2023

## Ça s' a passé ciste anêye la
[thumb|Adrovaedje del [Fiesse ås lingaedjes walons, pa Jacques Remy-Paquay, prezidint do Rweyå Club walon]]
### Etrevéns a vey avou l' walon

#### Fiesse ås lingaedjes walons
El fiesse ås lingaedjes walons s' a tnou a Måmdiy li 13 di may. Li bate di dvize, c' esteut so l' walon dins les medias. 

#### Lives e walon
thumb
thumb
* Evoye, Abråm (Joseph Dewez)
* Les aviretes da Keket (Jean Goffart)
* Contes a rlaye (Joselyne Mostenne)
* C' esteut ayir (replaidaedje d' ene ramexhnêye da Gabrielle Bernard)
* Al coine des djoûs (Jean Collette)
* Bokets pol dierinne shijhe (replaidaedje d' ene ramexhnêye da Émile Gilliard)
* Pitits mots do dimegne å matén (Émile Hesbois)
* Ké bea bouket (antolodjeye) (Paul Gilles avou l' aidance d' ene pitite trope di Relîs namurwès)
* Fredi et Simone (Éric Monaux)
* *[[Pou lès dines èyèt lès tchots]]* (Léon Hansenne, Pascal Héringer, Michel Robert, Michel Vanderplaetse et Philippe Decraux)

I gn a yeu des standes ås lives e walon les troes djoûs do wekene di Påke (9, 10 et 11 d' avri) a Rdû.

#### Lives et studias sol walon
* Sacwants spots e walon d' Måmdiy (Rweyå Club walon d' Måmdiy)
* Sincieus papî so les noûmots do walon, sicrît pa Michel Francard (lijhåve so l' Aberteke).
* *[https://objectifplumes.be/complex/panorama-de-la-litterature-en-langues-regionales-romanes-de-wallonie/ «Panorama de la littérature en langues régionales romanes de Wallonie»]*, èn årtike so les belès-letes e lingaedjes do payis, pa Baptiste Frankinet.
* *[https://statistiques.cfwb.be/fileadmin/sites/ccfwb/uploads/documents/Rapport_LRE_Version_finale.pdf «Vitalité des langues régionales endogènes de Wallonie : enquête quantitative»]*, on studia del Federåcion Walonreye-Brussele.
* Fleurs del såvadje Årdene (live e francès, mins avou l' ramexhnaedje di tos les nos e walon, sicrît pa Joël Thiry)

#### Teyåte e walon

#### Tchanson e walon
Fiesse del tchanson e walon a Djiblou li 10 di setimbe.

Sitroete plake da Willy Marchal: Tchansons e walon

#### Emissions e walon
* Matélé (Rotchfoirt a prodût sacwants emissions «Schoûtez ene miete»

### Etrevéns a vey avou l' Walonreye
Li 28 di setimbe, li grande inkete sol pratike do walon (et des ôtes mancîs lingaedjes del Walonreye) rexhe e l' Federåcion Walonreye-Brussele (direccion del ricwerance). Elle est lijhåve vaici.

### Etrevéns a vey avou l' Beldjike
On fiestixh les 10 ans d' ringne da Flipe prumî.

### Ôtes etrevéns
thumb|hosmint d' tere do Marok
thumb|bildigne di Gaza wagant cåze d' on bombårdumint israyelî
Li 6 di fevrî, pus griyeus hosmint d' tere dispu 100 ans e l' Tourkeye ey e l' Sireye (7,5 sol schåle Richter 50.000 moirts). Li 8 di setimbe, èn ôte, nén si foirt (7 ponts sol Richter), e Marok (hosmint d' tere do Hawse). 

Porshûte del guere d' Oucrinne, avou l' Urope et les Estats Unis ki sotnèt todi dpus l' Oucrinne, adon ki l' Chine copele li Rûsseye, diplomaticmint, todi. Li controfinsive des Oucrinnîs po rprinde li Dombasse di l' esté a fwait berwete.

Li govienmint d' foite droete israyelî atake foirt sovint les Palestinîs dins leu cåzu-estat, et touwer toplin des rezistants. E moes d' octôbe li mouvmint Hamasse si rvindje tot macsådant des civils e-n Israyel minme, dilé l' frontire avou l' Binde di Gaza. Va shuve li guere di Gaza (2023-2024) la k' les 22.000 Palestinîs vont esse touwés, aprume dins des bombårdumints, rén k' so les troes ptits moes del fén d' 2023.

Emey avri, guere civile e Soudan inte deus djenerås (k' avént rprins l' povwer ås civils l' anêye di dvant).

Li 26 di djulete, côp d' estat e Nidjer; i s' end eshût ene crijhe eternåcionåle. Li 30 d' awousse, côp d' estat e Gabon.

Novele margaye e Hôt Carabaxh. 

Reschandixhaedje del Bole: moes d' djulete li pus tchôd djamåy ricoirdé. Målfeus d' bwès tocosté, aprume e l' Grece, dins les Iyes Canareyes, e-n Awayî, el Bijhe do Canada (Grand bwès bijhrece). Termenes di waernu nén ordinaires e l' Urope coûtchantrece. Des målfeus ont co stî esprindous esprès e l' Amazoneye, ostant e Braezi k' e l' Boliveye.

Fén d' l' esté, grossès aiwes e l' Libeye, shûte a on stron d' pourcea ki distrujha deus astantches må etertinowes (20.000 moirts). E moes d' enaiwaedje di sacwants viyaedjes e l' Flande coûtchantrece ey dins l' Pas-d'-Calès vijhén.

## Ont vnou å monde ciste anêye la

## Ont morou ciste anêye la
### Rilomés Walons et waloneus
* 23 d' måss&nbsp;: Émile Gilliard
* 16 d' avri&nbsp;: Émile Bothy
* 25 di djun&nbsp;: Wiyam Dunker
* 5 d' octôbe&nbsp;: Christian Thonet

### Ôtès djins
* 27 d' octôbe&nbsp;: Li Keqiang
* Paco Rabanne
* Silvio Berlusconi