open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1404

1401 - 1402 - 1403 - **1404** - 1405 - 1406 - 1407
't Joar **1404** is 't 4e joar in de 15e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|<div class="center">Filips de Stoutn</div>
*27 april - Achter  de dôod van hertog van Bourgondië Filips de Stoutn pakt zyn weeuwe Margaretha van Male, gravinne van Vloandern, Artesië, Franche-Comté , Nevers en Rethel, zyn bewiend over. Hunder zeune Jan zounder Vrees volgt zyn voader ip. 
*7 meie - Johanna van Brabant,  hertoginne van Brabant en Limburg, droagt heur macht over an heur nichte Margaretha van Male.
*19 meie - Antoine van Bourgondië, broere van Jan zounder Vrees,  krygt e dêel van de macht en stoat 't groafschap Rethel of an de joungste broere Philippe. 
* 17 oktober - Paus Innocentius VII wordt verkoozn toet nieuwe paus
*19 november - Eêste Sint-Elizabethsvloed, overstromiengn in grôte dêeln van Vloandern, Zêeland en Holland, woadeure dat de Zuuderzêe is ountstoan.
*13 december - Willem van Beiern-Straubing volgt zyn voader Albrecht ip os groaf van Holland, Zêeland en Henegouwn
## Geboorn
;juli
*25 - Philippe van Saint-Pol, hertog van Brabant en Limburg
## Gestorvn
;april
*7 -  Filips de Stoutn  (62), groaf van Vloandern, hertog van Bourgondië, groaf van Nevers, Artois, Rethel en Franche-Comté
;oktober
*1 - Paus Bonifatius IX (48)
;december
*13 - Albrecht van Beiern (68), groaf van Holland, Zêeland en Henegouwn
Bring it on (Goose)

**Bring it on** es den êestn full-cd van Goose. Ie es't er gekoomn in 2006, ip een moment da iederêen peisde da ze nôoit mêer iet gingn hôorn van de groep omdat 't ol 4 joar geleen wos da ze de Rock Rally gewonn hoan. Ge keunt het geluud van de ploate best beskryvn als electro/dance, moar mè nen grôotn rockinvloed.

## Nummers
# Black Gloves 2:34
# British mode 3:57
# Girl 3:20
# Bring It On 4:01
# Slow Down 3:43
# Check 1:36
# Modern vision
# 3T4 2:53
# Low Mode 3:18
# Everybody 2:25
# Safari Beach 2:19

## Singles
*Black Gloves
*Low Mode
*British mode
*Bring it on
Isomo

thumb|Een brokke isomo
**Isomo** is een sorte van styf lichte, witte kunststoffe, die styf vele gebruukt is.  
De noame *isomo* is ofgeleid van den West-Vlamse merknoame *Isomo*, wuk da en afkortienge is van *Isolation moderne*.

## Soamnstellynge
Isomo noemt eigenlik EPS, wuk da stoat vôorn *expanded polystyrene*.  Isomo is dus niet anders dan geweune polystyreen, mo woarin dat er veel lucht is ingebloazn.  't Is doamee dat zô lichte en zo wit is.  Isomo wordt surtout gemakt in boljes, die ton tope geperst zyn.
In iederne kubiek isomo zittn der à peu près 10 miljoen boljes.
In volume bekeken, is 98% lucht en is 't er moa 2% polystyreen.  Omdat 't moa uut êen sorte materioal bestoat, kan isomo styf goed gerecycleerd zyn.  't Vervuult 't groundwoater ôok nie, want 't reageert langs gin kantn me woater.

## Toepassyngn
Isomo wordt gebruukt vo 't moakn van ploatn, specioale vormn vo ander dingn in te pakkn vo transport, vo isoloatie, ....

In Afrika gebruukn ze isomo ouk nog voun etwot aars. Doa verkrumeln ze 't en zorn dat er e loage van ligt up 't woater van oopn WC's. Ezô kunn bepoalde muggn die ziektes verspreidn, gin eiers leggn.

## Externe koppelienge
Filips den Stoutn

**Filips de Stoutn** (Frãns: Philippe le Hardi) (Pontoise, 17 januoari 1342 - Halle, 27 april 1404) was hertog van Bourgondië van 1363 tout an zyn dôod. Je was de stamvoader van de Bourgondischn tak van 't Huus Valois.

Achter 'n dôod van zyn schonvoader in 1384 kwamt 'n groaf van Vloandern, Nevers, Artois, Rethel en Franche-Comté en van 1390 groaf van Charolais.

Zyn bynoame krêegt ie omdat 'n zo courageus was in de Slag van Poitiers in 1356, binst den Hounderdjoarign Oorloge. Je was ton vêertien joar oud en je vocht mee me zyn voader.

## Zyn leevn

thumb|<center>Zyn bezittiengn
Filips was de joungste zeune van de Frãnsche keunienk Jean II de Goein en Bonne van Luxemburg. In 1363 krêegt 'n 't hertogdom Bourgondië me den hoofdstad Dijon. Zyn voader stierf in 1364 en je wierd ipgevolgd deur zyn oudste zeune en broere van Filips, Charles V. 

In 1369 trouwde Filips in Gent me Margaretha van Male, dochter van Lodewyk van Male, de groaf van Vloandern. Ip 28 meie 1371 wierd under oudste zeune Jan zounder Vrees in Dijon geboorn. 

In 1380 stierf zyn broere Charles V en je wierd ipgevolgd deur zyn zeuntje Charles VI die nog moa twoalf joar oud was. Van 1380 tout 1388 verblêef Filips in Parys en je was doa de leidnde figeure en voogd van zyn minderjoarig neeftje. Van die poziesje miekt 'n in 1382 gebruuk vor e leger in te zettn, vo de Vlamschn ipstand in de Slag by Westrôzebeke teegn zyn schonvoader Lodewyk van Male t'ounderdrukkn. 't Besteur van zyn eign gebied liet 'n over an zyn vrouwe Margaretha van Male.

In 1384 stierf Lodewyk van Male. Je was de latste groaf van Vloandern van 't geslacht Dampierre en Filips erfde zyn gebiedn.

In 1392 kwam Charles VI gêestesziek en Filips pakte were 't regentschap ip hem.

## Vrouwe en jounges
Deur te trouwn me Margaretha van Male wierd et hertogdom Bourgondië nie allêene verêenigd met de groafschappn Bourgondië en Artesië, moar ook met et ryke groafschap Vloandern.

Under jounges
* Jan zounder Vrees (1371–1419), zyn ipvolger als hertog van Bourgondië, vermôord in Montereau
* Karel (1372–1373)
* Margaretha van Bourgondië (1374-1441), trouwde mè Willem II van Beiern (groaf van Henegouwn-Holland en Zêeland), d'ouders van Jacoba van Beiern
* Lodewyk (1377–1378)
* Catharina (1378-1425), getrouwd in 1393 mè Leopold IV van Habsburg.
* Bonne (1379-1399)
* Anton (1384-1415)
* Maria (1386-1422), getrouwd in 1401 mè Amadeus VIII van Savoye
* Philippe (1389-1415)

## Zyn dôod
Filips stierf in 1404 in 't Broabantse Halle en zyn zeune Jan zounder Vrees volgdeg hem ip.
De rykelyk versierde proalgroavn van Filips de Stoutn en Jan zounder Vrees stoan in de musée des Beaux-Arts in Dijon in 't paleis van d'hertoogn van Bourgondië. Ze zyn gemakt deur de kunstenoars Jean de Marville, Claus Sluter, Claus de Werve en Jean Malouel, den officieeln schilder van den hertog. Ze moakn dêel uut van de schonste kunstwerkn van 't Bourgondisch Ryk.

thumb|center|300px|<center>'t Proalgraf van Filips de Stoutn in 't paleis van d'hertoogn van Bourgondië in Dijon
Michael Jordan

thumb|<center>Michael Jordan
thumb|<center>Michael Jordan in actie
**Michael Jeffrey Jordan** (New York City, 17 februoari 1963) is een Amerikoansche basketspeler. Je wordt anzien lik één van de beste basketters aller tydn en j’et den NBA overal ter weireld populair gemakt in de joarn 1980-1990. J’ is 1,98 m grôot en je speelde mè numero 23.

## Basketcarrière
Achter e schitterende carrière by de University of North Carolina vanof 1981 gingt ‘n in 1984 noa den NBA by de Chicago Bulls. Al gauwe wierd ’n één van de sterren van de competitie. Deur dat ’n zo oge koste springn ( je koste dunkn vanof de vryworplyne), krêegt ’n de bynoame "Air Jordan" en "His Airness". Je was ook één van de beste spelers in verdediginge. In 1991 et ‘n ‘t êerste kampioenschap met de Bulls gewonn en d’r volgdn nog titels in 1992 en 1993. In oktober 1993 gaft ’n z’n ountslag by den NBA vor e baseballcarrière te begunn, moa je kêerdege were by de Bulls en d’r volgdn nog drie kampioenschappn in 1996, 1997 en 1998. Jordan stoptege vor e twêede kêer in 1999, moa je speeldege nog twêe NBA-competities by de Washington Wizards van 2001 tout 2003.
## Ounderscheidingn
* Vuuf kêers NBA MVP (most valuable player: beste speler)
* Tien “All-NBA” benoemingn (joarlikse ounderscheidinge in den NBA)
* Neegn “All-Defensive” pryzn (beste verdediger)
* Vêertien kêers meegespeeld in den NBA All-Star Game (een speciale NBA-competitie met de beste spelers)
* Drie “steals” titels
* Zes NBA Finals MVP awards
* NBA Defensive Player of the Year Award in 1988
J’ et ook ‘t NBA record van ogste gemiddelde score van 30,1 puntn in de reguliere competitie en 33,4 puntn in de playoffs. (je scoorde 63 puntn in één van die matchn ost ‘n 23 joar oud was, e playoff-record). In 2001 et ’n e nieuw record gevestigd deur ip z’n 38ste 51 puntn te scoorn.

Jordan zorgde ook vo ’t succes van de *Air Jordan* sneakers van Nike. Je speeldege in de live action/têeknfilm *Space Jam* uut 1996 en j’is één van de eigenoars en Managing Member van de Charlotte Bobcats in North Carolina, e professionele basketploeg in de Southeast Division van de Eastern Conference in den NBA. 

Jordan is nog assan één van de best betoalde sporters deur inkomstn van reclame. 
## Externe koppelinge
* Michael Jordan ip Sportingnews.com
* Google News - Michael Jordan
Peperbusse

thumb|<center>De peperbusse

De **peperbusse** is den torre van de vorige grote kerke in Ostende. De dezen is afgebrand en z'en nu de nieuwe Pier en Pol in de plekke gezet. Mo de grotste torre van de vorige kerke is dus bluven stoan achter de nieuwe kerke. 't Is 't oudste gebouw van Ostende en je kunt et bezoeken op anvrage.
## Externe koppelienge
*De Peperbusse ip Inventaris Bouwkundig Erfgoed
17 februoari

**17 februoari** is d'n 48st'n dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volg'n nog 317 doag'n (318 doag'n in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
## Geboorn
* 1963 - Michael Jordan
* 1973 - Liesbeth Homans
## Gestorvn
* 1934 - Albert I van België
Isabella van Portugal (1470-1498)

**Isabella van Portugal** (2 oktober 1470 – Zaragoza, 23 augustus 1498), was de oudste dochter van de Katholieke Keuningn Isabella I van Kastilië en Ferdinand II van Aragon en de zuster van Johanna van Kastilië, bygenoamd de Woanzinnige.

## Eur leevn
In 1490 trouwde ze me de zeune van keunink Johan II van Portugal, Alfonso, mor in 1491 veroungeluktegt ie me z’n peird. Ze wildeg in ’t klooster goan mor eur ouders verplichtegen eur van in 1497 te trouwn met Emanuel I van Portugal, Alfonso’s nounkel en Johan II’s ipvolger. Da zelfste joar stierf eur enigste broere Johan van Kastilië, vint van Margaretha van Oostnryk, en dus wierd ze ipvolgster van Kastilië. In 1498 stierf ze zelve by de geboorte van under zeuntje Miguel, die de troon van Kastilië en Portugal erfde. Mo ‘t kind stierf in 1500.

## Ipvolginge
Doadeure was Emanuel I z’n kanse van Spanje en Portugal te verenign kwyt. Deur te trouwn met Isabelle ’s joungere zuster, Maria van Aragon, kost ie ’t were goed moakn deur de geboorte van under zeune, Johan III en under dochter (ook Isabella van Portugal), die loater trouwde me Karel V. Under zeune, Filips II zou loater Spanje en Portugal ervn.
Pieter Jan Renier

thumb|<center>Gedenkploate ip één van d'huuzn van de vroegere kostschole
**Pieter Jan Renier** (Deirlyk, 21 september 1795 – Deirlyk, 29 ogustus 1859) was een West-Vlamsche schryver en dichter.

Pieter Jan Renier was 45 joar besteurder van e kostschole in Deirlyk en loater scheepn en districtschoolipziener in Kortryk. J' is 33 kêers bekrôond gewist vo zyn gedichtn.
## Werkn
*Beginselen der Vlaemsche spraekkunst (1831) 
*Uytgekozen verdichtselen (in dichtmaat) vry gevolgd naer het Fransch van den heer Lafontaine (1832-'36)
*Nut der volksbeschaving (1837) 
*Vlaemsche fabelen, opgedragen aen hunne Kon. Hoogh. den Hertog van Braband en den Graef van Vlaenderen; Beginselen der Vlaemsche spraekkunst, heringerigt naer het spellingstelsel van het Taelcongres (1840) 
*De kat van Beversluys (1842)
*Fabelen (1842, neegnde druk: 1853. Drukkery Beyaert-Feys, Boekverkooper, in de Leijestraet, n.r 44. Kortryk
*Vlaemsche mengeldichten (1843) 
*Dichtregelen tot dankbetuiging opgedragen aen het achtbare magistraet en de burgery der stad Kortryk, welke de Vlaemsche vertooning, op stadsschouwburg, ten voordeele van den armen, met hunne tegenwoordigheid en giften hebben begunstigd (1855) 
*Hulde aen den weledelen baron de Vrière, Gouverneur van West-Vlaenderen, by de inwyding der gemeentelyke leer- en weefscholen te Deerlyk den 8 van Wynmaend, (1856)
1470

1467 - 1468 - 1469 - **1470** - 1471 - 1472 - 1473
## Geboorn
; meie
* 20 - Pietro Bembo
;december
* 2 - Isabella van Portugal
Sint-Janscollege (Poperienge)

**Sint-Janscollege (Poperinge)** is e gemiengde katholike schole in Poperienge. Z'is ountstoan in 2001. Sedert 2003 zyn ol de lessn egeevn in de gebouwn op 't Burgemeester Bertenplein.

## Geschiedenisse
't Sint-Janscollege bestoat nog ni lange. Moa de schoolgroepn die an de basis lein, zyn ol ouder. 
Ol d'êne kant e je 't Sint-Stanislascollege vo de knechtn, anderzyds wos 't er 't Sint-Franciscusinstituut vo de misjes.

### Sint-Stanislascollege
In 1657 begostn de poaters Recollettn met e "Latynsche schole". Nunder klôoster lag in de Gasthuisstraat. Sedert de Fransche Revoluusje (1789) woarn de poaters verjoagd, en ze kêernde ne mi were. 't Woarn nu de pasters die lesse gaavn. In 1834 kwam et College op de plekke woa da 't nu nog ossan is. E bitje loater, in 1853, krêeg het de noame Sint-Stanislascollege. Tout an 1989 kostn ollêne knechtejoengs na 't college goan.

### Sint-Franciscusinstituut
De geschiedenisse van 't Sint-Franciscusinstituut, terplekke beter ekend lik *De Penitentn*, goa were tout an de 15sn êeuw. De Zusters Penitenten verpleegnde êest ziekn, loater van tyd gaavn ze ouk lesse. In 't begun wos 't ollêne handel, moa sedert 1959 kostn misjes doar ouk moderne en oude humaniora volgn. Tout an 1989 kostn ollêne misjes na de Penitentn goan.

## Externe koppelienge
* Officieeln website
1498

1495 - 1496 - 1497 - **1498** - 1499 - 1500 - 1501
't Joar **1498** is 't 98e joar in de 15e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
* In Antwerpn verschynt d' êeste uutgoave van *Die alder excellenste Cronyke van Brabant*, e compiloasje van middelêeuwsche kroniekn. Deur de boekdrukkunste wordt 't werk in grôte iploage uutgebrocht. 
## Geboorn
* Lanceloot Blondeel, Vlamsche kunstnoare
## Gestorvn
;ogustus
* 23 - Isabella van Portugal
1795

1792 - 1793 - 1794 - **1795** - 1796 - 1797 - 1798
## Gebeurtenissn
1 oktober - D' Ôostnryksche Nederlandn en 't prinsbisdom Luuk wordn deur de Fransche Republiek g'annexeerd en ingedêeld in 9 departementn in plekke van in provinsjes: 
* Leie - Lys (hoofdplekke: Brugge) 
* Schelde - Escaut (Gent) 
* Deyle - Dyle (Brussel)
* Twêe Neetn - Deux-Nèthes (Antwerpn) 
* Nedermoas - Meuse-Inférieure (Maastricht)
* Jemappes (Mons) 
* Ourthe (Luuk) 
* Samber en Moas - Sambre-et-Meuse (Noamn) 
* Forêts (busschn) (Luxemburg)

## Geboorn
;september
* 21 - Pieter Jan Renier
1859

1856 - 1857 - 1858 - **1859** - 1860 - 1861 - 1862
't Joar **1859** is 't 59e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
*24 november: publikoasie van Charles Darwin zyn boek, *On the Origin of Species*
## Geboorn
## Gestorvn
;ogustus
*29 - Pieter Jan Renier
Isabella I van Kastilië

**Isabella I van Kastilië**, bygenoamd *de Katholieke* (Madrigal de Las Altas Torres, 22 april 1451 - Medina del Campo, 26 november 1504), was keuniginne van Kastilië van 1474 tout an eur dood. Deur te trouwn me Ferdinand II van Aragon was deur de vereniginge van de twi keuninkrykn de boasis geleid van ’t loatere Spanje.
## Eur familie
Eur ouders woarn Johan II van Kastilië en Isabella van Portugal. Z’aad ook nog e joungere broere, Alfonso en ’n veel oudere olfbroere Hendrik IV, die under voader Johan II achter z’n dood in 1454 ipvolgde.
## Eur leevn
Isabella gerakteg actief betrokkn in de politiek omdan de meeste edelliedn in 1465 in ipstand gekommn woarn teegn ’t besteur van Hendrik. Under broere Alfonso wierd ols teegnkeunink uutgeroepn mo je stierf ounverwachts in 1468 an z’n veertien joar. 

De neegntienstn oktober 1469 trouwde Isabella in Valladolid me Ferdinand II van Aragon. Paus Alexander VI noemdeg under de Katholieke Keuningn. 

D’n elfstn december 1474 stierf Hendrik IV en Isabella voldeg em ip.

## 1492
1492 was ’n belangryk joar vo Kastilië deur:
* De Reconquista of de Christelikke eroveringe van Granada ip de Moorn, de moslims. In Granada aan de joodn en de moslims de macht en de Reconquista was ol eeuwn bezig. In januoari 1492 was de eroveringe voltooid, woadeure da heel Granada weer ounder de Christelikke macht kwam.
* De expeditie van Christoffel Columbus. Loater in ‘t zelfste joar kreeg Christoffel Columbus de toeloatinge van Isabella en eur vint, en ze zorgdn vo de financieringe. De ountdekkingn van de nieuwe weireld woarn ’n goeie zoake vo Kastilië en loagn mee an de boasis van ’t Spoans weireldryk van under kleenzeune Karel V, keizer van ‘t Illig Roomsche Ryk.

## String katholiek
In 1492 dwoung Isabella de joodn under te bekeern tout ’t Christndom of te veruuzn uut Spanje. Van dedie die vertrokkn wierd under goud, zilver en geld angesleegn. In 1499 gebeurde ’t zelfste me de moslims. D’r woarn d’r die under lietn doopn en d’andere vertrokkn.

Vo die reedn zyn Ferdinand en Isabella de geschiedenisse ingegoane lik *de katholieke keuniengn* (Spoans: *los Reyes Católicos*).

## Latste regeringsjoarn
Binst eur latste regeringsjoarn aad Isabella veel teegnsloagn in eur persoonlik leevn deur ’t verlies van eur enigste zeune Johan (†1497), eur dochter Isabella (†1498) en eur kleenzeune Miguel (†1500).

In 1504 is ze gestorvn. Eur dochter Johanna van Kastilië, bygenoamd de Woanzinnige volgdeg eur ip.

## Eur kinders
* Isabella, getrouwd mè Emanuel I van Portugal
* Johan, getrouwd mè Margaretha van Oostnryk
* Johanna, bygenoamd de Woanzinnige, getrouwd mè Filips den Schoonn
* Maria, getrouwd mè Emanuel I van Portugal
* Catharina, getrouwd mè Hendrik VIII van Iengeland
A decade Ozark Henry

**A Decade** es de 6de cd van Ozark Henry. 't Es nen verzoamelcd, uutgebrocht in 2007. Ie bestoat uut 2 cd's, den êestn cd bevat olle belangryke singles, de twiddn remixes en zeldzoame nummers. Godspeed es het ênigste nieuw nummer. Mè dienen cd wil Piet Goddaer een periode in zyn leevn ofsluutn, en em vanof nu mêer richtn ip de buutnlandse markt.

## Nummers
;cd 1
#Godspeed	
#Indian Summer	
#These Days	 
#Sweet Instigator	
#Vespertine	 
#At Sea	 
#Word Up	 
#Play Politics	 
#Weekenders	 
#Intersexual	 
#Rescue	 
#Free Haven	
#Sun Dance	 
#Genoa Blue

;cd 2	 
#La Donna E Mobile [Ruff & Jam 7"]	 
#LaTchak - If This Is Love [Original Short] me Sunzoo manley	
#Sun Dance [Ruff & Jam Vocal 7"]	
#Rescue [Pole Folder Radio Mix]	 
#At Sea [Teakhouse - Roof Mix]	 
#Hope Is a Dope [Gzdub]	 
#Intersexual [Zithgliss - Roof Mix]	 
#Love Is Free to Interfere [Master Rock Mix]	 
#Sun Dance [Ruff & Jam Moonlight Club Mix]	 
#La Donna E Mobile [Ruff & Jam 12"]	 
#Hope Is a Dope [Gcbug]	 
#Rescue [Winter Will Return Though - Roof Remix]	 
#Sun Dance [Ruff & Jam Vocal 12"]	 
#Dogs and Dogmen [Dogs and Dubmen Remix]
Kalissie

**Kalissie** (Zuud-West-Vloandern), **kalisse** of **kolisje**, **kalisje** (Nôord-West-Vloandern) *(AN zoethout)* is de noame van stikskes van de wortelstok van *Glycyrrhiza glabra*, een plante die familie is van de errewete.  In de wortels van die plante zit er een zoetstoffe die 30 tot 50 keer stravver is of suker, moa nie slicht is vo de tandn. 
Ôok ol moe je der styf an sjiekn en zuugn, toch wos kalissieout populair by de kinders totdat er gemakkeliker t'eetn spekkn ip de mart kwoamn.

Kalissieout zoudt geneeskrachtig zyn: de wortel kan gebezigd zyn vo 't zettn van thee, die goed is vo de moage en de verteirienge.
't Sop uut de wortel is ôok gebruukt lik groundstoffe vo 't moakn van drop, soms tegoare met 't zout salmiak.

## Sortn
Der zyn drie sortn: *Glycyrrhiza glabra* L., de *Glycyrrhiza echinata* L. en de *Glycyrrhiza uralensis*. Die plantn kun je oltemets e ki vindn in den of als sierplante. *Glycyrrhiza glabra* is in Zuudôost-Europa gekwikt vo 't kalissieout. In Zuud-Europa en 't Middn-Ôostn groeit *Glycyrrhiza echinata* en in China zettn ze *Glycyrrhiza uralensis*.

## Ôgen bloeddruk
De zoetstoffe in kalissieout noemt glycyrrhizinezeur, dat is een stoffe die den bloeddruk verôogt.

## Vôder van de reste
* Den Iengelse noame van kalissie is *liquorice*, wuk dat in 't Iengels dezelstn noame is lik drop. 
* In 't Frans noemt kalissie *réglisse*, ne noame die je by ous ôok wel e ki kunt ôorn.
* In 't Middelnederlands was 't *lacrisse*, *licorisse* en in 't Vroegnieuwnederlands (1500-1700) *kalissenhout* . 
* Den Aroabisch klinkende noame van emir Ben Kalish Ezab in de strip *Kuifje en het Zwarte Goud* is een woordspelienge van Hergé, die verwyst noa 't Brussels dialectwoord *kalichesop*, sop van kaliche.

## Ofbeeldiengn

File:Baton de reglisse.jpg|Kalissiestokskes
File:Liquorice wheels.jpg|Drop (gemakt van kalissieout)
File:Glycyrrhiza echinata MHNT.BOT.2011.3.43.jpg|Vrucht'n en zoad
1504

1501 - 1502 - 1503 - **1504** - 1505 - 1506 - 1507
't Joar **1504** is 't 4e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;april
* 30 - Francesco Primaticcio 
## Gestorvn
;november
* 26 - Isabella I van Kastilië
Końskowola

**Końskowola** [kɔɲskɔˈvɔla] es een dorp in 't zuud-ôostn va Pooln. 't Ligt tussn Puławy en Lublin, dichte by Kurów. In 2004 weunden der 2188 minsn. De noame komt van de soamntrekkienge van *Wola* (e sôorte dorp) en de noame van den iprichter *Jan z Konina*.
Karel Geraerts

**Karel Geraerts** (Genk, 5 januoari 1982) es nen Belgische voetboler. Karel Geraerts speelt ip et middnveld.

## Carrière
Als joenk gastje shotte Karel Geraerts by CS Maasmechelen, doarachter by Racing Genk. In 1998 ging 't ie noa Club Brugge, woar da't ie tot 2003 bleef. Doarachter speelde ie kort by KSC Lokeren Oost-Vlaanderen, moar ie es definitief deuregebrookn by Standard. In 2007 es't ie weregekêerd noa Club Brugge.

Zyn reloatie mè Club Brugge es nogol specioal. In een êeste periode van 1998 tot 2003 kwam ie bykans nie an speeln toe. In totoal speelde ie moar 9 matchn, want de concurrentie mè Timmy Simons wos môordend. Gefrustreerd trokt ie voo een appel en een ei noa Lokeren in de winter van 2003, woar da't ie vulip speelgeleegneid kreeg. Ie es ipgemerkt gewist deur Standard, woar da't ie in 3 sezoenn de pann van et dak speelde en rôo duvel kwaam. In 2007 eit ie zyn contract loatn oflôopn mè Standard en es't ie deur de vôordeure en mè een zwoar contract (best betoalden Belg) were noa Club Brugge gekoomn. Doar kreegt ie de centroale controleernde rolle ip et middnveld.

Karel Geraerts es ondertussn tot vaste weirde van de nationoale ploeg, woarvôorn da't ie ol 16 kêers gespeeld eit en 4 goals gemakt eit.
1503

1500 - 1501 - 1502 - **1503** - 1504 - 1505 - 1506
't Joar **1503** is 't 3e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;januoari
*11 - Parmigianino
;moarte
*10 - Ferdinand I van 't Illig Roomsche Ryk
;oktober
*24 - Isabella van Portugal
;november
*17 - Agnolo Bronzino
## Gestorvn
;november
*23 - Margaretha van York
;december
*28 - Piero di Lorenzo de' Medici
1539

1536 - 1537 - 1538 - **1539** - 1540 - 1541 - 1542
't Joar **1539** is 't 39e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gestorvn
;meie
* 1 - Isabella van Portugal
Moaln

thumb|left|175px|Kerke van Moaln, an de Leie

**Moaln** (officieel: *Machelen* of *Machelen-aan-de-Leie*) is e dêelgemêente van Zulte. 't Ligt an de Leie en 't weunn mêer of vierduusd menschn.

## Noame
Van woa dat de noame *Machelen* komt, is nie hêlegans zeker. 't Zou kunn kommn van **machlin*, die *plekke woa dan menschn tope kommn* wult zeggn (da zoudt kunn omdat er doar e kruuspunt wos tusschn e Romeinschn heirboane en de Leie) of **machalum*, die *machtige nederzettienge* wult zeggn. 'n Eestn uutleg is wuk an toalweetnschappers mêer en mêer geloovn. Macheln in Vlams-Broabant en Mecheln zoudn oek van dadde kommn.

## Bekende inweuners
*Roger Raveel: kunstenoare, en et doar ouk e museum
*Gerard Reve: Ollanschn schryver
Koaskerke

**Koaskerke** is e klêne parochie en ol sedert 1965 e dêelgemêente van Diksmude. Koaskerke is surtout ekend deur 'n Yzertôorn. 't Weunn tusschn de vier en de vuufounderd menschn.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Koaskerke]]*
thumb|300px|left|'n Yzertôorn (met 'n êestn dervôorn).
Zarrn

**Zarrn** is sedert 1977 e dêelgemêente va Kortemark. Doavôorn wos 't tope me Werkn e stik van de gemêente Zarrn-Werkn (van 1971 vors). 't Weunn e grôte twiduusd menschn. Zarrn is surtout ekend deur ze twêe gerestaureerde meulns (Couchez-meuln en Wullepitmeuln).

## Liggienge
Zarrn ligt in 't zuud-westn van Kortemark en de parochies die derround liggn, zyn Werkn, Ansoame, Stoan, Oetulst, Klerkn en Êesn.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Zarrn]]*
Birger Maertens

thumb|Birger Maertens
**Birger Maertens** (Brugge, 28 juni 1980) es nen West-Vlamsche voetboller. Zyn positie es in de verdedigienge. 

## Carrière
Birger Maertens es een jeugdproduct van Club Brugge sedert 1994, moar doarvôorn eit ie nog bie Vassenoare gespeeld. Ie zit sedert 2001 in de A-kern en es ol die tyd een redelikke vaste woarde in de verdedigienge. Et sezoen 2007-2008 verlôopt wa minder, ie stond nog moar vier kêers an de aftrap van nen match. Birger Maertens es vrêe populair by de Brugse supporters, omda't ie zyn hart voo de Club nôois onder stoeln of bankn gestookn eit. Ie es trouwns vernoemd gewist noa Birger Jensen, de legendoarische keeper van Club Brugge. Zyne bynoame es 'Bicky', e wôordspelletje up zyn noame, mor ouk e verwyzienge no zyn overgewicht.

Birger Maertens eit ol êen ne cap voo de nationoale ploeg.
Isabella van Portugal (1503-1539)

**Isabella van Portugal** (Lissabon, 24 oktober 1503 -Toledo, 1 meie 1539) was ’t twidde kind en d'oudste dochter van Emanuel I van Portugal en z’n twidde vrouwe Maria van Aragon. Ze was keizersvrouwe van‘t Illig Rôoms Ryk en keuniginne van Spanje.

Den elfstn moarte 1526 trouwde ze in Sevilla me Keizer Karel V.

In 1521 stierf eur voader en eur broere Johan III volgdeg em ip.

Isabella stierf in 1539 by de geboorte van eur joungste kind.

## Eur kinders
* Filips II van Spanje (1527-1598), keunink van Spanje en Portugal
* Maria van Spanje (1528-1603), trouwde me Maximiliaan II, keizer van ‘t Illig Rôoms Ryk
* Ferdinand 1530
* Johanna van Habsburg (1535-1573), trouwde met eur kozyn prins Johan van Portugal, zeune van Johan III 
* Johan (1539)
Sueevn

De **Sueevn** of **Sueebn** (Latyn: Suebi) woarn e groep Germoansche stammn die êest in ’t nôordôostn van Germania, van de Ôostzêe (Latyn: Mare Suebicum) tout an ’t Duuts Middelgebergte, leefdegn. De stammn woarn Marcomann, Quaadn, Hermunduurn, Semnoonn, Langobardn en Alamann. 

Julius Caesar, Tacitus en Ptolemeus schreevn over de Suebi.

De noame ‘Zeeuwn’ is e gegermaniseerde vorm van ‘Sueevn’. Ôok de woordn Zweedn, Schwaben, Zwevezele, Zwevegem en Zweveloo (Drenthe) zyn ofgeleid van de Sueevn.

## De grôte volksverplatsiengn en invoasies
In 406 wierd de Reyngrenze overspoeld deur Germoann, Vandoaln, Sueevn en Bourgondn.
De Sueevn trokkn no ’t Westn. Ze kwoamn van e gebied ten ôostn van de Elbe en ze leefdn ôok ’n tydje tusschn de Reyn en de Donau. Drie joar lank dwoaldn ze plundernd deur Gallië, ip zoek noar e goeie vestigiengsplatse. 

De mêeste stoakn in 409 de Pyreneeën over. Ze wildn under lik de Vandoaln, die ofkomstig woarn van de Poolsche Wisla en de Oderstreke, en de Aloann, die ofkomstig woarn van de nôordelikke Kaukasus en loater van Klêen-Azië, in Hispania vestign en ze stichtegn doar e keunienkryk. 

‘n Dêel van de Sueevn blêef achter in Saksn en Thüringn, en nog andere hen under gevestigd ip ’t schiereiland Walchern. 

‘t Keunienkryk van de Sueevn lag in Gallaecia, nu modern Galicia en ‘t nôordn van Portugal.
Dutsekop

thumb|<center>Dutsekop van e mens van vôorn
thumb|<center>Dutsekop van e mens van ipzyds
Een **dutsekop**, **totsekop** of **schedel** (Latyn: *cranium*) is de structeure van de bêenders van 't hoofd by de mens of de kop by de bêeste. De schedel zorgt vo de structeure van 't oanzichte en beschermt 't hoofd teegn kwetseurn.

Een dutsekop bestoat uut twèe dêeln: d'heirsenschedel en d'oanzichteschedel.

Een andere indelienge pakt et ounderste kaakbeen (*splanchnocranium*) als apart deel, en de bovenkake met de reste van de schedel als ander deel (*neurocranium*). In 't kort zyn 't de twee dêeln van de schedel da je uut mekoar kat hoaln.
### Heirsenschedel
D'heirsenschedel beschermt d'heirsens. De bodem wordt de schedelboasis genoemd en de reste 't schedeldek. In en tusschn de bêenders van de schedelboasis zyn der goatn woa da 't ruggemerg, d'heirsenzenuwen, en de bloedvoatn deureloopn. De bêenders van d'heirsenschedel zyn mè mekoar verboundn deur noadn. 

De bêenders by de mens zyn:
* Vorhoofdbêen (*os frontale*)
* Wandbêen (*os parietale*) (2)
* Achterhoofdbêen (*os occipitale*), mè 't achterhoofdgat. Der neffest liggn de twèe achterhoofdknobbels, die de schedel verbiendn met de boovnste wervel, den atlas
* Sloapbêen (*os temporale*) (2). E dêel dervan is 't rotsbêen (*os petrosum*) da styf hart is en woarin da 't gehoororgoan ligt. D'ounderkoake is verboundn me 't sloapbêen
* Zeefbêen (*os ethmoides*) en wiggebêen (*os sphenoides*), die in de schedelboasis liggn. 't Zeefbêen hè z'n noame te dankn an e grôot dêel klêne gatjes woa dat de reukzenuwen deure loopn
### Oanzichteschedel
D'oanzichteschedel is by de mens klènder of d'heirsenschedel. Je bestoat surtout uut de koakn en de bêenders van de neuze en vormt e dêel van d'oogkassn. De bêenders zyn:
* Boovnkoake (*maxilla*)
* Ounderkoake (*mandibula*)
* Jukbêen (*os zygomaticum*) (2), verboundn mè boovnkoake en sloapbêen
* Troanbêentje (*os lacrimale*) (2)
* Neusbêentje (*os nasale*) (2)
* Verhemeltebêen (*os palatine*) (2)
* Ploegschoarbêen (*vomer*), die 't neustusschnschot vormt tegoare mè 't zeefbêen

## Symboliek
E dutsekop is ouk e sterk symbool. Mêestol duudt et op gevoar of op de dôod. Vôorbeeldn:
* de dutsekop da je ziet op de plakkers van elektrieke cabienn die ounder oogspannieng stoan;
* de wittn dutsekop op zworte piratevlaggn. An ze 'n dien omoge dein, betêeknt dadde: gin gevangnn moakn, iederêen moet d'ran;
* de dutsekop van de SS-Totenkopfverbande, êen van de 3 groupn van de Schutzstaffel, e paramilitaire organisoasje binn de nazi-party.
Klaas Vantornout

thumb|250px|Klaas Vantornout agter zyn oovrwinnienge in de veldrit van Heerlen 2008**Klaas Vantornout** (19 meie 1982) es nen West-Vlamschn cyclocrosser. J'es ofkomstig uut Toeroet. 

## Carrière
Klaas Vantornout es begunn koersn ip zyn 13de. Ie probeerde zowel ip de weg als in 't veld, moar ie zag ol rappe da cyclocrossn em beter ofging. Als junior beoalde ie zyn êeste overwinniengn in zyn 2de joar, in't sezoen 1999-2000, toen da't ie by sportgroep Koksijde ree. Ie wos zeevn kêers n'êestn en tien kêers twêedn. 't Joar derip won't ie in Lichtaart in zyn êeste joar by de beloftn. Ie reed ton voo een nieuw team, et MEZ-team. In zyn derde joar won't ie in Zelzate, moar de grôte deurbroake kwam 't er ton dat ie in zyn vierde joar als belofte 6 kêers won en twêede wos in de eindstand van de Superprestige. Ie kreeg een anbiedienge om by Morgan Blue te gan ryen. Zyn êeste joar als prof wos wel een echt pechjoar omdat ie redelyk vroeg in 't sezoen klierkoorts kreeg. Achter zyn goeie prestoaties in zyn twêede joar als prof es't ie veranderd van ploeg. Vanaf 2006 reed ie vo 't Fidea Cycling Team van Hans Van Kasteren, sins 1 januoari 2008
rydt ie voun Sunweb.

De Klaas stoa nie vree bekend lyk e veelwinnoare, surtout omda tie in de latste joarn tefrente in dienste rydt vo zyn'n kopman Kevin Pauwels. Ip 13 januoari 2013 et 'm ollik e vree grote wienste g'oald deur d'n êestn te rydn in't Belgisch kampioenschap in Mol.

## Ploegn by de profs
* 2006: Fidea Cycling Team
* 2007: Fidea Cycling 
* 2008: Sunweb-ProJob
* 2009: Sunweb-ProJob
* 2010: Sunweb-ProJob
* 2011: TeamSunweb-Revor
* 2012: TeamSunweb-Revor
* 2013: TeamSunweb-Napoleon Games

## Palmaresse by de profs
### 2005-2006
*1 oovrwinnienge: Contern (Luxemburg)
### 2006-2007
*2de plekke ip't Belgisch kampioenschap in Hamme - Zogge
### 2007-2008
*6 oovrwinniengn: Knokke-Heist, Eernegem, de Druuvncross in Overyse, de Sylvestercross in Toeroet, Eeklo en Heerlen
### 2008-2009
*4 oovrwinniengn: Dizzêle, Woerden, Gieten en de Silvestercross in Toeroet
### 2009-2010
*1 oovrwinnienge: Otegem
*2de plekke ip't Belgisch kampioenschap in Ôostmalle
*2de plekke ip't wèireldkampioenschap in Tabor (Tsjechië)
### 2010-2011
*2 oovrwinniengn: Eeklo en Middelkerke
### 2011-2012
gêen oovrwinniengn
### 2012-2013
5 oovrwinniengn: 
*Kermiscross Ardôoie
*Superprestige Gieten
*25px Belgisch kampioenschap in Mol
*Cyclocross Otegem
*Noordzeecross Middelkerke
### 2013-2014
2 overwinniengn:
*Kermiscross Ardooie
*Superprestige Ruddervoorde
### 2014-2015
3 overwinniengn:
*Steenbergcross Erpe Mere
*Superprestige Gavere
*25px Belgisch kampioenschap

## Externe koppelienge
*Zyne site
19 meie

**19 meie** is den 139stn dag van 't joar (140stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 226 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1440 - Uwelik van Karel den Stoutn mit Catherine van Valois in Sint-Omaars

## Geboorn
* 1881 - Mustafa Kemal Atatürk, Eeste president van Turkeye
* 1902 - Jean Rey, Belgisch advokoat en liberoal poletiker. Va 1967 toet 1970 was't je vôorzitter van d'Europeesche Commissije
* 1940 - Jan Janssen, Hollandsche coureur
* 1953 - Daniël Termont, burgemêester van Gent
* 1982 - Klaas Vantornout, West-Vlamsche cyclocrosser
## Gestorvn
* 1319 - Louis van Évreux
* 1983 - Jean Rey
Alfons Mervillie

**Alfons Mervillie** (Wontergem, 17 meie  1856 - Kortryk, 4 april 1942) was e West-Vlamsche paster, componist,  dichter, publicist en dirigent.

## Leevn en werk
Alfons Mervillie kwam uut e boeremenoage mè zestien jounges. Je gieng noa 't Klêen Seminoarie in Roeseloare, woa dat 'n lesse krêeg van Hugo Verriest en van Gezellecomponist en tekstschryver van 't Klokke-Roelandlied  Johan De Stoop, die zyn muzikoal talent ountdekte en die hem hulporganist en kôorleider maktege. Achter zyn ipleidienge an 't Klêen Seminoarie volgde Mervillie nog e cursus filosofie van één joar in Roeseloare, vo dat 'n zyn theologische vormienge an 't Grôot Seminoarie van Brugge begost. In 1882 ist 'n tout paster gewyd.

Oundertusschn  was Mervillie, in 't joar 1880, angesteld ols lêroare orgel en kerkzang in de normaalschole van Tourhout. Doa krêegt 'n de bynoame *Bach Mervillie*.  Je was den êestn die gedichtn van Guido Gezelle ip muziek zettege.  Je componeerde 290 orgelwerkn, 50 kôorwerkn en liederen, woavan de gekendste *het Duinelied "Leve De Panne"* (1878), *het Kerstlied "Duizende Sterren Versieren den Hemel"* (1879), *Gusten* (1891) en *het oegstlied "Het Laatste van de Oegst is binnen"* (1902).

Je schrêef ook artikels (surtout gedichtn) vo Vlamsche tydschriftn lik *Rond den Heerd*, *Duinengalm* en *[[Biekorf]]*. Ols dichter wierd Mervillie surtout bekend met de vertoalienge van 't gedicht *Evangeline* van Henry Longfellow, een Amerikoanschn dichter die styf populair was by de Vlamsche dichters in dien tyd. Guido Gezelle vertoaldege ook één van zyn gedichtn, *The Song of Hiawatha*.

In 1891 was Alfons Mervillie ounderpaster in Dizzêle (Dudzeele), in 1895 in Nieuwpoort en in 1898 in Erdryke (Aertrycke), woa dat 'n de *Sint-Ceciliafanfare* ipgericht het. In 1913 wast 'n paster in Nieuwkapelle tout an zyn pensioen in 1933. Achter den oorloge krêegt 'n der nog twêe parochies by, Sint-Jacobskapelle en Oudekapelle.

Gheel z'n leeven wos 'n èn gepassionneerde biemelker en schreeft er artikels over in Biekorf, "'t Een en 't ander over de bietjes".

## 't Dunelied
't Duinelied "Leve De Panne, daar staat mijn huis" is e lied da styf gekend is an de kust.
In 1878 was De Panne e gehucht van Adinkerke. De bevolkienge leefde in schoamele visschershuzetjes en der was nog  gin sproake van tourisme. Moa der  was e klôoster van nunn uut Veurne met e visschersschooltje woa dat er  mêer of 300 jounges lesse krêegn. Alfons Mervillie, de broere van Zuster Jozefien was ip da moment seminarist in Brugge. Je  makteg' e gedicht vo zyn zuster, *'t Duinelied*. 't Lied wierd dêel van de Vlamsche liederkrans en angelêerd langs hêel de kust en loater ook in Tourhout woa da Mervillie lesse gaf.

## Varia
*Zundag 18 juni 2006 is 't 150e geboortejoar van Alfons Mervillie gevierd in De Panne. Der is e beeld en e pling mè zyn noame ing'huldigd.
Den Oap

thumb|Zicht ip de Zilverberg
**Den Oap** of **de Zilverberg** is een gehucht in de provincie West-Vloandern. ’t Ligt ip ‘t groundgebied van Rumbeke, een dêelgemêente van de stad Roeseloare. De Zilverberg ligt een goeie twi kilomeiters ten zuudn van ‘t stadscentrum, ip de stêenweg van Roeseloare noa Mêende (N32). In 't nôordn ligt de Zilverberg tegen de Ryksweg en in 't zuudn an een ander, iets grodder, gehucht: Beitem.

Up de Zilverberg ligt 't ôogste punt van de hêle stad Roeseloare.

thumb|left|Sint-Henricuskerke
Wontergem

**Wontergem** is e dorp in de provincie Ôost-Vloandern en sedert 1977 e dêelgemêente  van de stad Deinze. 't Ligt in Zandig-Vloandern teegn de grenze me West-Vloandern.

't Landschap is licht golvend (10-15 meter) me valleien van d'Oude Mandelbeke en de Vondelbeke.

Wontergem ligt an de ryksweg Deinze-Tielt en de spoorlyne Gent-Adinkerke.

An de Sint-Agneskerke in de dorpskern stoat e bronzn beeld ingewerkt in e blok graniet van oud-coureur en Wontergemnoare Lucien Buysse.
 
## Externe koppelinge
*Sint-Agneskerke Wontergem
1598

1595 - 1596 - 1597 - **1598** - 1599 - 1600 - 1601
't Joar **1598** is 't 98e joar in de 16e eeuwe volgenst de Gregorioansche kalender.
## Gebeurtenissn
* Isabella van Spanje, dochter van Filips II, trouwt met Albrecht van Oostnryk. Isabella krygt van heur voader de Nederlandn als trouwcadeau. Albrecht en Isabella regeern tegoare als landvoogdn over de Zudelikke Nederlandn
* Filips III wordt keunienk van Spanje achter de dôod van zyn voader. 
## Geboorn
* 23 april - Maarten Tromp, Hollandsche zeevoarder en admiroal
* 7 december - Gian Lorenzo Bernini
## Gestorvn
;september
* 13 - Filips II van Spanje
1527

1524 - 1525 - 1526 - **1527** - 1530 - 1531 - 1532
't Joar **1527** is 't 27e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;meie
*21 - Filips II van Spanje
;juli
*31 - Maximiliaan II
CM

[thumb|"Maloja Palace in [Maloja in Zwitserland woar dan veel West-Vloamiengn met de jeugddienst (*Jeugd en Gezondheid*, nu *Kazou*) van de CM up reize gewist]]

De **CM** (Christelijke Mutualiteiten, officieel **LCM**, Landsbond der Christelijke Mutualiteiten) is e zieknbound die officieel bestoat sedert 1906. 't Is de grotste zieknbound va heel België, me etwoa 4,5 miljoen leedn. 
De CM is 'n onderdêel van beweging.net, (vroeger 't ACW).

In West-Vloandern et CM 720 000 leedn (2007), wuk da wil zeggn da 64% va de West-Vloamingn by de CM zit.
In West-Vloandern e je vier afdêlingn: CM Roeseloare-Tielt, CM Ostende, CM Zuudwest-Vloandern en CM Brugge.

Veel West-Vloamiengn zyn, a ze jounk woarn, met de jeugddienst (*Jeugd en Gezondheid*, nu *Kazou*) van de CM up reize gewist, byvôorbeeld noa Heer-sur-Meuse of noa Maloja in Zwitserland.

## Externe koppelienge
* Officieeln website
1446

1443 - 1444 - 1445 - **1446** - 1447 - 1448 - 1449
[thumb|<div class="center">Portret van e Kartuzer deur [Petrus Christus (1446)]]
## Geboorn
;meie
* 3 - Margaretha van York
## Gestorvn
;juli
* 13 - Catherine van Valois
Filologie

**Filologie**, letterlik *liefde vo ‘t woord* (van ‘t Grieks Φιλος, *philos*: "liefde" en ‘t Grieks λογος *logos*: "woord, rede") is een weetnschappelike benoaderinge die oudere tekstn analyseert en interpreteert. 

Een filoloog bestudeert de toal- en letterkunde van volkern in reloatie me de cultuurgeschiedenisse. Je analyseert toalkundige verschynseln en de oorsproung en betêkenisse van specifieke woordn.

Die werkwyze is een vôortzettinge van de ipvattingn en methodes van de humanistn die binst de renaissance were interesse addn vo de studie van de klassieke auteurs. Azo is ’t de toake van de filoloog van *ad fontes* te goan, d.w.z. were te goan tout de bronne woarin dat een tekst is overgeleverd.

In Europa is de filologie ols weetnschap moar in de 19e êeuwe echt deuregebrookn.

De term filologie wordt teegnwoordig nie zovele mêe gebruukt omdat in vele landn ‘t vakgebied dêel uutmakt van de toalweetnschappn in ‘t algemêen.
Rienk (algebra)

**Ne rienk** is in wiskunde 'n verzoamelienge met doaby 2 bewerkingn die an 'n antal eigenschappn vuldoen. 
De theorie van de rienk is ountwikkeld deur Emmy Noether, de belangrikste vrouwelikke wiskundige uut de geschiedenisse.

## Definitie

Ne rienk (R,+,*) is 'n nie-lege verzoamelinge R me 2 bewerkingn ("uptellinge" en "vermenigvuldiginge")  + : R \times R \rightarrow R en  * :R \times R \rightarrow R me de volgende eigenschappn:

* *Inwendig en overol gedefinieerd*: \forall a, b \in R: a+b \in R \ en \ a*b \in R 
* *[[Associativiteit]]*: \forall a, b, c \in R: (a+b)+c = a+(b+c) = a+b+c en  (a*b)*c = a*(b*c) = a*b*c . 
* *[[Neutroal element]]* (of *êenheidselement*) vo d'uptellinge: \exists 0: \forall a \in R: a+0 = a = 0+a 
* *[[Invers element]]* (of *symmetrisch element*) vo d'uptellinge: \forall a \in R : \exists -a \in R: a + (-a) = 0 = -a + a.
* *[[Distributiviteit]]* van de vermenigvuldiginge t.o.v. d'uptellinge: \forall a, b, c \in R: (a+b)*c = a*c + b*c en  a*(b+c) = a*b + a*c 

## Eigenschappn

* 't Neutroal element is ênig.
* 't Invers element is ênig.

## Vôorbilden

* De gehêle getalln, de reële getalln met d'uptellinge en vermenigvuldiginge: **<math>\mathbb{Z}</math>**, +, .; **<math>\mathbb{R}</math>**,+, ·
*De vierkante matrixn me reële getalln tegoare met d'uptellinge en matrixvermenigvuldiginge:  **<math>\mathbb{R}^{n\times n}</math>**,+, ·
Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk

**Ferdinand I** (Alcala de Henares, 10 moarte 1503 - Weenn, 27 juli 1564), van 't Huus Habsburg, was de zeune van Johanna de Woanzinnige en Filips de Schôonn, en de broere van keizer Karel V. 

Je krêegt den titel van eirtshertog van Ôostnryk in 1521 en van Rôoms-Duutsche keunienk in 1531 van zyn broere keizer Karel. 

## Zyn trouw
In 1515 kwam zyn grotvoader Maximiliaan I in Weenn tegoare mè Vladislav II van Boheemn en Hongareye en zyn broere Sigismund I van Pooln vo 't huwelik t' arrangeern tusschn de twi klêenkienders van Maximiliaan (Ferdinand en Maria), me d’ênigste kienders van Vladislav (Anna van Boheemn en Lodewyk).

De doar ofgesprookn dubbele trouwfêeste giengt deure ip 22 juli 1515 in de Stephansdom in Weenn en wierd de *Wiener Doppelhochzeit* genoemd, te zien ip ’n houtsnede deur Albrecht Dürer. Maximiliaan was platsvervanger vo Ferdinand, die zelve nie anwezig was.

Ferdinand trouwde officieel de 25ste meie 1521 met Anna van Boheemn, en zyn zuster Maria in 1522 met Anna heur broere Lodewyk II van Hongareye.

’t Dubbel huwelik zorgde der vôorn dat Hongareye en Boheemn (nu e stik van Tsjechië), elf joar loater ook by ’t Huus Habsburg kwam.

In 1526 kwam Ferdinand keunienk van Boheemn en Hongareye, achter den dôod van zyn schonbroere Lodewyk II, en in 1531 ook Rôoms-Duutsche keunienk. 

Achter de trôonsofstand van zyn broere Karel in 1556 kwamt ie keizer van 't Hillig Rôoms Ryk (officieel in 1558).

## Vrouwe en jounges
Ferdinand en Anna van Boheemn haan viftien jounges:
* 1. Elisabeth van Ôostnryk (1526-1545),  trouwde mè Sigismund II van Pooln
* 2. Maximiliaan II (1527-1576), keizer van ’t Hillig Rôoms Ryk
* 3. Anna van Ôostnryk (1528-1590),  trouwde met Albrecht V van Beiern
* 4. Ferdinand II van Tirol (1529–1595)
* 5. Maria van Ôostnryk (1531–1581), trouwde mè Willem V van Kleef, hertog van Kleef.
* 6. Magdalena van Ôostnryk (1532-1590), nunne
* 7. Catharina van Ôostnryk (1533-1572), trouwde mè Sigismund II van Pooln, weduwnoare van eur zuster Elisabeth van Ôostnryk (1526-1545)
* 8. Eleonora van Ôostnryk (1534-1594), trouwde mè Guglielmo I, hertog van Mantua
* 9. Margaretha van Ôostnryk (1536-1567), nunne
* 10. Johan van Ôostnryk (1538-1539)
* 11. Barbara van Ôostnryk (1539-1572), trouwde met Alfonso II, hertog van Ferrara
* 12. Karel II (1540-1590), aartshertog van Ôostnryk en voader van Ferdinand II, keizer van ’t Hillig Rôoms Ryk
* 13. Ursula van Ôostnryk (1541-1543)
* 14. Helena van Ôostnryk (1543-1574), nunne
* 15. Johanna van Ôostnryk (1547–1578), trouwde in 1565 mè Francesco I de Medici, de loatern groothertog van Toscane

Ferdinand stierf in Weenn en j’is begroavn in de Sint-Vituskathedroale in Praag. Z’n zeune Maximiliaan II volgdeg hem ip.
27 juli

**27 juli** is den 208stn dag van 't joar (209stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 157 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gestorvn
* 1101 - Konrad, hertog van Neder-Lotharingen, Rooms-Duutsche keunienk en keunienk van Italië
* 1233 - Ferrand van Portugal
* 1564 - Ferdinand I van 't Illig Roomsche Ryk
* 1894 - Hendrik Pickery
Filips I

*Filips I van Vrankryk, keunienk van Vrankryk (1060-1108)
*Filips van den Elzas, groaf van Vloandern (1168-1191)
*Filips I van Kastilië, bygenoamd **Filips den Schoonn**, ertog van Bourgondië (1482-1506) en keunienk van Spanje
Filips II

*Filips II, keunienk van Vrankryk (1180-1223)
*Filips II van Vloandern, bygenoamd **Filips de Stoutn**, ertog van Bourgondië en groaf van Vloandern (1384-1404)
*Filips II van Spanje, keunienk van Spanje (1556-1598)
Margaretha van York

**Margaretha van York** (Fotheringay Castle, 3 meie 1446 – Mecheln, 23 november 1503) was ’n dochter van Richard van York en Cecily Neville, en de zuster van twi Ingelsche keuningn, Edward IV en Richard III. 

In 1468, an eur 22 joar, stak ze ‘t Kanoal over vor in de Nederlandn de derde vrouwe te wordn van Karel den Stoutn, ertog van Bourgondië. D’n neegnstn juli 1468 trouwde ze in Brugge. (D'intrede van Karel en Margaretha is olle 5 joar in Brugge erdacht in de Gouden Boomstoet).
Z’aan gin kinders mo Karel, die dertien joar ouder was of  zy, aad ’n dochter van z’n twidde vrouwe Isabelle van Bourbon: Maria van Bourgondië. Maria was ton elf joar oud en ze kwam vree goed overeen met eur stiefmoeder. Ip politiek vlak aad Margaretha ’n positievn invloed ip ’t contact tusschn eur vint Karel en eur broere Edward IV.
## Karel den Stoutn sneuvelt
Achter de dood van Karel den Stoutn, d’n vuufdn januoari 1477, vestigde z’eur in Mecheln, en z’ielp eur stiefdochter Maria mè ‘t besteur van de Nederlandn. En os ze probleemn aad mè Lodewyk XI van Vrankryk, zocht z’ulpe by eur broere, de keunink van Iengeland. 
Ze zorgde d’r ook voorn da Maria koste trouwn mè Maximiliaan van Oostnryk.

## Maria van Bourgondië veroungelukt
Achter de dood van Maria, d’n zevenentwintigstn moarte 1482 brocht z’eur stiefkleenkinders Filips den Schoonn en Margaretha ip in Mecheln. 
In 1486 schounk z’eur paleis aan de stad Mecheln.  

Margaretha van York was ’n intelligente vrouwe.  Ze was zot van literateure en boekn. ‘t Eeste in ‘t Ingels gedrukt boek wierd in ipdracht van eur gemakt in 1474 deur William Caxton. Ze brocht d’ Ingelsche cultuur no ‘t  Europees vasteland en omgekeerd.
Z’eet ’n importente rolle gespeeld in de Nederlandn en surtout in de stad Mecheln. D’ountvangstzoale van eur hof in de Keizerstroate is nog bewoard. 

Ze stierf in 1503 korts achter dat eur stiefkleenzeune Filips were was van Spanje. Z’ee gelukkig z’n dood in 1506 nie mee meegemakt. Z’is begroavn in de Mechelsche Minderbroederskerke.
Groaf van Vloandern

|[thumb|200px|<center>'t Woapnschild van 't [Groafschap Vloandern (14e eeuwe)]]
|-
|
|-
|thumb|<center>Koarte van 't groafschap Vloandern me de twi woapnschildn
|}
De **groaf van [[Vloandern]]** regeerde over et groafschap Vloandern sinsn de 9e eeuwe. Sommige groavn woarn dikkers markgroaf genoemd. Moa dienen titel wos nie mè in gebruuk sinsn de 12e eeuwe.

## Lyste



## Dynastieke titels

In 1795 wos Vloandern tydelik g'annexeerd deur Vrankryk en wordt er nie mè gesprookn van 't groafschap Vloandern.

’t Keunienklik huus van België krêeg nog en ende den titel *groaf van Vloandern* tout in 1983:
* Philippe van België (1840 - 1905), derde zeune van keunienk Leopold I en voader van keunienk Albert I 
* Karel van België (1905 -1983), twidde zeune van keunienk Albert I 

De keuniengn van Spanje droagn nu nog osan den titel *Conde de Flandes*.

Kykt noa: Titels van Felipe VI van Spanje.

## Externe koppelienge
*‘t Oud woapnschild van de groavn van Vloandern
Filips III

*Filips III van Vrankryk, keunienk van Vrankryk (1270-1285)
*Filips III van Vloandern, bygenoamd **Filips den Goein**, ertog van Bourgondië en groaf van Vloandern (1419-1467)
*Filips III van Spanje, keunienk van Spanje (1598-1621)
Filips IV

*Filips IV van Vrankryk, keunienk van Vrankryk (1285-1314)
*Filips IV van Vloandern, bygenoamd **Filips den Schoonn**, ertog van Bourgondië, groaf van Vloandern (1482-1506), keunienk van Spanje
*Filips IV van Spanje, keunienk van Spanje (1621-1665)
Filips V

* Filips V van Vrankryk, keunienk van Vrankryk (1316-1322)
* Filips V van Vloandern, beter gekend lik keunienk **Filips II van Spanje**
* Filips V van Spanje, keunienk van Spanje (1713-1746)
Karel II

* Karel den Kletsn, keunienk van West-Francië (843-877) en keizer van 't Illig Rôoms Ryk (875-877) 
* Karel II van Vloandern, bygenoamd **Karel den Stoutn**, ertog van Bourgondië en groaf van Vloandern (1467-1477)
* Karel II van Spanje, keunienk van Spanje (1665-1700)