Moraedje do gris do cervea

Li **moraedje do gris do cervea** u **polyincefalimalaceye**, c' est ene maladeye des bedots et des rodjès biesses, la k' ene pårteye do gris do cervea (grijhe miyôle) va mori.

Ele ni s' prind nén, mins gnè pout awè sacwants biesses do minme sitåve u biedjreye rascråwés e minme tins.

## Cåze
Li cåze n' est nén co bén comprindowe. Mins, al fén des féns, i gn a ene mancance di vitamene B1 dins les celules do cervea, ki morèt.

Portant, tos les roemiants produjhnut del vitamene B1 assez pa mopliyaedje todi-evoye des bactereyes del panse. Adon, i gnè doet awè ene cåze ki distrût cisse vitamene la, u l' espaitchî di fé si ovraedje dins les celules estoelreces do cervea (astrocites). Cesses-ciales morèt et fwaiynut di l' udinme totåtoû d' zeles, çou ki va spotchî les nurones.

## Minêyolodjeye

Li må acsût les berbis et les bedots; eto les veas et les åmeas, aprume les ecråxhîs, 8 a 20 moes vîs.

C' est sovint cwand l' amagnî est trop foirt, aprume s' i gn a yeu ene miete di pômagne divant.

Li maladeye n' avind k' ene biesse u deus, mins des côps, li rascråwance va disca 25 åcint do ståve (djonnès biesses ecråxheyes).

## Senes del maladeye
Li prumî sene, c' est sovint l' aveulmint.

Adonpwis, les biesses sont trovêyes avou l' tiesse å hôt, u l' hatrea tourné sol costé. Ele polèt tourniker ezès waides, u dmorêyes clawêyes al minme plaece.

Si on vizite berbis malåde a ç' moumint la, Si tiesse est clintcheye d' on costé. Ele riboute li poûssaedje d' on costé, et s' lait aler di l' ôte des costés. Si c' est l' deujhinme u l' troejhinme djoû, po les agneas, todi, ci costé la serè tot dbrené (manni d' ansene), et l' ôte nén.

Après sacwants eures, li biesse tome tot d' on côp al tere, todi do minme costé. Ele ni s' sait rlever tote seule. Si tiesse est toirdowe: sorsitindowe (opistotonosse), u toirtcheye so leye-minme, ou rabatowe sol costé, «ki s' aschoûte».

Sovint, les berbis coûtcheyes mawièt al vude, et pedaler raddimint.

Ås bovrins, on lzî pout afeye sawè haetchî leu linwe et li stinde «come on tchåsse-pî».


File:Agnea moraedje gris do cervea toumaedje minme costé.jpg|agnea ki tome todi so s' droete
File:Agnea MGC boutaedje a droete.jpg|boutaedje sol costé
File:Agnea moraedje gris cervea tiesse å hôt.jpg|agnea astampé, tiesse å hôt
File:Moraedje gris cervea agnea tiesse forsitindowe.jpg|agnea coûtchî sol flanc, tiesse forsitindowe
File:Agnea MGC djus hatrea racrampi.jpg|tiesse racrampeye
File:Agnea MGC hatrea toirtchî.jpg|toirtchî hatrea
File:Moraedje gris do cervea berbis tiesse å hôt.jpg|berbis dressêye tiesse å hôt
File:Moraedje gris do cervea berbis coûtcheye tiesse e l' air.jpg|tberbis coûtcheye tiesse å hôt
File:Agnea moraedje gris cervea tiesse erî.jpg|agnea, ki s' aschoûte
File:Moraedje gris cervea berbis djus si schoûtant.jpg|berbis, minme riployaedje del tiesse
File:Moraedje gris cervea pedalaedje.jpg|berbis djus, pedalaedje


## Damadjes texhowreces
Ene pårteye di l' ecefale est schavêye, a des metowès plaeces, a droete u a hintche.

Å microscope, dins les aisses damadjreces, tote li grijhe miyôle est moite.

## Médiaedje
Li médiaedje si fwait al vitamene B1. S' il est pratiké dins les kékes eures après les prumîs sintomes, li biesse pout schaper. Mins i fårè dandjreus l' aidî a magnî les kékes prumîs djoûs. Ele va rtrover l' vuwe tot doûçmint, mins pout dmorer må veyante.


File:Berbis moraedje gris cervea djus forsitindaedje cô.jpg|berbis malåde
File:Moraedje gris cervea berbis médieye rifwaite 3dj.jpg|li minme ki rwerixh, après 3 djoûs
File:MGC agnea rweri.jpg|agnea rweri


## Sourdant