Nosse comene dit OYI (label)

thumb|Les dijh prumirès comenes sineuses do label
[thumb|sinaedje pa Bénédicte Linard ([Måmdiy, 2023)]]
[thumb|Spitch da Alda Greoli å prumî sinaedje ([Nameur, 2018)]]
[thumb|Spitch da [Michel Francard å prumî sinaedje]]
**Nosse comene dit OYI** (e-n alzacyin ***JA fer unseri Sproch***, e-n occitan ***Òc per l'occitan***, e burton ***Ya d'ar brezhoneg***), c' est ene operåcion ki dene ene ricnoxhance oficire a ene comene ki fwait toplin des accions po fé rviker on lingaedje dilérin djåzé so si stindêye di tere.

Po sacwants lingaedjes, gn a eto des soces ki pårticipèt.

## pol walon
### Istwere
L' idêye a stî enondêye e 2016 pa Nadine Vanwelkenhuyzen k' aveut ddja oyou djåzé d’ on sfwait label el France (pol burton, l’ alzacyin, l’ occitan u l' galo). 

Ele li prezinta å comitî del soce «Fiesse ås lingaedjes walons», dizo l' cogne d' on label come li ci des pus beas viyaedjes del Walonreye, metans.

Di l’ apinse teyorike, l’ enondaedje do pordjet va passer pa on tuzoe avou Marius Gigot, Jean-Luc Fauconnier, Baptiste Frankinet, Michel Francard et Alix Dassargues. 

Li label serè lomé e francès «*Ma commune dit OUI aux langues régionales*».

### Contnou des egadjmints
Po-z awè l' label, tchaeke comene si doet-st egadjî a fé 15 diferinnès accions pol walon dins 5 dominnes. Tchaeke accion rapoite 5 u 10 ponts. Po-z awè l’ acertineure, les comenes divèt awè, al boune, 100 ponts.

Dominnes
* Dominne 1 : atôtchance
** mete on tecse e walon dins tos les limeros del gazete del comene (10 ponts)
** mete so pî on pris po riscompinser des djins del comene ki boutnut po les lingaedjes do payis (10 ponts)
** fé ene inkete sol kinoxhance des lingaedjes do payis pa les djins ki vicnut dins l' comene (avou ene aidance do Siervice des Lingaedjes do Payis) (10 ponts)
** siner li « tchåte des spotchîs lingaedjes d’ Urope » (10 ponts)
** cåzer walon a l' atake des spitchs (5 ponts)
** fé des papîs d' priyaedje dins les deus lingaedjes (5 ponts)
** mete do walon (ou èn ôte lingaedje do payis) so les papîs a lete del comene (5 ponts)
** fé ene modêye walone del mwaisse pådje del waibe del comene (5 ponts)
** dner des cwåte di vizite dins les deus lingaedjes ås mimbes do consey comunå (5 ponts)
** mete on spot e lingaedje do payis al difén des emiles oficirs del comene (5 ponts)
* Dominne 2 : tuzance (culteure)
** pruster ene såle ås soces di waloneus (10 ponts)
** tos ls ans, mete so pî on spectåke al aisse del tuzance (10 ponts)
** mete des lives e walon dins l' bibioteke del comene (10 ponts)
** tos ls ans, mete so pî ene animåcion al bibioteke del comene (5 ponts)
** mete so pî des animåcions dins les måjhons po s' ripoizer del comene (5 ponts)
** aidî l' amontaedje d' èn ocupaedje e walon (u sol walon) tos ls ans (5 ponts)
** mete do walon (ou èn ôte lingaedje do payis) dins les fiesses del comene (cwarmea, evnd) (5 ponts)
* Dominne 3 : scolaedje
** fé on ptit live sol walon a dner ås parints des scolîs (avou ene aidance do Siervice des Lingaedjes do Payis) (10 ponts)
** fé pårticiper les scoles del comene a l' operåcion d' discovraedje des lingaedjes do payis metowe so pî pal Federåcion Walonreye-Brussele (*programme Langues et Cultures régionales en classe*) (10 ponts)
** tos ls ans, mete so pî ene animåcion po les scoles del comene (10 ponts)
** aidî l' amontaedje di tåvlêyes po cåzer les lingaedjes do payis (pruster ene såle, fé do zûnaedje…) (10 ponts)
** mete so pî ene bate di tchanson ou d' recitaedje (10 ponts)
** mete so pî ene sicole di walon (ou aidî ès amontaedje) (10 ponts)
* Dominne 4 : veyåvté, Tourisse et economeye (*) plakes di rowes e walon (10 ponts); (*) plakes d’ esplicaedje e walon dins sacwants monumints (5 ponts) (*) porminådes guidêyes e walon (10 ponts); riclame po rén sol waibe del comene ås comieces k’ åront des essegnes e walon, u des mots walons dins leu botike (5 ponts).

### Prumîs sinaedjes
Les dijh prumirès comenes k' ont siné po l’ awè, li prumî d' måss 2018, a Nameur, dins les waibes del vice-prezidinte del Walonreye, Alda Greoli.

Vola les comene k' on-z a dit, (inte di zeles les troes grandès veyes del Walonreye):
* Blegné
* Chevri-Rance
* Derbu
* Djerpene 
* Djeve
* Hu
* Lidje
* Måmdey
* Nameur
* Tchålerwè

Plake ministere Alda Greoli2.jpg|plake do buro da Alda Greoli, la k' les sinaedje s' ont fwait
Sinaedje Nosse comene dit oyi Blegné.jpg|Sinaedje pa Blegné
Sinaedje Nosse comene dit oyi Chevri.jpg|pa Chevri-Rance
Sinaedje Nosse comene dit oyi Derbu.jpg|di Derbu
Sinaedje Nosse comene dit oyi Djerpene.jpg|pa Djerpene
Sinaedje Nosse comene dit oyi Djeve.jpg|pa Djeve
Sinaedje Nosse comene dit oyi Hu.jpg|di Hu
Sinaedje Nosse comene dit oyi Lidje.jpg|di Lidje
Sinaedje Nosse comene dit oyi Måmdey.jpg|di Måmdey
Sinaedje Nosse comene dit oyi Nameur.jpg|pa Nameur
Sinaedje Nosse comene dit oyi Tchålerwè.jpg|pa Tchålerwè


## Avançmint
Al fiesse ås lingaedjes walons 2018, cwate mayeurs u mayoresse, les cis di Blegné, Hu (ki djåza walon), Djeve (ki djåza ene miete walon) et Nameur (ki préjha l' walon) vinît dire leu-z avizance sol pordjet. I respondît a Alix Dassargues, novele responsåve do cayet.

Les shuvants fourît: Bive, Fosse-li-Veye, Hesta, Nivele, Walin (payis strictumint walon-cåzants), Bruniau (payis picård), Aterte (payis lussimbordjwès-cåzant) eyet Biaumont, Chimai et Fritchapele (Bote do Hinnot, aschates walon-picård).


Alix-Dassargues comene oyi.jpg|Alix Dassargues prezinte l' avançmint do pordjet Nosse comene dit oyi
Avizances mayeurs Blegné Hu Djeve Nameur comene oyi.jpg|les mayeurs di Blegné, Hu, Djeve et Nameur deynut l' leur sol pordjet


Al fiesse ås lingaedjes walons 2023, gn ava cénk novelès comenes a dire «oyi».

## Accions pol veyåvté do walon
Dins les manires di «mete do walon divant les ouys des djins», on a metou des plakes di rowe e walon (sovint dizo l' francès); ciddé padzo, a Bive et a Nameur.


Wa plake å Moncê Rotchète.jpg
Wa plake Belfontinne Hans-è-bos.jpg
Wa plake Grå-Fayi vôye Cwarnîmont.jpg
Plake vî molén Nayômé.jpg
Plaque toponymique bilingue français-wallon, à Namur.jpg


Gn a eto des plakes a l' intrêye des viyaedjes (mins nén so ene grand-rote), avou li såvadje no des dmorants, come a Sint-Houbert.


Wa fr plake Sint-Yubert Borkins.jpg
Wa fr plake Lorci coucous.jpg
Wa fr plake Årvaye lumçons.jpg
Wa fr Veskeveye vexhåds vesseus.jpg
Wa plake Atrivå coirbås coirnayes.jpg
Wa plake Pwès pietris.jpg


Ou adon, des plakes e walon e l' veye po les fiesses del Walonreye.


Tecse Djåke Bietrand Tchålerwè 2022 Fiesses Walonreye Mambor.jpg|tecse da Jacques Bertrand
Tecses Djåke Bietrand Tchålerwè 2022 Fiesses Walonreye Lolote crama.jpg|pareymint: prumî coplet di Lolote


## Djivêye des comenes k' ont rçû l' label
E 2023, les comenes k' avént rascodou l' label riprezintént on Walon so troes.
* Aiwêye
* Åjhô-Préle
* Andene
* Anhêye
* Ater
* Bive
* Blegné
* Bôvetchén
* Bruniau
* Chevri-Rance
* Chili
* Cînè
* Clavir
* Courcele
* Crusnêye
* Dålem
* Djalhé
* Djerpene
* Djiblou
* El Lovire
* Elziele
* Erezêye
* Fosse-li-Veye
* Fraine-dilé-Anvegn
* Hesta
* Ite
* Les Bons Viyés
* Li Bork
* Li Noûpré
* Lidje
* Måmdiy
* Mont
* Nameur
* Perwé
* Plombire
* Ramiêye
* Spå
* Stoumont
* Tchålerwè
* Tcheslet
* Teu
* Timister-Clairmont
* Tiniveye
* Tornè
* Troes-Ponts
* Vierton
* Vizé
* Walcoû
* Walin

Gn a eto sacwants comenes k' ont yeu l' label mins k' i n' l' ont nén wårdé après les troes prumirès anêyes :
* Esneu
* Derbu
* Djeve
* Hu
* Manhé

## 
*  Totes les racsegnes sol waibe do Mwaisse Siervice des Belès-letes et do Live
*  Papî do "Swer"
*  sol wikipedia e francès, minmès sôres d' operåcion
** Minme operåcion e burton
** Minme operåcion e galo

## Sourdant