Willy Bal

**Willy Bal** a skepyî li 11 d' awousse 1916 ey a morou li 18 d' awousse 2013. 

C' est on scrijheu e walon et on rcwereu sol walon, k' a cmincî les deus bouyes tot djonne. 

Willy Bal est on råle mimbe di l' SLLW ki djåzeut voltî walon avou les waloneus. Et s' endè siervi dins ses spitchs dins les strimaedjes di lives e walon. Il eployive pår li walon cwand il esteut dins les djuri d' teze di diyalectolodjeye walone (metans po Aclevaedje des bovrins a Djåçlete da Jean-Jacques Gaziaux).

## Biyografeye
Il est sôdård tins del Deujhinme guere daegnrece et il est fwait prijhnî après l' Bataye del Lys. Il est ritnou cénk ans å long e-n Almagne. I cåze di tot ça dins sacwants d' ses lives : *[[Å solea des leus (novele)|Au soya dés leus]]* (1947), *[[Warum Krieg ? (sovnances)|Warum Krieg ?]]* (1996)…

Il a felmint bouté tot-z eplaidant les foyous d' Arille Carlier so les mots walons do payis d' Tchålerwè, dins li *[[Motî do Coûtchant walon|Dictionnaire de l'Ouest-wallon]]* (1988).

## Sicrijhaedjes e walon
thumb|100px|coviete di “Pokes et djårnons”
Dedja e 1937, i disfind si memwere a l' UCL so l' accint walon d' Djanmioû ki serè eplaidî dizo l' tite " Lexique du parler de Jamioulx "(1949) (rahoukî come **O90** dins l' djivêye des motîs do walon). 

Des ramexhnêyes di powinmes, c' est “Houpeas d' avri” ki rexhe li prumî (1949), divant “Å solea des leus” (1947), “Pokes et djårnons” (1947). Pu gn ourit li gros live k' endè rashonne bråmint: ”Œuvres poétiques wallonnes” (1990). 

Come sicrijheu d' prôze, i cmince pa vudî des ptits contes et noveles: “Troes contes” (1938); “Il aveut poirté l' solea dins s' bezaece” (1951), “Fåves del taeye ås fraijhes et contes do Tiene al Bijhe” (1956). 

Pus tård, Wili Bal va passer a des scrijhaedjes ene miete biyografikes, ene miete filozofikes, ki racontèt si tins d' sôdårds et di prijhnî tins del guere di 1940-1945. Li prumî d' zels, “Warum Krieg ?” (1996), va esse riprin dins on pus spès live: “Djonnesse a målvåt” (2001). Dins s' djonnesse, djustumint, il aveut eto ratourné on roman da Ramuz “Aline” (parexhou e 1998), et scrît del proze nén racontrece “El redjon dins l' monde” (1936).

Il est rprins dins l' grosse antolodjeye da Piron et dins l' antolodjeye Gallimard des powetes do 20inme sieke, avou les ôtes riprezintants del djermêye 48. Il est rprins eto dins l' antolodjeye Fleurs diyalectåles, dins l' Antolodjeye Scrire ey il a stî publiyî sacwants côps dins l' rivuwe *[[MicRomania (gazete)|micRomania]]*.

## Cårire ådfoû do walon
thumb|(diviè 1970)
Å dfoû do walon, il a eto scrît des sincieusès sacwès sol francès. Insi, il aveut-st enondé on "motî des mots afrikins e francès". 

Di s' mestî, il a cmincî prof d' atenêye a Mårcin 11 ans å long (1945-1956), tot-z î tnant eto ene pitite cinse. Adonpwis, il eva come prof d' univ å Congo, a l' univiersité Lovanium. Il î dvént doyén del Faculté d' Letes (1962-1965). I rintere adon el Beldjike, a l' UCL, todi come prof di romanes, pu divént doyén del Fak di Letes (1968-1970). Di 1970 a 1973, i serè vice-prezidint do Consey Academike.

## Willy Bal eyet li mouvmint ravicantisse
Willy Bal a stî onk des råles romanisses a djåzer di l' avni do walon e walon, et a tuzer ene miete a si ehåyaedje: *Standardiser, moderniser, la juste mesure à garder* (2002). Mins i n' a måy fwait l' ascoxheye di oizeur ecoraedjî on walon unifyî.

## Hårdêyes difoûtrinnes
* 
** Pådje di sacwants d' ses scrijhaedjes (e rfondou walon)
** Prumire pådje (e "prerfondou")
* sol waibe SLLW (e Feller)
** Antolodjeye di ses scrijhaedjes
* Bibiografeyes e francès
**  Si bibiografeye sol waibe di l' SLLW (e francès)
**  Si bibiografeye sol waibe di l' Academeye francesse di Beldjike

## Sourdants