Djumet

**Djumet** ([FR] *Jumet*), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye rebané avou Tchålerwè, el Province do Hinnot.

* Lomaedje et spotaedje des djins : 
** Lomaedje : Djumtî, Djumtresse; (F. *Jumétois, Jumetois, oise*)
** Sipotaedje : les Bleus.

*Po l' etimolodjeye et les vîs scrijhas, riwaitîz dins [[:Wikt:Djumet|l' esplicant motî]].*

## Etimolodjeye
Li mot «&nbsp;**Djumet&nbsp;**» vénreut, aprume, d' on lingaedje celtike. Li fôme d' oridjene, ci sreut «**&nbsp;***Gimiacus*'&nbsp;***».

Ene ôte teyoreye vént d' èn istoryin tchålerwetî, [[Robert Hug]], k' a bouté k' ci mot ci vénreut do no do tneu del viye cinse mitan rominne eyet mitan celtike. Li no d' cist ome la, ça sreut «***&nbsp;*Gimmius*&nbsp;***».

Sapinse a [[Jean-Jacques Jespers]], «***&nbsp;*Djumet*&nbsp;***» vénreut do no celtike «***&nbsp;**Giamonius**&nbsp;***». Ci-ci vénreut do setinme moes do [[Calindrî celtike|calindrî celtike***&nbsp;***]]: [[Djiyamoniyosse]] («***&nbsp;**Giamonios**&nbsp;***»).

== Plaeces ==
[[Toponimeye do walon]]

=== Eglijhes eyet tchapeles ===

* [[Eglijhe Sint-Sulpice]]
* [[Eglijhe di l' Imåculeye Concepcion]]
* [[Tchapele Notru-Dame des Aflidjîs]]
* [[Tchapele Notru-Dame d' Hegne]]

=== Hamteas ===

* A l' [[agåjhe (toponimeye)|Agåjhe]] (''a l' aguéche'', Fr. ''Lagasse'')
* Ås [[åjhe (toponimeye)|Åjhlîs]] (''aus-éjlîs'' Fr. Zaigelies'')
* A l' [[Altrêye]] (F. ''Altrée'')
* Al [[Cwerele]] (''al Cwérèle'', Fr. ''Quairelle'')
* Al [[Caijhete]] (''al kéjète'', Fr. ''Quaizette'')
* Å [[Djarbos]] (''au djârbo'', Fr. ''Diarbois'')
*[[Goyîssåt]] (''Goyîssau'', Fr. Gohyssart'')
* Ås [[:Wikt:hamindes|Hamindes]] (''aus amindes'', Fr. ''Hamendes'')
* [[:Wikt:Hegne|Hegne]] (Fr. ''Heigne'')
* [[Hoû (toponimeye)|Houbwès]] (''oubwè'', Fr. ''Houbois'')
* Al [[:Wikt:Lorinne|Lorinne]] (''a lôrène'', Fr. ''Lorraine'')
* [[:Wikt:Målavêye|Målavêye]] (''Maulavéye'', Fr. ''Mallavée'')
* Å [[spene (toponimeye)|Spinoe]] (''au spinwè'', Fr. ''Spinoy'')
* Å [[Tchåd-Moncea (Hamtea di Djumet)|Tchôd Moncea]] (''Tchaud Moncha'', Fr. Chaudmonceau'')
* Å [[:Wikt:tchîf-leu|Tchîf-leu]] (''Chèfië'', Fr. ''Chef-lieu'')
* A [[:Wikt:Tongue|Tongue]] (Fr. ''Tongres'')
* [[:Wikt:triyanele|Triyanoe]] (''triyanwè'' Fr. ''Trianois'')
* Å [[:Wikt:trô|Trô]] (Fr. ''Trou'')

=== Parks ===

* [[Park Bivort]]
* [[Park del Serna]], a costé des zonignes, nén lon di l' areyopôrt di [[Gochliye]].

== Politike ==

=== Pitit ban ===
Tot-z estant on pitit ban del veye di [[Tchålerwè]], dispoy [[1977]], [[Djumet]] n' a pus d' borguimwaisse. Do côp, c' est l' borguimwaisse d' [[Tchålerwè]] ki manaedje èç pitit ban.

=== Rilomés politikîs ===
Vocial ene lisse ki ni dmeure nén complete : 

* [[Françoise Daspremont]] (PS)
* [[Olivier Delcourt]] (''ex''-FN)
* [[Evelyne Druart]] (PS)
* [[Auguste Frison]] (PL)
* [[Marceau Remson]] (PS)
* [[Maxime Sempo]] (MR)
* [[André Tzanetatos]] (MR)
* [[Nicolas Tzanetatos]] (MR)
* [[Jean-Jacques Viseur]] (''ex''-cdH)

== Spôrts ==
Soce di [[fotbale]] : 

* Li [[Royå Djumet Spôrt Club]], e deujhinme provinciå.

Soce di [[fotbal amerikin]] :

* Li [[Charleroi Coal Miners]] ([WA] ''Les houyeus d' Tchålerwè'').

== Tuzance ==

=== Waloneus ===
* [[Robert Arcq]], sicrijheu et rcwereu sol walon î a viké.
* [[Andrée Rousseau]] a scrît one teze dissus les noms d' plaeces di Djumet (e l' ULg). C' est leye k' a respondou a l' inkete di l' [[ALW]] po [[Jean Haust]].
* [[Philippe Sclaubas]] î a vnou å monde et-z î viker tote si veye.

=== Teyåte ===
C' est drola k' i gn a l' ancyin [[Varia|cinema-teyåte do Varia]]. On l' a lonmint leyî a rén. Asteure, on-z est k' el mwaisse-erfé.  

== Linwistike walone ==
Dins l' [[accint walon]] d' '''Djumet''', gn a afeye ene [[divanceye voyale]] «&nbsp;i&nbsp;»&nbsp;:
* ***i**l guernouye'' (el gurnouye)
* ''il guernouye **i**s fout dins l' tiesse'' (ès fote dins l' tiesse)
* ''Et s' **i**squète djusqu'au cu'' (Et s' eskete disk' å cou)
Tenawete, tertot ni shût nén ci môde ci. C' est l' cas d' [[Pierre Arcq]] ki, copuvite po les definixhants, shût l' manire do [[Walon do Coûtchant|walon coûtchantrece]].

== Adjermelaedje ==
Ci ptit ban ci est adjermelé avou ene comene francesse***[[Calindrî celtike|&nbsp;]]***: [[Saint-Junien]]. L' adjermelaedje s' a fwait e [[1970]]. I gn a deus activités raloyeyes a ci loyén ci***[[Calindrî celtike|&nbsp;]]*''': des måtches, on wandlaedje par an eyet des comunicaedjes inte les scolîs des deus pårteyes.

## Referinces eyet sourdants