Toponimeye do walon

Li **toponimeye do walon**, c' est li studiaedje des nos des plaeces des viyaedjes et des veyes del Walonreye. 

Li toponimeye walone n' a stî bén diswalpêye ki dispu li cminçmint des anêyes 1900 et des, la k' on-z a aconté l' lingaedje walon come mwaisse sourdant po-z espliker l' etimolodjeye di ces nos d' plaece la.

## Cawetes et dvancetes sovint rtrovêyes el toponimeye
### [[Cawete]]s
* cawete -ale
* viye viye cawete -atus
* cawete -eye
* Cawete -ire
* cawete -oe
* cawete -oûle

### [[Divancete]]s
* Divancetes e l' toponimeye
** Divancete ezès (toponimeye) (, **')
** [[Divancete so (toponimeye)]] (, )
** [[Divancete e (toponimeye)]] (, )
** [[Divancetes divant et dirî  (toponimeye)]] (, ).
** [[Divancete a (toponimeye)]] («», «», «»)
* [[Atroclaedje del divancete]]

== Sacwants tinmes toponimikes ==
=== Åbes et plantes ===
* åbes
** [[beyôle (toponimeye)|beyôle]]
** [[cerijhî (toponimeye)|cerijhî]]
** [[faw (toponimeye)|faw]]
** [[frinne (toponimeye)|frinne]]
** [[ônea (toponimeye)|ônea]]
** [[plaene (toponimeye)|plaene]]
** [[poerî (toponimeye)|poerî]]
** [[reton]]
** [[så (toponimeye)|så]]
** [[sitok (toponimeye)|sitok d' åbe, sitokisse, sitocoe]]
** [[tchinne (toponimeye)|tchinne]]
* [[bouxhe (toponimeye)|Bouxhon, Bouxhe, Bouxhêye, evnd.]]
** [[côrî (toponimeye)|côrî]]
** [[spene (toponimeye)|spene]]
* ôtès plantes
** [[brouwire (toponimeye)|brouwire]]
** [[djiniesse (toponimeye)|djiniesse]]
** [[djonkea (toponimeye)|djonkea]]
** [[lexhe (toponimeye)|lexhe]]
** [[ronxhî (toponimeye)|ronxhes]]
** [[rozea (toponimeye)|rozea]]
** [[waisse]]

=== Arkeyolodjeye ===
* [[oxhea (toponimeye)|oxhea]]
* [[tchestea (tomonimeye)|tchestea]]
* [[tomboe]] et [[tombale (toponimeye)|tombale]].

=== Aiwes ===
==== Corantès aiwes ====
* [[sourd (toponimeye)|sourd]]
* [[fontinne (toponimeye)|fontinne]]
* [[pixhlote (toponimeye)|pixhlote]]
* [[ri (toponimeye)|ri, rew, bî, bek]]
* [[Aiwe (toponimeye)|aiwe]]
* [[gofe (toponimeye)|gofe]]
* [[golete (toponimeye)|golete]]
* [[rive (toponimeye)|rive, rivadje, rivire]]
* [[wé (toponimeye)|wé]]

==== Cropantès aiwes ====
* [[basse (toponimeye)|basse]]
* [[vevî (toponimeye)|vevî]]
* [[laetche (toponimeye)|laetche]]

==== Frexhès plaeces ====
* [[Broû (pré)]]
* [[Bu (toponimeye)|bou, bu, boû, bû, pû, boutea, boûtea, bultea]]
* [[Fa (toponimeye)|fa, fwè]]
* [[Fagne (tponimeye)|Fagne]]
* [[han (toponimeye)|Han]]
* ''[[bodje mosch- (toponimeye)|Mosch-]]''
* [[miere (toponimeye)|Miere]] (plaece avou bråmint des broûs)
* [[pré (toponimeye)|Pré]]
* [[Waerixhea]]

==== Teres a vey avou des aiwes ====
* [[iye (toponimeye)]]

=== Bastimints ===
* [[Abeye (toponimeye)|abeye]]
* [[eglijhe (toponimeye)|eglijhe]]
* [[gregne (toponimeye)|gregne, heure]]
* [[måjhon (toponimeye)|måjhon, manaedje]]
* [[moustî (toponimeye)|moustî]]
* [[pousse (toponimeye)|pousse]]
* [[tchestea (toponimeye)|tchestea]], [[tchession (toponimye)|tchession]], [[tchestele (toponimeye)|tchestele]], evnd.

=== Biesses ===
* [[anweye]]
* [[damjhele (toponimeye)|damjhele]]
* [[gade (toponimeye)|gade]]
* [[leu (toponimeye)|leu]]
* [[oujheas el toponimeye|oujheas]]
** [[moxhnire (toponimeye)|moxhnire]] (plaece avou des moxhons)
* [[rinne (toponimeye)|rinne]] (gurnouye)
* [[taesson (toponimeye)|taesson]]
* [[tchén (toponimeye)|tchén]]
* [[tchivå (toponimeye)|tchivå]]

=== Bwès ===
* [[bwès (toponimeye)|Bwès]]
* [[fayi (toponimeye)|Fayi]]
* [[håye (toponimeye)|Håye]]
* [[hé (toponimeye)|Hé]], [[hazale (toponimeye)|Hazale]]
* [[lô (toponimeye)|Lô]]
* [[ônoe (toponimeye)|Ônoe]]
* [[spexhe (toponimeye)|Spexhe]]
* [[taeye (toponimeye)|Taeye]], [[taeye (toponimeye)|Virêye]], [[Rasse (toponimeye)|Rasse]]
* [[tchårnoe (toponimeye)|Tchårnoe]]
* [[tchenoe (toponimeye)|Tchenoe]]

=== Coirnêyes ===
* [[hamea (toponimeye)|hamea]] & [[hamtea (toponimeye)|hamtea]]
* [[veye (toponimeye)|veye]]
* [[coulot (toponimeye)|coulot]] et [[coulêye (toponimeye)|coulêye]]

=== Djeyolodjeye ===
* [[Agåjhe (toponimeye)|Agåjhe]]
* [[fondreye (toponimeye)|Fondrî, Fondreye]] (la-minme :''fondrî(e)'')
* [[mwaiye (toponimeye)|Mwaiye]]

=== Industreyes et mestîs ===
* [[Brictreye (toponimeye)|Brictreye]]
* [[Cårires (toponimeyes)|Cårires]] ([[Minires (toponimeye)|Minires]], [[såvnire]]s); po les pirires, loukîz a [[Pire (toponimeye)]]
* [[hourd di soyeu d' long (toponimeye)|Hourd di soyeu d' long]]
* [[Maca]]
* [[mestîs (toponimeye)|Nos d' plaeces a vey avou les mestîs]] (come : [[:Wikt:mangon|Mangon-broû]] a [[Djalhé]])
* [[Molén (toponimeye)|Molén]]
* [[tchafor (toponimeye)|Tchafor]]

=== Istwere ===
* [[Batreye (toponimeye)|batreye]]
* [[Bas Payis otrichyins (toponimeye)|Plaeces lomêyes tins do redjime otrichyin]]
* [[Congo]]
* [[Comogne]](s)
* [[Djubet (toponimeye)|Djustice]] (plaece del potince)
* [[Måle (toponimeye)|Måle]] (plaece di rashonnaedje des årmêyes)
* [[Pelrins (toponimeye)|Voyes shuvowes des pelrins]]
* [[Sarazin (toponimeye)|Sarazin]] (purade po des djins erirés ki po des [[Sarazin]]s d' Espagne)

=== Monts et vås ===
* [[falijhe (toponimeye)|Falijhe, faloejhe, falijhou, falijhea]]
* [[fosse (toponimeye)|Fosse]], [[foxhale (toponimeye)|Foxhale]]
* [[Fraite (toponimeye)|Fraite, Fraiti, Fraiteure]]
* [[hougne (toponimeye)|Hougne]]
* [[Mont (toponimeye)|Mont]]
* [[riwård (toponimeye)|R(i)wård]]
* [[Tiene (toponimeye)|Tiene]] / [[tier (toponimeye)|tier]]
* [[Vå (toponimeye)|Vå]]

=== Rilidjon et creyances ===
* [[Diåle (toponimeye)|Diåle]]

=== Tchamps ===
* [[bounî (toponimeye)|bounî]]
* [[broû (pré)]]
* [[corti (toponimeye)|corti & djårdén]]
* [[coûteure (toponimeye)|coûteure & coûturele]]
* [[doyåre (toponimeye)|doyåre]]
* [[han]]
* [[hourlea (toponimeye)|hourlea]]
* [[pré (toponimeye)|pré]]
* [[rou (toponimeye)|rou]]
* [[sårt (toponimeye)|sårt]]
* [[Ster (toponimeye)|ster]]
* [[tchamp (toponimeye)|tchamp]]
* [[trî (toponimeye)|trî, trîxhe, trîxhea]]
* [[waerixhea (toponimeye)|waerixhea, waerixhet]]

=== Tere ===
* [[pire (toponimeye)|pire]]
* [[mårlire]]
* [[tawe (toponimeye)]]

=== Voyes ===
* [[Croejhete (toponimeye)|Croejhete]], [[croes (toponimeye)|croes]]
* [[Pont (toponimeye)|Pont]]
* [[Pazea (toponimeye)|pazea]], [[pî-sinte (toponimeye)|pî-sinte]]
* [[Rotoe (toponimeye)|Rotoe]]
* [[Rowe (toponimeye)|Rowe & rouwale]]
* [[Schavêye (toponimeye)|Schavêye]]
* [[Tidje]]
* [[Tchimin (toponimeye)|tchimin]]
** [[Tchinrowe]]
* [[voye (toponimeye)]]
** [[Hierdåvoye]]
** [[Tcherå (toponimeye)|tcherå(ve voye)]]
* [[wé (toponimeye)|wé]]

== Kimons nos ==
* [[kimon (toponimeye)|kimon]]
* [[cawe (toponimeye)|cawe et cawete]]

== Sacwants viyaedjes avou del toponimeye cial ==
=== dedja bén avancîs ===
* [[Bayamont]]
* [[Bévurcé]]
* [[Bôdeu]]
* [[Bovgnî]]
* [[Buzet]]
* [[Ciergnon]]
* [[Djiblou (veye)]]
* [[Djimbe]]
* [[Djoupeye]]
* [[Djumet]]
* [[Dorene]]
* [[Ebem-Emål]]
* [[Francortchamp]]
* [[Fromlene]]
* [[Han-so-Lesse]]
* [[Hestape]] (el Flande, astok del Walonreye)
* [[Hinne-Sint-Pire]]
* [[Hodimont (Vervî)]]
* [[Idje]]
* [[Li Bork]]
* [[El Rubiveye]]
* [[Limbôr]]
* [[Lîssin (toponimeye)]]
* [[Li Vå-Sinte-Ane]]
* [[Mårcin (toponimeye)|Mårcin]]
* [[Masbor (toponimeye)|Masbor]]
* [[Mitchroû]]
* [[Mouhagne (viyaedje)]]
* [[Nafraiteure (toponimeye)|Nafraiteure]]
* [[Nanene]]
* [[Ovîfa]]
* [[Rete]] (nos walons el comene, aprume tîxhon-cåzante)
* [[Ridû (toponimeye)|Ridû]]
* [[Rindeu (viyaedje)]]
* [[Roli]]
* [[Rotchô]]
* [[Rozou-Crinnwik]]
* [[Sint-Amand]]
* [[Tchîplaene]]
* [[Ton (viyaedje)|Ton]]
* [[Transene (toponimeye)|Transene]]
* [[Ucîmont]]
* [[Vervî (veye)|Vervî]]
* [[Viyance (toponimeye)|Viyance]]
* [[Viyé-so-Lesse]]
* [[Wiyete]]

=== djusse kimincîs ===
* [[Åbe-dilé-Fosse]]
* [[Ambli]]
* [[Amrene (Rotchfoirt)]]
* [[Anloe]]
* [[Årdjetea]]
* [[Ate (veye)]]
* [[Åye]]
* [[Badjimont]]
* [[Baileu]]
* [[Barbinçon]]
* [[Bastogne (veye)|Bastogne]]
* [[Ben-Ahin]]
* [[Bidjîlêye]]
* [[Bihin]]
* [[Bovegne]]
* [[Brå-dlé-Libråmont]]
* [[Brinne-e-Hinnot]]
* [[Cele-dilé-Dinant]]
* [[Chili]]
* [[Cirou-Moustî]]
* [[Côroe]]
* [[Corti-Wodon]]
* [[Coûteure-Sint-Djermwin]]
* [[Cugnon]]
* [[Custene]]
* [[Djinefe-el-Hesbaye]]
* [[Djoupeye]]
* [[Dôtchamp]]
* [[Durnale]]
* [[Élessene]]
* [[Engroe]]
* [[Ermeton-so-Bier]]
* [[Ermeton-so-Mouze]]
* [[Esneu]]
* [[Eure-li-Romin]]
* [[Faiviè (viyaedje)]]
* [[Fraipont]]
* [[Fumwè]] ([[Walonreye di France]])
* [[Furnå]]
* [[Gomzé]]
* [[Graide]]
* [[Han-so-Eure]]
* [[Han-so-Sambe]]
* [[Haneu (veye)|Haneu]]
* [[Håre (viyaedje)|Håre]]
* [[Hesta (viyaedje)]]
* [[Hour-dilé-Houyet]]
* [[Hu (veye)]]
* [[Indji (viyaedje)]]
* [[Låtu]]
* [[Lere]]
* [[Les Libins]]
* [[Les Tchairires (Yåle)]]
* [[Leuze-dilé-Du]]
* [[Lessive]]
* [[Li Nefe]]
* [[Live (Nameur)|Live]]
* [[Lixhe]]
* [[Loyi]]
* [[Måjhret]]
* [[Måzêye]]
* [[Mélin-el-Hesbaye]]
* [[Mermoite]]
* [[Mitchrou]]
* [[Moite-Han]] (''Môrtëhan'')
* [[Monbiåd]]
* [[Mont-Sint-Wubert (viyaedje)]]
* [[Moumåle]]
* [[Moustî-so-Sambe]]
* [[Moxhe (viyaedje)|Moxhe]]
* [[Nanene]]
* [[Nåwinne]]
* [[Nîmal]]
* [[Nîme]]
* [[Nodwé]]
* [[Nolevå]]
* [[Ompré]]
* [[Ohin]]
* [[Ôtêye]]
* [[Oû-l'-Grand]]
* [[Palijhoû (viyaedje)]]
* [[Pelinne]]
* [[Pîtrin (viyaedje)]]
* [[Poitchrece-e-l'-Årdene]]
* [[Poitchrece-e-Condroz]]
* [[Rimagne]]
* [[Saive]]
* [[Såtou]]
* [[Sint-Mårtén]]
* [[Sint-Medåd]]
* [[Soûmagne]]
* [[Sovet]]
* [[Smu]]
* [[Sprimont (viyaedje)]]
* [[Straimont]]
* [[Strintchamp]]
* [[Tcherin]]
* [[Tchespire]]
* [[Tegnêye]]
* [[Timister]]
* [[Uwar (viyaedje)]]
* [[Veskeveye]]
* [[Vieme-dilé-Biarin]]
* [[Viyé-l'-Boune-Aiwe]]
* [[Wagnlêye]]
* [[Wahå]]
* [[Wårdin]]
* [[Wernant]]
* [[Yåbe]]
* [[Yon]]

== Rilomés toponimisses do walon ==
* [[Albert Carnoy]]
* [[Jean Germain]]
* [[Jean Haust]]
* [[Jules Herbillon]]
* [[Paul Marchot]]

== Lives, rivuwes et waibes sol toponimeye do walon ==
* ''[[Bulletin de la Commission de Toponymie et Dialectologie]]''
* [[Live Haust so les nos d' plaeces del Walonreye]] (1940-1941), kel rahouca, c' est : **TG1**.
* [[Live Carnoy so les viyaedjes, les hamteas et les aiwes del Beldjike]] (1948), kel rahouca, c' est : rahouca : **TG2**.
* [[Live Herbillon so les comenes del Walonreye]] (1986), kel rahouca, c' est : **TG3**.
* [[Live Jespers so les nos d' plaeces del Walonreye et d' Brussele]] (2005), kel rahouca, c' est : **TG4**.
* [[Papî Doppagne so les nos d' plaeces des viyaedjes del Walonreye francesse]], kel rahouca, c' est : **TG5**.
* [[Djivêye UCW des nos d' viyaedjes del Walonreye]] (diviè 1998), kel rahouca, c' est : **TR1**
* [[Djivêye Dascotte so les nos d' plaece do Cinte]] (**TO5**)
* Live do tchenonne Roland «Djedene et ses fîs» (''Gedinne et ses fiefs''), **TSD120'''

## Hårdêyes divintrinnes
* No des viyaedjes del Walonreye.
* No d' viyaedjes ki n' egzistèt nén