Motlî des etimolodjeyes gayeles do walon

Cisse pådje cial est on ptit **motlî des etimolodjeyes gayeles do walon**, ki rashonne les mots walons dedja studyî so l' eciclopedeye Wikipedia (ezès hagnons sol gålwès, sol fornaiviaedje linwistike et so l' etimolodjeye gayele), dins l' Esplicant motî do walon, adonpwis, dins l' Wiccionaire.

I sont-st assonrés pa bodje gålwès, bråmint rashious sol rîlêye da Jean Degavre.

## Co a mete e plaece
* *reyan* (), *rix* ().
* 

## A
### bodje '''''alo''''' (pire)
*  (montinne)
*  (viyaedje)

### bodje '''arno-''', '''arwo-''' (corante aiwe)
* .
*  (bodje gayel + bodje latén *vermis*).
*  (bodje gayel + cawete -ton).

## B
### erî-rfwait bodje '''''barros''''' (copete, tiesse)
* 
* 
### erî-rfwait bodje '''''bebro''''' (li brun)
* 
* 
* 
* 

### erî-rfwait bodje '''''becco''''' (betch di poyon, mot po mot : pitit)
* 
* , 

### erî-rfwait bodje '''''bedu''''' (bî d' molén)
* , .
### erî-rfwait bodje '''''belgo-''''' ()
* , .
* .
### no d' deyesse '''Belisama''' (li pus rglatixhante)
* 
*  
### erî-rfwait bodje '''''bok''''' (infleure)
Parintêye dins les lingaejdes d' ouy :
* irlandès *bocain* : dj' infele.
* walès *bogail* : botroûle.
#### avou adoûcixhaedje del cossoune
* 
#### avou ridaedje G = D
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Ces mots la ni sont nén raitîs come etimolodjeye celtike på FEW, mins revoyîs a on mot-brut "bod".
#### avou ridaedje K = T
* 
### bodje '''''boios''''' (bouxheu, broyeu)
Sinse do mot : sôdård ki s'&nbsp;bate bén, ki broye tot.
* 
* 
* 
### erî-rfwait bodje '''''bona''''' (cinse, hamtea, viyaedje)
* 
### erî-rfwait bodje '''''boxo-''''' (bwès)
*  
### bodje '''''braca''''' (bråyes)
* , , .

### bodje braces 2 (frexhe oidje, brå)
* .
### erî-rfwait bodje '''''-breto-''''' (djudjmint, tribunå)
*  (la k'&nbsp;on-z afitchive les djudjmints, et mostrer les codånés).
*  (må prin, come onk ki va å tribunå), 
### erî-rfwait bodje '''''-bretra-''''' (brete, margaye)
* . 
*   
* 
* 
* 
*  (bråmint des sinses a vey avou des cåzaedjes u des côps d'&nbsp;baston).

### erî-rfwait bodje '''''britula'''''
* 

## C
### bodje '''''caballus''''' (tchivå)
* 
* 
### erî-rfwait bodje '''''caito-''''' (boket d' bwès)
* 
### erî-rfwait bodje '''''curmi-''''' (bire)
*  (noûmot)

### erî-rfwait bodjes '''''caljo''''' (ronde pire) et ''callio'' (coyon, tiesticule)
* , ,  (tourner come ene ronde pire)
*  (pitite pire po djouwer avou);  (minme djeu, avou des oxheas)
* 
* 
* 
* ,  , , .
### erî-rfwait bodje '''''cambo''''' ()
thumb|Les tchames d' ene rowe, on mot et ene tecnike ki vnèt des Gålwès 
* .
*  (crawieus boulome, ki fwait rire).
*  (catoû d' l' Escô).
### erî-rfwait [[aplacaedje]] '''''cand-ara''''' (blanke aiwe)
*  (hamtea & aiwe)
### erî-rfwait bodje '''''carro-''''' (tchår ås cwate rowes)
* 
* 
* 
### erî-rfwait bodje '''''cassanos''''' (tchinne)
* 

### bodje '''clon''' (fesse, )
* , , .
### betchete '''''com-''''' (pår, totafwait, etirmint)
* , bråmint pus addlé l' sinse gålwès ki l' sinse del betchete latene con- (fé avou).
### erî-rfwait bodje '''''conno''''' ()
*  (*Congidunus*, viyaedje).

## D
### erî-rfwait bodje "dergila"
*  (blancåsse årzeye)
### erî-rfwait bodje "derveta"
*  (ronde plake malåde sol pea)
### erî-rfwait bodje "diuona" (aiwe di Diu)
* Dion (viyaedjes et aiwes)
* Dwecea (aiwe et viyaedje)
### erî-rfwait bodje '''''dragenos''''' (sipene)
*  
### bodje '''''dunon'''''
Li mot vout dire: grosse måjhon avou des meurs di disfinse, metowe so ene hôteur.
*  (*Congidunus*, viyaedje).
*  (*Glanno-dunum*, viyaedje)
*  (motoit l' minme mot, viyaedje avou l' eglijhe tot dzeu, co lomêye moustî)
*  (*dunon*, li fôrturesse sol Sanson, viyaedje)

## G
### erî-rfwait bodje '''''gaba''''' (goidje, gozî)
* .
* , . 
* .

### erî-rfwait bodje '''''ganeta''''' (båshele, kimere)
* 

### erî-rfwait bodje '''''gansko''''' (coxhe, tcherowe)
* , 

### erî-rfwait bodje '''''gena''''' (deus-aiwes)
Sinse do mot : boke, plaece do maxhaedje di deus aiwes.
* .
* .
* 
* 
* 

### kimon no '''''glastum''''' (waisse u )
do bodje *glasto-* (bleuw, vete, gris).
* 

### erî-rfwait bodje '''''gobbo''''' (boke)
* 
* 

### bodje gayel '''''geusiae''''' (gozî)
*  (*geusiae* => *goxhrê* => *gorea*)
* 
* ,  
* 

### erî-rfwait bodje bodje gayel '''''grava''''' (graevetes)
* 
* , 

### erî-rfwait bodje bodje gayel '''''gulbo''''' (betch)
thumb|goupes: co on mot et ene usteye des Celes.
* .

## H
### bodje '''Hoyo''' ()
* 
* 
* 
* 
* 

## I
### rapititixhante cawete –ino, -ina
* cawete –in : 
* cawete –ene : 

### erî-rfwait bodje '''''iverno-''''' (corante aiwe)
* 
* 
* 

## J
### erî-rfwait bodje '''''jouga''''' (djonkea)
* , 
### erî-rfwait bodje '''''jugo''''' (djeu po-z ateler les boûs)
*  
### erî-rfwait bodje '''''jutta''''' (boleye, cråxhe)
* , 

## L
### ''lecia'' (aiwe avou des pires)
* , , 

### erî-rfwait bodje gayel '''''liga''''' (mwints sinses)
* 

## M
### bodje '''''marga''''' (måle, blanke tere)
* 
* 
*  (viyaedje),  (sipotaedje).
### erî-rfwait bodje '''''maro''''' (grand)
*   no d' famile

## N
### erî-rfwait bodje '''''nemo-''''' (cir)
* 
* 

## O
### cawete –ona (nos d’ aiwes)
* 

## R
### erî-rfwait bodje '''''redo-''''' (lisse, rade, coûsse di tchår)
* 

## S
### erî-rfwait bodje '''''sudia-''''' (soûfe, sûne)
* 

## T
### bodje '''''tazgo''''' (taesson)
* 
### bodje '''''tnoc''''' u '''''troc'''''
* , 

## U & V
### erî-rfwait bodje '''''uluos''''' (poûssire)
* , 
### erî-rfwait bodje '''''uxso''''' (ådzeu, metou å hôt)
*  (ridoblete: "mont d' å hôt").
*  (ridoblete: "mont d' å hôt").
### betchete ''''ver-'''' (sor-)
*  (sor-, avou ene idêye d' aler trop lon).
*  (teribe bok).

#### 
 (dedja studyîs sol Wiccionaire)