Carlos P. Garcia

:*Para han bungto nga ginngaran ha dungog han presidente, kitaa iton [[Pres. Carlos P. Garcia, Bohol]].*

Hi **Carlos Polestico Garcia** (Nobyembre 4, 1896&ndash;Hunyo 14, 1971) amo an ika-walo nga mangulo o presidente han Pilipinas (1957-1961). An iya administrasyon o pagdumara nakilala tungod han "Filipino First" nga polisiya (Pilipino Syahan nga polisiya) hini, nga nagbutang han interes han katawhan Pilipino labaw han mga langyawanon ngan han namumuno nga partido.

## Syahan nga bahin han kinabuhi ug an iya karera

Hi Garcia natawo ha Talibon, Bohol kan Policronio Garcia ngan Ambrosia Polistico (ini hira nga duha mga taga-Bangued, Abra). Nagtubo hiya upod ha politika, nga an iya amay nagsirbe komo alkalde han bungto hin upat ka panahon hin serbisyo.

Hi Garcia nagkuha han iya primarya nga pag-aram dida ha Talibon, sunod nagkuha hiya han iya sekondarya nga pag-aram ha Cebu Provincial High School. Nagkuha anay hiya hin mga kurso hin balaod ha Silliman University ha Syudad han Dumaguete. Katapos hini nag-aram hiya ha Philippine Law School ngan nakuha niya an iya degree han 1923. Usa hiya han mga labaw nga napulo dida han bar nga examination.

Imbes nga magtrabaho hin balaod dayon, hi Garcia nagtrabaho komo maestro hin duha ka tuig ha Bohol Provincial High School. Nahimo hiya nga sikat tungod han iya mga siday ha Bohol, nga didto hiya nakakuha han iya agnay nga "*Prince of Poets*" (Prinsipe han mga Bisaya nga Maniniday) ug  "*Bard from Bohol*" (Maniniday tikang ha Bohol).

Nagtikang hiya han iya dalan ha politiko dida han 1925, ngan nagdaog hin pinili-ay para han kongresista nga marepresenta han ika-tulo nga distrito han Bohol. Napili liwat hiya hin dugang nga panahon hin serbisyo, pero nagsirbe hiya tubtob 1931 la nga kon diin nagdalagan hiya para han ka-gobernador han Bohol nga nagdaog. Nagsirbe hiya nga gobernador han lalawigan hin duha ka panahon hin serbisyo. Nagin myembro hiya han Kongreso dida han 1946, ngan na-elihir hiya hin maka-tulo ka beses ha Senado hin maka-tulo nga magsunod nga panahon hin serbisyo tikang 1941 tubtob 1953.

Hi Garcia amo an kapadis ha pinili-ay ni Ramon Magsaysay dida han pinili-ay han pagka-mangulo han 1953. Ginhimo hiya nga Maghirilom han mga Buruhaton ha Langyaw ni Mangulo Ramon Magsaysay, hin upat ka tuig samtang nagsisirbe gihapon hiya komo sugbong-mangulo o bise-presidente.

## Pagin-Mangulo

Hi Garcia nagin mangulo katapos hi Magsaysay namatay han pag-*crash* hin idro han 1957.

Dida han iya pagdumara, nagbuhat hiya ha pagsunod han Bohlen Serrano Agreement nga naghalipot han plite han mga Base Militar han Estados Unidos tikang hin 99 ka tuig ngadto hin 25 ka tuig ngan iya ginhimo nga ini nga puyde ig-*renew* katapos hin tagsa lima ka tuig.  Hi Garcia liwat an nagbuhat han *Filipino First Policy* (o Polisiya hin Pilipino Syahan), nga amo ini an nakilal-an ha iya. Inin nga polisiya nagpabor hin mga Pilipino nga mga negosyante imbes nga mga langyawanon nga imbestor.  Hi Garcia liwat an nakapagbalhin han retail nga negosyo nga nakaapekto han mga Intsek nga negosyante han nasod. 

Katapos han iya panahon-hin-pag-alagad, nagdalagan hiya para hin pagpa-elihir hin otro pero napirde hiya ni Diosdado Macapagal dida han Nobyembre 1961.

## Katapos han Pagin-Mangulo

Katapos han iya waray-magmalinamposon nga paningkamot nga ma-elihir hin otro, hi Garcia nagretiro ha pribado nga kinabuhi, ngan nag-ukoy ha Bohol komo pribado nga bungtohanon.

Han Hunyo 1, 1971, hi Garcia napili nga delegado han 1971 nga Constitutional Convention ngan napili komo mangulo hini. Pero, namatay hiya hin atake ha kasingkasing han Hunyo 14, 1971 ha edad hin setenta y cinco.

## Mga sumpay ha gawas
*The Philippine Presidency Project 
*Philippines-Archipelago (Carlos P. Garcia) 

|-