open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hannibal

thumb|Hannibal trekt over d' Alpn (fresco 1510)
**Hannibal Barkas** (Carthago, 247 v.Chr. - Libyssa, 182 of 183 v.Chr.) wos e Carthaagsche generoal. Je wos de zeune van generoal Hamilcar Barkas. 

Je leidde den twidde Punischn oorloge teegn de Romeinn. Je trok me zyn leger van ca. 60.000 man en e dêel olifantn vanuut Iberië noar Itoalië over de Pyreneeën, de Rhône en d' Alpn. 

Uutendelik kost ie hem Rome nie bereikn want je most werekêern noa zyn stad, want Rome wos Carthago an 't anvalln.
Geuze

thumb|Geuze
**Geuze** (ook wel e ke gueuze geschreevn lik in 't Frans) is e bier dat ontstoat deur verschilligste soortn jonge en oude lambiek te mingeln en toen were te loatn gistn in de flassche, somtyds joarnlange. Da mingeln wurd steekn genaamd en da gebeurt in de valleie van de Zenne en 't Pajotteland.

## Wuk is Geuze
Geuze is e troebel, matgoudn tut amberkleurig bier met e zurige en somtyds e licht bittere smoake en e geure die doarby past. 't Normaal alcoolgehalte is min of meer 5 tut 8 % en er bluuft rond de 0.2% suker achter oat het gegist et. Anders dan andere biern wurd oude geuze nie gefilterd of gepasteuriseerd en in principe ook nie angezoet. Andere Geuze meug'n z'ollsn mee doen.

## Brouweryn en stekeryn
* Brouwery Belle Vue
* Brouwery Boon
* Brouwery Cantillon
* Stekkery De Cam
* Stekkery en Brouwery 3 Fonteinen
* Brouwery Girardin
* Stekkery Hansens Artisanaal
* Brouwery Lindemans
* Brouwery Mort Subite, vroeger De Keersmaeker
* Brouwery Oud Beersel
* Brouwery Timmermans
* Brouwery Eylenbosh, overgepakt deur Mort Subite
Blauw

right
**Blauw** of **blow** is êen van de drie oofdkleurn (geel, blauw en rôod). 't Is dus êen van de kleurn dan ze gebruukn voen olle ander kleurn te moakn by 't miengeln van varwe (subtractieve miengelienge).

By 't miengeln van gekleurde lucht (additieve miengelienge) lik in 't computerscherm en televisie, zyn d'oofdkleurn rôod, groen en blauw, RGB genomd in de computerweireld.
## Combinoasches me blauw by 't miengeln van varwe
* blauw-rôod: purper
* blauw-geel: groen
## Kleurnspectrum
In 't kleurnspectrum is blauw 't vuufde kleur, achter rôod en oraje, geel en groen. Achter blauw kommn nog indigo (sôorte purper) en violet (roazachtig).
blauw, indigo en violet:
Léon Huygens

thumb|Landschap van Nieuwpoort deur Léon Huygens (1912)
**Léon Huygens** (Oudergem, Brussel, 1876 - Parys, 1919) was e Belgische kunstschilder.

Je gienk noa d' Académie Royale des Beaux-Arts in Brussel. Je was gespecialiseerd in landschappn surtout van 't Zoniënwoud en van de kuststad Nieuwpoort.

Je was vrywilliger by 't Belgisch leger binst den Êeste Weireldoorloge en je was angesteld als oorlogskunstenoare.

Ofbeeldienge:Leon Huygens.jpg|Léon Huygens schetst de gebombardeerde stad Nieuwpoort (WO I)
Ofbeeldienge:Leon Huygens - Nieuport church.jpg|Schetse van de ruïnes van de kerke van Nieuwpoort


## Externe koppeliengn
*''La Cagna des Artistes'' deur Huygens  
*Léon Huygens ip Artnet
Republiek Ierland

**Ierland** (Iers: *Éire*, Iengels: *Ireland*) of de **Republiek Ierland** (Iers: *Poblacht na hÉireann*, Iengels: *Republic of Ireland*) is e land in West-Europa dat à peu près 80 percent van 't eiland Ierland besloat. 't Land grenst in 't noordoost'n an Noord-Ierland dat deel uutmakt van 't Verenigd Keunienkryk, in 't west'n an den Atlantisch'n Oceoan, in 't oost'n an d' Iersche Zee en in 't zuud'n en zuudoost'n an de Keltische Zee. 

Den hoofdstad is Dublin. Officiële toal'n zyn Iers en Iengels.
thumb|left|Koarte van Ierland
Lerkeveld

**Lerkeveld** es e Vloamsch Jezuïetenuus gevestigd te Heverlee, e dêelgemêente van Leuven. D'r zyn doa nog een tiental poaters die doa weunn. Met da de poaters al nie mêer van de joenkste zyn, es 't er ôok de nôdige verplêgienge vôorzien. 't Gebouwncomplex hèit ounder mêer e kerke, e crypte en e klêne kapel. Wuk da je doa ôok nog hèit zyn twêe klokketoorns. 't Uus es deur de Jezuïetn in behêer gegeevn van d'n uudign directeur, Erik Vanleeuw.

D'r weirdn vêle leziengn gehoudn in 't uus en de verschillige lokoaln weirdn ôok uutgelêend oan bepoalde socioale kriengn (lik tonêelgezelschappn,...). De grôotste zoale, zoal Heliand, weird ounder mêer gebruukt vô de joarlikse revue van studentnkrienge VTK. 't Palliatief Netwerk Arrondissement Leuven (PANAL) es ôok gevestigd in 't Jezuïetnuus.

Twêe vleugels van 't gebouwncomplex weirdn beweund deur studentn van de K.U. Leuven en d'ôgeschool van Leuven die doa nie verre van liggn. D'r zyn in 't totoal 140 koamers ter beschikkienge. Iedre vleugel hèit nen eign keukn met een êetzoale.

De studentn hèin een eign Lerkeveldpraesidium me ne praeses, ne vice-praeses, een activiteitnpraesidium, cultuurpraesidium en sportpraesidium. Die loatste zorgn dervô da Lerkeveld ieder joar oanwezig es up de joarlikse 24-uurnlôop te Leuven als een up z'n eign lôpende krienge. D'accomodoasje van 't studentnuus es ôok vrêe uutgebreid. Ze hèin doa tennisterrings, e basketbolpling, e voetbolpling, e volleybolterringtje, e ping-pongtoafel, nen biljarttoafel en e baktoafel. De zundag weirdt er ôok kotbar gehoudn vô de studentn die dust hèin en ol geirne ekêe e pintje drinkn. Et hêle terring van Lerkeveld es ton ôok grôot genoeg vô e schone wandelienge in 't groen.

## Lyste van praesessn

## Lyste van dêelnoames 24 uurnlôop

## Externe koppeliengn
*Officiële website van Lerkeveld Presidium
*Officiële website van Lerkeveld
*Officiële website van de Jezuïetn
Malta

**Malta**, officieel de **Republiek Malta** (Maltees: *Repubblika ta' Malta*), is e Zuud-Europees land da bestoat uut e groep eiland'n in 't midd'n van de Middellandsche Zee, 93&nbsp;km te zuud'n van Sicilië en 288&nbsp;km in 't oost'n van Tunesië. De beweunde eiland'n zyn Malta, Gozo en Comino.

Malta bestoat uut 300&nbsp;km² land en is doamee één van de kleenste en dichtst bevolkte land'n ter weireld. Den hoofdstad is Valletta en de grotste stad is Birkirkara. 't Land het twee officiële toal'n: Maltees en Iengels.  
thumb|left|Koarte van Malta
247 v.Chr.

249 v.Chr. - 248 v.Chr. - **247 v.Chr.** - 246 v.Chr. - 245 v.Chr. 
't Joar **247 v.Chr.** is e joar in de 3e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
## Geboorn
*Hannibal, Carthaagsche veldheer en zeune van Hamilcar Barkas
183 v.Chr.

185 v.Chr. - 184 v.Chr. - **183 v.Chr.** - 182 v.Chr. - 181 v.Chr. 
't Joar **183 v.Chr.** is e joar in de 2e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
thumb|Zilver geldstik (tetradrachme) van Athene, ca. 200-150 v.Chr.
## Gebeurtenissn
Hannibal pleegt zelfmôord in Libyssa deur vergif in te pakkn. Je doet da vo nie uutgeleverd te wordn an de Romeinn.
## Gestorvn
*Hannibal, Carthaagsche veldheer en zeune van Hamilcar Barkas
Portugal

**Portugal**, officieel de **Portugeesche Republiek** (Portugees: *República Portuguesa*), is e land in 't zuudwest'n van Europa ip 't Iberisch schiereiland. Portugal is 't meest westelik land van Europa en grenst in 't west'n en 't zuud'n an den Atlantischn Oceoan en in 't noord'n en 't oost'n an Spanje. D' Azoorn en Madeira moak'n deel uut van Portugal. Den hoofdstad en grotste stad van 't land is Lissabon.

Portugal is lid van d' Europeesche Unie sedert 1986.
thumb|left|Koarte van Portugal

## Cultuur
UNESCO weirelderfgoed:
* Stadscenter van Angra do Heroísmo ip d' Azoorn
* Hiëronymieteklooster en torre van Belém in Lissabon
* Klooster van Batalha
* Convento de Cristo in Tomar
* Historisch center van Évora
* Klooster van Alcobaça
* Cultuurlandschap van Sintra
* Historisch center van Porto
* Viendplekk'n van prehistorische rotskunste in de Côavalleie en Siega Verde (gedeeltelik in Spanje)
* Laurisilva van Madeira
* Wynstreke Alto Douro
* Historisch center van Guimarães
* Landschap van de wyncultuur ip 't eiland Pico

## Externe koppelienge
*Official Travel and Tourism office website
Magda Devos

**Magda Devos** (Klemskerke, 1948) is e West-Vlamsche toalkundige. 

Vo da z' ip pensioen gienk den 1st'n oktober 2010, was ze hoofddocente Nederlandsche toalkunde an den Universiteit van Gent. Ze gaf verschillige vakk'n lik Nederlandsche grammatica, dialectologie en noamkunde.

Z' is één van de grote bezielers van 't *Woordenboek van de Vlaamse Dialecten*, woaran dat er an den UGent al vele joarn gewerkt wordt. Z' is ook redacteur van 't tydschrift *Naamkunde* en voorzitster van de *Stichtienge Achiel De Vos*, die toponiemn (platsnoamn) bestudeert en publiceert.

Tegoare me Reinhild Vandekerckhove uut Deirlyk he ze 't boek *West-Vlaams* geschreevn in de reekse *Taal in stad en land* (uutgeverie Lannoo 2005, ISBN 90-2096-051-2).

## Externe links
* Officiële website

## Referenties
Edgar Bytebier

thumb|<center>Vleêshuusbrugge in Gent
**Edgar Bytebier** (Gent, 1875 - Dilbeek, 1940) was e Vlamsche kunstschilder die surtout figeuren en landschapp'n schilderde in e feeërieke sfeer.

Achter zyn studies an d' academie van Gent giengt ie noa d' academie des beaux-arts in Brussel. Bytebier is in 't begun van zyn carrière g'influenceerd gewist deur Albert Baertsoen die roend 1900 Gentsche melancholische stadszicht'n schilderde.
Slovakeye

**Slovakeye**, officieel de **Slovoaksche Republiek**, (Slovoaks: *Slovensko*, in 't lank: *Slovenská Republika*) is e republiek in Centroal-Europa. Den 1stn januoari 1993 hen z' hunder losgemakt van Tsjecho-Slovakeye, dat doadeure gestopt is van bestoan. D'n hoofdstad is Bratislava.

't Land wordt begrensd deur Tsjechië in 't noordwestn, Polen in 't noordn, Oekraïne in 't oostn, Hongareye in 't zuudn en Oostenryk in 't westn.

Den 1stn meie 2004 zyn ze lid gekommn van d'Europeesche Unie en van den 1stn januoari 2009 zyn z'ook by d'eurozone.
thumb|left|Koarte van Slovakeye

## Weirelderfgoed
* Vlkolínec
* Historische stad Banská Štiavnica
* Levoča, Spišský hrad en cultuurmonumentn
* Grottn van de Aggtelek Karst en Slovoaksche Karst (gedeeltelik in Hongareye)
* Beschermd stadsgebied van Bardejov
* Voorhistorische beukebusschen van de Karpoatn (gedeeltelik in Oekraïne)
* Kerkn in hout van de Slovoaksche Karpoatn

Ofbeeldienge:Leutschau - Rathaus und Dom.jpg|Levoča
Ofbeeldienge:Bardejov-town center square.jpg|Bardejov
Ofbeeldienge:Bodruzal cerkov 1658 ZeliPVL.JPG|Kerke van Bodružal
1848

1845 - 1846 - 1847 - **1848** - 1849 - 1850 - 1851
't Joar **1848** is 't 48e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Februoarirevoluusje in Parys
thumb|Revoluusje in moarte in Berlyn
* D'r zyn revoluusjes in heel Europa
* De kunstschilder Ernest Slingeneyer, leerlienk van Gustaaf Wappers, schildert één van zyn belangrykste werk'n, "De slag van Lepanto". Slingeneyer is e vertegenwoordiger van 't academisme in de romantische schilderkunst.
* By e cholera-epidemie in België zyn d'r meer of 22.000 slachtoffers.
## Geboorn
## Gestorvn
;december
* 19 - Emily Brontë, Iengelsche schryfster
Busbeke

**Busbeke** (Frans:*Bousbecque*) is e gemêente in de Fransche Nord, regio Hauts-de-France en telt 4 648 inweuners (2008). De plekke makt deel uut van 't arroundissement Rysel. 

't Dorp ligt langst de Leie, tusschen Wervik-Zuud en Hoalewyne (Halluin).
thumb|left|<center>Center van Busbeke
thumb|left|<center>Kerke Saint-Martin
thumb|left|<center>Busbeke an de Leie
Frans Van Rompaey

thumb|<center>Oud gemeent'huus van Hemiksem. Architect: Frans Van Rompaey
**Frans Van Rompaey** (Hoboken, 11 ogustus  1878  - Hoboken, 14 februoari 1955) was e Vlamschen architect. Je was ook voorzitter van de kerkfabrieke.
## Werk

Van Rompaey oentwierp de kerke van 't Heilig Herte en de kerke van Sint-Jozef ip de tuunwyk Moretusburg in Hoboken. Je was ook den architect van 't gemeent'huus van Hemiksem en van de grafkapelle vo de familie D'Ursel ip 't kerkhof van Hoboken. 
## Externe koppelienge
*Frans Van Rompaey ip 't Schoonselhof
Edmond Van Herendael

**Edmond Van Herendael** (Antwerp'n, 31 oktober 1841 - Antwerp'n, 25 november 1880) was e Vlamsche schryver en tekstdichter. 

Je gienk noa de middelboare stoatsschole in Antwerp'n toet in 1858 en je werkte loater in e bank. Je was voorzitter van de 'Nederduitse Bond' en je speelde e belangryke rolle in de toalstryd. Je wilde e Vlamsche muziekschole ipricht'n.
## Werk
Van Herendael schreef 't lyrisch gedicht "Celesta" en den tekst vo 't oratorium "Mozes op de Nijl" ip muziek van Emile Wambach. Je was ook den tekstdichter van 't lied "De Vlaemsche Leeuw" van de West-Vlamsche componist Peter Benoit.

Je schreef over nateurkunde en kruud'n en in verschillige tydschrift'n lik "De Vlaamsche School", "Het Vrije Woord", "De Vlinder", "De Scaldis" en "De Vlaamsche Kunstbode".
## Externe koppelienge
*Grafmonument Edmond Van Herendael, St.-Fredegandus Deurne
Pays de la Loire

De **Pays de la Loire** (de Landn van de Loire) zyn e regio in 't westn van Frankryk geleegn an de moundienge van de Loire. De regio bestoat uut vuuf departementn: Loire-Atlantique, Maine-et-Loire, Mayenne, Sarthe en de Vendée. D'n hoofdstad is Nantes.

De regio grenst in 't nôordn an Bretagne en Normandië, in 't ôostn an de regio Centre-Val de Loire en in 't zuudn an Nouvelle-Aquitaine. In 't westn ligt de Golf van Biskaje.
Bretoens

thumb|Toaln in Frankryk en omstreekn
thumb|Tweetoalige signalisoasje Frans-Bretoens in de stroatn van Quimper in Bretagne
**Bretoens** (*Brezhoneg* in 't Bretoens) is e Keltische toale die geklapt wordt deur 206.000 menschn ip 't schiereiland Bretagne in Frankryk.

De noame *Brezhoneg* wil zeggn Bretoensche toale en wordt uutgesprookn lik [bʁe'zõːnək] of [bre'zõːnɛk]. 't Bretoens makt deel uut van de groep Eiland-Keltische toaln, dus van origine van 't eiland Groot-Brittannië, meer bepoald van 't Brythonisch. De toale is verwant me 't Cornish en 't Welsh, toaln die geklapt wordn in 't Verenigd Keunienkryk. In de streke wordt ook Gallo geklapt, e klene toale die ofstamt van 't Latyn en dus e Romoansche toale is lik 't Frans.

't Bretoens is e bedreigde toale. 't Wordt surtout nog geklapt deur oudere menschn. In 1999 is't er en instansje ipgericht, *Office public de la langue bretonne (Ofis publik ar Brezhoneg)*, die der alles an doet vo de Bretoensche toale en cultuur te bewoarn.
## Dialectn
D'r zyn vier Bretoensche dialectn:
* Cornouaillais
* Léonard
* Trégorrois
* Vannetais
thumb|left|Bretoensche dialectn ip 't schiereiland Bretagne
Sleedôorn

**Sleedôorns** (*Prunus spinosa* of prume me stekkers) zyn e sôorte van lêge boomn of struukn uut de familie van de pruumn. 

## Noame
Slee is en oude Indo-Europeesche noame voun pruumn, 't wult eigentlik *blauwachtig* zeggn, 't twidde stik is enoemd no de dôorns die derup groein. In de Germoansche toaln gebruukn ze e vorme die hierup trekt voun dezestn boom (Iengels: *sloe* of *blackthorn*, Duuts: *Schlehdorn*, Nôors: *slåpetorn*, Zweeds: *slån*, Deens: *slåen*), in de Sloavische toaln wult het nog ossan geweune prume zeggn (oundermêer bekend van 'n Tjeschischn kortndrank *slivovitch*, die me pruumn emakt is).

## Verspreidienge
Sleedôorns groein overol in Europa, buutn Ysland en hêel in 't nôordn. In West-Vloandern groein z'e bitje overol, surtout in geskantn, houtkantn en an 'n bôord van busschn. Buutn Europa stoan der sleedôorns in 't Middn-Ôostn en Klêen-Azië (toet teegn de Kaukasus) en in Nôord-Afrika. In Noord-Amerika zyn ze inevoerd en nu ineburgerd.

## Groei en vôortplantienge
250px|thumb|left|E sleedôorn in bloei in 'n uutkommn.
't Zyn boomn die me 5 meiter nie ol te hoge kommn en ze groein surtout in houtkantn en geskantn of an 'n bôord van busschn. Aar sôortn die e bitje 't zeste doen, zyn meidôorn, hoazeloars en broamn (ol zyn dat gin boomn, mo struukn). Ze bloein in 't begun van 'n uutkommn, nog vôorn dan der were bloarn an 'n boomn ekommn zyn, en zyn toune bevrucht deur olle sôortn van fernient. An ze uutebloeid zyn, kommn der klêne pruumtjes an, dedie zyn rype teegn oktober of november en kunn mor upeetn zyn achter da 't evrozzn het, deur 'n vorst goan de tannienn kapot en smoakn ze nie mi zerp. 

De verspreidienge gebeurt deur dan veugels en aar bêestn de prumetje meipakkn en toune etwoar aars loatn volln, mor oek deur dan der nieuwe schootn uut de wortels groein, die dervôorn zorgn dan de struukn stief dikke kunn stoan. 't Is oek doamei da 't e goein boom is voun hoagn van te moakn.

## Gebruuk
Van de pruumn kut er vanolles emakt zyn, mo ze moetn êest bevrozzn ewist zyn, aars smoakn ze te zerp. 't Is geleie van emakt, wyn, kortndrank en likeurtjes. 'n Grotsn producent van sleepruumn is China, doa trekkn ze der ieder joar 4 meljoen tonn, in Europa is 'n grotsn producent Roemenië.

In 'n tyde wos er oek ienkte uut de pele etrokkn.

## Belang
thumb|right|150px|E sleedôornpage.Buutn nunder commercieel belang, zyn sleedôorn belangryk voun e masse sôortn byen ('t zyn round de 20 sôortn solitaire byen die nectar en polln vergoarn up sleedôorns) en vlienders, lik de sleedôornpage en e masse sôortn mottn, die der nunder eiers up leggn en woavan dan de rupsn oftewel de bloarn eetn oftewel de pruumn.
Edvald Boasson Hagen

**Edvald Boassson Hagen** (17 meie 1987, Rudsbygd) is e Nôorschn profcoureur die voun 't moment voun 't Britsche Sky ProCycling rydt. 

## Jeugd
Boasson Hagen het in zyn jeugd vele koersn ewonn, êen dervan wos de *Keizer der Juniores* in Koksyde. In 2006 kwam Boasson Hagen byn 't Nôorsche Maxbo Bianchi, e continentoaln ploeg, doamei rêed 'n surtout beloftekoersn, lik de *Rounde van de Toekomst*, mor oek oltemets in echte profkoersn, in 2007 kwam 'n oundermêer Nôors tydritkampioen (etwot dat 'n oundertusschn ol 5 kirs ewist is.

## Profjoarn
In 2008 kwam Boasson Hagen echt prof byn Team High Road (upvolger van Telekom) en ne won oundermêer drie rittn in de *Rounde van Grôot-Brittannië* en e rit in 'n *Eneco Tour*.

Zyn êeste grôte zege hoalde 'n in 2009, deur in de rinne Gent-Wevelgem te winn in e sprint met twee 'n Wit-Rus Koetsjynski te kloppn. In da joar won 'n oek nog e rit en 'n ploegntydrit in 'n Giro. In 2010 kust 'n e koers of 10 winn, bykan ollemoale rittn in klindere rittnkoersn, lik *Tirreno-Adriatico* en de *Rounde van Grôot-Brittannië*.

In 'n Tour van 2011 wos Boasson Hagen êen van de coureurs die vele in beeld kwam, e won 'n zesdn rit (in e sprint up e dag woa da 't indeliks vele rinde) en 'n 17sn rit ('n bestn van e vlucht). E wos oek nog 'n twiddn in rit 16, achter en aarn Noor, Hushovd.  
## Overzicht
*Tour de France: 2 rittn 
*Giro d'Italia: 1 rit, 1 ploegntydrit
*Vattenfall Cyclassics Hamburg: 2011
*Gent-Wevelgem: 2009
*Nôors Kampioen Tydryen: 2007-2011
*Tirreno-Adriatico: 1 rit
*Rounde van Grôot-Brittannië: 7 rittn
*Eneco Tour: 2 rittn, 1 ploegntydrit
*Dauphiné Libéré: 1 rit
*Rounde van Pooln: 2 rittn

## Externe koppelienge
*Palmares up cyclebase.nl
*Edvald Boasson Hagens officieeln website
*Profiel up 'n site van Sky
Slovenië

**Slovenië**, officieel de **Republiek Slovenië** (Sloveens: Republika Slovenija), is e land in Centroal-Europa teegn d' Alpn. 't Grenst an Oostnryk in 't noordn, Italië en d' Adriatische Zee in 't westn, Kroatië in 't oostn en zuudn en Hongareye in 't noordoostn. 't Land is bergachtig me vele busschn.

Den 1stn meie 2004 zyn ze lid gekommn van d' Europeesche Unie en sedert 2007 zyn z' ook by d' eurozone.

thumb|left|Koarte van Slovenië

## Weirelderfgoed
*Grottn van Škocjan
*Prehistorische poalweuniengn in d' Alpn
thumb|left|Grottn van Škocjan

## Bezienswaardigheedn
* Adriatische kust: De Sloveense kust is juste lik dien van us stif kort. Ti nog gi 50&nbsp;km lank. Da kuj Koper goan bezoekn, wuk da e haavnstad is en ook Piran, wuk da e vré gezellig stadje is geleegn up e landtonge. 
* Grottn va Postojna
* Ljubljana: e klene sgone stad
* T meer van Bohinj
* T meer van Bled
* Triglav National Park
* Maribor: die stad wos Europeeschn Ôofdstad van Cultuur in 2012

## Steedn
Slovenië et eigenluk overt algemeen vré klene steedn. D'oofdstad Ljubljana et nog gi 300.000 inwoners en is één van de kleeste oofdsteedn van Europa. 
Andre steedn 
* Ptuj
* Maribor
* Koper
* Novo Mesto
* Kranj
* Celje
* Nova Gorica
* Murska Sobota
Poapegoais

**Poapegoais** (*Psittaciformes*) zyn en orde van veugels die up te dêeln zyn in 3 families en 372 bekende sôortn. 

## Systematiek
Vroegerder woarn poapegoais inedêeld in 2 families: *Psittacidae* (echte poapegoais) en *Cacatuidae* (kaketoes), mor oundertusschn is er e derde familie: *Strigopidae* (kakapo, kea en kaka). 

't Zyn 2 grôte verschilln tusschn d'echte poapegoais en de kaketoes: kaketoes hen aar pluumn die 't lucht nie breekn en doadeure hen ze oek gin blienknde kleurn en ze kunn nundern kuif oek beweegn en rechte zettn, poapegoais kunn dadde nie. 

## Verspreidienge
Poapegoais kommn up viere van de zes continentn vôorn: ollêne up Antarctica en in Europa zittn der ginne, olhoewel dan der ol sôortn parkietn zyn die hier nu wel overleevn, oundermêer halsbandparkietn. 't Zyn oek fossieln evoundn in Europa, dus t'hen der wel nog ezeetn. 

Nu viend je ze in olle tropische en subtropische streekn en ze hen nunder anepast an verre olle sôortn leefomgevienge, van oerwoud over woestynn en koude bergstreekn. 

## Beschryvienge
De mêeste poapegoais leevn in groepn en doadeure is 't beter voun ze nie ollêne in e kôoitje t'houdn. Êen dienk dan gelyk zyn voun olle poapegoais is nundern krommn, scherpn bek, woamei dan ze harde nootn kunn breekn of schorse van boomn kunn trekkn, doabuutn hen oek olle poapegoais pôotn met twêe têenn die vooruut stoan en twêe die achteruut stoan. 

## Overzicht van bekende en specialle poapegoais
### Psittacidae

### Cacatuidae

### Strigopidae
Noord-Macedonië

De **Republiek Noord-Macedonië** (Macedonisch: Република Северна Македонија) is e land die in 't middn ligt van 't Balkanschiereiland in Zuudôost-Europa. 't Is êen van de ipvolgerstoatn van de vroegere Socialistische Federoale Republiek Joegosloavië, woavan da 't ounofhankelik gekommn is in 1991. Sedert 12 februoari 2019 noemt 't land officieel Noord-Macedonië.

De Republiek wordt begrensd deur Kosovo in 't nôordwestn, Servië in 't nôordn, Bulgareye in 't ôostn, Grieknland in 't zuudn en Albanië in 't westn. 'n Hoofdstad van 't land is Skopje, met e klêne 670.000 inweuners. Andere grôte steedn zyn Kumanovo, Bitola, Tetovo, Gostivar, Prilep, Struga, Ohrid, Veles, Strumica en Štip. Der zyn mêer of 50 meern en zestien bergn die hoger zyn of 2.000 m. 

Noord-Macedonië is lid van de VN en de Road van Europa. Sedert december 2005 zyn ze kandidoat vo by d' Europeesche Unie te kommn en z' hen 't lidmoatschap angevroagd vo de NAVO.
thumb|left|Koarte van Noord-Macedonië

## Weirelderfgoed
UNESCO weirelderfgoed:
*Nateurlik en cultureel erfgoed van de regio Ohrid:

Ofbeeldienge:St-John-Kaneo.jpg|Kerke van St. Jan in Ohrid
Ofbeeldienge:Sv. Kliment i Pantelejmon Plaošnik 015.JPG|Sint-Panteleimonklôoster
Ofbeeldienge:Ancient Macedonian Theatre of Ohrid 3.jpg|Antiek theoater
Macedonië

*Noord-Macedonië: e republiek in Zuudôost-Europa (van 1946 toet 1991 dêelrepubliek van Joegosloavië, van 1991 toet 2019 Republiek Macedonië genoemd)
*Macedonië (Grieknland): Regio in 't nôordn van Grieknland
*Macedonië (regio): Geografische en historische regio die de twêe boovngenoemde gebiedn besloat en dêeln van Bulgareye, Albanië en Servië
Mr. Big

thumb|Mr. Big in 2011
**Mr. Big** is nen Amerikoansn rockgroep. Ze bestoan ol sedert 1988.

## Bezettienge
* Eric Martin
* Pat Torpey
* Billy Sheehan
* Paul Gilbert

## Albums
* 1989: *Mr. Big*
* 1991: *Lean into It*
* 1993: *Bump Ahead*
* 1996: *Hey Man*
* 2000: *Get Over It*
* 2001: *Actual Size*
* 2011: *What If...*

## Externe koppelienge
* Officiële site

## Verwyzing'n
Ares (mythologie)

thumb|Beeld van Ares, Villa Adriana (Tivoli)
**Ares** (Grieks: Αρης) wos de god van den oorloge by de Griekn. In 't latyn noemdn z'hem Mars. Ares is één van de twoalf Olympische goodn en de zeune van Zeus en Hera.
Pretpark

thumb|'t Belgisch pretpark Bobbejaanland.
E **pretpark** of **attractiepark** es e stik land woarip allerhande attracties stoan lik achtboann of droaimeulns. 't Verskil met e kermesse is dat en attractiepark e vaste standplekke eet. Wok betoalt iederêen in attractieparken nie per attractie, moar en êenmoalige prys vôor da je binnkomt, die onbeperkt toegank geeft tot alle attracties. Hierip zyn der wel e poar uutzonderiengn, lik et Engelske Blackpool Pleasure Beach.
Club Brugge/Sezoen 2010-2011

Iêr zien de speêlers en resultoaten were te vienden van **[[Club Brugge]] in 't sezoên 2010-2011**.

### Speêlerskerne

### Trainersstaf

### Uutsloagn
#### Competitie

##### Play-offs

#### Beejker

#### Europese wedstrydn (Europa League)
##### Knock-outsysteim

##### Poelewedstrydn
Noemi

200px|right|thumb|Noemi
**Noemi**, echte noame **Veronica Scopelliti**, (Rome, 25 januoari 1982) is een Italioansche zangeresse.

## Ploatn
* 2008 - *Noemi* (#8 Itoalië - #97 Europa)
* 2009 - *Sulla mia pelle* (#3 Itoalië - #44 Europa)
* 2010 - *Sulla mia pelle (Deluxe Edition)* (#3 Itoalië - #42 Europa)
* 2011 - *RossoNoemi* (#6 Itoalië)

## Singles
300px|right|thumb|Noemi en Fiorella Mannoia
* 2009 - *Briciole* (#2 Itoalië - #51 Europa)
* 2009 - *L'amore si odia* (Noemi en Fiorella Mannoia) (#1 Itoalië - #34 Europa)
* 2010 - *Per tutta la vita* (#1 Itoalië - #42 Europa)
* 2010 - *Vertigini*
* 2011 - *Vuoto a perdere* (#1 Itoalië - #47 Europa)
* 2011 - *Odio tutti i cantanti*
* 2011 - *Poi inventi il modo*

## Sanremo Festival
* 2010 - *Per tutta la vita*

## Externe koppelienge
* Noemiofficial.it
* Official Youtube 
* Arcadinoemi.it
* Arca di Noemi Youtube
* Facebook noemiofficial
* Facebook arcadinoemi
Sabine de Bethune

**Sabine de Bethune** (Leopoldstad (nu Kinshasa), 16 juli 1958) is e West-Vlamsche politica en sedert 1995 senatrice vo de CD&V. De 10stn oktober 2011 volgde ze Danny Pieters ip ols vôorzitter van de Senoat.

Ze komt uut en oadellikke familie. Heur voader, Emmanuel de Bethune, wos burgemêester van Marke en Kortrik. Jean-Baptiste de Bethune (1821-1894), architect en belangrykste verteegnwoordiger van de neogotiek in België, is heur overovergrotvoader. Heur moeder is dochter van Karel van Cauwelaert de Weyls (1905-1987), senateur gewist vo de CVP en hoofdredacteur van de gazette Het Volk.

De Bethune lêerde vôort vo Rechtn an de K.U.Leuven en wos in dien tyd by de 'CVP-jongeren'. Van 1983 toet 1988 wos ze avocoate in Kortrik en in de joarn tachentig wos ze arrondissementêel vôorzitster van de 'CVP-vrouwen'. Vanof 1987 toet 1995 werkte ze ip 't kabinet van CVP-minister Miet Smet (êerst stoatssecretoaris vo 'Leefmilieu en Maatschappelijke Emancipatie' en vanof 1992 minister van 'Arbeid en Gelijke Kansen').

## Externe koppelienge
*Heur website
1745

1742 - 1743 - 1744 - **1745** - 1746 - 1747 - 1748
't Joar **1745** is 't 45e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|De Slag van Fontenoy deur de Fransche schilder Horace Vernet
*8 januoari - Ôostnryk, Iengeland en Saksn goan in Warschau e verbound an teegn Pruuschn. 
*11 meie - In de Slag van Fontenoy hoaln de Fransche troepn, ounder de leidienge van moarschalk Moritz van Saksn, e beslissende overwinnienge ip d' Ôostnrykers en d' Hollanders. De Fransche filosoof en schryver Voltaire inspireerdeg' hem derip vo zyn lofdicht 'La Bataille de Fontenoy'.
*22 meie - De Fransche verovern Dôornik. In juli verovern ze Gent, Brugge en Oudenoarde, in ogustus Dendermonde en Ostende en in september Nieuwpoort.
*4 oktober - Frans I, de vint van Maria Theresia van Ôostnryk, wordt in Frankfurt toet keizer gekrôond.
*De Gentschn architect David Franciscus 't Kindt (1699-1770) bouwt 't 'Dammanstêen' in Gentsche rococo in 't center van Gent.
## Geboorn
;oktober
*12 - Félix María Samaniego, Spoansche schryver en dichter
## Gestorvn
;januoari
*20 - Karel VII, keurvorst van Beiern, keunienk van Boheemn en keizer en Rooms-Duutsche keunienk van 't Hillig Rooms Ryk
Wemmel

**Wemmel** is e plekke en faciliteitsgemêente in de Belgische provinsje Vlams-Broabant. Der weunn e goeie 16.000 menschn. De gemêente Wemmel grenst an de Vlamsche gemêentes Asse, Merchtem, Meyse, Grimbergn en an de Brusselsche gemêentes Jette en Brussel-Stad.

Wemmel makt dêel uut van 't kantong Meyse en de Kieskrieng Vlams-Broabant. 
## Beziensweirdigheedn
*De Sint-Servoaskerke
*De Laermansmeur
*D' oude Pastorie (17e êeuw)
*'t kastêel-gemeent'huus (17e-18e êeuw)
*D' Amelgemmeuln 
*De banbrouwerie De Kam
*'t Beverbus

Ofbeeldienge:Wemmel CH1bJPG.jpg|Gemêent'huus van Wemmel
Ofbeeldienge:Wemmel E1a JPG.jpg|Sint-Servoaskerke
Ofbeeldienge:StServaasWemmel.jpg|Interieur van de kerke

## Bekende Wemmelnoars
*Johan Verminnen, zanger
*Nicole en Hugo, showbizzkoppel
*Lize Marke, zangeresse
*Marleen Gordts, VRT-presentatrice gewist
*Romelu Lukaku, foetbollist
Paltoga

**Paltoga** (Russisch: Палтога) is e dorp in Rusland in 't district Vytegorsky (oblast Vologda). Der weunn 295 menschn.
Nôorweegn

**Nôorweegn**, officieel 't **Keunienkryk Nôorweegn** (Noors: *Kongeriket Norge* (Bokmål), *Kongeriket Noreg* (Nynorsk), is e land in Nôord-Europa. 't Bestoat uut 't westelik dêel van 't Scandinavisch Schiereiland, 't vulkanisch eiland Jan Mayen en d' Arctische archipel van Spitsbergn en Bouvet.

't Grotste dêel van 't land grenst in 't ôostn an Zweedn, 't mêest nôordelik stik an Finland en Rusland. In 't zuudn grenst Nôorweegn an 't Skagerrak met Denemarkn an den overkant. Den hoofdstad van Nôorweegn is Oslo.
thumb|left|<center>Koarte van Nôorweegn

## Dêelgebiedn
Nôorweegn is ounderverdêeld in vuuf regio's (landsdeler), 15 provinsjes (fylker) en 356 gemêentn (kommuner).



## Steedn
Grôte Nôorsche steedn zyn:
#Oslo: omtrent 599.000 inweuners (gemêente)
#Bergn: 260.000
#Trondheim: 173.000 
#Stavanger: 126.000
#Kristiansand: 82.000 
#Fredrikstad: 74.000
#Tromsø: 68.000 
#Drammen: 63.000 
#Bodø: 47.000 
## Toale
't Grotste dêel van de Noorn klapt Noors. De Samische minderheid klapt derneffest ook heur eign toale, 't Samisch. Hêel in 't nôordn, in de gemêentn by de Finsche grenze, wordt ook Kveens geklapt. 't Noors het twêe officiële standoardvariantn: 't Bokmål, dat uut 't Deens vôortkomt, en 't Nynorsk, dat op basis van Noorsche dialectn is gevormd.

## Weirelderfgoed
In Nôorweegn stoan der zeevn plekkn ip de weirelderfgoedlyste van den UNESCO. 
*Stavkerke van Urnes 
*Bryggen in Bergn
*Mynstad Røros en d' omgevienge (uutgebreid in 2010) 
*Rotskunste van Alta 
*Vega-archipel 
*West-Nôorsche fjordn: Geirangerfjord en Nærøyfjord 
*Geodetische boge van Struve  


Ofbeeldienge:Stave church Urnes - panorama HDR.jpg|Stavkerke van Urnes
Ofbeeldienge:Bryggen (6-2007).jpg|Bergen
Ofbeeldienge:Vegaoyan.jpg|Vega-archipel
Ofbeeldienge:207 Geirangerfjord.jpg|Geirangerfjord


## Bekende Noorn
*Roald Amundsen, ontdekkiengsreiziger
*Bjørnstjerne Bjørnson, schryver, dichter, journalist, polletieker
*Edvald Boasson Hagen, coureur
*Jostein Gaarder, schryver en filosoof
*Edvard Grieg, componist en pianist
*Thor Heyerdahl, antropoloog
*Thor Hushovd, coureur
*Henrik Ibsen, tonêelschryver en dichter
*Edvard Munch, kunstschilder
*Trond Sollied, foetboltrainer en oud-foetbollist
*Liv Ullmann, filmactrice, filmregisseur, schryfster
*Sigrid Undset, schryfster

## Referensjes
1801

1798 - 1799 - 1800 - **1801** - 1802 - 1803 - 1804
't Joar **1801** is 't 1e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|Brand in 't stadhuus van [Hoazebrouck in 1801]]
* 9 februoari - Me 't Verdrag van Lunéville bekrachtigt Ôostnryk d'ofsproakn woarin da 't de Zudelikke Nederlandn ofstoat an Frankryk.
## Geboorn
;januoari
* 25 - Jan Baptist David, Vlamsche toalkundign, paster en prof an den univ van Leuvn. Leidende figeure binn de Vlamsche Bewegienge. 't Davidsfonds is noar hem vernoemd.
;oktober
* 14 - Joseph Plateau, Belgische nateur- en wiskundign
## Gestorvn
;ogustus
* 11 - Félix María Samaniego, Spoansche schryver
Ronda

**Ronda** is e stad in de Spoansche provinsje Málaga. 't Ligt à peu près 100 kilometer van de stad Málaga in de regio Andalusië. De stad telt 36.000 inweuners ip 'n ippervlak van 481&nbsp;km².
thumb|left|<center>Ronda in de provinsje Málaga

## Geografie
Ronda ligt in e styf bergachtig gebied 750&nbsp;m boovn de zêespegel. De riviere Guadalevín het e diepe klove uutgesneen (*El Tajo*) en splitst 't stadje in twêen. 
## 't Zien weird
*Drie bruggn, *Puente Romano* ("Romeinsche Brugge", ook *Puente San Miguel* genoemd), *Puente Viejo* ("Oude Brugge", ook *Puente Árabe* of "Arabische Brugge") en *[[Puente Nuevo]]* ("Nieuwe Brugge"), die gebouwd zyn over de diepe ravyne *El Tajo*. Den bouw van die latste brugge deurde van 1751 toet 1793.
*'t Oud stadhuus neffest de *Puente Nuevo*, nu e *parador* (e sôorte luxehotel), me zicht ip de Tajo-canyon.
**Plaza de Toros*, gebouwd in 1784, den oudstn nog bestoandn arena vo stieregevechtn van Spanje.
*De gedêeltelik intacte *Baños árabes* ("Arabische bings"), 13e en 14e êeuwe.

Ofbeeldienge:Ronda bruecke.jpg|Puente Nuevo
Ofbeeldienge:Ronda-Tajo kloof.jpg|Oud stadhuus (nu parador) me zicht ip El Tajo
Ofbeeldienge:Ronda uitkijkplatform.jpg|Ronda uutkykplatform
Ofbeeldienge:Ronda stadsmuren.jpg|Stadsmeurn round Ronda

 

Ofbeeldienge:Ronda baden-receptie.jpg|Baños árabes, ruïne van de receptiekoamer 
Ofbeeldienge:Ronda baden-warme kamer.jpg|Baños árabes, warme koamer


## Externe koppeliengn
* Tourisme in Ronda
* 't Zien weird
Brugs Kerkhof

thumb|<center>Pôortgebouw van 't Brugs Kerkhof
't **Brugs Kerkhof** (Nederlands: *Centrale Begraafplaats van Brugge*) is e grôot kerkhof in Assebroeke, dêelgemêente van Brugge. 't Kerkhof ligt in de wyk Sint-Katharina, ip de grenze met de wyk Stêenbrugge. 
## Geschiedenisse
't Decreet van 26 juni 1784 van Jozef II van 't Heilig Rooms Ryk bepoalde ounder andere da niemand nog in e kerke of binn de stad mocht begroavn wordn. 't Brugs stadsbestier kocht doarom ground in de randgemêente Assebroeke da most dienn vo kerkhof. D' êeste begroavienge giengt deure den 13stn februoari 1787. Omdat er protest was ounder de bevolkienge deurdege 't nog toet 1804  êer dat al de begroaviengn gebeurdn buutn de stad.

In 1841 en 1864 is 't kerkhof al uutgebreid. Den dag van vandoage het 't 'n ippervlak van 12 hectare.
## Weirdevulle grafmonumentn
De mêest weirdevulle monumentn zyn g'ïnventariseerd en krêegn e plakkatje met uutleg.

ofbeeldienge:Brugs kerkhof-Graf Guido Gezelle.jpg|Graf van Guido Gezelle
ofbeeldienge:Brugge familiegraf Pickery.jpg|Beeldhouwers Hendrik en Gustaaf Pickery
ofbeeldienge:Steenbrugge Grafmonument 01.jpg|Detail van e grafmonument, beeld van Heinrich Pohlmann
ofbeeldienge:Brugs Kerkhof Vincent Deljoutte.jpg|Vincent Deljoutte (1814-1862),  stadssecretoaris van Brugge
Ofbeeldienge:Brugs Kerkhof Jan Goetinck.jpg|Jan Goetinck (1815-1881), chef van de gilde Sint-Joris
Matthias (HRR)

**Matthias van Ôostnryk** (Weenn, 24 februoari 1557 - Weenn, 20 moarte 1619), van ‘t Huus Habsburg, volgde zyn broere Rudolf II ip.

Matthias was e zeune van keizer Maximiliaan II en Maria van Spanje. Zyn moeder was e dochter van Keizer Karel V en Isabella van Portugal en e zuster van Filips II van Spanje. 

Je was keunienk van Hongareye en Boheemn, eirtshertog van Ôostnryk, en keizer van ‘t Hillig Rôoms Ryk. Je was ook ênigte joarn landvoogd van de Nederlandn, woa dat ie angesteld was deur de Stoatn-Generoal, mo je was wel nie erkend deur zyn nounkel Filips II, die de Nederlandn g’erfd haad.

Matthias trouwde met aartshertoginne Anna van Ôostnryk, e dochter van zyn nounkel Ferdinand II van Tirol, die e zeune was van keizer Ferdinand I en Anna van Boheemn. 

Z’haan gin jounges en zyn kozyn Ferdinand II volgdeg hem ip.
[thumb|left|<center>Matthias ip ’n Hongaars geldstik, me d’hillige Stefanskrône van [Hongareye]]
Airis

**Airis**, echte noame **Laura Van den Bruel**, (Morkhoovn, 1995) is e Vlamsche zangeresse. Ze weunt in Nôorderwyk, dêelgemêente van Herentals. Heur grotste hit is 't liedje 'Wonderful'. 

## Eurovisiesongfestival
Van den Bruel et België verteegnwoordigd ip 't Eurovisiesongfestival van 2012 in Baku (Azerbeidzjan) oender de noame **Iris**.

## Singles
* Wonderful (2010)
1619

1616 - 1617 - 1618 - **1619** - 1620 - 1621 - 1622
't Joar **1619** is 't 19e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Manneken Pis
*13 ogustus - De magistroatn van Brussel bestelln 't beeldje 'Manneken Pis' vo viftig florynn by den beeldhouwer Hiëronymus Duquesnoy vo de fonteine in de Stoofstroate. 't Vervangt 'n oud beeldje uut de 15e êeuwe in stêen met de noame 'Juliaankensborre'.
## Gestorvn
;moarte
*20 - Matthias van Oostnryk
Ferdinand II (HRR)

**Ferdinand II** (Graz, 9 juli 1578 - Weenn, 15 februoari 1637), van ‘t Huus Habsburg, was keizer van t Hillig Rôoms Ryk van 1619 tout 1637.  Je was ook keunienk van Hongareye en Boheemn, en eirtshertog van Ôostnryk. Je volgde z’n kozyn Matthias ip, die gin jounges haad. Zyn anstellienge als keunienk van Boheemn  in 1617 verôorzakte de Dertigjoarign Oorloge (1618–1648).

Ferdinand was e zeune van Karel II van Ôostnryk en Maria Anna van Beiern. Zyn voader Karel II was de joungste zeune van keizer Ferdinand I en Anna van Boheemn. 

Ferdinand wierd ipgebrocht deur de Jezuïetn in de gêest van de contrareformoasje en doadeure wast ie fanatiek katholiek. Zyn vôorgangers haan nog compromissn met de protestantsche Boheemschn oadel geslootn, moar ie wilde doa nieks me mee te moakn hen. Je begost olles in 't werk te stelln vo de protestantn uut te roein. De Boheemers, die de keurvorst Frederik V van de Palts van 't Huus Wittelsbach ip de trône wildn, kwoamn in ipstand en Ferdinand verkloardeg under den oorloge. 

't Boheems leger wierd versleegn binst de Slag ip de Wittn Berg. Frederik V van de Palts wierd ofgezet in 1620 en je kost vluchtn noar Holland. Je wordt de wienterkeunienk genoemd omdat 'n moar e wienter keunienk was.

Ferdinand makte 't ende van de Dertigjoarign Oorloge nie me mee.
Iris

*Iris (anatomie), e dêel van 't oge
*Iris (godinne), e Grieksche godinne
*Iris (planetoïde), e planetoïde
*Iris (plante), e plantegeslacht 
*Iris (vôornoame), e meisjesnoame
*Iris (zangeresse), artistenoame van de Vlamsche zangeresse Laura Van den Bruel
Duvesport

thumb|<center>Nen duvemelker lost zyn duuvn
thumb|<center>Duuvn in de vlucht
**Duvesport** es ne sport da bestoa uut 't racen mè duven in wedstrydvluchtn. 'n Belangryk dêel es 't kwêekn en trainn van duuvn. De winnoare es den eigenoare (duvemelker) van de duve die 't rapst den afstand tussn de losplekke en 't duvekot è gevloogn.
## Geskiednisse
'n Getrainde postduve kan over grôotn afstand, en zelfst achter joarn, zyn kot nog werevindn. Vroeger werd de post azo versteurd: 'n fyn en klêen papierke werd beskreevn mè wa regels, en ton an de pôot g'hangn. Achter 't losloatn vloog de duve were noa zyn kot, woa da 't bladje geleezn koste weirdn. Ge koste dus ollêne bladjes versteurn me 'n duve oat ie were vloog noa zyn kot, en nie oavereks. Moa ze pakten ton verskillnde duven mee van verskillnde kootn en azo kostn ze ollik noa verskillnde minsn duuvn zendn. Da wa de rapste maniere van communiceern in tyde, tot da de telegrafie en loater den telex kwoamn die vaneigens nie ollêne beter woaren, moa wok veel betrouwboarder.    
Vanaf ton weirdn die duuvn nie mi gebruukt vo post. Loater èn der ton minsn begunn me die duuvn te lossn als liefebberie. Nog loater ein ze ton wedstrydn begunn doene mè die duuvn woaby dan ze de duuvn up ne camiong steekn en lossn up 'n andre plekke. Die wedstrydn zyn vôrol van april tot septembr, omdat  't in de wintr te koud es.  In België en in Olland zyn der olsan moa mindr minsn die nog met de duuvn speeln omda  vôorol oudere minsn doa mee bezig zyn. Omda ze doa wok ip gokkn zyn de Azioatn en de Ôostblokkers de latste joarn wok begunn speeln mè de duuvn.
## 't Spel
### Lossn
De duuvn weirdn ollemoale in ne camiong gestookn en noa een plekke gevoerd woa dan ze gelost weirdn. De duuvn moetn ton noa 't kot vliegen van uldere duvemelker.
### Registroatie
Vôo de duuvn die meedoene an ne wedstryd goan ze ne rienk rond zyne pôot doene. Oa tie ton in 't duvekot arriveert moen ze diene rienk in e klokke steekn. Die klokke ziet ton wannêer da die duve  g'arriveerd es. Tegenwoordig ein ze wok ol 'n elektrische maniere mè nen chiprienk, die ton e golve zendt noa 'n antenne.
### Winnoare
De vitesse van 'n duve kan vrêe verskilln. Da komt omda de wind soms in eur rugge zit of ip eure kop woait. Gemiddeld vliegt 'n duve tussen de 60 en de 130&nbsp;km/h. Voa te kunn kykn wie datr gewonn es, moetn ze wok kykn woa da 't duvekot van de duve stoat. Sommigste duuvn moetn verder vliegn noar ulder kot dan andre. Ze kykn dus oe vele kilomètrs da de duve afgeleid eit in oe veel tyd en ton bereeknen ze zyne gemiddelde snelheid. Den deen die êest in zyn kot arriveert es dus nie olsan de winnoare, moa wel den dien die 't rapste gevloogn eit.
Puente Nuevo

thumb|Puente Nuevo in Ronda
De **Puente Nuevo** (Spoans vo *Nieuwe Brugge*) is e brugge in de stad Ronda in d' Andalusische provinsje Málaga in 't zuudn van Spanje.

't Is de nieuwstn en grotstn van de drie bruggn van Ronda, gebouwd over El Tajo, de bergklove van mêer of 100 meter diepe, gegroavn deur de riviere  Guadalevín. De brugge verbiendt d'historische stad met de moderne stad.

Puente Nuevo is gebouwd  in 1751 en 't deurde 42 joar êer dat 'n gerêed was. Den architect was de Spanjoard José Martín de Aldehuela (1729–1802). Ounder de centrale boge is ter e plekke die nog gebruukt gewist is vo gevang.

De Puente Nuevo is êen van de belangrykste touristische attracties van Ronda.
Azerbeidzjan

**Azerbeidzjan** (Azerbeidzjoans: *Azərbaycan*), officieel de Republiek Azerbeidzjan (*Azərbaycan Respublikası*), is 't grotste en 't dichtst bevolkt land in de Kaukasus. Azerbeidzjan ligt ip de grenze van Ôost-Europa en West-Azië en is dus e transcontinentale stoat. 

't Land grenst an de Kaspische Zêe in 't ôostn, Iran in 't zuudn, Armenië in 't westn, Georgië in 't nôordwestn en Rusland in 't nôordn. D' exclave Nachitsjevan grenst an Iran in 't zuudn en zuudwestn, Turkeye in 't westn en Armenië in het nôordôostn. Hoofdstad van Azerbeidzjan is Baku.
thumb|left|<center>Koarte van Azerbeidzjan

## Beziensweirdigheedn
UNESCO weirelderfgoed:
*Baku mè 't Paleis van de Shirvanshahs en de Moagdetorre
*Cultureel Landschap en rotskunst in 't Nationaal Park Qobustan


Ofbeeldienge:  Azerbaigian-baku3.jpg|Paleis van de Shirvanshahs in Baku  
Ofbeeldienge: Baku Maiden Tower 2010.jpg |Moagdetorre
Ofbeeldienge: Ancient Azerbaijan 4.jpg| Rotstêekeniengn in 't Qobustan-reservoat
1637

1634 - 1635 - 1636 - **1637** - 1638 - 1639 - 1640
't Joar **1637** is 't 37e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|De jounges van Charles I van Iengeland deur Antoon van Dyck (1637)
*Joost van den Vondel schryft 't tonêelstik 'Gysbrecht van Aemstel'. 
## Geboorn
## Gestorvn
;februoari
*15 - Ferdinand II van 't Heilig Rooms Ryk
Albrecht II (HRR)

**Albrecht II** (Weenn, 16 ogustus 1397 - Neszmély, 27 oktober 1439), van 't Huus Habsburg, was van 1404 tout 1439 hertog van Ôostnryk als Albrecht V, en van 1438 tout 1439 Roomse keunienk van 't Hillig Rôoms Ryk. Je was ook keunienk van Boheemn, Hongareye en Krowoasje.

Zyn voader, hertog Albrecht IV van Ôostnryk, stierf in 1404. Albrecht was mo zeevn joar oud ost 'n hem ipvolgde in 't hertogdom Ôostnryk. Zyn nounkel Willem die ton an 't hoofd stound van under rivoaln, de Leopoldynn, was zyn regent, gevolgd deur zyn andere nounkels Leopold IV en Ernst den Yzern. 

In 1422 trouwde Albrecht met Elisabeth van Luxemburg, dochter en ipvolgster van Sigismund van Luxemburg, keunienk van Hongareye en Krowoasje, die loater ook keizer van 't Hillig Rooms Ryk kwam en keunienk van Boheemn. Elisabeth was e dochter van Sigismund zyn twidde vrouwe en stamdeg of van d'oude Árpád dynastie van Hongareye.

## Under jounges
*Anna (1432–1462), getrouwd me Wilhelm III, hertog van Saksen
*Georg (1435-†1435)
*Elisabeth (1437–1505), getrouwd me Casimir IV Jagiellon grôothertog van Litouwn en keunienk van Pooln
*Ladislaus Posthumus (1440-1457), keunienk van Hongareye en Boheemn

Keizer Sigismund stierf in 1437. Den 1ste januoari 1438 wierd Albrecht tout keunienk van Hongareye gekrôond en je giengt hem doa vestign. Zes moandn loater kwamt 'n ook keunienk van Boheemn, mo zounder macht. Je was bezig met oorlog voern teegn de Boheemers en under Poolsche boundgenôotn, ot 'n den 18ste moarte 1438 verkoozn wierd tout Roomse keunienk in Frankfurt am Main. Je verdedigde Hongareye loater ook teegn d'Ottomoansche Turkn.  

Zyn nounkel Ernst den Yzern, die zyn voogd gewist was in 1406, was de voader van Frederik V van Steiermark, die Albrecht loater ipvolgde als Frederik III van 't Hillig Rôoms Ryk. Frederik III was zyn achterkozyn en de voader van Maximiliaan van Ôostnryk. 

Albrecht stierf de 27stn oktober 1439 in Neszmély en j'is begroavn in Székesfehérvár. Zyn zeune Ladislaus Posthumus is vier moandn achter zyn dôod geboorn en Frederik III kwam zyn regent. Ladislaus kwam keunienk van Boheemn en Hongareye, mo j'is jounk gestorvn in 1457.

Olhoewel dat Albrecht II nôoit tout keizer gekrôond is, was zyn korte regerienge toch styf belangryk, want met hem begost de lange reke van Rôoms-Duutsche keuniengn en keizers van 't Huus Habsburg.
Kappe

thumb|<center>Boai met e kappe
E **kappe** of **capuchong** is e stik die an jen boai hangt of an e veste. 't Dient vo beschermienge tegen de koude en tegen de regen. Ge kut ook e kappe gebruukn vo je te verduukn.

*zen kappe over d'aage smyten* is e gekende uutdrukkienge.
Vliegpling van Da Nang

thumb|Vliegpling van Da Nang
't **Vliegpling van Da Nang** (Vietnamees: *Sân bay Quốc tế Đà Nẵng*, Iengels: *Da Nang International Airport*) es e vliegpling in Da Nang, de grotste stad in Middn-Vietnam. 't Ligt ip 2&nbsp;km van de stad.
## Bestemmiengn
* Far Eastern Air Transport: Taipei-Songshan (charter)
* Jetstar Pacific Airlines: Hanoi, Ho Chi Minhstad
* Shanghai Airlines: Shanghai-Pudong
* SilkAir: Siem Reap, Singapore
* TransAsia Airways: Taipei-Songshan (charter)
* Vietnam Airlines: Buon Ma Thuot, Da Lat, Hanoi, Hai Phong, Ho Chi Minhstad, Nha Trang, Pleiku, Taipei-Taoyuan, Tokio-Narita (charters)
Stoande wip

thumb|<center>Stoande wip
**Stoande wip** da 's 'n discipline van 't handboogskietn, woarby dat 'r ip nen wip wordt geskootn van 28 meters hôge.

De pyle wordt verticoal in de lucht gelanceerd, en je moe den outnen veugel proberen te roakn.
't Is nen vré populairen sport in Vloandr'n, ma ze doen da wok in Zêeuws-Vloandr'n en in Nôord-Frankryk.
Achter da et 'n militairen functie ad, werd et mêer en mêer een recreatiesport. In de Vloamse en Brabantse steden was t'r nen geweunte van elk joar en skutterskeuninck aan te duudn. Dien kwam an zenen titel deur den outnen veugel te roakn. Ma nu is da nen typischen Vloamsen sport.

### Wa e j' dr vôorn nodig?
*Ne wip: da 's en ysdern constructie, me alboven pinnen woaran dat 'r veugels angen. Nateurlik gêen echte veugels, ma da zyn klêne blokskes van out of plastic me pluumn an. Vo dat 'n wedstryd begunt, geven z' bepoalde weirdn an de veugels.
*Nen boog en pyln.

### Wa moe j' nu juste doene?
Ge moe skietn ip die 'veugels', en azo puntn hoaln. Wien dat 'r de mêeste puntn eet, wint!

### Competitie
Der is wok ne competitie per 'gemeenschap' woa dan ze strydn om den titel skutterskeuninck, en dien die den titel eet strydt tegen d' andere skutterskeunincks van et land om de titel skutterskeizer. Der is dus e national kampioenskap, en 'n Europees kampioenskap. En nie te vergeetn: vo de jeugd is t'r wok en afdelienge.