Conjugaison et lexique de 5000 verbes wallons

Les **Codjowaedje eyet motî d' 5.000 viebes e walon**, ki l' tite e francès, c' est ***Conjugaison et lexique de 5000 verbes wallons***, c' est on live di codjowaedje des viebes walons, fwait pa Emile Gilliard. Il a vudî e 2000.

Mågré l' tite, i gn a 3627 viebes diferins. Po tchaeke di zels, on dene e francès les sinses do viebe (avou pa côps des egzimpes d' eployaedje), ça fwait ki c' est eto on ptit motî walon francès et ki l' live est rprins sol limero **[C54]** dins l' djivêye des motîs do walon.

Les viebes sont rindjîs dins 70 categoreyes; ces categoreyes sont eployeyes dins l' motî Gilliard (2007) po dner po tchaeke viebe si codjowaedje.

## Clasmint des viebes
Li groupaedje est fwait d' après les trokes do walon:
* esse & aveur: 1-2
* 1re troke (apus ki l' disrîlé "aler"): 3-16
* 2inme troke: 17-23, 25-29
* 3inme troke: 24
* 4inme troke: 30
* distrîlé viebe "aler": 32
* 5inme troke: 31 et 33-70

# **[[codjowaedje awè|awè]]**, disrîlé
# ***ièsse*** (esse), disrîlé
# **[[codjowaedje bouter|bouter]]** (A=B=C=bout-, dji boute, nos boutans, i boutnut, dj' a bouté); parey e rfondou
# ***doner*** (diner) (A=C=*don-*, B=*don-/dô-*, dji *done*, nos *donans*, i *don'nut*, dji *don'rè* ou *dôrè*, dj' a *doné*); e rfondou i s' codjowe come copiner (A=d(i)n-, B=din-, C=den-; dji dene, nos dnans, i dinnut, dj' a dné)
# **[[codjowaedje disfacer|disfacer]]** (A=B=C=disfaç-; dji disface, nos disfaçans, i disfaçnut, dj' a disfacé) come «bouter» mins candjmint c  ç
# **[[codjowaedje djouwer|djouwer]]** (A=*djouw-* B=C=*djoûw-*, dji *djoûwe*, nos djouwans, i *djoûwnut*, dj' a djouwé); e rfondou i gn a-st on candjmint d' voyale mins al dierinne sillabe (A=B=djouw, C=djow-; dji djowe, nos djouwans, i djouwnut, dj' a djouwé) 
# ***toûrner*** (tourner) (A=*toûrn-*, B=C=toûn-, dji toûne, nos *toûrnans*, i toûnnut, dj' a *toûrné*); parey e rfondou, såf k' on n' sicreye nén l' tchapea pa dvant "r": (A=tourn-, B=C=toûn-, dji toûne, nos tournans, i toûnnut, dj' a tourné).
# ***ètèrer*** (eterer) (A=*ètèr-* B=C=*ètêr-*; dj' *ètêre*, nos *ètèrans*, il *ètêrnut*, dj' a *ètèré*); parey e rfondou, såf k' on n' sicreye nén l' tchapea pa dvant "r": (A=B=C=eter-; dj' etere, nos eterans, il eternut, dj' a eteré).
# **[[codjowaedje intrer|intrer]]** (A=intr- B=C=*intêr-*; dj' *intêre*, nos intrans, il *intêrnut*, dj' a intré); parey e rfondou, såf k' on n' sicreye nén l' tchapea pa dvant "r": (A=intr- B=C=inter-; dj' intere, nos intrans, il internut, dj' a intré).
# ***marier*** (maryî) (A=*mâry-*, B=C=*marîy-*; dji *marîye*, nos *mârians*, i *marîynut*, dj' a *mârié*); les sfwaits viebes (calkés do francés en -rier/-lier) sont del 3inme troke e rfondou (A=mary, B=C=marey; dji mareye, nos marians, i mareynut, dj' a maryî)
# ***rivièrser*** (rivierser) (A=*r(i)vièrs-* B=C=*r(i)viès-*; dji rvièsse*, nos *rvièrsans*, i *rvièsnut*, dj' a *rvièrsé*); mougnaedje do "r" et candjmint s <-> ss; parey e rfondou (ås rîles d' ortografeye près): (A=r(i)viers-, B=C=r(i)vies-; dji rviesse, nos rviersans, i rviesnut, dj' a rviersé).
# ***aprèster*** ([[codjowaedje aprester|aprester]]) (A=*aprèst-* B=C=*aprèstéy-*; dj' *aprèstéye*, nos *aprèstans*, il *aprèstéynut*, dj' a-st *aprèsté*); parey e rfondou (såf k' on sicrêye -êy- li sfwait son): (A=aprest-, B=C=aprestêy-; dj' aprestêye, nos aprestans, il aprestêynut, dj' a-st apresté)
# ***chofler*** ([[codjowaedje shofler|shofler]]) (A=*chofl-* B=C=*chofèl-*); sicrît e rfondou ça dene: (A=shofl-, B=C=shofel-; dji shofele, nos shoflans, i shofelnut, dj' a shoflé)
# [*èmeler*] ([[codjowaedje hemler|hemler]]) (A=*èmel-* B=C=*èmeléy-*); li seule diferince avou «aprester» est ortografike ([[mouwea e]] purade ki rén do tot; si ça sreut scrît *èmler* ça n' freut nén on modele a pårt; sicrît e rfondou ça dene: (A=heml-, B=C=hemlêy-; dji hemlêye, nos hemlans, i hemlêynut, dj' a hemlé).
# ***chîjeler*** ([[codjowaedje shijhler|shijhler]]) ces la ont on dobe codjowaedje, come «hemler» ou come «shofler» (A=*chîjel-* B=C=*chîjèl-* *'ou** B=C=''chîjeléy-''); sicrît e rfondou ça dene: (A:shijhl-, B=C=shijhel- ou B=C=shijhlêy-; dji shijhele ou shijhlêye, nos shijhlans, i shijhelnut ou shijhlêynut, dj' a shijhlé).
# ***bèrcer*** ([[codjowaedje bercer|bercer]])? (A=''bèrç-'' B=C=''bèrcéy-'') come «aprester» mins candjmint c <-> ç; sicrît e rfondou ça dene: (A=berç-, B=C=bercêy-; dji bercêye, nos berçans, i bercêynut, dj' a bercé).
# ***bachî*** ([[codjowaedje baxhî|baxhî]]) (A=B=C=''bach-'', dj' a ''bachî''); parey e rfondou (a pus ki l' sicrijhaedje "xh"): (A=B=C=baxh-; dji baxhe, nos baxhans, i baxhnut, dj' a baxhî).
# **picî** (A=B=C=''piç-'', dji pice, nos piçans, i piçnut, dj' a picî) come «baxhî» mins candjmint c <-> ç
# **sipiyî** (A=''s(i)piy-'' B=C=''s(i)pîy-''; dji spîye, nos spiyans, i spîynut, dj' a spiyî); e rfondou i gn a, po les pårlers levantreces, on candjmint d' voyale pol bodje C, rascovrou avou l' [[betchfessî ey]], et di pus on n' sicreye nén l' tchapea pa dvant "y": (A=B="s(i)piy-, C=s(i)pey-; dji speye, nos spiyans, i speynut, dj' a spiyî); mins ds ôtes viebes (come [[codjowaedje abiyî|abiyî]]) n' ont pont d' candjmint d' voyale (A=B=C=abiy-); come dins l' pårler d' Moustî ci candjmint d' voyale la n' egzistêye nén ces deus sôres sont metowes dins on minme groupe
# ***astaurdjî*** ([[codjowaedje astårdjî|astårdjî]]) (A=''astaurdj-'' B=C=''astaudj-''); parey e rfondou (a pus k' on eploye "å"): (A=astårdj-, B=C=astådj-; dj' astådje, nos astårdjans, il astådjnut, dj' a-st astårdjî).
# **loyî** (A=''loy-'' B=C=''lôy-''; dji ''lôye'', nos loyans, i ''lôynut'', dj' a loyî); parey e rfondou, såf k' on n' sicreye nén l' tchapea sor on "o" pa dvant "y": (A=B=C=loy-; dji loye, nos loyans, i loynut, dj' a loyî).
# ***plèyî*** ([[codjowaedje pleyî|pleyî]]) (A=''plèy-'' B=C=''pléy-''; dji ''pléye'', nos ''plèyans'', i ''pléynut'', dj' a ''plèyî'')
# ***batijî*** ([[codjowaedje batijhî|batijhî]]) (A=''batij-'' B=C=''batîj-''; dji batîje, nos batijans, i batîjnut, dj' a batijî); parey e rfondou, såf k' on n' sicreye nén l' tchapea sor on "i" pa dvant ene doûce cossoune come "j": (A=B=C=batijh-, dji batijhe, nos batijhans, i batijhnut, dj' a batijhî).
# ***bambî*** ([[codjowaedje bambyî|bambyî]]) (A=bamby- B=C=''bambîy-''; dji ''bambîye'', nos bambians, i ''bambîynut'', dj' a ''bambî''); e rfondou on eploye li betchfessî "ey", di pus po l' infinitf et l' pårticipe passé on eploye ''-yî'' (nén djusse ''-î''); c' est l' 3inme troke da Hendschel: (A=bamby- B=C=bambey-; dji bambeye, nos bambians, i bambeynut, dj' a bambyî).
# ***chwarchî*** ([[codjowaedje schoircî|schoircî]]) (A=''chwarch-'' B=C=''chwarchîy-''; dji ''chwarchîye'', nos ''chwarchans'', i ''chwarchîynut'', dj' a ''chwarchî'')
# ***fwarcî*** ([[codjowaedje foircî|foircî]])? (A=''fwarç-'', B=C=''fwarcîy-''; dji ''fwarcîye'', nos ''fwarçans'', i ''fwarcîynut'', dj' a ''fwarcî''); parey ki l' modele 25, pus candjmint c <-> ç.
# **fortchî** (A=fortch-, B=C=''fortchîy'' **ou** B=C=fotch-); dobe codjowaedje; sicrît avou l' betchfessî "ey" do rfondou ça dene: (A=fortch, B=C=fortchey- ou B=C=fotch; dji fotche ou fortcheye, nos fortchans, i fotchnut ou fortcheynut, dj' a fortchî).
# ***lèyî*** ([[codjowaedje leyî|leyî]]) (A=''lèy-'' B=''lê-'' C=''lêy-''); sicrît e rfonoud ça dene: (A=ley, B=lai, C=laiy-; dji lai, nos leyans, i laiynut, dj' a leyî).
# ***rèwèyî*** ([[codjowaedje riwoeyî|riwoeyî]]) (A=''rèwèy-'' B=C=''rèwîy-''; dji ''rèwîye'', nos ''rèwèyans'', i ''rèwîynut'', dj' a ''rèwèyî''); i gn a k' lu dins ç' groupe la; e rfondou li viebe est erîlé (A=B=C=riwoey-; dji rwoeye, nos rwoeyans, i rwoeynut, dj' a rwoeyî), et metou avou  et .
# **prusti** (A=C=''prustich-'' B=prusti-; dji prusti, nos prustixhans, dj' a prusti) rén a dire chal, c' est li sôre di viebes li pus åjheye e walon
# ***achîr*** ([[codjowaedje ashir|ashir]]) (A=C=''achîd-'' B=''achî-''); sicrît e rfondou ça dene: (A=C=ashid-, B=ashî; dj' ashî, nos ashidans, il ashidnut, dj' a-st ashid); dins l' Gilliard li pårticipe est sins mouwale cossoune al fén: ''achî''. A noter eto k' e rfondou ci viebe ci a-st on dobe codjowaedje, avou A=ashy- (nos ashians) et on pårticipe ashiou.
# **aler** disrîlés
## ***ènn'aler*** (32A) 
## ***ènn'èraler*** (32B) 
## ***èraler*** (32C) 
## **raler** (32D) 
# **bate** (A=B=C=''bat-''; dji ''bat'', nos batans, i batnut, dj' a batou); e rfondou cisse sôre di viebe la a-st ene oyåve cossoune å singulî prezintrece (dji bate)
# ***boûre*** ([[codjowaedje boure|boure]]) (A=C=bol- B=boû-; dji boû, nos bolans, i bolnut, dj' a bolou); parey e rfondou
# ***brêre*** ([[codjowaedje braire|braire]]) (A=''brèy-'' B=''brê-'' C=''brêy-''); sicrît e rfondou ça dene: (A=brey, B=brai, C=brêy; dji brai, nos breyans, i braiynut, dj' a brait); Gilliard ni mete pont d' "t" pol pårticipe (dj' a ''brê'')
# ***bwâre*** ([[codjowaedje boere|boere]]) (A=''bèv-'' B=''bwè-'' C=''bèv-''; dji ''bwè'', nos ''bèvans'', i ''bèvnut'', dj' a ''bèvu'')
# ***cheûre*** ([[codjowaedje scheure|scheure]]) (A=''cheuy-'' B=''cheû-'' C=''cheûy-''; dj' a ''cheû'', nos ''cheuyans'', i ''cheûynut'', dj' a ''scheû''); e rfondou ci viebe la a-st on candjmint d' voyale (piceure do levant), et on pårticipe avou -ou: A=schoy-, B=scheu-, C=scheuy-; dji scheu, nos schoyans, i scheuynut, dj' a schoyou.
# ***choûrbu*** ([[codjowaedje xhorbi|xhorbi]]) (A=''choûrb-'' B=C=''choûb-''; dji ''choûbe'', nos ''choûrbans'', i ''choûbnut'', dj' a ''coûrbu''); e rfondou ci viebe la a-st on candjmint d' voyale (piceure do levant): A=xhorb-, B=C=xhoub-; dji xhoube, nos xhorbans, i xhoubnut, dj' a xhorbou.
# **clôre** (A=''cloy-'', B=''clô-'' C=''clôy-''; dji clô, nos cloyans, i ''clôynut'', dj' a clôs/''cloyu''); parey e rfondou, såf k' on n' sicreye nén l' tchapea sor on "o" pa dvant "y": (A=C=cloy- B=clô-; dji clô, nos cloyans, i cloynut, dj' a clôs/cloyou).
# ***conèche*** ([[codjowaedje conoxhe|conoxhe]]) (A=''con'ch-'' B=''coni-/conè-'' C=''conèch-''; dji ''conè'', nos ''con'chans'', i ''conèchnut'', dji ''conirè'',  dj' a ''conu''); e rfondou li prumire voyale si pout spotchî, mins nén l' deujhinme, et di pus i s' codjowe pår erîlé (come å levant): A=B=C=c(o)noxh-; dji cnoxhe, nos cnoxhans, i cnoxhnut, dji cnoxhrè, ki dj' conoxhe, dj' a cnoxhou.
# ***coude*** ([[codjowaedje code|code]]) (A=B=C=''coud-''; dji ''coud'', nos ''coudans'', i ''coudnut'', dj' a ''coudu''), c' est l' minme codjowaedje ki «bate» såf ki l' dierinne lete do bodje est on "d" et nén on "t"; tot come «bate», e rfondou li cossoune est oyåve å singulî prezintrece (et, di pus, li bodje est avou "o": dji code, nos codans... dj' a codou)
# ***couru*** ([[codjowaedje cori|cori]]) (A=''cour-'' B=C=''coûr-''; dji ''coûr'', nos ''courans'', i ''coûrnut'', dji ''coûrrè'', ki dj' ''coûre'', dj' a ''couru''); e rfondou li candjmint d' voyale est o/oû (mins scrît sins tchapea pa dvant "r"): A=cor-, B=C=cour-; dji cour, nos corans, i cournut, dji courrè, ki dj' coure, dj' corou
# ***rèzoûde*** ([[codjowaedje rezoude|rezoude]]) (A=B=C=''rèzoûd-''); sicrît e rfondou ça dene: (A=B=C=rezoud-; dji rezoud ([[halcrosse cossoune å coron|mouwale cossoune]]), nos rezoudans, i rezoudnut, dji rezoudrè, ki dj' rezoude, dj' a rezolou); c' est l' pårticipe erirece disrîlé ki fwait ki ç' viebe ci est a pårt.
# ***crèche*** ([[codjowaedje crexhe|crexhe]]) (A=C=''crèch-'' B=''cré-'' ou ''crèch-''; dji ''cré'' ou ''crèche'', nos ''crèchans'', i ''crèchnut'', dji ''crérè'' ou ''crèchrè'', ki dj' ''crèche'', dj' a ''crèchu''); e rfondou ces viebes sont-st erîlés (A=B=C=crexh-; dji crexhe, nos crexhans, i crexhnut, dji crexhrè, ki dj' crexhe, dj' a crexhou), come "rexhe" (59).
# ***crwêre*** ([[codjowaedje croere|croere]]) (A=C=''crwèy-'' B=''crwè-''; dji ''crwè'', nos ''crwèyans'', i ''crwèynut'', dji ''crwèrè'', ki dj' ''crwèye'', dj' a ''cwrèyu'')<small></small>; e rfondou c' est (A=crey-, B=croe-, C=croey-; dji croe, nos creyans, i croeynut, dji croere, ki dj' croeye, dj' a creyou)
# ***cûre*** ([[codjowaedje cure|cure]]) (A=C=''cûj-'' B=''cû''); sicrît e rfondou ça dene: (A=C=cujh-, B=cû-; dji cû, nos cujhans, i cujhnut, dji curè, ki dj' cujhe, dj' a cût); dins ç' groupe la i gn a: cure, plaire, taire, lére, raploure (=rivni), sicrire, lure,...; e rfondou «lére» (et s' famile) a-st on codjowaedje diferin, avou candjmint d' voyale pol bodje C (dji lé, ki dj' léjhe) et on dobe pårticipe erirece (dj' a lî ou dj' a léjhou)
# ***cwê*** ([[codjowaedje cweri|cweri]]) [[difåtiveus]] dins l' codjowaedje da Gilliard (seulmint a l' infinitif: ''cwê'', ''ricwê''); mins erîlé e rfondou: (A=cwer B=C=cwir; dji cwir, nos cwerans, i cwirnut, dji cwirrè, ki dj' cwire, dj' a cwerou)
# ***dîre*** ([[codjowaedje dire|dire]]) (A=''d(i)j-'' B=''di-'' (''dî'' pa dvant "r") C=''dîy-''; dji di, nos ''dijans'', i ''dîynut'', dji ''dîrè'', ki dj' ''dîye'', dj' a dit); e rfondou c' est: (A=d(i)jh-, B=di-, C=dijh- (longou "i", nén spotchåve); dji di, nos djhans, i dijhnut, dji dirè, ki dj' dijhe, dj' a dit)
# ***divu*** ([[codjowaedje diveur|diveur]]) disrîlé (A=''d(i)v-'' B=''dwè/duv-'' C=''dwèv/duv-''; dji ''dwè'', nos dvans, i ''duvnut'', dji ''duvrè'', ki dj' ''dwève'' ou ''duve'' ou ''duche'', dj' a ''dvu''); e rfondou c' est: (A=d(i)v-, B=doe/d(u)v-, C=doev-; dji doe, nos dvans, i doevnut u duvnut, dji dvrè (duvrè dj'?), ki dj' doeve ou duxhe, dj' a dvou).
# ***douviè*** ([[codjowaedje drovi|drovi]]) (A=''douvy-'' B=C=''douv-''; dji ''douve'', nos ''douvians'', i ''douvnut'', dji ''douvrè'', ki dj' ''douve'', dj' a ''douvièt''); ci codjowaedje la est onk des deus codjowaedjes k' on trouve e walon po les viebes «drovi» et «covri», basti so on bodje "dovr-" (ou "covr-") avou ridaedje r->y; e rfondou on-z a ritnou l' ôte codjowaedje, pus erîlé (et k' est l' mwaisse codjowaedje a l' ouwess et å levant), basti sor on bodje "drov-" ("covr-"): (A=drov-, B=C=drouv-; dji drouve, nos drovans, i drouvnut, dji drouvrè, ki dj' drouve, dj' a drovou)
# ***dwârmu*** ([[codjowaedje doirmi|doirmi]]) (A=''dwârm-'' B=''dwâm-'' (''dwa'' pol prezintrece singulî) C=''dwâm-''; dji ''dwa'', nos ''dwârmans'', i ''dwâmnut'', dji ''dwâmrè'', ki dj' ''dwâme'', dj' a ''dwârmu''); e rfondou c' est erîlé å prezintrece singulî: (A=doirm-, B=C=doim-; dji doime, nos doirmans, i doimnut, ki dj' doime, dj' a doirmou)
# **fé** (A=''fy-'' B=''fê-'' (djusse ''f'' pa dvant "r") C=''fêy-''; dji ''fê'', nos ''fians'', i ''fêynut'', dji ''frè'', ki dj' ''fêye'', dj' a ''fêt''); e rfondou c' est: (A=f(i)jh-, B=fwai- (djusse ''f'' pa dvant "r"), C=fwaiy-; dji fwai, nos fjhans, i fwaiynut, dji frè, ki dj' fwaiye (ou fwaixhe), dj' a fwait)
# ***moru*** ([[codjowaedje mori|mori]]) (A=mor- B=C=''moûr-''); sicrît e rfondou ça dene: (A=mor- B=C=mour-; dji mour, nos morans, i mournut, dji mourrè, ki dj' moure, dj' a morou);
# ***oyu*** ([[codjowaedje ôre|ôre]]) (A=oy-, B=ô-, C=''ôy-''; dj' ô, nos oyans, il ''ôynut'', dj' a ''oyu''); parey e rfondou, såf k' on n' sicreye nén l' tchapea sor on "o" pa dvant "y": (A=C=cloy- B=clô-; dj' ô, nos oyans, il oynut, dj' a-st oyou). Li diferince avou "clôre" (39) c' est k' "clôre" a-st on dobe pårticipe.
# ***ploûre*** ([[codjowaedje ploure|ploure]]) (A=''plouv-'' B=ploû- C=plouv-; mins li viebe est [[dfåtiveus]], ni s' eploye k' al 3inme djin singulî: i ploût, i ''plouvéve'', i ''ploûrè'', k' i plouve, il a ''ploû''); e rfondou c' est (A=plov-, B=ploû-, C=plouv-; i ploût, i ploveut, i plourè, k' i plouve, il a ploû)
# ***polu*** ([[codjowaedje poleur|poleur]]) (A=p(o)l- B=pou- (''pô-'' pa dvant "r") C=poul-; dji pou, nos plans, i ''poulnut'', dji pôrè, ki dj' ''p'luche'', dj' a ''p'lu''); e rfondou c' est (A=p(o)l-, B=pou- (''pô-'' pa dvant "r"), C=poy- (pol- pa dvan "n"); dji pou, nos plans, i polnut, dji pôrè, ki dj' poye, dj' a polou)
# **ponre** (A=C=pon- (po-n'-), B=pon- (nåziale); dji ''pond'', nos ponans, i ponnut, dji ponrè, ki dj' pone, dj' a ponou; li seule diferince e rfondou c' est les cognes do prezintrece singulî (et imperatif singulî): dji ''pond'', ti ''ponds'', i ''pond'', dismetant k' e rfondou c' est: dji pon, ti pons, i pond.
# **prinde** (A=purd- B=prind- C=pud-; dji prind, nos purdans, i pudnut, dji pudrè, ki dj' prinde, dj' a pris); parey e rfondou, avou eto on deujhinme codjowaedje possibe, pår erîlé (A=B=C=prind-; dji prind, nos prindans, i prindnut, dji prindrè, ki dj' prinde, dj' a pris)
# ***rèche*** ([[codjowaedje rexhe|rexhe]]) (A=B=C=''rèch-''); sicrît e rfondou ça dene: (A=B=C=rexh-; dji rexhe, nos rexhans, i rexhnut, dji rexhrè, ki dj' rexhe, dj' a rexhou; li råjhon ki ç' viebe ci a-st ene intrêye da lu, c' est k' les ôtes viebes e-n ''-èche'' (modele crexhe (44)) ont-st on dobe codjowaedje avou ene cogne B wice kel fén do bodje (li ''ch'') tchait. E rfondou tos les viebes e-n "-exhe" si codjowèt come "rexhe".
# ***rîre*** ([[codjowaedje rire|rire]]) (A=riy-, B=rî-, C=''rîy-''; dji rî, nos riyans, i ''rîynut'', dji ''rîrè'', ki dj' ''rîye'', dj' a rî); e rfondou "rire" a-st on dobe codjowaedje, onk di zels est l' minme ("îy" sicrît avou l' betchfessî "ey": A=riy, B=rî, C=rey; dji rî, nos riyans, i reynut, dji rirè, ki dj' reye, dj' a rî)
# ***ascropu*** ([[codjowaedje ascropi|ascropi]]) (A=B=C=ascrop-); parey e rfondou (A=B=C=ascrop-, dj' ascrope, nos ascropans, il ascropnut, dj' ascroprè, ki dj' ascrope, dj' a-st ascropou), on viebe pår erîlé come "rexhe" (59); il a-st ene intrêye a pårt paski l' live riwaite al fén des viebes ("-e" po rexhe, "-u" po ''ascropu'')
# **sawè** (disrîlé: dji ''sé'', nos savans, i ''sépnut'', dji ''sârè'', ki dj' ''sépe'' ou ''seûche'', dj' a ''seû''); cåzu parey e rfondou, såf ki les cognes "sep-" sont metowes avou l' sinonime "sepi": (dji sai, nos savans, i savnut (mins sepi => i sepnut), dji sårè, ki dj' seuxhe (mins sepi => ki dj' sepe), dj' a seu).
# ***sièrvu*** ([[codjowaedje siervi|siervi]]) (A=''sièrv-'', B=''siè-'' mins ''sièv-'' pa dvant "r", C=''sièv-''; dji ''siè'', nos ''sièrvans'', i ''sièvnut'', dji ''sièvrè'', ki dj' ''siève'', dj' a ''sièrvu''); e rfondou l' cogne B ni piede nén li cosoune å singulî prezintrece: (A=sierv-, B=C=siev-; dji sieve, nos siervans, i sievnut, dji sievrè, ki dj' sieve, dj' a siervou
# ***stwade*** ([[codjowaedje sitoide|stoide]]) (A=''s(i)tward-'', B=C=''s(i)twad-''; dji ''stwad'', nos ''stwardans'', i ''stwadnut'', dji ''stwadrè'', ki dj' ''sitwade'', dj' a ''stwardu''); come po bråmint d' viebes del 5inme troke, li prezintrece singulî a li cossoune di fén k' est moyale, la k' elle est oyowe e rfondou (dji ''stwa'' eneviè dji ''stoit' '' e rfondou), c' est po çoula ki c' est on modele diferin chal, cåze do scrijhaedje del cawete å singulî (-d, -ds, -d), c' est l' seule difereince avou li rfondou (A=s(i)toird-, B=C=s(i)twad-; dji stoide, nos stoirdans, i stoidnut, dji stoidrè, ki dj' sitoide, dj' a stoirdou).
# ***sûre*** ([[codjowaedje shure|shure]]) (A=''sûv-'', B=''sû-'', C=''sûv-''); sicrît e rfondou ça dene: (A=shuv-, B=shû-, C=shuv-; dji shû, nos shuvans, i shuvnut, dji shurè, ki dj' shuve, dj' a shuvou).
# ***tchêr*** ([[codjowaedje tchaire|tchaire]]) (A=''tchèy-'' B=''tchê-'' C=''tchêy-''; dji ''tchê'', nos ''tcheyans'',  i ''tchêynut'', dji ''tchêrè'', ki dj' ''tchêye'', dj' a ''tcheû''); li seule diferince avou "braire" (35) c' est l' infinitif sins [[mouwea e]] al fén, eyet l' pårticipe avou ''-eû'' (dj' a ''tcheû''); e rfondou "tchaire" si codjowe totafwaitmint come "braire"
# ***tinu*** ([[codjowaedje tini|tini]]) (A=t(i)n-, B=tén-, C=''tègn-''; parey k' e rfondou, al seule diferince ki pa dvant "r" li "én" cadnje a "ê", dismetant k' e rfondou ça dmeure "én": (A=t(i)n-, B=tén-, C=tegn-; dji tén, nos tnans, i tegnnut, dji ténrè (''têrè'' dins Gilliard), ki dj' tegne, dj' a tnou).
# ***valu*** ([[codjowaedje valeur|valeur]]) (A=val-, B=''vau-'', C=val-); sicrît e rfondou ça dene: (A=val-, B=vå-, C=val-; dji vå, nos valans, i valnut, dji vårè, ki dj' vale, dj' a valou)
# ***vôy*** ([[codjowaedje vey|vey]]) (A=''vèy-'', B=''wè-'', C=''vôy-''; dji ''wè'', nos ''vèyans'', i ''vôynut'', dji ''wèrè'', ki dj' ''vôye'', dj' a ''vèyu''); e rfondou: (A=vey-, B=voe-, C=voey-; dji voe, nos veyans, i voeynut, dji voerè, ki dj' voeye, dj' a veyou)
# ***wazu**' ([[codjowaedje oizeur|oizeur]]) (A=B=C=*waz-*); sicrît e rfondou ça dene: (A=B=C=oiz-; dji oize, nos oizans, i oiznut, dji oizrè, ki dj' oize, dj' a oizou).

== Sitatistikes des viebes ==

nombe totå: 3627

# 2 viebes (awè, rawè)
# 2 viebes (*ièsse*, *rièsse*)
# 1291 viebes (35,59%)
# 3 viebes (*doner, fordoner, ridoner*)
# 16 viebes 
# 38 viebes
# 36 viebes
# 17 viebes
# 7 viebes (intrer, rintrer, *lîvrer, rilîvrer*, mostrer, rimostrer, rescontrer)
# 3 viebes (*mârier, dismârier*)
# 4 viebes (vierser, rivierser, trevierser, divierser)
# 465 viebes (12,82%)
# 53 viebes (0,01%)
# 116 viebes (0,03%)
# 82 viebes (0,02%)
# 7 viebes (*bêrcer, cobêrcer, dèvôrcer, ègzêrcer, fârcer, pêrcer*)
# 699 viebes (19,27%)
# 46 viebes
# 27 viebes
# 18 viebes
# 31 viebes
# 11 viebes
# 4 viebes (*batijî, disbatijî, mèsbrijî, dismèbrijî*)
# 206 viebes (0,06%)
# 30 viebes
# 5 viebes (*fwarcî* et ses parints)
# 10 viebes (*twartchî, fortchî* et leus parints)
# 2 viebes (leyî, dileyî)
# 1 viebe (*rèwèyî'')
# 236 viebes (0,07%)
# 2 viebes (ashir, rashir)
# 1 + 4 viebes (aler + raler, endaler, eraler, enderaler)
# 26 viebes
# 12 viebes
# 2 viebes (braire, ribraire)
# 4 viebes (boere, forboere, riboere, treboere)
# 4 viebes (scheure, coscheure, discheure, rischeure)
# 2 viebes (xhorbi, rixhorbi)
# 4 viebes (clôre, disclôre, reclôre, riclôre)
# 2 viebes (conoxhe, ricnoxhe)
# 54 viebes
# 7 viebes (cori et ses parints)
# 1 viebe (rezoude)
# 4 viebes (crexhe, discrexhe, forcrexhe, ricrexhe)
# 2 viebes (croere, acroere)
# 25 viebes
# 2 viebes (cweri, ricweri)
# 4 viebes (dire, adire, disdire, ridire)
# 2 viebes (diveur, ridveur)
# 12 viebes (drovi, covri et leus parints)
# 5 viebes (doirmi, edoirmi, fordoirmi, redoirmi, ridoirmi)
# 4 viebes (fé, disfé, rifé, ridisfé)
# 1 viebe (mori)
# 1 viebe (ôre)
# 4 viebes (ploure, racaploure, raploure, riploure; viebes difåtiveus)
# 3 viebes (poleur, voleur, rivleur)
# 3 viebes (ponre, forponre, riponre)
# 10 viebes (prinde et ses parints)
# 1 viebe (rexhe)
# 4 viebes (rire, sorire, tchire, ritchire) 
# 2 viebes (ascropi, rascropi)
# 1 viebe (saveur)
# 2 viebes (siervi, rissiervi)
# 10 viebes 
# 6 viebes
# 4 viebes (tchaire, astchaire, distchaire, ritchaire)
# 25 viebes
# 4 viebes (faleur, rifaleur, valeur, rivaleur)
# 3 viebes (vey, rivey, trevey)
# 2 viebes (oizeur, rioizeur)

## Sourdant et pî-notes