niño

* Surallah
* Tampakan
* Tantangan
* T'Boli
* Tupi


### Pisikal

## Turismo

Lakip ha mga kiritaon hin turista ha South Cotabato an Danaw han Sebu, Bukid Matutum, ngan Siong han Koronadal.

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay ha Gawas
Sultan Kudarat

:*Ini nga barasahon mahitungod han lalawigan, para han tawo pakadto ha [[Muhammad Kudarat]], ngan para ha iba pa nga paggamit pakadto ha [[Sultan Kudarat (pansayod)]].*

An **Sultan Kudarat** amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Isulan ngan ginsasapitan ini han Maguindanao ngan Cotabato ha amihanan, Davao del Sur ha sinirangan, ngan South Cotabato ha salatan. Ha habagatan o salatan-katundan nahamutangan an Dagat Celebes. 

## Katawhan ngan Kultura

## Heyograpiya

### Politikal

An Sultan Kudarat ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad. Tulo han mga bungto, nga amo an (Kalamansig, Lebak, ngan Palimbang) mga bungto ha may baybayon, samtang an iba nga mga bungto han probinsya nahamutang ha súlod han probinsya.

An Syudad han Tacurong amo an gigamayi ha probinsya ha kahaluag hin katunaan, pero amo ini an pinaka-urbanisado ngan amo an sinisiring nga sentro han komersyo han probinsya. Mga iba nga sentro hin pagpadukwag amo an Lebak ngan Isulan, ug an Isulan amo an kapital han lalawigan. An Bagumbayan amo an gidako-i nga bungto ha kahaluag hin katunaan.

An 11 nga mga bungto ngan an Syudad han Tacurong ginbahin-bahin pa ngadto hin 249 nga mga baranggay.

#### Syudad

* Syudad han Tacurong

#### Mga Bungto



* Bagumbayan
* Columbio
* Esperanza
* Isulan
* Kalamansig
* Lambayong (Mariano Marcos)

* Lebak
* Lutayan
* Palimbang
* President Quirino
* Sen. Ninoy Aquino


### Pisikal

## Mga Sumpay ha Gawas ngan Reperensya

* Opisyal nga websayt han gobyerno han probinsya han Sultan Kudarat 
* WOW Philippines - Sultan Kudarat 
* Sultan Kudarat province info
Agusan del Norte

An **Agusan del Norte** amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Cabadbaran ngan ginsasapitan ini han Surigao del Norte ha amihanan, Surigao del Sur ha sidlangan, Agusan del Sur ha salatan, ngan Misamis Oriental ha katundan. Naatubang ini han Baybayon han Butuan, nga kabahin han Dagat Bohol, ha kanawayon o amihanan-katundan.

## Katawhan ngan kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politkal

An Agusan del Norte ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.  An Syudad han Butuan nahamutang ha sulod han lalawigan pero usa ini nga *independent city* o naglulugaring nga syudad ngan diri ini lakip han lalawigan.  An Syudad han Butuan amo an kapital han lalawigan han una.

#### Syudad

* Syudad han Butuan

#### Mga Bungto



* Buenavista
* Cabadbaran
* Carmen
* Jabonga
* Kitcharao
* Las Nieves

* Magallanes
* Nasipit
* Remedios T. Romualdez
* Santiago
* Tubay


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

Ginhimo an probinsya pinaagi han Republic Act 4979 tikang han probinsya han Agusan.  Han Agosto 16, 2000 an lingkoranan han gobyerno han probinsya ginbalhin tikang han Syudad han Butuan ngadto ha Cabadbaran pinaagi han Republic Act 8811.

## Mga Sumpay ha Gawas

* An Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Agusan del Norte
Agusan del Sur

An **Agusan del Sur** (literal nga Winaray: *Agusan han Salatan*) amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Prosperidad ngan ginsasapitan ini, tikang han amihanan nga nalibot ha patu-o o *clockwise*, han mga probinsya han Agusan del Norte, Surigao del Sur, Davao Oriental, Compostela Valley, Davao del Norte, Bukidnon, ngan Misamis Oriental.

## Heyograpiya

### Politikal

An Agusan del Sur ginbahin ngadto hin usa (1) nga syudad ngan napulo kag tulo (13) nga mga bungto:

#### Syudad
* Syudad han Bayugan

#### Mga bungto


* Bunawan
* Esperanza
* La Paz
* Loreto
* Prosperidad
* Rosario
* San Francisco

* San Luis
* Santa Josefa
* Sibagat
* Talacogon
* Trento 
* Veruela


### Pisikal

## Mga Sumpay ha Gawas

* An Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Agusan del Sur
Surigao del Norte

An **Surigao del Norte** amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Surigao. An probinsya mayda tulo nga dako nga mga isla—Isla han Dinagat, Isla han Siargao, ngan Isla Bucas Grande—ha Dagat Pilipinhon, ngan in gamay nga rehiyon ha pinakaamihanan nga punto han isla han Mindanao. Ini nga bahin ha isla han Mindanao ginsasapitan han Agusan del Norte, ngan Surigao del Sur ha salatan.

An Surigao del Norte amo an pinaka-amihanan han mga probinsya han Mindanao ngan ini usa nga importante nga ruta hin panakayan ha pagdugtong han Kabisay-an ngan Mindanao. Damola-ay nga mga *ferry* natabok han Estrecho han Surigao nga nahamutnga han Surigao ngan han isla han Leyte, ug ini nga mga *ferry* nananara hin mga sarakyan nga manarakay nga natabok tipangadto ngan tipabalik han Liloan ha Southern Leyte ngan han Syudad han Surigao.

## Heyograpiya

### Politikal

An Surigao del Norte ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.

#### Syudad

* Syudad han Surigao

#### Mga Bungto



* Alegria
* Bacuag
* Burgos
* Claver
* Dapa
* Del Carmen
* General Luna
* Gigaquit
* Mainit
* Malimono

* Pilar
* Placer
* San Benito
* San Francisco (Anao-Aon)
* San Isidro
* Santa Monica (Sapao)
* Sison
* Socorro
* Tagana-an
* Tubod


## Mga Sumpay ha Gawas