open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1870

1867 - 1868 - 1869 - **1870** - 1871 - 1872 - 1873
't Joar **1870** is 't 70e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|Interieur van e wagong van de Tower Subway in [Lond'n in 1870]]
thumb|Overgoave van keizer Napoleong III an de Pruusische keunienk Wilhelm I in Sedan
*19 juli - Vrankryk verkloart den oorloge an Pruus'n. 
*2 ogustus - Openienge van de Tower Subway, den eêste metro ter weireld, ounder de Theems in Lond'n by de Tower Bridge. 
*2 september - Dichte by de Belgische grenze wordt de Slag van Sedan in Vrankryk uutgevocht'n tussch'n de legers van Pruus'n en Napoleong III. De keizer wordt tegoare  mè 80.000 soldoat'n gevang'n genoom'n, 21.000 woar'n al weggevoerd binst de gevecht'n en der zyn 17.000 doôie. België is neutroal gebleev'n. 
*30 november - Openienge van de 343 meter lange Scheldebrugge by Temse. De Fransch'n ingenieur Gustave Eiffel teêkende de plann'n. Deur die brugge kan der e spoôrlyne angeleid word'n over de Schelde van Mechelen noa Terneuzen. 
* Publikoatie van de bundel *Gedichten* van de zusters Virginie en Rosalie Loveling.

## Muziek
*Johannes Brahms composeert zyn *Alto Rhapsody, Opus 53*
*Max Bruch composeert zyn *Symfonie nr. 2 in f, Opus 36*
*Antonin Dvořák schryft de *Tragická ouvertura* (Troagische ouverture)
*Edvard Grieg composeert *Foran Sydens Kloster* noar e gedicht van Bjørnstjerne Bjørnson
## Geboorn
;april
*22 - Vladimir Lenin, Russische revolutionair, eêste leider van de Sovjet-Unie
*30 - Franz Lehár, Oôstnryk-Hongoarsche componist en dirigent
## Gestorvn
;moarte
*30 - Charles de Groux, Belgische kunst'noare
;juni
*9 - Charles Dickens, Iengelsche schryver
Vivenkapelle

**Vivenkapelle** es e dorptjen in de gemêente Damme, in't nôordn va de provinsje West-Vloandern. De prochie telt e dikke 500 inweuners. Vivenkapelle es sedert de fuuzjes van 1977 e dêelgemêente van Damme, tevoorn ôordigtet by Sinte-Kruus da nu en ounderdêel es van Brugge.

D'êeste vermeldienge van de noame Vyve goa were tout 't joar 1240. In 1350 kreeg d'hêere va Viven de toestemmienge vo der en kapelle te bouwn. De kapelle wierd in de lôop der joarn verschilligte kêern verwoest en eripgebouwd. D'uudige kerke es in 1867 ingewyd en ipgedroagn an Ouze-Lieve-Vrouwe Gebôorte en Philippus. In 1885 wierd de plekke en aparte prochie. Vivenkapelle eit ôok e beschermd neogotisch complex bestoande uut de kerke, de pasterie, 't broederklôostre en't zusterklôostre.
## Beziensweirdigheed'n
:15px *Kyk noa [[Bouwkundig erfgoed in Vivekapelle]]*

thumb|left|D'Ouze-Lieve-Vrouwe Geboortekerke
Edewolle

**Edewolle** (officieel: *Edewalle*) es e dorptje in de dêelgemêente Handzoame van de West-Vlamsche gemêente Kortemark. Edewolle ligt ip de boane van Kortemark noa Koekeloare en grenst an de gemêente Ichtegem. 't Dorptje hèt nog een oud Vlams karakter.

Der zyn twêe cafés, e poar klêene wienkeltjes (een bakkery, een beenhouwery en e frittekot), een lagere schole en een kerke, d' Onze-Lieve-Vrouwe-Hemelvoartkerke. Moa de grootste commerce is 't 12.000 m² grôote wienkelcentrum Vermeersch-Deconinck, dat ol joarenlang ols "legerstock" bekendstoat in de volksmoend. Die winkel ligt in 't gehucht Bescheewege.
thumb|left|<center>Onze-Lieve-Vrouw Hemelvoartkerke
63 v.Chr.

66 v.Chr. - 65 v.Chr. - 64 v.Chr. - **63 v.Chr.** - 62 v.Chr. - 61 v.Chr. - 60 v.Chr. 
't Joar **63 v.Chr.** is e joar in d' 1e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb| Redevoerienge van [Marcus Tullius Cicero.]]
## Geboorn
;september
*23 - Augustus, Romeinsche keizer
14

11 - 12 - 13 - **14** - 15 - 16 - 17
't Joar **14** was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissn
thumb|'t Romeins Ryk in 14
* 19 ogustus - Keizer Augustus makt e reize noa Campanië. Oenderweg sterft hy (achter e regeryngsperiode van 45 joar) in Nola.
* Tiberius Iulius Caesar (14 - 37) volgt Augustus up ols princeps en keizer van 't Romeins Ryk.
* Livia Drusilla, de vrouwe van Augustus,  wordt de machtigste vrouwe van Rome en krygt den êretitel: Julia Augusta.
* Keizer Tiberius lat de Sodales Augustales iprichtn, e priestergenôotschap vo de keizercultus te verêern.
* De Senoat vergoddelikt Augustus. Zyn glorieuze doadn wordn verêeuwigd in 't Mausoleum van Augustus.
* Germanicus start e veldtocht vo Germania in te lyvn en stèekt met e Romeins expediesjeleger (ca. 80.000 man) de Reyn over.
## Geboorn
* Marcus Junius Silanus, Romeinsche consul
## Gestorvn
* 19 ogustus - Augustus, êerste Romeinsche keizer
* Julia Caesaris (53), dochter van keizer Augustus
* Marcus Vipsanius Agrippa Postumus, zeune van Marcus Vipsanius Agrippa en Julia Caesaris
## Kykt ôok by
* 14 (getal)
Deule

thumb|right|De Deule ip koarte
[thumb|right|De gekanaliseerde Deule by [Carvin]]

De **Deule** (Frans: *Deûle*) es e zyriviere van de Leie in de regio Hauts-de-France, in't nôordn van Vrankryk. De Deule es apeupri 60 kilomèiters lank en ountspriengt by Carency, strôomt deur Rysel en moundt uut in de Leie by Deulemounde.

## Toponymie
De noame van de riviere es vermeld in 1276 lyk *Dupla* wa verzekers nen g'evolutioneerde vorm es van **Dubulā*, gebaseerd ip't Keltisch-Gallische wôord *dubu-*, wa "zwort" wilt zeggn.

## Verlôop
De boovnlôop van de Deule zyn eigntlyk twêe beekn: de Carency en de Saint-Nazaire, wa da ôok de noamn zyn van de gemêentn woa ze deure lôopn. Van de plekke woa de Carency en de Saint-Nazaire tegoare komm'n tout an de stad Lens strôomt de Deule ounder de noame de Souchez, wa ôok de noame es van de byliggende gemêente. Van Lens tout an Rysel es de riviere rechtegetrokkn en gekanaliseerd. 't Stik kanal van Lens tout Courrières es gekend lyk *Canal de Lens*.
 
By Courrières lôopt et *Canal de Lens* over in't eigenlyke Deulekanoal (*Canal de la Deûle*), da de Leie verbindt me de Skarpe in Dowoai, woaby da't kanal vo't grôotste stik gebruuk makt van't tracé van de Deule. Deur mynverzakkiengn ligt et kanal somstekêe e stik ôoger dan't land derround. By de gemêentn Bauvin en Billy-Berklo ester 'n ansluutienge mè 't Kanoal Ariën-La Bassée wordeure daj richtienge de Leie by Ariën kunt voarn. Ierachter buugt de Deule noar 't nôordôostn richtienge Rysel.

In Rysel liep in tydde de Deule round de middelêeuwse stadskern, vandoar ôok de noame van de stad die ip en ielandje lag ("Ter Ysel"). Achter Rysel goat de Deule were nôordwestwoarts en volgt ze apeupri were oarnen nateurlykn lôop tout an de moundienge by Deulemounde.
Ann De Craemer

**Ann De Craemer** (Tielt, 1981) es e West-Vlamsche schryfster en letterkundige.

De Craemer studeerdigde Germoansche toal- en letterkunde en oalde ôok nen master in den amerikanistiek. In 2010 debuteerdigde ze os schryfster me *Duizend-en-één dromen. Een reis langs de Trans-Iraanse Spoorlijn*, e journalistiek verslag oovr Iran. Eurnen êestn roman kwam uut in 2011, genooamd *Vurige tong*, waarin da ze vertelt oovr eur katholyke jeugd. In 'tzelfde joar publiceerde ze ôok *Het kleine zwarte visje*, e bewerkienge van e kinderveroal van den Iroanschn schryver Samad Behrangi. In 2012 schreef ze eurnen twiddn roman *De seingever*. In 2014 kwam eurnen derd'n roman uut over eur gebôortestad Tielt, noamelyk *Kwikzilver*.

De Craemer es doarneefenst ôok actief lyk columniste vo de gazette De Morgen. In 2012 nam ze dêel an de televizje-kwis *De Slimste Mens ter Wereld*.
Felix Mendelssohn

thumb|Felix Mendelssohn in 1839
**Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy** (Hamburg, 3 februoari 1809 - Leipzig, 4 november 1847) was een Duutsche componist, pianist, organist en dirigent van de vroege Romantiek.

Je was de kleênzeune van de Joods-Duutsche filosoof Moses Mendelssohn. Je was nog mo 9 joar oud by zyn eêste piano-iptreed'n en an zyn 13 joar begost ie al muziek te componeern.

't Is deur een uutvoerienge van de *Matthäus-Passion* van Bach, deur Mendelssohn gedirigeerd in 1829, dat der e vernieuwde belangstellienge kwam vo de muziek van Bach.

Mendelssohn schreêf symfonieën, concerti, oratoria, piano- en koamermuziek. In 1824 schreêf 't ie zyn eêste officieel ipgenoomn symfonie (*symfonie in c, opus 11*) en in 1825 zyn *Octet in E-flat major, op. 20*, vo strykers. Je componeerde zyn meêsterwerk ip 17-joarige leeftyd, de ouverture *Ein Sommernachtstraum* by Shakespeares toneêlstik. E reize noa Schotland resulteerde in zyn *Hebriden-ouverture* (1830) en nor Italië in zyn *Italioansche symfonie* (1833). Ook belangryke werk'n zyn de *Schotsche symfonie* (1842) en zyn *Vioolconcert in e mineur* (1844). Zyn bekendste pianowerk'n zyn *Lieder ohne Worte (liedern zounder woord'n)* (1829-1845).

De latste joarn van zyn leevn sukkelde Mendelssohn met e zwakke gezoundheid. Je was nog mor 38 joar os 't ie stierf achter een heirsnbloedienge, overwerkt en hêlegans uutgeput.
1847

1844 - 1845 - 1846 - **1847** - 1848 - 1849 - 1850
't Joar **1847** is 't 47e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Slag by Buena Vista in de Mexicoans-Amerikoanschn oorloge
[thumb|Sint-Hubertusgaleryen in [Brussel]]
*13 januoari - Mexico stoat Californië of an de Verênigde Stoat'n.
*23 februoari - Slag by Buena Vista in de Mexicoans-Amerikoanschn Oorloge: D' Amerikoan'n ounder Zachary Taylor versloan de Mexicoansche troep'n ounder Antonio López de Santa Anna.
*20 juni - Openienge van de Sint-Hubertusgaleryen van architect Jean-Pierre Cluysenaar in Brussel.
*27 juni - Openienge van *De Minard*, 't êeste Vlams theoater  in Gent. De Gentschn architect Louis Minard liet 't theoater bouwn ip eign kost'n ols reactie ip 't Franstoalig theoater en den opera in Gent. 
*26 juli - Keunienk Leopold I van België benoemt Hendrik Conscience toet lêroare Nederlands van zyn zeuns.
*13 september - Mexicoans-Amerikoanschn Oorloge: Slag by Chapultepec, Mexico-Stad valt in hand'n van d' Amerikoan'n.
*25 oktober - De guillotine wordt vo de latste kèe gebruukt ip de Brusselsche Grôote Markt vo den 21-joarige J.F.Brecht die zyn zuster vermoôrd hèt. 
*7 november - In Brussel hèn e groep communistisch gezinde burgers en volksmenschn den *Assemblée démocratique* ipgericht, een internationale vergoarienge van lienks-revolutionairn. Den Duutsche filosoof Karl Marx wordt oundervoôrzitter.
## Muziek
* Giuseppe Verdi schryft den opera *Macbeth*
* Jacques Offenbach componeert den opéra-comique *L'alcôve*
## Literateure
* Emily Brontë schryft de romang *Wuthering Heights*
## Geboorn
;februoari
* 11 - Thomas Edison, Amerikoanschn uutviender
## Gestorvn
;moarte
*19 - Karel Lodewyk Ledeganck (42), Vlamschn dichter
;november
* 4 - Felix Mendelssohn (38), Duutsche componist
Amersfoort

**Amersfoort** es de twêede grôotste stee van de provinsje Utrecht, de zestiende gemêente van Holland, en ligt an de riviere de Eem. Der weunn oungeveer 163.000 menschn in de gemêente en oungeveer 146.000 menschn in de stad (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in wykn. Amersfoort dankt zyn noame *Keistad* an e zwoare kei die in de stad ligt en de lapnoame van d' inweuners is *Keientrekkers*. 

## De geschiedenisse van Amersfoort
De noame Amersfoort komt voe 't êerst vôorn in de oorkonde in de 11e êeuwe van 't joar 1028, ounder de noame Amersfoirde. 't Is ountstoan ols klêene nederzettienge by een oundiepe plekke (voirde) in de vlakte round de riviere de Eem, in vroegere tydn Amer genoamd.  

thumb|left|<center>Zicht ip de Sint-Joriskerke</center> 

In de binnestad van Amersfoort stoan tal van ryksmonumentoale uzen en de Sint-Joriskerke. 

thumb|left|<center>Zicht ip de Koppelpôorte in 't center van Amersfoort</center>

Bekende musea in Amersfoort zyn 't Mondriaanhuus, De Kunsthalle en 't Museum Flehite, 

## Bekende Amersfoorters
*Piet Mondriaan, schilder
*Johan van Oldenbarnevelt, stoatsman

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Zeist

**Zeist** es de vierde grôotste stee van d' Hollandse provinsje Utrecht en ligt in 't Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Der weunn oungeveer 67.000 menschn in de gemêente en oungeveer 55.000 menschn in de stad (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in vuuf  wykn. 

Vanwege het kasteel Slot Zeist wordt Zeist ook wel *Slotstad* genoamd. Achter het Slot zit de kerkelikke geloofsgemeenschap de Hernhutters ofkomstig uut Herrnhut in Duutsland.

## De geschiedenisse van Zeist
De noame "Seyst" komt voe 't êerst vôorn in de oorkonde in de 9e êeuwe van 't joar 838 (Kolman, 1996; Groenedijk, 2000). Meugeliks hèt de noame te maken met de gesteldheid van de ground in dien tyd.

thumb|left| 

In de binnestad van Zeist stoan een antal ryksmonumentoale uzen, 't Stadhuus, kerkn en ook een kasteel. 


Ofbeeldienge:Overzicht noordzijde kerk en toren - Zeist - 20413964 - RCE.jpg|Zicht ip d' Oude Kerke an de Dorpsstroate 
Ofbeeldienge:Raadhuis Zeist.jpg|Zicht ip 't Stadhuus an 't Rond (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Lutherkapel Woudenbergseweg Zeist Nederland.JPG|Zicht ip de Lutherkapelle an de Woudenbergseweg 


Bekende musea in Zeist zyn 't Slot Zeist en Stichting Museum Het Hernhutter Huis.

## Bekende Zeistenoars
*Ursul de Geer, acteur, regisseur en tv-presentateur
*Maarten van Rossem, historicus en schryver
*Mirjam Sterk, polletieker

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Diverse fotto's en têkeniengn van Zeist - Het Utrechts Archief
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Veenendaal

**Veenendaal** (in 't platselik dialect: 't Veen) es de derde grôotste stee van de provinsje Utrecht, de viernviftigste gemêente van Holland, en 't ligt an de Utrechtsche Heuvelrugge en de Geldersche Valleie. Der weunn oungeveer 69.000 menschn (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in zes wykn die were zyn ounderverdêeld in zesendertig buurtn. 

## De geschiedenisse van Veenendaal
De noame Veenendaal komt van 't vroegere veen da gestookn wierd vo de productie van turf in die omgevienge. In de 16e êeuwe van 't joar 1546 kwam 't e klêen brienkdorp mè lintbebouwienge.   

thumb|left| 

In de binnestad van Veenendaal stoan een antal ryksmonumentoale uzen en kerkn. 

thumb|left|
thumb|left|

Bekende musea in Veenendaal zyn 't Viseum Veenendaal, en 't Viengerhoedmuseum.

## Bekende Veenendalers
*Stef Bos, muzikant
*Wilco Kelderman, coureur
*Nicky Romero
*Headhunterz

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Utrecht (stad)

**Utrecht** es e stad en gemêente in Holland en den hoofdstad van de provinsje Utrecht. 't Is de vierde grotste stad van Holland en 't ligt an de woaterweegn 't Amsterdam-Reynkanoal, Biltsche Grift, de Kromme Reyn, 't Merwedekanoal, de Voartsche Reyn en d' Utrechtse Vecht die in 't Eemmeer uutmoundn. Der weunn oungeveer 368.000 menschn in de gemêente en oungeveer 317.000 menschn in de stad (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in tien wykn die were zyn ounderverdêeld in sub-wykn. Utrecht dankt zyn noame Domstad an de Domtorre die in de stad stoat.

In Utrecht stoa de twêede grôotstn universiteit van Olland, achter Amsterdam. Utrecht is ôok e grotere studentestad, want der zyn nog vele hogeschooln. Ook hèt 't een modern overdekt wienkelcenter Hoog Catharijne (HC) genoamd.

## De geschiedenisse van Utrecht
Utrecht is ountstoan by de splitsienge van twêe riviern, de Reyn en de Lek. In 't joar 47 achter Christus wierd Utrecht een ounderdêel van de nôordelyke grenze van 't Romeins Ryk. De noame Utrecht is van die periode en ofkomstig van 't Latyn "Traiectum". 't Duudt ip e plekke woar in de Romeinschn tyd de riviere de Reyn deurwoadboar of over te steekn was.

De stad wos in 't joar 1808 tydelik den hoofdstad van 't Keunienkryk Holland, lik dat Holland in dien tyd noemdege.

thumb|left|<div class="center">Zicht ip de Domtorre (112 meter hoge)</div> 

In de binnestad van Utrecht stoan vele grôte ryksmonumentoale uzen. De grachtngordel uut de 10ste êeuwe met d' hoofdgrachtn Kromme Nieuwegracht, Oude Gracht en Plompetorengracht. Loater kwoamn doar ook nog de Catharijnesingel, Nieuwegracht en Keizersgracht by.

thumb|left|<div class="center">Zicht ip de Nobelstroate an de Drift in 't center van Utrecht</div>
thumb|left|<div class="center">Fotto van 't dick bruna huis lienks en 't Stedelik Museum reks.</div>


Bekende musea in Utrecht zyn 't Spoorwegmuseum, 't Bertje Boerhave museum, 't Rietveld Schröderhuis (stoa sedert 2000 ip de lyste van UNESCO weirelderfgoed), 't Sterrenwacht Sonnenborgh, 't Stedelik Museum en 't museum dick bruna huis alletwêe an d' Agnietenstroate.

## Sport
Foetbolploeg FC Utrecht komt uut in de eredivisie en speelt thuuswedstrydn in Stadion Galgenwaard.

## Trivia
Up zaterdag 4 juli 2015 ging in Utrecht de Rounde van Vrankryk van start.

## Bekende Utrechters
*Anton Geesink, nationoal kampioen worsteln, weireld- en olympisch kampioen judo en lid van 't Internationaal Olympisch Comité (IOC). Je wordt algemêen anzien lik de bestn judoka oller tydn.
*Wesley Sneijder, foetbollist
*Marco van Basten, foetbollist en trainer

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids (gearchivêerd)
* AlleCijfers
Verlegem

**Verlegem** (Frans: *Frelinghien*, Nederlands: *Ferlingen*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Koomn-Woastn (Ploegsteirt), Deulemounde, Kiezenet, Verlingem, Perenchies en Opline. Verlegem ligt langsn de Leie, die der de grenze me België vormt.


Image:Eglise_Frelinghien_-_1.JPG|De Sint-Amandskerke
Image:Monument_aux_morts_de_Frelinghien.JPG|Monument voe de gesneuveld'n
Houten

**Houten** es de zevende grôotste gemêente van d' Hollandse provinsje Utrecht en ligt an 't Amsterdam-Reynkanoal en de riviere de Lek. Der weunn oungeveer 51.000 menschn in de gemêente en oungeveer 47.000 menschn in 't dorp (2023). De plekke is administratief ounderverdêeld in elf kernen die were zyn ounderverdêeld in êenentsjestig wykn en buurtn. De plekke Houten vormt tegoare met de klêene dorptjes 't Goy, Schalkwyk en Tull en 't Woal, die derneffest liggn, de gemêente Houten. De noame Houten komt van "Haltna" (7e êeuwe van 't joar 695), da meugeliks "weunplekke in 't bus" wil zeggn.

## De geschiedenisse van Houten
Langst 't spoortraject Vleutn-Geldermalsn hèt archeologisch ounderzoek uutgeweezn dat d' omgevienge van Houten al in de Brounstyd beweund wierd. En in de Romeinschn tyd stound er e Castellum met de noame Fectio. Der is nu e replica van een uutkyktorre uut die periode by Fort by Vechtn vlakby Houten. Houten hèt vanof 1989 e geweldige groei deuregemakt met de komst van Vinex-huuzn (*Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra*), zodoanig da 't antal inweuners verdubbeld is.

thumb|left| 

In Houten stoan vele monumentoale uzen, boerderyen, d' Oude Stoasje, kerkn en ook 't kastêel Heemstede. 


Ofbeeldienge:Overzicht zuidoostgevel - Houten - 20329857 - RCE.jpg|Zicht ip Kastêel Heemstede an d' Heemsteedseweg (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Pleinkerk Plein-27 Houten Nederland.JPG|Zicht ip de Plingkerke (13e êeuwe) an 't Pling (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Onze Lieve Vrouwe ten hemelopneming Houten-01.JPG|Zicht ip Onze-Lieve-Vrouwe-ten-hemelopnemingkerke (1885) an de Loerikseweg (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Oude-Station Houten.JPG|Zicht ip d' Oude Stoasje (1868) an 't Stationserf (gemêentelik monument)


Bekende musea in Houten zyn 't Archeologisch Museum in d' Oude Stoasje en Museum Dykmagazyn De Heul en Architectuurpark Makeblyde

## Kernen
De kernen met hunder officiële noame zyn:

## Bekende Houtenoars
*Han Berger, foetboltrainer
*Foeke Booy, oud-foetbollist en trainer
*Peter van Dalen, polletieker Europees Parlement
*Noël van 't End, judoka
*Hans Spitsbaard (1996), patissier
*Stefaan Tanghe, Belgische proffoetbollist
*Chriet Titulaer, sterrekundign en tv-presentateur

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Diverse fotto's en têkeniengn van Houten - Het Utrechts Archief
* Geschiedenisse van Houten - oudhouten.nl
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Lek (riviere)

[thumb|De riviere de Lek in de [provinsje Zuud-Holland, Utrecht en Gelderland]]
[thumb|De Lek in Schalkwyk in de [provinsje  Utrecht met an den overkant Culemborg in Gelderland]]

De **Lek** is een Hollandsche riviere die begunt by Wyk by Duurstede by de Nederreyn in Utrecht en vôors deur Culemborg, Nieuwegein, Vianen, Schoonhoven, Bergambacht in Zuud-Holland strôomt toet an Kinderdyk. Doar komt de Lek t' hope met de riviere de Nôord en moundt uut in de Nieuwe Moas. De Lek is 62 kilometers lank. 't Ountstoan van die oude riviere es meugeliks zo 'n 200 joar vo Christus en wos styf belangryk voe den handel in de provinsje Zuud-Holland, Utrecht en Gelderland. De Lek is ook nu nog alsan een belangryke voarroute.

## Referensjes
*Diverse fotto's en têkeniengn van de Lek - Het Utrechts Archief
*Historie Krimpen aan de Lek - deprimeur-krimpen.nl
Ascq

thumb|De Sinte-Pieter-in-Antiochiëkerke
thumb|'t Vroeger stadhuus van Ascq

**Ascq** (Nederlands: *Ast*) es e prochie in Vrankryk in 't Noorderdepartement, o d'ôostkantn van Rysel. Ascq wos e zelfstandige gemêente toet 1970, ton da 't mè Annappes en Flers fusioneerde tout de nieuwe gemêente (*ville nouvelle*) Villeneuve-d'Ascq. O d'ôostkantn van Ascq lôopt de riviere de Marque.

Binst de Twiddn Weireldôorloge passeerdn vele Duutsche trings via de stoatie van Ascq. In de nacht van 1 april 1944 wos 't er sabotage teegn e Duutsche marchandisetring. Os represaille wierdn 86 vintn uut 't dorp vermôord deur de nazi's. Die gebeurtenisse wordt de *Massacre van Ascq* genoemd.

## Beziensweirdigeedn
* De Sinte-Pieter-in-Antiochiëkerke dateert van de neegntiende êeuwe, mor goat were tout an de viftiende êeuwe
* 't Vroeger staduus van Ascq
* 't Château Claeys
* Ip't kerkof van Ascq stoat en erdenkiengsmonument mè grafstêen'n van de slachtoffers van de massamôord en ester ôok en perk mè mêer of 50 groavn van de *Commonwealth* mè gesneuvelde uut de twêe weireldoorloogn.
* 't *Mémorial Ascq 1944*, e museum oover den massamôord van Ascq
Marke (riviere)

[thumb|De Marke in [Marcq-en-Barœul]]
[thumb|De Marke in [Villeneuve-d'Ascq]]
:15px*Dat artikel goat over de riviere de Marke. Vo de West-Vlamsche dêelgemêente, kykt noa [[Marke]]*.
De **Marke**, ofte ip zyn Frans eschreevn *Marque*, es e zyriviere van de Deule in't Fransche Nôorderdepartement, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. De Marke es apeupri 31 kilomèiters lank en en ountspriengt by de gemêente Pevelenberg an de voet van den gelyknoamign euvel ip en ôogte van 55 mèiters. Ze strôomt grofweugs noa 't nôordn tout in Hem en buugt doar of noa 't westn. Uutendelyk moundt de riviere uut in de Deule by Markette.

Vanof Waskehal es de Marke uutgediept en gekanaliseerd. Ier makt ze ôok de verbindienge mè 't kanoal van Roboais (*canal de Roubaix*) die e verlengienge es van't Spierekanoal. Dordeure kun je van de Marke ôok noa de Schelde voarn.
Kromme Reyn

[thumb|De Kromme Reyn in de [provinsje Utrecht]]
[thumb|De Kromme Reyn by de Tamboersdyk in de stad [Utrecht (stad)|Utrecht]]

De **Kromme Reyn** (Nederlands: **Kromme Rijn**) is een Hollandsche riviere die begunt in Wyk by Duurstede by de  Nederreyn en die deur Cothen, Werkhoven, Bunnik strôomt toet an de Stadsbuutngracht in Utrecht woarin dat ie uutmoundt. De Kromme Reyn is 26 kilometers lank. 't Ountstoan van die oude riviere es meugeliks zo 'n drieduusd  joar geleen en wos styf belangryk voe den handel in de provinsje Utrecht.

## Referensjes
*Diverse fotto's en têkeniengn van de Kromme Reyn - Het Utrechts Archief
Nieuwegein

**Nieuwegein** es de vuufde grôotste stee van d' Hollandse provinsje Utrecht en 't ligt an 't Amsterdam-Reynkanoal, 't Lekkanoal en 't Merwedekanoal. Der weunn oungeveer 65.000 menschn (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in êenentwientig wykn.
 
## De geschiedenisse van Nieuwegein
Nieuwegein is ountstoan in de vôrige êeuwe ip 1 juli 1971 uut 't t'hopevoegn van de klêene dorptjes Jutphaas en Vreeswyk. Jutphaas (Nieuwegein) hèt vanof 1959 een ounderzoekcenter dat hem bezig houdt met de meugelikheedn van kernfusie en is gevestigd ip de vroegere buutnplekke Reynhuuzn, Stichtienge voe Fundamenteel ounderzoek van de Materie (FOM) genoamd.

thumb|left|

In Nieuwegein stoan een antal ryksmonumentoale uzen, kerkn en 't kastêel Reynhuuzn.

## Wykn
De wykn met hunder officiële noame zyn:

thumb|left|

Bekende musea in Nieuwegein zyn 't Museum Warsenhoeck, en 't Museumwerf Vreeswyk.

## Bekende Nieuwegeiners
*Erica Terpstra, Ex-lid van de Twidde Koamer vo de VVD en oud-vôorzitter NOC*NSF
*Michel Vorm, proffoetbollist/keeper
*Marianne Weber, zangeresse

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Diverse fotto's en têkeniengn van Nieuwegein - Het Utrechts Archief
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Stoatie van Ascq

thumb|Stoatie van Ascq.
thumb|Belgische trings in de stoatie. 
De **stoatie van Ascq** is een stoatie in 't centrum van 't dorp Ascq, nu ounderdêel van de stad Villeneuve-d'Ascq. 't Stoatiegebouw van nu dateert uut 1865.

De stoatie stoat langs de spoorlynn Rysel - Doornik, Ascq - Orchies en Rysel - Luuk - Herstal.
Bochotnica

**Bochotnica** [bɔxɔtˈnit͡sa] es e dorp in 't zuud-ôostn van Pooln. 't Ligt tusschn Puławy en Lublin. In 2010 weunden der 1500 minsn.
Amsterdam-Reynkanoal

[thumb|'t Amsterdam-Reynkanoal in de [provinsje Nôord-Holland, Utrecht en Gelderland]]
[thumb|Prins Clausbrugge over 't Amsterdam-Reynkanoal in [Utrecht (stad)|Utrecht]]  

't **Amsterdam-Reynkanoal** (Nederlands: **Amsterdam-Rijnkanaal**) is een Hollands kanoal die begunt in Tiel by de Woal in de provinsje Gelderland en vôors deur Utrecht en Wyk by Duurstede in de provinsje Utrecht strôomt en uutmoundt in 't Ey (meer) in Amsterdam in de provinsje Nôord-Holland. 't Kanoal was ter vervangienge van 't oud Merwedekanoal. 't Amsterdam-Reynkanoal is 59 kilometers lank en is e belangryke voarroute. 't Kanoal makt dêel uut van e belangryke verbiendienge tusschn den Amsterdamschn oavn en 't Ruhrgebied in Duutsland. 't Amsterdam-Reynkanoal is g'opend deur de vroegere keuniginne Juliana ip den 21ste meie 1952.

## Referensjes
*Diverse fotto's en têkeniengn van 't Amsterdam-Reynkanoal - Het Utrechts Archief
Eem

[thumb|Locoatie van de riviere de Eem in de [provinsje Utrecht]] 
[thumb|Overzetbôot over de Eem by 't klêen dorptje Eemdyk, gemêente [Bunschootn in de provinsje Utrecht]]

De **Eem** is een Hollandsche riviere in 't nôordn van de provinsje Utrecht die begunt by d' Heiligenbergerbeke, strôomt langs Amersfoort, vôors deur Baarn, Eembrugge, Eemdyk en uutmoundt in 't Eemmeer. De Eem is 18 kilometers lank en is e belangryke voarroute.

## Geschiedenisse
D' oude (Latynsche) noame van de riviere is "Hemus". Die noame wierd voe 't êerst gebruukt in e document in de 8e êeuwe van 't joar 777. De Eem is d' ênigste riviere in Holland die zyn ôorsproung en moundienge binn de landsgrenzn hèt.

## Referensjes
*Diverse fotto's en têkeniengn van de Eem - Het Utrechts Archief
*Een tocht over de Eem in vele foto's - rivier.de-eem.nl
Woerden

**Woerden** es de zesde grôotste stee van d' Hollandse provinsje Utrecht en ligt an de riviere d' Oude Reyn. Der weunn oungeveer 53.000 menschn in de gemêente en oungeveer 39.000 menschn in de stad (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in acht kernen die were zyn ounderverdêeld in êenendertig wykn en buurtn. Round de 8e êeuwe van 't joar 795 wierd Woerden nog "Wyrda" genoamd. Woerden was van 1814 toet 1989 nog ounderdêel van de provinsje Zuud-Holland.

## De geschiedenisse van Woerden
Woerden stamt uut de Romeinschn tyd en in d' 1e êeuwe van 't joar  41 wierd 't castellum Laurium ip die plekke gesticht. Da castellum was e legerplekke langs de nôordgrenze van 't Romeins Ryk die gevormd wierd deur de Reyn, teegnwoordig d' Oude Reyn genoamd. Laurium is in gebruuk gewist toet omtrent 't joar 270 achter Christus.

thumb|left|<div class="center">Zicht ip 't kastêel van Woerden (ryksmonument)</div> 

In Woerden stoan vele monumentoale uzen, kerkn en ook 't kastêel Woerden. 


Ofbeeldienge:Woerden Stadhuis.JPG|Zicht ip 't Oud gemêenthuus an d' Havenstroate (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Woerden-kerk.jpg|Zicht ip de Sint-Bonaventurakerke an de Rijnstroate (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Lutherse kerk Woerden (achterzijde).JPG|Zicht ip de Luthersekerke an de Jan de Bakkerstroate  (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Opstandingskerk Woerden.JPG|Zicht ip d' Opstandingskerke an de Wilhelminaweg (gemêentelik monument)
Ofbeeldienge:Petruskerk Woerden 03.JPG|Zicht ip de Petruskerke an 't Kerkpling (ryksmonument)


Bekende musea in Woerden zyn 't Stadsmuseum en 't Saabmuseum d'Oude Bolneus 

## Kernen
De kernen met hunder officiële noame zyn:

## Bekende Woerdenoars
*André Hazes, volkszanger
*Tosca Menten, schryfster van kienderboekn 
*Arie van Vliet, coureur

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Diverse fotto's en têkeniengn van Woerden - Het Utrechts Archief
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Lek

*Gat dat er nie zou meugn zyn, woadeure dat er vloeistoffe of gaze noa buutn komt. Vôorbeeld: lek in de woaterleidienge
*Lek (riviere), een Hollandsche riviere in de provinsjes Zuud-Holland en Utrecht
*Lek (beke), een beke in de provinsjes Groniengn en Drenthe
*Albaneesche lek, de muntêenheid van Albanië
Erkegem an de Leie

**Erkegem an de Leie** (Frans: *Erquinghem-Lys*, Nederlands: *Erkegem aan de Leie*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Fransch-Vlaenderen, mêer bepoald in Rysels-Vlaenderen. 't Grenst an de gemêentn Niepkerke, Ermentiers, Ermentiers-Kapelle, Bois-Grenier, Vloerbeke, Sailly an de Leie en Steenwerk. Erkegem ligt in de Leiedaele, teegn de schreeve me 't departement Nauw van Kales. In tydde lag Erkegem ip 't schee'n tusschn Romoans-Vlaenderen en Artesië.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Moartnskerke
* Twêe militaire begroafplekkn uut den Êestn Weireldoorloge: 't *Erquinghem-Lys Churchyard Extension* en 't *Suffolk Cemetery, La Rolanderie Farm*

thumb|left|'t Stadhuus van Erkegem an de Leie
Merwedekanoal

[thumb|'t Merwedekanoal in de [provinsje Utrecht en Zuud-Holland]]
[thumb|Ryksmunt an 't Merwedekanoal in [Utrecht (stad)|Utrecht]]  

't **Merwedekanoal** (Nederlands: **Merwedekanaal**) is een Hollands kanoal die begunt by 't Amsterdam-Reynkanoal in de stad Utrecht en lopt toet de Boovn-Merwede te zuudn van Gorinchem in de provinsje Zuud-Holland. 't Kanoal strôomt deur of langs de plekkn Utrecht, Nieuwegein (Jutphaas, Vreeswyk), Vianen, Lexmond, Hei- en Boeicop, Meerkerk, Nieuwland, Hoogblokland, Arkel en Gorinchem. Tusschn Nieuwegein en Utrecht wordt 't Merwedekanoal gekruust deur 't Amsterdam-Reynkanoal en tusschn Nieuwegein en Vianen deur de riviere de Lek. 't Merwedekanoal is 35 kilometers lank en is in gebruuk genoomn in 1892.

## Referensjes
*Diverse fotto's en têkeniengn van 't Merwedekanoal - Het Utrechts Archief
*Meer Merwede - meermerwede.nl
Ahmed Rami

* Ahmed Rami (dichter) (1892-1981), Egyptischn dichter.
* Ahmed Rami (schryver) (1946- ), Marokkoans-Zweedsche schryver.
Ermentiers-Kapelle

**Ermentiers-Kapelle** ofte **Armentiers-Kapelle** (Frans: *La Chapelle-d'Armentières*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Ermentiers, Opline, Permeke, Ennetières-en-Weppes, Bois-Grenier en Erkegem an de Leie. In't midd'n van de gemêente ligt et center (*Le Bourg*) me derround nog twêe gehuchtn: in't zuudôostn, ip de schreve me Permeke ligt *Wez-Macquart* en in't nôordwestn, vlakke teegn 't stad Armentiers ligt de wyk *La Choque*.

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Voastkerke in't center
* D'Ounbevlekte-Ountvangeniskerke in *Wez-Macquart*
* D'Ouze-Lieve-Vrouwe-van-Lourdeskerke in *La Choque*
* Teffrente militaire begroafplekkn uut den Êestn Weireldoorloge, me da in dien tyd de frountlinie vlakke langsn de gemêente liep:
** *Chapelle-d'Armentieres New Military Cemetery*
** *Chapelle-d'Armentieres Old Military Cemetery*
** *Desplanque Farm Cemetery*
** *Ration Farm Military Cemetery*
** *X Farm Cemetery*
** Ip de gemêentelyk kerkof liggn der ôok mêer of 60 Britse ôorlogsgroavn

thumb|left|De Sent-Voastkerke
Bois-Grenier

**Bois-Grenier** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Ermentiers-Kapelle, Ennetières-en-Weppes, Radingem, Le Maisnil, Vloerbeke en Erkegem an de Leie. Bois-Grenier ligt teegn de schreve me 't departement Nauw van Kales, wa in tydde 't schee'n wos tusschn Romoans-Vloandern en Artesië.

## Beziensweirdigeedn
* D'Ouze-Lieve-Vrouwe-der-Zeevn-Smartnkerke
* Teffrente militaire begroafplekkn uut den Êestn Weireldoorloge:
** *Brewery Orchard Cemetery*
** *White City Cemetery*
** *Y Farm Military Cemetery*
** Ip't gemêentelyk kerkof van Bois-Grenier zyn der ôok mêer of 100 ôorlogsgroavn

thumb|left|D'Ouze-Lieve-Vrouwe-der-Zeevn-Smartnkerke
Boovn-Merwede

[thumb|Boovn-Merwede in de [provinsje Zuud-Holland]] 
[thumb|Boovn-Merwede met de Merwedebrugge by [Gorinchem]]  

**Boovn-Merwede** (Nederlands: **Boven-Merwede**) is een Hollandsche riviere die by Gorinchem êen van de drukst bevoarn riviern in Holland is. De riviere vormt de boovnloop van de riviere de Merwede en is e vôortzettienge van de Woal in West-Holland. De riviere makt dêel uut van d' hoofdtransportasse Antwerpn, Rotterdam en Duutsland. Boovn-Merwede is 8,8 kilometers lank. Der is ook een Beneedn-Merwede en een Nieuwe Merwede.

## Geschiedenisse
De Boovn-Merwede begunt by kastêel Loevestein woar dat de Woal en de Moas vroeger tegoare kwoamn. De Boovn-Merwede splitst ênigte kilometers strôomofwoarts by Gorinchem, achter de verkêersbrugge van d' autostrade A27, tusschn Boovn-Hardinxveld en Werkndam. De Beneedn-Merwede strôomt richtienge Dordrecht verder en de Nieuwe Merwede strôomt nôordelyk van de Broabantsche Biesbosch, richtienge de Moerdyk en 't Hollandsdiep. De Boovn-Merwede vormt nu de grenze tusschn Zuud-Holland en Nôord-Broabant. 

De Boovn-Merwede splitst by Werkndam in de nôordelyke Beneedn-Merwede en de zuudwestelyke Nieuwe Merwede. 't Woater komt uut in 't Hollandsch Diep. 

## Trivia
*Langs de Boovn-Merwede ligt de pelgrimsboane die lopt van Amsterdam noa 's-Hertogenbosch. 

## Externe koppelienge
*Vestingstad Gorinchem an de Boovn-Merwede - rijnmond.nlbhic.nl (gearchivêerd)

## Referensjes
Groep

* In de wiskunde: Groep (algebra), e verzoamelienge met doaby e bewerkienge die an een antal eigenschappn vuldoet.
* In de scheikunde: 
** Groep (periodieke tabelle), e kolomme in 't periodiek système van d'elementn.
** Functionele groep, in d' organische scheikunde een atoom of atoomgroep die gemêenschappelik vôornkomt in e reekse structureel verwante stoffn.
* In de sociologie: e verzoamelienge van twêe of mêer menschn die mè mekoar ommegoan.
* In de muziek: Muziekgroep
* In d' economie: e verzoamelienge van bedryvn die ounder directe of indirecte controle stoan van 't zelfste moederbedryf.  
* In de schilderkunst: Groepsportret, e portret van mêerdere menschn.
Gorinchem

**Gorinchem** (uutgesprookn en soms ook geschreevn lyk Gorcum of Gorkum) es een stee van d' Hollandse provinsje Zuud-Holland en ligt an de riviere de Linge en de Boovn-Merwede. Der weunn oungeveer 38.000 menschn (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in neegn wykn. 't Dorp Dalem makt ook dêel uut van de gemêente Gorinchem. 

## Beziënsweirdigheedn
Gorinchem hèt e goe bewoarde vestiengstad in 't center.

links|thumb|

thumb|left| 

In Gorinchem stoan vele monumentoale uzen, boerderyen, kerkn en ook 't oud gemêenthuus, nu 't Gorcums Museum. 


Gorinchem - rijksmonument 16590 - Grote Markt 17 - Stadhuis-Museum 20120311.jpg|Zicht ip Gorcums Museum an de Grôte Markt, oud gemêenthuus, nu museum (ryksmonument)
Concordiabrug Gorinchem.jpg|Zicht ip de Concordiabrugge over 't Merwedekanoal in Gorinchem
Exterieur OVERZICHT BUITENZIJDE - Gorinchem - 20265790 - RCE.jpg|Zicht ip de Dalempôorte in Gorinchem


E bekend museum in Gorinchem is 't Gorcums Museum

## Wykn

## Bekende menschn van Gorinchem
*Ruud Brood, ex-proffoetbollist en trainer van NEC
*Hugo de Groot, rechtsgelêerde
*Dirck Raphaelsz. Camphuysen, dichter, kunstnoare en dominee

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Geschiedenisse van Gorinchem - pho.home.xs4all.nl
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Rotterdam

**Rotterdam** es de grôotste stee van Zuud-Holland, 't makt dêel uut van de Randstad en 't is de twêede gemêente van Holland. Rotterdam ligt an de riviere de Moas, Nieuwe Moas, Reyn en de Rotte. D' hoavn van Rotterdam is de vierde grotstn van de weireld en is de grotstn en belangrykstn van Europa. Der weunn oungeveer 664.000 menschn in de gemêente en oungeveer 600.000 menschn in de stad (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in veertiene dêelgebiedn  en drieëndertig wykn. 

## De geschiedenisse van Rotterdam
Round de 13e êeuwe van 't joar 1260 wierd in de riviere de Rotte een dam angeleid ip de plekke woar dat d' Hoogstroate de Rotte kruust. De noame Rotterdam komt doavan. Round dien dam is 't er  e nederzettienge ountstoan woar dan z' in êeste instantie leefdn van de visscherie. Al gauwe wierd 't ook een handelsplekke en  ountstoundn d' êeste hoavens.

thumb|left|<center>Zicht ip de Grote of Sint-Laurenskerke</center> 


In de binnestad van Rotterdam stoan gin ryksmonumentoale uzen, allêne moa de Laurenskerke (1525) is nog een overbluufsel van 't middelêeuwse Rotterdam dat deur de bombardementn in de Twidde Weireldoorloge is verwoest.
thumb|left|<center>Zicht ip e bureaupand in 't center van Rotterdam</center>
thumb|left|Zicht ip de Nieuwe Moas in Rotterdam mè reks an den overkant 't Wit Huus uut 1898 (ryksmonument)</center>


Bekende musea in Rotterdam zyn 't Nederlands Fotomuseum, Het Nieuwe Instituut, Kunsthal Rotterdam, Het Nieuwe Instituut - Huis Sonneveld, Stedelijk Museum Schiedam, Chabot Museum, Museum Boijmans van Beuningen en 't Maritiem Museum Rotterdam. 

## Dêelgebiedn
De dêelgebiedn met hunder officiële noame zyn:

## Wykn
De wykn met hunder officiële noame zyn:

## Sport
Foetbolploeg Feyenoord komt uut in de eredivisie en speelt thuuswedstrydn in "*De Kuip*".

## Trivia
't Wit Huus uut 1898 is een tydlang 't hoogste bedryfsgebouw van Europa gewist.

## Bekende Rotterdammers
* Ahmed Aboutaleb, oud-burgemêester
* Hans van Baalen, polletieker
* Leo Beenhakker, foetbollist en trainer
* Anne Wil Blankers, actrice
* Herman den Blijker, kok
* Kees Brusse, acteur, filmregisseur en scenarioschryver
* Gerard Cox, acteur, cabaretier, zanger en scenarioschryver
* Desiderius Erasmus, filosoof en theoloog
* Pim Fortuyn, schryver en polletieker
* Herman Heijermans, toneelschryver
* Gerrit Hendrik Kersten, predikant en polletieker
* Ruud Lubbers, premier
* Leontien van Moorsel, coureur
* Tjerk Westerterp, polletieker

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Eindhoven

**Eindhoven** (Brabants: Eindhovuh) es een gemêente en de grôotste stee van de provinsje Nôord-Broabant en de vuufdn van Holland. In Eindhoven strôomt 't Eindhovens Kanoal en verbiendt de stee met de Zuud-Willemsvoart. Der weunn oungeveer 244.000 menschn (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in hounderd wykn. De stee is grôot gekommn deur de Philips en DAF fabrieke.

thumb|left|<center>Zicht ip de Sint-Catharinakerke an 't Catharinapling (ryksmonument)</center> 

In Eindhoven center stoan een antal ryksmonumentoale uzen en de Sint-Catharinakerke. 


Ofbeeldienge:Lichttoren Eindhoven 2.JPG|Zicht ip de Philips lichttorre in 't center van Eindhoven 
Ofbeeldienge:Zicht op de rechter zijgevel van de nieuwbouw, restaurant op de voorgrond links - Eindhoven - 20536864 - RCE.jpg|Zicht ip 't Van Abbemuseum an de Bilderdijkloane
Ofbeeldienge:DAF-Museum Eindhoven.jpg|Zicht ip de DAF fabrieke an de Tongelresestroate (ryksmonument)


Bekende musea in Eindhoven zyn 't Van Abbemuseum, De Fabriek Inkijkmuseum, DAF museum, Museum Kempenland, Ton Smits Huis en 't Historisch Openluchtmuseum Eindhoven.

## Sport
Foetbolploeg PSV komt uut in de eredivisie en speelt thuuswedstrydn in Philips stadion.

## Wykn
De wykn met hunder officiële noame zyn:

## Bekende menschn van Eindhoven
*Armand, popmuzikant en singer-songwriter
*Phillip Cocu, ex-proffoetbollist
*Jeroen Dijsselbloem, polletieker
*Lenny Kuhr, zangeresse
*Frits Philips, vierde besteursvôorzitter Philips
*Arie Ribbens, zanger
*Ria Valk, zangeresse, presentatrice en actrice

## Referensjes
*Geschiedenisse van Eindhoven - eindhoven.nl


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Zuud-Willemsvoart

[thumb|De Zuud-Willemsvoart in België in de [provinsje Limburg plus in Holland in de provinsje Limburg en Nôord-Broabant.]]
[thumb|De Zuud-Willemsvoart in [Hollands Limburg|Limburg by Weert in Holland.]]  

De **Zuud-Willemsvoart** (Nederlands: *Zuid-Willemsvaart*) is een Belgisch en Hollands kanoal. 't Begunt by Maastricht en 't lopt vôors deur Belgisch Limburg toet an 't  zuudn van Weert woar da 't Hollands Limburg binnen komt en verder strôomt deur Helmond, Veghel en Sint-Michielsgestel toet an 's-Hertogenbosch. 't Vormt e kortere  voarroute vo de scheepvoart tusschn 't Belgisch en 't Broabants/Gelders dêel van de riviere de Moas. 't Is êen van de zeevn Kempische kanoaln tusschn de Moas en de Schelde. De Zuud-Willemsvoart is 123 kilometers lank.

## Geschiedenisse
De Zuud-Willemsvoart dankt zyn noame an keunienk Willem I, die in 1822 besloot e verbiendiengskanoal te loatn groavn tusschn Maastricht en 's-Hertogenbosch

## Referensjes
*Geschiedenisse Zuud-Willensvoart - bossche-encyclopedie.nl
Stichtse Vecht

De **Stichtse Vecht** es e gemêente van d' Hollandse provinsje Utrecht en ligt an d' Utrechtse Vecht en 't Amsterdam-Reynkanoal. Der weunn oungeveer 66.000 menschn (2023). De gemêente is administratief ounderverdêeld in twoalf kernen die were zyn ounderverdeeld in wykn.

## De geschiedenisse van Stichtse Vecht
De gemêente is ountstoan ip 1 januoari 2011 uut 't t'hopevoegn van de klêene gemêentn Breukelen, Loenen en Maarssen. De noame "Stichtse Vecht" komt van de riviere de Vecht die altyd een belangryke verkêersoader is gewist in da gebied. 

Langs de riviere de Vecht zyn in de 17e en 18e êeuwe kastêeln en voornoame uzen gebouwd, lyk Slot Zuylen, kastêel Nijenrode en ridderhofstad Gunterstein die der nog alsan stoan.

thumb|left|<div class="center">Zicht ip 't oud landhuus Goudestein an de Diependaalsedyk in 't center van Maarssen (ryksmonument)</div> 

In de binnestad van Maarssen, Breukelen en Loenen (tegoare Stichtse Vecht) stoan een antal ryksmonumentoale uzen, 't Stadhuus, kerkn en ook kastêeln. 


Ofbeeldienge:Theekoepel-Hazenburg-met-tuinmuur Binnenweg-60 Maarssen Nederland.JPG|Zicht ip theekoepel (paviljoentje) an de Binnenweg in Maarssen (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Hazenburg Binnenweg-60 Maarssen Nederland.JPG|Zicht ip huus an de Binnenweg (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Gereformeerde-Kerk-Kerkweg-14 Maarssen Nederland.JPG|Zicht ip oude gereformeerde kerke (1892) an de Kerkweg in Maarssen (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Kruiskerk Kerkweg-19 Maarssen Nederland.JPG|Zicht ip Kruuskerke (12e êeuwe) an de Kerkweg in Maarssen (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Slot Zuylen.jpg|Zicht ip Slot Zuylen in Oud-Zuylen in de gemêente Stichtse Vecht (ryksmonument)


Bekende musea in de Stichse Vecht zyn 't Vechtstreekmuseum en 't Museum Vredegoed.

## Kernen
De kernen met hunder officiële noame zyn:

## Bekende Maarssenoars
*Rutger Hauer, acteur
*Leoni Jansen, presentatrice, zangeresse en theoateractrice
*Pieter Oussoren, predikant en (Bybel)vertoaler
*Jan Stekelenburg, tv-presentateur sportprogramma's
*Johan Stekelenburg, FNV-vôorzitter en burgemêester Tilburg
*Henk van der Grift, schatser

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Diverse fotto's en têkeniengn van Maarssen - Het Utrechts Archief
* Diverse fotto's en têkeniengn van Breukelen - Het Utrechts Archief
* Diverse fotto's en têkeniengn van Loenen - Het Utrechts Archief
* Plaatsengids (gearchivêerd)
* AlleCijfers
Utrechtse Vecht

[thumb|De riviere d' Utrechtse Vecht in de [provinsje Utrecht en Nôord-Holland]] 
thumb|Landhuus Gunterstein omtrent 1695 langs d' Utrechtse Vecht by Breukelen.

D' **Utrechtse Vecht** of kortweg **Vecht** is een Hollandsche riviere die deur de provinsje Utrecht en Nôord-Holland lopt. De riviere begunt by de Weerdsluus in de stad Utrecht en moundt uut zo'n 40 kilometer verderip by Muyden in 't Eymeer. Ounderweg strôomt de Vecht ounder andere lanks de plekkn Maarssen, Breukelen, Loenen en Weesp.

## Geschiedenisse van d' Utrechtse Vecht
't Ountstoan van d' Utrechtse Vecht es meugeliks zo round 600 joar vo Christus ols dêel van de Reyndelta en boovnloop van 't Oer-Ey. De noame van de riviere in den tyd van 't Romeins Ryk, woar dat da gebied ôois dêel van uutmakte, is Fectio. D' Utrechtse Vecht is vroeger alsan een belangryke voarroute gewist vo den handel van de stad Utrecht met de provinsje Nôord-Holland. 
 

## Referensjes
*Diverse fotto's en têkeniengn van d' Utrechtse Vecht - Het Utrechts Archief
Overysselse Vecht

[thumb|De riviere d' Overysselse Vecht in [Duutsland en de provinsje Overyssel in Holland.]]
[thumb|De riviere d' Overysselse Vecht by [Dalfsen in de de provinsje Overyssel.]]

D' **Overysselse Vecht** (Nederlands: **Overijsselse Vecht**) of kortweg **Vechte** (Nedersaksisch) is e reegnwoaterriviere. Die riviere die deur d' Hollandsche provinsje Overyssel en Duutsland strôomt is 167 kilometers lank. Hiervan strôomt moar e klêen dêel van 60 kilometers deur Holland. D' oorsproung van d' Overysselse Vecht ligt in 't Münsterland by de Duutsche stad Münster en moundt uut by Zwolle in de riviere 't Zwart Woater.

## Referensjes
*Overijsselse waterstaat in de kaart gekeken  - ijsselacademie.nl
Arnhem

**Arnhem** (Arnhems: *Ernem*) es de twoalfste grôotste gemêente van Holland en den hoofdstad van de  provinsje Gelderland. De stee ligt an de Nederreyn en de Sint-Jansbeke, woaran dat Arnhem hem hèt ountwikkeld. Der weunn oungeveer 166.000 menschn (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in vierntwientig  wykn die were zyn ounderverdêeld in klêne wykn. De noame Arnhem zoudt ofgeleid zyn van Arn of Aro - van 't Germoans arnu (oarend) - en heem (thuus).

Arnhem ligt ip de Veluwe en in de Betuwe.

thumb|left|<div class="center">Zicht ip de Sint-Eusebiuskerke an 't Kerkpling in Arnhem (ryksmonument)</div> 

In de binnestad van Arnhem stoan een antal ryksmonumentoale uzen, e kerke en e kastêel, moa de mêeste uzen uut de middelêeuwn zyn weg deur toedoen van de Twidde Weireldoorloge binst de slag om Arnhem.


Ofbeeldienge:Zypendaal (4).JPG|Zicht ip 't kastêel Zypendaal in Arnhem (ryksmonument)
Ofbeeldienge:Arnhem Duivelshuis.jpg|Zicht ip 't Duvelshuus in Arnhem (ryksmonument)
Ofbeeldienge:2008-09 arnhem sabelspoort.JPG|Zicht ip de Sabelpôorte in Arnhem
  

## Bekende musea in Arnhem
Arnhems Oorlogsmuseum, Centrum voor Beeldende Kunst, Historisch Museum Arnhem, Bronbeek Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum, 
Museum voor Moderne Kunst Arnhem, Nederlands Watermuseum Nederlands Wijnmuseum, Vitesse Home of History, Nederlands Openluchtmuseum, AIRBORNE Museum  Trolleybus Museum.

## Wykn
De wykn met hunder officiële noame zyn:

## Bekende Arnhemmers
*Ted de Braak, quizmaster, presentateur en cabaretier
*Antoon van Hooff, bioloog, tv-presentateur en directeur van Burgers Zoo
*Antonie Kamerling, acteur
*Hendrik Lorentz, nateurkundige

## Referensjes


## Externe koppeliengn
*De geschiedenis van Arnhem - spannendegeschiedenis.nl
* Plaatsengids (gearchivêerd)
* AlleCijfers
Nederreyn

[thumb|De riviere de Nederreyn in de [provinsje Gelderland en Utrecht]]
[thumb|De Nederreyn by [Kesteren en Opheusden]]

De **Nederreyn** (Nederlands: *Nederrijn*) is een Hollandsche riviere die begunt by de Reyn die vanof Angeren, juste vo d' ofsplitsienge van den Yssel by Arnhem in Gelderland, de vôortzettienge vormt van 't Pannerdensch Kanoal. Da kanoal wordt soms ook by de Nederreyn gerekend.  De riviere begunt ton by d' ofsplitsienge van de Woal, kort vo Pannerden. Vanof Wyk by Duurstede wordt den hoofdstrôom de riviere de Lek genoamd en den oude strôom de Kromme Reyn. De Nederreyn is 50 kilometers lank.

## Plekkn woar dat de Nederreyn strôomt
Vanof Arnhem, provinsje Gelderland, lanks de Driel, Heteren, Wageningen, Opheusden, Kesteren, Rhenen, Elst, Remmerden, Eiland van Maurik toet Wyk by Duurstede in de provinsje Utrecht.

## Referensjes
*Diverse fotto's en têkeniengn van de Nederreyn - Het Utrechts Archief
*Pannerdensch kanaal Canon Lingewaard 1700-1710 - mijngelderland.nl
*Geschiedenis van de doorbraak van de Nederrijn in de Waal bij 'Schenkenschans' - archivesportaleurope.net