open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antonius Sanderus

thumb|Antonius Sanderus
**Antoon Sanders** (Antwerpen, 15 september 1586 – Affligem, 16 of 10 januoari 1664) was geschiedkundige, wysgêere en theolôog uut de Zuudlikke Needrlandn. 

Sanders stuudêerde theologie te Leuvn en Dowaai en wierd priestre gewyd in Gent. Y was oendre mêer pastre van Oosteeklo van 1615 toe 1618 en pastre van Sleidinge in de joarn 1611 toe 1622.

Van 1617 toe 1619 vultôojde y teglyk zyn stuudjes te Dowaai. Sanders bestrêed 't Anabaptisme in Vloandern. Lik schryvre latyniezêerde y zyn noame, lik tonne gebruuklik was, toe **Antonius Sanderus**. 

Zyn belangrykste werk is 't mê zowêl têekniengn lik graveurn ryk verluchte *Flandria illustrata, sive Descriptio comitatus istius per totum terrarum orbem celeberrimi*; vertoalienge : Verlucht Vloandren of e beschryvienge van de befoamste menschn van 't hêele gebied (êeste uutgoave in 1641-1644 vôgns tietleblad in Keuln by Cornelius ab Egmond, in 't echte uutgegeevn in Amsterdam by Cornelis en Joan Blaeu).

Da grôot werk verschêen in twêe dêeln; 't derde dêel (mê Frans-Vloandern) bleef oenofgewerkt. Da werk is e geschiedkundige beschryvienge van veele Vlamsche steedn en gemêentn. Da boek wierd in 1725 vertoald in 't Needrlans oendre de tietle "Verheerlykt Vlaandre; vertaling in het Nederduytsch" (Leiden, 1725).

By zyn vermeldiengn van schryvers gift Sanderus dikkers zyn bronnn an, nl. (de verloorn nota's van) Dionysius Harduwijn (Harduinus, 1530-1604), 't Schilder-boeck van Karel van Mander en de tekstn van de Florentyn Lodovico Guicciardini. An êm dankn wydre de noamn van Gerard David, Adriaen Isenbrandt en de schildersfamielje Claeissens. Anders woaren z' anoniem gebleevn of bekend lik Mêestr van ...

Sanderus deej ook nog e beschryvienge van illignleevns verschynn, *Hagiologium Flandriae sive de sanctis eius provinciae* (Antwerpen, 1625); e lofdicht ip Peter Paul Rubens (september 1621); 'n inventoaris van andschriftn in Belgiesche boekeryn, *Bibliotheca belgica manuscripta* (Rijsel, 1641-1643); en e geschiednisse van Brabantsche abdyn en klôosters (*Chorographia sacra Brabantiae*) (Brussel, 1659); ook de *Regiae Domus Belgicae*, die de befoamde koartn van Van Werden bevat (1659).

Sanderus stierf in d' abdy van Affligem op 16 (of 10) januoari 1664.

## Bronn
*Sanderus 1735 : Flandria Illustrata, 2 dêeln, Brussel/Den Haag.
*Caullet G. 1908 : De gegraveerde, onuitgegeven en verloren geraakte teekeningen voor Sanderus' "Flandria Illustrata"*, Antwerpen.
*Carlos De Vleeschauwer, Carlos 1978 : De Flandria Illustrata van Antonius Sanderus, *A. Van Look*, Brussel.
*Till-Holger Borchert 1998 : De Ontdekking van de Brugse Schilderkunst, *i*n: tentoonstellingscatalogus *Brugge en de renaissance'', ISBN 90-5544-229-1
Robbrecht van der Buerse

**Robbrecht van der Buerse** (ca. 1265 – ca. 1319) was e telge uut de vôoranstoande Brugsche famielje Van der Beurze.

In de bronn wordt y ook beschreevn lik Robbrechts van der Bursen, Robiers de le Bourse (Frans) of S. Roberti de Bursa (Middellatyn) .

## Leevnslôop
Mê d' oentwikklienge van d' internasjonoale geld-kommêrsje te Brugge en de toestroom van buutnlansche kommêrsantn, wierd y aktief lik *hostelier* (otêllier of êrbergier). In zyn êrbergn oentvienk y sertoe Duutsche kommêrsantn van de Hanze, die y tegoare brocht mê de recentr angekommn  Italjoann. De gastn kostn nie allêene e koamre eurn en spyze en drank bekommn, mo voendr in de kelders ook 'n ipslagplatse vor undre marchandieze. Goandeweg giengn de *hosteliers* bemiddln tusschn de vrimde kommêrsantn, undre vertêegnwôordign teegnoovre derdn en zeifs oenderlienk undre reekniengn verêffn. Doardeure kwam Robbrecht in botsienge mê 't gevestigde ambacht van de moakloars, die in 1293 vôorechtn gekreegn addn van groaf Gwyde van Dampierre.

Gedeurnde d' ipstandn uut de joarn 1279-1302 a Robbrecht de zyde gekoozn van 't rykemans-stadsbestier teegn de groaflikke macht. Doamee beôorde y toe de Fransgezinde klasse van de Leeljoars. In de zoomre van 1297 vluchtte hij mêt e grôote groep medestandrs no Sint-Omoars, uit vrêeze vor arrestoasje in Brugge. Y koste echtre zêere weerekêern en in de doarip vôgnde joarn van Fransche bezettienge adn de wiend van achtrn mê zyn zoakn.

In 1302 werd zijn party versloagn in de Guldnspôornslag en wierden Robbrecht zyn eigendommn angesleegn. Oendre de goedren waaruut de stad Brugge inkomsten inde van 1302 tot 1305, wastr ook 't *[[Oede Beurze-pling (Brugge)|Uus Ter Beurze]]* (da in 1292 vo 't êest beschreevn is oendre de Latynsche uusnoame *Bursa*). Dankzy 't Verdrag van Athis-sur-Orge krêegn de Leeljoars echtre amnestie en koste Robbrecht zyn êrbergn weer in bezit krygn.

De moaklaars, die mê veeln addn dêelgenommn an de Guldenspôornslag en twêe joar loatre an de slag by Pevelenberg, wierdn begunstigd mê niewe vôorrechtn (statuut van 1303). De *hosteliers* zoagn undre verplicht vo lid te worden van 't ambacht van de moakloars. Da weerield Robbrecht zyn zoakn nie van goed te droajn.

Achtre zyn dôod in de joarn 1318-1320 zoe 't plingsje vôo *Ter Buerse*, mee mê den invloed van zyn ofstammliengn, oentwikkeln toe hét kommêrsjêele en finansjêele middlpunt van de stad en zyn noame geevn an 't beurze-gebeurn .

## Eksterne koppliengn
* Vandermaesen, Maurice 2002 : "Robrecht (I) van der Buerse (ca. 1265-1320). Naar de roots van het actuele beursgebeuren", *Vlaanderen*, nr. 289, blz. 2-4

## Verwyziengn
Kroane-pling

thumb|Simon Bening zyn werk mê de grôote stadskroane in Brugge roend 1525
't **Kroane-pling** is e pling in Brugge. 't Kroane-pling lopt van de Vloamienkstroate lanst 'n êeste dêel van de Sint-Janstroate no 't  Sint-Janspling.

## Beschryvienge
Aa van vroegre of  1292 stoendr ip die plekke e kroane vo 't loan en lossn van scheepn. Die kroane is goe beschreevn gewist omda zowê Hans Memling lik Pieter Pourbus, mor ook e poar oenbekende mêestrs, 't vernuftige toestêl ip undre schildery deejn vôorkommn. Ook ip 't plang van de stad deur Marcus Gerards is de kroane ofgebeeld. E byzoendre schôone ofbeeldienge is dedie van Simon Bening, ip e miniateure die te vienn is in de Beiersche Stoatsbibliotheeke in München. Bening weunde in de Vloamienkstroate, ip e poar tientalln meetrs van 't pling mê de kroane. 

't Dêel van de Reie da stadinwoarts liep van de Spiegelrei en de 'Niewjoarbrugge' no de Grôote Mart, wierd onvermydlik de *Kroane-reie* hêetn en ter ogte van 't Kroane-pling wierd e *Kroane-brugge* gebowd. In loatre êewn wierd de Kroane-reie oovrewêfd en wierd de stroate diedr oentstoend ook Kroane-reie genoamd.

Van êewn verre wierd 't plingsje *Kroane-platse* hêetn, tgêene nog oltyd in de vôksmoend gebruukt wordt. Vo toalzuuvroars kontênt te stelln wierd in 1972 'platse' in 'pling' veranderd.

## E bitje voddr kykn
* Duclos, Adolphe 1910 :Bruges, histoire et souvenirs, Brugge.
* Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge.
* Wets, Thomas 2002 : Ondergrondse bruggen in de Brugse binnenstad, *in* : *Brugs Ommeland*, blz. 250-251.
1664

1661 - 1662 - 1663 - **1664** - 1665 - 1666 - 1667
't Joar **1664** is 't 64e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gestorvn
*Antonius Sanderus, geschiedkundign, wysgêere en theoloog uut de Zudelikke Nederlandn.
Guido Gezellepling

thumb|Zicht ip 't Guido Gezellepling en de Gruutuuze-stroate.
't **Guido Gezelleplein** is te vienn in 't êrte van Brugge.

## Geschiednisse
Achtre da in 1906 e proalgraf was ipgericht ip 't Brugs kerkof, vo doa 't stofflik oovreschot van Guido Gezelle in te bewoarn, wierd beslist van ook in de binnestad e monument vo zyn  noagedachtenisse ip te trekkn. 't Initiatief doavôorn kwam in d' êeste plekke van 't Davidsfonds.

't Wierd e leevnsgrôot bronzn stanbeeld deur de beeldhowre Jules Lagae. 't Wierdr in 1930 ingehuldigd, in anweezigeid van keunienk Albert I en keuneginne  Elisabeth. 't Monument wierd geplatst ip 't pling dat toe tonne de noam *Onze-Lieve-Vrouw-Kerkhof Nôord* droeg. In 1963 besliste 't stadsbestier de noame te verandern in Guido Gezellepling, iermee ofiesjêel bevestigend tgêen al lange in de vôksmoend azôo hêetn was.

## E bitje voddr kykn
*  Schoutteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036.
*  Vanhoutryve, André 1989 : Guido Gezelle, *in* : Brugse stand- en borstbeelden, Sint-Andries, blz. 160-199.
*  Weymeis, Chris 2012 : Brugge van Academiestraat tot Zwijnstraat. Deel 2 (E tot I), Brugge.
1787

1784 - 1785 - 1786 - **1787** - 1788 - 1789 - 1790
## Gestorvn
;ogustus
*1 - Joris Dumery, klokkegieter van de Zudelikke Nederlandn
1319

1316 - 1317 - 1318 - **1319** - 1320 - 1321 - 1322
't Joar **1319** was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Zegel van keunink Magnus IV
* 14 moarte - D' Orde van Christus wordt in Portugal ipgericht door keunink Dionysius van Portugal achter da  paus Johannes XXII de pauselike bul *Ad ea ex quibus*  uytvoardigde. De nieuwe Orde is d' heriplevinge van de vroegere Tempeliers die 't keuninkryk Portugal gholpen hèn by d' heripbouw achter den oorloge. 
* 8 juli - Magnus Eriksson wordt ip driejoarige leeftyd tout keunink van Zweden verkozen (Magnus IV). Ie erfde de Noorsche keuninkskrone van zyn grotvoader Haakon V Magnusson.
## Geboorn
* 26 april - Jean II, keunink van Vrankryk
* 5 september - Peter IV, keunink van Aragon en Sardinië 
## Gestorvn
* 8 meie - Haakon V, keunink van Noorwegen 
* 19 meie - Louis, groaf van Évreux
* 12 ogustus - Rudolf I van de Palts, hertog van Ipper-Beieren en paltsgroaf an de Reyn
* 14 ogustus - Valdemar, markgroaf van Brandenburg
* 15 ogustus - Ingeborg van Zweden, vrouwe van Erik VI van Denemarken
* 13 november - Erik VI, keunink van Denemarken 
* Robbrecht van der Buerse (ca. 1319), Brugsche commerçant
Walter van Terwoan

**Walter van Terwoan** (**Walterus Taruanensis**) (apeupri 1085 - 1132) was e Vlamsche illignleevns-beschryvr (hagiogroaf) en monnik van de abdy van Sint-Jansberg in Yper.

## Leevnsbschryvienge
Walter was monnik van 't Sint-Moartensklôoster van Yper. In 1117 wierd y benoemd toe aortsdioakn  van 't Bisdom Terwoan en beôorde y by de vertrowliengn van biskop Jan I van Woastn. In dediens zyn ipdracht en ook ip verzoek van de deekn Gozelin makte y e leevnsbeschryvienge van de in 1127 vermôorde groaf Koarl de Goejn, gevôgd deur 't reloas van de môord en de daaripvôgnde bestraffienge  van de doaders. Y droeg dat ip an de biskop. Y a kort vôo dedien zyn  oovrelydn Yper bezocht en doa met de Vlamsche Grôotn gesprookn. Roend  1127 êt y meuglik ook e reize no Rome gemakt. Achtre de dôod  van Jan van Woastn stelde y ook dedien zyn leevn ip schrifte. Die *vita* is nie allêene de belangrykste bronne vo 't leevn en 't werk van die zoaligverkloarde biskop, ze bevat ook de vroegste beschryvienge van e mottekastêel in Woomn, ip de platse woada nu 't kastêel de Coninck de Merkem stoat . Lik geschiedschryvre was y zorgvuldig, en schrêef y e simple en kloar Latyn mê uutdrukkiengn uut de rechtsproake. Deur zyn grôote presiesje van werken en beschryvn van zoakn en gebeurtnissn wordt zyn werk bekeekn lik e belangryke tydsbronne.

## Werkn
* *Vita et passio Karoli comitis Flandrensis*
* *Vita Johannis episcopi Taruanensis*

## Eksterne koppliengn
* Biografie Walter van Terwaan

## Verwyziengn
1085

1082 - 1083 - 1084 - **1085** - 1086 - 1087 - 1088
't Joar **1085** is 't 85e joar in de 11e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Geboorn
*Walter van Terwoan (ca.1085), Vlamsche hagiogroaf en monnik
1132

1129 - 1130 - 1131 - **1132** - 1133 - 1134 - 1135
't Joar **1132** is 't 32e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gestorvn
*Walter van Terwoan (ca.1132), Vlamsche hagiogroaf en monnik
Sint-Moartenspling

thumb|280px|'t Sint-Moartenspling
't **Sint-Moartenspling** is e pling in Brugge.

## Geschiednisse
't Plingsje in kwêstje lag te middn van 't kommersjêel kwartier van d' Iengelsche en de Schottn. 't Wierd ton ook de "Schottnplatse" hêetn.

In 't begun van de 16ste êewe giengn de Schottn weg en ze wierdn ziedre stilletjesan vergeetn.

Ip den oek van de Korte Riddersstroate en de Boogoardstroat stoendr 'n uus, genoamd "Sint Moartn", da  in 1640 êrbowd wierd en woaby in de geevl e stêen wierd ingemetseld mê de beeltnisse van Sint Moartn. De noame kwam in gebruuk lik platsanduudienge.

Alle twêe de noamn  wierdn nog e tyd  tegoare gebruukt, lik in
* 1579 : *Sint-Maertensplaetse ofte Schottenplaetse*.

Tgêene da teegnwôordig 't Sint-Moartenspling is, ku moejlik vor e vulwoardig pling deuregoan, iddre lik e verbriddrienge van e stroate, zjuuste vôo de Sint-Walburgakerke.

't Ping poalt an de Korte Ridderstroate, de Keunienkstroate, de Hôornstroate en de Boogoardstroate.

## E bitje voddr kykn
*  Schoutteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenbis*, Brugge, ISBN 9789062675036.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 1991 : Huis van Hamme, *in* : 18de-eeuwse architectuur in de binnenstad, *Open Monumentendag 1991*, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e.a 1993 : Sint-Maartensplein, Sint-Walburgakerk, *in* : 17de-eeuwse architectuur in de binnenstad, *Open Monumentendag 1993*, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 2001 : Sint-Maartensplein, Huis van Hamme, *in* : Monument en metaal, *Open monumentendagen 2001*, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e.a. 2007 : Sint-Maertensplein 1, huis Ruzette, *in* : Wonen, *Open Monumentendagen 2007*, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 2010 : Sint-Maartensplein 3, het orgel van de Sint-Walburgakerk, *in* : De vier elementen, *Open Monumentendag 2010'', Brugge.
Bouwkundig erfgoed in Sinte-Kruus

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Sinte-Kruus (Brugge)|Sinte-Kruus]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Sinte-Kruus
Bouwkundig erfgoed in Damme

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Damme]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Damme

## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Hoeke
*Bouwkundig erfgoed in Lapscheure
*Bouwkundig erfgoed in Moerkerke
*Bouwkundig erfgoed in Ôostkerke (Damme)
*Bouwkundig erfgoed in Sysêle
*Bouwkundig erfgoed in Vivekapelle
Bieskoajr-pling

thumb|'t Bieskoajr-pling in Brugge.
't **Bieskoajr-pling** is e plingsje in 't centrum van Brugge. 't Pling is geleegn tusschn 't Sint-Janspling en de Jan Van Eyckplatse.

## Geschiednisse
't Woarn de kommêrsantn uut Bieskoaje in 't Nôordn van Spajje die in 1494 twêe uuzn kochtn, vo dedie roend 1512 te verbown toe undre Noasj'-uus. Antonius Sanderus noamde 't de *domus Cantabrica*. 't Blêef grôotndêels oengeschoendn toe in 1837. De Kroane-reie in de beurt was nog nie oovrewêfd en êete ton nog de *Corte Spegel Reye*, de voarweg no de Woatr-alle.

Deur de nobyeid van de Noasj'-uuzn van Kastielje en Navarra wierd de wyk sommigte kêern 't "Spoans Kwartier" hêetn.

Den humaniest Hubertus Goltzius ad in 1562 an 't Bieskoajr-pling zyn drukkery.

## E bitje voddr kykn
*  Duclos, Adolphe 1910 : Bruges, histoire et souvenirs, Brugge.
*  Viaene, Antoon 1933 : Het natiehuis van Biskaaie te Brugge, *in* : Biekorf, 1933.
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamern van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 2002 : Biskajersplein 4, De Groene Winkel, *in* : Wandelgids met 33 verhalen uit de oude stad, Brugge.
*  Weymeis, Chris 2011 : Brugge van Academiestraat tot Zwijnstraat. Geschiedenis van de straten in de binnenstad, Deel I, A-D, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 2012 : Biskajersplein 2-3, het geboortehuis van kunstschilder Jean-François Legillon?, *in* : Muziek Woord Beeld, *Open Monumentendag 2012*, Brugge.



Brugge_Biskajersplein_R01.jpg|Zuudkant van 't Bieskoajr-pling
Biskajerplein - Brugge - België.jpg|'t Bieskoajr-pling en omgeevienge in 1562, ofgebeeld ip 't stadsplang van Marcus Gerards
Walpling

thumb|Nôordelik dêel van 't Walpling.
thumb|Zuudlik dêel van 't Walpling.
't **Walpling** is e pling in 't centrum van Brugge. 't Pling goa van de Wyngoardstroate in 't Zuudn no de Walstroate in 't Ôostn, no Zonnekemeers in 't Westn  en de Stoofstroate in 't Nôordn.

## Geschiednisse
't Walpling zoe vôgns de mêest gangboare ipvattienge zyn noame te dankn ên an de nabyeid van d' êeste vestn of omwollienge van de stad, die in 1127 angeleid wierd. Ip de mêeste ofdrukkn van 't Brugsche stadsplang, getêeknd deur Marcus Gerards, gegraveerd in 't joar 1562, wordt 't eevnwêl "Woals Pling" hêetn, wa da sommigtn ê doen veroenderstelln dat de Franstoalige kommêrsantn (Woaln en Fransmans) dr tegoare kwoamn vor andle te dryvn. Die veroenderstellienge is nie zjuuste. De toevoegienge van stroatnoamn en legendn ip 't plang van Gerards gebeurde pas in de 18ste êewe en is nie betrowboar.

In de 19ste êewe wierd 't pling oendremêer gekenmerkt deur d' anweezigeid van lêerlôojeryn  en blowververyn. 't Beviendt êm teegnwôordig ip de toeriestiesche wandlroete van 't Begynof lanst 't  Memlienkmuzeum no 't Groeniengemuzeum en de Burg. 't Is ton ook e drukke toeriestiesche deurgangs- en pleistreplatse. De boomn, die in belangryke moate mee 't karaktre van de plekke bepoaln, wierden pas in 1903 angeplant. In 1982 wierd 't Walpling êraangeleid en wierdr e bronzn beeldowwerk van de Westvlamsche kunstnoare Jef Claerhout geplatst.

An 't pling en in de beurt ên dr ook oltyd, en dadde te minstn vanof de 16ste êewe, broweryn gestoan. Vandoage de dag vienje dr nog de êenigte aktieve browery van de binnestad: Browery D’ Oave Moane wierd gesticht in 1856 en wordt têegnwôordig geleid deur de zesde generoasje van de stichtersfamielje. Nu wordn dr de biern "Brugse Zot" en "Straffe Hendrik" gebrown.

't Godsuus 'Le Maire' is ook te vienn an 't Walpling. 't Wierd in 1910 gesticht in een verbowd 17ste êews pakuus, woa an de tuunkant nog e poar uuzetjes en e klêene kapelle bygebowd wierdn.

## E bitje voddr kykn
*  Vermeersch, Valentin 1971 : De Walplaats, *in* : Brugsch Handelsblad, 12 augustus.
*  Ballegeer, Johan 1984 : Gids voor Oud Brugge, Antwerpen/Weesp, p.&nbsp;114-115.
*  Van Aerschot-Van Haeverbeeck, Suzanne (red.); Gilté, Stefanie; Vanwalleghem, Aagje 2004 : Bouwen door de eeuwen heen. Inventaris van het cultuurbezit in België. Architectuur. Deel 18n b. Stad Brugge, Middeleeuwse stadsuitbreiding Zuid, p.&nbsp;226-236, Turnhout.
*  Marlier, Pierre 1993 : La Walplein à Bruges au milieu du XIXe siècle, *in* : Jaarboek 1991-92, *Brugge Stedelijke Musea*, Brugge, p.&nbsp;195-204.
*  Debrabandere, Frans 2013 : Brugse plaatsnamen, *in* : Brugge die Scone, september.
Gistl'of

thumb|Nôord-Gistl'of.
thumb|Ôost-Gistl'of.
thumb|West-Gistl'of.
't **Gistl'of** (Needrlans : *Gistelhof*), mê 't vôorzetsle **Nôord-**, **Ôost-** of **West-**, is de noame van drie stroatn in Brugge.

## Geschiednisse
De stroatn dankn undre noame an d' Êern van Gistle. In de beurt lag in de 13ste - 14ste êewe undre oofverbluuf in Brugge, 't Of van Gistle. Undre oofbronne  van inkomsten lag ook niet zo verof, noamlik de *Grôote Tol* aan de Sint-Jansbrugge. De stroate van undre reeziedensje wierd 't Gistlof, mo de noame veranderde achtre da de famielje van Gistel no de Noaldestroate was veruusd. De niewe noame wierd Oedemoakrstroate. Mo de drie stroatn die dr roend loagn blêevn undre noame oedn: 't "Nôord-Gistl'of", 't "Ôost-Gistl'of" en 't "West-Gistl'of".

't Nôord-Gistl'of lopt van Moagdndal no de Sterrestroate, 't West-Gistl'of van de Augustynereie no 't Nôord-Gistl'of en 't Ôost-Gistl'of van d' Augustynereie no de Sterrestroate.

## E bitje voddr kykn
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036.
*  beernaert, Brigitte e. a. 2000 : Oost-Gistelhof 2, Den Bonten Hont, *in* : Monument en Tijd, *Open monumentendagen Brugge 2000*, Brugge.
De Garre (Brugge)

thumb|De Garre is êen van de smolste stroatn in Brugge.
**De Garre** is êen van de smolste stroatn in Brugge, geleegn in 't êrte van den iestôoriesche stad.
"Garre" of "Gêrre" wilt zeggn in 't West-Vlams e smolle oopnienge of spleete.

Stroate en zeifs stratje zyn e bitje  oovredreevn noame vo tgêene mor e smolle gank is of e steegstje. 't Volt weinig ip, deur zyn liggienge tusschn twêe wienklpandn in de Breidelstroate en 't ku wordn ofgeslootn deur 'n yzrn êkkn.

Toch is 't bekend by de Bruggliengn en toeriestn vo de lokoasje en d' anweezigeid van een bruun kafee. 't Is e zystratje van de Breidelstroate, die de Grôote Mart mê de Burg verbiendt.

## Geschiednisse
De Garre êete in de 16ste êewe 't "Zuudzêepstratje", nor e zêepefabrieksje da doa stoend. Roend 1800 kwam de noame "De Garre" in gebruuk. In  1884 gaf  't stadsbestier dr d' offiesjêele  noame "Zeepstraat" an. In de vôksmoend blêef 't pertank "De Garre", tgêene ip 't latste ook in 1936 lik offiesjêele  noam wierd anveird.

Eigentlik êetn de Bruggliengn 't - en nog oltyd - *De Garre van Koneei* (deur sommigtn geschreevn lik "Cornée" of "Kornee"). Dadde verwêes  no de gebeur, bakkre Corné (of Edouard Corneille), die 't stratje apeupri lik zyn eigndom bekêek en zorgde vo 't êkkn woamee datn 't 's navens ofslôot, vo de toegank vo wildplassers te belettn. 't Stratje a inderdoad noga e reputoasje ip da vlak. E vôksvêrzetje ieroemtrent is an veele Bruggliengn nog oltyd bekend en luudt:
: *Siessn stoend te piessn*
: *in de Garre van Koneei,*
: *d'er kwoamn twêe agentn*
: *en ze pakten Siessn mee.*
: *Siessn zei: 'k ên nog nie gedoan*
: *en ze lietn êm do stoan.*

Ôorsproenklik wast e brandstratje woalans dazze verbiendienge zochtn mê de reie vo by brand bluswoatre te kunn anvoern. In 't steegsje stoendr e oopnboare woatrepoempe, die vor êenigte oovrelast zorgde, omda d' oemweunndn doa oltyd mo woatre kwoamn oaln.

## E bitje voddr kykn
*  Buysse, Emiel 1958 : Rond het Zeepstraatje (Garre van Conné), *in* : Vlaams Weekblad, 12 november 1958.
*  Buysse, Emiel 1965 : De geheimen van de Garre van Conné ontsluierd, *in* : Burgerwelzijn, 26 november 1965.
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036.
*  Rau, Jaak A. 1990 : De geheimen van de Garre van Conné ontsluierd?, *in* : Brugs Ommeland, blz. 89-100.
*  Rau, Jaak A. 1990 : Nog over de Garre van Cornee, *in* : Brugs Ommeland, blz. 196.
*  Weymeis, Chris 2011 : Brugge van Academiestraat tot Zwijnstraat. Geschiedenis van de straten in de binnenstad, Deel I, A-D, Brugge, ISBN 9781845886608.
Terwoan

**Terwoan**, vroegre ook **Therenburch** ofte **Terenburg** (Frans: *Thérouanne*, Nederlands: *Terwaan*) is e gemêente in 't Fransche departement Now van Kales (*Pas-de-Calais*), in 't nôord'n van Vrankryk. De gemêente êt e bitje mêer of 1 000 inweuners. Terwoan grenst an de gemêentn Klarke, Mametz, Gienegoate, Delettes en Ardbere.
thumb|left|'t Teegnwôordige dorp Thérouanne, vanof de Rue de Saint-Omer

## Geschiednisse
In de Pree-iestoorje en d' Oedeid was die plekke e needrzettienge die 't middlpunt van de Morienn-stamme vormde. Loatre wierd de stad Terwoan de zeetle van 't bisdom Terwoan.

In de Middelêewn beôorde de stad toe 't Groafschap Vloandern, noadien toe 't Groafschap Arteezje. In 1553 wierd ip bevel van Keizre Koarle de stad vulleedig verwoest, achtre d' ôorlogsverkloarienge an êm van de Fransche keunienk. Van de veele gebown, woaroendre de  kateedroale, blêeftr nietnt oovre. Ten tyde van de verwoestienge woarndr in de stad apeupri 2 000 inweunrs. De plekke wierd verloatn en 't bisdom ofgeschaft.

Ip 't ende van de 16ste êewe oentstoendr e niew dorp an den oendrekant van den euvle woarip da den oede stad ôoit a geleegn, an de bôordn van de Leie ip de platse van 'n oede buutnwyk van Terwoan, Saint-Martin-Outre-Eau. Oede vermeldiengn van da niew dorp dateern uut de 17ste êewe lik "Faulbourgs de jadis Thérouanne"  en "Faubourgs haults de Théroannes". Ip 't ende van 't *ancien régime* wierd Terwoan e gemêente. In 1822 wierd beurgemêente Nielles-lès-Thérouanne (148 inweuners in 1821) ofgeschaft en anhecht by Thérouanne (570 inweuners in 1821).

## 't Ziene weird
* De neogôotiesche Sint-Moartenskerke (Église Saint-Martin) uut 1872 wierd gebowd in de typiesche styl van de streeke (mêt e zwoare westrtôorn). De glasroamn beeldn de woapns uut van de bisschoppn van Terwoan.
* E plekke mêt ipgroaviengn van 7de-êewsche Karoliengiesche bisschopplikke gebown wierd in 1992 ingeschreevn lik iestôoriesch monument.


Ofbeeldienge:Blason Thérouanne.svg|Woapnschild
Ofbeeldienge:Thérouanne (Pas-de-Calais, Fr) église Saint-Martin, extérieur.JPG|Sint-Moartnskerke
Ofbeeldienge:ThérouanneFouilles.JPG|Ipgroaviengn van de bisschopplikke gebown


## Zied ook noa
*Walter van Terwoan

## Eksterne koppliengn
*  Gemêentlikke website.
*  Statiestiekn.
*  Archeoloogiesche prospeksje. E luchtfoto gift styf goed 't ôorsproenklikke tracé van de (vroegre) stadsmeurn weere.
* Rekonstruuksje-têeknienge van de vroegre stad.
Zeruzalemstroate

De **Zeruzalemstroate** is e stroate  in Brugge

## Geschiednisse
In de 14ste êewe bestoendr in de stroate die loatre Zeruzalemstroate zoe goan êetn e kapelle deur e lid van de famielje Adornes gebowd. Dat schrêevn toch de broers Adornes, ozze in 1427 no Rome schrêevn en 'n uutbreidienge vroegn, die ook wê 'n êeste bow ku gewist zyn. Mêt e bulle verlêend deur paus Martinus V krêegn Pieter II Adornes en Jacob Adornes toeloatienge vor e privékerke mê klokketorre uut te bown die mê zyn ôostersche bowstyl êrinnerde an 't Illig Land en woada ze de noame Zeruzalemkerke an goavn. 't Werk zoe in de loop van de 15ste êewe worden vultôojd deur Anselm Adornes, de zeune van Pieter II Adornes. Lik undre  vôorvoadre Opicius Adornes, woarn Pieter II en Jacob Adornes ip beevoart no Zeruzalem getrokkn, lik noa undre ook Anselmus Adornes en andre famieljeleedn 't zoen doen.

De kerke stoend in de "Stuufzandstroate", in e wyk woada de famielje Adornes 'n uutgestrektn eigndom bezat. De Stuufzandstroate geleegn in de wyk Stuuvnberge, a zyn  noame verzeekrs te dankn an 't sôorte droog zand datr lag (vroegre meuglik zêezand) en da gemakklik lik stof ipvlôog. 't Was oenvermydlik da de stroatnoame moste platse moakn vor e niewe noame, oentlêend an 't ipvollnd gebow in de stroate en die vanof  't ende van de 16ste êewe lik êenigte stroatnoame oovreblêef.

De Zeruzalemstroate lopt van de splitsienge Rôostroate-Peeprestroate no de Carmersstroate.

## E bitje voddr kykn
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036.
*  Geirnaert, Noël 1983 : De Adornes en de Jeruzalemkapel. Internationale contacten in het laatmiddeleeuwse Brugge*, *in* : Adornes en Jeruzalem, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 1999 : Jeruzalemstraat 53, herberg Malbrough, *in* : Via Europa, reisverhalen in steen, *Open monumentendagen Brugge 1999*, Brugge.
*  Delfosse, Jan 2010 : Van Bourgondisch kamerheer tot neogotisch schrijnwerker, de bewoners van Jeruzalemstraat 56-60 in Brugge, *in* : Brugs Ommeland, blz. 107-124.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 2012 : Jeruzalemstraat 25, Pastorie van Sint-Anna, *in* : Muziek Woord Beeld, *Open Monumentendag 2012'', Brugge.
Blêndn-Eezlestroate

thumb|De smolle Blêndn-Eezlestroate.
De **Blêndn-Eezlestroate** is e stratje in 't êrte van 't iestôoriesch Brugge.

## Geschiednisse
In da stratje da, tusschn 't stad-uus en de Civiele Grieffie, lopt van de Burg no de Vismarkt, wierd in e dokument van 1490 d' êrberge *Den Blinden Ezele* vermeld, die poalde an de grieffie.

"Blêndn eezle" verwêes, vôgns Karel De Flou, no de geweunte van de browrs vo d' eezls te blênddoekn die in de tredmeuln van de moetery mostn stappn, en azô te verindrn da ze duuzlig zoen wordn. 't Was nie d' êenigte êrberge die die noame droeg.

Dr bestoend e stroate, êrberge, ofstee of party land dat de noame "Blêndn eezl" droeg in Ruuslee, Sint-Joris, Oelem, Diksmude, Rumbeke en Stoan.

## E bitje voddr kykn
*  De Flou, Karel 1914-1938 : Woordenboek der Toponymie van Westelijk Vlaanderen (...), 17 boekdelen, Brugge.
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036
*  De Brabandere, Frans 2006 : Brugse plaatsnamen, *in* : Brugge die Scone, juni, blz. 31.
Bouwkundig erfgoed in Hoeke

**Lyste van bouwkundig erfgoed in Hoeke**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Hoeke
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Damme
Sint-Annareie

thumb|Liggienge van de Sint-Annareie (doenkreblow).
De **Sint-Annareie** is e woatrelôop en e stroate  in 't centrum van Brugge. De reie lopt van de byêenkomste mê de Groenereie en de Koepeure toe an de Speeglreie. De glyknoamige stroate ligt ip den  ôostelikkn  oevre en lopt van de Carmersbrugge toe an 't Minnebopling en de Leffingestroate. Ip de westelikkn oevre ligt de Verversdyk. De Sint-Annareie wordt oovrspann deur de Meulnbrugge, de Sint-Annabrugge en de Strôobrugge.

De noame "Sint-Annareie" verwyst no de in 't ôostn angrenznde wyk en prochje Sint-Anna. Ôorsproenklik êete de stroate Sint-Annarei "Schottndyk", no de doa gevestigde Schotsche kommêrsantn.

Oovre de kunstmoatigeid van de Sint-Annareie bestoatr weinig duudlikeid. Meuglik is 't de kanaliezeerienge van de beneenlôop van 't Vuldersreitje, e woatreloptje da vanuut Assebroeke kwam. Vanof 1127 makte de Sint-Annareie dêel uut van de êeste stadsomwollienge van Brugge. Dichte by de Meulnbrugge stoend d' Oede Meulnpôorte. Tusschn 1623 en 1855 was de Sint-Annareie oenderdêel van 't kanoal tusschn Ostende, Brugge en Gent. Noadien pakte de Riengvoart die rolle oovre. In 1750 wierdn alle bruggn oovre de Sint-Annareie vervangn deur oetn (en loatre yzrn) droajbruggn, vo de deurvoart vo grotre scheepn meuglik te moakn. Loatre wierdn de bruggn weere vervangn deur de teegnwôordige stêenn bruggn.

Van de middlêewsche kommêrsjêele aktievieteitn getuugt nog 't vroegre pak-uus nr. 4. Vors telde de stroate e twêetol belangryke broweryn: an den êene kant browery Den Hert, oendregebrocht in 't uus nr. 17, en an den andre kant browery Den Arend, loatre browery Aigle Belgica, oendregebrocht in de pandn nrs. 23-27.


Ofbeeldienge:Brugge（布鲁日运河）.JPG|E poar uuzn lanst de Sint-Annareie.
Ofbeeldienge:View_from_Molenbrug,_Brugge.jpg|De Sint-Annareie vanip de Meulnbrugge, mê rechs ip den achtregroend de torre van de Sint-Annakerke.
Ofbeeldienge:Brugge(布鲁日).JPG|E poar geevls an de Verversdyk.
Ofbeeldienge:Europacollege Verversdijk.jpg|'t Europacollege campus Verversdyk lanst de Sint-Annareie.
Ofbeeldienge:Bruegge-Sint-Annarei nach Sueden.jpg|De Sint-Annareie vanip de Strôobrugge.


## Befoamde inweuners
*Achiel Van Acker
*Erik Van Biervliet

## E bitje voddr kykn
*  Duclos, Adolphe 1910 : Bruges, histoire et souvenirs, Brugge.
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 2002 : Sint-Annarei 12, de tuin van Jules Busschop, *in* : Een tuin is meer dan er staat, *Open Monumentendagen 2002*, Brugge.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 2002 : Sint-Annarei 22, *in* : Wandelgids met 33 verhalen uit de oude stad, Brugge.

## Eksterne koppliengn
*  De Sint-Annarei in de Inventaris van het onroerend erfgoed.
Erik Van Biervliet

thumb|Arsjietik Erik Van Biervliet
thumb|Arsjietiktn-uus van Erik Van Biervliet, Sint-Annareie 11, Brugge. Realiesoasje verschillnde kêe bekrôond.

**Erik Van Biervliet** (Zarren, 11 oktober 1938 - Brugge, 16 meie 1996) was e Westvlamschn arsjietik. Y is bekend vo  zyn simple bowstyl, mê zyn eign weunuus in 't iestôoriesch Brugge lik vôorbeeld.

## Pryzn
* 1967 - 1ste prys Provinsjoale Prys vor Arsjietikteure West-Vloandren
* 1969 - Vermeldienge prys STUVO, Sport'alln in beton, Nederland
* 1981 - 1ste pryjs Robert Maskens
* 1982 - 1ste prys van de Verêenigienge van d' Iestôoriesche Steedn van België
* 1982 - 1ste prys Bakstêenprys
* 1984 - Weeroedn prozjêkt Kuurne WISH
* 1985 - Prys Cementnyvreid weeroedn prozjêkt Behaeghel
* 1985 - Eterniet Prys
* 1986 - (2de maal) 1ste prys van de Verêenigienge van d' Iestôoriesche Steedn van België
Êervulle vermeldienge Sint-Annareie en Kardienoals'of Brugge

## Bekende werken
* Muuzeuum Dhondt-Dhaenens, Deurle (1967)
* Sosjoale weuniengn *Scharebrug*, i.s.m. architecten J. Lauwereyns, F. Maenhoudt, J. Marannes en F. Sohier, Blanknberge (1975)
* RITO en MS, Knokke-Heist
* Weun-wienklcentrum, Kookloare (1985)
* Ristoroasje *Hovaeremolen*, Kookloare (1992-1997)
* Renovoasje *Brouwerij Christiaen*, Kookloare (1993)
* *Royal Scarphout Yachtclub*, Blanknberge (1994)

## E bitje voddr kykn
*  Moerman K. 1983 : Vier architecten te Brugge. Philip Cardinael, Luc Laloo, Eugène Vanassche, Erik Van Biervliet, *Lannoo*, Tielt.
*  Aerts E.; Vermeersch V. e.a. 1992 : Brugge en Europa, *Mercatorfonds*, Antwerpen.
*  Anseeuw S. 2010 : Architect Erik Van Biervliet, Leven en Werk, *Masterproef voorgelegd aan de Universiteit Gent*, Gent.
*  Aron J.; Burniat P.; Puttemans P. & Stevens J.P. 1996 : De hedendaagse architectuur in België gids, *Ed. de l'Octogone*, Brussel.
*  Decan R. 1989 : Wie is wie in Vlaanderen, 1989-1993, Biografische encyclopedie, *Uitgeverij BRD*, Brussel.
*  Devliegher L. & Snauwaert L. 2002 : Gids voor architectuur in Brugge, *Lannoo*, Tielt.
*  Van Loo A. 2003 : Repertorium van de architectuur in België van 1830 tot heden, *Mercatorfonds*, Antwerpen.

## Eksterne koppliengn
*  Van Biervliet, Erik - Inventaris Bouwkundig Erfgoed
*  Website van architect en zoon, Tom Van Biervliet
Gentpôorte-stroate

thumb|Gentpôorte-stroate.
De **Gentpôorte-stroate** is e stroate  in Brugge. De stroate lopt van de Gentpôorte toe an de Niewe Gentweg en moend ook uut ip de Stalyzrestroate an den êene kant en de Schoarstroate an den andre kant.

De noame is duudlik: 't is de stroat die no de Gentpôorte lopt. 't Is wa z' in Brugge e *pôorte-stroate* êetn.

## Geschiednisse
Die weg, die no de stêenweg buutn  de stad liep, lagtr teminstn aa van ton ot de twidde Brugsche omwallienge wierd angeleid ip 't ende van de 13ste êewe en de Gentpôorte wierd gebowd.

Pertanks ê die stroate êewnlank Niewe Gentweg hêetn, zjuuste lik de reste van de lange stroate diedr in 't verlangde van lag. Mo begun 19ste êew istr ierin veranderienge gekommn. Vanof de plekke woarip de Niewe Gentweg no rechs droajde en tonne weere no lienks, wierd z' ommegedopt toe Gentpôorte-stroate.

## E bitje voddr kykn
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036.
*  Weymeis, Chris 2012 : Brugge van Academiestraat tot Zwijnstraat. Deel 2 (E tot I)'', Brugge.



Bruges Cimg3703.jpg|De Gentpôorte-stroate komt uut ip de Gentpôorte.
Brugge_Gentpoortstraat_R01.jpg|De Gentpôorte-stroate gezien van ip de Gentpôorte.
Brugge_Gentpoortstraat_R03.jpg|De Gentpôorte-stroate in de richtienge van de Schôarstroate.
Gentpoortstraat01.JPG|Dêel van de Gentpôorte-stroate.
Bouwkundig erfgoed in Lapscheure

**Lyste van bouwkundig erfgoed in Lapscheure**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Lapscheure
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Damme
Motte

*Motte: insecte die verwant is an de vlinder
*Motte (heuvel): e kunstmoatig angeleidn heuvel in de middeleeuwn, woarip dat er e kasteel gebouwd wierd
Bouwkundig erfgoed in Brugge (oudste kern)

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Brugge]] (oudste kern)**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Brugge-oudste kern
Bouwkundig erfgoed in Vivekapelle

**Lyste van bouwkundig erfgoed in Vivekapelle**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Vivekapelle 
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Damme 
*Bouwkundig erfgoed in Sysêle
Brugsche stadspôortn

thumb|Liggienge van de stadspôortn an d' êeste vestn (de teegnwôordige binnerein) en de poorten aan de twidde oemwollienge.
thumb|Tôorn van d' êeste vestn an de teegnwôordige Ooguustynn-reie.
De **stadspôorten van Brugge** wierdn gebowd in drie stappn : den êeste ki binst den êestn êft van de 9ste êewe, by de versterkienge van de teegwôordige Burg, de twidde ki in 1127-1128, by den anleg van d' êeste stadsoemwollienge of vestn roend Brugge (mêt oendr andre de teegnwôordige binnenreien), en de derde ki in 1297, by den anleg van de twidde en grotre vestn roend de stad.

## Vestn Burg
* Westpôorte, by d' Ofbrugge oovre de Reie in de teegnwôordige Breidelstroate;
* Ôostpôorte, by d' Oogstroate;
* Zuudpôorte, by de teegnwôordige Blêndn-Eezlestroate;
* Nôordpôorte, verzeekrs geleegn by de Philipstockstroate.

## Êeste vestn
* Nôordzandpôorte, an 't ende van de Nôordzandstroate : verbiendienge mê Gistel, Oednburg, Yper, Rysel;
* Zuudzandpôorte, an 't ende van de Zuudzandstroate : verbiendienge mê Gistel, Oednburg, Yper, Rysel;
* Eezlpôorte of Sint-Jakobspôorte, an 't ende van de Sint-Jakobsstroate : verbiendienge met de Kuste en de Polderstreeke;
* Vloamienkpôorte, an 't ende van de Vloamienkstroate : verbiendienge met de Kuste en de Polderstreeke;
* Koetelwykpôorte, an de teegnwôordige Keuniengsbrugge oovre de Speeglreie : meuglyk verbiendienge mê Damme;
* Oede Meulnpôorte, an 't ende van d' Oogstroate : verbiendienge mê Eirdnburg en vermoedlik ook Antwerpn;
* Mariapôorte, an 't ende van de Mariastroate : verbiendienge mê Gent en Kortryke.

In tekstn uut de 13ste êewe wordn die pôortn  genoamd  zoendre  vermeldienge van byzoendreedn. Dr zyn ook gin ofbeeldiengn van die gebown.

## Twidde vestn
# Eezlpôorte an 't ende van de Eezlstroate : verbiendienge mê de Kuste en de Polderstreeke;
# Smeepôorte, an 't ende van de Smeestroate : verbiendienge mê Gistel, Oednburg;
# Boeveriepôorte, an 't ende van de Boeveriestroate : verbiendienge met Diksmuude, Yper, Rysel;
# Katelynepôorte, an 't ende van de Katelynestroate : verbiendienge mê Kortryke;
# Gentpôorte, an 't ende van de Gentpôorte-stroate: verbiendienge mê Gent;
# Kruuspôorte, an 't ende van de Langestroate : verbiendieng mê Eirdnburg en vermoedlik ook Antwerpn;
# Dampôorte, an 't ende van de Langereie en Potteriereie : verbiendieng mê Damme en Sluus; → in 't begun 3 pôortn : 
::*Sint-Nikloaspôorte : verbiendienge mê Kôolkerke;
::*Sint-Leonarduspôorte : verbiendienge mê Dizzêle;
::*Spejepôorte : verbiendienge mê Damme.

De Dampôorte, de Boeveriepôorte en de Katelynepôort zyn verdweenn; allêene mo de Smeepôorte, de Eezlpôorte, de Gentpôorte en de Kruuspôorte bluuvn oovre.


Ofbeeldienge:Ezelpoort.jpg|Eezlpôorte
Ofbeeldienge:Brugge - Smedenpoort 1.jpg|Smeepôorte 
Ofbeeldienge:Gentpoort.jpg|Gentpôorte
Ofbeeldienge:Brugge - Kruispoort 2.jpg|Kruuspôorte


## Zied ook noa
*Geschiednisse van Brugge
*Woatralle
Bouwkundig erfgoed in Jabbeke

**Lyste van bouwkundig erfgoed in Jabbeke**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Jabbeke 
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Snellegem
*Bouwkundig erfgoed in Stalhille
*Bouwkundig erfgoed in Vassenoare
*Bouwkundig erfgoed in Zerkegem
Groenereie

thumb|Liggienge van de Groenereie (doenkrblow).
De **Groenereie** is e woatrlôop en e stroate in 't centrum van Brugge. De reie lopt van de Kroane-reie ter ogte van 't Uudevettrspling toe an de byêenkomste mê de Sint-Annareie en de Koepeure, dichte by de Meulnbrugge. De glyknoamige stroate ligt ip den  ôostlikkn êft van de zuudlikkn oevre en lopt van de Preediekêernbrugge toe an de Meebrugge. De stroate ip de westlikkn êft van de zuudlikkn oevre êet  Stêenowrsdyk, tgêene toe apeupri 1825 ook de noame van de stroate Groenereie was. De Groenereie wordt oovrespann deur de Pêerdebrugge, de Meebrugge en de Blêndn-Eezlbrugge.

## Geschiednisse
De noame "Groenereie" zoed ofgeleid zyn van 'n êrberge genaomd *'t Groene*. Oede Bruggeliengn gebruukn mêesta die noame in de platse van Groenereie. Toe in 't êeste kart van de 19ste êewe wierd de noame Stêenowrsdyk gebruukt lik noame vo de gansche stroate tusschn de Vismart en de Meulnbrugge.

Toe vo kort wierd anveird da de Groenereie gin nateurlikke woatrlôop is, mor e deur de menschn gegroavn gracht vor e voddr geleegn woatrmeuln (an de Meulnbrugge oovr de Sint-Annareie) van woatre te verzienn. Ze zoe vôo den 11stn êewe gegroavn zyn. Vôgns de teegnwôordige inzichtn is de Groenereie wê deeglik e stik van de nateurlikke lôop van de Reie. Vanof 1127 makte de Groenereie dêel uut van d' êeste stadsomwollienge van Brugge.

An de Groenereie ligt 't merkwoardige godsuus "De Peeliekoane". Drneffnst stoenn de (nu verdweenn) gebown van de lieberoale gazette *Journal de Bruges*, die geleid wierd deur Caroline Clémence Boussart en eur vint Philippe Chrétien Popp.



Flickr - …trialsanderrors - Quai vert, Bruges, Belgium, ca. 1895.jpg|De stroate "Groenereie" lopt lans 't glyknoamige kanoal, ier ip e foto tusschn 1890 en 1900,  uutgegeevn deur de firma "Photochrom" in Zürich
Ofbeeldienge:Brugge_Groenerei_R01.jpg|De Groenereie
Ofbeeldienge:Brugge-Canal.jpg|De Pêerdebrugge oovre de Groenereie.
Ofbeeldienge:Brugge.jpg|De Meebrugge oovre de Groenereie.
Ofbeeldienge:"Groenerei", canal in Bruges, Belgium.jpg|De 16ste êewschn achtrgeevle van 't Landuus van 't Brugsche Vrye an de Groenereie.


## E bitje voddr kykn
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036.
*  Beernaert, Brigitte e. a. 1993 : Groenerei 8-12, Godshuis De Pelikaan, *in* : 17de-eeuwse architectuur in de binnenstad, *Open Monumentendag 1993*, Brugge.
*  Ryckaert, Marc & Hillewaert, Bieke 2011 : De vroegste topografische ontwikkeling van het middeleeuwse Brugge, van de 9de tot het begin van de 12de eeuw, *in* : Hillewaert, Bieke e.a. (red.), Op het raakvlak van twee landschappen. De vroegste geschiedenis van Brugge, Brugge, p.&nbsp;140-155.
*  Weymeis, Chris 2012 : Brugge van Academiestraat tot Zwijnstraat. Deel 2 (E tot I)'', Brugge.
Goednand-reie

thumb|Liggienge van de Goednand-reie (doenkrblow).
De **Goednand-reie** is e woatrlôop en e stroate in Brugge. De reie lopt, lik e deurgetrokkn stik van d' Ooguustynn-reie, van de Tôornbrugge toe an de Langereie. De glyknoamige stroate ligt op de zuudlikkn oevre. De Goednand-reie wordt oovrespann deur de Tôornbrugge en de Goednand-brugge.

## Geschiednisse
Ôorsproenklik wierd de Goednand-reie 't "Sint-Gillisreitje" genoamd, no d' in 't nôordn angrenznde Sint-Gillisprochje. Loatre, achtre 1700, wierd de reie genoamd  nor 'n uus in de Goednand-stroate.

De Goednand-reie makt dêel uut van d' êeste Brugsche stadsvestn en wierd tegoare mê de Smeednreie, de Speelmansreie en d' Ooguustynn-reie gegroavn in 1127-1128. Meuglik koste 't woatre en misschiens vor e dêel de beddienge van 't, weliswoar oenooglikke, biksje de Loane wordn gebruukt. In 1270 wierd de Goednandreie, tegoare mê d' andre binne-rein, verdiept vodr schipvoart ip meugmik te moakn. Nog toe 't begun van de 20ste êewe lein dr reeglmoatig scheepn an ip de Goednand-reie en was de Goednand-brugge e droajbrugge.


Ofbeeldienge:Brugge_Goudenhandrei_R03.jpg|De stroate "Goednand-reie" lopt lans 't glyknoamige woatre.
Ofbeeldienge:Gouden-Handrei.JPG|De Goednand-reie: woatre en stroate.
Ofbeeldienge:Gouden Handrei.jpg|De Goednand-reie mêt ip den achtregroend de Tôornbrugge.
Ofbeeldienge:Brugge10.JPG|De Goednand-reie mêt ip den achtegroend de Goednand-brugge, woa da de Goednand-reie uutmoendt in de Langereie.


## E bitje voddr kykn
*  Schouteet, Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036
*  Weymeis, Chris 2012 : Brugge van Academiestraat tot Zwijnstraat, Deel 2 (E tot I), Brugge.
Bouwkundig erfgoed in Stalhille

**Lyste van bouwkundig erfgoed in Stalhille**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Stalhille 
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Jabbeke
Zandstroate (Oednburg-Eirdnburg)

thumb|Koede Keukn, kastêel an de Zandstroate in Sint-Andries.
De **Zandstroate** was in de Romeinse tyd, en vôgens sommigte geschiedkundign aa vodiene, e verbiendienge tusschn Oednburg, Brugge en Eirdnburg. De weg lag ip 'n oogr geleegn zandrugge in 'n oaf-verzoopn landschap en bestoa vandoage de dag ip sommigte platsn, lik in de Brugsche dêelgemêente Sint-Andries, nog oltyd oendr de noame *Zandstroate*.

In 1998 wierd in Ettelgem (Oednburg), an de doa geleegn Zandstroate, groend-oendrzoek gedoan woaby datr oovrbluufsls van beweunienge van vôor uuze tydreeknienge wierdn gevoenn.

## Tracé
De Zandstroate verboend Oednburg mêt Eirdnburg en liep deur de dorpn Ettelgem, Jabbeke, Vassenoare en Sint-Andries, deur de stad Brugge, oovre de teegnwôordige Smeestroate, Zuudzandstroate, Stêenstroate, Grôote Mart, Burg, Oogstroate en Langestroate, en nodien lanst Sinte-Kruus, oovr de teegnwôordige Moerkerksche Stêenweg, voddr nor Eirdnburg.

## Zied ook noa
*Romeinsche weegn in België

## Eksterne koppliengn
*  Vroegmiddeleeuwse nederzettingssporen nabij Zandstraat te Ettelgem
Bouwkundig erfgoed in Vassenoare

**Lyste van bouwkundig erfgoed in Vassenoare**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Vassenoare 
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Jabbeke
Gewêfsleutl

thumb|Gewêfsleutl.
thumb|Gewêfsleutl toegepast in e gewêf.
De **gewêfsleutl** is e rienk- of kruusvormige stêen die gebruukt wierd vor in 't gewêf 't metslwerk van de kruusnde rebbn by mekoar te voegn. 

De gewêfsleutl wordt ook wê sluutstêen genoamd, mor ê mêer in 't byzoendr dan de sluutsteen e funksje in de kruusgewêvn van e kerke of kateedroale. De term "sluutstêen"  is nie in alle gevalln 't zeifste lik e "gewêfsleutl".

E gewêlfsleutl is dikkers versierd mê beeldowwerk of beschilderd.
Bouwkundig erfgoed in Snellegem

**Lyste van bouwkundig erfgoed in Snellegem**:

## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Jabbeke
## Externe koppelienge
*Erfgoed Snellegem
Sint-Donoasprôosdy

thumb|De Sint-Donoasprôosdy.
De **Sint-Donoasprôosdy** is e triomfaliestiesch barok gebow ip de Burg in Brugge, en de vroegre oofdzeetl van de kerklikke hêerlykeid  Sint-Donoas.

## Vroegste geschiednisse
Oendre Robrecht I van Vloandern wierdn in 1089 de prôostn van de Sont-Donoaskateedroale erflik kanselier van 't Groafschap Vloandern.

In die oedoanigeid verzorgdn zydr niet allêene de groafelyke admieniestroasje, zydr bowdn ook e belangryke kerkelikke hêerlikeid uut mêt eur eign admieniestroasje en rechbank.

O Brugge in 1560 zyn êeste biskop, Petrus Curtius, krêeg, giengn de tietls van prôost en kanselier oovr ip de in 't totoal 17 biskoppn die de stad zoe kennn vôo 't ende van 't *Ancien Régime*.

## Vanof de 17ste êewe
't Teegnwôordige gebow uut 1665 van de Antwerschn asjetik Cornelis Verhouven is ipgetrokkn in e triomfaliestiesch barokke styl kenmerknd vo de  kontrareformoasje.

De monumentoale deure was 'n inrypôorte vo peirdn en koetsn. Boovnip stoa Vrowe Justitia en ip 't oogste fronton vienje  de Grieksche goodn van woareid, liefdoadigeid en rechtvoardigeid. De zes lienksche traveen (richtienge de Grôote Mart) zyn van 1907.

't Gebow is groendig gerestoreerd van 1972 toe 1974 en nog e ki ipgefrist in 2001. Teegnwôordig ôort 't by d' ambtweunienge van de goeverneur van West-Vloandern.
## Kyk ook noa
*Proosse
Romeinsche weegn in België

thumb|De ''Romeinsche kassye'' in de beurt van Toengern.
De **Romeinsche weegn in België** zyn ten dêele deur ipgroaviengn bekend. In ôost-westelikke richtienge bestoendr :
**Via Belgica* of *Via Agrippinensis*
**Romeinsche kassye* of Heirboane Toengern-Bonen
**Chaussée Brunehaut*

De Romeinsche nôord-zuudverbiendiengn woarn :
*Stêenstroate
*Heirboane Toengern-Duurstede
*Heirboane Maastricht-Nijmegen
**Via Mansuerisca*

Versterkiengn lanst de *limes* Zuudroete :
* *Feresne* (Mulheim of Dilsen)
* *Atuatuca Tungrorum* (Toengern)
Bouwkundig erfgoed in Den Hoane

thumb|Tramstoasje van Den Hoane
Overzicht van 't **Bouwkundig erfgoed** in de gemêente **[[Den Hoane]]**:
*Bouwkundig erfgoed in Klemskerke
*Bouwkundig erfgoed in Vlissegem
*Bouwkundig erfgoed in Wenduune
## Externe koppelienge
*Erfgoed Den Hoane
Wiesbaden

**Wiesbaden** is d' hoofdstad van de dêelstoat Hessen in 't zuudwest'n van Duutsland. De stad ligt an de rechteroever van de Reyn. Wiesbaden è verschillige nateurlyke woaterbronn, woavan dan sommigte e geneeznde werkienge zoun èn. 

De stad is verdêeld in 26 arroendissement'n (*Ortsbezirke* in  't Duuts).
Grôote steed'n dichte by zyn Frankfurt, Darmstadt en Mainz.
## Geschiedenisse
thumb|left|Wiesbaden in 1655

## Beziensweirdigheed'n

Ofbeeldienge:Marktkirche Wiesbaden von Süden.jpg|Marktkerke, neogotische protestantsche hoofdkerke 
Ofbeeldienge:Bowling Green & Kurhaus Wiesbaden.jpg|Kurhaus Wiesbaden
Ofbeeldienge: Wiesbaden Bonifatius Church.jpg|Sint-Bonifatiuskerke, de belangrykste katholieke parochiekerke
Ofbeeldienge:Neues Rathaus der Stadt Wiesbaden.jpg|Stadhuus Neues Rathaus
Ofbeeldienge:Ringkirche von Westen2.jpg|Riengkerke, neoromoansche protestantsche kerke
Justin Bieber

thumb|<center>Justin Bieber (2015)
**Justin Drew Bieber** (London, Ontario, 1 moarte 1994) is e Canadeeschn popzanger.

## Albums
* "My World 2.0" (2010)
* "Under the Mistletoe" (2011)
* "Believe" (2012)
* "Purpose" (2015)
* "Changes" (2020)
*"Justice" (2021)
Amerika

* Amerika (continent), de continent'n Nôord- en Zuud-Amerika t'hope
* Verênigde Stoaten van Amerika, e land in Nôord-Amerika