Tchår

thumb|avou des rujhales et les penes rilevêyes
On **tchår** u **tcheriot** , c' est èn ekipaedje ås cwate rowes, saetchî pa des boûs, des tchvås ou on tracteur, po tcherdjî dso des dinrêyes, des bwès, des pires, evnd.

*Ene [[tcherete]], c' est come on tchår, mins avou fok deus rowes.*


Tchår å toetea egzôde Libin.jpg
Country trailer.jpg
Ox wagon at Aliwal North.jpg
Walraversijde27.jpg


## Motlî
Çou k' on mete so on tchår si lome ene **tcherêye**. 

Les voyes la k' les tchårs polént passer, divins l' tins, si lomént des **[[tcherå (toponimeye)|tcherås]]**.

L' ome di mestî ki fjheut des tchårs si loméve on **tchårlî** u on **tcheron**. Fé on tchår si djheut **tchårloter**. 

Li mot "Tchårlî" (rifrancijhî *Charlier*) a divnou on no d' famile corant del Walonreye.

Les cis ki minént des tchedjes å lon avou des tchårs si lomént **tcherons ås longs voyaedjes**.

## Les pîces do tchår
thumb|tchår dismonté
* li dvant do tchår 
** les , deus bwès ki sont raloyîs å coron padrî pa li  (, )
** li 
** li  di dvant.
* li drî do tchår
** li 
** li 
** li  ki sere li londje sol fotche; li bwès do bråyloe si lome eto li  u ; li serer s' dit ""
* li  ki tént eshonne li drî eyet li dvant
* les ahesses; li fén del londje, ki stritche foû padrî, c' est l'  do tchår.
** li  avou les pietches ou pikets; tinou seré pas  do bancåd.
** les  po mintni les tchedjes so les costés.
** les  po mintni les tcherêyes padvant
* li , k' a replaecî l' ancyin 
* So tchaeke trin d' rowes
** l' , avou l'  d' aessi
** les rowes di bwès u d' cawoutchou; les rowes di bwès sont fwaites di , rascovrowes do ,  et des ; gn a co l' .


Tchår divant.jpg|divant do tchår : sipêye (1); årmons (2); doetoe (3)]]
Tchår londje bancåd limeroté.jpg|londje, bancåd, sopresse
Schalete tchår.jpg|schalete et rujhales
Tchår fier xhamea drî limeroté.jpg|fotche (1), xhamea (2)
Soprece pupe del londje.jpg|sopresse avou li dbout (pupe) del londje
Soprece bancåd londje do tchår.jpg|sopresse di bancåd
Doetoe.jpg|doetoe; xhamea, sopresse
Bråyloe.jpg|Li bråyloe bråylêye li londje eyet l' fotche
Tchår mecanike.jpg|mecanike


## Istwere
Les tchårs sont vîs vîs. Li mot vént do gayel "carro-" ki vout bén dire on tchår ås cwate rowes. C' est l' mot gålwès k' a dné l' mot latén, et nén å rvier.

Ça fwait k' les rowes di bwès n' ont waire candjî dispu dvant Djezus-Cri, disk' al kimince do 20inme sieke. Diviè les anêyes 1950, tos les tchårs ont stî ahessîs avou des rowes di cawoutchou. Come po tos les candjmints, gn aveut des cis ki lzès discåzént : i djhént k' on n' oyeut pus les tchårs ariver so les voyes (les rowes di bwès fijhént on dero d' tos les diåles), et k' adon, on riskéve des accidints.

## Uzaedjes des tchårs
### tcheryî å four et ås djåbes
Al fenåjhe ey a l' awousse, li tchår esteut todi rcwesté po tcheryî å four et ås . C' est adon k' on-z aveut dandjî do bancåd et des pikets.

thumb|tire-djus (e djaene coleur)

Po tni eshonne ene tcherêye di four u d' djåbe, on l' pircive. Li pîce di bwès esteut metowe ådzeu, et tnowe pa ene tchinne padvant. Padrî, on l' tinkyive avou l' .

## Loukîz eto
* rimorke
* cariole
* rododo

## Hårdêyes difoûtrinnes
* On tecse so les tchårlîs 
* On tecse so les tchårlîs 

## Sourdants