open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eule (Kortryk)

**Eule** (Nederlands: *Heule*) es een dêelgemêente van Kortryk en es omgeevn deur Bissegem, Gullegem, Lendlee en Kuurne. 

## Olgemêen
Eule èt een ippervlakte van 1169 ha en telt 10.204 inweuners (cyfers 2003). 't Dorpke Sente (Sente Katrine/ Sente) ligt ip de grenze me Kuurne en Lendlee. D'Eulebeke dankt eure noame an de gemêente Eule deurda de beke 't langst ip 't groundgebied van de gemêente Eule lopt.

In Eule zyn der drie prochies: Sint-Eutropius (Eule zelve), Sint-Godelieve (van 't gehucht Eule-Woatermeuln) en O.L.Vrouw van Fatima (van 't gehucht Oantjesoek).  Zyder drie zyn sedert 15 juli 2001 tope in êen federoatie (en sedert 2004 vormn ze met de Bissegemse Sint-Audomarusprochie de Federatie Eule-Bissegem).

Ip disndag den 20sten april vant joar 2021 waster nen grôotn brand in de kappelle van 't Spes Nostra (bie de nunnekes). Den brand is ipgemerkt deur den klusjesman da de nunn gebeld adn omda den elektriek ut wa. Gelukkig waarn der gin nunnekes gewond gerakt. Ze adn jist gepeisd da der asbest ging vrie gekoomn zin, ma zebn sjanse want twas nie azo.

## Beziensweirdigeedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Heule]]*
* De Sint-Eutropiuskerke, gebouwd in 1542-1543, met de sedert 1937 beskermde kerketorre
* In het park stoan d'er drie ipmerkelikke moerascypressen (*Taxodium distichum*), vlakby 't monument vo Stijn Streuvels van Jan  Vandekerckhove dat ip 3 oktober 1971 plechtig werd ingehuldigd. 
* In Eule stoat den ênigsten overgebleevn vlaszwiengelmeulne van Europa, de Preetjes meulne.
* Langen tyd èt in de Peperstrate het Curiosamuseum bestoan, dat in zyn ôogdaagn hêle bussn met toeristn trok
* De Warandekapelle, eirbouwd in 1742, e lokaal bedevaartsôord
* Ieder joare in 'twidde weekend va september: de Tinekesfêestn

## Tineke van Eule
't Volksliedje *[[Tineke van Heule]]* dankt zin noame an dit dorp. Den tekst es geskreevn deur René De Clercq. Ip ne goein dag è'tie zyn gedicht an Emiel Ullebroeck gegeevn en den dienen è't er een mezikske by geskreevn. Olle joare worden der in 't twidde weekend van september nog *Tinekesfêesten* g'organiseerd. Beist die fêestn weird'er een nieuw Tineke gekoozn. Da moet een freule van Eule zyn, liefst een moagde. Binst de Tinekesfêesten zyn d'er ôok de zôgezeide "Stôotn van Eule". De beste "stôot" krygt ne prys. In 't verleden woaren die stôotn dikkels polletiek getint en de flikken va Kortryk kwoamn regelmoatig orde ip zoakn stelln. 

## Geboorn of ipgegroeid in Eule
* Brigitte Becue, zwemster
* Stijn Streuvels (1871-1969), skryver

## Ofbeeldiengn

Ofbeeldienge:Kasteel goethals.jpg|Kastêel van Goethals, voormalig gemêentuus
Ofbeeldienge:Kasteel goethals koetshuis.jpg|Koetsuus van 't kastêel van Goethals, tegenwoordig de bibliotheke van Eule
Ofbeeldienge:Ouders gezelle.jpg|Gedenkploate van d'ouders van Guido Gezelle an de Sint-Eutropiuskerke. Ze woaren alletwêe van Eule.
Ofbeeldienge:Plakkaat stijn streuvels.jpg|Plakkoate an 't geboortuus van Stijn Streuvels
Ofbeeldienge:Tineke van eule.jpg|Stanbêeld van Tineke van Eule ip Euleplatse


## Externe koppeliengn
* Kortrijk.be
* Heule.be
* Heule (niet officiële website)
* Liedjestekst Tineke van Eule
* Tinekesfêesten
Kuurne-Brussel-Kuurne

**Kuurne-Brussel-Kuurne** es en Belgische koerse. 't Es en typische West-Vlamsche vélokoerse, mêestal in 't êeste weekend van moarte en doardeure soms ne kêe afgelast deur de snêeuw. Ze volt in 't openiengsweekend van de Vlamsche vélokoersen, den dag achter 'n Omloop Het Nieuwsblad, en is doardeure een sôorte revanchekoerse voe wie dat er d'êeste afsproake gemist eit. 

Lik dat de noame zegt, ryen de coureurs van Kuurne noa Brussel en were. De belangrykste hindernisse es den Tiegemberg. De koerse es overlatst gestegen van categorie, en es nu een 1.1 koerse in de UCI rangschikkienge.

## Recente winnoars

## Externe koppelienge
*Den officielen website
Veurn

**Veurn** is e stad en gemeente in 't nôordwestn va West-Vloandern. Der weunn doa bekans 12.000 menschn.

Veurn is surtout bekend va de Boeteprocessche, die elke latste zundag va juli deur Veurn goat.
In Veurn en ze vier middelboare schooln, nog vele mêer loagere en kleuterschooln, e zieknuus, e "geweune" rechtbank (vrêdegerecht, rechtbank in eestn anleg, polisjerechtbank) en e rechtbank va koopandl.
left|thumb|<Center>'t Staduus op de Grote Markt

## Dorptjes
De gemeejnte Veurn bestoat uut èèf dêelgemêentn. Veurn zève is de grotstn en et de meejste iweuners. D'andre deelgemeenten zyn heel wa klindere polderdorptjes; noamelik Oavekapelle, Bôoitsouke, Bûuskamp, De Moern, Eggewoars, Outem, Stêenkerke, Vienkem, Wûverienkem en Zoetenaaie. 

Vô 1971 woaren da ollemoale zeêfstandiege gemeejntn. De meejste dorptjes zyn toenne by Veurn gevoegd. Outem, da bleef wel nog een endjige een aparte gemeejnte, woa da De Moern een deelgemeejnte va werd en de tweeliengdorpn Vinkem en Wulverinkem werdn 'tope de nieuwe gemeente Bôovoowrdê. In 1977 werdn dat ôok ollemoale deelgemeejntn vâ Veurn.

:Bron: officiële website stad Veurn

Veurn grenst an deze parochies:

### Koarte
thumb|400px|left|Veurn, deelgemeentes en buurgemeenten. De gele gebiedn zyn bebouwde kernen.

## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Veurne]]*

## Bekende Veurnoars
*Lieven Boeve: theolôog en chef van't katholiek ounderwys
*Karel Cogge: deen die in 'n êestn weireldôorloge hèèl de boerebuutn ounder woater gezet ed
*Paul Delvaux: kunstenoare
*Will Tura: zanger
*Willem Vermandere: zanger en beeldouwer

## Veurn in de litteratuur
In de zomer van 1906 kwam de bekende Duutsche dichter Rainer Maria Rilke e poar doagn op vakansche na Veurn, tope me ze wuuf en kiend. Ne zag ie de Boeteprocesje en de kerremesse. Rilke wos serieus epakt van 't schôon marktpling en de kerke. 'n En et er ie loater driê gedichtn over emakt: *Der Platz*, *Der Turm* én *Marionetten-Theater*. In e gazette schrêefd 'n ook e lang essee: *Furnes*.

## Externe koppelienge
*Officieeln site van Veurn
Willem Vermandere

thumb|Willem Vermandere in de kerke van Schelle

**Willem Vermandere** (Lauwe, 9 februoari 1940) is een Vlamsche zanger, kunstenoare en schryver. 

Willem Vermandere is geboorn in 1940 in Lauwe, e dêelgemêente van Mêenn, mor e wunt ol styf lange in Stêenkerke by Veurn. 
E beguste ol vroeg mi muziek te moakn. Mor e zegt ossan va zyn zelvn dat 'n beeldouwer is, in plekke van muzikant.  

E poar bekende nummers zyn: *Blanche en zyn peird*, *Bange blanke man*, *Duizend soldaten*, *Lat my mor loopn*.

## Veranderieng
In 't begun wos tie voarol gekend van zyn liedjes in 't West-Vlams.  Ze gienkn ovre de dagdoagelikse dingn van 't leevn, ovre de minsn in zyn perochije nateurlik.  Loater is tie die liedjes (lik *M’n menschen van te lande*) heimatliedjes gan noemn - e repertoire woa dat 'n e bitje afstand van wilt doene.

## Discografie
### Ploatn
* *Liedjes van de Westhoek* (1968)
* *Langs de Schreve* (1969)
* *Willem Vermandere* (1971)
* *Vier* (1973)
* *Met Mijn Simpel Lied* (1973)
* *Lat mie maar lopen* (1981)

### Cd's
* *Als Ik Zing* (1984)
* *Willem Vermandere* (1988)
* *Ik Wil Maar Zeggen* (1988)
* *De Eerste Jaren* (1989)
* *Lat mie maar lopen* (1991)
* *Een Avond In Brussel* (1990, opnoame in 'n Ancienne Belgique)
* *Help Mij* (1993)
* *Mijn Vlaanderland* (1995)
* *De Vergeten Liedjes* (1996)
* *In De Donkerste Dagen* (1997)
* *Onderweg*  (1999)
* *Gezongen Uit De Ark* (2000)
* *De Eerste Jaren II* (2000)
* *Omzwervingen* (2002)
* *Op Den Duur* (2003)
* *Master Serie - Willem Vermandere, Het Beste van* (2005)
* *Van Soorten* (2006)
* *Altijd iemands vader, altijd iemands kind* (2006)

## Boekn
* Thuis en nog veel verder, 2000, Gent, Blobe, 224 pp. 
* Van Blanche tot Blankeman, 2007, Lannoo: 122 liedjestekstn
## Externe koppelienge
* Zyn officieeln website
Petat

E **petat** of **patat** es e plante, mêer bepoald de sorte *Solanum tuberosum*. De feitelikke petat is een ipgezwolln deel van e stengel die ounder de ground groeit. De plante es ende van de 14e eeuw, begun van de 15e eeuw meegebrocht deur de Spanjoardn uut Zuud-Amerika, woardat de patat uut zyn eign groeit en ol een hêel ende werd gekwêekt deur de platselikke bevolkienge.

## Sorten
Der zyn vele sorten petattn, bevôorbild:

* Bintjes - mêest gebruukt, een vroege soorten da van Olland komt
* Meuzen - tussenseizoen petattn
* Pelders - de kleine petatjes woavan dat 't te onnôzel es vo ze te schelln: êest koken en ton moe iederêen moa zyne plan trekken vo de schelle der of te krygn
* Rô petattn - specioal kleurke
* Zoete petattn - petatn me e zoete smoake en e oranjeachtige kleur
:Zoet petattn zyn wel een andere sorte van plante (*Ipomoea batatas*) en ein eigentlik nietn te ziene me geweune pattatn. Ze groein in de troopn.

## Gerechtn gebaseerd ip petattn
* Frietn
* Kudul
* Puree
Chicong

Ne **chicong** es een sorte groensel.
Dikkens ein ze 't met den term chicong ollêne over 't bovenste wit stik van de plante. De wortel van de plante noemn ze krotte of prut en weird gebruukt vo kaffie of te liengn.
## Maniere van kwêekn en sortn
Chicongs wordn ip 'n hêle specioale maniere gekwêekt.

Eerst wordt er chicoreie gezoaid (familie van rôodlof en andyvie) en de wortels wordn geôogst.
Ton wordn de wortels in bakkn gezet, overdekt met eirde en nen doek zoda ze in 'n dounkern zittn.

Achter drie à vier weekn es 't er nieuw lôof geschootn: de chicong.
Oa 't ie te vele de kloarte ziet, ton is 't 'n gèsgroene.

Dienen chicong wordt verkocht als groundchicong en is den dierstn.
De goekopere versie, die veel minder bitter es, es op woater gekwêekt (hydrokultuur).
Rôodlof eit rô kropkes, genoamd salade van Verona.

Chicongs wordn surtout gekwêekt in België, Olland en Nôord-Vrankryk. By oes zyn d'er hêel wa klêne chicongkwêkeryen.

## Bereidiengn
* in stikskes gekapt, gemingeld me mayonaise; ideoal me frietn
* gestoofd in beuter me ne goen droai peper en notemuskoat
* saloa me stikskes chicong, appels en rô bêetn, veldsaloa, 'n poar bladjes vèsche versneen munt en ne klak vinaigrette (me frambôzeazyn)
* chicongs in rollekes espe me puree in den oven: 'n echte Vlamsche specialiteit

Vo de bereidinge in rollekes espe: chicongs kookn, loatn uutlekkn, in espe rollen, overzoppn met 'n bechamelsause met styf veel koas, nog koas en chapelure derip en gratineren in den oven totdat er e licht korstje ip is.

## Noamn
In Vloandern klappn we van chicongs of witloof, de Woalen van chicon, d'Ollanders van witlof, en de Fransmans van endives of chicons en Frans-Vloandern/Nord-Pas de Calais. Da latste gift verwarring me de andyvie (saloa) en doarom zoudn ze't wel ne kê chicorées durvn noemn.
Trappist Westvleteren

thumb|Van links na reks: Westvleteren 12, Westvleteren 8, Westvleteren Blond
De **Trappist Westvleteren** (ouk wel enoamd 'Sixtus') is e trappist uut West-Vloandern. 't Is ebrouwn deur de poaters Trappistn uut Westvletern sedert 1839. Internationoale bierkenners die de Westvleteren ontdekt en, zeggn da de Westvleteren 12 't beste bier ter weireld is. 

De vroage ahter 'n Trappist is grôot, moa de poaters refuseern voe mêer te produceern dan da ze strikt enoomn nôdig en. Ze brouwn moa om en by de 4.700 ectoliters per joar. Die schoarste verkloart dêels ouk 't weireldwyd succes.

## Sôortn & uutzicht
De flesjes en gin etiket. Ol d'informoasje stoat op 't ulletje. Westvleteren is 'n ênigstn trappist woavan da 't officieel Trappist-logo nie op de flesche stoat; 't logo stoat wel op de typische outn bierbakkn.
* Trappist Westvleteren Blond (5,8%): emakt mi drie sôortn ommel uit de streke van Poperienge. 't Bier et e krudig aroma, is lichte van smoake, moa mit e bittere achtersmoake.	't Erkenn an 't groen ulletje.
* Trappist Westvleteren 8 (8%): e zoete, frutig (meloene) aroma. 't Erkenn an 't blauw ulletje.
* Trappist Westvleteren 12 (10,8%): 'n zoetsn poater. E romig aroma, en e vulle caramelachtige smoake. 't Erkenn an 't geel ulletje.
* Toafelbier Westvleteren 4 (4,5 %) (ollêne voe de poaters zelve, en dus nie te kopm).

## Beperkt anbod
De Trappist is ollêne te kope in 't verkoopcenter van d'abdy Sint-Sixtus in Westvletern. De vroage is vele grodder dan 't anbod. Vroeger stoun d'otto's in e lange reke an te schuuvn om e bak te koopn. Moa sedert 2005 moe je belln vôor da je na d'Abdy komt. Je moe je nummerploate opgeevn en je ku ton maximum 2 bakkn ofoaln op 'n dag en d'eure da ze joen opgeevn.

Ouk in de geweune cafés is de Trappist Westvleteren ni te verkrygn, want en is is ollêne voe particuliern te kope. Iddern koper moet ten anger beloovn voe 't bier nie vodder te verkoopn. 't Bier ku je ollêne thuus drienkn, of in 't ontmoetingscentrum 'De Vrede', rechte tegenover d'abdy. Doa is 't er ouk een informoasjeruumte woar da j' mêer lêert over 't leven van d'abdygemêenschap, over de geschiedenisse van de brouwery en 't brouwproces.

In oktober 2010 rochte bekend dat de Poaters nunder bier ouk by de Colruyt gingn verkoopn. Z'addn geld nôdig vo de verbouwieng van d'abdy.

## Degustoasje
Je bewoart de flesjes best verticoal op e dounkere plekke tusschn de 12 en 16 groadn. E Trappist bluuft joarnlank goed: gif 't bier de tyd en 't rypt vodder (ollêne de bloun moe je rechtuut opdrienkn). De Trappist Westvleteren 8 en de 12 ku je beter nie in de frigo zettn. Mor e bloun smakt gekoeld 't beste.

## Bronn


## Externe koppelienge
* De site van de poaters
* Ratebeer site: Westvleteren 12 is e topbier
Gent-Wevelgem

thumb|<center>Gent-Wevelgem 2014
**Gent-Wevelgem**, sedert 2026 officieel **In Flanders Fields - From Middelkerke to Wevelgem**, es e koerse, ênerzeids voo sprinters (oat alles tôpegebleevn es ip de Kemmelberg) of voo ânvallers (oa ze weggerakt zyn ip de Kemmelberg). Noast de Kemmelberg als scherprechter, ei je ôok nog een lange tutte lâsn de kust. Omda ze van Ôost noa West ryn lâsn de kust, ein de coureurs mêestal teegnwind. Da leidt tot de typische woaiers, een twadde woar da de butenlanders minder an gewend zyn. 't Es ôok vrêe afmattend, en bepoalt doardeure de reste van de koerse. Den koers begost vroeger in Gent, van 2004 in Deinze, moa van 2020 startn ze in Yper. Den arrivée ligt in Wevelgem.

Gent-Wevelgem makt sins 2006 deel ut van de zogenoamde 'Pro-Tour', een soamenroapsel van wa da de belangrykste koersn van het joar zyn.

In 2010 is de koers verzet van de woensdag tussjen de Rounde van Vloandern en Parys-Roubaix noa de zundag vo de Rounde. 

Sommigte West-Vloamingn ein de koers ol gewonn: Nico Mattan, Freddy Maertens, Briek Schotte,...
## Lyste van winnoars

## Externe koppelieng
* Officieeln website van de koerse
Bachtn de Kupe

thumb|Bachtn de Kupe route
**Bachtn de Kupe** of **Bachten de Kupe** is e streke in West-Vloandern. Ze legt tusschen den Yzer, de Vlamsche Kust en de Schreve (de Fransche Grenze). Grof gezeid zoej kunn zeggn da 't ier goat over de streke tusschen De Panne en Nieuwpôort, toet over Diksmude, Veurne en Oalveringem.  

Der leggn doa surtout boeregemêenten, mè vele wêelann en koebêestn. De streke et oek styf ofezien in '14 - '18, *d'n Anderen Oorlog*, lik of dan de menschen te lande zeggn. 

Vôor veel menschen die nie ut de West Vloanders kommn, is Bachten de Kupe al wa dat er achter Kortryk en Roeseloare ligt. 

't Gebeurt da ze Bachten de Kupe ôok gebruukn vo die menschn uut te lachn dan van doa zyn, omdan ze zeggn da ze achtergesteld zyn. 

## Kykt ook noa
*Academie Dialect Bachtn de Kuupe

## Externe koppelienge
Briek Schotte

[thumb|Standbild van Yzern Briek an de kerke van Koanegem deur [Jef Claerhout]]
**Albéric (Briek) Schotte**, bygenoamd *Yzern Briek* (Koanegem, 7 september 1919 - Kortryk, 4 april 2004) wos e coureur en sportdirecteur.

En ed twè kêers de Rounde van Vloandern gewounn (1942 en 1948). In totoal et ie twientig kêren meegedoan an die Roende.
E wos ôok twè kêers weireldkampioen (1948, in Valkenburg en 1950, in Môoslee). In 1948 wos'n ôok twiddn in de Tour de France achter Gino Bartali. 
Ols beroepsrydre wint ie 61 koersn.

Briek wos e werker en e wroeter op zyn vèlo: een echtn Flandrien. In Koanegem stoat er e beeld van nem, gemakt deur Jef Claerhout.

Ie bluuft koersn toet an zyn feertigste.
Achter zyn carrière als coureur, est ie nog 30 joar lank me veel sukses sportbesteurdre by Flandria en Kas. Oender andre Walter Godefroot, Herman Van Springel, Eric Leman, Roger De Vlaeminck, Jean-Pierre Monseré en Freddy Maertens ryn ounder zyn leidinge. 
Schotte è zyn suksessen ôok te dankn an slim tactisch deurzicht. In verband me koerstactiek zeit ie: "Zeire ryn ols je zeire moe ryn, en nie zeire ryn ols je nie zeire moe ryn."

Ie sterft in 2004, zjuuste up den dag van de 88ste Roende van Vloandern.
Up zyn begroavinge wordt ie de kerke binngedroagn deur Rik Van Looy, Benoni Beheyt, Eddy Merckx, Roger De Vlaeminck, Freddy Maertens, Eric Leman, Sean Kelly en Frank Vandenbroucke.

In Desselgem, 'n dêelgemêente van Woaregem wordt er olle joare de Grôte Prys Briek Schotte gereen.

## Externe koppelienge
* Van olles over Briek up De Wielersite
Jean-Luc Dehaene

thumb|<center>Jean-Luc Dehaene
**Jean-Luc Dehaene** (Montpellier, 7 ogustus 1940 - Quimper, 15 meie 2014) es ipgegroeid in Brugge en wos 8 joar lank premier van België, van '92 toet '99.  E zat by de CVP (nu CD&V).  

## Carrière
* Ounder Dehaene es België hêelgans ommegevormd toet een federoale stoat. Dankzy em (en zyn bespoaringn) koste België meedoen mèt den euro.
* Dehaene ad oek zyn zwakke kantn: ze bynoame wos nie voe nietn **de loodgieter**. Hy kost styf goed oplossingn rap-rap fabriceren, moa op lange termyn woarn ze nie ossan perfect. Peist moar an de dioxine-crisis. Dat woas oek 't ende van ze nationale carrière.
* In 2000 kwamt 'n op by de gemêenteroadsverkiezingn en e wos op slag burgemeester van Vilvôorde. 
* In 2004 is gebleekn dat de bevolking nem toch nog ossan sympathieker vound dan zyn opvolger Guy Verhofstadt: in d' Europeesche verkiezingn oalde Dehaene 650.000 stemmn, Verhofstadt 388.000. 
* Sedert juni 2004 wos 't ie lid van 't Europees Parlement.

## Bekende utsproaken
*"Geen commentaar."
*"Een probleem moet je pas oplossen als het zich stelt." 

## Varia
Dehaene wos e ferventn voetbolfan. Ze lievelingsclub wos Club Brugge.
Martin De Jonghe

thumb|Martin De Jonghe in 't panel van De 3 Wijzen, een amusementsprogramma van de VRT
**Martin De Jonghe** (8 februoari 1948) is e radio- en tv-figuur en komiek.
E wunt nu in Marke (Kortryk).

Martin De Jonghe werktege van 1977 toet 1998 vaste by de BRT (nu VRT) as programmamoaker.
E wos byvorbeeld de man achter TV-Touché ('t êeste satirische programma op de BRT), Golfbreker (e populair Radio 2-programma, live vanan de kust) e Service Telefoon. E tourt nu ol ênigte joarn round mi zyn onemanshows.

## Bekende typetjes
Martin De Jonghe kan goed typische figuurn uutbeeldn:
* Vercruusse (van Radio Deprimo in Klaproosters op Radio 2)
* Boer Boer (in 't Boereparlement tope mi Jo De Meyere)
* Lucien van achter 't Nieuws (op WTV en Focus): Lucien trok deur de West-Vlamsche gemêentn en prochies, en e bekêek d'actualiteit terplekke deur zyn eigen bril.

## Externe koppeliengn
*Zyn website
*Lucien! Kom were! (online petisje)
Will Tura

right|thumb|Will Tura emzelve ip n optreedn
**Will Tura** (Veurne, 2 ogustus 1940) is e zanger, e muzikant en e liedjesschryver. Zyn echte noame is **Arthur Blanckaert**.

* In 1993 zoeng Will Tura "Hoop doet leven" op de begroavieng van Keuning Boudewyn. 
* In 2001 is 'n deur Albert II toet ridder gesleegn.

## Discografie
(gedêeltelik)
* *Will Tura* (1963)
* *Hello Will Tura* (1964)
* *Will Tura Plays Will Tura* (1966)
* *Uit het hart* (1966)
* *Will Tura Story* (1968)
* *De wereldreis van kleine Jan* (1973)
* *Will in Nashville* (1976)
* *Vlaanderen m’n land* (1977)
* *In mijn caravan* (1979)
* *Will Tura zingt Elvis Presley* (1984)
* *Waar een Will is* (1985)
* *Ouvertura* (1989)
* *Vlaanderen* (1988)
* *Ik zing alleen voor jou* (1988)
* *Met rock ‘n’ roll in het hart* (1991)
* *Moa ven toh!* (1992)
* *Tura in Symfonie* (1992)
* *Hoop doet leven* (1993)
* *Tura in Symfonie II* (1994)
* *Tura in studio* (1995)
* *Bloed, zweet en tranen* (1995)
* *Tura in Symfonie III* (1996)
* *Puur Tura* (1997)
* *Alleen gaan* (1998)
* *Tura in Vorst. 40 jaar Live* (1998)
* *Gospel* (2000)
* *Ware Liefde* (2000)
* *De Mooiste Droom* (2002)

## Externe koppelienge
*Zyn site
Frederik Deburghgraeve

**Frederik (''Fredje'') Deburghgraeve** (°1 juni 1973, Roeseloare) is de bestn zwemmre van België, dus zekers van West-Vloandern. J' i geboorn en ipgegroeid in Roeseloare. Zyn specialiteit wa schoolslag, de disepline woa dat 'n ip d' 100 meiter e goudn medaille i gewon in Atlanta in '96. Zinne trainer was ton den Ollander Ronald Gaastra.

Me zwemmn es ter nie vé geld te verdienn, doadeur verkocht 'n êest schoenn van Ambiorix (zyn vroegere sponsor) en loater kwamt 'n sales manager van e bedryf da fitnesstoestelln verdêelt.

J'es wok nog en ende gemêenteroadslid gewist van Langemark-Poelkapelle, de gemêente woa dat 'n nu weunt (in de dêelgemêente Poekapelle).

## Ôogtepuntn
*1995 Europees kampjoen 100m schoolslag in Weenn
*1996 Goddn medaille 100m schoolslag ip de Olympische Speeln in Atlanta
*1996 Weireldrecord 1.00,60 (ip diezelfde Olympische Speeln)
*1998 Weireldkampjoen 100m schoolslag in Perth

thumb|right|Deburghgraevebad in Roeseloare

## Trivia
*Achter de verbouwiengn in 2004 van 't Spillebad  ('t zwembad van Roeseloare),  krêeg de vernieuwde zwemkuupe de noame "*Deburghgraevebad*". 't Is 'n hulde an zwemkampioen Frederik Deburghgraeve, die zyn êeste zwemlessn krêeg in 't bad. 

## Externe koppeliengn
*Hoe zou 't nog zyn met... Frederik Deburghgraeve? - focus.knack.be
*Frederik Deburghgraeve - roeselaresport.be
## Referensjes
Cowboy Henk

thumb|Herr Seele in 2010
**Cowboy Henk** es e stripfigeurtje van Herr Seele en Kamagurka, die olle weke in de Humo komt. 

Zyne kop stoa in 't grôot, begroei mè plantjes, ip 't ronpunt an den E17 tussn Zwevegem en Kortryk. Doavôorn stound ie an de stoatie van Kortryk.

## Externe koppelienge
*Cowboy Henk in Kortryk
Rounde van Vloandern

[thumb|<center>[Tom Boonen & Filippo Pozzato by de beklemmienge van den Oude Kwoaremong in 2012]]
De **Rounde van Vloandern** is de belangrykste koerse van Vloandern. De Rounde makt dêel uut van de Pro Tour en is êen va de 10 belangrykste eendagskoersen. De latste joaren begost ze in Brugge (1998-2016) en Antwerpn (2017-2021). 't Moe wel gezei zyn dat de mêest interessante stikkn in Ôost-Vloandern liggn, in d'euvelstreke van de Zwalm. In 2021 wierd er beslist dat de start vanof 2022 ofwisselnd in Antwerpn en Brugge goa zyn.
## Êrelyste

## Mêeste overwinniengn
Achiel Buysse, Fiorenzo Magni, Eric Leman, Johan Museeuw, Tom Boonen en Fabian Cancellara en elk 3 keirs de Rounde ewonn.

## Beklimmiengn uut de Rounde van Vloandern

## Externe koppelienge
* De officieeln website van de koerse
Heuvelland

**Heuvelland** is e gemêente in de provinsche West-Vloandern e makt geogroafies dêel uut van de Westhoek. Der weun mêer of 7000 menschen in de dêelgemêentn Nieuwkerke, Nouter, Wulvergem, Wytschoate, Westouter, Kemmel en Loker. Oek De Klyte is e stik van Euvelland, mo 't is gin echte dêelgemêente omda 't vroegerder e stik van Rinnegelst wos.
thumb|left|Landschap, met dorptje Loker, vanof de Rôonberg gezien

De noame van de gemêente komt nateurlik van d' heuvels die op da groundgebied leggn: De Kemmelberg (154 m, hoogstn top van Vloandern); de Vidaigneberg (136 m), de Rôonberg (129 m), de Scherpnberg (125 m).  
In vroeger tydn woarn d'r vele busschn. Moa d'n Eerstn Weireldôorlog e vele kapot gemakt.

In de dêelgemêente Nouter is 't er ieder joar in 't êeste weekend van oest e festival: Festival Dranouter (sedert 2010), doavôorn Folkfestival Dranouter.

Wytschoate is welgekend in hil Vloandern omda 't dorp et tonêel wos van de West-Vlamsche fictiereekse Eigen Kweek. Ounder andere de Sint-Medarduskerke en de platse mè 't us van Chantal (Maaike Cafmeyer) en tpoliesjekantôor zyn te ziene in de serie.

## Kernn
De gemêente Heuvelland bestoat uut acht klêne landelikke dorptjes. De dêelgemêenten Nouter, Kemmel, Loker, Nieuwkerke, Westouter, Wytschoate en Wulvergem woarn vroegertyd zelfstandige gemêentn. De Klyte was voe de gemêentelikke fuusjes nie zelfstandig, moa was e dêel van Rinnegelst, da toundertyd nog e zelfstandige gemêente wos.

Kemmel, Wytschoate, Nieuwkerke en Westouter zyn de grotste centra, met mêer dan 1000 iweuners. 't Gemêentuus en de gemêentelikke administroasje zyn gevestigd in Kemmel, juste lik 't poliesjebureau en de post. In Wytschoate legt 't rustôord, de gemêentelikke sportalle en 't oofdkantôor van de gemêentebibliotheke. In Nieuwkerke legt 't containerpark van de gemêente. De vier andere dorpsjes zyn klinder, met minder vorzieniengn. 

Buutn die dorpscentra leggn der in de gemêente nog e poar klindere weungroeperiengn. Op d'heuvelruggn van de Rôonberg en de Zwortnberg leggn der azo residentiële weuniengn, met horeca- en handelszoaken. De kern van 't stadje Mêesn et oek nog een uutloper op 't groundgebied van Wytschoate in Heuvelland.

:Bron: Heuvelland - Gemeentelijke Ruimtelijk Structuurplan (dec. 2005)

De gemêente Euvelland grenst deur ze landelikke uutgestrektheid an e grôot aantal dorptjes en gemêentn:
thumb|320px|left|Heuvelland, dêelgemêentn en buurgemêentn. De gele stikkn zyn bebouwde kernen.

## Bekende Heuvellanders
* Lucien Storme (1916 - 1945), coereur en winnoare van Paris-Roubaix.
* Annelien Coorevits (1986), weunachtig in Wytschoate, Miss België 2007.

## Externe koppeliengn
* Toerisme Euvelland
* Over de Westoek
* Oude foto's van Euvelland
Vooruit

miniatuur|327x327px|'t logo van de party
**Vooruit**, vodien sp.a of Socialistische Partij Anders, is e Vlamsche, socioal-democroatiesche party. 

Ideologisch es de party gegroeid uut de sossen van vroeger, die vôorol ipkwaamn voo de geweune werkmins. Natuurlik es udder programma gemoderniseerd, moa de nadruk ligt nog oltyd ip het geevn van gelyke kansn an iederêen en et verschil tussen ryk en arm te vermindern. De party es traditioneel ôok vôorstander van ne sterke stoat.
## Vôorzitters





## Polletieke mandoatn
### Europees niveau
In 't Europees parlement makt Vooruit dêel uut van de Progressieve Alliansje van Socialistn en Democroatn. Vooruit het twè Europarlementsleedn:
* Bruno Tobback 
* Kathleen Van Brempt

### Federoal niveau

### Vlams niveau

### Brussels niveau
Dominiek

**Dominiek**  es êen van de bezigste stikskes schryvers of bloggers dan der zyn. 

Dominiek ès uut Ardôoie, ietske mêer dan ne mèter negentig grôot, de 30 joar gepasseerd en 101 kilos zwoar. Ne streusen keirel, moa vôrol êen die em nie geneert voun zyn gedacht te zeggn.

't Voordêel van blogs is da 't kan ipkommen lik de schyte: je peist ip iets en twêe menuten loater zit n'ilft van vloandern mee te leezn. De gazetten zyn dikwyls bly om by em 'n bitje inspiroasie ip te doen wat datter by de minsn leeft. Blogs zyn dus vrêe goe voe cursiefkes in mini êen-mans gazettn.

Dominiek ès nie allêne zot van meziek, j'è 'n sorte van socioal engagement: oater iets gebeurt dattem nie anstoat, ton schryft ie zêre entwadde. Z'n specialiteit is de minsen in 't vier te joagn. Zyne blog eit à peu près 'n ounderd lezers per dag.

J'et al vele zotte diengen gezei en nu en toun zyn der die zwoar op ulder steirt getert zyn en zelfs dreign me 'n proces.

E grôte meule dus en e klêin ertje.

We zien da bloggers lik em, een uutbreidienge vormn van de media, nie controleerboar en nie censureerboar, en doardeure en goeie anvullienge voe het democratisch niveau van oes land. Deur 't feit dazze en zeekre macht krygn vormn ze ôok en zeekr gevoar en juste doarom es nie iederêen der styf gelukkig mee.

## Externe koppelienge
*Officiëlen website

__GEENINDEX__
Freaq

**Freaq**, echte noame *Frederik Jaques* (Kortemark, 1979) es e stikskes schryver.

In't doageliks leevn weirkt y by Roularta, als journalist by de Krant van West-Vlaanderen. J'es ôok free-lance journalist voe de Rif Raf, een muzikblad. Doaby es'tn styf actief vô olle sorten muzikevenementn van jeugdklub de Kanapee in Kortemark.

Doanoast schryft y op zyne blog ip 't web. Doarin geeft y nen persôonlikken kyk ip de weireld roundom em, zyn styl keun je êerder drômerig, nostalgisch en mymerend noemn. De ounderwerpn dat y behandelt zyn sterk gericht ip de jounge gastn:
* Muzik
* Humor
* West-Vloandern in 't olgemêen en de Toale in 't byzounder
* De geweune diengen van 't doageliks leven lik da je in de gazettn van de columnisten kunt lezen

Zyne blog trekt tvigtig tot hondert lezers per dag.

## Externe koppelienge
*Zyne Blog
Nico Mattan

**Nico Mattan** (17 juli 1971, Yzegem) es ne vôormoaligen West-Vlamschn coureur. Zyn specialiteit wos êendagskoersn, moar ie koste ôok goed tydryen. Ie weunt in Wienkel, dêelgemêente van Legem.

Mattan wos prof sedert 1994. Ie es gestopt ip 7 oktober 2007, met de Franco-Belge, in de 3de etappe die endigde in Poperienge. 

Mattan wos in 't begun knecht van ze moat Frank Vandenbroucke. In 1999 moest ie stoppn mè koersn omda zyn erte roar dei. Moar achter ne moand, en onderzoekn in Amerika, kost 'n toch vodder koersn.

Mattan wos gekend vo ze bygeloof. Zyn geluksnummer wos 17, zyn gebôortedag. Matan gelooft dat 't gin toeval wos dat 'n Gent-Wevelgem gewonn et op 'n zesn van 'n vierdn moand van 2005 (telt die cyffers t'ope en je komt an 17). E speelde ôok geirn de rolle van kluchtigoard in 't pelotong en 't was ôok geweetn dat ie ne levensgenieter wos, die geirn ne ki gink goan eten.
  
In een interview met de Krant van West-Vlaanderen (9 moarte 2007) gaf Mattan, en passant, toe dat 'n ôok EPO genoomn eit in zyn carrière. Die zelfsn dag nog zwakt ie zyn verkloariengn of. E beweirt nu dat 'n cortisone gepakt et, omdat ie "last ad va zyn sinuusn".

In 2009 kwam Mattan ploegleider by Cinelli-OPD, woa da Frank Vandenbroucke zyn latste koersen by rêed.

## Bynoamn
* *Monsieur P.*: omdat 'n in 2001 e hêle reke koersn woun woarin dat er e P zat: Parijs-Nice, De Panne, Poitiers, Plouay, Piemonte.
* *Cuore Matto*: omdat 'n probleemn adde mi zyn erte.
* *Keun*

## Palmares
* 2001: Driedoagse van De Panne 
* 2001: GP Ouest France-Plouay 
* 2001: proloog Parijs-Nice
* 2003: proloog Parijs-Nice
* 2005: Gent-Wevelgem

## Externe koppelienge
*Officieeln website
Kortndrank

thumb|Verschillende sôorten kortndrank
**Kortndrank** es nen drank woarin dat er mêer dan twêeëntwintig groadn alcol zit.
't Es 't resultoat van de distilloatie of *'t stoken* van wyn of en ander gegiste of gefermenteerde vloeistoffe in nen alambic of distilleerketel. De mêest bekende kortndrankn zyn geniver, gin, whisky, cognac, vodka en rum.  

Den ôorsproung van 't word is vôorolsnog ounbekend. Meugliks zou 't kunn zyn dat 't te moaken ei me veel alcol in e klêne flaske, en da je in korten tyd straf drounke kunt groaken.

Historisch kenn we surtout de geniver (geniverbeze), verwant an den Iengelsche gin, de noord-Franske genivre (lik de machtigen Wambrechies), In Vloandern es 't er veel concurrentie voor de genivervarianten; in Hasselt peizen ze zelfst da ze 't uutgevounden ein. Ôok in Luuk (de "Péquet de Liège") en vôder over Luxemburg noar Duutsland lôopt er 'n spoor van geniver met vele noamn en varioaties. Ôok in Olland zyn z'er nie vys van: iederêen kent den Bols en de Bokma. Nog mêer noa 't Nôorden kom d'je in de Scandinavische landen woarda de taksen styf ôge zyn en de temperaturen styf lêge: 't ideoale recept vô ne bloeiende zwarte mart. Ulderen Aquavit es in feite ôok en variatie van geniver, moa de smoake van 't kruud komyn es dominant.

Te lande woaren der minsen die de wyn kooktigen in ne geweunn kookketel en den damp lieten neresloan tegen de metoalen ulle: 't gêne dat er van d'ulle ofdruppelde was kortndrank. Sommigen moaktigen wyn en kortndrank van pisseblommen.

Moar in de ground is 't simple: ze keunen by ous ollêne moa "eau de vie" moaken die omzeggens gêen smoake eit. Doarom angen ze by 't distilleren, geniverbezen drin omdat 't toch nog noa wadde zou smoaken. 't Geheim van de smoake ligt dus in de groundstoffen om de wyn te moaken, byvôorbeeld gerstewyn en de kruden die d'rin angen by 't stookn.

Tot omtrent de joaren 1985 was 't er ôok ne bloeiende circuit van illegoalen alcol in Vloandern. Y smoakte noa ne mix van ether en ofgewrochte olie; moar y was goekôpe en je kwamt er toch zat van. Iedre kêer dat er iemand styf zêre smôorryke kwam, peisdige iederêen an alcol.

Er zyn gevallen bekend van koebêesten die styf zêre stekevet kwoamen omda ze den ofvol van de stokery ip mochten eten en drinken.

Van den illegoalen alcol wirden er ôok likeuren gemakt me essences da je by den specialist in hobby brouwen kunt kôpen. By ous es den avokoat populair, gemakt van eiers, suker en alcol. Nateurlik goan ze zeggen da ze den alcol by den apoteker gekocht ein.
Brouwery

Een **brouwery** es een bedryf of een bedryfke woadat er bier gemakt (gebrouwn) wordt.
Woadat er in 't begun van de 20e êeuwe overre iedere gemêente of parochie nen brouwer ad en der overolst café's woaren, es da sedert 't ende van de 20e eeuw serieus geminderd. Der zyn nu nog een oantal grôte spelers ip de markt, lik InBev, moa in West-Vloandern zyn der nen ôop brouwers die toch weetn t'overleevn, ofwel omda ze specioal bier vo nichemarktn brouwn (lik De Gouden Boom of d'Abdy van Westfleetern) of omda ze met under ne geweune pils sterk stoan in een geogroafisch beperkt gebied (lik Bockor in 't Kortrykse).

## Overzicht onafhankelike Vlamsche brouweryen
* Van Honsebrouck in Iengelmunster: Brigand, Kasteelbier, St-Louis, Bacchus
* Rodenbach in Roeseloare
* Liefmans (Dentergems) in Dentergem
* Trappist Westvleteren in Westfleetern
* Bockor in Bellegem (Kortryk)
* Bavik in Boavekove (Oarelbeke)
* De Gouden Boom in Brugge: Brugge Blond, Brugse Tripel en Abdijbier Steenbrugge
* D'Olve Moane in Brugge: sedert 2005 weer actief met de Brugse Zot
* Brouwery St-Bernardus in Watou
* Brouwery Strubbe in Ichtegem
* Brouwery Verhaeghe in Vichte (Anzegem)
* Brouwery De Ranke in Wevelgem (veruusd no Dottenys)

## Microbrouweryen
* Brouwery Van Eecke in Watou: Hommelbier 
* De Struise Brouwers in De Panne
* De Dolle Brouwers in Êesn (Diksmude)
* Brouwery De Bie in Loker

## Picobrouweryen
* Picobrouwery Alvinne in Iengelmunster Alvinne

## Gêestlikke drankn
* Graanstokery St-Pol in Kortryk
* Wortegemsen citroenjenever in Woaregem

## Interne Koppelienge
Een redelik volledige lyste van West-Vlamsche brouweryn kan gevoundn wordn in Brouweryn van West-Vloandern.
Dwars door Vlaanderen

**Dwars door Vlaanderen** (*Tweis deur Vloandern*) es een koerse die vertrekt in Kortryk of Roeseloare en ankomt in Woaregem. 't Es 'n typische West-Vlamsche vôorjoarsklassieker, in en round de Vlamsche Ardennen. Ze valt in de periode vôor'n de Rounde van Vloandern en es doardeure een ideoale vôorbereidiengswedstryd. 't Es ne UCI klasse 1.1 wedstryd.
[thumb|left|Start 'Dweirs deur Vloandern' in Roeseloare. Interview [Leif Hoste deur Michel Wuyts]]

## Lyste van winnoars

## Externe koppelienge
*Den officieeln website
Leiestreke

thumb|Gemêenten in de Leiestreke

De **Leiestreke** (de **Leiedaele** in Fransch-Vlaenderen) is e streke in Vloandern woa dat de riviere de Leie deure lopt. Doaby doe ze steden en gemeenten lik Mêenn, Kortryk, Oarelbeke en Woaregem in West-Vloandern en Deinze en Gent in Ôost-Vloandern an. Ôok in Vrankryk enn ze e Leiestreke.

De Leie es economisch belangryk gewist voe de Vlasindustrie in 't begun van de 20ste êeuw. In dienen tyd werd ze de *The Golden River* genoemd, omda ze zoveel rykdom voor de streke brocht. In Kortryk keunt je noa 't Vlasmuseum goan om dienen tyd nog ne kêe mee te moaken.
Nu is de economische woarde van de rivier sterk gezakt, en de ênige rol is eindelik een toeristische. Ge keunt lange fietstochten doen, via het fietsnetwerk Leiestreek.

## Externe koppeliengn
* Toerisme Leiestreke
*VVV Leiestreek
*Lys Sans Frontières - Toerisme Fransche Leiestreke
Xavier Malisse

thumb|right|Xavier Malisse
**Xavier Malisse** (Kortryk, 19 juli 1980) is e West-Vlamschen tennisser.

En is 1m85, ze competiesjegewicht is 73 kilo en e speelt reks. 

## Carrière
* Xavier Malisse zat in de bekende tennisschole van Nick Bollettieri. 't Wos dus e grôot talent.
* Malisse is prof sedert 1998.
* 't Ende 1998 wos 'n nog moa 161e op de ATP-rangschikking. Z'n oogste rangschikking ôoit wos 19sn (in 2002).
* In 2004 wont y, tope mè Olivier Rochus, de dubbel voe vintn op Roland Garros (teegn Fabrice Santoro en Michael Llodra, mè 7-5 en 7-5).

## ATP Titels
Y eit tien finoales g'oald, woarvan dat y der drie gewounn eit:
* ATP Delray Beach (31 januoari 2005): gewounn teegn Jiri Novak: 7-6 6-2.
* ATP Chennai (7 januoari 2007: gewounn teegn Stefan Koubek (6-1, 6-3), noadat y in d'oalve finoale gewounn eit teegn nummer twêe van de weireld, Rafael Nadal.
* ATP Delray Beach (2007): gewounn teegn James Blake: 5-7, 6-4, 6-4

## Grand Slam
* Nog gin Grand Slam titels in 't enkel. 
* Beste resultoat: oalve finoale op Wimbledon (2002).

## Wètjes
* Voe 't moment weunt 'n in Amerika. 
* Ze bynoame is 'The X-Man'.
Vincent Van Quickenborne

thumb|<center>Vincent Van Quickenborne
**Vincent van Quickenborne** (°Gent, 1 ogustus 1973) , oftewel 'Q', es ne Kortrykzoan die ipkomt voe de Open Vld.

In Leterme I wos 't ie 'minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen'. Ie wilde dat doene ip en pragmoatische maniere, juste lik dat 'n Stoatssecretaris wos: j'oat en lyste van onzinnige administratieve wettn gemakt en ie wildige ze êen vôa êen ofskaffn.

Oloewel dat ie nog redelik jonk es, eit ie toch al veel woaterkes deurzwommn. Je kwam êest ip voe de VU&ID, d'rachter met Spirit om te endign in de VLD, nu Open Vld. In 't begun wos't ie surtout gekend voor zyn stunts (peis moar an de joint histoire in et parlement en et bezoek by Louis Tobback ols lid van de Witte Comités), moa de latste joarn begunt'ie ollik en bitje serieusker over te komn. 

J'eit em by de pers nie al te populair gemakt ton dat ie me prins Filip en Mathilde ip andelsreize noa Zuud-Afrika is getrokkn en constant me zynn kop ip de fotto probeerde te g'roakn, onder andre nevenst Nelson Mandela en Desmond Tutu.  

## Polletieke carrière
* Senateur in België (1999 - 2003)
* Gemêenteroadslid in Kortryk (2001 - nu)
* Stoatssecretoaris van Administratieve Verêenvoudigienge in de Federoale Regerienge Verhofstadt II (2003 - 2007)
* Minister van Economie, Innovoatie, Administratieve Verêenvoudigienge, ICT en Telecommunicoatie in de Federoale Regerienge Leterme I, de Regerienge Van Rompuy en de Regerienge Leterme II (2008 - 2011)
* Minister van Pensioenn in de Regerienge Di Rupo (2011 - 2012)
* Volksverteegnwoordiger (2012 - nu)
* Burgemêester van Kortryk (2013 - nu)

## Varia
In 2007 eit ie en West-Vlamsche koarte uutgebrocht (voe verkieziengsdrukweirk voo de Federoale parlementsverkiezingn 2007 die dudelik geïnspireerd wos ip de West-Vlamsche wikipedia.

## Externe koppeliengn
* Persôonlikke website 
* Zyn kafka-website voor administratieve verêenvoudigienge
Anders (polletieke partie)

thumb|Logo
**Anders**, tout 19 januoari 2026 **Open Vlaamse Liberalen en Democraten** (ofgekort **Open Vld**), es e polletieke party in Vloandern. 
## Ideologie
Gelik iedre liberoale party ligt de noadruk in udder programma ip de vryeid van 't individu. Ze zyn doardeure de party van de zelfstandigen en ein standpuntn die een verminderinge van de invloed van de stoat bepleitn. Doarom ein liberoalen nogal de neigienge om belastingsverloagingn vôor te stelln.
## Geschiedenisse
Van 1961 toet 1992 noemde ze PVV (Partij voor Vrijheid en Vooruitgang). 
## Vôorzitters






## Polletieke mandoatn
### Europees niveau
In 't Europees parlement makt Anders dêel uut van de fractie Renew Europe. Z' hèn êen Europarlementslid:
* Hilde Vautmans
### Federoal niveau

### Vlams niveau

### Brussels niveau

## Externe koppelienge
* Officiële website van Anders
Luuk Gruwez

**Luuk Gruwez** (9 ogustus 1953, Kortryk), is e dichter en essayist.

E studeerde Germoansche Filologie an de KULAK, d'n unief van Kortryk, en an de K.U.L. In 1976 veruustn van Kortryk noar Hasselt in Limburg. En is doa lêroare toet an 1995. Op dat moment krygt 'n e beurze en is'n vultyds schryver.

Ze werk is gerekend toet de neoromantiek, omdat 'n schryft over de grôte gevoelns lik 't leven, de liefde, en de dôod. Typisch an Luuk Gruwez is datn oek mè ze zelven en die gevoelns duft te lachen.

## Bibliografie
::*Stofzuigergedichten* (1973) 
::*Ach, wat zacht geliefkoos om een mild verdriet* (1977), poëzie 
::*Een huis om dakloos in te zijn* (1981), poëzie 
::*De feestelijke verliezer* (1985), poëzie (bekrôond mè de *Dirk Martensprijs*)
::*Dikke mensen* (1990), poëzie (poëzie mè de *Prijs van de Vlaamse poëziedagen*)
::*Onder vier ogen* en *Siamees dagboek*, proza (1992) tope geschreevn mè Eriek Verpale
::*Het bal van opa Bing* (1994), proza (*Geertjan Lubberhuizenprijs* 1994)
::*Vuile manieren* (1994), poëzie (bekrôond mè de *Hugues C. Pernathprijs* 1995)
::*Bandeloze gedichten* (1996), bloemlezinge uut ze poëzie 
::*Het land van de wangen* (1998), brievn
::*Slechte gedachten* (1999), korte stiksjes
::*Dieven en geliefden* (2000), poëzie
::*De maand van Marie. Vier vrouwenvertellingen* (2002), proza
::* Een stenen moeder* (2004), korte stiksjes
::*Allemansgek*, mèd e CD (2005), poëzie

## Hyperlinks
Site: http://www.luukgruwez.be
Classic Brugge-De Panne

thumb|<center>Sylvain Chavanel, Driedoagsche van De Panne 2013, tydrit
De **Classic Brugge-De Panne** (officieel Oxyclean Classic Brugge-De Panne) is 'n êendoagsche koers tusschn de steedn Brugge en De Panne in West-Vloandern.

De koers is ipericht in 1977 in de vorm van 'n etappekoers oender de noame **Driedoagsche van De Panne-Koksyde** (dikkers ofekort tout *Driedoagsche van De Panne*) en deurde drie doagn. 

In 2018 is 't veranderd noar 'n êendoagsche koers oender de noame **Driedoagsche Brugge-De Panne** en binst kwamt er ook e koers vo vrouwn. 

De koers is verreedn ende moarte ip e woensdag, vo de vrouwn dunderdag, e weke achter Miloan-San Remo. 
### Lyste van de winnoars

## Externe koppelienge
* Officieeln website
Gella Vandecaveye

**Gella Vandecaveye** (Kortryk, 5 juni 1973) ut Zwevegem es, tôpe me die andre West-Vlamse judoka Ulla Werbrouck, 't uutgangsbord van de West-Vlamsche, en dus ôok Belgische, judo in de joaren '90. Ze èt vele successn behoald, ip alle gebied'n (Belgisch: 23 titels, vele Europese, weireld- en Olympische success'n). In 2004, ip de Olympische speeln van Athene, èt ze eur carrière in 't judo geëndigd.  In 2006 dee ze mee met Paris-Dakar.

## Palmares
* 1993 Weireldkampioen - Hamilton, Canada
* 1993 Sportvrouwe van 't joar
* 1993 Europeesken vice-kampioen - Athene, Griek'nland
* 1994 Europeskeen kampioen - Gdansk, Pooln
* 1994 Europeses Judoka van 't joar
* 1995 Derde weireldkampioen - Makuhari, Japan
* 1996 Europeskeen kampioen - Den Haag, Olland
* 1996 Zilver ip de Olympiske spel'n van Atlanta
* 1997 Vice weireldkampioen - Paris, Vrankryk
* 1997 Sportvrouwe van 't joar
* 1998 Europeskeen kampioen - Oviedo, Spanje
* 1998 Europeses Judoka van 't joar
* 1999 Vice weireldkampioen - Birmingham, Verênigd Keunienkryk
* 1999 Europeskeen kampioen - Bratislava, Slovakye
* 1999 Trofee van Sportverdienste
* 1999 Europese Judoka van 't joar
* 2000 Europeskeen kampioen - Wroclaw, Polen
* 2000 Brons ip de Olympiske spel'n van Sydney
* 2000 Sportpersôonlykheid van 't joar
* 2001 Europeskeen kampioen - Paris, Vrankryk
* 2001 Weireldkampioen - Munchen, Duutsland
* 2001 Europeses Judoka van 't joar
* 2003 Europeesken vice-kampioen - Dusseldorf, Duutsland

## Externe koppelienge
*Eur ne website
Yzerbedevoart

Den **Yzerbedevoart** is e bedevoart die de gesneuvelde Vlamsche soldoatn van d'n Êestn Weireldôorlog erdenkt. 

## Geschiedenisse
* De bedevoart is begun in 1920 in Koaskerke en bestoat ouk nu nog. De Vlams-Nationalistn oudn d'erinnerieng van de Frontbewegieng in leven: *Nooit Meer Oorlog, Zelfbestuur en Godsvrede* ('t Yzertestament). Anders gezeid: gin ôorlog ne mi, e zelfstandig Vloanderen en soamenwerkieng tusschen olle Vloamiengn - wuk da nunder strekking ouk is.
* Acht joar loater stoeg den Yzertôorn der.
* De miserie begoste in d'n Twiddn Weireldôorlog (1940-1945). Vele Vlams-Nationalistn deejn mei mi 'n Duuts. Sommigte woarn overtuugd da ze mi de Nazi's eindelik en ounofankelik Vloandern ging krygn. Andere woarn meilopers of woarn opestookn (byvôorbeeld deur de kerke e pasters lik Cyriel Verschaeve). Nog andere moestn ni weetn van Nazi-Duutsland. Moar achter 'n Ôorlog zat 't spel op de woagn: ol de Vlams-Nationalistn, zounder uutzoundering, woarn bekeekn voe collaborateurs. 'n Yzebedevoart krêeg va toen of ouk e 'zwort' kantje.
* In 1946 wierd 'n Yzertôorn opgebloazen. De doader e ze nôoit gevoen.
* In de jaren '80 kwaamn d'r mêer en mêer neo-nazi's na 'n tôorn. Dedie addn dudelik gin bôodschap an "Nooit Meer Oorlog". 't Stoat pertank in verschillige toaln op 'n tôorn geschreevn. 
* 't Yzerbedevoartcomité ounder leiding van voerol Lionel Vandenberghe wilde mêer vook trekken. Ze vertoaldn 't Yzertestament na *Vrede, Vrijheid en Verdraagzaamheid* en stichende e museum. De Vloamingn va de rechtervleugel, vorol Vlaams Blok (nu Vlaams Belang) en een dêel van de Volksunie (nu opgedêeld in Spirit en N-VA), wos nie 't akkôord mi Vandenberghe.
* Dieptepunt kwam in 1996 ton da ze vochtn op de wêe. Vele bedevoarders weezn in de richtieng van 't Vlaams Blok.
* Sedert 2003 et de rechtervleugel een eigen 'bedevoart', noamelik de Yzerwoake. Zyder trekkn achter e poar joar even vele (of even letter) vook lik 'n Yzerbedevoart.

## Externe koppelieng
*Website van de Yzertôorn
Yzertôorn

thumb|'n Yzertôorn, gezien vanuut de tring
thumb|Uutzicht vanip den Yzertôorn
thumb|de Paxpôorte

Den **Yzertôorn**, **Yzertorre** of ôok wel et **Yzerkruus** is e torre in Diksmude. J'is gebouwd in 1928, ter ere va d'n Yzerbedevoart. Et monument wierd officiël geoopnd ip 24 augustus 1930. Byst de 6de Yzerbeevoart wierd uut 36 ingezondn ontwerpn, dadde van de twêe architectn Robert en Frans Van Averbeke anveird. Den bouw begost in 1928. Oewel den torre normoal mo 30m ôoge ging zyn, woas et ie toch oal 50m ôoge.

Ip de torre stoat "AVV VVK" in de vorme van e kruus. Da betêeknt "*Oalles Vô Vloandern, Vloandern Vô Kristus*" ("*Alles Voor Vlaanderen, Vlaanderen Voor Kristus*"). Ip de boase van den tôorn stoat er ôok nog in koein va letters te leezn *Nôois gèn oorloge nemè* in de vier toaln van de betrokkn partien van den Êestn Weireldôorloge: "Nooit meer oorlog", "Plus jamais de guerre", "No more war", "Nie wieder Krieg".

Et ôorspronkelyk kruus wierd achter nen êestn anslag in 1945 gêeltergans ipgebloazn ip de 15de moarte van 1946. De ipdrachtgevers en under nôois bekend gemakt. Z'en e nieuwn were opgebouwd bachtn de ruïnes van d'oudn. Mi d'oude stikkn en ze in 1950 de *Pôorte van de Vreede* of *Pax-pôorte* ebouwd ter erinnerieng an 'n êestn.  Ip de vier oukn van de pôorte èn ze vier beeldn gezet van Karel Aubroeck. De beeldn stelln de gesneuvelde frontsoldoatn Renaat de Rudder, Joe English, Edward, Frans Van Raemdonck, Lode De Boninge en Frans Van der Linden vôorn.

Den bouw an den nieuwn tôorn wierd gestart in juli 1952 noar et ontwerp van architect Robert Van Averbeke. Den nieuwn torre es 84m ôoge. De crypte wierd ingewyd den 11 november 1958 den nieuwn tôorn wierd ingewyd den 22 augustus 1965.

## Externe koppelienge
*Website van 'n Yzertôorn
Ulla Werbrouck

thumb|<center>Ulla Werbrouck in 2009
**Ulla Werbrouck** (Yzegem, 24 januoari 1972) vormt t'ôpe met Gella Vandecaveye 't keuniengskoppel van de West-Vlamsche judoweireld van de joarn 1990 tot 2003. Mede ounder 'n invloed van Jean-Marie Dedecker ei België een vrêe sterke reputoatie in het judo. Ulla es doar een voorbeeld van, want z'ei vele internationoale successen oald in eur sport, tot ip de Olympische Speeln toe. Ze begoste in de categorie tot 72 kilo, moar na 1998 es ze overgegoan noa de categorie tot 70 kilo. In 2000 ei ze de oungelôoflikke êre ad voun de Belgische vlagge te droagen binst de openingsshow van de Olympische Speeln in Sydney, Australië.

## Palmares (senioren)
* Categorie tot 72 kilo
** 1992 Vice Europeesche kampioene
** 1993 Vice Europeesche kampioene - Athene, Grieknland
** 1994 Europeesche kampioene - Gdansk, Pooln
** 1995 Europeesche kampioene - Birmingham, Iengeland
** 1995 Vice weireldkampioene - Makuhari, Japan
** 1996 Olympische kampioene in Atlanta, Verênigde Stoatn van Amerika
** 1996 Sportvrouwe van 't joar
** 1997 Europeesche kampioene -  Ostende
** 1997 Derde weireldkampioenschappn - Parys, Vrankryk
* Categorie tot 70 kilo
** 1998 Europeesche kampioene - Oviedo, Spanje
** 1998 Nationoale trofee vôor sportverdienste
** 1999 Vice weireldkampioene - Birmingham, Iengeland
** 1999 Europeesche kampioene -  Bratislava, Slovakeye 
** 2000 Derde Europeesche kampioenschappn - Wroclaw, Pooln
** 2001 Europeesche kampioene -  Parys, Vrankryk

## Politiek
Vo de federoale verkiezingn van 10 juni 2007 was ze kandidoat ip Lijst Dedecker van eur ex-judocoach Jean-Marie Dedecker.  Z'is verkozen in de kieskring West-Vloandern in de Koamer van Volksvertegenwoordigers.