Joe Biden

Hi **Joseph Robinette Biden Jr.** ( ; natawo Nobyembre 20, 1942) usá nga Amerikano nga politiko nga nag-aalagad  nga ika-kap-atan-kag-unom (ika-46) ngan yanâ-nga-nalíngkod nga mangulo han Estados Unidos. Usá hiyá nga api  han Partido Demókrata, nag-alagad anay hi Biden nga ika-kap-atan-kag-pito (ika-47) nga sugbong-mangulo tikang han 2009 kutob 2017. Nagrepresenta hiyá han Delaware dida han Senado han Estados Unidos tikang 1973 tubtob 2009.

Nagtubô ha Scranton, Pennsylvania, ngan ha New Castle County, Delaware, nag-iskuyla hi Biden ha University of Delaware ugsa hiya makatapos han iya law degree tikang ha Syracuse University han 1968. Napili hiyá nga konsehal han New Castle County han 1970 ngan nagin ika-unom nga gimanghuri nga senador ha kaagi han Estados Unidos didâ han kapili niya ngadto han Senado han Estados Unidos tikang ha Delaware han 1972, ha panuigon nga 29. Maiha nga api hi Biden han Komite han Senado hin mga Panlangyaw nga Relasyon, ngan ha urhe nagin mangulo han nasabi nga komite. Tinmipa hiyá han Gera ha Gulpo han 1991 ngan nagsuporta hiyá han pagpadukwag han alyansa han NATO ngadto ha Sinirangan nga Europa ngan han pag-intervenir hiní ha mga Gera nga Yugoslav han dekada han mga 1990. Nagsuporta hiyá han resolusyon nga naghatag hin katungod han Gera ha Iraq han 2002, ngan ha urhe nagtipa han pagpadamo hin mga kasundalohan han Estados Unidos han 2007. Nangulo gihapon hiyá han Komite han Senado han Hudikatura tikang 1987 kutob 1995, nga nag-atupag hin polisiya hin droga, pagpugóng hin krimen, ngan mga darangpan hin mga sibil nga libertad; namuno hiyá han ungara hin pagpasa han Violent Crime Control and Law Enforcement Act ngan han Violence Against Women Act; ngan nagdumara hin unóm nga mga hearing hin pagkompira hin puwesto ngadto han Korte Supreme han Estados Unidos, upod an mga gin-awayan nga mga hearing para kanda Robert Bork ngan Clarence Thomas. Nagdalagan hiya hin waray magmalinamposon para han nominasyon han Partido Demokrata hin pagkamangulo han Estados Unidos han 1988 ngan hin utro han 2008.

Nabalik ha puwesto hi Biden ha Senado hin maka-unom ka beses, ngan amo hiyá an ika-upat nga senior nga senador han pagbiya niyá ha pagsirbe niya nga sugbong-mangulo ni Barack Obama katapos han ira pagdaog han 2008 nga pinili-ay hin pagkamangulo; han 2012, nabalik hin pagkapili hira Obama ngan Biden. Komo sugbong-mangulo, nagdumara hi Biden han paggasto hin imprastruktura han 2009 han pag-atupag han Dako nga Resesyon. An iya mga pag-negotiate han mga Republikano ha Kongreso nagbulig hin pagpasa hin pamalaod upod an 2010 Tax Relief Act, nga nag-resolve hin deadlock ha pagbuwis; an Budget Control Act of 2011, nga nag-resolve hin krisis hin debt ceiling; ngan an American Taxpayer Relief Act of 2012, nga nag-atupag han tiarabot nga "fiscal cliff". Nanguna gihapon hiya hin mga ungara nga pumasa han United States–Russia New START treaty ngan nagbulig pagsurat hin polisiya han Estados Unidos ha Iraq pinaagi han pag-iwas hin mga kasundalohan han Estados Unidos han 2011. Katapos han pagpusil ha Sandy Hook Elementary School, nanguna hiyá han Gun Violence Task Force. Han Enero 2017, ginpasidunggan ni Obama hi Biden han Presidential Medal of Freedom upod hin distinction.

Han Abril 2019, nagpasamwak hi Biden han iya pagkandidato han 2020 nga pinili-ay hin pagkamangulo, ngan naabtan niya an ihap hin mga delegado nga kinahanglan nga makuha han pagnominar han Partido Demokrata dida han Hunyo 2020. Han Agosto, ginpasamwak niya an iya pagpili kan Senador Kamala Harris han California nga iya kapadis hin pagdalagan. An ira pagkandidato nagdaog han pinili-ay nga kasahiran nga diin nakakuha hira hin 306 nga elektoral nga botos han kan Donald Trump 232. Han Enero 20, 2021, gin-inaugurar hi Biden nga ika-46 nga mangulo han Estados Unidos, nga diin hiya an syahan nga tawo nga nag-alagad anay hin pagka sugbong-mangulo nga nagin mangulo tikang han panahon ni George H. W. Bush han 1989.

Hi Biden amo an syahan nga Katoliko Romano ngan syahan nga Delawarenon nga nagin Sugbong-Mangulo. Hiyá gihapon an syahan nga Delawarenon nga nagin Mangulo ngan an ikaduha nga Katoliko Romano nga nagin Mangulo sunod kan John F. Kennedy.

## Mga pinambasaran