open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Unibersidad han Pennsylvania

An **Unibersidad han Pennsylvania** in usa nga Amerikano nga pribado nga Ivy League nanhahalikwat nga unibersidad nga namumutang ha Philadelphia , Pennsylvania, Estados Unidos.
Unibersidad han Cape Town

An **Unibersidad han Cape Town** in uska nanhahalikwat nga unibersidad panpubliko nga namumutang ha Cape Town ha Salatan nga Aprika.
Unibersidad han Buenos Aires

An **Unibersidad han Buenos Aires** in gidakoi nga unibersidad han Arhentina.


File:Buenos Aires - Recoleta - Facultad de Derecho.jpg
File:Fachada Facultad de Ciencias Económicas UBA (2).jpg
File:Palace Hotel (Facultad de Filosofía y Letras, desde Alem).jpg
File:Ffyb - uba.jpg
File:Plaza Houssay Av Córdoba Facultad Medicina.jpg
File:Facultad de Ingenieria (UBA).jpg
Unibersidad han Chicago

An **Unibersidad han Chicago** in usa nga pribado nga nanhahalikwat nga unibersidad ha Chicago, Illinois, Estados Unidos.
Instituto hin Teknolohiya han California

An **Instituto hin Teknolohiya han California** in usa nga pribado nga nanhahalikwat nga unibersidad nga namumutanga ha Pasadena, California, Estados Unidos.
Unibersidad Duke

An **Unibersidad Duke** in usa nga pribado nga nanhahaliwat nga unibersidad nga namumutang ha Durham, North Carolina.
Unibersidad han North Carolina ha Chapel Hill

An **Unibersidad han North Carolina ha Chapel Hill** in usa nga panpubliko nga nanhahalikwat nga unibersidad nga namumutang ha Chapel Hill, North Carolina, Estados Unidos.
Unibersidad han California, Berkeley

An **Unibersidad han California, Berkeley** in usa nga nanhahalikwat nga unibersidad panpubliko nga namumutang ha Berkeley, California, Estados Unidos.
Unibersidad han California, Los Angeles

An **Unibersidad han California, Los Angeles** in usa nga nanhahalikwat nga unibersidad panpubliko nga namumutang ha Los Angeles, California, Estados Unidos.
Ivy League

An **Ivy League** in konperensya panatletika nga naglalakip han mga sports team tikang ha walo nga mga pribado nga institusyon ha Amihanan-Sinirangan nga Estados Unidos.
Unibersidad Columbia

An **Unibersidad Columbia** in usa nga pribado nga Amerikano Ivy League nga nanhahalikwat nga unibersidad nga namumutang ha Syudad han New York.
Unibersidad han Michigan

An **Unibersidad han Michigan** in usa nga nanhahalikwat nga unibersidad panpubliko nga namumutang ha Ann Arbor, Michigan.
Unibersidad han Calcutta

An **Unibersidad han Calcutta** in usa nga panpubliko nga unibersidad nga namumutang ha Kolkata, West Bengal, India.
Instituto hin Syensya han India

An **Instituto hin Syensya han India** in usa nga institusyon panpubliko para han syentipiko ngan teknolohikal nga panhalikwat ngan hiruhitaas nga pag-aram nga namumutang ha Bangalore, India.
Mga Instituto hin Teknolohiya han India

An **Mga Instituto hin Teknolohiya han India** in grupo hin mga autonoma nga panpubliko inhenyerya nga mga instituto hin hiruhitaas nga pag-aram.
Mga Instituto hin Pagdudumara han India

An **Mga Instituto hin Pagdudumara han India** in grup hin 13 autonoma nga mga instituto hin pag-aram hin pagdudumara ha India.
Unibersidad han Nanjing

An **Unibersidad han Nanjing** in usa ha pinakadaan ngan pinakaprestihiyoso ha mga institusyon hin hiruhitaas nga pag-aram ha Tsina.
Nasodnon nga Unibersidad han Vietnam, Syudad han Ho Chi Minh

An **Nasodnon nga Unibersidad han Vietnam** in usa nga nanhahalikwat nga unibersidad nga namumutang ha Syudad han Ho Chi Minh, Vietnam
Fridtjof Nansen

Hi **Fridtjof Wedel-Jarlsberg Nansen**(10 Oktubre 1861 – 13 Mayo 1930) in usa nga Norweganon nga eksplorador, syentipiko, diplomatiko.

## Mga kasarigan
Unibersidad han Salamanca

An **Unibersidad han Salamanca** in usa nga unibersidad nga namumutang ha bungto han Salamanca, katundan han Madrid.
Unibersidad han Heidelberg

An **Unibersidad han Heidelberg** (ha Inaleman: *Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg*) in usa nga unibersidad han Heidelberg.
Estadohanon nga Unibersidad han San Petersburgo

An **Estadohanon nga Unibersidad han San Petersburgo** in usa nga unibersidad ha Rusya nga nakabase ha San Petersburgo.
Nasodnon nga Unibersidad han Australia

An **Nasodnon nga Unibersidad han Australia** in usa nga unibersidad ha Australia nga nakabase ha Canberra.
Primo meridyano

An **primo meridyano** in uska meridyano, linya hin longitud, kun diin an longitud in ginsisiring nga 0°.
Meridyano (heyograpiya)

An **meridyano** in nahunahunaan nga linya hin longitud nga ginbagis ha bawbaw han kalibutan tikang ha Katungtungan Amihanan ngada Katungtungan Salatan.
Palibot hin latitud

An **Palibot hin latitud** in nahunahunaan nga sinirangan-katundan nga lidong nga nagsusumpay han ngatanan nga lokasyon nga nasaro hin ginhahatag nga latitud.
Longitud

An **longitud** in koordinato heyograpiko nga nagtutudlok hin sinirangan-katundan posisyon han uska punto han bawbaw han Kalibutan.
Latitud

An **Latitud** in koordinato heyograpiko nga nagtutudlok han amihanan-salatan posisyon han uska punto han bawbaw han kalibutan.
Syahan nga Konsilyo Vaticano

An **Syahan nga Konsilyo Vaticano** in ginpatawag ni Papa Pio IX han 20 Hunyo 1868, kahuman han panahon hin pagplanno ngan preparasyon nga nagtikang han 6 Disyembre 1864.
Ikaduha nga Konsilyo Vaticano

An **Ikaduha nga Konsilyo Vaticano** in nagbabaton han relasyon ha butnga han Singbahan Katoliko Romano ngan an moderno nga kalibutan.
Yunit Panukol han Estados Unidos

An mga **yunit hin panukol han Estados Unidos** in sistema hin panukol nga gingamit anay ha Estados Unidos.
Yunit astronomiko

An **yunit astronomiko** in yunit hin panukol hit kahilaba nga may-ada 149,597,870,700 metro (92,955,807.273 mi).
Sentimetro

An **sentimetro** in yunit hin kahilaba ha sistema metriko nga may kahilaba nga katupong hin kat-gatos hin uska metro.
Kubito

Iton **kubito** in tradisyunal nga yunit hit pagsukol nga may kahilaba tikang ha siko ngadto ha tuktok hit talimutnga.
Brasa

It usa nga **brasa**(tikang ha Kinastila nga *Braza*) in yunit hit kahilaba ha sistema imperyal ngan yunit panukol han Estados Unidos, gingagamit labi na ha pagsukol hin kahilarom hin tubig.
Nanometro

Iton **nanometro** in yunit hit kahilaba, nga parehas kahilaba hin usa nga kat-bilyones hit usa nga metro.
Femtometro

Iton **femtometro** in usa nga yunit hin panukol nga may-ada yunit nga kahilaba nga katupong hin 10−15 hin uska metro.
Piye

Iton **piye** in uska yunit hit panukol nga may kahilaba nga 0.3048 m.  Ini in ginbabahin ngadto ha 12 pulgadas.
Kilometro

Iton **kilometro** in uska yunit hit kahilaba ha ilarom han sistema metriko, nga natupong hin uska yukot ka mga metro.
Segundo-lamrag

Iton **segundo-lamrag** in uska yunit hit panukol nga nagagamitan ha astronomiya, telekomunikasyon, pisika relatibistika.
Milya nautica

Iton **milya nautica** in yunit hit kahilaba nga may sukol nga usa ka minuto nga arko nga ginsusukol tikang ha bisan ano nga meridian, o mga usa nga arko latitud ha ekwador.
Yunit hit kahilaba

Damo kalain nga **yunit hit kahilaba** nga gingagamit ha palibot hit kalibotan. An panguna nga yunit nga gingagamit amo an Yunit panukol han Estados Unidos nga gingagamit ha Estados Unidos ngan Sistema Metriko nga gingagamit ha iba.
Galon

Iton **galon** in in usa ka yunit hin panukol hit bolyum ngan kapasidad hin pluwido han US customary units ngan han British imperial sistema hin panukol. Tulo nga mahinungdanon nga dirudilain nga kadako an gingagamit yana: an imperial gallon nga may-aada 4.54609 litro, ginagamit ha pipira nga nasud ha Caribe; an US gallon nga may-ada 231 cubic pulgada kubiko nga may-ada sugad harani hin 3.785 L, nga gingagamit ha Estados Unidos ngan pipira nga Amerikano Latino ngan Caribe nga mga nasod, ngan an gigugutiayi nga nagamit nga US dry gallon nga may-ada 1/8 US bushel (4.405 L). 

An IEEE panupungan nga simbolo para han galon amo in **gal**.

## Mga kasarigan
Quart

Iton **Quart** poyde tinmudlok ha:
*Quart, Girona, usa ka bungto ha Provincia de Girona, Cataluña, Espanya. 
*Quart de les Valls, usa ka bungto ha  Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya. 
*Quart de Poblet, usa ka bungto ha  Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya. 
*Quart, Italya, comune ha Siong han Aosta ha nasod han Italya. 
*Kwarto (yunit hit panukol), in yunit hit bolyum nga may-ada sukol nga uska kat-upat hit galon.
Libra

Iton **libra** in yunit hit panukol hit masa nga gingagamit ha Sistema Imperyal, Yunit panukol hit Estados Unidos ngan iba nga sistema hit panukol.
Mikrogramo

Ha sistema metriko, iton **mikrogramo** in yunit hit masa nga may katupong nga usa kat-milyones hit uska gramo.
Fahrenheit

An **Pan-grado Fahrenheit** usa nga pan-grado hin temperatura nga nakabase han ginpoprosar han fisisita nga ni Daniel Gabriel Fahrenheit (1686–1736). Nagamit ini han degree Fahrenheit (simbolo: °F) komo yunit. Durudilain nga bersyon han orihinal niya ginlatag ini nga iskala an mabibilngan. An uruubos nga defining point, 0 °F, in gin-establisar komo an pagbagtik nga temperatura han solusyon han usa nga maarat nga tubig nga hinimo han igkasi pareho nga parte hin yelo, tubig ngan usa nga klase hin asin (ammonium chloride). Dugang pa nga katubtuban an na-establisar komo pagbagtik nga punto han tubig (32 °F), ngan an iya gi-uupayi nga pagbanabana han average nga temperatura han lawas han tawo 96 °F. Ini nga iskala ha pagkayana in agsob ginpapatungtong ha duha nga punto: an temperatura kun diin iton tubig nabagtik pa-yelo nga ginpatamak ha 32 °F, ngan han pagkaladkad han tubig nga ginpatamak magin 212 °F, mayda 180 °F nga pagkabulag, nga ginpatamak ha sea level ngan standard atmospheric pressure. 

An **Fahrenheit** in opisyal nga grado pan-temperatura ha Estados Unidos (lakip han iya mga teritoryo nga diri-naka incorporado), sugad liwat han iya freely associted states ha Katundan Pacifico (Palau, an Federated States of Micronesia ngan an Kapurupod-an Marshall), an Kapuropud-an Cayman ngan Liberia. An Antigua ngan Barbuda ngan lain pa nga mga isla in nagamit hin kaparehas nga serbisyo pan-meterorolohikal, sugad han Saint Kitts ngan Nevis, an Bahamas, ngan Belize, nagamit hin Fahrenheit ngan Celsius. Ngatanan nga iba pa nga mga nasod han kalibutan in opisyal nga nagamit han grado Celsius, nga gin-ngaranan ha Swediko nga astronomo nga hi Anders Celsius. Pipira nga Tabok-ha-Dagat nga teritoryo han Britaniko in nagamit la gihapon hin Fahrenheit kasgbong han Celsius nga naglalakip han British Virgin Islands, Montserrat, Anguilla, ngan Bermuda.
Kadako han sustansya

Iton **kadako han sustansya** in panukol hin kadako hin mga grupo hin elementarya nga entidad sugad hit atomo, molekula, elektron ngan iba nga mga partikulo.
Byte

Iton **byte** in uska yunit hin impormasyon digital ha kompyutasyon ngan telekomunikasyon nga may ada walo ka bit.
Bakuna

Iton **bakuna** in biolohikal nga preparasyon nga nagpapaupay han immunidad ngadto ha uska partikular nga sakit.
Santo

Iton **santo** in uska tawo nga ginkikilala tungod han iya labaw nga pagkabaraan, pagkasagrado ngan birtud.
Kanonisasyon

Iton **kanonisasyon** in buhat kun diin iton Singbahan Katoliko o Ortodoxo in nagdedeklara han uska namatay nga tawo nga magin uska santo, kun diin an pagdedeklara han tawo in nalalakip ha kanon, o talaan, han ginkikilala nga mga santo.
Lance Armstrong

Hi **Lance Armstrong** (Septyembre 18, 1971) in anay Amerikano nga propesyonal nga nakikiparombaay ha dalan nga siklista.
Kolehiyo

Iton **kolehiyo** in usa nga insitusyon hin pag-aram o kundi ngani usa liwat ha kalakip hini. An kolehiyo puydi usa nga naghahatag hin diploma nga institusyon hin pag-aram pan-tersiera, o kabahin hin usa nga unibersidad, usa nga institusyon nga naghahatag hin bokasyonal nga pag-aram o usa nga eskoylahan pan-segundarya.
Kurikulo

Ha pormal nga pag-aram, iton **kurikulo** in mga hugpo hin kurso nga pinapaaram ha mga eskwelahan o unibersidad.
Johnny Depp

## Mga Sumpay ha Gawas
* Johnny Depp - Sa pinulongan Ingles

**John Christopher "Johnny" Depp II** (natawo Hunyo 9, 1963) in uska Amerikano nga artista ngan musikero.
Tim Burton

Hi **Timothy Walter "Tim" Burton** (natawo Agosto 25, 1958) in usa nga Amerikano nga direktor hin pelikulo, produktor hin pelikula, manunurat ngan man-aarte.
Computer hardware

An **computer hardware** in naglalakip han pisikal, nakakaptan nga bahin o komponente hin usa nga computer, sugad han central processing unit (CPU), monitor, keyboard, computer data storage, graphics card, sound card, mga speaker ngan motherboard

Han kalingit liwat amo an software, nga naghahatag hin mga surundan nga matitipig ngan mapapadalagan han hardware. Gin-ngaranan ini nga hardware, tungod ha ingles an "hard" in kasirigngon matig-a o tiskig ha pagbalyo o modipikason; samtang an "soft" ha software, ha Ingles may kasirigngon nga mahumok, tungod nga masayon ini maliwanan o masalyuan.
Bongansiso

An **Bongansiso** (Bungansiso), o kilala liwat yana nga panahon ha termino nga espanyol nga **balyena**, in ngaran han pipira nga mamalya pandagat ha orden Cetacea. An ira gihaharani nga buhi pa nga paryente an mga Hippopotamus, bumulag hira ha ira mga 40 milyon katuig na naglabay. May-ada duha nga parvorder an mga balyena. Usa an mga *[[Mysticeti|baleen whales]]* (Mysticeti) nga ginkukumpwesto hin mga balyena nga may-ada Baleen o adton mga ngipon nga nga bagan silhig ugaring la diri ini ngipon nga tuod ngan pareho ini ha mga kulo nga ginkukumpwesto hit keratin. An ira mga baleen gingagamit nira ha pagsarà ha ira mga karaunun nga mga gudtiay nga mga hayop. It mga *[[Odontoceti|tooth whales]]* (Odontoceti) naman an mga balyena nga may ada tinuod nga ngipon. 

## Bungansiso/Balyena nganhin mga Lumod
an mga lumod ginkaklasipika hira nga mga balyena liwat kun an taksonomiya an basihan. Ugaring ha mga waray ini hira nga duha iba, kay kasagaran nga iton mga gintatawag nga balyena adto la nga mga aada ha parvo-orden nga Mysticeti o adton mga may baleen nga mga balyena.

## Taksonomiya
Ini ha ubos an kladograma hiton mga paryente han mga balyena

## Mga Retrato

Paypay:Whale skeleton.png|Kalabera han Bowhead right whale
Paypay:Sperm whale skeleton.png|Kalabera han Orca
Paypay:Blue-Whale-Balaenoptera musculus-NHM-2017-PNG-001.png|Kalabera han asul nga balyena
Paypay:Southern right whale caudal fin-2 no sky.JPG|ikog han balyena
Kurapsyon

Iton **kurapsyon** in pagbayad hin materyales o serbisyo ngadto ha kumarawaat bisan diri ito angay para ha iya, ha ilarom han balaod.
Sulod-Barasahan Vaticana

An **Sulod-Barasahan Vaticana** in sulod-barasahan han Santa Sede, ha pagkayana in namumutang ha Syudad han Vaticano.
Nasodnon nga Sulod-Barasahan han Korea

An **Nasodnon nga Sulod-Barasahan han Korea** in usa nga sulod-barasahan nga namumutang ha Seoul, Salatan nga Korea.
James Bond

Hi **James Bond**, kodigo ngaran 007, in usa nga himo-himo nga karakter nga hinimo han tuig 1953 ni manunurat Ian Fleming, nga gumawas ha napulo kag-duha nga nobela ngan duha haglipot nga susmatanon nga mga koleksyon.
Ian Fleming

**Ian Lancaster Fleming** (28 Mayo 1908 – 12 Agosto 1964) in usa ng Ingles nga manunurat, nga nagin bantog tungod han iya mga espiya nga nobela na James Bond.
Taklap

Iton **taklap** in dako nga dugnit, nga may panuyuan nga magpapaso nga gumaramit, labi na kun nakaturog.
Ulonan

Iton **ulonan** in usa nga mahumok nga mahihigdaan nga nasuporta ha ulo o iba nga bahin han lawas, agsob gingagamit samtang nakaturog ha katre, o para ha lawas kun  gingagamit ha lingkuran.
Rabies

Iton **rabies** in usa nga sakit tikang ha virus, nga kawsa han acute encephalitis (inflamasyon ha utok) ha mga mapaso-it-dugo nga mga hayop.

* World Rabies Day - Septyembre 28
Leptospirosis

Iton **leptospirosis** in kawsa han impeksyon nga may bakterya nga henus Leptospira nga nakakaapekto han tawo ngan iba liwat nga hayop.
Imam

Iton **imam** in usa nga pinuno nga posisyon Islamiko, nga agsob namumuno hit pagsingba ha uska Mosque o katiringban Muslim.
Balaud Kanoniko

Iton **Balaud Kanoniko** in termino nga gingagamit para han pansulod nga balaod eklesyastiko han damo nga singbahan, sugad han Singbahan Katoliko Romano, Singbahan Sinirangan Ortodoxo, ngan Komunyun Anglikano.
Kardinal (Singbahan Katoliko)

Iton **kardinal** in usa nga hitaas nga opisyal han Singbahan Katolika agsob usa nga gin-ordenar nga obispo, ngan pan-singbahan nga prinsipe han Singbahan Katolika. An mga kardinal ha katig-uban tinatawag nga Kolehiyo hin mga Kardinal, ngan ini hira komo usa nga katig-uban napili hin bag-o nga papa. An mga buruhaton han mga kardinal naglalakip han pagtambong hin mga kirigta han Kolehiyo ngan an ira pag-andam pagbulig ha tinagsa o ha mga grupo-grupo ngadto han apapa kun naaro hiya han ira sagdon. Kadam-an nga mga kardinal mayda mga dugang nga buruhaton, sugad hin pamuno hin diosesis o arkidiosesis o pagpadalagan hin departamento han Curia Romana.

An usa pa nga buruhaton hin kardinal amo an pagpili hin papa kun, tungod ha kamatayon o ha pagbiya ha paglingkod, an sede nagigin bakante. Han 1059, an katungod han pagpili han papa nagpabilin han nangunguna nga kapadian han Roma ngan han mga obispo han pito nga suburbikaryo nga mga sede. Dida hit *[[sede vacante]]*, an panahon tikang han kamatay o pagrenunsya han papa ngan han pagpili han masunod ha iya, an adlaw-adlaw nga pagdumara han bug-os nga Singbahan ginkakaptan han Kolehiyo han mga Kardinal.  An katungod hin pagsakob han konklave hin mga kardinal nga mapili hin papa ha yana limitado la ngadto han waray pa umabot hin edad nga 80 ka tuig dida han adlaw han kamatay o pagrenunsya han papa.

An pulong nga *cardinal* han una gin-gamit pagtawag ngadto hin bisan hin-o nga padi nga permanente nga nahabutang o gin-inkardenar hin singbahan, o ha espesipiko ngadto hin nangunguna nga padi hin importante nga singbahan, ngan ini nahabasi han Linatin nga pulong nga *cardo* (bisagra), nga nangangahulogan nga "prinsipal" o "manguna" o "paginsyahan". Gingamit ini nga kahulogan han pulong han mga tikang ika-siyam nga gatostuig han mga padi han *tituli* (parokya) han diosesis han Roma. In nahabilin hin mga kardinal han una ginpabilin han Singbahan han Inglaterra, nga diin an titulo han "kardinal"  ginkakaptan pa gihapon han duha nga nangunguna nga api han Kolehiyo han Minor nga mga Kanon han Katedral ni San Pablo.

Han ika-12 nga gatostuig nagtikang an pagbuhat nga pagbutang hin mga ekklesiastiko tikang ha gawas han Roma komo mga kardinal, nga diin tagsa usa ginbutang hin singbahan ha Roma komo iya singbahan titular, o kundi man mahidugtung ha usa han mga suburbikaryo nga mga diosesis samtang inkardendado hin diosesis nga gawas han kanan Roma.

## Mga kasarigan
RNA

Ito **Ribonucleic acid** in bahin hin grupo hin mga molekula nga kilala komo asido nucleico, usa ha upat nga dagko nga mga makromolekula, nga kinahanglanon han ngatanan nga nakilala nga mga porma hin kinabuhi.
Munting Mapino

An **Munting Mapinó** usa ka baranggay ha bungto hin Naic ha lalawigan han Cavite ha CALABARZON ha Pilipinas. 

## Mga barrio

An Munting Mapino ginbahin ngadto hin 8 nga mga barrio.

* Bisaín
* Coastal Homes (Baro hin Kostal)
* Dalampasigan
* Gulod
* Happy Holiday
* Jetti
* Munting Mapinó
* Santa Juliána
Bucana Malaki

An **Bucana Malaki** (Espanyol *Bucana Malaqui*; Tinag-alog: *Bukana Malaki*), usa ka baranggay ha bungto hin Naic ha lalawigan han Cavite ha CALABARZON ha Pilipinas. 

Nagsusulod han Cavite State University ngan Bahia han Manila.
Colo

An **Colo** (Tinag-alog: *Kolo*), usa ka baranggay ha bungto hin Dinalupihan ha lalawigan han Bataan ha Butnga nga Luzon ha Pilipinas.
Panpamara panapton

Iton **Panpamara panapton** in gamit panpanimalay nga gingagamit ha pagtanggal hin hulos tikang ha panapton ngan iba nga dugnit, agsob kahuman ginlimpyo tikanga ha panlaba panapton.
Pangaon

Iton **pangaon** in usa nga pagkaon, labi nga kun ini in nahihitabo ha ispisipiko nga oras, ngan ispisipiko nga inandam nga pagkaon.
Reserbasyon Indyano

Iton **Reserbasyon Indyano Amerikano** in uska lugar hin katunaan nga gindudumara hin uska Tuminongnong Amerikano nga tribu ha ilarom han Estados Unidos Departamento han Interyor Bureau of Indian Affairs.
Pagpalit han Louisiana

An **pagpalit han Louisiana** in pagkuha han Estados Unidos ha 1803 han 828,000 milya kwadrado han inaangkon han Fransya nga teritoryo han Louisiana.
Octave Mirbeau

Hi ** Octave Mirbeau** (Pebrero 16 1848 - Pebrero 16 1917) usa nga Franses nga manunurat, periodista, aktibista, kritiko, novelista ngan dramaturgo : *Le Calvaire* (1886), *L’Abbé Jules* (1888), *Sébastien Roch* (1890), *Les Mauvais bergers* (1897), *Le Jardin des supplices* (1899), *Le Journal d’une femme de chambre* (1900), *Les affaires sont les affaires* (1903), *Farces et moralités* (1904), *La 628-E8* (1907), *Dingo* (1913), *Contes cruels* (1990), *Lettres de l'Inde* (1991), *Combats esthétiques* (1993), *Combats littéraires* (2005)... 

## Mga reperensya

*  Pierre Michel & J.-F. Nivet, *Octave Mirbeau, l’imprécateur au cœur fidèle* (1990).
*  *Cahiers Octave Mirbeau* (1994-2014).

## Mga sumpay ha gawas

*  Société Octave Mirbeau.
*  ''Dictionnaire Octave Mirbeau''.
Borobudur

An **Borubodur** in ika-9 gatostuig nga monumento Buddhista nga namumutang ha magelang, Central Java, Indonesia.
World Trade Center (1973–2001)

An **World Trade Center** in kinamumutangan han pipira nga mga edipisyo ha Lower Manhattan, New York City, Estados Unidos.
Pito nga Magkalilisang han Kalibutan han Hadton Panahon

An **Pito nga Magkalilisang han Kalibutan han Hadton Panahon** in natudlok han mga gintukod han hadton klasikal nga panahon.
Bibliotheca Alexandrina

An **Bibliotheca Alexandrina** in usa nga dagko nga sulod-barasahan ngan sentro hin kultura ha Ehipto nga syudad han Alexandria.
Katedral han Milan

An **Katedral han Milan** in usa nga katedral nga singbahan ha Milan, Italya.

## Ligams
* Pòrta Castiglioni
El Escorial

An **El Escorial** in balay han hadi han Espanya.


File:El Escorial distant view2 cropped.jpg
File:A Black and White Photograph of the Royal Seat of San Lorenzo de El Escorial in Spain.jpeg|
 File:A black and white photograph taken at El Escorial in Spain.jpeg
File:A Black and White Photograph from Spain.jpeg|
File:Monastery El Escorial Spain Gardens Old Style Cut Into A Maze Pattern for Walking.jpg|
File:EscorialBiblioteca.jpg
File:Courtyard of the Kings 02.jpg
File:ElEscorial Cupola1.jpg
Sigarilyo

Iton **sigarilyo** in uska gutiay nga rolyo hin maupay kautod nga dahon hin tabako nga ginputos ha silindro nga manipis nga papel para hit pagsigarilyo.
"Sigarilyu" (Iningles:Cigarette) nagbabagga nga butang , may-ada ilimintu nga kalayu, nagaasu
Palasyo han Westminster

Ann **Palasyo han Westminster** in tarapuan han House of Lords ngan House of Commons, an duha nga panimalay han parliamento han Reino Unido.
Katedral han Kazan, San Petersburgo

An **Katedral han Kazan** amo an katedral han Singbahan Ruso Ortodoxo ha Nevsky Prospekt ha San Petersburgo.
Kastilyo han Windsor

An **Kastilyo han Windsor** (ha Ininggles: *Windsor Castle*) in gidakoi nga ginuukyan nga kastilyo ha kalibutan.
Katedral han Santiago de Compostela

An **Katedral han Santiago de Compostela** in usa nga katedral ha Galicia, Espanya.

## Gallery

File:Catedral de Santiago2.JPG
File:Vista de la Catedral de Santiago de Compostela.JPG
File:Entrada a la Catedral.jpg
File:Catedral de Santiago 9II2008 4.JPG
File:Torres da Catedral de Santiago de Compostela. Galiza.jpg
File:Pórtico de Azabachería da Catedral de Santiago de Compostela-2.jpg
File:2010-Catedral de Santiago de Compostela-Galicia (Spain) 3.jpg
File:Fachada do Obradoiro desde a Alameda. Catedral de Santiago de Compostela.jpg


## External links

* 
* Reconstruction of the swinging motion of the Botafumeiro 
* Photographs of the Cathedral of Santiago de Compostela, Galicia, Spain 
* Pictures of Cathedral of Santiago de Compostela 
* HyperSculpture - Pórtico de la Gloria 
*The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Santiago de Compostela Cathedral (p.&nbsp;175-183)
Basilica of Our Lady of the Pillar

An **Basilica of Our Lady of the Pillar** in uska Romano Katoliko nga singbahan ha syudad han Zaragoza, Aragon, Espanya.
Templo han Karnak

An **Karnak** in gidakoi nga pan-relihiyoso nga kamumutangan han kadaan nga panahon.

## Mga hulagway

Karnak-32-Sitzfiguren im Seitentrakt (7.-10. Pylon)-1982-gje.jpg
Karnak-22-Grosser Saeulensaal-1982-gje.jpg
Karnak-12-Spitze des liegenden Obelisken-1982-gje.jpg
Karnak-38-Altar mit Nilgoetter-Relief-1982-gje.jpg
Karnak-46-Relief-jugendlicher Koenig-1982-gje.jpg
Karnak-56-Relief am Ipet-Tempel-Koenig-Geier-Isis-1982-gje.jpg
Karnak village-02-See-Palmen-1982-gje.jpg
Singbahan Ortodoxa Copta han Alexandria

An **Singbahan Ortodoxa Copta han Alexandria** (o **Alehandriya**) in opisyal nga ngaran han gidakoi nga Kristohanon nga singbahan ha Ehipto ngan Butnga Sinirangan.
An Pagkahimo kan Adan

**An Pagkahimo kan Adan** in bahin han kan Michelangelo fresco ha alkuba han Sistene Chapel nga ginpintar ha mga 1512.
Adan ngan Eba

Hira **Adan ngan Eba**, sumala han mito han pagkahimo han relihiyon Abrahamiko, in syahan nga lalaki ngan babaye.
Mito han Paghimo

An **Mito han Paghimo** in simboliko nga naratibo hin unano nagtikang an kalibutan, ngan unano an tawo naukoy didi.
Gnostisismo

Iton **Gnostisismo** in panhunahuna ngan pagbuhat labi na han dirudilain nga mga kulto han urhi nga ugsa-Kristohanon ngan unhan Kritohanon nga mga gatostuig, nga nalalain tungod han ira panuuhan nga iton materya in maraot ngan an emansipasyon in maabot pinaagi han gnosis.
Arkitektura relihiyosa

Iton **arkitektura relihiyosa** in buhat nga nanginginlabot hit pagdesinyo ngan pag-ayad in lugar hin pag-ampo ngan/o sagrado o panuyuan nga mga lugar, sugad hin mga singbahan, mgamoske, mga stupa, mga sinagoga, ngan mga templo.
Plano arkitektoniko

Iton **plano arkitektoniko** in plano para hit arkitektura, ngan mga dokumentasyon hin sinurat ngan grapiko nga mga tigaman hin mga elemento hin arkitektura hin usa nga proyekto hit pagtukod.
Teyorya arkitektoniko

Iton **teyorya arkitektoniko** in buhat panhunahuna, pakipaghiruhimangraw, o panurat hin mga butang nga may kalabotan ha arkitektura.
Kolehiyo Elektoral (Estados Unidos)

An **Kolehiyo Elektoral** in institusyon nga opisyal nga nagpipili han Mangulo ngan Sugbong-Mangulo han Estados Unidos kada upat ka tuig.
Luparan han Con Dao

An **Luparan han Con Dao** (VCS) amo in nahimutang ha salatan han butnga nga syudad han Con Dao, Ba Ria-Vung Tau lalawigan, anay ulohan han Vietnam.
Arkitektura pan-gawas

Iton **arkitektura hin tuna ha gawas** in pagdesinyo hin panggawas nga lugar publiko, mga tigaman han tuna, ngan mga istruktura para hin panlibong o pankahusayan nga kagagawsan.
Prambanan

An **Candi Prambanan** o **Candi Rara Jonggrang** in ika 9 gatostuig nga Hindu nga templo ha Central Java, Indonesia.
Terracotta nga kasundalohan

An **Terracotta nga kasundalohan** in nailubong nga iskultura hin mga sundalo ni Qin Shi Huang, uska hadton emperador han Tsina.
Balay Opera han Oslo

An **Balay Opera han Oslo** in panimalay han An Norwegahon Nasodnon Opera ngan Ballet, ngan an nasodnon nga tyatro opera ha Norwega.
Ballet

Iton **ballet** in usa nga klase nga sayaw.

## Kitaa gihapon
*
*:simple:Template:Ballet
*:en:Portal:Ballet
*:en:Template:Ballet
*:en:Template:Ballet schools
*:en:Template:Ballet companies
*Ballet Manila
*Ballet Philippines
*Philippine Ballet Theatre

## Mga sumpay ha gawas

*Ballet Manila 
*Ballet Philippines 
*Philippine Ballet Theatre
Arg-e Bam

An **Arg-é Bam** in gidadakoi nga Adobe nga balay ha bug-os nga kalibutan nga namumutang ha Bam, uska syudad han Iran.
Estadyo han Wembley (1923)

An orihinal nga **Estadyo han Wembley**, opisyal nga ginkikilala komo Estadyo Imperyo, in uska anay estadyo hin football ha Wembley.
Katedral Alexander Nevsky, Sofia

An **Katedral Alexander Nevsky** in uska Bulgarya nga Ortodoxo nga katedral ha Sofia, ulohan han Bulgaria.
Lubnganan han mga Ming

An **mga lubnganan han Dinastiya Ming** in namumutang ha mga 42 km amihanan-amihanan-katundan han butnga nga Beijing, ha sulod han distrito Changping ha munisipyo han Beijing.
Camino de Santiago

An **Camino de Santiago** in pereginasyon nga ruta pakadto ha Katedral han Santiago de Compostela ha Galicia ha amihanan-katundan Espanya.
Bukid-bukid Capitolina

An **Bukid-bukid Capitolina** ha butnga han Forum ngan Campus Martius, in usa ha pito nga mga bukid-bukid han Roman.
Katedral han Canterbury

An **Katedral han Canterbury** ha Canterbury, Kent, in usa ha gidaani ngan gibantogi nga Kristohanon nga istruktura ha Inglatera.
Getty Center

An **Getty Center** in kilala han iya arkitektura, hardin ngan mga panlantaw han kiritaon ha Los Angeles.
TWA Flight Center

An **TWA Flight Center** o **Trans World Flight Center**, nag-abre ha 1962, in usa nga terminal ha kanan Syudad han New York John F. Kennedy International Airport (JFK) para ha Trans World Airlines
Piramide han Adlaw

An **Piramide han Adlaw** amo an gidakoi nga gintukod ha Teotihuacan ngan usa ha gidakoi ha Mesoamerika.
Registan

An **Registan** in anay nga kasingkasing han hadton syudad nga Samarkand han Dinastiya Timurid, ha yana nga Uzbekistan.
Santuwaryo han Aton Mahal nga Iroy han Lourdes

An **Santuwaryo han Aton Mahal nga Iroy han Lourdes** in usa nga lugar nga pumapalibot ha groto para ha Mahal na Iroy han Lourdes ha bungto han Lourdes ha Fransya.
Lalibela

An **Lalibela** in bungto ha amihanan Etiyopiya nga nagin sikat tungod han mga monolitiko nga inutod nga bato nga mga singbahan.
Grupo hin mga Monumento ha Khajuraho

An **Grupo hin mga Monumento ha Khajuraho** ha Khajuraho,  Madhya Pradesh, India in usa nga popular nga destinasyon hin mga turista ha Indya.
Arkitektura Mudéjar han Aragon

An **Arkitektura Mudéjar han Aragon** in estitiko nga uso han istilo Mudéjar nga namumutnga ha Aragon, Espanya.
Moske Umayyad

An **Moske Umayyad** in usa ha gidaani nga gidakoi nga moske ha kalibutan.  Ini in namumutang ha Damascus.
Partido Komunista han Unyon Sobyet

An **Partido Komunista han Unyon Sobyet** in amo la nga legal ngan namumuno nga partido han Unyon Sobyet.
Partido Demokrata (Estados Unidos)

An **Partido Demokrata** (kun ha Ininggles: *Democratic Party*) in usa ha duduha nga kontemporaryo nga mga partido politikal han Estados Unidos.
Partido Republicano (Estados Unidos)

An **Partido Republicano** in usa ha duduha nga kontemporaryo nga mga partido politikal han Estados Unidos.
Friedrich Engels

Hi **Friedrich Engels** (28 Nobyembre 1820 - 5 Agosto 1895) in Aleman-Ingles nga industrialista, syentipiko pankatiringban, manunurat, teyorista politikal, pilosopo, ngan usa ha amay han teyorya Marxista.
Syensya hin Katiringban

An **Syensya hin Katiringban** in natudlok ha displina akademiko nga nanginginlabot han katiringban ngan batasan han tawo.
Al Pacino

Hi **Al Pacino** (natawo Abril 25, 1940) in usa nga artista ngan direktor.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Al Pacino - Ingles
Alain Delon

Hi **Alain Fabien Maurice Marcel Delon** in usa nga artista.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Alain Delon - Sa pinulongan Ingles
Alberto Sordi

Hi **Alberto Sordi**, Cavaliere di Gran Croce OMRI (15 Hunyo 1920 – 25 Pebrero 2003) in usa nga Italyano nga artista.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Alberto Sordi - Ingles
Anthony Hopkins

Hi **Sir Philip Anthony Hopkins**, CBE (natawo han 31 Disyembre 1937), mas kilala nga Anthony Hopkins, in usa nga Welsh nga artista.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Anthony Hopkins - Ingles
Anthony Quinn

Hi **Antonio Rodolfo Quinn Oaxaca** (Abril 21, 1915 – Hunyo 3, 2001), mas kilala komo Anthony Quinn, in usa nga Mehikano-Amerikano nga artista, pintor liwat ngan manunurat.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Anthony Quinn - Ingles
Audrey Hepburn

Hi **Audrey Hepburn** (natawo nga Audrey Kathleen Ruston; 4 Mayo 1929 – 20 Enero 1993) in usa nga Briton nga artista ngan humanitaryo.
Amitabh Bachchan

Hi **Amitabh Bachchan**, natawo nga Amitabh Harivansh Bachchan ha 11 Oktubre 1942) in usa nga Indyan nga artista. 

## Mga Sumpay ha Gawas
* Amitabh Bachchan - Ingles
Ava Gardner

**Ava Lavinia Gardner** (Disyembre 24, 1922 – Enero 25, 1990) in usa nga Amerikana nga artista.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Ava Gardner - Ingles
Gawgaw

**Gawgaw** an pulbos nga tikang san giniling na mais o lagikway. Ginagamit an gawgaw sa pagkaon ug panlaba, 

## Mga kasarigan
Libertarismo

Iton **Libertarismo** in grupo hin politikal nga mga pilosopo nga nagduduso hin pinakagamay nga pagpirit ngan nagduduon hin kagawasan, katalwasan, ngan lugaring nga pag-asosasyon.
Harina

Iton **harina** in pulbos nga tikang ha giniling nga grano seryal, iba nga liso o gamot (sugad hit balanghoy).

An pinakaagap na *archaeological* na ebidensya san simple na pag-giling san trigo nabalik sadton 6000 BC. An mga Romano an una na giling trigo gamit an *cone mills*. Sadton 1879, san pagtikang san *Industrial Era*, an una na *steam mill* amo in gin tindog sa London.
Barbra Streisand

Hi **Barbra Joan Streisand** (natawo Barbara Joan Streisand; Abril 24, 1942) in usa nga Amerikana nga artista, man-aawit, manunurat ngan direktor.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Barbra Streisand - Ingles
Bette Davis

**Ruth Elizabeth "Bette" Davis** (Abril 5, 1908 – Oktubre 6, 1989) in usa nga Amerikana nga aktris hin pelikula, telebisyon ngan tyatro.
Bill Cosby

Hi **William Henry "Bill" Cosby, Jr.** (natawo July 12, 1937) in usa nga Amerikano nga komedyante, aktor, manunurat, produser pantelebisyon, magturutdo, musikero ngan aktibista.
Bing Crosby

Hi **Harry Lillis "Bing" Crosby** (Mayo 3, 1903 – Oktubre 14, 1977) in usa nga Amerikano nga man-aawit ngan aktor.
Bela Lugosi

**Béla Ferenc Dezső Blaskó** (20 Oktubre 1882 – 16 Agosto 1956), mas kilala komo Bela Lugosi, in usa nga Hungaryano nga artista.
Bob Hope

Hi **Bob Hope**, natawo nga **Leslie Townes Hope**, (Mayo 29, 1903 – Hulyo 27, 2003) in usa nga natawo-nga-Ingles nga Amerikano nga komedyante ngan aktor.
Bourvil

**André Bourvil**, natawo nga **André Robert Raimbourg** (27 Hulyo 1917, Prétot-Vicquemare, Fransya – 23 Septyembre 1970, Paris) in usa nga Franses nga aktor ngan man-aawit.
Brigitte Bardot

Hi **Brigitte Anne-Marie Bardot** (natawo 28 Septyembre 1934; † 2025) in anay Franses nga modelo fashionista, aktris, man-aawit ngan aktibista para han mga katungod han hayop.
Tyra Banks

Hi **Tyra Lynne Banks** (natawo han Disyembre 4, 1973) in usa nga Amerikana nga modelo ngan personalidad pantelebisyon.
Burt Lancaster

Hi **Burton Stephen "Burt" Lancaster** (Nobyembre 2, 1913 - Oktubre 20, 1994) in usa nga Amerikano nga aktor.
Medusa

Hi **Medusa** in usa nga Gorgon, usa nga babaye nga mayda buhi nga mga halas nga nagsaliwan imbes buhok.
Yahoo!

An **Yahoo! Inc.** in usa nga Amerikano nga internet nga korporasyon nga may-ada ulobuhatan ha Sunnyvale, California, Estados Unidos.

## Mga sumpay ha gawas
* Everything Yahoo!
Buster Keaton

Hi **Joseph Frank "Buster" Keaton** (Oktubre 4, 1895 – Pebrero 1, 1966) in usa nga Amerikano nga artista, manhirimo hin pelikula, produser ngan manunurat.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Buster Keaton - Ingles
Carole Lombard

Hi **Carole Lombard** (Oktubre 6, 1908 – Enero 16, 1942) in usa nga Amerikano nga artista.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Carole Lombard - Ingles
Cary Grant

Hi **Cary Grant** (natawo nga Archibald Alexander Leach; Enero 18, 1904 – Nobyembre 29, 1986) in usa nga natawo-nga-Ingles nga Amerikano nga aktor.
Clark Gable

Hi **William Clark Gable** (Pebrero 1, 1901 – Nobyembre 16, 1960), kilala komo Clark Gable, in usa nga Amerikano nga aktor.
Claudette Colbert

Hi **Claudette Colbert** (Septyembre 13, 1903 – Hulyo 30, 1996) in usa nga natawo-nga-Franses nga Amerikana nga aktres.
Debbie Reynolds

Hi **Mary Frances** "**Debbie**" **Reynolds** (Abril 1, 1932 – Disyembre 28, 2016) in usa nga Amerikana nga aktres, man-aawit ngan mananayaw.
Deborah Kerr

Hi **Deborah Jane Kerr** (natawo nga **Deborah Jane Trimmer** 30 Septyembre 1921 – 16 Oktubre 2007) in usa nga artista.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Deborah Kerr - Ingles
Dinah Shore

Hi **Dinah Shore** (natawo nga Frances Rose Shore; Pebrero 29, 1916 – Pebrero 24, 1994) in usa nga Amerikana nga man-aawit, aktres, ngan personalidad ha telebisyon.
Doris Day

Hi **Doris Day** (natawo nga Doris Mary Ann Kappelhoff, Abril 3, 1922) in usa nga Amerikana nga aktres, man-aawit ngan aktibista para han mga katungod han hayop.
Laraktan han Sikat han Hollywood

An **Laraktan han Sikat han Hollywood** in uska bangketa ha may Hollywood Boulevard ngan Vine Street ha Hollywood, Los Angeles, California, Estados Unidos.
Dustin Hoffman

Hi **Dustin Hoffman** (natawo han Agosto 8, 1937) in usa nga Amerikano nga artista.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Dustin Hoffman - Ingles
Edward G. Robinson

Hi **Edward G. Robinson** (Disyembre 12, 1893 – Enero 26, 1973) in usa nga natawo-ha-Romanya nga Amerikano nga aktor.
Ethel Merman

Hi **Ethel Merman** (Enero 16, 1908 – Pebrero 15, 1984) in usa nga Amerikana nga aktris ngan man-aawit.
Fernandel

Hi **Fernand Joseph Désiré Contandin** (8 Mayo 1903 – 26 Pebrero 1971), mas kilala komo Fernandel, in usa nga Franses nga aktor ngan man-aawit.
Francisco Martínez Soria

Hi **Francisco "Paco" Martínez Soria** (Disyembre 18, 1902 – Pebrero 26, 1982) in usa nga Kastila nga aktor.
Fred Astaire

Hi **Fred Astaire** (natawo nga Frederick Austerlitz; Mayo 10, 1899 – Hunyo 22, 1987) in usa nga Amerikano nga mananayaw, man-aawit, musikero ngan aktor.
Gene Kelly

Hi **Eugene Curran "Gene" Kelly** (Agosto 23, 1912 – Pebrero 2, 1996) in usa nga Amerikano nga mananayaw, aktor ngan man-aawit.
Laika

Hi **Laika** in usa nga Sobyet nga ayaw kalarakan, nga nagin syahan nga hayop nga inorbita ha kalibotan, ngan syahan liwat nga hayop nga namatay ha orbita.
George Carlin

Hi **George Denis Patrick Carlin** (Mayo 12, 1937 – Hunyo 22, 2008) in usa nga Amerikano nga komedyante, aktor ngan manunurat.
Gérard Philipe

Hi **Gérard Philipe** (4 Disyembre 1922 – 25 Nobyembre 1959) in usa nga prominente nga Franses nga aktor.
Ginger Rogers

Hi **Ginger Rogers** (natawo nga Virginia Katherine McMath; Hulyo 16, 1911 – Abril 25, 1995) in usa nga Amerikana nga aktris, mananayaw ngan man-aawit.
Grace Kelly

Hi **Grace Patricia Kelly** (Nobyembre 12, 1929 – Septyembre 14, 1982) nga kilalado gihapon nga **Grace han Monaco**, usá nga Amerikana nga aktris ngan Prinsesa han Monaco komo asawa ni Prinsipe Rainier III tikang han ira pag-asawa didâ han Abril 18, 1956, kutob han iya kamatay. Ugsa han ira pagkaasawa, star hiyá didâ hin pipira nga mga importante nga mga pelíkula han sayao nga bahin kutob han kamutngaan han 1950 nga dekada. Kilalado hiyá nga usá nga nangunguna nga aktris han Bulawan nga Panahon han Hollywood. Nakakarawat hiyá hin usá nga Academy Award, tuló nga Golden Globe Award ngan gintalaan hiyá nga ika-13 dida han 25 Greatest Female Stars nga talaan han American Film Institute.

Natawo hi Kelly hin nangunguna nga Katoliko nga pamilya ha Philadelphia. Katapos maggradwar tikang han American Academy of Dramatic Arts han 1949, nagtikang hi Kelly nga nakadâ didâ hin mga teatriko nga mga produksyon han Syudad han New York ngan mga broadkast ha telebisyon. Naghimo hiyá han iya film debut o syahan nga pag-akting ha pelikula dida han *[[Fourteen Hours]]* (1951) ngan nagin-star hiyá tikang han iya mga papel dida han western nga pelikula ni Fred Zinnemann nga *[[High Noon]]* (1952), ngan han kan John Ford adventure-romance nga pelikula nga *[[Mogambo]]* (1953), nga diin an urhe hiní nga duhâ nga pelikula nagdarâ ha iyâ hin pangnominar han Academy Award for Best Supporting Actress. Nagdaog hiyá han Academy Award for Best Actress tungod han iya pagdara hin papel dida han drama nga *[[The Country Girl (1954 film)|The Country Girl]]* (1954). Mga iba pa nga mga kilalado nga mga buhat niya amo an pelikula hin gera nga *[[The Bridges at Toko-Ri]]* (1954), an komedya romantiko nga *[[High Society (1956 film)|High Society]]* (1956), ngan tuló nga suspense thriller ni Alfred Hitchcock: *[[Dial M for Murder]]* (1954), *[[Rear Window]]* (1954), ngan *[[To Catch a Thief]]* (1955).

Nagretiro hi Kelly tikang hin pag-akting ha edad o panuigon nga 26 basi mag-asawa hiyá kan Rainier ngan tumikáng han iya mga papel komo Prinsesa han Monaco. Hira Grace ngan Rainier nagkaada hin tuló nga anak: Prinsesa Caroline, Prinsipe Albert, ngan Prinsesa Stéphanie. An buhat hin charity ni Prinsesa Grace nagfokus hin mga kabataan ngan han mga arte. Han 1964, gintukod niya an Princess Grace Foundation para pagsuporta hin lokal nga mga artisan. An iya organisasyon para hin mga katungdanan hin mga kabataan, AMADE Mondiale, nakakúhà hin consultive nga status ha UNICEF ngan UNESCO. An iya kataposan nga papel ha pelikula an pagpahayag han *[[The Children of Theatre Street]]* (1977), nga ginnominar para hin Academy Award for Best Documentary Feature.

Namatay hi Kelly ha panuigon nga 52 ha Monaco Hospital, tungod hin mga pagkasamaran nga nadangatan hin pagcrash hin awto. An iya anak nga in Prinsipe Albert, nagbulig pagtukod han Princess Grace Awards han 1984 para pagkilala hin mga nagtitikang nga mga nagpapasundayag ha pelíkula, teatro, ngan sáyaw.

## Mga pinambasaran
Kubo ni Rubik

An **Kubo ni Rubik** in usa nga patigo nga hinimo ni Ernő Rubik usa ka tiglayon tikang han Unggria nga nag-inventa han Rubik's Cube, usa ka sikat nga puzzle nga nagtutukoy han hinagiban han 1970s. An kubo amo an ginpoporma han abilidad nga isolve an Rubik's Cube, nga ginkonsiderar nga usa ka pagsulundan nga kultura ngan simbolo han nasodnon nga naimpluwensyahan han mga elemento han matematika, problema hin puzzles, ngan abilidad han mga tawo. Ginkonsidera ini nga usa ka icono han disenyo ngan kultura han dekada 1970s ngan 1980s.

## Kaagi
Si Ernő Rubik nagsugad han ideya para han Rubik's Cube ha dako nga patigo ha 1974, samtang nagtratrabaho hiya komo usa ka propesor han arkitektura ha University of Budapest. Gin-desinyo niya an kubo bilang usa ka paagi nga makatukod han konsiderasyon han mga estudyante han iya klase ha mga konsepto han tridimensionalidad ngan disenyo hin arkitektura. Pagkatapos han pagtukod, ginpakilala niya ini ha kaniya mga estudyante ngan gin-gamit niya ini komo usa ka instruminto para han pagtudlo han mga prinsipyo han geometriya ngan konsepto han espasyo.

Ginpakilala an Rubik's Cube ngan gintukod ni Rubik ha usa ka pahayag ha Hungriya ha 1977 ngan naging internasyonal nga sensasyon ha 1980s. Ha unang panahon, an kubo nagduduso hin kalat ngan kahinam hin pag-intindi han karamihan han mga tawo. An mga kompetisyon han pag-solve han Rubik's Cube nagtubo han popularidad han kubo ngan ginpakita an kahamubong han mga magtutukod hin mga teknikal nga estratehiya ngan pagkapara han mga bag-o nga mga rekord
Greta Garbo

Hi **Greta Garbo** (18 Septyembre 1905 – 15 Abril 1990), natawo nga **Greta Lovisa Gustafsson**, in usa nga artista.

## Mga Sumpay ha Gawas
* Greta Garbo - Ingles
Guru Dutt

Hi **Vasanth Kumar Shivashankar Padukone** (9 Hulyo 1925 – 10 Oktubre 1964), mas kilala ha ngaran nga Guru Dutt, in usa nga Indyan nga direktor hin pelikula, produser ngan aktor.
Harrison Ford

Hi **Harrison Ford** (natawo han Hulyo 13, 1942) in usa nga Amerikano nga aktor hit pelikula ngan produser.
Jack Benny

Hi **Jack Benny** (natawo nga Benjamin Kubelsky, Pebrero 14, 1894 – Disyembre 26, 1974) in usa nga Amerikano nga komedyante.
Jack Nicholson

Hi **John Joseph "Jack" Nicholson** (natawo han Abril 22, 1937) in usa nga Amerikano nga aktor, direktor hin pelikula, produser ngan manunurat.
Jane Fonda

Hi **Jane Fonda** (natawo nga Lady Jayne Seymour Fonda; Disyembre 21, 1937) in usa nga Amerikana nga aktris.
Jean Marais

Hi **Jean-Alfred Villain-Marais** (11 Disyembre 1913 – 8 Nobyembre 1998), in usa nga Franses nga aktor ngan direktor.
Joan Crawford

Hi **Joan Crawford** (Marso 23, 1904 – Mayo 10, 1977), natawo nga Lucille Fay LeSueur, in usa nga Amerikana nga aktris.
John Cleese

Hi **John Marwood Cleese** (natawo han 27 Oktubre 1939) in usa nga Ingles nga aktor, komedyante, manunurat ngan produser hin pelikula.
Johnny Carson

Hi **John William "Johnny" Carson** (Oktubre 23, 1925 – Nobyembre 23, 2005) in usa nga Amerikano nga komedyante.
Julie Andrews

Hi **Dame Julie Elizabeth Andrews**, natawo han 1 Oktubre 1935)in usa nga Ingles nga aktris, man-aawit ngan mananayaw.
Lauren Bacall

Hi **Lauren Bacall** (natawo nga Betty Joan Perske, Septyembre 16, 1924) in usa nga Amerikana nga aktres nga modelo.
Norte san Samar

An **Northern Samar** o kun sa pormal nga Winaray **Amihanan nga Samar** o **Amihan nga Samar** nga agsob tinatawag gihapon nga **Norte san Samar** o **Norte nga Samar** usa nga probinsya o lalawigan san Pilipinas nga nahimutangan sa    Sinirangan nga Kabisay-an  nga rehiyon. An kapital sini amo an Catarman ngan nahimtangan ini sa amihanan nga dapit san isla san   Samar. Sa habagatan o salatan san lalawigan amo an mga probinsya san Samar ngan Eastern Samar. Sa kanawayan o amihanan-katundan, tabok san Suláng san San Bernardino o San Bernardino Strait amo an Sorsogon; sa sidlangan amo an Dagat Pilipinhon ngan sa kalundan amo an Dagat Samar.

## Katawhan ngan Kultura
It lumad ngan tuminongnong nga pinulongan san kadam'an Winaray.  Pero iton  Sinugboanon amo iton yinaknan san bungto san San Isidro ngan san mga isla-nga-bungto san San Antonio ug San Vicente.  Sa isla san Capul, Inabaknon an lumad nga yinaknan.

## Ekonomiya

Pagtagalubi an primero na aktibidad pan ekonomiya han probinsya. Sinusundan ini san pagtanum hin paray ngan pangingisda. An pagtotroso sayo liwat na darako na akyibidad sa Northern Samar.

## Heyograpiya
### Politikal

An Northern Samar mayda karuhaan kag upat (24) nga bungto. May 2 na distrito an Norte san Samar, an Lao-angan district, nga nasakop san mga bungto na nasa este san San Roque kaupod na an Pambujan ngan Lao-Ang, ngan an Balicuatro district na nasakop san mga bungto ha wala san Mondragon sugad san Catarman.

#### Mga Bungto



*Allen
*Biri
*Bobon
*Capul
*Catarman
*Catubig
*Gamay
*Laoang
*Lapinig
*Las Navas
*Lavezares
*Lope de Vega

*Mapanas
*Mondragon
*Palapag
*Pambujan
*Rosario
*San Antonio
*San Isidro
*San Jose
*San Roque
*San Vicente
*Silvino Lobos
*Victoria


### Pisikal
Naatubang an Northern Samar sa San Bernardino Strait sa norte, sa sirangan an Pacific Ocean, ngan sa weste o katundan an Samar Sea, ngan an giotan sa  *southwest* o habagatan an Western Samar ngan *southeast* o timugan an Eastern Samar. An total nga kahaluag san tuna maabot 3,692.93 km².

## Kasaysayan

Sa Northern Samar nagtikang an Rebelyon ni Sumuroy sadton 1649 - 1650 ngan ginpamuno-an ni Agustin Sumuroy.  
Sadton Gyera Pilipino-Amerikano, an Pagpalibot sa Catubig nahinabo sa bungto san Catubig.

Sa 1963, na aprobahan sa kongreso an *Republic Act 4221* na sinumite nira Congressmen Eladio T. Balite (1st Dist. Samar), Fernando R. Veloso (2nd Dist. Samar), and Felipe J. Abrigo (3rd Dist. Samar) ngan sadton Junyo 19, 1965, gin dibider an isla san Samar sin 3 ka parte; Northern Samar, Eastern Samar ngan (Western) Samar. An una na mga opisyales sa Northern Samar gin pili sadton Nobyembre 14, 1967.

## Kitaa Gihapon
*Gobernador san Northern Samar

## Mga Sumpay sa Gawas
*Opisyal nga Websayt san Gobierno Provincial san Northern Samar 
*Samarnews.com nga Websayt
James Hutton

Hi **James Hutton** (Edinburgh, 3 Hunyo 1726 OS (14 Hunyo 1726 NS) – 26 Marso 1797) in usa nga heyolohsta, naturalista, nahimo hin kimikal ngan eksperimental nga agrikulturalista.
Alhazen

Hi **Abū ʿAlī al-Ḥasan ibn al-Ḥasan ibn al-Haytham ** (965 ha Basra – c. 1040 ha Cairo) in usa nga Muslim nga syentipiko, damo it aram, matematiko, astronomo ngan pilosopo.
J. Robert Oppenheimer

Hi **Julius Robert Oppenheimer** (Abril 22, 1904 – Pebrero 18, 1967) in usa nga Amerikano nga pisisista teyoritikal ngan profesor hin pisika ha University of California, Berkeley.
E. O. Wilson

Hi **Edward Osborne "E. O." Wilson** (natawo han Hunyo 10, 1929 - 28 Disyembre 2021) in usa nga Amerikano nga biyolohista, manhahalikwat, teyorista, naturalista ngan manunurat.
Jane Goodall

Hi **Jane Morris Goodall**, (natawo nga Valerie Jane Morris-Goodall han 3 Abril 1934) in usa nga Briton nga primatolohista, etolohista, ngan antropolohista.
Laurence Olivier

Hi **Laurence Kerr Olivier** (22 Mayo 1907 – 11 Hulyo 1989) in usa nga Ingles nga aktor, direktor ngan produser.
Gregor Mendel

Hi **George Mendel** in pasidunggan kahuman han iya pagkamatay komo nagtukod han bag-o nga syensya han henetika.
Louis de Funès

Hi **Louis de Funès** (31 Hulyo 1914 – 27 Enero 1983), natawo nga Louis Germain David de Funès de Galarza, in usa nga Franses nga aktor.
Mae West

Hi **Mary Jane West** (Agosto 17, 1893 – Nobyembre 22, 1980), kilala komo Mae West, in usa nga Amerikana nga aktris.