open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Euro

thumb|
thumb|<center>Bankbrieftjes en klutters van den euro</center>

Den **euro** (symbool: €, ISO-code: EUR) is de munte van d' Europeesche Economische en Monetaire Unie en wordt gebruukt deur 21 lidstoatn van d' Europeesche Unie die d' Eurozone vormn:
# België
# Bulgareye (2026)
# Cyprus (2008)
# Duutsland
# Estland (2011)
# Finland
# Grieknland (2001)
# Holland
# Ierland
# Italië
# Krowoasje (2023)
# Letland (2014)
# Litouwn (2015)
# Luxemburg
# Malta (2008)
# Ôostnryk
# Portugal
# Slovakeye (2009)
# Slovenië (2007)
# Spanje
# Vrankryk

In 1992 wierd er in Maastricht beslist van den euro in te voern. De weirde van 1 euro zou gelykig zyn an 1&nbsp;ECU (European Currency Unit). Vanof 1 januoari 1999 wierdn de koersn van andêeln en obligoasjes ip de beurze in euro weregegeevn. De bankbrieftjes en klutters kwoamn den 1ste januoari 2002 in circuloasje  in 12&nbsp;landn van d' Europeesche Unie, ook in Monaco, San Marino en Vaticoanstad. 't Was de grotste omwisseliengsoperoasje aller tydn.

## Euromuntn en bankbrieftjes
Den euro is ounderverdêeld in 100 cent.

Der zyn euromuntn in acht verschillige weirdn: 1, 2, 5, 10, 20 en 50&nbsp;cent, en €1 en&nbsp;€2. Êen kant van iedere munte, de gemêenschappelikke kant, is vor al de landn gelykig en is ountworpn deur Luc Luycx van de Koninklijke Munt van België. De weirde stoat er ip met e koarte van Europa ip den achterground. Den andere kant, de nationale kant, toogt e thema die specifiek is vor ieder ofzounderlik land, me 12&nbsp;sterr'n van d' Europeesche Unie der round.

Der zyn zeevn bankbrieftjes: €5, €10, €20, €50, €100, €200 en €500 die ountworpn zyn deur den Ôostnryker Robert Kalina. Ieder brieftje verschilt in ofmetienge en in kleur en is gewyd an en artistieke periode van d' Europeesche architecteure. Ip de vôorkant stoan veisters en pôortn die de gêest van oopnheid en soamnwerkienge in Europa symboliseern. Ip den achterkant stoan brugg'n die symbool stoan vo de communicoasje tusschn de menschn in Europa en tusschn Europa en de reste van de weireld.

## Externe koppelienge
* Europese centrale bank: den euro
* Bankbrieftjes van den euro (Duuts) (Iengels)
Syrië

**Syrië**, officieel den **Arabische Republiek Syrië**, is e land in 't Midd'n-Ôost'n die an Libanon en de Middellandsche Zêe grenst in 't west'n, an Turkeye in 't nôordn, Irak in 't ôost'n, Jordanië in 't zuudn en Israël in 't zuudwest'n. D'n hoofdstad is Damascus. Andere grôte steedn zyn Aleppo, Homs, Hama en Latakia.
thumb|left|<center>Koarte van Syrië

De moderne Syrische stoat is gesticht os e Frans mandoat achter den Êeste Weireldoorloge en de splitsienge van 't Ottomoans Ryk. In april 1946 kwam 't ounofhankelik os e parlementaire republiek. Bashar al-Assad is president van Syrië sedert 2000. Je volgde zyn voader Hafiz al-Assad ip achter zyn dôod. Syrië is lid van den Arabische Liga moa geschorst sedert november 2011. Sins moarte 2011 is Syrië verwikkeld in e burgeroorloge, 't gevolg van e grôotschoalige gewoapendn ipstand (anzien lik e verlengienge van den Arabische Lente, de massabewegienge van revoluusjes en protestn in den Arabische weireld) teegn de regerienge van Assad.  

## Beziensweirdigheedn
UNESCO Weirelderfgoed:
*Oude stad Damascus
*Oude stad Bosra
*Ruïnes van Palmyra
*Oude stad Aleppo
*Krak des Chevaliers en Qalat Salah El-Din
*Oude dorpn van Nôord-Syrië

Ofbeeldienge: Lady zaynab mosque.jpg|Saida Zeinabmoskee in Damascus
Ofbeeldienge: Temple of Bel, Palmyra 15.jpg|Tempel van Bel, Palmyra
Ofbeeldienge:Krak De Chevaliers general view.jpg |Krak des Chevaliers, burcht in Nôord-Syrië
Ofbeeldienge: Overview of St. Simeons from the North Syria.jpg |Oud dorp Qalat Semaan
1403

1400 - 1401 - 1402 - **1403** - 1404 - 1405 - 1406
't Joar **1403** is 't 3e joar in de 15e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|<div class="center">Passieretabel (Wildungen) van den [Duutsland|Duutsche kunstnoare Conrad von Soest (1403)]] 
*Keizer Yongle komt an de macht in China (toet 1424). Je gift ipdracht vor en encyclopedie t'hope te stell'n, de Yongle dadian, woarin dan der mêer of 23.000 begripp'n beschreevn wordn.
## Geboorn
;februoari
*22 - Charles VII, keunienk van Vrankryk
;juni
*11 - Jan IV van Broabant, hertog van Broabant en van Limburg, êeste vint van Jacoba van Beyern
## Gestorvn
Düsseldorf

**Düsseldorf** is d'n hoofdstad van de Duutsche dêelstoat Noordreyn-Westfalen. De stad ligt in 't midd'n van de Reynvlakte en dankt zyn noame an 't riviertje den Düssel die in de Reyn uutlopt. Düsseldorf makt dêel uut van 't Metropoolgebied Reyn-Ruhr, êen van de grotste industriegebiedn in Europa.
## Geschiedenisse

thumb|left|<center> Düsseldorf in 1647

## Beziensweirdigheedn

 Ofbeeldienge: Duesseldorf Lambertus Burgplatz.jpg | Lambertuskerke en Burgpling
Ofbeeldienge: Düsseldorf (DerHexer) 2010-08-13 083.jpg |Stadhuus ip 't marktpling
Ofbeeldienge: D medienhafen.jpg |Düsseldorf Medienhafen, district 3
Ofbeeldienge: Schadow Arkaden Düsseldorf.jpg|Wienkelcenter Schadow Arkaden


Düsseldorf is verdêeld  in 10 stadsdistrictn (*Stadtbezirke*), die nog e kir in 49 wykn ingedêeld zyn.
thumb|left|<center>Stadsdistrictn van Düsseldorf.


Steedn die an Düsseldorf grenzn zyn Duusburg en Ratingen in 't nôordn, Mettmann, Erkrath en Hilden in 't ôostn, Langenfeld en Monheim am Rhein in 't zuudn, Neuss en Meerbusch in 't westn.
Boezegem

**Boezegem** (Frans: *Boëseghem*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Fransch-Vlaenderen in de Franschn Westoek, teegn 't schee'n mè 't departement Nauw van Kales. 

Boezegem ligt ip't schee'n van't Houtland en de Leiedaele en grenst an de gemêentn Steenbeke, Tienn, Ariën (mêer bepoald an de gehuchtn Widdebroek en Garlingem), Witteke en Bloaringem. In Boezegem stoat de Sent-Legerkerke.


Boëseghem (Nord, Fr) city limit sign.JPG|Zicht ip Boezegem
Boëseghem (Nord, Fr) mairie et école.JPG|'t Stadhuus en schooltje
Boëseghem (Nord, Fr) église 02.JPG|De Sint-Legerkerke
Boëseghem (Nord, Fr) monument aux morts.JPG|Monument voe de gesneuveldn
Olke

**Olke** (Frans: *Holque*, Nederlands: *Holke*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, ip't schee'n van't Blootland en't Outland. 't Grenst an de gemêentn Sint-Pieters-Broek, Kapellebroek, Millam, Woatn, Sperleke en Rumingem. Langsn den westkant van Olke strôomt den Aa die de grenze vormt tusschn 't Noorderdepartement en 't Nauw van Kales. An de zuudgrenze van de gemêente lôopt et Kanal van de ôoge Kolme, en ounderdêel van de Kolme.
Sint-Pieters-Broek

**Sint-Pieters-Broek** (Frans: *Saint-Pierre-Brouck*, Nederlands: *Sint-Pietersbroek*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Blootland.

## Geografie
't Grenst an de gemêentn Broekburg, Kapellebroek, Olke, Rumingem en Sint-Maria-Kerke. Langsn den westkant van Sint-Pieters-Broek strôomt den Aa die de grenze vormt tusschn 't Noorderdepartement en 't Nauw van Kales.
Kapellebroek

**Kapellebroek** (/ka.pœləbruk/) (Frans: *Cappelle-Brouck*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, in't Blootland. 't Grenst an de gemêentn Broekburg, Loberge, Merkegem, Millam, Woatn, Olke en Sint-Pieters-Broek. Langsn de zuudgrenze van de Kapellebroek lôopt et Kanal van de ôoge Kolme, en ounderdêel van de Kolme.

## Geschiedenisse
Kapellebroek es vermeld in 1241 in't cartuloarium van d'abdeye van Woatn. De plekke wos ol vrêe vroeg in zyn geschiedenisse êen van d'étappes ip de pelgrimsroute na Santiago de Compostella dankzy Groaf van Vloandern Filips van den Elzas. In 1169 wierd de kerke ebouwd die geweyd es an Sente Jakobus. De kerke et kenmerkn van verschilligte styln in zyn architecteure: Romoans, Gotisch,... Ip de retour van êen van zyn bedevoartn brocht Filips van den Elzas e reliek mee van Sent-Jakobus vo de kerke. In 1940, byst den Twiddn Weireldoorloge, es de kerke zwoar g'abimeerd woarachter ze in de joarn '50 gerestaureerd wierd.
Arroundissement Rysel

[thumb|300px|right|'t Arroundissement Rysel in de [Regio (Vrankryk)|regio Hauts-de-France]]
't **Arroundissement Rysel** es en arroundissement van 't Fransche Noorderdepartement in de regio Hauts-de-France. D'ôofdplekke es Rysel. 't Aroundissement et en ippervlakte van 879,68 vierkante kilomèiters en der weun'n apeupri 1.235.000 mienschn. 't Groundgebied van't uudige arroundissement komt voe 't grôotste dêel overêen me d'oude kasselrye van Rysel. By d'ervormienge van 2014-2015 es 't oantal kantongs verminderd, mo 't arroundissement zelve bleef eevn grôo.

## Kantongs
't Arroundissement Rysel bestoat sedert 2015 uut 17 kantongs (die in totoal 125 gemêentn oumvatt'n):

thumb|right|400px|Arroundissement Rysel vôorn d'ervormienge van 2015
Vôorn 2015 bestound et arroundissement uut 28 kantongs (die 124 gemêentn oumvattigd'n):
1400

1397 - 1398 - 1399 - **1400** - 1401 - 1402 - 1403 
't Joar **1400** is 't 100e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|<div class="center">Beeld van d' hillige Catharina in d' Onze-Lieve-Vrouwekerke van [Kortryk deur André Beauneveu]]
*Der wordt vo de latste ki vermeldienge gemakt van 't dorp Ôostmanskapelle an de kust van Zêeuws-Vloandern. In 1404 is 't weggespoeld  deur de Sint-Elisabethsvloed. 
## Geboorn
*Gilles Binchois, componist van de Franco-Vlamsche Schole
*Andries I Keldermans, Vlamschn architect en  bouwmêester
*Jacques Daret, Vlamsche kunstschilder
## Gestorvn
*André Beauneveu, beeldhouwer, kunstschilder en miniaturist van 't groafschap Henegouwn
*Catharina van Beiern, hertoginne van Gelre en Gulik, dochter van Albrecht van Beiern, groaf van Holland, Henegouwn en Zêeland
1751

1748 - 1749 - 1750 - **1751** - 1752 - 1753 - 1754
't Joar **1751** is 't 51e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|500px|<div class="center">Groafwerkn an de voart Gent-Brugge, deur [Jan Antoon Garemijn]]
*De voart Gent-Brugge wordt uutgediept en met de Leie verboundn. De werkn zyn begost in 1751 in ipdracht van 't Ôostnryks landsbestier. Vo da grôot project is ter e tydelikke bouwplekke ipgericht met e tentekamp. Mêer of 5000 daglôners, woarounder vele Iengelsche, wordn ingeschoakeld. Ze kampeern doa met hunder vrouwe en joungers.
*Den Brugschn beeldhouwer Pieter Pepers goa noa Parys vor hem by te schooln in den atelier van René-Michel Slodtz.
* Start bouw Puente Nuevo
Zerkel

**Zerkel** (Frans: *Sercus*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland. Zerkel grenst an de gemêentn Linde, Woals-Kapel, Moerbeke en Bloaringem. 

In Zerkel stoat de Sint-Erasmuskerke, en allekerke woavan de torre dateert uut de twoalfde êeuwe.

thumb|left|De Sint-Erasmuskerke in Zerkel
Bête

De **bête** (*Beta vulgaris*) is e knolgewas van de amarantefamilie (Amaranthaceae).
In West-Vloandern zie je mêestal de sôorte *Beta vulgaris subsp. vulgaris*.

Sôortn:
* Sukerbêetn vo suker te maken
* Voedrbêetn vo de bêestn
* rôo bêetn vo de minsen 

Ofbeeldienge:SugarBeet.jpg |Sukerbêetn
Ofbeeldienge:Beta vulgaris z01.jpg |Bêetn vo de bêestn
Ofbeeldienge:Detroitdarkredbeets.png|Rôo bêetn

Soms is 't ook een skeldwoord : "Wuk een bjite is me da... ?": Een ongemanierd persoon.
Freddie Mercury

thumb|Freddie Mercury (1977)

**Freddie Mercury**, echte noame **Farrokh Bulsara** (Gujarati: ફરોખ બલ્સારા) (Stone Town, Zanzibar, 5 september 1946 - Londn, 24 november 1991) was een Iengelsche rockmuzikant.

Je was de zanger van de groep Queen vanof 1970. 

## Ploatn
**Bohemian Rhapsody* (1975)
**Mr. Bad Guy* (1985)
**Barcelona* (1988)
Beet

thumb|<center>Beth (Hebreeuws: ביתà)
De **beet**, **bet**, **beth** of Nederlands-Jiddisch **beis** is de twidde letter uut 't Hebreeuws alfabet. De letter wordt uutgesprookn gelik e /b/ of e /v/. 't Hebreeuws woord voer alfabet is אלף-בית of alef-bet en bestoat uut zyn êeste twêe letters den alef en de bet. De letter bet komt byvôorbeeld vôorn os twidde letter in 't Hebreeuws woord shabbat: שבת.

De letters van 't Hebreeuws alfabet kommn oak overêen mè cyfers, de bet is de Hebreeuwse twêe. In Holland wierd den term *beisje* vroeger gebruukt voe 0,10 gulden ols verbasterienge van beet oftewel twêe stuuvers. Vergelykboar hiermee was *lammetje* ols verbasterienge van lamed oftewel 30 stuuvers = 1,50 gulden.

Den Israëlische veiligheidsdienst hêet *Shin Bet*, een acroniem van de name *Sherut ha-Bitahon ha-Klali* (Hebreeuws: שירות ביטחון כללי), wat da veiligheidsdienst betêekent, ook wel ofgekort toet *Shabak*.
Ôostmanskapelle

**Ôostmanskapelle** (Nederlands: *Oostmanskapelle*) was e dorp in 't westn van Zêeuws-Vloandern die bestoan hèt in 1400 mor in 1404 weggespoeld is deur de Sint-Elisabethsvloed.

't Dorp wordt anzien lik den ipvolger van Ôostmanskerke die ol in 1375 verdweenn is. De kerke van dat dorptje is mor in 1391 ofgebrookn en de restn dervan zyn gebruukt vo den bouw van de kapelle van Ôostmanskapelle. 

De juste liggienge van 't dorp is nie mè t' achterhoaln moa der zyn restn gevoundn in de streke van Schôondyke.
## Externe koppelienge
*Verdronken dorpen in kaart
Belgica

***Gallia Belgica**, 't nôordelik dêel van Gallië, ounder de Romeinn verdêeld in:
**Belgica Prima
**Belgica Secunda
*Belgica (schip, 1884), noame van twêe Belgische scheepn
*Belgica (metro), Brusselsche metrostoasje
***Belgica**, de Latynsche noame vo de Lêge Landn, vanof de 15e êeuwe in gebruuk
**Achter de splitsienge wierd er geklapt van:
*****Belgica Foederata**, de federoale Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën
*****Belgica Regia**, de keunienklikke Zudelikke Nederlandn
**Vanof die periode wierd er in 't Latyn ook geklapt van:
***Leo Belgicus, de Nederlandsche lêeuw
***Lingua Belga, de Nederlandsche toale
Brits Mandoat Palestina

thumb|<center>'t Brits Mandoat Palestina in de joarn 1920
thumb|<center>Vlagge van 't Mandoatgebied Palestina
't **Brits Mandoat Palestina**, (Arabisch: الانتداب البريطاني على فلسطين, Hebreeuws: המנדט הבריטי, Iengels: *Mandatory Palestine*) was e mandoatgebied van de Volkernbound (de vôorloper van de Verênigde Noaties) die toevertrouwd wierd an 't Verênigd Keunienkryk os 't Ottomoans Ryk in 1920 by de Vrede van Sèvres verdêeld wierd. 't Bestound uut 't gebied van Jordanië, Israël, de Westelikke Jordoanoever en de Gazastroke van nu.

De  25ste meie 1946 kwam Transjordanië ounofhankelik. 't Overig dêel zou wordn ipgesplitst in e Joods dêel (Israël) van 56% en een Arabisch dêel van 43%, woaby da Jeruzalem e speciale, internationale status zou krygn. De Joodn accepteerdn en riepen de 14ste meie 1948 den ounofhankelikke stoat  Israël uut. D' Arabiern woarn nie takkôord met da vôorstel. De 15ste meie 1948 endigde  't mandoat en brak den Arabisch-Israëlischn Oorloge uut.
Linde

* Linde (bôom): e geslacht van loofbôomn
* Linde (Vrankryk): e gemêente in't Fransche Noorderdepartement, in de Fransche Westhoek
* Linde: e meistjesnoame
Linde (Vrankryk)

**Linde** (Frans: *Lynde*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland. Linde grenst an de gemêentn Ebblingem, Stoapel, Oundegem, Woals-Kapel, Zerkel, Bloaringem en Ruuscheure. 


Image:Lynde (Nord, Fr) église (01).JPG|De kerke van Linde
Image:Lynde (Nord, Fr) monument aux morts.JPG|Monument vo de dôo
Image:Lynde (Nord, Fr) mairie.JPG|'t Staduus van Linde
Appelghem

**Appelghem** of **Ebblingem** (Frans: *Ebblinghem*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland.

## Geografie
Appelghem grenst an de gemêentn Baevekhoove, Stoapel, Linde en Ruuscheure.

## Bezienswoardigeedn
In de gemêente stoat e staesje langsen d'yzerbaene tusschen Rysel en Kales. Bezienswoardigeedn in Appelghem zyn't *Ebblinghem Military Cemetery*, en Britse begroafplekke uut den Êestn Weireldoorloge, en tout kortelings ôok 't achttiende-êeuwse *Château du Creusaert*, mo da es achter nen brand in 2009 bikkans hillegansn ofgesmeetn gewist.


Image:Ebblinghem (Nord, Fr) église (01).JPG|Sinte-Samsonkerke
Image:Ebblinghem (Nord, Fr) monument aux morts.JPG|Monument vo de dôo
Image:Ebblinghem (Nord, Fr) Ebblinghem Military Cemetery (02).JPG|Appelghem Militaire kerkhof
Image:Ebblinghem (Nord, Fr) la gare.JPG|'t Staesje van Appelghem


## Referensjes
Reie

De **Reie** wos e riviere die van Toeroet noa Brugge strôomde. Doa moendde ze uut in en zeê-orme die nu verzand es toet et Zwin. 

## Verlôop
De noame *Reie* komt van't Keltische *Rogia*, wa da "Illig Woater" wilt zeggn. 't Es geweetn da de Keltn riviern en broun'n lyk goddelyke weezns bezoagn. 't Es de Keltische noame die an de Brugsche woaterloope es bluuvn plakkn en die by uutbreydienge de name wierd van bikkans olle nateurlyke of kunstmoatige woaterlôopn die 't stad deurekruuschn.

De riviere de Reie begost in 't zuud'n van Brugge, tusschn Woardamme en Toeroet. Vandoar liep ze grôotndêels via de bestoande Woardammebeke langsn Ôostkamp. Veurby Moerbrugge en Stêenbrugge liep de Reie Brugge binn'n via 't Minnewoater, dat ôorsprounkelyk ê sôorte stuwmeertje en bufferbekkn wos. Ôok vloeide ier de Kerkebeke in de Reie, vlak vôorn dat ie de grachte van de vestn kruuschte en in 't Minnewoater vloeide (gelyk da't Marcus Gerards ip zyn koarte zette). 

Loater wierd ier de voart van Brugge-Gent gegroavn, da de beddienge van d'Oude Kalle volgde. Da was nie ollêene belangryk omda de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën tol hief ip de commerce oover de Westerschelde, mor ôok voe de Reiemoendienge te spui'n omda dadde ol begost was te verzanden. Doarom wierd de voart loater deuregetrokkn nor Ostende. Êerder wos ôok ol de Lieve gegroavn van Gent na't Zwin.

Êest moendde de Reie e twoaschn tusschn Blanknberge en Zêebrugge in de Nôordzêe uut via ê getied'ngeule, mo in d'elfde êeuwe en ze 't Reiewoater via een voart ofgelêed noa Cadzand, via 't mêer ôostelyk geleegn Sincfal, 't loatere Zwin. Die zêe-orme was vergrôot deur de Stormvloed van 1134 en loater verschilligte kêern gekanaliseerd voe de verzandienge teegn te goane. Ze passeerde de voorhoavns Damme, Oeke, Sint Anna ter Mu en Sluus. Derr woarn ôok vierboakns angeleyd. De verzandienge van de Reie was éên van d'ôorzaken voe't economische vervol van Brugge. E nieuwe verbiendienge kwam't er mo me de Damsche Voart van Napoleon.

## In Brugge
[thumb|Koarte van Brugge uut 1562 deur [Marcus Gerards.]]

In Brugge is 't tracé van de Reie nog goe erkenboar, oloewel dan ze der ol vele an veranderd en over ol die joarn. Ze strôomt nog olsan van 't Minnewoater langsn de Bakkersreie en langsn den Dyver na de Rôoznoedkoaie. Van de Rôoznhoedkoaie liep de Reie noa 't nôordn tusschn den Burg en de Wullestroate, ounder de vroegere Woaterholle (loater 't Provincioal Hof) en achter d'uuzen an den ôostkant van de Vlamiengstroate. 
An de Kroaneplatse droaide de Reie noa reks, langsn de Poortersloge richtienge woar da nu de Biskajersplatse en de Jan Van Eyckplatse liggn. Hil da stik, vanof den Burg tout an 't Jan van Eyckpling, is nu overwelfd. 't Stikstje boane da ter boovnip ligt tusschn de Kroaneplatse en de Biskajersplatse noemt nog olsan "Kroanereie". Van de Jan Van Eyckplatse lopt de Reie wêere bovengrounds vodder langsn de Spegelreie en de Langereie noa de Dampôorte.

## Zie ôok
*Brugsche reien
Schôondyke

**Schôondyke** ( Nederlands: *Schoondijke*) is e plekke in de gemêente Sluus in 't westn van Zêeuws-Vloandern  in d' Hollandsche provinsje Zêeland. 't Dorp telt oungeveer 1400 inweuners (2023).

't Dorp is al in de middelêeuwn vernoemd lik "Vulendike", "Sconendica" en "Sconendike", moa lag ton nie hêlegans ip de zelfste plekke. Deur 't militair ounder woater zettn is Oud-Schôondyke verdweenn.

Schôondyke is in de Twidde Weireldoorloge (juste vo de bevrydienge) zwoar getroffn deur bommn en granoatn en derachter verre hêlegans herbouwd.

In 't dorp stoat den Hulsters Meuln, e ryksmonument (monumentnumero 31528).


Ofbeeldienge: Schoondijke - Hulsters Molen met water.jpg|Hulsters Meuln
Ofbeeldienge: Schoondijke, kerk2 foto6 2010-10-08 12.47.JPG|Hervormde kerke
Ofbeeldienge: Schoondijke 2012.jpg| Round punt in Schôondyke


## Externe koppeliengn
* Kruuswegdorp Schôondyke
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Hermes

thumb|<center>Standbeeld van Hermes mè zyn roundn hoed, reizigersmantel, caduceus (koerierstaf) en beuze
**Hermes** (Oudgrieks: Ἑρμῆς) is êen van de twoalf Olympische goodn in de Grieksche mythologie en de zeune van ippergod Zeus en de pleiade (nimf) Maia.

J' is de god van de reizigers en van de commerce en de koerier van de goodn. Zyn toake is ook van de zieln t' accompagneern  noa den ounderweireld.
Moerbrugge

**Moerbrugge** is e gehucht in de Belgische provinsje West-Vloandern ip 't groundgebied van de gemêente Ôostkamp, e goeie kilometer te nôordôostn van 't dorpscenter. De Voart Brugge-Gent lopt deur Moerbrugge.

## Geschiedenisse
Van 8 toet 12 september 1944 (Twidde Weireldoorloge) is ter an de voartbrugge van Moerbrugge zwoar gevochtn gewist tusschn de Duutschers en de g'allieerdn, woaby dan der 20 burgers, 48 Canadeesche soldoatn en 104 Duutschers gesneuveld zyn. E monument an de brugge herinnert an die slag.
## Beziensweirdigheedn
* De Sint-Godelievekerke.
* De veldkapelle in 't Beverhoutsveld.
* Nateurreservoat Warandepittn
* De valleie van de Zuudleie
* De neoclassicistische stoasje van Ôostkamp die in Moerbrugge stoat.
* Vredesmonument in memorie van de gesneuvelde burgers en soldoatn binst de Twidde Weireldoorloge.

Ofbeeldienge:Moerbrugge Sint-Godelievekerk.jpg|Sint-Godelievekerke
Ofbeeldienge:Oostkamp Rivierbeek R02.jpg|Nateurreservoat Warandepittn
Ofbeeldienge:Station Oostkamp - Foto 3 (2010).png|Oud stoasje van Ôostkamp
Ofbeeldienge:Station Oostkamp 2.jpg|Nieuw stoasje van Ôostkamp
Ofbeeldienge:Moerbrugge Vredesmonument.jpg|Vredesmonument
Ruuscheure

**Ruuscheure** (Frans: *Renescure*, Nederlands: *Ruisscheure*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement, ip't schee'n me 't Nauw van Kales. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland.

## Geografie
Ruuscheure grenst an de gemêentn Cleremeersch, Boavinkove, Stoapel, Ebblingem, Linde, Bloaringem, Werdrik, Werdrik-Campagne en Arkn. Ip't groundgebied van d'uudige gemêente liggn ôok êenigte gehuchtjes lyk *Den iepe* en *Le mont d'Hiver*.

Langsn de zuudkant van Ruuscheure lôopt den Nieuwndyk die den Aa in Sint-Omoars verbindt me de Leie by Aerïe. An de nôordkant van de gemêente ligt et bus van Cleremeersch en ande zuudkant de Wintersberg (*mont d'Hiver*). In Ruuscheure stoat e stoasje langsn d'yzerboane tusschn Rysel en Kales.

## Bezienswoardigeedn
* 't Kastêel, zogezeid van Filips van Koomn, ôorsprounkelyk uut de twoalfde êeuwe, mo ol teffrente kêern g'abimeerd en gerestaureerd gewist en es nu 't staduus van Ruuscheure
* 't Kastêel van Zuthove uut de vuuftiende êeuwe
* d'Ouze-Lieve-Vrouwe-Assumpjekerke (twoalfde en zeevntiende êeuwe)
* d'Illig Èrte-kerke uut et ende van de neegntiende êeuwe in Le Nieppe, die nu geslootn es
* En ipslagplekke en lanceeriengsrampe vo V1-rakettn uut den Twiddn Weireldoorloge


Image:Renescure eglise.JPG|d'Ouze-Lieve-Vrouwe-Assumpjekerke
Image:Renescure mairie.JPG|'t Kastêel van Filips van Koomn, nu 't staduus
Stoasegem

**Stoasegem** is e gehucht in de Belgische provinsje West-Vloandern ip 't groundgebied van de gemêente Oarelbeke. 't Ligt juuste ande zuudkant van't stadcenter en ester van geschee'n deur 't nateurgebied De Goavers en d'industriezone Oarelbeke-Stoasegem. Langsn de zuudkant van Stoasegem lôopt et Kanoal Kortryk-Bossut.
Karel VII (HRR)

**Karel VII Albrecht** (Brussel, 6 ogustus 1697 – München, 20 januoari 1745), van 't Huus Wittelsbach, was keurvorst van Beiern van 1726. Je was ook keunienk van Boheemn en keizer en Rôoms-Duutsche keunienk van 't Hillig Rôoms Ryk.

J'is geboorn in Brussel os zyn voader landvoogd van de Spoansche Nederlandn was.

Je trouwde in 1722 me Maria Amalia van Ôostnryk, dochter van keizer Jozef I.

Je kwam antikeunienk teegn Maria Theresia binst den Ôostnryksche Successieoorloge (1740-1748), die uutgebrookn was achter da z'heur voader Karel VI ipvolgde in 1740.  Volgns de 'Pragmatieke Sanctie van 1713' was heur ipvolgienge wettelik, mo Karel Albrecht en August III van Pooln, die ook getrouwd was met e dochter van keizer Jozef I, peisdn dan ze recht haan ip de trôon.
 
Beiern vocht tegoare me Pruussn, Spanje en Frankryk. En Groot-Brittannië, de Republiek der Zeevn Provinciën en Rusland stoundn an de kant van d'Ôostnryksche Habsburgers.

In 1741 wierd et verdrag van Nymphenburg geslootn, woaby da Karel Albrecht de krône beloofd krêeg.

Karel Albrecht was den ênigste keizer sedert 1452 die nie van ‘t  Huus Habsburg was.

Zyn zeune Max Jozef, die hem in Beiern ipvolgde, was akkôord van Frans Stefanus van Lotharingen, die getrouwd was me Maria Theresia, tout nieuwe keizer te verkiezn.
1697

1694 - 1695 - 1696 - **1697** - 1698 - 1699 - 1700
't Joar **1697** is 't 97e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
thumb|Peter de Grôotn
## Gebeurtenissn
;moarte
* 2 - E diplomatieke missie van 250 man vertrekt uut Moskou vor e reize deur Europa. De Russischn tsaar Peter de Grôotn makt der zelve dêel van uut ounder een andere noame.
;ogustus
* 8 - De diplomatieke verteegnwoordigienge van Peter de Grôotn noa West-Europa arriveert in Zoandam. Den tsaar goat e stage volgn in de scheepsbouw. Je goat e tyd ip e scheepswerf werkn en e dêel maritieme techniekn ounderzoekn. Loater bezoekt hy hem ook Spa en Brussel in de Zudelikke Nederlandn.
* 20 - Oundertêkenienge van de Vrede van Reyswyk, e vredesverdrag tusschn 't Duuts Hillig Rooms Ryk, Denemarkn, Zweedn, 't Hertogdom Savoie, Spanje , Iengeland en d' Hollandsche Verênigde Provinsjes an den êne kant en Frankryk an den andere kant. Deur 't verdrag endigt de Neegnjoarign Oorloge.
## Geboorn
;ogustus
*6 - Karel VII, keurvorst van Beiern, keunienk van Boheemn en keizer en Rooms-Duutsche keunienk van 't Hillig Rooms Ryk
Blekkerstifte

thumb|<center>Tekst gemarkeerd met e gilwe blekkerstifte
E **blekkerstifte** of  **fluostifte** is e viltstifte die dient vo stikkn tekst te markeern in e blekkende kleur woaby dat den tekst leesboar bluuft. 

't Kleur die mêest gebruukt wordt is geel, moa 't bestoan ook andere blekkleurn lik oranje, groen, blauw, roze of purper.  
thumb|left|<center>Blekkerstiftn in verschillige kleurn
Oranje

right
**Oranje** (ook wel *oraje* uutgesprookn) is e kleur die verkreegn wordt deur rôod en geel te miengeln.
## Noame
't Woord oranje is ofkomstig van 't Perzisch *narang* ' (Spoans *naranja*), wat da seenappel wil zeggn. Ook in vele andere toaln (lik Iengels, Frans en Spoans) wordt 't zelfste woord gebruukt vor *oranje* en *seenappel*.
## Kleurnspectrum
In 't kleurnspectrum is oranje 't twidde kleur, achter rôod en vo geel. Doarachter kommn nog groen, blauw, indigo en violet.
Fersjette

thumb|<center>Verschillige sôortn fersjettn
E **fersjette**, **forsjette** of **vorkette** is e sôorte aloam die dêel uutmakt van de couverts en die bestoat uut een handhoave met an den andere kant e dêel tandn, geweunlik drie of viere. E fersjette is mêestal gemakt van metoal en dient vo 't eetn noa de mound te briengn zounder 't vaste te pakkn met de viengers, of vo 't ip ze plekke t' houdn by 't snyen met e mes.
## Sôortn
*Dessertfersjette, e bitje klinder of e geweune fersjette
*Fonduefersjette, lange fyntige fersjette mè twi tandjes 
*Vlêesfersjette, grôte fersjette mè twi lange tandn, die gebruukt wordt vo vlêes omme te droain en vo 't vaste t' houdn by 't snyen
Maria Theresia van Ôostnryk

** Maria Theresia van Ôostnryk** (Weenn, 13 meie 1717 – Weenn, 29 november 1780) is d’ênigste vrouwe gewist die regeerde over d’Ôostnryksche monarchie of ’t Habsburgs Ryk. 

Ze was de soeverein van Boheemn, Parma, Ôostnryk, Hongareye, Krowoasje, Milaan en d’Ôostnryksche Nederlandn. En deur heur huwelik me Frans Stefanus van Lotharingen was z’ook hertoginne van Lotharingen, grôothertoginne van Toscane en keizerinne van ‘t Hillig Rôoms Ryk.

Tegoare met heur vint stichtte ze de Habsburg-Lotharingen dynastie.
Woasland

[thumb|<center>'t Land van Woas in 't [Groafschap Vloandern]]
't **Woasland** of 't **Land van Woas** is 'n historische en geografische streke in 't nôordôostn van de provinsje Ôost-Vloandern en e stiksje van de provinsje Antwerpn van nu. 't Woasland wordt in 't nôordn begrensd deur de grenze met Holland, in 't ôostn deur de Schelde, in 't zuudn deur de Schelde en de Durme, en in 't westn deur de voart Gent-Terneuzn. 
## Noame
't Zou kunn dat de noame 'Woas' komt van 't Germoans  
'wasu' wat da 'drassige ground' wil zeggn, ofwel van 'n oud Teutoons woord met de betêkenisse van 'slyk'. 'n Andere meugelikheid is 't Middelnederlands woord 'wastine' of woeste ground (te vergelykn mè 't Iengels 'wasteland').
## Geschiedenisse
Historisch gezien was ter sproake van de Woasgouwe (*pagus Wasiae*), die dêel uutmakte van 't groafschap Vloandern.

Woasmunster is d' oudste parochie van 't Woasland. 't Land van Bevern mè zyn kastêeln was lange 't belangrykste polletiek center. 't Woasland kwam 'n ofzounderlik rechtsgebied deur de Keure van 't Land van Woas,  die in 1241 verlêend is deur gravinne Johanna van Constantinopel. 

In 't Middelnederlands bêestnepos *[[Van den vos Reynaerde]]*
zyn der verschillige plekkn van 't Woasland vernoemd, lik Daknam by Lokern en Belsele by Sint-Nikloas.

Binst de Fransche bezettienge in 1795 was 't Woasland ounderdêel van 't Departement Schelde (*Département de l'Escaut*), die loater by  't Verênigd Keunienkryk der Nederlandn de provinsje Ôost-Vloandern kwam.
## Symbool
Sins de zestienste êeuwe gebruukte de Keure van 't Land van Woas de roape vo symbool. De landbouw van 't Woasland was in tyde gekend vo 't kwêekn van roapn die in de wienter diendn vo de bêestn eetn te geevn.
thumb|left|100px|<center>Woapnschild van 't Woasland

## Gemêentn in 't Woasland
*Bevern-Woas
*Bevern-Kruybeke-Zwyndrecht
*Lokern
*Sint-Gillis-Woas
*Sint-Nikloas
*Stekene
*Temse
*Woasmunster
Bouwkundig erfgoed in Zwevezêle

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Zwevezêle]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Zwevezêle
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Wiengne
Frans II (HRR)

**Frans II (HRR)** of **Frans I van Ôostnryk** (Florence, 12 februoari 1768 – Weenn, 2 moarte 1835),  van 't Huus Habsburg-Lotharingen, was den oudste zeune van keizer Leopold II.

Je was as Frans II de latste keizer van ’t Hillig Rôoms Ryk. 't Was en ende an gekommn ounder druk van Napoleong, achter 't verlies van de Slag by Austerlitz binst de Derde Coalitieoorloge teegn 't Frans keizerryk. 

Je stichtte in 1804 't keizerryk Ôostnryk en je kwam Frans I, den êeste keizer van Ôostnryk. 

Loater wierd ie den ênigste *Doppelkaiser* (dubbele keizer) in de geschiedenisse genoemd.

Je trouwde vier kêers. 

Me zyn twidde vrouwe prinses Maria Theresia van Bourbon-Sicilië had ie twoalf jounges w.o.:
* Marie Louise van Ôostnryk (1791-1847), getrouwd me keizer Napoleong Bonaparte
* Ferdinand I (1793-1875), keizer van Ôostnryk
* Frans Karel (1802-1878), voader van keizer Frans Jozef I, van keizer Maximiliaan van Mexico en van Karel Lodewyk, de voader van Frans Ferdinand die ip 28 juni 1914 vermôord wierd. Die môord was êen van d'anleidiengn vo ’t begun van den Êestn Weireldoorloge.

Zyn zeune Ferdinand volgdeg' hem ip.
Bouwkundig erfgoed in Tielt

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Tielt]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Tielt
## Kykt ook noa
* Bouwkundig erfgoed in Koanegem
* Bouwkundig erfgoed in Mullebeke
* Bouwkundig erfgoed in Oarsele
* Bouwkundig erfgoed in Schuferskapelle
Jim Morrison

thumb|Jim Morrison, 1968

**Jim Morrison**, echte noame **James Douglas Morrison** (Florida, 8 december 1943 - Parys, 3 juli 1971) was een Amerikoanschn rockmuzikant.

Ie was de zanger van de groep The Doors vanof 1965 en et verskillnde gedichtnbundels geskrevn.
Keizer van Ôostnryk

[thumb|120px|<center>Krône van keizer [Rudolf II (HRR)|Rudolf II. Loater de krône van ’t keizerryk Ôostnryk.]]
thumb|120px|<center> Woapnschild van ’t keizerryk Ôostnryk

**Keizer van Ôostnryk** was den titel van de monarchn van ‘t Huus Habsburg-Lotharingen van 1804 tout 1918. Ze regeerdn tout 1867 over ‘t keizerryk Ôostnryk en van 1867 tout 1918 over de dubbelmonarchie Ôostnryk-Hongareye. ’t Kwam en ende an achter de verloorn Êeste Weireldoorloge.

## De keizers
Luminus Arena

[thumb|<center>De Cristal Arena in [Genk]]
De **Cristal Arena**, vodien  't **Fenixstadiong**, is 't stadiong van voetbolclub KRC Genk. Der zyn 24.956 plekkn en 't is doamee 't vierde grotste stadiong van België. 

Bierbrouwer Alken-Maes gaf in juni 2007 de noame van zyn Limburgsche pils 'Cristal Alken' an 't stadiong. 

Deur de werkn an 't Keunienk Boudewynstadiong hen de Rôo Duvels in 2009 twi interlands gespeeld in de Cristal Arena, een oefninterland teegn Slovenië en e kwalificoasjematch teegn Bosnië-Herzegovina. 

## Externe koppeliengn
*genk-cristal-arena
*uit-in-genk
1780

1777 - 1778 - 1779 - **1780** - 1781 - 1782 - 1783
## Gebeurtenissn
## Gestorvn
;november
*9 - Maria Theresia van Ôostnryk
Knokke (Zwevegem)

thumb|<center> Sint-Maria-Bernardakerke van Knokke
**Knokke** of **Zwevegem-Knokke** is e gehucht in de gemêente Zwevegem ip de grenze van de dêelgemêentn Moen, Hêestert en Zwevegem zelve. Knokke ligt an de Voart Kortryk-Bossuut, langst de N8 die doa de voart overstikt. De brugge vormt de grenze tusschn de 3 dêelgemêentn.

In 1938 krêeg Knokke zyn eign parochie. De Sint-Maria-Bernardakerke (klôosternoame van Bernadette Soubirous) is in 1953 gebouwd.
Jozef II (HRR)

**Jozef II**  (Jozef Benedikt August Johan Anton Michael Adam) (Weenn, 13 moarte 1741 -Weenn, 20 februoari 1790), van 't Huus Habsburg-Lotharingen, was den oudste zeune van keizerinne Maria Theresia en heur vint Frans I Stefan. Je was de broere van Marie Antoinette. 

Je kwam Rôoms-Duutsche keunienk in 1764, in 1765  keizer van 't Hillig Rôoms Ryk, en in 1980 ook keunienk van Boheemn en Hongareye.

Jozef II wierd in Brussel verteegnwoordigd deur zyn zuster Maria-Christina, die tegoare met heur vint Albrecht van Saksen-Teschen landvoogdesse van d’Ôostnryksche Nederlandn was.

In 1789 kwoamn de Zudelikke Nederlandn in ipstand teegn ’t Ôostnryks gezag van Jozef II, die d'Ôostnryksche Nederlandn wilde moderniseern volgns d’ideeën van de Verlichtienge. Zyn deurgevoerde hervormiengn woarn goed bedoeld mo ze wierdn nie anveird deur de bevolkienge. Zowel de conservatievn, de gêestelikkn, d'ambachtsliedn en de Statiestn, e groeperienge round de Brusselschn advocoat Hendrik van der Noot, as de progressieve burgerye, ounder leidienge van den advocoat Jan-Frans Vonck, spandn tegoare teegn ‘t beleid van Jozef II.

De revoluusje begost in ’t Hertogdom Broabant met de Slag by Turnhout en wordt ook de *Broabantse Omwentelienge* genoemd. Loater volgdn de groafschappn Vloandern, Henegouwn, Noamn en ’t oud Hertogdom Limburg (nu de Belgische provinsje Luuk en ’t zuudn van d’Hollandsche provinsje Limburg) ‘t voorbeeld van Broabant. Jozef II wierd nie mer erkend as vorst van uze gewestn en ze stichtegn de *Verênigde Nederlandse Stoatn*.  

In 1790 wierd et gezag van de Ôostnrykers were hersteld ounder Jozef zyn joungere broere, keizer Leopold II, die hem ipgevolgd was deurdat ie stierf zounder zeuns.
thumb|left|<center>De Verênigde Nederlandse Stoatn in 't roze (1790)
1407

1404 - 1405 - 1406 - **1407** - 1408 - 1409 - 1410 
't Joar **1407** is 't 7e joar in de 15e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|<div class="center">[Jan zounder Vrêes, hertog van Bourgondië en groaf van Vloandern]]
*25 april - Hertog Jan zounder Vrêes legt an d' ipstandige Bruggeliengn e charter ip, 't *Calfvel* genoemd, en schaft e dêel van hunder privileges of. Burgers die de wet nie noaleevn krygn de dôodstraffe en hunder bezittiengn wordn verbeurd verkloard. Ook wordt de moandelikse subsidie an de gildn, 't *maendghelt*, geschrapt.
*Jan zounder Vrêes lat de *Road van Vloandern*, 't hoogste rechtscollege in 't groafschap Vloandern, overbriengn van Oudenoarde noa Gent. 't Gebruuk van de moedertoale wordt nu toegestoan. 't Rekenhof bluuft in Rysel.
*23 juli - Den êestn bank van Europa wordt gesticht in Genua: Banco di San Giorgio.
*23 november - Lodewyk I van Orléans wordt in ipdracht van Jan zounder Vrêes in Parys ip stroate vermôord. Doadeure brikt er e burgeroorloge uut tusschn de Armagnacs en de Bourgondiërs.
Keunienkryk Schotland

thumb|<center>Keunienkryk Schotland
't **Keunienkryk Schotland** (Schots Gaelic: *Rìoghachd na h-Alba*, Schots: *Kinrick o Scotland*) was e land in West-Europa  in 't nôordelik dêel van 't eiland Grôot-Brittannië, die in 't zuudn begrensd was deur 't Keunienkryk Iengeland. 't Bestound van 't joar 843 toet in 1707.
[thumb|left|<center>Woapn van de keunienk van Schotland toet an de Unie van krôonn in [1603]]

thumb|<center>James VI van Schotland, James I van Iengeland en Ierland
## Geschiedenisse
't Keunienkryk Schotland is ountstoan ounder de noame *Keunienkryk Alba* in 843. Volgens d' overleverienge zou Kenneth I 't land verênigd hen en den êeste keunienk gewist zyn.

In 't begun besloeg 't Keunienkryk Schotland of Alba 't gebied te nôordn van de riviern Forth en Clyde. Loater wierdn der andere keunienkrykn veroverd te zuudn dervan en an de nôordelikke kust.

Van 1262 toet 1266 wierd er oorloge gevoerd  tusschn  Schotland en Nôorweegn over 't bezit van de Hebriedn en 't eiland Man. Deur 't Verdrag van Perth kwoamn die gebiedn an Schotland.

In 1603 zyn 't Keunienkryk Iengeland en 't Keunienkryk Schotland verênigd ounder êen keunienk, James I van Iengeland/James VI van Schotland in e personele unie. 

In 1707 is met de *Acts of Union* 't Schots parlement ountboundn en de stoat ipgeheevn, vo plekke te moakn vo de Unie tusschn Schotland en 't Keunienkryk Iengeland  (927-1707), woadeure da 't Keunienkryk Grôot-Brittannië (1707-1800) ountstoan is. 

## Kykt ook noa
* Lyste van keuniengn en keuniginn van Schotland
Stijn Devillé

**Stijn Devillé** (Turnhout, 1974) is e Vlamse theoaterschryver en -regisseur. J'is artistiek leider by 't Leuvens muziektheoatergezelschap *Braakland/ZheBilding*.

In december 2009 wont je ols schryver de prestigieuze Toalunie Tonêelschryfprys mè zyn stik *"Hitler is dood"*. 't Stik was een co-productie tusschen Braakland/ZheBilding en 't Mechels theoatergezelschap 't Arsenaal.

Zyn tonêelwerk wordt uutgegeevn deur *De Nieuwe Toneelbibliotheek*.

#### Geschreevn Tonêelwerk
* Gesprek met de regen - 2018 
* Groupe Diane - 2016 
* Hoop - 2015 
* Leni & Susan - 2014 
* Angst - 2013 
* Hebzucht – 2012 
* Hitler is dood – 2009 
* Zoon – 2006 
* Lev – 2004 
* In Shatila – 2003 
* La Dissection d’un Homme Armé – 2002
* Mitrajet – 2001 
* Variaties – 1995
Tegoare met Adriaan Van Aken:
* Burgerman – 2006 
* Immaculata – 2004
* Kaspar – 2003 
* Vertigo – 2001

## Externe lienks
* braakland.be
* stijndeville.be
## Referensje
Oalst (Limburg)

**Oalst** of **Aalst**, (officieus: **Oalst-by-Sint-Truudn**) is een dorp in de Belgische provinsje Limburg en e dêelgemêente van de stad Sint-Truudn. 't Dorp ligt in droog-Haspngouw. Oalst et een ippervlakte van 412 ha en telde in 2008 mêer of 700 inweuners.

Oalst wierd in 1107 voe den êeste kêe schriftelik vermeld os *Alste*. Romeinse en Frankische voundstn bewyzen dat dadde dor ol vroeg beweund was.

In 1971 wierd Oalst voe 't grotste dêel by Brustem gevoegd. 't Gedêelte da toet an de luchtmachtboasis van Brustem kwaam, wierd by Sint-Truudn gedoan. In 1977 wierd ôok Brustem een dêelgemêente van 't stad.

## Zien weird
*D' Onze-Lieve-Vrouwe-Onbevlekt-Ontvangenkerke: neogotische dorpskerke uut 1854 die toegewyd is an Onze-Lieve-Vrouwe Onbevlekte Ontvangenis, mè kerkhof.


File:AalstLimburg - Church.jpg|D'Onze-Lieve-Vrouwe-Onbevlekt-Ontvangenkerke


## Externe link
* Sint-Truudn
Schots Gaelic

**Schots Gaelic** of **Schots-Gaelisch**, *Gàidhlig* in de toale zelve, is e Keltische toale ofkomstig van Schotland. De toale makt dêel uut van de Goidelischn tak van de Keltische toaln en is lik modern Iers en Manx ountwikkeld uut 't Middel-Iers. 't Komt dus uutendelik van 't Oud-Iers.

Volgens e tellienge in Schotland in 2001 kostn der 58.652 menschn (1,2% van de Schotsche bevolkienge ouder of drie jaar) Gaelic klappn, 't mêest van al in de Hebriedn. Da wyst ip e doalienge van 7300 Gaelic sprekers vergeleekn mè 1991. Toch wordn der de latstn tyd efforts gedoan vo de toale te doen heripleevn en 't antal jounge sprekers is vermêerderd.

Schots Gaelic is gin officiële toale van d' Europeesche Unie en ook nie van 't Verênigd Keunienkryk, moa 't wordt wel anzien lik e regionale toale in 't kader van 't *Europees Handvest vo regionale toaln of toaln van minderheedn*, geratificeerd deur de Britsche regerienge. Doaby ist er een officiële erkennienge van de toale met een officiële toalorganisoasje, de *Bord na Gàidhlig*.

Buutn Schotland bestoan der ook dialectn van de toale, lik Canadees Gaelic in Canada ip Cape Bretoneiland, Glengarry County in Ontario en g'isoleerde gebiedn van Nova Scotia.
## Noame
Schots Gaelic wordt van tyd ook geweune Gaelic genoemd. In Schotland wordt dat uutgesprookn lik [ˈɡalɪk], buutn Schotland mêer lik /ˈɡeɪlɨk/. Schots Gaelic meug nie verward wordn mè Schots, e toale die nauwe verwant is an 't Iengels en die 't mêest geklapt wordt in de Schotsche Lêeglandn.

Ofbeeldienge: A modern headstone in Old Kinnernie cemetery - geograph.org.uk - 584843.jpg | Schots Gaelic ip e grafstêen
Ofbeeldienge: Gaelic GlencoeSign.JPG | Twitoalige plakkoate, Schots Gaelic en Iengels
Aa (Vrankryk)

thumb|right|250px|Liggienge van d'n Aa
thumb|right|250px|Den Aa in Merck-Saint-Liévin
Den **Aa** is e riviere in 't nôordn van Vrankryk van 89 kilomèiters lank die ountspriengt in't plateau van Artesië by de plekke Bourthes, deur Sint-Omoars strôomt en uutendelyk uutmoundt in de Nôordzêe by Greveliengn.

Den Aa eit drie karakteristieke dêeln: 
* De boovnlôop (*la Haute Aa*) tusschn Bourthes en Arkn (40 kilomèiters), met e straf vervol en nie bevoarboar.
* De middnlôop tusschn Arkn en Woatn (10 kilomèiters) mè vele oude industrie. Round Arkn en Sint-Omoars stopt et ôogteverschil ommettekêe, vandoar da deur 't stilstoande woater em ier 't moeras van Cleremeersch gevormd et. Den Aa komt by Arkn ôok tegoare mè den Nieuwndyk die ezo de verbiendienge makt me de Leie by Ariën.
* De beneenlôop (*la Basse Aa*) tusschn Woatn en Greveliengn (30 kilomèiters) die deur e maritieme vlakte strôomt en uutmoundt in de Nôordzêe. Ôorsprounkelyk wos den Aa ier e brêed estuoarium deur 't weynige ôogteverschil en de geteydn van de zêe, mo deur inpolderienge in de middelêeuwn en de loatere kanaliseerienge es de riviere nu rechte en gelykmoatig van brêedte. By Woatn komt ôok d'Ôoge Kolme in d'n Aa uut, e gekanaliseerd'n oud'n zy-arm van d'n Aa. Langs oliere kun je deur teffrente ofwoateriengskanoaln richtienge Bergn en Duunkerke voar'n.

De Aa vormt de grenze tusschn 't Noorderdepartement en 't departement Nauw van Kales. 't Is ook d' historische grenze tusschn de groafschappn Vloandern en Artesië van in de middelêeuwn toet 't ende van 't Ancien Régime.

In verschillige landn van West-Europa bestoan der riviern, beekn of meern met e noame lik *Aa, Ae, Ee of Ey*, ofkomstig van 't Oud Germoans *aha* of *ahwô*, wat da "woater" wil zeggn. 't Is ook verwant an 't Latyn *aqua* en 't Deens en Zweeds *Å*.
Oalst

*Oalst (Limburg), e dêelgemêente van Sint-Truudn in Limburg
*Oalst (Ôost-Vloandern), e stad in Ôost-Vloandern
Sinte-Pieters (Brugge)

thumb|<center>Liggienge van Sinte-Pieters
**Sinte-Pieters** is e wyk in Brugge, West-Vloandern. 't Ligt an de nôordkant van Brugge.
Union des Francophones

thumb|Logo van UF
De **Union des Francophones** (UF, *Unie van Franstoalign*) is e Franstoalige êeneidslyste die meedoet an de regionoale (Vlamse), provincioale en gemeentelikke verkieziengn in de provinsje Vlams-Brabant. Ze richt eur voroal ip Franstoaligen die in de Vlamse Rand round Brussel weunn. Die lyste is een samenwerkienge van de voarnoamste Franstalige partyen: Mouvement Réformateur (MR), Fédéralistes Démocrates Francophones (FDF), Les Engagés (LE) en de Parti Socialiste (PS).

De party et êen zetel in 't Vlams Parlement, en vuve in de provinsjeroad van Vlams-Brabant. Er zyn vier Franstoalige burgemêesters in Vloandern: Arnold d'Oreye de Lantremange van 't FDF in Kroainem, Damien Thiéry van den MR in Linkebeek, Myriam Delacroix-Rolin van de LE in Sint-Genesius-Rode en François van Hoobrouck d'Aspre van den MR in Wezembeek-Oppem.

## Vlams Parlement
Sinds d'invoerienge van de rechtstreekse verkieziengn in 1995 oalde de partye met Christian Van Eyken (FDF) iedere kêe êen zetel in 't Vlams Parlement.
Władysław II Jagiełło

**Władysław II Jagiełło**  of Wladislaus, Vladislaus, Vladislav, Ladislaus, Ladislav, Ladislas en in 't Litouws **Jogaila Algirdaitis** (Vilnius, ca. 1351/1362-Gródek Jagielloński, nu Horodok, Oekraïne, 1 juni 1434), was de zeune van Algirdas van Litouwn en Uljana Alekandrovna van Tver. 

Je was êest grôothertog van Litouwn en je regeerde doa van 1377 ounder de noame **Jogaila**. Je was ook 48 joar keunienk van Pooln van 1386. Je was de stamvoader van 't Huus Jagiello.

Je bekêerdeg' hem in 1386 tout et Christndom en je liet hem de 15ste februoari van da joar doopn in de Wawelkathedroale van Kraków als Władysław. Je trouwde met de elfjoarige keuniginne Hedwig van Anjou, dochter van Lodewyk de Grôotn, de keunienk van Hongareye en Pooln. Achter under huwelik wierd Władysław verkoozn tout keunienk van Pooln. 

## Oorloge tusschn de unie Pooln-Litouwn en de Teutoonsche ridders
Je leidde als keunienk van Pooln een alliãnsje van 't keunienkryk Pooln en 't Grôothertogdom Litouwn teegn de Duuts-Pruussische Teutoonsche ridders van de Duutsche orde. Je versloeg ze in 1410 binst de slag by Tannenberg, gevolgd deur de Êeste Vrede van Thorn in 1411, woadeure dat ie zyn ryk kost vergrôotn. 

Zyn regerienge wordt anzien als 't begun van de Poolsche Goudn Êeuwe en 't fundament vo 't loater Pools-Litouws Gemêenebest. 

Władysław was êen van de 24 ridders van d'Hongoarsche Orde van de Droake, die verplicht woarn van 't Christndom te verdeedign teegn d'Ottomoann.

## Vrouwn en jounges
Je trouwde vier kêers:
*In 1386 me keuniginne Hedwig van Anjou (êen dochter)
*In 1402 met Anna van Cilli (êen dochter)
*Me zyn derde vrouwe Elisabeth van Pilitza had ie gin jounges
*In 1422 me Sophie Holszańska (drie zeuns)
**Władysław III van Pooln (van 1434-1444 keunienk van Pooln, van 1440-1444 keunienk van Hongareye als Wladislaus I)
**Casimir († als kiend)
**Casimir IV Jagiellon (van 1440-1492 grôothertog van Litouwn en van 1447-1492 keunienk van Pooln) 

Władysław is begroavn in de Wawelkathedroale van Kraków, woa da zyn loat-gotisch grafmonument stoat.
Elisabeth van Luxemburg

thumb|Elisabeth van Luxemburg
**Elisabeth van Luxemburg** (Praag, 28 februoari 1409 - Győr, 19 december 1442) was 't ênigste kiend van keizer Sigismund en zyn twidde vrouwe Barbara van Cilli. 

Ze trouwde in 1422  met hertog Albrecht V van Ôostnryk, de loatere Roomse keunienk Albrecht II. Ze kwam azo Roomse keuniginne en ook keuniginne van Boheemn en Hongareye.
## Under jounges
* Anna van Ôostnryk (1432-1462), getrouwd met hertog Willem III van Saksn
* Elisabeth van Habsburg (1437-1505), getrouwd me Casimir IV Jagiellon, grôothertog van Litouwn en keunienk van Pooln  (under zeune Vladislav II was de schonvoader van Maria van Hongareye en Ferdinand I, zuster en broere van keizer Karel V)
* Ladislaus Posthumus (1440-1457),  keunienk van Boheemn en Hongareye. Zyn voader stierf vier moandn vo z'n gebôorte.
Ad fundum

thumb|<center>E cantus ip e schilderye round 1900 van Georg Mühlberg
**Ad fundum** is e term die wordt gebruukt by 't zêre ipdrienkn of achteroversloan van alcolischn drank, geweunlik bier. 't Is Latyn vo *tout de bodem*. 

Den term wordt surtout gebruukt in studentemilieus en lik stunt ip fêestn. Een ad fundum is e belangryk ounderdêel van e cantus, e zang-en drankfêeste by de studentn. Vo dat den ad fundum gedrounkn wordt, moet er êest geklounkn wordn ip d'anwezign en da gebeurt mè bepoalde formules lik: *Prosit senior, prosit prosenior(es), prosit corona, ad fundum*. Achter den ad fundum zyn der die 't glas ommegekêerd boovn hunder hoofd houdn vo te bewyzn da 't leeg is.

Êen van de ceremonies is 't *salamandern*. Dat is 't klienkn met e bepoalde formule ip de gezoundheid van etwien of etwadde. De *salamander* wordt ingezet deur de praeses met: *Ad exercitium, sanctissimi salamandris, omnes commilitones qui adsunt surgite!* De corona (al d' anwezign buutn 't praesidium) stoat ton rechte en antwoordt mè: *Surgimus!* Doarachter begunt de praeses e monoloog noar eign inspiroasje, woaby dat de corona achter iedere zinne zyn goekeurienge of ofkeurienge lat hôorn. Ip 't ende gift de praeses 't commando vor ad fundum te drienkn.