open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meezn

**Meezn** (Paridae) zyn e growte familie van kleene zangveugels (Passeriformes) die surtout ip 't nowrdelyk halfroend en in Afrika vowrnkomn. De meiste woarn vodien ingedeild in 't geslacht *[[Parus]]*.

't Zyn kleene, gedroengn veugels met e korte, stevign bek. Ze varieern in lengte van 10  toet 22 cm. Sommigte hèn e kam ip hunder kop. Ze pasn hunder gemakkelyk an en z' eet'n zowel insect'n of zoad'n. 't Zyn actieve, luydruchtige en socioale veugels.
## Geslacht'n
* *Baeolophus* 
* *Cephalopyrus* 
* *[[Cyanistes]]*, woaroender de pimpelmeze (*Cyanistes caeruleus*)
* *Lophophanes* 
* *Machlolophus*
* *Melaniparus* 
* *Melanochlora* 
* *Pardaliparus* 
* *[[Parus]]*, woaroender de koolmeze (*Parus major*) 
* *[[Periparus]]*, woaroender de zwarte meze (*Periparus ater*)
* *Poecile* 
* *Pseudopodoces* 
* *Sittiparus* 
* *Sylviparus*
Anguis

***Anguis*** is e geslacht van akketisn zoender powt'n uyt de familie van d' hoazelworms (Anguidae).
## Sowrt'n
* *Anguis cephallonica*, hoazelworm van Peloponnesos 
* *Anguis colchica*, Owsterschn hoazelworm 
* *[[Anguis fragilis]]*, hoazelworm
* *Anguis graeca*, Griekschn hoazelworm
* *Anguis veronensis*, Italioanschn hoazelworm
Cyanistes

***Cyanistes*** is e geslacht van veugels in de familie van de meezn (Paridae). 't Geslacht wierd vroeger beschreevn lyk e subgenus van *[[Parus]]*.
## Sowrt'n
't Geslacht bevat drie sowrt'n:
* *[[Cyanistes caeruleus]]* (Euraziatische pimpelmeze) 
* *Cyanistes cyanus* (azeurmeze) 
* *Cyanistes teneriffae* (Afrikoansche pimpelmeze)
Parus

***Parus*** is e geslacht van veugels in de familie van de meezn (Paridae). Vroeger was 't e growt geslacht woarin dan de meiste sowrt'n van de familie ingedeild woarn, moa loater is 't ipgesplitst in verschillige geslacht'n. Der bluyvn nog vier *Parus*-sowrt'n over, die vowrnkomn in Europa en Azië.
## Sowrt'n
* *Parus cinereus* (grysde koolmeze)
* *[[Parus major]]* (koolmeze) 
* *Parus minor* (Japaneesche koolmeze) 
* *Parus monticolus* (bergkoolmeze)
Periparus

***Periparus*** is e geslacht van veugels in de familie van de meezn (Paridae). 

De veugels in 't geslacht woarn vodien ingedeild by 't geslacht *[[Parus]]*, moa deur d' ipsplitsynge van *Parus* achter de publicoasje van e gedetailleerde moleculaire  fylogenetische analyse, wierd'n ze verplatst noa *Periparus*. De noame was g'intoduceerd vor e subgenus van *Parus* deur de Belgische nateuroenderzoeker Edmond de Sélys Longchamps in 1884.
## Sowrt'n
* *[[Periparus ater]]* (zwarte meze) 
* *Periparus rubidiventris* (rowdbuykmeze) 
* *Periparus rufonuchalis* (sparremeze)
Alabama

thumb|300px|Alabama in de Verenigde Stoatn van Amerika
**Alabama** (ofkortynge AL) is e stoat in 't zuydoostn van de Verenigde Stoatn. Bynoamn zyn *Cotton State*, *Yellowhammer State* (noame van de goudspecht, de stoatsveugel) en *Heart of Dixie*. D'n hoofdstad is Montgomery.
 
Ofbeeldienge:Flag of Alabama.svg|Vlagge
Ofbeeldienge:Seal of Alabama.svg|Zegel

## Historie
't Gebied die nu de stoat Alabama vormt, wierd oorsproenkelyk bevolkt deur indioann. Zowel  de Fransche, de Spanjoardn of d' Yngelsche eistn stikn van 't gebied ip. D' eeste  permanente Europeesche nederzettynge in Alabama was Mobile,  in 1702 deur de Fransche gesticht. De 14ste december 1819 kwam Alabama formeel de 22ste stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika. Alabama, met 'n economie gebaseerd ip 't kweekn van katoen, telde vele sloavn en stoend binst d' Amerikoansche Burgeroorloge an de kant van de Confederoasje (d' ofscheidynge van de Zuydelyke stoatn).
## Geografie
Alabama grenst an Tennessee in 't noordn, Georgia in 't oostn, Florida en de Golf van Mexico in 't zuydn en Mississippi in 't westn. De stoat besloat 135.765 km² woarvan 3,19% woater. 
thumb|left|350px|Montgommery
Musschn

De **musschn** (Passeridae) zyn e familie in d' orde van de  zangveugels. De familie telt 43 soortn in 8 geslachtn. Over 't algemeen zyn musschn kleene, bruyne en grysde veugels met e korte steirt en e dikke, krachtign bek. 't Zyn surtout zoadeters, moa z' eetn ook wel kleene insectn. 
## Geslachtn
**Carpospiza* (1 soorte: bleke rotsmussche)
**Gymnoris* (4 soortn rotsmusschn)
**Hypocryptadius* (1 soorte: kaneelbruyne brilveugel) 
**Montifringilla* (3 soortn sneeuwvynkn)
**Onychostruthus* (1 soorte: sneeuwvynke van Taczanowski)
**[[Passer (geslacht)|Passer]]* (28 soortn musschn, woaroender d' huysmussche)
**Petronia* (1 soorte: rotsmussche)
**Pyrgilauda* (4 soortn sneeuwvynkn)
Georgia

thumb|300px|Georgia in de Verenigde Stoatn
**Georgia** (GA) is e stoat in 't zuydoostn van de Verenigde Stoatn. Bynoamn zyn *Peach State* en *Empire State of the South*. D'n hoofdstad en grotste stad is Atlanta.

Ofbeeldienge:Flag of the State of Georgia.svg|Vlagge
Ofbeeldienge:Seal of Georgia.svg|Zegel


## Historie
Vo de kolonisoasje deur Europeoann wierd Georgia bevolkt deur indioann lyk de Cherokee.
De Britsche kolonie Georgia is in 1733 gesticht  en vernoemd noa keunynk George II van Groot-Brittannië. De provinsje Georgia was één van de dertien kolonies die binst d' Amerikoansche revoluusje in ipstand kwoamn teegn de Britsche overheersynge, deur d' oenofhankelykheidsverkloarynge te teeknn in 1776. Georgia was de 4de stoat die de 2de januoari 1788 de groendwet van de Verenigde Stoatn van Amerika ratificeerde. D'n 18ste januoari 1861 koos Georgia ols vuyfde stoat de kant van de Confederoasje (d' ofschèidynge van de Zuydelyke stoatn).
## Geografie
Georgia grenst an Tennessee en North Carolina in 't noordn, an South Carolina in 't noordoostn, an d'n Atlantischn Oceoan in 't zuydoostn, an Florida in 't zuydn en an Alabama in 't westn. De stoat hèt 'n ippervlak van 153.909  km². 
thumb|left|300px|Zicht ip Atlanta
Passer (geslacht)

***Passer*** is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de musschn en sneeuwvynkn (Passeridae). 't Is 't geslacht met de bekendste en meest algemene soortn musschn. De meeste komn voorn in Eurazië, alhoewel dat d' huysmussche ook wel te vyndn is in Noord-Amerika en Australië. 
## Soortn
* *Passer ammodendri* (saxaulmussche) 
* *Passer castanopterus* (Somalische mussche) 
* *Passer cinnamomeus* (roodkopmussche) 
* *Passer cordofanicus* (Soedaneesche mussche) 
* *Passer diffusus* (gryskopmussche) 
* *[[Passer domesticus]]* (huysmussche)
* *Passer eminibey* (kastanjemussche) 
* *Passer euchlorus* (Arabische goudmussche) 
* *Passer flaveolus* (geelbuykmussche)
* *Passer gongonensis* (poapegoaibekmussche) 
* *Passer griseus* (gryskopmussche) 
* *Passer hemileucus* (abdalkurimussche) 
* *Passer hispaniolensis* (Spoansche mussche) 
* *Passer iagoensis* (Koapverdische mussche) 
* *Passer insularis* (Socotramussche) 
* *Passer italiae* (Italioansche mussche)
* *Passer luteus* (Sudangoudmussche) 
* *Passer melanurus* (Koapsche mussche) 
* *Passer moabiticus* (Moabmussche) 
* *Passer montanus* (boommussche)
* *Passer motitensis* (grote mussche) 
* *Passer pyrrhonotus* (Sindmussche) 
* *Passer rufocinctus* (Kenioansche mussche) 
* *Passer shelleyi* (Shelleys mussche) 
* *Passer simplex* (woestynmussche) 
* *Passer suahelicus* (Swahilimussche) 
* *Passer swainsonii* (Swainsons mussche) 
* *Passer zarudnyi* (Aziatische woestynmussche)
Passer

*Passer (alloam), meetinstrument en hulpmiddel vo cirkels en cirkelboogn te teeknn. 
*Passer (geslacht), geslacht van zangveugels uyt de familie van musschn en sneeuwvynkn.
*Passer (sterrebeeld), kleen sterrebeeld (Circinus) an de zuydelykn hemelkoepel.
*Passer (riviere), riviere in Italioans Zuyd-Tirol.
Arizona

thumb|300px|Arizona in de Verenigde Stoatn van Amerika
**Arizona** (AZ) is e stoat in 't zuydwestn van de Verenigde Stoatn. Bynoamn zyn *Grand Canyon State* en *Copper State*. D'n hoofdstad is Phoenix. 

Ofbeeldienge:Flag of Arizona.svg|Vlagge
Ofbeeldienge: Arizona state seal.svg|Zegel


De stoat Arizona besloat 295.254 km². 't  Grenst in 't zuydn an Mexico, in 't noordn an de stoatn Utah en Colorado, in 't westn an Nevada en Californië en in 't oostn an New Mexico. 't Punt woar dan de grenzn mè Utah, New Mexico en Colorado t'hopekomn, noemn ze Four Corners. In Arizona zyn der uytgestrekte indioanereservoatn.
## Historie
't Gebied die nu de stoat Arizona vormt, wierd oorsproenkelyk bevolkt deur indioann, lyk de Hopi en de Navajo. D' eeste Spoansche oentdekkyngsreizigers arriveerdn roend 1540 in de streke. An 't ende van de 17e eeuwe wierdn missiepostn ipgericht vo d' inheemsche bevolkynge te bekeern toet 't christndom. In 1810 kwam 't gebied 'n oenderdeel van Mexico, moar achter de Mexicoans-Amerikoanschn Oorloge in 1848 most Mexico 't gebied grootndeels ofstoan an de Verenigde Stoatn. In 1853 kochten de VS nog e gebied in 't zuyden. Anvankelik wierd Arizona bestierd lik ounderdeel van 't New Mexico Territory tout da 't in 1863 e zelfstandig territorium kwam. Ip 14 februoari 1912 kwam Arizona den 48e stoat van de Verenigde Stoaten.

## Geografie
Arizona is e stoat van extreemn. 't Bestoat vor e groot deel uyt woestyne, binst dat 'n ander deel deursneen wordt deur de bergkeetn de Rocky Mountains. De belangrykste riviere is de Colorado, die e deel van de westgrenze vormt. De riviere stroomt deur de bekende diepe klove, de Grand Canyon. 
thumb|left|De Grand Canyon
Steirtmeezn

**Steirtmeezn** (Aegithalidae) vormen e familie van zangveugels met e redelyk lange steirt. De familie bevat 13 soortn in vier geslachtn, die allemolle in Eurazië voornkomn, uytgezoenderd één soorte. 't Zyn actieve veugels die bykan constant in bewegynge zyn binst dan z' in struykn en boomn noar insectn zoekn.

't Zyn kleene veugels, met e lengte van 9 toet 14 cm, inclusief de relatief lange steirt.  Hunder pluumn zyn meestal dof grysde of bruyn. Z hèn e kleene kortn bek, korte vlerkn en hunder pootn zyn relatief lank. 
## Geslachtn
* *[[Aegithalos]]* (9 soortn woaroender de geweune steirtmeze)
* *Leptopoecile* (2 soortn)
* *Psaltria* (1 soorte: dwergmeze)
* *Psaltriparus* (1 soorte: Amerikoansche struykmeze)
Arkansas

thumb|300px|Arkansas in de Verenigde Stoatn van Amerika 
**Arkansas** (AR) (Uytsproake in 't Yngels ['ɑːrkənsɔː]) is e stoat in 't zuydn van de Verenigde Stoatn. De bynoame is *The Natural State*. 

Ofbeeldienge:Flag of Arkansas.svg|Vlagge
Ofbeeldienge:Seal of Arkansas.svg|Zegel


D'n hoofdstad is Little Rock. De stoat Arkansas besloat 137.732 km². 't Grenst in 't zuydn an Louisiana, in 't zuydwestn an Texas, in 't westn an Oklahoma, in 't noordn an Missouri en in 't oostn an Tennessee en Mississippi.
## Historie
't Gebied die nu de stoat Arkansas vormt, wierd oorsproenkelyk bevolkt deur indioann, lyk de *Quapaw*. D' eeste Europeesche veroveroars woarn de Spanjoard  Hernando de Soto (1541) en de Fransche Louis Joliet (1673) en Robert Cavelier de La Salle (1682). D' eeste Fransche nederzettynge wierd ipgericht in Arkansas Post in 1686. Arkansas  makte in d' 18e eeuwe deel uyt van de Fransche kolonie Louisiana. In 1762 stoend Vrankryk 't groendgebied of an Spanje, moa kreeg 't were in 1800. De 15e juni 1836 kwam Arkansas de 25ste stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika.
## Geografie
De riviere Arkansas, e zyriviere van de riviere Mississippi, deurkruyst de stoat van west noar oost. De landschapn zyn divers. 't Noordwestn van de stoat is bergachtig met de Ozark Mountains. In 't westn, langst de grenze met Oklahoma, lign de Ouachita Mountains. 't Zuydn en 't oostn van Arkansas bestoat uyt vruchtboare leeglandn die gebruykt wordn vo de landbouw.
thumb|left|550px|Zicht ip Little Rock
Aegithalos

***Aegithalos*** is e geslacht van zangveugels uyt de familie steirtmeezn (Aegithalidae).
## Soortn
**Aegithalos bonvaloti*, steirtmeze van Bonvalot
**[[Aegithalos caudatus]]*, geweune steirtmeze  
**Aegithalos concinnus*, rostekopsteirtmeze
**Aegithalos exilis*, dwergmeze
**Aegithalos fuliginosus*, witneksteirtmeze
**Aegithalos glaucogularis*, zilverkelesteirtmeze
**Aegithalos iouschistos*, roste steirtmeze
**Aegithalos leucogenys*, witkoaksteirtmeze
**Aegithalos niveogularis*, witkelesteirtmeze
**Aegithalos sharpei*, Birmeesche steirtmeze
Passer (alloam)

thumb|Geweune passer
E **passer** is e technisch teekninstrument die kan gebruykt wordn vo cirkels of boogn te teeknn of vor ofstandn te meetn, lyk ip koartn. 

De passer wierd al gebruykt roend 1000 v.Chr. Dat is te zien ip eirdewerk uyt dien tyd, die in Grieknland is ipgegroavn. Doarip wierdn cirkels getrokn ter decoroasje met e passer. 't Gatje van de passerpunt is duydelyk zichtboar.

De meeste passers zyn gemakt van metoal en bestoan uyt teminste twèe deeln van gelykige lengte, beenn genoamd. Ze wordn deur middel van e scharniere  an de boovnkant mè mekoar verboendn. Meestal ist er vanoender by één been e pinne en by d'n andern e potloodstifte of 'n houder vor e teeknpenne. 

Vo d'n ofstand te meetn ip e koarte by navigoasje, wordt e passer gebruykt zoender potlood of penne, moa mè twèe pinn, e steekpasser genoamd.
thumb|left|Gebruyk van e passer
Passer (sterrebeeld)

thumb|Koarte mè 't sterrebeeld Passer (Circinus)
**Passer** (Latyn: *Circinus*) is e kleen sterrebeeld an de zuydelykn hemelkoepel, vo d'n eeste kèe gedefinieerd in 1752 deur de Franschn astronoom Nicolas-Louis de Lacaille. 

De kloarste sterre is Alpha Circini, met e magnitude van 3,19.
Passer (riviere)

thumb|De Passer in Merano
De **Passer** (Italioans: *Passirio*) is e riviere in Italioans Zuyd-Tirol. 't Is met e lengte van 42,6 kilometer één van de grotste zyriviern van de riviere Adige, woarin da 't uytmoendt in de stad Merano. De Passer stroomt deur 't Passeierdal (*Val Passiria*). Belangryke zyriviern zyn de Pfelderer Bach, de Waltenbach, de Kalmbach en de Spronser Bach.

De Passer is e populaire bestemmynge vo toeristische activiteitn lyk kanovoarn en raftn.
Vynkachtign

**Vynkachtign** (Fringillidae) zyn e familie in d' orde van de zangveugels, woarby dan vynkn, hoak-en kruysbekn, tryntjes en kanoaries ingedeeld wordn. 

Z' hèn e stevign kegelvormign bek die van passe komt vo zoadn en neutn t' eetn. Hunder pluymn hèn dikwyls verschillige kleurn. Ze bluyvn geweunlyk in hunder leefgebied. Ze komn weireldwyd voorn met uytzoenderynge van Australië en de poolgebiedn. 

De familie bevat meer of 200 soortn verdeeld in viftig geslachtn.
## Geslachtn
* *Acanthis* 
* *Agraphospiza* 
* *Bucanetes* 
* *Callacanthis* 
* *[[Carduelis]]*, distelvynkn 
* *Carpodacus* 
* *[[Chloris]]*, groenvynkn
* *Chlorodrepanis*
* *Chlorophonia* 
* *Chrysocorythus* 
* *[[Coccothraustes]]*, dikbekvynkn
* *Crithagra* 
* *Drepanis* 
* *Eophona* 
* *Euphonia*
* *[[Fringilla]]*, edelvynkn 
* *Haemorhous* 
* *Hemignathus* 
* *Hesperiphona* 
* *Himatione*
* *Leucosticte* 
* *Linaria* 
* *Linurgus* 
* *Loxia*
* *Loxioides*
* *Loxops* 
* *Magumma* 
* *Mycerobas*
* *Oreomystis*
* *Palmeria* 
* *Paroreomyza* 
* *Pinicola* 
* *Procarduelis*
* *Pseudonestor*
* *Pyrrhoplectes* 
* *[[Pyrrhula]]*, bloedvynkn
* *Rhodopechys* 
* *Rhodospiza* 
* *Rhynchostruthus* 
* *Serinus* 
* *[[Spinus]]*, tryntjes
* *Telespiza* 
## Uytgestorvn geslachtn
* *Akialoa* 
* *Chloridops* 
* *Ciridops*
* *Dysmorodrepanis* 
* *Melamprosops* 
* *Psittirostra* 
* *Rhodacanthis* 
* *Viridonia*
Colorado

thumb|300px|Colorado in de Verenigde Stoatn van Amerika
**Colorado** (CO) is e stoat in de Mountain states (bergstoatn), e gebied in 't westn van de Verenigde Stoatn. D'n hoofdstad is Denver.

Ofbeeldienge:Flag of Colorado.svg|Vlagge
Ofbeeldienge:Seal of Colorado.svg|Zegel


De bynoame is *The Centennial State* omda 't in 1876 lid kwam van de US, 100 joar achter dat de Verenigde Stoatn oenofhankelyk woarn verkloard. De stoat is vernoemd noa de Coloradoriviere die de Spoansche oentdekkyngsreizigers  de *Río Colorado* noemdegn (rood gekleurde riviere).

De stoat Colorado besloat 269.837 km². 't Grenst in 't noordn an Wyoming, in 't noordoostn an Nebraska, in 't oostn an Kansas, in 't zuydoostn an Oklahoma, in 't zuydn an New Mexico en in 't westn an Utah. 't Rakt Arizona in 't zuydwestn an de Four Corners,  't punt woar da Utah, New Mexico, Arizona en Colorado t'hopekomn.
## Historie
't Gebied die nu de stoat Colorado vormt, wierd al 13.000 joar beweund deur indioann. De Ute bevolktn de bergdoaln van de zuydelyke en westelyke Rocky Mountains. De Arapaho en de Cheyenne trokn noa 't westn vo te joagn ip de High Plains.

In 1803 kochtn de Verenigde Stoatn de Fransche kolonie Louisiana, e gebied van oengeveer 2,1 miljoen km² te westn van de riviere de Mississippi.

De Colorado-oorloge was e gewoapnd conflict van 1863 toet 1865 tusschn de Verenigde Stoatn en Kiowa's, Comanches, Arapaho's en Cheyennes. 't Gevolg was dat al d' indioann  gedeporteerd wierdn noar Oklahoma.

In 1876 kwam Colorado d'n 38ste stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika.
## Geografie
Colorado stoat bekend vo zyn diverse geografie, woaroender bergn, hoogvlaktes, diepe kloovn en woestyne met enorme zandduynn.

Heel 't groendgebied ligt 1000 meter boovn de zeispegel. In 't oostelyk deel lign de Great Plains, in 't westelyk deel de Rocky Mountains en 't Coloradoplateau. Nationale parkn zyn Rocky Mountain National Park, Black Canyon of the Gunnison National Park, Mesa Verde National Park en Great Sand Dunes National Park and Preserve.
thumb|left|White River National Forest in Colorado
Carduelis

***Carduelis*** is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae).
## Soortn
* *[[Carduelis carduelis]]* (distelvynke)
* *Carduelis citrinella* (citroenvynke)
* *Carduelis corsicana* (Corsicoansche vynke)
 
Ofbeeldienge:Carduelis citrinella -Plateau de Beille, Ariege, Midi-Pyrenee, France-8 (3).jpg|*Carduelis citrinella*
Ofbeeldienge:Carduelis corsicana.JPG|*Carduelis corsicana*
Pisseblomme

De **pisseblomme** of **beddepisser** (*Taraxacum officinale*) is e sôorte van de plantefamilie van de asterachtign (Asteraceae). 't Is e krùd da vele in gèsveld'n gevoend'n wordt.

De wortels en bloar'n van de pisseblomme zyn zêekofdryv'nd en word'n wok zêekstoale genoemd.
Connecticut

thumb|300px|Connecticut in de Verenigde Stoatn van Amerika
**Connecticut** (CT) is e stoat in de regio New England in de noordoostelyke Verenigde Stoatn. D'n hoofdstad is Hartford.


Ofbeeldienge:Flag of Connecticut.svg|Vlagge
Ofbeeldienge:Seal of Connecticut.svg|Zegel


Bynoamn zyn *Constitution State* (officieel), *Nutmeg State* en *Provisions State*. De stoat is vernoemd noa de Connecticut-riviere die de stoat oengeveer in tweien deelt. De noame "Connecticut" komt van "Quinnehtukcut", e woord vo "lange getydnriviere" van d' Indioansche stamme, de Mohegoann.

De stoat Connecticut besloat 14.357 km². 't Grenst in 't oostn an Rhode Island, in 't noordn an Massachusetts, in 't westn an New York en in 't zuydn an 't estuarium Long Island Sound.
## Historie
D' eeste Europeesche kolonistn van Connecticut woarn Hollanders. D'n Amsterdamsche zeevoarder Adriaen Block wierd in 1613 uytgezoendn vo commerce te dryvn in 't gebied  die oentdekt was deur d'n Yngelschn oentdekkyngsreiziger Henry Hudson. D' Hollanders woarn g'interesseerd in 't boent van Amerikoansche pelsbeestn. In 1633 wierd e fort gebouwd deur de West-Indische Compagnie die *Fort Goede Hoop* genoemd wierd. 't Lag an de Connecticut-riviere, deur d' Hollanders in dien tyd *Versche Rivier* genoemd en 't stoend ip de plekke woar dan Hollansche boentcommerçantn in 1623 e  commercepost gesticht haan. Nie vele loater arriveerdegn ook andere Europeoann en 't fort kwam assan meer oender Yngelschn invloed. Peter Stuyvesant, de gouverneur van de kolonie Nieuw-Nederland,  oenderhandelde in 1650 met d' Yngelsche  over e permanente grenze tusschn d' Hollansche en Yngelsche kolonies. Ze kwoamn overeen dat de grenze 80 kilometer westwoarts van Fort Goede Hoop en de Versche Rivier zou komn te lign en azo vertrokn d' Hollanders definitief uyt Connecticut.

Connecticut was één van de dertien kolonies die in d' 18e eeuwe, binst d' Amerikoansche revoluusje, in ipstand kwoamn teegn de Britsche overheersynge. De 9e januoari 1788 kwam Connecticut formeel de vuyfde stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika.  
## Geografie
't Noordn van de stoat is berg- en heuvelachtig, 't zuydn redelyk vlak. Connecticut telt vele meern en riviern. De belangrykstn is de Connecticut-riviere, die vanuyt Massachusetts langst Hartford zuydwoarts noa d'n oceoan stroomt.
thumb|left|Hartford
Chloris

***Chloris*** is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae).
## Soortn
* *Chloris ambigua* (zwartkopgroenvynke)
* *[[Chloris chloris]]* (vlasvynke of groenvynke)
* *Chloris monguilloti* (Vietnameesche groenvynke)
* *Chloris sinica* (Chineesche groenvynke) 
* *Chloris spinoides* (Himalayagroenvynke)

Ofbeeldienge:Oriental Greenfinch - Honshu - Japan S4E2635 (23026479292).jpg |*Chloris sinica*
Ofbeeldienge:Chloris spinoides, ZOO Praha 471.jpg|*Chloris spinoides*
Delaware

300px|thumb|Delaware in de Verenigde Stoatn van Amerika
**Delaware** (DE) is e stoat in de Mid-Atlantische regio in 't oostn van de Verenigde Stoatn. D'n hoofdstad is Dover.

Ofbeeldienge:Flag of Delaware.svg|Vlagge
Ofbeeldienge:Seal of Delaware.svg|Zegel


Bynoamn zyn *First State*, *Small Wonder*, *Blue Hen State* en *Diamond State*. De stoat is vernoemd noa de Delaware-riviere. De noame komt van Thomas West (*Lord de la Warr*), die d'n eeste kolonioale gouverneur van Virginia was.

De stoat Delaware besloat 6.452 km², woarvan 5.068 km² land. 't Grenst in 't zuydn en 't westn an Maryland, in 't noordn an Pennsylvania en in 't oostn an New Jersey en d'n Atlantischn Oceoan.
## Historie
't Gebied die nu de stoat Delaware vormt, wierd oorsproenkelyk bevolkt deur Lenape-indioann. Deur Europeesche kolonistn wierdn z' ook 'Delawares' genoemd. Zowel Hollanders of Zweedn vestigdn hunder doar in de 17e eeuwe, moar achter 1682 maktege 't deel uyt van d' Yngelsche kolonie Pennsylvania.

An 't begun van d' 18e eeuwe splitstn drie *counties* hunder of weegns e gestemde anti-sloaverniewet in Pennsylvania en ze vormdegn t'hope de kolonie Delaware. 
 
Delaware was één van de dertien kolonies die in d' 18e eeuwe, binst d' Amerikoansche revoluusje, in ipstand kwoamn teegn de Britsche overheersynge. De 7e december 1787 woarn ze d' eeste die de groendwet ratificeerdn, vandoar hunder bynoame *First State*. 
## Geografie
Delaware is de twèede klèinste stoat van de Verenigde Stoatn achter Rhode Island. 't Vormt t'hope met de Eastern Shore-counties van Maryland en twèe counties van Virginia 't Delmarva-schiereiland, e groot schiereiland die uytstrekt langst de Mid-Atlantische kust. 

De belangrykste riviere is de Delaware-riviere, die de grenze mè New Jersey vormt. 
thumb|left|Hoofdstad Dover
Pyrrhula

***Pyrrhula*** is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae).
## Soortn
* *Pyrrhula aurantiaca* (Oranje bloedvynke) 
* *Pyrrhula erythaca* (Gryskopbloedvynke)
* *Pyrrhula erythrocephala* (Roodkopbloedvynke) 
* *Pyrrhula leucogenis* (Filipynsche bloedvynke) 
* *Pyrrhula murina* (Azoornbloedvynke)
* *Pyrrhula nipalensis* (Bruyne bloedvynke) 
* *[[Pyrrhula pyrrhula]]* (Geweune bloedvynke) 

Ofbeeldienge:Pyrrhula aurantiaca.png|*Pyrrhula aurantiaca* (Oranje bloedvynke)  
Ofbeeldienge:Red-headed Bullfinch.jpg|*Pyrrhula erythrocephala* (Roodkopbloedvynke) 
Ofbeeldienge:Pyrrhula nipalensis.jpg|*Pyrrhula nipalensis* (Bruyne bloedvynke)
Spinus

***Spinus*** is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae). Der zyn 20 soortn.
## Soortn
* *Spinus atrata* (Zwart tryntje) 
* *Spinus atriceps* (Zwart gekroond tryntje)
* *Spinus barbata* (Zwartboardtryntje) 
* *Spinus crassirostris* (Dikbektryntje) 
* *Spinus cucullata* (Rood tryntje) 
* *Spinus dominicensis* (Tryntje van d' Antiln) 
* *Spinus lawrencei* (Maschertryntje)
* *Spinus magellanica* (Magellantryntje)
* *Spinus notata* (Zwartkoptryntje)
* *Spinus olivacea* (olyfkleurig tryntje)
* *Spinus pinus* (Dennetryntje) 
* *Spinus psaltria* (Mexicoans tryntje) 
* *Spinus siemiradzkii* (Saffroantryntje) 
* *Spinus spinescens* (Andestryntje)
* *[[Spinus spinus]]* (Geweun tryntje)
* *Spinus thibetana* (Tibetoans tryntje) 
* *Spinus tristis* (Amerikoans goudtryntje)
* *Spinus uropygialis* (Tryntje mè gelw achterste) 
* *Spinus xanthogastra* (gelwbuyktryntje)
* *Spinus yarrellii* (gelwkoaktryntje) 

Ofbeeldienge:Barbatamportada.jpg|*Spinus barbata* (Zwartboardtryntje) 
Ofbeeldienge:Cucullatamachocolombia.jpg|*Spinus cucullata* (Rood tryntje)
Ofbeeldienge:ChrysomitrisSiemiradzkiiKeulemans.jpg|*Spinus siemiradzkii* (Saffroantryntje)
Ofbeeldienge:Carduelis-tristis-002.jpg|*Spinus tristis* (Amerikoans goudtryntje)
Vliegevangers

**Vliegevangers** (Muscicapidae) vormn e grote familie van zangveugels die surtout voornkomn in Europa, Afrika en Azië. Hunder eetn bestoat hoofdzoakelyk uyt vliegnde insectn. De familie omvat 324 soortn en is oenderverdeeld in 51 geslachtn. 

't Zyn kleene toet middelgrote veugels, van 9 toet 22 cm lank. Vele soortn zyn dofbruyn  van kleur, moa sommigte hèn veel feldere kleurn, surtout de ventjes. De meeste hèn breeie, ofgeplatte snoavels die van passe komn vor insectn in de vlucht te vangn. Ze leevn in omgevyngn mè vele boomn en struykn. De meer noordelyke soortn trekn in de wynter noa 't zuydn vor an meer insectn te geroakn.
## Geslachtn
Wynterkeunynks

De **wynterkeunynksjes** (Troglodytidae) zyn e familie van zangveugels. De noame *Troglodytidae* (holbeweuners) verwyst noa 't feit dan z' hunder eetn zoekn in doenkere pleksjes en holletjes en e bolvormig nest bouwn met e kleene openynge an de zykant. De familie omvat 88 soortn oenderverdeeld in 19 geslachtn. 

't Zyn kleene kwieke veugeltjes met e slanke spitse snoavel. Z' hèn korte vlerkn en z' houdn hunder steirt dikwyls rechte noa boovn. 

Z' eetn surtout insectn, kobn en andere kleene oengewervelde beestn, moa der zyn ook vele soortn die plantoardig materioal eetn. Sommigte eetn kleene puytn en  akketisn.

Allene 't wynterkeunynksje of pietjekuntje (*Troglodytes troglodytes*)  komt voorn in d' Oude Weireld (Europa, Afrika en Azië).
## Geslachtn
* *Campylorhynchus* (15 soortn) 
* *Cantorchilus* (10 soortn) 
* *Catherpes* (1 soorte: *Catherpes mexicanus*)
* *Cinnycerthia* (4 soortn)
* *Cistothorus* (5 soortn)
* *Cyphorhinus* (3 soortn)
* *Ferminia* (1 soorte: *Ferminia cerverai*) 
* *Henicorhina* (5 soortn)
* *Hylorchilus* (2 soortn)
* *Microcerculus* (4 soortn)
* *Odontorchilus* (2 soortn)
* *Pheugopedius* (12 soortn)
* *Salpinctes* (1 soorte: *Salpinctes obsoletus*)
* *Thryomanes* (1 soorte: *Thryomanes bewickii*)
* *Thryophilus* (5 soortn)
* *Thryorchilus* (1 soorte: *Thryorchilus browni*)
* *Thryothorus* (1 soorte: *Thryothorus ludovicianus*)
* *[[Troglodytes]]* (12 soortn, woaroender 't pietjekuntje)
* *Uropsila* (1 soorte: *Uropsila leucogastra*)
Troglodytes

***Troglodytes*** is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de wynterkeunynks (Troglodytidae).
## Soortn
**[[Troglodytes troglodytes]]*,  Wynterkeunynksje of Pietjekuntje
**Troglodytes hiemalis*,  Oost-Amerikoans wynterkeunynksje
**Troglodytes pacificus*, Pacifisch wynterkeunynksje
**Troglodytes tanneri*, Clarionwynterkeunynksje
**Troglodytes aedon*, Huyswynterkeunynksje
**Troglodytes cobbi*, Wynterkeunynksje van Cobb
**Troglodytes sissonii*, Wynterkeunynksje van Socorro
**Troglodytes rufociliatus*, Roodbrauwwynterkeunynksje
**Troglodytes ochraceus*, Oker wynterkeunynksje 
**Troglodytes solstitialis*, Bergwynterkeunynksje
**Troglodytes monticola*, Santamartawynterkeunynksje
**Troglodytes rufulus*, Tepuiwynterkeunynksje

Ofbeeldienge:Troglodytes hiemalis Central Park NY.jpg|*Troglodytes hiemalis* (Oost-Amerikoans wynterkeunynksje)
Ofbeeldienge:Troglodytes aedon 2.jpg|*Troglodytes aedon*, (Huyswynterkeunynksje)
Ofbeeldienge: Cobb's Wren.png|*Troglodytes cobbi* (Wynterkeunynksje van Cobb)
Florida

thumb|300px|Florida in de Verenigde Stoatn van Amerika
**Florida** (FL) is e stoat in 't zuydoostn van de Verenigde Stoatn. De bynoame is *Sunshine State*. D'n hoofdstad is Tallahassee, moa de meest bevolkte stad is Miami. 

Ofbeeldienge:Flag of Florida.svg|Vlagge
Ofbeeldienge:Seal of Florida.svg|Zegel


De stoat Florida besloat 170.312 km². 't Grenst in 't westn an de Golf van Mexico, in 't noordwestn an Alabama, in 't noordn an Georgia, in 't oostn an d'n Atlantischn Oceoan en in 't zuydn an de Stroate van Florida (zeistroate tusschn Florida en Cuba).
## Historie
't Gebied die nu de stoat Florida vormt, wierd al minstns 14.000 joar bevolkt deur indioann ot de Spoanschn oentdekkyngsreiziger Juan Ponce de León in 1513 toekwam en 't la Florida ('t land van de blomn) noemde.

Florida wierd in zyn kolonioale geschiedenisse bestierd deur Spanje en Groot-Brittannië. D'n 3e moarte 1845 kwam Florida de 27ste stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika. 
## Geografie
Oengeveer twèederde van Florida ligt ip e schiereiland tusschn de Golf van Mexico en d'n Atlantischn Oceoan. 't Schiereiland wordt geschèid van de Bahama's en Cuba deur de Stroate van Florida. Weekly Ad De Florida Keys zyn 'n archipel van oengeveer 1700 kleene eilandjes in 't zuydn van de kust van Florida.
thumb|left|550px|Zicht ip Miami
Fringilla

***Fringilla*** is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae). De noame *Fringilla* is latyn vo "vynke".
## Soortn
De vier soortn zyn:
**[[Fringilla coelebs]]* (geweune vynke)
**Fringilla polatzeki* (blauwe vynke van Gran Canaria)
**Fringilla teydea* (blauwe vynke van Tenerife)
**Fringilla montifringilla* (noordvynke of bergvynke)

Ofbeeldienge: Pinzón azul de Gran Canaria (macho), M. A. Peña.jpg|*Fringilla polatzeki* 
Ofbeeldienge:Teidefink.jpg|*Fringilla teydea*
Ofbeeldienge:Fringilla montifringilla 3 (Marek Szczepanek).jpg|*Fringilla montifringilla*
Delichon

***Delichon*** is e kleen geslacht van zangveugels uyt de familie van de zwoaluwn (Hirundinidae). 

Z' hèn e korte gevorkte steirt. Vanboovn zyn ze zwartachtig blauw met e contrasteernd wit achterste en e witn of grysdn buyk. Z' hèn pluymn ip hunder teens. Ze zyn nauwe verwant an de soortn uyt 't geslacht *Hirundo*.  Ze nesteln in kolonies ip klifn of gebouwn en ze bouwn nestn mè klyte en slyk.
## Soortn
't Geslacht bestoat uyt drie soortn: 
**Delichon dasypus* (Aziatische huyszwoaluwe) 
**Delichon nipalense* (Nepaleesche huyszwoaluwe) 
**[[Delichon urbicum]]*  (Huyszwoaluwe)

Ofbeeldienge: Delichon dasypus -Taiwan-8-4c.jpg|*Delichon dasypus* (Aziatische huyszwoaluwe)
Ofbeeldienge:Delichon nipalense (close-up).jpg|*Delichon nipalense* (Nepaleesche huyszwoaluwe)
Hertachtign

**Hertachtign** (Cervidae) zyn e familie van herkauwnde, eevnhoevige zoogbeestn.

De twèe belangrykste groepn hertn zyn de Cervinae (echte hertn), woaroender de wapiti, 't edelhert, 't damhert en 't axishert; en de Capreolinae (schynhertn), mè 't rendier, de ree, 't muylezelhert en d'n eland. 
 
De ventjes, en by de rendiern ook de wuyvetjes, droagn e gewei die joarlyks ofgesmeetn wordt. E nieuw gewei wordt over 't algemeen grotter en complexer of 't vorige. Der bestoan ook soortn zoender gewei. Hertn verschiln in grotte en gewicht. Z hèn e korthoarige vacht, e lenig lyf mè slanke pootn en nekke, e kort steirtje en grote oorn. By vele hertachtign hèn de joengsjes e gevlekte vacht, die dient vo camouflage.   

Hertn leevn surtout in busschn, alhoewel da sommigte soortn ook ip oopn grasvlaktes, in moerasn en ip toendra's te vyndn zyn. Ze komn voorn in Europa, Azië en Noord- en Zuyd-Amerika. 't Edelhert komt ook voorn in Noordwest-Afrika. 
## Oenderfamilies
*Capreolinae (Schynhertn)
*Muntiacinae (Muntjakhertn)
*Hydropotinae (Woaterreeën)
*Cervinae (Echte hertn)
Capreolus

***Capreolus*** is e geslacht van kleene hertachtign die voornkomn in Europa en 't noordn van Azië. 
## Soortn
* *[[Capreolus capreolus]]* (Ree)
* *Capreolus pygargus* (Siberische ree)

Ofbeeldienge: Capreolus (js)11.jpg|*[[Capreolus capreolus]]* (Ree)
Ofbeeldienge:Paozikun530.jpg|*Capreolus pygargus* (Siberische ree)
Bison

***Bison*** is e geslacht van eevnhoevige zoogbeestn in de familie van de holhoornign (Bovidae). Twèe bestoande en zes uytgestorvn soortn wordn erkend. 

't Zyn typische eevnhoevign en ze trekn ip andere runders lyk vee en echte buffels. Ze zyn breed en gespierd met e wilde vacht mè lank hoar. Ze groeien toet 2 meter hoge en 3 meter lank. Bizongs zyn nomadische groazers en ze reizn in kuddes. 
## Soortn
De twèe overleevnde soortn zyn d'n Amerikoansche bizong (*Bison bison*) die allene in Noord-Amerika voornkomt en d'n Europeesche bizong of wisent (*Bison bonasus*) die in Europa en de Kaukasus leeft.

Ofbeeldienge:American bison k5680-1.jpg|*Bison bison* (Amerikoansche bizong)
Ofbeeldienge:Bison bonasus (Linnaeus 1758).jpg|*[[Bison bonasus]]* (wisent of Europeesche bizong)
Bos (geslacht)

***Bos*** is e geslacht van eevnhoevige zoogbeestn, en 't typegeslacht van de familie van de holhoornign (Bovidae). 

Al de soortn zyn groazers, mè grote tandn vo 't plantoardig eetn dan ze binnkrygn of te breekn. 't Zyn herkauwers, met e moage mè vier koamers vo 't plantematerioal te kunn verteirn.

*Bos primigenius*, de oeros, was de directe voorouder van de runders van nu. De beeste van 3 meter lank, wierd lyk vee g'houdn deur de mensachtign die in dien tyd leefdegn, oengeveer 6000 joar geleen. Der wierd al lange jacht gemakt ip de oeros, toetdat de beeste deur  overbejoagynge uytendelyk in 1627 in Pooln uytstierf. In Lascaux, Midn-Vrankryk, zyn der beroemde  rotsschilderyngn, woarip dat de oeros stoat ofgebeeld. Restn van de beeste wierdn gevoendn in Europa (Groot-Brittannië en Pooln), Indië en Noord-Afrika.
## Soortn
't Geslacht *Bos* wordt oenderverdeeld in oendergeslachtn: *Bos*, *Bibos* en *Poephagus* (somtyds ook *Novibos*).   
* Oendergeslacht *Bos*
** *[[Bos taurus]]* (Rund)
** *Bos primigenius* (Oeros, uytgestorvn)
* Oendergeslacht *Bibos*
** *Bos gaurus* (Gaur: Aziatische rundersoorte) 
** *Bos javanicus* (Banteng: wild rund uyt de busschn van Zuydoost-Azië) 
* Oendergeslacht *Novibos*
** *Bos sauveli* (Kouprey: rund uyt Zuydoost-Azië) 
* Oendergeslacht *Poephagus*
** *Bos mutus* (Jak: Centroal-Azië) 

Ofbeeldienge: Gaur And Calf (85173055).jpeg|*Bos gaurus* (Gaur)
Ofbeeldienge:Alas Purwo banteng close up.jpg|*Bos javanicus* (Banteng)
Ofbeeldienge:Sarlyk Yak2.jpg|*Bos mutus* (Jak)
Ovis

***Ovis*** is e geslacht van hoefbeestn van de familie van de holhoornign (Bovidae), oenderfamilie van de bukn (Caprinae). De gedomesticeerde schoapn moakn deel uyt van 't geslacht *Ovis* en ze stamn verzekers of van de wilde moeflong van Midn- en Zuydwest-Azië. 

Schoapn zyn redelyk kleene in vergelykynge met andere hoefbeestn. De ventjes wordn ramn genoemd, de wuyvetjes ooin en de joengsjes lammetjes. By wilde schoapn hèn zowel ramn of ooin hoorns, sommigte gedomesticeerde soortn ook, moa nie allemolle. Wilde schoapn zyn over 't algemeen te vyndn in heuvelachtige of bergachtige streekn. Hunder eetn bestoat  surtout uyt grasn, moar ook uyt andere plantn. Lyk d' andere herkauwers hèn z' e moage mè vier koamers, die e rolle speelt by 't verteirn van de voedynge. 't Lyf van wilde schoapn en sommigte gedomesticeerde rasn is bedekt met e dikke vacht vor hunder te beschermn teegn de koude.  

Schoapn zyn sociale beestn en leevn in grote kuddes. De ventjes gebruykn hunder hoorns vo mè mekoar te vechtn vo dominansje en 't recht vo mè wuyvetjes te poarn. 
## Soortn
* *Ovis ammon* (Argali)
* *[[Ovis aries]]* (Schoap)
* *Ovis canadensis* (Dikhoornschoap)
* *Ovis dalli* (Dall-schoap)
* *Ovis gmelini* (Moeflong)
* *Ovis nivicola* (Sneeuwschoap)
* *Ovis vignei* (Oerial)

Ofbeeldienge:Ovis canadensis 2.jpg|*Ovis canadensis* (Dikhoornschoap)
Ofbeeldienge:Dall sheep in denali.jpg|*Ovis dalli* (Dall-schoap)
Ofbeeldienge:Mouflon in zoo.jpg|*Ovis gmelini* (Moeflong)
Ofbeeldienge:20170309 2597 Ulley-Leh Urial.jpg|*Ovis vignei* (Oerial)
Kemelachtign

De **kemelachtign** (Camelidae) vormn e familie van eevnhoevign (Artiodactyla), d' enigste familie in d' oenderorde eeltpotign (Tylopoda).

Kemelachtign zyn grote plantneters met e slanke nekke en lange pootn. De spiern van hunder achterpootn zyn anders oentwikkeld of by andere hoefbeestn, woardeure dan z' ip hunder knieën rustn met hunder pootn oender hunder lyf on ze nerelign. Z' hèn e  moage met drie kamers in plekke van viere. Hunder boovnlippe is in tween gesplet en elk deel is ofzoenderlyk beweegboar. Kemelachtign hèn gèen hoevn, moa twèe teens mè teennoagels en zochte voetzeuln.
## Geslachtn
* *[[Camelus]]*: *Camelus dromedarius* (Dromedoaris), *[[Camelus bactrianus]]* (Kemel), en *Camelus ferus* (Wilde kemel)
* *[[Lama (geslacht)|Lama]]*: *[[Lama glama]]* (Lama) en *Lama guanicoe* (Guanaco)
* *[[Vicugna]]*: *Vicugna vicugna* (Vicuña ) en *[[Vicugna pacos]]* (Alpaca)
Camelus

***Camelus*** is e geslacht van eevnhoevige zoogbeestn uyt de familie van de kemelachtign (Camelidae).

De kemel hèt twèe bultn, de dromedoaris één. 't Zyn de grotste zoogbeestn die angepast zyn an 't leevn in de woestyne. Ze sloan nie rechtstreeks woater ip in hunder bultn, moa 't zyn reservoirs van vetweefsel. Vetmetabolisoasje levert woater ip en zorgt da 't woater uyt de loengn verdampt  by 't oasmn. Ze kunn styf lange leevn zoender woater te drynkn.

Kemels zyn telgangers, wat da wil zegn dan ze binst 't loopn assan twèe pootn an één kant iphefn, binst dan de pootn an d'n andere kant bluyvn stoan. Ze leevn in groepn en loopn assan achter mekoar. Doardeure woarn ze gemakkelyk te gebruykn in karavoann.

D'n dag van vandoage zyn de meeste kemels gedomesticeerd. Wilde groepn bestoan nog in Australië, Indië en Kazachstan,  moa de wilde kemel (*Camelus ferus*) overleeft allene nog moar in de Gobi-woestyne.
## Soortn
* *[[Camelus bactrianus]]* (Kemel)
* *Camelus dromedarius* (Dromedoaris)  
* *Camelus ferus* (Wilde kemel)

Ofbeeldienge: Bactrian Camel.jpg|*[[Camelus bactrianus]]* (Kemel)
Ofbeeldienge: ET Afar asv2018-01 img07 Lake Karum area.jpg|Dromedoaris by transport van zout in Ethiopië
Ofbeeldienge: Wild Bactrian camel on road east of Yarkand.jpg|*Camelus ferus* (Wilde kemel)
Lama (geslacht)

***Lama*** is e geslacht van eevnhoevige zoogbeestn uyt de familie van de kemelachtign (Camelidae). 't Geslacht is gerelateerd an *[[Vicugna]]* met de wilde vicuña en de gedomesticeerde alpaca.
## Soortn
't Geslacht bestoat uyt twèe soortn: 
* *[[Lama glama]]* (Lama) 
* *Lama guanicoe* (Guanaco)
 
Ofbeeldienge: Domestic llama (2009-05-19).jpg|*[[Lama glama]]* (Gedomesticeerde lama) 
Ofbeeldienge: Arg20080406.20.jpg |*Lama guanicoe* (Guanaco)
Sus

***Sus*** is e geslacht van eevnhoevige zoogbeestn uyt de zwynefamilie (Suidae). Lyk al de zwyns zyn ze ofkomstig van de Euraziatische en Afrikoansche continentn.
## Soortn
* *Sus ahoenobarbus*, Palawanboardzwyn
* *Sus barbatus*, Boardzwyn
* *Sus bucculentus*, Vietnamees wrattezwyn
* *Sus cebifrons*, Visayawrattezwyn
* *Sus celebensis*, Celebeswrattezwyn
* *Sus oliveri*, Mindorowrattezwyn
* *Sus philippensis*, Filipyns wrattezwyn 
* *Sus salvanius*, Dwergzwyn
* *[[Sus scrofa]]*, Wild zwyn
* *Sus verrucosus*, Javoans wrattezwyn

Ofbeeldienge:Bartschwein Sus barbatus Tierpark Hellabrunn-6.jpg|Boardzwyn
Ofbeeldienge:VisayanWartyPig01.jpg|Visayawrattezwyn
Ofbeeldienge:Sus philippinesis.JPG|Filipyns wrattezwyn
Ofbeeldienge:Pygmy hog in Assam breeding centre AJT Johnsingh.JPG|Dwergzwyn
Hoazn en keuns

**Hoazn en keuns** (Leporidae) zyn e familie van zoogbeestn die tegoare met de pika's (Ochotonidae) d' orde van hoazebeestn (Lagomorpha) vormn. Leporidae verschiln van pika's deur hunder korte, pluche steirt en lange oorn en achterpootn.  

Keuns en hoazn zyn plantneters. Ze loatn hunder eetn twèe kèers deur hunder spysverteiryngsstelsel goan, e verschynsel die caecotrofie genoemd wordt. 

Z' hèn hunder angepast an verschillige soortn leefgebied, van woestyne toet  toendra, busschn, bergn en moerasn. Keuns groavn over 't algemeen hooln vo beschuttynge. 't Lyf van hoazn is meer geschikt vo rap te loopn, nie vo te groavn.
## Geslachtn
* *Brachylagus*, 1 soorte: Dwergkeun (*Brachylagus idahoensis*)
* *Bunolagus*, 1 soorte: Busjesmanhoaze (*Bunolagus monticularis*)
* *Caprolagus*, 1 soorte: Keun van Assam (*Caprolagus hispidus*) 
* *[[Lepus]]*, 32 soortn  
* *Nesolagus*, 2 soortn
* *[[Oryctolagus]]*, 1 soorte: Europees keun (*Oryctolagus cuniculus*) 
* *Pentalagus*, 1 soorte: Amamikeun (*Pentalagus furnessi*)
* *Poelagus*, 1 soorte: Centroal-Afrikoans keun (*Poelagus marjorita*) 
* *Pronolagus*, 4 soortn
* *Romerolagus*, 1 soorte: Vulkoankeun (*Romerolagus diazi*)
* *Sylvilagus*, 17 soortn
Egels

**Egels** (Erinaceidae) vormn e familie van zoogbeestn uyt d' orde van d' insectneters (Eulipotyphla). De familie bestoat uyt echte egels (Erinaceinae) uyt Azië, Europa en Afrika en hoaregels (Galericinae) uyt Zuydoost-Azië.

Egels hèn de vorm van spitsmuyzn, met e lange snuyte en e korte steirt, moa ze zyn vele grodder. Echte egels hèn scherpe stekkers ip hunder lyf vor hunder te beschermn, hoaregels zyn bedekt mè geweun hoar.

't Zyn alleseters en 't grotste deel van hunder dieet bestoat uyt insectn, worms en andere kleene oengewervelde beestn. Z' eetn ook zoad, fruyt, veugeleiers en oas dan ze teegnkomn.
## Geslachtn
* Oenderfamilie Erinaceinae (echte egels)
** *Atelerix*, 4 soortn
** *[[Erinaceus]]*, 4 soortn woaroender *[[Erinaceus europaeus]]* (West-Europeeschn egel)
** *Hemiechinus*, 2 soortn
** *Mesechinus*, 4 soortn
** *Paraechinus*, 4 soortn
* Oenderfamilie Galericinae (hoaregels)
** *Echinosorex*, 1 soorte: *Echinosorex gymnura* (Grootn hoaregel)
** *Hylomys*, 4 soortn
** *Neohylomys*, 1 soorte: *Neohylomys hainanensis* (Hoaregel van Hainan) 
** *Neotetracus*, 1 soorte: *Neotetracus sinensis* (Spitsmuysegel) 
** *Podogymnura*, 2 soortn
Erinaceus

***Erinaceus*** is e geslacht van zoogbeestn uyt de familie van de egels (Erinaceidae). Ze zyn te vyndn in heel Europa, in 't Midn-Oostn, deeln van Rusland, toet in 't noordn van China.
## Soortn
* *[[Erinaceus europaeus]]* (West-Europeeschn egel)
* *Erinaceus roumanicus* (Balkanegel)
* *Erinaceus concolor* (Witbostegel)
* *Erinaceus amurensis* (Amoeregel)

Ofbeeldienge:Erinaceus roumanicus 2020 G2.jpg|Balkanegel
Ofbeeldienge:2008 Hedgehog 1020932.jpg|Witbostegel
Ofbeeldienge:Erinaceus amurensis.jpg|Amoeregel
Mols

De familie van de **mols** (**Talpidae**) bestoat uyt d' oenderfamilies Talpinae (mols en desmans), Scalopinae (mols van de Nieuwe Weireld) en Uropsilinae (spitsmuysmols). 

't Zyn kleene beestn met e doenkere vacht en e spitse snuyte. De voorpootn van mols komn  goed van passe vo te groavn, mè krachtige klauwers en pootn die permanent noa buytn gedroaid zyn vo t' helpn by 't wegschepn van eirde. Mols hèn over 't algemeen e korte steirt, moa desmans (woatermols) hèn e lange, platte steirt en zwemvliezn die helpn by 't zwemn. Al de soortn hèn kleene oogn en e slecht zicht, sommigte zyn echt blend. Mols vertrouwn surtout ip hunder tastzin. Hunder flexibele snuytn zyn styf gevoelig. Desmans kunn binst 't duykn zowel hunder neusgoatn of oorn sluytn. 

Mols zyn over 't algemeen insectneters. Z' eetn worms, insectelarvn en somtyds  naktslekn. Desmans eetn oengewervelde woaterbeestn, lyk geirnoars, insectelarvn en slekn.

Mols zyn te vyndn ip 't noordelyk halfroend en in Zuyd-Azië, Europa en Noord-Amerika.
## Geslachtn
* Oenderfamilie Talpinae
** Tribus Desmanini
*** *Desmana*
*** *Galemys*
** Tribus Neurotrichini 
*** *Neurotrichus*
** Tribus Scaptonychini
*** *Scaptonyx*
** Tribus Talpini
*** *Euroscaptor*
*** *Mogera*
*** *Parascaptor*
*** *Scaptochirus*
*** *[[Talpa]]*
** Tribus Urotrichini
*** *Dymecodon*
*** *Urotrichus*
Talpa

***Talpa*** is e geslacht van zoogbeestn uyt de familie van de mols (Talpidae). Ze zyn te vyndn in Europa en West-Azië.
## Soortn
* *Talpa altaica* (Siberische mol)
* *Talpa aquitania* (Aquitoansche mol)
* *Talpa caeca* (Blende mol)
* *Talpa caucasica* (Kaukasische mol)
* *[[Talpa europaea]]* (Europeesche mol)
* *Talpa davidiana* (Mol van Poater David)
* *Talpa levantis* (Mol van de Levant)
* *Talpa martinorum* (Mol van Thracië)
* *Talpa occidentalis* (Iberische blende mol)
* *Talpa romana* (Romeinsche mol)
* *Talpa stankovici* (Balkanmol)

Ofbeeldienge:Talpa caeca.jpg|Blende mol
Ofbeeldienge:Talpa caucasica.jpg|Kaukasische mol
Ofbeeldienge:Talpa europaea MHNT Tete.jpg|Europeesche mol
Zwynefamilie

De **zwynefamilie** (Suidae) is e familie van eevnhoevige zoogbeestn. Neffest vele fossiele soortn wordn vo 't moment 18 overleevnde soortn erkend, ingedeeld in zes geslachtn.

't Geslacht *[[Sus]]* omvat 't gedomesticeerd zwyn (*Sus scrofa domesticus*) en vele soortn wilde zwyns van Europa toet de Stiln Oceoan. Al de zwyns zyn ofkomstig van d' Oude Weireld, van Azië toet Europa en Afrika.

In teegnstellynge toet de meeste andere eevnhoevign, hèn ze vier teens an iedere poot, moa ze loopn allene moar ip de twèe middelste. Z' hèn ook e simpele moage vergeleekn met de meer complexe moage van herkauwers.

Z' hèn e grote kop en e korte nekke, mè relatief kleene oogn en prominente oorn.  Hunder kop hèt e speciale snuyte die endigt in e schyfvormige neuze. Z' hèn over 't algemeen e ruwe vacht en e korte steirt. 

Vele soortn zyn alleseters. Z' eetn gras, bloarn, wortels, insectn, worms en zelfs puytn of muyzn. Andere soortn zyn selectiever en eetn allene plantn. 
## Geslachtn
* *[[Sus]]*,  8 soortn, woaroender *[[Sus scrofa]]* en *[[Sus scrofa domesticus]]*
* *Porcula*,  1 soorte: dwergzwyn
* *Hylochoerus*,  1 soorte: reuzezwyn
* *Potamochoerus*,  2 soortn
* *Phacochoerus*,  2 soortn
* *Babyrousa*,  4 soortn
Buydelbeestn

**Buydelbeestn** (Marsupialia) zyn 'n infraklasse van zoogbeestn. E typisch kenmerk is dan de meeste wuyvetjes hunder joengn droagn in e soorte zaksje of buydel (marsupium). 

Al de bestoande soortn komn van nateure allene moa voorn in Australazië en 't continent  Amerika. Bekende buydelbeestn zyn kangoeroes, wallaby's, koala's, opossums, wombats en Tasmoansche duyvels. 

Der zyn meer of 340 soortn buydelbeestn bekend. Ze wordn verdeeld over zeevn ordes:
* Dasyuromorphia (Roofbuydelbeestn) 
* Didelphimorphia (Opossums)
* Diprotodontia (Klembuydelbeestn) 
* Microbiotheria (Monito del monte is d' enigste leevnde soorte)
* Notoryctemorphia (Buydelmols) 
* Paucituberculata (Opossummuyzn)
* Peramelemorphia (Buydeldasn)
Australazië

thumb|Liggynge van Australazië
**Australazië** is 't gebied roend Australië, Nieuw-Zeeland en d' eilandn van Melanesië.

't Begrip is ofkomstig van de fransman Charles de Brosses, die 't in 1756 gebruykte vo 't gebied of te grenzn van Polynesië (in 't oostn) en 't zuydoostelyk deel van de Stiln Oceoan (Magellanica). By d' Olympische Speeln van 1908 en d'n Davis Cup tennis van 1905 toet 1912, deeën Australië en Nieuw-Zeeland tegoare mee oender de noame Australazië.
Diprotodontia

**Diprotodontia** (Grieks: "twèe voorste tandn")  is de grotste orde van buydelbeestn (Marsupialia), woaroender de kangoeroes, wallaby's, koala's, wombats en vele andere. De groep omvat oengeveer 150 soortn verdeeld over 11 families. 

De twèe belangrykste kenmerkn zyn dan ze moar één poar grote snytandn hèn in hunder oenderkoake en dan de teens 2 en 3 van hunder achterpootn vergroeid zyn.

De meeste Diprotodontia zyn plantneters, moa sommigte eetn ook insectn. Ze leevn van nateure allene moar in Australazië.
## Families
* Acrobatidae (Vliegnde buydelmuyzn)
* Burramyidae (Dwergbuydelmuyzn)
* Hypsiprymnodontidae (Muskuskangoeroeratn)
* Macropodidae (Kangoeroes)
* Petauridae (Buydeleekhoorns)
* Phalangeridae (Koeskoezn)
* Phascolarctidae (Koala's)
* Potoroidae (Kangoeroeratn)
* Pseudocheiridae (Kleene koeskoezn)
* Tarsipedidae (1 soorte: Zeembuydelmuys)
* Vombatidae (Wombats)
Cavia-achtign

De **cavia-achtign** (Caviidae) vormn e familie van knoagbeestn (Rodentia), ofkomstig van Zuyd-Amerika. De familie bestoat uyt 19 soortn in 6 geslachtn, woaroender de gedomesticeerde Spoansche ratte en wilde cavia's, moar ook mara's en capibara's, de grotste knoagbeestn ter weireld. 

Met uytzoenderynge van de mara's die trekn ip keuns, hèn Cavidae e kort lyf en e grote kop. Hunder steirt is meestal nie zichtboar. 't Zyn plantneters die toaie grasn eetn of zochtere bloarn.
## Geslachtn
* Oenderfamilie Caviinae (Cavia's)
** *[[Cavia]]* (6 soortn)
** *Galea* (4 soortn)
** *Microcavia* (3 soortn)
* Oenderfamilie Dolichotinae (Mara's of Patagonische hoazn)
** *Dolichotis* (2 soortn)
* Oenderfamilie Hydrochoerinae (Capibara's of woaterzwyns)
** *Hydrochoerus* (2 soortn)
** *Kerodon* (2 soortn)
Huysmuys

De **huysmuys** of **huysmuyze** (*Mus musculus*) is e kleene knoagbeeste met e zochte, bruyngrysde vacht, e spitse snuyte, grote roende oorn en e lange, hoarige steirt. 't Is één van de meest voornkomnde soortn van 't geslacht *[[Mus]]*. 

Huysmuyzn zyn echte alleseters. Ze zyn surtout 's nachts actief. Ze leevn geweunlyk dichte by de mens. Ze moakn e roend hol in de groend, die verboendn is met e nestkoamer.
## Oendersoortn
* *Mus musculus bactrianus*
* *Mus musculus castaneus*
* *Mus musculus domesticus*
* *Mus musculus gentilulus*
* *Mus musculus musculus*