open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grand Est

**Grand Est** is e regio van  Frankryk  die den 1e januoari 2016 oentstoan is deur de regio’s Elzas, Champagne-Ardenne en Lorraine tegoare te voegn. De regio ligt in 't nôordôostn van Frankryk en bestoat uut de departementn Ardennes, Aube, Bas-Rhin, Marne, Haute-Marne, Haut-Rhin, Meurthe-et-Moselle, Meuse, Moselle en Vosges. Stroatsburg is d'ôofdplekke van de regio. Andere belangryke steedn zyn Reims, Metz, Mulhouse, Nancy, Colmar en Troyes.

Grand Est grenst in 't nôordn en 't ôostn an vier landn: België, Luxemburg, Duutsland en Zwitserland. In 't westn en 't zuudn grenst 't an de Fransche regio's Hauts-de-France, Île de France en Bourgogne-Franche-Comté. 
## Historische provinsjes
*Champagne
*Hertogdom Lotharingen
*Elzas
*Hertogdom Bar
*Trois-Évêchés
*Groafschap Saarwerden
*Vorstndom Salm-Salm
*Hertogdom Bourgondië
*Prinsbisdom Luuk
*Hertogdom Luxemburg
Bas-Rhin

**Bas-Rhin (67)** (Duuts: *Unterelsass*) es e departement in de regio Grand Est, hillegansn o de nôordôostnkantn van Vrankryk. 't Departement es genoemd noar de riviere de Reyn. Inweuners van Bas-Rhin wordn *Bas-Rhinois* genoemd.

## Geschiedenisse
't Departement is de vierde moarte 1790 gecreëerd binst de Fransche Revoluusje. De grenzn van Bas-Rhin zyn wel regelmoatig veranderd.

## Geografie
Bas-Rhin grenst an de Fransche departementn Haut-Rhin in 't zuudn, an Vosges en Meurthe-et-Moselle in 't zuudwestn en an Moselle in 't westn. 't Grenst ôok an Duutsland  in 't nôordn en in 't ôostn (o d'n and'rn kant van de Reyn). 

't Departement Bas-Rhin bestoat uut vuuf arroendissementn (Stroatsburg, Haguenau, Molsheim, Saverne en Sélestat) en èit 23 kantongs en 514 gemêentn. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn Stroatsburg, Haguenau, Schiltigheim, Illkirch-Graffenstaden en Sélestat.

## Externe koppelienge
* Site van de prefecteure van Bas-Rhin
* Site van d'n touristischn dienst van d'n Elzas
Donald Trump

thumb|Donald Trump (2025)
**Donald John Trump** (New York City, 14 juni 1946) is een Amerikoanschen polletieker en oundernemer. En is lid van de Republikeinsche Party. Ie was van 20 januoari 2017 tout 20 januoari 2021 de 45e president van de Verênigde Stoat'n. In 2021 ist ie upevolgd deur Joe Biden, moar ie won d' Amerikoansche presidentsverkiezyngn van 2024. Up 20 januoari 2025 et 'n Joe Biden as de 47e president upevolgd.

Achter de verkiezyngn van 2020 betwistte Trump den uytslag, mè 't gevolg van gebeurteniss'n lik de bestormynge van 't Amerikoans Capitool in 2021. Trump wierd in verschillige rechtszoak'n verôordêeld.
Maine-et-Loire

**Maine-et-Loire** (**49**) es e departement in de regio Pays de la Loire in't westn van Vrankryk. De noame komt van twêe riviern die deur 't gebied strôom'n, de Maine en de Loire.

## Geschiedenisse
't Departement was êen van de 83 departementn die de 4e moarte 1790 gecreëerd gewist zyn binst de Fransche Revoluusje en 't komt overêen met de provinsje Anjou. 't Departement noemde êest Mayenne-et-Loire toet 12 december 1791. De noame is ton veranderd in Maine-et-Loire.

## Geografie
Maine-et-Loire grenst an de departementn Ille-et-Vilaine in't nôordwesten, Mayenne en Sarthe in't nôord'n, Indre-et-Loire in't ôostn, Vienne in't zuudôostn, Deux-Sèvres in't zuud'n, an de Vendée in't zuudwestn en an Loire-Atlantique in't westn.

Maine-et-Loire bestoat uut vier arroendissementn (Angers, Cholet, Saumur en Segré) en et 21 kantongs en 177 gemêentn. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn Angers, Cholet, Saumur, Doué-la-Fontaine, Segré-en-Anjou Bleu en Longué-Jumelles. Inweuners van Maine-et-Loire wordn *Angevins* genoemd (noa d' oude provinsje Anjou die overêenkwam mè 't departement).

De riviere de Loire strôomt twèis deur Maine-et-Loire, van ôost noar west. O d'ôostkantn van't departement ligt ôok e gedêelte van't Regionoal nateurpark Loire-Anjou-Touraine, da vo d'n elft in Indre-et-Loire ligt. Hil 't nateurlyk gebied van de Loire-valleye es sedert 2000 deur den Unesco erkend lyk weirelderfgoed. De Loire-valleye es ier ôok gekend vo zyn produksje van wyn.

## Externe koppelienge
* Officieeln site van't departement Maine-et-Loire
* Site van d'n touristischn dienst van d'Anjou-streke
Bordeure

thumb|Boane en plankier met e bordeure
E **bordeure** is een element tusschn de boane en 't plankier die mêestal hoger ligt. De bôord belet da woater en vuuligheid van de boane in de bermn, hoovn of huuzn terechtekomt en ook dat otto's, brommers of velo's ip 't plankier rien. 

Bordeurn zyn van betong of nateurstêen gemakt en somtyds gedêeltelyk van metoal. Ze zyn dikwyls ipgebouwd uut elementn van 1 meter lank.
   
Langst de bôord, an de kant van de boane, lopt er over 't algemêen e goote vo 't reegnwoater of te voern.
Bloebleine

thumb|Bloebleine ip een hand
E **bloebleine** is e sôorte van bleine die gevormd wordt ot er weefsels en bloedvoatn oender 't vel beschoadigd zyn zoender da 't vel deuregestekt is. De bloebleine bestoat uut lymfe, bloed en andere lichoamelyke vloeistoffn die vaste zittn oender 't vel. Ot de bleine oopngestekt wordt komt er e doenkere vloeistoffe uut. Sommigte bloebleinn kunn styf pynlyk zyn.
## Ôorzoakn
Bloebleinn wordn geweunlyk veroorzakt deur accidentn woarby da 't vel gekneepn wordt tusschn alloam, machienn of zwoar gewicht zoender beschermnde klêern. 't Kan ook 't gevolg zyn van te geweldig menschelyk contact, lyk deur nypn en vastepakkn. De bleinn kunn ook oentstoan deur constant wryvn van 't vel teegn een ippervlak. Doadeure krygn roeiers en drummers dikwyls bloebleinn ip under handpalmn en viengers.
Botte

thumb|E poar bottn
E **botte** is e bepoald type schoeisel met een hoge schacht, deurgoans gemakt van leer, moar ook caoutchouc en kunststoffn wordn gebruukt. E botte kan dienn vo te beschermn teegn vocht, vuuligheid of koude, moa wordt ook anzien lyk modieus en antrekkelyk schoeisel.

D' hoogte van e geweune botte kan varieern van juste boovn de knoezel, toet an de kyte, de knie of de liesche, ofhankelyk van de lengte van de schacht.
## Sôortn bottn
*Bottine, korte botte.
*Modieuze botte, juste lyk by schoes met talongs, riekôordn, e tirette, e puntige of roende top.
*Caoutchouc botte, vo de voetn en broekspuupn te beschermn teegn woater, slyk of vuuligheid. 
*Legerbotte, gemakt van stevig leer en gedreegn deur militairn.
*Rybotte, vo te peirde te rien.
*Coboybotte, ôorsproenkelyk gedreegn deur veedryvers in Amerika, moa nu ook geweune.
*Moonboot, e gewatteerde botte vor in de snêeuw, die zowel beschermt teegn vocht of teegn koude.
*Stiefel, botte in glas, van ôorsproeng uut Duutsland, vo bier uut te drienkn.

De vorm van 't land Italië wordt vergeleekn met e botte.
Anstaing

**Anstaing** is e gemêente in Frankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Tressin, Chéreng, Gruson, Singem en Villeneuve-d'Ascq. O den ôostkant van Anstaing lôopt de Marke.

## Beziensweirdigheedn
* De Saint-Laurentkerke
* Ip 't gemêentelyk kerkhof van Anstaing ist er e Brits oorlogsgraf uut de Twidde Weireldoorloge.
thumb|left|Saint-Laurentkerke van Anstaing
Aubers

**Aubers** is e gemêente in Frankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Wentie, Fromelles, Nieuwkapelle, Lorgies en Herlies. 
## Beziensweirdigheedn
* De Saint-Vaastkerke, die herbouwd is achter den Êeste Weireldoorloge.
* Aubers Ridge British Cemetery, e Brits militair kerkhof mè mêer of 700 gesneuvelde.
thumb|left|600px|Aubers
Vliendrmuus

**Vliendrmuuzn** (orde **Chiroptera**, ook wê **andvleuglign** genoamd) zyn zoogbêestn die hêelegans echte kunn vliegn (dadde is mêer of zweevn). Doavôorn zyn undre vleugls verziene van e  vlieg-vêl da tusschn de viengrs van undre vôor- en achtrepôotn en undre steirt zit. Dr zyn veele sôortn vliendrmuuzn. Sommigte zeldzoame sôortn zyn mor ip êen plekke te vienn (dikkers e grotte). Weirldwyd zyn dr mêer of  1 100 sôortn, woadeure da mêer of êen ip de vuuf zoogbêestesôortn e vliendrmuus is.
Spoakbêen

thumb|Spoakbêen in 't rôod
't **Spoakbêen**  of de **radius** is êen van de twêe grôote bêenders in den oenderoarm. ’t Bêen lopt van d' elletuute noa de pols an de kant van den duum. 't Spoakbêen is korter moa wel dikker of ’t ander bêen, d' ellepuupe. De boovnkant is smal, en vormt mor e klêen gedêelte van 't elletuutegewricht. Den oenderkant is brêed en vormt 't belangrykste dêel van 't polsgewricht. Spoakbêen en ellepuupe zyn verboendn deur e rolgewricht. Da gewricht makt ’t meugelyk dat de twêe bêenders over mekoar kunn rolln en doadeure kunn d' handn droain.
Baisieux

**Baisieux** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de Fransche gemêentn Camphin-en-Pévèle, Gruson, Chéreng en Willems en ôok an Dôornik an den oovrkant van De Schreeve (mêer bepoald an de dêelgemêentn Templeuve, Blandain en Hertain). By de gemêente ôort ôok nog et gehucht Sin.

## Beziensweirdigheedn
* De Sinte-Moart'nskerke
* De Sint-Jan-den-Dooperkerke in't gehucht Sin

thumb|left|250px|De Sinte-Moart'nskerke
Mathilde van Iengeland

**Mathilde van Iengeland**, in 't Iengels: Empress Matilda of Empress Maude, (ca. 7 februoari 1102 -  10 september 1167), was de dochter van keunienk Hendrik I van Iengeland en Edith (Matilda) van Schotland, en e klêendochter van Willem de Veroveroare en Mathilda van Vloandern.

Ze trouwde in 1114 in Mainz met de Duutsche keizer Hendrik V, die in 1125 stierf. Met hem ha ze gin jounges.

Heur broere, William Adelin, den ênigste wettegen ipvolger van heur voader, was in 1120 verdrounkn binst de rampe van ’t Wit Schip ip ’t Kanoal tusschn Normandië en Iengeland. Doadeure wierd heur voader achter zyn dôod ipgevolgd deur de zeune van zyn zuster, Stefan van Blois. 

Mo da wierd betwist deur Mathilde en ze begostn een burgeroorloge (1135–1154), de Anarchie  genoemd. Uutendelik kwamt er in de zomer van 1153, met et Verdrag van Wallingford (of et Verdrag van Winchester), een akkôord. Stefan mocht de trôone houdn tout an zyn dôod ip vôorwoarde dat ie zoud ipgevolgd wordn deur de zeune van Mathilde.

Met heur twidde vint Godfried Plantagenet, de groaf van Anjou, ha ze drie jounges:
* Henry Curtmantle (1133–1189), die keunienk van Iengeland kwam als Hendrik II.
* Godfried, groaf van Nantes (1 juni 1134 Rouen- 26 juli 1158 Nantes), nie getrouwd 
* Willem van Dieppe (1136–1164),  nie getrouwd
Under oudste zeune Hendrik II volgde Stefan van Blois ip als êeste keunienk van Iengeland van 't Huus Plantagenet.
Kankerblomme

De **kankerblomme**,  **kollebloeme** of **klaprôze** (*Papaver*) is e geslacht van de blommeplantn. E bekende sôorte is de slapbolle of bolpapaver *Papaver somniferum*, woa dat opium uut gewonn wordt. De sôorte wordt ook gebruukt vo sierplante.
## Taxonomie
't Geslacht *Papaver* kent weireldwyd à peu près tsjestig sôortn. De kankerblommn die in uze streeke in 't wild groein zyn:
* Bastoardkankerblomme (*Papaver hybridum*) 
* Blêeke kankerblomme (*Papaver dubium*) 
* Grôote kankerblomme (*Papaver rhoeas*)
* Ruuwe kankerblomme (*Papaver argemone*)
* Slapbolle (*Papaver somniferum*)
Ze zyn surtout te viendn ip drooge zanderige groend, lyk ip spoordykn of ipgespootn zandvlaktes. De zoadn van de kankerblomme houdn styf lange under kiemkracht oender de groend en z' oentkiemn van tyd achter verschillige joarn on ze weere an d' ippervlakte kommn. Kankerblommn èn gin nectarkliern, moa ze leevern wel polln die goed zyn vo de bien. 
 
Andere sôortn zyn oender andere:
* *Papaver alpinum*
* *Papaver bracteatum*
* *Papaver californicum*
* *Papaver dahlianum*
* *Papaver nudicaule*
* *Papaver orientale*
* *Papaver rupifragum*
* *Papaver radicatum*
* *Papaver umbonatum*
Elletuute

thumb|Een elletuute
Een **elletuute** is 't gewricht die de verbiendienge vormt tusschn de boovnoarm en den oenderoarm. 't Is e speciaal gewricht omda 't twêe bêenders in den oenderoarm verbiendt met êen bêen in de boovnoarm. ’t Elletuutegewricht zorgt vo 't buugn van den oenderoarm ten ipzichte van de boovnoarm moar ook vo 't droain van de twêe bêenders in den oenderoarm ten ipzichte van mekoar. 't Spoakbêen en d' ellepuupe kunn azo over mekoar rolln. De stevigheid van 't elletuutegewricht van de mens wordt verkreegn deur biendweefselbandn die an de binnkant en de buutnkant van 't gewricht loopn. Os 't nôodig is, byvôorbeeld deur reumatoïde artritis of e breuke, kan 't gewricht vervangn wordn deur e prothese.
thumb|left|Röntgenfotto’s van een elletuute
Bleine

thumb|Bleine ip de voet deur wryvienge
E **bleine** of **blinne** (Latyn: *bulla*) is een holte in of oender den epidermis (ippervel, de buutnste loage van 't vel), woarin dat er vocht zit. 't Wordt veroorzakt deur extreme  verhittienge of ofkoelienge van 't vel of deur anhoudnde druk of wryvienge. In 't êeste geval klappn me van e *brandbleine*, in 't twêede geval geweune van e *bleine*, of van e *drukbleine*. Der zyn wel nog mêer ziektes woarby bleinn kunn vôornkommn.
## Brandbleine
E brandbleine oentstoat deur contact van 't vel mè styf warme gassn, vloeistoffn of andere materioaln. Extreme koude èt 't zelfste effect. Ook sterk bytnde scheikundige stoffn kunn brandbleinn veroorzoakn. E brandbleine is e verbrandienge in de twêede groad. Der komt vocht tusschn den epidermis (ippervel) en den dermis (leervel, biendweefsel oender 't ippervel). De bleinevormienge is over 't algemêen nogal pynlyk. 

E brandbleine kan 't best ofgedekt wordn vo besmettienge teegn te goan. 
## Drukbleine
E drukbleine oentstoat mêestal deur wrijvienge ip 't vel. Da kan kommn deur klêern die nie goed passn binst intensieve bewegienge lyk by sport, by 't werkn met alloam woarby vele macht gebruukt wordt of ip de voetn deur nieuwe schoens die nie goed passn of by lange wandeliengn. Drukbleinn zyn verre alsan klêene en moa platselyk. 

In teegnstellienge toet brandbleinn meugn drukbleinn wel oopngestekt wordn, moar echt nôodzoakelyk is da nie. Doarvôorn moet e steriele noalde gebruukt wordn omda 't nie zou besmettn.
:15px *Kykt ook noa [[Bloebleine]]*
Bogotá

thumb|Zicht ip Bogotà
**Bogotá** is 'n hoofdstad en grotste stad van Colombia. 't Is 't politiek, economisch, administratief, industrieel en cultureel center van 't land.

De stad ligt centroal in Colombia ip een hoog plateau, de *Sabana de Bogotá*, e dêel van *Altiplano Cundiboyacense*, geleegn in 't Andesgebergte. Bogotá èt een ippervlak van 
1578 km².  Deur d' hooge liggienge is de gemiddelde dagtemperateure mor 18 groadn ('s nachts 9 groadn).
La Bassée

**La Bassée** is e gemêente in Frankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern, teegn 't schee'n me Artesië. 't Grenst an de gemêentes Lorgies, Illies, Salomé, Marquillies, Douvrin, Haisnes en Violaines. O de zuudkantn van de gemêente lôopt et Kanoal Ariën-La Bassée.

## Geschiedenisse
De stad kende e bewoogn militaire geschiedenisse en is regelmoatig betwist tusschn Vrankryk en Vloandern. In de middelêeuwn kwam La Bassée e versterkte Vlamsche stad. In de 16e êeuwe kwam de stad oender de Spoansche Nederlandn. Met de Vrede van Oakn in 1668 kwam 't in Fransche handn en de vestiengn wierdn geslôopt. Met de Vrede van Utrecht in 1713 kwam 't definitief in Fransche handn.

In d' Êeste Weireldoorloge lag La Bassée dichte by 't froent.
thumb|left|La Bassée en zyn vroegere vestiengn

## Beziensweirdigheedn
* De Saint-Vaastkerke
* Ip 't gemêentelyk kerkhof van La Bassée zyn der mêer  of tien Britsche oorlogsgroavn uut de Twidde Weireldoorloge.

Ofbeeldienge: La Bassée Saint-Vaast arriere.JPG |De Saint-Vaastkerke
Ofbeeldienge: La Bassée Hotel de ville.JPG|'t Stadhuus
Huus Jagiello

't **Huus Jagiello** was een Europeesche dynastie die regeerde in verschillige Europeesche landn tusschn de 14ste en de 16ste êeuwe. 

De dynastie wierd gesticht deur Jogaila, de grôothertog van Litouwn. 

Je wierd tout keunienk van Pooln gekrôond als Władysław II Jagiełło. Je trouwde me keuniginne Jadwiga van Pooln, de joungste dochter van keunienk Lodewyk I van Hongareye en Pooln. 

Zyn regerienge wordt anzien as ’t begun van de Poolsche Goudn Êeuwe en 't fundament vo 't loater Pools-Litouws Gemêenebest.

De leedn van de dynastie woarn keuniengn van Pooln (1386–1572), grôothertoogn van Litouwn (1377–1392 en 1440–1572), keuniengn van Hongareye (1440–1444 en 1490–1526), en keuniengn van Boheemn (1471–1526).

## De keuniengn van Pooln

## De keuniengn van Boheemn, Hongareye en Krowoasje
Beaucamps-Ligny

**Beaucamps-Ligny** is e gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentes Le Maisnil, Radinghem-en-Weppes, Schobeke, Fournes-en-Weppes, Erkegem, Hallennes by Haubourdin, Woavern en Santn. 

Êest noemde de gemêente Beaucamps, mor in 1927 is 't gefusioneerd mè 't kleindere Ligny-en-Weppes toet Beaucamps-Ligny.

Ofbeeldienge: Eglise de Beaucamps-Ligny.jpg|De Saint-Pierrekerke
Ofbeeldienge: Mairie de Beaucamps-Ligny.jpg|'t Stadhuus
1427

1424 - 1425 - 1426 - **1427** - 1428 - 1429 - 1430
thumb|Jan IV, hertog van Brabant en Limburg
't Joar **1427** is 't 27e joar in de 15e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Geboorn
* Lodewyk van Gruuthuse, belangryke Bruggelienk (ca. 1427)
;november
* 30 - Casimir IV Jagiellon, grôothertog van Litouwn en keunienk van Pooln
## Gestorvn
;april
* 17 - Jan IV, hertog van Broabant en Limburg
Władysław III van Pooln

**Władysław III van Pooln**  of **Władysław van Varna**, van 't Huus Jagiello, (Kraków (Pooln) 31 oktober 1424 – Varna (nu in Bulgareye) 10 november 1444), was keunienk van Pooln van 1434 en keunienk van Hongareye en Krowoatië van 1440 tout an zyn dôod. 

Je was den oudste zeune van Władysław II Jagiełło me zyn vierde vrouwe Sophia Holszanski.

Je sneuvelde in 1444 in de Slag by Varna teegn 't Ottomoans Turkeye. 

Je wierd in Pooln in 1447 ipgevolgd deur zyn joungere broere Casimir IV Jagiellon achter e drie joar deurend interregnum, en in Hongareye deur zyn vroegere rivoal, de 4-joarign Habsburger Ladislaus Posthumus.

Zyn mausoleum stoat in Varna (nu in Bulgareye]).
Casimir IV Jagiellon

**Casimir IV Jagiellon** (Kraków, Pooln 30 november 1427- Grodno, Wit-Rusland 7 juni 1492), van 't Huus Jagiello, was Grôothertog van Litouwn van 1440, en keunienk van Pooln van 1447 tout an zyn dôod.  

Je was de derde en joungste zeune van Władysław II Jagiełło me zyn vierde vrouwe Sophia Holszanski. 

Zyn broere Władysław III, die drie joar ouder was, sneuvelde in 1444 in de Slag by Varna teegn 't Ottomoans Turkeye. Casimir IV volgdeg hem ip in Pooln in 1447 achter e driejoarig interregnum. 

Ounder Casimir IV versloeg Pooln de Teutoonsche Ridders binst de Dertienjoarign Oorloge. J'heroverde Pommeren, en je brocht Pruussn ounder Poolsche heerschappye. Je was êen van d'actiefste Poolsche heersers en 't Huus Jagiello kwam ounder hem êen van de belangrykste vorstnhuuzn in Europa.  

## Vrouwe en jounges
Casimir IV trouwde in 1454 met Elisabeth van Ôostnryk, dochter van de Rôoms-Duutsche keunienk Albrecht II van 't Huus Habsburg.
Z’haan dertien jounges w.o.:
*Vladislav II (1456-1516), keunienk van Hongareye en Boheemn
*Jan I Olbracht (1459-1501), keunienk van Pooln
*Alexander I Jagiellon (1461-1506), grôothertog van Litouwn en keunienk van Pooln
*Sofia Jagiellon (1464-1512), getrouwd me markgroaf Frederik V van Brandenburg-Ansbach en moeder van Albert, den êestn hertog van Pruussn.
*Sigismund I van Pooln (1467-1548), grôothertog van Litouwn en keunienk van Pooln (voader van Sigismund II August, die hem ipvolgde)

Casimir IV is gestorvn in 't oud fort in Grodno, Wit-Rusland. J’is begroavn in de Wawelkathedroale van Kraków.
1456

1453 - 1454 - 1455 - **1456** - 1457 - 1458 - 1459
't Joar **1456** is 't 56e joar in de 15e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Louis van Bourbon
* 7 april - Louis van Bourbon wordt prins-bisschop van Luuk. Deur die pollitieke benoemienge hoopt Filips de Goein 't prinsbisdom Luuk vor hem te winn. Louis is e klêenzeune van Jan zounder Vrees, e zeune van Charles I van Bourbon en Agnes van Bourgondië en e neve van Filips de Goein.
* 3 ogustus - Verdrag van Ysselstein. Deur e gezoamelike inspannienge van d' Hollandsche Kabeljown en de Bourgondiërs wordt David van Bourgondië, bastoard van hertog Filips de Goein, deur de paus toet bisschop van Utrecht benoemd. De stad Deventer wordt vuuf weekn belegerd vo dan z' under overgeevn. Met d' innoame van Deventer brêekt Filips de Goein ieder verzet teegn de benoemienge van David van Bourgondië toet bisschop. 
## Geboorn
;moarte
* 1 - Vladislav II,  keunienk van Boheemn, Hongareye en Krowoasje
;juni
* 11 - Anne Neville, vrouwe van Richard III van Iengeland
* 23 - Margrete van Denemarkn, keuniginne van Schotland
## Gestorvn
;januoari
* 17 - Elizabeth van Lotharingen, pionier van de prozaromangs in 't vroeg-nieuwhoogduuts
;ogustus
* 11 - János Hunyadi, Hongoarsche militair en pollitieker
;oktober
* 17 - Nicolas Grenon, Frans-Vlamsche compositeur
Berkem

**Berkem** (Frans: *La Madeleine*) is e gemêente in Frankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentes Markette, Sint-Andries-Rysel, Marcq-en-Barœul en Rysel. Te westn lopt de riviere de Deule.

Ofbeeldienge: La madeleine eglise.JPG|De Sainte-Marie-Madeleinekerke
Ofbeeldienge: La madeleine hotel de ville.JPG|'t Stadhuus
Boviengn

**Boviengn** (Frans: *Bouvines*) is e gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentes
Singem, Gruson, Louvil en Sison. Te westn van Boviengn strôomt de riviere de Marke.

Ofbeeldienge: Bouvines1 WEB.jpg|De Saint-Pierrekerke
Ofbeeldienge: Bouvines4.jpg|Cense de la Courte, oude hofstee van abdeye Saint-Amand
Taylor Momsen

thumb|Momsen in 2011
**Taylor Michel Momsen** (St.Louis (Missouri), 26 juli 1993) is een Amerikoansche zangeresse, gitariste en actrice.

## Ploatn
### The Pretty Reckless
* 2010 - *[[Light Me Up]]*
* 2014 - *[[Going To Hell]]*
* 2016 - *[[Who You Selling For]]*

## Singles
### The Pretty Reckless
* «Make Me Wanna Die» (2010)
* «Miss Nothing» (2010)
* «Just Tonight» (2010)
* «You» (2012)
* «My Medicine» (2012)
* «Kill Me» (2012)
* «Going To Hell» (2013)
* «Heaven Knows»  (2014)
* «Messed Up World (F'd Up World)» (2014)
* «Take Me Down» (2016)
* «Oh My God» (2017)

## Eksterne koppliengn
*  Taylor Momsen at IMDb.com
Mêeuwn

**Mêeuwn** zyn zêeveugels van de familie Laridae by d' orde steltlooperachtign (Charadriiformes). Der zyn 102 sôortn bekend. 't Zyn over 't algemêen reedlyk grôote veugels, mêestal grysde of wit, dikwyls mè zwarte têekniengn ip under kop en bek. Z' èn e typische schelle, krysnde stemme (roep). Z' èn e stevige, reedlyk langn bek en zwemvliezn an under pôotn. 

De sterns wordn deur de *IOC World Bird List* ook gereeknd by de familie en vormn doar een oenderfamilie. Moa dikwyls wordn ze nog ingedêeld in een eign familie (de Sternidae). Gemiddeld zyn sterns slanker en kleinder met e fyntige, puntign bek.

De mêeste mêeuwn, lyk de sôortn van 't geslacht *[[Larus]]*, zyn vlêeseters. De prôoibêestn bestoan surtout uut krabbn en visjes. De grotste sôortn kunn styf lange leevn. Der is e geval bekend van e zilvermêeuwe die 49 joar gekommn is.

De wuuvetjes leggn twêe of drie gespikkelde eiers in e nest gemakt van plantoardig materioal. De joengsjes wordn geboorn met doenker gevlekt dons en ze kunn direct loopn.

## Geslachtn
"Echte" mêeuwn

**[[Chroicocephalus]]* (12 sôortn, woaroender de Kokmêeuwe)
**Creagrus* (1 sôorte, Zwoaluwsteirtmêeuwe)
**Hydrocoloeus* (1 sôorte: Dwergmêeuwe)
**Ichthyaetus* (6 sôortn, woaroender de Zwartkopmêeuwe)
**[[Larus]]* (24 sôortn, woaroender de Zilvermêeuwe en de Mantelmêeuwn)
**Leucophaeus* (5 sôortn, waaroender de Franklins mêeuwe)
**Pagophila* (1 sôorte: Ivoormêeuwe)
**Rhodostethia* (1 sôorte: Ross' mêeuwe)
**Rissa* (2 sôortn Drietêenmêeuwn)
**Rynchops* (3 sôortn Schoarbekkn)
**Xema* (1 sôorte: Vorksteirtmêeuwe)
Sterns
**Anous* (3 sôortn Noddy's)
**Chlidonias* (4 sôortn, woaroender de Zwarte stern)
**Gelochelidon* (1 sôorte: Lachstern)
**Gygis* (1 sôorte: Opoalstern)
**Hydroprogne* (1 sôorte: Reuzestern)
**Larosterna* (1 sôorte: Incastern)
**Onychoprion* (4 sôortn woaroender de Boente stern)
**Phaetusa* (1 sôorte: Grôotbekstern)
**Procelsterna* (2 sôortn Noddy's)
**Sterna* (13 sôortn, woaroender de Visdief en de Noordse stern)
**Sternula* (7 sôortn, waaroender de Dwergstern)
**Thalasseus* (7 sôortn, woaroender de Gilwbekstern)
Camphin-en-Pévèle

**Camphin-en-Pévèle** is e gemêente in Frankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. De gemêente ligt teegn de grenze mè België. 't Grenst an de Fransche gemêentn Wanhem, Sison, Bourghelles, Gruson, Baisieux en  ôok an Dôornik an den oovrkant van De Schreeve (mêer bepoald an de dêelgemêentn Hertain, Lamain en Esplechin).

't Latste dêel van de gemêentenoame verwyst noa de Pevelen-streke en verschilt azo met de noame van de gemêente Camphin-en-Carembault. 

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Camphin-en-Pévèle. Ip't groundgebied van de gemêente liggn twêe kasseystrookn: de *Secteur pavé de Camphin-en-Pévèle* (secteur 5, e redelyk moelyke strooke van 4 ster'n) en 't êeste gedêelte van *Carrefour de l'Arbre* (secteur 4, e vrêe moelyke strooke van 5 ster'n)


Ofbeeldienge: Secteur_pav%C3%A9_de_Camphin-en-P%C3%A9v%C3%A8le.jpg|De kasseystroke van Camphin-en-Pévèle (secteur 5)
Ofbeeldienge: 1%C3%A8re_partie_carefour_de_l%27arbre.jpg|'t Begun van *Carrefour de l'Arbre* (secteur 4)


## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Amandskerke

Ofbeeldienge: Centre de Camphin-en-Pévèle - 2.JPG|De Sint-Amandskerke
Ofbeeldienge: Mairie de Camphin-en-Pévèle.JPG|'t Stadhuus van Camphin-en-Pévèle
Allennes-les-Marais

** Allennes-les-Marais** is e gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Woavern, Herrin, Gondecourt, Carnin, Ennelin en Doenk. O de nôordkantn van Allennes lopt de gekanaliseerde Deule.

## Beziensweirdigheedn
* De Sint-Nikloaikerke woavan de funderiengn van de viftienste êeuwe zyn. Ip d'n 31stn juli 2009 is de kerke in brande geschootn en is 't dak en 't interieur vo 't grotste stik ofgebrand. Achterof en ze de schoa were hersteld.
thumb|left|Sint-Nikloaikerke van Allennes
Lorgies

**Lorgies** es e gemêente in Vrankryk in't departement Nauw van Kales. 't Grenst an de gemêentn Aubers, Illies, La Bassée, Violaines, Richebourg en Nieuwkapelle en ligt teegn de schreve me 't Noorderdepartement. In tydde lag Lorgies ip't schee'n tusschn Romoans-Vloandern en Artesië.

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Mathieukerke
* 't Monument vo de gefusilleerdn van den Twiddn Weireldôorloge

thumb|left|'t Center van Lorgies
Myrtales

De **Myrtales** zyn 'n orde  van bedektzoadign of bloeinde plantn. De noame  is gevormd uut de familienoame Myrtaceae. 

De Myrtales volgns 't APG III-système (2009):
*orde Myrtales
**familie Alzateaceae 
**familie Combretaceae 
**familie Crypteroniaceae
**familie Lythraceae (Kattesteirtfamilie)
**familie Melastomataceae, woaroender Memecylaceae
**familie Myrtaceae (Myrtefamilie), woaroender Heteropyxidaceae, Psiloxylaceae
**familie Onagraceae
**familie Penaeaceae, woaroender Oliniaceae, Rhynchocalycaceae
**familie Vochysiaceae
Illies

**Illies** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Aubers, Herlies, Marquillies, Salomé, La Bassée en Lorgies. Illies ligt teegn de schreve me 't departement Nauw van Kales, wa in tydde 't schee'n wos tusschn Romoans-Vloandern en Artesië.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Vaastkerke, wierd verwoest bist d'n Êestn Weireldoorloge, mor es eripgebouwd achter 1918 ip de standplekke van 't êerdere neogothische gebouw van Charles Leroy, den architect van de Notre-Dame-de-la-Treille in Rysel.
* 't Duutsch kerkof uut den Êestn Weireldoorloge woar 2890 soldoatn liggn.
* De kapelle van't dorp Ligny-le-Grand

thumb|left|De Sint-Vaastkerke van Illies
Buxales

De **Buxales** zyn e klêene orde  van bedektzoadign of bloeinde plantn. Vele sôortn van de orde zyn groenbluuvnde struukn of boomn, moa sommigte zyn kruudachtige vaste plantn.

De Buxales volgns 't APG III-système (2009):
*orde Buxales
**familie Buxaceae
**familie Haptanthaceae
Piperales

De **Piperales** zyn een orde  van bedektzoadign of bloeinde plantn. De noame is gevormd uut de familienoame Piperaceae.

De Piperales volgns 't APG III-système (2009):
*orde Piperales
**familie Aristolochiaceae
**familie Hydnoraceae
**familie Lactoridaceae
**familie Piperaceae
**familie Saururaceae
Larus

***Larus*** is e grôot geslacht van mêeuwn die vôornkomt  over hêel de  weireld  (alhoewel verreweg de grotste diversiteit ip 't nôordelyk halfroend leeft). De noame komt van 't Oudgrieks *laros* (λάῥος) of latyn *Larus* (mêeuwe of andere grôote zêeveugel). Toet 2005-2007 wierdn verre al de mêeuwn gegroepeerd in da geslacht. 

Over 't algemêen zyn 't grôote veugels, mêestal grysde of wit, dikwyls mè zwarte vlekkn ip under kop of vlerkn. Z' èn e redelyk lange, stevign bek en zwemvliezn an under pôotn.
## Sôortn
**[[Larus argentatus]]* (Zilvermêeuwe)
**Larus armenicus* (Armeensche mêeuwe)
**Larus atlanticus* (Mêeuwe van Olrog)
**Larus belcheri* (Mêeuwe van Belcher)
**Larus cachinnans* (Pontische mêeuwe)
**Larus californicus* (Prairiemêeuwe)
**Larus canus* (Stormmêeuwe)
**Larus crassirostris* (Japaneesche mêeuwe)
**Larus delawarensis* (Rienkbekmêeuwe)
**Larus dominicanus* (Dominicoansche mêeuwe)
**Larus fuscus* (Klêene mantelmêeuwe)
**Larus glaucescens* (Beriengmêeuwe)
**Larus glaucoides* (Groenlandmêeuwe)
**Larus heermanni* (Mêeuwe van Heermann)
**Larus hyperboreus* (Ysmêeuwe)
**Larus livens* (Mexicoansche mêeuwe)
**Larus marinus* (Grôote mantelmêeuwe)
**Larus michahellis* (Gilwpôotmêeuwe)
**Larus occidentalis* (Californische mêeuwe)
**Larus pacificus* (Dikbekmêeuwe)
**Larus schistisagus* (Mêeuwe van Kamtsjatka)
**Larus smithsonianus* (Amerikoansche zilvermêeuwe)
**Larus thayeri* (Mêeuwe van Thayer)
**Larus vegae* (Ôost-Siberische mêeuwe)
Chroicocephalus

***Chroicocephalus*** is e geslacht van relatief klêene mêeuwn, die recent nog  by *[[Larus]]* ingedêeld wierdn. 't Geslacht telt 12 sôortn. De noame komt van 't Oudgrieks *khroizo* (kleur) en *kephale* (kop). 
## Sôortn
**Chroicocephalus brunnicephalus* (Bruunkopmêeuwe)
**Chroicocephalus bulleri* (Zwartbekmêeuwe)
**Chroicocephalus cirrocephalus* (Grysdekopmêeuwe)
**Chroicocephalus genei* (Fynbekmêeuwe)
**Chroicocephalus hartlaubii* (Mêeuwe van Hartlaub)
**Chroicocephalus maculipennis* (Patagonische kokmêeuwe)
**Chroicocephalus novaehollandiae* (Witkopmêeuwe)
**Chroicocephalus scopulinus* (Rôodbekmêeuwe)
**Chroicocephalus philadelphia* (Mêeuwe van Bonaparte)
**[[Chroicocephalus ridibundus]]* (Kokmêeuwe)
**Chroicocephalus saundersi* (Mêeuwe van Saunders)
**Chroicocephalus serranus* (Andesmêeuwe)
Salomé (Vrankryk)

**Salomé** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Illies, Marquillies, Hantay, Billy-Berklo, Douvrin en La Bassée. Salomé ligt teegn de schreve me 't departement Nauw van Kales, wa in tydde 't schee'n wos tusschn Romoans-Vloandern en Artesië. O de zuudkantn van de gemêente lôopt et Kanoal Ariën-La Bassée.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Vaastkerke
* et *Deutscher Soldatenfriedhof Salomé*, e Duutsche militaire begroafplekke me 3548 gesneuveldn uut den Êestn Weireldoorloge

thumb|left|De Sint-Vaastkerke van Salomé
Clade

thumb|Clade
E **clade** is e schematische weergoave van e groep organismn die allemolle ofstammn van e bepoalde gemêenschappelyke evolutionaire vôorouder, plus die vôorouder zelve. 

Clade is e term uut de cladistiek (e weetnschappelyk système vo biologische organismn in te dêeln). 't Komt van 't Grieks woord klados: joenge tak van e boom of plante. Een andere term vor e clade is monofyletische groep. 

De clade is de basisêenheid van de fylogenetische of cladistische classificoasje, die geleidelyk an de Linneoansche of traditionele indêlienge met de taxonomische rangn vervangt (klassn, ordes, families, enz.), die surtout gebaseerd zyn ip morfologische gelykenissn.
Meyeriestad

**Meyeriestad** (Nederlands: *Meierijstad*) is e gemêente in Holland in de provinsje Nôord-Broabant. Der weunn oungeveer 84.000 menschn (2023). De gemêente is 't resultoat van e fusie van de gemêentn Schyndel, Sint-Oednrode en Veghel in 2017. In de plekke Veghel is 't   gemêenthuus gevestigd en de gemêenteroad vergoadert in Kastêel Dommelrode, 't oud gemêenthuus van Sint-Oednrode.

De gemêentenoame verwyst noa de Meyerie van 's-Hertogenbosch, de regio woarin dat de fusiegemêente geleegn is.

## Plekn
De belangrykste plekn met hunder officiële noame zyn:

## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Bouwkundig erfgoed in Loppem

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Loppem]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Loppem
## Kykt ook noa
* Bouwkundig erfgoed in Zilleghem
Jolin Tsai

**Jolin Tsai** (Taipei, Taiwan, 15 september 1980) is e Taiwaneesche zangeresse en actrice. 

## Externe koppelienge
* Internet Movie Database
Huus Hohenzollern

't **Huus Hohenzollern** is e belangryke Duutsche dynastie. 

Ze woarn ofkomstig van Swaabn en under noame kwam van 't Kastêel Hohenzollern in de Swaabische Alpn by Hechingen in Baden-Württemberg.

De familie splitsteg hem in twi takkn, de katholieke Swaabische lyne en de Frankische, loater de  protestantse Brandenburgs-Pruussische lyne. 

De leedn van de Frankische lyne kwoamn markgroaf van Brandenburg in 1415, hertog van Pruussn in 1525, keunienk in/van Pruussn in 1701 en van 1871 Duuts Keizer. De Swaabische lyne blêef in Swaabn, mo regeerde van 1866 tout 1947 over Roemenië.

## Geschiedenisse
Zollern, van 1218 Hohenzollern, was e groafschap van 't Hillig Rôoms Ryk. 't Was al sproake van e groaf van Zollern in 1061, e zeekern Burchard I van Zollern. 

Frederik I krêeg den titel van groaf van Zollern van keizer Hendrik V in 1111. Frederik III krêeg in 1191 deur zyn huwelik et burggroafschap Neurenberg.

De zeuns van Frederik III verdêeldn under erfgoed in 1227. Frederik IV krêeg de Swaabische bezittiengn en Konrad III me Neurenberg de Frankische. Uut de Frankische lyne van Konrad
kwoamn de loatere markgroavn van Brandenburg, hertoogn van Pruussn, keuniengn van Pruussn en Duutsche keizers vôort. Ze woarn tout 1427 burggroavn van Neurenberg. In 1260 krêegn ze Bayreuth, in 1331 Ansbach en in 1340 Kulmbach en Plassenburg. 

Frederik V van Neurenberg wierd in 1363 gepromoveerd deur keizer Karel IV in de keunienklikke stand. Zyn zeune Frederik VI krêeg als Frederik I in 1417 van keizer Sigismund et keurvorstndom Brandenburg.

In 1525 wierd et protestants hertogdom Pruussn gesticht. Albrecht van Brandenburg-Ansbach was de latste grôotmêester van de Teutoonsche ridders van de Duutsche Orde en den êestn hertog van et hertogdom.

In 1618 stiervn de Pruussische Hohenzollerns met Albrecht Frederik uut. Doadeure erfde markgroaf Johan Sigismund van Brandenburg 't hertogdom en wierdn de twi stoatn verêenigd.
De unie krêegt de noame Brandenburg-Pruussn. Brandenburg was et zwoartepunt van de dubbelstoat.

In 1701 kost keurvorst Frederik III hem als Frederik I tout keunienk loatn krôonn en kwam Brandenburg-Pruussn een keunienkryk. Van ton wierd hêel et Hohenzollern-ryk 't keunienkryk Pruussn genoemd.

Kyk noa de Lyste van hertoogn en keuniengn van Pruussn.

## Stamboom
Eudicotyln

thumb|Tricolpates polln van ''Arabis'': drie colpi 
De **Eudicotyln** (Eudicotyledoneae of echte twêezoadlobbign, in 't Iengels: **Eudicots**) zyn e belangryke clade van de blommeplantn in de fylogenetische classificoasje van 't APG-système. Ze wordn ook wel Tricolpates genoemd vanwege de pollnkorrels met drie openiengn (colpi). De clade bevat 't grotste dêel van de traditionele twêezoadlobbign.

## Classificoasje APG III
*Clade Echte twêezoadlobbign (Basal eudicots):
**Ranunculales
**Proteales
**Trochodendrales
**Buxales
*Clade Superieure twêezoadlobbign (Core eudicots):
**Gunnerales
**Dilleniales
**Saxifragales
**Rosids - 17 ordes
**Berberidopsidales
**Santalales
**Caryophyllales
**Asterids - 13 ordes
Poales

De **Poales** zyn een orde  van êenzoadlobbige plantn. De familie *[[Poaceae]]* (grassn en groann) vormt verreweg de belangrykste familie met oender andere terwe, maïs, rys, hoaver en suukerriet.

De Poales volgns 't APG III-système (2009):
*orde **Poales**
** familie Anarthriaceae
** familie Bromeliaceae
** familie Centrolepidaceae
** familie Cyperaceae 
** familie Ecdeiocoleaceae
** familie Eriocaulaceae
** familie Flagellariaceae
** familie Joinvilleaceae
** familie Juncaceae 
** familie Mayacaceae
** familie Poaceae (Grasachtign)
** familie Rapateaceae
** familie Restionaceae
** familie Thurniaceae
** familie Typhaceae 
** familie Xyridaceae
Solanales

De **Solanales** zyn een orde  van bedektzoadign of bloeinde plantn. De noame is gevormd uut de familienoame Solanaceae. 

De Solanales volgns 't APG-système:
*orde **Solanales**
**familie Convolvulaceae (Windefamilie)
**familie Hydroleaceae
**familie Montiniaceae
**familie Solanaceae (Nachtschoafamilie)
**familie Sphenocleaceae
Keurvorst

De **keurvorst** (Duuts: Kurfürst, Tsjechisch: Kurfiřt, Latyn: princeps elector) was êen van de zeevn leedn van 't kiescollege die mochtn meedoen an de verkiezienge van de Rôomsche keunienk, die loater mêestal gekrôond wierd tout  keizer van 't Hillig Rôoms Ryk. 

Van 1273 kwoamn de vier keurvorstn van de Reyn al tegoare in Rhens. 't Wierd de Keurverêenigienge van Rhens (Rhenser Kurverein) genoemd. 

Rhens, nu in de Duutsche deelstoat Reynland-Palts, was de plekke woa dan ze in 1346 de loatere keizer Karel IV koozn en in 1400 Ruprecht I van de Palts. 

Ip die plekke by 't platselik meer bouwdn ze tusschn 1376 en 1398 een trôone van stêen van twi verdiepn, de keuniengsstoel (königsstuhl) genoemd. Hier kwoamn de verkoozn keuniengn den eed van trow ofleggn ip under weg van de verkiezienge in Frankfurt noa de plekke van de krôonienge in Aken.

De keuniengsstoel wierd vernield deur de Fransche in 1803 en loater tusschn 1840 en 1843 heripgebouwd achter e grôote inzoamelienge met hulpe van de keunienk van Pruussn. In 1924 most de stoel verplatst wordn.

## De Gouden Bulle van 1356
De Gouden Bulle van 1356 bevestigde officieel dat de zeevn keurvorstn de Rôomsche keunienk mochtn kiezn. 't Wierd ook goegekeurd deur de paus.

De zeevn keurvorstn woarn:
* drie gêestelikke keurvorstn:
** den eirtsbisschop van Keuln
** den eirtsbisschop van Mainz
** den eirtsbisschop van Trier
* en vier weireldlikke keurvorstn:
** de paltsgroaf van de Reyn
** den hertog van Saksn
** de markgroaf van Brandenburg 
** de keunienk van Boheemn
Zingiberales

De **Zingiberales** zyn een orde  van bedektzoadign of bloeinde plantn. De noame is gevormd uut de familienoame Zingiberaceae. 

De orde omvat vele bekende plantn lyk sierplantn (Paradysveugelblomme, heliconias), voediengsgewassn (bananne) en kruudn (gember, kardemong, kurkuma en laos).

De Zingiberales volgns Cronquist (1981) en 't APG-système: 
*orde **Zingiberales**
**familie Cannaceae (Blomrietfamilie)
**familie Costaceae
**familie Heliconiaceae
**familie Lowiaceae
**familie Marantaceae
**familie Musaceae (Banannefamilie)
**familie Strelitziaceae
**familie Zingiberaceae (Gemberfamilie)
Clitellata

De **Clitellata** vormn e klasse van geleede worms. Der zyn 8000 sôortn, die e nateurlyke (monofyletische) groep vormn. Da wil zeggn dan z' êen gemêenschappelyke vôorouder èn. Bekende worms, lyk de reegnworms en de bloedzuugers, moakn dêel uut van die klasse.

De noame Clitellata komt van 't Latyn *clitellum* da zoadel wil zeggn. 't Clittelum zit roend een antal segmentn van 't vôornste dêel van de worm. 't Is e verdikkienge van 't ippervel (epidermis) woar dat er vele kliern in zittn. D' eiers van de worms oentwikkeln under ook in dat dêel van 't lyf.

De Clitellata zyn twêeslachtig. De geslachtsorgoann zittn binn e poar segmentn in 't clitellum. Ze bevruchtn mekoar uutwendig.
## Taxonomie
Indêlienge van de Clitellata: 
*Klasse Clitellata
**Subklasse Hirudinea (Bloedzuugers)
***Infraklasse Acanthobdellidea
****Orde Acanthobdellida
***Infraklasse Euhirudinea
****Orde Arhynchobdellida
****Orde Rhynchobdellida
**Subklasse Oligochaeta (woaroender de reegnworms)
***Orde Branchiobdellida
***Orde Haplotaxida
***Orde Lumbriculida
***Orde Moniligastrida
Vladislav II

**Vladislav II** (of: Vladislaus, Władysław, Wladislas, en in 't Hongoars Ulászló), van 't Huus Jagiello, (Krakau Pooln, 1 moarte 1456 - (Buda (e stik van Budapest), 13 moarte 1516), was van 1471 tout 1516 keunienk van Boheemn, en van 1490 tout 1516 keunienk van Hongareye en Krowoatië. 

Je was den oudste zeune van Casimir IV Jagiellon en Elisabeth van Ôostnryk, dochter van de Rôoms-Duutsche keunienk Albrecht II van 't Huus Habsburg.

## Êeste Congres van Weenn
[thumb|left|<center>Houtsnede deur [Albrecht Dürer van de Wiener Doppelhochzeit.Van lienks: Maximiliaan I; zyn klêendochter Maria mè Lodewyk; Vladislav mè zyn dochter Anna en zyn broere Sigismund I]]
In 1515 wierd et êeste congres van Weenn g'houdn. De Habsburgsche keizer Maximiliaan I kwamt doa tegoare me Vladislav en zyn broere Sigismund I van Pooln. Ze bevestigdn  et Habsburg-Jagiello successieverdrag dan ze in 1506 geslootn haan. D'ofsproake was dat de twi klêenkienders van Maximiliaan (Ferdinand en Maria) zoun trouwn me d'ênigste kienders van Vladislav (Anna en Lodewyk). 

't Dubbel huwelik, de Wiener Doppelhochzeit genoemd, is te zien ip 'n houtsnede deur Albrecht Dürer. De fêeste giengt deure ip 22 juli 1515 in de Stephansdom in Weenn. Maximiliaan was platsvervanger vo zyn klêenzeune Ferdinand, die zelve nie anwezig was. 

't  Zorgde vor e keerpunt in de geschiedenis van Midden-Europa, want elf joar loater, ip 29 ogustus 1526 sneuvelde Lodewyk II in de Slag by Mohács teegn sultan Süleyman de Grôotn van 't Ottomoans Ryk. Deurdat ie gin wettige jounges haad wierd Ferdinand verkoozn als ipvolger en kwoamn Hongareye en Boheemn ounder 't Huus Habsburg. 

Et Habsburg-Jagiello successieverdrag vergrotte uutendelik de macht van de Habsburgers en verminderde da van 't Huus Jagiello. 't Was 't ende van de Hongoarsche bloeiperiode.

In 1541 wierd Hongareye ipgesplitst in drie stikkn. Ferdinand I krêeg allêne et nôordwestelik stik, et keunienklik Hongareye. János Zápolya krêeg Transsylvanië, en 't derde en grotste stik gieng no Süleyman ounder de noame Ottomoans Hongareye.

## Vrouwn en jounges
# Barbara van Brandenburg
# Beatrice van Noapels
# Anna van Foix. Met heur haad ie zyn twi ênigste wettige jounges:
## Anna van Boheemn (1503-1547)
## Lodewyk II van Hongareye (1506-1526)

Vladislav stierf twi weekn achter zyn 60ste verjoardag in de stad Buda. Zyn begroavienge was zes doagn loater in de kathedroale van de stad Székesfehérvár, woa dan al de Hongoarsche keuniengn begroavn wierdn.
Busseboomfamilie

De **Busseboomfamilie** of de **Buxusfamilie** (Buxaceae) is e klêene familie van blommeplantn mè zes geslachtn en oengeveer 123 gekende sôortn. ’t Zyn groenbluuvnde  struukn en klêene boomn die verspreid zyn over e grôot dêel van de weireld.
## Geslachtn
APG III-système (2009):
**[[Buxus]]* (inclusief *Notobuxus*)
**Didymeles*
**Haptanthus*
**Pachysandra*
**Sarcococca*
**Styloceras*
Vroeger wierd 't geslacht Didymeles deur sommigte ingedêeld by de familie Didymelaceae, Haptanthus by de Haptanthaceae en Styloceras by de Stylocerataceae.
Odiel Defraeye

thumb|Odiel Defraeye
**Odiel Defraeye** (ook geschreevn: *Odile Defraye*) (Rumbeke, 14 juli 1888 - Bierges (Woals-Brabant), 20 ogustus 1965) was e West-Vlamsche coureur. 

Zyn êeste succes was in 1908, ost ie de Roende van Vloandern vor amateurs won. In 1911 kwam Defraeye Belgisch kampioen ip de boane en in 1912 wont ie de Roende van België. In da joar wast ie ook den êestn Belg die de  Tour de France gewonn èt. 

In 1924 ist ie gestopt mè koersn en èt ie e café gekocht in Rumbeke, woa dat er loater e velodrome bykwam.

In 2006 ist er e stroate in Rumbeke nor hem vernoemd en in 2012 ist er e monument vor hem ipgericht ip de Kerkplatse. In 't Wielermuseum van Roeseloare ist er e zoale mè zyn noame.
## Belangrykste overwinniengn
**1908**
* Roende van Vloandern, amateurs

**1910**
* Kampioenschap van Vloandern - Kôolskamp

**1911**
*25px Belgisch kampioenschap velokoers vor elite

**1912**
* 2e etappe Roende van België
* 3e etappe Roende van België
* 6e etappe Roende van België
* 7e etappe Roende van België
* Endklassement Roende van België
* 2e etappe Roende van Frankryk
* 7e etappe Roende van Frankyk
* 9e etappe Roende van Frankryk
* 25px Endklassement Roende van Frankryk 

**1913**
* Miloan-San Remo

**1914**
* 6e etappe Roende van België

**1921**
* 4e etappe Roende van België
## Bibliografie
*Odiel Defraye, Fenomeen* - Herman Laitem - Pinguin Production/Lannoo - 184 blz.  – 2012

## Externe links
* Palmares van Odiel Defraeye
* Website Odiel Defraeye
* Odiel Defraeye ip de Wielersite
Myrtefamilie

De **Myrtefamilie** (Myrtaceae) is e familie van blommeplantn met oengeveer 3.000 sôortn van boomn en struukn, verdêeld over 48 à 134 geslachtn. Vele sôortn produceern aromatische olie, die gebruukt wordt in de parfumerie of in de geneeskunde. Der zyn ook sôortn met eetboare vruchtn. 

Ze zyn te viendn in gemoatigde, subtropische toet tropische streekn, moa ze groein surtout in Australië en tropisch Amerika.

Bekende geslachtn zyn:
**Callistemon*,  flasschekuuschers
**Eucalyptus*, ofkomstig van Australië
**[[Myrtus]]* van de Myrte, e struuke uut 't gebied van de Middellandsche Zêe
**Pimenta*, piment
**Psidium*, woa dat de guave dêel van uutmakt 
**[[Syzygium]]* of  *Eugenia*, woaroender de  kruudnoagel
Lucy Monti

**Lucy Monti** (Ostende, 1 januoari 1933 – 6 juni 1978), ook wel bekend lik de "keuniginne van 't Ostends visscherslied", was e West-Vlamsche zangeresse. Heur echte noame was Lucienne Bollenberg, moa ze was meir bekend oender d' artiestennoame Lucy Monti.

Luci Monti was de tante van d' andere bekende Ostendsche zangeresse Lucy Loes (Lucienne Vanbesien). Ze schreef tegoare met heur broere Pete Monti (Pierre Bollenberg) een antal Ostendsche visschersliedern die, achter da z' overleedn was, overgepakt wierdn deur Lucy Loes. De meiste liedjes zyn wel geschreevn deur Freddy Feys (de voader van Serge Feys, die bekend is van T.C. Matic). "'t Is gedoan met de dikke madam" was ein van heur grotste hits.

## Discografie
### Compiloasjealbums
* Hier spreekt men Oostends 1 (1973): lp (Omega International, GM 333.103-425)
* Hier spreekt men Oostends 2 (1974): lp (Omega International, GM 333.135)
* Hier spreekt men Oostends (1976):dubbel-lp (Omega International, DA 247/48)
* Groeten uit West-Vlaanderen (1985): lp (Dureco - 66061)

### Singles
* Lucy Monti (1972)

### Liedjes (selectie)
* Kleen verdriet - groot verdriet (Freddy Feys, Jo Deensen)
* Op de viertorre (Freddy Feys, Jo Deensen)
* 't is gedoan met de dikke madam (Freddy Feys, Jo Deensen)
* Op de vismarkt zien'k geboren (Benech - Dumont)
* Oostende Oender woater (La petit Deligence - Ostendschn tekst deur Bertino of Albert Lingier)
* Let op 't goat in de boembas stoan (Freddy Feys - Jo Deensen)
* Die Vischer van mien