open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Riengvoart (Brugge)

De **Riengvoart** in Brugge is 't kanoal da round 't ôosten en 't nôorden van 't center van stad lopt, langs d' oude vestn en neffest de stadsrienk R30. Officiêel hêet het kanoal nie de "Riengvoart", angezien da 't een ounderdêel is van 't kanoal Gent-Brugge-Ostende.

## Geschiedenisse
Vroeger endigde den Ostensche Voart teegn de Dampôorte, binst dat de Gentsche Voart an 't Minnewoater begost. Vo van 't êne kanoal noa 't andere te geraakn moest je rechte deur Brugge voarn. Noarmoate dan de bôotn grôter wierdn moestn de woaterweegn deur Brugge verdiept wordn. Da was nu wel meugelik vo de Langereie en de Sint-Annareie, moa vo 't dêel tusschn de Meulebrugge en 't Minnewoater was da nie te doen. Doavan wierd er t' olverwege de 17e êeuwe beslootn een nieuw kanoal te graavn tusschn de Meulebrugge en de vestn juuste ten nôordn van de Gentpôorte: de Coupeure. Verder wierd er vanof da punt ook de vestiengsgracht toet an de Gentsche Voart geschikt gemakt vo de scheepvoart. T' olverwege de 19e êeuwe wierd de vestiengsgracht tusschn de Coupeure en de Dampôorte ook bevoarboar gemakt en wierdn der an de Dampôorte nieuwe sluuzn gebouwd. Doamee was de riengvoart gelik da m' hem nu kenn'n volledig.

## Traject
De Riengvoart begint, as 't verlengde van de Gentsche Voart, an de Katelynebrugge, ten zuudn van de binnenstad. Beholve d' hoge brugge noa de stoasje liggn der zeven bruggn over de Riengvoart: an de Katelynepôorte, de Gentpôorte, de Kruuspôorte, twê and de Dampôorte, de Warande en de Krakêle. Verder wordt het ton den Ostensche Voart. Tusschn de Dampôorte en de Krakêle lopt de Riengvoart deur de Handelskomme en de Vlotkomme van den oude binn'nhaavn.

Van de Riengvoart zyn der nog verbiendiengn noar een poar andere kanoaln: tusschn de Gentpôorte en de Kruuspôorte goat Coupeure in 't stad, an de Dampôorte is 't er een verbiendienge noa de Langereie end de Damsche Voart, en an de Vlotkomme verbiendt de Boudewynssluze de Riengvoart met 't Boudewynkanoal noa Zêebrugge. Beholve de verbiendienge noa 't Boudewynkanoal zyn ol die oftakkiengn nu ofgeslootn.
Atmosfeer (Sterre)

Den **atmosfeer van een sterre** is 't butenste dêel van een sterre da boovn de kern, de radioasjezone en de conveksjezone  van de sterre ligt. 't Bestoat uut verschillende dêeln mè verchillende eigenschappn:

De fotosfeer, die 't lêegstliggende en 't koelste dêel van den atmosfeer is, en 't dêel da me kunn'n zien. 't Is doar da 't licht van de zunne uut 't binnenste dêel noa buutn komt. De temperateure van de fotosfeer bedroagt omtrent 5780 K, binst da 't dêel woa dan der zunnevlekkn zittn zo'n 500-2000 K kouder is.

Boovn de fotosfeer ligt de chromosfeer die een zone van omtrent 2000&nbsp;km dikke is, en da me as een oranje rienk kunn'n zien gedeurende zunsverduusteriengn. In de chromosfeer wordn bepoalde dêeln van de sterre zyn spectrum g'absorbèrd, wa dat anleidienge gift an karakteristiek absorptielynn die anduudn waffer scheikundige elementn der te viendn zyn in den atmosfeer van een sterre.

Boovn de chromosfeer ligt d' overgangszone, woardat de temperateure rap omhoge schiet over een ofstand van nie mêer dan 100&nbsp;km. Doaboovn viendn me 't butenste dêel van de sterre zyn atmosfeer, de corona, een vrê din moa vrê hêet (~ 1 miljoen groan) plasma. Binst dan ol de sterrn up de hoofdreekse een overgangszone en een corona hên, is da nie 't gevol met olle sterrn. Moa vrê winnig reuzn en superreuzn hên een corona.

Gedeurende een volledige zunsverduusterienge is de fotosfeer van de zunne ofgedekt en zyn d' andere laagn van de atmosfeer zichboar. Ounder die omstandigheedn is de corona te zien as een oranje-rôo rienk, mè vantydn zunnevlammn, en de corona is te zien as een stroalnkrans (halo).
Robert II van Normandië

thumb|Zyn monument in de kathedroale van Gloucester
thumb|Robert Curthose in de belegerienge van Antiochië (1097-1098) binst den êeste kruustocht
**Robert II van Normandië**, bynoame **Robert Curthose** (tusschn 1051 en 1054 - Cardiff (Wales), februoari 1134) was den oudste zeune van Willem de Veroveroare en Mathilda van Vloandern. 

Je krêeg zyn bynoame deurdat ‘n zo kortgestuukt was. *Courtheuse* in ‘t Normandisch wilde zeggn: korte kousebroek of collant (court [kort] en heuse [kousn]).

Je was hertog van Normandië van 1087 tout 1106, mo je kost den titel van keunienk van Iengeland nie ipeisn. Zyn joungere broere Willem Rufus en loater zyn joungste broere Hendrik Beauclerc wel.

Je wordt anzien as e zwakke, incompetente figeure zounder gezag. Je rebelleerde twi kis teegn zyn voader (1077/78 en ca. 1082–83) en je zat verbann in Italië tout dat ’n in 1087, 't joar van den dôod van zyn voader, were kêerde.

In 1091 viel zyn broere, keunienk Willem II van Iengeland, Normandië binn en Robert most twi groafschappn ofstoan. In 1094 dêe Willem da nog e ki, mor uutendelik kostn z’overêen kommn. Robert gaf Normandië in lêen an zyn broere vor e somme geld. Da geld kost 'n goed gebruukn vo mee goan mè den êeste kruustocht (1096–99). 

In 1100 stierf zyn broere Willem in e jachtaccident en binst da Robert nog weg was, wierd hunder joungste broere in Westminster Abbey gekrôond tout Hendrik I van Iengeland. 

O Robert dat hôorde vielt ’n zo zêre of telln Iengeland binn vo te vechtn vo zyn erfrecht, mo Hendrik kost weerstoan an zyn invoasie. Robert most ipgeevn en werekêern no Normandië. 

Ze têekndn ‘t verdrag van Alton, mo die overêenkomste deurde nie lange want in 1105 viel Hendrik Normandië binn, en ’t joar der ip in 1106 versloegt ie ’t leger van Robert in de *Slag by Tinchebray* (nu geleegn in ‘t Frans departement Orne, Lêeg-Normandië).

Robert wierd overmêesterd en zyn broere hield hem de reste van zyn leevn (28 joar) gevangn. Je zat êest 20 joar ipgeslootn in Iengeland en loater wierd ’n overgebrocht no Cardiff. In 1134 ist ’n doa gestorvn in Cardiff Castle.

Zyn zeune Willem Clito, geboorn in 1101, vocht teegn zyn nounkel Hendrik vo de macht over Normandië, mo zounder succes.

Normandië blêef nog bykan ’n êeuwe (tout 1204) in ‘t bezit van Iengeland.

## Vrouwe en jounges
Robert trouwde mè Sibylle van Conversano ol werekêern van de kruustocht.
Under jounges:
* Willem Clito, groaf van Vloandern (1127-1128)
* Hendrik van Normandië

Robert is begroavn in d’abdykerke van Sinte-Pieter in Gloucester (loater Gloucester Cathedral).
Jan Wittoen

**Jan Wittoen** was ‘n Ôostkampse ridder uut de 15ste êeuwe. Je wordt ook soms *Jan Winteyn* genoemd. Je trouwde mè jounkvrouwe Ligarde Baefs, dochter van Jacob.

In 1417 wast ie hêre van d’heerlikheid Orskamp (nu Ôostkamp) en burgemêester van ‘t Brugse Vrye. In ’t noajoar van 1419 vocht ie mee an de kant van hertog Filips de Goein. 

In 1433 krêegt ie miserie deurdat er e pôorter van de stad Gent, Henri van de Camere, hem e proces an dêed. Je beweirde dat ênigte persêeln uut d’heerlikheid Orskamp van hem woarn.
Vuuf scheepns van Brugge hieldn under bezig mè de zoake en ‘t droaideg uutendelik uut in ’t vôordêel van Jan Wittoen.

In 1454 verkocht ie d’heerlikheid Orskamp an ridder Lodewyk van Brugge, hêre van Gruuthuse. ’t Was goegekeurd deur under lêenhere Filips de Goein en ’t wierd gevierd ''ten Burch van Brugghe''.

## Varia
thumb|Tripelbier mè de noame ''Wittoen''
*Sedert oktober 2004 hèt Ôostkamp ‘n eign tripelbier mè de noame *Wittoen*. Der wordn kruudn gebruukt ter herinnerienge an de lokoale biern die in de Middelêeuwn gebrouwn wierdn. De kruudnmiengelienge wierd in dien tyd ter plekke verzoameld. ’t Bier met hoge gistienge wordt ambachtelik gebrouwn deur Brouwery Strubbe uut Ichtegem.
*De twi reuzn van Ôostkamp zyn ridder Jan Wittoen en zyn jounkvrouwe Ligarde Baefs.
Louis

**Louis** is e mannelike vôornoame, die ôorsprounkelik Germoans is. 't Komt van *hlod* (êre, glorie) en *wig* (stryd, gevecht).

## Geschiedenisse
De Frankische vorm was *Chlodovech*, ounder de Meroviengers * Clovis*. De betêkenisse van ’t Oud-Germoans woord *vech* (*wīg*), in  de Frankische noamn Mero-vech en Chlodo-vech,  zou *vechter* zyn. Merovech:  (*māri*+ *wīg*) *vermoarde vechter*, en Chlodovech: (*Chlod* = gloed) *glorieuze vechter*. 

De noame wierd gelatiniseerd tout *Chlodovechus*, van woa da de Latynsche noame *Ludovicus* kwam. 
Bykan iedere Europeesche toale ountwikkelde ‘n eign spellienge van de noame.

## Variantn
*Baskisch: Aloxi, Koldobika, Luki
*Cataloans: Lluís
*Deens: Ludvig
*Duuts: Ludwig, Alois
*Frans: **Louis**, Clovis, Ludovic
*Grieks: Λουδοβίκος (Loudovikos) 
*Hongoars: Lajos
*Iengels: Lewis, Lewes, Lewie, Lew, Ludovic
*Iers: Alaois, Alabhaois, Lughaidh
*Italioans: Luigi, Gino, Ludovico, Lodovico
*Latyn: Ludovicus, Aloysius
*Nederlands: Lodewijk, Lode, Lowie
*Noors: Ludvig
*Pools: Ludwik
*Portugees: Luís, Ludovico
*Russisch: Людовик
*Spoans: Luis
*Welsh: Llewelyn, Llewellyn
*Zweeds: Ludvig

## Gekende West-Vloamiengn met de noame Louis
*Louis Bril
*Louis Colens
*Louis de Deyster
*Louis de la Censerie
Gebied van Broca

thumb|De gebien van Broca en Wernicke in d’ hêssens.
't **Gebied van Broca** of 't center van Broca is een dêel van d' hêssens genoemd achter hunder ountdekker, Paul Pierre Broca, en stoat ook bekend as 't motorisch sproakcenter (in tegenstellienge met 't sensorisch sproakcenter in 't gebied van Wernicke). 't Gebied van Broca beviendt hem in de lienkse frontoale kwabbe.

Een mankement of schoa an 't gebied van Broca kan motorische *afasie* (ook gekend as *afasie van Broca*) verôorzaakn. Patiëntn met een stôornisse in die streke van d' hêssens hèn probleemn mè spontoane sprake gelik 't achterzeggn van woordn of zinn'n, en de sprake kan haperend klienkn. Een ander symptoom kan *agrammatisme* zyn woarby dat een mens probleemn hèt mè de grammaticoal' aspectn van de toale, en da verergert noarmoate dat de zinne langer en ingewikkelder wordt.
Slikke

Een **slikke** is een droogvollende ploate ground in een getyenzone. Ze volln droge by lêeg woater en loopn ounder by hoog woater. Slikkn kommn tegenwôordig ollêne vôorn an den Yzermoundienge en in 't Zwin, moar in de vroege Middelêeuwn was 't een belangryke landsvorm an de Vlamsche kust.

Vantydn wordt 't woord **slikke** gebruukt vor een groundsôorte die verwyst noa de slykachtig ground die blôotkomt by lêeg woater.

Slikkn wordn twê kêern per dag overspoeld. Ton zienkn der klêne, fyne dêeltjies die in 't zêewoater dryvn noa de bodem, wa da plantn verhindert van wortel te zettn. Bovendien is de lage oundeurloatboar, woadeure dat er hem een zwarte lage vormt van zêwier en andere organsimn die doar verrottn.

Slikkn verschilln van schorrn: schorrn stoan ollêne ounder woater by vrê hoog woater, slikkn praktisch by ieder hoog woater. Doadeure zyn slikkn, in tegenstellienge mè schorrn, nie begroeid. Toch komt der veel leevn vôorn in de slikkn, vôorol bêestjies die under in 't zand wegsteekn, en dat is een goeie plekke vo 't eetn vo strandveugels.

Slikkn zyn ook een goeie bronne vo wurms die een visscher an zyn haak kan steekn.
Schorre

Een **schorre** is een plekke an de kust of in een estuarium woarda anslibbiengn hoge genoeg zyn gekommn dan ze met een geweun hoog woater nie mêr ounderloopn, moar ollêne met een spriengvloed ounder woater komt te stoan. Een schorre begint dikwils as een slikke die goandeweg mêer materioal hèt verzoameld en uutendelik olsmao droger komt te liggn.

In de vroege Middelêeuwn was schorre t' hope mè slikke een belangryke landsvorm an de Vlamsche kust, moar nu is 't nog ollêne te viendn an den Yzermoundienge en in 't Zwin.

## Ecologisch belang
Schorrn zyn êen van de belangrykste voedsel-, rust- en broeplekkn vo verschillende strand- en zêeveugels, angezien dan de zoutwoatermoerassn van de schoorn een plekke is woardan veel jounge visschn kunn'n gevoundn wordn. Up d' hogergeleegn dêeln is der mêer zoutbestendige vegetoasje gelik slykgras en schorrekruud.

## Externe koppelienge
*Yzermoundienge
*'t Zwin
Manneken Pis van Koksyde

**Manneken Pis van Koksyde** is een replica van 't Manneken Pis van Brussel da teegn 't *Bad Schallerbachpling* in Koksyde stoat.

't Bèldjie wierd in 1923 deur een Brusselsn kolonel vo zyn villa *Ma Tocade* geplasèrd in de *Quartier Sénégalais*. Up 't voetstik stound 't upschrifte *Le Nouveau Bourgeois de Coxyde - 16 août 1923*, en 't wierd ol gauwe een ountmoetiengsplekke vô de chi-chi van Koksyde.

Achterof wierd 't bèldjie vervangn deur een Mariabèldjie, noa 't schynt deurdat een preutse gebeur der teegnup was gekommn, en 't oorsprounkelik Manneken Pis is verloorn gerakt. Uutendelik wierd up 21 juni 2008, *Le Nouveau Bourgeois* weer up zyn voetstik geplatst en onthuld in een ceremonie woada nie ollêne den burgemêester derby was, moar ook de Brusselse *Orde der Vrienden van Manneken-Pis*. 't Was den Orde die 't nieuw bêldjie hè geschounkn, ter vervangienge van 't originêel.

## Externe koppelienge
*Onthullienge
Zunsverduusterienge van 11 ogustus 1999

thumb|Totoale zunsverduusterienge gezien van Vrankryk
thumb|Pad van de verduusterienge
De **zunsverduusterienge van 11 ogustus 1999** is de mêest recente totoale zunsverduusterienge in West-Europa die dichte by onze streke passèrdige. De verduusterienge begost in den Atlantischn Oceoan en liep langs Cornwall in Iengeland over 't nôordn van Vrankryk, 't zuudn van België (de Gaume round Virton), 't zuudn van Duutsland, Ôostenryk, Houngareye, 't nôordn van Servië en Roemenië woardat de zunsverduusterienge zyn maximum berêektige. Van doar gieng het verder over Bulgareye, Turkeye, Iran, 't zuudn van Pakistan en 't nôordn van Indië, en endigde in de Golf van Bengalen.

## Woarnemiengn
Omdat 't pad van de totoale verduusterienge over verschillende dichtbevolkte gebiedn gienk, is de zunsverduusterienge van den 11e ogustus zounder twyfel de mêest bekeekn verduusterienge in de geschiedenisse, olhoewel dan in sommige dêeln (vôrol in West-Europa) de mensn gin chance haan deurda 't in sommige plekkn te bewolkt was. De moane zyn schaduwe wierd vanuut 't Mir-ruumtestationg gefilmd en *live* deuregezoundn noa d' eirde.

* De BBC haad televisieploegn in Penzance en Falmout in Cornwall, wordan de wolkn 't zicht van de totaliteit wegnoamn, en oungelukkig genoeg ginne an 't *Goonhilly Satellite Earth Station*, woardan de wolkn juust up tyd uut mankoar giengn vo de totaliteit zichboar te maakn.
* Êen van de beste plekkn vo de zunsverduusteienge te bekykn was in 't Kanaal, wodan d' overzetbôotn stille leegn vor een beter zicht van de totoale zunsverduusterienge te geevn.
* In Soisson (Normandië) kloardn de wolkn up juuste achter dat de totaliteit verby was.
* Verder van de kuste, teegn Vouzier, woarn d' omstandigheedn beter, en kloardn de wolkn up juuste vôr dat de totaliteit geburdige. Overolst in de streke krioeldig' het van de Belgn die vo den dag een zunsverduusteriengsuutstaptjie kwaamn maakn.
thumb|left|Pad van de verduusterienge over West-Europa

## Kenmerkn
right|Animoasje van de verduusterienge
thumb|Specioal 2000 lei-brieftjie die 't pad van de zunsverduusterienge over Roemenië toogt.
Ambrosius Benson

thumb|Maria Magdalena leest
thumb|De rust binst de vlucht noar Egypte
**Ambrosius Benson** (of **Ambrogio Benzone**) (Lombardeye, ca. 1495 - Brugge, 1550) was een Italioans kunstschilder die hem in vanof 1518 in Brugge gevestigd hèt, en doa vôr een tydje werktigde in 't atelier van Gerard David.

## Italioanse schilder in Brugge
Gebôorn in Lombardeye (Milano?) as Ambrogio Benzone hèt j' hem in 1518 in Brugge gevestigd woadat je Brugs burgerschap kreeg, en in 1519 wierd je toegeloatn toet de gilde van schilders en de zoadelmoakers as een vrymêester, met 't commentoar dat je "van Lombardeye" was. 

Meugeliks was tje angetrokkn deur de commerciêle en artistieke reputoasje van Brugge, van in 1518 werktigde tjie in 't atelier van Gerard David, moa vanof 't moment dat je een vrymêester was zette tjie zyn eign atelier up. T' hope mè Gerard David wordt Ambrosius Benson as êen van de belangrykste vertegenwôordigers van de Brugsche schilderkunste gezien. J' haa vôrol succes met 't schildern van portrettn en godsdienstige taferêeln.

Benson trouwde een êeste kê mè Anna Ghyselin van wien dat je twê zeuns haad, Willem Benson (+1574) en Jan Benson (gestorvn vôor 1581). Je trouwde een twidde kê mè Josyne Michiels, van wien dat je een dochter haad. Neffest zyn twê zeuns wordn Joachim Spaers en Jacob Vinson ook as lêerliengn van hem genoemd.

## Werkn
In 't Groeningemuseum in Brugge zyn der verschillende schilderyn van hem bewoard: o.a. *Maria mè Kind*, *De rust binst de vlucht noar Egypte*, een *Triptiek mè Maria en Kind*, de *Hillige Maria Magdalena* en 't *portret van Otto Stochoven*. Andere werkn van hem zyn o.a. *De Bewênienge van Christus* (Brugge), *Triptiek met den hillign Antonius van Padua* (Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België) en de pendantportrettn van Cornelis de Schepper en Elisabeth Donche (Sydney, Art Gallery of New South Wales).
Sagrada Família

200px|right|thumb|De Sagrada Família
De **Sagrada Família** (Officiële Cataloansche noame: **Temple Expiatori de la Sagrada Família**, *Kerke van de verzoeniengslêer van d'Hillige Familie*) is e kerke in Barcelona woa dan ze ol sedert 1882 an an 't bouwn zyn. 'n Architect is Antoni Gaudí
Leverplekke

Een **leverplekke** is een licht gepigmentèrde, scherp ofgetêkende plekstjie up 't vel van oudere mensn die mêestol vôornkommn in 't gezicht en de rugge van den hand en den ounderoarm, die 't mêeste an de zunne zyn blôotgesteld. De medische name is **lentigo** (mêervoud **lentigines**). Olhoewel dan z' ontsierend kunn'n zyn, zyn over 't olgemêen ounschadelik. Tachtig percent van de mensn boovn 65 joar hèn der minstens êenn.

Vantydn kan het gebeurn dan der kwoadoardige celln ontstoan in een leverplekke, wat da anleidienge gift an *lentigo maligna*, een sôorte melanoom. Gelik met ieder sôorte melanoom is 't beter noa den dokteur te goan o 't uutzicht of 't gevoel van een leverplekke verandert.
Bloewost

thumb|right|220px|Bloewost
**Bloewost** of **bloelienk** is een worst die normoalgezien bestoat uut een miengsel van bloed (mêestol van een zwyn, olhoewel dat er ook bloewost van koeiebloed bestoat)mè vet of smout, spek, kruudn en vulmiddels (rogge, brôod, gerst en/of hoavermout). 't Is een byprodukt van 't slachtn van bêestn. 

## België
In België is een bloewost omtrent de zelste grôotte gelik een bananne. De wost wor vantydn up zyn hêeln gebakkn, of in den helt deuregesneen, of in stikstjies van omtrent 2&nbsp;cm dikte gesneen. 't Kan ook oungebakkn g'geetn wordn.

In de Kempn wodt een bloewost *beulingen* genoemd, binst dan z' in 't Hageland en Klêen Brabant van *zwarte pensen* klappn wordt, en round Oalst zeggn ze *zwarte triepen*.

## Nederland
Receptn verschilln van streke to streke: vantydn wordt er ajuun bygestookn of klêne blokstjies spek. Ook de vorm verschil nogol, van een geweune wost in een derm toet een "wost" die in een gietvorm gemakt wordt. In Holland wor bloewost mêestol in schyvn van een grôte wost (diameter van nie mêer dan 10&nbsp;cm) gesneen.

## Andere landn
Ook in andere landn wordt er by 't slachtn bloewost gemakt van bloed t' hope mè goekope stikkn vlêes. In Spanje hèn ze *butifarra negra* en *morcilla*, in Vrankryk *boudin noir*, in Iengeland *black pudding*, in Duutsland *Blutwurst*, en in Itoalië *sanguinaccio insaccato*.
Havoise van Bretagne

**Havoise van Bretagne**, of ** Agnes**, was e dochter van Alain IV van Bretagne en van zyn twidde vrouwe  Ermengarde van Anjou, dochter van Fulco IV van Anjou.

In 1105 is ze getrouwd mè Boudewyn VII, groaf van Vloandern. Ze was ton 9 joar oud en ie 12 joar. 

Under trouw wierd in 1110 g’annuleerd deur paus Paschalis II. De reedn was bloedverwantschap, mor ook omdan ze vrêesdn da Boudewyn de kant van zyn schônvoader zou kiezn. Binst ’n oorloge tusschn Iengeland en Vrankryk stound Bretagne an de kant van Iengeland en Vloandern an de kant van Vrankryk.

Havoise en Boudewyn haan gin jounges. Ze zoagn makoar styf geirn en noch zy noch hem zyn loater hertrouwd.
Margaretha van Clermont

**Margaretha van Clermont** (1104-1132) was e dochter van Reinout II van Clermont en zyn êeste vrouwe Adelaide van Vermandois. 

In 1115 trouwde ze mè de groaf van Vloandern, Karel de Goein, die ‘t groafschap Amiens mee krêeg. In 1127 hen z’hem vermôord  in de Sint-Donoaskerke in Brugge.

Z’haan gin jounges en heur vint wierd ipgevolgd deur Willem Clito van Normandië.

Loater trouwde Margaretha nog met Hugo II van Saint-Pol, Boudewyn van Encre en Diederik van den Elzas.
Achel (trappist)

thumb|right|Den blound'n en den bruun'n Achel van 8 groad'n
**Achel** es e bier die gebrouwn wierd in de Sint-Benedictusabdye (ôok wel *De Achelse Kluis* enoemd) in Hamont-Achel in de provinsje Limburg. 't Wos e trappistnbier toet an de verkoop van d' abdye in januoari 2023.

## Sôortn
* **Achel 5 Blound**, die ollêne te krygn es van 't vat in de brouwerye zelve
* **Achel 5 Bruun**, es ôok ollêne te krygn van 't vat in de brouwerye 
* **Achel 8 Blound**, te krygn in de wienkel in e flassche van 33 cl of 75 cl
* **Achel 8 Bruun**, te krygn in de wienkel in e flassche van 33 cl of 75 cl
* **Achel Extra Blound** van 9,5 groad'n alcool es ollene te krygn in flasschn van 75 cl
* **Achel Extra Bruun** ôok 9,5 groad'n en ollene te krygn in flasschn van 75 cl

## Externe koppelienge
* Site van de brouwerye
Leen Persijn

**Leen Persijn** (Tielt, 23 november 1943 - 23 november 2025) was e zangeresse en actrice van Brugsche ofkomste.

Ze studeerde regentoat plastische kunstn in Brugge en in heur vrye tyd volgde ze lessn nootnleer, piano, ballet, zang en woordkunst. Ze studeerde toneel an 't Conservatorium van Gent.

Ze was actief als actrice, zangeresse en cabaretière, moa ze presenteerde ook jeugdprograms ip de vroegere BRT. Als zangeresse brak ze in 1984 deure mè 't liedje 'Ik heb het altijd gedaan'. Ze brocht verschillige albums uut.

Ze leed an een agressieve vorm van de spierziekte ALS en ze koos ip 23 november 2025, ip heur verjoardag, vor euthanasie.
## Externe koppelienge
*Leen Persijn overleden
Bart Tommelein

thumb|<center>Bart Tommelein en Collins Nweke
**Bart Tommelein** (Ostende, 4 meie 1962) is e West-Vlamsche ex-polletieker voe den Open Vld. Tusschn januoari 2019 en december 2024 was't ie burgemeister van Ostende.
## Beroepscarrière
*1984-1985: publiciteitscoördinateur Media Center Ostende
*1985-1991: bediende Anhyp (Ostende)
*1991-1992: bureaudirecteur Anhyp Roeseloare
*1992-1995: verkoopleider Anhyp
*1995-1998: regiodirecteur Axa
*1998-2000: directeur distributie Axa
*2000-2001: roadgever minister-president Patrick Dewael
*2001-2003: woordvoerder minister-president Patrick Dewael

## Polletieke carrière
*1985-1992: nationoal joungerenvoorzitter VU
*1988-1990: gemèenteroadslid Ostende (VU)
*1990-1992: provinciaal voorzitter VU-West-Vloandern
*2001-nu : gemèenteroadslid Ostende (Open Vld). 
* 2007-2012: vôorzitter van de gemèenteraad in Ostende
*2003-2009: federoal volksvertegenwoordiger/fractievoorzitter Koamer 
*2003-2014: lid van 't Beneluxparlement. 
*2009-2013: Fractievoorzitter Senoat
*2009-2014: Vlams parlementair 
*2014-2016: Stoatssecretoaris vo Sociale Fraude, Privacy en Noordzee 
*Ip 4 mei 2016 (zyn verjoardag!) wierd y viceminister-president en minister van Financiën, Begrotienge en Energie in de Vlaamsche regerienge-Bourgeois in ipvolgienge van Annemie Turtelboom en namt'y ontslag ols Stoatssecretoaris. Philippe De Backer pakt de functie van Tommelein ols Stoatssecretoaris.

## Externe koppelienge
* Zyn website
26 moarte

**26 moarte** is de 85stn dag van 't joar (86stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 280 doagn tout 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1944 - Grôot en zwoar boembardement ip Kortrik deur de RAF (Iengelske luchtmacht). De bedoelinge van de g'allieerde was eigelik de stoatie en de formoatiestoatie van Kortrik te treff'n oemda de Dutske vriè veel oorlogsmaterioal en troep'n transporteerdegen langs Kortrik noa 't froent in de Normandie (Vrankryk). Z'èn de verschillige yzerweeg'n wel hetroffen moa noh vèèl mièr de stad Kortrik zelve. Gevoolg: hièl 't center van 't stad was plathesmeet'n mè vrie veel dôon en zwoarhekwetste. 't Skôonste van oal: nog gièn weeke laoter kost'n d'r oal weere trings passeer'n in Kortrik. De stoatie lah wel plat moa de Dutske en d'r wel en mouwe anhepast. De woanzinne van den oorloge ! De stad è nog ne kiè heboembardeer ewest ip 21 juli van 't zelfste joar, mè wok vriè veel skoa, dôon en zwoarhekwetste en vultreffers ip 't tribunoal en d'Oenze Lieve Vrouwekeirke.

## Geboorn
* 1941 - Richard Dawkins
Achel

*Achel (plekke): dorp in Belgisch Limburg, dêelgemeente van Hamont-Achel.
*Achel (trappist): trappistbier
Koninklijke Vlaamse Ingenieursvereniging

De **Koninklijke Vlaamse Ingenieursvereniging** (**K VIV**) is de Vlamse beroepsverênigienge vor academische ingenieurs, burgerlik ingenieurs en bio-ingenieurs.

In d' ofkortienge stoat de 'K' apart de 'VIV', angezien dat de VIV pas mè zyn fiftigjoarige bestoan "keunienklik" gewordn is.

## Uprichtienge
De Vlamsn Ingenieursverênigienge wierd upgericht in 1928 in Antwerpn deur vier ingenieurs: R.F. Van Bocxstaele, K.M. Sano,  Frans Mariman en L.S. Stuckens. Over de joarn is de verênigienge uutgegroeid toet een grôot organisoasje mè vertakkiengn per streke: ieder Vlamsche provincie hè zyn eigen platselike branche (Brussel behôort by Vlams-Brabant), en der is ook een K VIV Luxemburg vo 't Grôotertogdom Luxemburg, en der zyn ook apart' ofdêliengn vo de joungeren ounder 30 joar (K VIV-Jongeren) en d' ouderen over 60 joar (K VIV-Senioren). De doelstellienge van de verênigienge is 't bevordern van technologie en techniek in 't olgemêen en d' ingenieurswetenschappn in bezounder.

## Doel
De K VIV is de spreekbuze vôor en kykt achter de belangn van olle Vlamsche burgerlik en bio-ingenieurs. Deur hunder toedoen is de titel "ir" die een ingenieur vo zyn name mag zettn wettelik beschermd. Sedert 1942 richt de K VIV ingenieurspryzn in woamee dan ze de beste thesis bekrôonn. Vanof 't joar 2003 zyn der joarthema's ingesteld vo bepoalde wetenschappelik ounderwerpn ounder de loupe te steekn. in De vorbye joarn zyn Energie, Innovoasje, Scheikunde, Netwerkn, Bouw en Klimoat an den bak gekommn. De winnoars sedert 2002 zyn:
*2002 - Gabriëlle De Lannoy: "Zoals het regent in Ukkel, regent het nergens"
*2003 - Roeland Vertriest: "Kunnen bliksems de lucht redden?"
*2004 - Gert Linthout: "Grondwaterreiniging door onvermoede stille krachten"
*2005 - Goele Pipeleers: "Naar gepersonaliseerde bewegingsanalyses"
*2006 - Dillis Van Valckenborgh: "Uit het hart gegrepen’"
*2007 - Abigail Swillens: "Zoektocht naar efficiënte detectie van aorta aneurysma’s: Dodelijke vaatziekte eindelijk opspoorbaar?"
*2008 - Katrien Baeck & Leen Lenaerts: "Het ontbrekende puzzelstuk"
*2009 - Jeroen Corthout: "Slaapt u wel? Een eenvoudige diagnose van slaap apneu"

In 1940 wierd het Technologisch Instituut (TI) as een ounderofdêlienge binnen 't K VIV upgericht, met de bedoelienge van de professionêle ountwikkelienge van under leedn te bevordern. Da wordt gedaon deur d; inrichtienge van vôordracthn, studiedaagn, symposia, cursussn, conferensjes en tentôonstelliengn.

In 1992 wierd de Nie-Gouvernmentêle Organisoasje *Ingenieurs zonder Grenzen* (IzG) upgericht vo nie-commerciêle ountwikkeliengshulpe te geevn mè kortlopende contractn vor universitaire ingenieurs.

In 2009 telt 't K VIV omtrent 9000 leedn.

## Externe koppelienge
*Website van K VIV (gearchivêerd)
Adela van Vloandern

**Adela van Vloandern** (ca. 1064-1115) was e dochter van Robrecht de Fries, groaf van Vloandern en van Gertrude van Saksn. Ze was e zuster van Robrecht II en de moeder van Karel de Goein.

Ze was êest keuniginne van Denemarkn en loater hertoginne van Apulië. Van 1111 tout 1115 was ze regente vor heur zeune Willem II.

In 1080 trouwde ze mè Knud IV van Denemarkn.

Under jounges:
* Karel de Goein, groaf van Vloanderen van 1119 tout 1127.
* Ingertha,
* Cecilia
In 1086 wierd heur vint vermôord in de kerke van Odense by ’n ipstand, en Adele was verplicht van te vluchtn. Ze kêerde were met heur jounges no ’t hof van Vloandern by heur voader en broere Robrecht II. In 1092 vertrok ze nor Italië, woada z’hertrouwde mè Roger Bursa, hertog van Apulië. 

Under jounges:
* Willem II van Apulië (1095-1127)
* Guiscard (-1108)

In 1111 stierf heur vint en was ze regente vor heur zeune Willem II.
Superprestige veldryen

De **Superprestige** is een reekse wedstrydn in 't veldryen, die ieder sèzoen g'organisèrd wordn deur de Belgisch' organisoasje *Verenigde Veldritorganisatoren*. De wedstryen wordn in België en Olland gereen. In ieder wedstryd zyn der puntn te verdienn en an 't ende van 't sèzoen wint de coureur met de mêeste puntn de Superprestige.

De Superprestige stoat ol sedert 1983 up 't program. In de 27 ediesjes die toet en met 't sèzoen 2009-2010 zyn g'houdn zyn der moa 10 verschillende winnoars gewist. De recordhouder is Sven Nys die ol elf kêern 't endklassement hè gewonn'n.

## Individuêle overwinniengn
55 overwinniengn: Sven Nys 
21 overwinniengn: Roland Liboton 
20 overwinniengn: Richard Groenendaal 
18 overwinniengn: Daniele Pontoni 
14 overwinniengn: Hennie Stamsnijder 
13 overwinniengn: Adrie van der Poel 
11 overwinniengn: Danny De Bie en Bart Wellens 

## Winnoars van 't endklassement

## Endklassementwinnoars elite

## Endklassementwinnoars beloftn
{| width=100%
| width=50% align=left valign=top |

## Externe links
* Officiële Superprestige website
Sinte-Pieterskerke (Leuven)

thumb|De Sinte-Pieterskerke van Leuven: westkant
thumb|Kant van de mart: koor en zuudtransept
De **Sinte-Pieterskerke** van Leuven is e kerke in Brabantse gotiek uut de 15ste êeuwe in witte zandstêen. De kerke hèt e gotisch koor mè koorommegank en zeevn stroalkapelln. 

Vodien stound er e Romoansche kerke die verzekers gesticht is in 986 en ofbrandege in 1176. Der kwam ton e nieuwe Romoansche kerke met e crypte achter 't koor.

Van 1410 tout in de 17ste êeuwe ist er an de gotische kerke van nu gebouwd deur verschillige architectn. Sulpicius van Vorst hèt er an gewerkt tout an zyn dôod in 1439 en loater Jan II Keldermans en Matheus de Layens. 't Gebouw is nôois hêlegans ofgewerkt. Van de drie torrn die vorzien woarn an de westkant, woavan één van 170 meter hoge, bluuvn nu nog moa de torrebasissn over. In 1541 wierd er gestopt met de werkn omdat den ounderground nie stabiel genoeg was. Achter e poar instortiengn is de torre in 1613 verlêegd tout 't niveau van nu.
 
Binst de twè weireldoorloogn is de kerke zwoar beschoadigd gewist. In 14-18 wast er e zwoare brand en vele kerkschattn zyn der in gebleevn. In 40-45 is de kerke gebombardeerd.
## Beziensweirdigheedn
* Drieluuk van Dieric Bouts *Het Laatste Avondmaal* uut de 15ste êeuwe en ‘t schilderye *Het martelaarschap van de H. Erasmus* in de schatkoamer
* Gotische sacramentstorre (1450), bewoarplekke van de hosties, ountworpn deur Matheus de Layens 
* Crypte van de Romoansche kerke 
* Doopvounte (circa 1490)
* Barokke prèkstoel (1742) van Jacob Bergé, ofkomstig uut de kerke van de Premonstratenzerabdye van Ninove en sedert 1807 in de Sinte-Pieterskerke van Leuven. De beeldngroep ounder de kupe stelt de bekêrienge van den hèilign Norbertus vôorn. 
* Grafmonument van Hendrik I van Brabant in 't hoogkoor en 't dubbelgraf van Machteld van Vloandern, zyn vrouwe, en Maria van Brabant, hunder dochter.
* Beeld van Onze-Lieve-Vrouwe mè kiend, *Sedes Sapientiae* (1442) deur Nicolaas de Bruyne. De Sedes Sapientiae stoat sedert 1909 ook in 't zegel van de Katholieke Universiteit Leuven.
* Verzoamelienge religieus zilverwerk

An de patrôonhèilign van de kerke hèn de Leuvenoars hunder lapnoame *Peetermannen* te dankn.

Ofbeeldienge:St-Pieter Leuven zuidkant.jpg|Vanboovn ip 't transept stoat *Goudn Peter* die ip zyn klokke sloat
Ofbeeldienge:Kapel fiere-margriet.JPG|De kapelle van *Fiere Margriet*, e Leuvensche volkshèilige (1546)
Ofbeeldienge: Dieric Bouts 009.jpg|Middnpanêel Het laatste avondmaal van Dieric Bouts
Ofbeeldienge:Sedes sapientiae Leuven.jpg|Sedes sapientiae (1442) deur Nicolaas de Bruyne
Ofbeeldienge:20091015 leuven stpierre06.JPG|Gisant van Hendrik I van Brabant


## Externe koppelienge
* Stad Leuven
Parsec

De **parsec** (mêervoud: parsecs, ofkortienge: *pc*) is een ofstandsmoate die gebruukt wordt in d' astronomie. De name *parsec* kom van de wôordn **''Par**allax* en *Boog**sec**onde*. 

== Definiesje ==
De parsec is den ofstand dat een mens van d' Eirde in de ruumte moe goan vo de gemiddeldn ofstand tusschn de Zunne en d'Eirde ounder een hoek van êen boogseconde te zien.

[[Ofbeeldienge:Parsec_astronomische_eenheid_schematische_voorstelling.png]]

Deur de bewegienge van d' Eirde round de Zunne oscillèrt een sterre gelik dat je gezien wordt van d' Eirde over een ofstand van 2 parsecs ot de sterre lôodrecht up 't omwenteliengsvlak van d' Eirde round de Zunne stoat.

== Weirde van de parsec ==
De gemiddeldn ofstand van d' Eirde toet an de Zunne is 1 *astronomischn êenheid'' (AE) of 149.597.870.691 meters. Dien ofstand wordt ounder een hoe van êen boogseconde gezien van een ofstand van êen parsec of 3,085 677 580 666 31 × 1016 m. Dat is 't zelste gelik 3,26 lichtjoar of 206.264,8062 AE.

## Gebruuk van de parsec
Vo historische en praktische redens gebruukn astronoomn dikwils de parsec in plekke van 't lichtjoar vor astronomische ofstandn an te duudn. De parsec is ook, in tegenstellienge toet 't lichtjoar, een toegeloatn nie-SI êenheid.

## Grôtere ofstandn
Vo grôtere ofstandn wordn de kiloparsec, megaparsec en gigaparsec gebruukt:
* 1 kiloparsec = 1000 parsec
* 1 megaparsec = 106 parsec
* 1 gigaparsec = 109 parsec

Grôtere êenheedn zyn in d' astronomie nie nôdig. Met een leeftyd van omtrent 14 miljard joar is de woanimboare grôotte van 't heelal 14 Gigalichtjoar, of omtrent 4 Gigaparsec.
Lodewijk de Deyster

thumb|Lodewyk De Deyster
**Lodewyk de Deyster** of **Louis de Deyster** (Brugge?, round 1656-1660 - Brugge, 18 december 1711) was een Vlamschn kunstschilder, etser en bouwer van muziekinstrumentn.

## Lôopboane
De Deyster giengt in de lêre by Jan Maes. T' hope met schilder Antoon van den Eeckhoutte, mè wiens zyn zuster Dorothea dat je loater zou trouwn, trokt je noar Itoalië. Up 4 moarte 1688 wierd je een vrymêester en t' hope met een talent vô schildern, têkenn, etsn en muziek kwaamt j' ook an de kost deur mè zyn vrouwe een stoffewienkel t' houdn.

Neffest een antol portrettn schilderde tje vôrol godsdienstige taferêeln. Zyn style was barok, met invloedn van Italioansche mêesters gelik Giordano, Maratta en Barocci, en Vlamsche schilders gelik Rubens en Van Dijck.

Werk van hem is hoofzoakelik te viendn in kerkn en klôosters in Brugge, Kortryk, Gistel en Gent, en in 't Louvre in Parys.

De Deyster was ook een bouwer van klavecimbels, viooln en orgels. In 1707 kreegt je een updracht vo 't Jacob van Eynde-orgel in de Sint-Annakerke in Brugge te voltôoin. Je bouwdige ook orgels vo de kerke van Sinte-Kruus en vo de Bogardenkapelle.

Lodewijk de Deyster - Portrait of Gaspar De Vos, Head of the Guild of St. Sebastian of Bruges in 1673.jpg|Portret van Gaspar de Vos
Lodewijk de Deyster - The Crucifixion.jpg|Kruisiging (Brugge)
Lodewijk de Deyster - Angel pieta.jpg|Engelpiëta (Brugge)
Hagar in de woestijn, RP-P-BI-7041.jpg|Hagar

## Externe links
Arrest

Een **arrest** is de beslissienge van een hogere rechter dan dendeen die den êest' uutsprake hè gemakt in een zake.

De beslissienge van een rechter in êestn anleg wordt een vonnis genoemd. De beslissienge van een Hof van Beroep, een Arbeidshof of 't Hof van Cassoasje noemt een arrest.

Een arrest kan een omstreedn vonnis of êerder arrest bevestign, of gedêeltelik of hêelteganstn vernietign. In 't gevol van een vernietigienge beslist de rechter in hoger beroep of cassoasje of dat de zake moe were- of deureverweezn wordn.

Od een arrest woateegn dat er een beroep is ingesteld vernietigd of verbrookn wordt, wordt het mêestol deur den Hoge Road of 't Hof van Cassoasje noar een ander beroepshof verweezn. 't Advies van de rechter wordt in België pas biendend achter de twidde verbrekienge en deurverwyzienge, dus an 't derde hof van beroep.

Uutspraakn van 't Europees Hof van Justitie in Luxemburg en 't Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg wordn ook arrestn genoemd.
Brazilië

**Brazilië**, officieel de **Federoale Republiek Brazilië** (Portugees: *República Federativa do Brasil*), is e land in Zuud-Amerika. 't Grenst an Frans-Guyana, Suriname, Guyana, Venezuela, Colombia, Peru, Bolivië, Paraguay, Argentinië, Uruguay en den Atlantischn Oceoan.
1643

1640 - 1641 - 1642 - **1643** - 1644 - 1645 - 1646
't Joar **1643** is 't 43e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
**januoari**
* 4 - Isaac Newton
1727

1724 - 1725 - 1726 - **1727** - 1728 - 1729 - 1730
't Joar **1727** is 't 27e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gestorvn
**moarte**
* 31 - Isaac Newton
1687

1684 - 1685 - 1686 - **1687** - 1688 - 1689 - 1690
't Joar **1687** is 't 87e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
* Isaac Newton zyn *Philosophiae Naturalis Principia Mathematica * wordt uutgegeevn
22 november

**22 november** is den 326stn dag van 't joar (327stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 39 doagn toet 't ende van 't joar.
## Gebeurtenissn
* 1914 - Brand van de Loaknolle in Yper.
* 1963 - Den Amerikoanschn president John F. Kennedy wordt vermôord. Lyndon Johnson wordt de nieuwn president.
## Geboorn
* 1961 - Myriam Vanlerberghe
* 1967 - Annemie Turtelboom
## Gestorvn
* 950 - Lotharius II van Italië
* 1700 - Artus Quellinus II
* 2019 - Gaston Durnez
Myriam Vanlerberghe

thumb|Myriam Vanlerberghe
**Myriam Vanlerberghe** (Yzegem, 22 november 1961) is e West-Vlamsche politica. Z' is lid van den sp.a. Van beroep is ze regentesse Nederlands, Iengels en zedenleer.

## Federoal niveau
Van 1995 tout 1999 wos Vanlerberghe koamerlid en vanof 1999 tout nu is ze senateur. Z' is vôorzitster van de sp.a-fractie.

Wetsvôorstelln van heur goan over palliatieve zorg en euthanasie.

## Platselik niveau
Myriam Vanlerberghe weunt in Yzegem woa da ze van 2001 tout januoari 2009 ôok gemêenteroadslid wos.

## Varia
*Myriam Vanlerberghe is Officier van de Leopoldsorde.
*Heur broere, Marc Vanlerberghe, is ôok sp.a-polletieker. In januoari 2009 ist 'n OCMW-vôorzitter in Yzegem gewordn. Da wos de reedn vor heur ountslag in de gemêenteroad. 

## Externe koppeliengn
* Vermeldienge ip de website van de Senoat
*Vermeldienge ip de website van de Koamer van Volksvertegenwoordigers
Newton (êenheid)

De **newton** (symbool: **N**) is de SI-êenheid van kracht, genoemd achter Isaac Newton in erkennienge van zyn werk in de klassieke mechanica.

## Definiesje
De newton is den êenheid van kracht ofgeleid in 't SI-systèm, en is gelyk an de kracht di nôdig i vor ne massa van ne kilo te versnelln met êen meter per vierkante seconde. De formule vo de newton is dus *F = ma*, of:

{\rm 1~N = 1~\frac{kg\cdot m}{s^2}}.

## Vôorbèldn
* 1 N is de kracht van d' Eirde zyn zwoartekracht up een vôorwerp van 102 g (9.8−1 kg) ('t zelste gelik een klêenn appel).
* An 't uppervlak van d' eirde oefent een massa van 1&nbsp;kg een kracht uut van omtrent 9.80665 N noa beneen (of 1 kgf). In 't geweune leevn wordt 1&nbsp;kg dikwils ofgeround toet 10 N.
* De kracht die den eirde zyn zwoartekracht uutoefent up een mens van 70&nbsp;kg is omtrent 686 N.
* Mechanischn arbeid kan berekend wordn deur de kracht die uutg'oefend wordt te vermenigvuldign met den ofstand, en dus is de Newtonmeter (N.m, ook gelyk an 1 J) de SI-êenheid van arbeid of energie.
* Omdan krachtn in 't geweune leevn mêestol veel grôter zyn dan 1 N, wordn krachtn dikwils uutgedrukt as kN of 1000 N.
Moeder, 'k hen Sintnekloai gezien

**Moeder, 'k hen Sintnekloai gezien** is een oud Blanknbergs Sintnekloailied.

## Den tekst
:*Moeder, 'k hen Sintnekloai gezien,*
:*Tusschen de bomen, tusschen de bomen…*
:*Moeder, 'k hen Sintnekloai gezien,*
:*Tusschen de bomen, nie verre van hier*

::*En wat had ie in zen zak?*
::*Sukerbollen, sukerbollen,*
::*En wat had ie in zen zak?*
::*Sukerbollen e heile pak.*

:*Moeder, 'k hen Zwarte Piet gezien,*
:*Tusschen de bomen, tusschen de bomen…*
:*Moeder, 'k hen Zwarte Piet gezien,*
:*Tusschen de bomen, nie verre van hier*

::*En wa droegtn ip zen rik?*
::*Puppen en peirden, puppen en peirden.*
::*En wa droegtn ip zen rik?*
::*Puppen en peirden, zo growt of ik.*
Aetheling

**Aetheling**, ook **Ætheling**,  **Atheling**,  of **Etheling** gespeld, was ‘n Oudiengelschn term (æþeling), gebruukt in ‘t Angelsaksisch Iengeland, vo prinsn an te duudn van de keunienklikke dynastye, die verkiesboar  woarn vo ‘t keunienkschap.

‘t Êeste stik in Aethel-ing komt van ’t Oudiengels en Oudsaksisch *aethele*, *æþele* of *(a)ethel*  (*Æthel*). ‘t Is etymologisch verwant met ’t Germoans woord *adel* en wil zeggn: edel, oadellik, van oadel.

’t Komt vôorn in verschillige noamn van Angelsaksische keuniengn lik Æthelstan van Sussex, Æthelbert van Kent, Æthelwulf, Æthelred, en Æthelbald van Wessex. 

De middelêeuws-Latynschn term was *Clito*, gebruukt by Willem Clito van Normandië en Groaf van Vloandern.
  
De gelatiniseerde Germoansche vorm  *Adelin(us)* wierd gebruukt by zyn kozyn *Willem Adelin*, zeune van  Hendrik I van Iengeland.

Aetheling bestoa nog in de platsnoame *Athelington* in Suffolk.
Gertrude van Vloandern

**Gertrude van Vloandern** (1080-1117) was e dochter van Robrecht de Fries, groaf van Vloandern, en van Gertrude van Saksn. 

Heur êeste vint was Hendrik III van Leuven. Met hem zou ze vier dochters g’hed hen.

Achter da ze weeuwe was, hertrouwde ze in 1096 met hertog Diederik van Ipper-Lotharingen († 1115) en kwam ze de moeder van Diederik van den Elzas.
Sam Louwyck

[miniatuur|<center>Sam Louwyck me [sigrette]]
**Sam Louwyck** (Brugge, 1966) is e West-Vlamschn danser, choreogroaf, acteur en zanger.

## Biografie
Je werktege mee an verschillige stikkn, zowel in België of in 't buutnland. Je verzorgde de choreografie van *Flippers*, *October 13th*, *Allein ist nur Allein* en *1-2-3 Propositions*. Je speeldege ook in kortfilms van filmmoakers lik Felix van Groeningen, Christophe Van Rompaey, Lieven Van Baelen en Michaël R. Roskam. J'is surtout gekend gerakt deur zyn vertolkiengn van 'Windman' in *Any Way the Wind Blows* van Tom Barman en van den dove gitarist 'Yvan Van Dorpe' in *[[Ex-drummer (film)|Ex Drummer]]* van Koen Mortier.

Je doet ook mee an 't dans- en theoatergezelschap *Les Ballets C de la B* ipgericht deur Alain Platel. 

Buutn zyn dans-en acteercarrière ziengt Louwyck ook in de Gentsche groep Falling Man.

## Film
* 1991 - *The Hard Nut* (Iengelsche tv-film) van Matthew Diamond
* 1996 - *Turnpike* (videoclip van dEUS) van Tom Barman
* 2000 - *50CC* van Felix Van Groeningen
* 2000 - *The Thread* (kortfilm) van Lieven Van Baelen en Jan De Coster
* 2001 - *Oh My God?* (kortfilm) van Christophe Van Rompaey
* 2003 - *Any Way the Wind Blows* van Tom Barman
* 2004 - *10 jaar Leuven kort* (kortfilm) van Koen Mortier
* 2004 - *Carlo* (korte film) van Michaël R. Roskam
* 2005 - *Live/Evil-Evil/Live* (Portugeesche speelfilm) van Bruno de Almeida
* 2006 - *[[Ex-drummer (film)|Ex Drummer]]* van Koen Mortier
* 2007 - *A Day in a Life* (kortfilm) van Nicolas Daenens
* 2008 - *Like a fire* (videoclip vo Tim Vanhamel) van Joris Rabijns
* 2009 - *Lost Persons Area* van Caroline Strubbe
* 2010 - *22 Mei* van Koen Mortier
* 2011 - *Rundskop* van Michaël R. Roskam
* 2013 - *Eigen kweek* van Joël Vanhoebrouck (tv-serie)

## Dans
### Danser
* 1993 - *Bonjour madame, comment allez-vous aujourd'hui, il fait beau, Il va sans doute pleuvoir*
* 1995 - *La Tristeza Complice*
* 1997 - *Iets op Bach*
* 2002 - *Visitors Only*
* 2004 - *1-2-3 Propositions*
* 2007 - *Patchagonia*

### Choreogroaf
* 1996 - *Flippers*
* 1996 - *Turnpike*
* 2000 - *Allein ist nur allein*
* 2003 - *October 13th*
* 2004 - *1-2-3 Propositions*

## Externe koppeliengn
* Website van Les Ballets C de la B
* Myspace van Falling Man
1102

1099 - 1100 - 1101 - **1102** - 1103 - 1104 - 1105
't Joar **1102** is 't 2e joar in de 12e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
;februoari
*7 - Mathilde van Iengeland
;oktober
*25 - Willem Clito
## Gestorvn
Johanna van Monferrato

**Johanna van Monferrato** was e dochter van Gisela van Bourgondië en heur twidde vint Reinier I van Monferrato. Ze was ’n halfzuster van Adelaide van Maurienne, die de dochter was van under moeders êeste vint Humbert II van Savoye. Adelaide was de vrouwe van keunienk Lodewyk VI van Vrankryk.

In 1127 trouwde Johanna mè de groaf van Vloandern, Willem Clito, achter da zyn huwelik mè Sibylle van Anjou g’annuleerd was. 

Sibylle trouwde loater in 1139 mè Diederik van den Elzas en ze was de moeder van Filips van den Elzas. 

Johanna was mor êen joar getrouwd mè Willem Clito, want je sneuvelde in 1128 in Oalst. Je was mo 25 joar oud.
Derde Klasse A 2009-2010

't Sezoen **2009-2010** van de Derde Klasse A van 't foetbol is 't 58ste sezoen van de Derde Klasse sedert dan der 2 reeksn zyn. 't Doen 5 West-Vlamsche ploegn mei: RC Waregem, SK Wielsbeke, VV Koksijde (kampioen Vierde Klasse A), KM Torhout en KVK Ieper (winnoars eindrounde Vierde Klasse).

'n Winnoare goat no Twidde Klasse, de periodekampioenn speeln mei in de eindrounde voun over te goan no twidde, t'hope met êentige twiddeklassers. 'n Latstn degradeert no Vierde Klasse, d'aar ploegn die an 't gat hangn, speeln d'eindrounde teegn de periodekampioenn van Vierde Klasse. 

## Klassement
Lêeuw

* Lêeuw (bêeste), een grôte katachtige (*Panthera leo*)
* De Vlamsche Lêeuw, 't officiêel volkslied en vlagge van Vloandern
* Lêeuw (heraldiek)
* de Leo Belgicus, een koarte van de Lêge Landn in de vorm van een lêeuw
* de Lêeuw en de Klêne Lêeuw, twê sterrenstelsels (zied Lyste van sterrebêeldn)
* Orde van de Vlamsche Lêeuw (Vlaamse Vereniging), een prys van de Vlamsche Verênigienge
* Orde van de Vlamsche Lêeuw (Vlaams Parlement), een êretêekn van 't Vlams Parlement
* Cyriel Van Hauwaert, Johan Museeuw en Jean-Pierre Coopman hèn ollemolle de bynoame "de Lêeuw van Vloandern" gekreegn