open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kachtem

**Kachtem** of **Kaktem** is e dêelgemêente van Yzegem in de provincie West-Vloandern. 

Kachtem is geleegn an de Mandel en an 't Kanoal va Roeseloare noa de Leie. Toet 1976 was 't e zelfstandige gemêente. Kachtem èt een ippervlakte va 5,17&nbsp;km² en telt om en by de 3700 inweuners.

Up de zandleembodem is 't er nog akker- (in 't biezounder maïs, chikongs, vlas en sukerbêetn) en tuunbouw (in 't byzounder wintergewassn lik pret).

De vroegere postcode van Kachtem was 8701.

## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Kachtem]]*
* De gotische Sint-Jan-de-Doperkerke me toorn ut 1838.
* 't Rhodesgoed by et Kachtems bus
* Der stoan ôok twee windmeulens in Kachtem van Electrabel vo groene energie ip te wekkn 

Ofbeeldienge:Kachtem Sint-Jan-de-Doperkerk.JPG |Sint-Jan-de-Doperkerke in Kachtem
Ofbeeldienge:Kachtem Nieuw Gemeentehuis 01.JPG|Café 't Nieuw Gemeentehuis, 't oud stadhuus

## Anekdote
Os de volksmound zegt da ter êen "va Kachtem is" wil ze daarmee zeggn da 't en rosten is. Da zeggn ze trouwens oek van êne ut Stoavel.

## Externe koppelienge
*De site van de gemêente
Jan Palfijn

thumb|right|Jan Palfyn in Gent

**Jan Palfijn** (Kortryk 28 november 1650 - Gent 21 april 1730) wos en West-Vlamsche vroedmêester. J'es weireldberoemd deur de uutvindienge van en nieuw type verlostange. Ie woa den êesten die zyn ontwerp tôonde in 't openboar, mêer bepoald an de academie va Wetenskappen in Parys.

Zyn werk *Heelkonstige ontleeding van 's menschen lighaam* wos in 't buutnland styf hoge geschat deur collega's anatoomn en gekende specialistn. In eign land wost ie minder g'apprecieerd en j'es in oarmoe gestorvn.

## Varia
In Kortryk keun je een standbeeld zien van em ip d' Avermarkt.
In Gent stoat zyn proalgraf an de St.-Jacobskerke. In Gent en Merksem es 't er een zieknus genoemd noar em.
In de volksmond weirdt er van en geboorte met de verlostange gezeid "J'es gekocht met d'Yzers".
thumb|left|Kopie van de verlostange van Jan Palfijn (Museum voor de Geschiedenis van de Geneeskunde in Gent)
Oelem

**Oelem** (Nederlands: *Oedelem*) is e dêelgemêente van Beirnem. In 2007 telde Oelem 5.839 inweuners. De totoale ippervlakte bedroagt 3.731 hectare.

Ten nôordn grenst Oelem an Sysêle, in 't ôostn an Moaldegem en Knesseloare (provincië Ôost-Vloandern), in 't zuudn an Sint-Joris en Beirnem en in 't westn an Ôostkamp, Assebroeke en Sinte-Kruus. 

Oelem ligt 10 kilometer ten zuudôostn van Brugge, 25 kilometer van de Nôordzêe en mor e poar kilometers van de Polders. 

Oelem makt dêel uut van Zandig-Vloandern en mêer specifiek van 't Westelik Houtland.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kyk noa [[Bouwkundig erfgoed in Oelem]]*
*De platse me 't oud gemêenthuus, vroeger *Schepenhuys*, gebouwd in 1752 (nu dienst vo toerisme) en e kioske boovn ip e bunker gebouwd.
* De Sint-Lambertuskerke uut 1629-1630, me torre uut 1663.
*Oelembergwandelroute deur 't landschap van de Oelemberg (23 meter boovn 't zêeniveau) me de dreevn round 't Kastêel Ten Torre (14ste êeuwe en  verbouwd in 1895) en d'hofstee Ter Leyden (17ste êeuwe).

Vo de reste is Oelem voral ne boerebuutn, met nog een parochie *[[Ôostveld (Oelem)|Ôostveld]]*, vele boerderyen en veldn. Een ipmerkelik gebied is 't Beverhoutsveld dat ook uutstrekt over Ôostkamp en Beirnem.

Ofbeeldienge: Oedelem - Town hall 1.jpg|Oud gemêenthuus
Ofbeeldienge: Oedelem - Sint-Lambertuskerk 1.jpg|Sint-Lambertuskerke
David Copperfield

thumb|David Copperfield in 2014
**David Copperfield**, echte noame **David Seth Kotkin**, (Metuchen, 16 september 1956) es nen Amerikoanschn illusionist van Joodse afkomste.

Z'n artiestnnoame komt woarschynlik van 't boek van Charles Dickens.

An z'n twoalve begost 'n met toveren en an z'n zestiene gaf 'n toverlessn an den universiteit van New York.

David Copperfield wierd bekend deur 't Vryheidsbeeld in New York en 'n boeing 747 te loatn verdwynn, z'n zelvn deur middn te zoagn en zelfs te vliegn. 

Copperfield wos joarenlange tope mè Claudia Schiffer, e topmodel uut Duutsland.

## Externe koppelienge
* Z'n officieeln website
Priemgetal

**Priemgetalln** zyn cyfers da j' moa deur twêe getalln kut dêeln noamelik deur êen en deur 't getal zelve (vo een eevn getal ut te komn).

Moa 't mag nie êen zelve zyn. Da kan ôok nie wan êen es moa deur êen getal dêelboar, noamelik emzelve.

D'êeste 10 priemgetalln zyn:
* twêe
* drie
* vuve
* zeevn
* elve
* dertiene
* zeevntiene
* neegntiene
* drieëntwientig
* neegntwientig

Der wor nog assan nor e functievoorschrift gezocht voen alle priemgetalln op e reke te bekommn, moa z'en da nog noois nie gevoundn.
Menepoorte

|thumb|right|Den achterkant van de Menepoorte
|-
|thumb|right|De Menepoorte es Brits gebied
|-
|}

De **Menepoorte** is e poorte in de Belgische stad Yper. 

Z'is in 1927 deur de Brittn ebouwd an de westkant van Yper, voe de massa's Britsche soldoatn t'eern die in de slagveldn round Yper evochtn en, moa woa dat er noois mir etwot van oord is. De poorte is ountworpn deur Sir Reginald Blomfield.

Kop t'n achtn speeln e groep klaroeners (leedn van de Last Post Association) ol sedert 1929 The Last Post omdat er niemand de gesneuvelden zoe vergeetn.

De noame va 55.000 offeciern en soldoatn van 't Gemenebest die voorn juli 1917 esneuveld zyn en van wie dat er noois etwot is were evoen, zyn in de poorte egraveerd.
Omdat er gin plekke nemee wos voe nog meer noamn, stoan der nog bykan 35000 noamn up 't grafmonument van Tyne Cot.
Môorsele

**Môorsele** (Nederlands: *Moorsele)* is 'n dorpke in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente van Wevelgem. 't Ligt tussn 't platteland en de stedelyke periferie van Kortryk. 

Gedêeltelik ip 't groundgebied van Môorsele ligt d' Industriezone Gullegem-Môorsele.

## Vryen tyd
### Museums en beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Môorsele]]*
*'t Hoevemuseum
*de Witte Meulne (de grôte macht)
*de Veloroute (oude tringroute no Beitem toe)

### Verênigieng
*Chiro (jeugdbewegienge)
*KLJ (joengernbewegienge van de boern)
*Ôger Ip (*Hoger op*, tonêel)
*KWB (gezinsbewegienge)
*Okra (bewegienge voen d'oude mensn)
*KSV Môorsêle, foetbol
*De behaarde borsten 
*Kunst naar Vermogen (d' harmonie of 't muziek) 

### Fêestn
*Klein Tokyo-fêeste ('t begun van juli)
*Bascuulfeesten: 3de weekend van november
*Electro Planet: eerste weekend van juli

### Kaffees
*Den Bascuul (jeugdhuus)
*De Krône
*'t Gedacht
*'t Joar 30
*De Carlton
*'t Lindeke
*De Xiringuito
*De Platse
Rallyryder

E **rallypiloot** of **rallyryder** is den chauffeur in de rallyauto. Den déen die an't steur droait, up de pedaaln' duwt of stampt en die in de nafte roert. Af en toe roern' ze ôok in den diesel moar da is nog êerder zeldzoam. 
Ôok up 't gebied van rallypilootn ountbrikt het de West-Vloanders nie an talent.

Êen van gekendste pilootn uut de West-Vloanders is Paul Lietaer.
Rallycopiloot

E **rallycopiloot** is den deen die naast de chauffeur zit in de rallyauto. De toake van è copiloot bestoat vôornoamelik uut vier dingn:
* De rallynota's leezn en schône ip tyd instructies geevn an de piloot, lik: nu volle ploenke, nu vertroagn noa 90&nbsp;km/h, ip 100 meiters ne scherpn droai noa 7 uur, ... 
* D'orloosjge in de goatn oudn zodoanige dan ze den timing volgn van 't roadbook
* In geval van nôod mekanisjêen of contragewicht speeln om den auto tot an de service te krygn
* Klappn met de **service** voe te zeggn woannêer da ze der goan zyn, wuk da ter enventuel oapert en wuk da ter oallemoalle kapot is aan den auto.

De **copiloot** zyn aandêel in de pristaosche is dikkers miskend.
Red Zebra

thumb|Red Zebra up 't Juice Festival in Veurne, 15 augustus 2009
thumb|Badge uutgebrocht ter gelegenheid van Red Zebra zyn êeste single
**Red Zebra** is e muziekgroep uut Brugge.

Red Zebra bestoat ol sedert 1978, mor ze noemdn in 't begun nog The Bungalows. Teegn dan ze de noame *Red Zebra* hèn angenoomn bestoend de line-up uut Peter Slabbinck (zang) Geert Maertens (gitaar), Jan D'hondt (basgitaar) en Johan Isselee (drums)). Achter dênze up Humo's Rock Rally '80 een goeie beurte gemakt ên, ên z'under êeste singel upgenomen : "I can't live in a living room / Innocent people / Graveyard shuffle". Vôrol "I can't live in a living room" is nu een cult klassieker, e protest teegn 't geweune, broave burgerleevn. De muziek van Red Zebra zweefde e bètje tusschen new wave en punk in. In 1981 stoendn z' ip 't Seaside festival.

Achter under eeste volledigen LP in 1983 (*Maquis*) zakte 't succes; ze stoptn dermee in 1986. Mo dorachter kwaamn ze were toope, zyn ze were gesplit, was 't er were e reünie... en da bleef mo deurn. 

In 2007 is Red Zebra were begunnn toern. Teegn 't ende van 2010 was d'er onêenigheid over plannn vo de toekomste, en Peter Slabbinck hèt de noame *Red Zebra* meegenoomn en met ander personêel oender die noame vortgedoan. D' andere leedn, Geert Maertens, Sam Claeys, Johan Isselee en Chris de Neve hèn 'n groep met de noame Elements upgericht.

In 2017 kwaamn ze were overeen en spiln ze were toope.

## Bezettienge
* Zangers: Peter Slabbynck, Patrick Provoost
* Drum: Johan Isselee (gestopt in december 2010), Stef Deryck (vanof december 2010)
* Bas: Jan D'Hondt (gestopt in 1981) Chery Derycke, Pip Vreede (gestopt in 1996), Jurgen Surinx (d'rbie sedert 1996, gestopt in december 2010), Jean-Marc Talloen (vanof december 2010) Sam Claeys(vanaf 2005)
* Gitoare: Geert Maertens (gestopt december 2010), Bruno Melon (gestopt in 1996), Nicolas Delfosse (d'rbie sedert 1996 - gestopt in 2003)
* Gitoare: Sam Claeys (vanof 2005 toet december 2010), Bert Van Hoeylandt (vanof december 2010), Jorn Vander Straeten (vanof december 2010)

## Singels

* Innocent People (1980)
* TV Activity (1981)
* Lust (1982)
* Polar Club (1983)
* John Wayne (1997)
* Sanitized For Your Protection (1997)
* Spit On The City (2004)
* No Kitchen in the House (2010)
* I Can't Live In A Living Room (2011)

## Albums

* Bastogne (EP) (1981)
* Maquis (1983)
* Always (1984)
* A Red Zebra Is Not A Dead Zebra (1994)
* Mimicry (1997)
* Last Band Standing (2001)
* Don't Put Your Head In A Bucket (2002)
* Kookaburra (2004)
* Live In Front Of A Nation (2008)
* Eighties (2008)

## Compiloasjies

* From Ape To Zebra - Best of (1992)
* The Art Of Conversation (2002)

## Externe koppeliengn
*Officiëeln Myspace
Schuferskapelle

**Schuferskapelle** (Nederlands: *Schuiferskapelle*) is een dêelgemêente van Tielt.

In 1862 is Schuferskapelle afgeschêen van Tielt en der in 1976 were mee gefusioneerd. In 1965 teldege Schuferskapelle 1071 inweuners. De Onze Lieve Vrouwekerke is van round 1750. Den architect was Johannes van Hecke.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Schuferskapelle]]*
A.C. Targa Florio

De **A.C. Targa Florio** is de club die De 24 Eur'n van Yper organiseert. 

A.C. stoat vôor Automobiel Club en Targa Florio is de noame van een destyds legendoarische Italioansche autokoers, entwuk van 't niveau van de *Mille Miglia*. De club èt wok nog een ounderafdelinge noamelik de Juniors.

Zieder organiseern den Ypres Historic Rally en de Rallysprint van de Monteberg. Nunder clublokoal is in Boezinge. Om lid te komn van de grôte club moeij eigenlik êerst lid komn van de Juniors en achter een poar joar ku je ton overstappn noar A.C. Targa Florio.
Schietienge

thumb
De **schietienge** es e gebeurn voarafgoand an nen trouw. By 't uus van de trouwege kommn de twêe families tôpe voe de verlovienge te viern en wordt er met e kanong losse schootn afgevierd.

## Benodigeedn
Etgêne da ze e kanong noemn, bestoat uut:
* een zwoare yzerne boare;
* zes of acht goatn derin gebôord (grôotte à-peu-près drie centemeitr diameitre, acht centemeitrs diepe): dat es de ountploffiengskoamer;
* in iedre ountploffiengskoamer past er een rounde yzern stoave, wa dazze de piestoeng noemn.

Ipgepast: de constructie moe zô gemakt zyn da de piestoengs nie kunn wegvliegn deur de ountploffienge.

## Werkienge
Je goat noa den apotheker achtr an doze poer (buskruut). In iedre koamer doe je 'n kaffielepelke of zesse poer in. Je duwt er de piestoengs in om 't poer goe tôpe te duuwn. Nu es je kanong grêed om af te "schietn".

Je schiet 't kanong af deur me nen oamer van minstens êne kelo ard ip die piestoeng te kloppn.

## Neveneffectn
E schietienge is nie zounder gevoar, makt verschrikkelik stienkende rôok (zwoavel), is slicht voer uw ôorn, mag nie gedoan wirdn zounder vergunnienge van de gemêente en ollêne moar ip bepaalde eurn. Oaje da wil doen, ton invitere je beter je gebeurs voe ne goen te drienkn, ton goan ze nie noa de politie belln. In sommigte gemêentn zyn schietiengn verboodn deurdan ze vienn dat veel te rieschelik is (oundermêer in Wiengne achter en accident).

Atter schietienge is, stoa hêel 't gebeurte overende.
Schelde

[thumb|De Schelde in [Antwerpn]]

De **Schelde** of Skelde (in 't Frans: l'Escaut, in 't Antwerps en 't Iengels: Scheldt) is e riviere die begunt in 't nôordn va Vrankryk en die deur België, by Antwerpn, na de Nôordzêe stroomt. 

De Schelde is 350 kilometers lank. Neur bronne legt op 't Plateau van Saint-Quentin. Toet an Gent noemt de riviere Bovenschelde, toet an de Ollandse grenze noemt ze Zeeschelde en verderop Westerschelde. 

Plekken in West-Vloandern woa da de Schelde deure strôomt: Spiere-Elkyng en Oavelgem (Bossuut, Outryve).
Brouwery De Bie

**Brouwery De Bie** is e microbrouwery uut Loker. Z'is ountstoan in 1992 in Woatou, moar is intusschenwyne veruusd na Loker. De brouwery zelve kuj bezoekn; ze toogn 't brouwproces van ommel tot bottelieng.

## Productn
Z'en verschillige sôorten biern:
* Zatte Bie: e bruun bier van 9°
* Helleketelbier: amberkleurig bier (7°)
* Kriekedebie: nunder kriek 
* Hellekapelle: licht blound bier (5°)
* Kerstbie: kerstbier
* Plokkersbier: amber bier
* Riebedebie: tripel van 9°

## Cafés
De biern zyn ollêne verkocht in e poar plekkn, die met de brouwery verbondn zyn:
* D' Hellekapelle in Loker
* De Tere Plekke in Dranouter
* De Kauwakkers in Nieuwkerke
* De Leute in Oern, in 't vroeger gemêentuus.

## Externe koppelienge
Officieeln website
Geert Lambert

thumb|Geert Lambert (2008)
**Geert Lambert** (Ostende, 28 februoari 1967) is e West-Vlamschn avocoat en van 1992 tout 2012 polletieker, ounder andere voe Groen.

J' is Licentioat in de Rechtn en in de Haven- en Maritieme Weetnschappn (behoald an den UGent). 
## Carrière
Geert Lambert zyn polletieke carrière is begost in 1991, toen dat 'n voorzitter wierd van de Volksunie joungern. Dazelfste joar ist 'n begost als medewerker by 't Europees parlement. 

Sedert 1996 zit 'n in d'Ostendse gemèenteroad als Schepen van Cultuur en monumentnzorg. 

In 2000 ist 'n oundervoorzitter van de Volksunie gewordn en et 'n in die oedoanigeid den oundergang van die party meegemakt. Doarachter et 'n voe de links-liberoale kant van de Volksunie gekoozn en et 'n azo mee Spirit opgericht. 

In 2003 ist 'n verkozen tout koamerlid, oundervoorzitter van de koamerfracsje van Spirit en lid van de Road van Europa en de West-Europeesche Unie (W.E.U.) 

In 2004 et 'n Els Van Weert ipgevolgd als voorzitter van Spirit en in oktober 2007 ist 'n vervangn deur Bettina Geysen.

Sedert de verkieziengn van juni 2007 ist 'n senateur. In december 2008 wierd 'n were voorzitter van de partie en in januoari 2009 kreegn ze e nieuwe noame: Sociaal-Liberale Partij (SLP). Ip 't ende van 2009 zyn ze tegoaregesmoltn me Groen!.

By de gemeenteroadsverkieziengn in 2012 is Geert Lambert nie mir ipgekommn en stopte zyn polletieke carrière.
## Varia
Geert Lambert is goed gekend deur z'n fysieke verschynienge, want je was nogol zwoar van posteure. Dadde is wel veranderd, want in 2008 et 'n e moagverklênienge loatn doen. J’et ook nog een typisch handelsmerk en da's zyn groene bril.

## Externe koppeliengn
*Zyn officieeln website
*Stoppen met politiek
Ei van Kortryk

't **Ei van Kortryk** es een verkièrsknooppunt in Kortryk. 't Komt an zyne noame deurda't de vorm van een ei eit. Die vorm è bykans 800 m lang en 400 m briè, mè dus nen totoaln omtrek van bykans 2 kilomèter.

't Complex es eigentlik e grwoo ron punt, en 't verbin verskill'nde weegn mè mekoar. 't Ei lwoopt via twiè bruggn over den A14/E17 en 't es ofrit 2, "Kortrijk-Zuid" en "Hoog-Kortrijk" van die otostrade. 't Ei zorgt wok voe anslutiengn met de Kortrykse ring R8. An 't nwoord'n slut het Ei ton nog an ip de N323 of Condédreve en de N323A of Beneluxloan in 't zud'n. An 't zudn ku je azoa gemakkelik an 't industriepling Kennedypark geroak'n, en wok an de vestigienge van de Kinepolis en d'Expoalln va Kortryk.

## Externe koppeliengn
*Luchtfoto
*
Eist

**Heist** (uutsproake *Eist*) is een dêelgemêente van Knokke-Heist an de Vlamsche kust en ligt tusschn Zêebrugge en Knokke. 't Bestoat in feite uut drie badplatsn: Heist zelve, Duunbergen en een dêel van 't Albertstrange. Heist teldege 4.750 inweuners vo de fusie van gemêentn in 1965.
## Geschiedenisse
D'êeste noame van Heist was Koudekerke (Koudakerka in 1221, van 't Germoansche kalda=koud en kérika=kerke). De nederzettienge Koudekerke ountstound achter den Evendyk, die in 't verlengde van de Blanknbergsche dyk wierd gebouwd achter zwoare overstromiengn. In 1188 wast er al sproake van een kapelle die ofhieng van de parochie Lissewege. D'oudste vermeldienge van Koudekerke als zelfstandige parochie dateert uut 1221. Round dien tyd ountstound een visschersdorp die ofhieng van Koudekerke in de dunen en schorren ten nôordn van den dyk. Êest wierd 't Noorddorp genoemd, ton Heys en loater Heyst.

In de negentienste êeuwe was Heist vele grotter. Zêebrugge was e dêel van Heist, juste lik Duunbergen. Zêebrugge is oungeveer ounderd joar geleen an Brugge gegeevn.

De touristische periode van Heist begost in 1860 en d'r kwam ton een êeste hotel: *Hotel du Phare*. D'r was een terrasse in out, want de zêedyk bestound nog nie. Dat is de reden woarom dat de beweuners van Heist tout in 't begun van de 20e êeuwe de zêedyk *de plancher* (planknvloer) noemdegen.

Achter de twidde weireldoorloge veranderde 't uutzicht van Heist. De spôorweg wierd verleid noa 't zuudn en in 1951 kwamt er een nieuwe stoatie en weunwyk.

Tou in de joarn tsjeventig kwam 't zêewoater by ôog ty tou an d'n dyk. Met de werkn in Zêebrugge ist er vele zand ip 't strange van Heist gespootn gewist. Sedertdien ist er deur de werkienge van ôog en lêeg ty nog vele zand bygekommn. 't Woater komt ol lange nie mi tou an den dyk. Heist et e vrêe brêed strange.
Ip d'n dyk zyn sedert de joarn tsjeventig bykan al d'oude uuzn (vele Belle Epoque me bel-étage) ofgebrookn en vervangn deur appartementn.
An den dyk van Zêebrugge ist er vrêe vele zand by malkoar gewoaid. Zovele zelfs dat er e spontoane dunevormink is gekommn. 't Is sedert kort nateurreservoat.
## Beziensweirdigheedn
:*Kyk noa [[Bouwkundig erfgoed in Heist]]*

Ofbeeldienge:Heist Vuurtoren R01.jpg|Oude viertorre
Ofbeeldienge:Heist Oorlogsmonument R01.jpg|Oorlogsmonument


## Evenementn
*Carnaval wordt in Heist styf gevierd. De zundag vo de vast'n trekt de carnavalstoet deur de stroat'n, de moandag is 't "Sprotjesdag" en wordt er gedanst ip 't *bal van de [[Zeemarminne]]* en ip vast'noavond (diesendag) wordt er nog carnaval gevierd in de stroat'n van Heist en surtout in de cafés.
*'t Kneistival in juli, een rockfestival in open lucht
Betty

**Betty Owczarek** of kortweg **Betty** (22 meie 1976, Iengelmunstr) is e Belgische mediafigure. Ze werd bekend deur eur deelnoame an Big Brother en probeerde loater als zangeresse succes te krygen.

Betty begoste eur carrière als pronte bêenouwersvrouwe in Iengelmunstre. Ze probeerde eut eur meute te ountsnappn deure mee te doen an Big Brother. Ze wos de mêest ipgemerkte dêelneemster an de êeste Vlamschen Big Brother, en programma ip Kanaal 2 in 2000 woarin dat minsn en poar moanden moetn soamenleevn ounder het constante ôge van de camera. Betty, een tot ton ounbekend persôontje, werd vôorol ipgemerkt voer eur dubbelzinnige erotisch-getinte ipmerkiengn. Een vôorbeeld doavan was *piekern*, wa da voo zelfbevredigen stound. Een ander kenmerk wos eur voor sommigen irritante lach, die deur sommigen als gehinnik werd beschouwd. Loater ei ze beweird dat eur semi-naief gedoe een bewuste strategie wos.

## Voddere carrière
* Achter Big Brother ei ze getracht een zangcarrière uut te bouwn ounder de noame Biba Binoche - moa zounder vele succes. Z'eit oek in de Playboy gestoan. 
* In Iengelmunstr eit ze nog de café het Lijsternest (een uus van plezier) overgepakt en der ne serieuse noame ip geplakt: "Betty's Place". 
* Z'is ôok geschêedn van eur nen êesten vint, de bêenouwer Marc, z'es ertrouwd en weunt nu in Lier. 
* In 2006 smeet Betty eur in de polletiek: ze krêeg in Lier e verkiesboare plekke op de LierMM scheurlyste va de liberoaln voe de gemêenteroadsverkiezingn. Z'oat 228 stemmen, moa de party zelve koste gêen ênen zetel an 'n oak sloan.
Evy Gruyaert

thumb|Evy Gruyaert in 2006
**Evy Gruyaert** (Mullebeke, 11 ogustus 1979) es e Belgische radio- en tv-presentatrice.

## Carrière
Evy Gruyaert es ofgestudeerd in Kortryk in de ipleiding *Zoakelik vertoaln en tolkn*. Z'es eur nationoale mediacarrière begonn by de radio, noamelik Radio Donna, moa z'es vanaf 2001 vôorol bekend gekoomn als tv-ostesse ip TV1 (loater één). Doaneffers presenteert ze nog in andere programma's lik Aan Tafel, Ticket, Vloandern Vakantieland. In januoari 2007 es ze begonn lik presentatrice va De Rode Loper.

## Varia
Evy eit ôok et programma gepresenteerd om Vloandern an et sportn te krygn. Ironisch genoeg eit z'eur doarmee gekwetst, woarmee da ze de stellinge 'sport es gezound' serieus oundergroafdige. Ip de Memorial Ivo Van Damme 2006 ei ze de 100 meiter vo personaliteitn gewonn, een evenement vo 't goede doel.

## Externe koppeliengn
*Officieeln website
*Evy Gruyaert presenteert in 't West-Vlams
Henri d'Udekem d'Acoz

**Henri d'Udekem d'Acoz** (27 november 1933, Proovn) is 'n oudstn zeune va Charles Joseph Marie Ghislain d'Udekem d'Acoz en ze twidde vrouwe Suzanne van Outryve d'Ydewalle. En is ebôorn op 't doming 't Couthof. En is etrouwd mi weeuwe Marie - Madeleine Kervyn d'Oud Mooreghem, achter datn styf lange oen joenkeid ewist is.

Henri d'Udekem d'Acoz is avocoat van opleidieng. En is burgemêester ewist va Poperienge voe de (CD&V): doa noemn ze nem nog ossan respectvol "Menêer Henri". En is oek ex-vôorzitter van de provinsjeroad va West-Vloandern en Vlams vôorzitter van de Raad van de Adel. Vanof 1 januari 2000 istn lid van de Commissje toet behêer van 't Koninklijk Gesticht van Mesen. En is doanoast oek ol styf lange vôorzitter van 't landbouwcomité in Poperienge.

Sedert 15 februoari 1966 meugtn 'n oadelikkn titel van Barong droagn. Sedert 1999 is 'n oek Graaf.

In april van 2005 is d'Udekem d'Acoz verôordêeld deur 't Of van Beroep in Gent toet e boete va byka 4000 euro. En a nem schuldig emakt an belangnvermiengieng. En ad in 1999 (toen datn nog burgemêester wos va Poperienge) e weuning onbeweunboar verkloard die ze broere Patrick juste ekocht adde voe ze dochter Hélène. 'n Ênigstn reedn van de onbeweunboarverkloarieng wos 't feit da Henri niet wilde dat ze broere Patrick zo dichte by nem een vaste plekke adde, ôordêelde 't Of.
Charles Van Depoele

thumb|right|Charles Van Depoele
**Charles Joseph Van Depoele** (Lichtervelde, 27 april 1846 - Lynn - Amerika, 18 moarte 1892) is den uutvinder van de trolley.

Charles Van Depoele is e vergeetn uutvinder. En is gebôorn in Lichtervelde, moar e veruusde in 1869 na Amerika. E verkocht doar êerst meubels voe kerkn. Dat marcheerde goed, en mè da geld kuste Van Depoele nem bezigoudn mè wuk da nem echt interesseerde: eletriek. In 1883 nam 'n e patent op een eletrieke spôorlyne. In 1890 nam Van Depoele e patent op de 'trolley' (elektrieken tram).
Madonna

* Nen andere noame vo Maria
* E zangeresse, zie: Madonna (zangeresse)
* Ne wyk in Langemark, zie: Madône
Sociaal-Liberale Partij

thumb|right|Logo van Spirit
**Sociaal-Liberale Partij** (ofgekort *SLP*) wos e Vlamsche lienks-liberoale polletieke party, actief toet 't ende van 2009. De party noemde *Spirit* toet de 19stn april 2008. Da stound voe "Sociaal Progressief Internationaal Regionalistisch Integraal-democratisch en Toekomstgericht".

## Geschiedenisse
De party es ountstoan uut de ter ziele gegoane Volksunie en de politieke bewegienge ID21. Als gevolg van de gestoage achteruutgang van de Volksunie ip 't ende van de êenentwintigste êeuwe, wos er veel onênigheid gesloopn in de party. Der woaren twêe strômiengn: een nationoal-conservatieve (ounder leidienge van Geert Bourgeois en een links-liberoale (ounder invloed van Bert Anciaux en Geert Lambert). De standpuntn laagn te verre uut elkoar en nen split wos ounvermydelik: ip 13 oktober 2001 werd beslist om uut mekoar te goan. Spirit wos een groeperienge van de vôrige links-liberoale fractie binnen de party. Onder andre om probleemn me de kiesdrempel te vermydn, ein ze een kartel angegoan mè en lienkse party: de SP.a.

Ip 't ende van 2009 zyn SLP en Groen! gefusioneerd ounder de noame Groen!.

## Verkooznn
Olhoewel ze een klêne party woarn, han ze deur under strategische alliantie toch veel verkooznn:
* *Regeringsleedn*
** Bert Anciaux (Vlams minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel)
** Els Van Weert (Federoal stoatssecretoaris voo Duurzoame Ontwikkelinge en Socioale Economie)

* *Leedn van het Vlams Parlement*
** Jos Bex
** Bart Caron
** Dirk De Cock
** Herman Lauwers
** Jan Roegiers
** Joris Vandenbroucke

* *Leedn van het Brussels Parlement*
** Fouad Ahidar
** Marie-Paule Quix

* *Leedn van de Senoat*
** Fauzaya Talhaoui
** Lionel Vandenberghe

* ''Leedn van de Koamer van Volksvertegenwoordigers
** Stijn Bex
** Geert Lambert
** Walter Muls
** Koen T'Sijen
** Annemie Roppe
** Annelies Storms
Madône

De **Madône** (Nederlands: *Madonna*) is e dorptje in Langemark. Ze telt à peu près 1250 inweuners.

De Madône wos ossan ol e klêen dorptje op zyn eigen, moar e bètje achteresteld. Moa mè subsidies van ounder andere Europa, e ze recentelik de dorpskern hêlegans kunn vernieuwn. 

## Attraksjes
* In de Madône ku je de "Route van de Seizoensarbeider" volgn. Vele inweuners van de Madône gingn overtyd na 't Fraasje goa werkn up 't stik.
* Op 19 augustus 2006 wos er in de Madône een uptocht va moa liefst 45 reuzn uut binn- e buutnland. De platselike reuze (Celten de Trimard) wos dien dag 10 joar getrouwd mè de reuzinne Josephine La Peulme uut Koudekerke in Vrankryk.

## Externe koppelienge
*Mêer info over de sezoenarbieders
0 (getal)

thumb|<center>Numero nul

**Nul** is een getal dat vô êen komt. 
Veel minsn weetn 't nie, moa nul es e redelik recent getal. 't Es moa vanaf de 10de êeuw da ze "0" als getal gebruukn. Dankzy de Arabiern is 't toet by nuus gerakt. 
Nuus wôord "cyfer" komt van 't Arabische "sifr", wuk da "nul" wil zeggn.

Nul eet de curieusegeid dat je der niet meugt deure dêeln, want ge kunt etwuk nie in 0 stiksjes doen. Wok vermenigvuldign mê nul is e twa roars, ge komt alsan were nul ut ton.
Zêebrugge

thumb|right|230px|De kerke van Zêebrugge
**Zêebrugge** (Nederlands: *Zeebrugge*) is 'n dêel van Lissewege, dêelgemêente van Brugge. 

## De gemêente
In 1965 teldege Zêebrugge 4.750 inweuners.

Zêebrugge is van in 't begun e vissersoavn gewist en is vandoage de grotstn van België. In de joarn tsjeventig is Zêebrugge enorm uutgebreid. 't Is nu de twêede grotste en modèrnst' oavn van België.
## Beziensweirdigheedn
:*Kyk noa [[Bouwkundig erfgoed in Zeêbrugge]]*

## De zêeoavn
[thumb|left|250px|[Brugge en 't haavngebied van Brugge-Zeebrugge (in 't roaze)]]
Zêebrugge eit e schôon strange moar is voral e grôte zêeoavn. In 1878 ountwierp ingenieur barong De Maere van Aertrijke e plan vor e kanoal dat Brugge me de zêe moste verbiendn. 
In 1895 anveirdege 't parlement da plan. In 1896 begostn de werkn die deurdegen toet in 1907. D'r wierd e binnenoavn angeleid in Brugge, e kanoal van 11 kilometers lank, 70 meters brêed, en 8 meters diepe. D'r is ton ôok 'n oavndam angeleid van 2,487 kilometers lank en 50 meters brêed. De sluze in Zêebrugge was 256 meters lank, 20 meters brêed en 9 meters diepe.
Binst de twêede Weireldoorloge is den oavn verwoest. Achter den ôorloge en ze d'oavn ton were eripgebouwd en verder vergrodderd, woamee dat 't nu de modernste en twidde grotste oavn van België is en één van de modernste van Europa.
thumb|800px|Zicht van den ôosteliken dam van de haavn van Zêebrugge, gezien van 't strang van Heist.


## De kooksfabrieke
Van round 't joar 1900 êt Cockerill (loater Cockerill-Sambre) een kooksfabrieke g'hêt in Zêebrugge met de bedoelienge  van kooln van British Coal te verwerkn en de kooks deure te verkoopn an de fabriekn in 't Ruhrgebied. d' Oudste 50 kooksovens die d' er toet an 2004 gestoan hen woarn in 1928 gebouwd en hen gewerkt toet in 1958. In 1956 and 1959 zyn d' er twê nieuwe batteryn mè moderne (25 OTTO en 35 CGCF) ovens gebouwd. Die hen nog gewerkt toet in 1996, woarachter dat de Vlamsche Gemêenschap de fabrieke "geërfd" hèt. Oundanks protestn dat de fabrieke moest bewoard wordn as een industriêel patrimonium, is de beslissienge genoomn voa de fabrieke te sloopn. 't Sloopwerk hèt in 2004 begost en is in 2005 voltôoid.

De vestigienge was bekend as "Carcoke (Afdeling Zeebrugge)" moa voa de mensn van Zêebrugge was 't geweun de kooksfabrieke. Tope met de glasfabrieke van Glaverbel was de kooksfabrieke den ênigste grôote industriêle werkgever voardat de moderne haavn was uutgebouwd.

## Externe koppelienge
*Carcoke Zeebrugge
*Urban exploring
*Abandoned places
Kortryks

Dit is een aanzet om de spelling van het Kortrijks (of algemener Zuid-Oost West-Vlaams) vast te leggen met nadruk op de relatie/verschillen met het Standaard Vlaams (SV).

Kortrijks (West-Vlams: *Kortryks*) wordt gesproken in de grote regio rond Kortrijk, dus in de gemeenten Kortrijk, Kuurne, Wevelgem, Lendelee, Oarelbeke. Als je regiospecifieke pagina's schrijft, duid je dit bovenaan aan met de template . Voor het wel heel speciale oud centraal-Kortryks is er een sectie in Kortryk. 

Het Kortrijks spreidt zich verder uit tot in Moorslede, Izegem en Tielt waar de overgang naar het Iepers en Brugs begint hoorbaar te worden. Ten Oosten van Kortryk en Oarelbeke, namelijk in Zwevegem en Deerlijk is er een heel scherpe klank verschuiving die eindigt in het wel heel specifieke Waregems. Verder zitten wij in het weer andere Oost-Vlaams.

Dit is slechts een eerste onvolledig voorstel: aanvullingen zijn welkom, discussies voer je best op de .

## Hoofdregel
Waar mogelijk, volg het SV.

## Specifieke regels

### i
In Zuid West-Vlaanderen worden korte ie-klanken i uitgesproken:
 ZOWV: Mijn overleg => min overleg, volglijst=> volglyste, mensen => minsn

### AN-ui/ij
De ui/ij wordt uitgesproken als een korte eu (ö):
 ZOWV: Min weuf bleuft nie beuten moar in eur euzeke; ze goat de computer gebreuk'n met de meuze 

### AN-sch
De AN-sch wordt quasi algemeen uitgesproken als sk. Dit is het meest opvallende en hoorbare verschil met de andere West-Vlaamse regio's.
 ZOWV: verskil, geskiedenisse, skole
 ZOWV: Die skôone gastn droagn lêlyke skoen.	(Die knappe gasten dragen lelijke schoenen.)
 ZOWV: Ge moe gie nie teegn myn skeenn skippn!	(Jij hoeft niet tegen mijn scheenbenen te schoppen!)

### AN-oo
de AN-oo wordt als "wo(a)" (oeë) uitgesproken. We hebben hier de keuze uit twee alternatieven:
* het SV compromis volgen
* schrijven als wo(a)

 ZOWV: ôok, grôot, vôo
 ZOWV: De môordenoare es uutendelik ter dôod verôordêeld.

 ZOWV: wok, grwot, vwo	(ook, groot, voor)
 ZOWV: De mwordeneire es uuteindelik ter dwood verwoordièld.

### AN-ee
Om de nadruk te leggen op de i-klank in de AN-ee, kunnnen we kiezen voor he alternatief iè

 ZOWV: gerièd (gereed), wiè (weide), zièver (zever), mièr (meer), ièlegansn (helemaal) 
 ZOWV: Den ièste kiè est vriè de moeite.

### Andere regels? vul maar aan

AN: woorden eindigend op -d, nd, st

" 'K Goa me min'n oe en min'n oen noa de pos "
( Ik ga met mijn hoed en mijn hond naar de post )

" woarei " (waarheid)
" an " (hand)
" lan " (land in de betekenis van veld of akker, maar ook wordt vaak "Ollan" (Holland) of "Iengelan" (Engeland) gezegd
Website

Een **website** es een groep van bloaden ip 't internet. Het komt dikwils overêen me en organisatie of entiteit, byvôorbeeld de stad Kortryk eit nen website http://www.kortrijk.be. 

't Adres van een website es dikwyls ip de volgende maniere ipgebouwd: 
* de **http://** (**hy**per**t**ext **t**ransfer **p**rotocol) vôor 't adres duudt ip het internetprotocol, een set van ofsproakn om webbloadn te toogn;
* de *www* stoat voo *World Wide Web*, et wereldwyde netwerk;
* ip de middelste plekken stoat de noame van d'organisoatie;
* ip de latste nen *identifier*, voo België es da **be**, en andere landn ein een extensie specifiek voo ulder land.

De Amerikoanse websites ein een andere noamgevienge, gebaseerd ip udder eigenschap: voorbeeld **.edu** voo educationele websites, **.com** voo commerciele websites, ... 
Websites weirden getôogd in zogezeide browsers. Ge zit deze pagina in êen an 't bekykn.
Coureur

E **coureur** es etwien die meidoet a de vélokoers. 

## Categorieën
De Koninklijke Belgische Wielerbound dêelt de coureurs volgens nunder leeftyd in in categorieën.
* Miniemn (8-11 joar)
* Aspirantn (12-14 joar)
* Nieuweliengn (15-16 joar)
* Juniors (17-18 joar)
* Miender da 23 (19-22 joar)
* Elite (+23 joar): e coureur die dêel utmakt van e UCI ProTeam
* Amateurs (19-39 jaar)
* Masters (A: 30-39 joar - B: 40-49 joar - C: 50 joar en oeder). 

Coureurs die by de Elite ryen, kunn da doen mi of zounder contract. 

A j' 30 zyt e gin prof, ku j' dus kiezn: oftwel bluuf je by d'amateurs, ofwel stap j'over na de Masters.
Woatou

**Woatou** (Nederlands: *Watou*) is e dêelgemêente va Poperienge en ze legt pal an de Schreve.
## Attraksjes
De gemêente is surtout ekend voe neur 2 brouwers (Van Eecke en St.-Bernardus) en de gedichtn in 'n zomer. Dat poëziefestival in de zomer is een initiatief va Gwij Mandelinck, zevve e dichter. 't Is e miengelienge tusschen gedichtn e beeldn. 't Komn ieder joar gemakkelik 20.000 menschen op of.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Woatou]]*
;Sint-Bavokerke
De Sint-Bavokerke was ôorsprounkelik e Romoansche kerke, die ebouwd is tusschn 1150 en 1200. De basis van de torre en 't gedêelte in bakstêen van de middnbeuke zyn bewoard ebleevn.

In de 16e êeuwe is de kerke verbouwd ewist noar e hallekerke in gotische styl.

In de kerke zyn de proalgroavn te zien van Karel van Ydeghem († 1630), êestn groaf van Woatou mè zyn vrouwe Maria van Cortewyle en van de mysticus Karel Grimminck.

De kerke is sedert 1939 e beschermd monument.

Ofbeeldienge:Watou - Sint-Bavokerk 2.jpg|Sint-Bavokerke
Ofbeeldienge:Kerkwatou 22-09-2008 12-08-40.JPG|Interieur van de kerke
Ofbeeldienge:Kerkwatou 22-09-2008 12-10-31.JPG|Gisants in witmarmer van Karel van Ydeghem en Maria van Cortewyle


[thumb|<center>[Ommelbier]]
## Uutsproake va Woatou
Wuk dat er ambetant is, is da ze in 't schôon Vlams ossan Waa-toé zeggn (me de klemtône op de twidde lettergrepe). Dat is verkêerd: 't is op d'êeste lettergrepe.

## Aar prochies
*Abêle
*Sient-Jan-ter-Biezn

## Ook nog
*Ommelbier

## Externe koppelienge
* Officieeln website van Woatou
* Kunstenfestival
Lengtegroad

miniatuur|300px|De lengte- en breedtegroadn ip e koarte van d' Eirde.

miniatuur|300px|De lengtegroadn lôopn rechte, divergeernd vanof de nôordpool.

De **lengtegroad** es soamen met de **[[brêedtegroad]]** een geogroafische posisieandudinge in bolcoördinoatn. Ie wordt utgedrukt in bolcoordinoatn als volgt:
* Bepoal een vlak deur de Nôordpool, Zudpool en Greenwich in Ingeland.
* Bepoal een twêede vlak, ipnieuw deur de twêe pool'n en deur het punt woarvan daje de lengtegroad wil weetn. 
* Den oek tussn die twêe vlakk'n es de lengtegroad, positief oje ten Ôostn van Greenwich zit, en negatief oje ten Westn zit. In absolute woarde kant de Lengtegroad nie mêer dan 180° zin.

Nie gelyk de by breedtegroadn, èn de lengtegroadn gèn natuurlyk begunpunt. Dodeure wos't de mode van e grôotn of belangrykn stad te pakkn ols begunpunt. Ol noargelang de plekke èd 't onderandere El Hierro, Rôme, Koopnoagn, Jerusalem, Sin Petersburg, Pisa, Parys, Philadelphia, en Washington gewèst.
De keuze voo Greenwich es dus volledig arbitrair, en tôont an da Ingeland et tôonangevende land wos ip't moment dan de coordinoatn ingevoerd zin. In 1884, èd de Internationole Meridioann Conferense de Greenwich meridioan ols nulmeridioan uutgeroopn.

### Notoatie
Lengtegroadn wyrdn genoteerd in ols 't oantal groadn verscil me Greenwich. Dus Kortryk ligt byvôorbeeld ip drie groadn, zestien minuutn Ôosterlèngte of 03°16′0″O of 3,266667.

### Belgischn standoardtyd
Omwille van de tringrôosters vô de trings die sedert 2 mei 1835 deur Belgie reedn, wos't er nôod an e standoardtyd. Doarom wyrdt er ip 22 februoari 1836 e KB gepubliceerd dat den anleg van meridioanlynn regelde. Dedee wyrdn gebruukt vô de zunnetyd te bepoaln en an d'and doarvan t' achteroaln van den lokoaln tyd van Brussel en dus den universeeln tyd van Belgie.

In Westvloandern ligt er ip de markt van Brugge e meridioan van bronzn noagels uut 1997 ip de grond. Doarip volt ton 's noens de scouwe van e koopern bol uut 1480 da vanboovn ip 't dak van Huus Bouchoute stoat.
miniatuur|links|<center>Huus Bouchoute ip de markt van Brugge
Brêedtegroad

thumb|300px|De lengte- en breedte groadn ip e koarte van d' Eirde.

[thumb|300px|De lengtegroadn lôopn rechte, divergeernd vanof de [nôordpool.]]

De **brêedtegroad** es soamen met de lengtegroad een geogroafische posisieandudinge in bolcoördinoatn. Ie weird ip de volgende manier berekend:
* Pak et vlak van de evenoare
* Trekt een lyne deur uw punt en het middelpunt van de eirde
* Den oek tussn die lyne en het vlak es de brêedtegroad

Dienen oek kan maximum 90° bedroag'n. Lengtegroad en brêedtegroad zyn dus nie ip dezelfde maniere gedefinieerd. Ten nôord'n van de evenoare spreekn we van nôorderbrêedte, ten zuud'n van zuderbrêedte.

### Notoatie
Lengtegroadn wyrdn genoteerd ols 't oantol groadn verscil me den evenoar. Dus Kortryk ligt byvôorbeeld ip fiftig groadn, fiftig minuutn Nôorderbrêedte of 50°50′0″N of 50,833333.
Veerle Dejaeghere

thumb|Veerle Dejaeghere
**Veerle Dejaeghere** (°Yzegem, 1 ogustus 1973, weunt nu in Ardôoie) is e loopster. Neurn ofstand wos de 1500 meters, moa ze lopt nu ôok steeple.

Veerle Dejaeghere lopt in de winter surtoe in de cross (veldloopn). Z’et in ’t hêle ol vuuf kêers de Cross Cup ewon, e klassement voe de mêest regelmoatigste loopster. 

In 2000 brak Veerle ’t Bels record op de 1500 meters dat ol zeventien joar op noame va Betty Vansteenbroek stoeg. Ze muchte da joar oek meidoen an de Olympische Speeln. In 2001 kwam ze prof. Ze krêeg e contract va BLOSO. Eind 2004 krêeg ze e contract va Atletiek Vloandern. Moar in 2005 zegnde ze neur contract op, e toen moest ze were neur vôrig beroep uutoefen: ounderwyzeresse. In oktober 2006 es 't er beslist gewist dat ze were een contract kreeg va BLOSO, zodoanig da ze eur weer professioneel kan vôorbereidn.

Va 2000 toet 2005 wos ze vele gekwetst. Neur resultoatn woarn oek ni zo fameus. 
Dejaeghere ed toen in 2005 overgestapt na de 5000 meters, moa da wos gèn succes. In 2006 veranderde ze were. Nu lopt ze de 3000 meters steeple. Op d’Europese kampioenschappn 2006 in Göteborg oalde ze op de 3000 meters steeple e schône vuufde plekke. 
Op de Weireldkampioenschappen 2007 in Osaka lopt ze de finale. Z'et neur in de reeksn oek kunn platsen voe d'Olympische Speeln in Peking.

## Belgsche records
* 1500m: 4'05"05 Rome 2003
* 2000m: 5'42"15 Heusden 2002
* 3000m: 8'49"31 Helsinki 2000
* 3000m binn’: 8'51"96 Gent 2000
* 3000m steeple: 9'32"69 Heusden-Zolder 2006
* 2myl: 9'49"93 ip de Memorial Van Damme 2007

## Externe koppelienge
*Blog van Veerle Dejaeghere
Internet

[thumb|Vôorstellienge van minder dan 0.0001% van 't [World Wide Web|WWW: enigte sites die me hyperlinks me mekoar verbondn zyn]]
[thumb|'t Originele logo van 't World Wide Web, ontworpn deur [Robert Cailliau.]]

't **Internet** is e weireldwyde communicoatie-infrastructuur dat het meuglik makt voor computers met mekoar te loatn klappn.

An de boasis ligt 't Amerikoans leger dat den Internet Protocol (IP) ipgeleid eit an al eur leveranciers. Diene protocol loat toe om twêe computers die ip 't zelfde netwerk angesloten zyn me mekoar te loatn klappn en klêne berichtjes uut te wisseln ip een betrouwboare maniere. 

't Principe van IP es dat den ontvangendn computer, oat ie 't bericht goe verstoan eit, dat'ie antwoordt voe te zeggn da 't oal in ordre es en dat'ie grêed is om 't volgende bericht t'ontvangn. Oat er veel stôrienge ip de lyne zit en den ontvanger verstoat het niet, ton zwygt ie lik vermôord. Oat de zender gêen bericht krygt binn ne bepoaldn tyd, weet ie dat'er wa mis es en probeert ie nog un poar kêern teut da't 'n andern leevn makt en 't in ordre es. Oat'ie te vele moe probeern weet ie dat de lyne of de computer oan den anderen kant nie goe zyn en probeert ie de protocol were ip te starten van 't begun.

Den ôofdregle is da iedre computer in principe een uniek IP-adres eit.

Moar 't es nie omdat twêe computers me mekoar keun klappn dat de verschillende programma's ip de computers me mekoar keunn babblen. Om dadde toe te loatn eit 't Amerikoans leger oak de protocol-couche TCP (Transfer Control Protocol) ipgeleid.

Met dienen TCP keunn programma's grôte berichten zenden noar of leustren an zôgezeide pôorten. TCP zorgt er vôren dat ol de gegeevns die in klêne bitjes verzonden zyn over IP, were tôpe geplakt wirdn en garandeert dat de ontvangen bôodschap identiek is met het gezondn bericht (risiduele kanse ip fouten is 1 vêertiene plekken achter de komma, styf klêne dus).

Met dienen TCP/IP woaren ze vertrokkn om gespecialiseerde programma's te loatn tôpewirken: simple tekste-mails (SMTP), transfer van bestanden (ftp - File Transfer Protocol) en Telnet (simplen terminal ip afstand) woaren de mêest populaire.

In 1989 zoatn de mannen van den weetnschappelikke weireld in CERN (Centre de Recherche Nucléaire) in Genève te broedn ip 'n systeim da moeste toeloatn om gegevens eut te wisslen en te bekyken, onafhankelik van 't programma of de computer dat die gegevens gemoakt oat. Da was belangryk omdat die gasten met weetnschappers van over hêel de weireld tôpe werken.

Doarom stelden Robert Cailliau eut Tongeren en Tim Berners-Lee eut Londen den HTTP-protocol (Hyper Text Transfer Protocol) vôorn die begoste te droaien in 1990. En da was 't begun van 't WWW: World Wide Web.
 
In 1993 ontstonden d'êeste browsers en ton gieng 't styf zêre. Omzeggens iedrêen, lik gy nu, zit nu hêle doagen ip browsers en consorten te kykn en gegevens eut te wisseln.
Renaat Landuyt

right|thumb|Renaat Landuyt.
**Renaat Landuyt** (Yper, 28 januoari 1959) es ne West-Vlamsen polletieker van de sp.a. Je studeerde rechtn en filosofie an de Katholieke Universiteit van Leuven.

In 1999 stapte ie in de Vlamse regerienge woar dat ie verantwôordelik was voo weirkgelegeneid en toerisme. 

Achter de Europeesche en Vlamse verkieziengn van 2004 is 't ie overgegoan noo de federoale regerienge, woadat ie verantwoordelik was voo mobiliteit en de Nôordzêe. Je beheerde in die oedoanigheid het gevoelig dossier van de nachtvluchtn.

Tôpe me d'andre toppolletiekers ut de Westoek, Johan Vande Lanotte en Yves Leterme, istn e gast die nie vele zegt, vele doet en d'ander verstoat me'n olf wôord.

Vanof begun 2008 is Renaat Landuyt were avocoat by de balie van Brugge en lid van de commissie vo justitie van de Koamer van volksvertegenwoordigers.

By de gemêenteroadsverkieziengn in 2012 trok Landuyt de sp.a-lyste in Brugge. Vanof 1 januoari 2013 wordt ie de nieuwe burgemeêster van Brugge.

## Polletieke carrière
*Volksvertegenwoordiger in de Koamer (1991-1999)
*Gemêenteroadslid in Brugge (1995-2003)
*Minister in Vloandern (1999-2004)
*Minister in België (2004-2007)
*Volksvertegenwoordiger in de Koamer (2007-2014)
*Burgemeêster van Brugge (2013- )
N-VA

thumb|udder logo
De **Nieuw-Vlaamse Alliantie**, ofgekort **N-VA**, es e Vlamsche polletieke party. Z'ès van Vlams-nationalistische strekkinge. Z'ès pas ountstoan in 2001, achter de splitsinge van de Volksunie tussen de nationoalistische en links-liberoale (Spirit) strekkingn die bestoundn in die party. Êen van zyn mêest gekende leedn es de ex-partyvôorzitter Geert Bourgeois. Achter de federoale verkieziengn van 13 juni 2010 is den N-VA de grotste partye van Vloandern gekommn.

## Kartel
De N-VA was een klêne party, die deur de nieuwe wet ip de verkiezingsdrempel, gedwoengn was om een alliantie an te goane met een andere party, in ulder geval de CD&V.
* Vô de gemêenteverkieziengn van 2006 est ondudelik oevele stemmn N-VA oalt: de schattiengen zyn van drie tot zes %, ounder den kiesdrempel dus en N-VA eit er olle belang by in en kartel te bluuvn.
* Ip 30/11/2006 zeggn Jean-Marie Dedecker, butengesmeten by de VLD, en N-VA vôorzitter Bart De Wever, preus lik vêertig, da Dedecker noa de N-VA overstapt.
* De CD&V koppen pikkn 't nie da Jean-Marie Dedecker, in ulder ôgen nen dounkerblauwen blagoai, tôpe me ulder ip ulder lyste goa stoan en zegt et kartel op (volgens sommige polletieke woarnemers et 't ACV ier e grôte rolle in espeeld en est ne stryd tussen 't lienkse en rechtse kamp in de CD&V). Grôte consternoatie; sommigste N-VA leedn sloan de deure toe en in vele gemêentecoalisies me't CD&V est'er boel.
* Op 9/12/2006 trekt de N-VA ze steirt in: Dedecker goa nie op e lyste stoan, en goat dus weg van de party. 't Kartel is in principe ered en Bart De Wever gift de kwakkel van zyn leven toe.
## Vôorzitters

## Polletieke mandoatn
### Europees niveau
In 't Europees parlement makt den N-VA dêel uut van de fractie Europeesche Conservatievn en Hervormers. N-VA het drie Europarlementsleedn:
* Assita Kanko
* Kris Van Dijck
* Johan Van Overtveldt

### Federoal niveau

### Vlams niveau

### Brussels niveau

## Externe koppelienge
* Website N-VA
Groen!

miniatuur|Logo van Groen
**Groen** is e Belgische polletieke partie die surtout opkomt voe 't milieu. Z'is links van gedachtngoed.

De partie noemde toet 15 november 2003 'Agalev'. Doarachter is de noame veranderd in 'Groen!' en begun 2012 is 't uutroeptêekn weggeloatn. Sinds ende 2024 is Bart Dhondt de vôorzitter, moa j'hè zyn ountslag gegeevn en je wordt in moarte 2026 ipgevolgd.

## Geschiedenisse
Agalev (Anders Gaan Leven) is opgericht in 1981, en wos geïnspireerd deur de groene bewegienge va poater Luc Versteylen. Groen! es ipgericht noa de voo Agalev desastreus verlôopn senoats- en parlementsverkieziengn va mei 2003, toen da Agalev ne serieuzen djok kreeg en moa 2.5% van de stemmn be'oalde, al eur parlementsleedn verlôor en eur dotatie kwytspeelde. Daornoa es, ounder impuls van Vera Dua als vôorzitter, gekoozn voo vernieuwienge, wa leiddige tot de nieuwe noame. In de latste verkieziengn van 2004 ein ze weer mêer stemmn be'oald, noamelik 7.6% in Vloandern.

Lik vele partyen kosten ze nie rap genoeg vernieuwen en de federoale verkieziengn van  2007 woaren gespann.
## Vôorzitters
Agalev, lik dat de partye noemde tout 2003, kende gin echte partyvôorzitter. 't Doageliks besteur lag by de secretoaris(sn) en de fractieleiders in de parlementn.

## Polletieke mandoatn
### Europees niveau
In 't Europees parlement makt Groen dêel uut van de fractie De Groene/Vrye Europeesche Alliansje. Z' hèn êen Europarlementslid:
* Sara Matthieu
### Federoal niveau

### Vlams niveau

### Brussels niveau

### Geweezn ministers
*Mieke Vogels
*Vera Dua
*Adelheid Byttebier
*Ludo Sannen
*Jef Tavernier

## Externe koppelienge
* Officieeln website van de partie