open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
29 meie

**29 meie** is den 149stn dag van 't joar (150stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 216 doagn toet 't ende van 't joar.
## Geboorn
*1819 - Adrien Canelle, Belgische graveur
*1945 - Jean-Pierre Van Rossem
## Gestorvn
* 1492 - Carlo di Cosimo de' Medici
* 1691 - Cornelis Tromp, Hollandsche militair en zeevoarder
* 1980 - Albert Beckaert, West-Vlamsche coureur
1945

1942 - 1943 - 1944 - **1945** - 1946 - 1947 - 1948
't Joar **1945** is 't 45e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
;april
*30 - Adolf Hitler pleegt zelfmôord nadat de geallieerden den Twiddn Weireldôorloge overre addn gewonn'n
;augustus
*6 - D'Amerikoanders smytn 'n atôombomme ip Hiroshima in Japan
;september
*2 - Japan tekent zyn capituloasje, 't officieel ende van 'n Twiddn Weireldôorloge
## Geboorn
;meie
*14 - Yochanan Vollach 
*29 - Jean-Pierre Van Rossem
;juni
*17 - Eddy Merckx
;december
*31 - Mia Doornaert
## Gestorvn
;april
*22 - Käthe Kollwitz
;december
*26 - Gustaaf Roels
1831

1828 - 1829 - 1830 - **1831** - 1832 - 1833 - 1834
't Joar **1831** is 't 31e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
;juli
* 17 - Leopold I zet vo 't êest voet ip Belgische bodem in De Panne, doar achter gotn gon eetn i Veurnn
* 21 - Leopold I legt den êed of als êeste keunink van België
## Geboorn
## Gestorvn
1981

1978 - 1979 - 1980 - **1981** - 1982 - 1983 - 1984
't Joar **1981** is 't 81e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Lancerienge van de Space Shuttle Columbia
;januoari
*1 - Grieknland wordt 't tienste lid van d' Europeesche Gemêenschap.
*20 - Ronald Reagan wordt beëdigd ols 40stn Amerikoansche president.
;moarte
*21 - De Vlamsche coureur Fons De Wolf wint Milaan-San Remo.
*30 - De nieuwn Amerikoansche president Ronald Reagan wordt in Washington D.C. deur de 25-joarige student John Hinckley Jr. omverregeschootn en gerakt zwoargekwetst.
;april
*12 - De Space Shuttle Columbia is den êestn die in e boane round d' eirde vliegt.
;meie
*10 - Frankryk kiest vo den êeste kêe sedert de Twidde Weireldoorloge e socialist vo president: François Mitterrand.
*13 - Anslag ip Paus Johannes Paulus II deur den Turk Mehmet Ali Ağca, die leevnslank krygt. Loater bezoekt de paus hem in zyn celle en gift hem vergiffenisse.
*22 - In Iengeland krygt de môordenoare Peter Sutcliffe, alias *de Yorkshire Ripper*,  leevnslank vo dertien môordn.
;juni
*5 - Dr. Michael Gottlieb beschryft e nieuwe, mysterieuze ziekte: aids.
;juli
*6 - Den Amerikoan John McEnroe volgt de Zweed Björn Borg vo den derde kêe ip ols numero êen ip de weireldranglyste tennis. Achter twêe weekn moet ie 't were ofstoan an de Zweed.
*29 - Prins Charles, prins van Wales, trouwt mè Lady Diana Spencer.
;september
*10 - De Poolsche vakbound Solidariteit eist binst e congres in Gdańsk vrye algemêne verkieziengn, arbeiderszelfstandigheid in de bedryvn en gelykige rechtn vor iederêen. 
*21 - In België biedt de Regerienge-M. Eyskens I zyn ountslag an, deur probleemn in de coalitie. Achter verkieziengn den 8ste november deurt 't nog mêer of vuuf weekn êer da Wilfried Martens de 17stn december zyn vuufde kabinet kan vôornstelln, e coalitie van CVP, PSC, PVV en PRL.
*22 - In Frankryk rydt vo den êeste kêe den TGV (Train à Grande Vitesse), ip da moment de rapste  tring ter weireld.
*27 -  E goeie 1300 Vloamiengn ryen met de villo deur d' omgevienge van Brussel uut protest teegn de verfransienge van 't wettelyk Nederlandstoalig gebied. Die actie krygt de noame *De Gordel* en wordt e joarlykse traditie.
;oktober
*6 - Den Egyptische president Anwar al-Sadat komt an zyn ende by een anslag deur teegnstanders van zyn vredespolletiek met Israël.
## Geboorn
*Ann De Craemer, West-Vlamsche schryfster en letterkundige
;januoari
*14 - Sven Vanthourenhout, West-Vlamsche cyclocrosser
;moarte
*18 - Fabian Cancellara, Zwitsersche coureur
*21 - Mario Danneels, West-Vlamsche schryver en journalist
;meie
*27 - Michael Klukowski, Canadees-Poolsche foetbollist
;ogustus
*23 - Tim Maeyens, West-Vlamsche roeier
## Gestorvn
;februoari
*23 - Albert Dejonghe, West-Vlamsche coureur
;juni
*4 - Ahmed Rami, Egyptischn dichter
1959

1956 - 1957 - 1958 - **[[1959]]** - 1960 - 1961 - 1962
't Joar **1959** is 't 59e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
;januoari
*1 - Fidel Castro zet president Fulgencio Batista af en neemt zo de macht over in Cuba
;juli
*2 - Prins Albert trouwt me de Italiaanse Donna Paola Ruffo di Calabria
;oktober
*29 - Het êeste album van Asterix verschynt
## Geboorn
*Rudy Provoost 
;januoari
*28 -Renaat Landuyt
;februoari
*14 - Bart Herman
*23 - Lucas Van den Eynde
*25 - Lieven Lybeer
;juni
*5 - Wilfried Vandaele
*22 - Pol Van Den Driessche
;september
*11 - Bert Anciaux
;november
*4 - Dirk Demol
*11 - Iep Fourier
;december
*29 - Ann Demeulemeester

## Gestorvn
30 april

**30 april** is den 120stn dag van 't joar (121stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 245 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1905 - Êestn officiëlen interland tussen België en Holland. Achter 90 minuten wos de stand 1-1, moar uutendelik verliest België met 4-1.
* 1980 - De trôonsofstand van keuniginne Juliana van de Nederlandn en d' inhuldigienge van keuniginne Beatrix in de Nieuwe Kerke in Amsterdam goan gepoard mè grôte kroakersrelln.
## Geboorn
* 1245 - Philippe III, keunienk van Vrankryk
* 1310 - Casimir III, keunienk van Pooln
* 1504 - Francesco Primaticcio, Italioansche kunstschilder
* 1662 - Mary Stuart, vrouwe van Willem III van Oranje-Nassau
* 1777 - Carl Gauss, Duutsche wiskundign 
* 1870 - Franz Lehár, Ôostnryks-Hongoarsche compositeur en dirigent
* 1874 - Cyriel Verschaeve, West-Vlamsche paster-schryver en Vlams-nationalist
* 1909 - Juliana, keuniginne van de Nederlandn (1948-1980)
* 1940 - Jeroen Brouwers, Hollandsche schryver
* 1943 - Bobby Vee, Amerikoansche zanger
* 1953 - Luc Leman, West-Vlamsche coureur 
* 1961 - Franky Van der Elst, Vlamsche foetboller
* 1961 - Eric Van Lancker, Vlamsche coureur
* 1964 - Lorenzo Staelens, West-Vlamsche foetboller
* 1968 - Babette van Veen, Hollandsche actrice en zangeresse

## Gestorvn
* 1883 - Édouard Manet (51), Fransche schilder
* 1903 - François Crépin (72), Belgische plantkundign
* 1945 - Eva Braun (33), Duutsche vrouwe van Adolf Hitler
* 1945 - Adolf Hitler (56), dictateur van Nazi-Duutsland
* 1969 - Jef Demuysere (61), West-Vlamsche coureur
* 1989 - Sergio Leone (60), Italioansche regisseur
1961

1958 - 1959 - 1960 - **[[1961]]** - 1962 - 1963 - 1964
't Joar **1961** is 't 61e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|250px|Bouw van de Berlynsche meur in 1961
;januoari
*6 - Stoakiengn en betogiengn teegn de Belgische Eenheidswet van êeste minister Gaston Eyskens loopn faliekant of. Achter 'n discours van de Woalsche syndicalist André Renard wordn 2 manifestantn deur de rykswacht neregeschootn. Begun van e polletieke crisis.
*17 - De Congolese premier Patrice Lumumba wordt vermôord deur anhangers va Mobutu Sese Seko.
*20 - John F. Kennedy wordt president van de Verênigde Stoatn.
;april
*12 - Êeste mens in de ruumte: de Rus Joeri Gagarin

Ofbeeldienge:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg | John F. Kennedy
Ofbeeldienge: Gagarin in Sweden.jpg|Joeri Gagarin

## Muziek
### Populaire muziek
*Paul Anka: *Dance on little girl / Tonight my love tonight / Cinderella*
*Charles Aznavour: *Il faut savoir*
*Gilbert Bécaud: *Et maintenant*
*Ray Charles: *Hit the road Jack*
*Petula Clark: *Romeo*
*Buzz Clifford: *Baby sittin' boogie*
*Fats Domino: *My girl Josephine / Let the four winds blow *
*Connie Francis: *Everybody's somebody's fool*
*Eddie Hodges: *I'm gonna knock on your door* 
*Johnny Hoes: *Och was ik maar*
*John Leyton: *Johnny remember me*
*Los Machucambos: *Pepito*
*Ricky Nelson: *Hello Mary Lou / Travellin' man*
*Ray Peterson: *Corrina Corrina*
*Edith Piaf: *Non je ne regrette rien* 
*Elvis Presley: *Wooden heart (Muss I denn) / Surrender / Are you lonesome tonight / Little sister / It's now or never (O sole mio) / I feel so bad*
*Cliff Richard: *A girl like you / Theme for a dream*
*Neil Sedaka: *Calender girl*
*Del Shannon: *Runaway*
*Helen Shapiro: *You don't know / Walking back to happiness*
*The Allisons: *Are you sure*
*The Blue Diamonds: *Ramona*
*The Cousins: *Kili watch*
*The Drifters: *Save the last dance for me*
*The Everly Brothers: *Temptation / Ebony eyes / Walk right back / Lucille / So sad*
*The Marcels: *Blue moon*
*The Shadows: *Kon-tiki / Apache*
*Johnny Tillotson: *Poetry in motion*
*Bobby Vee: *Rubber ball / Take Good Care of My Baby*
## Geboorn
*Peter Vandermeersch, West-Vlamsche journalist
;januoari
*5 - Ludo Goderis, West-Vlamsche cartoonist-illustrateur
*21 - Jan Desmarets, West-Vlamschn beeldhouwer
;moarte
*26 - Phara de Aguirre, Vlamsche journaliste en tv-presentatrice
;april
*12 - Lisa Gerrard, Australische zangeresse
*17 - Tjako van Schie, Hollandsche muzikant 
*30 - Franky Van der Elst, Vlamsche voetboller
;meie
*17 - Enya, Iersche zangeresse
;juni
*19 - David Castillo i Buïls, Cataloansche schryver en journalist
;juli
*22 - Els Helewaut, West-Vlamsche zangeresse
;ogustus
*4 - Barack Obama, Amerikoansche president
;september
*11 - Sophie de Schaepdrijver, West-Vlamsche historica
;november
*6 - Bruno Huygebaert, Vlamsche journalist
*22 - Myriam Vanlerberghe, West-Vlamsche politica
;december
*7 - Richard Niederbacher, Ôostnryksche voetboller

## Gestorvn
;januoari
*17 - Patrice Lumumba, êeste minister van Congo-Kinshasa
;juli
*31 - Paul Deman, West-Vlamsche coureur
;december
*20 - Karel van Wijnendaele, West-Vlamsche journalist
1936

1933 - 1934 - 1935 - **1936** - 1937 - 1938 - 1939
't Joar **1936** is 't 36e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
;ogustus
*1 - Openienge van d' Olympische Speeln in Berlyn, Duutsland
## Geboorn
;februoari
*19 - Fons Fraeters, Vlamschn toalkundign
;mei
*31 - Nolle Versyp, Vlamschn acteur
;november
*7 - Roger Vangheluwe, ex-bisschop van Brugge
*30 - Eric Elst, Vlamschn astronoom
## Overleedn
*Jules Gadeyne, West-Vlamsche kunstschilder
;januoari
* 18 - Rudyard Kipling, Iengelsche schryver en dichter
;februoari
*27 - Ivan Pavlov, Russische fysioloog
;ogustus
*19 - Federico García Lorca, Spoanschn dichter en tonêelschryver
21 juli

**21 juli** is den 202dn dag van 't joar (203dn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 163 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1831 - Leopold I legt den êed of als êeste keunink van België
* 1969 - Armstrong zet als êeste mins voet ip de moane
* 1974 - Eddy Merckx wint den Tour de France

## Geboorn
* 1414 - Paus Sixtus IV
* 1904 - Jean-Marie Gantois
* 1964 - Claude Verspaille

## Gestorvn
* 1796 - Robert Burns
* 1969 - Jules Vanhevel
1964

1961 - 1962 - 1963 - **1964** - 1965 - 1966 - 1967
't Joar **1964** is 't 64e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
;juni
*12 - De Zuud-Afrikoanschn activist en Afrikoans Nationaal Congresleider Nelson Mandela wordt verôordêeld tout e leevnslange straffe in 't gevang vo zyn commentoar ip 't apartheidsregime van de Zuud-Afrikoansche regerienge. Je wordt verbann noa Robbneiland.
;oktober
*10 - Openienge van d' Olympische Speeln in Tokio.

## Muziek
Populaire liedjes:
*Animals: *House of the Rising Sun*
*Louis Armstrong: *Hello Dolly*
*Beach Boys: *I Get Around*
*The Beatles: *I Want To Hold Your Hand* - *She Loves You* - *A Hard Day's Night* - *Love Me Do* - *Please Please Me* - *Twist And Shout* - *Can't Buy Me Love* - *Do You Want To Know A Secret* - *I Saw Her Standing There*
*Drifters: *Under the Boardwalk*
*Dave Clark Five: *Glad All Over* - *Bits and Pieces*
*Four Tops: *Baby I Need Your Loving*
*Gerry and The Pacemakers: *Don't Let the Sun Catch You Crying* - *How Do You Do It? *
*Honeycombs: *Have I The Right*
*Kinks: *You Really Got Me*
*Billy J. Kramer and The Dakotas: *Little Children* - *Bad To Me*
*Manfred Mann: *Do Wah Diddy Diddy* 
*Dean Martin: *Everybody Loves Somebody* - *The Door Is Still Open (To My Heart)*
*Millie Small: *My Boy Lollipop*
*Roy Orbison: *Oh, Pretty Woman* - *It's Over*
*Peter and Gordon: *A World Without Love*
*Gene Pitney: *It Hurts to Be In Love*
*Searchers: *Don't Throw Your Love Away* - *Needles and Pins*
*Shangri-Las: *Leader of the Pack*
*Dusty Springfield: *Wishin' and Hopin' *
*Barbra Streisand: *People*
*Supremes: *Where Did Our Love Go* - *Baby Love*
*Dionne Warwick: *Walk On By* - *Anyone Who Had a Heart*
*Mary Wells: *My Guy* 
*Andy Williams: *A Fool Never Learns*
## Geboorn
;februoari
*4 - Steven Vanackere, West-Vlamsche polletieker
*10 - Bart Defoort, West-Vlamsche jazzmuzikant
;moarte
*24 - Sigrid Spruyt, Vlamsche journaliste
;april
*6 - David Woodard, Amerikoansche orkestdirigent en schryver
*12 - Michiel Devlieger, West-Vlamschn tv-presentateur
*17 - Bart Van Den Bossche, West-Vlamsche zanger
*30 - Lorenzo Staelens, West-Vlamsche foetboller
;juni
* 11 - Johan Verstreken, West-Vlamschn tv-presentateur en polletieker
;juli
*21 - Claude Verspaille, West-Vlamsche foetboller
*26 - Anne Provoost, West-Vlamsche schryfster
;ogustus
*23 - Johan Bruyneel, West-Vlamsche coureur en ploegleider
;oktober
*2 - Dirk Denoyelle, West-Vlamsche cabaretier en kluchtigoard
*31 - Marco van Basten, Hollandsche voetboller
;november
*3 - Piet Verschelde, West-Vlamsche foetboller
*28 - Ann Tuts, West-Vlamsche actrice
;onbekend
*Wouter Van Belle, Vlamsche producer en muzikant
## Gestorvn
;april
*29 - Albert Saverys, Vlamsche kunstschilder
;ogustus
*10 - Remi Ghesquiere, West-Vlamschn organist en componist
*11 - Jules Fonteyne, West-Vlamsche kunstschilder 
;september
*17 - John Flanders, Vlamsche schryver
1846

1843 - 1844 - 1845 - **1846** - 1847 - 1848 - 1849
't Joar **1846** is 't 46e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
[thumb|[Simon Stevin krygt e standbeeld]]
## Geboorn
;april
* 3 - Alfons Van Hee
* 27 - Charles Van Depoele
## Gestorvn
1903

1900 - 1901 - 1902 - **1903** - 1904 - 1905 - 1906
't Joar **1903** is 't 3e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Julien Lootens, êeste Tour de France in 1903 
thumb|De Wright-Flyer van de gebroers Wright
;januoari 
*23 - Êeste ipvoerienge in Gent van 't naturalistisch drama *Het Gezin Van Paemel* van Cyriel Buysse. De dialoogn zyn in 't dialect en 't stik goat over d' historie van e boerefamilie die geconfronteerd wordt met oarmoe en sociale wantoestandn.
;moarte 
*11 - Den Aalstersche paster Adolf Daens houdt zyn êeste redevoerienge ols nieuwverkoozn volksverteegnwoordiger. Je valt scherp uut teegn de Katholieke Partye. Je kloagt de pasters an die by de latste verkieziengn ip de prikstoel in de kerke beweirdn dat ip de socialistn en de liberoaln stemmn e dôodzounde zou zyn.
*21 - De Keunienklyke Vlamsche Academie vo Toal-en Letterkunde bekrôont postuum den dichter Guido Gezelle vo zyn bundel *Rijmsnoer*. 
;meie 
*25 - Begun van de werkn an de spôorweg van de Belgische kolonie Katanga in Afrika.
;juni 
*11 - Alexander Obrenovic, keunienk van Servië, wordt mè hêel zyn familie vermôord. 
*16 - Henry Ford richt in Detroit de *Ford Motor Company* ip.
*29 - Wandoadn begoan in Congo-Vrystoat, privé-eigndom van de Belgische keunienk Leopold II in Afrika,  lokkn officieel protest uut van de Britsche regerienge.
;juli
* 1 - Vertrek van d' êeste Rounde van Vrankryk. In totoal stoan der 60 coureurs an de start, en 't geroakn der mor 21 in Parys, woarounder de West-Vloamienk Julien Lootens (7stn). De winnoare is de Fransman Maurice Garin.
;december
*17 - De *Wright-Flyer*, uutgevoundn deur de gebroers Wright, stygt ip vanof 't strange van Kitty Hawk in North-Carolina (Verênigde Stoatn). 
*31 - De Keunienklyke Schenkienge, de bezittiengn die keunienk Leopold II an België geschounkn hèt in 1901 ip zyn 65ste verjoardag, wordt by wet anveird. Critici beweirn da Leopold met die schenkienge zyn dochters hè willn ountervn.
## Geboorn
;februoari
* 13 - Georges Simenon, Belgische schryver
;september
*1 - Julien Delbecque, West-Vlamsche coureur
;oktober 
*10 - Prins Karel van België, groaf van Vloandern en regent van België
## Overleedn
;april
*30 - François Crépin, Belgische plantkundign
;meie
* 28 - Alfons Van Hee, West-Vlamsche paster, iprichter van *[['t Manneke uut de Mane]]*
1830

1827 - 1828 - 1829 - **1830** - 1831 - 1832 - 1833
't Joar **1830** is 't 30e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|Taferêel van de Belgische revoluusje in [Brussel deur Constantinus Fidelio Coene]]
thumb|Septemberdoagn 1830 ip de Grôte Markt in Brussel deur Gustaaf Wappers
thumb|D' êeste twêe Belgische vlaggn zyn  genoaid in den atelier van Marie Abts
;april
*30 - De Brugsche journalist Louis de Potter wordt deur een artikel in de *Courrier des Pays-Bas* van 1 februoari, ip anklacht van e complot teegn de stoat en 't anzettn toet ipstand, toet acht joar balliengschap verôordêeld. Ook e poar medestanders wordn gestraft.
;meie
*27 - Keunienk Willem I trekt 't wetsvôorstel in ip 't openboar ounderwys en je schaft d' ounderwysdecreetn van 1825 of. Doamee komt er een ende an de bemoeienissn in  't ounderwys.
;juni
*4 - Keunienk Willem I schaft de toalwettn of van 1819 en 1822 die 't Nederlands verplichtn ols officiële toale.
*21 -.De zetel van 't nieuw Hoog Gerechtshof is van nu vôors in Den Haag gevestigd.
;juli
*5 - Algereye wordt bezet deur de Fransche.
*27 - In Frankryk brikt de Julirevoluusje uut. Keunienk Charles X vlucht nor Iengeland.
*31 - In Frankryk wordt de witte keuniengsvlagge met de lelies vervangn deur de Tricolore vlagge: blow, wit en rôod.
;ogustus
*7 - John Cockerill sticht e noamloze vennôotschap vo den anleg van e spôorverbiendienge tusschn Brussel en Antwerpen.
*8 - 't Frans parlement kiest Louis-Philippe van Orléans toet keunienk van de  Fransche.
* 25 - D'er onstoan relln achter den opera *La Muette de Portici* (De Stomme van Portici) in de Keuninklike Muntschouwburg in Brussel en dat is 't begun va nen ipstand teegn keunienk Willem I van de Nederlandn.
*26 - D' êeste twêe Belgische vlaggn, genoaid in den atelier van Marie Abts, vervangn d' Hollandsche driekleur an 't Brussels stadhuus.
*30 - E 6000 man sterke troepnmacht trekt noa Vilvôorde, ounder commando van Willem, krôonprins van Oranje en zyn broere prins Frederik.
;september
*23 - 't Regeriengsleger trekt, ounder leidienge van prins Frederik van Oranje, vanuut Vilvôorde 't ipstandige Brussel binn. 
*23-26 - Bloedige nederloage van d' Hollandsche militaire intervensje in Brussel.
;oktober
* 4 - 't Voorlopig Bewind verkloart da Belgje ounafankelik goa komn.
;december
*20 - De Conferensje van Londn erkent de Belgische ounofhankelykheid.
## Geboorn
;meie
* 1 - Guido Gezelle, West-Vlamschn dichter
;ogustus
* 18 - Frans Jozef I van Ôostnryk
;oktober
* 30 - François Crépin, Belgische plantkundign
;december
* 10 - Emily Dickinson, Amerikoansche dichtresse
## Gestorvn
;ogustus
* 26 - Jan Robert Calloigne, West-Vlamschn beeldhouwer
Roland Garros

[thumb|250px|right|Stanbeeld van Roland Garros in [Saint-Denis (Réunion)|Saint-Denis, Réunion]]
**Roland Garros** (Saint-Denis, (Réunion), 6 oktober 1888 – Vouziers, 5 oktober 1918) was ne Franschen piloot en vliegtug-held. Ie was êen van de êerste gevechtspiloten. De Fransche èn ulder grootsten tenniswedstrid naar em genoemd: *Roland Garros*, ôok gekend als *The French Open*, es êen van de 4 Grand Slam toernooien en weirdt getypeerd deur het feit dat het ip gravel ('bric pilé') gespeeld weirdt.

Roland Garros zinne vlieger es neergeschoten gewist boven Lendlee en j'ès neergestort in Iengelmunstr.
Geert Hoste

thumb|Geert Hoste
**Geert Hoste** (1 juli 1960, Brugge) is nen Vlamsche kluchtigoard. J'es begunn als mimespeler, moa j'es surtout gekend voe zyn endejoarsshows. J'es de kozen van Phaedra Hoste.

## Carrière
* Geert Hoste es begunn met 't typeke *Regi van de zêe*, êest voo radio, moa ton ôok ip TV.
* Vanaf 1991 bringt Geert Hoste olle joare e nieuwjoarsconferensje, woarin dat ie 't vôorbyje joar belucht ip een kluchtige maniere.
* J'èt veel TV-programma's gemakt, o.a. 'O dierbaar België' (1998), 'Geert Hoste Redt het land' (1999), 'Geert Hoste en de Modelstaat' voe Canvas.

## Eindejoarsconferensjes
* 1992 Geert Hoste Live wit 
* 1993 Geert Hoste Live zwart 
* 1994 Geert Hoste Koning 
* 1995 Geert Hoste Alleen 
* 1996 Geert Hoste Spreekt 1
* 1997 Geert Hoste JA! 
* 1998 Geert Hoste 3000 
* 1999 Geert Hoste Sterk 
* 2000 Geert Hoste Verdorie 
* 2001 Geert Hoste Dwars 
* 2002 Geert Hoste Puur en Onversneden 
* 2003 Geert Hoste Hard 
* 2004 Geert Hoste Patat
* 2005 Geert Hoste Staat
* 2006 Geert Hoste Staat Verder
* 2007 Geert Hoste Houdt Woord
* 2008 Geert Hoste Regeert
* 2009 Geert Hoste Beslist
* 2010 Geert Hoste Vulkaan

## Externe koppelienge
*Zyne website
Van Honsebrouck

thumb|<center>De vôorkant van de brouwery, gewroengn in de bebouwden kom van 't dorp
thumb|<center>Den achterkant van de brouwery, de oudn drôgery in een vernieuwd batiment
**Van Honsebrouck** is en brouwery in Iengelmunstr. Z'is vôoroal bekend van zyn Brigandbier en zyn Kastêelbier.  

Da Kastêelbier verwyst noa 't kastêel van de van Honsebroucks in Iengelmunstr da grôtendêels ofgebrand es in 't begun van de êenentwintigste êeuwe (17 september 2001) moa nu wird et 'n bitje me ne kêe gerestaureerd.
## Koppelienge
* 'Vijftig jaar Brouwer, mijn verhaal’, door Luc Van Honsebrouck 
thumb|left|<Center>'t Kastêel van Iengelmunstr
Moarte

**Moarte** es de derde moand in de Gregorioanse kalender. Moarte es vernoemd noo de Romeinse god voo de oorlog: Mars en eit 31 doagn. In moarte begunt de lente en het weer in moarte kan hêel verschillend zyn: soms sneeuwt et nog, soms voeln we de êeste zunnestroaln brandn. Het wispelturig gedrag van moarte es ton ôok vastgeleid in een Nederlands gezegde: *Maartse buien, [[april]]se grillen*. 

## Specioale doagn
21 moarte: het officiele begun van de lente, de astrologische lente begunt wel nie oltyd ip dienen dag, moar wel ip den dag dat de dag even lang duurt als de nacht.
1899

1896 - 1897 - 1898 - **1899** - 1900 - 1901 - 1902
't Joar **1899** is 't 99e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
*De gemiddelde levensverwachtienge in België is 47 joar en 1 moand.
*'t Bedryf Vandemoortele uut Yzegem wordt ipgericht.
;april
*9 - Cercle Brugge wordt ipgericht
;ogustus
*5 - Paul de Smet de Naeyer wordt vo den twidde ki êeste minister van België
;november
*4 - De wet ip d' evenredige verteegnwoordigienge in 't Belgisch parlement wordt gestemd. 't Antal zetels goa bepoald wordn deur 't percentage van de stemmn en nie mi deur 't hoaln van e mêerderheid in e kiesdistrict.
## Geboorn
;september
*26 - Germaine Van Dievoet, Belgische zwemster
;november
*3 - Julien Vervaecke, West-Vlamsche coureur
*13 - Huang Xianfan, Chineeschn historicus
## Overleedn
*Leopold Konkelberge, West-Vlamsche polletieker
;juni
*12 - Joseph Hoste, West-Vlamschn architect
;ogustus
*27 - Emanuel Hiel, Vlamschn dichter en schryver
;november
*27 - Guido Gezelle, West-Vlamschn paster-dichter
1969

1966 - 1967 - 1968 - **1969** - 1970 - 1971 - 1972
't Joar **1969** is 't 69e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
;meie
*31: De Kennedytunnel ten zuudn van Antwerpn wordt officiëel g'opend.
;juli
*21: Neil Armstrong zet als êeste mens voet ip de moane tegoare me Edwin Aldrin, met hunder ruumteschip Apollo 11. D'astronautn briengn 31,5 kg moanstêens mee. Vier doagn loater landn ze were veilig ip eirde.
;ogustus
*Driedoags muziekfestival van Woodstock in Bethel (New York). A peu près 450.000 bezoekers kommn noa d'iptredens.
## Geboorn
;januoari
*8 - Carll Cneut, West-Vlamschn illustrateur
*14 - Jason Bateman, Amerikoanschn acteur
*17 - Reinhild Vandekerckhove, West-Vlamsche toalkundige
;februoari
*8 - Nathalie Muylle, West-Vlamsche politica
*22 - Marc Wilmots
;april
*12 - Els De Rammelaere
*14 - Luc Van Lierde
*15 - Lieven Debrauwer
;juli
*2 - Wim De Vilder
;september
*4 - Louis Aliot, Fransche polletieker
;december
*20 - Alexis Deswaef

## Gestorvn
;april
*30 - Jef Demuysere
;juli
*21 - Jules Vanhevel
;ogustus
*15 - Stijn Streuvels
Libeco-Lagae

**Libeco-Lagae** is een Mullebeeks bedryf. 't Is ne vlaswever en de grôotstn van België. D'oundernemienge telt 200 werkers en voert uut noar bykan hêel de weireld, mé e grôot stik noar Amerika.

## Geschienisse
Lik dat de noame zegt, is d' oundernemienge e fusie van twêe bedryvn: Libeco & Lagae. De soamnsmeltienge gebeurde in 1997 vôo e beetre concurrentiepositie te creëern.

Libeco wos ipgericht in 1864 in Mullebeke en wos in 't begun een ipslagplekke vôo thuus gewoovn linn. In Mullebeke werkte in dien tyde 65% van de bevolkienge vôor de vlasindustrie. 

Lagae is een bitje êerder begonn in 1858 in Kortryk. Zydre on vanaf 't begun ol un echte weverie. Ondertussn gebeurt de productie van de vlasweefsels hêlemolle in Mullebeke.

In 1997 èt Libeco-Lagae ôok het Amerikaanse bedryf Hamilton Adams da gespecializeerd wos in decoroatiestoffn, overgepakt. Iermee en ze nu ôok ne stevige stok achter de deure in Amerika en stoan ze sterker in 't uusoudlinn.

Sedert 2002 is de Kortrykse specioalzoake Van Acker ôok dêel van de groep. Zydre werkn nog mêer gespecializeerde minsen die olle bordeursels met 't and moakn en azô dus keun inspeeln ip specifieke vroagn van rykere kallantn.

## Activiteitn
De activiteitn keund je ipsplitsn in twêe grôte dêeln: 
* Weefsels vôor technische toepassiengn gelik vôor schilderyn te bespann of zetels 't overtrekkn.
* Weefsels vôor 't uusoudn gelik anddoekn, beddeloakns en klêern.

## Externe koppelienge
* De site van 't bedryf
Êestert

**Êestert**, officieel **Heestert**, is e dorptje in 't zuudn van de Belgische provinsje West-Vloandern en een dêelgemêente van Zwevegem. Der weunn een klêne 2500 minsn. Êestert eit een ippervlak van 13,08&nbsp;km². 't Es ter in tegenstellienge tot de reste van de provincie West-Vloandern (met uutzounderienge voo de streke round de Kemmelberg) euvelachtig. 't Ôogste punt van Êestert es 65 meiters ôge (de Keiberg).
## Bezienswoardigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Hêestert]]*
* Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvoartkerke 
* Heestert Military Cemetery,  Brits militair kerkhof neffest de kerke. Der liggn 127 Brittn begroavn die gesneuveld zyn binst den Êeste Weireldoorloge en 57 Duutsche groavn.
*In Êestert ligt een redelik grôot bus, dat in privé-andn es, genoamd *Banhoutbus*. In het bus ligt er een kastêel, het *kastêel Banhout* uut de 19e êeuwe.

Ofbeeldienge: Heestert Military Cemetery.10b.jpg |Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvoartkerke 
Ofbeeldienge: Heestert Military Cemetery. 2.jpg | Heestert Military Cemetery


Z'en zyder in Êestert nu ôok nen airsoftgroep. Dat es lik wa schietn mee e geweire mee bollekes. Ze meugen da doen in 't bus. 't Es êen van d' ênigste groepn uut d'omgevinge.
David Dehenauw

**David Dehenauw** (°Brugge, 10 december 1970) is e West-Vlamsche weetnschapper die voorol gekend is als weerman ip VTM.

J'is ipgegroeid in Blanknberge.

Achter ze studies werkte tje by de VUB in Brussel. Doarachter gieng 'n noa 't Keunienklik Meteorologisch Instituut (KMI). 
David Dehenauw is by 't grôte publiek bekend omdat 'n 't weerbericht ip VTM (sedert januoari 2003) en dadde van Radio 2 presenteert. 

Z'n grôte vôorbeeld is Armand Pien.

David Dehenauw heit e hêle reke diploms:
* Burgerlik Scheikundig Ingenieur, VUB, juli '93
* Burgerlik Materioalkundig Ingenieur, VUB, september '94
* Ingenieur in de Veiligheidstechniek, Niveau I, VUB, september '95
* Getuugschrift Onderwysprofessionalisering, VUB, september '96
* Getuugschrift Marien Meteoroloog, KNMI, moarte 2001
* Doctor in de Ingenieursweetnschapp'n, VUB, november '06

## Externe koppeliengn
*Ze zelf geschreven CV
*David Dehenauw in 't West-Vlams
10 december

**10 december** es den Internationoaln Dag van de Rechten van de Mens.

## Gebeurtenissn
*1901 - Den êestn nobelprys wordt uutgereikt

## Geboorn
*1741 - Aagje Deken
*1830 - Emily Dickinson
*1941 - Peter Sarstedt
*1970 - David Dehenauw

## Gestorvn
*1865 - Leopold I van België
Zalouzie

**Zalouzie** of **jalousie** (Nederlands : *vliegenhor*),  ôok wel zjallezie uutgesproken es een constructie da j'in je veister moe steekn zôdat er gêen bêestjes binn koomn surtout at avond begunt te zyn en in de zomere. 't Vôordeel es da je ton toch jen kamer of jen uus kunt verluchtn zounder s'uchtends ip te stoan me muggebeetn.

Normoal gezien mak je een zalouzie schône ip moate met de chambrangs. Ze bestoat uut out, plastiek of yzre. A je da gedoan et ton moe je nog een nette an dien koader monteern met vreend klêne goatjes zodat de bêestjes der nateurlik nie deure kunn. Sommigste gebruukn ôok e zalouzie om vô under achterdeure t'angn. Ton angn ze doar wel mêestal ne ressort an die der vôor zorgt dat die zalouzie(deure) van 't zelfst were toesloat. En e jalousie ku j' ook gebruukn a j'e porte-fenêtre et.
Meie

**Meie** es de vuufde moand van de Gregorioanse kalender en telt 31 doagn. De moand es genoemd noa de Romeinse godinne Maia. De bynoame van meie, *bloeimoand* wyst noa 't feit dat olles nu wel goe in bloei stoat. De zomer lat em soms ol ne kêe voeln, moar 't kan ôok slicht were zyn. De uutdrukkienge 'in mei legt iedern veugel een ei' wyst ip 't broedsezoen van de bêestn.

## Specioale doagn
* 1 meie: dag van den arbeid.
* In meie ei je ôok dikwils katholyke fêestdoagn die gekoppeld zyn an Poasn: Ons-Êer-Emelvoart volt dikwils in meie, en Sinksen ôok oo Poasn tielik in 't joar viel.
21 moarte

**21 moarte** is den 80stn dag van 't joar (81stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 285 doagn toet 't ende van 't joar. 21 moarte weird olgemêen beschouwd als 't begun van de lente.
## Geboorn
* 1227 - Charles I van Anjou
* 1685 - Johann Sebastian Bach
* 1941 - Dirk Frimout
* 1956 - Monica De Coninck
* 1981 - Mario Danneels
## Gestorvn
* 1076 - Robert I, hertog van Bourgondië
* 1306 - Robert II, hertog van Bourgondië
April

**April** es de vierde moand in de Gregorioanse kalender. De moand telt 30 doagn en es genoemd noo het Latynse woord *aperire* wa da *oop'nen* wil zeggn. Da verwyst noo het openen van de bloemn en bottn in de natuur, want april es de echt êeste moand van de lente. Het weer es redelik wisselvallig, gelik da ze zeggn: *[[moarte|moartse]] buien, aprilse grilln*. 

## Specioale doagn
* 1 april: De dag woarip da je u noastn meug kulln.
* April es ôok de moand woarin da Poasn mêestol volt, moar da des nie ip nen vastn dag. Gekoppeld an Poasn zyn der nog een aantal belangryke doagn in het Christndom: palmzundag, witte donderdag, goede vrydag en poasmoandag. In Kortryk start de Poasfôre ip witte donderdag.
Oostvletern

**Oostvletern** is e dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente van Vletern. 't Centrum van Ôostvletern legt in 't nôordn van de gemêente. Helegans in 't nôordn van Ôostvletern legt 't gehuchtje Elzendamme, lasen 'n Yzer.

't Centrum van Ôostvletern legt en 't wadde ten ôostn van de grôte boane N8 en is met tyd in ôostelikke richtienge lasen de boane Westvleteren-Reninge uutgegroeid.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Ôostvletern]]*
thumb|left|<center>Sint-Amatuskerke van Oostvletern
Woestn

**Woestn** is e dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente van Vletern. 't Centrum ligt op de krusienge van de grote boane N8 tussn Veurne en Yper, en de Poperiengestroate noa Poperienge, en strekt em deur lintbebowwienge verder uut langst die boann.
thumb|left|Sint-Rectrudiskerke

Viftieg meeter vôorbie de krusienge ligt d'oede Deca brouwerye woarda De Struise Brouwers weireldbekende biern maakn lik Pannepot, Struise Witte, Kloeke bloende, Aardmonnik en noem moar op.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Woestn]]*
Elzendamme

**Elzendamme** is e gehuchtje in Oostvletern, e dêelgemêente va Vletern in de Belgische provinsje West-Vloandern. 't Ligt helegans in 't noorden van 't groundgebied van Oostvleteren, langstn den Yzer en de grôte boane N8 van Veurne noar Ieper. Der stoan e stik of 20 uzen. Elzendamme e gin eigen vorzieniengn, en voe dienstn e wienkels moetn d'iweuners noa de roundliggende dorpsjes. Toet in de 20sten eeuw, at 't gehuchtje mêer economisch belang dan 't centrum van Oostvleteren, deur de koai langst den Yzer. Toet in de joaren 50 voerdn de boern van de streke nunder sukerbêetn no 't schip.
Marva

**Marva** (Vlissegem (Den Hoane), 23 moarte 1943) is e West-Vlamsche zangeresse en commercante. Heur volledige noame is Marva Mollet. 

Z'is ipgegroeid in Blanknberge en weunt sedert 2003 were in Den Hoane. 

Marva begost heur zangcarrière in 1961, moar heur êeste single *Geef mij nog één kans* kwam uut in 1963. Van 1963 tot 1980 was ze één van de populairste zangeressn van Vloandern.
## Gekendste liedjes
*Geef mij nog één kans (1963)
*Eiland in groen en blauw (1967) 
*Fiesta (1969)
*Rode rozen in de sneeuw (1975)
*Oempalapapero (1975)
*Herinneringen (1967) 
*Als je eenzaam bent (1971)
*Laat ons goede vrienden zijn (1968)
*Leve leve de liefde (1972)

In 1985 is z' uut de muziekweireld gestapt omda ze mêer tyd wilde vry moakn vor heur privéleevn.

Vo 't moment boat Marva twêe winkels uut (Verlichting Fantasia) in Blanknberge en Ostende.

*Rode rozen in de sneeuw* is in 2006 heruutgebrocht in duet me Laura Lynn. De opnoame van Marva van 1975 is derdeure gemixt.
Westvletern (Vletern)

**Westvletern** is e dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente van Vletern. 't Is e stroatedorp langstn den N321, vlakby de Poperingse Voart. De noame Westvletern is surtout gekend van 't bier Westvleteren.

## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Westvletern]]*
* Sint-Martinuskerke: e loatgotische allekerke mi romaansche stikkn. Altoar ter êre van d'Eilige Barbara in loat-renaissance, e biechtstoel uut 1693 en e prikstoel uut 'n 18sn êeuw in outsnywerk. Vodder ouk nog e poar grafstêen mi oud-Vlamsche tekstn.  
* Sint-Sixtusabdy
* Claustrum museum: e museum woa da je 't leevn van de poater lêert kenn. 
* de broukn: lêeg eleegn gebiedn die in 'n winter dikkers ounder woater stoan. Ze leggn tusschen 'n Yzer, de Vleterbeke, en Westvleterndorp.  
* Militaire kerkoovn: 
:Belgisch militair Kerkof: 1208 soldaten leggen d'r begroavn, woavan 14 met een eldenhuldekruusje.
:Frans militair kerkof (op 't burgerlik kerkof): 191 soldoatn, woavan 14 Zouaavn
:Iengels kerkof *Dozinghem*: 3239 groavn. 
 
## Externe koppelienge
*Website van Vletern
Dadipark

thumb|'t Verloatn Dadipark (2008)
**Dadipark** es e voormalig pretpark in Deisel. 't Wos et oudste pretpark van hêel België. 

Dadipark wos e redelik grôot speelpling me loopbruggn, slêerboann, renn en ander speelplingtoestelln. Vele Vloamiengn die in under jounge joaren nog na Dadipark gewist zyn, erinnern under overre ol die grôte loopbrugge, me wiebelnde outne plankn. 
Het park wos joarnlang eigndom van 't bisdom. Het logo wos ne witten konyn met vrêe grôo tandn. 

## De slutienge
't Park wos vrêe belangryk vo het toerisme in Deisel en ton dat het geslootn gewist es in 2002, wos da ne zwoarn klap vo de middnstand: d'er zyn ounder andre e poar bakkerien en bêenouwers toegegoan. Achter de slutienge wildigen de investeerders d'er e indoor-sportpark va moaken mo dat es 't er noois gekomn. De aandeelouders gelik de Floralux in Deisel en andere platselikke middnstanders investeerden ginne frang mi in Dadipark en dat stun azoeë ênigte joaren te verkommern. Mo der woarn wel plann vo 't park te renoveern en were oop'n te doene. An die plann kwam in september 2011 'n ende, as de gemêente Môoslee besloot van 't park nog voe de winter teegn de vlakte te smytn.

## Externe koppelienge
*Foto's van e vervolln Dadipark
Zandvôorde

*Zandvoorde (Ostende), e polderdorptje by Ostende
*Zandvôorde (Zunnebeke), e dêelgemêente va Zunnebeke
Meter (grôotmoedre)

Een **meter** of **metje** is de moeder van je moeder of de moeder va je voader. Z'is de vrouwe van je grôotvoader. Meter is ôok dikkers de dôopmeter van d'oudste klêenkiendjes. Kykt ôok noa Meter vô andere betêkenissen. 

Omdat e kiend mêestol twêe grôotmoeders et, gebruukt et soms een andere noame om ze uut makoar t'oudn. Da ku zyn met een ander wôord (simpelweg 'meter' versus 'metje'). Of met een andudienge va woa da ze wunt (byvôorbeeld 'meter Yper' versus 'meter Brugge'). Soms wordt de vôornoame gebruukt vô 't verschil te moakn, vb mémé Mariette.

Omda dôopmeter en grômoedre dikwils dezelfde zyn lôopt de ansprekienge ôok dikwils deur mekoar. Oat 't oudste kind marraine zegt tegen zyn grômoedre omdat 't ôok zyn dôopmetre es, ton goan d'andre kindrs da tiene-neegne ôok zeggn.

De meter ansprekienge kan styf vele verschillen van streke tut streke. Ier en lystje wa dat er ol gebreukt es en in wulke streke:
* meter en metje: courant in Westoek
* meetr, mémé en meetje: **de** vôorkeure vô ZO WVL
* marraine: in Kortryk een maniere om te tôogn da je van de beetre bougeoisie zyt; courant in de Fransche grensstreke en Blanknberge
* mammie: Fransken invloed, uutzounderlik in Kortryk, mêer gebruukt vô ipvang-, pleeg- en stiefmoeders
* bomma, bobonne, moemoe: in Blanknberge
* oma: d'Ollanse versie vô degêenen die wa modernistisch willn doen
* grôotje: idem dito, vô in de boekskes en de sprookskes

Verdere anvulliengen van de West-Vlamsche lezers zyn welgekommn ier of ip 't .
Passchendoale

* Passchendoale de dêelgemêente van Zunnebeke
* Passendoale koas die in de gemêente Passchendoale gemakt wird
Oktober

**Oktober** es de tiende moand van het joar (in de Gregorioanse kalender) en telt 31 doagn. De noame komt van 't Latynse *octo*, wa da achte betêkent. Da komt omdat in de Rominsn tyd 't joar begoste in moarte.
7 juni

**7 juni** is den 158stn dag van 't joar (159stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 207 doagn tout 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1917 - De Twêede slag om Mêesn
## Geboorn
* 1840 - Charlotte van België, dochter van Leopold I, keizerinne van Mexico
* 1848 - Paul Gauguin, Fransche impressionistische kunstschilder
* 1917 - Dean Martin, Amerikoanschn acteur en zanger
* 1940 - Tom Jones, Britsche zanger van Wales
* 1942 - Anneke Grönloh, Hollandsche zangeresse
* 1942 - Moammar al-Qadhafi, Libische leider
* 1949 - Urbanus, Vlamsche kluchtigoard
* 1954 - Jan Theuninck, Vlamschn dichter en kunstschilder
* 1954 - Guy De Pré, Vlamsche radiopresentateur
* 1958 - Prince, Amerikoansche zanger, compositeur, muzikant, danser, ploatnproducer, filmregisseur en acteur
* 1959 - Ivo Belet, Vlamsche pollitieker
* 1973 - Sven Ornelis, Vlamsche radiopresentateur
* 1981 - Anna Koernikova, Russische tennisspeelster en fottomodel
## Gestorvn
* 929 - Ælfthryth van Wessex, gravinne van Vloandern
* 1337 - Willem III (50), groaf van Holland en Zêeland
* 1492 - Casimir IV Jagiellon, grôothertog van Litouwn en keunienk van Pooln
* 1917 - William Redmond, Iersche pollitieker, avokoat en soldoat
* 1970 - E.M. Forster (91), Iengelsche schryver
* 1980 - Henry Miller (88), Amerikoansche schryver
* 1993 - Dražen Petrović (28), Krowoatischn basketter
* 2015 - Christopher Lee (93), Iengelschn acteur, zanger en schryver
Juni

**Juni**, ôok wel de zomermoand genoemd, es de zesde moand van de Gregorioanse kalender. Der zyn 30 doagn in juni. De moand es vernoemd noo de Romeinse godinne Juno, de vrouwe va Jupiter. Juni es de moand woarin dat de zomer officieel begunt. Rond 21 juni stoat de zunne ip eur ôogste punt in 't Nôordelik halfround en eime de langsten dag van't joar. De weird mêestol gevierd over de hêele weireld, gelik in Stonehenge. Juni es ôok de typische moand van de exoamns.

## Specioale doagn
* 21 juni: begun van de zomer
September

**September** es de neegnde moand van het joar en telt 30 doagn. De noame komt van het Latynse *septembris*, wa da zeevne betêkent. Da komt omda'd in de Rominsn tyd 't joar begoste in moarte. September es de moand woarin da de schoole were begunt voo de jounge gasten tot an 18 joar. 't Es ôok de moand woarin dat de herfst begunt: 21 september es êen van de twêe doagn in 't joar woarip dat de dag eevn lange deurt lik de nacht ('n andern es 21 moarte, 't begun van de lente).

## Specioale doagn
* 1 september: begun van't schooljoar
* 21 september: begun van de herfst
28 juni

**28 juni** is den 179stn dag van 't joar (180stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 186 doagn toet 't ende van 't joar. 
## Gebeurtenissn
* 1914 - Môord ip Franz Ferdinand, 't begun van den Êeste Weireldoorloge

## Geboorn
* 1491 - Hendrik VIII van Iengeland
* 1577 - Peter Paul Rubens
* 1967 - Hilde Crevits
* 1975 - Ingrid Seynhaeve
* 1980 - Birger Maertens

## Gestorvn
* 928 - Lodewyk den Blendn
* 1785 - Pieter Pepers
* 1810 - Hendrik de Cort
* 1942 - Janka Koepala
Duuts militair kerkof Vlazêle

thumb|right|'t Treurend ouderpoar van Käthe Kollwitz
't **Duuts militair kerkof** van Vlazjele is e militair kerkof in de Belgische provinsje West-Vloandern. Der liggn 25.638 Duutsche soldoatn uut den Êesten Weireldôorlog. 't Ligt in 't Praatbus, tussn Vlazêle-centrum en De Mokker in.

Ip 't kerkhof stoan de stêenn beeldn van 't *Treurende Ouderpaar*, gemakt deur de Berlynse kunstnaresse Käthe Kollwitz voer eur 17-joarige zeune Peter, die de 23sten oktober van 1914 sneuvelde in 't vlakby geleegn Êesn. 't "*Trauerndes Elternpaar*" toogt e voader en e moeder, die elk apart kapot goan van 't verdriet. E bitje vodder ligt 't graf va Peter Kollwitz. 

De Duutsche grafstêenn zien d'r anders uut dan d'Iengelsche: ze liggn plat, ze zyn grys en van graniet, en zounder versierseltjes.

't Kerkhof wordt ôok bezoengn deur Willem Vermandere in ze nummer "*[[Vladslo (lied)|Vladslo]]*".
## Externe koppelienge
*'t Duuts militair kerkhof van Vlazêle ip Inventaris Bouwkundig erfgoed
Betikketakt

**Betikketakt** of **Getikketak**: e soarte goeste vo etwot te doen dajje eigenlik nie meugt doen of beter nie doet, daj bykans nie kud inoed'n. Da kan goan over:
* het ploagen van iemand, bevôorbild om em en pôotje le leggen, nen duw of en kriebelienge te geven of ip zyn gat te sloan
* om en schôon verpakt cadeautje of dozeke open te prutsen vôe te loeren watatter inzit
* in de wienkel in den duuk ip en knopke van nen appareil duuwn vô te ziene watatter gebeurt
* in 't geniep ne slok pakken van en drankske of en sneukelienge meedroaien en zêere ipeten
* jen vienger zêre inne pot choklamousse of crème fraîche steken vôo te proven
* oat 't eten goe gesmakt eit, jen assiette utlekken
* om en roar word of en stikske ironie in e tekst te smokk'len

Vôo zoverre dawwe weten bestoat er gêen echt Nederlands synoniem vôor betikketakt.
November

**November** es de 11de moand van het joar en telt 30 doagn. De noame es ofgeleid van't Latinse *Novem*, wa neegn betêekent. Da komt omda'd in de Rominsn tyd 't joar begoste in moarte. November es ee moand in de herfst en weird gekenmerkt deur kortende doagn en vollende bloadn.

## Specioale doagn
* 1 november: Allerillegen
* 2 november: Allerzieln
* 11 november: erdenkienge van 't einde van de Êeste Weireldoorloge
* 11 november: Sinte-Moarten
* 15 november: fêest van de dynastie
December

**December** es de twolvde en latste moand van de Gregorioanse kalender. Der zyn 31 doagn in december. De noame komt van het Latyn voo tiene, *Decem*, omdat het Romeinse joar in moarte begoste. December es de moand woarin da de winter begunt (in't Nôordelik olfround). Rond den 21sten december kenn we de korstn dag van 't joar, en begunn de doagn were te lengn. December is dikwyls de moand woarin dat de êeste sneeuw volt. December es ôok gekend als fêestmoand.

## Specioale doagn
* 6 december: Sintekloai
* 21 december: begun van de winter
* 24 december: Kestoavend
* 25 december: Kestdag
* 31 december: Oudejoarsoavend
Omlôop Mandel Leie Schelde

De **Omlôop Mandel Leie Schelde** is een êendoagse West-Vlamse wielerklassieker die de êerste zundag van september weir gereen mee Mullebeke als start- en ankomsteplekke. 

't Unieke an diene koers is da de koereurs de latste kilometers achtre ne derny moetn ryen. Da is ne sôorte van brommer die vôo de velo rydt en die de koereur moe bie-oudn. Kan de koereur nie mêer mee ton vertroagt de brommer wok mee en vice versa.

Den êerste koers wier g'oudn in 1945, vlak achtre den ôorloge en is sedert ton nôoit ounderbrookn gewist.

Sedert 2005 is de koers een ounderdêel van de officiële UCI (d'Internationoale Wielerunie) circuits.
## Lyste van winnoars
Sinte-Kruus (Brugge)

**Sinte-Kruus**  (Nederlands: *Sint-Kruis*) is 'n dêelgemêente van Brugge, West-Vloandern. 't Ligt an den ôostkant van Brugge.

Sinte-Kruus wos zelfstandig toet up 't ende van 1970 as't by Brugge wierd gevoegd. Sinte-Kruus et 'n uppervlakte van 16,84&nbsp;km² en ad den êestn januoari 2005 16.224 inweuners (bronne NIS). 't Oantal inweuners is sedert 1999 bykan nie veranderd. Sinte-Kruus vormt up die maniere 13,7% van de Brugse bevolkienge.

Ip Sinte-Kruus zyn d'er drie parochies:
*de Kruusverheffienge ('t centrum)
*Franciscus (dichte tegen an de Damsche Voart)
*Thomas van Cantelberg (in Male)
thumb|left|Kerke van de Kruusverheffienge

Langs de Moalsesteenweg liggn d'er ne hêlen oop wienkels.
D'er zyn vele lagere schooln en ook twêe middelboare: Instituut Mariawende - Blydhove en St-Andreaslyceum.

An't centrum e je ook nog e sportterring "De guldn kamer", met e voetbalploeg "Dosko",
e tenniszoale en e fuufzoale "Studio Hall" da overtyd 't Schuttersof noemde.

## Bezienswèèrdigheedn
:15px *Kyk noa [[Bouwkundig erfgoed in Sinte-Kruus]]*
* De neogotische kerke van de Kruusverheffienge
* Sint-Trudo abdy of de Abdy van Male
* 't Pelderyn (Nederlands: Pelderijn)
* Kastêel va Rooigem uut d'18ste êeuwe
* Kastêel De Spijker
* Blauw Kastêel
* Veltembus (ook bekend as 't Bus van den Oarienk)
* Ryckevelde bus met kastêel en natuurreservoat Schobbejakshoogte
* Oede spoorwegbedding, nu vèlo- en wangelpad

## Externe koppeliengen
* Officieeln website Sint-Kruus
* Kartuzerstroate De beweuners van de kartuzerstroate vertellen over under stroate in sinte-kruus 
* Dampoortkwartier tampoartkwartier loat eh keer wet'n wot 'r leeft in under wieke
* Baanderheren un stroate in Male loat van under oaren
Lannoo

Drukkery-Uutgevery **Lannoo** uut Tielt is in 1909 ipgericht deur Joris Lannoo.

## Geschiedenisse
Lannoo eit 2 grôte pôotn:
#**Uutgoave van [[boek]]n**: ze begostn in de joarn achter 'n Êestn Weireldoorloge met boekn me een sterk Vlams karakter (bevôorbeeld Guido Gezelle, Stijn Streuvels en Albrecht Rodenbach), moar loater ôok boekn die olle thema's behandeln.
#Vanof 1926 begonn me **geleegneidsdrukwerk**, gelik dôopprentjes, dôodssintjes en wens- en menukoartn. 

Et bedryf kende vanof 1971 ne sterke groei ounder de twêede generoatie: de broers Jan en Godfried en udder zuster Godelieve. De uutgevery groeide en ip groafisch vlak weirdn schône pryzn gepakt.

In de joarn 80 makte de derde generoatie zyn ipwachtienge. 

In 1992 es et bedryf ipgesplitst in de Drukkery Lannoo NV, met Stefaan Lannoo an et ôofd en de Uutgevery Lannoo NV, woar da Matthias Lannoo boas van es. 
Voo de moment weirkn der 140 minsn by de Drukkery en 165 in de Uutgevery groep.

## Externe koppelienge
* Lannoo
* Lannoo print