open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Poaschn

[thumb|<center>Verryzenisse van Christus deur [Dieric Bouts]]
thumb|<center>Poaskeun met e poasei
**Poaschn** is êen van de belangrykste christelikke fêestdoagn, die volgt ip de Goeie Weke. Ip dien dag viern christenen da Jezus verreezn is uut den dôod, ip den derdn dag achter dat 'n an 't kruus genoageld is ip goeie vrydag.

Poaschn deurt twêe doagn en wordt gevierd ip zundag en moandag (êeste en twidde Poaschn of poaszundag en poasmoandag). 
## Noame
't Woord Poaschn (Nederlands: *Pasen*, Frans: *Pâques*) is via 't Latyn gelêend uut 't Aramees *pasha* wa da *oversloan* wil zeggn. Da verwyst noa de tienste ploage van Egypte woaby dan de Joodsche huuzn overgesleegn wierdn. De Joodn viern den uuttocht uut Egypte met e fêeste da ze *Pesach* noemn. En omda 't in 't begun van de lente gevierd wordt is 't ook e lentefêeste. Den dôod en de verryzenisse van Jezus gebeurdegen binst de Pesach. 

In 't Iengels en Duuts wordt Poaschn *Easter* en *Ostern* genoemd. Die benoamienge komt van *ôostn*, van woa dat de zunne ipkomt. De noame kan ook verwyzn noa d' Angelsaksische godinne *Eostre*, die in april wordt anbeedn.

By e moderne poasfêeste zyn der buutn christelikke elementn wok elementn (poaseiers, poaskeun, poashoaze) die verwyzn nor e heidense lentefêeste.
## Uutdrukkiengn
* 't Zyn fygn achter Poaschn: 't Is nie an tydn, 't is te loate.
* Ip je poasbest zyn: ip je schonst geklid zyn.
## Poasdoatum
Poaschn valt ip den êeste zundag achter vulle moane achter 't begun van de lente (21 moarte).
* 2009: 12 april
* 2010: 4 april
* 2011: 24 april
* 2012: 8 april
* 2013: 31 moarte
* 2014: 20 april
* 2015: 5 april
* 2016: 27 moarte
* 2017: 16 april
* 2018: 1 april
825

822 - 823 - 824 - **825** - 826 - 827 - 828
't Joar **825** is 't 25e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
[thumb|Ipgroavienge van den heilign Hubertus deur [Rogier van der Weyden  (Sint-Pieterskerke van Luuk)]] 
## Gebeurtenissn
* 30 september - De reliekn van den heilign Hubertus wordn van Luuk noa d' abdeye van Andage overgebrocht. Andage wordt doarom e bedevoartsplekke en achter een ende verandert de noame van de plekke in Saint Hubert.  
## Geboorn
*Lodewyk II van Italië, zeune van Lotharius I
## Gestorvn
* Rampon, groaf van Barcelona
Jef Claerhout

[thumb|Jef Claerhout (middn) by zyn beeld "Marieke" an de Coupeure in Brugge binst de vierienge van de dertigste verjoardag van de dôod van [Jacques Brel]]
thumb|<center>Peegie ip de Beutermarkt in Roeseloare
thumb|<center>Fonske in Leuven
**Jef Claerhout** (Tielt, 29 oktober 1937 - Oelem, 10 ogustus 2022) was e West-Vlamsche beeldhouwer. Je weunde latst in Oelem. 

Je makte figuratieve beeldn in metoal en je gebruukte doaby verschillige las-en vervormiengstechniekn. Metoalbewerkienge zat by Jef Claerhout in de familie.

Zyn inspiroasje kwaam van de fantastische histories die zyn grotvoader hem verteldege ost 'n klêne was. Je verwerkte mythologie, folklore, humor en ironie in fabelachtige figeurn, gedrochtn en bêestn, veugels en peirdn. J'hèt ook e dêel mêer realistische beeldn gemakt.

Verschillige van zyn werkn stoan ip publieke plekkn in steedn lik Brugge, Kortryk, Tielt, Knokke, Damme, Roeseloare, Leuvn, Brussel en nog vele mêer.

## Jef Claerhout-route
Via e speciaal uutgestippelde vèloroute in 't Brugs Ommeland zyn der vele van zyn kunstwerkn te bekykn. Een êeste lusse lopt in 't nôordn en start an 't *Schepenhuys* in Oelem en verbiendt Beirnem mè Brugge, Lissewege, Damme, Sysêle en Male. De zuudroute start an de dienst tourisme van Tielt en lopt langst Wyngne, Zwevezêle, Ruuslee, Koanegem en were noa Tielt. 
## Kunstwerkn
E dêel van zyn kunstwerkn zyn: 
**Papageno*, vo de stadsschouwburg in Brugge
**Peirdekoppn*, Wijngaertpling Brugge 
**De goodn bezoekn Brugge*, Walplatse Brugge 
**Meyboom*, Zilversteeg Brugge 
**Dansend Marieke*, langst de Coupeure in Brugge
**Maquette Belfort*, Markt Brugge 
**Marieke*, J. Brelzoale, Arlonstroate, Brussel 
**[[Tyl Uylenspiegel]]* in Damme 
**Moeder Siska*, Knokke 
**Ode an de vrouwe*, Zegemeer Knokke-Heist
**[[Briek Schotte]]*, an de St.-Bavokerke in Koanegem
**Spelende Kinders*, Reigersnest Koksyde 
**Den Bisschop*, St. Maartenskerkhof  Kortryk 
**De drinkers*, Wijngaardstroate veemarkt Kortryk 
**Veugels*, plèine St.-Maartensklinieke Kortryk
**Fonske*, Romeinseloane Leuvn
**[[Willem van Saeftinghe]]*, Lissewege
**Veugels ip boomstam*, Ter Doestdreve Lissewege
**Maria met Kind*, Berendonkstroate grenze Oelem - Beirnem 
**Tabernoakel*, St.-Lambertuskerke Oelem
**[[Peegie]]*, Beutermarkt Roeseloare
**Wachtn ip de Tram*, Polenpling Ruuslee
**Verbroederingsmonument 'Seyssel*' , Sysêle
**Generoal Maczek*, Polenpling Tielt
**Olivier den Duvel*, Belfort Tielt
**Tanneke Sconyncx*, Markt Tielt 
**De Verteller*, Marktpling Vichte
**Peird van Viven*, Bradericpling Vivenkapelle 
**De weireld achter 't boek*, Gemêentepling Wyngne
**'t Poar*, Korenmarkt Yzegem 
**Carnavalvierders*, Marktpling Zwevezêle
## Marieke
't Beeld *Marieke* verwyst noa 't chanson van Jacques Brel met de zelfste noame. In 1988 liet de burgemêester van Brugge Frank Van Acker 't beeld zettn ip angeevn van journalist en Brelkenner Johan Anthierens. Ip de dertigste verjoardag van de dôod van Brel (9 oktober 2008) ist er e muzikale hulde gewist an 't beeld van Marieke an de Coupeure in Brugge.

## Externe koppelienge
*Beelden in de stad: Ode aan de vrouw in Knokke-Heist
Pepeyn I van Aquitanië

**Pepeyn I** (797- Poitiers, 13 december 838) was keunienk van Aquitanië. Je was de twidde zeune van Lodewyk de Vroomn en zyn êeste vrouwe Irmingard van Haspengouw.

In 814 krêeg Pepeyn 't keunienkryk Aquitanië, dat ook ’t ounderkeunienkryk van zyn voader gewist was ounder de regerienge van Karel de Grôotn.

In 817 wierd de Ordinatio Imperii (Ordenienge van ‘t Ryk) ipgesteld, vo d’ipvolgienge van zyn voader te reegeln. Den oudstn, Lotharius I, krêegt de keizerstitel met Italië en ’t ippergezag, Lodewyk den Duuts Beiern en Pepeyn hield Aquitanië.

In 822 is Pepeyn getrouwd met Ingeltrude (ook Engelberga, Rigarde, Hringard, of Ringart genoemd), dochter van Theodobert, groaf van Madrie. Z’haan twi zeuns, die stiervn zounder jounges:
* Pepeyn, zyn ipvolger in Aquitanië
* Karel, aartsbisschop van Mainz
De probleemn begostn achter da Lodewyk de Vroomn in 823 nog ’n achterkommertje, Karel (den Kletsn) krêeg me zyn twidde vrouwe Judith van Beiern. Ounder heur druk krêeg Karel in 829, ip de ryksdag van Worms, an zyn zes joar ook zyn keunienkryk: Alemannië (Elzas, Zwaabn en Bourgondië). De zeuns kwoamn in ipstand en van 830 wast er constant boel tusschn de broers en under voader en ook tusschn de broers ounder makoar. Ze voerdn den êenn oorloge achter den andern. 

In 838 is Pepeyn gestorvn. J’is begroavn in de Sainte-Croix in Poitiers. 

D’r kwam e nieuwe erfregelienge en Lodewyk de Vroomn benoemde Karel de Kletsn tout nieuwe keunienk van Aquitanië. Mo den oadel van Aquitanië was nie akkôord en ze verkoozn Pepeyn II van Aquitanië, Pepeyn zyn zeune.
David Galle

thumb|David Galle up Comedy Marathon Kortrijk in 2008
**David Galle** (Mêende, 2 december 1980) es ne West-Vloamse komiek die in Wervik upgegroeid es. Je weunt nu in Brugge.

An zyn veertien joar est ie begunn met amateurtheater in Wervik en toune at ie student wos in Kortryk en Tourhout vormde ie 't komisch duo Winnock & Galle met Laurent Winnock.

Einde 2005 zat ie in de halve finales van de Hollandse Culture Comedy Award. In 2006 schreef ie afleveringen mee an het tv-programma De Rechtvaardige Rechters up Canvas.

In 2007 werkte ie tope met *ter bescherming van de jeugd* voun een sketch van "Poelmo, slaaf van het zuiden" te coveren up de Crazy Comedy Cover Contest van het *Comedy Zone Festival* in Gent. Z'èn doamee den eersten prys gewonn.  Op 26/05/2007 moakt ie zyn prime-time debuut up tv in het TV-programma "De Bovenste Plank" up één. J'es aangesloten bij 123 Comedy Club.

In 2008 coverde ie Dikke Gilbert de La Tourette up het *Comedy Zone Festival*, woarmee dat'n lovende kritieken en nen tweede prys in de wacht slepte. 

David Galle wint in januoari 2009 den eerste prys up tv met de Canvas Comedy Casino Cup: vanof december 2008 wos David Galle olle weke gedurende 8 weken up TV te zien. Van de 350 kandidoat-comediens is ie door de jury als den bestn beoordeeld.

Vanof april 2009 es 'n te zien in de reguliere formats van Comedy Casino up Canvas, duukt'n nu en ton ne keer up up de regionoale TV-zender WTV en kun je hem hoorn up Radio 2.

In 2010 stoat Galle up de planken met zijne eerste avondvullende show "D", en is ie ook up den teevee te zien up Comedy Casino (de nieuwe reekse, en up Comedy for Life. 

In 2011 is Galle te zien in de voorjaersprogrammatie van één : dertien weken an e stek up zundagavond in de Kazakkendraaiers toope me Bart Depauw.  Daneverst is ie ook een stuk of 5 keren te zien als mediawatcher in Vrienden Van De Veire, ook up één. 

Noast eigen inbreng qua comedy fungeert David Galle ook als presentator en MC up comedyvoorstellingen of up muziekfestivals: *Rock op het Plein* in Wervik, *Folkfestival* Dranouter of de *Paulusfeesten* in Oostende.

Zyn styl kan omschreven worden als absurd, vul met hilarische anekdotes van 't doageliks leven. David combineert en ontwoapenende podium-nonchalance met clevere, en soms ne keer styven drogen humor en verrassende inzichten. Zynen act wordt met West-Vlamsche inslag gebrocht, wat vor de nodige hilariteit zorgt by mienschen die nie van de streke zyn.

Gunter Lamoot, ook nen bekenden komiek, vatte zyn winst in de Comedy Casino Cup samen: De West-Vlamsche lulligheid wint het van de Antwerpsche arrogansche!

## Externe link
*www.davidgalle.be
Robert Van de Walle

**Robert Van de Walle** (Ostende, 20 meie 1954) is e West-Vlamschn exjudoka. Je weunt in Stuvejeskerke, dêelgemêente van Diksmude.

Van de Walle gerakte styf vroeg bezeetn van de judosport. Ost 'n zeevntien joar oud was, ist 'n  noa Japan gegoan vor hem te verbetern in zyn sport. In dien tyd wast 'n al Belgisch kampioen by de juniors. Vo zyn reize te kunn betoaln ist 'n êest goan werkn in d' hoogovens in de Woaln. 

Van de Walle he meegedoan an vuuf Olympische Speeln en j’ het ook medailles gewonn ip e hêel dêel Europeesche- en Weireldkampioenschappn. 

Je was Sportman van 't joar in 1979 en 1980.

In 1985 het 'n 't *Resourcement Centre* in Stuvejeskerke ipgestart, woa dat 'n werkt als mentale coach vo bedryvn.
## Palmares
***Olympische medailles**
**Ofbeeldienge:Med 1.png Goud (-95&nbsp;kg) ip d' Olympische Speeln in Moskou in 1980.
**Ofbeeldienge:Med 3.png Brons (-95&nbsp;kg) ip d' Olympische Speeln in Seoul in 1988.

***WK medailles**
**Ofbeeldienge:Med 2.png Zilver (-95&nbsp;kg) ip 't WK in Parys in 1979.
**Ofbeeldienge:Med 3.png Brons (open categorie) ip 't WK in Maastricht in 1981.
**Ofbeeldienge:Med 2.png Zilver (-95&nbsp;kg) ip 't WK in Maastricht in 1981.
**Ofbeeldienge:Med 3.png Brons (open categorie) ip ’t WK in Moskou in 1983.
**Ofbeeldienge:Med 3.png Brons (-95&nbsp;kg) ip 't WK in Moskou in 1983.
**Ofbeeldienge:Med 3.png Brons (-95&nbsp;kg) ip 't WK in Seoul in 1985.
**Ofbeeldienge:Med 3.png Brons (-95&nbsp;kg) ip 't WK in Belgrado in 1989.
## Externe koppelienge
*Robert Van de Walle ip Judoinside
20 meie

**20 meie** is den 140stn dag van 't joar (141stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 225 doagn toet 't ende van 't joar.
## Geboorn
* 1470 - Pietro Bembo
* 1954 - Robert Van de Walle

## Gestorvn
* 1218 - Teresa van Portugal
* 1864 - John Clare
* 2002 - Stephen Jay Gould
30 november

**30 november** is den 334stn dag van 't joar (335stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 31 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1609 - Galileo Galilei observeert vo 't êest de moane deur e telescoop.
* 1980 - Ingrid Berghmans wint twêe medailles (brons en goud) ip de weireldkampioenschappn judo.
## Geboorn
* 1427 - Casimir IV Jagiellon, grôothertog van Litouwn en keunienk van Pooln
* 1667 - Jonathan Swift, Iersche schryver en satiricus
* 1835 - Mark Twain, Amerikoansche schryver
* 1872 - John McCrae, Canadeeschn dokteur en dichter
* 1874 - Winston Churchill, Britsche stoatsman
* 1891 - Richard Minne, Vlamschn dichter en schryver
* 1911 - Albert Buysse, Vlamsche coureur
* 1936 - Eric Elst, Vlamschn astronoom
* 1937 - Tom Simpson, Iengelsche coureur
* 1959 - Bart Peeters, Vlamsche zanger en presentateur
* 1968 - Laurent Jalabert, Fransche coureur

## Gestorvn
* 1900 - Oscar Wilde (46), Iersche schryver
* 1987 - Simon Carmiggelt (74), Hollandsche journalist en schryver
Ganzemeur

**Ganzemeur** of **goezemoeze** (*Stellaria media*, vogelmuur in 't Nederlands) is e plante uut de familie van de anjers. 't Is e sôorte van wiet die populair is byn veugelkwêkers, veugelièreveugels zyn zot van de bloemn en de zoaddoozn.

## Uutzicht
Ganzemeur et êen wortel, mo de plante kut indeliks verre uutloopn. De stiengels en de bloarn zyn groene (ol kunn de stiengels oltemets e bitje rôod uutsloan), de bloemn zyn wit en in de vorme van e sterre (stellaria komt van stella, die Latyn is voun sterre). In de zoaddoozn, die ossan no beneen hangn, zittn der zworte zadjes (an ze rype zyn). 

## Verspreidienge
Ganzemeur groeit in hêel Europa en Nôord-Amerika. 't Groeit surtout in goein ground, lik stikkn, hovetjes en broakgroundn.   

## Gebruuk
De mêeste menschn probeern ganzemeur dôod te sputn of uut te trekken, mo veugelkwêkers geevn 't oltemets an nunder veugels omdan der vele vitamienn en kloekte inzit. De stiengels en de bloarn kunn oek in e saloatje versneen zyn.

Voun de reste zoudt et oek helpn teegn schurft, bronchietn, reuma, artritis en teegn menstuoasjezêer. 't Zoudt oek goed zyn voun over sneejn, verbrande plekkn en verstuukiengn te wryvn, mo 't bestoat voun die diengn gin weetschappelik ounderzoek.


Ofbeeldienge:Stellaria media MHNT.BOT.2008.1.33.jpg|Ganzemeur in't muzeum van Toulouse
Ofbeeldienge:Muur.jpg|Ganzemeur met bloeinde uutlopers
Ofbeeldienge:Stellaria media seeds, vogelmuur zaden.jpg|Ganzemeurzoad van unrype nor rype


## Externe koppelienge
*Ganzemeur up Soortenbank.nl
Gerry & the Pacemakers

thumb|<center>Hekkn round 't stadium van Liverpool FC
**Gerry & the Pacemakers** was een Ingelsche rockgroep in de joarn 1960, den tyd van de Mersey Beat. Lik The Beatles woarn ze van Liverpool en Brian Epstein was ook hunder manager. 

Gerry Marsden vormde de groep in 1959 tegoare me zyn broere Fred Marsden, Les Chadwick en Arthur McMahon. Round 1961 is McMahon an de piano vervangn deur Les Maguire.

In 1963 kwam hunder êeste single *How Do You Do It?* uut en 't kwam direct e nummer 1 hit in 't Verênigd Keunienkryk. Ook hunder twêe volgende singles *I Like It* en *You'll Never Walk Alone* stoundn weekn nr. 1 ip de hitparade. Der was pertang zwoare concurrentië van The Beatles.
## Voetbol
't Nummer *You'll Never Walk Alone* is algauwe 't volkslied gewordn vo de fans van de voetbolclub Liverpool FC en 't wordt nog assan by iedere match massoal meegezoungn. Loater hen de supporters van vele andere clubs in verschillige landn, ook in Vloandern, 't lied overgepakt.

Den tekst:

:You'll Never Walk Alone
::*When you walk through a storm keep your head up high,*
::*And don't be afraid of the dark.*
::*At the end of a storm is a golden sky*
::*And the sweet silver song of a lark.*

::*Walk on through the wind,*
::*Walk on through the rain,*
::*Tho' your dreams be tossed and blown.*
::*Walk on, walk on with hope in your heart,*
::*And you'll never walk alone,*
::*You'll never walk alone!*

De spreuke stoat ook ip 't hekkn round 't stadium van Liverpool FC en 't is ook verwerkt in 't officieel embleem.

## Singles
* *How Do You Do It?* - *Away From You*: moarte 1963
* *I Like It* - *It's Happened To Me*: meie 1963
* *You'll Never Walk Alone* - *It's Alright*: oktober 1963
* *I'm The One* - *You've Got What I Like*: januoari 1964
* *Don't Let the Sun Catch You Crying* - *Show Me that You Care*: april 1964
* *It's Gonna Be Alright* - *It's Just Because*: september 1964
* *Ferry Cross the Mersey* - *You, You, You*: december 1964
* *I'll Be There* - *Baby You're So Good To Me*: moarte 1965
* *Walk Hand in Hand* - *Dreams*: november 1965
* *La La La* - *Without You*: februoari 1966
* *Girl on a Swing* - *A Fool to Myself*: september 1966
* *Remember (The Days of Rock and Roll)* - *There's Still Time*: april 1974
## Externe koppelienge
* Officiële website
Lotharius II

**Lotharius II** (835 - 8 ogustus 869) was de twidde zeune van keizer Lotharius I en Ermengarde van Tours. 

Lotharius I verdêelde zyn Middnryk in 855, nie lange vo zyn dôod, by 't Verdrag van Prüm.

Deurda Lotharius de twidde zeune was had ’n gin recht ip de keizerskrône, mo wel ip ’t mêest nôordelik stik van ’t Middnryk van zyn voader. Je wierd in 855 in Aken tout keunienk gekrôond. Zyn keunienkryk strekte van de Nôordzêe tout an ’t Juragebergte en wierd *regnum Hlotharii* (ryk van Lotharius) genoemd. Loater in de 10e êeuwe wierd ’t gebied *Lotharingia* genoemd. Da was ’t begun van de noame Lotharingen. 

Zyn oudste broere Lodewyk II, krêeg Nôord-Italië met de keizerskrône en zyn joungere broere Karel krêeg Provence.

In 855 is Lotharius getrouwd mè Theutberga, dochter van groaf Boso. 

De reste van zyn leevn ist 'n surtout bezig gewist mè te probeern van zyn vrouwe of te geroakn, wa da zyn regerienge zwoar belastte. Met heur had 'n gin jounges, mo by zyn maîtresse Waldrada van Auxerre, had 'n in 855 e zeune verwekt en loater nog drie dochters. 

In 857 probeerde Lotharius zyn huwelyk ounwettig te loatn verkloarn, vo te kunn trouwn mè zyn maîtresse en azo 'n erfgenoam t'hen. Ip verschillige synodes wierd de schiddienge goegekeurd en loater were ofgekeurd. Mè de steun van de Lotharingsche bisschoppn is 't uutendelik gelukt, deur Theutberga te beschuldign van incest met heur broere.

In 862 is Lotharius getrouwd mè Waldrada en is ze gekrôond tout keuniginne. Mor ’n dêel van de clerus, ounder leidienge van aartsbisschop Hincmarus van Reims, kwam in verzet mè de steun van paus Nicolaas I. Hincmarus verdedigde zyn keunienk Karel de Kletsn, die d'r olle belang by haad da Lotharius zou stervn zounder erfgenoam. 't Huwelyk wierd oungeldig verkloard.

In 863 stierf zyn joungste broere Karel van Provence en zyn ryk wierd verdêeld ounder zyn twi broers.

## Achter zyn dôod
Achter Lotharius zyn dôod in 869 wast er grôte verwarrienge omdat er gin wettign ipvolger was en Karel de Kletsn viel Lotharingen binn vo zyn erfdêel ip t'eisn. 

Achter e joar kwamt er eindelyk 'n ende an de gevechtn en in 870 wierd 't verdrag van Meerssen getêeknd, woaby da ’t erfdêel van Lotharius zyn ounwettige zeune ook ip papier geschrapt wierd.

Lotharingen wierd verdêeld ounder de twi nounkels van Lotharius:
* Lodewyk den Duuts krêeg Aken, twi derdn van Friesland, en 't gebied ten ôostn van de Moas, de boovnlope van de Moezel en de nôordelikke Jura.
* Karel de Kletsn krêeg olles ten westn der van.

## Zyn ounwettige jounges
* Hugo II, hertog van den Elzas (855 - 895)
* Gisela (865 - 908), trouwde mè Godfried de Noorman, hertog van Friesland
* Bertha (863 - 925), trouwde mè Theobald van Arles, broere van Theutberga, en loater met Adalbert II van Toscane
* Ermengard
Mersey Beat

thumb|<center>Mersey Beat in de Cavern Club in Liverpool
**Mersey Beat**, **Mersey Sound** of **Liverpool Sound** is e genre popmuzyk die in 't begun van de joarn 1960 ipkwam in de streke van Liverpool in Ingeland. De noame komt van de Mersey, e riviere die deur Liverpool lopt.

Mersey Beat was e combinoatië van rock-'n-roll, skiffle en rhythm and blues.

In da genre woarn The Beatles de gekendste Rockgroep. Andere groepn woarn Gerry & the Pacemakers, The Searchers, Billy J. Kramer & the Dakotas,  The Merseybeats, Rory Storm & the Hurricanes, The Swinging Blue Jeans, Cilla Black, Billy Fury, Peter And Gordon en nog vele mêer. 

D' iptreedns woarn geweunlik in de *Cavern Club* in Liverpool en z'han ook hunder eign magazine *Mersey Beat*. 

De Mersey Beat blêef êest allêne lokoal populair tout da groepn lik The Beatles en Gerry & the Pacemakers ook internationaal deurebroakn.
## Externe koppelienge
*Magazine Mersey Beat
Sportvrouwe van 't joar (België)

De titel Belgische **Sportvrouwe van 't joar** wordt sedert 1975 ip 't ende van ieder joar toegekend an de beste Belgische sportster, achter e referendum g'organiseerd deur de Belgische Beroepsbound van Sportjournalistn. 

Der bestoat ook e titel Belgische Sportman van 't joar (sedert 1967),  Belgische Sportploeg van 't joar (sedert 1997) en Belgische Belofte van 't joar (sedert 1998).
## Overzicht van de winnoars
{| width=100%
| width=50% align=left valign=top |

| width=33,3% align=left valign=top |
835

832 - 833 - 834 - **835** - 836 - 837 - 836
't Joar **835** is 't 35e joar in de 9e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Paus Gregorius bepoalt dat de fêeste van Allerheilign valt ip den 1e november
## Gebeurtenissn
* 28 februoari - Lodewyk de Vroomn lat hem were tout keyzer krôon'n in Metz.
* De Vikings begunn Ingeland t'attakeern. Ze moakn van Dublin hunder uutvalsboasis.
* 1 november - Allerheilign wordt vo den êeste kè gevierd. Paus Gregorius IV promoot de vierienge in hêel 't Frankisch Ryk.
## Geboorn
* Lotharius II, keunienk van Lotharingen
* Lodewyk III, keunienk van Ôost-Francië
## Gestorvn
* Berengar, groaf van Toulouse
Armand Parmentier

miniatuur
**Armand Parmentier** (Woaregem, 15 februoari 1954) is e West-Vlamschn atleet. Je was loper ip de langn ofstand gespecialiseerd in de marathon.

Je won e zilvern medaille in 1982 ip d' Europeesche kampioenschappn in Athene en in 1983 wierd 'n zesdn ip de Weireldkampioenschappn in Helsinki (marathon).

In 1982 wast 'n twiddn by de verkiezinge van Belgische Sportman van 't joar (achter Jacky Ickx). 

In 1984 het 'n meegedoan an d' Olympische Speeln in Los Angeles, woa dat 'n 30stn endigde (2:18'10").

Je was tien joar lank Belgisch recordhouder marathon (1983-1993: 2:09'57"). 

## Besttydn

## Externe koppeliengn
*Olympic Sports Reference
*Parmentier Sport
Fotografie

thumb|<center>Lenze van e camera
**Fotografie** is e techniek vor ofbeeldingn te moakn. 't Woord is ofkomstig van 't Grieks e ku j' in twêe up dêeln. *Foto* betêkent lucht en *grafie* schryvn. Dus in feite wil 't zeggn schryvn me lucht. 

E twie die hem bezig houdt me foto's trekkn zynde vo zyn beroep of uut interesse is e fotogroaf genoemd. Vo 't trekkn van foto's gebruuk je ne camera. 

Teegnwoordig i da mêestoal digitoal ma der wor toch nog gewerkt lik vroeger zynde analoog (me filmtjes). 't Voordêel an digitoal is da 't veel rapper goa. Ge klik up den knop en g' e direc u beeld. Me filmrollekes duur 't iet langer. Ge moe z' êest nog ontwikkeln en ofdrukkn in ne donkern koamer.
Kastêel van Ardôoie

thumb|<center>Kastêel van Ardôoie
**'t Kastêel van Ardôoie** is een kastêel in neoclassicistische styl in Ardôoie. 't Ligt nefferst 't provincioal domin 't Veldbus by Mullebeke, moar 't kastêel zelve is nog oaltyd in privébezit, dus 't i nie vry toeganklik. Den adelike noame van et Kastêel is Kastêel de Jonghe d' Ardoye.
## Geschienisse
't Kastêel wer gebouwd in d'18ste êeuwe in neoclassicistische styl en werd beweund deur 'n hêer van Ardôoie, die em ôok wa chiquer *d'Ardoye* liet noemn. In 1984 is 't 'n beschermd monument gewirdn en 't is nog oalsan privébezit.
## Ligginge
't Kastêel ligt ip et groundgebied van Ardôoie dichte by den N50 an 't Veldbus. In 't Veldbus, da wel vo iedrêen toegankelik is, zyn der 3 vyvers woavan êne visvyvre en is 't er ne cafetaria en verschillende wandelpoadn.
## Externe koppelienge
* 't Kastêel van Ardôoie ip d' Inventaris van Bouwkundig Erfgoed
N50

thumb|Kilometerpoale van den N50.
Den **N50** is een gewestboane die begunt in Brugge en over Ruddervoorde, Zwevezêle, Pittem, Iengelmunster ankomt ip de Rienk van Kortryk en toun nog over Dôornik en zo vôder goat noa Bergn (Mons). De boane is ôok wel gekend lik de Brugsche boane of de Brugsestêenweg.
Gewestboane

Een **gewestboane** is een boane die wer angeleid voun belangryke steedn te verbinn, mêestol binn één provincie. Ze wirn beheerd deur 't gewest woa dat de boane inligt ('t Vlams, Woals en 't Brussels Hoofdstedelik Gewest). Gewestboann zyn een goe alternatief vo autostroades moestn die te vul stoan, want ze zyn ôok vrêe rechte en ôok verre alsan voorrangsboann en je meugt er verre overal 90 ter eure. 

## Ênigte West-Vlamse gewestboann
### Êeste net
*En inne (*N*) met 1 cyfer bachtn
**N8: Brussel - Ninove - Oudenoarde - Kortryk - Mêende - Yper - Veurn - Koksyde
**N9: Brussel - Oalst - Gent - Êeklô - Brugge - Ostende

### Twidde net
[thumb|Kilometerpoale an den [N50]]
*En inne (*N*) met e veelvoud van tiene met 2 cyfers bachtn
**N50: Brugge - Kortrik - Dôornik - Bergn (Mons)

### Derde net
*En inne (*N*) me 2 cyfers bachtn, die gin tiental zyn
**N32: Brugge - Mêende - Hoalewyne (F)
**N37: Oalter - Ruuslee - Tielt - Ardôoie - Roeseloare

### Vierde net
*En inne (*N*) me 3 cyfers bachtn 
**N301: Poekapelle - Êesn
**N308: Yper - Poperienge - Duunkerke (F)
**N328: Kortryk - Gullegem
**N375: Yper - Belle (F)
869

866 - 867 - 868 - **869** - 870 - 871 - 872
't Joar **869** is 't 69e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtnissn
*20 november : dôod van Sinte-Edmund, keunienk van Ôost-Iengland (zied ook : Íslendingabók)
 
## Geboorn
## Gestorvn
;ogustus
*8 – Lotharius II
Rink

* ne rink es ne bijou, lik ne trouwrink
* ne rink es e boane rond ne drukke stad vo te zorgn da oal 't verkêer nie deur 't center van de stad moe
* ne veerrink gebruukt in de metoalsector vo een botte met een moere harder te kunn anspann
* ne jongleerring es ne ring die gebruukt wirdn vo te jongleern
* ne planetaire rink es ne rink da rond sommigte planeetn hangt, lik de ringn rond Saturnus
* ne groeirink van bôomn: a je ne bôom omkapt zie je in de doorsnee van de stam verschillende ringn en azo ku j' bepoaln hoe oud dat den bôom i
* Ring (film): der zyn ook een 2 of 3 griezel/sciencefictionfilms die de Ring noemen. De film goat over een meiske die in ne woaterput i gesmeetn en als de zon dan op 't hoogste punt is, kon ze ne rink zien deur de spleetjes lucht die langs de planke kondn die ip de woaterput lag. Da hèit er eentwie ipgepakt en iedrêen die de film ziet en hem binn 7 doagn nie an etwien anders toogt, wordt gedoad deur de slechte herrijzenis van da dôo meiske.
* Ring-Tv, een Vlamse televise zendre uut de streke van Brussel-Halle-Vilvoorde
Pekkeln

thumb|right|Pekkels (astragaloi) uut Cambodunum (nu Kempten im Allgäu)
**Pekkeln** is een spel da wer gespeeld me klêne klompkes materioal (vroeger stukskes bêen, nu mêestal metoal lik schoakels van een ketting). De klompkes wirn pekkels genoemd. Pekkeln wird nu veel minder gespeeld dan vroegere deur oundermêer den ipkomst van dingn lik computers, gameboys en wii.

## Geschienisse
thumb|150px|left|Romeins stanbeeld van e misje die an 't pekkeln is.
Pekkels zyn a peu près tegelykertyd met teirlienks upekommn en ze kommn zeker van Azië. Deur de Griekn, die 't spel lêerdn kenn in wuk da nu Turkeye is, is 't bekend erocht in Europa. De Griekn noemdn pekkels *astragaloi*.

## Maniere van speeln
Vo't spel is surtout handvoardigheid nôdig. Der zyn vrêe veel verschillige maniern voun et spel te speeln, moar deze wird mêest gespeeld in Vloandern:

Eerst pakt je oal je pekkels (5 tot 7) in jen hand en smyt je ze in de lucht en probeer je der ip te vangn met de buutnkant van joun hand. A da nie lukt, pakt je geweun êen van de ground en smyt je die op en probeerd je em ip te vangn met de buutnkant van joun hand. Die meugd je toun in joun hand pakkn (binnenkant) en ipsmytn en beisn dan die pekkel(s) in de lucht zyn, moej d'andere van de ground roapn en iedere kêe ipvangn met de buutnkant van joun hand.

Aj uteindlijk oal jun pekkels ip joun hand it, meugd je beginn an de twidde rounde, van nu vôors moej de pekkels nie mir ipvangn met de buutnkant van joun hand, moa je moet ze ipvangn in een specifieke beweginge (richtinge).

De twidde ronde moe je joun pekkels weer ipvangn, moar nu in horizontoale richtinge, da is oal wa moeilikker.

In de derde rounde moe je joun pekkels ipvangn in verticoale richtinge, dit is 't moeilikst van al.

Ênigte noamn van spelletjes woarn: *Zoaiers*, *Moaiers* en *Snakkers*.
Pepeyn II van Aquitanië

**Pepeyn II** (823- Senslis, 864), was keunink van Aquitanië. Je was e klêenzeune van keizer Lodewyk den Vroomn en den oudstn zeune van Pepeyn I van Aquitanië. Je volgde zyn voader ip.

Achter den dôod van Pepeyn I in 838 wilde Lodewyk den Vroomn Karel den Kletsn tout keunink van Aquitanië benoemn. J'had hem ol e ki den titel gegeevn in 832 ost ’n Pepeyn I ounterfd had binst de burgeroorloogn tusschn de broers en under voader. Mo den oadel van Aquitanië kôos vo Pepeyn want ze wildn under ounofhankelikheid. 

Van ton wierd er standvastig oorloge gevoerd vo de macht in Aquitanië. 

In 851 kost Pepeyn overmêesterd wordn en in 852 wierd ‘n gevangn gezet in de Saint Médard in Soissons. 

Karel den Kletsn volgdeg hem ip.
Rysselendemeulne

thumb|Rysselendemeulne

De **Rysselendemeulne** in Ardôoie, is een type stêenn bergmeulne ipgericht in 1767 en een beschermd monument. In de meulne ist er ne restaurang en ne tea-room. De meulne is gerestaureerd gewist en kan were groan moaln. De meulne bevindt em ip 't druk kruuspunt van den N37 en den N50 Brugge-Kortryk. 'n Eigenoare vo 't moment is Paul Van Gierdegom.

## Geschienisse
De meulne wer gebouwd in 1767 in ipdracht van Frans David. In 1855 beslistn zyn erfgenoamn ip dezelfde plekke ne briekne bergmeuln te zettn. Doarachter wisselde de meulne een poar kêes van eigenoare en van 1926 vôort werd de meulne wé vele gebruukt. In 1969 kwamt de meuln in 't bezit van ne kunstenoare van Kuurne die de meuln inrichtte as weuninge en atelier. Paul Van Gierdegom pakte de meuln over in 1999.

## Dag van vandoage
De meuln is iederen dag toegankelik van 'n 11n tot 'n 10 's oavens. Der is ôok ne tea-room en restaurang in, da dageliks dagskotels en lunches anbiedt. Vlakby ist er ôok ne bed and breakfast me 5 koamers.

## Kykt oâk
*Molenlandroute

## Externe koppeliengn
* Eign site van de Rysselendemeulne
* Inventaris Bouwkundig Erfgoed
Wastineroute

De **Wastineroute** is e veloroute van 50&nbsp;km die start ip de markt van Êgem (dêelgemêente van Pittem) en ton Kôolskamp (d.g. van Ardôoie), Bevern (d.g. van Roeseloare) Lichtervelde, Zwevezêle,  Wingne, Schuferskapelle (d.g. van Tielt)  deurkrust vo were an te kommn in Êgem.

De Wastineroute noemt zô omdat ze deur veel veldn goat, ôok wel wastines genoemd.

## Externe koppeliengn

*Koarte van de Wastineroute
*De Wastineroute ip Fietsroutes West-Vloandern
Bylle

E **byle** of een **appe** is e zwoar stik alloam met een scherpe snee da gebruukt is vo te kappn.

D'oudste byln zyn de vuustbyln uut 't Paleolithicum. Doarachter woarn ze gemakt in koper, ton in brons, in yzer en doarachter in stoal. 'n Dag van vandoage zyn byln oltyd in stoal gemakt en gechromeerd vo beter tegen roest te kunn.

Byln weirdn gebruukt vor houtbewerkienge en lik woapn in de middeleeuwn. Ook d'Indioann in Amerika vondn de byle vrêe handig achter d'invoerienge deur de kolonistn. Ze gebruuktn ze vo vanolles, ook lik woapn vo te vichtn. Zuk 'n byle noemn ze ton ne tomahawk (byle vo te smytn).

In de middelêeuwn gebruuktn rechters ôok de byle vo mensn t'onthoofdn vôda de guillotine bestond.

thumb|right|E moderne byle
Scherpnheuvel

thumb|<center>De basilieke van Scherpnheuvel
**Scherpnheuvel** is e dêelgemêente van de stad Scherpnheuvel-Zichem in de Belgische provincie Vlams-Broabant. De platse is vôoral bekend as bedevoartsplekke.

Den 1stn mei start 't bedevoartseizoen. Joarliks weirdt er de beroemde keirskesprocessie gelôopn.

## Geschienisse
De geschienisse van Scherpnheuvel goat were tot in de middelêeuwn, toen tussn Zichem en Diest op den heuveltop nen êke stound in kruusvorm. Ne vrêe gelovige vint hangde ton e Mariabeeldje an den êkebôom en vanof ton kwoamn der vele minsn gunter leezn. Wannêer dat er ne knecht van ne herdere 't beeldje wilde meepakkn, werd dien volgens de legende an de grond genoageld tot e bezoekere 't beeldje were an den bôom hangde.

In 1602 timmerdn ze een houtn kapelle vo den êkebôom en in 1604 nog een grôtere kapelle in stêen. 't Joar doarip lietn d' aartshertoogn Albrecht en Isabella de basilieke bouwn. De êeste stêen werd geleid in 1609. 't Gebouw van vandoage is 't werk van bouwmêestere Wenzel Coebergher (1561-1634). 

In 1922 werd de kerke verheevn tot basilieke. 't Is de mêest bezochte bedevoartsplekke van België.


Image:Belgie scherpenheuvel basiliek02.jpg|Basilieke van Scherpnheuvel
Image:Belgie scherpenheuvel kraam01.jpeg|Kroam me souvenirs
Image:Interieurbasiliekscherpenheuvel 27-03-2007 15-14-41.jpg|Interieur van de basilieke

Afbeelding:Woningalbrechtenisabella_1-01-2009_14-59-17.JPG|*'t Gulden Vlies*, residentie van d' aartshertoogn binst hunder bezoekn an Scherpnheuvel


## Interne koppelienge
* Maagdntorre in Zichem

## Externe koppelienge
* Geschienisse van Scherpnheuvel
Lodewyk den Hakkeloare

**Lodewyk II** van West-Francië, bygenoamd **den Hakkeloare**, van 't Huus van de Karoliengers (1 november 846 - Compiègne, 10 april 879),  was den oudste zeune van Karel de Kletsn en Ermentrude van Orléans. 

Je volgde zyn joungere broere ip in Aquitanië in 866. Achter den dôod van zyn voader in 877 kwamt ie keunienk van West-Francië. Je wierd den 8stn december 877 gekrôond deur aartsbisschop Hincmar van Reims en de 7stn september 878 deur paus Johannes VIII. 

Den êestn november 878, e joar achter den dôod van zyn voader, ist ie in Voern tegoare gekommn mè Lodewyk de Joungn, zeune van Lodewyk den Duuts. Ze bevestigdn doa d’akkôordn van ‘t Verdrag van Meerssen. Z’han ofgesprookn van tegoare an één kant te stoan teegn de Vikings en makoars jounges te beschermn.

Lodewyk den Hakkeloare overleefde zyn voader mo twi joar en j’is nôois gin keizer gewist. De volgnde keizer, Karel den Dikkn, is mor in 881 gekrôond.

## Vrouwn en jounges
Mè zyn êeste vrouwe Ansgarde van Bourgondië had ie twi zeuns en twi dochters.
* Lodewyk III 
* Karloman  
* Hildegarde
* Gisela
Mè zyn twidde vrouwe Adelaide van Parys had ie e dochter en e zeune. Zyn derde zeune Karel is mo geboorn achter zyn dôod.
* Ermentrude
* Karel de Simpeln 
Zyn zeuns zyn olle drie keunienk van West-Francië gewist. 

Achter zyn dôod volgdn zyn twi oudste zeuns hem ip. Ze woarn nog mo 15 en 13 joar oud. 

Provence wilde ze nie ols ipvolger en ze koozn Boso van Provence, die gin Karolienger was. Je stichtte ‘t  keunienkryk Lêger-Bourgondië (of *Cisjuranië*) en je liet hem uutroepn tout keunienk.
Beuter

**Beuter** is e vaste kneedboare emulsie van woater en melkvet, die verkreegn is uut melk, room, melkwei of e mingelinge dervan.

## Productië
Beuter kan machinoal of handmoatig gemakt wordn. Êest wordt 't melkvet van de melk geconcentreerd. Vroeger wierd 't vet handmoatig van de melk geschept, nu wordt er doar e centrifuge vôorn gebruukt. 't Geconcentreerd melkvet wordt ton gekarnd. De room wordt roundgeslingerd woadeure da de vetdêeltjes nog mêer an mekoar goan plakkn. De beuterkorrels begunnen ton boovn te dryvn. Achter 't karnen kryg je beuter en kerremelk. Vor 1&nbsp;kg beuter te moakn he je 22 à 27 liter melk nôdig. 

## Geschiedenisse
't Moakn van beuter bestoat al duzendn joarn. Beuter wierd nie allêne gebruukt vo t' eetn mor ook ols geneesmiddel, offergoave en schoonheidsproduct. De room wierd vroeger ip de boerderye me d'hand gestampt in e stampkarn tout da de vetbolletjes loskwoamn van de kerremelk. De vetbolletjes wierdn ton gekneed en gezoutn vo langer te kunnen bewoarn. Achter 't kneedn wierd de beuter in vormn gedoan, g'amballeerd en ip de markt verkocht. 

De Vlamsche kustvlakte had e styve goeie reputoatië vo zyn beuter. De veeteelt van de polders leverde styve goeie beuter, die nie allêne in Vloandern mor ook tout verre over de grenze verkocht wierd. In 't begun van de 15ste êeuwe wierd er al beuter verkocht ip de beutermarktn in de lêge landn. In Vloandern was 't de gewente van de beuter in typische kogelvorm noa de markt te bringen, ingepakt in linnen doekn en in beuterkuupn. In 't begun van de 17ste êeuwe was Diksmude styf gekend vo zyn beutercommerce nie allêne in de Spoansche Nederlandn moa der wierd ook uutgevoerd noa Fransche steedn lik Parys. In de 18ste en 19ste êeuwe was d' "Ostendsche butter" (eigntlik van Diksmude) ip de markt van Londn styf in trek. 
## Voedingsweirde

De productnoame *beuter* is beschermd en moet ten minste 82% melkvet bevattn.

## Uutdrukkingn
* Beuter by de vis: O' je etwa kopt moe je tegelyk je geld ip tafelt legg'n
* J'is me zyn gat in de beuter gevalln: j' is bedorvn
* Der zit een hoar in de beuter: der is ruzië
* Beuterbrieftje: trouwakte


Ofbeeldienge:Eversberg-0190.JPG|Beutervorm
Ofbeeldienge:Savon neito.jpg|Karnen lik da 't vroeger gebeurde
Ofbeeldienge:Tradicionalbutter099.JPG|Beuter in kogelvorm


## Externe koppelienge
* Zuivelmuseum in Blanknberge
Gouwe

**Gouwe** (Duuts: Gau) is  de Germoansche benoamienge van 't Latyns woord **pagus** (mv. pagi).

In 't Gallo-Romeins Ryk, achter de reorganisoasje van Diocletianus, was e pagus (vgl. *pays* in 't Frans) e klêen politiek-geogroafisch district van e Romeinsche provinsje.

In de vierde êeuwe vestigdn Salische Frankn under in de streke die Toxandria genoemd wierd. Ounder de Merovienger Clovis I wierdn verschillige Frankische stammen verênigd. In 486 versloegt ie Syagrius, de latste Romeinsche gouverneur in 't nôordn van Gallië.

't Oud Vloandern vormde de civitas Menapiorum. In 't westn en 't nôordn lagt de Pagus Isseretius (Yzergouwe), de Pagus Flandrensis (Vloanderngouwe round Brugge), de Pagus Rodanensis (Rodenburg- of Eirdenburggouwe) en de Pagus Wasia (Woasgouwe). In 't ôosten lagt de Pagus Tornacensis (Doornikgouwe, an de lienkerkant van de Schelde), de Pagus Curtrecinsis (Kortrykgouwe, tusschn Schelde en Leie) en de Pagus Gandensis (Gentgouwe). Tusschn ol die gouwn lagt de Pagus Mempiscus (Mempiscusgouwe, ten westn van de Leie). 

In de 9ste êeuwe begostn de Karoliengers overol gouwegroavn an te stelln, surtout vo de verdedigienge teegn de Vikings. Boudewyn met den Yzern Oarm krêegt de Vloanderngouwe. Je trouwde in 862 mè Judith van West-Francië, de dochter van Karel de Kletsn, die hem de gouwe gaf. 

Vele gouwn evolueerdn loater no groafschappn en Boudewyn kwamt den êeste groaf van 't groafschap Vloandern.

## Gebruuk van 't wôord gouwe 'n dag va vadoage
*'t Land woarin dan de hobbits uut *The Lord of the Rings* leevn, noemt de Gouwe (Iengels: the Shire).
*E provinsje byn de KSA noemt e gouwe, West-Vloandern noemt bevôorbeeld *Noordzeegouw*.
Jeanne Vande Putte

**Jeanne Vande Putte** (Ath, 30 ogustus 1907 – Blanknberge, 1930) was e Blanknbergsche dichteresse. Ze was de joungste van e menoage me vier jounges. Ze was nog mor e joar oud os heur voader Cyrille Vande Putte (1865-1908) stierf. Achter de dôod van heur vint trok de moeder van Jeanne Vande Putte met heur jounges were noa Blanknberge, heur geboorteplekke. 

Vele Blanknbergenoars kennen heur gedicht "De Wind" da z' in 't Blanknbergs geschreevn het:
;De Wind
:*Kom binnen, meneire de wind!*
:*Mor je moste me zow'en geweld de deure nie opensloan!...*
:*Wien eet er je zow'en oembeleefde streekn geleird?*
:*De menschen zeker?*

:*Van woa kom je gy nu, me je roazen en je tieren tenden oasem?*
:*J'e zeker were gon lopen achter 't zand van 't strange, da zo benauwd is van je, en aantend mo weglopt vo je, aantend moa, lik e sjarpe gelwe tulle zou wegvliegen, just azowe.*

:*Och, roast zo nie, vlieg zo nie, meneire de wind, huult zo nie, 't en helpt toch allemolle niemendalle, aa woa da j' achter lopt, lopt weg vo joun, en hoe zêerder da je gy vliegt, zovele zêerder za 't vo joun vliegen; en me da de weireld roend is, sukkeloare, domme sukkeloare, lop gy mo, lop gy mo achter die gelwe sjarpe en je za vowert lopen.*

:*Sukkeloare, zandknauwer, herteknauwer, meneire de wind,*
:*je kan gy huulen, huulen, dat iederein die 't owert, huuvert van koude en van pyne,* 
:*Lik 'n hoend die geslegen wordt,*
:*Lik 'n kind da schreimt van benauwdheid in de doenkeren,*
:*Lik 'n mens die z'n herte zou foelen breken.*

:*Och, kom moa binnen, meneire de wind…*
:*Of nein, bluuf buuten, meneire de wind,*
:*in uus huuzetje kan je gy toch nie binnen;*
:*met uus huuzetje è je gy toch nie genoeg;
:*en 't zoudt hier aa kapot zyn van joun,*
:*weggewoaid of platgestampt,*
:*en de lampe uutgebloazen,*
:*en mynder zoun hier zitten in den doenkeren en in de koude,
:*lik vrimdelingen in en steinvrimd huus…*
## Varia
*In Blanknberge ist er e stroate noa Jeanne Vande Putte vernoemd.
## Externe koppelienge
*Eerbetoon aan dichteres Jeanne Vande Putte
864

861 - 862 - 863 - **864** - 865 - 866 - 867
't Joar **864** was e schrikkeljoar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender. 
## Gebeurtenissen
thumb|Denier van Karel de Kletsn
* Groaf Boudewyn I van Vloandern versloat de Vikings os z' an land willen kommen an de kust van Vloandern. Ze trekken hunder were in de valleie van de Reyn.
* Keunink Karel de Kletsn voardigt 't Edict van Pîtres uyt vo sociale en monetaire hervormingn deure te voern in 't West-Frankisch Ryk. 
* Keizer Lodewyk II trekt met e Frankisch leger noar Rome vo paus Nicolaas I oender druk te zetten. Oender boane wordt 'n ziek en ist 'n verplicht van e compromis te sluytn.
* Keunink Lodewyk den Duuts valt 't Moravisch Ryk binnen. Ie belegert 't Kastêel van Devín (nu Slovakeye) en dwingt den ipstandige vorst Rastislav van hem over te geevn.
* Pepeyn II voegt hem by de Vikings in e poginge vo de vestingstad Toulouse t' herovern. Ie wordt gevangn binst dat 'n de Frankische stad belegert. Ie wordt ofgezet ols keunink van Aquitanië en ipgeslootn in 't klôoster van Senlis. Kort doarip ist 'n gestorvn.
* De Lêge Landn kampn met overstromingn. De loop van de riviere by Dorestad verschuyft, woardeure dat de Frankische handelsstad nog mêer in de probleemn komt.
* Êerste schriftelike vermeldingn van Maarke en Petegem-an-de-Schelde (nu Ôost-Vloandern).
## Geboorn
* Lodewyk III van West-Francië (863-865)
## Gestorvn
* Pepeyn II van Aquitanië
* Hugbert, Frankischn edelman (of 866)
* Sancho II, hertog van Gascogne
* Pietro Tradonico, doge of Venetië
Jef Nys

thumb|right|120px|Jef Nys in 2005
**Jef Nys** (echte noame: *Jozef Nys*, Berchem, 30 januoari 1927 - 20 oktober 2009) wos e Vlamschn striptêkenoare die ekend is deur dat 'n Jommeke uutevoundn et.
Aspe

**Aspe** is e Vlamse politieserie, die em ofspeelt in Brugge. De serie i gebaseerd ip de boekn van Pieter Aspe. In België werd de serie vo 't êest uutgezondn ip 13 februoari 2004 ip vtm. In Holland werd ie vanof 25 juni 2004 uutgezoundn ip RTL 4. 

In 't êeste seizoen deurden de afleveringn verre 100 menuutn (reclame inbegreepn), grôtendêels gebaseerd ip de boekn van Aspe. Vanof 't twêede seizoen deurden d'afleveringn moa tzestig menuutn mi en goan de afleveringn nie mi over de verhoaln in de boekn. 

## Cast

## Muziek
't Introliedje van seizoen êen was van Gene Thomas met *Wees van mij* en in seizoen twêe *Don't ever go* van Reborn.
National Geographic Channel

**National Geographic Channel** of met de ofkortiengn **Nat Geo** of **NGC** is en Amerikoans televisienetwerk da programma's en documentaires uutzendt over de nateur, cultuur, geschiedenisse en weetnschap. 

Ze moakn ôok een tydschrift genoemd National Geographic Magazine.

## Meziek
't Bekende mezieksje die vôorn e masse programma's espeeld is, is eschreevn deur *Elmer Bernstein*.

## Ênigte programma's
* Air Crash Investigation: programma over de oorzaakn van en oplossingn vo vliegrampn.
* Megastructures: programma over grôte projectn en werkn lik windmeulnparkn, 't vermoakn van hoogspanningskoabels, ...
* Underworld: uutleg over (de oundergang van) bendes lik de Amerikoans(-Italioanse) maffia, Sicilioanse maffia, ...
* Ancient Megastructures: ipbouw en ountstaan van grote oude bouwwerkn lik 't Colosseum, de piramide van Cheops, de verloorn Incastad Machu Picchu, Stonehenge,...
* Built for the Kill: programma over de beste rovers ounder de bêestn

## Logo van Nat. Geo.

Ofbeeldienge:National Geographic Channel.svg
Willem van Oranje

thumb|<center>Willem van Oranje
**Willem van Oranje** (Dillenburg, 24 april 1533 — Delft, 10 juli 1584), Prins van Oranje, Groaf van Nassau, was de leider van den ipstand teegn de Spoansche keunink Filips II.
thumb|150px|left|<center>’t Woapn van Willem van Oranje
Knotwilge

thumb|<center>Knotwilge
E **knotwilge**  is e gekapte wilge. E boom die gekapt wordt noemn z' ip bepoalde plekkn e boloard.

Wilgn zyn vrêe toaie boomn en doarom dienen ze styf goed vo boloards van te moakn. De krune en de zytakkn wordn regelmoatig ofgekapt of ofgezoagd. Omdat er ieder joar mêer scheutn bykommn wordt de boovnkant van de boom assan moa dikker woadeure dat er e knodde gevormd wordt. De klênere takken, de wissen of têenn, wirdn gebruukt om manden en scherms mee te vlechten.

E knotwilge kan viftig joar oud wordn.
## Gedicht
Gedicht over "de knotwilge" van de Blanknbergsche kunstschilder en dichter Jozef Hoenraet:
::**De knotwilge**
::*Ze stoan in de polder, in uze schowne streke.*
::*Ze stoan langs de grachten, ze stoan langs de beke,*
::*of ze stoan an de kant van de bilk, ten dienste van de beisten,*
::*die ton kunnen scharten en 't is grôte feiste.*
::*Hoe simpel dat 'n ook mag zyn, mè ze charme en gebreken,*
::*hoe krom en scheif en zotgedroaid, je zie nooit uutgekeken,*
::*no da woender van de nateur, mè ze kroaken en ze spleten,*
::*mè ze schorse heil gevlet, je kunt da nooit vergeten.*
::*j' is groene lik de bilk, j' is bruun lik d'eirde*
::*en hoe ouder dat 'n wordt, hoe grodder is ze weirde.*
::*In de wienter steken z’ hunder koale takken no den hemel,*
::*mor in meie moe je kyken, 't is ein en al gewemel.*
::*Hoe triestig dan z' in de wienter ook zyn, da zyn ton echte dutsen,*
::*zo schowne da z' in 't voorjoar zyn, met hunder groene mutsen.*
::*D' aksters en de meirels, da zit ton overal tusschen*
::*en 'k horen nog andere babbeloars, 't zyn uze franke musschen!*
::*En zyn de wilgen achter hoenderd joar ton toch niet mè weird,*
::*en zyn ze verre ipgeteird,*
::*ton is hunder belonienge den open heird!*
::*In vlammen en in rook verdwynen ze deur de schouwe,*
::*en al heur moaten langs de gracht zyn in diepe rouwe.*
::*Ze zyn in stilte gekommen en zoender kloagen vergoan,*
::*en in alle weer en wiend toch bluven rechte stoan.*
::*Da kunstwerk van Vloandren, mè ze voeten in 't woater,*
::*kan zo vele vertellen van vroeger en van loater.*
::*Bedankt, scheive boom, gy zyt de keunink van de grachten,*
::*'k Hen vele meir van je g'het of da 'k mochten verwachten.*
::*Mè je knuusten en je spleten, je zy lik e roare droom,*
::*mo toch bluuf j' in myn herte, vor altyd de schonste boom!*
Limburgs

't **Limburgs** is e Nederfrankische streektoale die weirdt gesprookn in Belgisch Limburg, Hollands Limburg en ôok in 't dêel van Noordreyn-Westfoaln (Duutsland) die an Hollands Limburg grenst (doar *Zuud-Nederfrankisch* genoemd). 

In 't Limburgs zelve zyn der ook nog vee verschilln, die deur isoglossn (de Benratherlinie en de Uerdinger linie) weirdn geschid. Der zyn verre 2 miljoen Limburgssprekers.

## Fransche en Duutsche invloedn
Deurda Limburg centroal ligt tussn Vrankryk, Holland en Duutsland en van alle drie dêel uut makte, is 't nie verwonderlik da z' invloed g'hed hèin ip de Limburse toale.

Enigste vôorbêeldn:

* hui (Frans aujourd'hui) - vandoage
* rappeleren (Frans rappeler) - rappeleern, herinnern
* avvensere (Frans avancer) - avanseern, avveseern, voruutgoan

Achter d'ofschiddienge van België van 't Verenigd Keuninkryk der Nederlandn vergrôotte den invloed van 't Frans ip 't Limburgs zelfs nog mêer. Ze gebruukn bevoorbeeld (lik in 't West-Vlams) *remorque*, *compteur*, *embrayage*, *kader*, *camion*, *facteur* en *madame*.

## Limburgse termen
Enigte Limburgse woordn en under vertoalienge noa 't West-Vlams: