open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kill 'Em All

**Kill 'Em All** is d'êeste studioploate van Metallica, in 1983 uutebrocht. 't Is anzien lyk nunder mêest primitive ploate, me teksn die setoe goan over satanistische zoakens en over metal (en zyder die uutverkôorn zyn voe dervôorn te vichn). Dave Mustaine (Megadeth) zat toene nie mi bien groep, mo 't i wel nog vele deur nem eschreevn.

## De groepsleen
* James Hetfield (zang en ritmegitaar)
* Lars Ulrich (drums)
* Kirk Hammett (leadgitaar)
* Cliff Burton (bas)

## De nuumers
# Hit The Lights
# The Four Horsemen
# Motorbreath
# Jump In The Fire
# (Anesthesia) Pulling Teeth
# Whiplash
# Phantom Lord 
# No Remorse
# Seek And Destroy
# Metal Militia
# Am I Evil? (bonus)
# Blitzkrieg (bonus)

## Aar dieng
**The Four Horsemen* noemde êest *The Mechanix*. Da nuumer speeln ze met Megadeth nog ossan, Mustaine et er epn an schryvn.
*Kill 'Em All gienk êest *Metal Up Your Ass* noemn en inteplekke van en oamer me bloed, gienk ter e wcpot upstoan woadatter en akse uetkwam. Mo nunder uutgever en wulde dadde nie en toene enze der dien oamer met bloed van emakt. 't Zien wel menschn die zuk e *Metal Up Your Ass*-T-shur en.
Ride The Lightning

**Ride The Lightning** is de twidde studioploate van Metallica. Wuk dat er upvoalt, is dan ze e masse vooruutegoan zyn byn Kill 'Em All (pertang mo e joar idder uutebrocht, in 1983), sirtout at over de tekstn goat. 

## De groepsleen
* James Hetfield (zang en ritmegitaar)
* Lars Ulrich (drums)
* Kirk Hammett (leadgitaar)
* Cliff Burton (bas)

## De nuumers
# Fight Fire With Fire
# Ride The Lightning
# For Whom The Bell Tolls
# Fade To Black
# Trapped Under Ice
# Escape
# Creeping Death
# Call Of Ktulu

## Aar dieng
**Ride The Lightning* is nunder êeste numer met moatschappykritiek, 't is teegn 'n illetriekn stoel.
**Fade To Black* is êen van nunder gevoeligste nuumers. 't En ol êentege menschn nunder zevn tekort edoan met da liedje die speelde. 't Echte veroal is wel minder romantisch: Hetfield e 't eschreevn toene dan ze nunder instrumentn ekir etjoept woarn.
**Creeping Death* goat over 'n uuttocht uut Egypte.
**The Call of Ktulu* is ebaseerd up *Call of Cthulhu*, e spel die ebaseerd is up 't kortveroal van H.P. Lovecraft die dezeste noame et.
Wilskerke

**Wilskerke** is e Belgisch dorptje in De Polders, ip oungeveer ne kilometer 'n olf van de Vlamsche Kust. Sichtent 1977 is 't e dêelgemêente va Middelkerke.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Wilskerke]]*
thumb|left|Sint-Guilielmuskerke van Wilskerke
Mannekensvere

**Mannekensvere** is e Belgisch dorpsje in de Polders. 't Is e deelgemeente van de kustgemeente Middelkerke. Vôo 1971 was de gemeente oenafhankelijk, moa werd tonne e deel van de nieuwe gemêente Spermalie. Spermalie werd were ipgeheev'n in 1977 en Mannekensvere werd by Middelkerke gevoegd. 't Dorp ligt langst den Yzer
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Mannekensveere]]*
Michiel Devlieger

miniatuur|Michiel Devlieger in 2013
**Michiel Devlieger** (Moen, 12 april 1964) es nen West-Vlamsche tv-programmamoaker en presentoater.

## Carrière
* Ie es begonn  by de Belgische improvisoatieliga als coach en speler (1991 - 1993).
* Dat improvisoatieweirk eit em noo de TV gebrocht in 1994, toen dattie meedeed an Onvoorziene omstandigheden
* Ie eit ôok voo de radio geweirkt, by Vlaamse Reuzen, een programma ip Radio 1
* Va 1995 tot 1997 eit ie meegeweirkt an Schalkse Ruiters.
* Sedert 1998 weirkt Michiel Devlieger by Woestijnvis, nen toeleverancier va TV-programma's voo vôorol de VRT. Michiel kwam voo't êest ip't vôorplan by de presentoatie van De Mol in 1999, 2001 en 2003. Verder weirkt ie nog mee an andere programma's: Mannen op de rand van een zenuwinzinking (2001), Napels zien... en De Parelvissers (2006). Bist de gemêenteroadsverkiezingn 2006 eit ie een meegedoan an een project round de verkieziengn: *Verkiezingen 06: Zeg Nu Zelf*. Ie eit een debat geleid in Westouter.

## Varia
In de streke es de familie Devlieger gekend van uddern winkel: *Devlieger interieur*.
12 april

**12 april** is den 102dn dag van 't joar (103dn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 263 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 2003 - Prins Laurent va België trouwt me Claire Coombs

## Geboorn
* 1935 - Andries Van den Abeele
* 1961 - Lisa Gerrard
* 1964 - Michiel Devlieger
* 1969 - Els De Rammelaere

## Gestorvn
* 1555 - Johanna van Kastilië
Pervyzje

**Pervyzje** is e landelik dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en e deelgemeente van Diksmude. Pervyzje ed een ippervlakte van 12,23 km² en bykan 900 inweuners. Beist de gemeentelikke fuusjes van 1971 woaren Lampernisse, Oostkerke en Stuvekenskerke by Pervyzje gevoegd, dat zelve in 1977 e deelgemeente van de stad Diksmude werd.

't Groundgebied van de huidige dêelgemeente Pervyzje bestound overtyd uut twee heerlikheedn: Pervyzje zelve lag 't ope me't gehucht Schôorbakke in de kasselrie Veurne-Ambacht; de zudelikke parochje Sint-Katharinakapelle lag in de heerlikheid Berkel. In 1812 werd Sint-Katharinakapelle by Pervyzje angehecht.

Pervyzje lag vanof oktober 1914 voe de reste van den Êeste Weireldoorloge an 't frount en is bykan helegans verwoest gewist. In 1919 is de wederipbouw begunn.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Pervyzje]]*

## Externe koppelienge
*Website van een ex inweuner me vele over vroegre
Westouter

**Westouter** is e dêelgemêente van Heuvelland. 't Weunn d'r e goe 1400 menschn. 

Westouter wult outer (en oltoar) noa 't westn zeggn. De mêeste oltoars zyn ericht noa 't ôostn (noa 't Hillig Land, dus in de richtienge van Jeruzalem), moa 'n dien va Westouter dus nie.

## Attraksjes
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Westouter]]*
* Belcanto Classic: e joarlikschn koers, ingericht deur ounder ander Guido Belcanto, de zanger.
* 'n Rôonberg, 'n Zwortnberg, de Boaneberg en de Vidaigneberg.
* De zetellifte Cordoba: ênig in ze sôorte in West-Vloandern.
* De fêestcommisje zorgt dat er oltyd wel etwo te doene is in de prochie. 
* De Lystermeuln. Een houtn meuln uut 1805 die rust op vier betongn blokkn. E kwaam van Beirnem, moar e stoa nu op de Boaneberg.

## Verênigiengn
* Flor Barbry's Volkstoneel voor Frans-Vlaanderen: volkstonêel in 't Westouters.
* KSA Westouter
* KLJ Weredra (Westouter-Rinnegelst-Dranouter)

## Bronn
Germain Derycke

**Germain Derycke** (Bellegem, 2 november 1929 - odoar, 13 januoari 1978) was ne Vlamse coureur van 1950 tot 1962.

Ie eit twêe kêer ip 't podium van 't weireldkampioenschap gestoan. Ie woun in 1953 (zilver) bachtn Fausto Coppi in Lugano en in 1955 (brons) bachtn Stan Ockers in Frascati. In 1962 stoptigde ie me koersn en begoest ie ne café in Bellegem die "De Rounde van Vloanderen" noemde.

## Belangrykste overwinningn
**1953**
* Paris-Roubaix

**1954**
* Woalsche Pyl

**1955**
* Miloan-San Remo

**1956**
* twêe rittn in Paris-Nice

**1957**
* Luuk-Bastenoakn-Luuk

**1958**
* Rounde van Vloandern
Oamer

thumb|Nen outn oamer
En **oamer** is e sôorte aloam die setoe gebruukt is voun noagels in out te sloan (voe tummermaans), naasn e masse aar dieng die dermei edoan zyn. Gelyk oe dient iedern oamer voe te kloppn of te sloan, oltemets in combienoasche met aar funksches.

## Sôortn oamers
* Klauwoamer (met 'n achterkant ku je noagels uuttrekkn)
* Vôoroamer (grôotn oamer met e langn steirt, voun diengn in brokkn te sloan of stoakn en zukkn bucht in de ground te sloan)
* Splytoamer (voen stoovout te splytn)
* Outn oamer (mêestol voun outbewerkienge)
* Kalletjoetn oamer (voe tegels of doaln an te kloppn)
13 januoari

**13 januoari** is den 13stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 352 doagn (353 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1898 - Émile Zola publiceert zyn oopn brief *J'accuse* over de Dreyfus-affaire.
* 2012 - 't Cruiseschip Costa Concordia zienkt vo de kust van Italië vanwege de noaloatigheid en oenverantwoordelikheid van de kapiting. Der zyn 32 bevestigde sterfgevalln.
* 2020 - 't Thaise ministerie van Volksgezoendheid bevestigt 't êeste geval van COVID-19 buutn China.
 
## Geboorn
* 1919 - Jef Bruyninckx, Vlamschn acteur en regisseur (gestorvn 1995)
* 1943 - Jef Braeckevelt, West-Vlamsche ploegleider van verschillige veloploegn (gestorvn 2019)

## Gestorvn
* 888 - Karel den Dikkn  (48), keunienk en keizer van de Frankn
* 1766 - Frederik V van Denemarkn (42), keunienk van Denemarkn en Noorweegn
* 1941 - James Joyce (58), Iersche schryver
* 1978 - Germain Derijcke (48), West-Vlamsche coureur
* 2011 - Albert Heijn (83), Hollandschn oendernemer
1978

1975 - 1976 - 1977 - **1978** - 1979 - 1980 - 1981
't Joar **1978** is 't 78e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;januoari
*18 - Thor Hushovd, Nôorsche coureur
;februoari
*7 - Theo Francken, Vlamsche polletieker
;moarte
*14 - Pieter van den Hoogenband, Hollansche zwemmer
;april
*9 - Maxime Prévot, Woalsche polletieker
;juni
*12 - Brian Lynch, Amerikoanschn basketter
*21 - Thomas Blondeau, West-Vlamsche schryver, dichter en journalist 
;september
*5 - Annelies Verlinden, Vlamsche politica
;oktober
*6 - Samara Felippo, Brazilioansche actrice
*15 - Boško Balaban, Kroöatische voetboller 
;december
*16 - Roel Moors, Vlamschn basketter
*21 - Tom Vannoppen, Vlamsche cyclocrosser

## Gestorvn
;januoari
*13 - Germain Derijcke, West-Vlamsche coureur
;februoari
*12 - Cecilia Callebert, West-Vlamsche componiste
;juni
*6 - Lucy Monti, Ostendsche zangeresse
;ogustus
*31 - Joos Florquin
;oktober
*9 - Jacques Brel, Belgische zanger
Master Of Puppets

**Master Of Puppets** is de derde studioploate van Metallica en ze kwam uut in 't joar 86. 't Is voe vele menschn dé klassiker up 't gebied van metalmezik en 't beste da Metallica ôois emakt et, ierachter gienk et voe veeln styf bergof. 'n Groep speelt nog ossan de mêeste numers live. 

## De groepsleedn
* James Hetfield (zang en ritmegitaar)
* Lars Ulrich (drums)
* Kirk Hammett (leadgitaar)
* Cliff Burton (bas)

## De numers
# Battery
# Master Of Puppets
# The Thing That Should Not Be
# Welcome Home (Sanitarium)
# Disposable Heroes 
# Leper Messiah
# Orion
# Damage Inc.

## Aar diengn
* Beisn Europeeschn tour in 86 is nundern ottobuus begunn sliern nie verre va Lyngby in Denemarkn. Cliff Burton is toune uut 'n ottobuus ezwiengeld en is derounder erocht. E 'n et nie overleefd. Achter nem kwam Jason Newsted en 'n êestn toer me nem wos *Cliff 'Em All*. 
* *Master Of Puppets* goat over versloavienge a cocaïne.
* *Disposable Heroes* is e numer over oevele da 't leevn van e geweunn soldoat mo weird is.
Lystermeuln

De **Lystermeuln** is ne wiendmeuln ip de Rôonberg in Westouter, e dorpsje  in de Belgische gemeente Heuvelland. De meuln stoat in e bebuste omgevienge op de Rôonberg, met vlak doaby 't restaurant "landhuis 't Molenhof" en de koabelboane van de Roônberg.

Den outn wiendmeuln is e stoakmeuln. Je stound êest ip de Lyster'oek in Beirnem, woa da ze ne noame dus va komt. De meuln is round 1801-1805 ipgericht gewist, en je blêef toet 1957 in 't bezit van de familie Van Haecke, de familie van den oorsprounkelyke bouwhere. Toet 1947 was de meuln actief.

In 1955 schreef 't "Provinciaal Comité voor Monumenten en Landschappen van West-Vlaanderen" noa de gemêemtebestuurn van de provinsje West-Vloandern voe den ankoop van de meuln. Burgemeestre Emiel Hardeman va Westouter reageerde en in 1957 kocht de gemêente de meuln voe 20.000 Belgische frank. Van 1958 toet 1960 werd de meuln in Westouter eripgebouwd in Westouter, ip e traditionele maniere. Den 21stn juli van 1961, de fêestdag van de Eillige Victor, de patrôoneilige van de meulenoars, is de meuln ingehuldigd. De meuln droaide nog by z'n inuldigienge, moa j'is nooit effectief gebruukt gewist.

Al in 1984 bemerktn ze dat zene stert ol kromme getrokkn was, zodat de meuln in 't hele nie mè kost gebruukt wordn. Achter ne storm de 25stn januoari van 1990, was de kasse van de meuln helegans gedroaid, zodat de wiend vuluut ip den achterkant van 't gevlucht blies. De meuln kost were gedroaid en gered wordn, en loater in da joar en ze ol e dêel renovoasjewerkn uutgevoerd. uutendelik is de meuln in 2004 e beschermd monument gewordn , en werd 't hope met zen omgegevienge e beschermd dorspgezicht .

## Referensjes
Judith, êeste Gravinne van Vloandern

**Judith van West-Francie** (geboren ca. 844 en gestorven in 870) was d'êeste gravinne van Vloandern.

## Leevn
Judith was 'n dochtere van Karel den Kletsn, de keunink van West-Francië.  Os ze twolf joar oet was, den eerstn oktober van 't joar 856, wier ze getrouwd me den Iengelsen keunink, Aethelwulf van Wessex.  Achter dat ie in 858 z'n keirse uutgebloazen aad, most ze trouwen met ur stiefzeune, Aethelbald van Wessex, een zeune van Aethelwulf uut 't êeste bedde en die ook keunink van Iengeland wier.  Moa je gienkt ie ook dood en ze kwaam zy ip ur zeventienste ton moa were noa Vrankryk. 

In ofwachtienge van een volgende trouwkandidoat platste ur voader ur ounder toezicht van den bisschop van Senlis.

Ols Boudewyn I van Vloandern, loater genoemd *met den Yzern Oarm*, ur uut Senlis ontvoerdige tegen Kestdag 861, liet ur voader z'olle twee in den ban van de kerke sloan.  

Ze vluchtigen êest noa Lotharingn en loater zelfs noa Rôme.  Do leien ze under gevol uut an de paus Nikolaas I die een brief schreef noar ur voader Karel de Kletsn. Da kwam ton nog t'ope met een dreigement van Boudewyn dat ie wel e kêe zoe kunnen t'ope doen me de Vikings die de noordzeekust bedreigdegen. Woar ip dat Koarel liet weetn dat ie nie kost weerstoan an de dringende vrage van de paus dat ie zoud and over erte geleid èn. 

Den dertiensten december 863 trouwdige Judith mè Boudewyn en kreeg ze ols trouwcadeau van ur voader de Pagus Flandrensis of anders gezeid 't Groafschap Vloandern. Boudewyn I met den Yzern Oarm wordt doarom anzien ols den êesten graaf van 't Graafschap en dank zy Judith kostn de Vlaamsche graven toe in de 12ste eeuwe stoefn ip under Karolingische ofkomst.  

Judith van West-Francië en Boudewyn met den Yzern Oarm aan t'ope vier kienders: Karel, Boudewyn, Gunhilda en Rudolf. 't Êeste is jounk gestorvn, mo de drie andere en 't verre geschipt.
1577

1574 - 1575 - 1576 - **1577** - 1578 - 1579 - 1580
't Joar **1577** is 't 77e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;juni
* 28 - Peter Paul Rubens
1640

1637 - 1638 - 1639 - **1640** - 1641 - 1642 - 1643
't Joar **1640** is 't 40e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
[thumb|Zelfportret van [Peter Paul Rubens|Rubens met zyn grôoten hoed an.]]
;juni
*9 - Leopold I (HRR), keizer van 't Hillig Rooms Ryk
## Gestorvn
;meie
*30 - Peter Paul Rubens
30 meie

## Geboorn
* 1834 - Emanuel Hiel
* 1916 - Remi Capoen

## Gestorvn
* 1035 - Boudewyn IV van Vloandern
* 1640 - Peter Paul Rubens
* 1945 - Irma Laplasse
1901

1898 - 1899 - 1900 - **1901** - 1902 - 1903 - 1904
't Joar **1901** is 't 1e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
[thumb|[Leopold III van België]]
;november
* 3 - Leopold III van België
* 26 - George Grard, Belgischn beeldhouwer
## Overleedn
;januoari
* 20 - Zénobe Gramme, Belgischn uutviender van de Gramme-dynamo
;moarte
* 8 - Peter Benoit, Vlamsche componist
;augustus
* 21 - Adolf Fick, Duutsche fysioloog
;september
* 5 - Henri Horrie, West-Vlamsche kunstschilder
Cédric Vasseur

**Cédric Vasseur** (Oazebroeke, 18 ogustus 1970) was ne Fransche coureur. 

## Carrière
Ie es de zeune va Alain Vasseur, zelve ne coureur. In 1994 es't ie prof gekoomn in de veloploeg Novemail. Vanof 1995 tot 1998 wos't ie coureur by Gan, in die periode eit ie ne rit gewounn in de Rounde van Vrankryk en eit ie 5 doagn de geeln boai gedreegn (1997). Doarachter eit ie gereedn vo Crédit Agricole (1998 - 1999), US Postal (2000 - 2002), Cofidis (2002 - 2006) en Quick-Step (2006 - 2007). 2007 wos zyn latste joar als coureur.

## Belangrykste overwinniengn
* 1995 - Kampioen va Vrankryk
* 1996 - Rit in de *Grand Pris du Midi-Libre*
* 1997 - Rit in de *Rounde van Vrankryk* + 5 doagn geeln boai
* 1999 - 1ste rit in de *Circuit de la Sarthe*
* 2007 - rit in de Rounde van Vrankryk
William Redmond

[thumb|Majoor William Redmond bronzen buste<br> in 't Redmond Memorial Park, [Wexford]]
[thumb|Graf van Redmond in [Loker]]
**William Redmond** (geboren in Wexford in 1861, gestorvn by Wytschoate 7 juni 1917) was e stryder vo d' oenafankelikeid van Ierland die meevocht in den èèste weireldorloage teegn de Duutsche en sneuvelde an 't begin van de mynnslag in 1917.

## Leevn
Majoor William Hoey Hearney Redmond was sedert 1884 lid van 't Britse Lageruus ols lid van de Nationalist Party. Ols Ierse nationalist was 't ie e vôorstander van d'oenafankelikeid van Ierland. Je geloofde da d'Ierse zake zou voruut g'olpen zyn os de Ieren met de Iengelse zoun meevechtn in den èèste weireldorloage. Ols majoor werd Redmond den anvoerder van et 16ste Ierse Divisieregiment.  

Z'n bedoelienge vo verzoenieng tussen de Zuud- en de Nôord-Ieren was eigenlik ol van in 't begin tout mislukkn gedoemd: zyn divisie mocht eur groene vlagge met den Iersen harp up nie meedoen noa 't frount, woa dan de Nôord-Ieren van de 36ste Ulster Divisie under vlagge met de *rôon hand van Ulster* wel mochten meedoen. Et 36ste kreeg stelselmoatig betere ipleidienge en betere wapens dan het 16ste.

## Dagboek
Gelik vele soldoatn hield Majoor Redmond oak e dagboek by.


*A cheery spot it is, bedecked with the flags of the Allied nations. All the appointments of the place are good; clean cloths upon the little tea tables, little bunches of flowers here and there, and altogether an air of brightness and comfort about, very grateful indeed to eyes weary of the drab dismalness of trench and mud. In the hours of the afternoon the tea room is crowded with officers from various units, and it is of interest to observe that they represent very often branches of the Army in the field from almost every corner of the Empire.* (Dagboekfragment)


't Gynk hier over Eliane Cossey (Poperienge, 9 december 1902 - Londen, 1942), bekend oender de bynaame "Ginger",  binst den Eersten Weireldoorlog, een ipvollend vroegryp kiend met rôod hoar in Poperienge. De café 'A la Poupée', een oenuutsprekelikke name voe d'Iengelse, ip de grote markt groeide oender de name 'Ginger's' uut toet êene van de bekenste tavernes achter 'The Ypres Salient'. D'antrekkiengskracht van de joenge diva volt te leezn in verschillende dagboekfragmentn en in 't 'Visitors Book' met complimentn en tekeniengn.

## Dôod
By de vôorbereidiengn van de mynnslag at Redmond permissie gekreegn vo by z'n mannen an 't frount zelve te zyn. Je stormde ols anvoerder, 56 joar oud, ols èèn van d'èèste uut de loopgraavn by de start van den aanvol, woadeure dat ie redelik rap deur de Duutsche kogels getroffn werd. Majoor Wiliam Redmond werd nog noa et hospitoal in Loker gebrocht woa dat ie in den achternoene stierft. J'is begroaven in d'omgevieng van Locre Hospice Cemetery in 'n apart graf helegans ollène in 't veld.
Rollegem

**Rollegem** es een dorpke in West-Vloandern en es een dêelgemêente va Kortryk. Tot 1977 wos de gemêente onofhankelyk, moa by de fusie van 1977 est by Kortryk toegevoegd. Rollegem eit ongeveer 3000 inweuners. Rollegem vormt tôpe me Bellegem en Koeigem de groene zuuderrand va Kortryk.
[miniatuur|links|Oud [gemêentuus (nu café)]]

## Geskiedenisse
De geskiedenisse va Rollegem goat o lange tyd were. De noame zoe koomn van de noame van een Frankisch gezin: Hrôdilinga-haim zoe betjeek'n: uus van de Hrôdile. Doarvôorn zoet Rollegem ontstoan zyn toen da de Romeinn de heirboane va Kortryk noo Dôornik leien.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Rollegem]]*
Kortrijk Xpo

thumb|Kortrijk Xpo, 2022
**Kortrijk Xpo**, of korter gezei, den **Xpo**, es 't allncomplex ip 't Ôoge in Kortryk. Vroeger wos't gekend als D'Alln, moar in 1999 es 't veranderd van noame.

## Het complex
Kortryk Xpo bestoat uit 6 grôte alln en 2 tussnalln: Rambla 1 en 2. Vôorn d'alln vind je nog een congres en seminoariezoale, *Gruzenberg*. In totoal es 't er 37.200m² expositieruumte. D'alln liggn an de E17 (ofrit 2) en an 't Ei van Kortryk.

## Geschiedenisse
D'Alln zyn in 1966 gebouwd en in 1967 es de êeste alle goopnd. Doarnoa es 't er geregeld een nieuwe zoale biegekoomn. In 2005 ein ze de oude alle viere gedêeltelik ofgebrookn en vervangn deur een grôtere zoale. Nu liggn D'Alln in een grôter domin woar da je wok de Kinepolis vindt.

## Belangrykste evenementn
Der zyn veel beurzn en evenement'n in de Alln, sommige zyn de belangrykste in uddern sector. Een klêne greep ut et anbod:
***Matexpo**: professionele beurze rond machinn voo de bouw, industrie en milieu: begun september
***Wij trouwen**: Trouwbeurze: eind januoari
***Busworld**: Europese beurze rond otobuuzn: middn oktober (georganiseerd door Luc Glorieux)
***Classic**: Internationoale biënnale voo antik, eedndoagse kunst en lyfestyle: begun november
***Eurodogshow**: Internationoale beurze rond rasondn: middn november
***Indoor Pretpark**: rond de joarwisselienge

## Externe koppelienge
* Officieeln website
Broeltoorns

thumb|De zeudelikke broeltoorn
De **Broeltoorns** zyn een gekend historisch bouwwerk va Kortryk en een bitje et visitekoartje van de stad. De twêe identieke toorns, an de twêe  kantn van de Leie, bewoakn de brugge over de rivier. 't Zyn overbleufsels van de oude stadsvestiengn. De zeudelikke toorn, de *Speyetoorn*, wos gebouwd in de 1385 en wos een dêel van de versterkienge, rond het groafelik kastêel. De versterkiengn zyn deur Lodewyk XIV verwoest gewist in 1684. De nôordelikke toorn, de *Inghelborchttoorn* wos loater gebouwd (1415) en es gebouwd gewist om artilleriegeskut te beskermn en ols ipslag voo woapns. De brugge tussn de toorns es bist de Êeste Weireldoorloge verwoest gewist en achternoa were ipgebouwd.

In't middn van de brugge stoat het standbild van H. Nepomucenus, patrôon van de drenkeliengn.

## Varia
Vlak by de broeltoorns ligt het Broelmuseum.
Delhi

thumb|right|'t Blad va Delhi

**Delhi** (uutsprake: "Dilhaai") is een kleen provinciestadje in Canada die gesticht wier in 1867, en met nu oungeveer 16.300 inweuners. 't Is gelegen in de provincie Ontario tussen Toronto en Detroit. 

## Vlamsche immigrantn
't Stadje wordt de *Tobacco Capital* genaamd. Vroeger stound er in Delhi en de streke derround vele toebak en vele rugge. Tussen de jaren 1960 en 1995 gingen der jaarliks vele Vlamsche studenten als seizoensarbeider toebak gaan trekken. Achter under werk gingen der vele nog ne keer ip reize no de Niagara watervalln en no de stad Toronto. De laatste decennia is de toebakkweek helegans verschrompeld. Mede deur 't kapot gaan van de toebak is ook Delhi helegans tenieten an 't gaan. 't Is nu een echte oedemanuusstadje geworn. Ook de Vlamsche studentn gaan nie meer no Delhi.

Delhi en omgevinge is hét centrum van Vlamsche immigratie no Canada. In Delhi zyn toe drie vierden van de mensen van Vlamsche afkomste. Ook in de dorptjes derround lik Langton zitten der vele Vloamiengn. Ne toer ip 't kerkhof van Delhi gift de beste impressie van 't Vlamsche andeel in de lokale bevolkinge: Verhaeghe, Deckers, Masschaele, Vandebussche,... ze zyn der ol anwezig. 

Nieuws van de Vlamsche gemeenschap agunter kan ipgevolgd worden via de Gazette van Detroit. 

Ook in de Canadese provincie Manitoba is er een dorptje met een concentratie an Vlamsche immigranten: Deloraine.
NWOBHM

De **NWOBHM** (New Wave Of British Heavy Metal) is e meziekstromieng die beguste tende van de joarn '70 in Iengeland. 't Woarn groepn die nunder ofzettn teegn de punk en die upkeekn no groepn lyk Black Sabbath, Led Zeppelin en Deep Purple en dien zjanger wuldn speeln.

Vanuut de NWOBHM is uuteindelik oek de Thrash Metal (Metallica, Anthrax, Slayer, Kreator, Destruction,...) en de Power Metal (Helloween,...) ountstoan, woaruut dander nog e masse ander sôortn metal ountstoan zyn.

## Bekendste groepn
* Iron Maiden
* Judas Priest
* Saxon
* Def Leppard
* Metallica: up Garage Inc. stoen der êentege groepn die dêel woarn van de NWOBHM (Diamond Head, Budgie, Blitzkrieg, Holocaust).
Koeigem

**Koeigem** (Nederlands: *Kooigem*) es een dorpke in 't Zuud'n va West-Vloandern en es een dêelgemêente va Kortryk. Kôoigem eit een landelyk karakter en telt moar 800 inweuners. 't Poalt an Bellegem, Sen-Nys, Spiere en Dottenys
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Kôoigem]]*
Marc Van Eeghem

**Marc Van Eeghem** (Brugge,  14 september 1960 – 14 december 2017) is een West-Vlamschen toneelspilder, bekend van TV en film. Nie lange geleen  wierd ie nog méér bekend deur z'n rolle van *Jan de Ridder* in De Parelvissers, mor j'eed er ol een lange carrière ipzittn. 

## Film en TV-rolln
Een klêene selectie:
* 1985: De Leeuw van Vlaanderen ols *Willem*
* 1986: Het gezin van Paemel ols *Kamiel*
* 1987: Hector
* 1990: Alfa Papa Tango
* 1993: Daens ols *Jules*
* 1997: Terug naar Oosterdonk ols *Louis Bosmans*
* 1997: Windkracht 10 ols *Kurt Leysen*
* 2000: Team Spirit ols *Charel*
* 2003: Team Spirit 2 ols *Charel*
* 2005: Team Spirit - de serie ols *Charel*
* 2005: Matroesjka's, ols *Marc Camps*
* 2006: De Parelvissers
* 2006: De Kavijaks

## Varia
Marc Van Eeghem es den broere van Kurt Van Eeghem.
14 september

## Geboorn
* 1960 - Marc Van Eeghem
* 1949 - Philippe Despriet
* 1957 - François Asselineau

## Gestorvn
* 1765 - Lodewyk Roose
* 2007 - Benny Vansteelant
100 dagen

De **100 dagen** zyn een stiksje folklore van de middelboare schooln. D'100 dagen wordn gevierd at de lêerliengn van 't latste joar nog 100 dagen te goan en voor den dertigstn juni. Der zit wel een bitje spelinge ip de datum vo te viern. 

In de mêeste scholen wordn d'100 dagen gevierd ip 't ende van januoari of by 't begun van februoari. Ook 't programma angt voor een grôot dêel of van schole toe schole en zelfs van de titularissn en de lêerliengn zelve. Klassiekers zyn 's nuchtens goan ountbijtn by de tituloaris of ip 't schole, met eventueel e bitje bommetjesgesmyt an de statie of in de studentnbuurt en in de speeltyd ôok e toesproake voe de jounger gastn mè e ludieke oproep om te revolteern. Beist een iptocht zyn de studentn ôok mêestol vorzien van de nôdige drank.

's Achternoens is 't er ôok soms ne maaltyd. Soms gebeur et dat de zesdejoars ip schole meugn nen show ipvoern met mêestol een danske en een kluchtig tonêeltje, waarin da ze wel kêe met de schole en de lêroars lachn. In sommige scholen wordt er 's oavnds een grôte fuif gegeevn, al goan der oe langer oe mêer lêerliengn ip de vooroavnd van d'100 dagen noa de grôte studentesteedn lik Gent om doa te goan uutzettn.

D' hounderd doagn hen ip de mêeste schooln ieder joar e thema, lik hippies, horror,... 

## In Kortryk
In 't Kortrykse viern ze mêer de 50 dagen. Mêestol ôok in de schole, mo surtout ôok in de uitgoangsstroate van Kortryk (Burg. Reynaertstraat) woar da vo de geleegneid 's nuchtends tielik ol de cafés (lik *[[Den Trap]]*) oopn zyn.
Lissewege

**Lissewege** is 'n dorptje in de Belgische provincie West-Vloandern en e dêelgemêente van Brugge. 't Dorptje zelve telt (2007) 2453 inweuners, moa hêel de dêelgemêente (woa dat ook de dorpn Zêebrugge en Zwankendamme in liggn) èt er meer dan 7000. Deur 't groundgebied va Lissewege lopt 't Boudewynkanoal, den yzern weg no Knokke en no d'ave van Zeebrugge en 't is ton nog in tween gesneen deur de grote boane van d'ave no 't binnland. 't Polderdorp Lissewege ligt ip 'n boogscheute van de kuste (Zêebrugge, Heist, Blanknberge) en 12&nbsp;km van 't nog vil oukdere Brugge.
thumb|left|<center>Lissewege, gezien vanof Ter Doest

## Geschiedenisse
In de achtste eeuwe was de kustvlakte van Lissewege e schorregebied me kreekn. Os 't gebied ipdroogt kommn d'r Friezn en Saksische boern met under schoapn noa de Lisseweegse vlakte. De dialectn uut 't Noordn schemern nog deure in 't dialect van nu. De noame *Liswega* (uus van Liso) stoat vo 't eerst vermeld in oorkondn van de elfste eeuwe.
## Beziensweirdigeedn
::*Kyk noa [[Bouwkundig erfgoed in Lissewege]]*
* De monumentoale kerke van Onze-Lieve-Vrouwe Bezoekienge, gebouwd in de 13ste êeuwe.
*'t Stambild van de legendarische broeder-ridder Willem van Saeftinghe ip de markt, anders genoemd "ounder de torre",  'n groep bilden van den West-Vlamschen bildouwer Jef Claerhout.
*Ter Doest, een abdye van de poaters cisterciënzers, me een styve grôte 13ste êeuwse abdyscheure.
*'t Lisseweegs Varretje, een oukd kanoaltje dweisdeur 't midden van 't dorptje
*Lissewege, "'t wit dorp" genoemd, et vele van z'n ôorsprounkelikeid uut den oudn tyd gespoard, mè z'n klêne stratjes en uzetjes.
*Ieder joar in de zomer ist er ook de "beeldenroute" en 't "lichtfeest".

## Koppeliengn nor elders
* Website van Lissewege
* Officiële website van Brugge
Lisseweegs Varretje

't **Lisseweegs Varretje** is e kanoaltje in Lissewege, in de Belgische provinsje West-Vloandern. 't Varretje is een oekde, van oorsproung gedeeltelik nateurlikke woaterweg tusschn de stad Brugge en de Nôordzee. 't Lisseweegs varretje lopt dwes deur 't midden van 't dorp. Der liggn drie stêenn bruggn over: de Tiendebrugge, d'Eulebrugge en de Roelandsbrugge.

Oorsprounklik lag t'er tusschn Lissewege en de zêe de "olievliet" en tusschn Ter Doest en Brugge e varretje da "Lissewegeree" noemdege. In 't begun van de 13st'eeuwe wierd er ton e kanoal gegroavn vo die twee met mekoar te verbienn. Da kanoal wierd gegroavn dwes deur de terpe woa da 't dorp Lissewege lag. 't Lisseweegs Varretje werd eest gebruukt vo den anvoer van Doornikschn arduun voe de bouw van d'abdy en de kerke en dorachter vo de commercie noa Brugge.

## Ofbeeldiengn

Image:Lissewege - Lisseweegs Vaartje and skyline.jpg|Lisseweegs Varretje en Lissewege
Image:Lissewege - Lisseweegs Vaartje.jpg|Lisseweegs Varretje in 't midden van 't dorp
Image:Lissewege - Lisseweegs Vaartje and street.jpg|Lisseweegs Varretje en de stroate met dezalste name
Gilleveld

**Gilleveld** (Nederlands: *Geluveld*) is e dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente va Zunnebeke. 't Ligt up de boane van Yper no Mêenn (de Mêenscheroute). 't Weun e grôte 1500 menschn.

Ofbeeldienge: Geluveld - Skyline.jpg|Uutzicht ip Gilleveld
Ofbeeldienge: Geluveld - Sint-Margaretakerk 1.jpg|Sint-Margarethakerke

## De Noame
De noame komt van e *veld* (uutgestrekte terweveldn) die byn de Gilwe lei, e beke die gilf van kleur moet ewist zyn. D'êeste schryfwyze is *Gelevelt*, in 1109. 't Zyn ôok Gilleveldnoars die *Gillevald* zeggn.
## De Geschiedenisse
Lik zovele parochies, is oek Gilleveld in 'n Êeste Weireldôorloge kapot eschootn. Gilleveld lag (en nog ossan) up de grôte boane van Yper no Mêen, strategies belangryk dus. De Duutschers verorverndn Gilleveld up d'Iengelsche up 29 oktober 1914 (beisn 'n Êesn Slag byn Yper). Woarup dan de Iengelsche, t'ope met de Fransche, 't weerepakt en 'n dag derup. 
## Bezienswoardigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Gilleveld]]*
*De Sint-Margarethakerke (herupebouwd in 1924)
*Kasteel (herupebouwd in 1928) van jufro Keiaart (Juffrouw Léonie Keingiaert de Gheluvelt)
*Wiendmeuln (ôorsprounkelik van 1830 uut Woatou, beschermd in 1973, verschêen edoan voe restoroasche)
1860

1857 - 1858 - 1859 - **1860** - 1861 - 1862 - 1863
't Joar **1860** is 't 60e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;april
*13 - James Ensor
## Gestorvn
3 meie

## Geboorn
* 1276 - Louis van Évreux
* 1446 - Margaretha van York
* 1535 - Alessandro Allori

## Gestorvn
* 1717 - Michiel de Swaen
1654

1651 - 1652 - 1653 - **1654** - 1655 - 1656 - 1657
't Joar **1654** is 't 54e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;januoari
*20 - Michiel de Swaen
## Gestorvn
;juli
*9 - Ferdinand IV (HRR)
20 januoari

**20 januoari** is de 20stn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 345 doagn (346 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1841 - Hongkong eiland wordt deur de Brittn bezet binst den Êerstn Opiumoorloge. 
* 1936 - Keunink George V van 't Verênigd Keuninkryk sterft. Zyn oudste zeune volgt hem ip ols Edward VIII.
* 1937 - Franklin D. Roosevelt wordt beëdigd ols Amerikoansche president. 't Is den êerste kêe dat e presidentiële inauguroasje deuregoat ip 20 januoari. 
* 1961 - John F. Kennedy wordt beëdigd ols 35e president van de Verênigde Stoatn en is de joengstn die ôois wordt verkoozn. 
* 1981 - Twientig minuutn achter da  Ronald Reagan is beëdigd ols 40e president van de Verênigde Stoatn van Amerika, lat Iran 52 Amerikoansche gyzeloars vry.
* 1996 - Yasser Arafat wint d' êerste presidentsverkiezingn in d' autonome Palestynsche gebiedn.
* 1998 - The Washington Post bericht over e verhoudinge van president Clinton met de stagiaire Monica Lewinsky.
* 2009 - Barack Obama wordt ols êerste Afro-Amerikoansche president van de Verênigde Stoatn g'inaugureerd.
* 2021 - Joe Biden wordt de 46e president van de Verênigde Stoatn en an zyn 78 joar den oudstn ôois beëdigd.  Kamala Harris wordt d'êerste vrouwelike Vice President.

## Geboorn
* 1654 - Michiel de Swaen, Frans-Vlamsche schryver en dichter (gestorvn 1707)
* 1775 - André-Marie Ampère, Fransche nateurkundign (gestorvn 1836)
* 1920 - Federico Fellini, Italioansche filmmoaker (gestorvn 1993)
* 1930 - Buzz Aldrin, Amerikoanschn astronaut
* 1962 - Hans Bonte, West-Vlamsche polletieker
* 1973 - Mathilde d'Udekem d'Acoz, keuniginne van België
* 1989 - Jorn Steinbach, Vlamschn basketter

## Gestorvn
* 882 - Lodewyk III van Oost-Francië
* 1612 - Rudolf II (59), keizer van 't Heilig Rooms Ryk
* 1745 - Karel VII (47), keurvorst van Beiern, keunienk van Boheemn en keizer en Rooms-Duutsche keunienk van 't Heilig Rooms Ryk
* 1901 - Zénobe Gramme (74), Belgischn uutviender van de Gramme-dynamo
* 1984 - Johnny Weissmuller (79), Amerikoansche olympische zwemmer en filmacteur (Tarzan)
* 1993 - Audrey Hepburn (63), Hollands-Britsche actrice
* 2022 - Carla Galle (73), Vlamsche zwemster en politica
* 2022 - Meat Loaf (74), Amerikoansche zanger en acteur
Nunnebusschn

De **Nunnebusschn** lign in Zunnebeke.

## Geschiedenisse
In de Nunnebusschn stoeg 't er overtyd een abdy van de Benedictinessn. Ze noemde *Beata Maria de Buscho*, en wos gesticht in 't begun van de 12stn êeuw. Die abdy is verdween in 'n tyd van de Geuzn.

Ier endigde 'n Êestn Slag om Ieper op 11 november 1914. D'Iengelsche en de Fransche kostn belettn da de Duutschers giengn deuresteekn nar Ieper. Je vingt er nu e granietn kruus ter êre van James Ewen Brodie die doa sneuvelde.

## D'udige situoatie
Ip 't moment zyn de Nunnebusschn vulgebouwd me weekenduzekes. De mêeste minsn weunen der permanent, oloewel da da verboodn es. Ze yvern wel om de zoake rechte te trekkn.

## Bronn
Oalbeke

**Oalbeke** (Nederlands: *Aalbeke*) es een dorpke in West-Vloandern en es sedert de fusie va '77 een dièlgemiènte va Kortryk. Der weun'n een kliène 3000 minsn en 't es 't er redelik landelik. De noame komt va *Albecca*, nen noame die ipduukt in 1136. Oalbeke ligt ip een woogte, en vandoarut ei je een skwoon zicht ip zowel de Leie en de Schelde. 
thumb|left|Sint-Corneliuskerke

## Bezienswoardigeedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Oalbeke]]*
* De kastièln va Allart en Sterre, het wit kastièl
* De Windmeuln, een beskermd monument
* De Sint-Corneliuskeirke, woarrond da den Illigen Cornelius volgns d'overleverienge drie kièrs rondgelôop'n zoet eine. 't Es nu nog oltyd een bedevoartswoord.
* De Sjouwer, e monument ipgericht ter êere van de West-Vlamsche frontaliers die de grenze ôovertrokkn vo in't Fransche te goan werkn.
't Restorang Sint-Cornelius es ol mjièr dan 30 joar dé referensie van de streke voe ne goe'n ip out gerôosterden cote à l'os.

## Knôoppunt Oalbeke
In Oalbeke ligt er ôok het knôoppunt tussn de E17 en de E403.
Geel (kleur)

right
**Geel** (oek wel *gilf, gilwe, gilve, geive*) is êen van de drie hoofdkleurn (geel zevve, blauw en rôod). 't Is dus êen van de kleurn dan ze gebruukn voen olle ander kleurn te moakn by 't miengeln van varwe (subtractieve miengelienge).

By 't miengeln van gekleurde lucht (additieve miengelienge) lik in 't computerscherm en televisie, zyn d'hoofdkleurn rôod, groen en blauw, RGB genomd in de computerweireld.

Sommigsten goan geel 't kleur van de Vloamiengen vinn. 

## Combinoasches me geel by 't miengeln van varwe
* geel-rôod: oraje
* geel-blauw: groen

## Kleurnspectrum
In 't kleurnspectrum is geel 't derde kleur, achter rôod en oraje. Achter geel kommn nog groen, blauw, indigo (sôorte purper) en violet (roazachtig).
Begynof (Kortryk)

thumb|'n Ingank van 't begynof

Een **Begynof** es een semi-ofgeslootn gemêenskap woar da de begyntjes (vroeger) in weundigen. Da va Kortryk es ipgericht gewist in 1238 deur Johanna van Constantinopel, groavinne van Vloandern. 

Het begynof zelve bestond eut vêertig klêne euzekes, vandoage den dag ollemoale in 't wit geskilderd. 't Grôot eus in 't middn wos van de grôotjuffrouw, nu es 't er een museum, woarin da ze de leefomstandigeedn van de begyntjes in den oudn tyd tôogn. Ge keunt er kykn noa een gemeubileerde 'beste koamer', keukn en slapkoamer en noa een keisngietersatelier. Het begynof lag dichte by 't groafelik kastêel en de stadswalln. Zelve eit 't wok een kappelle (g'ed). 

Deure de joarn es 't begynof dikwyls verwoest gewist: bist de Guldnspoornslag, by de Slag by Westrôzebeke en ne latste kêe deur de Franske in 1684.

Eedn ten doage zyn de euzekes ollemoale ipgekalefoaterd en verkocht an particuliern. 't Latste begyntje, *Marcelle*, zit anno 2006 in een rusteus. Het begynof es wok, gelik olle begynoven in België, geklasseerd als Weirelderfgoed.

In Kortryk ei je wok 't Baggaertsof, en of vô ouderse joenge dochters of kwezelkes. 't Grôte verskil me de begyntjes es da de kwezelkes gêen gelôofsbeloftn moetn ofleggn.


Begijnhofmuseum Kortrijk.jpg|Et begynofmuseum
Begijnhof Saint Elisabeth courtyard southeast.jpg|Zuudoostelik gedeelte
Begijnhof Saint Elisabeth courtyard eastside.jpg |'t Oostelik kwartier
1717

1714 - 1715 - 1716 - **1717** - 1718 - 1719 - 1720
't Joar **1717** is 't 17e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
;december
* 25 - Kestvloed
## Geboorn
;meie
* 13 - Maria Theresia van Ôostnryk 
## Gestorvn
;meie
* 3 - Michiel de Swaen
Bustel

thumb|Verschillige sortn voagbustels
E **bustel** is e dienk voun te voagn of te kuuschn. 't Bestoan vele sôortn bustels.

In 'n êestn elft van de twintigste êeuwe wos Yzegem weireldberoemd vô zyn vele bustelfabriekn. Nu schietn er moa 'n stik of vuve mêer over.

## Sôortn bustels
***Voagebustel** of **voagbustel**: geweunn bustel van ôorsproung in out met zwynoar, mo nu oek ol in metoal, plastiek en me syntetisch oar.
***Ruuscher**: de groevn bustel met outn of dik nylon oar, voe groeve diengn te voagn, lyk den dam en de stroate.
***Scheurbustel**: e nie te grôotn bustel voun art te frottn en om de grotste vulegeid van je vloer te scheurn, vôorn da je 't woater oftrekt met e trekker. Soms wel ne kê en **ankertje** genomd noa 't merk Anker.
***Zwientje** of **andbustelke**: klêen busteltje voe vulegeid in e vuulblek te doen, mêestol wuk daj met e voagebustel niet weg krygt.
***Kobbejoager**: voe kobbenettn weg te doen
***Tandebustel**: voe je taans te kuuschn
***WC-bustel**: voun pot uut te kuuschn ander fringspôorn zyn
***Schilderbustel**: voe te schildern, in olle sôortn grottn
***Schoebustel**: voe je schoen te kuuschn en up te blienkn
***Oarbustel**: voe lank oar te kammn
***Klêerbustel**: voen oar en pluzetjes van je klêers te doen
***Scheirbustel**: voe scheirschuum aje koakn te doen
***Stoalbustel** of **bronsbustel**: voe 't arte kuuswerk: barbecues, rostegie ofwryvn van yzer, n' eird ipkuusn, ...
Jan Breydel

**Jan Breydel** wa jin van't verzet in 't begun van de 14e eeuwe in Brugge. Van wirk was't ie bêenouwer. Ie dêe mee me de Brugse Mettn en de Guld'nspoornslag, en est symbool van de goeste nor vryheid van de middelêeuwse pôorters tegn den adle.

Breydel leidde tegoare mé Pieter de Coninck de Brugse Mettn, nen ipstand teegn Filips IV den Schoonn woar da den Guld'nspoornslag ut kwam. Zô'n drie weken êerder, ip 1 meie 1302, a t'ie nen attak gedoan ipt kastêel van Moale en ie a te moaken mé 't an gort kriggn van't Fransche bendeke soldoatn. In 1308 ee t'ie tegoare me nen ôop compagnjons zun kammeroad Willem van Saeftinghe, die meegedoan a me de Guld'nspoornslag, elpn ountsnappn ut d'ann van zun vijann die em ounder schot ieldn in de kirke van Lissewege, woar dat ie em a verdoken.

In 1309 ein Jan Breydel tegoare mé Pieter de Coninck en Jan Heem nen iproer in Brugge gemakt, Tégn de misérie die gingk volgn van 't vredesverdrag van Athis-sur-Orge (1305). In 1309 vermôorddige ie, zounder compassie en misérie achteraf, den ploatsvervangre van den groaf van Vloandern.

Brugse rekeningn vant stad tôonn da Jan Breydel ip 8, 9 en 10 juli 1302 in Kortrik wa, woar dat ie tegoare me andere bêenouwers een pôotte zwinns en wa zwinnevlêes an zun troepn gaf. Dordeure zun ze overtugd dat ie ip 11 juli wuk meegedoan ee mé de Guld'nspoornslag. 't Vlamse legre wa vo n grôot dêel marchandeurs en boern die, vo zôverre dat't meugelyk wa binst die lange kruustochtn, under commerce probeerden 't ounderounn vo under families 't ounderounn. Jan Breydel en Pieter de Coninck ein nu tegare 'n stanbeeld ip de Markt in Brugge. Êentje vanuut 1887.

Jan Breydel wa rappe klêrig en nen agressievn, die deur zyn Vlamse passie gezien wir gelyk nen 'eld.

## Ee Jan Breydel eigelyk wel meegedoan me de Guld'nspoornslag ?

Omda den grôotn istorische schryver Lodewijk van Velthem (°ca. 1275- ↑achter 1326) in zun vuufde dèèl van zun *Spiegel Historiael*, wo da ôok de Guld'nspoornslag in beschrev'n stot, wel beschrieft oe da Pieter de Coninck ip et slagveld toet ridder geslegen wordt, mo niet zegt over Jan Breydel, zyn der sommige mensen die de rolle van Jan Breydel in hèèl ut gebeuren in twiefel zyn beginn'n trekken.  Ierdeure zyn me genôodzoakt vor ons ip indirecte bewiezen te baseren.

D'èèste anwiezinge is dat ie tussen 1301 en 1322, de periode van de Brugse ipstand, vermeld wordt vo verschill'nde geweldoadige acties, lik ierboven ol beschreven, en dat ie dus mèèr deed dan zuste mo vlèès leev'ren.  An de Brugse stadrekeniengen zyn me nie ollène da Jan Breydel in de dagen vo de slag  by Kortrik was, mor oak dat ie, zuste lik Pieter de Coninck, vanaf 1302 un ûs kreeg van en betoald deur de stad Brugge.

Toet slot is 't er ton ook nog et radsel oe da Jan Breydel, simp'le bèènouwer ziende, anders un adelykken titel zoe verworv'n en ost ie zuste mo vlèèsleverancier zoe gewist en.
17 januoari

**17 januoari** is de 17stn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 348 doagn (349 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1773 - Kapiteing James Cook is den êerstn die de Zuydpoolcirkel bereikt. 
* 1917 - De Verênigde Stoatn koopn de Moagdneilandn van Denemarkn vo $25 miljoen.
* 1961 - De premier Patrice Lumumba van 't vroegere Belgisch Congo wordt vermôord oender omstandigheedn die de steun en de medeplichtigheid van de regeriengn van België en de Verênigde Stoatn suggereern.
* 2013 - De coureur Lance Armstrong gèeft in een interview met Oprah Winfrey toe dat 'n joarnlank dopienge gebruykt hèt binst zyn carrière. 

## Geboorn
* 1342 - Filips de Stoutn, hertog van Bourgondië, groaf van Vloandern (gestorvn 1404)
* 1820 - Anne Brontë, Iengelsche schryfster (gestorvn 1849)
* 1896 - Léon Devos, West-Vlamsche coureur (gestorvn 1963)
* 1914 - Théo Lefèvre, Vlamsche polletieker (gestorvn 1973)
* 1924 - Rik De Saedeleer, Vlamsche foetballist en sportverslaggever (gestorvn 2013)
* 1933 - Dalida, Egyptisch-Fransche zangeresse en actrice (gestorvn 1987)
* 1942 - Muhammad Ali (Cassius Clay), Amerikoanschn bokseur (gestorvn 2016)
* 1942 - Karel Van Miert, Vlamsche polletieker (gestorvn 2009)
* 1944 - Françoise Hardy, Fransche zangeresse en actrice
* 1964 - Michelle Obama, Amerikoansche avocoate en vrouwe van Barack Obama
* 1968 - Ilja Leonard Pfeijffer, Hollandschn dichter en schryver
* 1969 - Reinhild Vandekerckhove, West-Vlamsche toalkundige

## Gestorvn
* 1934 - Richard Acke (62), West-Vlamschn architect
* 1961 - Patrice Lumumba (36), Congoleesche polletieker
* 2008 - Bobby Fischer (64), Amerikoansche schoaker
Eric Leman

**Eric Leman** (17 juli 1946 in Legem) wos vroeger coureur. En is surtout ekend omdatn 3 kirs de Rounde van Vloandern (in 1970, 1972 en 1973) ewon et. 't Zyn mo 3 ander coureurs die dat ouk ekun en (Achiel Buysse, Fiorenzo Magni en Johan Museeuw). En et ouk wel nog ander grôte koersen ewonn, mo gin klassiekers.
## Belangrykste overwinniengn
*3x Rounde van Vloandern
*1x Kuurne-Brussel-Kuurne
*5x rit in de Rounde van Vrankryk
*10x rit in Paris-Nice
*8x rit in Ruta del Sol

## Externe koppelienge
*Eric Leman up "De Wielersite"
Andrei Tchmil

thumb|right|Andrei Tchmil
**Andrei Tchmil** (22 januoari 1963 in Khabarovsk (toune Sovjet-Unie, nu Moldoavië)) is in 'n tyde koereur ewist. En is buutn Rus, oek Oekraïener en Moldoaviër ewist. In 1998 is 'n toene Belg ekomn. Voen België et 'n in Plouay in Vrankryk bykan 't weireldkampioenschap ewonn, juuste vôorn de mete en ze nem epakt en Romans Vainsteins (e Let) kwaam toune weireldkampioen.

Tchmil wos surtout goed at 'n nie ol te vele omoge gienk, e wos bykan ossan goed in de Vlamsche koersn, woa dat 'n mêestol êen van de grotste concurrentn wos van Johan Museeuw. En et de twêe Vlamsche klassiekers (de Rounde van Vloandern en Paris-Roubaix) ewonn.

In 2002 is 'n estopt achter dat 'n gin contract mi krêeg by Lotto. En adde ze boovnbêen ebrookn in de Driedoagse van De Panne. En is toune nog werekêerd in de Rounde van België, woa dat 'n de latsn rit wonne en ezô ze carrière schône kuste ofsluutn.

Achter dat 'n estopt wos me koersn, is 'n oundermêer ploegleider ewist by Chocolade Jacques. In 2006 is 'n minister van sport ekommn in Moldoavië, zounder mei te doen met de verkieziengn.

## Êrelyste
### Klassiekers
* Parys-Roubaix (1994)
* Parys-Tours (1997)
* Milaan-San Remo (1999)
* Rounde van Vloandern (2000)

* Weireldbekerklassement (1999)

### Ander koersn
* Parys-Bourges
* E3 Pris Vloandern (2x)
* GP France Ouest Plouay
* Parys-Camembert
* Twis deur Vloandern
* Kuurne-Brussel-Kuurne (2x)
* Trofeo Luis Puig
Nouter

**Nouter** (buutn de parochie zeggn de mêeste menschn *Dranouter*) is e parochie binn de fusiegemêente Heuvelland. 't Weunn à peu près 700 menschn. 't Ligt a 'n voet van 'n Kemmelberg en de parochies woa da 't teegn ligt, zyn Loker, Kemmel, Wulvergem, Nieuwkerke en Belle in Vrankryk.

Buutn ze landschap, is Nouter surtout ekend voe 't festival (Dranouter), woa dan der iedern zomer in 't êeste hêle weekeinde van oest mêer of vichtigduust menschn noa goan. 

In de Dikkebusstroate en ze êentege joarn eleen oek e folkcentrum ezet, woa dan der uptreens deuregoan en woa dan ze lessn en workshops geevn: meziek (folkinstrumentn lik de droailiere, diatonische accordeong en doedelzak), volksdans, Argentieschn tango en zang.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Dranouter]]*
Parys-Roubaix

thumb|Tom Boonen en Fabian Cancellara, Parys-Roubaix 2008
**Parys-Roubaix** (Frans: *Paris-Roubaix*) is e koerseklassieker in 't nôordn va Vrankryk. 'n Koers is surtout ekend voe ze vele kosschieboann, tussen Compiègne (woa dat 'n start nu ligt, omda Parys te verre is) en Roubaix (woa dan de coureurs ankomn up de piste).

De bekendste bynoame van Parys-Roubaix is *d' Helle van 't Nôordn*, e noame die egeevn is deur e journaliest die achtern ôorloge styf ounder 'n indruk wos van olles die in de streke kapot eschootn wos.

## Bekende kosschieboan
De zones mi kosschien krygn sterretjes van d'organisators. 
Hoe mêer sterretjes, hoe lastiger de zone. 't Maximum is 5 sterretjes. De zones krygn ouk e numero: hoe dichter by 'n arrivée, hoe klinder 'n numero.
* Bus van Wallers-Arenberg (Johan Museeuw is ier e ki zwoar evolln en e zyn knieschyve ebrookn)
* Carrefour de l'Arbre
* Pevelenberg (Frans: Mons-en-Pévèle)
* Rue de l'Abattoir (nie de officiële noame, 't zyn twêe stikkn, nie verre van Orchies)

## Lyste van winnoars

## Monsieur Parys-Roubaix
Roger De Vlaeminck et Parys-Roubaix vier kêers ewonn en ne wos ouk vie kirs 'n twiddn. En et in 't hêel 14 kêers meiedoan en doavan et 'n moar êne kê moetn upgeevn. 

## West-Vlamsche winnoars
* Johan Museeuw (3x)
* Dirk Demol
* Marc Demeyer
* Léon Vandaele
* Germain Derijcke
* Maurice Desimpelaere
* Marcel Kint
* Lucien Storme 
* Gaston Rebry
* Sylvère Maes
* Julien Vervaecke
* Paul Deman
* Cyriel Van Hauwaert

## Externe koppeliengn
* Officieeln website (FR) 
* De zone Arenberg: e filmptje