open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Biên Hòa

**Bien Hoa** binon zif in provin Dong Nai, in Vietnamän.

Sürfat ela Biên Hòa binon mö 268 km².

Biên Hòa labon belödanis 800,000 (2011).
Bayan

**Bayan** binon musigöm kel mödadilo papledon in Yurop lofüdik. Pädaglofon in Rusän ün prim tumyela büik. Binon fägik pledön rifis mödik musiga.

## Logolös i
* Bandoneon
Rusänapük

**Rusänapük** (*русский язык*) binon pük slavik paspiköl in Rusän, kö binon pük calöfik. Sa lukrayänapük, vieta⸗Rusänapük e rutenänpük, lü püks lofüdaslavik. 

Rusänapük paspikon fa mens za 145 balions.
Quellón

**Quellón** binon zif in Cilän.

Sürfat ela *Quellón* binon mö 3.244 km².

*Quellón* labon belödanis 21 823 (2002)
Phan Thiết

**Phan Thiết** binon zif in provin: Binh Thuan, in Vietnamän.
Sürfat ela Phan Thiết binon mö 206 km².
Phan Thiết labon belödanis 350.000 (2011).
Thái Nguyên

**Thái Nguyên** binon zif in provin Thái Nguyên, in Vietnamän.
Sürfat ela Thái Nguyên binon mö 189.7 km².
Thái Nguyên labon belödanis 330.000 (2010).
Buôn Ma Thuột

**Buôn Ma Thuột** binon zif in provin: Dak Lak, in Vietnamän.
Sürfat ela Buôn Ma Thuột binon mö 377 km².
Buôn Ma Thuột labon belödanis 340.000 (2011).
Bến Tre

**Bến Tre** binon zif in provin Ben Tre, in Vietnamän.
Sürfat ela Bến Tre binon mö 67 km².
Bến Tre labon belödanis 116.000 (2011).
Sneberka

**Sneberka** binon vilag in Rusän; topon videtü 54°23’21’’ N e lunetü 32°05’10’’ E. Sneberka labon belödanis 14 (2007). Sürfat ela Sneberka binon mö 0.4 km².
Vorga

**Vorga** binon vilag in Rusän; topon videtü 53°45’06’’ N e lunetü 32°45’47’’ E. Sneberka labon belödanis 1.231 (2007). Sürfat ela Vorga binon mö 5.77 km².
Bà Rịa

**Bà Rịa** binon zif in provin: Ba Ria-Vung Tau, in Vietnamän.
Sürfat ela Bà Rịa binon mö 91,5 km².
Bà Rịa labon belödanis 122.424 (2011).
Chittagong

**Chittagong** (bängaliy: চট্টগ্রাম) binon zif in Bangladejän.
Sürfat ela Chittagong binon mö 168 km².
Chittagong labon belödanis 2,579,107 (2008).
Iker Casillas

Hiel **Iker Casillas Fernández** (1981 mayul 20 in Móstoles) binom futaglöpädan Spanyän‎ik.

## Yüms Plödik
* Iker Casillas in National Football Teams
Cristiano Ronaldo

Hiel **Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro** (1985 febul 5 in Funchal) binom futaglöpädan Portugän‎ik, kel pledom in futaglöpädaklub: Al Nassr FC (KSA).

## Karier klubik

## Yüms plödik
* Cristiano Ronaldo su National Football Teams
* Cristiano Ronaldo su Topforward
Xabi Alonso

Hiel **Xabier Alonso Olano** (1981 novul 25 in Tolosa) binom futaglöpädan Spanyän‎ik.

## Karier klubik

## Yüms Plödik
* Xabi Alonso in National Football Teams
Cesc Fàbregas

Hiel **Francesc Fàbregas Soler** (1987 mayul 4, Arenys de Mar) binom futaglöpädan Spanyän‎ik pö futaglöpädaklub Chelsea F.C..

## Yüms Plödik
* Cesc Fàbregas in National Football Teams
Raúl González Blanco

Hiel **Raúl González Blanco** (1977 yunul 27 in Madrid) binom futaglöpädan Spanyän‎ik.

## Yüms Plödik
* Raúl González Blanco in National Football Teams
Lionel Messi

Hiel **Lionel Andrés Messi Cuccittini** (pämotöl tü 1987 yunul 24 in Rosario) binom futaglöpädan Largäntän‎ik, kel pledom in futaglöpädaklub: Inter Miami CF (USA).

## Karier klubik

## Yüms plödik
*  pö el National Football Teams (in Linglänapük)
Francesco Totti

Hiel **Francesco Totti** (1976 Setul 27, Roma) binom futaglöpädan Litaliyän‎ik.

## Yüms Plödik
* Francesco Totti in National Football Teams
Thierry Henry

Hiel **Thierry Daniel Henry** (1977 Gustul 17, Les Ulis, Essonne) binom futaglöpädan Fransänik.

## Yüms Plödik
* Thierry Henry in National Football Teams
Karim Benzema

Hiel **Karim Mostafa Benzema** (pämotöl tü 1987 dekul 19 in Lyon) binom futaglöpädan Fransänik, kel pledom in futaglöpädaklub: Al-Ittihad Club Ciddä (KSA).

## Karier klubik

## Yüms plödik
* Karim Benzema pö el National Football Teams (in Linglänapük)
Ricardo Carvalho

Hiel **Ricardo Alberto Silveira Carvalho** (1978 mayul 18 in Amarante) binom futaglöpädan Portugän‎ik.

## Yüms Plödik
* Ricardo Carvalho in National Football Teams
Ryan Giggs

Hiel **Ryan Joseph Giggs** (1973 Novul 29, Cardiff) binom futaglöpädan Velsänik.

## Yüms Plödik
* Ryan Giggs in National Football Teams
Frank Lampard

Hiel **Frank James Lampard** (1978 Yunul 20, Romford) binom futaglöpädan e futaglöpädidrätodan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Frank Lampard in National Football Teams
Wayne Rooney

Hiel **Wayne Mark Rooney** (1985 Tobul 24, Liverpool) binom futaglöpädan Linglänik, kel pledon in futaglöpädaklub: Derby County F.C..

## Yüms Plödik
* Wayne Rooney in National Football Teams
Rio Ferdinand

Hiel **Rio Gavin Ferdinand** (1978 Novul 7, London) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Rio Ferdinand in National Football Teams
Emile Heskey

Hiel **Emile William Ivanhoe Heskey** (1978 Yanul 11, Leicester) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Emile Heskey in National Football Teams
Ezequiel Lavezzi

Hiel **Ezequiel Iván Lavezzi** (1985 Mayul 3, Rosario) binom futaglöpädan Largäntän‎ik e futaglöpädaklub Hebei China Fortune F.C..

## Yüms Plödik
* Ezequiel Lavezzi in National Football Teams
Gilberto Silva

Hiel **Gilberto Aparecido da Silva** (1976 Tobul 7, Lagoa da Prata) binom futaglöpädan Brasilän‎ik.

## Yüms Plödik
* Gilberto Silva in National Football Teams
Corbin Bleu

Hiel **Corbin Bleu** (Brooklyn, New York City, New York, Febul 21 1989) binom kanitan, musigan ä dramatan Lamerikänik.

## Sirkotüls
* *[[Another Side]]* (2007, Hollywood Records)
* *[[Speed of Light]]* (2009, Hollywood Records)

## Yumädalim

* Corbin Bleu's official website
Roberto Baggio

Hiel **Roberto Baggio** (1967 febul 18 in Caldogno) binom futaglöpädan Litaliyän‎ik.

## Yüms Plödik
* Roberto Baggio in National Football Teams
Dennis Bergkamp

Hiel **Dennis Nicolaas Maria Bergkamp** (1969 Mayul 10, Amsterdam) binom futaglöpädan Nedänik.

## Yüms Plödik
* Dennis Bergkamp in National Football Teams
Michael Carrick

Hiel **Michael Adrian Carrick** (1981 yulul 28 in Wallsend) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Michael Carrick in National Football Teams
Michael Owen

Hiel **Michael James Owen** (1979 dekul 14 in Chester) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Michael Owen in National Football Teams
Roy Keane

Hiel **Roy Maurice Keane** (1971 Gustul 10, Corcaigh) binom futaglöpädan Lireyänik.

## Yüms Plödik
* Roy Keane in National Football Teams
Raymond Kopa

Hiel **Raymond Kopa** (1931 tobul 13 in Nœux-les-Mines – 2017 mäzul 3 in Angers) äbinom futaglöpädan Fransänik.

## Yüms Plödik
* Raymond Kopa in National Football Teams
Ferenc Puskás

Hiel **Ferenc Puskás** (1927 prilul 1 in Budapest – 2006 novul 17 in Budapest) äbinom futaglöpädan Macarän‎ik y Spanyän‎ik.

## Yüms Plödik
* Ferenc Puskás in National Football Teams
Alfredo Di Stéfano

Hiel **Alfredo Stéfano Di Stéfano Laulhé** (1926 yulul 4 in Buenos Aires - 2014 yulul 7 in Madrid) äbinom futaglöpädan Largäntän‎ik, Kolumbän‎ik y Spanyän‎ik.

## Yüms Plödik
* Alfredo Di Stéfano in National Football Teams
Enzo Francescoli

Hiel **Enzo Francescoli Uriarte** (1961 Novul 12, Montevideo) binom futaglöpädan Luruguyänik.

## Yüms Plödik
* Enzo Francescoli in National Football Teams
Diego Maradona

Hiel **Diego Armando Maradona** (pemotöl tü 1960 tobul 30 in Lanús – edeadöl tü 2020 novul 25 in Tigre) äbinom futaglöpädan e futaglöpädidrätodan Largäntän‎ik.

## Yüms Plödik
* Diego Maradona in National Football Teams
Éric Cantona

Hiel **Éric Daniel Pierre Cantona** (1966 Mayul 24, Marseille) binom futaglöpädan Fransänik.

## Yüms Plödik
* Éric Cantona in National Football Teams
Johan Cruyff

Hiel **Hendrik Johannes Cruijff** (1947 Prilul 25, Amsterdam – 2016 Mäzul 24, Barcelona) äbinom futaglöpädan Nedänik.

## Yüms Plödik
* Johan Cruyff in National Football Teams
Pelé

Hiel **Edson Arantes do Nascimento**, id sevädik as: **Pelé** (pemotöl tü 1940 tobul 23 in Três Corações – edeadöl tü 2022 dekul 29 in São Paulo), äbinom futaglöpädan Brasilän‎ik.

## Yüms Plödik
* Pelé su National Football Teams
Kieron Dyer

Hiel **Kieron Courtney Dyer** (1978 Dekul 29, Ipswich) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Kieron Dyer in National Football Teams
Carlos Valderrama

Hiel **Carlos Alberto Valderrama Palacio** (1961 Setul 2, Santa Marta) binom futaglöpädan Kolumbän‎ik.

## Yüms Plödik
* Carlos Valderrama in National Football Teams
Robbie Fowler

Hiel **Robert Bernard Fowler** (1975 Prilul 9, Liverpool) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Robbie Fowler in National Football Teams
Klaas-Jan Huntelaar

Hiel **Klaas-Jan Huntelaar** (1983 gustul 12 in Drempt) binom futaglöpädan Nedän‎ik e futaglöpädaklub AFC Ajax.

## Yüms Plödik
* Klaas-Jan Huntelaar in National Football Teams
Garrincha

Hiel **Manuel Francisco dos Santos** (1933 Tobul 28, Magé – 1983 Yanul 20, Rio de Janeiro) äbinom futaglöpädan Brasilän‎ik.

## Yüms Plödik
* Garrincha in National Football Teams
Joe Hart

Hiel **Charles Joseph John Hart** (1987 Prilul 19, Shrewsbury) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Burnley F.C..

## Yüms Plödik
* Joe Hart in National Football Teams
John Ruddy

Hiel **John Thomas Gordon Ruddy** (1986 Tobul 24, St. Ives) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Wolverhampton Wanderers F.C..

## Yüms Plödik
* John Ruddy in National Football Teams
Joleon Lescott

Hiel **Joleon Patrick Lescott** (1982 Gustul 16, Birmingham) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Joleon Lescott in National Football Teams
Jack Butland

Hiel **Jack Butland** (1993 mäzul 10 in Bristol) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Stoke City F.C..

## Yüms Plödik
* Jack Butland in National Football Teams
Robert Green

Hiel **Robert Paul Green** (1980 Yanul 18, Chertsey) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Robert Green in National Football Teams
Phil Jagielka

Hiel **Philip Nikodem Jagielka** (1982 Gustul 17, Manchester) binom futaglöpädan Linglänik pö futaglöpädaklub Everton F.C..

## Yüms Plödik
* Phil Jagielka in National Football Teams
Gary Cahill

Hiel **Gary James Cahill** (1985 Dekul 19, Sheffield) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Chelsea F.C..

## Yüms Plödik
* Gary Cahill in National Football Teams
Kyle Walker

Hiel **Kyle Andrew Walker** (1990 mayul 28 in Sheffield) binom futaglöpädan Linglänik, kel pledom in futaglöpädaklub: Manchester City F.C..

## Yüms Plödik
* Kyle Walker in National Football Teams
Phil Jones

Hiel **Philip Anthony Jones** (1992 Febul 21, Preston) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Manchester United F.C..

## Yüms Plödik
* Phil Jones in National Football Teams
Steven Caulker

Hiel **Steven Roy Caulker** (1991 Dekul 29, London) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Dundee F.C..

## Yüms Plödik
* Steven Caulker in National Football Teams
Micah Richards

Hiel **Micah Lincoln Richards** (1988 yunul 24, Birmingham) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Micah Richards in National Football Teams
Leighton Baines

Hiel **Leighton John Baines** (1984 Dekul 11, Kirkby) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Everton F.C..

## Yüms Plödik
* Leighton Baines in National Football Teams
Ashley Cole

Hiel **Ashley Cole** (pemotöl tü 1980 dekul 20 in London) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Ashley Cole in National Football Teams
Ryan Bertrand

Hiel **Ryan Dominic Bertrand** (1989 Gustul 5, Southwark) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Southampton F.C..

## Yüms Plödik
* Ryan Bertrand in National Football Teams
Carl Jenkinson

Hiel **Carl Daniel Jenkinson** (pemotöl tü 1992 febul 8 in Harlow, Linglän) binom futaglöpädan Linglänik e Suomiyänik, kel pledon in futaglöpädaklub: Nottingham Forest F.C. (ENG).

## Yüms Plödik
* Carl Jenkinson in National Football Teams
Martin Kelly

Hiel **Martin Ronald Kelly** (1990 Prilul 27, Whiston) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Crystal Palace F.C..

## Yüms Plödik
* Martin Kelly in National Football Teams
Ryan Shawcross

Hiel **Ryan Shawcross** (1987 Tobul 4, Chester) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Stoke City F.C..

## Yüms Plödik
* Ryan Shawcross in National Football Teams
Steven Gerrard

Hiel **Steven George Gerrard** (1980 Mayul 30, Whiston) binom futaglöpädan e futaglöpädidrätodan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Steven Gerrard in National Football Teams
James Milner

Hiel **James Philip Milner** (1986 Yanul 4, Leeds) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Liverpool F.C..

## Yüms Plödik
* James Milner in National Football Teams
Ashley Young

Hiel **Ashley Simon Young** (1985 Yulul 9, Stevenage) binom futaglöpädan Linglänik, kel pledon in futaglöpädaklub: Inter Milano (ITA).

## Yüms Plödik
* Ashley Young in National Football Teams
Scott Parker

Hiel **Scott Matthew Parker** (1980 Tobul 13, Lambeth) binom futaglöpädan Linglänik.

## Yüms Plödik
* Scott Parker in National Football Teams
Gabriela Duarte

Jiel **Gabriela Duarte Franco Goldfuss** (Campinas, Brasilän, Prilul 15 1974) binof dramatan Brasilänik.

## Yumädalim

* Gabriela Duarte in IMDb
Renata Sorrah

Jiel **Renata Leonardo Pereira Sochaczewski** (Rio de Janeiro, Brasilän, Febul 21 1947) binof dramatan Brasilänik.

## Yumädalim

* Renata Sorrah in IMDb
Daniela Mercury

Jiel **Daniela Mercuri de Almeida** (Salvador, Bahia, Yulul 28 1965) binof kanitan e musigan Brasilänik.

## Sirkotüls
* *[[Daniela Mercury (album)|Daniela Mercury]]*
* *[[O Canto da Cidade]]*
* *[[Música de Rua]]*
* *[[Feijão com Arroz]]*
* *[[Sol da Liberdade]]*
* *[[Sou de Qualquer Lugar]]*
* *[[Carnaval Eletrônico]]*
* *[[Balé Mulato]]*
* *[[Canibália]]*

## Yumädalim

* Daniela Mercury official website
Barcelona

**Barcelona** binon cifazif provina: Katalonän in Spanyän.

Sürfat ela Barcelona binon 100,4 km².

Barcelona labon belödanis 1 605 602 (2006).
Tom Cleverley

Hiel **Thomas William Cleverley** (1989 Gustul 12, Basingstoke) binom futaglöpädan Linglänik e futaglöpädaklub Watford F.C..

## Yüms Plödik
* Tom Cleverley in National Football Teams
Gabriel Braga Nunes

Hiel **Gabriel Braga Nunes** (São Paulo, Brasilän, Febul 7 1972) binom dramatan Brasilänik.

## Yumädalim

* Gabriel Braga Nunes in IMDb
Toki pona

El **Toki Pona** binon mekavapük sperimäntik, pedatiköl fa jiel Sonja Lang ün 2001 ad balugükön tikäli e kosädi. El Toki Pona binon pük minumimik, pespiretöl fa taotet, fouköl soäs pijinapüks su suemods e vöds balugik valemiks bevü kulivs. Demü at labon rigavödis baliko 120–125, tonis 14 e gramati balugikün nen deklin, konyug e poyümots. Do el Toki Pona ne jonidon as yufapük bevünetik, labon bai datuvan okik spikanis skilädik plu tum.

## Noets

## Yüms plödik

* Resodatoped calöfik
* Resodatoped komota
Sköt

**Sköts** binons sümbols länas, provinas, ziläkas, zifas, stitas, pöpas, pükas e.r. Stud stänas panemon "Skötav".
Maboin Blövik

**Maboin Blövik** (Linglänapüko: *The Blue Marble*) binon fotografot famik tala.

## Magods munädik
Ün 2002, NASA ilibükon konleti gretik fotografotas munädiko mekavik.
Zichyújfalu

**Zichyújfalu** binon vilag in Fejér grafän, Macarän.

Sürfat ela Zichyújfalu binon mö 10,82 km<sup>2</sup>.

Zichyújfalu labon belödanis 921 (2015).
## Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2011, mens 939, lomanefs 310 e famüls 255 älödons in Zichyújfalu. Lödanadensit äbinon mö mens 86 a km². Ädabinons valodo lödöps 282 (26 a km²). Lödanef äbinädon me: macaränas (80%), rumänas (1%) e nesevädik (19%).

De lomanefs ädabinöl 310. Ädabinons zänedo pösods 2,98 a lomanef e pösods 2,92 a famül.

Demü bäldot, 21,22% lödanas ela Shelburne älabons bäldoti lifayelas läs 19, 9,83% bäldoti lifayelas 19 jü 24, 26,08% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 29,28% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 13,59% bäldoti lifayelas 65 u plu 65.

Demü gen, ädabinoms mans 102,46 a voms 100. Pato ädabinoms mans 106,45 a voms 100 bäldotü lifayels 19 u plu 19.

## Jenav
Zichyújfalu pämänioton in doküm ün yel 1239 päpenöl.

## Logön id
*Seregélyes

## Jon


## Yüms plödik

*Zichyújfalu – Google Maps
*Fekete István Általános Iskola
Nicola Legrottaglie

Hiel **Nicola Legrottaglie** (1976 tobul 20 in Gioia del Colle) binom futaglöpädan Litaliyänik.

## Yüms Plödik
* Nicola Legrottaglie in National Football Teams
Francesco Lodi

Hiel **Francesco Lodi** (1984 mäzul 23 in Napoli) binom futaglöpädan Litaliyänik.

## Yüms Plödik
* Francesco Lodi pö el Soccerway (in Linglänapük)
Paramore

Els **Paramore** binon musiganef Lamerikänik (ma stüls elas *alternative rock* e *pop rock*) di Franklin.

## Limans
* Hayley Williams
* Jeremy Davis
* Taylor York

## Labuns
* *All We Know Is Falling* (2005)
* *Riot!* (2007)
* *Brand New Eyes* (2009)
* *Paramore (album)* (2013)
* *After Laughter* (2017)

## Yüms plödik
* Pad calofik
Boys

Els **Boys** binoms musiganef Polän‎ik stüla disco polo. Päjafon ün 1991 se Prostki.

## Limans
* Marcin Miller
* Jan Cieniewicz
* Andrzej Jabłoński
* Konrad Dobrzyński
* Marcin Dardziński
Volaspodel

* Volaspodel (Napoli) – Volapükagased Litaliyänik
* Volaspodel (New York) – Volapükagased Lamerikänik
Volaspodel (New York)

***Volaspodel*** (= Volaspodan) äbinon gased Lamerikänik päpüböl in New York. Pästabon yelü 1887 as läbled Volapükik almulik gaseda „The Office“. Päpübon jü yulul 1889 (epubons nüms 20). Yelü 1892 pänululon fa hiel Samuel Huebsch as calabled Volapükakluba Nolüd-Meropik.

## Yüms plödik
* Ragiv yeloda 3id: tobul 1892 – tobul 1893
Bulgar

**Bulgar** ü **Bulgaränapük** (bulgaro: *български език*) binon pük tuiga sulüdik famüla pükas slavik, kobü Sloveniyänapük, Kroasänpük e Särbänpük. Bulgaränapük paspikon in Bulgarän.
Apofis

El **Apofis**, ud el **Apopis** (rugrikänapükiko "Άπόφις", ud "Άπώφις", ed rulägüptänapükiko "Apep", "Apepi", "Aapep", ud "Aapef"), äbinom god miteodava rulägüptänika, malat bada, neita, kaota, e daga. Pämagom valemo fa snek gianagretik. Nem rulägüptänapükik omik, "ʕʒpp", cedon "gianagretik" u "snek gianagretik". Äbinom neflen cifik goda ela Rä.
Du tumyel telid bü Y.K., konäd de moted ela Apofis pakonon su völs tema ela Esneh. Lärnoy dö etos, das el Neith, jigod yagöl, ämotof ele Apofise spukölo in ülvats.

## Mags
Pämagom valemo fa snek gianagretik lenatik, e semiknaiko fa tortug, suvo pasumätüköl, paflapöl, u padeidöl, nemü magön levikodi guda.
Bal bevü mags kösömiküns binon ut, keli kanoy tuvön in **[[Buk Deadamas]]**. Kat ela Rä, malat jigoda ela Bastet, i panemöl *kati ela Heliopolis*, leviodof e deidof sneki dub neif.
Tuvoy ömna magis ela Apofis patanöl e padudadranöl fa sagits.

## Lekomips ta el Rä
Bai nols dö god at, el Apofis ätatakom delo boti ela Rä, kel äsailon su el **[[Nun]]** (ülsean) du täv okik da el **[[Duat]]** (val disglunik), adas äfinidom jafädaprogedi, ab ai pävikodom.
Nemü gejoikön eli Apofis, el Rä päyufom fa gods votiks: el Sethesh päcälom fa el Rä nemü jelodön boti godiki dub lesagit. Tö botaflom el Isis äfrutof nämädis okik, nemü sädütön omi sienes, dat änelefüdof omi; atos äleadon kate kapadäkötön sneki. Kludo solasülöpikam alik äcedon vikodi ela Rä ta el Apofis. Blud, kel äflumon de vuns omiks, äredükon gödasili.
Tikoy, das Rulägüptänans äkleilükoms solagrahanis, äs nevikodis ela Rä.

## Kult e relageböfs dö el Apofis
Bi el Apofis ämagom badi, ädabinon kult calöfik nonik dö om. Mageds natiks, äs teps e talaledremets, päkosädoms ko el Apofis.
Ämagom tädi laidiki ta lespadalaid, so Rulägüptänans äseifüloms sofälükön omi dub blasfäms magivik. *Buk ela Apofis*, su papürod ela Rhind-Bremer, de timäd *[[Reigäna Nulika|Reigän Nulik]]*, memon blasfämi patiki, nemü yufön Godi Sola tadunön tatakes ela Apofis. Kleräts äbepenoms dunotis progedöfik de vität e de moükät: spukön al el Apep; miotön eli Apep dub fut nedetik; sumön lesagiti nemü flapön elApep; tanön eli Apep; sumön neifi nemü flapön eli Apep; filükön eli Apep. E ko komands ets ädabinons lejonods in geidian et nemü mekön, väko u däsinoto, snekis gianagretik, kels püfiloms u püsumätükoms, u su kels üspukoy, du ükomoreidoy blasfämis. Rulägüptänans ädredoms, das igo magod ela Apofis kanonöv givön nämädi diabile. Bi el Apofis älödom in val disglunik, pävätälom ömna, äs "lanifidöl".
Queen

El **Queen** äbinon musiganef Linglänik (ma stüls elas rock ä pop) di London. Limans äbinoms hiel Freddie Mercury, hiel John Deacon, hiel Brian Harold May e hiel Roger Meddows Taylor.

## Labuns
**Queen* (1973)
**Queen II* (1974)
**Sheer Heart Attack* (1974)
**A Night at the Opera* (1975)
**A Day at the Races* (1976)
**News of the World* (1977)
**Jazz* (1978)
**The Game* (1980)
**Flash Gordon* (1980)
**Hot Space* (1982)
**The Works* (1984)
**A Kind of Magic* (1986)
**The Miracle* (1989)
**Innuendo* (1991)
**Made in Heaven* (1995)
Rä

El **Rä**, ud el **Ra** (rulägüptänapükiko "Rīʕu", "*el meköl*"), äbinom God Sola in miteodav rulägüptänik. Äbinom ülgod e rig vala. Äbinom Nenfinamalord, jafal de Sil e de Tal, balidan, ek pämotom, balan, ek ijafom oki. Ävädom cifgod du Rureigän (2647 - 2150). Ebumo du reig lulid (2465 - 2492), ävädom god netik, e päyümom ko el **[[Amon]]**, nemü vädön el **Amon-Rä**, cifgod Rulägüptäna. Äbefoom motedanomi rega e päpenom in faraonadispenäd. Äbinom reg godas e menas.

## Mags

Pämagom valemo fa falok, fa men falokakapik, ud ömna fa hijip. Älenlabom su kap diskoti sola ed *[[Uraeus]]* (sneik regik). Täno el Rä öyümätom ko el **[[Atum]]** ed el **Amon**, nemü vädön el **Atum-Rä** ed el **Amon-Rä**.

## Moted ela Rä

Bai konäd, el Rä pämotom fa **[[Neith]]** in dag, kel äbinon bifü lif su Tal. Ämotof id sneke ele Apofis. Bai konäd votik, sagoy, das el Rä ejafom oki in lotüsaflor, panemöl "ülik". Täno ejafom eli **[[Ju]]** ed eli **[[Tefnut]]**.

## Kultazif cifik dö el Rä

El Rä päleplekom balido in el **Heliopolis** ("*Solazif*"), täno kult oma ästäänikon al län lölik. Ätikoy, das ätävom delo da sil me "smalbot godik" ed äkomipom ta el **[[Apofis]]**.

## Dadeidät menäta

Büfo Lägüptän päguveron fa reg menik, reg onik äbinom el Rä. Bäldikölo boms omik älargentakölikoms e kop omik ägoldinakölikon. El Rä äkanom lilön menis mepükön ta om. Kludo del sembal, äsludom ad ät: ösedom logi omik su Tal fomü jileonagod. At öpugof su Tal. El Rä ägevokom vifiküno ofi, ad el **[[Sehmet]]**, jileonagod, äfilabof bludaguti: äsludof so gegolön su Tal.
El Rä ämutom tüvon modi nemü cüdön eli Sehmet: äbüdom preparön hodabiri. Bir pämigon ko redaköl ed ämekoms ninädianis velmil drinoda lalkoholik, kel älogoton blude. El Rä äbüdom vagükön ninädianis su pöps, kelis jigod ävilof moükön. Ägolof uti, keli ätikof binön blud, ed änexänof nemü drenön eti. Ädrenof so ka äbrietikof.
Santa Juana (Cilän)

**Santa Juana** binon zif in Cilän.

Sürfat ela *Santa Juana* binon mö 731 km².

*Santa Juana* labon belödanis 13 147 (2002)
Buks 100 Tumyela ela Le Monde

**Buks 100 Tumyela ela Le Monde** binon lised de 100 gudikün buks de tumyel 20id, bai ad zisäk dugön in florüp 1999 fa detülaselidöp Fransänik Fnac e delagased *[[Le Monde]]*.

## Buks 100 Tumyela
Manowar

El **Manowar** ("Krigaman") binon musiganef Lamerikänik ela *heavy metal* ("metal vetik") äd ela *epic power metal* (nämädametal läpik(?)). Päfünon ün 1980, e limans nutimik ona binons hiels *Joey DeMaio*, *Eric Adams*, *Karl Logan*, ä *Donnie Hamzik*. Eselon labunis mödikum ka zülbalionis zi vol.

## Labuns
* Battle Hymns (1982)
* Into Glory Ride (1983)
* Hail to England (1984)
* Sign of the Hammer (1984)
* Fighting the World (1987)
* Kings of Metal (1988)
* The Triumph of Steel (1992)
* Louder Than Hell (1996)
* Warriors of the World (2002)
* Gods of War (2007)
* Battle Hymns MMXI (2010)
* The Lord of Steel (2012)
* Kings of Metal MMXIV (2014)
Bib

**Bib** binon nem konleta nomik vödemas saludik pro yudans e kritans.

Bib hebreya ninädon 24 bukis. Bibs kanonas kritik ninädons de 66 jü 81 bukis.

## Yüms plödik

* Diatek Nulik Volapüka fa Dr. Arie de Jong
Barákapuszta

**Barákapuszta** binon vilag in Fejér grafän, Macarän.

Barákapuszta labon belödanis 15 (2013).

## Jon
Agnes Monica

Jiel **Agnes Monica Muljoto** (Jakarta, Yulul 1 1986), binof kanitan Lindäna-Seänuänsik.

## Labuns
* Yess!! (1995)
* Agnes Is My Name (2011)
* Agnez Mo (2013)
Judy Garland

Jiel **Judy Garland** (pämotöl as **Frances Ethel Gumm**; 1922 yunul 10 in Minnesota - 1969 yunul 22 in London) äbinof dramatan ä kanitan Lamerikänik.
Anggun

Jiel **Anggun Cipta Sasmi** (Jakarta, Prilul 29 1974), **Anggun**, binof kanitan Lindäna-Seänuänik e Fransänik.

## Labuns
* Echoes (2011)
Eusébio da Silva Ferreira

Hiel **Eusébio da Silva Ferreira** (1942 Yanul 25, Maputo – 2014 Yanul 5, Lisboa) äbinom futaglöpädan Portugän‎ik.

## Yüms Plödik
* Eusébio in National Football Teams
Philip Seymour Hoffman

Hiel **Philip Seymour Hoffman** (1967 Yulul 23, Fairport, New York - 2014 Febul 2, New York) äbinom dramatan Lamerikänik.
Zbigniew Romaszewski

Hiel **Zbigniew Jan Romaszewski** (1940 yanul 2, Warszawa - 2014 febul 13, Warszawa) äbinom bolitan Polänik.
Ariel Sharon

Hiel **Ariel Sharon** (1928 Febul 26, Kefar Malal - 2014 Yanul 11, Tel Aviv) äbinom bolitan Yisraelänik.
Telanef Krimik

**Telanef krimik** (Partners in Crime) binon näijenot balid se säsun nulik folid de televidalekoned „Dokan Kim". Pälauton fa Russell T Davies, e päbroadon tü 2008 prilul 5. Dokan päpledom fa David Tennant.
Hiel Smith e jiel Jones

**Hiel Smith e jiel Jones** (Smith and Jones) binon näijenot balid se säsun nulik kilid de televidalekoned „Dokan Kim". Pälauton fa Russell T Davies, e päbroadon tü 2007 mäzul 31. Dokan päpledom fa David Tennant.

## Dramatans
Zbigniew Messner

Hiel **Zbigniew Stefan Messner** (1929 mäzul 13, Strüy (Polänapüko: *Stryj*) - 2014 yanul 10, Warszawa) äbinom bolitan Polänik. De 1985 novul 6 jü 1988 setul 2 äbinom balid-ministeran Poläna.
Poedav

**Poedav** binon pated lekana literatik, kel fruton patöfis jönavik e ritmutik pükis lü jafön siämöfis.

## Yüms plödik
* Poedav Volapük
Paco de Lucía

Hiel **Paco de Lucía** (pämotöl as **Francisco Sánchez Gómez**; 1947 Dekul 21, Algeciras  - 2014 Febul 25, Cancún) äbinom gitaran Spanyänik.
Jim Morrison

Hiel **James Douglas Morrison** (1943 Dekul 8 - 1971 Yulul 3) äbinom kanitan, musigan ä dramatan Lamerikänik.
Freddie Mercury

Hiel **Freddie Mercury** (**Farrokh Bulsara**; gujaratiy: *Pharōkh Balsārā‌*; 1946 setul 5 - 1991 novul 24) äbinom kanitan e musigan Linglänik. Äbinom kanitan musiganefa Queen.
Vükiped Volapükik

**[[Vükiped]] Volapükik** binon sikloped libik in Volapük nulik. Pejaföl ün 2003 febul, atimo pabevobons is yegeds 126,593 (yunul 2021).
Sung Jae-ki

Hiel **Sung Jae-ki**(Korea:성재기 成在基, Daegu, 1967 setul 11 - Söul, 2013 yulul 26) äbinom dayäfan Sulüda-Koreyänik. 

## Yumädalim
* ''Suicide performance and journalist ethics News Dongah'' (English)
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 (English)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (English)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (English)
* South Korean channel films suicide (English)
* In memoriam 2013:Sung Jae-ki (Français)
* Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación (Español)
* Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión (Español)

## Literat
Meb Dalekas

**Meb Dalekas** (Remembrance of the Daleks) binon konot balid se säsun teldeglulid de televidalekoned „Dokan Kim". Päbroadon ün 1988, vü tobul 5 e tobul 26, labü näijenots fol. Pälauton fa Ben Aaronovitch, e Dokan päpledom fa Sylvester McCoy.
Arthur Schopenhauer

Hiel **‚Arthur Schopenhauer’** (1788 febul 22 - 1860 setul 21) äbinom filosopan Deutänik, pasevöl pöpiküno demü buk omik: „Vol as Vil ä Magul” (Deutänapüko: *‚Die Welt als Wille und Vorstellung’*), in kel älesagom, das vol obas pastigädon fa vil laido nekotenik, kel laido sukon koteni. Peflunöl fa filosop lofüdänik, äkredom das „verat pätuvon fa sapans Lindäna”; klu, tuvedots omik doläde päbesümons utis datikanas elik *‚Vedantic’* ä budik (sevabo, eli *asceticism*). Kred omik in dialöf nesiädik (Linglapüko: *‚transcendental ideality’*) ädugon omi ad nüsumön godinoami.
Idiom Neutral

El **Idiom Neutral** (Pük Neudik) binon mekavapük päjaföl fa el Akademi Internasional de Lingu Universal (Kadäm Bevünetik Valemapüka) ön cifam hiela Waldemar Rosenberger di Rusän, e pädabüköl ün 1902. El *Neutral* padefomon de Volapük, ab besümedon eli Occidental ed eli Interlingua.

## Noets
In Dreams

El **In Dreams** (*In drims*) binon lid Linglänapükik hiela Roy Orbison yela 1963. Ekö tradutod Volapükik:

*Klaunan juegavodakölik penemöl sabaman* 
*Teanaspatom ini slipacem oba alneito,* 
*Te ad stürülön stelapüfi e visipön:* 
*„Slipikolöd, valikos binon benik."* 

*Färmükob logis oba,* 
*Tän mosveamob.* 
*Ini neit magivik* 
*Sofiko sagob* 
*Pleki müätik,* 
*Äs drimans.* 
*Tän slipikob e drimob* 
*Drimis obik dö ol.* 

*In drims spatob ko ol.* 
*In drims spikob ko ol.* 
*In drims binol obik,* 
*Valüpo.* 
*Binobs kobo in drims,* 
*In drims.* 

*Ab lesuniko bü gödalulit,* 
*Galikob e tuvob das emogolol.* 
*No kanob kontrolön osi, no kanob kontrolön osi, if drenob.* 
*Memob das äsagol adyö.* 

*Binos badülik das dins at valik* 
*Kanons te jenön in drims obik.* 
*Baliko in drims,* 
*In drims jönik.*
Siem Distuka

**Siem distuka** (The Edge of Destruction) binon konot kilid se säsun balid de televidalekoned „Dokan Kim". Päbroadon ün 1964, vü febul 8 e febul 15, labü näijenots tel. Pälauton fa David Whitaker, e Dokan päpledom fa William Hartnell

Näijenots panemons:
# Siem distuka
# Siem katastrofa

## Dramatans
Mödideid

**Mödideid** (The Massacre) binon konot lulid se säsun kilid de televidalekoned „Dokan Kim". Päbroadon ün 1966, vü febul 5 e febul 26, labü näijenots fol. Pälauton fa John Lucarotti, e Dokan päpledom fa William Hartnell.

Näijenots panemons:
# Krig Goda
# Lubegan melik
# Pädan deada
# Klok päridikama
Sids Distuka

**Sids distuka** (The Seeds of Doom) binon konot mälid se säsun degkilid de televidalekoned „Dokan Kim". Päbroadon ün 1976, vü yanul 21 e mäzul 6, labü näijenots mäl. Pälauton fa Robert Banks Stewart, e Dokan päpledom fa Tom Baker.
Teil Modas

**Teil modas** (The Parting of the Ways) binon näijenot degkilid se säsun nulik balid de televidalekoned „Dokan Kim". Binon dil telid se teldilakonot (Lup badik binon balid). Pälauton fa Russell T Davies, e päbroadon tü 2005 yunul 18. Dokan päpledom fa Christopher Eccleston. Konot ninädon Dalekis.
El Masque ela Mandragora

**El Masque ela Mandragora** binon konot balid se säsun degfolid de televidalekoned „Dokan Kim". Päbroadon ün 1976, vü setul 4 e setul 25, labü näijenots fol. Pälauton fa Louis Marks, e Dokan päpledom fa Tom Baker.
Ronald Reagan

Hiel **Ronald Wilson Reagan** (1911 febul 6, Tampico - 2004 yunul 5, Bel Air, Los Angeles) äbinom dramatan e bolitan Lamerikänik ä presidal 40id Lamerikäna (1981-1989).
The Doors

El **The Doors** äbinon musiganef Lamerikänik (ma stüls elas rock ä blues) di Los Angeles. Limans äbinoms hiel Jim Morrison, hiel Ray Manzarek, hiel Robby Krieger e hiel John Densmore.

**[[The Doors (album)|The Doors]]* (1967)
**[[Strange Days (album)|Strange Days]]* (1967)
**[[Waiting for the Sun]]* (1968)
**[[The Soft Parade]]* (1969)
**[[Morrison Hotel]]* (1970)
**[[L.A. Woman]]* (1971)
**[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]* (1971)
**[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]* (1972)
**[[An American Prayer]]* (1978)
La Unión (Cilän)

**La Unión** binon zif in Cilän.

Sürfat ela *La Unión* binon mö 2 136 km².

*La Unión* labon belödanis 36 979 (2012)
Robin Williams

Hiel **Robin McLaurin Williams** (1951 yulul 21, Chicago, Illinois – 2014 gustul 11, Paradise Cay, Kalifornän) äbinom dramatan Lamerikänik.
Lauren Bacall

Jiel **Lauren Bacall** (1924 setul 16 in zif: New York - 2014 gustul 12 id in zif: New York) äbinof dramatan Lamerikänik.
Julia Gillard

Jiel **Julia Eileen Gillard** (p. 1961 setul 29) binof balid-ministeran Laustraläna.

## Yüms plödik

* Resodatoped reiganefik Laustralänik: pad hiela Julia Gillard
Hal Holbrook

Hiel **Harold Rowe "Hal" Holbrook Jr.** (pemotöl tü 1925 febul 17 in Cleveland, Ohio – edeadöl tü 2021 yanul 23 in Beverly Hills) äbinom dramatan Lamerikänik.
Conrad Bain

Hiel **Conrad Stafford Bain** (1923 Febul 4, Alberta - 2013 Yanul 14, Kalifornän) äbinom dramatan Kanadänik.
Christopher Lee

Hiel **Christopher Frank Caradini Lee** (1922 mayul 27 in London - 2015 yunul 7 id in London) äbinom dramatan Linglänik.
Richard Griffiths

Hiel **Richard Griffiths** (1947 Yulul 31, Thornaby-on-Tees - 2013 Mäzul 28, West Midlands) äbinom dramatan Linglänik.
Clive Dunn

Hiel **Clive Robert Benjamin Dunn** (1920 Yanul 9, London - 2012 Novul 6, Portugän) äbinom dramatan Linglänik.
Michael Gough

Hiel **Michael Gough** (1916 Novul 23, Kuala Lumpur - 2011 Mäzul 17, London) äbinom dramatan Linglänik.
Pat Hingle

Hiel **Martin Patrick "Pat" Hingle** (1924 Yulul 19, Florida - 2009 Yanul 3, North Carolina) äbinom dramatan Lamerikänik.
Nancy Reagan

Jiel **Nancy Davis Reagan** (1921 zif: New York – 2016 mäzul 6 in Los Angeles) äbinof dramatan Lamerikänik.
Christopher Plummer

Hiel **Arthur Christopher Orme Plummer** (pemotöl tü 1929 dekul 13 in Toronto – edeadöl tü 2021 febul 5 in Weston, Connecticut, Lamerikän) äbinom dramatan Kanadänik.
Martin Landau

Hiel **Martin Landau** (1928 Yunul 20, New York - 2017 yulul 15 in Los Angeles) äbinom dramatan Lamerikänik.
Dixie Carter

Jiel **Dixie Virginia Carter** (1939 Mayul 25, Tennessee - 2010 Prilul 10, Houston, Täxasän) äbinof dramatan Lamerikänik.
Donald Pleasence

Hiel **Donald Henry Pleasence** (1919 tobul 5 in Nottinghamshire - 1995 febul 2 in Alpes-Maritimes) äbinom dramatan Linglänik.
Donald Sutherland

Hiel **Donald McNichol Sutherland** (pämotöl tü 1935 yulul 17 in Saint John – ädeadöl tü 2024 yunul 20 in Miami, Lamerikän) äbinom filmota⸗, teata⸗ ä televidadramatan Kanadänik.
Roger Ebert

Hiel **Roger Joseph Ebert** (1942 Yunul 18, Urbana, Illinois - 2013 Prilul 4, Chicago, Illinois) äbinom filmotikrütan e gasediman Lamerikänik.
Eli Wallach

Hiel **Eli Herschel Wallach** (1915 Dekul 7, New York - 2014 Yunul 24, New York) äbinom dramatan Lamerikänik.
Casey Kasem

Hiel **Kemal Amen "Casey" Kasem** (1932 Prilul 27, Michigan - 2014 Yunul 15, Washington) äbinom dramatan Lamerikänik.
Morgan Freeman

Hiel **Morgan Porterfield Freeman, Jr.** (1937 yunul 1, Memphis, Tennessee - ) binom dramatan Lamerikänik.
Bill Cobbs

Hiel **Wilbert Francisco „Bill” Cobbs** (pämotöl tü 1934 yunul 16 in Cleveland, Ohio – ädeadöl tü 2024 yunul 25 in Riverside, Kalifornän) äbinom filmota⸗ ä televidadramatan Lamerikänik.
Charles Bronson

Hiel **Charles Dennis Buchinsky** (1921 Novul 3 in Ehrenfeld - 2003 Gustul 30 in Los Angeles) äbinom dramatan Lamerikänik.
Jonathan Winters

Hiel **Jonathan Harshman Winters III** (1925 Novul 11, Ohio - 2013 Prilul 11, Montecito) äbinom dramatan Lamerikänik.
Dick Van Dyke

Hiel **Richard Wayne "Dick" Van Dyke** (1925 Dekul 13, West Plains, Missouri - ) binom dramatan Lamerikänik.
Jerry Springer

Hiel **Gerald Norman "Jerry" Springer** (pemotöl tü 1944 febul 13 in London, Regän Pebalöl – edeadöl tü 2023 prilul 27 in Chicago) äbinom dramatan, bolitan, lavogan e gasediman Lamerikänik.
Mickey Rooney

Hiel **Joseph Yule, Jr.** (1920 Setul 23, New York - 2014 Prilul 6, Kalifornän) äbinom dramatan Lamerikänik.
Shelley Duvall

Jiel **Shelley Alexis Duvall** (pämotöl tü 1949 yulul 7 in Fort Worth – ädeadöl tü 2024 yulul 11 in Blanco, Täxasän) äbinof filmota⸗ ä televidadramatan äsi kanitan Lamerikänik.
Paul L. Smith

Hiel **Paul Lawrence Smith** (1936 Yunul 24, Everett - 2012 Prilul 25, R'anana) äbinom dramatan Lamerikänik.
Michael Jackson

Hiel **Michael Joe Jackson** (1958 gustul 29, Gary - 2009 yunul 25, Los Angeles) äbinom kanitan Lamerikänik.

## Labuns
* See also: The Jackson 5 discography
* Got to Be There (1972)
* Ben (1972)
* Music & Me (1973)
* Forever, Michael (1975)
* Off the Wall (1979)
* Thriller (1982)
* Bad (1987)
* Dangerous (1991)
* HIStory: Past, Present and Future, Book I (1995)
* Invincible (2001)
Ray Walston

Hiel **Ray Walston** (**Herman Raymond Walston**; 1914 Novul 2, New Orleans - 2001 Yanul 1, Beverly Hills) äbinom dramatan Lamerikänik.
Małgorzata Braunek

Jiel **Małgorzata Braunek** (1947 Yanul 30, Szamotuły - 2014 Yunul 23, Warszawa) äbinof dramatan Polänik.
Sean Connery

Hiel **Thomas Sean Connery** (pemotöl tü 1930 gustul 25 in Edinburgh – edeadöl tü 2020 tobul 31 in Bahamuäns) äbinom dramatan Skotänik.
Justin Timberlake

Hiel **Justin Randall Timberlake** (1981 yanul 31 in Memphis, Tennessee) binom kanitan ä dramatan Lamerikänik.
Richard Attenborough

Hiel **Richard Samuel Attenborough** (1923 Gustul 29, Cambridge - 2014 Gustul 24, London) äbinom dramatan ä rejidan Linglänik.
Tito Vilanova

Hiel **Francesc „Tito” Vilanova i Bayó** (1968 setul 17 in Bellcaire d'Empordà - 2014 prilul 25 in Barcelona) äbinom futaglöpädan e futaglöpädidrätodan Spanyän‎ik.
Tony Parker

Hiel **William Anthony (Tony) Parker, II** (1982 Mayul 17, Brugge, Belgän) binom bäsetaglöpädan Fransänik.
Kobe Bryant

Hiel **Kobe Bean Bryant** (pemotöl tü 1978 gustul 23 in Philadelphia - edeadöl tü 2020 yanul 26 in Calabasas) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik. Äbinom son bäsetaglöpädana: hiela Joe Bryant.

## Yüms plödik
*  in Basketball-Reference.com
*  in IMDb
Tim Duncan

Hiel **Timothy "Tim" Theodore Duncan** (1976 Prilul 25, Christiansted) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Chris Paul

Hiel **Christopher Emmanuel "Chris" Paul** (1985 Mayul 6, Winston-Salem) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Mike Connors

Hiel **Krekor Ohanian** ü **Mike Connors** (1925 gustul 15 in Fresno - 2017 yanul 26 in Tarzana, Los Angeles) äbinom dramatan Lamerikänik.
Huell Howser

Hiel **Huell Burnley Howser** (1945 Tobul 18, Gallatin in Tennessee – 2013 Yanul 7 in Palm Springs) äbinom dramatan Lamerikänik.
Patrick Ewing

Hiel **Patrick Aloysius Ewing** (1962 Gustul 5, Kingston, Camekeän) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Wilt Chamberlain

Hiel **Wilton Norman Chamberlain** (1936 Gustul 21, Philadelphia - 1999 Tobul 12, Bel Air) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Joan Rivers

Jiel **Joan Alexandra Molinsky** (1933 Yunul 8, Brooklyn – 2014 Setul 4, Manhattan) äbinof dramatan Lamerikänik.
Dražen Petrović

Hiel **Dražen Petrović** (1964 Tobul 22, Šibenik - 1993 Yunul 7, Denkendorf, Deutän) äbinom bäsetaglöpädan Kroasänik.
Steve Nash

Hiel **Stephen John "Steve" Nash** (1974 Febul 7, Johannesburg, Sulüdafrikän) binom bäsetaglöpädan Kanadänik.
Paul Arizin

Hiel **Paul Joseph Arizin** (1928 Prilul 9, Philadelphia - 2006 Dekul 12, Springfield) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Brad Dourif

Hiel **Bradford Claude "Brad" Dourif** (1950 Mäzul 18, Huntington, West Virginia) binom dramatan Lamerikänik.
Rick Barry

Hiel **Richard (Rick) Francis Dennis Barry III** (1944 Mäzul 28, Elizabeth) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Elgin Baylor

Hiel **Elgin Gay Baylor** (pemotöl tü 1934 setul 16 in Washington – edeadöl tü 2021 mäzul 22 in Los Angeles) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Dave DeBusschere

Hiel **David Albert DeBusschere** (1940 Tobul 16, Detroit - 2003 Mayul 14, New York) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Charlie Adler

Hiel **Charles Michael "Charlie" Adler** (1956 Tobul 2, Paterson, New Jersey) binom dramatan Lamerikänik.
Cesar Romero

Hiel **Cesar Julio Romero Jr.** (1907 febul 15 in zif: New York – 1994 yanul 1 in Santa Monica, Kalifornän) äbinom dramatan Lamerikänik.
Burgess Meredith

Hiel **Oliver Burgess Meredith** (1907 Novul 16, Cleveland, Ohio – 1997 Setul 9, Malibu, Kalifornän) äbinom dramatan Lamerikänik.
Frank Gorshin

Hiel **Franklin John "Frank" Gorshin, Jr.** (1933 Prilul 5, Pittsburgh, Pensülvän – 2005 Mayul 17, Burbank, Kalifornän) äbinom dramatan Lamerikänik.
Eartha Kitt

Jiel **Eartha Mae Kitt** (1927 Yanul 17, North, South Carolina – 2008 Dekul 25, Weston, Connecticut) äbinof dramatan e kanitan Lamerikänik.
Danny DeVito

Hiel **Daniel Michael "Danny" DeVito, Jr.** (1944 novul 17, Neptune Township, New Jersey) binom dramatan Lamerikänik.
Hal Greer

Hiel **Harold Everett Greer** (1936 yunul 26 in Huntington – 2018 prilul 14 in tat: Larizonän) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
John Havlicek

Hiel **John Joseph Havlicek** (pemotöl tü 1940 prilul 8 in Martins Ferry – edeadöl tü 2019 prilul 25 in Jupiter) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Sam Jones (bäsetaglöpädan, 1933)

Hiel **Samuel "Sam" Jones** (pemotöl tü 1933 yunul 24 in Wilmington, North Carolina – edeadöl tü 2021 dekul 30) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Moses Malone

Hiel **Moses Eugene Malone** (1955 mäzul 23 in Petersburg – 2015 setul 13 in Norfolk) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
George Mikan

Hiel **George Lawrence Mikan, Jr.** (1924 Yunul 18, Joliet - 2005 Yunul 1, Scottsdale) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Barack Obama

Hiel **Barack Hussein Obama II** (1961 Gustul 4, Honolulu) binom bolitan Lamerikänik ä presidal 44. Lamerikäna (2009-2017). Äbinom presidal balid Lamerikäna, kel ilicinom de Frikopans blägik. Ibinom noganükan in Chicago büä ädagetom diplomi lona. Ävobom as lavogan sifagita e ätidom loni dalona Lamerikäna de 1992 jü 2004.
James Garner

Hiel **James Scott Bumgarner** (1928 prilul 7 in Norman, Loklahomän – 2014 yulul 19 in Los Angeles) äbinom dramatan Lamerikänik.
Michael Clarke Duncan

Hiel **Michael Clarke Duncan** (1957 Dekul 10, Chicago – 2012 Setul 3, Los Angeles) äbinom dramatan Lamerikänik.
Phyllis Diller

Jiel **Phyllis Ada Driver** (1917 Yulul 17, Lima – 2012 Gustul 20, Brentwood) äbinof dramatan Lamerikänik.
Pete Maravich

Hiel **Peter Press Maravich** (1947 Yunul 22, Aliquippa - 1988 Yanul 5, Pasadena) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Hakeem Olajuwon

Hiel **Hakeem Abdul Olajuwon** (1963 yanul 21 in Lagos, Nigeriyän) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Jackie Gleason

Hiel **John Herbert "Jackie" Gleason** (1916 Febul 26, Brooklyn – 1987 Yunul 24, Lauderhill) äbinom dramatan Lamerikänik.
Willis Reed

Hiel **Willis Reed Jr.** (pemotöl tü 1942 yunul 25 in Lincoln Parish – edeadöl tü 2023 mäzul 21) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Dolph Schayes

Hiel **Adolph "Dolph" Schayes** (1928 mayul 19 in New York – 2015 dekul 10 in Syracuse) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Bill Sharman

Hiel **William Walton "Bill" Sharman** (1926 Mayul 25, Abilene - 2013 Tobul 25, Redondo Beach) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Peter O'Toole

Hiel **Peter Seamus Lorcan O'Toole** (1932 Gustul 2, Connemara - 2013 Dekul 14, London) äbinom dramatan ä rejidan Linglänik.
Nate Thurmond

Hiel **Nathaniel "Nate" Thurmond** (1941 yulul 25 in Akron – 2016 yulul 16 in San Francisco) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Bill Russell

Hiel **William Felton "Bill" Russell** (pemotöl tü 1934 febul 12 in Monroe, Louisiana – edeadöl tü 2022 yulul 31 in Mercer Island) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Jerry West

Hiel **Jerome Alan „Jerry” West** (pämotöl tü 1938 mayul 28 in Chelyan – ädeadöl tü 2024 yunul 12 in Los Angeles) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Lenny Wilkens

Hiel **Leonard Randolph „Lenny” Wilkens** (pämotöl tü 1937 tobul 28 in zif: New York – ädeadöl tü 2025 novul 9 in Medina, tat: Washington) äbinom bäsetaglöpädan ä bäsetaglöpädidrätodan Lamerikänik.

## Noets


## Yüms plödik
*  pö el NBA.com (in Linglänapük)
*  pö el Basketball Reference (in Linglänapük)
Wes Unseld

Hiel **Westley Sissel "Wes" Unseld** (pemotöl tü 1946 mäzul 14 in Louisville, Kentucky - edeadöl tü 2020 yunul 2) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Bill Walton

Hiel **William Theodore "Bill" Walton III** (pämotöl tü 1952 novul 5 in La Mesa – ädeadöl tü 2024 mayul 27 in San Diego) äbinom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Paul Winchell

Hiel **Paul Winchell** (pämotöl tü 1922 dekul 21 in zif: New York as: **Paul Wilchinsky** – ädeadöl tü 2005 yunul 24 in Los Angeles) äbinom dramatan Lamerikänik.
Serge Ibaka

Hiel **Serge Jonas Ibaka Ngobila** (1989 Setul 18, Brazzaville, Kongoän) binom bäsetaglöpädan Spanyänik.
Tim Conway

Hiel **Thomas Daniel "Tim" Conway** (1933 dekul 15, Willoughby – 2019 mayul 14, Los Angeles) äbinom dramatan e "stand-up" fredadramatan Lamerikänik.
Don Knotts

Hiel **Jesse Donald "Don" Knotts** (1924 Yulul 21, Morgantown – 2006 Febul 24, Los Angeles) äbinom dramatan Lamerikänik.
Maya Angelou

Jiel **Marguerite Annie Johnson** (1928 prilul 4 in Saint Louis, Missouri – 2014 mayul 28 in Winston-Salem) äbinof poedan, lautan e dramatan Lamerikänik.
Ralph Waite

Hiel **Ralph Waite** (1928 Yunul 22, White Plains – 2014 Febul 13, Palm Desert) äbinom dramatan Lamerikänik.
Carol Channing

Jiel **Carol Elaine Channing** (pemotöl tü 1921 yanul 21 in Seattle, edeadöl tü 2019 yanul 15 in Rancho Mirage) äbinof dramatan e kanitan Lamerikänik.
Bochotnica

**Bochotnica** binon vilag in Polän.

Sürfat ela Bochotnica binon mö 20 km².

Bochotnica labon belödanis 1 500 (2010).
Dominique Wilkins

Hiel **Jacques Dominique Wilkins** (1960 Yanul 12, Paris, Fransän) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
San Antonio Spurs

El **San Antonio Spurs** binon bäsetaglöpädaklub di San Antonio, Lamerikän.

## 2014/15 akvip
* **1**  Kyle Anderson
* **2**  Kawhi Leonard
* **3**  Marco Belinelli
* **5**  Cory Joseph
* **8**  Patrick Mills
* **9**  Tony Parker
* **11**  Jeff Ayres
* **14**  Daniel Green
* **15**  Matt Bonner
* **16**  Aron Baynes
* **20**  Manu Ginóbili
* **21**  Tim Duncan
* **22**  Tiago Splitter
* **33**  Boris Diaw
* **55**  Reggie Williams
**Drätodan:**  Gregg Popovich
Julius Caesar

Hiel **Gaius Julius Caesar** (100 b.K. yulul 12, Roma – 44 b.K. mäzul 15, Roma) äbinom bolitan, general e lautan Romänik.
Danny Green

Hiel **Daniel Richard "Danny" Green, Jr.** (1987 Yunul 22, North Babylon) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Marco Belinelli

Hiel **Marco Stefano Belinelli** (1986 Mäzul 25, San Giovanni in Persiceto) binom bäsetaglöpädan Litaliyänik.
Tsyeg

**Tsyeg** ü **Tsyegänapük** binon pük vesüdaslavik paspiköl in Tsyegän. Za 12.000.000 mens spikons tsyegi.
Teilamalül

**Teilamalül** (⸗ u ꞊) binon malül, kel teilon vödi ad lims tel u plu ka tel. Nesuvo penamasits pükas votik labons teilamalüli. Ma „Gramat Volapüka“ fa hiel Arie de Jong, malül at pagebon pö penam Volapüko, ab el de Jong it no ägebom teilamalüli e ägebom ai yümamalüli pla teilamalül, votiko sagölo: ägebom te yümamalüli.

## Fom
Teilamalül binädon me yümamalüls fagotaleigik tel. So teilamalül papenon as liens brefik fagotaleigik tel. Kösömo teilamalül binon slobik. Sagoy das sekü atos no kanoy binön kofudik demü leig malülas tel: teilamalül e leigamalül.
## Geb
### In Volapük
Ma „Gramat Volapüka“, mutoy gebön teilamalüli:
# üf vöd pateilon ad spikasilabs len fin kedeta;
# üf lim telid koboädavöda primon me mayud, as sam:  Nolüda⸗Merop;
# üf lims bofik koboyümavöda binons leigalonöfiks, as sam: general⸗maredal, lampör⸗reg.

Do hiel Arie de Jong imobom teilamalüli, lätikumo äsludom ad no gebön malüli at, kel no pubon in püks mödikün. In Volapük teilamalüls plago pägebons te telna, sevabo pö dabük elas „Gramat Volapüka“ fa hiel ‚Arie de Jong‘ e ‚Wörterbuch der Weltsprache für Deutschsprechende‘ fa otan. Binos nitedik, das in „Gramat Volapüka“ pägebons teilamalüls stedik, kels ye äbinons brefikums e smalikums ka leigamalül e sümedons leigamalüls brefik. In vödabuk gretik Volapüka pro Deutänapükans teilamalüls äbinons slobiks.

In vödems nuik Volapükik yümamalül e teilamalül no distons de od.
### In Yuropapüks
Penäts ömik labons te teilamalüli ad teilön vödis, samo: penät gotik. Kösömo teilamalül binon slobik in penäts at (as sam, in fraktur). Penäts at binons vönädiks.

Teilamalül semikna jäfidon pro zeils lekanik e tediks (efe reklamiks) sekü vobed logovik nedotik. Samo, nem lotidöpa: ‚Waldorf⸗Astoria‘ päpenon calöfiko ko teilamalül vü yels 1949 e 2009.

In vödabuks ömik teilamalül dunon jäfidis tel: balido, malon fini vödalima, telido, malon fini kedeta. So pö jenet at yümamalül kösömik vedon teilamalül len fin kedeta, üf vöd no finikon ko kedet.

In vödabuks ömik ün tumyel degzülid ed ün begin tumyela teldegid pädabüköls ai ägeboy teilamalüli pö penam koboyümavödas pla yümamalül.
### In püks votik
Teilamalül pagebon as malül patik fa nolavans koptik.

Ma lotograf latinik di el *‚Fiero‘* pro pük: *‚Ojibwe‘* teilamalül papladon po foyümots ömik värbik len fin kedeta.

In silabapenät Kanadänik teilamalül pagebon as malül ad distidön sümbolis sümik, sevabo: malül at e mal silabik.

Pö jenets nesuvik teilamalül pagebon in vödems Yapänik pla yümamalül Linglänapükik e stripül püka ot, ven penoy foginavödis medü *‘katakana’*. Kösömo in vödems Yapänik teilamalül papladon vü pösodanem e famülanem i vü foginavöds votik.

## In el ‚Unicode‘
Sit ela ‚Unicode‘ labon sümbolis sököl ad malön teilamalüli:

## Literat
# Arie de Jong. Gramat Volapüka. — Leiden (Nedän) : Brill, 1931.
# Arie de Jong. Gramat Volapüka. — Dabükot telid / Arie de Jong (lautan) ; Michael Everson (dabükan, lautan fonuna). — Evertype, 2012. — ISBN: 978-1904808947.

## Yüms plödik
* Bagaf se „Gramat Volapüka“.
* Yeged Linglänapükik
* Pad se sogädaresod ‘Facebook’: bespik säkäda tefü fom teilamalüla in pübots Volapükik.