Picård (lingaedje)

lingaedjes &gt; indo-uropeyin &gt; italike &gt; galo-roman &gt;
lingaedje d' oyi &gt; **picård**
----

Li **picård**, c' est on lingaedje d' oyi cåzé dins l' pus grand boket del Picårdeye di France et el mitan coûtchantrece del Province do Hinnot, e l' Walonreye.

300px|right|thumb|'''picård'''

Côdes ISO 639-3: **pcd** 

## Egzimpe di tecse
* e picard: *O volons bailler à tous chés gins du monne intieu qu'i varont vir chés pages lo, un froumionnemint d'informations à rapport éch picard et pi s'vie. A sro cangè, rapassè pi ractualisè rédjuyéremint.*
* ratournaedje e walon: Nos vlans bayî a tos les djins do monde etir ki vénront vir ces pådjes ci, on froumixhmint d'&nbsp;informåcions rapoirt å picård et pu s'&nbsp;veye. Ele seront tchandjeyes, coridjeyes et metowes a djoû regulirmint.

(tecse di prezintåcion sol waibe di «Ch'Lanchron»)

## Picård et walon
Li walon s' a schåyî do picård a pårti di l' an 1000, et les deus lingaedjes estént pår diferins a pårti di 1200-1300. 
 
Nerén, li picård a kécfeye dimoré li lingaedje nôbe pol walon lontins après. Metans :
* Sititchaedje d' on CH picård dins les scrijhaedjes oficires di des plaeces avou on son S e walon :
** Mårcin : F. *Marchin*.
** Djåçlete F. *Jauchelette*
* li betchfessî SH a stî atuzlé po tni conte di prononçaedjes CH ki s' avançnut foirt ådvins del Walonreye linwistike.
* Sacwants spårdaedjes des disfondowes e walon mostere des disfondowes a môde picård bråmint pus avanceyes k' i n' divreut. 
** candjî (pus lådje oyowe) : c' est ene disfondowe come *tchandjî* k' åreut dvou esse dispårdowe totavå.
** li G di gaeye (dobe rifondowe) ki va disk' å payis d' Hu, et ki n' divént "djaeye" ki pus lon.
* On rtrouve des disfondowe picådes dins des tote pitites coines del Hôte-Årdene, on payis foirt wårdiveus pol walon (çou ki pôreut mostrer ki ces disfondowes la estént pus corantes la sacwants siekes). Insi po "diele" (mape A.L.W. 15.20), nos avans ene disfondowe *djèfe* foirt sipårdowe el Hôte Årdene, avou des sorcoines (Solwåster) ki diynut *guèfe*.

Loukîz eto : calcaedje do picård

## Linwince
### Ortografeyes
Li picård n' est nén podbon rfondou, ni ehåyî.

Sacwants rcwereus, come Fernand Carton, ont atåvlé del riscrire dins l' sistinme Feller (sistinme Feller-Carton).  Il egziste d' ôte sistinme, metans les cis askepyîs sorlon l' fonetike : li sistinme Mahieu u l' ci da Lefèvre. Avou ça k' Alain Dawson boute so on sistinme di mîtrins scrijhas (*graphie-pivots*) et mete des tecses so ene båze di dnêyes. Li seule ortografeye atåvlêye djondante do rfondou walon el **picård**, c' est l' sistinme Lévèque-Braillon. K' on lome, el **picård**, «&nbsp;*[[:pcd:Grafies_picardes#Grafie_L%C3%A9v%C3%A8que-Braillon|grafie uniformisante]]&nbsp;*».

### Motîs do picård
* Motî picård da Gabriel Hécart (rahouca e Wiccionaire : **PiF1**)
* Motî picård da Sigart  (rahouca e Wiccionaire : **PiB3**)
* Motî do picård del Chonwé da Louis Vindal (rahouca e Wiccionaire : **PiB1**)
* Motî picård d' Âte da René Huvelle (motoit on replaidaedje do *Motî do picård del Chonwé* , d' ewou l' rahouca e Wiccionaire : **PiB1b**)
* On coplemint do *Motî picård d' Âte* a stî metou so les fis pa Jean Stamanne diviè 2011 (rahouca e Wiccionaire : **PiB6**), ki contént des mots scrît avou l' accint di *[[:fr:Mévergnies|Mévergnies]]* ; on trove eto on motî da lu so *Freelang* ki rashonne les deus motîs dizo l' no francès **' (2007 — 2014).
* [[Motî do picård di Wiyere]] da [[Jules Renard]] (rahouca e [[Wiccionaire]] : **PiB2**)
* [https://web.archive.org/web/20070808235905/http://www.ulb.ac.be/philo/spf/wallonnes/dialecte/lexlittdialht.htm Diccionaire so les fis avou tos les motlîs do Hinnot bedje]: (rahouca e [[Wiccionaire]] : **PiB4**)
* [[Motî francès-borén]] da [[Georges Larcin]]: (rahouca e [[Wiccionaire]] : **FPiB1**)

=== Croejhete ===
E picård, li [[sudjet (croejhete)|sudjet]] del troejhinme [[djin (croejhete)|djin]] est todi repeté pa on [[prono]].
:''A l’ preumière goute, èl pièrot, i-a rassi ét i-a rincafougnî s’ tiéte d’dins ses plumes (Al prumire gote, li pierot, ** il** a rashid et ** il*' a racafougnî s’ tiesse dins ses plomes) ([[J.M. Kajdanski]]).

Gn a on [[definixhant årtike]] tipike, avou ene [[divanceye voyale]] : éch : 
:*éch lanchron ( *plante* =   )
Gn a toplin des dvanceyès voyales :
* des cenes come e rfondou walon (ki vnèt ddja do Coûtchant walon) 
::*el pierot, ès tchot, 
* des cenes k’ i gn a nén (u foû waire) e walon :
::*èd mémoire d’ oisiau (di memwere d’ oujhea)
::*èj veu pôs (dji n’ vou nén)

=== Morfolodjeye ===
* [[Cawete picåde -iau]]

== Djins do picård ==

=== Bindes al muzike ===

* [[El Jeann'Elizabètt Schrapnèl Binde]]

=== Scrijheus ===
* [[Bruno Delmotte]]
* [[Armel Depoilly]]
* [[Christian Derycke]]
* [[Fernand Dessart]]
* [[Joseph Dufrane]]
* [[Rose-Marie François]]
* [[Jean-Marie Kajdanski]]
* [[René Lemur]]
* [[Charles Letellier]]
* [[Géo Librecht]]
* [[Paul Mahieu]]
* [[Geneviève Pittellioen]]
* [[Adolphe Prayez]]
* [[Henri Raveline]]
* [[Marius Staquet]]
* [[Roland Thibaut]]
* [[Maximilien Vanolande]]

=== Bouteus et rcwereus ===
* [[Jean-Marie Braillon]]
* [[André Capron]]
* [[Fernand Carton]]
* [[Alain Dawson]]
* [[Bruno Delmotte]]
* [[Jean-Michel Éloy]]
* [[Michel Lefèvre]]
* [[Olivier Ongelaer]]
* [[Jean Stamanne]]

====
[[Djeu_d'_cråwe#e_picård|Ratourneures e picård vinant do djeu d' cråwe]]

====
* so les waibes Wikipedia :
** 
** [[:pcd:Accueul|Wikipedia e picård]]
** [[:pcd:Grafies picardes|Ortografeye do picård]] (e picård)
*** [[:pcd:Feller-Carton|Sistinme Feller-Carton]] (e picård)
* å dfoû des wikis
** [http://carton.fernand.free.fr/Notation%20Picard%20Feller%20Carton.pdf Sistinme Feller-Carton] (e francès)
** [https://web.archive.org/web/20090831060356/http://lanchron.dyadel.net/ Waibe del rivuwe "Ch'Lanchron"]
* waibes di cåzaedjes
** http://ches.diseux.free.fr/sons/d85.mp3
** http://ches.diseux.free.fr/diri/dir85.htm
** *Centre de Ressources pour la Description de l'Oral'' (CRDO) (https://web.archive.org/web/20110811103713/http://www.language-archives.org/language/pcd)

## Referinces eyet sourdants