Léon Degrelle

**Léon Degrelle** (e walon **Leyon Degrele**) a skepyî li 15 di djun 1906 a Bouyon ey a morou li 31 di måss 1994 a Malaga.

Il a stî po cmincî, sicrijheu et gaztî. Adonpwis, il a-st enondé li mouvmint recsisse. 

C' esteut l' fi da Édouard Degrelle, k' aveut ecoraedjî ès mouvmint.

## Vicåreye
[thumb|E [1943, tot salouwant avou si droet bresse e l' air, al môde Nazeye.]]
 Recsisse
I vna å monde dins ene famile di grands catolikes. Si pa provneut d' France, et s' mame del Rotche.

A l' univiersité d' Lovén, i va cmincî a scrire toplin des lives. C' est la k' i resconterrè Djôzef Mignolet.

(…)

Leyon Degrelle a stî veyou voltî di bråmint des Walons, aprume el Province do Lussimbork, dins les anêyes 1930. Et s' trovéve-t on k' i cåzéve si bén. Ses djins payént a boere ås djonneas des viyaedjes après messe. 

Mins e 1937, il a eto critiké les margouyaedje ådvins do Pårti catolike. Adon, les catolikes l' ont låtchî, ey il a manké d' esse discomunyî (li doyén d' Bouyon a rfuzé di lyi dné l' comunion, todi). Après çoula, il a stî veyou evi des djins.

Tins del guere di 40, a pårti di 1941, i s' declare politicmint po Hitler. La k' il esta on des deus tchîfs del 28inme divizion SS avou Lucien Lippert. 

Il ala come volontaire sol front rûsse.  

E moes d' decimbe 1944, a l' Ofinsive da Von Rundstedt, i rivna el Walonreye, avou les Almands, al tiesse del divizion d' SS walons.

Après l' guere, i serè codåné a moirt. Mins on n' a måy oizou dmander si estradicion foû d' Espagne, la k' il aveut chwiné. A cåze del "påye civile" k' a shuvou l' arindjaedje des bidons après l' Afwaire Rweyåle. "On n' distere nén les viyès vatches", dijha-t on.

Adon, il a continouwé a tchåfer ses waerbeas å solea del *[[Costa del sol]]* disk' a s' påjhûle moirt.

## Ovraedjes

### Gazete
E 1936, **Léon Degrelle** meta so pî *Le Pays réel*. Ele rexheut tchaeke djoû eyet c' esteut puvite po Brussele. A l' atake, c' ît ene gazete po mete e dvant-plan l' ideyolodjeye recsisse. Adonpwis, avou l' deujhinme guere daegnrece, ça divna onk des poites-messaedjes do Troejhinme Reich.

### Jean Doutreligne
Ådzeu d' esse gaztî, **Léon Degrelle** scrijha eto on roman, e 1951. Li live, c' est «&nbsp;*La Grande bagarre&nbsp;*». El roman a stî eplaidî so on no d' pene*&nbsp;*: **Jean Doutreligne**.

E 2014, L'Avenir eyet Le Soir ont fé rexhe ene necrolodjeye po **Jean Doutreligne**, al dimande d' on recsisse. Ces deus gazetes la n' ont, aprume, nén raloyî ç' no la a **Léon Degrelle**. Cwand i l' ont discovrou, i l' ont rade rissaetchî.

## Tuzance walone
thumb|Lawdant live e walon so '''Degrelle'''. 
**Léon Degrelle** est rconoxhou come on mwaisse pretcheu. Vola on discrijhaedje di ses spitchs, del pene da Gusse Laloux:
:*I vos petéve li francès…
:*Et s' corcyî bonzet roed. Vleur come plonker les djins. Pu s' rapåjhter d' on plin côp et cåzu berdeler tot bas.*

Dins on powinme «Radio-Londe», ki discrît l' [[guere di 40]], [[Robert Bourgeois]] cåze del dobleure des Nazis e l' [[Union sovietike]] (front do Levant), la k' *'Léon Degrelle*' esteut avou l' [[Ledjon walone (front d’ Rûsseye)|Ledjon walone]].
:*Hitler a dvou prinde el poude d' escampete
:*Tos ses djenerås corént-st å pus rade
:*Minme Leyon Degrelle esteut dins l' tatouye
:''Avou l' ledjon dins les berdouyes.

Mins li pus long scrijhaedje so lu, a môde di platchtaedje, est l' ouve di Djôzef Mignolet e 1937. C' est tot on live e walon di 82 pådjes eyet cénk pådjes di motlî. I s' lome Leyon Degrele, on fré.

## 
* Recsisse
* Leyon Degrele, on fré

## Hårdêye difoûtrinne
Li djudjmint so Degrelle d' èn Årdinwès d' Ôtchamp 

## Sourdants