Maladeyes des rodjès biesses

Djivêye di des **maladeyes des rodjès biesses (bovrins)**
thumb|five di laecea

Les maladeyes des bovrins polnut esse rindjeyes sorlon les cåzes, u sorlon les organes la k' ele si rashiyèt.

## Rindjmint sorlon les cåzes
### cåzes fizikes
thumb|Fototinrûlijhaedje
* Li fotosinsiûlijhaedje
* Li paralizeye å nier do keute
* Li disclonaedje

### cåzes tchimikes
* Epweznaedje ås coltchikes
* Epweznaedje å rôze lawri
* Epweznaedje ås nitrates
* Epweznaedje ås sorgos nén maweurs (glucides ciyanurifôrmants)
* Epweznaedje å blåw toubak
* Epweznaedje ås schitroûles

### virûsses
thumb|Catåre malén
* Li catåre malén
* Li gripe canadyinne (nazitchenålite å virûsse, IBR)
* Li cocote
* Li leucôze des bovrins
* Li må d' araedje
* Li schite ås veas å virûsse BVD
* Li schite ås veas å cronivirûsse
* Li dermatôze matneuse

### priyons
* Maladeye des sotès vatches

### bactereyes
thumb|tcherbon des tchås, operé
* L' actinobacilôze (*Actinobacillus lignieresii*)
* L' actinomicôze (*Actinomyces bovis*)
* Li listeriôze (*Listeria monocytogenes*)
* Li mamite al grangrinne (*Staphylococcus aureus*)
* Li ptizeye (*Mycobacterium bovis*)
* li tcherbon des tchås (*Clostridium chauvoei*)
* li tcherbon el misse (*Bacillus anthracis*)
* li tetanosse (*Clostridium tetani*)
* li diermite eterdoetrece (*Sphaerophorus necrophorus*)
* li fordjetaedje minêyrece (*Brucella abortus*)
* li stronnant rôguea (*Sphaerophorus necrophorus*)
* l' Aiwe-e-cour (maladeye des vatches ås riketseyes) (*Ehrlichia ruminantium*)

### [[formagnant]]s
* Les clås d'&nbsp;esté.
* Les diele ås veas 
* Li brontchite viermineuse (*Dictyocaulus*)
* Li schite viermineuse des djonnes bovrins (*Ostertagia ostertagi*...)
* Li vier solitaire des veas (*Moniezia benedeni*)
* Li rogne (*Sarcoptes*)

### må-tournaedje do coir
thumb|touma del velêye, ledjir
* Li touma del velêye (five di laecea)
* Li sindrome del vatche djus
* li five di yebes

### mancances dins l' amagnî
* Li pômagne al vatche plinne
* Mancance di keuve
* mancance di zénk
* mancance di tchåsse

### magnants mås
thumb|crantche e l' ouy
* Crantche e l' ouy ås vatches

### Maladeyes nén bén esplikêyes u a puzieurès cåzes
* Moraedje do gris do cervea
* five di berwetaedje (veas a-z ecråxhî)

### Maladeyes di nexhance
* pita (maladeye)

## Rindjmint sorlon les organes

### Maladeyes totavå l' coir
* Li pômagne al vatche plinne
* Li touma del velêye (five di laecea)
* Li sindrome del vatche djus
* Li tcherbon el misse

### Maladeyes del boke
* Li cocote
* L' actinobacilôze (linwe di bwès)

### Maladeyes del pea
thumb|clå d' esté
* Li fotosinsiûlijhaedje
* Les clås d'&nbsp;esté.
* Les diele ås veas

### Maladeyes des tchås, des oxheas et des mimbes
* Li paralizeye å nier do keute
* Li disclonaedje
* Li maladeye des blankès tchås
* Li tcherbon des tchås
* el pita (maladeye)
* Maladeye do doet
** li diermite eterdoetrece
** li fotchroûle ou blanc må
** li forcrexhince eterdoetrece

### Maladeyes do pés
thumb|laecea d' colimamite
* Mamite ås biesses
** Li mamite al grangrinne
** colimamite

### Maladeyes do cervea et des niers
* Li må d' araedje
* Clå el miyôle, di cåze d' on waerbea
* Maladeye des sotès vatches
* li five di yebes
* Li touma del velêye (five di laecea)
* Li moraedje do gris do cervea

### Maladeyes des ouys
* Crantche e l' ouy ås vatches

### Maladeye do sistinme respirrece
* Li catåre malén

### Maladeyes do cour
* L' Aiwe-e-cour (maladeye des vatches ås riketseyes) (*Ehrlichia ruminantium*)
* Li clå-e-cour (coir etrindjir)

### Maladeyes do sonk et des organes al linfe
* Leucôze des bovrins
* Rodjès aiwes (babeziôze)
* Five ås crexhioûles (Teleriôze)

## Cérudjeye
thumb
* Tinaedje astok
* Operaedje des tetes ås vatches
* Botniraedje
* Côpaedje-evoye di l' ouy

## Motlî walon des maladeyes des rodjès biesses
* Motlî so les waides do Payis d' Heve (E211 dins l' djivêye des motîs), pp 80-86.
* Motlî so l' aclevaedje des rodjès biesses a Djåçlete (C18) pp. 299-339.
* Motlî so l' aclevaedje a Tcherin (S28) pp. 77-86.
* Motlî del cinse a Fraire (O102) pp. 108-111
* Motlî d' Tchonveye (S104 pp. 197-199)
* Motlî d' Céle (C20) pp. 59-63