Djedene

Li **Grande Djedene** (*Djèdène* /ʤɛdɛn/, F. *Gedinne*), c' est ene rebanêye comene del province di Nameur, k' a dné s' no å canton li pus a nonne del province di Nameur.

thumb|eplaeçmint del comene el province
thumb|Notrè-dame dol nativitè (toûr romane do XIIinme sièke).

## Mwaissès dnêyes
* Dimorants: 4.398 (2005)
* Sitindêye: 151,56 km²
* Dinsité: 29,02 djins/km²
* Limero del posse: **5575** (po tote li comene)
* Arondixhmint: Dinant

## Djeyografeye
### Eplaeçmint sol Daegn

### Hôteur
Disk' a 503 m., al Croes-Schaye

### Ban d' Djedene
* Djedene (viyaedje) 
* Li Grande Boursegne
* Li Grande Louwate
* Hodrémont
* Måvjhén
* Patiniye
* Li Ptite Boursegne
* Li Ptite Louwate
* Riene
* Li Sårt-Custene
* Vencîmont
* Vierziye

### Awes et hôteur
Djedene est dins l' bassin del Houye, pitite rivire ki rdjond Mouze dilé Djivet (so France) et k' est colnijheye a plaeces pås castors.

Djedene vijhene avou l' massif li pus hôt del province di Nameur, li Croes-Schaye (503 m); payis di fagnes et d' brouwires.

## Istwere
On a cåzé l' prumî côp d' Djedene e 1017 u 1028 dins “*Miracula S. Gengulfi*”, sicrît pa Gozon, moenne et abé di Florene, ki raconte les margayes a propôs des rlikes di Sint Djingou k' ont stî hapêyes a Djedene et minêyes a Florene, al dimande do signeur Arnoul di Rumigny. 

Jacques d' Orchymont esteut signeur hôtin di Djedene, k' il a, diviè 1200, afranki al coutume di Ranwez.
E 1236, Baudouin d' Orchymont confirmêye li coutume di Renwez, mins avou des amenadjmints po les djins d' Djedene. Ci coutume la a fwait plaece pus tård al coutume di Bouyon.

L' istwere di Djedene a stî assez ctapêye. Gn a k' a vey les eclaves ki les ptits viyaedjes avént dins les bwès d' Djedene.

Li 23 d' awousse 1914 i gn a yeu on combat eter Almands et Francès, k' a cmincî so Patiniye po s' achever al nute al Pitite Louwate et a Hodrémont d' on coté, a Vierzeye di l' ôte.

## A vey
* Li Fagne di l' Abîme (unicmint so caybotis) avou les osmondes
* L' arboretom (al gåre di Djedene)
* Al Cinse Djacot (Croes-Schaye), li “tour do meynaire”

### Li tour do meynaire
thumb|Tour do Meynaire

A vey sol site del Croes-Schaye; c' est èn assimblaedje di 6 gros sapéns (des douglas di 80 ans), 3 pa 3 po fé 2 trepîs.
Li prumî trepî est pôzé al tere et l' deujhinme est emantchî sol prumî, mins les pates al copete.
I sont insi betchfessîs onk dins l' ôte.
Djondant l' assimblaedje, gn a des dobès montêyes ki vont djusk' al copete, raclôses dins on tube di foitès tôles perforêyes po-z î vey clair.

Les sapéns fijhèt 35 metes di hôt et l' tour fwait 50 metes.
Sol hôteur, gn a troes platfômes, a 17, 34 et 50 metes.
Pa bea tins, on voet a 50&nbsp;km lon et les panatches di wapeur del cintråle di Tchô, dlé Djivet, come si on sereut adlé.

## Canton d' Djedene
Li canton d' Djedene si compôze di 3 comenes :
* Bive
** Bive, Graide, Nayômé, Bayamont, Wåjhî, Grå-Fayi, Tchîplane, Coirnîmont, Li Moncea, Li Fayi, Belfontinne

* Djedene
** Djedene, Vierzeye, Riene, Li Grande Boursegne, Li Ptite Boursegne, Vencîmont, Måvjhén, Patiniye,                                                   Li Sårt-Custene, Li Grande Louwate, Li Ptite Louwate, Hodrémont

* Vresse, 
** Vresse, Laforêt, Tchairire, Yåle, Mouzaive, Mambe, Bôhan, Herisson, Orcîmont, Nafraiteure, et dipwis les grands rebanaedjes: 3 viyaedjes k' ont vnou del province do Lussimbork: Suni, Badjimont, Pûsmadje