Les Cahiers Wallons (gazete)

thumb|Sacwants cognes del coviete
[thumb|Li coviete do moes d' fevrî [1939, dessinêye på spiroutî Joseph Gillain (Jigé)]]

**Les Cayés Walons** (kel tite a todi stî scrît e francès : *Les Cahiers Wallons*, tite pacô racourti a **CW**), c' est ene rivuwe di belès letes pår e walon k' a cmincî e 1937, askepeye pa Eugène Gillain. 

## Istwere et discrijhaedje del gazete
Ahotêye pal guere 1940-1945, elle a ricmincî e 1947, rimetowe en erote pås Relîs Namurwès, adon ki Joseph Calozet esteut prezidint eyet Paul Maréchal, penleu. 

Elle a tcheryî disk' å djoû d' ouy, tot-z eplaidant, tos les moes, des arimés et del prôze al leccion, bråmint do Payis d' Nameur, mins eto di des ôtès coines del Walonreye. 

Pacô, li limero est pår po on seu scrijheu. Co mo sovint, on va rcweri des tecses di des bons vîs oteurs. 

Les covietes des limeros des troes prumirès anêyes (1937, 1938, 1939) ont stî dessinêyes på spiroutî Joseph Gillain (Jigé), çou k' endè fwait des pîces di colleccion.

Dispu li cminçmint, gn a yeu del riclame po les lives e walon, mins cisse-ciale s' a todi fwait e francès.

Les CW ni shuvént waire li scrijhaedje Feller, disk' ås anêyes 1970. A pårti d' adon, il ont eployî on rcandja do scrijhaedje Feller, apontyî pa Jean Guillaume et Lucien Léonard, k' eploye des viyès dobès letes come *au*, *en* eyet *aî*, wårdêyes del viye ortografeye namurwesse da Léopold Godenne, ey eto li pont sol roye (n.n, n.m).

Tot on tins, l' essegne des CW, c' esteut ene passete, la k' on va scramer les tecses, po n' leyî coler k' les meyeus. Did la li spot essegnrece del rivuwe : "Waire mins bon".

Les CW ont pacô publiyî des sacwès e francès a vey avu l' walon, come les *Propos d'un archiviste sur la littérature dialectale à Namur*, udonbén *Wallonie, connais-toi toi-même*.

Dispu les anêyes 2000, gn a eto di tenawete des scrijhaedjes ki polèt esse riwaitîs come del proze nén racontrece, come l' istwere do lingaedje walon pa Chantal Denis u les studias des viyès dujhances del Hôte Hesbaye da Paul Gilles.

Foirt diyalectolodjikes dins leu tuza, les Cayés Walons sicrijhnut di ké viyaedje ki li scrijheu est, et li tecse eplaidî divreut scrire l' accint mostré dins l' ALW po ç' viyaedje la. Eto, li rvuwe n' a måy rén publiyî e rfondou walon. Sacwants scrijheus k' ont passé e rfondou, come Lucyin Mahin et Lorint Hendschel, n' ont pus stî eplaidîs dins li rvuwe après 1998.

Portant, les scrijhaedjes da Chantal Denis et Lucien Somme a pårti des anêyes 2000, ni sont pus scrît dins on walon coinrece (li ci d' Florefe po les prumîs tecses da L. Somme), mins e "rfondou namurwès".

Ene ricwirrece po trover tos les tecses des Cayés walons, pa oteur, ou pa anêye a stî metowe e-n alaedje pa Georges Puissant et rapontieye e 2014.


cayei_walon_1937_3.jpg|Coviete do 3inme limero del rivuwe (1937) 
Cayés walons 12-1953.jpg|Coviete di 1953
Cayés walons 5 1971.jpg|Coviete di 1971 (avou l' passete et li dvize "waire mins bon")
Cayés walons 01-2010.jpg|Coviete di 2010


## Egzimpes des scrijheus do dijhinme limero (1937)
* Albert Robert
* Louis Loiseau (Nameur)
* H. Hanquet (Torebåy)
* J. Gilson (Nameur)
* Henri Van Cutsem (Tchålerwè)
* Eugène Gillain (Li Sårt-Sint-Lorint)
* Jean de Lathuy
* Ernest François (Li Bwès-d'-Viyé)
* Georges Tondeur (Brinne-li-Conte)

## Limeros a pårt
Gn a ene djivêye des limeros a pårt dins l' vudaedje d' octôbe 1997 (adon di 1940 a 1996).

Sacwants ouves k' ont vudî come limero a pårt des Cayés walons :
* Gabrielle Bernard, *[[Do vète, do nwâr]]*
* Émile Gilliard, *[[A shijhes trawêyes (noveles)|A shijhes trawêyes]]*
* Émile Gilliard, *[[Come des gaeyes so on baston ey ôtes powinmes (powinmes)|Come des gaeyes so on baston ey ôtes powinmes]]*
* Émile Gilliard, *[[Bokets pol dierinne shijhe (arimés)|Crexhinces]]*
* Émile Gilliard, *[[Del Ruwane å Bwès Djilèt (noveles)|Del Ruwane å Bwès Djilèt]]*
* Émile Gilliard, *[[N' alez nén dire k' i båre ! (powinmes)|N' alez nén dire k' i båre !]]*
* Émile Gilliard, *[[Pårt et rvindje (powinme)|Pårt et rvindje]]*
* Émile Gilliard, *[[Veas d' måss (arimés)|Veas d' måss]]*
* Pierre Lazard, *[[Letes di guere d' on piyote (roman)|Letes di guere d' on piyote]]*
* *[[Ouves da Simone del Golete (arimés)|Ouves da Simone del Golete]]*
* Désiré Preud'homme, *[[So l' astantche (arimés)|So l' astantche]]*
* Georges Puissant, *[[Li croejhete do ptit Guek (motlî)|Li croejhete do ptit Guek]]*
* Georges Smal, *[[Vint d' Schoice (arimés)|Vint d' Schoice]]*

## Hårdêyes difoûtrinnes
* 
* Sol waibe «''revues.be''»
* Pådje des Cayés Walons
** Djivêye des limeros speciås
* Ricwirrece po rtrover des årtikes des Cayés walons (avou droet di rcweraedje)
* Riscanaedjes aberwetåves

## Pî-notes