Jacques Desmet

**Jacques Desmet** (k' esteut sovint houkî *Jacky*, mins riwalnijhåve ***Djåke Desmete***), di s' no d' pene «***Maujni***», c' est on scrijheu e walon k' a skepyî li 24 di decimbe 1943.

Di s' mestî, il esteut bankî.

## Mwaissès dnêyes
Il a crexhou a Måjhone-do-Bwès, èn ecårt di Mélin-el-Hesbaye.

Des bokets tchoezis foû d' ses scrijhaedjes ont parexhou dins "*[[Les cahiers wallons]]*" a Nameur et "Lë sauverdia d'aviè Djodogne" eyet Li Rantoele.

Il est rprins dins l' antolodjeye Fleurs diyalectåles.

Il a eto eplaidî des videyos so Youtube.

thumb|e 2010
[thumb|on redjårbaedje da sinne tchanté pa [Willy Marchal]]

## Scrijhaedjes
* Powezeyes : rashonnêyes dins des ramexhnêyes avou les tites : 
** *[[Li tins (arimés)|Lë timps]]* (Li tins) (1972)
** *[[Vey voltî (arimé)|Veûy Volti]]* (Vey voltî) (2007)
** *[[Li voye ki moenne ås stoeles (arimés)|Lë vôye quë min.ne aus stwèles]]* (Li voye ki moenne ås stoeles (2007)
** *[[Åmen (arimés)|Amèn]]* (Åmen) (2007)
** *[[Dierinnès bate (arimés)|Dérênes bates]]* (2014)
** *[[Dierinne bate do vî cinsî (arimés)|Dérêne bate dèl vî cinsî]]* (nén eplaidî).
** *[[Homo sapiens (powinmes)]]* (2025)
* Noveles : 
** Noveles di Mélin (2010).
** Gueuyes di Walons : 23 portraits (2015), avou on gros motlî, eplaidî sol Wikipedia walon (Motlî Desmet des Gueuyes di Walons).
** *Lès sov'nances dè l' comëssaire Djan Pouria* : dès noveles di djindåres (nén eplaidî).
** Noveles et binde ås desséns (2020).
* Romans
** *[[Discomelaedje d' on noer poyon foû scwere (roman)|Dëscomèladje d'on nwêr poyon foû sqwaire]]* : roman policî (2010).
** On Sånî a pårt (2014)
** Adjint Mwasse (2019)
* Pîces di teyåte
** *Lë brëne dë Mélin* : pîce di teyåte e troes akes :  ene comere, des eleccions, et del bire ! (nén co creyeye)
** T' enonde nén, Popo : pîce di teyåte e walon (2015).
** *Les * : pîce di teyåte e troes akes (nén co creyeye)
* Tchansons
** 14 tecses dins l' ramexhnêye di tchansons a mete e muzike pol Fiesse ås lingaedjes walons 2025

## Pris d' belès letes

Il a wangnî les pris di belès letes ki shuvnut :
* 1î Pris Paul Moureau del veye di Tcheslet, avou "*Lë timps*", diviè 1970.
* 1î Pris del veye d' Åve (diviè 1971)
* Pris Joseph Durbuy 2008 (avou "*Veûy volti*").

## Corwaitaedje
### Tinmes
Onk des tinmes prumîs di ses powezeye, c' est l' amour. 

C' est kécfeye onk des prumîs scrijheus e walon k' a oizou aboirdé l' amour fizike :
:*Adon, t' as stî da mi,
:*T' as seré tes pougns so mes rins,
:*T' as greté m' pea so mes spales,
:*T' as porminé tes doets dins mes tchveas.
:*Adon, t' as stî da mi ! 

=== Stîle ===
Les powezeyes då Djåke Desmet, c' est del [[Powezeye e walon|powezeye imådjrece]] dins li stîle edåmé pa [[Jean Guillaume]] et [[Georges Smal]] dins les [[anêyes 1950]].
:*T' es come on bwès d' sapéns
:*Rimpli d' vevîs.
:*Ti cour, tes ouys, c' est des miroes ;
:*Ki dj' î vôreu bagnî !

=== Croejhete ===
Jacques Desmet est onk des råles sicrijheus k' eploye voltî des [[codjowa]]s di l' [[atouwance]] dimandrece avou l' [[cawete -ss]]
:***Compudress** on djoû / Dins l' rouwale / Tos mes frumjhons / Ki moennnut ås stoeles ?
:*Dins t' vwès, n a come èn eco / C' est l' tchanson do bouneur ! / Mi l' ***' prometou ? / Dji mel dimande asteure ! 
:''Tes lepes rishonnnut / Ås yebes les pus tinres ; / On s' î vôreut rpoizer ! / Mins, m' î **** trimper, / M' î rtrimper å matén ?

I n' a nén rovyî les [[dobes erî-tins]]
:''Cwand l' Bon Diu **a yeu metou''' nos prumîs parints å pas, i n' a nén distrût l' paradis (Noveles di Mélin, p. 111).

## 
* 
* 

*  Eredjistrumints odio
** Vaici, vos ploz schoûter èn eredjistrumint del fåve do vî vî tins «Li bijhe et l' solea» ratournêye pa Jacques Desmet avou l' accint d' après Djodogne pol Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la.
** Lisse des 150 mots Boula-Mahin

* Sicrijhaedjes :
** Sicrijhaedjes avou l' mwaisse accint 
** Sacwants d' ses bokets (e rfondou so l' Berdelaedjes)
** Moude a Wayindje (novele e rfondou) 

* Videyos so Youtube
** Ene istwere del guere léjhowe pa li scrijheu
** Fén do tecse di dvant
** Arimé so Mélin
** « Rin n' va », on boket lî pa Joëlle Spierkel (sol tchinne del SLLW)

* Videyos so l' ancyinne waibe Gôgueule des mancîs lingaedjes (schapé pal waibe d' egurniyaedje des waibes, web.archive.org)
** Responda da Lucyin Mahin (par lu)

* Videyos so les Cmons
** minant on responda da Clôde Marneffe (2020)

* Gaztaedje sor lu
** On papî e francès sor lu

* Pådjes Facebook
** Ses scrijhaedjes

## Sourdants