Kession å Govienmint

Ene **kession å Govienmint** u ene **kession pårlumintaire**, c' est ene sacwè k' on mimbe d' on pårlumint dmande a on minisse, k' est oblidjî d' responde. E Beldjike, il est possibe di dmander cwè et kesse al Tchambe et å Senat ; les kessions å Govienmint egzistêynut eto å Pårlumint del Walonreye et å Pårlumint del Federåcion Walonreye-Brussele.
[centré|vignette|Imådje d' ene '''kession pårlumintaire''' k' est scrîte e [Francès (lingaedje)|francès.]]

## Beldjike

### Estat federå
El Beldjike, il egzistêye shijh **sôres** di **kession pårlumintaire**. Do moens, å livea federå. Come di djusse, on-z a pol Tchambe des Pårlumintîs&nbsp;:

* Kessions oråles tins d' ene mwaisse-ashyinne.
* Kessions oråles tins d' ene Comission.
* Kessions scrîtes.

Avou ça k' les troes dierinnès **sôres** rwaitnut l' Sénat&nbsp;:

* Kessions oråles tins d' ene mwaisse-ashyinne.
* Dmandaedje d' esplicaedjes.
* Kessions scrîtes.

### Federåcion Walonreye-Brussele
Totes ces kesses la ont stî dmandêye å Pårlumint del Federåcion Walonreye-Brussele. Ele riwaitnut les lingaedjes do payis&nbsp;:
* Kesse do 18 di måss 1992 do deputé Henri Simons sol Consey des Lingaedjes do Payis
* Kesse do 8 di djanvî 1993 do deputé Henri Simons sol Tchåte uropeyinne des lingaedjes dilérins
* Kesse do 28 di djanvî 1993 do deputé Charles Janssens so les emissions d' televuzion e walon
* Kesse do 28 di djanvî 1993 do deputé Charles Janssens sol decizion di n' pus dner d' subzide a on pordjet del Union Culturele Walone
* Kesse do 20 d' avri 1994 do deputé Charles Janssens sol spanixhaedje del emission d' televuzion *W magazine*
* Kesse do 30 di may 1994 do deputé Antoine Duquesne sol spanixhaedje del emission d' televuzion *W magazine*
* Kesse do 21 di may 1996 do deputé Bernard Baille sol linwe-ehåyaedje et l' metaedje e valeur do walon
* Kesse do 30 di djun 1996 del deputêye Caroline Persoons sol lisse des mimbes do Consey des Lingaedjes do Payis
* Kesse do 1î d' avri 1998 do deputé Bernard Baille sol metaedje e valeur do walon dins les medias
* Kesses do 31 d' may 2001 del deputêye Véronique Cornet sol metaedje e valeur des lingaedjes do payis
** kesse å Minisse di l' Acsegnmint
** kesse å Minisse del Tuzance
* Kesse do 4 di may 2006 do deputé Richard Miller sol Tchåte uropeyinne des lingaedjes dilérins
* Kesse do 30 di djanvî 2009 do deputé Jean-Charles Luperto sol sitouwåcion do teyåte e walon
* Kesses do 11 di måss 2009 do deputé Charles Petitjean so l' acsegnmint des lingaedjes do payis
** kesse å Minisse di l' Acsegnmint
** kesse al Minisse del Tuzance
* Kesse do 13 d' octôbe 2009 do deputé Marc Bolland sol Tchåte uropeyinne des lingaedjes dilérins
* Kesse do 18 di nôvimbe 2009 do deputé Marc Bolland so les politikes et les budjets po disfinde les lingaedjes do payis
* Kesse do 18 di nôvimbe 2009 do deputé Marc Bolland sol diferince etur li Consey des Lingaedjes do Payis et l' Comission do Patrimoenne nén aduzåve
* Kesse do 12 di djanvî 2010 do deputé Marc Bolland so les 20 ans do Decret Valmy Féaux
* Kesse do 2 d' måss 2010 do deputé Michel de Lamotte so les aides del Federåcion Walonreye-Brussele pol tchanson e walon
* Kesses des 22 et 24 di måss 2010 do deputé Marc Bolland so l' acsegnmint des lingaedjes do payis
** kesse al Minisse di l' Acsegnmint
** kesse å Minisse di l' Acsegnmint dizeutrin
* Kesse do 15 di djulete 2010 del deputêye Caroline Cassart-Mailleux sol budjet po les subzides å teyåte e lingaedje do payis
* Kesse do 5 di nôvimbe 2010 do deputé Richard Miller so l' acsegnmint do walon
* Kesse do 19 d' avri 2012 del deputêye Olga Zrihen so les ovraedjes do Consey des Lingaedjes do Payis et sol acsegnmint des lingaedjes do payis
* Kesse do 11 di djun 2015 do deputé Philippe Courard sol acsegnmint des lingaedjes do payis[vignette|'''Philippe Courard''' amon [Titorvå. Ci politikî ci a dmandé åk li 11 di djun 2015, tot rwaitant les lingaedjes coinreces a l' efwébé.]]
* Kesse do 19 d' octôbe 2015 del deputêye Mathilde Vandorpe sol sitouwåcion des lingaedjes do payis (kesse dimandêye djusse après l' tote prumire Fiesse ås lingaedjes walons)
* Kesse do 1î d' fevrî 2018 del deputêye Jacqueline Galant sol label Nosse comene dit OYI
* Kesse do 5 di måss 2018 do deputé Pascal Baurain sol label Nosse comene dit OYI
* Kesse do 10 di fevrî 2020 del deputêye Sabine Roberty sol sitouwåcion des aidances ås lingaedjes do payis
* Kesse do 9 di decimbe 2020 do deputé Matthieu Daele so les politikes et les budjets po disfinde li walon
* Kesse do 20 di djanvî 2021 del deputêye Jacqueline Galant so l' aidance ås tropes di teyåte e lingaedje do payis k' ont des trop vîs bastimints po repeter
* Kesse do 27 di djanvî 2021 del deputêye Jacqueline Galant sol manire d' eplaidî on motlî e picård
* Kesse do 23 di fevrî 2021 del deputêye Sabine Roberty sol bilan do Siervice des Lingaedjes do Payis et do label Nosse comene dit OYI
* Kesse do 6 di may 2021 del deputêye Stéphanie Cortisse sol label Nosse comene dit OYI
* Kesse do 18 di may 2021 del deputêye Valérie Delporte sol label Nosse comene dit OYI et ls estapes a vni po schaper les lingaedjes do payis
* Kesse do 18 di may 2021 (dimandêye e mitan e walon !) do deputé Benoît Dispa sol label Nosse comene dit OYI et ls estapes a vni po schaper les lingaedjes do payis
* Kesse do 12 d' octôbe 2021 del deputêye Stéphanie Cortisse so l' acsegnmint des ptits lingaedjes di Waloneye (cite deputêye la aveut ddja dmandé l' minme kesse li 16 di djun 2021, sins awè d' response)
* Kesse do 16 di nôvimbe 2021 del deputêye Stéphanie Cortisse sol manire di fé discovrou les lingaedjes do payis ås efants avou l' « PECA », sol ricnoxhance des lingaedjes do payis come patrimoenne nén aduzåve et so ene inkete linwistike a vni
* Kesse do 29 d' avri 2022 del deputêye Sabine Roberty so l' inkete linwistike a vni et sol role del Bibioteke des Pårlers del Walonreye dins l' label Nosse comene dit OYI
* Kesse do 29 d' avri 2022 del deputêye Stéphanie Cortisse so l' inkete linwistike a vni
* Kesse do 21 d' djun 2022 del deputêye Stéphanie Cortisse so l' inkete linwistike a vni et so ene inkete sol metaedje e valeur des lingaedjes do payis dins les scoles
* Kesse do 25 d' octôbe 2022 del deputêye Stéphanie Cortisse (al minisse del tuzance) po rivni sol response a s' kesse do 21 d' djun et po dmander çki l' Siervice des Lingaedjes do Payis fwait po-z aspaler les mwaisses di scole
* Kesse do 11 d' avri 2023 del deputêye Stéphanie Cortisse sol inkete linwistike a vni
* Kesse do 4 di djulete 2023 del deputêye Stéphanie Cortisse (al minisse di l' acsegnesmint) so l' inkete sol metaedje e valeur des lingaedjes do payis dins les scoles et sol manire di mia fé
* Kesse do 19 di setimbe 2023 del deputêye Stéphanie Cortisse so les inketes fwaites pal Federåcion Walonreye-Brussele et sol « PECA »
* Kesse do 7 di nôvimbe 2023 do deputé Charles Gardier so l' aidance ki les tchanteus e walon rçuvnut et sol manire di les mete e valeur
* …
* Kesse do 20 di may 2025 del deputêye Geneviève Lazaron sol Fiesse ås lingaedjes walons

### Redjon walone
Il est possibe di dmander åk åzès pårlumintîs walons avou l' aidance d' on fôrmulaire waibrece. Al **Redjon walone**, on dene el definixha d' ene **kession** d' èç djinre ci&nbsp;: «&nbsp;**Kession** avou l' ci on pårlumintî fé des controles so on govienmint. C' est eto ene **kession** k' est po on mimbe do govienmint so on sudjet ki rwaite ès dominne afîsse d' awè des infôrmåcions sol môde avou l' ci k' on traite el dossî&nbsp;».

### Pårlumint flamind
Les Flaminds polnut dmander ene **kession pårlumintaire** åzès minisses. Les **kessions** ki sont scrîtes doevnut sey evoyeyes å minisse rwaitî. Après ene cwénzinne, li **kession** est eplaideye sol waibe do pårlumint flamind. Po les **kessions oråles**  pout esse dmandêye tins d' on raploû d' ene comission pårlumintaire. On respond a ci **kession** ci pindant ene mwaisse-ashyinne.

## Referinces eyet sourdants