open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karel van Wijnendaele

**Karel ''"Koarle"'' van Wijnendaele** (Toeroet, 16 november 1882 - Deinze, 20 december 1961) was een sportjournalist en den iprichtr van de Rounde van Vloandern.

Karel Van Wijnendaele wier geboorn in 1882 in Wyndoale by Toeroet ounder de noame *Karel Steyaert* ols vuuvden in de reke van 15 kienders. Ip zyn 14ste moest ie ol goan werkn. Je probeerde vanolles en zelfs coureur, de sport die hèèl ze leven zun passie zoe wordn.  Je was stief goed me zyn penne en je schreef vo verschillende gazetten, ounder andre over koersen.

In september 1912 wier de gazette *De Sportwereld* ipgericht, wo da Karl Van Wijnendaele ook journalist by was.  Utendelik wiert ie in 1931 zelfs eigenoare van de gazette.  Je wier deur iederêen in Vloandern geleezn vo de prachtige maniere worip dat ie over koersen schryft.  Sommigste noemn em zelfs de nieuwe Conscience omdat ie de Vlamse coureurs zo eldaftig kost portreteern. Je zoe zelfs den uutviender zyn van et woord 'Flandrien'.  Ook os De Sportwereld in 1939 deur Het Nieuwsblad overgepakt wier bleeft ie oofd van de sport.  Je vount et koersen een maniere vo de Vlamsche ountvoogdinge 't oundersteun.

In 1913 organisêrdet ie den èèste Rounde van Vloandrn.  De koers moest van de zelfst' allure zyn lik de Fransche klassiekers.  Ze gienk over 330&nbsp;km, passèrde de vornamste Vlamse steedn en de Vlamse 'bergn'.  Den èèste winnoare was Paul Deman, die 't joar doarip Bourdeaux-Parys woen. 

Karel Van Wijnendaele stierft ost ie 79 joar oed was in december 1961. In de zomer van da joar aat ie nog de Rounde van Frankryk meegevolgd.  
## Externe koppelienge
*Website over het leven van Koarle
Zydelinge

De **Zydelinge** is een dyk van de Blanknbergsche woateringe.

‘t Ontstoan van de polders is nauwe verboundn met de zêe. Vanof de twiddn elt van de 11e êeuwe grêepn de kustbeweuners actief in deur dykn te bouwen vo nieuwe overstromingn teegn te goan. ‘t Overstromingsgebied van den Yzer wierd in ‘t ôostn ofgeslootn met een dyk, de Zydelinge, die vanof Brèènienge over Plassendale noar Oudeburg liep. De Zydelinge is loater ook "dyk van de Blanknbergsche Woateringe" genoemd.

Ip de zelfste maniere  is ook ‘t overstromingsgevoar vanuut ‘t Zwin bezworen, deur den anleg van de Gentele of “Blankenbergse dijk” tusschn Blanknberge en Brugge.
Anne Provoost

**Anne Provoost** (Poperienge, 26 juli 1964) is e West-Vlamsche schryfster die surtout bekend is van neur jeugdboekn. 

Z'is opebrocht in Woestn, en goenk na 't schole na de "Penitentn" in Poperienge (Sint-Franciscusinstituut, nu Sint-Janscollege). Moa nu wunt ze ol styf lange in Borgerout (Antwerpn).

## Polletiek engageerd
In de federoale verkieziengn van 10 juni 2007 stoeg ze op de Senoatslyste van Groen!. Z'is e fervente Belgiciste, want ze wos êen van de 50 prominentn - tope mi Arno ounder anger - die in september 2007 de petisje *Red de Solidariteit* oundertêeknde om e teegnwicht te geevn an ol wie da Belgie wilt splitsen.

## Bibliografie
* 1990 - Mijn tante is een grindewal
* 1991 - De wekker en het mes
* 1991 - Niet uitlachen!
* 1993 - Kauwgom voor de held
* 1994 - Vallen
* 1997 - De roos en het zwijn
* 2001 - De arkvaarders
* 2007 - In de zon kijken (neurn êestn boek voe grôte menschen)
* 2008 - Beminde Ongelovigen. Atheïstisch sermoen
* 2012 - Springdag

## Belangrikste pryzn
* 1991: Boekenleeuw voe *Mijn tante is een grindewal*
* 1995: Zilveren Griffel, Gouden Uil, en Boekenleeuw voe *Vallen*
* 1998: Boekenleeuw voe *De roos en het zwijn*

## Externe koppelienge
* Neurn officieeln website
26 juli

**26 juli** is den 207stn dag van 't joar (208stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 158 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1581: Plakkaat van Verlatinghe
## Geboorn
* 1678 - Jozef I, keizer van 't Hillig Rooms Ryk, keunienk van Hongareye en Boheemn en eirtshertog van Ôostnryk             
* 1829 - August Beernaert
* 1907 - Jef Demuysere
* 1964 - Anne Provoost
* 1984 - Maaike De Vreese
Libertair, Direct, Democratisch

thumb|Logo van LDD
**Libertair, Direct, Democratisch**, ipgericht ounder de noame **Lijst Dedecker**, es een Belgische  party. Ze situeert eur an de rechterkant van et polletiek spectrum. 

## Geschiedenisse
Lijst Dedecker es ountstoan toen da Jean-Marie Dedecker uut de VLD gezet gewist es en achter dat ie oek nie by N-VA muchte ansluutn. De party es ipgericht gewist in 't begun van 2007. Gesteund deur de ex-liberoal Boudewijn Bouckaert als partyfilosoof, es Jean-Marie Dedecker begonn mè de ipbouw van de party. Loater zyn der nog andere minsn, gelik Ulla Werbrouck en Jurgen Verstrepen by de party gekoomn. De party wos ol ofgeschreevn vôor de Federoale parlementsverkiezingn 2007 omdat ze de kiesdrempel nie leek te oaln. Moar z'eit et beter gedoan dan verwacht, vôorol in West-Vloandern, en eit vuuf koamer- en êén senoatszetel geoald. Volgns veeln woarn ze het antwoord ip het Vlaams Belang en het ênigste alternatief voo rechtsstemmnde kiezers. Loater begost het spel in de menage.

In 2009 kwam den Hollander Derk Jan Eppink 't Europees boegbeeld van de partye by de verkieziengn.

Binst de federoale verkieziengn van 13 juni 2010 hèt de partye serieus verloorn en Jean-Marie Dedecker gaf den dag der achter zyn ountslag os partyvôorzitter. In zyn plekke kwam Lode Vereeck. Der wierd ook beslist vor e nieuwe noame te zoekn vo de partye, moa mè 't zelfste acroniem LDD.

Den 22ste januoari 2011 wierd de nieuwe noame vôorngesteld ip de nieuwjoarsrecepsje: *Libertair, Direct, Democratisch*. De leuze veranderde van *Partij van het Gezond Verstand* noa *Vrij en verantwoordelijk*. En Lode Vereeck gaf zyn functie van vôorzitter were deure an Jean-Marie Dedecker.

By de gemêenteroadsverkieziengn van 2012 hèt den LDD zeevn zetels g'hoald in Middelkerke, woa dat Dedecker zelve lysttrekker was.

Vo de verkieziengn van 25 meie 2014 dient den LDD allêne mor e lyste in vo de Koamer in West-Vloandern. Lode Vereeck is overgeloopn noa den Open Vld.

## Standpuntn
De belangrykste standpuntn van de party zyn:
* Vlaktaks: êene belastingsvoet van 30% 
* Een belastienge die maximaal 40% bedroagt
* Verregoande deurvoerienge van de federalisoatie
* Erwardeerienge van de zelfstandign
* Nen sterke noadruk ip orde en veiligeid
* Ontmoedigen van (im)migroatie
* Directe democratie
## Bekende (ex-)leedn

## Externe koppelienge
Officeeln website
Grensrock

**Grensrock** es een Rockfestival dat ieder joar deuregoat in et brouwerspark in Mêende in et vôorlatste weekende van juni. Et festival is nog oltyd groatis. In 2012 wos et festival an zyn 25ste editie.
## Recente Edities
### 2012
*Vrydag 22 juni 2012: Tiny Legs Tim, Sarah Ferri, Wallaca Vanborn, El Fish, Balthazar en Mumbai Science
*Zoaterdag 23 juni 2012: Ping Pong Tactics, Kapitan Korsakov, Willow, Geike, Trixie Whitley, The Hickey Underworld en Merdan Taplak
### 2011
*Vrydag 24 juni 2011: Little Trouble Kids, Broken Glass Heroes, The Sore Losers, Netsky en The Subs
*Zoaterdag 25 juni 2011: SX, Drums Are For Parades, Amatorski, Waxdolls, Joe Gideon & The Shark en Triggerfinger
### 2010
*Vrydag 25 juni 2010: Spoil Engine, Customs, The Van Jets, Sound Of Stereo en Daan
*Zoaterdag 26 juni 2010: Roadburg, Dez Mona, Mintzkov, An Pierlé & White Velvet, Archie Bronson Outfit en Discobar Galaxie
### 2009
*Vrydag 26 juni 2009: Steak Number Eight, Jasper Erkens, De Jeugd Van Tegenwoordig, A Brand en The Subs
*Zoaterdag 27 juni 2009: Luna Twist, The Galacticos, Team William, Waxdolls, The Hickey Underworld en Front 242
### 2008
*Vrydag 27 juni 2008: Balthazar, The Hickey Underworld, Tim Vanhamel, De Mens en Shameboy
*Zoaterdag 28 juni 2008: Gootch, I Love Sarah, The Blackbox Revelation, Triggerfinger, The Scene en Das Pop
### 2007
*Vrydag 22 juni 2007: Het Zesde Metaal, The Rhythm Junks, Yevgueni, Stijn en Daan
*Zoaterdag 23 juni 2007: Mintzkov, The Violent Husbands, The Van Jets, Triggerfinger, Absynthe Minded en Buscemi.

## Vroegere edities
*2006: o.a. 't Hof Van Commerce, Starflam
*2005: o.a. Milow, Absynthe Minded, Das Pop, De Mens, Daan
*2004: o.a. Sioen, Admiral Freebee, Raymond van het Groenewoud, Gabriël Rios, Flip Kowlier
*2003: o.a. Urban Tradd, Frank Boeijen, 't Hof Van Commerce, De Dolfijntjes
*2002: o.a. Monza
*2001: o.a. Admiral Freebee

## Externe koppelienge
Officieeln website
14 meie

**14 meie** is den 134stn dag van 't joar (135stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 231 doagn toet 't ende van 't joar.
## Geboorn
* 1316 - Koarel IV (HRR), keyzer van 't Hillig Rooms Ryk
* 1920 - Maurits Coppieters, Vlamsche polletieker
* 1945 - Yochanan Vollach, Israëlitische foetboller
* 1950 - Irénée Duriez, West-Vlamschn beeldhouwer

## Gestorvn
* 2011 - Fuad Rifka, Syriesche dichtre
Hilde Crevits

miniatuur|Hilde Crevits
**Hilde Crevits** (Toeroet, 28 juni 1967) es een West-Vlamsche  voo de CD&V. Z' is sedert 2007 Vlams minister en sedert 2014 viceminister-president van de Vlamsche regerienge. Sedert 2024 is ze Vlams minister van Binnland, Steedn- en plattelandsbeleid, Soamnleevn, Integroasje en Inburgerienge, Besteurszoakn, Socioale Economie en Zêevisscherie.

## Carrière
Achter eur studies 'Licentioat in de Rechtn' an de UGent es ze in 1990 begost an de boalie va Brugge ols advocoat. Z'oat ôok nog een weetnschappelyke lôopboane an de rechtsfaculteit van de UGent, woar da ze eur bezig ield mè milieurechtsproake.

In 1999 es eur polletieke carrière begonn, als provincieroadslid voo West-Vloandern. In 2000 es ze ôok verkoozn als scheepn in Toeroet, mè als bevoegdeedn o.a. oopnboare weirkn, energie en milieu. By de regionoale verkiezingn van 2004 es ze in het Vlams parlement gerakt. In 2006 es ze eirkoozn gewist. In 2007 es ze minister in de Vlamsche regerienge gekoomn als vervangienge van Kris Peeters, die minister-president kwame.

In juli 2014 kwam ze Viceminister-president en Minister van Ounderwys in de Vlamsche Regerienge Bourgeois. 

## Externe koppelienge
*Officieeln website
Berten Maillot

**Berten Maillot** is een West-Vlams typetje van acteur en kluchtigoard Chris van den Durpel. ‘t Typetje Berten Maillot is redder an ‘t strange in de badstad Middelkerke. 

Van den Durpel begost in 1995 met imitoaties ip de VRT en j’ ad loater ook z’n eigen program: Typisch Chris. Ip 1 januoari 1998 is 't ‘n overgestapt noa VT4.
## Externe koppeliengn
*Chris & Co: Toeters en bellen
Witzand

[thumb|left|250px|Dyk van Witzand en [Koap Zwartenesse in de verte]]
**Witzand** (Frans: *Wissant*) es e gemêente in't Fransche departement Nauw van Kales in't arroundissement Bonen.

## Liggienge
Witzand ligt an de Opoalkust an de zêenauwte van Kales, ongeveer tusschn Koap Blankenesse en Koap Zwartenesse. 't Grenst an de gemêentn Skoale, Hervelingn, Ondsberg en Terdingem. 't Stadje noemt zyneign *le perle sauvage d'Opale* ("de wilde peirel van d'Opoalkust"). 

Witzand es 'n typischn badstad en der komm'n in de zommer vele touristn. Deur zyn goe liggienge mè o wezekantn de zêe en vele wind, es Witzand ôok styf populair by windsurfers en kitesurfers. 't Zo êen van de beste plekkn van hil Vrankryk zyn vo te surfn. In 2013 es Witzand nog genomineerd gewist by de verkiezienge van favoriete plekke van Vrankryk in't televizje-programma *Le Village préféré des Français* en es ton ip de dertiende plekke g'endigd.

## Bitje geschiedenisse
An 't strand van Witzand liggn d'r zwoare bunkers. Die maktn deel uut van den Atlantikwall die de Duutschers angeleid addn binst den Twiddn Weireldoorloge. Die kustverdedigienge liep van Nôorweegn tot Spanje en wos bedoeld vo nen meugelikschn anvol van de geallieerdn of te sloan. Die wos surtout in Vrankryk langs 't Kanoal styf uutgewerkt en zwoar bewakt. Want den oversteek vanuut Iengeland wos doa 't korst van ol, en dus goenk Hitler d'r van uut dan ze langs doar giengn anvolln.

### Overstromienge in 2007
Up den 19sten moarte 2007 wos 't oogty, mei stravve noorderwindn en gigantisch oge zeegolvn. De stroatn stondn enstens onder woater en 't zeewoater sloeg de duunn over 'n dyk. 't Gevolg was desastreus: de mienschn in de wunstn langs den dyk moestn geëvacueerd zyn, et deur 't gewicht van 't woater en 't zand zakte den dyk van Witzand over e hele lengte deure. Up den lienkschn foto zie je langs den dyk e bitje vodder nog de zwoare granietbrokkn liggn die de gemeente eit loatn anvoern.
Nauw van Kales

**Nauw van Kales** eit verschillende betekeniss'n:
#Nauw van Kales (departement): et Fransche departement in 't noordn van 't land
#Nauw van Kales (zêestroate): de zêenauwte tusschn Iengeland en Vrankryk
Père-Lachaise

thumb|Chemin Errazu. Êen van de vele stroatn.
**Père-Lachaise** is 't grotste kerkof van Parys. 't Legt in 't 20ste arroundissement.

## Geschiedenisse
De noame komt va François De La Chaise d'Aix. Dat wos e jezuiet die privé-paster wos van Lodewyk XIV (round 't joar 1700). Père De La Chaise, lik of datn beter ekend wos, wunde op 't terring woa da 't kerkof nu legt. 

Sedert 1804 is 't e kerkof. Voe d'openieng en ze ounder anger Molière doa erbegroavn. Sedertien stoeg et chic om doa je graf t'en. 

't Kerkof is oundertusschen zo grôot ekommn dander hêle stroatn aneleid zyn.

## Beroemde menschen
* Honoré de Balzac: e Franschen schryver
* Oscar Wilde: een Ierschen schryver
* Jim Morrison: een Amerikoanschen zanger
* Gioacchino Rossini: een Italioanschen operacomponist
* Maria Callas: een Amerikoansche operazangeresse
* Edith Piaf: e Fransche zangeresse
* Yves Montand: e Franschen acteur 
* Zénobe Gramme: de Belgschen uutviender van 'n dynamo
* Georges Rodenbach: een Vlamschn franstoalign schryver

## Externe koppelienge
* Virtueel bezoek an 't kerkof
Paravang

thumb|<center>De Paravang
thumb|<center>Paravang langs de kant van 't Leopoldpark
De **Paravang** is één van de gekendste pleksjes van Blanknberge. De noame komt van 't Frans: *paravent*. 't Is e windscherm mè zitbankn woa dat de Blanknbergenoars en de toeristn kunn genietn van 't zicht ip de jachthoave en 't Leopoldpark. 

De Paravang dateert uut 1908. 't Gebouw uut de Belle-Epoqueperiode rappelleert an 't elitair kusttoerisme van 't begun van de 20e êeuwe. De dakbedekkienge is uutgewerkt in neogotischn trant en 't ziet er e bitje Ôosters uut. 't Bestoat uut geglazeurde daktichels me schelpmotief.  

In 2002 is de Paravang hêlegans gerenoveerd.
## Paravangfêestn
Ieder joar zyn der paravangfêestn ip den êeste zundag van ogustus. De folkloregroep "De Vrye Visscherye" demonstreert ton oude ambachtn en je kunt proeven van vasche vis. Der zyn ook volksspelen en iptredens van volksdansgroepn die verklid zyn in de typische kledye van de vroegere lokale visschersbevolkienge. Ook goan de Blanknbergsche reuzen ton uut.
## Externe koppelienge
*Inventaris Bouwkundig Erfgoed
Koap Zwartenesse

thumb|<center>

**Koap Zwartenesse** (Frans: *Cap Gris-Nez*) es e steile kust langs de Fransche Opoalkust. 't Ligt up 't groundgebied van de gemeente Oudingem (Frans: *Audinghen*).  De rotsn bestoan uit verstêende zêebodem uut 't Jura.

## Liggienge
Koap Zwartenesse es 45 m oge, en ligt tusschn de badplekkn Witzand (Frans: *Wissant*) en Oderzele (Frans: *Audresselles*). 't Es de plekke die et dichtst van ol by Iengeland ligt; de bridte van 't Kanoal es doar moa 28&nbsp;km. By schoon were ei je e schoon zicht up de *white cliffs of Dover*, de witte krytrotsn van 't Iengelsche Dover.

De nateure round die streke es prachtig en trekt veel toeristn en nateurliefebbers an. 6 kilomeiters vodder ligt Koap Blankenesse.

## Geschiedenisse
Deurda de koape vlak by Iengeland ligt, eit Koap Zwoartenesse ol osan e strategisch belangrikke plekke gewist binst de oorloogn die Vrankryk en Iengeland uutgevochtn ein. En ook zowel Napoleon lik Hitler ein van de gunstige liggienge gebruuk gemakt by under plann vo Iengeland an te volln.

De streke ligt letterlik bezoaid mei bunkers die nog dateern uut den Twiddn Weireldoorloge. Ze maktn deel uut van de Duutsche Atlantikwall.

Oudingem es ol dikkers compleet vernield gewist.

## Noame
De Fransche noame *nez* eit nietn mei neuzn te moakn moa komt van 't Oudnederlands *nesta*, wuk da wil zeggn "land da uutstikt up de zee".
26 september

**26 september** is den 269stn dag van 't joar (270stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't volgn nog 96 doagn toet 't ende van 't joar.

## Geboorn
* 1899 - Germaine Van Dievoet, Belgische zwemster
* 1968 - Frédéric Moncassin, Fransche coureur

## Gestorvn
* 1670 - Abraham Teniers (41), Vlamsche kunstschilder en graveur, geboorn in Antwerpn
* 1984 - George Grard, Belgischn beeldhouwer
Christine Comyn

**Christine Comyn** (°Tielt, 1957) es e succesvulle, internationoal erkende kunstschilderesse.

## Upleidienge
Christine Comyn studeerde Functionele Grafiek an de Sint-Lucas Academie in Gent.

Van 1981 tot 1997 wos ze docente by de Stedelikke Kunstacdemie van Tielt.

## Eur werkn
Sinsn 1983 es ze professioneel kunstenoaresse. Eur eerste tentoonstellienge in et Thermae Palace Hotel in Ostende in 1988 wos e regelrecht succes: ze verkochte toen heel eur collectie.

By d'uutgifte van eur letste monografie schreef d'uutgevery *Art In Belgium* da Comyn continu zoekt achter de consensus tusschn et abstracte en 't figuratieve, en da datte eur werkn na de top van de picturoale kunste voert.

Eur favoriete ounderwerpen zyn vrouwn en jounge meiskes. 't Zou gebeurn da ze nen vint of en beeste uutbeeldt, moa da komt nie dikkers voorn. Eur schilderyn stroaln licht, rust, structeure en evenwicht uut, moa suggereern toch dynamiek. 't Gebruuk van woaterverve en acryl droagt doa ook wel toe by.

Comyn beeldt eur peronoages sierlik en sensueel of en ze zyn omriengd mei contrasterende kleurvlakkn woa dan z'in upgoan. D'oogn van eur modeln zyn expressief en juste lik levensecht. Lik toeschouwer voelt ge jou stille getuuge van en intiem moment van inkeer, weemoed, overpeinzienge, of onruste van de geportreteerde personoages.

## Monografieën
**Christine Comyn*, Ars Libris, 1997.
**Christine Comyn*, Ars Libris, 2000.
**Christine Comyn*, Absolute Art Gallery & Art in Belgium, 2006.

## Tentoonstelliengn
België (e selectie)
:Lineart, Flanders Expo, Gent
:Thermae Palace, Ostende
:F RAME’s Gallery, Knokke
:Château du Lac, Genval
:Classic, Expo Hallen, Kortryk
:Casino, Ostende
:Artendens, Belfort, Brugge
:Absolute Art Gallery, Knokke & Brugge

Olland:
:Holland Art Fair, Den Haag.
:Museum Van Lien, Fijnaart.
:Kunstrai, Amsterdam.

Vrankryk:
:Le Prix International d’ Art Contemporain de Monte Carlo, Monaco
:Manoir de l’ Engagiste, Orbec
:Galerie du Dauphin, Honfleur
:Galerie de l’Alpage, Mégève & Courchevel;
:Galerie du Vieux Saint-Paul, Saint-Paul de Vence.
:Galerie Elysées, Paris.

Denemarkn:
:Nationaal Museum, Kopenhagen.

Verênigde Stoatn van Amerika:
:New York Art Expo, New York
:Millennium Art Gallery, Tarzana, Los Angeles
:Miami Art Fair, Florida
:Kenneth Raymond Gallery, Boca Raton, Florida
:Palm Desert Art Gallery, Palm Desert, California.

Portugal: Galerie Londot, Quinta do Lago.
Columbia: Art Gallery Villa d’ Arte, Barranquilla.
Venezuela: Fia d’ Arte, Caracas.
Rusland: House Of Artists, Moskou.
Zwitserland: Europ Ar, Genève.
Itoalië: Das Ragenhaus, Brüneck.
Oostenryk: Drei Seeen Galerie, Salzburg.
Duutsland: Ambiente & Tendence, Franfurter Messe, Frankfurt.
Iengeland: Spring & Autumn Fair, Birmingham.

## Externe koppeliengn
*Absolute Art Gallery
*Eur website
Koap Blankenesse

[thumb|<center>Koap Blankenesse an d'[Opoalkust]]
[thumb|<center>De grote [zilvermeeuwe jeunt eur ier]]  
thumb|<center>Zicht ip zêe vanof de koap
**Koap Blankenesse** (Frans: *Cap Blanc-Nez*) es e steile koape langs de Fransche Opoalkust. 't Meest upvollende es de typische witte kleur van de rotsn en de ground.

## Liggienge
Koap Blankenesse es 134 m oge, dus e heel stik ogger dan Koap Zwartenesse (45 m oge) da moa 6&nbsp;km vodder ligt.

De koap makt deel uut van 't gemeentje Skoale (Frans: *Escalles*).

## Geologie
De witte rotsn bestoan uut kryt (kolk) en mergel, dat es e witte klytsoorte.

Ot woater goed ofgetrokkn hêt, komt er an 't strang een klytelage blôot, die van den oundersten elt van de Krytperiode (Albiên, 112 - 100Ma) komt. 

A je chance eit, kun je of en toe fossieln lik ammonietn vindn, dat uut de rotsn is gevolln, mô vô d' echte goeie fossieln moe je in de klytelaagn gôn kykn.


Ofbeeldienge:CapBlancNezAmmonite.JPG|Ammoniet
Ofbeeldienge:PetrifiedWoodCap.jpg|Verstêend stik hout


## Nateure
Deur dat er veel kolk zit in de ground eit er em round de koape flora ountwikkeld die uutzounderlik es vo e land lik Vrankryk. Deur de moeilik toegankelikke rotsn es ook de fauna ier styf divers. Ge vindt er byvoorbeeld zilvermeeuwn, kauwn, de nôordse stormveugel, sternn en specioale soortn zwoaluwn.

## Monument
Up de koape stoat er e monument in de vorm van nen obelisk. J'es gewyd an de Fransche en Iengelsche soldoatn die binst den Twiddn Weireldoorloge under leevn geloatn ein by de verdedigienge van de strategisch belangrikke zêenauwte Nauw van Kales.

## Noame
De Fransche noame *Cap blanc-nez* komt van 't Oudnederlandsche *blanka* (blank, wit) en *nesta*, wuk da wil zeggn "land da uutstikt up de zee". 't Wôord 'nez' is ôok verwant mê 't oud nôors wôord 'nes' wat da 'kaap' of 'landtong' betêeknt.
Focus

**Focus** is de regionoaln televiezjezender voe 't nôordn van West-Vloandern (arroundissementn Diksmude, Veurne, Ostende, Brugge). Z'is eigendom van de Roularta-groep.

Ze zyn begunn uutzendn op 1 september 1993, e poar moann achter WTV, de zender voe 't zuudn van West-Vloandern. Nu werkn ze nauwe t'ôpe: de twêe redaksjes zittn ten ander in 't zelfste gebouw in Roeseloare.   

## Externe koppelienge
*Officieeln website
Ieffeltôorn

thumb|'n Ieffeltôorn
thumb|d'Eifltorre van dichte
miniatuur

'n **Ieffeltôorn** of den **Eiffeltorre** is 't bekendste monument va Parys. 't Is e tôorn van 317 meiters oge die ezet is deur architect Gustave Eiffel in 1889.

## Geschiedenisse
In 1889 wos 't Expo in Parys. Voe die gelegeneid, en omdat de Fransche Revoluusje ton juste 100 joar eleen wos, wilde de stad Parys etwot bezounders bouwn. In 1887 begost Eiffel met e tôorn van yzer. In de begunjoarn woarn de mêniengn over 't kunstwerk verdêeld: sommigte menschen peiznde zelve dat 'n gienk ommevolln.

't Wos de bedoelieng dat 'n Ieffeltôorn achter e poar joar (in 1909) were gienk ofebrookn zyn. Moar oundertusschn at 'n ol zovele succes, da ze nem en loatn stoan. Te mêer om dan ze nem oek kostn gebruukn voe zender, in dien tyd voe de telegraf. Me dien zender drop is 'n tôorn 324 meiters oge.

Sedert 2000, voe 't nieuw millennium, e ze de tôorn versierd me flikkerluchtjes. Iedern oavend is 't er nu e luchtshow.

## Attraksje
* Je kut na boovn in 'n tôorn, êest e stik mi de lifte, en de reste te voete. Da zorgt oltemets voe miserie, want nu en toun springt er e zelfmôordenoare d'rvan.
* D'r zyn twêe restorangs in 'n Ieffeltôorn. 't Bekendste is *Le Jules Verne*, die 1 Michelinsterre et.

## E poar cyfers
* Mi zyn 324 meiters (mi de zendmaste) wos 'n Ieffeltôorn toet in 1930 t'ogste gebouw van de weireld. 
* 'n Top verroert, in 't slichste gevol, moa 12 santimeiters in de wiend. 
* At styf warme is, kut 'n top toet 15 centimeiters uutzetten. 
* 't Zyn 1665 trappn toet an 'n top.

## Externe koppelienge
* Officieeln site van 'n Ieffeltôorn
Meli

*E bedryf da productn moakt me zêem in, zie: Meli (bedryf)
*Voormoalig pretpark in Oyenkerke, tegenwoordig Plopsaland, zie: Melipark
Outem

*e dêelgemêente van Veurne, zie: Outem (Veurne)
*e dêelgemêente van Koomn-Woastn, zie: Outem (Koomn-Woastn)
1985

1982 - 1983 - 1984 - **1985** - 1986 - 1987 - 1988
't Joar **1985** is 't 85e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Eirdbevienge in Mexico
thumb|Topoverleg tusschn Ronald Reagan en Michail Gorbatsjov in Genève (20 november 1985)
;meie
*29 - In 't Heizelstadion in Brussel gebeurt 't Heizeldrama, êen van de grotste rampn in de voetbolgeschiedenisse. By de finalle van den Europacup 1 tusschn 't Iengelsche Liverpool en 't Italioansche Juventus bestormn Liverpoolsupporters 't neutroal vak mè supporters van Juventus. Doarby stervn der 39 menschn woaroender 32 Italioanen. Uutendelik wordt beslist van de match toch te loatn deuregoan. Juventus wint achter da Michel Platini e penalty binnenschipt.
;juni
*14 - Frankryk, Duutsland en de Beneluxlandn sluutn 't *Verdrag van Schengen*. Ze regeln vry grensverkeêr vor under inweuners deur 't ofschaffn van de grenscontroles.
;september
*19 - Mexico-Stad wordt ipgeschrikt deur e zwoare eirdbevienge. 9.000 menschn kommn an under ende, 30.000 menschn geroakn gekwetst en 95.000 menschn zyn under huus kwyt.
;oktober
*15 - De Rus Michail Gorbatsjov introduceert zyn polletiek van *perestrojka*, *herstructurerienge*.
;november
*9 - By een overval van de Bende van Nijvel ip een Delhaize in Aalst wordn acht menschn doôdgeschootn en valln der zeevn gekwetste.
## Geboorn
;januoari
*14 - Delfine Persoon, West-Vlamsche weireldbokskampioene
;moarte
*27 - Stijn De Smet, West-Vlamsche voetboller
;april
*14 - Henk Grol, Hollandsche judoka
;meie
*21 - Mark Cavendish, Britsche (Manxe) coureur
;juni
*10 - Andy Schleck, Luxemburgsche coureur
*20 - Dieter Vanthourenhout, West-Vlamsche cyclocrosser
;juli
*3 - Tom De Sutter, Vlamsche voetboller
;ogustus
*11 - Sammy Bossut, West-Vlamsche keeper
;december
*5 - Gianni Meersman, West-Vlamsche coureur
## Gestorvn
;april
*1 - Herman Roelstraete, West-Vlamsche componist
Jan Desmarets

[thumb|Beeld van 't Ros Beioard in [Dendermonde deur Jan Desmarets]]
**Jan Desmarets** (°Yper, 21 januoari 1961) es nen expressionistischn kunstenoare die brounzn beeldn makt.

## Leevn
Jan Desmarets wos upgegroeid in Wervik in e familie mei negen kinders. Je wos em den voorletstn.

J'eit em e kunstupleidienge gevolgd an de *Koninklijke Academie voor Schone Kunsten* van Gent.

Zyn eerste tentoonstellienge ield ie em in 1985. Sinsdien exposeert 'n em geregeld in België en in 't buutnland.

## Werkn
Brounzn beeldn zyn zyn specialiteit. Sommigste zyn monumentoal groot en zyn meer dan twee meiters oge. J'es een van de lettere kunstenoars die zyn brouns zelve giet.

Jan beeldt meestol mienschn, beestn en mythologische figuurn uut, dikkers binst da z'in vulle actie zyn. Lik nen hoop vintjes te lope, peirdn in galop, ne puut die an 't spriengn es, of ne reiger die juste ne vis up it.

't Es Jan Desmarets te doene vo de vitaliteit, de kracht, de dynamiek van 't moment. Da doet ie deur zyn beeldn zo veel meugelik uut te zuuvern en details achterwege te loatn, want zo bevriest y de bewegienge van zyn ounderwerp. Peirdn mei drie pootn of mienschn zounder kop of mei één been en zyn gin uutzounderiengn.

Kunstcritici noemn zynen styl intiem expressionistisch, of ook wel fauvistisch.

Veel van zyn beeldn zyn in updracht gemakt en stoan in en openboare plekke. Lik *Waregem Koerse*, e levensgroot brounzn tweekoppig januspeird da stoat up de maart van Woaregem. Of et kunstwerk *De Sprint* by *De Schakel*, ook in Woaregem. Recentelik es d'r e standbeeld van em ounthuldigd vlak vo 't nieuw schoolgebouw up de KATHO-RENO-campus (leroarnupleidienge) in Toeroet.

## Externe koppeliengn
*Website Jan Desmarets
*Galerie Het Cleyne Huis
*Galeries.NL
*Galerie GKM Siwert Bergström
*Groepstentoonstellienge in Brugge
*Werk ''De mensentoren'' van Jan Desmarets ip de E17 in Woaregem
Flandrien

E **Flandrien** is een uutdrukking om e coureur te benoemn die ni kapot te krygn is. En attakeert va mitte datn kut, en e gift nôois op. 

## Ôorsproeng van de noame
An 't begun van 'n Twintigsn êeuw gaavn de Woaln de noame *Flandrien* an de Vlamsche boern die na de Woalsche steejs woarn ofezakt om werk te viengn. Dat wos e ruw volksje da dufste vichtn, en dikkers vele droenk. *Flandrien* wos dus êerst e spotnoame, die moa loater van tyd etwot kwaam om preus op te zyn. 

De noame voa coureurs dateert uut de periode van tusschen 'n Êestn en 'n Twiddn Weireldôorlog. In dien tyd wost er vele miender ploegtaktiek dan nu, en de coureurs dein mêer nunder goeste. Ze wistn oek miender goed wie dat er vôorn lag of achter lei, en met oevele tydverschil.

## Romantiserieng
De mythe van de Flandrien is styf egroeid deur Karel van Wijnendaele, 'n stichter van de Rounde van Vloandern. E schrêef geirn over coureurs van simpeln komaf die grôte kampioen kustn komn deur vele kroaizje. In zyn oogn moest dat eigentlik e coureur uut Ôost- of West-Vloandern zyn.

E Flandrien zou dus eigentlik gin rostn sou meugn en, êerlik koersen, e met 't verstand op nul. Moar dat klopt dus nie hêlemoale. Oek in 't verleedn verdiende de coureurs ol goed nunder brôod (angers goeng ze wel na de fabrikke goan werkn). En oek in 't verleedn durvnde z'ol koersn te verkoopn, en muuln te trekkn om te geboarn da ze kapot zaatn in de finale.

## Typiese Flandriens
De noame sloeg volgens van Wijnendaele dus eigentlik ollêne op coureurs uut de Vloanders. Moa nu en ton zyn d'r oek buutnlanders die deezn titel verdienn mi nunder maniere van koersn. Kritiese volgers van de koers zeggn da Briek Schotte de latsn echtn Flandrien wos. Mêer toegeeflikke kykers beschouwn etwien lik Johan Museeuw oek lik e Flandrien.
* Cyriel Van Hauwaert
* Jules Vanhevel
* Jef Demuysere
* Briek Schotte

## Gala van de Flandrien
't Gala van de Flandrien is een organisoasje van de gazette Het Nieuwsblad. Idder joar verkiezn nunder lezers de bestn coureure van 't sezoen by de nieuweliengn, juniors, beloftn en d'elite.

## Bronn
Cyriel Moeyaert

**Cyriel Moeyaert** (Sint-Andries, 23 meie 1920 - Poperinge, 25 september 2020) wos e West-Vlamsche schryver, oud-voorzitter van et **[[Komitee voor Frans-Vlaanderen]]** en Frans-Vloandern-kenner. Je weunde in Sient-Jan-ter-Biezn by Woatou.

## Leevn
Cyriel Moeyaert wos priester-leroare in Yzegem. Loater wos y angesteld tot diocesoan inspecteur Nederlands.

J'eit em osan ingezet vo de verspreidienge van et Nederlands in Vrankryk en Wallonië. Zo eit Moeyaert nog voorzitter gewist van et KFV, et **Komitee voor Frans-Vlaanderen**. De bedoelienge van et KFV es het promootn van de Nederlandsche toal- en cultuurountwikkelienge in Frans-Vloandern. Z'organiseern doa leziengn en groatis cursussen Nederlands.

## Woordnboekn Frans-Vlams
Moeyaert eit vichtig joar lank et *[[Frans-Vlams|Vlaamsch]]* van 250 Frans-Vlams-sprekenden beluusterd en up papier gezet. In 2005 eit 'n zynen Frans-Vlamschn woordnboek uutgebrocht (zie Publicoasjn).

## Publicoasjn
**Woordenboek van het Frans-Vlaams*, Uitgeverij Davidsfonds Literair, 2005, ISBN 90-6306-527-2

## Externe koppeliengn
*Cyriel Moeyaert: Plaatsnamen in de Franse Nederlanden
*Komitee voor Frans-Vlaanderen
Johan Hendrik van Dale

thumb|<center>Buste van Johan Hendrik van Dale in Sluus
**Johan Hendrik van Dale** (Sluus, 15 februoari 1828 – Sluus, 18 of 19 meie 1872) was hoofdounderwyzer, archivoaris in Sluus en moaker van woordeboekn. 

Zyn ouders woarn ofkomstig uut 't Ôost-Vlamsche Eeklo, moa deurdat er juste en epidemie van pokkn in 't Meetjesland was uutgebrookn, vluchtte voader van Dale mè z'n zwangere vrouwe weg, de grenze over noa Sluus. Hendrik van Dale is surtout bekend omdat 'n zyn noame gegeevn het an 't *Groot woordenboek der Nederlandse taal*, of den Dikke van Dale.
## Leven en werk
Van Dale hoalde zyn êeste ounderwyzersdiplom an z'n zestiene. Ip 23 meie 1854 wast 'n angesteld als hoofdounderwyzer an d' openboare schole in ze geboorteplekke. Vanof 1855 wast 'n doar ook stadsarchivoaris. Tusschenin schrêeft 'n lêerboekn over toalzuverheid, sproakkunste en zinsontledienge, geschiedkundige artikels en brocheures over Sluus en je richtte d' oude rederykerskoamer 'De Oranjebloem' were ip. In 1867 vroegen z'hem van den êestn druk van 't *Nieuw woordenboek der Nederlandsche taal* uut 1864 t' herzien. Je dêed der vier joar over. Je was nôois styf content gewist over de voage, ondudelikke informoatie in de bestoande woordeboekn. Je stelde hoge eisn an d' exacte omschryvienge van de begrippn. In 't vôorbericht by den druk van 1871 schrêeft 'n zelve: "Het schrijven van een Woordenboek is een ondankbaar en verdrietig werk. Is er veel dat men heeft opgenomen of verbeterd, er is nog veel meer dat men is vergeten."

Je was nog bezig an de latste fase van zyn werk, ost 'n in 1872 dôodgienk an de pokkn. D' êeste ofleveriengn woarn al uutgegeevn. Z'n lêerlienk Jan Manhave hè zyn werk ofgemakt.

## Sluus
*In Sluus stoat en borstbeeld van Johan Hendrik van Dale gemakt deur beeldhouwer Pieter Puijpe ounthuld den 4dn september 1924
*"Herdenkingszuil" ip 't kerkhof
*Van Daleschole
*Van Dalestroate
*'t Vroeger klôoster juste buutn de stad is nu e viersterrenhotel: "De dikke van Dale."

## Externe koppelienge
*J.H. van Dale
20 oktober

**20 oktober** is den 293stn dag van 't joar (294stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 72 doagn toet 't ende van 't joar.

## Geboorn
* 1925 - Herman Roelstraete
* 1740 - Belle van Zuylen
* 1971 - Snoop Dogg, Amerikoansch rapper en acteur

## Gestorvn
* 1740 - Karel VI van et HRR
* 2009 - Jef Nys
* 2013 - Thomas Blondeau
1828

1825 - 1826 - 1827 - **1828** - 1829 - 1830 - 1831
't Joar **1828** is 't 28e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;februoari
* 15 - Johan Hendrik van Dale
;september
* 17 - Hendrik Pickery
## Gestorvn
1872

1869 - 1870 - 1871 - **1872** - 1873 - 1874 - 1875
't Joar **1872** is 't 72e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;november
*30 - John McCrae, Canadeeschn dokteur en dichter
## Gestorvn
*Jacob Verreyt, Vlamsche schilder
;meie
* 19 - Johan Hendrik van Dale
;september
* 13 - Ludwig Feuerbach
21 januoari

**21 januoari** is den 21stn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 344 doagn (345 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1793 - Lodewyk XVI van Vrankryk wordt g'executeerd deur middel van de guillotine.
* 1919 - E revolutionair Iers parlement wordt ipgericht en roept d' oenofhankelikheid van d' Iersche Republiek uyt.

## Geboorn
* 1869 - Grigori Raspoetin, Russische mysticus en genezer (gestorvn 1916)
* 1905 - Christian Dior, Fransche mode-oentwerper (gestorvn 1957)
* 1922 - Telly Savalas, Amerikoans-Griekschn acteur (gestorvn 1994)
* 1924 - Benny Hill, Ingelsche komiek, acteur en zanger (gestorvn 1992)
* 1932 - Jacky Morel, Vlamschn acteur (gestorvn 2020)
* 1941 - Plácido Domingo, Spoanschn operazanger
* 1942 - Freddy Breck, Duytsche zanger (gestorvn 2008)
* 1958 - Luckas Vander Taelen, Vlamsche reportagemoaker, journalist en polletieker
* 1961 - Jan Desmarets, West-Vlamschn beeldhouwer
* 1963 - Goedele Liekens, Vlamsche tv-presentatrice en politica
* 1988 - Pieter Timmers, Vlamsche zwemmer
* 1994 - André Hazes jr., Hollandsche zanger

## Gestorvn
* 1950 - George Orwell (46), Ingelsche schryver
* 2017 - Adèle Bloemendaal (84), Hollandsche zangeresse, actrice en comédienne
* 2021 - Nathalie Delon (79), Fransche actrice en regisseuse
* 2022 - Jacques Boël (92), Belgischn industrieel
Sinte-Beirtns (Poperienge)

thumb|<Center>Sinte-Beirtns
thumb|<Center>Sinte-Beirtns

**Sinte-Beirtns** (officieel: Sint-Bertinuskerk) is êen van de drie kerkn in Poperienge. Ze stoat flak an de Mart. 't Is d'oudste kerke van Poperinge: ze bestoat ol sedert 1147. 

In 't begun wos 't e kerke in Romaansche styl. Moar achter e brand in 1419, en een ôorlog in 1436 en ze de kerke eropebouwd in e gotische hallekerke. Lik of daj ku zien an de kerke, wos 't de bedoelieng om een indeliks grôotn tôorn drop te zettn, moa dat is er nôois van ekommn. 't et edeurd toet 'n 18sn êeuw da Sinte-Beirtns hêle grêed wos. De kerke e vele ofezien van de Beeldnstorm, e van 'n Êestn en 'n Twiddn Weireldôorlog.

't Groendplang van Sinte-Beirtns is 't zelfste lik Oeze Vrouwn.

Proenkstik in de kerke is de barokke prikstoel uut 1710 (êen van de schoanste in Belgie, vogens kenners). De prikstoel is in 1806 overebrocht van 't Brugs Predikherenklôoster.
Tony Parker

thumb|<center>Tony Parker, San Antonio Spurs
thumb|<center>Tony Parker met Eva Longoria
**William Anthony (Tony) Parker jr.** (Brugge, 17 meie 1982) is een basketspeler die in den NBA vo de San Antonio Spurs speelt. J'is ook de kapiting van de Fransche nationale basketploeg. 

Ze voader, den Amerikoan Tony Parker sr., was ook basketter en je speeldege in 't begun van de joarn 1980 by de West-Vlamsche basketploeg "Avanti Brugge". Azo komt et da Tony jr. in Brugge geboorn is. Ze moeder is een Hollandsche. Loater zyn ze vertrokkn noa Frankryk en azo et Tony Parker de Fransche nationaliteit. J' hè nog twi broers die ook basket speeln.
## Carrière
Vo dat 'n vertrok noa den NBA, was Parker twi joar actief in de Fransche basketliga (van 1999 tout 2001) vo Paris Basket Racing. Parker speeldege ip 30 november 2001 z'n êeste match met de San Antonio Spurs. Je was ton de twidde Fransche speler ôois in den NBA. Parker is ook de joungste speler die ôois by de Spurs terechtekwam. Je was nog moa 19 joar oud. 

Parker hielp ze ploeg an d'overwinnienge in den NBA-finalle van 2003 teegn de New Jersey Nets. De Spurs wonn de titel were in de finalle van 2005 teegn de Detroit Pistons en in 2007 teegn de Cleveland Cavaliers. Parker is verkoozn tout MVP in de play-offs van da joar.

## Varia
*Tony Parker is de 7ste juli 2007 getrouwd met Desperate Housewives-actrice Eva Longoria. In 2010 hen ze bekend gemakt dan ze goan schêen. 
*Tony Parker is e fan van hiphopmuziek en rap. J' hèt e Fransche hip-hop-album uutgebrocht mè producer Polygrafic (Sound Scientists). Den êeste single "Top of the Game" kwam uut in moarte 2007.
*Parker is de best betoalde Fransche sportman ôois. Je komt dus vo voetboller Zinedine Zidane.
Lumina Domestica

**Lumina Domestica** (Wijnzakstraat 2 in Brugge) eet de grotste collecsie lampn van hêel de wêreld. De collecsie van oungevêr 6300 lampn is eigndom van Eddy Van Belle die ook et socolamuseum Choco-story ipgericht eet.

In Lumina Domestica wordt er een oevrzicht getoogd van d' evolusie van de verlichtienge van in den tyd van de Neandertollers van 100.000 joar geleden, over et Magdalatydperk, wo dan de êeste lampn  uut weregevounden zyn, d' oede Egyptenoarn en de Griekn en de Romeinen.  Der ston ook lampn ût de middelêeuwen.  Der wordn lampn getoogd van de Zwitser Aimé Argand die et systêem da me kenn van de petrollampe en de holle wieke uutgevoen eet.

Et proenkstik van et museum is een lampe die gemakt is volgenst de têkeniengn van Leonardo Da Vinci.
Sint Anna ter Mu

**Sint Anna ter Mude** (Zêeuws-Vlams: *Sint Anna ter Mu*, Nederlands: *Sint Anna ter Muiden*) is e stadje in de gemêente Sluus in westelik Zêeuws-Vloandern, an de Belgische grenze in de provincie Zêeland. D'r zyn 60 inweuners (2023). 't Is 't klêenste stadje van Holland en 't ligt ip 't mêest westelik punt.

## Geschiedenisse
Mude, lik da Sint Anna ter Mude vroeger noemde, krêeg stadsrechtn in 1242. In de Middelêeuwn was 't e belangryke commercestad en e vôorhoave van Brugge.
Achter de verzandienge van d'hoave in de 14ste êeuwe kwynde de stad weg in 't vôordêel van Sluus. In 1405 wierd Mude, met uutzounderienge van de kerke, hêlegans platgebrand deur d'Iengelsche. 

By de vastleggienge van de grenze tusschn de Republiek der Verenigde Provinciën en de Zudelikke Nederlandn, begun 17ste êeuwe, kwam Mude uutendelik juste in de Republiek te liggn. Vo 't verschil te kunn zien me 't Nôord-Hollandsche *Muiden*, wierd de noame van de beschermhillige an de platsnoame toegevoegd. 't Ênigste da nog overblêef van Sint Anna ter Mude was de klêne, rustieke weunkern die d’r nu nog alsan is, en woar dat den tyd lik is bluuvn stille stoan. 

In 1967 is hêel 't stadje beschermd stadsgezicht gewordn. 

In 1880 is Sint Anna ter Mude by de gemêente Sluus gevoegd, die in 1995 ounderdêel van de gemêente Sluus-Eirdnburg is gewordn en ton loater were ipgieng in de grottere fusiegemêente Sluus. 

## 't Zien weird
* Stadhuus, 18ste êeuwe
* Kerke (1653) en de torre uut de 14ste êeuwe
* Marktpling met de Lodewyk XIV pompe.


Ofbeeldienge:Sint Anna ter Muiden Raadhuis 02.JPG|Stadhuus
Ofbeeldienge: Sint Anna ter Muiden Kerk R02.jpg|Kerke
Ofbeeldienge:Sint Anna ter Muiden Marktpomp 01.JPG|Marktpompe 
Ofbeeldienge:WLM - westher - Marktplein - Sint Anna ter Muiden.jpg|De kerke gezien vanof 't marktpling


## Toale
't Dialect dat in Sint Anna ter Mude geklapt wordt is Zêeuws-Vlams.

## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Turkeye (Sluus)

thumb|<center>Turkeye in 2012
**Turkeye** is e gehucht in de gemêente Sluus, in d' Ollandsche provincie Zêeland. D'r zyn 15 inweuners (2022). 't Grotste dêel van d'uuzn in 't dorp zyn wel vakantieverbluuvn.  

Turkeye was van 1796 toet 1970 e dêel van de gemêente Waterlandkerkje. Die gemêente kwam in 1970 by Ôostburg, dat in 2003 were ipgieng in de gemêente Sluus.

## Geschiedenisse
By d'overgoave van Sluus in 1604, (Tachtigjoarign Oorloge), kwoamn d'r 1500, surtout Turksche galeisloavn vry. In da joar krêeg Turkeye z'n noame van Maurits van Oranje. Je wilde azo de Turksche zêemann bedankn vor under steun an de Nederlandn in de stryd teegn de Spanjoardn. Die Turkn zyn e poar joar loater ip Ollandsche scheepn noar Algereye, ton e provincie van 't Ottomoans Ryk, verscheept.

*Liever Turks dan Paaps* (eigentlik: *Liever Turckx als paeusch*) is een uutsproake en strydleuze ten tyde van de Tachtigjoarign Oorloge. In 't begun wierd de stryd tegen de Spanjoardn gesteund deur de katholiekn en de protestantn in de Nederlandn moar achter een ende krêeg de stryd sterke anti-katholieke trekkn. Vo de strydlust an te wakkern ountstound azo de leuze 'Liever Turks dan Paaps' ounder de Geuzn.

## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Burggraaf Frimoutpark

't **Burggraaf Frimoutpark** is 't êeste stadspark van Poperienge. D'openienge gebeurde 'n 1stn september van 2002 deur Dirk Frimout, êreburger van Poperienge. 

Je ku binnkomn ol de Komstroate, de Zwitsersche route (officiële noame: Switch Road) en de nieuwe bibliotheke in de Veurnstroate. 't Stadspark is oopn van zunsopgank toet zunsoendergank.

't Park is à peu près 3 etcoarn 17 grôot. 't Is langerekt en inedêeld volgens e modern principe. D'r zyn 3 zones: e demonstroasjezone mi zes lochtienksjes (legt teegn 'n Voart), een ecologische zone mi verschillige beplantiengn, en een oenstpanniengszone woa da ze nu geregeld activeitn in organiseern in oopnlucht.

In 't park stoat er oek e monument, enoamd *STS-45*. 't Beeldt de vlucht van de  Atlantis uut woamei da Dirk Frimout de ruumte ingoenk. 't Beeld is ontworpn deur Cyr Frimout, Dirks broere. 

## E frimoutje zettn
"Een frimoutje zettn" is een uutdrukkieng by de jounge gastn. 't Wilt zeggen vrijen in 't Burggraaf Frimoutpark.
't Park legt juste lasen 't jeugduus *De Couter*; jounge koppeltjes passeern dus ol rap e kêe in 't geniep na 't park.

## Bronn
Vladslo (lied)

thumb|Beeldn van Käthe Kollwitz ip 't Duuts militair kerkhof van Vlazêle
**Vladslo** is e liedje van Willem Vermandere da goat over 't Duuts militair kerkof in Vlazêle en over olle Duutsche knechtn die doar esneuveld zyn. E begunt met oe schône en kalme da 't doar is, mo beistn nummer verandert de tône, en kom et styf triestig.

## De tekste
:In ‘t Praetbos buiten Vladslo,
:van God en mens verlaten,
:ligt de jonge Peter Kollwitz,
:in een massagraf van soldaten
:en ik ken geen vrediger wereld,
:van roerlozer bomen,
:geen schoner kathedrale,
:om te bidden en om te dromen.

:Je mag er ook nootjes rapen,
:of stilletjes mediteren,
:als z’op uw rechter kake slaan
:moe’j de linkere ook presenteren
:daar komen soms kinders spelen
:en geliefden heel teder vrijen,
:want ‘t mos is daar zo zacht,
:om te slapen en om te schreien.

:Schaam je maar niet om je tranen,
:je mag daar ook nere knielen
:en prevel de dode namen
:van de dertigduizend zielen,
:ze kwamen uit Duitsland de moeders
:en de vaders in grote getallen,
:om zwijgend ‘t hoofd te schudden,
:‘ach mein Kind ist hier gefallen.’

:Voor al dat nutteloos sterven,
:al dat afgeknakt jong leven,
:waar is die God van den hemel,
:die ons hier vrede kan geven,
:waar zijn nu de dwaze officieren,
:al die leugens zo lelijk gelogen,
:niets dan versteende vaders
:en moeders diepe gebogen.

:In ‘t Praetbos buiten Vladslo,
:op dat massagraf van soldaten,
:staan nu Käthe Kollwitz’s beelden,
:van God en mens verlaten
:en ik ken geen heviger wereld,
:geen menselijker bede,
:dan die twee donkere stenen,
:die zo diepe schreien om vrede.
Krommenelst

'n **Krommenelst** is e wyk die up 't groendgebied van Vloamertienge ligt, mo die e stik is van de parochie Dikkebus. Olle inweuners van 'n Krommenelst kunn oek e stemme krygn in 'n Dorpsroad va Dikkebus.

## Geschiedenisse
'n Krommenelst wos vroegerder joarn en êerlikeid die lei up 't groendgebied van Vloamertienge, Dikkebus en Vormezêle en wos vele grodder en belangryker of nu.

'n Krommenelst et, juste lik Vloamertienge, ossan e slichte noame at. In 't *wôornboek der toponymie van Westelik Vloandern (De Flou)* stoat er * 't Is ongeloovelik wat voor groote questezoekers die van Vlaemertinghe en Krommenelst zijn*. Oek de lapnoame van d'iweuners van Vloamertienge zevve (*pottebrekers*) zegt doar etwot over.

## D'ekse van 'n Krommenelst
In gin aar plekke dan 'n Krommenelst kust er roend 1640 en ekse zittn. Neur noame wos Catheline Lorteau (mo de menschn zein der oek Catheline Smets teegn omda neur vint e smet wos). Ze zoet olle sôortn va droevigeedn uutestookn en, ollemoale in dienst van 'n Duvel, die neur evroagd adde voe nem te dienn. Ze gaf dadde toe beisn en oendervroegienge (tortuur) in 't gevang van 't Zoalof. Uut olles da ze zeie, kusn de rechters uutmoakn da ze en ekse wos (*te wesen eene toveresse*).

Uuteindelik is ze leevnd upebrand up de Mart van Yper up 27 februoari 1644. In 't Crimineel Register up doatum van 27 februoari 1644 stoat er: *Condemneeren mits desen ghelevert te worden in handen van den officier crimineel omme ghebrocht te worden up een schavoot voor het huys deser Casselrie ende aldaer ghejusticiert te wordene metten viere soo datter de doot naer volght ende daernaer u lichaem gheexponeert te worden ter luchte up een rat ter plaetse ordinaire*.

Doarachter wos iederêen koetent, toet dan der twêe beweuners van 'n Krommenelst dôodgiengn in 1646. De vloek van d'ekse van 'n Krommenelst, zein der vele...
Maria Ommegank

**Maria Ommegank** is e joarliksche procesje deur Poperienge.

## Ôorsproeng
't Beguste met e miroakel in 't joar 1479. E dôodebôorn kiendje van Poperienge, da nog ni edopt wos, kwam were toet leven. D'ouders (Jacquemine Bayeart e Rassoen van Hove) addn nog juste enoeg tyd voun 't te doopn. Doarachter goenk 't kiendje were dôod. Troagisch vaneigns, moa 't goed nieuws voe de menschen in de Middelêeuwn wos da ze nu zeker wistn da dat krutje na 'n emel koste goan; zoender dopsel wos dat oenmeugelik. 't Miroakel wos toe-eschreevn an Oeze Vrouwtje van Sint-Jan. 
Twi joar d'rachter wos 't miroakel erkend deur de Kerke en erdachtn ze 't mit een ommegank die nu nog ossa bestoat.

## Inoud
In 'n Ommegank vertelln ze ni ollêne over 't miroakel zevve. E hêel stik goat over de geschiedenisse van Poperienge: mi nunder successn e teegnsloagn in de loaknindustrie, 'n opgank van 'n ommel, enzovôors. 
Moa de mêeste groepn beeldn de verêrienge voe Maria, de moeder van Jezus, uut - en in 't bezoender de verêrienge voe Oeze Vrouwtje van Sint-Jan.

'n Ommegank is traditionêel oek 't begun van de kerremesse in Poperienge.

## Omloop
Ze begunn in de Bruggestroate, toen na de Guido Gezellestroate, de Mart, Gastuusstroate, Casselstroate, Kêer van 'n Ommegank, Boescheepstroate, Burgemêester Bertnpling, Vrôonof, Yperstroate en 't endigt in de Valkestroate.

## De legende in de legende
De menschen vertelln dat er ossan een ommegank wos en dat er ossan êen goa zyn. 't Veraal goat da Oeze Vrouwtje, by afwezigied van belangstellienge van de menschen, desnôods ollêne n'ommegank zou doen...
Cyr Frimout

**Cyr Frimout** (Poperienge, 5 september 1938) is e kunstenoare. Dirk Frimout is zyn broere.

Cyr Frimout is van opleidieng lêroare plastische kunstn; e studeerde in Gent. E wunt en werkt nu ol styf lange in Aalter in Ôost-Vloandern. Frimout is ni voer êen gat te vangn: en is e têkenoare, schilder, graficus, beeldouwer... 

In 't begun wost 'n surrealistisch; loater van tyd gebruuknde e mêer abstraherende vormgevieng. Moar in ol zyn werk toogt 'n ossan dat 'n e grôotn vôorstander is van 'n ambacht; 't is etwien die nem ni lat meisleepn deur de mode van 't moment. 

Frimout krygt opdrachtn uut binn- e buutnland. E poar vôorbeeldn: 
: * In Poperienge in 't Burggraaf Frimoutpark: bronzen sculpture *STS-45* (2002)
: * De veinsters mi brandschilderiengn van 't gemêentuus van Aalter
: * 't Logo voe de ESA/NASA voe de Spacelab Mission One (1979)

## Externe koppelienge
* Zyn officieeln website