Bisdom Brugge

thumb|<center>Koarte van 't Bisdom Brugge
't **Bisdom Brugge** is e bisdom da met de Belgische provinsje West-Vloandern tegoare volt. De provinsje telt 1.195.796 inweuners (provinsje West-Vloandern, 1 januori 2019) en 't bisdom 13 dekenoaten, 348 parochies, 404 priêsters en 90 permanente diakens.

## Geschiedenisse
Vô de nieve kerkelikke indelienge van 1559 was 't West-Vloandern va vandaage verdêeld over twêe bisdommn: de bisschop van Terwoan besturde 't westelik dêel, de bisschop van Doornik 't ôostelik dêel. Den 12 meie 1559 richtte Paus Paulus IV 't bisdom Brugge ip. 't Bestoend uut 't nôorden van West-Vloandern, e dêel van Ôost-Vloandern en e dêel van Zêeuws-Vloandern. De reste van 't groendgebied van West-Vloandern behoôrde toet drie bisdommn: 't westn was by 't bisdom Yper, de streke van Kortryk by 't bisdom Doornik en de streke van Tielt by 't bisdom Gent.

Deur 't Concordoat van den 15 juli 1801 tusschn Paus Pius VII en Napoleon wierdn de bisdomm'n Yper en Brugge ofgeschaft en ipgenoom'n in 't bisdom Gent dad overêenkwaam met de departementn van Leie en Schelde. 't Bisdom telde drie besteurlikke districtn (Gent, Yper, Brugge) en één seminoarie dad in Gent was.

Ip 27 meie 1834 wierd 't bisdom Brugge heripgericht deur de bul Romanae Ecclesiae van Paus Gregorius XVI, met os groendgebiêd de provinsje West-Vloandern. Da topevoll'n van kerkelikke en besteurlikke grenzn was een erfenisse van de Franschn tyd: toen wier namelik d'indelienge van 't land in departementn ols boasis genoomn voe de nieuve kerkelikke indelienge.

Omdat de vroegre Sint-Donaaskathedroale oender de Fransche bezettienge afgebroken was, wierd'n de parochiekerken van Sint-Salvator en Sint-Elooi aangeduud ols bisschoppelikke kerke. Den illigen Donatioanus en de zoaligen Karel den Goein wierdn de patrôon'n van 't bisdom.

Od in 1832 de secretoaris van den bisschop van Gent toet hulpbisschop was angesteld en in Brugge verbleef voe 't kerkelik besteur over de provinsje West-Vloandern ip hem te pakk'n in ofwachtienge van de kerkrechtelikke herinrichtienge van 't bisdom, gieng 't y tydelik gon weun'n in de vroegere Duun'nabdy an de Potteriereie. Achter d'eriprichtienge van 't bisdom Brugge in 1834 wierd 't vroegere Hof van Pitthem in d'Hillige-Gêeststroate in Brugge de bisschoppelikke residensje. De provinsje West-Vloandern is sins 1834 eigenoare van 't vroegere seminoarje en stelt 't gebouw ter beschikkienge van den bisschop. De verbluufplatse van den bisschop is terzeldertyde de zetel van de diocesoane administroasje.

Ofbeeldienge:Brugge Poortgebouw Bisschoppelijk paleis.jpg|Pôortgebouw van 't Hof van Pitthem 
Ofbeeldienge:SANGVIS BRVGENSIS AD 2019 10.jpg|De Bisschop en zijn Kanunniken


## Structeure
't Bisdom Brugge telt de volgnde decanoatn:
alt=|rechts|300x300px
*Brugge
*Brugge-Zuud
*Diksmude-Veurne
*Kortryk
*Mêenn
*Oavelgem
*Ostende-Blanknberge
*Poperienge
*Roeseloare-Yzegem
*Tielt
*Toeroet-Gistel
*Woaregem
*Yper

## Pasters van 't bisdom Brugge
Êenigte bekende pasters van 't bisdom woarn:
* Felix Dalle, schryver, lêroare en hoofdredacteur van 't Parochieblad
* Joris De Jaeger, aalmoezenier van de Vlamsche seizoensarbeiders in Frankryk
* Maurits Sabbe, hooglêroare en theolôog
* Hugo Verriest, schryver
* Cyriel Verschaeve, dichter, schryver

## Voe te leezn
* Michel CLOET (red.), *Het bisdom Brugge (1559-1584)*, Brugge, 1984
* Adelbert DENAUX & Eric VANDEN BERGHE red.), *De Duinenabdij en het Grootseminarie te Brugge*, Tielt, 1984 
* Kurt PRIEM, *Het theologisch onderricht in het Brugse seminarie in de 18de eeuw*, in: Handelingen van het genootschap voor geschiedenis te Brugge'', 2012, blz. 267-292.

## Referensjes


## Externe koppelienge
* Bisdom Brugge