Tajo

An **Tajo** ( ;  ; Linatin ngan Iningles: *Tagus*; Kahadto nga Griniyego: Τάγος *Tagos*) amo an gihalaba-i nga salog han Península Ibérica.  Ha Espanya  an kahalaba hini, ,  ha daplin han katubtuban han Portugal ngan Espanya ngan  ha Portugal, nga diin nasulog ini ngadto han Kalawdan Atlantico harani ha Lisboa.  An kahaluag han kwenka hini  (an ikaduha nga gidakoi ha Peninsula Iberica sunod han Duero).  Gin-gagamit an Tajo han dako nga bahin han pagsulog hini. Damo nga mga dam ngan mga pag-diversyon naghahatag hin maiinom nga tubig ha kadam-an han butnga nga Espanya, upod han Madrid, ngan ha Portugal, samtang mga dinosena ka mga estasyon hidroelektriko naghihimo hin koryente elektrika. Ha mga butnga han mga dam, nasunod ini hin nahuhuot nga pagsulog, kundi katapos han Almourol nasulog ini ngadto hin haluag nga alluvial nga siong nga masurong magbaha. Ha ganghaan hini mayda dako nga estuaryo nga diin an syudad han Lisboa nahamutang.

An gintitikangan han Tajo amo an Fuente de García, didto ha Montes Universales,  Sistema Ibérico, Sierra de Albarracín Comarca. An tanan nga mga salog nga nadugtong hini nadugtong han Tajo tikang han tu-o (amihanan) nga pangpang.  An dagko nga mga syudad nga gin-aagi-an han sulog han Tajo amo an Aranjuez, Toledo, Talavera de la Reina ngan Alcántara ha Espanya, ngan an Abrantes, Santarém, Almada ngan Lisboa ha Portugal.

## Sulog
### Ha Espanya
An syahan nga kilalado nga bungto dida han Tajo amo an Sacedón. Unhan han Aranjuez nahadugtong dinhi an gin-kombina nga pagsulog han Henares ngan han Tajuña.  Unhan han Toledo nahadugtong an salog han Guadarrama.  Ha iraya han Talavera de la Reina nahadugtong dinhi han Alberche.  Ha Valdeverdeja amo an iraya nga dapit han halaba nga iraya nga reservoir nga amo an *[[Alcantara nga Dam|Embalse de Valdecañas]]*, nga diin unhan hini amo an *[[Torrejon nga Dam|Embalse de Torrejon]]*, nga diin ngadto an pagsulog han Tiétar, ngan han padagat o ubos nga reservoir, an *[[Alcantara nga Dam|Embalse de Alcántara]]* ngadto diin an pagsulog han Alagón ha ubos nga bahin.

### Ha Portugal
Katapos han paghimo han katubtuban han nasod, nasakob an sulog ha Portugal, nga naagi ha Vila Velha de Ródão, Abrantes, Constância, Entroncamento, Santarém ngan ha anVila Franca de Xira ha igbaw hin halaba nga suok nga estuary nga diin an syudad han Lisboa nahamutang dida han ganghaan. Nasalipdan an estuary han Reserva Natural do Estuário do Tejo. Ada gihapon an gihalaba-i nga tulay nga natabok han salog, an Tulay Vasco da Gama, nga mayda bug-os nga kahaluag hin 17.2 ka km ((10.7 ka mi) nga amo an gihalaba-i nga tulay ha Europa.

An mga Portuges nga rehiyon han Alentejo ngan Ribatejo gin-ngaranan tikang han salog. Alentejo, tikang han *Além-Tejo* ("Unhan han Tajo"), ngan Ribatejo, tikang han *Arriba-Tejo* (daan nga paagi han pagsiring nga "Igbaw nga Tajo" o "Iraya nga Tajo"). Mayda kanal ngan aqueduct ha butnga han Tajo ngan han Salog Segura.

## Heyolohiya
An padagat o ubos nga Tajo nahamutang hin *[[fault line]]*. In *slippage* ha daplin hini nakadangat hin damo nga mga linog, nga an mga dagko hini amo an mga linog han 1309, 1531 ngan 1755.

## Kaagi
An Pepper Wreck ngaran hin nalunod nga barko nga natad-an ngan gin-ukab dida han ganghaan han Salog Tajo tikang han 1996 tubtob 2001.

Mayda gihapon ini pagkabalor ha estratehiya han mga imperyo Espanyol ngan Portuges, kay amo ini an nabantay han tikadto ha Lisboa. Pananglitan, han 1587, hi Sir Francis Drake hinmarani hin diri la maiha han salog katapos han iya malinamposon nga pagsalakay ha Cadiz.

## An Tajo ha awit ngan sumat
An Tajo usa nga dako nga salog, ngan nahihinumdoman ini ha mga awit ngan sumat han mga Portuges. Usa nga sikat nga fado nga kanta ha Lisboa nasiring nga samtang an mga tawo nalalagas, bata la gihapon an Tajo ("An ak buhok nabusag, batan-on pirmi an Tajo"). An magsusurat nga hi Fernando Pessoa, nagsurat hin siday nga natikang: "Mahuruhusay an Tajo kaysa han salog nga nasulog han ak barrio...."

An siday ni Richard Crashaw nga "*Saint Mary Magdalene, or the Weeper*" (Santa Magdalena o an Nagtatangis) nagyayakan han "Bulawan" nga Tajo nga naruruyag han luha nga daw salapi ni Maria Magdalena. Ha klasikal nga siday, an Tajo kilalado tungod han mga baras nga nagdadara hin bulawan (Catullus 29.19, Ovid, Amores, 1.15.34, Juvenal, Satires, 3.55, etc.

## Kitaa gihapon
*Talaan hin mga salog han Espanya
*Talaan hin mga salog han Portugal

## Mga tigaman