Sapinsté

Ene **sapinsté**, c' est ene sôre di spot, mins ki rprind les swè-dijhant paroles d' ene sakî, todi tot les rmetant dins on cotoû ki fwait rire, ou pinser. 

Dins sacwants cas, ça a stî, podbon, ene pinsêye di cisse djin la.

## Lomaedje
Li lomaedje e walon («sapinsté»), c' est on noûmot edvinté pa Roger Viroux, a pårti del djonteure "sapinse (a)".

Roger Pinon, divins "Wallonnes", atåvele k' on les lomaxhe come dins des ôtes lingaedjes "wellerisses".

## Loyén inte li mwaisse dijheu et l' dijhaedje
Li loyén inte li citaedje des paroles et l' no do djheu des paroles, c' est sovint "dit-st i". Ci n' est nén po çoula ki les sapinstés, c' est des rimes a disti.

Gn a eto des ôtes loyéns :
* "fwait"
:*Çou k' est houte est houte, fwait l' curé d' Burninveye.* (rilevé pa R. Pinon)
* sapinse (did la li no "sapinsté")
:*Tolminme, cwè c' est d' nozôtes, sapinse li Flamind ki waitive touwer on pourcea.* (A. Neufort).
* come dijheut
Did la, li tite do live da Pierre Faulx "Come dijheut m' grand-pere".
* etind-t on dire sovint
:*L' ome roye et l' Bon Diu disroye, etind-t on dire sovint.*
* li spot dit
:*On vî spot dit, nel rovyîz nén*
:*K' i våt mî èn oujhea e s' mwin*
:*Ki deus sol håye.* (Hubert Désamoré, Monsieu Lucyin, Lidje, 1903)
* dit-st i
:*La l' neu, dit-st i l' soyeu !
:*I fåt bén k' on reye, dit-st i l' ci k' stronnéve si bele-mere didins ene coine.

## Li rireye dins les sapinstés
Pa côps, li deujhinme boket n' est la ki po refoircî l' prumî. Gn a la nole rireye.
:*Vla l' neu, dit-st i l' soyeu !*

Tot bastixhant a cmincî di ci adjinçna la, on mete come deujhinme boket on djheu ki n' såreut fé çou k' I dit, mot po mot :
:*C' est a vey, dit-st i l' aveule !"
:*La çou k' c' est d' bén cåzer, dit-st i l' mouwea !*

Pacô, c' est dire deus côps parey; c' est ene fene rireye, po s' fote d' onk ki n' kinoxhe nén les deus [[sinonime]]s.
:*Come direut Chôze, on cayô, c' est ene pire ey ene pire, c' est on cayô.*
:*Come dit li spot, pus , pus .*

== Egzimpes d' eployaedje ==
:*Çou k' l' amour fwait fé, sapinse li feme ki rabressive si vea
Eployaedje : cwand onk fwait ene sibarante sacwè pa amour.
:*Li dimegne, dji fwait todi l' bagaedje avou m' feme, sapinse li Leyon, et del samwinne, il fijheut tot seu.
Eployaedje : cwand ene sakî si vante di esse mwaisse e s' måjhone ou d' fé çou ki lyi plait.
:*Tchaeconk si gosse, dijheut ele li troye ki magnive des strons.
Eployaedje : cwand on trouve k' ene sakî magne åk k' on trouve mwais.
:*Atacans, sapinse li yeutnant e s' coûtchant al tere.
Eployaedje : cwand ene sakî enonde les ôtes, mins n' fwait rén lu-minme.

== Les sapinstés dins les ôtes lingaedjes ==
E [[hôt latén]], gn a  cwate sapinstés dins l' live **Fecunda ratis*" ("On plin batea"), sicrît a Lidje el fén do 11inme sieke d' on lomé Egbiet.

E-n inglès, c' est l' personaedje di Sam Weller (dins on roman da Charles Dickens) ki rexhe a tot côp des spots et des citåcions, k' a dné l' no «welerisse»

E neyerlandès, les sapinstés (*apologisch spreekwoord*) rishonnèt foirt ås walones, aprume les cenes ramexhnêyes, foirdjeyes ou ratournêyes pa Rodjî Viroux:
:*"Een ei is een ei", zei de boer en hij greep naar het dikste *(Èn oû, c' est èn oû, dijheut i l' cinsî, mins il apicive li pus gros.)
:*"Veel geschreeuw en weinig wol", zei de boer en hij schoor zijn varken *(Bråmint do rûtiaedje et waire di linne, sapinse å cinsî ki raezéve si pourcea.

## Hårdêyes difoûtrinne
* Sapinsté da Rodjî Viroux

## Sourdants