Lîssin (viyaedje)

**Lîssin** (fr: *Lincent*, nl: *Lijsem*), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye, k' a divnou intité.
* Limero del posse: 
** Asteure : **4287**.
** Di 1969 a 1977 : **5958**.
* Limero diyalectolodjike : **W&nbsp;4**

Sipotaedje des djins : les  (mot walon sorcoinrece), ricomprins les  (a vey avou l' ovraedje di fjhaedje di for å pwin, avou do tawea).

thumb|Li Rond Pont des Forguinîs (u For'''di'''nîs ?)

## [[Toponimeye|No di des plaeces]] di Lîssin
### Hamteas et coulots
* Les Brouwires (so plaece *Les broûyêres*.
* Li Valêye (al Valêye).
* Li Viyaedje.
* Li ståcion (a li Ståcion).
### Ôtès plaeces
thumb|Plake del rowe do Piroe 
* A vey avou les tchamps.
** Li Piroe (la-minme*Pîrwè*, F. *Piroi*) : tchamps avou bråmint des pires.
** Al Pireuse (la-minme*Piereuse*)
** el Campagnete (la-minme*Compagnete*)
** Pré Mitchåd (la-minme: *Pråy Mitchåd*)
** å Bocåd.
* A vey avou les bwès.
** Li Bwès d' Pelinne.
** L' åbe di Pelinne.
** Les Håyes Flipe. (la-minme: *les Hâyes Flupe*).
* A vey avou l' dimorance et l' vicaedje des djins.
** Li  (ancyinne pirreye).
** El tombe di Wåmont
** Al Tchôdire (la-minme: *Al Tchôdêre*).
** Tchapele Cayou.
* A vey avou les aiwes.
** Li Baclene (ri ki prind sourd a Lîssin, et s' maxhî e Djåçlete a Maret.
** A l' Akeduk (.
** Li waerixhet (la-minme*Warihè*).
** Les set fontinnes.
* A vey avou les monts et vås.
** Å Trô (F. *rue des Sorbiers*).
* Les voyes, tchimins, rowes et rouwales.
** Al   : (F. *chavée Malpas*, *rue Malpas*) : schavêye avou bråmint des broûs.
** Li Voye do Ptit-Halet, do Grand-Halet, di Maret, d' Emna.
** Li Voye d' Oû-l'-Grand (la-minme: *Oû-l'-Grond*).
** Li Voye des scoles
** Li Voye des Bayis
** Li Voye di l'eglijhe
** Li Voye des seurs; 
** Li Voye des .
** Les shijh voyes (la-minme: *sî vôyes*).
** Al Fåsse Voye.
** Li rouwale Casse.
** Rowe des Gotes 
** Li schavêye Djåke (la-minme: *havée Djâke*).
** Divins les Tournants (la-minme: les toûnonts).
* Nén clairs.
** A Véta.
### Nos d' måjhons
* Amon Mantin.
* Amon Mitchåd (li tchestea)
* amon Payoûte.
* amon Lantè.
* amon Potiket. 
* amon Gozete.
* amon Djôr
* amon Peyote. 
* amon Gubele.

## Istwere
Li dominne di Lîssin fourit dné å tchapite Sint Bietmé a Lidje e 12inme sieke. On-z î cåzéve li flamind disk'&nbsp;å 15inme sieke; a ç'&nbsp;moumint la, gn a yeu tot d'&nbsp;on côp on dispeupmint (62 måjhons e 1437, 21 e 1485), et c'&nbsp;est des familes walones k'&nbsp;el vinît rpeupler.
E l'&nbsp;ancyin redjime, Lîssin esteut dins l'&nbsp;dutcheye del Braibant, kimandêye på drossåd d'&nbsp;Djodogne.

## Economeye
### Agricoûteure
Grossès cinses di culteure, avou bråmint del betråle a souke; on-z a saetchî al blanke pire dispu l'&nbsp;18inme sieke disk'&nbsp;å 20inme sieke.
### Industreyes
thumb|li viye eglijhe di Lîssin 
Gn aveut ene rilomêye cårire di tawea, el plaece k' on dit "al Pirreye". Li viye eglijhe di Lîssin est basteye avou ces pires la. On  la k' on taeyive li pire, a stî serêye e 1945. Li tawire esteut manaedjeye del famile Vanhoven.

### Amuzmints
Dicåces : A Påke, c' esteut l' dicåce al Valêye et al Fiesse-Diu, c' esteut al Brouwire.

Dinltins, gn aveut des coûsses di tchvå d' labour.
## Lingaedje des djins
### Istwere des lingaedjes
Dins l'&nbsp;vî vî tins, li flamind, mins l'&nbsp;walon dispu l'&nbsp;16inme_sieke.
### Accint walon d' Lîssin
Lîssin est metou a tchvå sol Payis d' Nameur eyet l' Payis d' Lidje, mins gn a bråmint dpus d' piceures di Nameur ki d' Lidje. 
* Accints :
** Li betchfessî å est bén prononcî come e daenwès, minme po les sons "ê", é et in : pré => li *Pråy* Mitchåd.
* Les AN si prononçnut ON come sovint, el Hesbaye :  si dit *oncine*.
** Li betchfessî OE si prononce "*û*" (come di Hu al Viye Såm).
** Les betchfessîs XH & SCH si prononcèt CH u H (sorlon les djins) :  : on prononce *chwèle* (come a Nameur) et *hèle* (come a Lidje).
** Li betchfessî JH ni s' prononce nén H, mins nén J nerén : c' st on fondou H : nåhi si prononce *nåy*
** L' Oyon OU/U si prononce U, come a Nameur : cou, coulot si prononcèt *cu*, *culot*. 
** Li betchfessî AE si prononce A, come a Nameur: coraedje, viyaedje si prononcèt *coradje*, *viyadje*.
** Li betchfessî EA: Bea, tchapea, vea, tchestea si prononcèt *bia, tchapia, via, tchestia u tchestê*. 
** Li cawete -ire si prononce -êre, come a Nameur :  si dit *plandjêre*.
** Li cawete -ene si prononce -ine : *oncine*, *fordine* (ansene, ). 
* Motlî :
** on dit "vaici" (come a Nameur) mins on comprind "cial" (come a Lidje). 
** del nute : *del nêt, del nint* (come a Nameur)
**  : *pétråles* 
** On såverdea si dit purade .