open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Temperatura

An **temperatura** in pagpasabot han sukol han kapaso o kahagkot han usa ka butang.
"Timpiratura" (Iningles:Temperature) (An timpiratura amo in sukul han atmuspira ; an iksaktu nga timpiratura amo in 27 (kaduha-an kag pitu), pag-ubus han 27 (yunit) amo in mahagkut, pag-igbaw amo in mapasu

## Pinanbasaran

### Bibliograpiya
* Adkins, C.J. (1968/1983). *Equilibrium Thermodynamics*, (1st edition 1968), third edition 1983, Cambridge University Press, Cambridge UK, ISBN 0-521-25445-0.
* Buchdahl, H.A. (1966). *The Concepts of Classical Thermodynamics*, Cambridge University Press, Cambridge UK.
* Thermometer technology and sensor
* Middleton, W.E.K. (1966). *A History of the Thermometer and its Use in Metrology*, Johns Hopkins Press, Baltimore MD.
* Miller, J. (2013). Cooling molecules the optoelectric way , *Physics Today*, **66**(1): 12–14.
* Partington, J.R. (1949). *An Advanced Treatise on Physical Chemistry*, volume 1, *Fundamental Principles. The Properties of Gases*, Longmans, Green & Co., London, pp.&nbsp;175–177.
* Quinn, T.J. (1983). *Temperature*, Academic Press, London, ISBN 0-12-569680-9.
* Schooley, J.F. (1986). *Thermometry*, CRC Press, Boca Raton, ISBN 0-8493-5833-7.
* Roberts, J.K., Miller, A.R. (1928/1960). *Heat and Thermodynamics*, (first edition 1928), fifth edition, Blackie & Son Limited, Glasgow.
* Thomson, W. (Lord Kelvin) (1848). On an absolute thermometric scale founded on Carnot's theory of the motive power of heat, and calculated from Regnault's observations, *Proc. Cambridge Phil. Soc.* (1843/1863) **1**, No. 5: 66–71.
* 
* Truesdell, C.A. (1980). *The Tragicomical History of Thermodynamics, 1822-1854*, Springer, New York, ISBN 0-387-90403-4.
* Tschoegl, N.W. (2000). *Fundamentals of Equilibrium and Steady-State Thermodynamics*, Elsevier, Amsterdam, ISBN 0-444-50426-5.
* Zeppenfeld, M., Englert, B.G.U., Glöckner, R., Prehn, A., Mielenz, M., Sommer, C., van Buuren, L.D., Motsch, M., Rempe, G. (2012). Sysiphus cooling of electrically trapped polyatomic molecules, *Nature*, **491**: 570–573.

## Padugang nga barasahon
* Chang, Hasok (2004). *Inventing Temperature: Measurement and Scientific Progress*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-517127-3.
* Zemansky, Mark Waldo (1964). *Temperatures Very Low and Very High*. Princeton, N.J.: Van Nostrand.

## Mga sumpay ha gawas

* An elementary introduction to temperature aimed at a middle school audience
* from Oklahoma State University
* Average yearly temperature by country A tabular list of countries and Thermal Map displaying the average yearly temperature by country
Ekwasyon

Ha matematika, iton **ekwasyon** in uska ekwalidad nga nagsusulod hin usa o durudamo nga mga variable. Iton pagsolbar hin ekwasyon in nagbibiling hin mga balor para han mga variable para mahimo an ekwalidad nga tinuod. Ha hinin nga sitwasyon, an mga variable in gintatawag liwat nga mga unknown o diri pa nasasabtan ngan an mga value nga nakakasadang ha ekwalidad in gintatawag nga solusyon. An ekwasyon in nalalain ha identidad kun diin an ekwasyon in diri kinahanglan tinuod para han ngatanan nga posible nga mga balor han variable.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas
Sistema coordinata

Ha heyometriya, it **sistema coordinata** in uska sistema nga nagamit hin usa o mas damo nga ihap, o coordinata, para makuha an posisyon han uska tulbok o iba nga mga elemento panheyometriya.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* Hexagonal Coordinate System
Bakyum

Ha panadlaw-adlaw nga paggamit, iton **bakyum** in uska bolyum hin espasyo nga waray sulod nga materya.

## Pinanbasaran

* 
*

## Mga sumpay ha gawas

*VIDEO on the nature of vacuum by Canadian astrophysicist Doctor P
*The Foundations of Vacuum Coating Technology 
*American Vacuum Society
*Journal of Vacuum Science and Technology A 
*Journal of Vacuum Science and Technology B 
*FAQ on explosive decompression and vacuum exposure.
*Discussion of the effects on humans of exposure to hard vacuum.
*
*Vacuum, Production of Space 
*"Much Ado About Nothing" by Professor John D. Barrow, Gresham College 
*Free pdf copy of The Structured Vacuum - thinking about nothing by  Johann Rafelski and Berndt Muller (1985)    ISBN 3-87144-889-3.
Asin

**Asin** (Iningles:Salt) (Pambansa:Asin) , in uska molekula nga sodium chloride NACl nakukuha ini ha tubig dagat pina-agi hit pag eliminar han tubig, ka eliminar han tubig mapabilin an asin. Ini in kinahanglanon ha kinabuhi han mga hayop ha taragudti nga kadamo, pero nakakaraot ha mga hayup ngan mga tanum kon nasobra. Ini in usa ha gidadaani ngan gingiginamit nga panakot ha pagkaun.

**Asin** (Iningles:Salt) (Pambansa:Asin) (Cebuano:Asin) uska molekula nga pag-urusa han atomiko Sodyum (Na) ngan Klorin (Cl) (SodyumChloride); diri matam-is, diri maharang, diri maaslum, diri mapait (Pambansa: Maalat). Ini in uska karaonon u guin sasagul ha irimnun u pagkaun

## Mga Pinagbasaran
;Mga libro

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

;Iba nga publikasyon

*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
* 
*  

## Mga sumpay ha gawas

*International Council for the Control of Iodine Deficiency Disorders 
*Salt Institute
Catedral han San Basilio

An **Catedral han San Basilio** in uska singbahan han Ortodoxo Ruso nga gintukod ha Pula nga Kwadrado ha Moscow han 1555-1561.
Ang Cathedral sa St. Basil mao ang labing inila nga artistikong buhat sa arkitektura sa Moscow. Gintatawag gihapon nga "Pokrovsky Cathedral" o "The Cathedral of Intercession of the Birhen by the Moat", ini in pinakanauurog nga building ha Russia. Ini nga Katedral nagpasabut ha mga Ruso nga pareho ha Eiffel Tower ha mga Pranses, nga usa ka harangdon nga simbolo han inmagi, yana, ngan kinabuwason.

Ang katedral natindog ha Red Square, nga naatubang ha Ivory Gate Chapel. Ang kasaysayan han Katedral han San Basilio nagtikang ha 1555 pinaagi ha mando ni Ivan IV ("Ivan nga Maisog") sa pagsaurog sa kapirdihan ni Kazan, ang katapusan nga nahabilin nga pagkutkut han Imperyo han Mongol ha katunaan han Europa.

Gisisiring han mga historyador nga ginbuta ni Ivan nga Maisog an arkitekto han Catedral han San Basilio katima la katukod para mapugngan hiya pagtukod liwat hin usa pa nga katedral nga sugad ka kahusay. Ha orihinal nga desinsyo, kahoy an aada ha ligid pero han pamunuan ni Catherine II nga Harangdan, an mga bungbong pinansaliwanan hin bato nga makikit-an yana nga tinabunan hin mga nakukururbada nga kolor ngan desinyo.

## Mga pinambasaran
Pula nga Plaza

An **Pula nga Kwadrado** o kundi man **Pula nga Plaza** (; ; ) in uska plaza han syudad ha Moscow. Iní an nagbubulag han Kremlin, an kasanhi nga kastilyo real ngan yana opisyal nga urukyan han Mangulo han Rusya, tikang hin makasaysayan nga baranggay hin negosyo nga tinatawag nga Kitai-gorod. An Pula nga Plaza agsob ginkikita nga butnga nga plaza han Moscow kay an mga dagko nga mga dalan han syudad, nga nadugtong han mga dagko nga karsada han Rusya, natikang dida han plaza.
Kremlin

Iton **kremlin** in usa ka fortificado nga compleho sentral nga mabibilngan ha makasaysayan nga mga syudad ha Rusya.  Ini nga pulong in agsob gingagamit pagtudlok ha pinakasikat ha ngatanan, an Kremlin ha Moscow, ngan agsob gingagamit pagtawag ha kagamhanan nga nakabase dida.  Ha gawas han Rusya, an ngaran nga Kremlin in danay sayop nga gintatawag hiton Catedral han San Basilio, mahitungod an iya naiiba nga kalibongan, bisan diri ugod ini lakip han Kremlin ha Moscow.
Funsiyon (matematika)

Iton **function**, ha matematika, in nahatag in panhibaroan nga an uska kantidad in kompleto nga nagdedeterminar han usa liwat nga kantidad.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya
* 
* 
* 
* 

## Padugang nga barasahon
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
*  An approachable and diverting historical presentation.
* 
* Reichenbach, Hans (1947) *Elements of Symbolic Logic*, Dover Publishing Inc., New York NY, ISBN 0-486-24004-5.
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas

* Khan Academy: Functions, free online micro lectures 
* 
* 
* The Wolfram Functions Site gives formulae and visualizations of many mathematical functions.
* Shodor: Function Flyer, interactive Java applet for graphing and exploring functions.
* xFunctions, a Java applet for exploring functions graphically.
* Draw Function Graphs, online drawing program for mathematical functions.
* Functions from cut-the-knot.
* Function at ProvenMath.
* Comprehensive web-based function graphing & evaluation tool .
* Abstractmath.org articles on functions
Tōhoku (rehiyon)

An rehiyon han **Tōhoku** in nahamutang ha amihan-sinirangan nga dapit han Honshu, an pinakadako nga puro han Hapon.
Kansai (rehiyon)

An **rehiyon han Kansai** o rehiyon han Kinki in nahamutang ha salatan-butnga nga rehiyon han kanan Hapon panguna nga puro nga Honshū.
Shikoku

An **Shikoku** in pinakaguti ngan may pinakagutiay nga mangurukoy ha upat nga panguna nga puro han Hapon.
Kyushu

An **Kyushu** in ikatulo ha gidakoi nga puro han Hapon ngan gisalatan-katundani han iya upat nga panguna nga isla.
Mindoro

An **Mindoro** in ikapito ha gidakoi nga puro han Pilipinas.  Nahahamutang ini ha Luzon, amihanan-sinirangan nga dapit han Palawan.
Bag-o nga Guinea

An **Bag-o nga Guinea** in ikaduha nga gidagkoi nga puro han kalibutan, katima ha Greenland, nga nataklop hin kahaluag nga katunaan han 786,000 km2, nga nahahamutang ha salatan-katundan nga dapit han Kalawdan Pacifico.
Baffin (purô)

An **Puro han Baffin** in uska teritoryo han Nunavut han Canada nga gidakoi nga miyembro han kanan Canada kapuropod-an ha Arctico. Ini an gidakoi nga puro ha Canada ngan ikalima ha kalibutan, nga may-ada kahaluag nga 507,451 km2 (195,928 sq mi).
Kalimantan

An **Kalimantan** in agsob natudlok ha kanan Indonesis bahin ha puro han Borneo, kun diin liwat ha Indonesia, an pulong in "Kalimantan", in natudlok ha bug-os nga puro han Borneo. An teritoryo han Indonesia in nasakop ha 73 porsyento han puro ha kahaluag, ngan 70 porsyento ha popyulasyon. An diri Indonsia nga mga bahin han Borneo amo an Brunei ngan Sinirangan Malaysia. An rehiyon in ginkikilala gihapon nga Indonesia nga Borneo. An kabug-osan nga kahaluag han Kalimantan in 582,593 sq2 (224,940 mi2)

An Kalimantan in ginbabahin ha upat nga mga lalawigan:
* Sinirangan nga Kalimantan
* Salatan nga Kalimantan
* Katundan nga Kalimantan
* Butnga nga Kalimantan
Chūgoku (rehiyon)

An **rehiyon han Chūgoku** in nahamutang ha gikantundani nga rehiyon han Honshū, an gidakoi nga puro han Hapon.
Catherine, Prinsesa sa Wales

Hi **Catherine Elizabeth "Kate" Middleton** (natawo 9 Enero 1982) in arasaw-on kan Prinsipe William han Wales. An ira kasal in pagbubuhaton ha 29 Abril 2011 ha Westminster Abbey.  An titulo niya tungod han iya pag-asawa kan Prinsipe William **Catherine, Dukesa han Cambridge** (kun ha Iningles: *Catherine, Duchess of Cambridge*)
Victoria (purô han Canada)

An **Puro han Victoria** (o **Kitlineq**) in uska puro ha kanan Canada kapuropod-an arctico nga nahamutang ha kabutngabutngaan han Nunavut ngan an Amihanan-katundan nga mga teritoryo han Canada. Ini an ika walo ha gidakoi nga puro ha kalibutan, ha 217,291 km2 (83,897 mi2) in ikaduha nga gidakoi nga puro han Canada.
Sulawesi

**Sulawesi** in usa ha upat na durudako nga kapuropod-an Sunda han Indonesia nga nahamutang ha kabutngabutngaan han Borneo ngan kapuropod-an Maluku.
Gran Britanya

An **Gran Britanya** in ikasyiyam ha gidadakoi nga puro ha kalibutan, ngan gidadakoi nga puro ha Europa.
Newfoundland (purô)

An **Newfoundland** in uska dako nga puro ha Canada ha may sinirangan nga baybayon han Amihanan nga America.
Banks (purô)

Usa ha durudagko nga miyembro han kanan Canada Kapuropod-an Arctico, an **puro han Banks** in nahihimutang ha rehiyon han Inuvik han Amihanan nga mga Teritoryo, Canada.
Finiji-Hinindi

An **Finiji-Hinindi**, in uska pinulongan nga ginyayaknan ha Fiji han haros ngatanan nga Fijihanon nga molupyo nga may-ada lahi nga Indian. Ini in kadak-an nga nakuha tikang ha Inawadhi ngan Bhinojpori nga yinakanan, ngan mga yinakanan han Hinidi, ngan may-ada liwat pulong nga kinuha ha dirudilain nga yinaknan Indian. May-ada liwat ini damo nga mga pulong nga kinuha ha Finiji ngan Iningles.

## Gawas nga Sumpay
* Ethnologue - Fiji Hindi
Timor

An **Timor** in uska puro ha salatan-kataposan nga bahin han Salatan-Sinirangan Asya, ha amihanan han Dagat Timor.
Novaya Zemlya

An **Novaya Zemlya** in uska kapuropod-an ha Kalawdan Arctico ha amihanan han Rusya ngan giaamihani-sinirangani han Europa ha Cabo Zhelaniya.
Yuzhny (purô)

An **Purô han Yuzhny** in salatan nga puro han Kapuropod-an Novaya Zemlya, nga aada ha amihanan han Rusya.
Severny (purô)

An **Purô han Severny** in amihanan nga puro han Kapuropod-an Novaya Zemlya, nga aada ha amihanan han Rusya.
Kapuropod-an Bismarck

An **Kapuropod-an Bismarck** in uska hugpo han kapuropod-an ha amihanan-sinirangan baybayon han Bag-o nga Guinea ha katundan nga Kalawdan Pacifico ngan bahin han rehiyon kapuropod-an han Papua New Guinea.
Isla Grande de Tierra del Fuego

An **Isla Grande de Tierra del Fuego** in uska puro harani ha salatan nga tumoy han Salatan nga America kun diin ini ginbubulagan han Estrecho han Magellan.
Purô han Melville (Canada)

An **Purô han Melville** in uska haluag, nga waray mangurokoy nga myembro han Kanan Canada Kapuropod-an Arctico nga may-ada kahaluag nga 42,149 km2 (16,274 mi2). Ini an ika-33 nga gidadakoi nga puro ha kalibutan ngan kanan Canada ika-8 nga gidadakoi nga puro.
Kapuropod-an Sverdrup

An **Kapuropod-an Sverdrup** in kapuropod-an ha amihanan Kapuropod-an Queen Elizabeth, ha Nunavut, Canada.
Kotelny (purô)

An **Purô han Kotelny** in bahin han Kapuropod-an Anzhu uboshugpo han Kapuropod-an han Bag-o nga Siberia nga nahimumutang ha kabutngabutngaan han Dagat Laptev ngan Dagat Sinirangan nga Siberia ha Rinusyahanon Arctico.
Kapuropod-an Bag-o nga Siberia

An **Kapuropod-an Bag-o nga Siberia** in kapuropod-an nga nahimumutang ha Amihanan han baybayon han Sinirangan nga Siberia ha kabutngaan han Dagat Laptev ngan Dagat Sinirangan Siberia han Republika han Sakha (Yakutia).
Bananal (purô)

An **Purô han Bananal** in uska dako nga purô ha kabutngaan han Salog Araguaia, ha Tocantins, Brasil.


Statuette Karajà MHNT.ETH.2010.24.01.jpg|figurilla de cerámica
Rebolusyon Oktubre (purô)

An **Purô han Rebolusyon Oktubre** in gidadakoi nga purô ha hugpo han Severnaya Zemlya ha Arctico Rusyano.
Sumba

An **Sumba** in uska puro ha sinirangan nga dapit han Indonesia. Usa ini ha mga isla han Lesser Sunda Islands ngan aada ini ha probinsya han East Nusa Tenggara. An Sumba mayda kahaluag nga 11,059.6 kilometro kwadrado (4,270.1 milya kwadrado), ngan an populasyon ginbabanabanahan nga 755,849 han tuig 2015. Pakadto ha norte-katundan tikang ha Sumba amo an Sumbawa, panorte-sinirangan, tabok han Sulang han Sumba amo an Flores, pasinirangan pagtabok han Dagat Savu makikit-an an Timor, ngan pasalatan pagtabok han Kalawdan Indyano mabibilgnan an Australia.
Hawaii (purô)

An **Purô han Hawaii** in uska bulkanon nga purô ha Amihanan Kalawdan Pacifico. Mahitungod nga an kahaluag in 4,028 milya kwadrado (10,432 km²), ini in durudako kaysa ha ngatanan nga mga Hawaiinon nga mga purô nga gintampo ngan amo an gidadakoi nga purô ha Estados Unidos. An Purô han Hawaiʻi in gindudumara komo an Condado han Hawaiʻi ha sulod han estado han Hawaii. An lingkuran han condado in aada ha Hilo. Ha nahigaraan, Hawaiʻi in ginkikilala komo an "Big Island" (ha winaray: *Dako nga Purô* para maibsan an pagkalipat ha butnga han Purô han Hawaii ngan an estado.
Ellef Ringnes (purô)

An **Purô han Ellef Ringnes** in usa ha Kapuropod-an Sverdrup ha Rehiyon han Qikiqtaaluk, Nunavut, Canada.
Bolshevik (purô)

An **Puro han Bolshevik** in gisasalatani nga puro han hugpo han Severnaya Zemlya ha Arctic Rusyano ngan ikaduha nga gidadakoi nga puro han hugpo.
Purô han Sugbo

An **Sugbo** in uska puro ha Pilipinas.  Ini an panguna nga puro han lalawigan han Sugbo ha kabutngaan han Kabisay-an, 365 milya (587 kilmetro kwadrado) salatan han Manila.
Kapuropod-an Calamian

An **Calamian** in uska hugpo hin mga puro ha kanan Pilipinas lalawigan han Palawan.  Naglalakip ini han:

*Purô han Busuanga
*Purô han Coron
*Purô han Culion
*pipira nga gudti nga mga purô
Kevin Rudd

**Kevin Rudd** (natawo han Septyembre 21, 1957) in ika-26 nga Primo Ministro han Australya.

## Mga Sumpay ha Gawas

*http://www.aph.gov.au/house/members/member.asp?id=83T 
*http://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22handbook%2Fallmps%2F83T%22
Julia Gillard

Hi **Julia Gillard** (natawo han Septyembre 29, 1961) usa nga Australyana nga politiko ngan amo an ika-27 nga Primer Ministro han Australya.

## Mga sumpay ha gawas
* http://www.aph.gov.au/house/members/member.asp?id=83L 
* http://www.alp.org.au/julia-gillard
Imperyal nga Manila

An **Imperyal nga Manila** (Ininglis: *Imperial Manila*) usa ka panhunahuna nga an mga kagiusan ha bug-os nga Pilipinas, upod an mga didto ha kaumahan ngan ha hagrayo nga mga sityo, gindudumara ha Manila. An darahonon ha Sinugboanon nga Binisaya nga *"Walay dahong matagak nga walay pagtugot sa Manila"* (kon ha Winaray: *Waray dahon nga nahuhulog nga diri gintutugot han Manila*) nagpapadayag hini nga ideya.

Ini amo an termino nga gin-gamit ni Gloria Macapagal-Arroyo han iya Pakigpulong Mahitungod han Kahamutangan han Nasod (SONA) hadton 2006.

## Kaagi

An Manila gintukod dida han 1571 ni Miguel Lopez de Legaspi komo usa nga lingkoranan han kagamhanan han Hadi han Espanya, kundi mayda gintukod nga lima nga mga syudad Katsila ha bug-os nga kapuropod-an han Pilipinas: Manila, Sugbo, Cagayan, Ilo-ilo, ngan Zamboanga. An Manila amo an lingkoranan han Kapitan-Heneral para han Pilipinas. Ha pag-iwas han mga Katsila, nahimo gihapon an Manila komo sentro han kagamhanan ha ilarom han pagdumara han mga Amerikano. 
## Kitaa gihapon
*Federalismo ha Pilipinas
* Polisiya hin pinulongan

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
*Beyond Imperial Manila 
*The problem is Imperial Arroyo, not "Imperial Manila"
*Inq7.net - Why Arroyo foes failed to topple her
Timbangan

Iton **timbangan** in uska panukol nga instrumento nga nagpapasabot han kabug-at o masa hin usa ka butang.
Sabang

Iton **sabang** in usa ka porma han katunaan kun diin napoporma ha baba han salog kun diin an salog in naawas pakadto ha kalawdan, dagat, estuario, danao, o lain nga salog.
Punjab, Pakistan

An **Punjab** an kanan Pakistan ikaduha nga probinsya kun babasehon ha kadako han lugar, nga nasunod la ha Balochistan, ngan amo liwat an may gidadamoi nga populasyon, nga ginbabanabanahan may-ada 110,012,442 ha tuig 2017. Ini in may katubtuban ha mga Pakistan nga mga probinsya Sindh, Balochistan, ngan Khyber Pakhtunkhwa, an enclave han Islamabad, ngan Azad Kashmir. Ini liwat in ginsasapitan han mga estado han Indya nga Punjab, Rajasthan ngan Jammu ngan Kashmir. An ulohan han probinsya han Punjab amo an syudad han Lahore, usa ka sentro han kultura, kasaysayan, ekonomika, ngan cosmopolitana han Pakitan.
Toledo, Pilipinas

An **Syudad han Toledo**, gintawag anay nga **Pueblo Hinulawan**, in usa ka ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Sugbo, Pilipinas.

## Mga Baranggay

An Syudad han Toledo ginbahin ngadto hin Katloan kag walo (38) nga mga baranggay.



* Awihao
* Bagakay
* Bato
* Biga
* Bulongan
* Bunga
* Cabitoonan
* Calongcalong
* Cambang-ug
* Camp 8
* Canlumampao
* Cantabaco
* Capitan Claudio

* Carmen
* Daanglungsod
* Don Andres Soriano (Lutopan)
* Dumlog
* Ibo
* Ilihan
* Landahan
* Loay
* Luray II
* Juan Climaco, Sr. (Magdugo)
* Gen. Climaco (Malubog)
* Matab-ang
* Media Once

* Pangamihan
* Poblacion
* Poog
* Putingbato
* Sagay
* Sam-ang
* Sangi
* Santo Niño (Mainggit)
* Subayon
* Talavera
* Tungkay
* Tubod


## Mga sumpay ha gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Bontoc

:*Para han bungto ha Salatan nga Leyte, kitaa it [[Bontoc, Southern Leyte]].*

An **Bontoc** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Mountain Province, Pilipinas. Sumala han giuurhii nga senso, mayda ini populasyon nga 24,798 ka tawo ha 5,035 nga mga panimalay.

## Mga baranggay

An Barlig ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga mga baranggay.

## Mga sumpay ha gawas

*Bontoc Local Government Website 
*More photos and information on Bontoc Municipality 
*Philippine Standard Geographic Code 
*1995 Philippine Census Information 
*2000 Philippine Census Information 
*2007 Philippine Census Information
Caucaso

An **Caucaso** in usa ka heyopolitiko nga rehiyon ha katubtuban han Europa ngan Asya. Balay ini han mga Kabugkiran Caucaso lakip an kanan Europa gihahataasi nga bukid (Bukid Elbrus).
Anatolia

An **Anatolia** o **Asya Menor** in usa ka heyograpiko ngan makasaysayan nga termino nga natudlok ha katundan nga daplin nga lapos han Asya, nga naglalakip han kadak-an han Republika han Turkeya.
Sulang han Kerch

An **Sulang han Kerch** in nasumpay han Itom nga Dagat ngan Dagat han Azov, nga nagbubulag han Rawis han Kerch ha katundan tikang ha Rawis han Taman ha sinirangan.  Ini nga estrecho in may-ada 4.5 kilometro (2.8 mi) ngadto ha 15 kilometro (9.3 mi) kahaluag ngan tubtob ha 18 metro kahilarom.
Sahel

An **Sahel** in usa ka ecoklima ngan biyoheyograpiya nga daplin ha butnga han Disyerto Saharta ha amihanan ngan Sabana Sudanesa ha salatan. Nauunat ini ha kontinente han Amihanan nga Africa ha pamumutnga han Kalawdan Atlantico ngan Pula nga Dagat.
Bosforo

An **Bosforo** o **Bosporo**, ginkikilala gihapon komo Estrecho han Istanbul, in usa ka estrecho nga nagpoporma bahin han katubtuban ha butnga han Europa ngan Asya.  Usa in han mga estrecho han Turkeya, kaupod an Dardanelles.  Kanan kalibutan gihahaliguti nga estrecho nga gingagamit ha pankanasoran navigasyon, ini in nasumpay ha Itom nga Dagat ngan an Dagat han Marmara (nga ginsusumpayan han Dardanelles ngadto han Dagat Aegea, ngan ha Dagat Mediteranyo.
Simetriya

An simetriya in usa ka propertidad nga may-ada an pipira nga butang heyometriko.  Kun an mga butang in simetrico, kasirigngon nga an butang in pareho an pagtan-aw ha iya axis.  Ini nga axis in natabok ha hitsura han iya kabutngaan.

## Pinanbasaran

## Padugang nga barasahon
* *The Equation That Couldn't Be Solved: How Mathematical Genius Discovered the Language of Symmetry*, Mario Livio, Souvenir Press 2006, ISBN 0-285-63743-6

## Mga sumpay ha gawas

*Calotta: A World of Symmetry
*Dutch: Symmetry Around a Point in the Plane 
*Chapman: Aesthetics of Symmetry 
*ISIS Symmetry 
*''International Symmetry Association – ISA'' 
*Institute ''Symmetrion''
Logaritmo

Ha matematika, iton **logaritmo** an kabaliktaran nga operasyon han exponentisasyon, baga la hit dibisyon an kabaliktaran han multiplikasyon. Kasirigngon hini, an logaritmo hin usa ka numero amo an exponente hiton usa liwat nga fixed number, an base, kun diin ini dapat ipasaka para makahatag hiton nga numero. Ha giyayanohi nga kaso, an logaritmo in naihap hin utro utro nga multiplikasyon han kapareho nga factor; sugad hinin tungod an , an " logaritmo han base " han  in . Ha kasahiran, an exponentisasyon in natugot ha bisan ano nga positive real number nga ipasaka ha bisan ano nga real power, permi makakahatag hin usa ka positibo nga resulta, nagawas an logaritmo puydi makalkulado ha bisan ano nga duha nga positibo nga real numbers  ngan  kun diin an  diri natupong ha . An logaritmo han  ha base , ginsusurat nga  (o  kun waray posible nga makakalipat), in usa ka unique real number  sugad an . Pananglitan, , puydi liwat igsurat nga .

\ln{x}=\log_{2.718281828459045\ldots}{x}=\int_{1}^{x}1/t\text{dt}\approx0.01\log_{1.01005}{x}\approx\log_4{x}+\log_{36}{x}

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas
* 
* 
* Khan Academy: Logarithms, free online micro lectures
* 
* 
*
Anggulo

Ha heyometriya, an anggulo in uska hitsura nga nahihimo han duha ka rayos nga nasaro hin pareho nga kataposan nga tulbok, nga gintatawag nga vertex han anggulo.

## Pinanbasaran

## Mga pagkukuhaan
*

;Atribusyon
*

## Mga sumpay ha gawas

*Angle Bisectors in a Quadrilateral at cut-the-knot
*Constructing a triangle from its angle bisectors at cut-the-knot
*Various angle constructions with compass and straightedge
* Complementary Angles animated demonstration.  With interactive applet
* Supplementary Angles animated demonstration.  With interactive applet
* Angle definition pages with interactive applets that are also useful in a classroom setting. Math Open Reference
* Reputation Repair Services
Kahaluag

An **kahaluag** in uska kantidad nga nagpapasabot han kadamo han duha ka dimensyonal nga bawbaw o hitsura han patag.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* Area Calculator 
* Area Equations Graphing Calculator 
* Conversion cable diameter to circle cross-sectional area and vice versa
* Geographical Area Calculator using Satellite Maps View
Standard deviation

An **standard deviation** in usa ka concepto ha estadistika nga nagsusumat kun ano ka hirayo an usa ka katitirok nga mga valor.
Pitagorasnon nga teyorema

Ha matematika, an **Pitagorasnon nga teyorema** in uska relasyon ha Heyometriya Euclideanon ha tulo nga ligid han uska trayanggulo rectanggulo.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya

* 
*  On-line text at Euclid
*

* This high-school geometry text covers many of the topics in this WP article.
*  For full text of 2nd edition of 1940, see  Originally published in 1940 and reprinted in 1968 by National Council of Teachers of Mathematics, isbn=0-87353-036-5.
* 
*  Also ISBN 3-540-96981-0.
*
*

## Mga sumpay ha gawas

* Pythagorean Theorem (more than 70 proofs from cut-the-knot)
* Interactive links:
** Interactive proof in Java of The Pythagorean Theorem
** Another interactive proof in Java of The Pythagorean Theorem
** Pythagorean theorem with interactive animation
** Animated, Non-Algebraic, and User-Paced Pythagorean Theorem
* History topic: Pythagoras's theorem in Babylonian mathematics 
* 
* 
* In HTML with Java-based interactive figures.
Kapuropod-an Galápagos

An **Kapuropod-an Galápagos** in kapuropod-an nga bulkanhon nga mga puro nga nakakalat ha may ekwador ha Kalawdan Pacifico.


File:Galapagos giant tortoise Geochelone elephantopus.jpg|
File:Gigantic Turtle on the Island of Santa Cruz in the Galapagos.JPG|
File:Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
File:A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG|
File:Gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
File:Galápagos tortoise - Chelonoidis nigra on the Santa Cruz Island - Galapagos.jpeg|
File:The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg|
Machu Picchu

An **Machu Picchu** usa nga ika-15 gatos-tuig nga baluarte han Inca nga aada ha kabugkiran 2,430 metros bawbaw han katupngan han dagat. Namumutang ini ha Rehiyon Cusco, Probinsya han Urubamba, Distrito han Machupicchu ha Peru, ha igbaw han Baraan nga Siong (Valle Sagrado), nga 80 kilometros an kahirayoan norte-katundan han Cuzco ngan kun diin naagus an Salog Urubamba. 

## Pinanbasaran
Petra

An **Petra** in usa ka makasaysayan ngan arkiyolohiko nga syudad ha governorato han Ma'an, Jordan, nga naging sikat han iya mga tinabas nga bato nga arkitektura ngan sistema han aragian nga tubig.


Petra-10-Aufstiegsplatz-2010-gje.jpg
Petra-Siq-16-2010-gje.jpg
Petra-Koenigswand-08-2010-gje.jpg
Petra-Jabal al-Madbah-12-Auftstieg-2010-gje.jpg
Petra-Opferplatz-08-Aussicht-2010-gje.jpg
Petra-Wadi al-Farasa-38-Gartengrab-2010-gje.jpg
Petra-El Deir-Klostergrab-18-2010-gje.jpg
Petra-El Deir-Klostergrab-20-Urne-Kletterer-2010-gje.jpg
Cristo nga Manurubos (estatuwa)

An **Cristo nga Manurubos** o **Cristo nga Manluluwas** (ha Pinortuges: *Cristo Redentor*) in usa ka estatuwa ni HesuCristo ha Rio de Janeiro, Brasil.
Cliffs of Moher

An **Cliffs of Moher** in nahamutang ha Condado han Clare, Irlanda.


Cliffs of Moher-06-Cliffs-1989-gje.jpg
Cliffs of Moher-12-O'Brien's Tower nach S-1989-gje.jpg
Cliffs of Moher, looking north.jpg
Cliffs of Moher-16-Klippen nach N-1989-gje.jpg
Cliffs of Moher-24-Blick nach Sueden-1989-gje.jpg
Cliffs of Moher-30-Hinterland-1989-gje.jpg
Cliffs of Moher-36-Sonnenuntergang-Leute-1989-gje.jpg
Malgrat de Mar

An **Malgrat de Mar** amo an usa ka bungto ha Provincia de Barcelona, Komunidad Autonomahan Cataluña, ha Espanya, nga mayda populasyon nga 18,596 ka tawo han 2010.
Tsingoni

An **Tsingoni** amo in usa ka komyun ha Fransesa nga Departamento ha tabok han dagat, ha sakob han Kalawdan Indyano.
Mi último adiós

**"Mi último adiós"** in usa ka siday nga ginsurat han nasodnon nga bayani han Pilipinas José Rizal ha gab-i san-o hiya ginbitay ha December 30, 1896.
Bukid Pinatubo

An **Bukid Pinatubo** in usa ka aktibo nga stratobulkan nga nahamutang ha isla han Luzon, ha pagtatapo han mga katubtuban han Pilipinhon nga mga lalawigan Zambales, Tarlac ngan Pampanga.
Titan (bulan)

An **Titan** in usa ka bulan han Saturno.


Paypay:Titan in true color by Kevin M. Gill.jpg
Paypay:PIA17655 crop Titan north polar seas and lakes.jpg
Paypay:Huygens surface color sr.jpg
Paypay:Titan north polar fluvial valleys 2x.jpg
Bueng Kan (lalawigan)

An **Probinsya han Bueng Kan** amo an usa ka lalawigan han Thailand. An bungto han Amphoe Bueng Kan an kapital hini nga probinsya.
Okres Brno-město

An **Okres Brno-město** amo an usa ka distrito o okres ha rehiyon han South Moravian ha nasod han Republika Czeka.  An kapital hini amo an Brno.
Dumagsaan

An **dumagsaan** o **amihanan-sinirangan** in usa ka direksyon ordinal ha kabutngaan han amihanan ngan sinirangan. Ini an atubangan han habagatan.
Habagatan

An **habagatan** o **salatan-katundan** in usa ka direksyon ordinal ha kabutngaan han salatan ngan katundan.  Ini an atubangan han Dumagsaan.
Kanawayan

An **kanawayan** o **amihanan-katundan** in usa ka direksyon ordinal ha kabutngaan han amihanan ngan katundan.  Ini an atubangan han timugan.
Timugan

An **timugan** o **salatan-sinirangan** in usa ka direksyon ordinal ha kabutngaan han salatan ngan sinirangan.  Ini an atubangan han kanawayan.
Lewis Carroll

**Charles Lutwidge Dodgson** (27 Enero 1832 – 14 Enero 1898), mas kilalado ha iya agnay nga ngaran **Lewis Carroll** (/ˈkærəl/ karr-əl), in usa ka Ingles nga manunurat, matematiko, lohiko, Anglicno nga diacono ngan manriritrato.  An iya mga bantog nga sinurat amo an Alice's Adventures in Wonderland ngan an iya sinmunod nga Through the Looking-Glass, ngan an mga siday nga The Hunting of the Snark ngan Jabberwocky.
Google

An **Google Inc.** in usa nga Americano nga corporasyon panpublico nga namumuhunan ha pamiling ha Internet, cloud computing, ngan teknolohiya han patalastas.

## Mga sumpay ha gawas
* Google.com ; Corporate Homepage ; Company History
* Archive of Google Doodles ; Google Art Project
* Google Translate ; Google Input Tools ; Google IME ; Google Fonts
* Google Pixel 6a launch expected in May : Price And Details
Alkimiya

An **alkimiya** in usa nga hadton nahigaraan, nga may-ada panguna nga panuyuan nga makahimo han "bato han filosofo", nga ginsisiring nga nakakaakos pagsalyo han base nga mga metal ngadto ha bulawan o pilak, ngan poyde liwat maging elixir han kinabuhi nga nagpapabata ngan nahatag hin immortalidad ha nagamit.
Miley Cyrus

Hi **Destiny Hope Cyrus** (alyas Miley Cyrus, o Hannah Montana; natawo Nobyembre 23, 1992 ha Nashville, Estados Unidos) usa nga kantaan na babai.
Xi Jinping

Hi **Xi Jinping** (kaluwas , Tsinino: 习近平; natawo 15 Hunyo 1953) amo an Mangulo han Kanan Katawhan Republika han Tsina, Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina, ngan an Mangulo han Namumutnga nga Komisyon Militar. Komo Maghirilom nga Kasahiran han Partido, ex officio nga api gihapon hiya han Permanente nga Komite han Politburo han PKT, an *de facto* nga gihataasi nga nahimo hin mga desisyon ha Tsina.

Anak hiya han beterano nga komunista nga hi Xi Zhongxun, ngan hi Xi Jinping sinmaka tikang ha mga ranggo ha politika ha mga lalawigan ha daplin han dagat ha Tsina.  Nag-alagad hiya nga Gobernador han Fujian ha butnga han 1999 ngan 2002, sunod komo Gobernador ngan hefe han partido han harani nga lalawigan han Zhejiang ha butnga han 2002 ngan 2007. Sunod han pagpaiwas ha puwesto kan Chen Liangyu, ginbalhin hi Xi ngadto ha Shanghai komo hefe han partido hin madali la nga panahon han 2007. Ginpasaka hi Xi ngadto han hataas nga pamunoan han Oktubre 2007, nga gin-andam nga magsunod kan Hu Jintao. 

Hi Xi yana amo an nangunguna han ikalima nga henerasyon hin pagpamuno ha Kanan Katawhan Republika han Tsina. Nagpatawag hiya hin bag-o nga kampanya patok han pangorakot, padayon nga reporma hin ekonomiya, buklad nga pagpangita han pagdumara, ngan hin bug-os nga nasodnon nga pagpukaw ha ilarom han neologismo nga "Inop nga Tsino".

## Mga kasarigan
Saddam Hussein

Hi **Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti** (Inarabo: صدام حسين عبد المجيد التكريتي Ṣaddām Ḥusayn ʿAbd al-Maǧīd al-Tikrītī;[2] 28 Abril 1937[3] – 30 Disyembre 2006) in ikalima nga mangulo han Irak nga nagserbi tikang ha 16 Hulyo 1979 kutob 9 Abril 2003.
Palasyo han Potala

An **Palasyo han Potala** in nahamutang ha Lhasa, Naglulugaring nga Rehiyon han Tibet, Tsina.


Lhasa-Potala-66-Ostseite-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-20-Suedseite-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-40-Weltenhueter West Virupaksha mit Stupa und Schlange-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-50-Klosterhof-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-64-Nordseite-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-Ausblick-04-2014-gje.jpg|
Desmond Tutu

Hi **Desmond Mpilo Tutu** (natawo 7 Oktubre 1931 - 26 Disyembre 2021) in usa ka Salatan Africano nga aktibista ngan retirado nga obispo Anglicano nga nakilala tungod han iya pagkontra han apartheid han mga 1980.
Singbahan Ortodoxo Ruso

An **Singbahan Ortodoxo Ruso** han Patriyarko Moscow in mga Kristiyano nga nahiusa ha ilarom han Patriarco han Moscow, kun diin liwat in may-ada komunyon ha dirudilain mga mga patriarco ngan mga primato han Sinirangan nga Singbahan Ortodoxo.
Sinirangan nga Singbahan Ortodoxo

An **Singbahan Ortodoxo** in dominante nga dominasyon Kristiyano ha Gresya, Romanya, Serbya ngan kadak-an han mga nasod Slavhanon, lakip an Rusya.

be-x-old:Праваслаўе
Comunyon Anglicano

An **Comunyon Anglicano** in katig-uban pankanasoran han mga nasodnon ngan rehiyonhon nga mga singbahan Anglicano.
Singbahan han Inglattera

An **Singbahan han Inglattera** in opisyal nga gintukod nga singbahan Kristohanon ha Inglattera ngan an Iroy nga singbahan han kalibutan nga sakop han Comunyon Anglicano.
Vasco da Gama, Goa

An **Vasco da Gama** (agsob nga ginpapahalipot ha Vasco) in gidadakoi nga syudad ha estado han Goa han katundan nga baybayon han Indya.
Catedral ni Cristo nga Manunubos

An **Catedral ni Cristo nga Manunubos** (Rinuso: Храм Христа Спасителя) in usa ka singbahan ha Moscow, Rusya, ha may pampang han Salog Moskva, pira la ka bloke katundan han Kremlin. Nga mayda kabug-osan nga kahitaas nga 105 nga mga metro (344 piye), ini an gihahataasi nga singbahan Ortoxodo ha kalibutan.
Fernando Alonso

Hi **Fernando Alonso Díaz** (natawo han 29 han Hulyo, 1981) usa nga Formula 1 nga tsuper tikang ha Espanya nga duhá ka beses nga kampeon ha kalibutan. Api hiya han Scuderia Ferrari upod kan Felipe Massa

## Team
* Minardi (2001)
* Renault F1 (2002-2006; 2008-2009)
* McLaren (2007)
* Scuderia Ferrari (2010-2014)
* McLaren (2015-2018)
* Alpine (2021-...)

## Mga sumpay ha gawas

* Opisyal nga websayt
Luparan Daniel Z. Romualdez

An **Luparan Panlangyaw Daniel Z. Romualdez** o **Tugpahan Daniel Z. Romualdez** o *Aeropuerto Daniel Z. Romualdez* (Iningles: *Daniel Z. Romualdez International Airport*) , nga kilalado liwat nga **DZR nga Luparan/Tugpahan** (*DZR Airport*) o **Luparan/Tugpahan Domestiko han Tacloban** (*Tacloban Domestic Airport*), usa nga luparan nga nag-aalagad han kahaluag han Syudad han Tacloban, ha lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Ini nga luparan ginklasipika nga Class 1 nga prinsipal (major nga domestic) nga luparan han Nagdudumara hin Panlupad nga Sibil han Pilipinas (*Civil Aviation Authority of the Philippines*), usa nga kabahin han Departamento hin Panakayan ngan Komunikasyon nga amo an mayda responsabilidad para han mga buruhaton han diri la hini nga luparan kundi pati gihapon han ngatanan nga iba nga mga luparan ha Pilipinas gawas han mga dagko nga panlangyaw nga mga luparan. 

Ini nga luparan ginngaranan ha dungog ni Daniel Z. Romuáldez nga kasanhe nga Speaker han Balayan hin mga Representante han Pilipinas. 

## Mga airline ngan mga destinasyon

## Mga estadistika
Daniel Z. Romuáldez

Hi **Daniel Romuáldez y Zialcita** o kundi man **Daniel Zialcita Romuáldez** (Septyembre 11, 1907 – Marso 22, 1965) nga gin-agnayan nga **Danieling**, usa nga Pilipino nga politiko nga nag-alagad komo Speaker han Balayan hin mga Representante han Pilipinas tikang han 1957 tubtob 1962. 

Gin-ngaranan hiya ha dungog han iya apoy ha amay nga hi Daniel Romuáldez, nga taga-Pandacan, Manila ngan kasanhe nga tag-iya han Taramnan han Malacañang, an dako nga katunaan nga gin-gagamit ha pagpahayahay han mga bisita han mga Mangulo han Pilipinas. Usa pa nga amo gihapon an ngaran amo an iya umangkon nga hi Daniel Gomez Romualdez, an arkitekto ha New York ngan anak han kasanhe nga embahador ngan gobernador nga hi Benjamin "Kokoy" Trinidad Romualdez (nga bugto ni Imelda Marcos).
Le Thuy (distrito)

An Distrito han **Le Thuy** nahamutang ha Butnga nga Quang Binh, Vietnam. An Kapital nga Distrito amo an Kien Giang, nga ha yana amo an gidamo-i hin tawo nga syudad, bisan man kon han una an syudad han Nong Truong Le Ninh amo an gidako-i nga syudad ha kahadto.

Mayda hini kahaluag nga 1420.52 ka km² (ika-3 nga gidako-i ha Quang Binh), ngan hin populasyon nga 140,804 ka molupyo.

An distrito nahimo hin napulo kag usa (26) nga mga munisipyo: 

* 2 townlets: Kiến Giang  and Nông Trường Lệ Ninh.
* 26 commune: 
An Thuỷ , Cam Thủy, Dương Thủy, Hoa Thủy, Hồng Thủy, Hưng Thủy, Kim Thủy, Lâm Thủy, Liên Thủy, Lộc Thủy, Mai Thủy, Mỹ Thủy, Ngân Thủy, Ngư Thủy Bắc, Ngư Thủy Nam, Ngư Thủy Trung, Phong Thủy, Phú Thủy, Sen Thủy, Sơn Thủy, Tân Thủy, Thái Thủy, Thanh Thủy, Trường Thủy, Văn Thủy, Xuân Thủy.
.
2010 TK7

An **2010 TK7** in syahan nga Asteroyd Troyano han kalibutan nga nahalikwat nga nasaro han kanan Kalibutan tuyok palibot han adlaw.
Rodensya

An **Rodentia** (*Rodentia*) in uska ordo han Mammalia. An Rodentia in nahilalakip ha classis nga Mammalia, phylum nga Chordata, ngan regnum nga Animalia. An ordo nga Rodentia in naglalakip hin 2024 ka mga species, sumala ha Catalogue of Life.  Ini in orden hin mga mamalya nga may-ada duha nga nagpipinadayon la it pagtubo hit mga ngipon ha bawbaw ngan ubos han mga apapangig nga kinahanglan igpahalipot ha pamaagi han pagkinutkot.

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

## Pinanbasaran




## Padugang nga barasahon
* Carleton, M. D.; Musser, G. G. "Order Rodentia", pages 745–752 in Wilson & Reeder (2005).
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas

; Zoolohiya, osteolohiya, anatomiya comparatiba:
* ArchéoZooThèque : Rodent osteology  (photos)
* ArchéoZooThèque : Rodent skeleton drawings 

; Durudilain:
* African rodentia
* Rodent photos
* Rodent Species Fact Sheets from the National Pest Management Association on Deer Mice, Norway Rats, and other rodent species
Ekonomiya

An **ekonomiya** in naglalakip han sistem ekonomika han uska nasod o iba nga lugar.

**Tikang:**

Pandagatan: 1 

Pangoprasan: 2    Pag-uma
Unob nga karikohan

An **unob nga karikohán**  in aada ngan mapagkukuhaan ha kalibungan nga waray pa kalalabti han katawhan, ha unob nga kahimtang.

## Mga kasarigan
Juan Ponce Enrile

Hi **Juan Ponce Enrile** (natawo Pebrero 14, 1924) nga an ngaran ha pagkatawo **Juanito Furagganan** usa nga Pilipino nga politiko.  Komo protege ni Mangulo Ferdinand Marcos, nag-alagad hiya komo Maghirilom hin Hustisya ngan ha sunod Maghirilom hin Depensa ha ilarom han rehimen ni Marcos; ha urhe hiya nagin usa han mga manguna (upod kan Heneral Fidel V. Ramos) dida han 1986 nga Kagiusan han Gahom han Katawhan (''1986 People Power Movement'') nga nagpaiwas kan Marcos tikang ha poder. Nagpadayon hi Enrile nga usa nga kilalado nga politiko tikang hadto; hiya an Mangulo han Senado han Pilipinas tikang han Nobyembre 2008.
Henri de la Tour d'Auvergne, Vicomte de Turenne

Hi **Henri de la Tour d'Auvergne, Vicomte de Turenne**, (ha literal nga Winaray: **Enrique han Tour d'Auvergne, Viskonde han Turenne**; Kinatsila ngan daan nga Winaray: **Enrique de la Tour de Auvergne-Bouillon**) nga agsob tinatawag la nga **Turenne** (11 han Septyembre 1611, Sedan, Ardennes &ndash; 27 han Hulyo 1675) usa han mga gisikati nga api han La Tour d'Auvergne nga pamilya. Nakilala hiya ha militar nga buruhaton ngan hiya nagin usa nga Mariskal han Fransya. Usa hiya han unom nga mga mariskal nga ginhimo nga Mariskal Heneral han Fransya (Mariskal nga Kasahiran han Fransya).
Louis, Grand Condé

Hi **Louis de Bourbon, Prinsipe han Condé** (puyde liwat **Luís han Borbón, Prinsipe han Conde**; Kinatsila ngan daan nga Winaray: ***Luís de Borbón***) (8 han Septyembre 1621 &ndash; 11 han Disyembre 1686) usa nga Franses nga heneral ngan amo an gisikati nga representante han Condé nga sanga han Panimalay han Bourbon. Ugsa han kamatay han iya amay dida han 1646, gintawag hiya nga *[[Duke han Enghien|Duc d'Enghien]]* (Duke han Enghien). Tungod han iya kakarit ha militar kilalado hiya nga ***le Grand Condé*** (An Harangdon nga Condé).
Hector Calma

Hi **Hector Calma** (natawo Marso 2, 1960) usa nga nagretiro nga Pilipino nga propesyonal nga basketbolista. Iya kahitaas 5 ka pye ngan 6 ka pulgada, nga nagmulay hiya ha point guard nga pwesto ngan kilalado hiya nga api han San Miguel Beer nga team han Philippine Basketball Association.
Samboy Lim

Hi **Avelino B. Lim, Jr.** (natawo  Abril 1, 1962, December 23, 2023), nga mas kilalado nga **Samboy Lim**, usa nga kasanhe nga basketbolista han Philippine Basketball Association. Komo shooting guard, hi Lim nakilala han iya abilidad ha pagkapot han bola nga sugad daw kan Magic Johnson ngan an iya abilidad ha paglukso ngan pagdunk ginkumpara kan Julius "Dr. J" Erving. Kilalado hi Lim nga usa nga namulay nga nalukso tikadto han basket, ngan mabalhinhan bola tikang hin usa nga kamot ngadto han usa samtang didto hiya ha igbaw ngan gintatapos hin dunk.
Manhattan

**Manhattan**, an gisusuoki nga boro han New York City, an iya sentro pan-ekonomiya ngan pan-administratibo, ngan an kanan syudad makasaysayan nga lugar han katukod. Ini nga boro in kotermino han Condado han New York, nga natukod han Nobyembre 1, 1683 komo usa ha orihinal nga mga condado han kanan Estados Unidos Estado han New York. An boro in kada-ak ginlalakipan han isla han Manhattan, nga may katubtuban tubtob ha mga salog han East, Hundson ngan Harlem, nga naglalakip gihapon hin pipira nga hagrani nga mga isla ngan mukidbukid han Marble, usa nga gutiay nga neighborbood han U.S. mainland.
Fright Night

An **Fright Night** amo an usa ka banda nga tikang ha Moscow, Rusya. An mga nagtukod nga miyembro amo hira Winter (bokalista), Lestat (bokalista), Weena Morlock (piano), Shade (bassista), Dmitry (drums).

## Musika

* Inspired (2007)
* The Play of Pain (2010)
* Life Eternal (2014)

## Mga sumpay ha gawas

* http://frightnight.ru/
Mattinata (Leoncavallo)

An **Mattinata** (*Winaray*: **Aga**) amo an syahan nga kanta o awit nga ginsurat para han Gramophone Company (an yana nga adlaw nga HMV). Ginkomposo ini ni Ruggero Leoncavallo han 1904, ngan gindedikar ini nga kanta kan Enrico Caruso, nga amo an syahan nga nagrekord hini dida han 1904 samtang hi Leoncavallo mismo an nagtokar han piano. Tikang hadto, ini nga pyesa nagin usa nga paborito ha mga konsyerto.

## Mga laray
**Initalyano**

L'aurora di bianco vestita 
Già l'uscio dischiude al gran sol;
Di già con le rosee sue dita 
Carezza de' fiori lo stuol!
Commosso da un fremito arcano 
Intorno il creato già par;
E tu non ti desti, ed invano
Mi sto qui dolente a cantar.

Metti anche tu la veste bianca
E schiudi l'uscio al tuo cantor!
Ove non sei la luce manca;
Ove tu sei nasce l'amor.

Ove non sei la luce manca;
Ove tu sei nasce l'amor.


## Mga ginrekord (ha Youtube)
#   Giuseppe di Stefano
#   Jussi Björling
#   Enrico Caruso
#   Beniamino Gigli
#   Mario Lanza
#   Alfredo Kraus
#   Luciano Pavarotti
#   José Carreras
#   Andrea Bocelli
#   Joan Sutherland

## Mga score
* IMSLP / Petrucci Music Library
Luparan han Long Thanh

An **Luparan han Long Thanh** (*Sân bay quốc tế Long Thành*, *Long Thanh International Airport*) amo an usa ka luparan 40 kilometro pakadto amihanan tikang ha Syudad han Ho Chi Minh, Vietnam. Natapos kaayad an luparan ha tuig 1930. Nakakaakos hini pagpasakay hin 100,000,000 nga pasahero kada tuig.
Jean Auguste Dominique Ingres

Hi **Jean-Auguste-Dominique Ingres** (Frinanses nga kaluwas: [ʒɑ̃ ogyst dɔminik ɛ̃ɡʁ]; 29 Agosto 1780 – 14 Enero 1867) in usa nga Franses nga pintor.
Mayabeque (probinsya)

An **Mayabeque** usa nga lalawigan o probinsya han Cuba. An kapital hini amo an syudad han San José de las Lajas.
Indigenous Tweets

An **Indigenous Tweets** (ha literal nga Winaray: **Tuminongnong nga mga Tweet** o **Lumadnon nga mga Tweet**) usa nga websayt nga nagtatala hin mga tweet ha mga pinulongan hin minoritarya tikang ha Twitter basi mabuligan an mga tuminongnong nga nayakan nga magkanit-kanit ha tagsa-tagsa. Gintukod ini han Marso 2011 ni Kevin Scannell, nga nagtututdo hin lingguwistika komputasyonal ha Saint Louis University ha St. Louis, Missouri, Estados Unidos. An panuyo han websayt amo in makabulig han mga nayakan hin mga pinulongan nga minoritarya nga makagpahayag ha Internet.

Han syahan nga pakli han balayan hini, an websayt nagpapakita hin talaan hin mga pinulongan o yinaknan nga minoritarya nga gin-cache. Katapos hin pagpili hin pinulongan, an gumaramit gindadara ngadto hin tabla hin ngatanan nga na-tweet hiton nga pinulongan.  An Indigenous Tweets naghahatag han profile nga ritrato han tagsa gumaramit han Twitter ngan han estadistika han ihap hin mga tagsunod han gumaramit. Dugang pa hin paghatag han mga estadistika han porsentahe hin tweet ha dirudilain nga mga pinulongan, an Indigenous Tweets mayda mga pinili han mga rumbo nga ginhiruhimangraw o ginhiruhisgotan ha dirudilain nga mga pinulongan nga minoritarya.

## Kaagi
Ha pagtikang han websayt dida han Marso 2011, mayda hini gintalaan nga 35 nga mga pinulongan. Han Abril 16, 2011, nagtala ini hin mga tweet ha 76 ka mga pinulongan nga minoritarya. Han Abril 26, 2011, an websayt naglista hin 82 nga mga pinulongan. An mga gintalaan nga mga pinulongan naglalakip han "esoteriko" nga Gamilaraay ngan han "sirusikat" nga Haitiano nga Kriyol ngan Vasco, nga amo an mayda syahan ngan ikaduha nga gidamo-i hin mga na-Tweet. An Welsh ikatulo hin ranggo dida han Indigenous Tweets.

An Kapampangan, nga amo an ikapito hin ranggo dida han kataposan nga semana han Abril 2011, amo an syahan nga Pilipinhon nga pinulongan nga gintalaan han websayt.  Sunod hini an Ilokano nga pinulongan.  An Winaray ginlakip dida han Indigenous Tweets dida han Septyembre 2, 2011 ngan amo an ikatulo nga Pilipinhon nga pinulongan nga gintalaan han Indigenous Tweets ngan syahan nga Binisaya nga pinulongan.

## Pagmina hin data

An Indigenous Tweets nagamit hin data bank hin mga pulong ngan mga yakan tikang han mga pinulongan nga minoritarya basi mabilngan in mga tawo nga nayakan hini nga mga pinulongan.  Dida han Abril 2011 hin interview ha BBC News, siring ni Scannell nga 8 ka tuig an iya gin-gamit ha paghimo hin data bank hin mga 500 nga pinulongan ha pagsubay hin mga blog, mga periodiko, ngan mga websayt.

An Indigenous Tweets nakuha hin data pinaai han kanan Twitter API pinaagi ha pamiling hin data bank hin mga pulong ngan mga yakan tikang han mga pinulongan nga minoritarya. An search engine han websayt diri naka-decipher han pinulongan hin tweet kon iton pulong aada hin diri la uusa nga pinulongan.  Basi malikyan ini nga conundrum, nagbubutang hi Scannell hin mga pulong nga unique hiton pinulongan.

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
* Opisyal nga websayt
**Winaray nga pakli han Indigenous Tweets
*