2024

## Ça s' a passé ciste anêye la
### Etrevéns a vey avou l' walon
thumb|on cours di rfondou a Bive
* Scoles di Bive (5 seyances e bontins et 5 seyance e l' Sint-Rmey).
* 11 di djulete : li Mouvmint Rifômrece et Les Egadjîs dijhnut k' i volnut mete e valeur d' ene manire «volontarisse» les lingaedjes do payis.
* li fiesse ås lingaedjes del Walonreye s' a tnou a Boufiou ey a Tcheslet li semdi 4 di may. Elle a stî shuvowe d' ene fiesse des tchansons e walon li dimegne 5.
* Jean Colot a wangnî l' Pris do prumî scrijhaedje del Federåcion Walonreye-Brussele, avou s' novele *Vîve li progrès !*.
* Li 11 di nôvimbe, li Consey des Lingaedjes et des Politikes linwistikes soumete al minisse èn advize la ki li rfondou walon est ricnoxhou come ene ortografeye possibe dins les belès-letes et les documints scolincieus sotnous pal Federåcion Walonreye-Brussele.  

#### Lives e walon
thumb
thumb
I gn ava co des standes ås lives e walon les troes djoûs do wekene di Påke (30 di måss, prumî et 2 d' avri) a Rdû.

Lives rexhous e 2024 :
* Dji n' sai shofler (Joseph Dewez)
* Dames (Bernard Louis)
* Tchansons d' ene miete pus lon (Xavier Bernier)
* Les teres då Bon Diè (André Henin - novele edicion)
* *[[Lèyîz nos-åmes bin tchôdes (powezeyes)|Lèyîz nos-åmes bin tchôdes]]* (Nicolas Defrecheux - pitit live po les djournêyes Araedje di lére)
* *[[Des rôzes et des spenes (tecses)|Dès rôses èt dès spènes]]* (Jean Wisimus - novele edicion pal Buro d' Racsegnes ås Tourisses di Djalhé)
* Les cis do corti (live di fotos avou bouyotes di Joselyne Mostenne)
* *[[Flotches, foûrlaches èyèt boulètes (live d' imådjes)|Flotches, foûrlaches èyèt boulètes]]* (binde d' imådjes di «Gaston L' Biestreye» ratourné pa Jean-Luc Fauconnier)
* Trinte arimés Da Maurice Carême redjårbés e walon (live)
* *[[Do vète, do nwâr (powinmes)|Do vète, do nwâr]]* (Gabrielle Bernard - replaidaedje)
* *[[Crolêye Schtroumpf ou bin Schtroumpf Crolêye]]* (binde d' imådjes ratournêye pa Paul-Henri Thomsin)

#### Lives et studias sol walon
* ''Où est passée la petite souris verte qui courait dans l’herbe ? Réflexion sur l’univers (désen)chanté des enfants'', on studia di Françoise Lempereur so les rime-rame d' efant e francès ey e walon
* Mwaisse plan d' accion po les lingaedjes do payis do Consey do Lingaedje francès, des Lingaedjes do Payis et des Politikes linwistikes del Federåcion Walonreye-Brussele
* Note di politike linwistike pol termene 2024-2029
* Charles Botos, ''Édition critique d'''Èl roûze dè sinte Èrnèle'' de Georges Willame''
* Philippe Antoine, Motî do Virwin (novele edicion)
* Motî Léonard (novele edicion)
* *La Mémoire longue du wallon* (Jean-Marie Jacquet)
* Advize do Consey des lingaedjes ricmandant les dominnes d' uzaedjes do rfondou walon
* 500 autres expressions pour le dire en wallon (Laurent Dabe)

#### Teyåte e walon
thumb|150px
Deus operås u comedeyes muzicåles ont stî montêyes a Tchålerwè
* *[[Nova Belgica (operå)|Nova Belgica]]* (operå scrît pa Michel Robert)
* *[[Tchålerwè, ça conte (operå)|Châlèrwè ça conte]]* (operå essinnêye pa Victor Gravy)
Nicole Goffart a wangnî l' Pris d' teyåte del Federåcion Walonreye-Brussele, avou s' pîce *Li vwès dès sondjes*.

#### Tchanson e walon
Novele tchanson :
* On s' voet voltî (José Bedeur et Philippe Anciaux)

Li Siervice des Lingaedjes do Payis, tant k' a li, a publiyî ene ramexhnêye di tchansons a mete e muzike po-z ecoraedjî les tchanteus noûcåzeus a s' mete dins les rangs pol bate di tchansons del Fiesse ås lingaedjes walons 2025.

#### Li walon e l' campagne po les vôtaedjes des comenes
Li walon a yeu ene plaece dins les programes di sacwants comenes.

### Etrevéns a vey avou l' Walonreye
* 9 di djun : vôtaedje po l' Pårlumint uropeyin
* 13 d' octôbe : vôtaedjes comunås eyet provinciås del Beldjike di 2024

### Etrevéns a vey avou l' Beldjike
thumb|left|Pårtis e l' Tchambe après les vôtaedjes do moes d' djun
Ås vôtaedjes federås del Beldjike (ki s' fijhît li 9 di djun), c' est l' foite droete ki wangna e l' Flande eyet l' droete e l' Walonreye.

Ci fourit l' anêye avou l' pus di plouve dispu k' les mzuraedjes des meteyo nåcionåles dins les anêyes 1830.

### Ôtes etrevéns
thumb|Grossès aiwes e l' Espagne
Shûte del guere d' Oucrinne et do macsådaedje des Gazawîs. Li guere si stinda viè l' Liban et des touwaedjes et distrujhaedjes si passît ossu e l' Cisdjordaneye. Benjamin Netanyahou, li prumî minisse d' Israyel, fourit ametou d' moude di guere på tribunå penå eternåcionå.

Metingue des cinsîs totavå l' Urope, disconte el Miercosour et les papiyådreyes del Kimene Politike Cinsrece uropeyinne.
 
Li 9 di djun ås vôtaedjes po l' Urope, les pårtis d' foite droete ont rmonté dins mo des payis. Ås Estats Unis, ripassaedje da Donald Trump come prezidint.

Li Mali, li Bourkina Fasso eyet l' Nidjer, troes payis dizo redjime militaire, si dilaxhnut del CDEAO et mete so pî ene novele confederåcion.

Disdjocaedje di Bachar El Assad, li 8 di decimbe, pa les revinteus siryins (13 ans après l' prétins arabe).

Reschandixhaedje del Daegne: li moes d' djun a co stî l' pus tchôd dispu k' on rleve les timperateures e monde etir. Nouzomès grossès aiwes e l' Espagne (payis d' Valince) les 29 et 30 d' octôbe.

## Ont vnou å monde ciste anêye la

## Ont morou ciste anêye la
### Rilomés Walons et waloneus
* 28 di djanvî: Guillaume Warnier
* 24 di måss: Jeannine Lemaître
* 21 di djulete: Jean Volant
* 22 d' nôvimbe: Jean-Jacques Chapelle
* 3 d' decimbe: Victor George

### Ôtès djins
* 7 di djanvî: Franz Beckenbauer
* 11 di djun: Françoise Hardy
* 31 di djulete: Ismaël Haniyeh (assaziné)
* 27 di setimbe: Hassan Nasrallah (assaziné)

## Sourdants