open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Panglao

An **Panglao** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutangan ini ha katundan nga bahin han isla nga ginngaranan gihapon nga Panglao.  Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 21,337 ka tawo ha 3,890 nga panimalay.

An Panglao sikat tungod hiton mga lugar hin panlurop dida ngan damo dinhi in mga *resort* para hin mga turista.

## Mga Baranggay

An Panglao mayda napulo (10) nga baranggay.

* Bil-isan
* Bolod
* Danao
* Doljo
* Libaong
* Looc
* Lourdes
* Poblacion
* Tangnan
* Tawala

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Francisco Alvarado

Hi **Francisco Alvarado** usa nga maniniday ug dramatista nga nagsurat hin mga sarswela ha Winaray. Taga-Palo, Leyte hiya.  Api hiya han Sanghiran san Binisaya, usa nga katig-uban nga gintikang ni Norberto Romualdez, Sr. han 1909 agod maipadukwag an Winaray nga yinaknan.  An syahan nga pagtirok han iya mga siday nga *Paningog han Kalag*, ginmantala han 1933.

## Mga Sinurat

### Mga Siday

**Panhayhay hin Bungtohanon*, 1921
**An Marol*, 1925
**Kaadlawon*, 1925
**Kakurulpun* 
**Kagab-ihon*, 1925
**Nihaga*, 1930
**Pilipinas*, 1931
**An Katamsihan*, 1933
**Requiescant in Pace!* 
**Palu*

### Mga Tinirok o Antolohiya
**Paningog han Kalag*, 1933

## Mga Antolohiya hin Iba nga Diin Naimantala an Iya Mga Sinurat

**Tinipigan: An Anthology of Waray Literature*, Victor N. Sugbo Philippine National Commission for Culture and the Arts, 1995
**Panulaan At Dulaang Leytenhon-Samarnon* Jaime Biron Polo, Editor and translator Ateneo de Manila University Press, 1994
León Kilat

Hi **León Kilat** (Hulyo 27, 1873 - Abril 8, 1898) nga natawo ha ngaran nga **Pantaleón Villegas** usa nga namumuno ha Sugbo dida han Rebolusyon Pilipinhon patok han Espanya.  Hi Kilat usa nga taga-Negros, natawo ha Bacong, Negros Oriental.  Binmulig anay hiya hin katig-uban hin usa nga circus.

Dida han rebelyon patok han Espanya, hiya an namuno han mga rebolusyonaryo ha Sugbo.  An syahan nga plano niya pagtikang han rebelyon han Dominggo han Pagkabanhaw, pero nasabtan han mga Katsila an mga plano para han rebelyon, amo nga ginliwat ni Kilat an iya plano ngan nagdecidir nga igtitikang dayon an rebelyon.  Han Abril 3, 1898 han Dominggo han Palmas gintikang ni León Kilat an rebelyon ha Sugbo.  Ini nga panhinabo, ginhihinumdoman han mga Sugboanon nga an Tres de Abril.  Pero hi León Kilat gintraydor ngan ginpatay dida han Biyernes Santo Abril 8, 1898 ha Carcar, Sugbo.
Tubigon

An **Tubigon** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ngan *seaport* ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 40,385 ka tawo ha 7,714 nga panimalay. Kilalado ini tungod hiton mga *lambay* nga masag dinhe.

## Mga Baranggay

An Tubigon mayda katloan kag upat (34) nga baranggay.



* Bagongbanwa
* Bunacan
* Banlasan
* Batasan (Batasan Island)
* Bilangbilangan
* Bosongon
* Buenos Aires
* Cabulihan
* Cahayag
* Cawayanan
* Centro (Pob.)
* Genonocan

* Guiwanon
* Ilihan Norte
* Ilihan Sur
* Libertad
* Macaas
* Mocaboc Island
* Matabao
* Panadtaran
* Panaytayon
* Pandan
* Pangapasan (Pangapasan Islan

* Pinayagan Norte
* Pinayagan Sur
* Pooc Occidental (Pob.)
* Pooc Oriental (Pob.)
* Potohan
* Talenceras
* Tan-awan
* Tinangnan
* Ubay Island
* Ubojan
* Villanueva


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Guindulman

An **Guindulman** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 29,166 ka tawo ha 5,573 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Guindulman mayda napulo kag siyam (19) nga baranggay.



* Basdio
* Bato
* Bayong
* Biabas
* Bulawan
* Cabantian
* Canhaway
* Cansiwang
* Casbu
* Catungawan Sur

* Catungawan Norte
* Guinacot
* Guio-ang
* Lombog
* Mayuga
* Sawang (Pob.)
* Tabajan (Pob.)
* Tabunok
* Trinidad


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Danao, Bohol

An **Danao** usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 17,265 ka tawo ha 2,958 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Danao mayda napulo kag pito (17) nga baranggay.



* Cabatuan
* Cantubod
* Carbon
* Concepcion
* Dagohoy
* Hibale
* Magtangtang
* Nahud
* Poblacion

* Remedios
* San Carlos
* San Miguel
* Santa Fe
* Santo Niño
* Tabok
* Taming
* Villa Anunciado


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Talibon

An **Talibon** usa nga 2nd class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 54,147 ka tawo ha 9,712 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Talibon mayda karuhaan kag lima (25) nga baranggay.



* Bagacay
* Balintawak
* Burgos
* Busalian
* Calituban
* Cataban
* Guindacpan
* Magsaysay
* Mahanay
* Nocnocan
* Poblacion
* Rizal
* Sag

* San Agustin
* San Carlos
* San Francisco
* San Isidro
* San Jose
* San Pedro
* San Roque
* Santo Niño
* Sikatuna
* Suba
* Tanghaligue
* Zamora


## Mga Sumpay ha Gawas
*Talibon sword for collectors 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Disyembre 3

An **Disyembre 3** an ika-337 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 28 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.

## Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw

## Mga Natawo Yana nga Adlaw

## Mga Namatay Yana nga Adlaw

## Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw

## Mga Sumpay ha Gawas
* BBC: On This Day
* Today in History: December 3
Republika han Bohol

An **Republika han Bohol** usa nga kagamhanan o gobyerno nga ginsiring  nga amo an nagdumara han isla han Bohol tikang han Hunyo 11, 1899 hangtod han Disyembre 23, 1901.

## Mga Pagtikang nga Panhitabo
### Federal nga Republika han Kabisay-an
Dida han Disyembre 20, 1898, usa ka piniliay ha Tagbilaran ginhimo ha ilarom han pagdumara ni Tenyente Heneral Emilio Verdeflor nga tikang ha Sugbo. Ini nga kagamhanan o gobyerno lakip han *Gobierno de Canton de Visayas* o Federal nga Republika han Kabisay-an.  Pagka-Disyembre 25, 1898, an mga napili nga opisyales nahabutang han ira mga puesto ha gobyerno.

Pipira nga mga Bol-anon nagsurat kan Presidente Emilio Aguinaldo nga igbale waray an nahitabo nga piniliay. Han Enero 8, 1899, nagpagawas hin dekreto hi Aguinaldo ngan ini nakarawat dida han kataposan nga semana han bulan. An mga Presidente Munisipal han Bohol nagpili hin mga bag-o nga mga opisyales. Amo ini an mga napili:

* Gobernador: Bernabe Reyes
* Sugbong-Gobernador: Salustino Borja
* Ministro o Paragsagdon ha Pinansiyal nga mga Butang: Rafael Reyes
* Ministro o Paragsagdon ha Hustiya: Eduardo Calceta
* Ministro o Paragsagdon kabahin ha Polisya: Macario Sarmiento
* Heneral han Kusog nga Armado han Bohol: Braulio Flores

### Kataposan han Federal nga Republika han Kabisay-an
Han Pebrero 11, 1899, ginsulong han mga Amerikano an kapital han Federal nga Republika han Kabisay-an didto ha Santa Barbara, Iloilo. Tungod hini an mga Bol-anon naghunahuna hin paghimo hin ira kalugaringon nga republika.

## An Republika
### Pagpatay kan Hen. Flores
An una nga ginplano han mga opisyal han kagamhanan ha Bohol amo an pagpatawag hin usa ka kombensyon para hin pagsurat hin usa nga konstitusyon o batakan-balaod. Hi Flores ngan hi Reyes nagkadilito kon hin-o an angay magdumara han pinili-ay han mga delegado han kombensyon. Ginsugo ni Reyes an Sugboanon nga hi Pedro Samson nga patayon hi Flores. Han Mayo 20 han amo la gihapon nga tuig, ginpatay hi Hen. Flores ngan an iya duha nga anak ha Kapitolyo han Lalawigan.

### An Kombensyon Konstitusyonal
Han Hunyo 11 han amo la gihapon nga tuig, nagtikang an kombensyon konstitusyonal. Gin-aprobahan ini han amo la gihapon nga mga tawo nga mga opisyales han probinsya ngan hi Reyes an napili nga presidente o mangulo.  Waray mahinabo an plebisito kabahin han pag-ratipikar hini nga batakan-balaod.

### Pagsurender ni Hen. Samson
Hi Pedro Samson nahimo nga heneral han republika.  Nagsurender la hiya ha mga Amerikano dida han Disyembre 23, 1901.

## Mga Reperensya
* Republic of Bohol Constitutional Convention and the Killing of Gen. Braulio Flores
Bacong

An **Bacong** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda hini populasyon nga 23,219 ka tawo 4,832 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Bacong mayda karuhaan kag duha (22) nga baranggay.



* Balayagmanok
* Banilad
* Buntis
* Buntod
* Calangag
* Combado
* Doldol
* Isugan
* Liptong
* Lutao
* Magsuhot

* Malabago
* Mampas
* North Poblacion
* Sacsac
* San Miguel
* South Poblacion
* Sulodpan
* Timbanga
* Timbao
* Tubod
* West Poblacion


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Candijay

An **Candijay** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 30,389 ka tawo ha 5,420 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Candijay mayda karuhaan kag usa (21) nga baranggay.



* Abihilan
* Anoling
* Boyo-an
* Cadapdapan
* Cambane
* Can-olin
* Canawa
* Cogtong
* La Union
* Luan
* Lungsoda-an

* Mahangin
* Pagahat
* Panadtaran
* Panas
* Poblacion
* San Isidro
* Tambongan
* Tawid
* Tugas
* Tubod (Tres Rosas)


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Trinidad, Bohol

An **Trinidad** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 25,683 ka tawo ha 4,707 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Trinidad mayda karuhaan (20) nga baranggay.



* Banlasan
* Bongbong
* Catoogan
* Guinobatan
* Hinlayagan Ilaud
* Hinlayagan Ilaya
* Kauswagan
* Kinan-oan
* La Union
* La Victoria

* Mabuhay Cabigohan
* Mahagbu
* Manuel M. Roxas
* Poblacion
* San Isidro
* San Vicente
* Santo Tomas
* Soom
* Tagum Norte
* Tagum Sur


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Valencia, Bohol

An **Valencia** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 24,363 ka tawo ha 4,392 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Valencia mayda katloan kag lima (35) nga baranggay.



* Adlawan
* Anas
* Anonang
* Anoyon
* Balingasao
* Botong
* Buyog
* Canduao Occidental
* Canduao Oriental
* Canlusong
* Canmanico
* Cansibao

* Catug-a
* Cutcutan
* Danao
* Genoveva
* Ginopolan (Ginopolan Proper)
* La Victoria
* Lantang
* Limocon
* Loctob
* Magsaysay
* Marawis
* Maubo

* Nailo
* Omjon
* Pangi-an
* Poblacion Occidental
* Poblacion Oriental
* Simang
* Taug
* Tausion
* Taytay
* Ticum
* Banderahan (Upper Ginopolan)


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Bilar, Bohol

An **Bilar** usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 16,628 ka tawo ha 2,967 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Bilar mayda napulo kag siyam (19) nga baranggay.



* Bonifacio
* Bugang Norte
* Bugang Sur
* Cabacnitan (Magsaysay)
* Cambigsi
* Campagao
* Cansumbol
* Dagohoy
* Owac
* Poblacion

* Quezon
* Riverside
* Rizal
* Roxas
* Subayon
* Villa Aurora
* Villa Suerte
* Yanaya
* Zamora


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
San Isidro, Bohol

An **San Isidro** usa nga 5th class nga bungto ha probinsya o lalawigan han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 9,106 ka tawo ha 1,848 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An San Isidro mayda napulo kag duha (12) nga baranggay.

* Abehilan
* Baunos
* Cabanugan
* Caimbang
* Cambansag
* Candungao
* Cansague Norte
* Cansague Sur
* Causwagan Sur
* Masonoy
* Poblacion
* Baryong Daan

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Anda, Bohol

An **Anda** usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 17,863 ka tawo ha 3,072 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Anda mayda napulo kag unom (16) nga baranggay.



* Almaria
* Bacong
* Badiang
* Buenasuerte
* Candabong
* Casica
* Katipunan
* Linawan

* Lundag
* Poblacion
* Santa Cruz
* Suba
* Talisay
* Tanod
* Tawid
* Virgen


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Clarin, Bohol

An **Clarin** usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 18,040 ka tawo ha 3,575 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Clarin mayda karuhaan kag upat (24) nga baranggay.



* Bacani
* Bogtongbod
* Bonbon
* Bontud
* Buacao
* Buangan
* Cabog
* Caboy
* Caluwasan
* Candajec
* Cantoyoc
* Comaang

* Danahao
* Katipunan
* Lajog
* Mataub
* Nahawan
* Poblacion Centro
* Poblacion Norte
* Poblacion Sur
* Tangaran
* Tontunan
* Tubod
* Villaflor


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Mabini, Bohol

An **Mabini** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 27,250 ka tawo ha 5,047 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Mabini mayda karuhaan kag duha (22) nga baranggay.



* Abaca
* Abad Santos
* Aguipo
* Concepcion (Banlas)1
* Baybayon
* Bulawan
* Cabidian
* Cawayanan
* Del Mar
* Lungsoda-an
* Marcelo

* Minol
* Paraiso
* Poblacion I
* Poblacion II
* San Isidro
* San Jose
* San Rafael
* San Roque (Cabulao)
* Tambo
* Tangkigan
* Valaga


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Batuan, Bohol

An **Batuan** usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 11,835 ka tawo ha 2,287 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Batuan mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.

* Aloja
* Cabacnitan
* Cambacay
* Cantigdas
* Garcia
* Janlud
* Poblacion Norte
* Poblacion Sur
* Poblacion Vieja (Longsudaan)
* Quezon
* Quirino
* Rizal
* Rosariohan
* Behind The Clouds (San Jose)
* Santa Cruz

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Alicia, Bohol

An **Alicia** usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 14,204 ka tawo ha 4,065 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Alicia mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.

* Cabatang
* Cagongcagong
* Cambaol
* Cayacay
* Del Monte
* Katipunan
* La Hacienda
* Mahayag
* Napo
* Pagahat
* Poblacion (Calingganay)
* Progreso
* Putlongcam
* Sudlon (Omhor)
* Untaga

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Sevilla, Bohol

An **Sevilla** usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 10,281 ka tawo ha 1,840 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Sevilla mayda napulo kag tulo (13) nga baranggay.

* Bayawahan
* Cabancalan
* Calinga-an
* Calinginan Norte
* Calinginan Sur
* Cambagui
* Ewon
* Guinob-an
* Lagtangan
* Licolico
* Lobgob
* Magsaysay
* Poblacion

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Balilihan

An **Balilihan** usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 16,837 ka tawo ha 3,101 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Balilihan mayda katloan kag usa (31) nga baranggay.



* Baucan Norte
* Baucan Sur
* Boctol
* Boyog Norte
* Boyog Proper
* Boyog Sur
* Cabad
* Candasig
* Cantalid
* Cantomimbo
* Cogon

* Datag Norte
* Datag Sur
* Del Carmen Este (Pob.)
* Del Carmen Norte (Pob.)
* Del Carmen Weste (Pob.)
* Del Carmen Sur (Pob.)
* Del Rosario
* Dorol
* Haguilanan Grande
* Hanopol Este

* Hanopol Norte
* Hanopol Weste
* Magsija
* Maslog
* Sagasa
* Sal-ing
* San Isidro
* San Roque
* Santo Niño
* Tagustusan


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Alimodian

An **Alimodian** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 31,494 ka tawo ha 5,963 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Alimodian mayda kalim-an kag usa (51) nga baranggay.



* Abang-abang
* Agsing
* Atabay
* Ba-ong
* Baguingin-Lanot
* Bagsakan
* Bagumbayan-Ilajas
* Balabago
* Ban-ag
* Bancal
* Binalud
* Bugang
* Buhay
* Bulod
* Cabacanan Proper
* Cabacanan Rizal
* Cagay

* Coline
* Coline-Dalag
* Cunsad
* Cuyad
* Dalid
* Dao
* Gines
* Ginomoy
* Ingwan
* Laylayan
* Lico
* Luan-luan
* Malamhay
* Malamboy-Bondolan
* Mambawi
* Manasa
* Manduyog

* Pajo
* Pianda-an Norte
* Pianda-an Sur
* Punong
* Quinaspan
* Sinamay
* Sulong
* Taban-Manguining
* Tabug
* Tarug
* Tugaslon
* Ubodan
* Ugbo
* Ulay-Bugang
* Ulay-Hinablan
* Umingan
* Poblacion


## Mga Sumpay ha Gawas

*Ganghaan han Taga-Alimodian 
*Ganghaan han Taga-Alimodian 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Panay

:*Ini nga artikulo mahitungod han isla han Panay. Para han bungto ha Isla han Panay, kitaa an artikulo nga [[Panay, Capiz]].*

An **Panay** usa nga isla o puro ha Pilipinas nga nahamutangan ha Kabisay-an. Ha politikal nga heyograpiya, ginbabahin an isla hin upat nga mga probinsya: Aklan, Antique, Capiz, ngan Iloilo, ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An prominente nga syudad han isla amo an Syudad han Iloilo.

An Panay nahamutangan ha timugan o habagatan-sinirangan tikang han isla han Mindoro ngan kanawayan o amihanan-katundan han isla han Negros, nahabulag pinaagi han Estrecho han Guimaras. Ha butnga han Negros ug Panay ada an isla-nga-probinsya han Guimaras. Ha amihanan amo an Dagat Sibuyan ug an mga isla han Romblon; ha habagatan o habagatan-katundan amo an Dagat Sulu.

Dida ha Panay an lugar han leyendo han Maragtas, nga nagsasaysay daw han pag-abot han mga Malay nga tawo han kapurupod'an han Pilipinas.

An ngaran han island amo in ginkuhaan nga ngaran para hin pipira nga mga United States Navy nga mga sakayan nga tinatawag nga USS ''Panay'', ngan an pinakasikat hini amo an ginlunod han mga Hapon dida han 1937 dida han *Panay incident* o (Nahinabo han *Panay*).

## Kasaysayan ngan Leyenda

Han pag-abot han mga Espanyol nga pinamunoan ni Miguel Lopez de Legazpi ngada ha Panay tikang ha Cebu dida han 1569, an ira nabilngan nga mga tawo mayda tattoo, amo nga ira ginngaranan ini nga Isla de los Pintados. Diri sigurado kon unan-o an isla ginngaranan nga Panay. Gintawagh han mga Aeta an isla nga Aninipay, tungod hin tanom nga damo dida han isla. Sumala ha leyendo, hira Legazpi ngan an iya mga tawo, nga namimiling hin pagkaon, sinmiring daw kuno pag-abot dida han isla, *Pan hay en esta isla*! (kon ha Winaray: mayda tinapay hini nga isla). An mga Katsila nagtukod han ira syahan nga urukyan han isla dida han ganghaan han Salog Banica ha Capiz ngan gintawag ini nga **Pan-ay**. Ini an ika-duha nga urukyan nga gintukod han mga Espanyol ha Pilipinas, an syahan amo an San Miguel ha Cebu.
Wikimedia Commons

An **Wikimedia Commons** (tinatawag gihapon nga "Commons" o "Wikicommons") usa nga burutangan o repositoryo hin gawasnon nga sulod nga mga ladawan o image, sound ug iba pa nga mga multimedia nga file. Usa ini nga proyekto han Wikimedia Foundation. It mga file nga ginkakarga dinhi nga burutangan puyde magamit sugad in mga ginkarga lokal nga mga file ha iba nga mga proyekto han mga Wikimedia nga server, sugad han Wikipedia, Wikibooks ug Wikinews.

An proyekto gin-propose dida han Marso 2004 ug gintikang dida han Septyembre 7, 2004. Usa nga rason hini nga pagtukod hin usa nga burutangan o repositoryo amo an hingyap nga diri gud magdamo an pagdurudoble hin mga pagbuhat ha mga dirudilain nga mga Wikimedia nga proyekto ug yinaknan, nga nahihinabo kay an amo la gihapon nga file kinahangalan igkarga ha tagsatagsa mga dirudilain nga mga wiki ugsa han pagkamay-ada han Commons. 

Iton posibilidad hin mga lokal nga pagkarga dida hiton mga server aada pa, pero ini angay gamiton ha kaurugoan para hin mga materyales nga iton mga polisiya han lokal nga proyekto natugot nga diri matutugotan ha ilarom han pag-lisensya nga polisya han Commons sugad hiton *fair use content*. Tikang han 2005, an Wikimedia Commons mismo diri natugot hin mga *fair use* o mga pagkarga ha ilarom hin diri-gawasnon nga mga lisensya, upod an mga lisensya nga naglilimita han pan-negosyo nga paggamit han materyales. Iton mga lisensya hin mga buhat nga puyde ha Commons upod an GNU Gawasnon nga Dokumentasyon nga Lisensya o GNU Free Documentation License, Creative Commons nga mga lisensya nga waray paggaud o paglimita han paggamit, ug an public domain.

## Kitaa Gihapon
* Creative Commons - usa nga proyekto nga nahatag hin gawasnon nga sulod nga mga lisensya ug usa nga direktoryo hin gawasnon nga ginlisensya nga mga buhat
* Internet Archive - an gidako-i nga gawasnon ug libre hin akses nga online nga pagtitirok hin mga video
* Project Gutenberg - an gidako-i nga gawasnon ug libre hin akses nga pagtitirok hin online nga mga dokumento (upod in mga libro ug sheet music)
* Ourmedia - usa nga community media archive

## Mga sumpay ha gawas

* 
* Wikimedia Commonplace , in Windows nga garamiton para hin pagkarga hin mga file ngadto han Wikimedia Commons
Panakayan

Iton **panakayan** (tinatawag gihapon nga **transportasyon**) amo an padalagan hin mga tawo, mga butang, mga senyal, ug impormasyon tikang hin usa nga lugar ngadto hin iba. An pulong nga transportasyon tikang ha Latin nga mga pulong nga *trans* ("tabok") ug *portare* ("pagdara").

## Mga Aspeto hin Panakayan
Iton panakayan damo iton mga aspeto: ini hira puyde mabahinbahin ngadto hin tulo: infrastruktura, mga sarakyan, ug mga pagpadalagan o operasyon. Nalalakip hiton infrastruktura an mga *transport network* sugad hin kakarsadahan, mga riles hin tren, mga agi-anan ha kalangitan, mga kanal, mga *pipeline* ngbp. Iton mga sarakyan sinisiring nga mga *nasakay* hiton mga *network*, sugad hiton mga auto, mga bisikleta, mga bus, mga tren, mga idro. Iton pagpadalagan o mga operasyon amo an nahanunungod han pag-kontrolar han sistema, sugad han mga senyales han trafik ug mga *ramp meter*, mga *railroad switch*, *air traffic control*, ngbp, pati gihapon in mga polisiya sugad in paagi pagbiling kwarta para han sistema (sugad pananglitan, han paggamit hin mga *toll* o mga buhis han gasolina).

Kon ha haluag nga paglantaw, iton disenyo hiton mga *network* amo an trabaho han *civil engineering* o inhenyeriya sibil ngan *urban planning* (pagplano han sawang). An disenyo han mga sarakyan amo an nahanungod han *mechanical engineering* o inhenyeriya mekanikal ug mga ispesyalizado nga mga *subfield* sugad han *nautical engineering* ug *aerospace engineering*. An mga operasyon o pagpadalagan ispisyalisado, pero ini bangid trabaho ini han *operations research* o *systems engineering*.

## Mga Paagi hin Panakayan
Iton mga paagi o modo amo in mga kombinasyon hin mga *network*, mga sarakyan, ug operasyon, ngan upod dinhe an pagbaktas, an sistema hin kakarsadahan, sistema han riles, mga sakayan ha kadagatan ug mga moderno nga pagpalupad.

## Pinanbasaran

## Bibliograpiya
* 
* 
* 
* 
* 

## Mga sumpay ha gawas

* Transportation  from *UCB Libraries GovPubs*
* 
* America On the Move  An online transportation exhibition from the National Museum of American History, Smithsonian Institution
* World Transportation Organization The world transportation organization (The Non-Profit Advisory Organization)
Ajuy

An **Ajuy** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 45,192 ka tawo ha 8,312 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Ajuy mayda katloan kag upat (34) nga baranggay.



* Adcadarao
* Agbobolo
* Badiangan
* Barrido
* Bato Biasong
* Bay-ang
* Bucana Bunglas
* Central
* Culasi
* Lanjagan
* Luca
* Malayu-an

* Mangorocoro
* Nasidman
* Pantalan Nabaye
* Pantalan Navarro
* Pedada
* Pili
* Pinantan Diel
* Pinantan Elizalde
* Pinay Espinosa
* Poblacion
* Progreso

* Puente Bunglas
* Punta Buri
* Rojas
* San Antonio
* Silagon
* Santo Rosario
* Tagubanhan
* Taguhangin
* Tanduyan
* Tipacla
* Tubogan


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Anilao

An **Anilao** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 22,170 ka tawo ha 4,248 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Anilao mayda karuhaan kag usa (21) nga baranggay.



* Agbatuan
* Badiang
* Balabag
* Balunos
* Cag-an
* Camiros
* Sambag Culob
* Dangula-an
* Guipis
* Manganese
* Medina

* Mostro
* Palaypay
* Pantalan
* Poblacion
* San Carlos
* San Juan Crisostomo
* Santa Rita
* Santo Rosario
* Serallo
* Vista Alegre


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Dingle

An **Dingle** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda hini populasyon nga 38,311 ka tawo ha 7,529 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Dingle mayda katloan kag tulo (33) nga baranggay.



* Abangay
* Agsalanan
* Agtatacay
* Alegria
* Bongloy
* Buenavista
* Caguyuman
* Calicuang
* Camambugan
* Dawis
* Ginalinan Nuevo

* Ginalinan Viejo
* Gutao
* Ilajas
* Libo-o
* Licu-an
* Lincud
* Matangharon
* Moroboro
* Namatay
* Nazuni
* Pandan

* Poblacion
* Potolan
* San Jose
* San Matias
* Siniba-an
* Tabugon
* Tambunac
* Tanghawan
* Tiguib
* Tinocuan
* Tulatula-an


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Thalys

An **Thalys** usa nga hataas-in-kalaksi nga tren nga network nga ginhimo paggamit han hataas-in-kalaksi nga linea nga nadugtong hiton Paris ngan Bruselas (Brussels). Ini nga track ginsasaro-an han Eurostar nga mga tren nga nabiyahe tikang ha Paris o Bruselas ngadto ha Londres o London pinaagi ha Lille ug an *Channel Tunnel* ug han mga Franses nga domestiko nga TGV nga mga tren. Duha ka modelo hin mga tren it gingagamit hiton sistema, ug ini nga duha upod han sinisiring nga TGV (*train à grande vitesse* o tren nga hataas an kalaksi) nga grupo hin mga hataas-in-kalaksi nga mga tren nga ginhimo han Alstom nga kompanyiya ha Fransya, bisan diri ini hira parehos han domestic nga mga TGV set.

Ha unhan han Bruselas, an mga dagko nga syudad nga ginkakadto-an han mga Thalys nga tren amo an Antwerp, An Haga, Rotterdam, Amsterdam, Liège, Aachen ngan Colonia (Cologne). It mga tren hini nga mga kakadto-an o destinasyon nadalagan ha pira ka bahin hin mga *dedicated* nga hataas-in-kalaksi nga mga *track* (an iba hini ighihimo pa), ug ha pipira nga bahin dida hin durudaan nga mga track nga ginsasaro han mga regular nga kalaksi nga tren. Waray madayon in mga plano nga an linea ngadto ha Colonia nga igpadayon nga umabot ha Frankfurt tungod kay nagkulang in koryente nga gingenerate han mga Thalys trainsets kon ginpapadalagani ini ha ilarom han 15 kV nga voltage nga sistema nga ginagamit ha Alemanya o Germany.

Tikang ha Paris, an Frances nga TGV network mayda hataas-in-kalaksi  nga mga sumpay ngadto ha iba nga mga Frances nga syudad upod an Avignon ug Marseille, Ginebra (Geneva) ha Suiza, ngan pati gihapon an main nga internasyonal nga aeropuerto han Paris nga  Charles de Gaulle aeropuerto harani ha Roissy ngan an Disneyland nga theme park ha Marne-la-Vallée.

An pagsumpay han linea ngadto ha Charles de Gaulle airport nakatugot han Air France pag-cancelar han serbisyo nga idro hini han ruta nga Paris-Bruselas; lugod an Air France namamaligya hin mga puesto dida han mga tren nga Thalys.

An oras hin biyahe tikang ha Bruselas (*Gare du Midi*/*Zuidstation*) ngadto ha Paris (*[[Gare du Nord]]*) mga 1 ka oras, 25 minutos, para hin distancia nga mga 300 ka km. Iton *peak* nga kalaksi 300 km/h dida hin *dedicated* nga hataas-in-kalaksi nga *track* o surundan.

An Thalys gintagaan han IATA nga designador 2H. Ini gingagamit upod han American Airlines ug Northwest Airlines. An American Airlines mayda pakigsabot nga makigsaro hin kodigo han Thalys para hin serbisyo han tren tikang ha Charles de Gaulle nga aeropuerto tubtob ha Brussels Midi. An aerolinea nga alyansa nga Skyteam mayda gihapon pakigsabot hin pagsaro hin kodigo han Thalys para hin serbisyo hin tren tikang ha Aeropuerto Internasyonal han Schiphol  Amsterdam ngadto han Estasyon Berchem han Antwerp ngan Estasyon Midi han Bruselas.

## Kitaa Gihapon

*AVE
*TGV

## Mga Sumpay ha Gawas
*Opisyal nga websayt han Thalys
Shanghai Maglev nga Tren

An **Shanghai Maglev nga Tren** (tinatawag gihapon nga *Shanghai Transrapid*) (ha Inintsek: 上海磁浮示范运营线) amo an syahan nga komersyal nga maglev nga linea ha bug-os nga kalibutan. An paghimo ini nagtikang dida han Marso, 2001, ngan nagtikang han serbisyo publiko dida han Enero 1, 2003.

## Pagtikang

Ginpapadalagan ini nga linea han Shanghai Maglev Transportation Development Co., Ltd..

An linea tikang ha Shanghai subway linea 2 nga estasyon Karsada Longyang ngadto ha Aeropuerto Internasyonal han Pudong, it kahalaba han ginsusubay o *track* 29.863 ka kilometros. It tren mga 7 ka minuto ngan 20 ka segundo, ngan iton hataas nga kalaksi (o *top speed*) amo in 431 ka kilometros ha tagsa oras.

Han Hunyo 2005, an presyo han ticket mga 50 RMB yuan (mga 6 nga US nga dolyar) ug 40 RMB para hin mga pasahero hin idro nga mayda pagpakita nga pinalit nga ticket han idro.

## Kitaa Gihapon
*Shanghai-Hangzhou Maglev nga Tren

## Mga Sumpay ha Gawas

* SMT - Shanghai Maglev Transportation Development Co., Ltd.
* Maglev ha Asia (Tsina - Shanghai; Hapon - Yamanashi) ngan Europa (Alemanya - Munich).
* International Maglev Board: Transrapid Info, Photos
New Lucena

An **New Lucena** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 19,490 ka tawo ha 3,744 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An New Lucena mayda karuhaan kag usa (21) nga baranggay.



* Abat
* Agmanaphao
* Amiroy
* Badiangan
* Bangac
* Cabalabaguan
* Capul-an
* Dala
* Guibuangan
* Janipa-an West
* Janipa-an East

* Mina East (Pob.)
* Mina West (Pob.)
* Nasirum
* Naumuan
* Singay
* Talibong Grande
* Talibong Pequeño
* Tipolo
* Tolarucan
* Tumay
* Yugot


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Igbaras

An **Igbaras** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 27,878 ka tawo ha 5,559 nga panimalay. Lakip ha mga kiritaon dinhe an  "Igbarasnon nga Ladawan",  Bukid Napulak, an Busay Nadsadjan, ngan an "Pakuyang sa Tangyan" nga *Festival*.

## Mga Baranggay

An Igbaras mayda kap-atan kag unom (46) nga baranggay.



* Alameda
* Amorogtong
* Anilawan
* Bagacay
* Bagacayan
* Bagay
* Balibagan
* Barasan
* Binanua-an
* Boclod
* Buenavista
* Buga
* Bugnay
* Calampitao
* Cale
* Corucuan

* Catiringan
* Igcabugao
* Igpigus
* Igtalongon
* Indaluyon
* Jovellar
* Kinagdan
* Lab-on
* Lacay Dol-Dol
* Lumangan
* Lutungan
* Mantangon
* Mulangan
* Pasong
* Passi

* Pinaopawan
* Barangay 1 Poblacion
* Barangay 2 Poblacion
* Barangay 3 Poblacion
* Barangay 4 Poblacion
* Barangay 5 Poblacion
* Barangay 6 Poblacion
* Riro-an
* San Ambrosio
* Santa Barbara
* Signe
* Tabiac
* Talayatay
* Taytay
* Tigbanaba


## Mga Sumpay ha Gawas

*Opisyal nga Websayt han Bungto han Igbaras 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
AVE

An **AVE**, (usa nga acronym han **Alta Velocidad Española** nga kon igliteral, "Hataas nga Kalaksi Espanyol" nga napaaliday han pulong ha Kinatsila nga *ave* nga nangangahulogan nga "tamsi") amo in usa nga hataas in kalaksi nga tren nga nakaabot hin mga kalaksi nga tubtob 300 ka kilometros ha tagsa oras hin *dedicated* nga track.  

Diri ini sugad han iba nga network han mga riles ug tren ha Espanya nga nagamit hin *broad-gauge*, kay an AVE nagamit hin Europeo nga *standard gauge*, nga natugot hin direkta nga pagsumpay ha gawas han Espanya ha pagtika-iha.  Ngatanan nga mga tren nga AVE  ginpapamalakad ha yana han RENFE, an Espanyol nga companyiya estado hin riles, pero posible nga iton mga pribado nga mga kompanyiya tugotan pagdumara hin mga linea ha mga sumurunod nga panahon.

## Kasaysayan
An AVE nagtikang hin serbisyo nga nasumpay han Madrid ngan Sevilla dida han Abril 21 1992, nga may distancia hin 471 ka km, nga an oras hin biyahe 2.5 ka oras.

Mayda mga nagsiring nga an gobyerno PSOE nagpili han Frances nga Alstom nga bid imbes nga an Siemens ug Talgo nga mga bid tungod hin mga  rason nga politikal imbes nga teknikal, pagpahalipay han gobyerno Frances tungod han pagbulig hini hin pagdakop hin mga ETA nga mga aktibista nga nananago ha tabok han tubtoban o frontera ha Salatan nga Francia. Tungod kay didto ginhimo ha Sevilla an 1992 *World's Fair* amo nga ini an ginpili nga syahan nga linea han AVE, pero mayda mga akusasyon nga an namumuno han gobyerno Espanyol nga hi Felipe González nga taga-Sevilla nagpabor han iya kalugaringon syudad.

Gingarantiya han AVE hin serbisyo nga maabot han ginkakadto-an ha sulod hin mga 5 minutos han ginpasabot nga oras, ngan nahatag hin bug-os nga pag-uli han bayad kon magsobra an kaatrasar han tren, pero mga 0.16% la  han mga tren an nahaurhe. Dinhe nga bahin, an pagsakto hin oras han AVE maupay kon ginkompara han iba nga mga serbisyo han RENFE, ngan ginkompara ngani han Franses nga sistema TGV.

Iton kalaksi han mga tren han AVE, upod han mga kamamahal nga mga presyo hin *real property* ha Madrid amo an rason kon kay-ano an mga nananakay ha Madrid nga napili pag-ukoy ha Ciudad Real, an syahan nga estasyon tikang ha Madrid dida han Linea Madrid-Sevilla.

## Mga Linea

Ha yana, upat nga linea (o linya) iton sistema han AVE:

*AVE Larga Distancia (*halaba nga kaharayo*) Madrid-Sevilla (Madrid, Ciudad Real, Puertollano, Córdoba, Sevilla)
*AVE Larga Distancia Madrid-Zaragoza-Lleida (Madrid, Guadalajara, Calatayud, Zaragoza, Lleida)
*AVE Lanzadera (*shuttle*) Madrid-Puertollano (Madrid, Ciudad Real, Puertollano)
*Talgo 200 Madrid-Málaga (Madrid, Ciudad Real, Puertollano, Córdoba, Málaga)

It sentro nga hub han sistema amo an Puerta de Atocha nga estasyon ha Madrid.

## Kitaa Gihapon

*TGV
*Thalys

## Mga Sumpay ha Gawas

* Hagtaas in Kalaksi nga mga tren ha Espanya 
* AVE nga mga fan nga pakli (kataposan gin-update: 1999)
* AVE R.E.N.F.E. (ha Espanyol)
Oton

An **Oton** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 65,374 ka tawo ha 12,907 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Oton mayda katloan kag pito (37) nga baranggay.



* Abilay Norte
* Abilay Sur
* Alegre
* Batuan Ilaud
* Batuan Ilaya
* Bita Norte
* Bita Sur
* Botong
* Buray
* Cabanbanan
* Caboloan Norte
* Caboloan Sur
* Cadinglian

* Cagbang
* Calam-isan
* Galang
* Lambuyao
* Mambog
* Pakiad
* Poblacion East
* Poblacion North
* Poblacion South
* Poblacion West
* Polo Maestra Bita
* Rizal

* Salngan
* Sambaludan
* San Antonio
* San Nicolas
* Santa Clara
* Santa Monica
* Santa Rita
* Tagbac Norte
* Tagbac Sur
* Trapiche
* Tuburan
* Turog-Turog


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Santa Barbara, Iloilo

An **Santa Barbara** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 46,076 ka tawo ha 8,821 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Santa Barbara mayda kaunman (60) nga baranggay.



* Agusipan
* Agutayan
* Bagumbayan
* Balabag
* Balibagan Este
* Balibagan Oeste
* Ban-ag
* Bantay
* Barangay Zone I (Pob.)
* Barangay Zone II (Pob.)
* Barangay Zone III (Pob.)
* Barangay Zone IV (Pob.)
* Barangay Zone V (Pob.)
* Barasan Este
* Barasan Oeste
* Binangkilan
* Bitaog-Taytay
* Bolong Este
* Bolong Oeste
* Buayahon

* Buyo
* Cabugao Norte
* Cabugao Sur
* Cadagmayan Norte
* Cadagmayan Sur
* Cafe
* Calaboa Este
* Calaboa Oeste
* Camambugan
* Canipayan
* Conaynay
* Daga
* Dalid
* Duyanduyan
* Gen. Martin T. Delgado
* Guno
* Inangayan
* Jibao-an
* Lacadon
* Lanag

* Lupa
* Magancina
* Malawog
* Mambuyo
* Manhayang
* Miraga-Guibuangan
* Nasugban
* Omambog
* Pal-Agon
* Pungsod
* San Sebastian
* Sangcate
* Tagsing
* Talanghauan
* Talongadian
* Tigtig
* Tungay
* Tuburan
* Tugas
* Barangay Zone VI (Pob.)


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Tubungan

An **Tubungan** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha probinsya o lalawigan han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 19,007 ka tawo ha 3,744 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Tubungan mayda kap-atan kag walo (48) nga baranggay.



* Adgao
* Ago
* Ambarihon
* Ayubo
* Bacan
* Bagunanay
* Badiang
* Balicua
* Bantayanan
* Zone I (Pob.)
* Zone II (Pob.)
* Zone III (Pob.)
* Batga
* Bato
* Bikil
* Boloc

* Bondoc
* Borong
* Buenavista
* Cadabdab
* Daga-ay
* Desposorio
* Igdampog Norte
* Igdampog Sur
* Igpaho
* Igtuble
* Ingay
* Isauan
* Jolason
* Jona
* La-ag
* Lanag Norte

* Lanag Sur
* Male
* Mayang
* Molina
* Morcillas
* Nagba
* Navillan
* Pinamacalan
* San Jose
* Sibucauan
* Singon
* Tabat
* Tagpu-an
* Talento
* Teniente Benito
* Victoria


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Lemery, Iloilo

An **Lemery** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 23,546 ka tawo ha 4,665 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Lemery ginbahin ngadto hin katloan kag usa (31) nga mga baranggay.



* Agpipili
* Alcantara
* Almeñana
* Anabo
* Bankal
* Buenavista
* Cabantohan
* Capiñahan
* Dalipe
* Dapdapan
* Gerongan

* Imbaulan
* Layogbato
* Marapal
* Milan
* Nagsulang
* Nasapahan
* Omio
* Pacuan
* Poblacion NW Zone
* Poblacion SE Zone

* Pontoc
* San Antonio
* San Diego
* San Jose Moto
* Sepanton
* Sincua
* Tabunan
* Tugas
* Velasco
* Yawyawan


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Carles

An **Carles** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha probinsya o lalawigan han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 53,404 ka tawo ha 9,814 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Carles mayda katloan kag tulo (33) nga baranggay.



* Abong
* Alipata
* Asluman
* Bancal
* Barangcalan
* Barosbos
* Punta Batuanan
* Binuluangan
* Bito-on
* Bolo
* Buaya

* Buenavista
* Isla De Cana
* Cabilao Grande
* Cabilao Peque?o
* Cabuguana
* Cawayan
* Dayhagan
* Gabi
* Granada
* Guinticgan
* Lantangan

* Manlot
* Nalumsan
* Pantalan
* Poblacion
* Punta (Bolocawe)
* San Fernando
* Tabugon
* Talingting
* Tarong
* Tinigban
* Tupaz


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Balasan

An **Balasan** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 25,474 ka tawo ha 5,109 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Balasan mayda karuhaan kag tulo (23) nga baranggay.



* Aranjuez
* Bacolod
* Balanti-an
* Batuan
* Cabalic
* Camambugan
* Dolores
* Gimamanay
* Ipil
* Kinalkalan
* Lawis
* Malapoc

* Mamhut Norte
* Mamhut Sur
* Maya
* Pani-an
* Poblacion Norte
* Poblacion Sur
* Quiasan
* Salong
* Salvacion
* Tingui-an
* Zaragosa


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Bindoy

An **Bindoy** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 34,773 ka tawo ha 6,682 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Bindoy mayda karuhaan kag duha (22) nga baranggay.



* Atotes
* Batangan
* Bulod
* Cabcaban
* Cabugan
* Camudlas
* Canluto
* Danao
* Danawan
* Domolog
* Malaga

* Manseje
* Matobato
* Nagcasunog
* Nalundan
* Pangalaycayan
* Penahan
* Poblacion (Payabon)
* Salong
* Tagaytay
* Tinaogan
* Tubod


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
San Dionisio

An **San Dionisio** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 28,702 ka tawo ha 5,492 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An San Dionisio mayda karuhaan kag siyam (29) nga baranggay.



* Agdaliran
* Amayong
* Bagacay
* Batuan
* Bondulan
* Boroñgon
* Canas
* Capinang
* Cubay
* Cudionan
* Dugman
* Hacienda Conchita
* Madanlog
* Mandu-awak
* Moto

* Naborot
* Nipa
* Odiongan
* Pangi
* Pase
* Poblacion
* San Nicolas
* Santol
* Siempreviva
* Sua
* Talo-ato
* Tamangi
* Tiabas
* Tuble


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Dauin

An **Dauin** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Philippines. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 21,077 ka tawo ha 4,464 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Dauin mayda karuhaan kag tulo (23) nga baranggay.



* Anahawan
* Apo Island
* Bagacay
* Baslay
* Batuhon Dacu
* Boloc-boloc
* Bulak
* Bunga
* Casile
* Libjo
* Lipayo
* Maayongtubig

* Mag-aso
* Magsaysay
* Malongcay Dacu
* Masaplod Norte
* Masaplod Sur
* Panubtuban
* Poblacion I
* Poblacion II
* Poblacion III
* Tugawe
* Tunga-tunga


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Carmen, Sugbo

An **Carmen** usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 37,351 ka tawo ha 7,377 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Carmen mayda karuhaan kag usa (21) nga baranggay.



* Baring
* Cantipay
* Cantumog
* Cantukong
* Caurasan
* Corte
* Dawis Norte
* Dawis Sur
* Cogon East
* Hagnaya
* Ipil

* Lanipga
* Liboron
* Lower Natimao-an
* Luyang
* Poblacion
* Puente
* Sac-on
* Triumfo
* Upper Natimao-an
* Cogon West


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Carcar

An **Syudad han Carcar** (ha Sinugboanon: **Dakbayan sa Carcar**) usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Sugbo o Cebu ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 89,199 ka tawo ha 17,312 nga panimalay.

Nahimo nga syudad an Carcar dida han Hulyo 1, 2007.

## Mga Baranggay

An Syudad han Carcar mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.

* Bolinawan
* Buenavista
* Calidngan
* Can-asujan
* Guadalupe
* Liburon
* Napo
* Ocana
* Perrelos
* Valencia
* Valladolid
* Poblacion I
* Poblacion II
* Poblacion III
* Tuyom

## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Argao

An **Argao** usa nga 3rd class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Cebu o Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 61,010 ka tawo ha 12,227 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Argao mayda kap-atan kag lima (45) nga baranggay.



* Alambijud
* Anajao
* Apo
* Balaas
* Balisong
* Binlod
* Bogo
* Butong
* Bug-ot
* Bulasa
* Calagasan
* Canbantug
* Canbanua
* Cansuje
* Capio-an

* Casay
* Catang
* Colawin
* Conalum
* Guiwanon
* Gutlang
* Jampang
* Jomgao
* Lamacan
* Langtad
* Langub
* Lapay
* Lengigon
* Linut-od
* Mabasa

* Mandilikit
* Mompeller
* Panadtaran
* Poblacion
* Sua
* Sumaguan
* Tabayag
* Talaga
* Talaytay
* Talo-ot
* Tiguib
* Tulang
* Tulic
* Ubaub
* Usmad


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Lambunao

An **Lambunao** usa nga ika-duha nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 61,084 ka tawo ha 11,159 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Lambunao mayda kapitoan kag tulo (73) nga baranggay.



* Agsirab
* Agtuman
* Alugmawa
* Badiangan
* Bagongbong
* Balagiao
* Banban
* Bansag
* Bayuco
* Binaba-an Armada
* Binaba-an Labayno
* Binaba-an Limoso
* Binaba-an Portigo
* Binaba-an Tirador
* Bonbon
* Bontoc
* Buri
* Burirao
* Buwang
* Cabatangan
* Cabugao
* Cabunlawan
* Caguisanan
* Caloy-Ahan
* Caninguan

* Capangyan
* Cayan Este
* Cayan Oeste
* Corot-on
* Coto
* Cubay
* Cunarum
* Daanbanwa
* Gines
* Hipgos
* Jayubo
* Jorog
* Lanot Grande
* Lanot Pequeño
* Legayada
* Lumanay
* Madarag
* Magbato
* Maite Grande
* Maite Pequeño
* Malag-it
* Manaulan
* Maribong
* Marong

* Misi
* Natividad
* Pajo
* Pandan
* Panuran
* Pasig
* Patag
* Poblacion Ilawod
* Poblacion Ilaya
* Poong
* Pughanan
* Pungsod
* Quiling
* Sagcup
* San Gregorio
* Sibacungan
* Sibaguan
* Simsiman
* Supoc
* Tampucao
* Tranghawan
* Tubungan
* Tuburan
* Walang


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Pavia, Iloilo

An **Pavia** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 32,824 ka tawo ha 6,553 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Pavia mayda napulo kag walo (18) nga baranggay.



* Aganan
* Amparo
* Anilao
* Balabag
* Purok I (Pob.)
* Purok II (Pob.)
* Purok III (Pob.)
* Purok IV (Pob.)
* Cabugao Norte

* Cabugao Sur
* Jibao-an
* Mali-ao
* Pagsanga-an
* Pandac
* Tigum
* Ungka I
* Ungka II
* Pal-agon


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information