open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Surigao del Sur

An **Surigao del Sur** amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Tandag ngan ginsasapitan ini han Surigao del Norte ha amihanan, Agusan del Norte ngan Agusan del Sur ha katundan, ngan Davao Oriental ha salatan. An Surigao del Sur nahamutang ha sidlangan nga labnasan han Mindanao ngan naatubang han Dagat Pilipinhon.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Surigao del Sur ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.

#### Syudad

* Syudad han Bislig
* Syudad han Tandag

#### Mga Bungto



* Barobo
* Bayabas
* Cagwait
* Cantilan
* Carmen
* Carrascal
* Cortes
* Hinatuan
* Lanuza

* Lianga
* Lingig
* Madrid
* Marihatag
* San Agustin
* San Miguel
* Tagbina
* Tago


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay ha Gawas
Basilan

An **Basilan** usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM). An kapital hini amo an Syudad han Lamitan ngan nahamutangan ini ha kalawdan tikang han salatan nga labnasan han Peninsula han Zamboanga. An Basilan amo an pinakaamihanan ha mga dagko nga isla han Kapurupud-an Sulu.

## Heyograpiya
An Basilan ginbahin ngadto hin siyam (9) nga mga bungto ngan duha (2) nga syudad. An Syudad han Isabela amo an kapital han Basilan. Pero an Syudad han Isabela naglulugaring tikang han probinsya ngan kabahin han rehiyon han Peninsula han Zamboanga. An Basilan kabahin han una han rehiyon han *Western Mindanao* o Katundan nga Mindanao (an daan nga ngaran han Peninsula han Zamboanga nga rehiyon), pero hin dipala naiha nga plebisito an mga taga-Basilan nagpili nga umapi han ARMM, gawas la han Syudad han Isabela.

#### Mga Syudad

*Syudad han Isabela
*Syudad han Lamitan

#### Mga Bungto



*Akbar
*Al-Barka
*Hadji Mohammad Ajul
*Lantawan
*Maluso

*Sumisip
*Tipo-Tipo
*Tuburan
*Ungkaya Pukan


## Kaagi ngan Kasaysayan
An mga nanguna nga nangukoy han isla amo an mga Orang Dampuan, nga amo an mga katulinan han mga Yakan nga katawhan. Hi Sultan Kudarat nagmantener hin  kusog nga bungto ha Lamitan hangtod han pagpirdeha hini nga lugar han mga Espanyoles han 1637. Mga misyonero nga Heswita nangulpot katapos hin pira ka tuig nga sinmunod.

An mga Holandes inmatake han Basilan han 1747 pero napirde hira han mga nangungukoy dinhi. An Franses naningkamot pag-okupar han probinsya han 1844, pero hira, gihapon, waray magmalinamposon. Sunod hini, an mga Espanyoles naghimo hin bato nga fortaleza nga ginngaranan ha dungog ni Reyna Isabel II.

Dida han kahimo nga *chartered*-nga-syudad han Zamboanga han 1936, nahilakip dinhe an Basilan. Pero dida han Hulyo 1, 1948, an Basilan mismo nahimo nga bulag nga syudad. An syudad ginhimo nga lalawigan dida han Disyembre 27, 1973.

## Mga Sumpay ha Gawas
Sulu (lalawigan)

: *Para han [[Star Trek]] nga persona, kitaa an [[Hikaru Sulu]]. Para han sultanate, kitaa an [[Sultanate han Sulu]].*

An **Sulu** usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM). An kapital hini amo an Jolo ngan ini amo an nahamutnga hin katitirok hin mga puro o isla han Kapurupod-an Sulu, ha butnga han Basilan ngan Tawi-Tawi. Amo ini an balayan han Royal nga Sultanate han Sulu.

## Katawhan ngan Kultura
Tausug an lumad nga yinaknan ha Sulu.

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Sulu ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga bungto.

#### Mga Bungto



* Hadji Panglima Tahil (Marunggas)
* Indanan
* Jolo
* Kalingalan Caluang
* Lugus
* Luuk
* Maimbung
* Old Panamao
* Pandami

* Panglima Estino (New Panamao)
* Pangutaran
* Parang
* Pata
* Patikul
* Siasi
* Talipao
* Tapul
* Tongkil


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Kitaa Gihapon
* Sultanate han Sulu
* Bangsamoro
* Pilipino nga Muslim
* Abu Sayyaf

## Mga Sumpay ha Gawas
Tawi-Tawi

An **Tawi-Tawi** usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM). An kapital hini amo an Bongao ngan an probinsya amo an pinakasalatan o pinakahabagatan han nasod. Ha kanawayon o amihanan-katundan nahamutang an probinsya han Sulu ngan ha katundan amo an probinsya han Sabah ha Malaysia. An Tawi-Tawi naglalakip gihapon hin pira nga mga isla ha Dagat Sulu ha kanawayon o amihanan-katundan, nga amo an Isla han Cagayan de Tawi-Tawi ngan an Turtle Islands, nga mga karuhaan (20) ka kilometro la kaharayo tikang ha Sabah.

## Katawhan ngan Kultura

An kadam-an han mga tawo ha Tawi-Tawi mga Sama o mga Badjao. Damo ha ira mayda adlaw-adlaw nga komersyo ha Sabah, kay ini 14 ka kilometro la an kaharayo. An mga Sama nga yinaknan, Tausug, Badjao, Arabo, ngan Bahasa Melayu amo an kaurugan nga mga yinaknan nga ginagamit dinhe.

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Tawi-Tawi ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto. Kasagaran han mga bungto nahamutang ha mga isla ha Kapuropod-an Sulu. Duha han mga bungto, Mapun, ngan Turtle Islands nahamutang ha Dagat Sulu.

#### Mga Bungto



* Bongao
* Languyan
* Mapun (Cagayan De Tawi-Tawi)
* Panglima Sugala (Balimbing)
* Sapa-Sapa

* Sibutu
* Simunul
* Sitangkai
* South Ubian
* Tandubas
* Turtle Islands


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay ha Gawas
Masbate

An **Masbate** usa nga probinsya san Pilipinas nga nahamutangan ha Bicol nga Region sa Luzon. An kapital sini amo an Syudad san Masbate ngan an probinsya tulo nga dagko nga mga isla: Masbate, Ticao and Burias.

## Katawhan ngan Kultura

Masbatenyo (o Minasbate) an lumad nga yinaknan han Masbate.  Iton Masbatenyo Binisaya nga yinaknan kundi sinisiring liwat ini nga Bisakol nga yinaknan tungod hin impluwensya han Bikol nga yinaknan ngan han iba nga mga Binisaya nga yinaknan.  Tungod kay kabahin ini han Bikol nga Rehiyon, an Bikol nga yinaknan ginagamit liwat dinhe. 

### Mga bungto nga Sinugboanon an yinaknan

An Binisaya nga Sinugboanon lumad nga yinaknan ha mga nasunod nga bungto: 

* Cataingan
* Esperanza
* Pio V. Corpuz
* Placer

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Masbate ginbahin ngadto sin karuhaan (20) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.

#### Mga Syudad

* Syudad san Masbate

#### Mga Bungto



* Aroroy
* Baleno
* Balud
* Batuan
* Cataingan
* Cawayan
* Claveria
* Dimasalang
* Esperanza
* Mandaon

* Milagros
* Mobo
* Monreal
* Palanas
* Pio V. Corpuz (Limbuhan)
* Placer
* San Fernando
* San Jacinto
* San Pascual
* Uson


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay sa Gawas
http://www.masbateonline.com 
http://www.masbate.gov.ph  
http://www.masbatecity.gov.ph
Sorsogon

:*Ini nga artikulo mahitungod han probinsya. Para han syudad, kitaa an [[Syudad san Sorsogon]].*

An **Sorsogon** usa nga probinsya san Pilipinas nga nahamutangan sa Bicol nga Region sa Luzon. An kapital sini amo an Syudad san Sorsogon ngan ginsasapitan an probinsya san Albay sa amihanan. An Sorsogon ada sa kataposan san Bicol nga Peninsula ngan naatubang san isla san Samar sa timugan o salatan-sinirangan sa tabok sa Estrecho san San Bernardino.

## Katawhan ngan Kultura

## Ekonomiya

## Heyograpiya

### Politikal

An Sorsogon ginbahin ngadto sin napulo kag upat (14) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.

#### Syudad

* Syudad san Sorsogon

#### Mga Bungto



* Barcelona
* Bulan
* Bulusan
* Casiguran
* Castilla
* Donsol
* Gubat

* Irosin
* Juban
* Magallanes
* Matnog
* Pilar
* Prieto Diaz
* Santa Magdalena


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

## Mga Sumpay sa Gawas
Romblon

An **Romblon** usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMAROPA nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto nga an ngaran gihapon Romblon.

An Romblon nabubug-os hin mga damo nga mga isla o puro nga nahamutangan ha Dagat Sibuyan. Nahamutangan ini ha salatan han Marinduque ngan Quezon, ha sinirangan han Mindoro, ha amihanan han Aklan, ngan ha katundan han Masbate. An tulo nga dagko nga isla amo an Isla han Romblon, Isla han Tablas, ngan Isla han Sibuyan.

An Romblon amo an nangunguna ha nasod ha pagpagawas hin hataas-nga-kalidad nga marmol, nga maikokompara han kanan Italya.

## Katawhan ngan Kultura

Tulo an mga yinaknan ha Romblon. Ini hira amo an Romblomanon, Inunhan o Onhan, ngan Bantoanon o Asi.

## Economy

## Heyograpiya

### Politikal

An Romblon ginbahin ngadto hin mga napulo kag pito (17) ka bungto.

#### Mga Bungto



*Alcantara
*Banton
*Cajidiocan
*Calatrava
*Concepcion
*Corcuera
*Ferrol
*Looc
*Magdiwang

*Odiongan
*Romblon
*San Agustin
*San Andres
*San Fernando
*San Jose
*Santa Fe
*Santa Maria (Imelda)


### Pisikal

## Kaagi ngan Kasaysayan

An probinsya han Romblon gintawag han una nga *Lomlon* o *Domblon*. Gin-organisa ini han mga Katsila ngadto hin politico-militar nga distrito han 1853 ngan ginhimo nga sub-probinsya han Capiz. Han 1917, ginhimo ini nga bulag nga probinsya. Han Oktubre 1, 1946, an Romblon ginhimo nga ispesyal nga probinsya nga mayda upat nga mga bungto nga amo an Tablas, Romblon, Sibuyan ngan Manghali. Han Enero 1, 1947, ginbalik an regular nga status hin probinsya han Romblon.

## Mga Sumpay ha Gawas

*Romblon Travel Guide
*Sanrokan Online 
*Websayt ni Eduardo C. Firmalo nga Kongresista han Romblon
*Banton, Isla nga Paraiso
Alcantara, Romblon

An **Alcantara** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 14,144 ka tawo ha 2,905 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Alcantara ginbahin ngadto hin mga napulo kag duha (12) ka baranggay.

* Bonlao
* Calagonsao
* Camili
* Camod-Om
* Madalag
* Poblacion
* San Isidro
* Tugdan
* Bagsik
* Gui-ob
* Lawan
* San Roque

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Banton

An **Banton** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 6,769 ka tawo ha 1,478 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Banton ginbahin ngadto hin mga napulo kag pito (17) nga baranggay.



* Balogo
* Banice
* Hambi-an
* Lagang
* Libtong
* Mainit
* Nabalay
* Nasunogan
* Poblacion

* Sibay
* Tan-Ag
* Toctoc
* Togbongan
* Togong
* Tungonan
* Tumalum
* Yabawon


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Cajidiocan

An **Cajidiocan** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 19,369 ka tawo ha 3,911 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Cajidiocan ginbahin ngadto hin mga napulo kag upat (14) ka baranggay.

* Alibagon
* Cambajao
* Cambalo
* Cambijang
* Cantagda
* Danao
* Gutivan
* Lico
* Lumbang Este
* Lumbang Weste
* Marigondon
* Poblacion
* Sugod
* Taguilos

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Concepcion, Romblon

An **Concepcion** usa nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 4,683 ka tawo ha 1,063 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Concepcion ginbahin ngadto hin mga siyam (9) ka baranggay.

* Bachawan
* Calabasahan
* Dalajican
* Masudsud
* Poblacion
* Sampong
* San Pedro (Agbatang)
* San Vicente
* Masadya

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Corcuera

An **Corcuera** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 10,972 ka tawo ha 2,270 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Corcuera ginbahin ngadto hin mga napulo kag lima (15) ka baranggay.

* Alegria
* Ambulong
* Colongcolong
* Gobon
* Guintiguiban
* Ilijan
* Labnig
* Mabini
* Mahaba
* Mangansag
* Poblacion
* San Agustin
* San Roque
* San Vicente
* Tacasan

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Ferrol, Romblon

An **Ferrol** (ha mga koordinate nga  o  12°20′18
ha Amihanan ngan 121°56′19″ ha Sinirangan) nga nahamutangan ha probinsya o lalawigan han Romblon ha Pilipinas,  amo in ikalima nga klase nga bungto. http://www.fallingrain.com/world/RP/54/Ferrol.html. Sumala han sensus han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 5,924 ka tawo ha 1,227 nga panimalay.

An bungto ginngaranan tikang han syudad ngan naval nga estasyon han Ferrol ha Espanya han ika-16 nga siglo.

## Mga Baranggay

An Ferrol ginbahin ngadto hin mga unom (6) ka baranggay.

* Agnonoc
* Bunsoran
* Claro D. Recto
* Poblacion (corrugna)
* Hinaguman
* Tubigon

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Looc, Romblon

An **Looc** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 19,898 ka tawo ha 4,262 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Looc ginbahin ngadto hin mga napulo kag duha (12) ka baranggay.

* Agojo
* Balatucan
* Buenavista
* Camandao
* Guinhayaan
* Limon Norte
* Limon Sur
* Manhac
* Pili
* Poblacion
* Punta
* Tuguis

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Odiongan

An **Odiongan** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 39,069 ka tawo ha 8,624 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Odiongan ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag lima (25) ka baranggay.



* Amatong
* Anahao
* Bangon
* Batiano
* Budiong
* Canduyong
* Dapawan
* Gabawan
* Libertad
* Malilico
* Mayha
* Panique
* Pato-o

* Ligaya (Pob.)
* Liwanag (Pob.)
* Poctoy
* Progreso Este
* Progreso Weste
* Rizal
* Tabing Dagat (Pob.)
* Tabobo-an
* Tulay
* Tumingad
* Liwayway
* Tuburan


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Romblon, Romblon

An **Romblon** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Romblon. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 36,612 ka tawo ha 7,134 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Romblon ginbahin ngadto hin mga katloan kag usa (31) ka baranggay.



* Agbaluto
* Agpanabat
* Agbudia
* Agnaga
* Agnay
* Agnipa
* Agtongo
* Alad
* Bagacay
* Cajimos
* Calabogo

* Capaclan
* Ginablan
* Guimpingan
* Ilauran
* Lamao
* Li-o
* Logbon
* Lunas
* Lonos
* Macalas

* Mapula
* Cobrador (Naguso)
* Palje
* Barangay I (Pob.)
* Barangay II (Pob.)
* Barangay III (Pob.)
* Barangay IV (Pob.)
* Sablayan
* Sawang
* Tambac


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
San Agustin, Romblon

An **San Agustin** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 21,643 ka tawo ha 4,275 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An San Agustin ginbahin ngadto hin mga napulo kag lima 15 ka baranggay.

* Bachawan
* Binongahan
* Buli
* Cabolutan
* Cagbuaya
* Carmen
* Cawayan
* Doña Juana
* Dubduban
* Binugusan
* Lusong
* Mahabang Baybay (Long Beach)
* Poblacion
* Sugod
* Camantaya

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
San Andres, Romblon

An **San Andres** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 13,460 ka tawo ha 2,737 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An San Andres ginbahin ngadto hin mga napulo kag tulo (13) ka baranggay.

* Agpudlos
* Calunacon
* Doña Trinidad
* Linawan
* Mabini
* Marigondon Norte
* Marigondon Sur
* Matutuna
* Pag-Alad
* Poblacion
* Tan-Agan
* Victoria
* Juncarlo

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Santa Fe, Romblon

An **Santa Fe** usa nga bungto ha lalawigan han Romblon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 14,140 ka tawo ha 2,636 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Santa Fe ginbahin ngadto hin mga napulo kag usa (11) ka baranggay.

* Agmanic
* Canyayo
* Danao Norte
* Danao Sur
* Guinbirayan
* Guintigbasan
* Magsaysay
* Mat-i
* Pandan
* Poblacion
* Tabugon

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Éamon de Valera

Hi **Éamon de Valera** (natawo nga **George De Valero** nga ginsakto nga **Edward George de Valera**, nga ha panalagsaon igin-Gaelic nga ***Éamon de Bhailéara***; Oktubre 14, 1882 – Agosto 29, 1975), usa nga Irlandes nga politiko, nga kilalado komo usa nga namuno han pakigbisog han Irlanda para hin independensya tikang han Reino Unido han Gran Bretanya ngan Irlanda han una nga bahin han ika-20 nga siglo, ngan han Republikano nga patok-han-Tratado nga mga natipa han sinmunod nga Irlandes nga Gyera Sibil.

Ha magkalainlain nga panahon, hiya usa nga matematiko, magturutdo ngan politiko, nagsirbe hiya komo namumuno han Irlandes nga gobyerno hin tulo ka lain nga okasyon, komo ikaduha nga Presidente han Konseho Ehekutibo (orihinal nga pagtawag para han titulo han primer ministro) ngan an syahan nga Taoiseach (titulo para han primer ministro katapos han 1937).  Nagtapos hiya han iya karera ha politika komo Mangulo han Irlanda, nagsirbe hin duha ka panahon tikang han 1959 hantod 1973.  Hi Eamon de Valera amo gihapon an Kansilyer han Unibersidad Nasodnon han Irlanda tikang han 1922 hangtod 1975.

Gintahod hiya ngan gindidirî hiya hin patas nga bahin ha bug-os nga Irlandia, dida han buhi pa hiya ngan katapos han iya kamatayon, hi Eamon de Valera ginsisiring nga usa han mga impluwensyal nga mga tawo han kaagi han Irlandes han ika-20 nga siglo.
Che Guevara

Hi **Ernesto Guevara** (Hunyo 14, 1928 (opisyal nga petsa)&nbsp;–&nbsp;Oktubre 9, 1967), nga kilalado komo **Che Guevara** o **el Che,** amo in Argentino-ha-katawo nga rebolusyonaryo nga Marxista , politiko, ngan Cubano nga namuno hin gerilya. Komo batan-on, hi Guevara nag-aram hin medisina ngan nagsudoy ha bug-os han Latin America, mga binuhat nga nakadara ha iya hin direkta nga pakakita han kakablasanon nga kabutangan hin kadam-an. Pinaagi hini nga mga eksperyensya, nakumbinse hiya nga rebolusyon la an makasolbar han waray-igualidad han rehiyon, nga nagdara ha iya nga mag-aram mahitungod han Marxismo ngan han iya kahi-apil han rebolusyon sosyal han Guatemala ha ilarom ni Presidente Jacobo Arbenz Guzmán. 

Ha pag-ikaiha, hi Guevara nahimo nga api han kan Fidel Castro Kagiusan han 26 han Julio nga nakakuha hin poder ha Cuba han 1959. Katapos hin pagsirbe hin mga dirudilain nga mga importante nga puesto han bag-o nga gobyerno ngan pagsinurat hin pira nga mga barasahon ngan libro mahitungod han teorya ngan praktika han gerilya nga pan-gyera, hi Guevara linmakat tikang ha Cuba han 1965 agod mag-aghat hin mga rebolusyon, ha syahan didto ha Congo-Kinshasa (nga ginngaranan ha pagka-iha nga Republika Demokrata han Congo) ngan sunod ha Bolivia, nga diin nadakpan hiya hin usa nga gin-organisa-hin-CIA nga operasyon. Ginpatay hi Guevara han Ehersito nga Boliviano ha La Higuera harani ha Vallegrande han Oktubre 9 1967. An mga partisipante ngan mga saksi han mga panhinabo han iya kataposan nga mga takna natestigos nga an mga nagdakop ha iya nagpatay ha iya, posible nga agod waray publiko nga *trial* katapos hin pagpriso ha Bolivia.

Katapos han iya kamatayon, hi Guevara nahimo nga simbolo han socialista nga mga pakigbisog rebolusyonaryo ha palibot han kalibutan. In litrato ni Guevara nga ginkuha ni Alberto Korda (ha tu-o) nagkamay-ada hin haluag nga pagpasamwak ngan pagmodifikar, ngan amo an gintawag nga "pinakasikat nga litrato han kalibutan ngan simbolo han ika-20 nga siglo."

## Pinanbasaran
Baliguian

An **Baliguian** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 15,631 ka tawo ha 2,771 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Baliguian ginbahin ngadto hin mga napulo kag pito (17) ka baranggay.



* Alegria 
* Diangas 
* Diculom 
* Guimotan 
* Kauswagan 
* Kilalaban 
* Linay 
* Lumay 
* Malinao 

* Mamad 
* Mamawan 
* Milidan 
* Nonoyan 
* Poblacion 
* San Jose 
* Tamao 
* Tan-awan 

## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Godod

An **Godod** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 15,139 ka tawo ha 2,877 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Godod ginbahin ngadto hin mga napulo kag pito (17) ka baranggay.



* Baluno 
* Banuangan 
* Bunawan 
* Dilucot 
* Dipopor 
* Guisapong 
* Limbonga (Limboangan) 
* Lomogom 
* Mauswagon 

* Miampic 
* Poblacion 
* Raba 
* Rambon 
* San Pedro 
* Sarawagan 
* Sianan 
* Sioran 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Gutalac

An **Gutalac** usa nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 28,215 ka tawo ha 5,366 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Gutalac ginbahin ngadto hin mga katloan kag tulo (33) ka baranggay.



* Bacong 
* Bagong Silang 
* Banganon 
* Bayanihan 
* Buenavista 
* Canupong 
* Cocob 
* Datagan 
* Imelda 
* Immaculada Concepcion 
* La Libertad 

* Loay 
* Lower Lux 
* Lux 
* Malian 
* Mamawan 
* Map 
* Matunoy 
* New Dapitan 
* Panganuran 
* Pitawe 
* Pitogo 

* Poblacion (Gutalac) 
* Salvador 
* San Isidro 
* San Juan 
* San Roque 
* San Vicente 
* Santo Niño 
* Sas 
* Sibalic 
* Tipan 
* Upper Gutalac 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Jose Dalman

An **Jose Dalman** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 23,322 ka tawo ha 4,212 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Jose Dalman ginbahin ngadto hin mga napulo kag walo (18) ka baranggay.



* Balatakan 
* Bitoon 
* Dinasan 
* Ilihan 
* Labakid 
* Lipay 
* Litalip 
* Lopero 
* Lumanping 

* Madalag 
* Manawan 
* Marupay 
* Poblacion (Ponot) 
* Sigamok 
* Siparok 
* Tabon 
* Tamarok 
* Tamil 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Kalawit

An **Kalawit** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 21,372 ka tawo ha 4,077 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Kalawit ginbahin ngadto hin mga napulo kag upat (14) ka baranggay.

* Batayan 
* Botong 
* Concepcion 
* Daniel Maing (Dominolog) 
* Fatima (Lacsutan) 
* Gatas 
* Kalawit (Pob.) 
* Marcelo 
* New Calamba 
* Palalian 
* Paraiso 
* Pianon 
* San Jose 
* Tugop* 

## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Katipunan, Zamboanga del Norte

An **Katipunan** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 37,448 ka tawo ha 7,576 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Katipunan ginbahin ngadto hin mga katloan (30) ka baranggay.



* Balok 
* Barangay Dos (Pob.) 
* Barangay Uno (Pob.) 
* Basagan 
* Biniray 
* Bulawan 
* Carupay 
* Daanglungsod 
* Dabiak 
* Dr. Jose Rizal (Lower Mias) 
* Fimagas 
* Loyuran 
* Malasay 
* Malugas 
* Matam 

* Mias 
* Miatan 
* Nanginan 
* New Tambo 
* Patik 
* San Antonio (Looy) 
* San Vicente 
* Sanao 
* Santo Niño 
* Seres 
* Seroan 
* Singatong 
* Sinuyak 
* Sitog 
* Tuburan 


## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
La Libertad, Zamboanga del Norte

An **La Libertad** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 7,419 ka tawo ha 1,617 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An La Libertad ginbahin ngadto hin mga napulo kag tulo (13) ka baranggay.

* El Paraiso 
* La Union 
* La Victoria 
* Mauswagon 
* Mercedes 
* New Argao 
* New Bataan 
* New Carcar 
* Poblacion 
* San Jose 
* Santa Catalina 
* Santa Cruz 
* Singaran

## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Labason

An **Labason** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 33,528 ka tawo ha 6,702 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Labason ginbahin ngadto hin mga karuhaan (20) ka baranggay.



* Antonino (Pob.) 
* Balas 
* Bobongan 
* Dansalan 
* Gabu 
* Gil Sanchez 
* Imelda 
* Immaculada 
* Kipit 
* La Union 

* Lapatan 
* Lawagan 
* Lawigan 
* Lopoc (Pob.) 
* Malintuboan 
* New Salvacion 
* Osukan 
* Patawag 
* San Isidro 
* Ubay 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Liloy

An **Liloy** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 33,702 ka tawo ha 6,750 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Liloy ginbahin ngadto hin mga katloan kag pito (37) ka baranggay.



* Banigan 
* Baybay (Pob.) 
* Cabangcalan 
* Canaan 
* Candelaria 
* Causwagan 
* Communal 
* Compra 
* Dela Paz 
* El Paraiso 
* Fatima 
* Ganase 
* Goaw 

* Goin 
* Kayok 
* La Libertad (Mawal) 
* Lamao 
* Mabuhay 
* Maigang 
* Malila 
* Mauswagon 
* New Bethlehem 
* Overview 
* Panabang 
* Patawag 

* Punta 
* San Francisco 
* San Isidro 
* San Miguel 
* San Roque 
* Santa Cruz 
* Santo Niño 
* Silucap 
* Tapican 
* Timan 
* Villa Calixto Sudiacal 
* Villa M. Tejero 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Manukan

An **Manukan** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 31,855 ka tawo ha 6,010 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Manukan ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag duha (22) ka baranggay.



* Dipane 
* Disakan 
* Don Jose Aguirre 
* East Poblacion 
* Gupot 
* Libuton 
* Linay 
* Lingatongan 
* Lupasang 
* Mate 
* Meses 

* Palaranan 
* Pangandao 
* Patagan 
* Poblacion 
* Punta Blanca 
* Saluyong 
* San Antonio 
* Serongan 
* Suisayan 
* Upper Disakan 
* Villaramos 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Thor Heyerdahl

Hi **Thor Heyerdahl** (Oktubre 6, 1914 ha Larvik, Noruega–Abril 18, 2002 ha Colla Micheri, Italya) amo in sikat-ha-kalibutan nga Norwego nga marine nga biyolohista nga may dako-in-interes ha antropolohiya, nga nakilalado tungod han Kon-Tiki nga Expedisyon nga diin nagbiyahe hiya pinaagi hin *raft* hin mga 4,300 ka milyas tikang ha Salatan nga America ngadto ha Tuamotu nga Kapurupod'an. Namatay hiya han Abril 18, 2002, tikang hin kanser ha utok. 

## Mga Dekorasyon ngan honoraryo nga degree
* Miyembro, Norwego nga Sanghiran han mga Siyensya (1958)
* Fellow, New York Academy of Science (1960)
* Honorary doctorate, Universidad han Oslo (1961)
* Honorary doctorate, Sanghiran Sovietika hin mga Siyensya (1962)
* Honorary doctorate of humane letters, Unibersidad Luterano Pacifico (1996)

## Kitaa Gihapon
* Asteroid 2473 Heyerdahl gingaranan ha dungod han explorador
* *[[Fatu Hiva: Back to Nature]]*
* M/S *Thor Heyerdahl*, usa nga ferry nga ginngaran ha iya dungog (Yana M/S ''Vana Tallinn'')

## Mga Sumpay ha Gawas

* Kon-Tiki Museo
* Research, mga sinurat ngan in litrato
* Mga expedisyon ni Thor Heyerdahl
* An 'Tigris' nga expedisyon, upod an kan Heyerdahl protesta kontra han gyera
* Pagsaysay ni Bjornar Storfjell: Usa nga reperensya han iya kataposan nga proyekto Jakten på Odin
* Maal og minne 1, 2002  a scientific critique of his Odin project, in English
* National Geographic nga biyograpiya
Mutia

An **Mutia** usa nga ika-unom nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 9,806 ka tawo ha 1,889 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Mutia ginbahin ngadto hin mga napulo kag unom (16) ka baranggay.



* Alvenda 
* Buenasuerte 
* Diland 
* Diolen 
* Head Tipan 
* New Casul 
* New Siquijor 
* Newland 

* Paso Rio 
* Poblacion 
* San Miguel 
* Santo Tomas 
* Tinglan 
* Totongon 
* Tubac 
* Unidos 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Piñan

An **Piñan** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 17,950 ka tawo ha 3,614 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Piñan ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag duha (22) ka baranggay.



* Adante 
* Bacuyong 
* Bagong Silang 
* Calican 
* Del Pilar 
* Desin 
* Dilawa 
* Dionum 
* Lapu-lapu 
* Lower Gumay 
* Luzvilla 

* Poblacion North 
* Poblacion South 
* Santa Fe 
* Segabe 
* Sikitan 
* Silano 
* Teresita 
* Tinaytayan 
* Ubay (Daan Tipan) 
* Upper Gumay 
* Villarico 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
President Manuel A. Roxas, Zamboanga del Norte

An **Pres. Manuel A. Roxas** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 33,659 ka tawo ha 6,423 nga panimalay.

## Mga Baranggay

Pres. Manuel A. Roxas ginbahin ngadto hin mga katloan kag usa (31) ka baranggay.



* Balubo 
* Banbanan 
* Canibongan 
* Capase 
* Cape 
* Denoman 
* Dohinob 
* Galokso 
* Gubat 
* Irasan 
* Labakid 

* Langatian 
* Lipakan 
* Marupay 
* Moliton 
* Nabilid 
* Panampalay 
* Pangologon 
* Piao 
* Piñalan 
* Piñamar 

* Pongolan 
* Salisig 
* Sebod 
* Sibatog 
* Situbo 
* Tanayan 
* Tantingon 
* Upper Irasan 
* Upper Minang 
* Villahermoso 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Rizal, Zamboanga del Norte

An **Rizal** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 13,501 ka tawo ha 2,917 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Rizal ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag duha (22) ka baranggay.



* Balubohan 
* Birayan 
* Damasing 
* East Poblacion 
* La Esperanza 
* Mabuhay 
* Mabunao 
* Mitimos 
* Nangca 
* Nangcaan 
* Napilan 

* Nasipang 
* New Dapitan 
* Nilabo 
* North Mapang 
* Rizalina 
* San Roque 
* Sebaca 
* Sipaon 
* South Mapang 
* Tolon 
* West Poblacion 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Salug

An **Salug** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 28,914 ka tawo ha 5,838 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Salug ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag tulo (23) ka baranggay.



* Bacong 
* Balakan 
* Binoni 
* Calucap 
* Canawan 
* Caracol 
* Danao 
* Dinoan 
* Dipolod 
* Fatima (Pogan) 
* Ipilan 
* Lanawan 

* Liguac 
* Lipakan 
* Mucas 
* Pacuhan 
* Poblacion (Salug) 
* Poblacion East 
* Pukay 
* Ramon Magsaysay 
* Santo Niño 
* Tambalang 
* Tapalan 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Sergio Osmeña Sr., Zamboanga del Norte

An **Sergio Osmeña Sr.** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 27,500 ka tawo ha 5,373 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Sergio Osmeña Sr. ginbahin ngadto hin mga katloan kag siyam (39) ka baranggay.



* Antonino 
* Bagong Baguio 
* Bagumbayan 
* Biayon 
* Buenavista 
* Dampalan 
* Danao 
* Don Eleno 
* Kauswagan 
* Labiray 
* Liwanag 
* Mabuhay 
* Macalibre 

* Mahayahay 
* Marapong 
* Nazareth 
* Nebo 
* New Rizal 
* New Tangub 
* Nuevavista 
* Pedagan 
* Penacio 
* Poblacion Alto 
* Poblacion Bajo 
* Princesa Freshia 
* Princesa Lamaya 

* San Antonio 
* San Francisco 
* San Isidro 
* San Jose 
* San Juan 
* Sinaad 
* Sinai 
* Situbo 
* Tinago 
* Tinindugan 
* Tuburan 
* Venus 
* Wilben 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Siayan

An **Siayan** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 33,074 ka tawo ha 6,086 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Siayan ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag duha (22) ka baranggay.



* Balok 
* Balunokan 
* Datagan 
* Denoyan 
* Diongan 
* Domogok 
* Dumpilas 
* Gonayen 
* Guibo 
* Gunyan 
* Litolet 

* Macasing 
* Mangilay 
* Moyo 
* Muñoz 
* Pange 
* Paranglumba (Pob.) 
* Polayo 
* Sayaw 
* Seriac 
* Siayan Proper (Pob.) 
* Suguilon 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Sibuco

An **Sibuco** usa nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 24,411 ka tawo ha 4,374 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Sibuco ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag walo (28) ka baranggay.



* Anongan 
* Basak 
* Bongalao 
* Cabbunan 
* Cawit-cawit 
* Culaguan 
* Cusipan 
* Dinulan 
* Jatian 
* Kamarangan 
* Lakiki 
* Lambagoan 
* Limpapa 
* Lingayon 

* Lintangan 
* Litawan 
* Lunday 
* Malayal 
* Mantivo 
* Nala (Pob.) 
* Panganuran 
* Pangian 
* Paniran 
* Pasilnahut 
* Poblacion 
* Puliran 
* Santo Niño (Culabog) 
* Tangarak 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Sibutad

An **Sibutad** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 15,635 ka tawo ha 3,444 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Sibutad ginbahin ngadto hin mga napulo kag unom (16) ka baranggay.



* Bagacay 
* Calilic 
* Calube 
* Delapa 
* Kanim 
* Libay 
* Magsaysay 
* Marapong 

* Minlasag 
* Oyan 
* Panganuran 
* Poblacion (Sibutad) 
* Sawang 
* Sibuloc 
* Sinipay 
* Sipaloc 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Sindangan

An **Sindangan** usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 80,133 ka tawo ha 15,651 nga panimalay.

## Mga Baranggay

Sindangan ginbahin ngadto hin mga kalim-an kag duha (52) ka baranggay.



* Bago 
* Balok 
* Bantayan 
* Bato 
* Benigno Aquino Jr. 
* Binuangan 
* Bitoon 
* Bucana 
* Calatunan 
* Caluan 
* Calubian 
* Dagohoy 
* Dapaon 
* Datagan 
* Datu Tangkilan 
* Dicoyong 
* Disud 
* Don Ricardo Macias (Dinobot) 

* Doña Josefa 
* Dumalogdog 
* Fatima 
* Gampis 
* Goleo 
* Imelda 
* Inuman 
* Joaquin Macias 
* La Concepcion 
* La Roche San Miguel 
* Labakid 
* Lagag 
* Lapero 
* Lawis 
* Magsaysay 
* Mandih 
* Maras 

* Mawal 
* Misok 
* Motibot 
* Nato 
* Nipaan 
* Pangalalan 
* Piao 
* Poblacion 
* Santo Niño 
* Santo Rosario 
* Siare 
* Talinga 
* Tigbao 
* Tinaplan 
* Titik 
* Upper Inuman 
* Upper Nipaan 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Siocon

An **Siocon** usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 32,699 ka tawo ha 5,942 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Siocon ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag unom (26) ka baranggay.



* Andres Micubo Jr. (Balili) 
* Balagunan 
* Bucana 
* Bulacan 
* Candiz 
* Datu Sailila 
* Dionisio Riconalla 
* Jose P. Brillantes, Sr. (Old Lituban) 
* Latabon 
* Makiang 
* Malambuhangin 
* Malipot 
* Manaol 

* Mateo Francisco 
* Matiag 
* New Lituban 
* Pangian 
* Pisawak 
* Poblacion 
* S. Cabral 
* Santa Maria 
* Siay 
* Suhaile Arabi 
* Tabayo 
* Tagaytay 
* Tibangao 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Sirawai

An **Sirawai** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 16,534 ka tawo ha 3,207 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Sirawai ginbahin ngadto hin mga katloan kag upat (34) ka baranggay.



* Balatakan 
* Balonkan 
* Balubuan 
* Bitugan 
* Bongon 
* Catuyan 
* Culasian 
* Danganon 
* Doña Cecilia 
* Guban 
* Lagundi 
* Libucon 

* Lubok 
* Macuyon 
* Minanga 
* Motong 
* Napulan 
* Panabutan 
* Piacan 
* Pisa Itom 
* Pisa Puti 
* Piña 
* Pugos 

* Pula Bato 
* Pulang Lupa 
* Saint Mary (Pob.) 
* San Nicolas (Pob.) 
* San Roque (Pob.) 
* San Vicente (Pob.) 
* Sipakit 
* Sipawa 
* Sirawai Proper (Pob.) 
* Talabiga 
* Tapanayan 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Tampilisan

An **Tampilisan** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 19,536 ka tawo ha 3,881 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Tampilisan ginbahin ngadto hin mga karuhaan (20) ka baranggay.



* Balacbaan 
* Banbanan 
* Barili 
* Cabong 
* Camul 
* Farmington 
* Galingon 
* Lawaan 
* Lumbayao 
* Malila-t 

* Molos 
* New Dapitan 
* Poblacion (Tampilisan) 
* Sandayong 
* Santo Niño 
* Situbo 
* Tilubog 
* Tininggaan 
* Tubod 
* Znac 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Dapitan

An **Syudad han Dapitan** usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 68,178 ka tawo ha 13,560 nga panimalay. Importante ini ha kaagi ngan kasaysayan han Pilipinas tungod kay amo ini an lugar nga diin an nasodnon nga bayani han Pilipinas nga hi Jose Rizal gin-exilio o gindesterrado ngadto han mga Katsila.

## Mga Baranggay

An Syudad han Dapitan ginbahin ngadto hin kalim-an (50) ka baranggay.



* Aliguay 
* Antipolo 
* Aseniero 
* Ba-ao 
* Bagting (Pob.) 
* Banbanan 
* Banonong (Pob.) 
* Barcelona 
* Baylimango 
* Burgos 
* Canlucani 
* Carang 
* Cawa-cawa (Pob.) 
* Dampalan 
* Daro 
* Dawo (Pob.) 
* Diwa-an 

* Guimputlan 
* Hilltop 
* Ilaya 
* Kauswagan (Talisay) 
* Larayan 
* Linabo (Pob.) 
* Liyang 
* Maria Cristina 
* Maria Uray 
* Masidlakon 
* Matagobtob Pob. (Talisay) 
* Napo 
* Opao 
* Oro 
* Owaon 
* Oyan 
* Polo 

* Potol (Pob.) 
* Potungan 
* San Francisco 
* San Nicolas 
* San Pedro 
* San Vicente 
* Santa Cruz (Pob.) 
* Santo Niño 
* Sicayab Bocana 
* Sigayan 
* Silinog 
* Sinonoc 
* Sulangon 
* Tag-olo 
* Taguilon 
* Tamion 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Dipolog

An **Syudad han Dipolog** usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Zamboanga del Norte. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 99,862 ka tawo ha 20,461 nga panimalay. Mayda ini kahaluag nga 137 ka km&sup2; ngan ginpapalibutan ini hin nagtaas nga mga bukid-bukid ha salatan ngan han Kalawdan Pacifico ha amihanan. 

Kilalado an Dipolog tungod han mga *wild orchid* hini ngan tungod gihapon han industriya hin sardinas nga tikang hin maupay nga lugar hin panagat ha mga kalawdan tikang han labnasan hini. Gin-agnayan ini nga "*Orchid City of the South*" (kon ha Winaray: "*Orchid* nga Syudad han Salatan").

An Dipolog puyde makadtoan pinaagi hin idro ngadto ha Aeropuerto han Dipolog o pinaagi hin *ferry* nga barko tikang ha Syudad han Dapitan.

Mayda bag-o nga ginhimo nga *boulevard* dida han amihanan nga labnasan han Dipolog nga sikat ha gab-i komo lugar nga istambayan para hin mga batan-on ngan mga bag-o pa la nga mga pamilya.

## Mga Baranggay

An Syudad han Dipolog ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag usa (21) ka baranggay.



* Barra (Pob.) 
* Biasong (Pob.) 
* Central (Pob.) 
* Cogon 
* Dicayas 
* Diwan 
* Estaca (Pob.) 
* Galas 
* Gulayon 
* Lugdungan 
* Minaog 

* Miputak (Pob.) 
* Olingan 
* Punta 
* San Jose 
* Sangkol 
* Santa Filomena 
* Santa Isabel 
* Sicayab 
* Sinaman 
* Turno 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Syudad han Dipolog nga websayt 
* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Kurow

::*Para han lugar nga sugad gihapon an ngaran ha [[Polonya]] kitaa an: [[Kurów]]*

An **Kurow** usa nga bungto ha Siong Waitaki ha South Island han New Zealand.  Ada ini ha Otago nga rehiyon, mga 55 ka kilometro nga sulod o irayá tikang ha Oamaru. An Kurow nahamutang harani hin pipira nga mga importante nga hydroelektriko nga mga proyekto.

Mga pananglitan o ehemplo hin ugsa-Europeo nga Maori nga mga pintura ha lungib mabibilngan hin mga pira ka kilometros tikang ha Kurow, harani han gamay nga lugar nga urukyan nga an ngaran Duntroon.

Mayda kontrobersya kon diin nagtíkang an ngaran. An lokal nga Maori ngan damo nga mga nangungukoy nga kasanhi-nga-nangungukoy nasiring nga gin-Ininglis ini nga forma han ngaran han harani nga bukid-bukid Te Kahurau, pero mayda mga katulinan hin mga mangurukoy tikang ha Europa (ngan labi na an mga tikang ha Polonya) nga nasiring nga an ngaran tikang han lugar nga Kurów ha Polonya. Ini nga ikaduha nga teorya ginsisiring nga baga diri posible, tungod hin kakulangan hin mga nahisaysay nga mga nangukoy han una o yana nga an katulinan Polako dida han bungto.

An katuna-an palibot han Kurow naglalakip hin mga  *summerfruit* nga *[[orchard]]*, ngan nagtitikadamo nga mga Pinot Noir gintatanom dida hit mga *limestone* nga katuna-an.
Eduardo Makabenta, Sr.

Hi **Eduardo Makabenta** (tinawag gihapon nga **Eduardo Makabenta, Sr.** agod madistinggwir ini hiya tikang han iya anak nga sugad gihapon an ngaran) usa nga manunurat ha Binisaya. Usa hiya nga Kalgaranon.

Naggradwar hiya ha kolehiya tikang ha Liceo de Manila ngan sunod nakatapos hiya hin Balaod ha Leyte Colleges. Kilalado hiya nga sikat nga manunurat ha Winaray nga Binisaya. Api nga unob hiya han Sanghiran san Binisaya ngan ginsurat niya an siday nga *Un Dia Sobre El Mar*, nga buot sidngon "Usa ka Adlaw ha Kadagatan" ngan ini ginmantala dida han 1920.
Eduardo di Capua

Hi **Eduardo di Capua** (Napoles, Mayo 12, 1865 - Napoles, Oktubre 3, 1917) usa nga Italyano nga magkaranta ngan kompositor hin kanta.  Natawo hiya ha Napoles, Italya.

Upod han maniniday nga hi Giovanni Capurro, hi di Capua nagsurat han kanta nga "O Sole Mio" (an syahan nga linea ha Napolitano nga yinaknan: *Che bella cosa è na jurnata ‘e sole*) nga gin-*record* hin damo nga magkaranta, ha klasikal ngan ha popular nga musica: Enrico Caruso, Plácido Domingo, The Beatles, Paul McCartney, Royal Philharmonic, Nat King Cole ngan George Harrison.

Hi Eduardo di Capua namatay han 1917 ha Napoles, Italya.
Pixinguinha

Hi **Alfredo da Rocha Viana Filho**, nga kilalado ha ngaran nga **Pixinguinha** (1898-1973) usa nga Choro nga kompositor, tig-arreglo hin musika, flautista ngan saxofonista nga natawo ha Rio de Janeiro. Pinaagi han surundon han mga nanguna nga choro nga kompositor han ika-19 nga siglo ngan han Afro-Brasilenyo nga tradisyon, hi Pixinguinha nagpagawas han pinaka-importante nga obra ha choro ha yana. Iya ginbandilyo an choro nga usa nga genre ha musika, ngan gintagaan niya ini hin personalidad ngan identidad. Upod han mga sikat nga iya sinurat an *Carinhoso* ngan *1 X 0 (Um a Zero)*.

## Sumpay ha Gawas
* Halipot nga biyograpiya ni Pixinguinha (ha Portugues)
Aurora, Zamboanga del Sur

An **Aurora** usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Zamboanga del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 42,820 ka tawo ha 8,329 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Aurora ginbahin ngadto hin mga kap-atan kag upat (44) ka baranggay.



* Acad  
* Alang-alang 
* Alegria 
* Anonang 
* Bagong Mandaue 
* Bagong Maslog 
* Bagong Oslob 
* Bagong Pitogo 
* Baki 
* Balas 
* Balide 
* Balintawak 
* Bayabas 
* Bemposa 
* Cabilinan 

* Campo Uno 
* Ceboneg 
* Commonwealth 
* Gubaan 
* Inasagan 
* Inroad 
* Kahayagan East (Katipunan) 
* Kahayagan West 
* Kauswagan 
* La Paz (Tinibtiban) 
* La Victoria 
* Lantungan 
* Libertad 
* Lintugop 
* Lubid 

* Maguikay 
* Mahayahay 
* Monte Alegre 
* Montela 
* Napo 
* Panaghiusa 
* Poblacion 
* Resthouse 
* Romarate 
* San Jose 
* San Juan 
* Sapa Loboc 
* Tagulalo 
* Waterfall 


## Mga Sumpay ha Gawas

*Opisyal nga Websayt han Aurora 
*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Margosatubig

An **Margosatubig** usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Zamboanga del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 34,461 ka tawo ha 6,560 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Margosatubig ginbahin ngadto hin mga napulo kag pito (17) ka baranggay.



* Balintawak 
* Bularong 
* Digon 
* Guinimanan 
* Igat Island 
* Josefina 
* Kalian 
* Kolot 
* Limabatong 

* Limamawan 
* Lumbog 
* Magahis 
* Poblacion 
* Sagua 
* Talanusa 
* Tiguian 
* Tulapoc 


## Mga Sumpay ha Gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Catarman, Camiguin

:*Ini nga artikulo mahitungod han bungto ha Camiguin.  Para han bungto ha Northern Samar, kitaa iton [[Catarman, Northern Samar]].*

An **Catarman** usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Camiguin ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 15,386 ka tawo ha 3,236 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Catarman ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) ka baranggay.

* Alga
* Bonbon
* Bura
* Catibac
* Compol
* Lawigan
* Liloan
* Looc
* Mainit
* Manduao
* Panghiawan
* Poblacion
* Santo Niño
* Tangaro

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information
Guinsiliban

An **Guinsiliban**  usa nga ika-unom nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Camiguin ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 5,092 ka tawo ha 1,066 nga panimalay.

## Mga Baranggay

An Guinsiliban ginbahin ngadto hin pito (7) ka baranggay.

* Butay
* Cabuan
* Cantaan
* Liong
* Maac
* North Poblacion
* South Poblacion

## Mga Sumpay ha Gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
*2000 Philippine Census Information