open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pyrénées-Atlantiques

**Pyrénées-Atlantiques (64)** (Gascons: *Pirenèus-Atlantics*, Baskisch: *Pirinio Atlantiarrak* ofte *Pirinio Atlantikoak*, "Atlantische Pyreneen" in't Vlams) es e Frans departement in 't zuudn van de regio Nouvelle-Aquitaine. De noame komt van't feit da 't departement hil o de westkantn van de Fransche Pyreneeën ligt teegn d'Atlantische Oceoane.  

## Geschiedenisse
't Departement Pyrénées-Atlantiques wos êen van de 83 departementn die de 4e moarte 1790 gesticht zyn binst de Fransche Revoluusje. 't Groundgebied dervan bestoat uut e gedêelte van de vroegere provinsjes Gascogne, Navarra en Béarn. Istorisch geziene wos Béarn e zelfstandig prinsdom round d'ôofdplekke Pau. De reste van de streke es istorisch e dêel van Basknland wa nu vo 't grotste dêel in Spanje ligt. Doaroum wordt die streke an weerskantn van de grenze ôok wel "Nôord-Basknland" genoemd. Inweuners van Pyrénées-Atlantiques wordn doaroum ôok ofwel Béarnaiz'n ofwel Baskn genoemd, ofankelyk van woar da ze komm'n.

Tout 2016 wos't departement ounderdêel van de regio Aquitaine.

## Geografie
Pyrénées-Atlantiques grenst an d'Atlantische Oceoane (mêer bepoald an de Golf van Biskaje) in't westn, an Spanje (de regio's Aragón, Navarra en Basknland) in't zuudn en an de departementn Hautes-Pyrénées in't ôostn, Gers in't nôordôostn en Landes in't nôord'n.

't Departement bestoat uut drie arroundissementn (Pau, Bayonne en Oloron-Sainte-Marie) en et 27 kantongs en 546 gemêentn. De grotste gemêentn noar inweunertal zyn Pau, Bayonne, Anglet, Biarritz en Hendaye.

## Externe koppelienge
* Site van de prefecture van Pyrénées-Atlantiques
* Site van d'n touristischn dienst van Pyrénées-Atlantiques
Karpers

De **karpers of echte karpers** (*Cyprinidae*) zyn e familie van zoetwoatervissn uut d' orde van de karperachtign. Ze vormn mè 370 geslachtn en mêer of 3000 sôortn de grotste visfamilie. 

Karpers hèn gin moage en gin tandn ip under koakn. Ze kunn wel under eetn knabbeln deur de kieuwboogn in under kele die vôorzien zyn van tandn. Die keeltandn zyn specifiek vor iedere sôorte en wordn deur weetnschappers gebruukt vo de sôortn t' identificeern. Deur under sterke keeltandn zyn z' in stoat vor harte prôoin t' eetn lyk slekkn en twêekleppign. Karpers kunn styf goed hôorn deur under zwembloaze, gevuld mè goaze, die via 't orgoan van Weber verboendn is met under middnôore.

Cyprinidae zyn ofkomstig van Nôord-Amerika, Afrika en Eurazië. De grotste gekende sôorte is de Siameesche reuzekarper (*Catlocarpio siamensis*), die drie meter lank kan groein en 300 kilo kan weegn.

Ofbeeldienge:Leuciscus rutilus.jpg |Blankvôorn (*Rutilus rutilus*)
Ofbeeldienge:River Wye barbel.jpg|Barbêel (*Barbus barbus*)
Ofbeeldienge:Balantiocheilos melanopterus.JPG|Hoaibarbêel (*Balantiocheilos melanopterus*)
Zêe-iengels

**Zêe-iengels** (*Squatiniformes*) zyn een orde van hoain, die moar uut êen familie bestoan, de **Squatinidae**.

Zêe-iengels hèn e lyf die trekt ip e rogge. 't Lyf is ofgeplat en de vinn steekn verre noa buutn woadeure dan ze trekkn ip vlerkn, vandoar de noame zêe-iengel. Z' hèn rikvinn die  verre noar achter stoan en vuuf kieuwspleetn. By de bek zittn tastdroadn. 

Ze weunn ip de zêebodem, weggedookn oender 't zand of slyk, woar dan ze wachtn ip under prôoie. Ze joagn ip visjes en andere klêene zêebêestjes en ze sloan toe met under koakn woarip dan der scherpe tandn zittn.

In de Noordzêe leeft allêne moa de geweune zêe-iengel of bertelôot (*[[Squatina squatina]]*). Zêe-iengels kunn toet 2,5 m lank kommn.

Zêe-iengels zyn styf gevoelig vo de visscherie mè bodemsleepnettn, woardeure dan der verschillige ip de rôoie lyste zyn kommn te stoan van bedreygde sôortn.
Templeuve (Vrankryk)

:15px*Dat artikel goat over de Fransche gemêente. Vo de Woalsche dêelgemêente, kykt noa [[Templeuve (Enegouwn)]]*.
**Templeuve** (Officiël: *Templeuve-en-Pévèle*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, illegansn o de zuudôostkant van Rysels-Vloandern teegn de schreeve mè 't arroundissement Dowoai. Templeuve grenst an de gemêentn Péronne-en-Mélantois, Louvil, Sison, Genst, Nomain, Pevelenkapelle, Mérignies, Ennevelin en Fretin. Hil o 't nôord'n van de gemêente, teegn 't schee'n mè Fretin strôomt de Marke.

Olangsn d'ôostkantn van Templeuve lôopt d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve-d'Ascq en Valencyn. In Templeuve ester ôok e stoasje an d'yzerboane tusschn Rysel en Valencyn. 't Stoasje van Ennevelin an dezelfde lynne ligt gedêeltelyk ôok ip't groundgebied van Templeuve, hil o de nôordkantn van't center.

In 2015 ein ze d'officieele noame veranderd van "Templeuve" noa "Templeuve-en-Pévèle", vo nie te verwarr'n mè de gelyknoamige plekke Templeuve, e dêelgemêente van Dôornik in Enegouwn, an den and'ren kant van De Schreve.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Templeuve. Ip't groundgebied van de gemêente ligter e dubbele kasseystrooke: de *Secteur pavé de l'Épinette* en de *Secteur pavé du Moulin-de-Vertain* (die tegoare secteur 8 vorm'n, e makkelik stik van respectievelyk êen en twêe ster'n)


Ofbeeldienge:Epinette2.JPG|De *Secteur pavé de l'Épinette*
Ofbeeldienge:Paris_Roubaix_2014_Templeuve_secteur_pavé_7.jpg|De *Secteur pavé du Moulin-de-Vertain* bist d'ediesje van 2014


## Beziensweirdigeedn
* De Sinte-Moart'nskerke
* 't Staduus van architect Louis Bonnier uut 1893, da sedert 2002 erkend es lyk istorisch monument
* De *Moulin de Vertain*, e meul'n die ol in de vêertiende êeuwe vermeld es gewist. D'uudige meuln es van de zeevntiende êeuwe.
* 't *Château Baratte*


Ofbeeldienge:Templeuve_-_Église_Saint-Martin_-_3.jpg|De Sinte-Moart'nskerke
Ofbeeldienge:Mairie_de_Templeuve.JPG|'t Staduus
Ofbeeldienge:Moulinvertain2.jpg|De *Moulin de Vertain*
Ofbeeldienge:Château-Baratte-Templeuve59242.jpg|'t *Château Baratte*
Templeuve

* Templeuve (Vrankryk): e Fransche gemêente in't Noorderdepartement, mêer bepoald in Rysels-Vloandern
* Templeuve (Enegouwn): e dêelgemêente van 't stee Dôornik in de provinsje Enegouwn
Templeuve (Enegouwn)

:15px*Dat artikel goat over de Woalsche dêelgemêente. Vo de Fransche gemêente, kykt noa [[Templeuve (Vrankryk)]]*.
**Templeuve** es e dorp en dêelgemêente van 't stee Dôornik in de provinsje Enegouwn. Templeuve ligt hil o de nôordwestkant van Dôornik zelve, teeg'n 't schee'n mè de gemêente Stêenpit (by de dêelgemêentn Néchin en Bailleul) en teegn de schreeve mè Vrankryk. 't Grenst an de Fransche gemêentn Baisieux, Willems, Zelleken en Toffeloare en an d'and're Dôorniksche dêelgemêentn Ramegnies-Chin en Blandain.

O d'ôostkantn van't center van Templeuve lôopt d'E403-ottostroade die Dôornik mè Brugge verbindt.

Templeuve wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Dôornik wierd gesmeetn.

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Étiennekerke
* 't Kastêel Formanoir de la Cazerie uut de dertiende êeuwe

thumb|left|280px|'t Kastêel van Templeuve
Néchin

**Néchin** es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Stêenpit in de provinsje Enegouwn. 't Ligt o de zuudkant van Stêenpit zelve, teegn 't schee'n mè Dôornik (mêer bepoald de dêelgemêente Templeuve). Néchin ligt ôok teegn de schreeve mè Vrankryk en grenst an de Fransche gemêentn Leers en Toffeloare. By de gemêente ôorn nog êenigte gehuchtjes lyk Royère en Gibraltar (wa ip De Schreve ligt ip de boane noa Leers).

Néchin wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Stêenpit wierd gesmeetn. Teegnwôordig es de plekke surtout gekend deur rikke Fransche die veruuzn noa Néchin (of aglik under domicilie ier zettn) vo minder belastiengn te moe'n betoaln of in Vrankryk. Vôorbêeld'n iervan zyn den acteur Gérard Depardieu, de familje Mulliez (directeurs van den Auchan) en Francis-Charles Pollet (stichter van de Promod-klêerewienkels).

## Beziensweirdigeed'n
* De Sint-Amandskerke
* De ruïn'n van't kastêel van Royère

thumb|left|280px|De Sint-Amandskerke van Néchin
Land's End

thumb|Rotsn van Land's End
**Land's End** (Cornisch: *Penn an Wlas* of *Pedn an Wlas*) is 't uuterste punt van Cornwall in 't zuudwestn van Iengeland. 't Ligt ip 't schiereyland Penwith, oengeveer 13 km te westn van de stad Penzance. In 't ôostn ligt 't Iengels Kanoal en in 't westn de Keltische Zêe.

E klêene twêe kilometer vo de kust liggn de Longships, e groep rotsn woarip dat de viertorre *Longships Lighthouse* stoat. Oengeveer 45 kilometer westelyk van Land's End liggn de Scilly-eylandn.

Land's End is populair by rotsbeklemmers.
thumb|left|De Longships, gezien van Land's End
Platvissn

**Platvissn** (Pleuronectiformes) zyn een orde van stroalvinnige vissn die ip hunder zykant ip de bodem leevn. Deur hunder kleur kunn z' hunder styf goed camoufleern en ze liggn dikwyls verdookn oender 't zand.
thumb|left|E gecamoufleerde platvis

By vele soortn liggn de twèe oogn an één kant van de kop. Binst d' oentwikkelienge verandert één oge van platse. 

Vele vissn die g'eetn wordn deur de mens, moakn dêel uut van die orde, lyk toengn, terrebut, ploatn en heilbut. Der zyn meer of 600 beschreevn soortn, geplatst in 11 families. Ze wordn deur den band verdeeld in twèe subordes, Psettodoidei en Pleuronectoidei. De grotste families zyn de Soleidae, Bothidae en Cynoglossidae met elk meer of 150 soortn. 
## Families
* Suborde Psettodoidei
** Familie Psettodidae (Grootbekbuttn)
* Suborde Pleuronectoidei
** Familie Achiridae (Amerikoansche toengn)
** Familie Achiropsettidae (Zuudelyke buttn)
** Familie Bothidae (Lienksogige buttn)
** Familie Citharidae (Cithariedn)
** Familie Cynoglossidae (Hoendstoengn)
** Familie Paralichthyidae (Zandbuttn)
** Familie Pleuronectidae (Reksogige buttn)
** Familie Samaridae (Kambuttn)
** Familie Scophthalmidae (Terrebutachtign)
** Familie Soleidae (Toengn)

Ofbeeldienge:Solea solea 1.jpg|Toenge (*Solea solea*)
Ofbeeldienge:Microchirus ocellatus Stefano Guerrieri.jpg|*Microchirus ocellatus*
Ofbeeldienge:Pleuronectes platessa.jpg|Ploate (*Pleuronectes platessa*)
Scardinius

***Scardinius*** is e geslacht van stroalvinnige vissn van de familie van de karpers (Cyprinidae). 
## Sôortn
* *Scardinius acarnanicus*
* *Scardinius dergle*
* *Scardinius elmaliensis* 
* *[[Scardinius erythrophthalmus]]* (Rotse of rietvôorn)
* *Scardinius graecus*
* *Scardinius hesperidicus* 
* *Scardinius knezevici*
* *Scardinius plotizza* 
* *Scardinius racovitzai*
* *Scardinius scardafa*
Manx

't **Manx** (*Gaelg of Gailck*) ook **Manx-Gaelisch**, historisch ook *Manks* gespeld, is e Keltische, Goidelische toale die deur e dêel menschn gesprookn wierd ip 't Eyland Man os êeste toale, moa die uutgestorvn is by de dôod van de latste spreker Ned Maddrell in 1974. Toch is de toale nôois hêlegans uut gebruuk gerakt. Manx is nog assan e belangryk dêel van de cultuur en 't erfgoed van 't eyland. 

In 2009 is 't Manx uutgestorvn verkloard deur den UNESCO-Weireldatlas van Bedreygde Toaln (*UNESCO's Atlas of the World's Languages in Danger*), moa sedertdien hèn ze da veranderd in "ernstig bedreygd". 

Den dag van vandoage is de toale an een heriplevienge bezig. In 2015 woarn der roend de 1.800 menschn die ip verschillige niveaus Manx kostn klappn os twêede toale. Sedert ende 20e êeuwe is Manx ook zichtboarder gekommn ip 't eyland mè wegwyzers, radio-uutzendiengn en der is ook e boasisschole woar da lesse gegeevn wordt in 't Manx:  Bunscoill Ghaelgagh. D' heriplevienge wordt vergemakkelykt deurdat de toale goed beschreevn is: den Bybel is byvôorbeeld vertoald gewist in 't Manx in 1775 en der zyn ook audio-ipnoames gemakt van moedertoalsprekers.  

Ofbeeldienge:Manx cover image.png
Ofbeeldienge:Douglas Isle of Man welcome sign.jpg
Ofbeeldienge:Doolish 2013 18.jpg
Belfast

**Belfast** (Iers: *Béal Feirste*) is den hoofdstad en grotste stad van Noord-Ierland. Belfast ligt an de moendienge van de riviere de Lagan die uutgift in d' Iersche Zêe. 

Belfast is styf belangryk gewist in d' industrialisoasje van linn en toebak. De scheepswerf *Harland and Wolff*, die de Titanic bouwde, was de grotstn ter weireld. De stad hèt enorm vele ofgezien van 't conflict in Noord-Ierland tusschn de katholieke en protestansche bevolkiengsgroepn (*The Troubles*) tusschn 1960 en 1997 en wierd in dien tyd anzien lyk één van de gevoarlykste steedn ter weireld. Den dag van vandoage ist er were vrede.

De noame Belfast komt van 't Iers *Béal Feirste*, wat da *moendienge van de Farset* wil zeggn. De Farset is e zyriviere van de Lagan, die deur Belfast stroomt. 

In Belfast zyn der nog verschillige oude gebouwn, woaroender de zetel van Queen's University (1849) en de City Hall (1903).

Ofbeeldienge:Belfast City Hall 2.jpg|Belfast City Hall 
Ofbeeldienge: Albert Memorial Clock in Belfast by Paride.jpg|Albert Memorial Clock
Ofbeeldienge: Queen's University Belfast frontage.jpg|Queen's University
Ofbeeldienge: Belfast Castle, August 2011.jpg|Belfast Castle
Ennevelin

**Ennevelin** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, o de zuudôostkantn van Rysels-Vloandern. Ennevelin grenst an de gemêentn Fretin, Templeuve, Mérignies, Markebrugge en Avelin. Tweis deur de gemêente lôopt de Marke van't zuud'n noa 't nôordôostn.

In Ennevelin ester e stoasje an d'yzerboane tusschn Rysel en Valencyn, illegansn o d'ôostkantn van de gemêente, olveliengs ip't groundgebied van Templeuve.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Ennevelin. Ip't groundgebied van de gemêente ligter e kasseystrooke: de *Secteur pavé de Pont-Thibaut à Ennevelin* (secteur 9, e strooke van drie ster'n).

Ennevelin es deur zyn band mè de koerse verbroederd mè de West-Vlamsche gemêente Wevelgem. Olle joare goater e delegoasje Wevelgemnoars noar Ennevelin vo Parys-Roubei, en oumgekêerd komm'n ze zydder kykk'n noa Gent-Wevelgem. Dikkels pakkn dedie van Wevelgem ulder reuze Jean Van de Perscherie mee.


Ofbeeldienge:Pont_thibaut.JPG|'t Begun van de *Secteur pavé de Pont-Thibaut à Ennevelin*
Ofbeeldienge:Pont_thibaut3.JPG|'t Ende van de strooke


## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Quentinkerke
* D'hoeve van de familje Aigremont


Ofbeeldienge:Ennevelin-12.jpg|De Sent-Quentinkerke
Ofbeeldienge:Ennevelin-04.jpg|D'hoeve van de familje Aigremont
Terrebutachtign

De **terrebutachtign** (Scophthalmidae) zyn e familie in de orde van de platvissn (Pleuronectiformes). Ze zyn te viendn in den Atlantischn Oceoan, de Baltische Zêe, de Middellansche Zêe en de Zwarte Zêe. De grotste soortn kunn e meter lank kommn.
## Geslachtn
* *Lepidorhombus*
* *Phrynorhombus* 
* *[[Scophthalmus]]*
* *Zeugopterus*
Avelin

**Avelin** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Avelin grenst an de gemêentn Vendeville, Fretin, Ennevelin, Markebrugge, Mérignies, Tourmignies, Attiches, Sikelin en Templemars. By de gemêente ôorn ôok nog êenigte wykn en gehucht'n lyk Ennetières, Antroeuilles, Le Has, Le Croquet, La Becque, Le Roseau, Prez en Treupe. Hil o de zuudkantn van Avelin strôomt de Marke.

O de westkantn van Avelin lôopt d'A1-ottostroade tusschn Rysel en Parys, die 'n ounderdêel es van d'E17. O de nôordkantn ligt e stik van 't vliegpling van Lesquin-Rysel (*Aéroport de Lille-Lesquin*) ip't groundgebied van Avelin. Ôok lôopt er en ôogesneleydlynne vo TGV's deur't groundgebied van de gemêente, mo die stopp'n ier vaneigns nie.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Avelin. Ip't groundgebied van Avelin ligter e kasseystrooke: 't ende van de *Secteur pavé de Mérignies à Avelin*, ôok wel de *Pavé de la Rosée* genoemd (secteur 10, e strooke van 2 ster'n).


Ofbeeldienge:Mérignies_avelin.JPG|'t Begun van de kasseystroke van secteur 10
Ofbeeldienge:Mérignies_avelin3.JPG|'t Ende van de kasseystroke


## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Quentinkerke in't center, tusschn 1856 en 1858 gebouwd deur Charles Leroy (die ôok gekend es van de Notre-Dame de la Treille-katheedroale in Rysel)
* De Sint-Vincentkerke in't gehucht Ennetières


Ofbeeldienge:France, Nord, Avelin (02), église Saint-Quentin.jpg|De Sent-Quentinkerke
Ofbeeldienge:France, Nord, Avelin (04), mairie, monument.jpg|'t Staduus
Ofbeeldienge:France, Nord, Avelin (03), Rue de Seclin.jpg|Rue de Seclin
Markebrugge

**Markebrugge** (Frans: *Pont-à-Marcq*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in't zuud'n van Rysels-Vloandern. Markebrugge grenst an de gemêentn Ennevelin, Mérignies en Avelin. Tweis deur 't center strôomt de Marke.

In tydde lag Markebrugge an de belangrykste boane tusschn Rysel en Dowoai, oungevêer olverwege tusschn de twêe, an e brugge over de Marke (lyk da de noame van de gemêente 't zegt).

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Quentinkerke
* De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Markebrugge.

thumb|left|250px|De Sent-Quentinkerke van Markebrugge
Merseyside

**Merseyside** is e grootstedelyk groafschap *(metropolitan county)*  in den Iengelsche regio North West England. 't Is e dichtbevolkt gebied roend 't estuarium van de Mersey. De belangrykste stad van 't groafschap is Liverpool. De noame komt van de riviere de Mersey.

Merseyside besloat 645 km² land en grenst an Lancashire in 't noordoostn, Greater Manchester in 't oostn, Cheshire in 't zuudn en zuudoostn, en d' Iersche Zee in 't westn.

Merseyside is ipgericht in 1974. 't Makte vodien deel uut van de groafschappn Cheshire en Lancashire. 
## Districtn
Der zyn vuuf metropolische districtn *(metropolitan boroughs)*:
Scophthalmus

***Scophthalmus*** is e geslacht van platvissn van de familie terrebutachtign (Scophthalmidae), ofkomstig van den Atlantischn Oceoan.
## Soortn
Der zyn momenteel vier erkende soortn:
**Scophthalmus aquosus* (Zandbut)
**Scophthalmus maeoticus* (Zwarte-Zeeterrebut)
**[[Scophthalmus maximus]]* (Terrebut)
**Scophthalmus rhombus* (Griet)
Snoekachtign

De **snoekachtign** (Esociformes) vormn e kleene orde van stroalvinnige vissn, oenderverdeeld in twèe families, d' hoendsvissn (Umbridae) en de snoeks (Esocidae). De noame Esociformes komt van 't geslacht *[[Esox]]*. Der zyn tien soortn woavan vuuve in elke familie.
  
D' orde is nauwe verwant met d' orde van de zalms (Salmoniformes). Ze moakn alletwee deel uut van de superorde van de zalmachtign (Protacanthopterygii). 

Den dag van vandoage zyn de vissn allene moa te viendn in zoet woater in Noord-Amerika en 't noordn van Eurazië.
## Families
*Familie: Esocidae (Snoeks)
*Familie: Umbridae (Hoendsvissn)
Esox

***Esox*** is e geslacht van zoetwoatervissn uut d' orde van de  snoekachtign (Esociformes). 't Is 't eenigste leevnd geslacht van de familie van de snoeks, **Esocidae**. De typesoorte is *[[Esox lucius]]*, de snoek.

Ze leevn in de Palearctische en Nearctische ecozone, van 't noordn van Noord-Amerika en West-Europa toet in Siberië in Eurazië.
Snoeks hèn de lankwerpige, torpedo-achtige vorm van roofvissn, met e scherpe puntige kop en scherpe tandn. Ze zyn geweunlyk grysde-groen van kleur met e gevlekt lyf en striepn ip hunder rik, woardeure dan z' hunder goed kunn camoufleern tusschn woaterplantn. Ze kunn 1,83 meter lank kommn en toet 35 kilo weegn. 
## Soortn
* *Esox aquitanicus* (Aquitoansche snoek)
* *Esox americanus* (Amerikoansche snoek)
** Esox americanus americanus      
** Esox americanus vermiculatus 
* Esox cisalpinus (Zuudelyke snoek)
* Esox lucius (Snoek)
* Esox masquinongy (Muskellunge)
** Esox masquinongy masquinongy 
** Esox masquinongy ohioensis 
** Esox masquinongy immaculatus 
* Esox niger (Keetnsnoek)
* Esox reichertii (Amoersnoek of zwartvlekkige snoek)
Eurazië

thumb|Eurazië in de weireld
**Eurazië** is e supercontinent,  't grotste continent ip eirde, die heel Europa en Azië omvat. 't Ligt vo 't grotste deel in 't noordelyk en 't oostelyk halfroend en wordt begrensd deur den Atlantischn Oceoan in 't westn, de Stilln Oceoan in 't oostn, de Noordelyke Yszee in 't noordn en Afrika, de Middellansche Zee en den Indischn Oceoan in 't zuudn. 
	
In Eurazië weunn der ca. 5,2 miljard menschn, ca. 70% van heel de weireldbevolkienge.
Kanoal van Roboais

thumb|right|350px|Liggienge van't Kanoal van Roboais (''Canal de Roubaix'')
[thumb|right|200px|'t Kanoal by de plekke [Leers]]
't **Kanoal van Roboais** (Frans: *Canal de Roubaix*) es e kanoal in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Kanoal es 12,2 kilomèiters lank en makt de verbindienge tusschn de gekanaliseerde Marke by Waskehal en 't Spierekanoal an de Schreve by Leers. 't Makt dêel uut van de grôotere verbindienge tusschn de Deule en de Schelde. 't Kanoal van Roboais èit ôok nen kortn zy-arm van anderolve kilomèiter richtienge 't center van Terkoeje; Da stikske noem'n ze ôok wel 't Kanoal van Terkoeje (*Canal de Tourcoing*).

Ol in 1699 a Vauban ol plann'n vo de Marke te verbind'n mè de Schelde, mo doar es in dien tyd niet'n van gekomm'n. De werkn an't Kanoal van Roboais zyn begoest in 1823 en woarn mo grêed teegn 1877. De zy-arm noa Terkoeje wierd er achternoa bygegroavn in 1893. Ôorsprounkelyk giengn ze e gedêelte van't kanoal oundergrounds steekn ouder de gemêente Croix, mo da wos praktisch nie te doene. Uutendelyk ein ze et tracêe verleyd zoda 't illegansn boovngrounds angeleyd koest zyn.
Duuvn

**Duuvn** (Columbidae) vormn e familie van veugels die bestoat uut oengeveer 45 geslachtn en 320 soortn. 't Is d' eenigste familie die nog in leevn is van d' orde Columbiformes. 

't Zyn compact gebouwde veugels met e roende bost, korte pootn, korte snoavels en e kleene kop. Z' hèn groote vlerkn en sterke vlerkspiern. Duuvn leevn overal ip eirde, uutgezoenderd in de droogste gebiedn van de Sahara-woestyne, Antarctica en 't Noordpoolgebied.
## Taxonomie
De geslachtn in de familie zyn:
West-Europa

[thumb|Subregio's van [Europa volgns de VN: 

]]
thumb|Volgns ''CIA World Factbook'':
**West-Europa** is de regio die 't westelyk deel van Europa besloat. Alhoewel dat den term West-Europa algemeen wordt gebruukt, bestoat er gin concensus over welke landn der deel van uutmoakn.  

De Vereenigde Noasjes (VN) verdeeln Europa in vier regio's: Noord-Europa, West-Europa, Oost-Europa en Zuud-Europa. West-Europa bestoat volgns hunder uut neegn landn:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Volgns de *CIA World Factbook* bestoat West-Europa uut zeevn landn:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Gallus

***Gallus*** (kamhoenders) is e geslacht van veugels van de familie fazantachtign (Phasianidae).
## Soortn
't Geslacht kent de volgnde nog leevnde soortn:
* *Gallus gallus* (Bankivahoene of rooie kamhoene)
** *[[Gallus gallus domesticus]]* (Kiekn)
* *Gallus lafayettii* (Ceylonhoene)
* *Gallus sonneratii* (Sonnerathoene of grysde kamhoene)
* *Gallus varius* (Vorksteirthoene of groene kamhoene) 

Ofbeeldienge:Flickr - Rainbirder - Ceylon Junglefowl (Gallus lafayetii) Male.jpg|Ceylonhoene (*Gallus lafayetti*)
Ofbeeldienge:Sonnerathuhn.jpg|Sonnerathoene (*Gallus sonneratii*)
Ofbeeldienge:Green Junglefowl - Baluran NP - East Java MG 7948 (29183361863) (cropped).jpg|Groene kamhoene (*Gallus varius*)
Meleagris

***Meleagris*** is e geslacht van veugels van de familie fazantachtign (Phasianidae).
## Soortn
't Geslacht kent de volgnde soortn:
* *[[Meleagris gallopavo]]* (Wilde kalkoen) 
* *Meleagris ocellata* (Pauwkalkoen)

Ofbeeldienge:Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg| Wilde kalkoen (*Meleagris gallopavo*)
Ofbeeldienge:Ocellated Turkey (Agriocharis ocellata) (8296433603).jpg|Pauwkalkoen (*Meleagris ocellata*)
Perdix

***Perdix*** is e geslacht van veugels van de familie fazantachtign (Phasianidae).
## Soortn
't Geslacht kent de volgende soortn: 
* *Perdix dauurica* (Boardpatryze)
* *Perdix hodgsoniae* (Tibetoansche patryze)
* *[[Perdix perdix]]* (Grysde patryze)

Ofbeeldienge:PerdixBarbataWolf.jpg|Boardpatryze (*Perdix dauurica*)
Ofbeeldienge: Perdix hodgsoniae John Gould.jpg|Tibetoansche patryze (*Perdix hodgsoniae*)
Ofbeeldienge:Perdix perdix (Marek Szczepanek).jpg|Grysde patryze (*Perdix perdix*)
Phasianus

***Phasianus*** is e geslacht van veugels van de familie fazantachtign (Phasianidae).
## Soortn
't Geslacht kent de volgende soortn:
* *[[Phasianus colchicus]]* (Geweune fazante)
* *Phasianus versicolor* (Groene fazante)

Ofbeeldienge:Pheasant.jpg|Geweune fazante
Ofbeeldienge:Male and female pheasant.jpg|Koppel geweune fazantn
Ofbeeldienge:Phasianus versicolor in field.JPG|Groene fazante
Reygers

De **reygers** (Ardeidae) zyn e familie van veugels van d' orde pelikoanachtign (Pelecaniformes). Der bestoan 64 erkende soortn. De reygersoorte die 't meest te zien is in Vloandern is de blauwe reyger (*Ardea cinerea*).

Reygers zyn middelgroote toet groote veugels mè lange pootn en nekke. De kleenste soortn zyn de dwergreygers die 25 toet 30 cantimeter lank kommn en de grotste soorte is de reuzereyger (*Ardea goliath*), maximoal 152 cantimeter. On ze vliegn, wordt de nekke ingetrokkn en de pootn wordn noar achtern g'houdn.

Reygers zyn te viendn ip al de continentn, uutgezoenderd Antarctica. Bykan al de soortn wordn g'associeerd mè woater. 't Zyn woaterveugels die nie zwemmn, moar hunder eetn zoekn in meern, riviern, moerassn, vyvers en de zee. 
## Geslachtn
* *Zonerodius*  (1 soorte: *Zonerodius heliosylus*, Nieuw-Guineesche tygerreyger)
* *Tigriornis* (1 soorte: *Tigriornis leucolopha*, Afrikoansche tygerreyger)
* *Tigrisoma* (3 soortn tygerreygers)
* *Agamia* (1 soorte: *Agamia agami*, agamireyger)
* *Cochlearius* (1 soorte: *Cochlearius cochlearius*, lepelbekreyger)
* *Zebrilus* (1 soorte: (*Zebrilus undulatus*, zigzagreyger)   
* *Botaurus* (4 soortn roerdompn, woaroender *Botaurus stellaris*, geweune roerdomp)
* *Ixobrychus* (7 soortn dwergreygers)
* *Dupetor* (1 soorte: *Dupetor flavicollis*, zwarte dwergreyger)
* *Gorsachius* (4 soortn kwakkn)
* *Nycticorax* (2 soortn kwakkn, woaroender *Nycticorax nycticorax*, geweune kwak)
* *Nyctanassa* (1 soorte: *Nyctanassa violacea*, geelkroonkwak)
* *Butorides* (3 soortn kleene reygers woaroender *Butorides striata*,  mangrovereyger)                                                            
* *Ardeola* (6 soortn ralreygers woaroender *Ardeola ralloides*, geweune ralreyger)
* *Bubulcus* (2 soortn veereygers)
* *[[Ardea]]* (13 soortn reygers woaroender *[[Ardea cinerea]]*, blauwe reyger)
* *Pilherodius* (1 soorte: *Pilherodius pileatus*, kapreyger)
* *Syrigma* (1 soorte: schuufelreyger)
* *Egretta* (13 soortn zilverreygers)
Ardea

***Ardea*** is e geslacht van veugels van de familie van de reygers (Ardeidae).
## Soortn
By 't geslacht zyn de volgnde soortn ingedeeld:
* *Ardea alba* (groote zilverreyger) 
* *[[Ardea cinerea]]* (blauwe reyger) 
* *Ardea cocoi* (Cocoireyger) 
* *Ardea goliath* (reuzereyger)  
* *Ardea herodias* (Amerikoansche blauwe reyger) 
* *Ardea humbloti* (Madagaskarreyger) 
* *Ardea insignis* (keyzerreyger) 
* *Ardea intermedia* (middelste reyger) 
* *Ardea melanocephala* (zwartkopreyger) 
* *Ardea pacifica* (witnekreyger) 
* *Ardea purpurea* (purperreyger) 
* *Ardea sumatrana* (Sumatroansche reyger)

Ofbeeldienge:Cocoi heron (Ardea cocoi) SP ZOO.JPG|Cocoireyger (*Ardea cocoi*)
Ofbeeldienge:Goliath Heron (Ardea goliath) - Flickr - Lip Kee (1).jpg|Vliegnde reuzereyger (*Ardea goliath*)
Ofbeeldienge:Great blue heron02 - natures pics.jpg|Amerikoansche blauwe reyger (*Ardea herodias*)
Coturnix

***Coturnix*** is e geslacht van de familie van de fazantachtign (Phasianidae). Der zyn nog zes leevnde soortn.
## Soortn
* *Coturnix coromandelica* (Reegnkwakkel)
* *[[Coturnix coturnix]]* (Geweune kwakkel)
* *Coturnix delegorguei* (Harlekeynkwakkel)
* *Coturnix japonica* Japaneesche kwakkel
* *Coturnix pectoralis* (Stoppelkwakkel)
* *Coturnix ypsilophora* (Bruune kwakkel)

Ofbeeldienge:Rain Quail Male.jpg|Reegnkwakkel (*Coturnix coromandelica*)
Ofbeeldienge:Harlequin Quail (Coturnix delegorguei) (6035291347).jpg| Harlekeynkwakkel (*Coturnix delegorguei*)
Ofbeeldienge:Stubble Quail (Coturnix pectoralis) male (14377891677).jpg|Stoppelkwakkel (*Coturnix pectoralis*)
Columba

***Columba*** is e geslacht van de familie van de duuvn (Columbidae). D' Amerikoansche soortn zyn achter moleculair genetisch oenderzoek by 't geslacht *Patagioenas* (Amerikoansche duuvn) geplatst.
## Soortn
De volgnde soortn zyn by 't geslacht ingedeeld: 
* *Columba livia* (Rotsduuve)
* *Columba rupestris* (Klipduuve) 
* *Columba leuconota* (Sneeuwduuve) 
* *Columba guinea* (Gespikkelde duuve) 
* *Columba albitorques* (Witkolduuve) 
* *Columba oenas* (Holduuve) 
* *Columba eversmanni* (Oostersche holduuve) 
* *Columba oliviae* (Somalische holduuve) 
* *[[Columba palumbus]]* (Houtduuve) 
* *Columba trocaz* (Trocazduuve) 
* *Columba bollii* (Bolles laurierduuve)
* *Columba junoniae* (Laurierduuve) 
* *Columba unicincta* (Afrikoansche houtduuve) 
* *Columba arquatrix* (Olyfduuve) 
* *Columba sjostedti* (Kameroenolyfduuve)
* *Columba thomensis* (São-Toméolyfduuve)
* *Columba pollenii*  (Comoornolyfduuve)
* *Columba hodgsonii* (Hodgsons duuve)
* *Columba albinucha* (Witnekduuve) 
* *Columba pulchricollis* (Grysde houtduuve)
* *Columba elphinstonii* (Nilgirihoutduuve)
* *Columba torringtoniae* (Ceylonhoutduuve)
* *Columba punicea* (Bleekkapduuve)
* *Columba argentina* (Zilverduuve)
* *Columba palumboides* (Andamanhoutduuve)
* *Columba janthina* (Zwarte houtduuve)
* *Columba vitiensis* (Witkeelduuve)
* *Columba leucomela* (Witkopduuve)
* *Columba pallidiceps* (Geelpootduuve)
* *Columba delegorguei* (Delegorgues duuve)
* *Columba iriditorques* (Bronsnekduuve)
* *Columba malherbii* (São-Tomébronsnekduuve)
* *Columba larvata* (Kaneelduuve)

Ofbeeldienge:Speckled Pigeon RWD1.jpg| Gespikkelde duuve (*Columba guinea*)
|Andamanhoutduuve (*Columba palumboides*)
Ofbeeldienge:Dove Lemon 2012 02 03 16 32 03 8011.jpg|Kaneelduuve (*Columba larvata*)
Scharreloarveugels

De **scharreloarveugels** (Coraciiformes) zyn een orde van diverse, surtout tropische en meestal styf kleurryke veugels. Z' hèn moar één gemeenschappelyk kenmerk: hunder teens wykn dikwyls of van de norm en zyn gedeeltelyk an mekoar versmoltn. 
## Taxonomie
D' orde omvat de volgnde families:
* *[[Alcedinidae]]* (Ysveugels)
* *Todidae* (Todies)
* *Momotidae* (Motmots)
* *Meropidae* (Bieneters)
* *Coraciidae* (Scharreloars)
* *Brachypteraciidae* (Groendscharreloars)
Ysveugels

**Ysveugels** (Alcedinidae) zyn e familie van kleene toet middelgroote, felgekleurde veugels van d' orde scharreloarveugels (Coraciiformes). De meeste soortn zyn te viendn in de tropische gebiedn van Afrika, Azië en Oceoanië. De familie bestoat uut 114 soortn en is oenderverdeeld in drie subfamilies en 19 geslachtn. Al d' ysveugels hèn groote koppn, lange, scherpe, puntige snoavels en korte pootn. Vele soortn leevn by riviern en eetn vis. Andere soortn zyn nie geboendn an woater en eetn kleene oengewervelde beestjes. De noame *ysveugel* verwyst normoal gezien noa de geweunn ysveugel (*Alcedo atthis*).
## Taxonomie
Geslachtn van de subfamilie Halcyoninae:
* *Actenoides* (6 soortn)
* *Caridonax* (1 soorte: *Caridonax fulgidus*, blauw-wittn ysveugel)
* *Cittura* (1 soorte: *Cittura cyanotis*, blauwoorysveugel)
* *Clytoceyx* (1 soorte: *Clytoceyx rex*, puutbekysveugel)
* *Corythornis* (4 soortn)
* *Dacelo* (4 soortn)
* *Halcyon* (11 soortn)
* *Ispidina* (2 soortn)
* *Lacedo* (1 soorte: *Lacedo pulchella*, zebra-ysveugel)
* *Melidora* (1 soorte: *Melidora macrorrhina*, hoakbekysveugel)
* *Pelargopsis* (3 soortn)
* *Syma* (2 soortn geelbekysveugels)
* *Tanysiptera* (9 soortn)
* *Todiramphus* (30 soortn) 
Subfamilie Alcedininae:
* *[[Alcedo]]* (7 soortn woaroender de geweunn ysveugel)
* *Ceyx* (22 soortn dwergysveugels)
Subfamilie Cerylinae:
* *Ceryle* (1 soorte: *Ceryle rudis*, boentn ysveugel) 
* *Chloroceryle* (4 soortn)
* *Megaceryle* (4 soortn reuznysveugels)
Alcedo

***Alcedo*** is e geslacht van de familie van d' ysveugels (Alcedinidae). 't Geslacht wordt t'hope mè 't geslacht *Ceyx* gereeknd by de subfamilie Alcedininae. *Alcedo* is 't Latyns woord vor ysveugel.
## Soortn
De volgnde soortn zyn by 't geslacht ingedeeld:
* *[[Alcedo atthis]]* (geweunn ysveugel) 
* *Alcedo coerulescens* (aquamarine ysveugel) 	
* *Alcedo euryzona* (blauwbandysveugel) 
* *Alcedo hercules* (Blyths ysveugel)
* *Alcedo meninting* (menintingysveugel) 
* *Alcedo quadribrachys* (glansysveugel)
* *Alcedo semitorquata* (kobaltysveugel)

Ofbeeldienge:Small Blue Kingfisher - Bali Barat MG 8808 (29543595122).jpg|Aquamarine ysveugel (*Alcedo coerulescens*) 	
Ofbeeldienge:Blue-eared Kingfisher (Alcedo meninting) (8071061758).jpg|Menintingysveugel (*Alcedo meninting*) 
Ofbeeldienge:Half-collared Kingfisher - Malawi S4E4593.jpg|Kobaltysveugel (*Alcedo semitorquata*)
Mytilida

**Mytilida** is een orde van twêekleppige molluuskn, algemeen bekend lyk **echte mussels**. Der is één overbluuvnde superfamilie, de Mytiloidea, met één nog leevnde familie, de Mytilidae.

Soortn in d' orde Mytilida wordn weireldwyd gevoendn, moa 't meest in koudere zeen, ip rotsachtige kustn. De Mytilida omvattn de bekende eetboare zeemussels.

E gemeenschappelyk kenmerk van de schelpn van mussels is d' asymmetrische schoale met e dikke, buutnste organische loage (periostracum). De beestjes hechtn hunder vaste an e stevige bodem met e bundel vezels, de byssusdroadn.
Struusveugels

De **struusveugels** (Struthionidae) zyn e familie van nie-vliegnde veugels van d' orde **Struthioniformes**. 

De twêe nog bestoande soortn zyn de geweune struusveugel (*Struthio camelus*) en de Somalische struusveugel (*Struthio molybdophanes*), alletwee van 't geslacht *[[Struthio]]*, die ook verschillige soortn bevat die bekend zyn van fossieln uut 't Holoceen, lyk den Aziatische struusveugel. Van de twêe leevnde soortn komt de geweune struusveugel 't meest voorn en 't is de grotste leevnde veugelsoorte.   

Struusveugels wordn ingedeeld in de groep van de loopveugels (Ratites), woaroender de kiwi's, emoes en nandoes. Traditioneel bevatte d' orde **Struthioniformes** al de loopveugels. Moar achter recente genetische analyse wordn de struusveugels geclassificeerd lyk d' eenigste leedn van die orde.
Eevnhoevign

**Eevnhoevign** (Artiodactyla) zyn een orde van hoefbeestn die hunder gewicht droagn ip twêe (eevn getal) van hunder vuuf teens, de derde en de vierde teen. An die twêe teens zittn hoevn. De buutnste teens zyn minder oentwikkeld of noar achtern gericht. D' eevnhoevign zyn plantneters die ip e speciale maniere hunder eetn verteirn. Z' hèn e moage mè verschillige koamers woarin da 't eetn verteirt in plekke van in e derm lyk by d' oeneevnhoevign. Achter da 't eetn verteird is wordt 't nog e kêer herkauwd. Doadeure kunn micro-organismn in 't verteiriengskanoal 't eetn gemakkelyker ofbreekn.  
	 
Hertn, runders, kemels, lama’s, giraffn, okapi’s, wilde zwyns, pekari's, nylpeirdn, schoapn, geetn, gazelln en antiloopn moakn deel uut van d' eevnhoevign. Ze zyn te viendn over bykans heel de weireld en vele soortn zyn gedomesticeerd. 

Recent oenderzoek wyst uut dat de walvisachtign (Cetacea) g'evolueerd zyn van d' eevnhoevign. Nylpeirdn zyn nauwer verwant an de walvisachtign of an d' andere eevnhoevign. Doarom  combineert de moderne taxonomische classificoasje somtyds d' Artiodactyla en de Cetacea in de nieuwe clade Cetartiodactyla (walvisachtign en eevnhoevign).
## Moderne taxonomische indeelienge
D' orde van eevnhoevign is oenderverdeeld in de volgnde oenderordes en families:

Orde: **Artiodactyla** (Eevnhoevign), ook somtyds t'hopegevoegd met de **[[Cetacea]]** toet de clade **Cetartiodactyla**
:Oenderorde: Cetruminantia (Herkauwers en nylpeirdn)
::Clade: Cetancodontamorpha
::::Familie: Hippopotamidae (Nylpeirdn)
::Clade: Ruminantia (Herkauwers)
:::Infraorde: Pecora (Hoorndroagers)
::::Familie: Antilocapridae (Gaffelantiloopn)
::::Familie: Bovidae (Holhoornign) 
::::Familie: Cervidae (Hertachtign)
::::Familie: Giraffidae (Giraffn en okapi’s)
::::Familie: Moschidae (Muskushertn)
:::Infraorde: Tragulina
::::Familie: Tragulidae (Dwerghertn)
:Oenderorde: Suina (Zwynachtign)
::::Familie: Suidae (Zwyns) 
::::Familie: Tayassuidae (Pekari's)
:Oenderorde: Tylopoda (Eeltpootign)
::::Familie: Camelidae (Kemelachtign)
Mytilidae

De **Mytilidae** zyn e familie van twêekleppige molluuskn in d' orde Mytilida. 't Zyn kleene toet groote zoutwoatermussels. Eén van de geslachtn, de *Limnoperna*, leeft in e brakke of zoetwoateromgevienge.  

D' orde bestoat alleene moar uut die eene familie die e stik of 52 geslachtn bevat. De bekendste soorte is de geweune mussel (*Mytilus edulis*). 
## Geslachtn


Ofbeeldienge:Bathymodiolus childressi.jpg|*Bathymodiolus childressi*	
Ofbeeldienge: Mussels, urchins and strawberry anemones on the Fleur DSC00542.jpg|*Choromytilus meridionalis* (zwarte mussels) mè zee-egels 
Ofbeeldienge:Modiolus barbatus.jpg|*Modiolus barbatus* (boardmussels)
Ofbeeldienge:Septifer excisus Réunion.jpg|*Septifer excisus*
Mytilus

***Mytilus*** is e geslacht van twêekleppige molluuskn uut de familie van de Mytilidae.
## Soortn
* *Mytilus californianus* (Californische mussel)
* *Mytilus coruscus* (Koreoansche mussel)
* *[[Mytilus edulis]]* (Geweune mussel)
* *Mytilus galloprovincialis* (Middellansche-Zeemussel)
* *Mytilus planulatus* (Austroalische mussel)
* *Mytilus platensis* (Chileensche mussel)
* *Mytilus trossulus* (Pacifische mussel)

Ofbeeldienge:California Mussels 002.jpg|Californische mussels	
Ofbeeldienge:Blue mussel (Mytilus edulis) shell.jpg|Geweune mussel
Ofbeeldienge:Mytilus galloprovincialis shell.jpg|Middellansche-Zeemussel
Insectneters

**Insectneters** (Eulipotyphla) zyn een orde van zoogbeestn die de families van d' egels, mols, spitsmuuzn en solenodongs omvat, neffest e deel fossieln. De Nesophontidae zyn uutgestorvn.
## Taxonomie
D' orde omvat de volgende recente families:
* Erinaceidae (Egels)
* Solenodontidae (Solenodongs)
* Soricidae (Spitsmuuzn)
* Talpidae (Mols)
*  Nesophontidae

Ofbeeldienge:2008 Hedgehog 1020932.jpg|Witbostegel (*Erinaceus concolor*)
Ofbeeldienge:Close-up of mole.jpg|Europeesche mol (*Talpa europaea*)
Ofbeeldienge:Southern short-tailed shrew.jpg|Amerikoansche kortsteirtspitsmuus (*Blarina carolinensis*) 
Ofbeeldienge:Hispaniolan Solenodon crop.jpg|Agouta (*Solenodon paradoxus*)
Halfvleugelign

**Halfvleugelign** (Hemiptera) zyn 'n orde van insectn die te viendn zyn over heel de weireld. Der bestoan 50.000 toet 80.000 soorten lyk wantsn, bladluuzn en cicoadn. Ze varieern in grotte van 1 millimeter toet 15 cantimeter en e gemeenschappelyk kenmerk is hunder zuugnde moenddeeln. De meeste leevn van plantezop. Sommigte zyn parasietn, andere eetn kleene insectn of oengewervelde beestjes. 't Is e complexe groep met e groote varioasje in uutzicht en leevnswyze.  
## Taxonomie
* Oenderorde Auchenorrhyncha (Cicoadn)
* Oenderorde Coleorrhyncha (Moswantsn)
* Oenderorde Heteroptera (Wantsn), woaroender de Gerridae (schatseryers)
* Oenderorde Sternorrhyncha (Planteluuzn)

Ofbeeldienge:Graphocephala coccinea 6.jpg | *Graphocephala coccinea* (dwergcicoade)
Ofbeeldienge:Pyrrhocoris apterus1.jpg| *Pyrrhocoris apterus* (vierwantsn)
Ofbeeldienge:Aphidoidea puceron Luc Viatour.jpg | Aphidoidea (bladluuzn)
Pissebeddn

**Pissebeddn** of **zwyntjes** (Isopoda) zyn 'n orde van kriftachtign die in zee-of zoetwoater leevn, moa sommigte hèn hunder angepast ip 't land. Z' hèn allemolle e gesegmenteerd uutwendig skelet, twêe poar antennes, zeevn poar pootn ip de thorax en vuuf poar vertakte anhangsels ip hunder buuk die gebruukt  wordn vo t' oasmn.

Sommigte pissebeddn eetn dood of rottnd materioal van plantn of beestn, andere zyn groazers of leevn van plankton, sommigte eetn leevnde beestjes en andere zyn parasietn surtout ip vissn. Soortn die ip 't land leevn zyn meestal te viendn ip koele, vochtige plekkn. Sommigte rolln hunder in e bolletje vor hunder te verdedign of vo vocht vaste t' houdn.

Der zyn weireldwyd meer of 10.000 soortn Isopoda. Oengeveer 4.500 soortn leevn in zee, meestal ip de bodem, 500 soortn in zoetwoater en 5.000 soortn ip 't land. D' orde is oenderverdeeld in elf oenderordes. 
## Taxonomie
D' oenderordes zyn:
*Asellota
*Calabozoidea 
*Cymothoida 
*Limnoriidea 
*Microcerberidea   
*Oniscidea: landpissebeddn, woaroender de ruwe of geweune pissebedde (*Porcellio scaber*)
*Phoratopidea 
*Phreatoicidea 
*Sphaeromatidea 
*Tainisopidea  
*Valvifera 

 Ofbeeldienge:Oniscus asellus Furlbachtal01.jpg|Meurzwyntje (*Oniscus asellus*)
 Ofbeeldienge:Spicara flexuosa + Anilocra.jpg|*Anilocra* (Cymothoidae) die parasiteert ip e vis
 Ofbeeldienge:Armadillidium vulgare 000.jpg|*Armadillidium vulgare* die hem in e bolletje rolt
Mérignies

**Mérignies** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in't zuud'n van Rysels-Vloandern. Mérignies grenst an de gemêentn Markebrugge, Ennevelin, Templeuve, Pevelenkapelle, Bersée, Pevelenberg, Tourmignies en Avelin. 

O de westkantn van de gemêente, teegn 't schee'n mé Tourmignies en Avelin, strôomt de Marke. In tydde lag Mérignies an de belangrykste boane tusschn Rysel en Dowoai.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Mérignies. Ip't groundgebied van Mérignies ligter e kasseystrooke: 't begun van de *Secteur pavé de Mérignies à Avelin*, ôok wel de *Pavé de la Rosée* genoemd (secteur 10, e strooke van 2 ster'n).


Ofbeeldienge:Mérignies_avelin.JPG|'t Begun van de kasseystroke van secteur 10
Ofbeeldienge:Mérignies_avelin3.JPG|'t Ende van de kasseystroke


## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Amandskerke

thumb|left|250px|De Sint-Amandskerke in Mérignies
Knoagbeestn

**Knoagbeestn** (Rodentia) zyn 'n orde van zoogbeestn die gekenmerkt wordn deur één poar continu groeinde snytandn in de boovn-en oenderkoake. Oengeveer 40 percent van al de soortn zoogbeestn zyn knoagbeestn (2.277 soortn). Ze zyn te viendn ip al de continentn, uutgezoenderd ip Antarctica. 
	
Bekende knoagbeestn zyn muuzn, rattn, eekhoorns, prairiehoendn, chinchilla's, bevers, cavia's en hamsters. Keuns, hoazn en pika's, die ook snytandn hèn die continu groein, wierdn vroeger geclassificeerd by de Rodentia, moa wordn nu ingedeeld by de Lagomorpha. Die twêe ordes zyn zustergroepn die e recentste gemeenschappelyke voorouder deeln en de clade Glires vormn.

De meeste knoagbeestn zyn kleene beestn met e robuust lyf, korte pootn en e lange steirt. Ze gebruukn hunder scherpe snytandn vor eetn te knabbeln, hooln te groavn en hunder te verdedign. De meeste eetn zoadn of ander plantoardig materioal, moa sommigte hèn meer gevarieerde dieetn. 't Zyn over 't algemeen sociale beestn. Vele soortn leevn t'hope en communiceern mè mekoar. 
## Taxonomie
De volgnde indeelienge is teegnwoordig 't meest gebruukelyk:

Orde: **Rodentia** (Knoagbeestn) 
:Oenderorde: Anomaluromorpha 
:::::Familie: Anomaluridae (Stekkersteirteekhoorns)
:::::Familie: Pedetidae (Sprienghoazn) 
:Oenderorde: Castorimorpha 
:::Superfamilie: Castoroidea
:::::Familie: Castoridae (Beverachtign)
:::Superfamilie: Geomyoidea
:::::Familie: Geomyidae (Zakrattn)
:::::Familie: Heteromyidae (Zakmuuzn)
:Oenderorde: Hystricomorpha 
::Infraorde: incertae sedis
:::::Familie: Ctenodactylidae (Goendi's of kamviengers) 
:::::Familie: Diatomyidae
::Infraorde: Hystricognathi
:::::Familie: Abrocomidae (Chinchillarattn)
:::::Familie: Bathyergidae (Molrattn)
:::::Familie: Capromyidae (Hutia's)
:::::Familie: Caviidae (Cavia-achtign)
:::::Familie: Chinchillidae (Chinchilla's)
:::::Familie: Ctenomyidae (Kamrattn)
:::::Familie: Cuniculidae (Paca's)
:::::Familie: Dasyproctidae (Agoeti's en acouchy's)
:::::Familie: Dinomyidae (Pacarana's)
:::::Familie: Echimyidae (Stekkerrattn)
:::::Familie: Erethizontidae (Stekkerzwyns van de Nieuwe Weireld)
:::::Familie: Heptaxodontidae (Reuzehutia's)
:::::Familie: Hystricidae (Stekkerzwyns van d' Oude Weireld)
:::::Familie: Myocastoridae (Beverrattn)
:::::Familie: Octodontidae (Schynrattn)
:::::Familie: Petromuridae (Afrikoansche rotsrattn)
:::::Familie: Thryonomyidae (Rietrattn)
:Oenderorde: Myomorpha 
:::Superfamilie: Dipodoidea 
:::::Familie: Dipodidae (Jerboa's)
:::Superfamilie: Muroidea 
::::Clade: incertae sedis
:::::Familie: Platacanthomyidae (Dwergslapmuuzn)
:::::Familie: Spalacidae (Molrattn)
::::Clade: Eumuroida
:::::Familie: Calomyscidae (Muushamsters)
:::::Familie: Cricetidae (Woelmuusachtign)
:::::Familie: Muridae (Muusachtign)
:::::Familie: Nesomyidae
:Oenderorde: Sciuromorpha 
:::::Familie: Aplodontiidae (Stompsteirteekhoorns) 
:::::Familie: Gliridae (Slapmuuzn) 
:::::Familie: Sciuridae (Eekhoorns)
Luuzn

**Luuzn** (Phthiraptera) zyn 'n orde van insectn zoender vleugels
mè bykans 5000 soortn. 't Zyn styf kleene parasietn die leevn ip warmbloedige beestn.

De bekendste zyn de zuugnde luuzn uut d' oenderorde Anoplura, lyk de schoamluuze (*Pthirus pubis*), d' hoofdluuze (*Pediculus humanus capitis*) en de kleerluuze (*Pediculus humanus corporis*), moar ook de pluumeetnde veugelluuzn uut d' oenderorde Amblycera moakn deel van uut van d' orde. 

Bytnde luuzn leevn tusschn 't hoar of de pluumn van e beeste en z' eetn vel of schilfers. Zuugnde luuzn boorn e gatje in 't vel en zuugn 't bloed ip. Ze cementeern  hunder eyers, neetn genoamd, an 't hoar of de pluumn. 

Luuzn kunn ziektes overbriengn, lyk tyfus.
## Taxonomie
*Oenderorde Amblycera 
**Families: Boopiidae - Gyropidae - Laemobothriidae - Menoponidae (veugelluuzn) - Ricinidae - Trimenoponidae
*Oenderorde Anoplura - (zuugnde luuzn)
**Families: Echinophthiriidae - Enderleinellidae - Haematopinidae - Hamophthiriidae - Hoplopleuridae - Hybothiridae - Linognathidae - Microthoraciidae - Neolinognathidae - Pecaroecidae - Pedicinidae - Pediculidae (menscheluuzn) - Pthiridae (schoamluuzn) - Polyplacidae - Ratemiidae
*Oenderorde Ischnocera 
**Families: Philopteridae - Trichodectidae
*Oenderorde Rhyncophthirina 
**Familie: Haematomyzidae
Attiches

**Attiches** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Attiches grenst an de gemêentn Avelin, Tourmignies, Pevelenberg, Thumeries, La Neuville, Falempin en Sikelin. 

O de zuudôostkantn van de gemêente, teegn 't schee'n mè Tourmignies en Pevelenberg, strôomt de Marke. O de nôordwestkantn van Attiches lôopt d'A1-ottostroade tusschn Rysel en Parys, die 'n ounderdêel es van d'E17. 

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Elizabethkerke
* 't Kastêel van Attiches
* E stik van 't bus van Falempin ligt o de zuudkantn van de gemêente

thumb|left|500px|De Sent-Elizabethkerke in Attiches
Cydippida

**Cydippida** is 'n orde van rebbekwalln uut de klasse van de Tentaculata. Ze verschilln van andere rebbekwalln deur hunder bolvormig of ovoal lyf en 't feit dat hunder tentoakels vertakt zyn en ingetrokkn kunn wordn in zaksjes an weerskantn van hunder keelholte. 
## Families
D' orde Cydippida bevat 11 families:
* Aulacoctenidae
* Bathyctenidae
* Cryptocodidae
* Ctenellidae 
* Dryodoridae 
* Euplokamididae 
* Haeckeliidae 
* Lampeidae 
* Mertensiidae
* Pleurobrachiidae, woaroender *[[Pleurobrachia pileus]]* (knopgalle)
* Pukiidae

Ofbeeldienge:Aulacoctena cydippid ctenophore.jpg|*Aulacoctena cydippid* (Aulacoctenidae)
Ofbeeldienge:LightRefractsOf comb-rows of ctenophore Mertensia ovum.jpg|*Mertensia ovum* (Mertensiidae)
Ofbeeldienge:Pleurobrachia bachei.jpg|*Pleurobracia bachei* (Pleurobrachiidae)
Pevelenkapelle

**Pevelenkapelle** (Frans: *Cappelle-en-Pévèle*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, o de zuudôostkantn van Rysels-Vloandern teegn de schreeve mè 't arroundissement Dowoai. Pevelenkapelle grenst an de gemêentn Templeuve, Nomain, Auchy by Ôorschie, Bersée en Mérignies.

Olangsn d'ôostkantn van Pevelenkapelle ligt d'yzerboane tusschn Rysel en Valencyn. 't Dichtstbyzynde stoasje an die lynne ligt in Nomain, juuste buutn Pevelenkapelle. Nog wa vodder noa't ôostn lôopt ôok d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve-d'Ascq en Valencyn.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Pevelenkapelle. Ip't groundgebied van Pevelenkapelle ligter e stik van e kasseystrooke, de *Secteur pavé d'Auchy-lez-Orchies à Bersée* (secteur 12, e redelyk moeilyke strooke van 4 ster'n die 2,7 kilomèiters lank es).


Ofbeeldienge:Auchy_bersée3.JPG|Secteur 12
Ofbeeldienge:Auchy_bersée5.JPG|Secteur 12


## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Nikloajkerke
* 't *Château du Béron*


Ofbeeldienge:Cap_centre.JPG|De Sent-Nikloajkerke
Ofbeeldienge:Beron.JPG|'t *Château du Béron*
Haplotaxida

**Haplotaxida** is één van de twêe ordes van de subklasse Oligochaeta van de riengelworms (Annelida). Den andern is Lumbriculida. 
## Families
*Oenderorde Haplotaxina
**Haplotaxidae
*Oenderorde Moniligastrina
**Moniligastridae
*Oenderorde Lumbricina
**Alluroididae
**Eudrilidae
**Glossoscolecidae
**Lumbricidae (reegnworms), woaroender *[[Lumbricus terrestris]]* (geweune reegnworm of tettienk)
**Hormogastridae
**Ailoscolidae
**Lutodrilidae
**Sparganophilidae
**Criodrilidae
**Ocnerodrilidae
**Acanthodrilidae
**Octochaetidae
**Exxidae
**Megascolecidae
**Microchaetidae
*Oenderorde Tubificina
**Dorydrilidae
**Enchytraeidae
**Naididae (Tubificidae inbegreepn)
**Opistocystidae
**Phreodrilidae