Adjeyant

200px|thumb|Adjeyants del Wisconsene

Èn **adjeyant**, (on dit eto: **ome di strin**), dins l' foclore del Walonreye, di Flande et del Picårdeye, c' est des grandès posteures, k' on pormoenne avå les voyes li djoû d' ene fiesse rilomêye dins ene metowe veye. On lzès rexhe voltî tins des mascarådes.

*C' est ene sacwè diferinne des des [[grand foirt ome|grands foirts omes]] des viyès [[fåve do vî vî tins|fåves]].*

## Istwere des adjeyants
### Do tins des Gålwès
Cezår cåze dedja des adjeyants dins s' live "Li guere des Gåles (tchaptrê VI). I dit : 
:*Sacwants peupes ont des adjeyants, fwait d' oizires fesseyes, k' on rimplixh di djins et-z î mete li feu. Pus sovint des codånés, mins eto des enocins.*

### Istwere des adjeyants del Walonreye
Les pus vîs adjeyants ki vikèt co asteure sont, sins manke, Monsieu et madame Gouyasse d' Ate, k' egzistént ddja e 15inme sieke.

Dispu ls anêyes 1980, gn a todi dpus d' veyes et viyaedjes k' ont des adjeyants. Insi, a Welin, li les 9 adjeyants n' ont stî askepyî ki dispus 1984, dispu k' on-z a adjinçnêye on cwarmea.

Å cmince, les adjeyants estént poirtés pa les djins. Il estént fwaits d' oizires Asteure, i sont metous so des rôletes. Et on les agritche biesmint al bole des otos po lzès miner d' ene plaece a l' ôte.

## Egzimpes d' adjeyants foclorikes
[thumb|Davau, èn adeyant d' Tchålerwè, batijhî po rinde bon dvwer a [Ferdinand Davaux.]] 
Sacwants adjeyants sont lomés tot biesmint "adjeyant":
* L' Argayon d' Nivele.
* L' Årdjouwant d' Nameur.

Mins, å pus sovint, i sont lomés pa des ptits nos:
* Ate : Goyasse (***Gouyasse***) riprezinte li grand foirt ome del Bibe. On l' mareye al dicåce do 4imme semdi d' awousse, après vepes, avou ***Dame Gouyasse***, dabôrd, ene ôte adjeyante. Li mariaedje si fwait sol tchapistrea di l' eglijhe Sint-Djulin. Adon, gn a l' bierdjî David ki tape ene bale d' Ate a *Gouyasse*, manire di dire "tapez lzès djus, les grands". *Gouyasse* si fwait rascode på ptit David mins dit : "dji n' so nén co moirt." Et come d' efet, on l' rivoet l' dimegne avou ls ôtes: **Sanson**, **Ambiyorisse**, **Mamjhele Victwere** ().
* Bastogne : les troes adjeyants d' Bastogne sont **Troufet** eyet s' feme **Mareye-Djihene** (*Marîe-Jane*), askepyîs e 1958, eyet leus fi **Tanta, [[:Wikt:rawieu|Rawieu]] d' Oxhs**, askepyî e 1963. Troufet sereut on vraiy Bastognård, k' åreut fwait cåzer d' lu å sidje di Bastogne pås Lidjwès e 1238.
* Lidje : **[[Tchantchès]]** et **Nanesse**.
* Mont : **Batisse** et **Laliye**.
* Sint-Houbert : **Pancarou** et **Lisbete**.
* Tchålerwè : Djihan (*Djan*), Djihene (*Djene*), Djambot, El Mayeur, Maca, el Facteur, El tchampete, Davå, Lahousse.
* Welin : "Wandalino", li pus vî des adjeyants, maryî avou l' "Dame di Welin"; il ont yeu deus efants : Hayete, et Yacinte. Les ôtes viyaedjes ki vnèt al mascaråde di Welin ont leus adjeyants, avou: 
** Almå : li cavlî Lambiet.
** Dåvdisse : Djihan l' Emerite.
** Freyeu : li moenne Bietmé.
** Lompré : Djihan l' Aveule.
** Sohire : Djåke di Djenå.
** Tchanlî : li monnî Hinri d' Tîne.
** Tchålerwè : Davau

E sacwantès plaeces, i sont lomés do no do viyaedje:
* L' ome di strin di Petbåy: on l' lome **Petbåy**.

## Foû del Walonreye
### El Flande ey el Bijhe di France
Les minmès uzances di porminer des adjeyants azès fiesses egzistêye eto el Flande et dins l’ Bijhe di France.

### A Brussele
A Brussele, les nos des adjeyants sont tertos Flaminds, come li veye dinltins:
* **Catrene**: adjeyante do *Vismet*
* **Rolle** k' åreut viké podbon a *Steenpoort*
* **Dorotijke**, on maxhaedje di sinte Dorotêye, siervowe a l' eglijhe del tchapele, et da Tortijke, ene saedje-dame.

### El [[Wisconsene]]
L’ uzance walone s’ a epoirté el Wisconsene, påzès Walons d’ låvå. Les adjeyants sont håynés å *Belgian Day* (li 21 di djulete).

## Hårdêye difoûtrinne
* Istwere des adjeyants d' Tchålerwè.

## Sourdants