Halcrosse cossoune

«Djivêye des halcrossès cossounes do rfondou walon»
Ene **halcrosse cossoune**, c' est ene cossoune metowe å coron d' on mot, et ki n' si prononce nén.

Gn a co bråmint des halcrossès cossounes e rfondou walon, mins tolminme moens k' e francès et k' e sistinme Feller.

Les halcrossès cossounes sont diferinnes des tcheyowès cossounes å coron.

## Nén-egzistance di halcrossès cossounes å mitan des mots
E rfondou walon, gn a nole halcrosse cossoune di metowe å mitan des mots. On scrît "lontins" (nén **longtins*), "veyanmint" (nén **veyantmint*).

Eto, ene cossoune metowe å mitan do mot e walon si prononce tofer: "ratna" si prononce *rat'na*, "" si prononce *ant'nau*.

## Djivêye des halcrossès cossounes
Les halcrossès cossounes e walon, c' est S, T, Z, P, B, D, G. Li cossoune F n' est nén ene halcrosse cossoune e walon (mins bén e francès; *cerf*).

## Halcrossès cossounes biesmint wårdêyes, pask' on s' î a adû tot scrijhant l' francès
* Halcrosse B dins .
* Halcrosse D dins .
* Halcrosse G dins .
* Halcrosse S dins mins, sins, dins.
* Halcrosse S al fén d' on bodje ki dvént JH dins l' parintêye: bwès (bwejhleu); croes (croejhlåde), troes (troejhinme), deus (deujhinme), berbis (berbijhete), mwais (mwaijhe).
* Halcrosse T dins sovint, portant.

## Halcrossès cossounes wårdêyes pask' ele si rtrovèt dins sacwants prononçaedjes coinreces
* Halcrosse P dins trop (Lidje: *trop' *).
* Halcrosse S dins
** deus (Måmdey, Lidje: *deus' treus*).
** pus (Lidje et Årdene: pus' ki); rl eto a .

## Halcrossès cossounes wårdêyes come essegnes do codjowaedje
* Halcrosse Z dins a l' atôtchî ôrdinaire: vos årîz. On l' prononce e sacwants plaeces å cmandeu: *cwèrez' après*.
* Halcrosse S po l' atouwance: ti creves; ti t' leves trop tård. I raspite beazet fel dins l' cawete -ss.
* Halcrosse T å(s) rwaitant(s): i pierdeut s' tins; ele djåzèt dtrop; i cåznut bén. I raspite beazet fel dins l' fråze dimandrece: Vikèt i co ? Sierveut ele bén a tåve ?
* Halcrosse S po les cåzants : nos vléns, dj' avans soe.
* Halcrosse T å pårticipe prezintrece : tot djowant. I disparexhe dins les parints: , .
* Halcrosse D å rwaitant di l' indicatif prezintrece des viebes del cénkinme troke, del sôre di plinde : i s' plind.

## Halcrossès cossounes wårdêyes pask' ele si rtrovèt dins des loyaedjes
* Halcrosse S
** dins : nos, vos (nos avans = *no-z-avans*).
** dins "" ().

## Halcrossès cossounes wårdêyes pask' ele si rtrovèt dins l' femrin, u les parints
* Halcrosse B : plomb (plombî)
* Halcrosse C dins , .
* Halcrosse G :
**  :  femrin: longue (mins nén dins les parints et mots d' aplacaedje: ; ).
**  : parintêye avou DJ : , 
* Halcrosse T :
** dins mwints : femrin: mwintes.
** dins doet : .
** dins lét : .
* Halcrosse Z :  ()

## Halcrossès cossounes wårdêyes dins des cawetes
* cawete -mint (no): etermint
* cawete -mint (adviebe): raddimint.

## Halcrossès cossounes wårdêyes dins les calcaedjes setchs do francès
* T dins l' cawete -at (rizultat, ôrfulinat).
* S dins "cas".

## Sacwants mots scrîts sins halcrosse cossoune
* pont d' halcrosse D (dabôrd k' end a onk e l' ortografeye do minme mot e francès). Mins li D do francès ni s' ritrouve nén dins les parints e walon; c' est on T k' aspite:
** pî (F *pied*): , .
** ni (F *nid*): nitêye / niyêye
* pont d' halcrosse T:
** sôr (F sort): 
* pont d' halcrosse S:
** pu, dispu: F *depuis* a cåze del dobe rifondowe ", dispoy". Eto, ça mostere l' adire avou l' omonime .
** , .
** sacwants calcaedjes do francès: , .
** 
* pont d' halcrosse P:  (F. *corps*).
* pont d' halcrosse F: .

## Sacwants mots a pårt
* tins: (wårdaedje do halcrosse S, nén do halcrosse T: tchuze a môde d' idêye tote fwaite, mågré kel halcrosse P raspite dins les parints , .

## Sourdants et pî-notes