Cawete -åve

Li **cawete -åve**, c' est, aprume, ene vicante cawete, metowe après on viebe (sol bodje A), po fé èn addjectif, avou l'&nbsp;sinse "ki pout subi l'&nbsp;fijhaedje". 

I s' polèt sovint ratourner pa on sfwait addjectif francès, et kécfeye e l' inglès, avou l' cawete *-able*.
: : ki pout esse ricnoxhou, F. *reconnaissable*, ingl. *recognizable*.

## Etimolodjeye
Li cawete vént del cawete latene *-abilis* ki vout dire parey. Elle a insi stî acawêye a des bodjes pår walons, et dner des mots k' on n' ritrouve nén e francès ( ki pout esse haeyou, , ki n'&nbsp;pout nén esse aduzé), 

Portant, dins sacwants cas e walon, li cawete a pierdou s' prumî sinse, pa assaetchance di des ôtès cawetes.

## Vicansté
Li cawete -åve a bén manké di divni ene moite cawete, veyanmint ki les calcaedjes do francès, e 20inme sieke, ni l' ont pus eployî, tot foirdjant ene francijheye -åbe u -ibe :
:
:
:
:
:

Portant, e 17inme et 18inme siekes, elle aveut siervou a rwalonijhî sacwants calcaedjes do francès
: (eployî sacwants côps dins les noyés walons.

Elle a stî rmetowe a l' oneur al fén do 19inme sieke : (, F. *ouvrable*, ey e 21inme sieke påzès rfondeus do walon, k' ont rwalonijhî les mots come responsåve, respectåve, råjhonåve, et fé des noûmots come   (F. *téléchargeable*).

## El noûmotyince
S' el cawete -åve respond sovint al cawete francesse *-able*, ele pout esse est prinjhe po rwalonijhî des mots avou l' cawete francesse *-ible*, ki n' est pus vicante e walon
: : ki pout esse creyou; F. *croyable et crédible*
: : ki pout esse veyou, F. *visible*.
: : ki n'&nbsp;pout nén esse oyou, F. *inaudible*.
: : ki pout esse sipotcheye, tot djåzant d'&nbsp;ene voyale
: : ki pout esse pexhî. 

## Sustantivaedje
Les addjectifs bastis avou l' cawete -åve sont cobén sustantivés et divni des nos, ossu bén dins des mots classikes ki dins des noveas mots.
: : plaece k'&nbsp;on pout  "vijhner", k'&nbsp;on î pout aler ås vijhéns. 
: : telefone ki pout esse "*axhlé*" (poirté, metou dizo l'&nbsp;axhele).
: : k' on pout åjheymint esse amisse avou.

## Sinsyince a pårt
Droldimint assez, li cawete -åve a eto stî eployeye come dobe des cawete -ant, dins des addjectifs ki n' volnut pus dire "ki pout subi l' accion", mins bén "ki pout fé l' accion" :
: = ahessant, k'&nbsp;ahesse bén
: = hodant, ki hode tofer.

Ki, dins sacwantès cåzes, on n' pout pus ricnoxhe li bodje do mot, et insi, c' est målåjhey di dire si c' est on sinse di subixhaedje u di fjhaedje :
:
:

Dins sacwants mots, elle a replaecî les cawetes francesse *-aire* u *-al*.
:

Li dispårdaedje del cawete -ire emey les accints do walon, c' est so ene pådje tote seule.

## Parintaedje
Li cawete -åve dene erîlêymint ene cawete -åvmint, purade po des addjectifs fwaits a pårti d' on viebe walon)

Tant k' al cawete -åbe, ele dene des adviebes avou l' cawete -åblumint, purade po des addjectifs ou des adviebes calkés do francès.

Pa des côps, on-z a eto -åve et -åblumint (l' addjectif fwait pal voye normåle e walon, eyet l' adviebe prins do francès.

## Alére
* ''La différenciation dialectale en Belgique Romane avant 1600'' p. 128.

## Sifwaitès cawetes dins des ôtes lingaedjes
E neyerlandès ey en almand li minme mwaisse fonccion del cawete -åve est rindowe pal cawete *-baar*
:Ny *herkenen* (ricnoxhe) => *herkenbaar* (ricnoxhåve).

## Sourdant