open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meetjesland

thumb|<center>Liggienge van ‘t Meetjesland thumb|<center> Huysmanshofstee in Eeklo
[thumb|<center>[Lievekanoal in Lovendegem]]
't **Meetjesland** is e landelikke regio in 't nôordwestn van de provincie Ôost-Vloandern tusschn Gent en Brugge met Eeklo als centrumstad. In 't nôordn grenst 't an Zêeuws-Vloandern (Holland), in 't westn an de provincie West-Vloandern en in 't ôostn en 't zuudn an de regio Gent. 't Meetjesland is sedert 1998 één van d'officieel erkende Vlamsche regionoale landschappn.
## Etymologie
D'r doen verschillige legendes de rounde over de noame Meetjesland. Eén d'r van stamt uut den tyd van Karel V. Uut schrik vo de beruchte seksuele gouste van de keizer stoakn d'inweuners hunder dochters weg. De keizer zoudt doarip gezeid hen da 't e land was van oude meetjes.

Een andere verkloarienge is dat de noame verwyst noa de lange smalle strooksjes ground (meetjes) die typisch zyn vo de streke. 

## Gemêentes in 't Meetjesland
*Aalter
*Assenede
*Eeklo  
*Evergem
*Kapryke
*Lievegem
*Moaldegem
*Sint-Laureins

Ook Zelzoate en Wachtebeke moakn historisch dêel uut van 't Meetjesland, moa ze liggn nu geografisch apart  deur den anleg van de Sassevoart, de voorloper van 't kanoal Gent-Terneuzn en d'uutbreidienge van Gent.

## Regionoal landschap
't Regionoal Landschap Meetjesland is den 30stn november 1998 gestart in vuuf gemêentes: Assenede, Eeklo, Kapryke, Moaldegem en Sint-Laureins. In 2007 is 't uutgebreid me nog vuuf  gemêentes:  Woarschoot, Lovendegem, Zomergem, Nevele en Knesseloare. Doadeure krygt bykan hêel 't Meetjesland extra meugelikheedn vo nateure en landschap.

Neffest 't provinciebesteur en de gemêentebesteurn zittn ook verteegnwoordigers van de lokoale Polders en Woateriengn, de touristische en recreatieve verênigiengn, landbouworganisoaties, nateurverênigiengn, wildbeheer, de Provincioale visscherycommissie, verênigiengn vo cultuur en streekountwikkelienge in d'algemêne vergoarienge.
## Externe koppeliengn
* Meetjesland
* Tourisme Meetjesland 
* Regionoal Landschap Meetjesland
Dominicoann

thumb|’t Dominicoans kruus
**Dominicoann** vormn e bedelorde, die gesticht is in ’t begun van de 13e eeuwe.

De benoamienge komt van hunder stichter, den hillign Dominicus de Guzman, die d’ounrechtveirdige situoatie van oarme, zieke en oungeletterde menschn wilde verhelpn en enorm vele succes had me zyn preekn.

D’officiële benoamienge is 'predikheren'. Ze schryvn ‘o.p.’ achter hunder noame, d'ofkortienge van 'ordo praedicatorum'. De Dominicoann wierdn ook soms Jacobynn genoemd noa ‘t St.Jacobusklôoster in Parys, dat êen van hunder êeste klôosters was. 
thumb|left|150px|Den hillign Dominicus
Dominicus de Guzman stichtte ‘t êeste klôoster van zusters in 1207 in Prouille (Zuud-Frankryk) en ‘t êeste broederklôoster in 1215 in Toulouse. Olgauwe zound ’n zyn zusters en broeders in klêne groeptjes uut no de belangrykste steedn van Europa.

In Brugge wierd ’t Predikherenklôoster gesticht in 1234 ip e stik ground an de Langestroate, juste buutn de vroegere Oude Meulnpôorte. Da gebeurde met de steun van gravinne Johanna van Constantinopel.

Dominicus de Guzman is gestorvn in 1221 en begroavn in de St.Nicolaaskerke
in Bologna. 

In 1234 ist ’n hillig verkloard deur paus Gregorius IX.
Bredevoort

|thumb|Bredevoort
|-
|}
**Breevoort** (*[[Nederlands]]*: **Bredevoort**) is e vestiengestad in d'Hollandsche provinsje Gelderland, in de streke Achterhoek in 't ôostn an Duutsland. 't Makt dêel uut van de gemêente Aalten. Der weunn oungeveer 1.500 menschn (2023).

De toale da ze doa klappn is in feite e Nedersaksisch dialect, moa 't wordt ook Plat genoemd.

## Beziensweirdigheedn
* Sint-Joriskerke
* Binnestad 
* 
## Bekende inweuners van Breevoort
* Hendrikje Stoffels
* Nout Wellink

## Externe koppeliengn
* Officieeln site van Breevoort
* Plaatsengids
* AlleCijfers
30 Seconds to Mars

right|thumb|250px|30 Seconds to Mars in 2009
**30 Seconds to Mars** is nen Amerikoansn meziekgroep die algemêen wordt anzien als êen grootn rockband.

Ze bestoan ol sedert 1998 (in en andere bezettienge dan nu, ollêne Jared Leto en Shannon Leto zyn derby van 't begun) en zyn voo vele groepn en gitarisn e grôot voorbeeld.

In 2007 gienk 't er e nieuwe ploate kommn, mo 't is er nie van ekommn. 30 Seconds to Mars et ol twêe numers espeeld beistn nunder latsn tour en 't zittn were solo's in.
## Bezettienge
### Nu
* Jared Leto (zang en ritmegitaar, sedert 1998)
* Shannon Leto (drum, sedert 1998)
* Tomo Miličević (leadgitaar, sedert 2003)
* Tim Kelleher (bas, sedert 2007)

### Vroegerder joarn
* Solon Bixler (leadgitaar, 2001-2003)
* Matt Wachter (bas, 2001-2007)
* Kevin Drake (gitaar, 1981-1983)

## Albums

## Externe koppelienge
* Officiële site
Albert Saverys

[thumb|v.l.n.r. [Jozef De Coene me Stijn Streuvels, Albert Saverys en Arthur Deleu.]]
** Albert Saverys** (Deinze, 12 meie 1886 - Petegem-an-de-Leie, 29 april 1964) was e Vlamsche kunstschilder en decorateur.

Je volgde lesse an d'academie in Gent ounder andere by Jean Delvin en George Minne.

## Werk
Albert Saverys wordt dikwils gerekend by de derde groep van de Latemsche Schole.
Je debuteerde in de tradiesje van 't luminisme en je makte e korte expressionistische periode deure. Zyn werk doe peizn an 't fauvisme van de Fransche schilder Maurice de Vlaminck, moa je vound al gauwe e persôonlikke styl, gekenmerkt deur e vlotte maniere van schildern en eign kleurn. Je schilderde surtout landschappn van de Leiestreke, stillevens en blomstikkn.

In 1925 werkte Saverys ols decorateur en ountwerper van tapytn by de *Kortrykse Kunstwerkstede Gebroeders De Coene*, e Kortrykse firma die internationaal succes had met de productie van kwalitatieve Art Deco meubels in hout.

Saverys bereikte nationaal en internationaal den top in de joarn dertig, met exposiesjes in 't  Paleis vo Schone Kunstn in Brussel en goeie contactn me 't Belgisch Keuniengshuus, surtout me keuniginne Elisabeth.

## Casino Blanknberge
Round de joarn 1930 makte Albert Saverys drie grôte wandschilderiengn over de Zêeslag by Sluus in één van de zoaln van de de ton nieuwe casino van Blanknberge. De Saveryszoale is vernoemd noa de kunstenoare. 

## Externe koppeliengn
*Biografie
*St-John: Albert Saverys
12 meie

**12 meie** is den 132stn dag van 't joar (133stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 233 doagn toet 't ende van 't joar.

## Geboorn
* 1662 - Jan Frans van Bloemen, Vlamsche landschapschilder
* 1886 - Albert Saverys, Vlamsche kunstschilder
* 1983 - Axel Hervelle, Woalschn basketter
* 1992 - Melissa Depraetere, West-Vlamsche politica
## Gestorvn
* 1594 - Remi Drieux, bisschop van Lêeuwardn en Brugge
* 1699 - Lucas Achtschellinck, Brabantsche landschapschilder 
* 1884 - Bedřich Smetana, Tsjechische compositeur
Jef Lambeaux

[thumb|<center>Brabofonting ip de Grôte Markt in [Antwerpn]]
thumb|<center>De Menschelikke Driftn, reliëf in wit marmer in 't Jubelpark in Brussel
**Jef Lambeaux** (Antwerpn, 14 januoari 1852 – Sint-Gillis (Brussel), 5 juni 1908) was e Vlamsche neobarokke beeldhouwer. 

Ost 'n tien joar oud was giengt 'n noa d'Antwerpsche academie, woa dat 'n vuuf joar loater e prys vor expressie en anatomie won. Je krêeg lesse van beeldhouwer Geefs. Je werktege van 1879 tout 1881 in Parys in 't atelier van schilder Jan Van Beers woa dat 'n ook A. Rodin teegnkwam en M. Caudelier, die hem in beschermienge nam. Je kêerdege were noa Brussel in 1881 en je werktege doar in e museum van wassn beeldn. Zyn bezoek an Itoalië in 1882 bepoalde zyn verdere artistieke ountwikkelienge.

## Werkn
**De Kus* (1881), beeld in brons, Keuninklik Museum vo Schône Kunstn, Antwerpn
**'t Zot Lied* (1884), me saters en nimfn, die dikwils vôornkommn in zyn werk
**De Brabofonting* (1886) ip de Grôte Markt in Antwerpn met de Brabofigeure die 't hand van de reus wegsmyt en de woaternimfn die de woapnschildn van de stad droagn
**De Menschelikke Driftn* (1898), reliëf in wit marmer in 't Horta-Lambeauxpaviljoen in 't Jubelpark in Brussel
**De Triomf van de Vrouwe* (1901).
*Beeldn die de provincies *Ôost-en West-Vloandern* vôornstelln, an de Triomfboge (1905) in 't Jubelpark van Brussel
**Sint-Joris die de droake overwint*, beeld ip 't Sint-Joris Gildehuus in Antwerpn
*Verschillige borstbeelden, lik van H. Conscience en H. De Braekeleer.
*Beeldn in 't stadhuus van Leuvn
Zintuugngedicht

E **zintuugngedicht** is e gedicht woaby da je moet antwoordn ip de volgnde vroagn:
#most je 't kunn zien, hoe zoudt 't er ton uutzien? 
#most je 't kunn riekn, hoe zoudt 't ton riekn? 
#most je 't kunn proevn, hoe zoudt 't ton smoakn? 
#most je d'r kunn ankommn, hoe zoudt 't ton voeln? 
#most je 't kunn hôorn, hoe zoudt 't ton klienkn? 

Je schryft ton, me vuuf woordn, by ieder zintuug e dichtregel. Ip 't ende schryf je de slotregel achter de volgnde vroage: most je 't ounderwerp van je gedicht toevallig teegnkommn, wa zoudt 't ton doen.

## Vôorbeeld

**Vlaanderen**

*Vlaanderen lijkt op een klein koninkrijk,*
 
*Het ruikt naar vers gebakken frieten,*
 
*Vlaanderen smaakt naar echte chocolade,

*Het klinkt als een auto-ongeluk,
 
*Het voelt als een kookpot vol met water,*
 
*Vlaanderen verdwijnt in de mist.*
1852

1849 - 1850 - 1851 - **1852** - 1853 - 1854 - 1855
't Joar **1852** is 't 52e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;januoari
*14 - Jef Lambeaux, Vlamschn beeldhouwer
## Gestorvn
;januoari
*6 - Louis Braille, Franschn uutviender van 't brailleschrift, e lees- èn schryfsysthème vo blènde
1908

1905 - 1906 - 1907 - **1908** - 1909 - 1910 - 1911
't Joar **1908** is 't 8e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
## Gestorvn
;juni
* 5 - Jef Lambeaux
Patrick Riguelle

[thumb|Patrick Riguelle in [Blanknberge]]
**Patrick Riguelle** (Ukkel, 5 februoari 1962) is e Vlamsche muzikant en zanger.

Ost 'n an zyn zes joar als astmapatiënt noa 't Preventorium in Den Hoane most, verhuusde hêel de familie van Ukkel noa Blanknberge.

In 't Preventorium kwam Riguelle in contact met de Kuifjestrips van Hergé en je was gefascineerd deur de figeure van kapiting Haddock. Ook films lik *20.000 Leagues Under The Sea* en *Moby Dick*, me Gregory Peck, werktegen ip zyn imaginoatie en je wilde zelve ook kapiting wordn. Me zyn moatn giengt 'n zeiln in Blanknberge.

Ost 'n Pete Townshend, gitarist van The Who, ip tv bezig zag, was 't droomn van e job ip 't woater al met e ki gepasseerd en de muziek kwam in de plekke. Zyn liefde vo de zêe is wel gebleevn. 
## Muziekcarrière
*Riguelle was zanger by de folkgroep Kadril. In 1994 kwam de cd *Nooit met krijt* uut en in 1996 *Kadril Live*. 
*In 1997 wierdn Patrick Riguelle en Jan Hautekiet gevroagd  in 't  Gemêenschapscentrum Candelaershuys in Ukkel vor e duoconcert te speeln me repertoire van Jacques Brel. Binst speeldegen z'ook nummers van hunder favoriete songwriters, lik Costello, John Cale, Peter Hammill... 
*In 1998 kwam *A Minor Thing* uut, e cd met hunder lievelingsnummers, allêne me stemme en piano. 
*In 2001 volgde *Red Harmony* met e rocksound in plekke van chansons. 
*In 2002 maktegen ze *Dielectric Union*, e cd vul met eign werk. 
*Vanof september 2008 zyn Jan Hautekiet en Patrick Riguelle ip tournee met de show *Un Premier Amour*. De titel verwyst noa 't lied met de zelfste noame van Isabelle Aubret, woamee dat de zangeresse in 1962 vo Frankryk 't songfestival gewonn het. Riguelle & Hautekiet briengn een ode an 't Fransche chanson, in al zyn facettn me liedjes van zangers lik Jean Sablon, Johnny Hallyday, Bourvil, Charles Aznavour, Henri Salvador, Boris Vian, Patachou, Mistinguette, Arletty moar ook Michel Polnareff, Robert Charlebois, Jacques Dutronc, Daniel Balavoine en Serge Gainsbourg.

Riguelle is sedert 1999 de belangrykste zanger van *De Laatste Showband*, 't vast orkest van *De Laatste Show*, e talkshow ip de Vlamsche televisiezender één.

## Externe koppelienge
* Zyn website
* Website tegoare me Jan Hautekiet
Atlant

thumb|<center>Atlantn vo de Palazzo Davia Bargellini in Bologna
Een **atlant** is e piloare in de vorm van e vint die e gebouw oundersteunt. De noame atlant komt van Atlas, e figeure uut de Grieksche mythologie, die 't hemelgewelf ip zyn schoern droagt.  

In de Romeinsche architecteure wordt den atlant ook *telamon* genoemd. 

De vrouwelikke variant van den atlant is de karyatide.
Stêenbrugge

thumb|<center>Hillig-Herte-en-Sint-Philippuskerke in Stêenbrugge
thumb|<center>Sint-Trudohofstee
**Stêenbrugge** is e wyk in 't zuudn van Assebroeke, dêelgemêente van Brugge. 't Zudelik gedêelte van Stêenbrugge ligt in d'agglomeroatie van Brugge moa wel ip 't groundgebied van de gemêente Ôostkamp.

Stêenbrugge wierd vroeger *Odegem* genoemd moa sedert 1800 wordt die noame nie mi gebruukt. D'oudste vermeldienge is *Otinghem* in 1038. In 1275 wordt de noame *Stêenbrugge* vo 't êest vermeld.

## De noame
De noame Stêenbrugge herinnert an twi bruggn die nu nie mi bestoan: De *cleene Steene brugghe* lag over ‘t St.-Trudoledeken, die langs de St.-Trudoabdye vloeide en uutkwam in de riviere de Reie, en de *groote Steene brugghe* lag over de riviere de Reie. D’herinnerienge an de St.-Trudoabdye blêef in Stêenbrugge bewoard in de St.-Trudostroate, ‘t Sint-Trudoledeken en de Sint-Trudohofstee.

## Beziensweirdigheedn
*De Sint-Pietersabdye, e neogotisch bouwwerk uut 1879, met de parochiekerke Hillig-Herte-en-Sint-Philippus.
*De Sint-Trudohofstee, die vroeger bezit was van de Sint-Trudoabdye
*'t Stedelik Brugs Kerkhof, ountstoan ip 't ende van de 18e êeuwe, omdat er vo hygiënische redens nie mi mocht begroavn wordn in de binnstad. 't Is één van d'oudste kerkhoovn van België. D’r liggn e hêel dêel gekende Bruggeliengn begroavn. Ipvallende monumentn zyn de groavn van dichter Guido Gezelle, de beeldhouwers Hendrik en Gustaaf Pickery en de neogotische grafkapelle van de Brugse bisschoppn. De markantste groavn zyn angeduud met e klêen stintje met e cyfer.
*'t Kastêel Kevergem, geleegn by 't kanoal Gent-Brugge ip 't groundgebied van Ôostkamp.
*Touristisch wandelpad langs verschillige abdyen ip den oudn yzern weg (spoorlyne 58 Brugge-Eeklo-Gent). Die lyne wierd in de joarn tjestig van de 19ste êeuwe angeleid. In juni 1863 is de verbiendienge Moaldegem – Brugge gerealiseerd. D'r was e stoatie in Stêenbrugge. In 1959 is de sectie Brugge - Êeklo ipgedoekt vo reizigersverkêer. Tusschn 1962 en 1970 hen ze de spoorn tussen Stêenbrugge en Donk (Moaldegem) weggedoan. De verloatn beddienge groeide toe me struukn en kruudn, moa de steedn Brugge en Damme hen ton 't initiatief gepakt vo d'r een educatief wandel-en villopad van te moakn. In 1995 is 't beheer overgepakt deur de provincie en 't krêeg de noame *Abdyenroute*.

## Zied ook noa
*Sinte-Pietersabdy (Oednburg)
Els De Rammelaere

thumb|Els De Rammelaere

**Els De Rammelaere** (Tielt, 12 april 1969) is e West-Vlamsche politica vo den N-VA.

Z' is de dochter van Luc De Rammelaere en Josiane Yde. Z'erfde de politieke microbe van heur voader, die an zyn 23 joar VU-gemêenteroadslid gekommn is in Tielt en scheepn was tusschn 1982 en 1988. Je was kabinetsmedewerker van Hugo Schiltz, in dien tyd minister van Begrôtienge. 

Els De Rammelaere lêerde vôort vo licentioat in de Rechtn en z' is avocoat. Zy en heur vint Dominique De Ruyck hen e zeuntje Mats (°2002) en e dochtertje Anaëlle (°2005). Van 2007 toet 2010 was ze volksverteegnwoordiger in de Koamer.

Els De Rammelaere is d'êeste vrouwelikke burgemêester van Tielt.

## Politieke carrière
*Gemêenteroadslid in Tielt sedert 2001
*Lid van de Koamer van Volksverteegnwoordigers van 2007 toet juni 2010 
*Schepen van Cultuur en Mobiliteit in Tielt sedert 2007
*Lid partybesteur en partyroad van den N-VA
*Burgemêester van Tielt sins 2 januoari 2013

## Externe koppelienge
* www.tielt.be/burgemeester
Giambologna

thumb|Portret van Giovanni da Bologna deur Hendrick Goltzius (1558-1617)
**Giambologna**, echte noame Jean de Boulogne, ook gekend ols Giovanni da Bologna, (Dowoai, 1529 – Firenze, 13 ogustus 1608), was e Vlams-Italioans maniëristischn beeldhouwer. Je domineerde de beeldhouwkunst van 't ende van de 16e en 't begun van de 17e eeuwe en vormde in feite den overgank tusschn Michelangelo en Gian Lorenzo Bernini. J’had e grôotn invloed ip d’ountwikkelienge van de Barok.

Giovanni da Bologna is geboorn in Dowoai in Frans-Vloandern. Je krêeg z’n ipleidienge van de Vlamschn beeldhouwer Jacques Dubroeucq. 

Round 1554 vertrokt ‘n noar Italië en studeerde twi joar in Rome. 

In Firenze, ip z’n weg were no Vloandern, wierd 'n ountdekt deur de kunstkenner Bernardo Vecchietti, die hem ounderhield vo zyn studies doa vôort te kunn loatn zettn. 

Achter twi joar krêegt ‘n zyn êestn ipdracht van de Medicigrôothertoogn. Je blêef in Firenze in dienst van de Medici tout an z’n dôod.

## Zyn werk
Giambologna makte veel beeldn vo fonteinn lik de Neptunus in Bologna (1567) en vo de Medicivilla’s en hoovn. Zyn Merkurius (Firenze, Museo nazionale del Bargello), woavan dan d’r verschillige uutvoeriengn bestoan, was ook bedoeld ols versierienge van e fontein.

Ofbeeldienge:Florence Rape of the Sabine Women 1.jpg|Roof van de Sabinn (Firenze, Loggia dei Lanzi)
Ofbeeldienge:Giambologna herculesenesso.jpg|Hercules en de Centaur (Firenze, Loggia dei Lanzi)
Ofbeeldienge:Fontneptbologne 082005.jpg|Neptunus (Piazza Nettuno in Bologna)
Ofbeeldienge:Firenze-piazza signoria statue07.jpg|Cosimo I de' Medici (Piazza della Signoria, Firenze)
Hérault

**Hérault (34)** is e departement in de regio Occitanie in't zuud'n van Vrankryk. 't Es genoemd noa de gelyknoamige riviere. Inweuners van Hérault wordn *Héraultais* genoemd.

## Geschiedenisse
't Departement Hérault es één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de Fransche Revoluusje, de vierde moarte 1790. 't Es e gedêelte van de vroegere provinsje Languedoc.

## Geografie
thumb|300px|left|De drie arroundissementn van den Hérault
Den Hérault ligt an de Middellandse Zêe. 't Grenst an de Fransche departementn Aude in't zuudwestn, de Tarn en Aveyron in't nôordwestn en de Gard in't nôordôostn.

Hérault bestoat uut drie arroundissementn (Montpellier, Béziers en Lodève) en et 25 kantongs en 342  gemêentn. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn Montpellier, Béziers, Sète, Agde en Lunel. 

De langste riviern van't departement zyn den Hérault zelve en ôok den Aude, den Orb, de Libron, de Mosson, de Lez en de Vidourle. Êen van de bekendere bergn in't gebied es de Pic Saint-Loup. Der zyn ôok teffrente kloovn lyk de Gorges de l'Hérault mè ounder and're de Gorges de la Vis en de Gorges de la Dourbie. Bekend es ôok de Grotte des Demoiselles en Chaos de Montpellier-le-Vieux. In den Hérault lig 't Regionoal nateurpark van d'Ôoge Languedoc (*Haut-Languedoc*).

## Externe koppelienge
* Site van de prefecture van den Hérault
1608

1605 - 1606 - 1607 - **1608** - 1609 - 1610 - 1611
't Joar **1608** is 't 8e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
* Deurda zyn moeder ip stervn ligt kêert Peter Paul Rubens were nor Antwerpn. Je wordt officiëel stadsschilder en ountwerper vo de Officina Plantiniana (Plantin & Moretus).
* Samuel de Champlain, Frans kolonisator, sticht de stad Québec.
## Geboorn
;juli
*13 - Ferdinand III (HRR)
## Gestorvn
;ogustus
* 13 - Giambologna, Vlams-Italioanschn beeldhouwer
Petegem-an-de-Leie

**Petegem-an-de-Leie** is e dorp in Zandig-Vloandern in de provincie Ôost-Vloandern en sedert 1971 e dêelgemêente van de stad Deinze. Petegem-an-de-Leie ligt an de zuudkant van de Leie. 't Dorp is vergroeid me Deinze zelve dat an den overkant van de riviere ligt.

Toet in 1963 was de noame simpelweg *Petegem*, moa 't achtervoegsel is toegevoegd vo 't verschil te kunn moakn me 't viftien km zudelikker geleegn Petegem-an-de-Schelde, ook in Ôost-Vloandern.
Zandig-Vloandern

[thumb|<center>[Assebroeke in Zandig-Vloandern]]
**Zandig-Vloandern**, ook **Vlamsche zandstreke** of **Houtland** genoemd, is e geografische streke in Vloandern in 't Nôordelik dêel van de provincies West- en Ôost-Vloandern. 

De streke grenst in ’t nôordn an de Polders. 
't Gebied omvat 't West-Vlamsche Houtland, 't Meetjesland, 't Gentsche en Lokersche Houtland, 't Woasland en Klêen-Brabant.
Benvenuto Cellini

[thumb|Buste van Benvenuto Cellini ip de [Ponte Vecchio, Firenze]]
**Benvenuto Cellini** (Firenze, 3 november 1500 – Firenze, 13 februoari 1571) was ‘n Italioanschn goudsmed en beeldhouwer en e belangrykn maniërist. Je schrêef ook zyn autobiografie. Je reisde vele en over die reizn schrêeft ‘n gêestige versloagn me fantastische verhoaln. 

## Zyn jeugd
Benvenuto Cellini is geboorn in Firenze. Zyn ouders woarn Giovanni Cellini, e musicus die muziekinstrumentn makte, en Maria Lisabetta Granacci. Ze woarn achttien joar getrouwd vo dan z’under êeste kiend han. Benvenuto was under twidde kiend.

Zyn voader wilde da Benvenuto mee muziekinstrumentn zou moakn, mo j’ha mêer interesse vo metoal. An z’n viftien joar mocht 'n in de lêer goan by de goudsmed, Antonio di Sandro, bygenoamd Marcone. 

An z’n zestien joar most ‘n vluchtn uut Firenze achter e stroatgevecht. J’ountvluchtte z’n straffe deur vo zes moandn no Siena te verhuuzn, woa dat ‘n werkte vo de goudsmed  Fracastoro. 

Achter Siena vertrokt ie no Bologna, woa dat ‘n flute speelde en hem ook verbeterde ols goudsmed. An z’n negentien joar, achter e verbluuf in Pisa en Firenze, vertrokt ie no Rome. 

## Zyn werk
thumb|Cellini's ''Saliera'', gemakt in Parys, 1540-1543
thumb|200px|left|Perseus met de kop van Medusa
Je werkteg' in Parys vo Frans I. Van da werk blêef ollêne over: e grôot bas-reliëf in brons 
uut 1542-43 me de Nimf van Fontainebleau  (Louvre Parys), en e goudn zoutvat (La saliera) uut 1540-43 me Neptunus en Amphitrite die in under blôotn tegenover makkoar zittn (Kunsthistorisches Museum, Wenen). In 2003 is 't gestooln uut 't Kunsthistorisches Museum, moar in 2006 weregevoundn. 

Vo den hertog van Toscane, Cosimo I de' Medici, miekt ie Perseus, die de kop van Medusa omhoge houdt, te zien in de Loggia dei Lanzi, de beroemde beeldngalerye ip de Piazza della Signoria in Firenze.
Oeigoern

[thumb|En Oeigoersche [vrouwe]]
thumb|Oeigoersche vrouwe mè kiend

D' **Oeigoern** zyn e Turks vook die grôotndêels in de Chineesche regio Xinjiang weunn. 't Zyn in hêel de weireld e goeie 9,2 meljoen Oeigoern, woavan dan der 8,8 uut Xinjiang kommn. Ze koutn e Turksche toale, 't Oeigoers. 

## Geschiedenisse
Tusschn 700 en 840 achter Christus bouwdn d'Oeigoern en grôot ryk uut in Centroal-Azië, van 't Aralmeer toet in wuk da nu Mongolië is. Da ryk viel doarachter uut makoar en in Mongolië woarn ze buutn ebusteld deur de Kirgiezn, woarachter dan ze ollêne nog in 't westn van wuk da nu China is (Ôost-Turkestan, deur China Xinjiang enoemd), overblêevn. In 1209 gaavn ze nunder over an de Mongooln (Djenghis Khan), mo ze blêevn grôotndêels ounofhankelik. 

Mahmud al-Kashgari was een Oeigoersche weetnschapper en toalkundign uut d'elfste êeuwe en zoudt den oudst bekendn *turkoloog* zyn.

'n Invloed van de Chineezn is mor in d'achttienste êeuwe begunn, toune an de Mantsjoes nunder ounderwierpn. Ze zyn wel nog twi kirs en endetje ounofhankelik ewist (met steun van de Sovjet-Unie), in 1933 en tusschn 1944 en 1949, toet an de communistn (Mao en zyn *Volksbevrijdingsleger*) an de macht kwaamn en 't gebied overnoamn (en e joar doarachter 't zeste dein in Tibet).

## Geloof
D'Oeigoern zyn sedert de vichtienste êeuwe Moslims.

## Recente ounderdrukkieng

D'Oeigoern zyn êen van de minderheidsvokern die deur de Chineeschn overheid erkend zyn, mo dadde is nie an vele te zien. 'n Overheid tracht voun de *Xinjiang Oeigoersche autonome provinsje* te sinificeern (*verchineezn*), deur Han-Chineezn (*echte* Chineezn) no doa te loatn verhuuzn (deur ze tien joar gin belastiengn te loatn betoaln en ze werk te geevn), lesse in 't Oeigoers te verbiedn. Oek de economische en industriële groei van de provinsje (oek deur investeriengn van China, die doa olie en goaze wulln bôorn) zorgn dervôorn da de posiesje van nunder toale en cultuur verslichtert. In de grôte steejn (lik 'n oofdstee Ürümqi), zyn de Han-Chineezn in 'n mêerderheid, in 't totoal is 't percentage Oeigoern 45%, Han 41% en aar vokern 14% (bevôorbeeld Kazakkn). D'ounderdrukkienge is voogns *Human Rights Watch* nog verslichterd achter d'ansloagn up 11 september 2001 in de Verênigde Stoatn. Olles die teegn d'Oeigoern gebeurt, is voogns de Chineezn ouderdrukkienge van Islamitische terroristn. Toune a 't de Olympische vlagge in Xinjiang passirde, krêegn d'Oeigoern huusarrest omdan der ollêne mo *echte* Chineezn in beeld zoudn kommn. 

D'organizoasjes die en ounofhankelikkn stoat wulln moakn van Xinjiang (Ôost-Turkestan of Oeigoerstan), stoan up de lyste van terreurgroeperiengn. In 2008 en 2009 zyn der, oundermêer up 'n êestn dag van d'Olympische Speeln van Peking, êentige ansloagn ewist.
Petegem

*Wortegem-Petegem: e gemêente in Ôost-Vloandern
*Petegem-an-de-Schelde, e dêelgemeente van Wortegem-Petegem
*Petegem-an-de-Leie, e dêelgemeente van Deinze
*Arne Van Petegem, e muzikant (Styrofoam)
*Peter Van Petegem, e Vlamsche coureur
Wouter De Vriendt

thumb|Wouter De Vriendt
**Wouter De Vriendt** (Ostende, 22 juni 1977) is e West-Vlamsche politieker. Den tienstn juni 2007 is 'n verkoozn als volksverteegnwoordiger in de kieskrieng West-Vloandern vo Groen!.

J'is licentioat in de politieke weetnschappn van ipleidienge. Achter zyn studies deed 'n ounderzoek nor Europeesche politiek en internationale soamnwerkienge. Doarachter het 'n drie joar vo Groen! gewerkt ip 't nationaal secretarioat in Brussel. Vo dat 'n volksverteegnwoordiger verkoozn was, het 'n als administrateur gewerkt in 't Vlams Parlement.

Je weunt in Ostende, woa dat 'n ook gemèinteroadslid is.
## Politieke carrière
*Groen! gemèinteroadslid in Ostende sedert 2007
*Lid Koamer van Volksverteegnwoordigers sedert 2007
*Lid commissie vo Buutnlandsche Betrekkiengn (effectief) 
*Lid commissie vo Sociale Zaakn 
*Lid commissie vo Landsverdedigienge 
*Lid commissie Handels- en Economisch Recht 
*Lid adviescommissie Europeesche Zaakn 
*Lid adviescommissie Globaliserienge 

## Externe koppelienge
* Website van Wouter De Vriendt
Donatello

[thumb|<center>Zyn standbeeld an ‘t [Uffizi in Firenze]]
**Donato di Niccolò di Betto Bardi**, Donatello genoemd, (Firenze, 1386 - Firenze, 13 december 1466), was ‘n Italioanschn beeldhouwer uut de vroege Renaissance. Je was êen van de grotste beeldhouwers in Firenze vo Michelangelo en styf geirn gezien deur Cosimo en Lorenzo de' Medici. 

## Zyn leevn
Donatello was e lêerlink van Lorenzo Ghiberti. Je werkteg' ollêne an de figeurn van de profeetn, die round 1425 in de nissn van de Campanile van Giotto gezet wierdn. Je makte z’in e krachtige, realistische styl me karikaturoale oanzichtn me sterk getêeknde trekkn. Ze zyn geklid in zwoare draperien me diepe plôoin. 

De gratieuze Florentynsche gêest is te zien in zyn Sint-Joris.

Je vertrok ênigte joarn no Rome, mor in 1433 ist ’n weregekêerd en je makte ton e bronzn beeld van David met ’n hoedje me blommn, vo den êeste ki sedert den Oudheid ofgebeeld in zyn blôotn. 

Je versierde de prikstoel van de dom in Prado me kienderfigeurn en ook de orgelgalerye (cantoria) van de Santa Maria del Fiore in Firenze.

Van 1443 tout 1453 was Donatello in Padua, woa dat ’n e standbeeld miek van Gattamelata ip z'n peird, ’t êeste belangryk bronzn peirdestandbeeld sedert den Oudheid. Donatello liet hem vo da werk inspireern deur e standbeeld van Marcus Aurelius in Rome. Gattamelata was ipperbevelhebber gewist van de Venetioansche strydkrachtn en gestorvn in 1443.

In de twiddn helft van de 15e eeuwe is Donatello weregekêerd no Firenze. Je was e mêester in ol de techniekn van zyn kunst en je kost styf goed de menschelikke gevoelns were geevn, lik in de figeure van Maria Magdalena in hout, en ôok in ’t bas-reliëf van de Kruusofnoame ip de prikstoel van de San Lorenzo.

Donatello is begroavn in de crypte van de kapelle van de Basilica San Lorenzo in Firenze.
Vrede van Münster

[thumb|300px|[Europa achter de Vrede van Westfalen in 1648]]

thumb|300px|''De ratificoasje van het verdrag deur de Spoansche en Nederlansche ounderhandeloars (Gerard ter Borch, 1648)

De **Vrede van Münster** wos a verdrag dan de Noordelikke Nederlandn en Spanje in 1648 ofgeslootn hèin. Da wos e mylpoale en één van de belangrikste gebeurtenissn in d'Ollandsche geschiedenisse omda vanof da moment Spanje de Republiek der Verenigde Provinciën officieel lik soevereine stoat erkende.

't Verdrag wos en ounderdeel van de Vrede van Westfalen da en ende makte zowel an den Tachtigjoarign Oorloge lik an den Dertigjoarign Oorloge.

## De Republiek in upstand
Den Tachtigjoarign Oorloge (1566-1648) wos 'n upstand van de Lege Landn tegen 't Spoans Ryk ounder de Habsburgers.

In 't begun koste Spanje den upstand neresloan. Moar in 1572 hèin de woatergeuzn styf gemakkelyk Den Briel keunn inpakkn, en vanof toun nam de rebellie ollene moa toe. Binst dienen upstand zyn de Noordelikke Nederlandn *de facto* ounofhankelik gekommn. Deur hunder succesvulle handelsvlootn én deur de massoale emigroasje van de meer gegoede inweuners vanuut de  Zudelikke Nederlandn - in veel steejn vruuzde 50% tout 90% van de bevolkienge na 't Noordn - makten ze zynder in 't Noordn e periode van economische, weetnschappelikke en culturele groei mei, dan ze de Goudn Eeuwe noemn. In die 17e eeuwe wos de Republiek nen echtn weireldmacht.

Oundertusschn bleevn de Zudelikke Nederlandn (wuk da nu à peu près correspondeert mèi Belgje, Luxemburg en 't noordn van 't Fransche) ounder de Spoansche Krone. De Republiek hèit dikkers geprobeerd vo de Spanjoardn weg te joagn moar dat es heur noois nie gelukt. In de letste joarn van 'n oorloge vochtn de Fransche en de Republiek zelfs t'hope tegen de styf verzwakte Spoansche troepn. Tegen 1648 woarn hele stikkn van de Zudelikke Nederlandn bezet deur 't Fransche.

## Ounderhandeliengn en vrede
De vredesounderhandeliengn begostn in 1641 in de steejn Münster en Osnabrück (nu in Duutsland). De Republiek mochte meidoen an de vredesbesprekiengn, ol wos ze zy nog osan nie formeel erkend lik apart land. Zelfs Spanje dei doa nie moeilik over. In januoari 1646 arriveerdn acht Ollandsche vertegenwoordigers in Münster vo te begunn an d'ounderhandeliengn. De Spoansche gezantn han grote bevoegdheedn gekreegn van den Spoansch keunienk Filips IV, die ol joarn probeerde vo vrede te sluutn. 

Up 30 januoari 1648 gerochtn de deelnemers tout en akkoord en den tekst van 't akkoord goenk na Den Haag en Madrid voe d'oundertekenienge. Den vichtienstn meie wos de vrede officieel getekend. Vanof da moment wos Olland erkend lik ounofhankelik land.
1648

1645 - 1646 - 1647 - **1648** - 1649 - 1650 - 1651
't Joar **1648** is 't 48e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
*30 januoari: Vrede van Münster oundertekend, da makte en ende an den Tachtigjoarign Oorloge
1386

1383 - 1384 - 1385 - **1386** - 1387 - 1388 - 1389
't Joar **1386** is 't 86e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
*Giovanni di Bicci de' Medici trouwt me Piccarda Bueri. 
;februoari
*15 - Filips den Stoutn, hertog van Bourgondië en groaf van Vloandern, richt in Rysel e road- en reeknkoamer vo Vloandern ip. 
## Geboorn
*Donatello
## Gestorvn
1466

1463 - 1464 - 1465 - **1466** - 1467 - 1468 - 1469
## Gebeurtenissn
* Pieter Bladelin, roadgever van Filips den Goein en schatbewoarder van d'Orde van et Gulden Vlies verheurt zyn eigndom, 't Hof Bladelin in Brugge an d'Italioansche bankiersfamilie de Medici, de belangrykste geldschieters van de Bourgondische hertoogn.
;ogustus
* 25 - Karel den Stoutn lat de stad Dinant plundern en platbrandn omda de Luukenoars hunder nie willn nere leggn by de Vrede van Sint Truudn, die oundertekend was in december 1465. Karel versloeg ton de Luuksche troepn die hunder verzettegen teegn 't gezag van hunder prinsbisschop Lodewyk van Bourbon.
## Gestorvn
;december
* 13 – Donatello
1680

1677 - 1678 - 1679 - **1680** - 1681 - 1682 - 1683
[thumb|Graf van Gian Lorenzo Bernini in de Basilieke van Santa Maria Maggiore in [Rome (stee)|Rome]]
't Joar **1680** is 't 80e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurteniss'n
* De Comédie-Française wordt ipgericht by decreet van Lodewyk XIV.
## Gestorvn
;november
* 28 - Gian Lorenzo Bernini, Italioanschn beeldhouwer, architect en kunstschilder
9 moarte

**9 moarte** is den 68stn dag van 't joar (69stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 297 doagn toet 't ende van 't joar.
## Geboorn
* 1454 - Amerigo Vespucci, Italioanschn oentdekkiengsreiziger
* 1668 - Augustin Coppens, kunstnoare van de Zuudelike Nederlandn
* 1923 - André Courrèges, Fransche mode-oentwerper
* 1927 - Johan Ballegeer, West-Vlamsche jeugdschryver
* 1927 - Will Ferdy, Vlamsche zanger
* 1932 - Heere Heeresma, Hollandsche schryver 
* 1942 - John Cale, Welshe rockmuzikant.
* 1943 - Bobby Fischer, Amerikoansche schoakgrôotmêester 
* 1964 - Juliette Binoche, Fransche actrice
* 1970 - Robert Mosuse, Vlamsche zanger 
## Gestorvn
* 2004 - Albert Mol (87), Hollandschn acteur
* 2011 - Jacky Brichant (80), Belgische tennisser
* 2014 - Gerard Mortier (70), Vlamschn operadirecteur
Leonees

thumb|251pxthumb|251pxEt **Leonees** es e Romoansche toale, da wil zeggn dat et ofstamt van et Latyn, de toale die de Romeinn meegebrocht en. Z'es nauwe verwant an et Spoans en et Portugees. Tegoare met Asturisch en Mirandees makt de toale dêel uut van de Asturo-Leoneesche toaln. Deur Castilië en León, één van de autonome gemêenschappn van Spanje, is de toale wettelik beschermd. 
## Sprekers
Leonees wordt deur circa 25.000 menschn geklapt in de Spoansche provinciës León, Zamora en in de streke van Bragança in Portugal.

## Referensjn



## Biblio

* Menéndez Pidal, R.: "El dialecto Leonés". Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, 14. 1906.
* García Gil, Hector (2010). «El asturiano-leonés: aspectos lingüísticos, sociolingüísticos y legislación». Working Papers Collection. Mercator Legislation, Dret i legislació lingüístics. (25). ISSN 2013-102X.
* Academia de la Lengua Asturiana«Normes ortográfiques». 2005. ISBN 978-84-8168-394-3.
* García Arias, Xosé Lluis (2003). Gramática histórica de la lengua asturiana: Fonética, fonología e introducción a la morfosintaxis histórica. Academia de la Llingua Asturiana. ISBN 978-84-8168-341-7.
* González Riaño, Xosé Antón; García Arias, Xosé Lluis (2008). II Estudiu sociollingüísticu de Lleón (Identidá, conciencia d'usu y actitúes llingüístiques de la población lleonesa). Academia de la Llingua Asturiana. ISBN 978-84-8168-448-3.
* Galmés de Fuentes, Álvaro; Catalán, Diego (1960). Trabajos sobre el dominio románico leonés. Editorial Gredos. ISBN 978-84-249-3436-1.
* Linguasphere Register. 1999/2000 Edition. pp.&nbsp;392. 1999.
* López-Morales, H.: “Elementos leoneses en la lengua del teatro pastoril de los siglos XV y XVI”. Actas del II Congreso Internacional de Hispanistas. Instituto Español de la Universidad de Nimega. Holanda. 1967.
* Staff, E. : "Étude sur l'ancien dialecte léonnais d'après les chartes du XIIIÈ siècle", Uppsala. 1907.
* Gessner, Emil. «Das Altleonesische: Ein Beitrag zur Kenntnis des Altspanischen».
* Hanssen, Friedrich Ludwig Christian (1896). Estudios sobre la conjugación Leonesa. Impr. Cervantes.
* Hanssen, Friedrich Ludwig Christian (1910). «Los infinitivos leoneses del Poema de Alexandre». Bulletin Hispanique (12).
* Krüger, Fritz. El dialecto de San Ciprián de Sanabria. Anejo IV de la RFE. Madrid.
* Morala Rodríguez, Jose Ramón; González-Quevedo, Roberto; Herreras, José Carlos; Borrego, Julio; Egido, María Cristina (2009). El Leonés en el Siglo XXI (Un Romance Milenario ante el Reto de su Normalización). Instituto De La Lengua Castellano Y Leones. ISBN 978-84-936383-8-2.

## Externe koppelienge
* Héctor García Gil. Asturian-leonese: Linguistic, Sociolinguistic and Legal Aspects
* Asturian Language Academy
* González i Planas, Francesc. Institutum Studiorum Romanicorum «Romania Minor». The Asturleonese Dialects.
* La Caleya Cultural Association.
* Furmientu Cultural Association.
* Faceira Cultural Association.
* El Teixu Cultural Association.
Ôostveld

*Ôostveld (Oelem): e wyk in Oelem, dêelgemêente  van de West-Vlamsche gemêente Beirnem.
*Ôostveld (Eeklo), e wyk in d'Ôost-Vlamsche stad Eeklo
Ôostveld (Oelem)

thumb|Tinhoutstroate 111
't **Ôostveld** is e wyk in 't ôostn van Oelem, round de Tinhoutstroate, teegn Knesseloare.

De zusters apostolinnen van Oelem bouwdn der e kapelle in 1890. 

In 1911 wierd de wyk deur 't bisdom Brugge erkend als zelfstandige parochie. Den 8stn december 1912 wierd den êeste stêen geleid van de Sint-Petruskerke en d'inwydienge gebeurde den 8stn december 1913. De parochie is gesticht ip vroage van de beweuners van 't Ôostveld omda de Sint-Lambertuskerke te verre was. De pastorie by de kerke is gebouwd in neo-Brugsche styl.

In 1954 is de klôosterschole gemoderniseerd en in 1968 't klôoster zelve. 
thumb|left|Pastorie by de kerke
1599

1596 - 1597 - 1598 - **1599** - 1600 - 1601 - 1602
't Joar **1599** is 't 909 joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
;april 
* 18 - Albrecht en Isabella trouwn vo de kerke in Valencia. 
;september
* 8 - Albrecht en Isabella, de nieuwe aartshertoogn, wordn fêestelik ountvangn in Brussel. Surtout Isabella is styf geirn gezien deur 't volk.
## Geboorn
;moarte
* 22 – Antoon van Dyck
;september
* 25 - Francesco Borromini
1667

1664 - 1665 - 1666 - **1667** - 1668 - 1669 - 1670
't Joar **1667** is 't 67e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|Belegerienge van [Kortryk binst de Devolutieoorloge]]
;meie
*7 - Lodewyk XIV, keunienk van Frankryk, eist dat de Spoansche keunienk ofstand doet van Brabant, Limburg, Antwerpn, Gelderland, Luxemburg, Namen, Henegouwn, Kortryk en Artesië. Volgens 't devolutierecht zou Maria Theresia, de Spoansche vrouwe van Lodewyk recht hen ip d'erfenisse van da gebied.
* 8 - Begun van de devolutieoorloge tusschn Frankryk en Spanje, uutgevochtn ip 't groundgebied van de Spoansche Nederlandn.
*De Fransche bezettn Armentiers (24 meie), Binche (31 meie), Sint-Winoksbergn (5 juni), Veurne (12 juni), Charleroi (2 juni), Doornik (15 juni), Douai (6 juli), Kortryk (18 juli), Oudenoarde (31 juli), Rysel (27 ogustus) en Aalst (12 september). Allêne moa Dendermonde kan an de Fransche belegerienge weerstoan deur d'omgevienge ounder woater te loatn loopn. De Fransche betrekkn hunder wienterkwartiern round de steedn Gent en Brugge.
;juli
*31 - De Vrede van Breda wordt geslootn, e verdrag tusschn de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën, Iengeland, Frankryk en Denemarkn. Doadeure komt er een ende an de Twiddn Iengels-Hollandschn Oorloge. 
## Geboorn
;juni
*2 - Jan Claudius de Cock, Vlamsche têeknoare, graveur, beeldhouwer en dichter 
## Gestorvn
;januoari
*27 - Gregorius van St-Vincent, Brugsche jezuïet, die weireldbekend wierd als wiskundige
;ogustus
* 2 - Francesco Borromini, Italioansche barokarchitect
8 februoari

**8 februoari** is den 39stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 326 doagn (327 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
## Geboorn
* 1888 - Giuseppe Ungaretti
* 1948 - Martin De Jonghe
* 1969 - Nathalie Muylle, West-Vlamsche politica
## Gestorvn
* 1250 - Robert I, groaf van Artois
Jenny Tanghe

thumb|IJf Blokker, Jenny Tanghe en Arthur van den Eynde bist d'ipnamen voe't televisieprogramma ''Barend is weer bezig!'' in 1972

**Jenny Tanghe** (Manage, 15 september 1926 - Gent, 11 moarte 2009) wos e Vlamsche actrice. Z'is bekend erocht deur televizjeprogramma's op 'n VRT, e surtout deur neur rolle in de serie Wij, Heren van Zichem.

## Neur leevn
Jenny Tanghe wos ebôorn in de Woaln. Neur ouders woarn pertang afkomstig van Ostende, moa neur voader werkte an 't spôor en e wos overeplatst na Enegouwn. Neur êeste rolle krêeg ze in Gent by de 
Minardschouwburg toun da ze nog moa 16 wos; ze zochtn etwien die Ostensch koste klappn. Jenny Tanghe groeide op in Gent. Loater van tyd studeerde ze doa an 't Koninklijk Muziekconservatorium, en ouk an Studio Herman Teirlinck in Antwerpn.

## Bekende tv-rolln
**Jeroom en Benzamien*, Mère Superieur
**De Filosoof van Haeghem*, Koletje Kambeel, de dorpskwezel
**Wij, Heren van Zichem*, Moeder Cent
**De Collega's*, Jenny Vanjes
**Het Pleintje*, Eveline Bers
* *[[FC De Kampioenen]]*, Georgette De Tremmerie-Verreth of *Ma DDT*, de moeder van Dimitri De Tremmerie
Gastrolln in *Hallo België*, *Wittekerke*, *Verschoten & Zoon*, *Grappa*, *Aspe*, *2 Straten verder*, *En daarmee Basta!*.

## Film
* Kiekeboe-videofilm *Het Witte Bloed* (1992), Zuster Bloedwijn, d' assistente van dokteur Van Pier.
* *Pauline & Paulette*, (2001), Marcella.
15 september

**15 september** is den 258stn dag van 't joar (259stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 107 doagn toet 't ende van 't joar.

## Geboorn
* 1586 - Antonius Sanderus
* 1926 - Jenny Tanghe
## Gestorvn
*1912 - Henri Permeke
11 moarte

**11 moarte** is den 70stn dag van 't joar (71stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgen nog 295 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissen
* 2004 - By terroristische ansloagen in Madrid in Spanje ountploffen bommen ip vier treings. 191 menschen sterven en 1400 geroaken gekwetst.
* 2011 - Zwoare zeebevinge in de Stillen Oceoan met e kracht van 9,0 ip de Richterschoale 130 km ten oosten van de Japaneesche stad Sendai. Der is enorm vele schoa deur de tsunami die der ip volgt, woarounder ook de Kernrampe van Fukushima.
* 2020 - Filmproducent Harvey Weinstein wordt veroordeeld tout 23 joar gevang vo verkrachtinge.
*2020 - De Weireldgezoundheidsorganisoasje roept 't uytbreken van COVID-19 uyt tout e pandemie.
* 2023 - Ip Java komt de vulkoan Merapi tout uytbarstinge.
## Geboren
* 1899 - Frederik IX, keunink van Denemarken (gestorven 1972)
* 1907 - Félicien Vervaecke, West-Vlamsche coureur (gestorven 1986)
* 1916 - Harold Wilson, premier van 't Verenigd Keuninkryk (gestorven 1995)
* 1926 - Gaston Berghmans, Vlamsche komiek en acteur (gestorven 2016) 
* 1931 - Rupert Murdoch, Austroalisch-Amerikoansche media-magnoat
* 1966 - Stéphane Demol, Belgische foetbalspeelder (gestorven 2023)
## Gestorvn
* 1978 - Claude François (39), Fransche zanger en compositeur
* 2006 - Slobodan Milošević (64), Joegosloavische en Servische polletieker, beschuldigd van oorlogsmisdoaden
* 2009 - Jenny Tanghe (82), Vlamsche actrice
* 2010 - Hans van Mierlo (78), Hollandsche polletieker (D'66)
* 2017 - Kitty Courbois (79), Hollandsche actrice
* 2020 - Nora Steyaert (87), Vlamsche tv-presentatrice en omroepster
Tsjernobyl

thumb|Zicht ip de centroale vanip de brugge by Pripyat

**Tsjernobyl** es ne stad in Oekraïne, die surtout gekend is vo de rampe in de kerncentroale die doa gebeurd is ip 26 april 1986, 't zwoarste accident met kernenergie ôois.

Reactor numero viere es brokkeverschêen in de lucht gevloogn achter een menselyke foute beist da ze testn an 't doen woarn.
Achter de rampe ein ol de menschn uit de streke me hêel under ne battaklang 't meugn oftertn omdat ol rap duudlik kwam dat er veeln oardig kwoamn door de grote hoeveelheedn roadioactief ofvol die in de omgevienge wos terechtgekommn.
Rusland, indertyd nog de Sovjet-Unie, eit de reste van Europa by den buk gezet omda ze êerst van niet geboarden en moa me moeite durfdigen zeggn dat er 'n twuk styf ergs gebeurd wos in Tsjernobyl. Zelfst de weerman van den BRT, Armand Pien, zeidt êest dat er gin gevoar was.

Kors achter de ontploffienge ein ze de reactor me veel ruze hêel geamballeerd in ne betounge caisse, genoamd de *sarcofoag*, vo de stroalinge teegn t'houdn. Verre ol de pompiers die doaby gholpen en, zyn kors derachter dôogegoan omda ze zô straf verschoeperd woarn van de stroalinge.
In hêel Europa viel 't er kort achter de rampe beist de bizzekes radioactief ofvol nere, woavan de gevolgn tot ip den dag van vandoage nog nie duudlik zyn.
1996

1993 - 1994 - 1995 - **1996** - 1997 - 1998 - 1999
't Joar **1996** is 't 96e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Yasser Arafat
thumb|TWA-vlucht 800, e Boeing 747 van Trans World Airlines oentploft by Long Island
; januoari:
* 20 - Yasser Arafat wordt verkoozn toet president van de Palestynsche Autoriteit.
; februoari:
* 10 - De schoakcomputer Deep Blue versloat vo den êerste kêe weireldkampioen Garri Kasparov.
;moarte
*19 - Herênigienge van de stad Sarajevo.
;meie
*27 - E woapnstilstand makt een ende an d'êeste oorlogsperiode in Tsjetsjenië.
;juni
*10 - In Nôord-Ierland begunn vredesoenderhandeliengn zoender Sinn Féin.
*13 - België schaft ols latste Europees land de dôodstraffe of.
*15 - Zwoare bomanslag in 't stadscentrum van Manchester binst 't EK foetbol.
;juli
*5 - De geboorte van Dolly, d'êeste zoogbêeste die mè succes gekloond is uut e vulwassn celle.
*8 - D'êeste single van de Spice Girls komt uut: Wannabe.
*15 - Een Hercules C-130 stort nere ip Eindhoven Airport. 34 leeden van e militair orkest zyn dôod.
*17 - E Boeing 747 van Trans World Airlines oentploft in vulle vlucht boovn de zêe by Long Island, New York. Al de 230 passagiers zyn dôod.
*19 - Bill Clinton opent d'Olympische Speeln in Atlanta in de Verênigde Stoatn.
*20 - De West-Vlamsche zwemmer Frederik Deburghgraeve wint Olympisch goud ip de 100 meter schoolslag. 
;ogustus
*13 - Marc Dutroux wordt g'arresteerd.
*28 - Prins Charles en Prinsesse Diana wordn officieel gescheid deur 't Brits Hooggerechtshof.
;oktober
*20 - D'êeste witte mars wordt g'houdn ols protest teegn 't gerecht en de politiek in de zoake Dutroux. 300.000 menschn trekkn deur de stroatn van Brussel.
;november
*5 - Bill Clinton versloat zyn republikeinse teegnstander Bob Dole by de presidentsverkieziengn.
## Geboorn
;juli
*5 - Schoap Dolly, d' êeste gekloonde zoogbêeste
## Gestorvn
;januoari
*8 - François Mitterrand (79), Fransche president
*19 - Ivonne Lex (68), Vlamsche actrice
*20 - Jef Mermans (73), Vlamsche foetbollist
;februoari
*2 - Gene Kelly (83), Amerikoanschn acteur, danser en zanger
*16 - Jules de Corte (71), Hollandsche liedjesschryver, componist, pianist en zanger
;meie
*16 - Erik Van Biervliet (57), West-Vlamschn architect
*18 - Roel D'Haese (74), Vlamschn beeldhouwer en grafisch kunstnoare
;juni
*15 - Ella Fitzgerald (78), Amerikoansche jazz-zangeresse
;ogustus
*1 - Frida Boccara (56), Fransche zangeresse
;oktober
*12 - René Lacoste (92), Fransche tennisser en mode-oentwerper
;november
*1 - Jan Theys (62), Vlamschn tv-presentateur
*13 - Roger Windels (72), West-Vlamsche politieker
;december
*19 - Marcello Mastroianni (72), Italioanschn acteur
5 juli

## Gebeurtenissn
* 1830 - Frankryk valt Algereye binn.
* 1962 - Algereye wordt autonoom van Frankryk.
* 1996 - Schoap Dolly, d' êeste gekloonde zoogbêeste ter weireld, wordt geboorn.
* 2008 - Oender de Menepoorte in Yper, wordt 80 joar *Last Post Association* gevierd.

## Geboorn
* 1886 - Felix Timmermans, Vlamsche schryver 
* 1965 - Sergio, Vlamsche zanger en TV-presentateur
Post

*E zender of e kanoal
*Interessante functie of job
*E stik van de boekhoudienge
*De platse woa dat de wacht stoat
*De besteldienst die zorgt da brievn en paksjes wordn verzondn
*Brievn en paksjes die in de boite terechte kommn
*De Post: 't postbedryf van België.

## Uutdrukkiengn
*E post pakkn: ounder je voetn krygn, verkêerd goan