El Presgå

**El Presgå** (F. *Presgaux*), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye, rebané avou Couvén, e l' Province di Nameur.

thumb|eglijhe

## Mwaissès dnêyes
* Limeros del posse : 
** asteure : **5660**
** davance : **6407**
* Limero diyalectolodjike : **Ph 82**.
* Arondixhmint : Flipveye
* Sipotaedje des djins: les Ceréjhes

## [[toponimeye do walon|No di des plaeces]] di Presgå
thumb
* El nåye : pazea ki fjheut limotche avou l' Principåté d' Chimai.
* France-Fontinne,

## Istwere
[thumb|Bône del Principåté d' Lidje avou l' [Principåté d' Chimai]]
Li boird coûtchantrece del Principåté d' Lidje, divant l' Principåté d' Chimai.

Å cmince, Presgå n' esteut k' on hamtea d' Gonri.

## Avey
thumb|vî tchinne dilé l' tchapele
* viyès bônes tot do long del nåye, avou d' on costé, l' essegne del Principåté d' Lidje (el peron), eyet di l' ôte des costés, li cene des contes di Chimai (ene sipeye).
* vî tchinne dilé l' tchapele metowe dirî l' eglijhe, èn åbe foû-ordinaire di Walonreye.

## Tuzance walone
thumb|plake e walon
### Veyåvté do walon
* plake-tot-seu e walon, metou totavå l' viyaedje "Inte el tchinne et l' clotchî'' (intrè l' tchène et l' clotchî).

### Accint walon d' Presgå
* dierin viyaedje del Walonreye walon-cåzante.
* årtike "el" (el Prezgå).

### Nos d' famile di Presgå
Bråmint des familes di Presgå ont des nos ki provnèt do payis d' Lidje (Bastin, Delhåye). Dandjreus des djindåres do prince-eveke k' avént vnou låvå po wårder l' fontire.

### Sicrijheus e walon
Sins k' ça fouxhe ene sicrijheuse e walon, Émilia Laffineur, purade kinoxhowe dizo l' no di si ome André Charles («Madame Charles») esteut dame di scole did la di 1941 a 1975. Diviè 1947, elle a scrît ene sinnete po ses scolresses djouwer å rindaedje des pris. Ele mete so sinne des fådeus et les bolions ki rivnèt d' France pol dicåce (c' est don des gamenes ki djouwèt des roles d' ome). Vola kékes bokets:
Monique Perot : Tén ! vos stoz rivnou pol dicåce eto !
Christiane Baudaux : E 1890, i n' mankreut k' ça d' rater l' dicåce !
Paulete Claudisse : Est çki l' såjhon a stî boune ?
Raymonde Vannieuwenhuyze : Way. Nos avans stî do costé di Rvén. I n aveut i n aveut do bea ovraedje. Et vos, d' ké costé stîz ?
Janine Pierquet : Nos sténs al Cawe des Bos. I n aveut des aspiks. Çou k' nos nd avans veu !
Émilie Neveu : Bondjoû mes djins. Nos n' vos avans nén veu sol voye. Payu avoz rvinou ?
Monique Baudson : A triviè bos pa les Cwate Frés.
Bernadette Jennekin : Ebén ! i steut tins ki dj' rarive. Cénk eures di voye pa des tcholeurs pareyes, ey ene bezaece bôrêye sol dos. Dji so skinté.
Jacqueline Naivin : Et mi eto !
Marcelle et Éliane : Bondjoû a tertos. On voet bén ki ça va esse el dicåce.
Jacqueline Naivin : Vos stoz ddja la, vozôtes.
Marcelle : Nos avans rvinou ayir å trén d' set eures a Chimai.
Christiane : Vos avoz rvinou a pî d' Chimai ?
Éliane : Nos avans rvinou a tcherete.
Monique Perot : Mins, puski ça va esse el dicåce, et k' nos stans tertos reyunis, si on danséve on cadrî po nos rmete e rote po dimegne.
Tertotes : C' est ça !
Rose Massin : Et so ç' tins la, dji va passer ene djate di cafè po boere cwand vos åroz fini.
Tertotes : Vos avoz råjhon. 
Janine Pierquet : E s' plaece pol cadrî.
(…)
(après l' danse)
Éliane Matthieu : Ebén, i gn aveut lontins k' on nd aveut fwait ostant.
(…)
En Fagne et Thiérache, tôme 204 (2019) p. 23. Li tecse esteut scrît avou l' accint did la et rmetou e sistinme Feller.

## Sourdants