Gaston Libiestreye e walon

thumb|Coviete
**Gaston l° 10**, c' est ene binde d' imådjes ki avou Gaston Lagaffe (Gaston L' ) ratourné e walon pa Yannick Bauthière e 2007.

ISBN 978-2-914855-43-3

Gn a yeu des ôtes ratournaedjes ezès walons coinreces (Lidje, Nameur, Tchålerwè) e 2023 (albom Flotches, biestreyes et boletes).

## Mwaissès dnêyes
I fourit eplaidî pa Yoran Embanner, e minme tins dins ene setinne di "ptits lingaedjes". 

Il a vudî a 5.000 egzimplaires, inte di zels, 4000 pol martchî del Walonreye. Pår el Walonreye, il a stî cossemé pås Noer Dessén.

Gn a la **cwarante** fåves, nén pikêyes des viers, ratournêyes e walon (et rashiowes e scrijhaedje rifondou).

Al copete do martchî, gn a cwate pådjes a môde di djournå, k' el tite, c' est "Li ptit monde do biestreyofone". Ça raconte çou k' ariva a l' instrumint k' el Gaston a adjinçné, on pô come les 40 Molons.

Li live esta cnoxhou long et lådje el Walonreye, pask' il a stî prezinté å djournå televizé do 9 di setimbe 2007, et dmorer sacwants djoûs sol waibe di Vivacité.

## Stampaedje des personaedjes
Pa sacwants uzaedjes linwistikes, on pout adviner li provnance djeyografike des copleus da Libiestreye. 
* Lu-minme (Gaston Lagaffe dins l' mwaisse copeye), subtil come on molon dins del farene, est, come di djusse on Namurwès : i dit "vaici", "vaila".
* Li boss di mon Dupuis, Nakelmaker, come di djusse, c' est on Carolo.
* Li Tchîf, Purnale, est …
* Lifel, el copleu da Gaston, c' est on Lidjwès.

## Li walon då Gaston 10
Li ratourneu, c' est on raprindisse ki s' a-st enondé dins ci albom la sins waire d' aspalaedje di des "vîs scrijheus". Pol rashiaedje e rfondou, il a yeu sacwants côps di spale da Pablo Sarachaga (mins ki n' a nén rlî tote l' ouve).

Li rzultat n' est nén må, veyanmint çou k' on-z a dit enawaire.

### [[sintake|Adjinçnaedjes di fråze]]
#### beas adjinçnaedjes
* aidant viebe "awè" avou les viebes di mouvmint 
::*Dji dvreu ddja awè arivé dispu on cwårt d' eure* (p. 36)

#### adjinçnaedjes flotchreces
* "pupont" est eployî estô di "pus"
::*Dji n' pou *'pus** drovi ciste …RRAAA (p. 19).
::''Ça fwait on ptit tind ki nos n' avans **pus** djåzé di ci instrumint d' muzike la…'' (p. 24).
::''Dji n' a **pus** k' ene solucion'' (p. 36)

=== Motlî ===
====  Beas mots walons ====
::''Dji n' a pus k' ene solucion, li pus [[disbåtchante]]'' (p. 36)
::''Dji n' bodje nén si les moxhons n' sont nén la, [[:Wikt:ambedeus|ambedeus]] (p. 36)
::**D' efet (fr *effectivement*), li nive est aspirêye, ey intere pa les trôs do tchåfaedje (p. 19).

#### Riwalonijhaedjes interessants
::enierver *I cminçnut a m' enierver, Purnale et les ôtes.*

#### Calcaedjes do francès
::*elle est monstruweuse* (on pôreut replaecî pa ene fråze avou on no : "c' est on vraiy monse").
::*elle est enôrme* (elle est nouzome).

#### Sitindaedje di sinse
::"crepe" po ene pitite måjhon po sognî les oujheas.

#### Rifondaedje a ratuzer
::djaeye est scrît "*gaeye*". La, li "Gaston" a permetou di raparfondi l' cayet, et vey k' i gn aveut di l' astoca po scrire "gaeye". 
::moussî / muchî (ôte dobe rifondowe) est scrît "*mouchî*".

## Difoûtrinnes hårdêyes
* Prezintaedje di l' albom l°10 e walon, dins Ardenne Magazine
* Videyo d' on lijheu "ordinaire" ki lét ene pådje do live

## Sourdants & pî-notes