Påter

thumb|Li Påter e walon, so on texhon di l' abeye di Måtche-les-Dames
Li **Påter** u li **påtnosse**, lomêye eto **priyire do Signeur** ou «**Vos, nosse Pere**» ou **Påter noster**, c' est ene rilomêye priyire crustinne, k' est ddja metowe dins l' Evandjîle.

## Mwaissès racsegnes
Li prumî mot e latén a dné s' no ås påters, po cmincî avou l' priyire do Signeur, mins avou on stindaedje di sinse a bråmint des priyires.

E Noû Testamint, i gn a deus cognes del påter. Li prumire, c' est l' cene d' après Matî; l' ôte, d' après Luk. Li prumire, c' est l' minme k' a vnou disk' a nozôtes d' ene djermêye a l' ôte, et k' ons dit ou tchanter a messe ou ås ofices.

Dispu les messes dins les lingaedjes do payis (e pus e latén), on î radjoute voltî ene cawete:
:*La ki li rweyåme, li pouxhance et l' pezance sont da vos,
:*asteure et todi et ås trevéns des trevéns. Åmen.

## Li cogne d' après Luk
Elle est scrîte e 12inme tchaptrê, al copete, et n' a k' cénk dimandaedjes. Ele n' a måy sitî eployeye come ene priyire. Vo l' la, come elle a stî ratournêye pa Djôzef Mignolet:
:Nosse pere,
:Ki vosse no soeye adegni;
:Et k' vosse rweyålté vegne;
:Dinez nos tchaeke djoû li pan k' i nos fårè
:Et rmetoz nos nos petchîs
:Ca nos rmetans, nozôtes ossu, a tos les cis ki nos dvèt
:Et n' nos tchôkîz nén el temtåcion.

## Li cogne d' après Matî
Elle est scrîte å 6inme tchaptrê, a pårti do 9inme vierset. Elle a set dimandaedjes et c' est çou k' ons eploye come ene priyire. Vo l' la, come elle a stî ratournêye på Pere Djihan-Mareye Lecomte:

:Vos, nosse Pére, k' est e cir,
:Ki vosse no soeye beni,
:Vegne li djoû k' on vs ricnoxhrè come Rwè,
:K' on vs schoûte sol tere, come e cir.
:Dinez nos ouy nosse pwin po l' djournêye;
:Fijhoz ene croes so tos nos mancmints,
:Come nos l' fijhans avou po les mancmints des ôtes.
:Ni nos leyîz nén aler a voleur må fé,
:Mins tchessîz l' må erî d' nozôtes.

## Li cogne del trådicion
E walon, li pus viye påter, d' après Matî, dit insi:

:Vos, nosse Pere k' est la hôt,
:Ki vosse no fouxhe beni cint côps.
:Ki l' djoû vegne k' on vos ricnoxhe come mwaisse.
:K' on vs schoûte sol tere come å cir.
:Dinez nos ådjourdu li pwin po nosse djournêye.
:Fijhoz ene croes so tos nos petchîs,
:Come nos l' fijhans eto so les petchîs dås ôtes.
:Ni nos leyîz nén tchaire e l' eveye di må fé,
:Mins tchessîz l' må lon erî d' nozôtes.

## Modêye Lucien Léonard
Li modêye Lucyin Linåd, c' est on ratournaedje al libe des idêyes del påter.
:*Bon Diè, nosse pa did lahôt,
:*A vosse no, k' on rinde bon dvwer !
:*Vegne li djoû k' vos seroz rwè
:*Å cir et vaici sol tere. Bon Diè,
:*Ås omes, tchaeke djoû, dinez l' pwin;
:*Racwitez nos mariminces come nos levrans l' penitince
:*Ås cis ki nos ont fwait tourmint.
:*Et fjhoz nos cwite di co fé l' må.

## Ôte ratournaedje e walon
Vo-z è ci onk:
:*Vos, nosse Pere k' est la-hôt,
:*Ki vosse no soeye beni cint côps.
:*Ki l' djoû vegne k' on vs ricnoxhe come mwaisse. 
:*K' on vos schoûte sol tere come å cir. 
:*Dinez nos ådjourdu li pwin po nosse djournêye. 
:*Fijhoz ene croes so tos nos petchîs 
:*Come nos l' fijhans eto so les petchîs dås ôtes. 
:*Ni nos leyîz nén tchaire dins l' inveye di må fé 
:''Mins tchessîz l' må lon èrî d' nozôtes.

## Rimetaedje des diferinnès modêyes
Pol cwatrinme idêye, mågré ki l' påter eritêye rishonne foirt al cene d' après Matî, i gn a deus diferinces. Aprume, li pupårt des lingaedjes, minme li latén, dimandnut li pwin di tos les djoûs. Li grek, tot come on vî ratournaedje latén, a-st on mot ki vout dire: «(dimander assez) po viker». 

Pol cénkinme dimande, e bråmint des lingaedjes, on cåze di petchîs (come e Luk), dabôrd k' e Matî li tecse grek et latén djåze des desses a rmete.

## 
Ôtès modêyes 

## Sourdants