open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Buddha Loetla Nabhalai

Hi **Phra Phutthaloetla Naphalai** ( sinusurat gihapon nga **Phra Buddha Loetla Nabhalai**) o **Rama II**,  (Pebrero 26 1766–Hulyo 21 1824), amo an anak ni Hadi Rama I ngan ikaduha nga Hadi han Siam han Chakri nga Dinastiya.  Ha Thai nga yinaknan, an iya ngaran ginsusurat nga พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย. An iya ngaran han Prinsipe pa hiya Prinsipe **Issarasundhorn**.  An ngaran nga *Buddha Loetla Nabhalai* ginngaran ha iya katapos han iya kamatayon ni Hadi Nangklao.  Hi Rama II mayda kapitoan-kag-tulo (73) nga anak.  An paghadi niya komo Hadi han Thailand (1809–1824) nagdara hin renasimyento hin Thai nga arte ngan kultura, labi na ha literatura. 

Dida han paghadi ni Rama II, an Thailand nagkaada hin konfrontasyon han Vietnam, nga hadto nagigin dako nga gahom dida han rehiyon, mahitungod han pagkontrola han Camboya han 1813. Mga impluwensya han Katundan nagtikang nga maabat ha Timugan nga Asya ngan ha Thailand. Han 1785 an British nag-okupar han Penang, ngan han 1819 gintukod nira an Singapur. Waray la mag-iha, an British nakapatalsik han Holandes ngan Portugues komo dako nga impluwensya katundan ha ekonomika ngan politika ha Thailand. An mga British nagtipa han sistema ekonomika han Thai, nga kon diin an mga prinsipe real mayda mga *monopoly* ha negosyo ngan an mga negosyo nahailarom hin pagbuwis nga arbitraryo. Han 1821 an gobyerno han British India nagpadara hin misyon nga nagdemanda nga an Thailand tanggalon an mga gaud han gawasnon nga negosyo.

Hi Hadi Rama II namatay han 1824.  An nagsunod ha iya nga hadi hi Prinsipe Jessadabodindra o Nangklao.

## Mga kasarigan
Tadeusz Kościuszko

Hi **Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko** (giharani-i nga kaluwas ha Winaray: *Andrzey Tadeush Bonaventura Kosh-chush-ko*) (1746 – 1817) usa nga Polako nga nasodnon nga bayani, heneral ngan usa nga namuno han rebelyon hadton nga nasod patok han Rusia han 1794. Nagsundalo hiya dida han Gyera Rebolusyunaryo Americano komo usa nga koronel dida han Continental Army upod kan George Washington. Ha pagkilala han iya paghatag hin serbisyo, gintagan hiya han Kongreso Kontinental ha ranggo han Brigadier General han 1783.

Mayda mga pipira nga mga gin-Ininglis nga kasurat han iya ngaran, pero an kaurugan hini amo an **Thaddeus Kosciusko**, pero an bug-os nga ka-Iningles nga ***Andrew Thaddeus Bonventure Kosciusko*** aada gihapon hin pipira nga mga sinurat. Ha Lituaniano, an iya ngaran ginsurat nga ***Tadas Kosciuška***. Ha Biellorrusian it iya ngaran ginsusurat nga ***Тадэ́вуш Касьцю́шка*** (Tadevuš Kaściuška). Kon ha Kinatsila ngan Winaray, an iya ngaran masusurat nga ***Andrés Tadeo Buenaventura Kosciuszko***.

## Biyograpiya
### Sayo nga Bahin han Kinabuhi

### Hi Kościuszko ha Francia
### Pagbalik ha Polonya
### Ha Dresden ngan ha Paris
### Gyera Rebolusyonaryo Americana
### Pagbalik ha Polonya
### Gyera ha Depensa han Konstitusyon
### Pagpalangyaw
### Rebelyon ni Kościuszko
### Urhe nga Bahin han Kinabuhi

## Mga Butang ngan Lugar nga ginngaranan ha dungog ni Kościuszko

## Kitaa Gihapon
* Kaagi ngan Kasaysayan han Polonya

## Mga Sumpay ha Gawas

* Mt Kosciuszko Inc 
* About.com nga feature mahitungod kan Tadeusz Kosciuszko 
* Embahada Polaka ha Estados Unidos, usa nga pagdungog nga pakli
* US Kosciuszko National Monument nga websayt
* Embahada han Estados Unidos ha Belarus nga pasamwak 
* Kosciuszko Polish-American Historical Society, Inc. han Valley Ansonia - Derby - Shelton - Seymour, Connecticut 
* Kosciuszko Monuments  Gallery 
* Unknown Kościuszko's Manuscript
Sibonga

An **Sibonga** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 38,281 ka tawo ha 7,497 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Sibonga ginbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga baranggay.



* Abugon
* Bae
* Bagacay
* Bahay
* Banlot
* Basak
* Bato
* Cagay
* Can-aga
* Candaguit
* Cantolaroy
* Dugoan
* Guimbangco-an

* Lamacan
* Libo
* Lindogon
* Magcagong
* Manatad
* Mangyan
* Papan
* Poblacion
* Sabang
* Sayao
* Simala
* Tubod


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
San Remigio, Sugbo

An **San Remigio** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 44,028 ka tawo ha 9,253 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An San Remigio ginbahin ngadto hin karuhaan kag pito (27) ka baranggay.



* Anapog
* Argawanon
* Bagtic
* Bancasan
* Batad
* Busogon
* Calambua
* Canagahan
* Dapdap
* Gawaygaway
* Hagnaya
* Kayam
* Kinawahan
* Lambusan

* Lawis
* Libaong
* Looc
* Luyang
* Mano
* Poblacion
* Punta
* Sab-a
* San Miguel
* Tacup
* Tambongon
* To-ong
* Victoria


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
San Francisco, Sugbo

An **San Francisco** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 41,327 ka tawo ha 8,189 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An San Francisco ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga baranggay.

* Montealegre
* Cabunga-an
* Campo
* Consuelo
* Esperanza
* Himensulan
* Northern Poblacion
* San Isidro
* Santa Cruz
* Santiago
* Sonog
* Southern Poblacion
* Unidos
* Union
* Western Poblacion

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
San Fernando, Sugbo

An **San Fernando** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 48,235 nga tawo ha 9,530 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An San Fernando ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga baranggay.



* Balud
* Balungag
* Basak
* Bugho
* Cabatbatan
* Greenhills
* Lantawan
* Liburon
* Magsico
* Poblacion North
* Panadtaran

* Pitalo
* San Isidro
* Sangat
* Poblacion South
* Tabionan
* Tananas
* Tinubdan
* Tonggo
* Tubod
* Ilaya


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Gobernador san Northern Samar

An **Gobernador san Northern Samar** amo an namumuno nga ehekutibo san probinsya san Amihanan nga Samar.

## Lista sin mga Gobernador
*Irene Balite (1967-1971)
*Edilberto del Valle (1971-1980)
*Reynaldo del Valle (1980-1986)
*Justiniano M. Singzon1 (1986-1988)
*Harlin C. Abayon (1988-1998)
*Madeleine M. Ong (1998-2001)
*Raul A. Daza (2001-2010)
*Paul R. Daza (2010-2013)
*Jose L. Ong, Jr.(2013-   )
 

## Kitaa Gihapon
*Northern Samar
Gobernador han Southern Leyte

An **Gobernador han Southern Leyte** amo an lokal nga ehekutibo han Probinsya han Southern Leyte.

## Lista hin mga Gobernador han Southern Leyte
*Rosette Lerias
*Damian Mercado

## Kitaa Gihapon
*Southern Leyte
Gobernador han Sugbo

An **Gobernador han Sugbo** amo an lokal nga ehekutibo han Probinsya han Sugbo.

## Lista hin mga Gobernador
*Lito Osmeña (1988-1992)
*Vicente de la Cerna (1992-1995)
*Pablo Garcia (1995-2001)
*Gwendolyn Garcia (2001-yana)

## Kitaa Gihapon
*Sugbo
Samboan

An **Samboan** usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 16,659 ka tawo ha 3,617 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Samboan ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) ka baranggay.

* Basak
* Bonbon
* Bulangsuran
* Calatagan
* Cambigong
* Canorong
* Colase
* Dalahikan
* Jumangpas
* Camburoy
* Poblacion
* San Sebastian
* Suba
* Tangbo
* Monteverde

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Ronda, Sugbo

An **Ronda** usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinass. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 16,808 nga tawo ha 3,544 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Ronda ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga baranggay.

* Butong
* Can-abuhon
* Canduling
* Cansalonoy
* Cansayahon
* Ilaya
* Langin
* Libo-o
* Malalay
* Palanas
* Poblacion
* Santa Cruz
* Tupas
* Vive

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Poro, Sugbo

An **Poro** usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 21,397 ka tawo ha 4,430 nga panimalay.

An ngaran han bungto ginkuha daw tikang han Winaray nga pulong nga *puro* nga amo an daan nga pulong para hin *isla*.

An patron nga fiesta han Poro ginsasaurog ha tagsa tuig dida hiton ika-tulo nga Biyernes han Enero.

## Mga Baranggay

An Poro mayda kahaluag hin tuna nga 63,887 ka hektarya. Ini ginbahin ha politika ngadto hin napulo kag pito (17) nga baranggay.



* Adela
* Altavista
* Cagcagan
* Cansabusab
* Daan Paz
* Eastern Poblacion
* Esperanza
* Libertad
* Mabini

* Mercedes
* Pagsa
* Paz
* Rizal
* San Jose
* Santa Rita
* Teguis
* Western Poblacion


## Mga Sumpay ha Gawas

*Opisyal nga kanan-gobyerno nga websayt han Poro 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Pinamungajan

An **Pinamungajan** (danay ginsusurat komo **Pinamungahan**) usa nga ika-upat ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 51,715 ka tawo ha 9,977 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Pinamungajan ginbahin ngadto hin karuhaan kag unom (26) nga baranggay.



* Anislag
* Anopog
* Binabag
* Buhingtubig
* Busay
* Butong
* Cabiangon
* Camugao
* Duangan
* Guimbawian
* Lamac
* Lut-od
* Mangoto

* Opao
* Pandacan
* Poblacion
* Punod
* Rizal
* Sacsac
* Sambagon
* Sibago
* Tajao
* Tangub
* Tanibag
* Tupas
* Tutay


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Gobernador han Eastern Samar

An **Gobernador han Eastern Samar** amo an lokal nga ehekutibo han Probinsya han Eastern Samar.

## Lista hin mga Gobernador han Eastern Samar

*Lutgardo Barbo
*Ben Evardone

## Kitaa Gihapon
*Eastern Samar
Pilar, Sugbo

An **Pilar** usa nga ika-lima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 11,226 ka tawo ha 2,638 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Pilar ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga baranggay.

* Biasong
* Cawit
* Dapdap
* Esperanza
* Lanao
* Lower Poblacion
* Moabog
* Montserrat
* San Isidro
* San Juan
* Upper Poblacion
* Villahermosa
* Imelda

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Dumanjug

An **Dumanjug** usa nga ika-upat ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 39,666 ka tawo ha 7,787 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Dumanjug ginbahin ngadto hin katloan kag pito (37) nga baranggay.



* Balaygtiki
* Bitoon
* Bulak
* Bullogan
* Doldol
* Kabalaasnan
* Kabatbatan
* Calaboon
* Kambanog
* Camboang
* Candabong
* Kang-actol
* Kanghalo

* Kanghumaod
* Kanguha
* Kantangkas
* Kanyuko
* Cogon
* Kolabtingon
* Cotcoton
* Lamak
* Lawaan
* Liong
* Manlapay
* Masa

* Matalao
* Paculob
* Panlaan
* Pawa
* Ilaya (Pob.)
* Poblacion Looc
* Poblacion Sima
* Tangil
* Tapon
* Tubod-Bitoon
* Tubod-Dugoan
* Poblacion Central


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Ginatilan

An **Ginatilan** usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 14,073 ka tawo ha 2,676 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Ginatilan ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga baranggay.

* Anao
* Cagsing
* Calabawan
* Cambagte
* Campisong
* Canorong
* Guiwanon
* Looc
* Malatbo
* Mangaco
* Palanas
* Poblacion
* Salamanca
* San Roque

## External links

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Dalaguete

An **Dalaguete** usa nga ikatulo ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 57,331 nga tawo ha 10,873 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Dalaguete ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga baranggay.



* Ablayan
* Babayongan
* Balud
* Banhigan
* Bulak
* Caliongan
* Caleriohan
* Casay
* Catolohan
* Cawayan
* Consolacion

* Coro
* Dugyan
* Dumalan
* Jolomaynon
* Lanao
* Langkas
* Lumbang
* Malones
* Maloray
* Mananggal
* Manlapay

* Mantalongon
* Nalhub
* Obo
* Obong
* Panas
* Poblacion
* Sacsac
* Tapun
* Tuba
* Salug
* Tabon


## Mga Sumpay ha Gawas
*Opisyal nga Websayt han Bungto han Dalaguete
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Oslob

An **Oslob** usa nga ika-upat ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 22,472 ka tawo ha 4,607 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Oslob ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga baranggay.



* Alo
* Bangcogon
* Bonbon
* Calumpang
* Canangca-an
* Cañang
* Can-ukban
* Cansalo-ay
* Daanlungsod
* Gawi
* Hagdan

* Lagunde
* Looc
* Luka
* Mainit
* Manlum
* Nueva Caceres
* Poblacion
* Pungtod
* Tan-awan
* Tumalog


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Naga, Sugbo

An **Syudad han Naga** (ha Sinugboanon: **Dakbayan sa Naga**) usa nga ikasyahan nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 80,189 ka tawo ha 15,806 nga panimalay.

Gintukod nga usa ka bungto an Naga dida han Hunyo 12, 1829.  Nahimo nga syudad an Naga katapos hin plebisito nga ginbúhat dida han Septyembre 2, 2007.

## Mga Baranggay

An Naga ginbahin ngadto hin karuhaan kag walo (28) nga baranggay.



* Alfaco
* Bairan
* Balirong
* Cabungahan
* Cantao-an
* Central Poblacion
* Cogon
* Colon
* East Poblacion
* Inoburan
* Inayagan
* Jaguimit
* Lanas
* Langtad

* Lutac
* Mainit
* Mayana
* Naalad
* North Poblacion
* Pangdan
* Patag
* South Poblacion
* Tagjaguimit
* Tangke
* Tinaan
* Tuyan
* Uling
* West Poblacion


## Mga Sumpay ha Gawas

*  Opisyal nga Websayt han Naga, Cebu 
* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Liloan, Sugbo

An **Liloan** usa nga ika-tulo ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 64,970 ka tawo ha 13,381 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Liloan ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga baranggay.

* Cabadiangan
* Calero
* Catarman
* Cotcot
* Jubay
* Lataban
* Mulao
* Poblacion
* San Roque
* San Vicente
* Santa Cruz
* Tabla
* Tayud
* Yati

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Medellin, Sugbo

An **Medellin** usa nga ikatulo ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 43,113 ka tawo ha 8,520 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Medellin ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga baranggay.



* Antipolo
* Curva
* Daanlungsod
* Dalingding Sur
* Dayhagon
* Gibitngil
* Canhabagat
* Caputatan Norte
* Caputatan Sur
* Kawit

* Lamintak Norte
* Luy-a
* Panugnawan
* Poblacion
* Tindog
* Don Virgilio Gonzales
* Lamintak Sur
* Maharuhay
* Mahawak


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Minglanilla, Sugbo

An **Minglanilla** usa nga ika-duha ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 77,268 ka tawo ha 14,739 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Minglanilla ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga baranggay.



* Cadulawan
* Calajo-an
* Camp 7
* Camp 8
* Cuanos
* Guindaruhan
* Linao
* Manduang
* Pakigne
* Poblacion Ward I

* Poblacion Ward II
* Poblacion Ward III
* Poblacion Ward IV
* Tubod
* Tulay
* Tunghaan
* Tungkop
* Vito
* Tungkil


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Bogo

An **Bogo** usa nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 63,869 ka tawo ha 13,509 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Bungto han Bogo ginbahin ngadto hin karuhaan kag siyam (29) nga baranggay.



* Cogon (Pob.)
* Anonang Norte
* Anonang Sur
* Banban
* Binabag
* Bungtod (Pob.)
* Carbon (Pob.)
* Cayang
* Dakit
* Don Pedro Rodriguez
* Gairan
* Guadalupe
* La Paz
* La Purisima Concepcion (Pob.
* Libertad

* Lourdes (Pob.)
* Malingin
* Marangog
* Nailon
* Odlot
* Pandan (Pandan Heights)
* Polambato
* Sambag (Pob.)
* San Vicente (Pob.)
* Santo Niño
* Santo Rosario (Pob.)
* Siocon
* Taytayan
* Sudlonon


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Danao, Sugbo

:*Para han bungto ha Bohol, kitaa iton [[Danao, Bohol]].*

An **Syudad han Danao** usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 98,781 ka tawo ha 19,411 nga panimalay.

Han 2005, an katubtuban han Metro Cebu ginpahaluag nga  maglakip han Syudad han Danao ha amihanan ngan han mga bungto han San Fernando ngan Carcar ha salatan http://www.sunstar.com.ph/static/ceb/2005/10/08/news/rdc.enlarges.metro.cebu.html .

## Mga Baranggay

An Syudad han Danao ginbahin ngadto hin kap-atan kag duha (42) nga baranggay.



* Baliang
* Bayabas
* Binaliw
* Cabungahan
* Cagat-Lamac
* Cahumayan
* Cambanay
* Cambubho
* Cogon-Cruz
* Danasan
* Dungga
* Dunggoan
* Guinacot
* Guinsay

* Ibo
* Langosig
* Lawaan
* Licos
* Looc
* Magtagobtob
* Malapoc
* Manlayag
* Mantija
* Masaba
* Maslog
* Nangka
* Oguis
* Pili

* Poblacion
* Quisol
* Sabang
* Sacsac
* Sandayong Norte
* Sandayong Sur
* Santa Rosa
* Santican
* Sibacan
* Suba
* Taboc
* Taytay
* Togonon
* Tuburan Sur


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Alegria, Sugbo

An **Alegria** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 20,677 ka tawo ha 4,229 nga panimalay.

## Barangays

An Alegria ginbahin ngadto hin siyam (9) nga baranggay.

* Compostela
* Guadalupe
* Legaspi
* Lepanto
* Madridejos
* Montpeller
* Poblacion
* Santa Filomena
* Valencia

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Alkalde san Calbayog

An **Alkalde** o **Mayor san Calbayog** amo an lokal nga ehekutibo san Syudad san Calbayog.  Amo ini an titulo san lokal nga ehekutibo tikang san kahimo san Calbayog nga syudad.  Ugsa sini, dirudilain an mga ngaran san ehekutibo san bungto.  San panahon san mga Katsila, an lokal nga ehekutibo amo an **Capitan Municipal**.  San panahon san mga Americano, an lokal nga ehekutibo amo an **Presidente Municipal**.  An titulo nga **Mayor** o **Alkalde** gintikang paggamit dida san tuig 1941.

## Mga Capitan Municipal (1886-1899)
*Rufino Pido (1886-1887)
*Pedro Matudan (1888-1889)
*Pablo Camilon (1890-1891)
*Pablo Jaropojop (1892-1893)
*Antonio Tarrayo (1894-1895)
*Anacleto Rueda  (1896-1897)
*Catalino Jaropojop (1898-1899)

## Mga Presidente Municipal (1900-1939)
*Anastacio Pido (1900)
*Rufino Pido (1901)
*Hugon Rosales (1902-1910)
*Ildefonso Rosales (1910-1913)
*Luciano Ortiz (1913-1916)
*Buenaventura Rosales ((1916-1919)
*Senecio Mancol (1919-1922)
*Cesario Ortiz (1922-1925)
*Anastacio Pido (1925-1928)
*Buenaventura Rosales (1928-1931)
*Ireneo Ortiz (1931-1934)
*Tomas Gomez (1934-1937)
*Donato Tubal (1937-1939)

## Mga Mayor (Alkalde) san Bungto (1941-1948)
*Pedro Pido (1941-1945)
*Rizal Ortega (1945-1946)
*Pedro Pido (1946-1948)

Si Pedro Pido amo an nagin syahan nga alkalde san Syudad san Calbayog tikang san tuig 1948.

## Mga Mayor o Alkalde san Syudad (1948-yana)
*Pedro Pido (1948-1953)
*Jose Roño (1954-1967)
*Amado Ygrubay (1967-1971)
*Pablo Lucero (1972-1982)
*Ricardo Tan (1982-1986)
*Godofreda Dean (Abril 16, 1986-Disyembre 2, 1987)
*Narciso Y. Miao (Disyembre 2, 1987-Enero 6, 1988)
*Manuel Lagrimas (Enero 7, 1988-Pebrero 2, 1988)
*Roberto S. Rosales (1988-1992)
*Reynaldo S. Uy (1992-2001)
*Mel Senen S. Sarmiento (2001-2010)
*Reynaldo S. Uy (2010-2011)
*Ronaldo Aquino (2011-yana)

## Kitaa Gihapon
*Calbayog

## Reperensya

*"City's History" Calbayog Ko nga Websayt http://members.fortunecity.com/ruel1/calbayogko/id2.html
*"Trivia" Calbayog Ko nga Websayt http://members.fortunecity.com/ruel1/calbayogko/id14.html

## Mga sumpay sa gawas
*Calbayog Ko nga Websayt
*Website mahitungod san Syudad san Calbayog
Aloguinsan

An **Aloguinsan** usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 24,180 ka tawo ha 4,821 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Aloguinsan ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga baranggay.

* Angilan
* Bojo
* Bonbon
* Esperanza
* Kandingan
* Kantabogon
* Kawasan
* Olango
* Poblacion
* Punay
* Rosario
* Saksak
* Tampa-an
* Toyokon
* Zaragosa

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Daanbantayan

An **Daanbantayan** usa nga ikatulo ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 69,336 ka tawo ha 13,472 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Daanbantayan ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga baranggay.



* Aguho
* Bagay
* Bakhawan
* Bateria
* Bitoon
* Calape
* Carnaza
* Dalingding
* Lanao
* Logon

* Malbago
* Malingin
* Maya
* Pajo
* Paypay
* Poblacion
* Talisay
* Tapilon
* Tinubdan
* Tominjao


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Consolacion

An **Consolacion** usa nga ikaduha ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 62,298 ka tawo ha 12,837 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Consolacion ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga baranggay.



* Cabangahan
* Cansaga
* Casili
* Danglag
* Garing
* Jugan
* Lamac
* Lanipga
* Nangka
* Panas
* Panoypoy

* Pitogo
* Poblacion Occidental
* Poblacion Oriental
* Polog
* Pulpogan
* Sacsac
* Tayud
* Tilhaong
* Tolotolo
* Tugbongan


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Compostela, Sugbo

An **Compostela** usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 31,446 ka tawo ha 6,296 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Compostela ginbahin ngadto hin napulo kag pito (17) nga baranggay.



* Bagalnga
* Basak
* Buluang
* Cabadiangan
* Cambayog
* Canamucan
* Cogon
* Dapdap
* Estaca

* Lupa
* Magay
* Mulao
* Panangban
* Poblacion
* Tag-ube
* Tamiao
* Tubigan


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Catmon

An **Catmon** usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 25,083 ka tawo ha 5,198 nga panimalay. Nahamutangan ini hin mga 57 ka kilometro tikang han Syudad han Sugbo sapit han bungto han Carmen.

Iton Tore, an ikaduha nga gihataasi nga kahitaas ha Sugbo, nahamutangan ha Catmon, didto ha Baranggay Cambangkaya.

## Mga Baranggay

An Catmon ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga baranggay.



* Agsuwao
* Amancion
* Anapog
* Bactas
* Bongyas
* Basak
* Binongkalan
* Cabungaan
* Cambangkaya
* Can-ibuang

* Catmondaan
* Duyan
* Ginabucan
* Macaas
* Panalipan
* Tabili
* Tinabyonan
* San Jose Pob. (Catadman)
* Corazon (Pob.)
* Flores (Pob.)


## Kaagi

Sumala han iruistorya nga katawhan o *folklore*, an mga taga-Cambangkaya kabahin han mga tribu ni Datu Lapu-Lapu ha Isla han Mactan dida han ika-16 nga siglo. Naningkamot hira paglikay han mga Espanyoles katapos han kamatay han namumuno han Mactan dida han mga 1560.

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Borbon, Sugbo

An **Borbon** usa nga ika-upat ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 28,571 ka tawo ha 5,878 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Borbon ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga baranggay.



* Bagacay
* Bili
* Bingay
* Bongdo
* Bongdo Gua
* Bongoyan
* Cadaruhan
* Cajel
* Campusong
* Clavera

* Don Gregorio Antigua (Taytay
* Laaw
* Lugo
* Managase
* Poblacion
* Sagay
* San Jose
* Tabunan
* Tagnucan


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Boljoon

An **Boljoon** usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 13,380 ka tawo ha 2,513 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Boljoon ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga baranggay.

* Baclayan
* El Pardo
* Granada
* Lower Becerril
* Poblacion
* San Antonio
* Upper Becerril
* Arbor
* Lunop
* Nangka
* South Granada

## Mga Sumpay ha Gawas

*Hometown Boljoon 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Bantayan, Sugbo

An **Bantayan** usa nga ikaduha ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 68,125 ka tawo ha 13,213 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Bantayan ginbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga baranggay.



* Atop-atop
* Baigad
* Baod
* Binaobao (Pob.)
* Botigues
* Kabac
* Doong
* Hilotongan
* Guiwanon
* Kabangbang
* Kampingganon
* Kangkaibe
* Lipayran

* Luyongbaybay
* Mojon
* Obo-ob
* Patao
* Putian
* Sillon
* Sungko
* Suba (Pob.)
* Sulangan
* Tamiao
* Bantigue (Pob.)
* Ticad (Pob.)


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Badian, Sugbo

An **Badian** usa nga ika-upat ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 30,400 ka tawo ha 6,230 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Badian ginbahin ngadto hin karuhaan kag siyam (29) nga baranggay.



* Alawijao
* Balhaan
* Banhigan
* Basak
* Basiao
* Bato
* Bugas
* Calangcang
* Candiis
* Dagatan
* Dobdob
* Ginablan
* Lambug
* Malabago
* Malhiao

* Manduyong
* Matutinao
* Patong
* Poblacion
* Sanlagan
* Santicon
* Sohoton
* Sulsugan
* Talayong
* Taytay
* Tigbao
* Tiguib
* Tubod
* Zaragosa


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Balamban

An **Balamban** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 59,922 ka tawo ha 12,190 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Balamban ginbahin ngadto hin karuhaan kag walo (28) nga baranggay.



* Abucayan
* Aliwanay
* Arpili
* Bayong
* Biasong
* Buanoy
* Cabagdalan
* Cabasiangan
* Cambuhawe
* Cansomoroy
* Cantibas
* Cantuod
* Duangan
* Gaas

* Ginatilan
* Hingatmonan
* Lamesa
* Liki
* Luca
* Matun-og
* Nangka
* Pondol
* Prenza
* Singsing
* Sunog
* Vito
* Baliwagan (Pob.)
* Santa Cruz-Santo Niño (Pob.)


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Papa Pablo VI

Hi **Papa Pablo VI** (ha Linatin: *Paulus PP. VI*), natawo nga **Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini** (Septyembre 26, 1897 – Agosto 6, 1978), naghadi komo Papa ngan komo   soberano han Syudad han Vaticano tikang 1963 tubtob 1978. Hiya an nagdumara han Simbahan Katoliko Romano dida han kaurugan han Ika-Duha nga Konsilyo Vaticano ngan nagkapot hin importante nga papel han pag-implementa han mga desisyon hini nga konsilyo.

## Mga sumpay ha gawas
*Pablo VI ha websayt han Santa Sede
*Catholic-Hierarchy.org nga pakli mahiunong kan Pablo VI
Papa Juan XXIII

:*Ini nga artikulo mahitungod han [[papa]] han ika-2o nga siglo. Para han [[antipapa]] han ika-14 nga siglo, kitaa iton [[Antipapa Juan XXIII]]*

Hi **Papa Juan XXIII** (ha Linatin: *Ioannes PP. XXIII*), natawo nga **Angelo Giuseppe Roncalli** (Nobyembre 25, 1881 – Hunyo 3, 1963), naghadi komo ika-261 nga Papa han Singbahan Katoliko ngan  soberano han Syudad han Vaticano tikang han Oktubre 28, 1958 tubtob han iya kamatay 1963.  Hiya an nagpatawag han ika-Duha nga Konsilyo ha Vaticano nga nahinabo tikang han 1962 kutob 1965.  Waray hiya makakita han pagkatapos hini tungod han iya kamatay dida han 1963. Ginbeatificar hiya ni Papa Juan Pablo II dida han Septyembre 3, 2000 ngan ginkanonisar hiya ni Papa Francisco upon kan Papa Juan Pablo II dida han Abril 27, 2014.

## Mga sumpay ha gawas
*Biyograpiya ha Vaticano
*Catholic Hierarchy.org nga pakli mahiunong kan Juan XXIII
Papa Pío XI

Hi **Papa Pío XI** (ha Linatin: *Pius PP. XI*), natawo nga **Ambrogio Damiano Achille Ratti** (Mayo 31, 1857 – Pebrero 10, 1939), naghadi komo Papa tikang han Pebrero 6, 1922 ngan soberano han Syudad han Vaticano tikang han 1929 tubtob han iya kamatayon han Pebrero 10, 1939. Hiya an nagmantala han encyclical nga *[[Quas Primas]]* nga nag-establisar han piyesta ni Kristo nga Hadi, ngan nagkuha komo iya darahonon han papado o *papal motto* an darahonon nga *Pax Christi in Regno Christi* nga nanganghulogan: "Kamurayaw ni Kristo ha Ginhadi-an ni Kristo."  Amo ini an sentral nga ideya han iya pontificado:  ngan an Katoliko nga relihiyon angay magtugob han ngatanan nga bahin han pankinabuhi:: an panimalay, an syudad, ha politika, ha ekonomiya, ha arte nbp. Imbes nga an relihiyoso nga pagtuo tubtub la ha pribado nga butang, o pag-atras han Simbahan tikang hin pagbuhat ha gawas nga kalibutan, Hi Pío XI naghunahuna nga it mga Katoliko angay magbuhat agod maghimo hin tinuod nga Katoliko nga sosyudad: nga hi Kristo angay maghadi ha tanan nga aspeto han kinabuhi.

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
*An Kinabuhi ni Papa Pío XI, mahiunong gihapon han iya Katoliko nga Encyclical nga Quadragesimo anno 

*Vaticano nga Websayt para kan Papa Pío XI
*Catholic Hierarchy nga pakli mahiunong kan Pío XI
Papa Benedicto XV

Hi **Papa Benedicto XV** (ha Linatin: *Benedictus PP. XV*), natawo nga **Giacomo Paolo Giovanni Battista della Chiesa** (Nobyembre 21, 1854 – Enero 22, 1922),  naghadi komo Papa han Simbahan Katolika tikang han Septyembre 3, 1914 tubtob Enero 22, 1922. An iya pagin-Papa baga hin nahisalipdan han Syahan nga Gyera Pankalibotan ngan han mga dinangat ha politika, katilingban ngan katawhan ha Europa.

## Mga sumpay ha gawas

* Vaticano nga websayt: Benedicto XV; Mga texto hin mga encyclico
* Lubnganan ni Benedicto XV – Vaticano nga mga Grotto
Papa Pío X

Hi **Papa Pío X** (ha Linatin: *Pius PP. X*, ; natawo nga **Giuseppe Melchiorre Sarto** (Hunyo 2 1835 – Agosto 20 1914), amo an Papa han Simbahan Katolika tikang han 1903 tubtob 1914, nagsunod kan Papa León XIII. Hiya amo an syahan nga papa nga ginkanonisar tikang han Kontra-Repormasyon nga Papa San Pío V. Bisan pa hini, an pontifikado ni Papa Pío X amo an usa han mga kurukontrobersyal nga mga papado han panahon moderno.

## Mga sumpay ha gawas
*Giuseppe Sarto – Pío X Fundasyon, websayt han lugar nga natawhan ngan han museo ni San Pío X. Dida han museo aada an kan Pío X mga personal nga gintag-iyahan ngan hin exhibisyon nga nagpapahayag han kinabuhi han papa.
* "Papa Pío X" tikang han *[[Catholic Encyclopedia]]*
* The Life, Writings and Encyclicals of Pope St. Pius X: Saint of the Catholic Church 

* An kumpleto nga texto han mga opisyal nga dokumento upod an mga ensayklikal  ha Santa Sede
* Impormasyon mahiunong han kinabuhi ni Pío X ha Museo San Pio X
*video nga record han seremonya han pagkanonisar kan Pío X (ha Inaleman)
Papa León VI

An Romano nga hi **León VI** nagsunod kan Juan X komo papa han 928, ngan naghadi hiya hin mga pito ka bulan ngan pira ka adlaw—waray masabtan an mga eksakto nga petsa. Ginsundan hiya ni Esteban VIII. Hi León VI anak han primicerius nga hi Cristobal ngan nagkapot hiya han titulo nga Kardinal-Presbitero han Santa Susanna ugsa hiya ma-elihir nga papa.

## Mga Reperensya
* Ika-9 nga edisyon (1880s) han Encyclopædia Britannica
* Basahon mahitungod kan León VI han Catholic Encyclopedia
Papa León XIII

Hi **Papa León XIII** (ha Linatin: *Leo PP. XIII*), natawo nga **Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci** (Marso 2, 1810 – Hulyo 20, 1903), amo an Papa han Singbahan Katoliko Romano, nga naghadi tikang han 1878 kutub 1903. Hiya an gilagasi nga papa (naghadi tubtob han edad 93), ngan iya an ikatulo nga gima-ihai nga pontificado, sunod han iya direkta nga nanguna ha iya nga hi Pío IX ngan Juan Pablo II.

Kilalado hiya han iya intelektwalismo, an pagpadukwag han mga gintutod mahiunong han sosyudad upod han iya ensiklika nga Rerum Novarum ngan an iya mga paningkamot hin paghubad han kamutangan han Singbahan ha bahin han moderno nga panhunahuna. Naka-impluwensya hiya han Katoliko Romano nga Mariolohiya ngan iya ginbandilyo an rosaryo ngan an eskapularyo. Nagpagawas hiya hin napulo kag usa nga mga ensiklika han rosaryo, nag-aproba hin duha nga bag-o nga eskapularyo ni Maria ngan amo an syahan nga Papa nga bug-os in pagkarawat han konsepto kan Maria nga medianera.

## Mga sumpay ha gawas

*Mga sinurat ngan biyograpiya ni Papa León XIII tikang han Vaticano
*Papa León XIII, pagsubay han iya pontificado  (ha Iningles)
*Mga etext han iya mga ensiklika ngan iba nga mga dokumento
*Papa León XIII: texto upod in mga concordance ngan talaan hin mga kaurugan
*Kinabuhi ngan mga Buhat ni Papa León XIII (1883)
*
Papa Pío IX

Hi **Papa Pió IX**, (ha Linatin: *Pius PP. IX*) natawo nga **Giovanni Maria Mastai-Ferretti** (Mayo 13, 1792 – Pebrero 7, 1878), amo an Papa hin gima-iha-i nga pontifikado (kon diri ig-upod hi Apostol San Pedro) tikang han iya ka-elihir han Hunyo 16, 1846, tubtob han iya kamatayon.  Papa hiya hin mga katloan kag usa (31) ka tuig.  Hi Pío IX napili nga kandidato han mga liberal ngan moderado nga mga grupo dida han Kolehiyo han mga Kardinal, na pagsunod han papado han arzo-conservador nga Papa Gregorio XVI.  Hiya simpatetiko anay han mga hangyo hin reporma nga demokratiko ngan pagmodernisar ha Italya ngan han Simbahan.  Hi Pío nagtika-conservador katapos han pagpa-iwas ha iya nga temporal nga namumuno han Estados Pontificios dida han mga nahinabo nga nagsunod han mga Rebolusyon han 1848.  Pormal niya nga ginproklama an dogma han Inmaculada nga Konsepsyon ngan gin-organisa niya an Siyahan nga Konsilyo ha Vaticano, nga nagproklama han dogma han infalidad papal.

Hi Pío IX amo an kataposan nga Papa nga naghadi komo soberano han mga Estados Pontificios. An mga Estados Pontificios nakuha han mga Italyano nasyonalista nga mga army. Han 1870, nakuha nira an kataposan han mga Estados Pontificos, an syudad han Roma ngan nawara an mga Estados Pontificios.  Katapos hini, nagdeklara hi Papa Pío nga hiya usa ka "Bihag" o "Priso ha Vaticano".  Namatay hi Pío IX han 1878.  Ginbeatificar hiya dida han 3 han Septyembre 2000.

## Mga pinambasaran

## Mga sumpay ha gawas
* Papa Pío IX (Iya mga Sinurat nga Ensiklika)
* Biyograpiya ug mga ritrato  
* Papa Pío IX: sinurat upod in mga concordance ngan talaan hin kaurogan
* Catholic-Hierarchy entry
* ''The Last Days of Papal Rome'' ni Raffaele De Cesare (1909) London, Archibald Constable & Co.
* "Pius IX (1792–1878)" ni Derek Michaud ha The Boston Collaborative Encyclopedia of Western Theology
Papa Pío XII

Hi **Papa Pío XII** (ha Linatin: *Pius PP. XII*), natawo nga **Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli** (Marso 2, 1876 – Oktubre 9, 1958), naghadi komo Papa han Singbahan Katoliko ngan soberano han Syudad han Vaticano tikang han Marso 2, 1939 tubtob han iya kamatayon han 1958. An iya pamuno han Simbahan Katoliko dida han panahon han Ikaduha nga Gera han Kalibotan ngan An Holokausto, nagpapabilin nga himangrawon hin nagpapadayon nga kontrobersya ha kaagi ngan kasaysayan.

Ugsa han pagkorona ha iya komo papa, hi Pacelli nagsirbe komo padi, papal nuncio, ngan Kardinal nga Maghirilom han Estado, nga diin nagtrabaho hiya pagkumpleto hin mga tratado ha iba nga mga kanasoran, labi na an Reichskonkordat upod han Alemanya.

Hi Pío usa han mga pipira la nga mga Papa ha dipala naiha nga kaagi nga naggamit han iya Papal nga Infalibidad pinaagi han pagmantala hin apostoliko nga konstitusyon, *[[Munificentissimus Deus]]*, nga naghatag hin paghubad o pamahayag *[[ex cathedra]]* han dogma han Asunsyon han Bulahan nga Birhen Maria. Hiya gihapon an nagpromulgar hin kap-atan kag unom nga mga encyclical, upod an *[[Humani Generis]]*, nga nagpapabilin hin kahanungod han kanan Simbahan posisyon han evolusyon. Hiya gihapon an nag-eliminar han Italyano nga mayoriya han Kolehiyo han mga Kardinal dida han Gran Konsistoryo.

Ha urhe nga bahin han kinabuhi, na-among hiya han diri maupay hga pag-ataman hin medical ngan han mga pag-embalsamar nga mga tekniko ni Riccardo Galeazzi-Lisi. Hi Papa Pío XII ginkikita nga amo an kataposa nga tinuod nga Papa han kadam-an nga mga sedevacantista. Mayda liwat nagpapadayon nga pakigbisog nga igkanonisar hiya.

## Mga sumpay ha gawas

*
*Opisyal nga pakli ha Vaticano mahiunong kan Pío XII
*Kritiko nga Onlayn nga Edisyon han mga Sumat hin Nunsyo ni Eugenio Pacelli (1917–1929) 
*Catholic Hierarchy.org nga pakli mahiunong kan Pío XII
Eugene Stoner

Hi **Eugene Morrison Stoner** (Nobyembre 22, 1922–Abril 24, 1997) amo an tawo nga ha kaurugan nahadugtong han disenyo han AR-15, nga amo an ginpili han militar han Estados Unidos nga M16. 

## Mga Sumpay ha Gawas
* M16 Development
Nursultan Nazarbayev

Hi **Nursultan Abishuly Nazarbayev** (Kaz. **Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев**, Ruso **Нурсултан Абишевич Назарбаев**) (natawo Hulyo 6, 1940 ha Chemolgan, Kazakhstan) amo iton namumuno yana han Kazakhstan. Dida hiya han iya puwesto tikang han 1990, ngan hiya an namuno han Kazakh SSR ha ilarom ni Mikhail Gorbachev. Na-elihir anay hiya ha orihinal hin panahon-hin-serbisyo nga upat la ka tuig, pero han 1998 nagsurat hiya hin dekreto nga magpabilin ha iya ha poder hin mga 7 pa ka tuig. An iya pinakataposan nga pinili-ay iginkondera han OSCE nga diri naka-abot han mga internasyonal nga demokratiko nga mga surondon.

An mga polisiya ni Nazarbayev balansead nga pagsubay, dapig-Katundan (o pro-West) samtang naniningkamot nga magpabilin an suporta han Rusya. Gin-abrehan niya an mga *oil field* han Tengiz ngan Kashagan ha Kazakhstan ha mga Americano nga oil nga kompanyiya. Ha domestiko nga mga bahin, nagpili hiya hin polisiya nga surusugad han Tsina nga diin nagpupursegir hiya hin kapitalista nga pagpadukwag han ekonomiya nga waray pagliberalisar ha politika, gna naresulta ha panalagsaon hin mga drakonian nga mga polisiya ngan maisog nga paghampak han mga diri nauyon, upod an pag-diskwalifar han mga kabangga elektoral ngan han pagga-ud han press, nga ginkontrola han iya anak nga babaye nga hi Dariga Nursultanovna Nazarbayeva. Bisan pa, respetado hiya hin pira ha Katundan tungod han iya baga-hin-maupay nga pagpadukwag han nasod ngan han iya pagmantener hin stabilidad ngan pagpadukwag han nasod nga nahamutangan hin diri-sigurado, dako-in-enerhiya nga rehiyon.

An mga nasuporta ha iya nagsisiring nga iginpaupay niya an kamutangan han masa Kazakhstani bisan pa mayda mga alegasyon nga nakatirok hiya hin mga sobra usa ka billion nga US nga dolyares ha mga Swiss bank accounts ug mga hurubhurob hin masurong nga pangurakot nga nahabulig ha iya ug damo nga myembro han iya gobyerno. Igintikang hiya an pagbalhin han pagdumara tikang ha Almaty ngadto ha Astana.

Inasaw-an hiya kan Sara Alpysovna Nazarbayeva, ug hira mayda tulo nga anak nga babaye nga hira Dariga, Dinara and Aliya.

Han Disyembre 4 2005, ginbuhat in bag-o nga pinili-ay para han pagkapresidente, ngan hi Presidente Nazarbayev nagdaog nga nakakuha hin labaw nga mayoriya hin 91.15% 
(tikang hin bug-os nga 6871571 nga mga *eligible* nga inmapi nga mga botante) sumala han Komisyon Elektoral Sentral han Kazakhstan. Ini nga resulta nagkamay-ada hin kritisismo han OSCE. Hi Nazarbayev nahurar hin dugang nga pito-ka-tuig nga term han Enero 11 2006.

## See also
* Politika Kazakhstan
* Lista hin mga namumuno hin nasod
* Friedhelm Eronat

## Mga Sumpay ha Gawas
* Opisyal nga webpakli
Qian Qichen

Hi **Qian Qichen** (; 5 Enero 1928 – 9 Mayo 2017) usa nga Intsek nga diplomat ngan komunista nga tawo politikal. Nagsirbe hiya komo Intsek nga ministro ha langyaw tikang han Abril 1988 tubtob Marso 1998.  Nag-alagad gihapon hiya nga Sugbong Premier tikang 1993 kutob 2003. Tikang hadto, waray lain nga diplomata-nga-nahimo-nga-politiko nakaabot hin sugad ka labaw nga status ha hierarkiya ha politika han Tsina.

Natawo hiya ha Jiading, Shanghai ngan inmapi han Partido Komunista han Tsina han 1942. Katapos hiya magbiya ha iskwela han 1955, nagsirbe hiya komo diplomat ha Moscow ngan iba nga lugar. Nagsirbe anay hiya komo embahador ha Guinea. Kinmadto hiya pagtrabaho ha Ministeryo han Langaw nga Larangan han 1977 ug nahimo hiya nga bise-ministro han langyaw nga larangan tikang 1982–1988 ngan ministro tikang 1988–1998. Sugbong-Premier hiya han Konseho nga Estadohanon tikang 1993 tubtob han iya pagretiro han 2003.

## Mga pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas
*Biyograpiya ni Qian Qichen ha China Vitae, an gidako-i nga online base hin Tsina nga VIP ha web
Probinsya han Espanya

An **probinsya** (ha Kinatsila: **provincia**) o **lalawigan** usa nga pagbahin ha teritoryo han Espanya, ha ilarom han Konstitusyon Espanyola. 

Ha yana, ha Espanya mayda kalim-an (50) nga mga probinysa, nga amo an nahimo han kabug-osan han teritoryo espanyol. Komo eksepsyon, iton mga syudad han Ceuta ngan Melilla, sugad hin iba nga mga teritoryo han soberanya espanyola ha Afrika (*[[plazas de soberanía]]*), diri lakip han sistema probinsya.

## Tabla han mga Probinsya
Ha ubos nga tabla, iginlista ha alpabeto ngatanan nga mga probinsya, mga kapital nira, an komunidad autonoma nga diin kabahin, ug an lista ha mga munisipyo.

An mga syudad han Ceuta ngan Melilla diri lakip hin bisan ano nga lalawigan kundi mga syudad autonoma ini.

## Kitaa Gihapon
* Espanya
* Komunidad Autonoma han Espanya

## Mga Sumpay ha Gawas
* Directorio de sitios web de Diputaciones Provinciales
Amihanan nga Korea

Iton **Amihanan nga Korea** o kundi man **Amihan nga Korea** (ha Kinatsila ngan pormal nga alternatibo nga Winaray: *Corea del Norte*; ha Iningles: *North Korea* ngan ha Koreano: 조선민주주의인민공화국; hanja: 朝鮮民主主義人民共和國; *Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk*) nga ha opisyal nga pagtawag **Demokratiko nga Republika han Katawhan han Korea** (Koreano: *Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk*; hangul: 조선민주주의인민공화국; hanja: 朝鮮民主主義人民共和國), usa nga nasod ha Sidlangan Asia, nga naglalakip hiton amihanan nga tunga han Koreano nga Peninsula. Iton mga Amihanan-nga-Koreano ha kasagaran natawag hit ira nasod nga *Pukchosŏn* (북조선, "Amihanan nga Chosŏn").

## Mga administratibo nga pagbahin-bahin




### Mga dagko nga syudad

## Mga tigaman

## Pinambasaran
Libertadores

An mga **Libertadores** (Kinatsila para hiton "Mga Libertador") amo an tawag han mga namuno han mga rebolusyon nga naghatag han mga kanasoran han Latin America hin independensya tikang han Espanya.
Kaurugan ha ira mga burgis nga kriolyo o mestizo nga na-impluwensya han Liberalismo ngan, ha iba nga mga kaso, hin militar nga ekpersyensya han metropolis.

Han mga prominente nga mga *Libertadores* lakip hira:

* Simón Bolívar
* Vicente Guerrero
* Miguel Hidalgo
* José María Morelos
* Francisco de Miranda
* Bernardo O'Higgins
* José de San Martín
* Antonio José de Sucre
* José Martí

An Copa Libertadores usa nga futbol nga torneo ha mga team han Amerika del Sur ngan Mexico.
Máximo Gómez

Hi **Máximo Gómez y Báez** usa nga heneral dida han Napulo ka Tuig nga Gyera  ngan amo an komander militar han Cuba dida hadton  Cubano ng Gyera han Independensya (urhe nga bahin han ika-19 nga siglo).

Hi Gómez natawo ha Republica Dominicana ha probinsya han Peravia ha bungto han Baní ngan kinmadto anay ha Cuba komo opisyal nga kabalyero han Army nga Espanyol. Nagretiro hiya tikang han militia pero inmugop han mga rebelde dida han 1868 ngan nagbulig pagbalhin han ira taktiko militar.. Hiya an naghatag han Cubano nga *mambises* an ira pinakamakaradlok nga taktika: an *machete nga pagsalakay* o pagsalakay han mga sundang. Hadlok an army nga Espanyol hini nga mga pagsalakay kay kadam-an han ira mga tropa, kaurugan mga konskripto, nauubos han mga sundang. Tungod kay an mga Cubano kulang hin mga bala, an ira kasagaran nga taktika ha panggubat amo an pagpusil hin maka-usa ngan pagkatapos salakay.

Hi Gómez inmabot han ranggo nga Generalísimo han mga pwersa Cubana, tungod han iya maurupay nga pamuno militar. Napusil hiya ha liog han 1875 samtang natabok hiya han *trocha* tikang ha Júcaro ha salatan ngadto ha Morón ha amihanan. Katapos hadton, pirme na hiya nasul-ot hin panyo ha iya li-og. An iya ikaduhan nga kataposan nga samad dida han 1896 samtang nakig-away hiya ha mga rural nga larangan ha gawas han Havana.
Nakaduha la hiya masamari hin mga 15 ka tuig hin panggubat gerilya patok hin kaaway nga darudako ha katawhan ngan logistiko. Ha pagkumpara, an iya pinakatinapuran nga opisyal, hi Antonio Maceo, napusil hin mga 27 ka beses han amo la gihapon nga kaiha hin panahon, ug an ika-26 amo an samad nga nakamatay ha iya. Ha iba liwat nga bahin, an anak ni Gómez, nga hi Francisco *"Panchito"* Gómez Toro namatay samtang naningkamot pagkuha han patay nga lawas ni Maceo, dida ha kombate han Disyembre 7, 1896.
Ha pagtapos han Cubano nga Gyera hin Independensya han 1898 nagretiro hiya ngadto hin villa ha gawas han Havana. Waray hiya kinmarawat han nominasyon dida han syahan nga pinili-ay han presidente ha Cuba han 1901, tungod kay nadiri hiya han politika ngan bisan paman kon nag-ukoy na hiya hin 40 ka tuig ha Cuba, natuod hiya nga tungod kay Dominicano an iya pagkatawo nga diri hiya angay mamuno han Cuba. Namatay hi Gómez ha iya villa han 1905.

An Maximo Gomez Park, usa nga parke ha Miami, Florida, Estados Unidos,  &ndash; kilalado nga Domino Park &ndash; ginngaran ha iya dungog.

It litrato ni Gómez ada hiton Cubano nga salapi dida hiton 10-pesos.