open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Godfried V van Anjou

**Godfried V** (24 ogustus 1113 - Château-du-Loir, 7 september 1151), bynoame "de Schôonn" (Frãns: "Le Bel") en "Plantagenet", was den oudste zeune van groaf Fulco V van Anjou en Ermengarde van Maine. Zyn zuster Sibylle van Anjou trouwde me twi groavn van Vloandern. In 1123 me Willem Clito, en in 1134 me Diederik van den Elzas. Zyn andere zuster, Mathilde van Anjou, trouwde  me William Adelin, zeune van keunienk Hendrik I van Iengeland.

Godfried wierd *Plantagenet* genoemd omdat ‘n dikwils e taksje brem (Frãns: *genêt* en in ’t Latyn *planta genista*) ip z’n hoed droeg. 

De dynastie die volgde, te begunn me zyn oudste zeune Hendrik II van Iengeland, woarn d’Iengelsche keuniengn van ’t Huus Anjou, ook de Angevins genoemd. De dynastie krêeg loater ook de noame Huus Plantagenet, achter zyn bynoame.

Godfried V was groaf van Anjou, Touraine en Maine. Deur ’t huwelik van z’n ouders woarn de drie groafschappn verêenigd. Je kwam ook hertog van Normandië in 1144.

## Vrouwe en jounges
Godfried trouwde me Mathilde, dochter van keunienk Hendrik I van Iengeland, achter da ze weeuwe gekommn was van de Rôoms-Duutsche keizer Hendrik V. Ze was 25 en Godfried bykan zestien joar oud. Ze trouwdn ip 17 juni 1128 in de kathedroale van Le Mans.

Under jounges woarn:
* Henry Curtmantle (1133–1189), die keunienk van Iengeland kwam als Hendrik II.
* Godfried, groaf van Nantes (1 juni 1134 Rouen- 26 juli 1158 Nantes), nie getrouwd 
* Willem van Dieppe (1136–1164),  nie getrouwd
1151

1148 - 1149 - 1150 - **1151** - 1152 - 1153 - 1154
't Joar **1151** is 't 51e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenisn
* 't Klôoster van Poblet wordt gesticht, e cisterciënzerklôoster  in Catalonië.
* Begun van den bouw van de kathedroale van Zamora in Spanje.
* De loatere keunienk Sancho III van Castilië trouwt mè Blanca van Navarra.
*1 februoari - Slag van Andenne:  Hendrik den Blendn, groaf van Noamn verliest de veldslag teegn Hendrik van Leyen, prins-bisschop van Luuk.  
## Geboorn
* Sverre, keunienk van Noorweegn 
* Lodewyk III, landgroaf van Thüriengn 
## Gestorvn
* 3 april - Arnold I, eirtsbisschop van Keuln
* 23 april - Adelheid van Leuven, vrouwe van Hendrik I van Iengeland
* 3 meie - Mathilde van Boulogne, gravinne van Boulogne en vrouwe van Stefanus van Iengeland
* 7 september - Godfried V, Groaf van Anjou, hertog van Normandië
* Gwyde I van Dampierre
Appel

thumb|Gala-appel
thumb|Deurgesneen appel
Een **appel** is de vrucht van den appelboom *[[Malus domestica]]*. Over hêel de weireld zyn der mêer of 20.000 sôortn. Ze bestoan in vele smoakn van zeur toet zoete en verschillige kleurn van rôod, geel toet groen.

Geweunlyk wordn z' ingedêeld in drie types:
*Eetappels, vo rauw t' eetn
*Stoofappels, gebruukt in de keukn vor appelcompote of appeltoarte 
*Ciderappels, vo cider of appelsop te moakn

Os een appel deurgesneen wordt, zie j' in 't midn 't klokhuus met de klêene pitjes, doarroend 't vruchtvlêes en de pele.

Ofbeeldienge: Jonagold.jpg|Jonagold
Ofbeeldienge: Golden delicious apple.jpg|Golden delicious
Ofbeeldienge: Granny smith closeup.jpg |Granny smith
Veugelbekbêestn

De **veugelbekbêestn** (Ornithorhynchidae) zyn d' ênigste familie die nog leeft van d'oenderorde Platypoda. Ze zyn tegoare met de miernegels d'ênigste nog leevnde cloacabêestn. 

De veugelbekbêeste (*Ornithorhynchus anatinus*), d’ênigste overbluuvnde sôorte, leeft in woaterryke gebiedn in 't ôostn van Australië, Tasmanië en ênigte andere eilandgroepn. 

Der zyn verschillige fossiele geslachtn bekend uut Australië, moar ook êen uut Patagonië (Argentinië). De fossiele geslachtn verschiln nie vele van 't geslacht *Ornithorhynchus* van nu. 
## Geslachtn en sôortn
**Monotrematum* † (Paleoceen van Argentinië)
***Monotrematum sudamericanum* †
**Obdurodon* † (Oligoceen en Mioceen van Australië)
***Obdurodon dicksoni* †
***Obdurodon insignis* †
***Obdurodon tharalkooschild* †
*Geslacht *[[Ornithorhynchus]]* 
**Veugelbekbêeste (*Ornithorhynchus anatinus*)
Academie Dialect Bachtn de Kuupe

**Academie Dialect Bachtn de Kuupe** es e verenigienge die West-Vlamse dialectwoorden verzoamelt en versprêed via papier, cd, dvd en via e website met de bedoelienge 't West-Vlaams actief t' oeden.

## Zie ook
* Confrérie van Eversam
* West-Vlams

## Externe koppelienge
*dialectbachtendekupe.be
Cloacabêestn

**Cloacabêestn** (Monotremata) vormn een orde van bêestn die leevn in Australië, Tasmanië en Nieuw-Guinea. 't Zyn zoogbêestn moa z'èn e cloaca lyk reptieln en veugels en ze legn dus eyers. 

De cloacabêestn bestoan uut twêe families: de veugelbekbêestn en de miernegels. 
## Taxonomie
D'orde omvat twêe families, mè nog vuuf leevnde sôortn in drie geslachtn.
* Familie Veugelbekbêestn (Ornithorhynchidae)
** Geslacht *[[Ornithorhynchus]]*
*** Veugelbekbêeste (*Ornithorhynchus anataninus*)
* Familie Miernegels (Tachyglossidae)
** Geslacht *[[Tachyglossus]]*
*** Miernegel (*Tachyglossus aculeatus*)
** Geslacht *[[Zaglossus]]* (Vachtegels)
*** Langbekegel van Attenborough (*Zaglossus attenboroughi*)
*** Zwarthoarige vachtegel (*Zaglossus bartoni*)
*** Geweune vachtegel (*Zaglossus bruijni*)

Neffest de leevnde sôortn zyn der nog verschillige fossiele sôortn bekend.
Tasmanië

thumb|Tasmanië in Australië
**Tasmanië** (Iengels: *Tasmania*) is een eyland en stoat van Australië. 't Ligt 240 kilometer te zuudôostn van 't Australisch vasteland en 't is dervan gescheid deur de Stroate Bass. D'hoofdstad is Hobart.
Chassepierre

**Chassepierre** (Gaumais: *Tchespire*) is e dorptje in de Woalsche provinsje Luxemburg in België. 't Is e kunstnoarsdorp, geleegn an de riviere de Semois. By de gemêentelyke herindêlienge van 1977 kwam Chassepierre e dêelgemêente van Florenville.

De noame Chassepierre komt van 't Latyn *Casa petrea* wat dat  *huus in stêen* wil zegn. ’t Dorp bestoat inderdoad surtout uut huuzn in stêen die gebouwd zyn in de 18e en 19e êeuwe.

Den 23stn april 2016 is 't dorp verkoozn toet êen van de schonste dorpn van de Woaln.
## Beziensweirdigheedn
* De Sint-Martinkerke in Gaumsche zandstêen dateert uut 1702 en is beschermd ols monument.
thumb|left|Sint-Martinkerke
Beyern

**Beyern** (Duuts : *Bayern*), officieel **Vrystoat Beyern** (*Freistaat Bayern*) ligt in 't zuudôostn van de Boendsrepubliek Duutsland en is êen van de zestien dêelstoatn van Duutsland. D'hoofdstad is München. 't Is oentstoan uut 't historisch hertogdom Beyern. De noame komt van de  Germoansche volksstamme de Baiuwoarn (Latyn: Bavarii).
## Geografie
Beyern grenst an de landn Ôostnryk, Tsjechië en Zwitserland en an de dêelstoatn Baden-Württemberg, Hessen, Saksen en Thüringen.

De twêe grotste riviern deur Beyern zyn de Donau en de Main. De Beyersche Alpn vormn d'hogste bergn van Duutsland en grenzn an Ôostnryk.

De grotste steedn van Beyern zyn:
* München
* Neurenberg
* Augsburg
* Regensburg
* Würzburg
* Ingolstadt
* Fürth
* Erlangen

## Administratieve indêlienge
Beyern is oenderverdêeld in zeevn Regierungsbezirke (administratieve  regio's), die zelve were oenderverdêeld zyn in 71 Landkreise en 25 Kreisfreie Städte (grôte steedn die nie valn oender e Landkreis moa direct oender de dêelstoat).
1756

1753 - 1754 - 1755 - **1756** - 1757 - 1758 - 1759
't Joar **1756** is 't 56e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenisn
;februoari
* 18 - Een eirdbevienge by Düren in 't Reynland is de zwoarstn in e serie schokn die de Zuudelyke Nederlandn al ênigte moandn treft. In Aken, Luuk en Maastricht zyn der nog 84 beviengn gevoeld.
;meie
*1 - Verdrag van Versailles tusschn Ôostnryk en Frankryk die een ende stelt an den êeuwnoude stryd van Frankryk teegn de Habsburgers.
* 15 - Frederik II van Pruusn  of Frederik de Grôotn valt Saksn binn omdat  'n den oorloge met Ôostnryk en Rusland nie wilt ofwachtn. Begun van de Zeevnjoarign Oorloge tusschn Pruusn, Grôot-Brittannië en Hannover ênerzyds, en Rusland, Ôostnryk, Zweedn, Saksn en Frankryk anderzyds.
;juli
*1 - In de Slag by Kolin  (Boheemn), wordt 't Pruusisch leger versleegn deur da van Ôostnryk.
;oktober
*1 - In de Slag by Lobositz versloat Frederik de Grôotn ’t Ôostnryks leger.
## Geboorn
;januoari
* 27 - Wolfgang Amadeus Mozart, Ôostnryksche componist en muzikant
## Gestorvn
;april
* 15 - Johann Gottlieb Goldberg (29), Duutsche klavecimbelspeler en organist
Reinhild Vandekerckhove

**Reinhild Vandekerckhove** (Kortryk, 17 januoari 1969) is docent Nederlandsche toalkunde en sociolinguïstiek aan d' . Zij promovirde an de Katholieke Universiteit Leuven Campus Kortrijk met een oenderzoek no dialectverlêes in Vloanderen, met ols casus 't dialect van Deerlijk, ip de grenze van West- met Ôost-Vloanderen. Die studiê wier bekrôond met de prys van de Keuninkljlke Academie voe Toal- en Letterkunde in Gent. Zij publicirde artikels over toalkunde in verschillende tydschriftn, is lid van de redactje van 't tydschrift Nederlandse taalkunde en vôorzitter van de Stichtienge Nederlandse dialecten. Tegoare me Magda Devos schreef ze 't boek *West-Vlaams*, over 't West-Vlaams dialect (uutgeverie Lannoo 2005).

Reinhild Vandekerckhove is van Deirlyk.

## Externe links
* ''Structurele en sociale aspecten van dialectverandering. De dynamiek van het Deerlijkse dialect.'', proefschrift Reinhild Vandekerckhove bewerkt naar boekvorm
Barbençon

**Barbençon** (Woals en Picardisch *Barbinçon*) is e dorp in de Condroz die 3,5 km te zuudn ligt van de stad Beaumont in de Woalsche provinsje Henegouwn in België. Barbençon was e zelfstandige gemêente toet da 't by de gemêentelyke herindêlienge van 1977 e dêelgemêente kwam van Beaumont.

In april 2016 is 't dorp verkoozn toet êen van de schonste dorpn van de Woaln.

Ofbeeldienge:Barbençon Ch1JPG.jpg|Zicht ip de ruïnes van 't kastêel vanof de vyver
Ofbeeldienge:PM 156083 B Barbencon.jpg|
Ofbeeldienge:PM 156085 B Barbencon.jpg|
München

**München** (Beyers: *Minga*) is e stad in 't zuudn van Duutsland en d' hoofdstad van de dêelstoat Beyern. 't Is de derde grotste stad in Duutsland, achter Berlyn en Hamburg. 't Is e Kreisfreie Stadt (e stad die nie valt oender e Landkreis moa direct oender de dêelstoat) en êen van de belangrykste economische en culturele centra in de  Boendsrepubliek.
## Beziensweirdigheedn
* Kerkn
** De Frauenkirche (Vrouwekerke), d' hoofdkerke van München, gebouwd tusschn 1468-1488.
** D' Asamkerke, gebouwd in 1733 deur de broers Asam.
** De Theatinerkerke, gebouwd tusschn 1663-1688 met 18e-êeuwsche gevel.
** De Sint-Michaelskerke uut de 16e êeuwe mè verschillige proalgroavn.

* Andere monumentn
** 't Paleis, de zogenoamde Residenz, uut de 17e êeuwe in classicistische styl.
** 't Nieuw stadhuus (1867-1908).
** De zomerkastêeln van de Beyersche vorstn: Slot Nymphenburg en Slot Schleissheim.
** Bayerische Staatskanzlei.

Ofbeeldienge: Frauenkirche Munich - View from Peterskirche Tower.jpg|Frauenkirche
Ofbeeldienge: München - Neues Rathaus (7326651238).jpg|Nieuw stadhuus
Ofbeeldienge: Schloss Nymphenburg Hinten Schlosspark-mit-Springbrunnen.jpg|Slot Nymphenburg

### Sport
München èt twêe foetbolclubs in de Duutsche Bundesliga en 2.Bundesliga: FC Bayern München en TSV 1860 München. Ze speeln alletwêe in de Allianz Arena. 
## Geboorn in München
*Andreas Baader, terrorist
*Franz Beckenbauer, foetbolspeler en trainer
*Elisabeth van Beyern (Sisi), keizerinne van Ôostnryk
*Ludwig II, keunienk van Beyern
*Eva Braun, vrouwe van Adolf Hitler
*Charles De Coster, Belgische schryver
*Curd Jürgens, Ôostnrykschn acteur
*Peter Kraus, acteur en zanger
*Carl Orff, componist
*Richard Strauss, componist
Adela van Normandië

**Adela van Normandie**, (ca. 1067 - 8 moarte 1137), was de joungste dochter van Willem de Veroveroare en Mathilda van Vloandern. Ze was e zuster van Robert Curthose, hertog van Normandië, en van twi keuniengn van Iengeland: Willem II Rufus en Hendrik I Beauclerc. Zy en Hendrik Beauclerc woarn de twi joungste en kwoamn ’t best overêen. Lik hem ha z’ook Latyn gestudeerd.

Adela trouwde in 1081 in  Breteuil me Stefan II Hendrik van Blois. Z’haan elf jounges w.o.
Stefan van Blois, die loater keunienk van Iengeland kwam.

Keunienk Hendrik Beauclerc ha twi jounges, Mathilde van Iengeland en William Adelin, normoal gezien zyn wettign ipvolger, die in 1120 verdrounk in ’t Wit Schip ip ’t Kanoal tusschn Normandië en Iengeland by Barfleur.

Mathilde van Iengeland, die getrouwd was me Godfried Plantagenet vound da ze zy recht haad ip d’ipvolgienge van heur voader achter zyn dôod in 1135. Ze betwistte de krônienge van Stefan van Blois, en da zorgde vor e periode van burgeroorloge in Iengeland, bekend als d’anarchie.

Uutendelyk kost under oudste zeune, Hendrik Curtmantle, Stefan van Blois achter zyn dôod in 1154 ipvolgn als êeste keunienk van Iengeland van 't Huus Anjou, ook de Angevins genoemd. 

De dynastie krêeg loater de noame Huus Plantagenet, achter de bynoame van zyn voader.
Stefan van Blois

**Stefan (of Stephanus) van Iengeland** (Iengels: Stephen; Frans: Étienne) of **Stefan van Blois** (Blois (Frankryk), 1096 – Dover (Iengeland) 25 oktober 1154) was e klêenzeune van Willem de Veroveroare. Je was keunienk van Iengeland van 1135 toet 1154. 

Zyn nichte Mathilde van Iengeland, getrouwd  me Godfried Plantagenet, ook keizerinne Maud genoemd deurda z’êest getrouwd was me keizer Hendrik V, vound da ze zy recht haad ip d’ipvolgienge van heur voader Hendrik Beauclerc achter zyn dôod in 1135. Ze betwistte de krônienge van Stefan van Blois, en da zorgde vor e periode van burgeroorloge in Iengeland, bekend als d’anarchie.

Uutendelyk kost heur zeune, Hendrik Curtmantle, Stefan van Blois achter zyn dôod in 1154 ipvolgn als êeste keunienk van Iengeland van 't Huus Anjou, ook de Angevins genoemd.

De dynastie krêeg loater de noame Huus Plantagenet, achter de bynoame van zyn voader.
Santa Pola

**Santa Pola** is e kustgemêente in de Spoansche provinsje Alicante in de regio Valencia an de Middellandsche Zêe. De stad is gesticht ip de ruïnes van e Romeins dorp *Portus Ilicitanus* (letterlyk *Hoave van Elche*).

Gran Alacant makt dêel uut van de gemêente Santa Pola en bestoat in feite uut e verzoamelienge van verschillige urbanisoasjes in de boaie van Santa Pola tuschn de bergn en 't strange. 
[thumb|left|Santa Pola in de [comarca Bajo Vinalopó (Baix Vinalopó) in de provinsje Alicante]]

## Beziensweirdigheedn
*Castillo-Fortaleza, fort gebouwd in de 16e êeuwe in renaissancestyl. Ip 't binnepling, Patio de Armas, is de kapelle te zien van Onze-Lieve-Vrouwe van Loreto (de patronesse van Santa Pola) en 't Maritiem Museum.
*Hoave van Santa Pola.
*Parque natural de las Salinas, e zoutwinniengsgebied, met de Torre van Tamarit. 
*Overbluufsels van de Romeinsche villa Palmeral. 

Ofbeeldienge: Santa Pola Castillo-Fortaleza.JPG|Castillo-Fortaleza
Ofbeeldienge: Santa Pola Chapel Virgen de Loreto 03.JPG|Patio de Armas met de kapelle van O.L.V. van Loreto
Ofbeeldienge: Santa Pola Port 01.JPG|Hoave van Santa Pola
Ofbeeldienge: Torre de Tamarit, en las Salinas de Santa Pola.jpg|Torre van Tamarit
Hendrik II van Iengeland

**Hendrik II van Iengeland** (Le Mans, 5 moarte 1133 – Chinon, 6 juli 1189),  van 't Huus Anjou of de Angevins,  loater ‘t Huus Plantagenet genoemd, was de zeune van Godfried Plantagenet en keizerinne Mathilde, weeuwe van keizer Hendrik V van ‘t Hillig Rôoms Ryk en dochter van Hendrik I van Iengeland. Je krêeg zyn bynoame **Henry Curtmantle** (Frãns: Court-manteau) omdat’n geirn korte mantels droeg.

Hendrik II was keunienk van Iengeland van 1154 toet 1189. Je was ook hertog van Normandië, groaf van Anjou, Maine, Touraine en Nantes. Deur te trouwn met Eleonora van Aquitanië kwamt ie ook hertog van Aquitanië en Gascogne, en groaf van Poitou, Auvergne en nog êenigte klindere groafschappn. J’haad ook nog macht in Ierland, Wales, Schotland en Bretagne.

## Vrouwe en jounges
Hendrik trouwde ip 18 meie 1152 met Eleonora van Aquitanië. Under jounges woarn: 
# Willem van Poitiers, jounk gestorvn
# Hendrik de Joungn, getrouwd me Margaretha van Frankryk
# Mathilde Plantagenet, getrouwd me de Welf Hendrik de Lêeuw. Under zeune Otto IV kwam Rôoms-Duutsche keunienk en keizer van 't Hillig Rôoms Ryk. 
# Richard Leeuwenhart, zyn ipvolger en keunienk van Iengeland
# Godfried II van Bretagne, hertog van Bretagne deur zyn huwelyk me Constance I van Bretagne. Under zeune Arthur I van Bretagne was ook groaf van Anjou en e rivoal van zyn nounkel Jan zounder Land. J’is verzekers in ipdracht van hem vermôord
# Eleonora, getrouwd met Alfons VIII van Castilië
# Johanna, getrouwd me Willem II van Sicilië en me Raymond VI van Toulouse
# Jan zounder Land ipvolger van Richard leeuwenhart en keunienk van Iengeland
1133

1130 - 1131 - 1132 - **1133** - 1134 - 1135 - 1136
't Joar **1133** is 't 33e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Geboorn
;moarte
*5 - Hendrik II van Iengeland
1189

1186 - 1187 - 1188 - **1189** - 1190 - 1191 - 1192
't Joar **1189** is 't 89e joar in de 12e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gestorvn
;juli
*6 - Hendrik II van Iengeland
1096

1093 - 1094 - 1095 - **1096** - 1097 - 1098 - 1099
't Joar **1096** is 't 96e joar in de 11e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Geboorn
*Stefan van Blois
Aalter

**Aalter** is e gemêente in de Belgische provinsje Ôost-Vloandern en ligt in de regio Meetjesland.
## Fusie
De gemêenteroadn van Aalter en van Knesseloare èn den 11stn oktober 2017 gekoozn vor e fusie.
Den 1e januoari 2019 zyn de 2 gemêentn Aalter en Knesseloare ipg'houdn van bestoan. De nieuwe fusiegemêente met de noame Aalter èt al de rechtn en plichtn overgepakt. De nieuwe gemêente telt om en by de 29.000 inweuners met een ippervlak van 119,19 km².
## Dêelgemêentes
Aalter bestoat sedert de fusie van 1977 uut vier dêelgemêentes: Aalter, Bellem, Poeke en Lotenhulle. Den 1e januoari 2019 giengn ook de gemêentn Knesseloare en Ursel ip in Aalter.
De dêelgemêente Aalter bevat ook nog twêe andere dorpn: Aalter-Brugge en Maria-Aalter die nôois zelfstandige gemêentes gewist zyn.

Aalter grenst an de gemêentes en dêelgemêentes:
thumb|300px|left

## Beziensweirdigheedn en nateure
*Loat-gotische Sint-Corneliuskerke
*Kastêel Nobelstede uut de 16e êeuwe
*Heyde en dennebuschn 
*Kraenepoel, grôte vyver ip groendgebied Bellem
*'t Ganzeveld en de buschn van Maria-Aalter 
*'t Hooggoedbus (67 ha) mè zandige dreevn en vele veugelsôortn

## Sport
*Foetbolclub KV Eendracht Aalter. De club speelde vroeger verschillige joarn in nationale, moar is nu weggezakt noa provinciale. 
*Basketclub Sgolba Aalter.

## Bekende Aalternoars
* Pieter De Crem, politieker en burgemêester
* Flor Grammens, politieker en toalactivist
* August Meiresonne, bierbrouwer en burgemêester
* Martine Tanghe, VRT-nieuwsanker
* Jef Tavernier, politieker
Gotje

thumb|Den ingang van 't Gotje, by de Potteriereie.

't **Gotje** is e stratje in Brugge.

## Beschryvienge
't stratje eet de vorm van e wienkelhake . 't Goat îer over een oegde name: "jegen 't Goetkyn" verschynt ol in 1305 in de stadsrekenienge. Goote of gotje, ook gesprokn en geschrevn lik Gotje of Gotkin wilde zeggn "gote", mor ook woaterafvôer, ofvôerbuze of riole. Verzekerst dat e klêene aftakkienge van de Reie of misschiens zelfst e buze deurelîep van 't middeleeuws woaterleidiengsnet die Brugge ryke was.

## Literatuur
* Albert SCHOUTEET, *Gotje*, in: *Brugsche Courant*, 16 moarte 1949.
* Albert SCHOUTEET, *De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis*, Brugge, 1977, ISBN 9789062675036.
* Chris WEYMEIS, *Brugge van Academiestraat tot Zwijnstraat. Deel 2 (E tot I)*, Brugge, 2012
1154

1151 - 1152 - 1153 - **1154** - 1155 - 1156 - 1157
't Joar **1154** is 't 54e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gestorvn
;oktober
*25 - Stefan van Blois
Filip van Swaabn

**Filip van Swaabn** (februoari/moarte 1177 - 21 juni 1208), van ‘t Huus Hohenstaufn was de joungste zeune van Frederik Barbarossa en Beatrice I van Bourgondië.

Je was Rôoms-Duutsche keunienk  van 1198 toet 1208. Je was ook markgroaf van Toscane (1195-1197) en hertog van Swaabn (1196-1208). Deurdat ie vermôord wierd in 1208 ist ie nôoit gekrôond toet keizer.

Achter ’n dôod van zyn broere Hendrik VI in 1197, wierd er lange tyd gevochtn tusschn ‘t Huus Hohenstaufn en ‘t Huus Welf vo d’ipvolgienge van de Duutsche trôone.

In 1198 woarn der twi keuniengn verkoozn: Filip en de Welf Otto van Brunswick, die de steun van de paus krêeg. 

Ip 21 juni 1208  is Filip in Bamberg vermôord deur Otto VIII van Wittelsbach, de paltsgroaf in Beiern,  binst den trouw van zyn nichtje gravinne Beatrice II van Bourgondië met hertog Otto van Merania.

## Vrouwe en jounges
Filip trouwde in 1197 met Irena, dochter van de Byzantynsche keizer Isaac II Angelos. Z’haan vier dochters:
* Beatrice van Swaabn, getrouwd me  keizer Otto van Brunswick 
* Kunigonde van Swaabn, getrouwd me keunienk Wenceslaus I van Boheemn
* Maria van Swaabn, getrouwd met Hendrik II van Broabant, zeune van Hendrik I van Broabant
* Elisabeth van Swaabn, getrouwd me keunienk Ferdinand III van Castilië
1177

1174 - 1175 - 1176 - **1177** - 1178 - 1179 - 1180
't Joar **1177** is 't 77e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Geboorn
*Filip van Swaabn
Belgische Basketspeler van 't Joar

De **Belgische Basketspeler van 't Joar** is e trofee die ieder joar achter 't basketseizoen toegekend wordt an de beste basketspeler en speelster met de Belgische nationaliteit. 't Wordt g'organiseerd deur de gazette Het Nieuwsblad.
## Winnoars en winnaress'n
1208

1205 - 1206 - 1207 - **1208** - 1209 - 1210 - 1211
't Joar **1208** is 't 8e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gestorvn
;juni
*21 - Filip van Swaabn
Roel Moors

**Roel Moors** (Herentals, 16 december 1978) is een ex-basketspeler en sedert november 2015 hoofdcoach van Antwerp Giants.
## Carrière
Moors speelde van 1996 toet 2015 by verschillige basketploegn surtout ip de posiesje point-guard. Ie speelde drie kêers kampioen van België in 2003, 2004 en 2008 mè Spirou Charleroi en ie won ook de beker van België in 2003. 

Ie speelde mêer of 100 matchn vo de Belgische nationale ploeg en ie is vier kêers verkoozn toet Belgische Basketspeler van 't Joar, in 2003, 2004, 2011 en 2013.

In 't begun van 't seizoen 2015-2016 was Roel Moors assistant coach by Antwerp Giants moar achter 't oentslag van coach Paul Vervaeck in november kwamt ie hem hoofdcoach. In 't referendum van de coachesfederoasje t'hope met de Scooore League is Moors verkoozn toet Belgische Basketcoach van 't Joar 2016.
Hendrik VI (HRR)

**Hendrik VI** (Nymeegn, november 1165 – by Messina (Sicilië), 28 september 1197), van ‘t Huus Hohenstaufn, was de twidde zeune van Frederik Barbarossa en Beatrice I van Bourgondië.  

In ’t joar 1169, me Sienksn, benoemde zyn voader hem an zyn vier joar toet Rôoms-Duutsche keunienk binst de Hoftag in Bamberg. En ip 15 ogustus wierd ie gekrôond in de dom van Aakn. In 1191 kwamt ie keizer van ‘t Hillig Rôoms Ryk en in 1194 ook keunienk van Sicilië.

Je trouwde in 1184 me Constance van Sicilië, dochter van keunienk Roger II van Sicilië, van ’t Normandisch Huus Hauteville.

In 1189 vertrok zyn voader ip kruustocht en wast ie zyn vervanger. Achter zyn dôod in 1190 kwamt ie zyn officieeln ipvolger.

## Dôod en ipvolgienge
Hendrik VI stierf in 1197 an zyn 31 joar en j’is begroavn in de kathedroale van Palermo. Achter zyn dôod brakt er grôote trôonstryd los tusschn de Hohenstaufers en de Welfn. De stryd deurde bykan 20 joar.

Zyn êenigste zeune Frederik-Roger, genoemd achter zyn twi grotvoaders Frederik Barbarossa en Roger II van Sicilië, was ton nog mo drie joar oud.

De Welf-anhangers round den eirtsbisschop Adolf van Keuln koozn de Welf Otto van Brunswick ip 9 juni 1198. Ip 12 juli da joar wierd ie in Aakn gekrôond toet keunienk. 

Mo de Hohenstaufer Filip van Swaabn had hem ook loatn verkiezn toet keunienk. Je wierd ip 8 september 1198 gekrôond in Mainz. In 1208 hen z'hem vermôord.

In 1211 was Hendrik zyn zeune oud genoeg en je wierd verkoozn toet teegnkeunienk. ’t Joar derip, ip 9 december 1212, wierd ie gekrôond in Mainz.

Ip 27 juli 1214 is Otto IV van Brunswick versleegn in de Slag by Bouvines deur de Frãnsche keunienk Philippe II Auguste. 

’t Joar derip wierd Frederik II algemêen erkend als Rôoms-Duutsche keunienk en ip 25 juli 1215 wierd ie gekrôond in Aakn. 

Ip 22 november 1220 wierd in Rome gekrôond toet keizer van ‘t Hillig Rôoms Ryk.

thumb|left|<center>Zyn keizerskrôonienge (Liber ad honorem Augusti, Burgerbibliothek Bern)
1197

1194 - 1195 - 1196 - **1197** - 1198 - 1199 - 1200
't Joar **1197** is 't 97e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gestorvn
;september
*28 - Hendrik VI, keizer van 't Hillig Rôoms Ryk
1618

1615 - 1616 - 1617 - **1618** - 1619 - 1620 - 1621
't Joar **1618** is 't 18e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
thumb|Maurits van Oranje
thumb|Twêede defenestroasje van Praag
## Gebeurtenissn
;februoari
* 20 - Achter de moord ip prins Filips Willem van Oranje, wordt prins Maurits van Oranje zynen opvolger.
;meie
* 23 - Twêede defenestroasje van Praag: E groep protestantsche edeln van Boheemn smytn ênigte katholieke verteegnwoordigers  van keizer Ferdinand II uut 't veister van de burcht van Praag. 't Incident is anleidienge toet de Dertigjoarign Oorloge.
;juni
* 14 - D' êeste gazette verschynt in de Nederlandn oender de noame "Courante uyt Italien ende Duytschlandt". Der stoat nieuws in over commerce en oorloge, moar ook over nateurrampn. 
* 25 - Zêeslag tusschn de Republiek van de Verênigde Nederlandn en Spanje in de Middellandsche Zêe.
;ogustus
* 29 - Johan van Oldenbarnevelt en Hugo de Groot wordn gevangn gezet deur Maurits van Oranje
## Geboorn
;juli
* 17 - Willem Ogier, Brabantsche tonêelschryver.
## Gestorvn
;februoari
*20 - Prins Filips Willem van Oranje (63)
;meie
* 5 - Jacques-Davy Duperron (63), Fransche kardinoal, dichter en diplomoat 
;ogustus
* 23 - Bredero (33), toneelschryver uut Olland
;december
* 10 - Giulio Caccini (73), Italioansche componist
;Onbekende sterfdoatum
* Dom Pedro de Christo (73), Portugeesche componist
* Willem Jansz van Loon (+-81), medeoprichter VOC
Nete

[thumb|De Nete in [Lier]]
De **Nete** of de **Beneedn-Nete** is e riviere in de Belgische provinsje Antwerpn  in 't stroomgebied van de Schelde. Ze wordt gevormd  in Lier an de soamnvloeiienge van de Grôte Nete en de Klêene Nete. Ze stroomt deur Duffel,  vloeit soamn met de Deyle in Rumst en vormt azo de riviere de Rupel.
Herentals

**Herentals** is e stad in de Belgische provinsje Antwerpn. 't Is d' historische hoofdstad van de streke de Kempn. De stad ligt te zuudn van de Klêene Nete. Sint-Waldetrudis is de patrôonheilign.

Buutn de kerngemêente Herentals zyn der sedert de fusie van 1977 nog twêe dêelgemêentes: Noorderwyk en Morkhoven. Angrenznde gemêentes zyn Vorseloar, Lille, Kasterlee, Grobbendonk, Herenthout, Olen, Heist-op-den-Berg, Hulshout en Westerlo.

## Beziensweirdigheedn en nateure
*Sint-Waldetrudiskerke (14e-15e êeuwe) in Broabantsche loate gotiek
*Begynhof Herentals, gesticht in 1266, verwoest in 1578 deur de beeldnstormers moa loater heripgebouwd
*Loaknhalle (ca. 1400, herbouwd in 1534, nu stadhuus) en belfort  uut 1590 mè beioard
*Boerekrygmonument van 1898 an de zuudkant van de Loaknhalle ter êre van de slag by Herentals ip zundag 28 oktober 1798 teegn 't Frans regime
*Overbluufels van 't Beslootn Hofklôoster (norbertinesn en loater franciscanesn), 17e êeuwe
*Overbluufsels van 't St.-Elisabethgasthuus, 17de êeuwe
*Pôortn en Vestn,  Zandpôorte (14e êeuwe, te westn) en de Bovenpôorte (1402, te nôordn) 
*'t Augustyneklôoster
*D' Hogewegmeuln
*Vele venn en buschn 
*De Kruusweg ip de Kruusberg 
*Kastêel Le Paige met arboretum
*'t Netepark
*'t Peerdsbus en Keuniengsbus
*Nateurgebied Snepkensvyver

Ofbeeldienge: Herentals Lakenhalle 02.JPG|Loaknhalle en Belfort  
Ofbeeldienge: Boerenkrijg Herentals 8-11-2007 14-56-42.jpg|Boerekrygmonument
Ofbeeldienge: Herentals Kasteel Lepaige.jpg|Kastêel Le Paige
Kempn

[thumb|De Kempn in [België en Holland]]
De **Kempn** of  **Kempnland** is e streke in 't nôordôostn van België en 't zuudôostn van d'Hollandsche provinsje Nôord-Broabant.

De Vlamsche Kempn besloan 't grotste dêel van de Belgische provinsjes Antwerpn en Limburg, en 't uuterste nôordn van Vlams-Broabant. In 't nôordn, over de grenze met Holland, zetn de Kempn under vôort deur de  zandgroendn van 't zuudôostn van Nôord-Broabant toet vorby Eindhoven en in Hollands Limburg. 't Kempnland ligt dus in 't herte van 't vroeger Hertogdom Broabant en in 't nôordelyk dêel van 't vroeger Groafschap Loon. 

't Kenmerk van de Kempn is under zanderige bodem, woardeure dan ze grôotndêels bedekt zyn mè heide, êekebus, ven en veengebiedn.
Grôte Nete

thumb|Grôte Nete in Herenthout
De **Grôte Nete** is e riviere die oentspriengt by Hechtel-Eksel in de Belgische provinsje Limburg. Verder stroomt ze deur de provinsje Antwerpn langs Balen, Geel, Westerlo, Heist-op-den-Berg, Herenthout, Neylen toet Lier. Heur belangrykste zyriviern zyn de Wimp, de Molse Nete en de Grôte Laak.

Vanof Lier stroomt ze soamn met de Klêene Nete en vormt azo de Nete of de Beneedn-Nete.
Klêene Nete

thumb|Klêene Nete by Kasterlee
De **Klêene Nete** is e riviere die oentspriengt ip de grenze van de Belgische provinsjes Antwerpn en Limburg. Verder stroomt ze deur de Kempn toet Lier woar da ze soamnvloeit met de Grôte Nete en azo de Beneedn-Nete vormt.

De Klêene Nete stroomt deur de volgnde gemêentes: Retie, Kasterlee, Geel, Olen, Herentals, Vorselaar, Grobbendonk, Zandhoven en Neylen.
1624

1621 - 1622 - 1623 - **[[1624]]** - 1625 - 1626 - 1627  
't Joar **1624** is 't 24e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
thumb|De Lachnde Cavalier deur Frans Hals
thumb|Koopakte van Manhattan
## Gebeurtenissn
* Begun van de werkn an de voart Brugge-Ostende.
* De kunstnoare  Frans Hals schildert zyn werk *De Lachnde Cavalier*.
* Constantyn Huygens schryft *Stede-stemmen en dorpen en Zedeprinten*
;februoari
* Spoansche troepn valln de Veluwe, Drente en Overyssel binn. 
;meie
* Ankomst van 't schip *Nieu Nederlandt*, gecharterd deur de West-Indische Compagnie. An bôord zyn der e stik of dertig  Zuud-Nederlandsche families, woaroender voornoamelik Woaln, moar ouk een antal Vloamiengn en Broabanders. Ze vestign under ip 't mêest zuudelik punt van 't eyland die deur d' indioann Manhattan wordt genoemd. Kort derachter helpn ze Nieuw-Amsterdam stichtn. De stad krygt loater de noame New York.
;juni
* 10 - Verdrag van Compiègne tusschn Frankryk en de Republiek van de Verênigde Nederlandn teegn Spanje. Keunienk Louis XIII van Frankryk is bezorgd over de slechtn toestand van de Republiek en geeft zyn bondgenôot 1 miljoen guldn per joar (7% van 't defensiebudget).
;ogustus  
* 13 - Kardinoal Richelieu wordt deur Louis XIII van Frankryk benoemd ols zyn êeste minister.
* 28 - De Spoansche militair Ambrogio Spinola belegert d' Ollandsche stad Breda. De stad valt achter mêer of neegn moandn beleg ip 5 juni 1625.
## Geboorn
;januoari
* 15 - Rombout Verhulst, Brabantschn beeldhouwer
* 31 - Arnold Geulincx, Brabantsche filosoof van in den tyd van de Zuudelike Nederlandn
;april
* 24 - Jan Peeters, Brabantsche kunstschilder
;oktober
* 5 - Gaspar de Witte, Brabantsche kunstschilder
## Gestorvn
;april
* 17 - Marianna van Jezus (59), Spoansche klôosterlienge en zoalige 
;ogustus
* 26 - Fukushima Masanori (63), ne Japanschn daimyo
Huus Plantagenet

't **Huus Plantagenet** was een Iengelsche keunienklyke dynastie (1154-1485), die ofstamde van 't Frãns groafschap Anjou. 

Groaf Godfried V van Anjou, Plantagenet genoemd omdat 'n dikwils e taksje brem (Frãns: genêt en in 't Latyn planta genista) ip z'n hoed droeg, trouwde me Mathilde, dochter van keunienk Hendrik I van Iengeland. Under zeune Hendrik Curtmantle, kwam in 1154 keunienk van Iengeland. Met hem begost de dynastie van Iengelsche keuniengn van 't Huus Plantagenet.

't Was ton nog gin sproake van de Plantagenets en den êestn die de noame gebruukte was Richard Plantagenet, de derdn hertog van York, in de 15e êeuwe. Je was een achterklêenzeune van keunienk Edward III en voader van de keuniengen Edward IV en Richard III. 

't Huus Plantagenet wordt ingedêeld in:
*De Angevins, die ook groaf van Anjou woarn. Ze sproakn nog surtout Frãns en woarn nie vele in Iengeland.
#Hendrik II (1154-1189)
#Richard Leeuwenhart (1189-1199)
#Jan Zounder Land (1199-1216)
*In 1204 verloor et Huus Plantagenet Anjou an de Frãnsche keunienk Philippe II Auguste. 't Is mo van ton dan z'under echte Iengelsche begostn te voeln. 
#Hendrik III (1216-1272)
#Edward I (1272-1307)
#Edward II (1307-1327)
#Edward III (1327-1377) Zyn oudste zeune Edward van Woodstock, die idder stierf of hem, was de voader van zyn ipvolger Richard II. Zyn derde zeune Jan van Gent was den êestn hertog van Lancaster. En zyn vierde zeune Edmund van Langley den êestn hertog van York. 't Woarn de stamvoaders van de twi zytakn: 't Huus Lancaster en 't Huus York.
#Richard II (1377-1399)
't Huus Lancaster en 't Huus York woarn rivoaln. Under oorloogn wordn de rôoznoorloogn genoemd.
*Huus Lancaster
#Hendrik IV (1399-1413) Zeune van Jan van Gent.
#Hendrik V (1413-1422)
#Hendrik VI (1422-1461) en (1470-1471)
*Huus York
#Edward IV (1461-1470) Vierdn hertog van York. 
#Edward V (1483)
#Richard III (1483-1485)
Achter 'n dôod van Richard III wierd et Huus Plantagenet ipgevolgd deur 't Huus Tudor.
1312

1309 - 1310 - 1311 - **1312** - 1313 - 1314 - 1315
't Joar **1312** was e schrikkeljoar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender.  
## Gebeurtenissen
[thumb|[Hendrik VII (HRR)|Hendrik VII wordt tout keizer gekroond]]
* 22 moarte - Ounder druk van keunink Filips IV van Vrankryk ountbindt Paus Clemens V  officieel d' Orde van de Tempeliers binst 't Concilie van Vienne, woarby dat ie de bul *Vox in excelso* uytvoardigt. D' eigendommen van d' Orde worden overgedregen an e rivaliserende orde, d' Hospitoalridders. Oundertusschen wordt Jacques de Molay, de latste Grootmeester van de Tempeliers, vasteghouden in 't gevang in Parys, woar dat ie gedwoungen wordt van valsche bekentenissen of te leggen.
* 6 meie - 't Concilie van Vienne (deuregegoan in de zuydoostelike Fransche stad Vienne, in 't departement Isère van nu) wordt deur paus Clemens V gesloten. Binst de zittinge wierd de Tempeliersorganisoasje verboden, wierd e postuum proces tegen de vroegere paus Bonifatius VIII ip de lange boane geschoven en vergeten, en wierd er e belofte gedoan vor e nieuwe kruystocht die oois tegen de moslims zou worden ghouden.
* 29 juni - Hendrik VII wordt tout keizer gekroond.
* 3 ogustus - Sint-Moartensrampe in Luyk. Ipstandige ambachtsmenschen steken de Sint-Moartenskerke in brande woar da 200 edelen noartoe gevlucht zyn.
* De Sint-Romboutskathedroale in Mechelen wordt ingewyd.
## Geboorn
;januoari
* 28 - Joanna II, keuniginne van Navarra  
;november
*13 - Edward III van Iengeland
## Gestorvn
;ogustus
*27 - Arthur II van Bretagne
;oktober
* 27 - Jan II van Brabant
1377

1374 - 1375 - 1376 - **1377** - 1378 - 1379 - 1380
't Joar **1377** is 't 77e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Geboorn
;september
* 19 - Albrecht IV van Ôostnryk
## Gestorvn
;januoari
*27 - Frederik III van Sicilië
;juni
*21 - Edward III van Iengeland
Drietêenstrangeloper

Den **drietêenstrangeloper** (*Calidris alba*) is e veugel uut de familie van de snipachtign (*Scolopacidae*).

## Kenmerkn
Ze kommn oengeveer 20 cantimeter grôot. In de zomer zyn ze rostbruun van kleur met doenkere vleksjes en e wittn buuk. In de wienter kommn ze gryswit met e zwarte vlekke ip under schoere. Z'hen zwarte pôotn met elk drie têens en e zwartn bek.

Z'eetn insectn, klêene worms, slekkn en oengewervelde bêestjes lyk kriftachtign, moar ook wier, mos en zoadjes.

## Verspreidienge
De sôorte leeft in Nôord-Amerika, Alaska, Groenland, Spitsbergn en 't nôordelyk dêel van Siberië. Z' overwientern in Zuudwest-Europa, 't westelyk dêel van de  Middellandsche Zêe, Afrika, Zuud-Amerika, en Australië. Vo te broedn trekkn ze noa de nôordelyke toendra. An de Vlamsche Kust zyn ze te zien in de wienter ip 't strange langst 't woater. Typisch vor under is dan ze styf zêre weg en were loopn achter de boarn binst dan ze pekkn noar under prôoie.   
thumb|left|Drietêenstrangelopertjes ip 't strange
Duffel

**Duffel** is e gemêente in de Belgische provinsje Antwerpn en ligt an de riviere de Nete.
Der zyn gêen dêelgemêentes. De Nete verdêelt 't centrum in twêe weunkernn. Duffel-West ligt ip de rechteroever van de riviere, Duffel-Ôost ip de lienkeroever. Angrenznde gemêentes en dêelgemêentes zyn Koningshooikt, Onze-Lieve-Vrouw-Waver, Sint-Katelyne-Waver, Rumst, Waarloos, Kontich en Lint.

Duffel eet eur noame gegeevn an de zwoare, ruwe stoffe woavan dan de *duffelcoats* gemakt wierdn, de bekende mantels met hout-en touwtjessluutienge.

## Beziensweirdigheedn
* De Sint-Martinuskerke, neogotische kerke te westn van de Nete
* De parochiekerke gewyd an Onze-Lieve-Vrouwe van Goeie Wille ten ôostn van de Nete, gebouwd vanof 1639
* Gemêenthuus van Duffel
* Cinema Plaza uut 't interbellum
* 't Kastêel van Perwysbroeck uut 't midn van de 19e êeuwe
* De Maltahoeve, e hoevesite uut 1762
* De ruïnes van 't middelêeuws Kastêel ter Elst
* 't Fort van Duffel, dêel van de buutnste verdedigiengsgordel roend Antwerpn, gebouwd in 1886-1888 

Ofbeeldienge: Parochiekerk Sint-Martinus, Duffel.jpg|Sint-Martinuskerke
Ofbeeldienge: Duffel, monumentaal pand1 foto1 2007-08-25 11.29.JPG|Gemêenthuus
Ofbeeldienge: Kasteel Ter Elst.jpg|Kastêel Ter Elst


## Bekende Duffeloars
*Kris en Jan De Smet van de muziekgroep De Nieuwe Snaar
*Paul Jambers, tv-moaker
*Pascale Naessens, ex-fottomodel, tv-presentatrice, tv-kokkinne en uutgeefster van kookboekn *Mijn Pure Keuken*, *Puur genieten* en *Puur eten*
*Johan Op de Beeck, journalist, nieuwslezer en schryver
*Anja Smolders, ex-atlete
*Bart Van Avermaet, acteur
1639

1636 - 1637 - 1638 - **1639** - 1640 - 1641 - 1642
't Joar **1639** is 't 39e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenisn
* januoari - Rembrandt kopt e grôot huus in d' Amsterdamsche Breestroate (loater wordt da 't Rembrandthuus).
* Joost van den Vondel schryft 't tonêelstik *Maeghden*.
* Begun van den bouw van de parochiekerke gewyd an Onze-Lieve-Vrouwe van Goeie Wille in Duffel ten ôostn van de Nete.
## Geboorn
;december
*21 - Jean Racine, Franschn dramadichter
## Gestorvn
;juni
*1 - Melchior Franck, Duutsche componist
Roboais

**Roboais** (Frans: *Roubaix*, Nederlands: *Robaais*) es 'n stad en gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement, dichte by de Belgische grenze. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Roboais grenst an de gemêentn Terkoeje, Wattrelos, Leers, Lys-lez-Lannoy, Hem en Croix. Deur Roboais lôopt et Kanoal van Roboais wa in't verlengde ligt van 't Spierekanoal en ezo de verbindienge makt tusschn de Marke en de Schelde.

Roboais es nen oud'n industriestad die me de transiesje en 'n achteruutgang van de produksje-industie der ip verschilligte plekkn wa achtergesteld uutziet (43% van d'inweuners leevn ôok ounder d'armoedegrenze en ezo es Roboais nu êen van d'armste gemêentn van Vrankryk), oloewel da ze pertank ier en doar nieve projektn uut de ground stampn lyk nieve skooln van't ôoger ounderwys of 't museum *La Piscine* in d'oude zwemkomme in art deco-styl.

De platse es surtout gekend lyk d'ankomstpleke van de koerseklassieker Parys-Roboais. De koerse komt er toe ip de iconische *Vélodrome André-Pétrieux*. Juuste dervôorn eie ôok nog de latste kasseystroke van de koerse: de *Espace Charles Crupelandt* (secteur 1, e vrêe makkelyke strooke van 1 sterre).


Ofbeeldienge:Jielbeaumadier_eglise_saint-martin_roubaix_2008.jpg|De Sint-Moartnskerke in't center
Ofbeeldienge:Hôtel_de_ville_(3).JPG|'t Staduus van Roboais
Ofbeeldienge:La_Piscine,_Roubaix.jpg|*La Piscine*
Ofbeeldienge:Roubaix,_Vélodrome.jpg|De Vélodrome André-Pétrieux
Bouwkundig erfgoed in Diksmuude

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Diksmuude]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Diksmuude
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Beirst 
*Bouwkundig erfgoed in Êesn 
*Bouwkundig erfgoed in Keyem 
*Bouwkundig erfgoed in Koaskerke
*Bouwkundig erfgoed in Lampernisse 
*Bouwkundig erfgoed in Leke 
*Bouwkundig erfgoed in Nieuwkapelle
*Bouwkundig erfgoed in Oudekapelle
*Bouwkundig erfgoed in Pervyzje
*Bouwkundig erfgoed in Sint-Jacobskapelle
*Bouwkundig erfgoed in Stuuvetjeskerke
*Bouwkundig erfgoed in Vlazêele
*Bouwkundig erfgoed in Woomn
Bouwkundig erfgoed in Gistel

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Gistel]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Gistel
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Moere
*Bouwkundig erfgoed in Snoaskerke 
*Bouwkundig erfgoed in Zevekote
Spitsbergn

thumb|Spitsbergn
**Spitsbergn** (Nôors: *Svalbard*) is een eilandngroep (archipel) in de Nôordelyke Yszêe, 565 km te nôordn van Nôorweegn, die uut drie grôte en e stik of  tachntig klêene eilandn bestoat. De groep makt sedert 1920 dêel uut van 't keunienkryk Nôorweegn met een apart statuut.

't Ippervlak bedroagt ca. 62.000 km², woarvan 60% bedekt is mè gletsjers. Ip hêel den archipel weunn, noargelang 't siezoen, 3000 toet 4000 menschn, woavan den helt in den hoofdstad Longyearbyen. Landinwoarts is 't landschap styf ruw mè steile bergn.
## Noame
De noame *Spitsbergn* is gegeevn deur den Hollandsche zêevoarder Willem Barentsz in 1596, ost ie ip weg  was noa Nova Zembla, ip zoek noar e nôordelyke route noar Ôost-Azië. In 1925 kwam de Nôorsche noame *Svalbard* in gebruuk  ("koude rand" of, vryer vertoald, "koude kust"). 

## Geschiedenisse
De geschreevn geschiedenisse van Spitsbergn begost an 't ende van de zestienste êeuwe os de groep eilandn oentdekt wierd deur Willem Barentsz ip zyn derde expediesje.

In de zeevntienste êeuwe wierdn de fjordn en zêen van d' eilandn 't jachtgebied van Hollandsche  en Iengelsche walvisjoagers.

Halverwege d'achttienste êeuwe woarn verre al de walvissn roend Spitsbergn gevangn en blêevn der bykan ginne mir over. Landn lyk de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën en Iengeland verloorn doarmee under interesse in Spitsbergn. In die periode wierd 't vasteland van d'eilandn nieuw jachtgebied, nu vo pelsjoagers uut Rusland en 't noorden van Nôorweegn. 

In 1920 wierd in 't Spitsbergnverdrag bepoald dat d'eilandn oender Nôors toezicht kwoamn.

## Eilandn
De drie grotste eilandn zyn:
* Spitsbergn
* Nordaustlandet
* Edgeøya

Kleindere eilandn zyn oender andere:
* Barentszeiland (*Barentsøya*)
* Prins Karls Forland
* Amsterdam
* Moffen 
* Kvitøya

Ook de zuudelyker geleegn eilandn, lyk  Beirneiland (*Bjørnøya*) en Hopen moakn besteurlyk dêel uut van de groep. Ten ôostn van Spitsbergn ligt de Russische eilandngroep Frans Jozefland.
Steltloperachtign

De **steltloperachtign** (Charadriiformes) zyn e grôte en gevarieerde orde van veugels met oender andere d'alkn, zêekoetn, mêeuwn, sterns, kluutn, roofmêeuwn, pleviern en kievietn.

## Taxonomie
D' orde omvat 379 sôortn, oenderverdêeld in 20 families:
* Alcidae (Alkn, 24 sôortn) 
* Burhinidae (Grieln, 10 sôortn)
* Charadriidae (Kievietn en pleviern, 66 sôortn)
* Chionididae (Yshoenders, 2 sôortn)
* Dromadidae (Krabpleviern, 1 sôorte)
* Glareolidae (Raplopers en vorksteirtpleviern, 17 sôortn)
* Haematopodidae (Scholeksters, 11 sôortn)
* Ibidorhynchidae (Ibissnoavels, 1 sôorte)
* Jacanidae (Jacana's, 8 sôortn)
* Laridae (Mêeuwn, 57 sôortn)
* Pedionomidae (Trapvechtkwartels, 1 sôorte)
* Pluvianellidae (Magelhaenpleviern, 1 sôorte)
* Pluvianidae (Krokkedielwachters, 1 sôorte)
* Recurvirostridae (Kluutn, 10 sôortn)
* Rostratulidae (Goudsnippn, 3 sôortn)
* Scolopacidae (Snipachtign, 93 sôortn)
* Stercorariidae (Roofmêeuwn, 7 sôortn)
* Sternidae (Sterns, 45 sôortn)
* Thinocoridae (Kwartelsnippn, 4 sôortn)
* Turnicidae (Vechtkwartels, 17 sôortn)
Strangelopers

De **strangelopers** of **strandlopers** (*Calidris*) zyn e geslacht uut de familie van de snipachtign (*Scolopacidae*).  't Geslacht telt 19 sôortn.

## Sôortn
**Calidris acuminata* (Siberische strangeloper)
**[[Calidris alba]]* (Drietêenstrangeloper)
**Calidris alpina* (Boente strangeloper)
**Calidris bairdii* (Bairds strangeloper)
**Calidris canutus* (Kanoet)
**Calidris ferruginea* (Krombekstrangeloper)
**Calidris fuscicollis* (Bonapartes strangeloper)
**Calidris himantopus* (Steltstrangeloper)
**Calidris maritima* (Purpern strangeloper)
**Calidris mauri* (Alaskastrangeloper)
**Calidris melanotos* (Gestriepte strangeloper)
**Calidris minuta* (Klêene strangeloper)
**Calidris minutilla* (Klêenste strangeloper)
**Calidris ptilocnemis* (Beringstrangeloper)
**Calidris pusilla* (Grysde strangeloper)
**Calidris ruficollis* (Rôodkeelstrangeloper)
**Calidris subminuta* (Taigastrangeloper)
**Calidris temminckii* (Temmincks strangeloper)
**Calidris tenuirostris* (Grôte kanoet)
Groenland

**Groenland** (Groenlands: *Kalaallit Nunaat*, "Land van de Groenlanders"; Deens: *Grønland*) is een autonoom gebied binn 't Keunienkryk Denemarkn, geleegn tusschn de Nôordelyke Yszêe (Arctischn Oceoan) en den Atlantischn Oceoan, ten ôostn van de Canadeesche Arctische Eilandn. Alhoewel da Groenland geografisch e dêel is van 't continent Nôord-Amerika, wordt 't pollitiek en culturêel g'associeerd met Europa (vanwege d' historische bandn met Denemarkn en Nôorweegn). 't Land wordt, buutn e dêel kleindere eilandn, bykan hêlegans  gevormd deur êen grôot eiland dat ook *Groenland* noemt.

thumb|left|Koarte van Groenland

## Geschiedenisse
Groenland wordt sedert 2500 v.Chr. beweund deur Indioann.  Ip 't ende van de 10e êeuwe vestigdn Noorn under ip 't in dien tyd oenbeweund zuudelyk dêel van Groenland. In de 13e êeuwe kwoamn de Inuit (Eskimo's), en in de 15e êeuwe wierdn de Nôorse kolonies verloatn. In de vroege 18e êeuwe is 't contact tusschn Scandinoavië en Groenland hersteld.

Groenland kwam e Deensche kolonie in 1814.  Met de Groendwet van Denemarkn van 1953 kwam Groenland e dêel van Denemarkn. 

In 1979 stoend Denemarkn zelfbesteur toe an Groenland en in 2008 koos Groenland dervôorn vo mêer macht van de Deensche regerienge over te droagn an de lokoale Groenlandsche regerienge. 
## Bevolkienge
De Inuit, ook Eskimo's genoemd, zyn vanouds nomoadn. Tegoare met de Groenlanders, e miengelienge van Deenn en Inuit, vormn ze 88% van de bevolkienge van 57.600. D'overige 12% zyn van Europeesche ofkomste, woavan 't grotste dêel Deens is. Verreweg de mêeste inweuners leevn in 't zuudwestn.

## Externe koppelienge
*  Website overheid Groenland
Snipachtign

De **snipachtign** (Scolopacidae) zyn e familie van veugels die de snippn, de ruuters, de wulpn, de grutto's, de strangelopers, de franjepôotn en de kemphoane omvat. De familie telt 93 sôortn. Veugels uut die familie zyn steltlopers die bykan allemolle broedn in gemoatigde gebiedn en poolstreekn. 

## Taxonomie
### Geslachtn
**Actitis* (Oeverloper)
**Aphriza* (Brandiengloper, 1 sôorte)
**Arenaria* (Stêenlopers, 2 sôortn)
**Bartramia* (Bartrams ruuter, 1 sôorte)
**[[Calidris]]* (Strangelopers, 19 sôortn)
**Coenocorypha* (Snippn, 5 sôortn, 2 uutgestorvn)
**Eurynorhynchus* (Lepelbekstrangeloper, 1 sôorte)
**Gallinago* (Snippn, woaroender woatersnippe, 17 sôortn)
**Limicola* (Brêedbekstrangeloper, 1 sôorte)
**Limnodromus* (Grysde snippn, 3 sôortn)
**Limosa* (Grutto's, 4 sôortn)
**Lymnocryptes* (Dwergsnippe, 1 sôorte)
**Numenius* (Wulpn, 8 sôortn)
**Phalaropus* (Franjepôotn, 3 sôortn)
**Philomachus* (Kemphoane, 1 sôorte)
**Prosobonia* (Strangelopers, 4 sôortn, woarvan 3 uutgestorvn)
**Scolopax* (Houtsnippn, 8 sôortn)
**Tringa* (Ruuters, 13 sôortn woaroender de tureluur)
**Tryngites* (Bloende ruuter, 1 sôorte)
**Xenus* (Terekruuter, 1 sôorte)
Toendra

[thumb|Toendra in [Siberië]]
E **toendra** is e gebied zoender hoge plantngroei die grenst an e poolgebied. De begroeiienge bestoat uut grassn, mossn en dwergstruukn.

't Woord *toendra* komt van 't Kildin-Samisch, e toale die gesprookn wordt ip 't Russisch schiereiland Kola. *Tūndra* is de genitief van *tundar*, "boomloze steppe".

't Algemêen klimoat ip e toendra is styf noadêlig vo de groei van plantn. De groend is teminste zes moandn bevroozn of bedekt mè snêeuw. 't Groeisiezoen is styf kort en de gemiddelde temperateure van de warmste moand ligt oender de 10°C. Binst de zomer oentdôoit allêne moa de boovnste  loage van de groend. Alhoewel dat er nie vele neerslag is, zyn de mêeste bodems ip e toendra moerassig. Da komt omda 't woater nie kan wegzienkn in de bevroozn oenderloage en deurdat de verdampienge ook styf lêge is. Doarom ist er ip vele plekkn ook veengroend. 

Toendra's kommn oender andere vôorn in Rusland, Ysland, Canada en Alaska. In 't zuudn wordt de toendra begrensd deur de taiga.