open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frans Jozef I van Ôostnryk

**Frans Jozef I** (Schloss Schönbrunn Weenn, 18 ogustus 1830 – Weenn, 21 november 1916), van ’t Huus Habsburg-Lotharingen, was e zeune van Frans Karel van Ôostnryk, e joungere broere van keizer Ferdinand I. Frans Jozef is bekend by veel menschn deur de filmtrilogie Sissi over ‘t huwelik me zyn nichte Elisabeth Amalie in Beieren, die Sisi genoemd wierd. 

Je volgde zyn nounkel Ferdinand ip als keizer van Ôostnryk en apostolische keunienk van Hongareye. In ’t revoluusjejoar 1848 haan ze Ferdinand ofgezet. Ferdinand zyn joungere broere, Frans Karel, zag of van de trône ounder zwoarn druk van zyn vrouwe Sophie van Beiern. Azo kwam under 18-joarign oudste zeune ip de trône.

Frans Jozef droeg ook nog veel andere titels lik keunienk van Boheemn, van Dalmatië, Krowoasje, Slavonië, Galicië en keunienk van Jeruzalem. Je was ook aartshertog van Ôostnryk, grôothertog van Toscane en Krakow…

Den 8ste juni 1867, ’t joar van ‘t  begun van de dubbelmonarchie Ôostnryk-Hongareye, wierd ie gekrôond in de Matthiaskerke in Budapest. 

## Vrouwe en jounges
O Frans Jozef 23 joar oud was ha zyn moeder Sophie e goeie trouwkandidoate vor hem gevoundn, Helene, de dochter van heur zuster Ludovika van Beiern en heur vint hertog Maximiliaan Jozef in Beiern. Helene, die 19 joar oud was, kwam met heur moeder en heur jounger zusje Elisabeth (Sisi)  tegoare in Ischl (nu Bad Ischl) in Ôostnryk, woa da Frans Jozef zyn 24ste verjoardag vierde. Mo Frans Jozef ha mêer oge vo ‘t 15-joarig zusje en algouwe woarn ze verloofd. Zes moandn loater trouwdn ze in Weenn.

Frans Jozef en Elisabeth haan vier jounges:
* Sophie Frederika Dorothea  (1855-1857)
* Gisela Louise Marie  (1856-1932), getrouwd me prins Leopold van Beiern 
* Rudolf (1858-1889), krôonprins, getrouwd me prinsesse Stefanie van België
* Marie Valerie  (1868-1924), getrouwd me Frans Salvator, klêenzeune van Leopold II van Toscane

## Zyn teegnsloagn
Frans Jozef kende styf vele teegnsloagn in zyn leevn: 
*In 1857 stierf zyn êeste dochtertje an heur twi joar an de moazels. 
*In 1867 is zyn broere Maximiliaan gefusilleerd in Mexico. Je was keizer van Mexico en getrouwd me Charlotte van België, dochter van Leopold I. 
*In 1889 he zyn dertigjoarige zeune Rudolf hem gezelfmôord.
*In 1896 stierf zyn andere broere en trôonipvolger Karel Lodewyk 
*In 1897 blêef Sophie, de joungste zuster van zyn vrouwe, in de brand van de Bazar de la Charité in Parys. Heur nichtje Elisabeth Gabriele in Beiern en prins Albert, de loatere keunienk Albert I van België kwoamn e koppel ip heur begroavienge.
*In 1898 is zyn vrouwe Sisi vermôord deur den anarchist Luigi Lucheni. 
*In 1914 wierd de deur hem angesteldn trôonipvolger, Frans Ferdinand, zeune van zyn broere Karel Lodewyk, vermôord in Sarajevo. Die môord was êen van d'anleidiengn vo ’t begun van den Êestn Weireldoorloge. 
Frans Ferdinand zyn broere, Otto Frans, was de voader van Karel I, die Frans Jozef uutendelik ipvolgde.
Obrint Pas

**Obrint Pas** is een muziekgroep uut de stad Valencië in 't Land van Valensjche. Under muziek is een miengelienge van rock català, ska, hardcore en reggae met vil dienges uut de Valensjoansjche volksmuziek. Ze gebruuk'n oender andere de dolçaina, een soorte van hobo. Ze sjchriev'n vil geestige liedjes over van olles, en nateurlik over de liefde of ook over nog vil sirieuzere dienges lik de solidariteeit of de verdedigienge van de Valensjoansjche en Cataloansjche toale, die in Spanje vil ruuze kriegt met de Stoat die do versjchrikkelik teeg'n is.
[thumb|De groep bist een concert in [Asturias]]
Under name wil zegg'n "platse maak'n" of "deurebreek'n".

## Lieste van under ploat'n
* Feliu Ventura, *Estels de tela* (45 Revolucions Records, 2000) 
* Ki Sap, *Ki Sap* (45 Revolucions Records, 1999)
* Obrint Pas, *La revolta de l'ànima* (45 Revolucions Records, 1997)
* Sant Gatxo, *Sant Gatxo* (45 Revolucions Records, 1998)
* Front Semicorxera d'Alliberament Nacional/ Terra Vermelha, *Veus guerrilheiras* (45 Revolucions Records, 1998)

## Lipdub
Den 24 oktober 2010 hên ze in de stad Vic een lipdub-versje van een van under meest bekende liedjes *La Flama* uutgevoerd, ne videoclip woran datter 5771 menschen meegedoan hên, op dâ moment was dadde een weireldrecord, ollemolle vo de oenafhankelikheidsbeweegiengen in Cataloonje t'oendersteun'n. Je kudd'em zien ip YouTube.

## Verwiezieng'n
Zuurstof

**Zuurstof** of **zeurstoffe** is 't chemisch element mè symbool **O** (van 't Latyn: *oxygenium*) en atoomnummer 8. 't Is een element van de zuurstofgroep, ôok chalcogeen genoemd, up de tabelle van Mendeljev. In volgorde van gewichte ist 't derde mêest voorkommende element van 't heelal.

Zuurstof komt verre overal voorn in de natuur: grote klassn organische molecuuln gelik eiwittn, nucleïnezeurn, koolhydroatn en vettn en zuurstof. Zest twi-derde van 't menselik gewichte is zuurstof. Het is gemakt deur plantn, cyanobacteriën en algn via fotosynthese en wordt were verbruukt deur bêestn gelik de mens deur t' oasemn.

Vo vier te loatn brandn e je zuurstof en brandstoffe nodig. Ton zy j' eiglik je materioal an 't oxideern. Onder druk of in combinoasje me brandstoffe is zuurstof styf ontvlamboar.
[thumb|left|<center>Boann met [elektroonn round den atoomkern van zeurstoffe]]
Atoomnummer

thumb
't **Atoomnummer** of **atoomgetal** (symbool: *Z*) wordt gebruukt in de chemie en de fysica en toogt hoevele protoonn dat den atoomkern van e chemisch element bezit. 't Duudt ook de plekke an van 't element in 't Periodiek système en by e neutroal atoom is 't atoomnummer ook gelykig an 't antal elektroonn. 

't Atoomnummer kan lienks ounder 't symbool van 't element angegeevn wordn, geweunlik in combinoasje mè 't massagetal.
:Voorbeeld:
 
:{}_{1}^{1}\mathrm{H}, {}_{1}^{2}\mathrm{H}, {}_{1}^{3}\mathrm{H}  (woaterstoffe; protium, deuterium, tritium: atoomgetal 1)

:{}_{\ 8}^{15}\mathrm{O}, {}_{\ 8}^{16}\mathrm{O}, {}_{\ 8}^{17}\mathrm{O}, \ldots (zeurstoffe, atoomgetal 8)
Wieltje

thumb|<center> Wieltje Farm Cemetery
't **Wieltje** is e gehucht in Sient-Jan, e dêelgemêente van Yper. 't Ligt e kilometer ten nôordôostn van 't center van Sient-Jan, ip de splitsienge van d' oude boann noa Brugge en Roeseloare. 

## Geschiedenisse
Ip e koarte van de joarn 1770 stoat de plekke vermeld met de noame "Het Wielken".

Binst den Êeste Weireldoorloge lag 't Wieltje ip de frountlyne woa dat er zwoar gevochtn gewist is in de Sloagn vor Yper.

D' autostrade A19 die der kwam in de joarn 1980 endigt juste te nôordn van 't Wieltje.

## Beziensweirdigheedn
*Oorlogsmonument vo de Britse 50th Northumbrian Division die hier gevochtn het binst den oorloge. 
*Oxford Road Cemetery, een Iengels kerkhof met e goeie 600 gesneuvelde.
*Wieltje Farm Cemetery, een Iengels kerkhof met e goeie 100 groavn.

Ofbeeldienge: Sint-Jan Ieper 50th Northumbrian Division 01.JPG|Hekkn vo 't oorlogsmonument 50th Northumbrian Division
Ofbeeldienge: Sint-Jan Ieper 50th Northumbrian Division 02.JPG|Piloare ter êre van de 50th Northumbrian Division
Ofbeeldienge: Oxford Road Cemetery 1.JPG| Oxford Road Cemetery
Aggregoatietoestand

thumb|<center>Veranderienge van aggregoatietoestand
Den **aggregoatietoestand** is de stoat woarin dat e stoffe kan vôornkommn, ofhankelik van de temperateure of druk.

De mêest klassieke toestandn zyn:
*Vaste toestand
*Vloeiboare toestand 
*Gasvormige toestand
Den overgank van e vaste stoffe noar e vloeistoffe noemn me *smeltn*, van e vloeistoffe noar e gaze *verdampn*. Ommegekêerd wordt den overgank van gaze noa vloeistoffe *condenseern* genoemd, en van vloeistoffe noa vaste stoffe *stolln*.

Plasma wordt dikwils de vierde aggregoatietoestand genoemd. Dat is e fase woarin dan de dêeltjes van e stoffe min of mêer g'ioniseerd geroakn. Dat is e proces woaby dat een atoom of molecule uut oungeloadn toestand een elektron kwytgerakt of êen by krygt en azo verandert in een ion, e geloadn dêeltje.
Bouwkundig erfgoed in Zwevegem

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Zwevegem]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Zwevegem
## Kykt ook noa
* Bouwkundig erfgoed in Hêestert
* Bouwkundig erfgoed in Moen
* Bouwkundig erfgoed in Otegem
* Bouwkundig erfgoed in Sent-Denys
Uruguay

**Uruguay**, officieel de **Republiek ten ôostn van de Uruguay** (riviere) (Spoans: *República Oriental del Uruguay*) is e land in 't zuudôostn van Zuud-Amerika. 't Grenst in 't westn an Argentinië en in 't nôordn en 't ôostn an Brazilië. In 't zuudn en 't zuudôostn ligt den Atlantischn Oceoan. Dn hoofdstad en grotste stad is Montevideo. Uruguay is 't twidde klêenste land van Zuud-Amerika achter Suriname.
thumb|left|<center>Koarte van Uruguay
Groep (periodieke tabelle)

De chemische elementn van de tabelle van Mendeljev kunn in **groepn** ingedêeld wordn, ip basis van e bepoald dêel chemische kenmerkn woarin dan z' overêen kommn. De mêeste van die groepn valln t'hope met de kolommn in de tabelle.

Dikwils wordt e groep vernoemd noa de noame van 't êeste element in de groep, moa der zyn ook groepn met e mêer specifieke noame.
Chemisch element

[thumb|<center>[Periodieke tabelle van de chemische elementn]]
E **chemisch element** is een ienkelvoudige stoffe die nie verdêeld kan wordn in êen of mêer andere stoffn deur chemische bewerkiengn. 't Klêenste dêeltje van een element is een atoom, die bestoat uut e kern van positief geloadn protoonn en neutrale neutroonn, woarround da negatief geloadn elektroonn cirkeln ip êen of mêer boann. 't Antal protoonn in de kern van een atoom wordt angeduud deur 't atoomgetal en bepoalt de plekke van een element in de periodieke tabelle. Elementn wordn ingedêeld in metoaln, metaloïedn en nie-metoaln. Ieder element krygt een uniek symbool, die uut êen, twêe of drie letters bestoat. 't Symbool is dikwils een ofkortienge van de Latynsche noame. 
## Elementn
Sovjet-Unie

De **Sovjet-Unie**, vuluut **Unie van Socialistische Sovjetrepubliekn** (Russisch: Союз Советских Социалистических Республик; *Sojoez Sovjetskich Sotsialistitsjeskich Respoeblik*) of ofgekort **USSR** (СССР; *SSSR*), was e communistische stoat in Eurazië tusschn 1922 en 1991.

## Republiekn
De Sovjet-Unie bestound uut 15 republiekn:
Nôord-Afrika

thumb|<center>Nôord-Afrika
**Nôord-Afrika** is 't gedêelte van 't Afrikoans continent te nôordn van de Sahara. De belangrykste toale in de streke is 't Arabisch en de religie is den Islam. 

Volgens de definitie van de Verênigde Noaties zyn der zeevn landn of streekn in 't gebied:
*Marokko
*Algereye
*Tunesië
*Libië
*Egypte
*Soedan
*Westelikke Sahara

E poar andere landn wordn ook somtyds meegerekend:
*Mauritanië
*Mali
*Niger
*Tsjad

Der zyn ook nog twêe Spoansche exclaves: Ceuta en Melilla.

't Gebied van Algereye, Marokko, Tunesië, Libië, en dikwils ook Mauretanië en de Westelikke Sahara, wordt de Maghreb genoemd.
Bosnië-Herzegovina

**Bosnië-Herzegovina** (Bosnisch/Kroatisch: Bosna i Hercegovina, Servisch: Босна и Херцеговина) is e land in t zuudôostn van Europa ip 't Balkanschiereiland. 

Dn hoofdstad en grotste stad is Sarajevo. Ênigte andere grôte steedn zyn Banja Luka, Tuzla, Zenica, Mostar, Prijedor, Bihać en Brčko.

't Land grenst in 't nôordn, 't westn en 't zuudn an Kroatië, in 't ôostn an Servië en in 't zuudôostn an Montenegro. 't Is bykan hêlegans omgeevn deur land, uutgezounderd de 20&nbsp;km kustlyne an d' Adriatische Zêe by de kuststad Neum.  

In 1992 is Bosnië-Herzegovina ounofhankelik gekommn van Joegoslavië.
thumb|left|<center>Koarte van Bosnië-Herzegovina
Sammy Bossut

**Sammy Bossut** (Tielt, 11 ogustus 1985) is e West-Vlamsche keeper die speelt vo SV Zulte Woaregem in êeste klasse, de Jupiler Pro League.
## Carrière

Binst 't seizoen 2012-2013 hoalde Bossut de 2de plekke in de trofee van *Keeper van 't Joar*, achter winnoare Silvio Proto. 

Bossut e der mede veurn gezorgd da Essevee int seizoen van 2016-2017 den beker van Belgie gewonn eeft. 
## Rôo Duvels
Den 18e meie 2014 is Bossut deur boundscoach Marc Wilmots geselecteerd vo derde keeper by de Rôo Duvels ip 't WK in Brazilië. De 26e meie 2014 hèt hy gespeeld in een oefninterland teegn de nationale ploeg van Luxemburg, moa die match is nie erkend deur de FIFA omda Wilmots e wissel tevele gedoan hèt.
Hoofdstad

thumb|<center>Brussel
'n **Hoofdstad** of **hoofdstee** van e land, dêelstoat of provinsje is mêestal de stad woa dat de regerienge of 't besteur van 't gebied zetelt. Over 't algemêen is 'n hoofdstad ook de plekke woar da 't parlement, 't gerechtshof en de weunste van 't stoatshoofd gevestigd zyn. 

E stad kan hoofdstad zyn van verschillige administratieve plekkn. Azo is Brussel 'n hoofdstad van België, van Vloandern, van 't Brussels Hoofdstedelik Gewest, van de Fransche Gemêenschap en *de facto* ook van d' Europeesche Unie.

Een hoofdstad kan dezelfste noame hen lik 't gebied. Da komt surtout vele vôorn by provinsjes, mo somtyds ook by landn. Vôorbeeldn zyn de Belgische provinsjes Antwerpn, Luuk en Noamn en de mêeste Spoansche provinsjes. 'n Hoofdstad van 't land Luxemburg noemt ook Luxemburg. Van tyd krygt de noame van een hoofdstad een extra toevoegienge, lik Mexico-Stad, Guatemala-Stad en Panama-Stad.
## Keuze vor een hoofdstad
Mêestal wordt de belangrykste stad van e gebied gekoozn lik hoofdstad, dikwils ook de stad met de mêeste inweuners en de grotste economie.
Algereye

**Algereye**, officieel de **Democratische Volksrepubliek Algereye** (Arabisch: الجزائر al-Jazāʼir; Berbers: Dzayer, ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ) is e land in Nôord-Afrika in de Maghreb.

Algereye grenst in 't nôordôostn an Tunesië, in 't ôostn an Libië, in 't westn an Marokko, in 't zuudwestn an de Westelikke Sahara, Mauritanië en Mali,  in 't zuudôostn an Niger, en in 't nôordn an de Middellandsche Zêe. Dn hoofdstad en grotste stad is Algiers. Met een ippervlak van 2.381.741 km² is Algereye 't grotste land van Afrika. 
thumb|left|<center>Koarte van Algereye
Kameroen

**Kameroen**, officieel de **Republiek Kameroen** (Frans: *République du Cameroun*, Iengels: *Republic of Cameroon*) is e land in West-Afrika.  't Grenst in 't westn an Nigeria, in 't nôordôostn an Tsjad, in 't ôostn an de Centraal-Afrikoansche Republiek en in 't zuudn an Equatorioal-Guinea, Gabon en Congo-Brazzaville. De kust van Kameroen ligt an de Golf van Bonny of van Biafra, ounderdêel van de Golf van Guinee en den Atlantischn Oceoan.

De polletiekn hoofdstad is Yaoundé, moa den economischn hoofdstad is idder de kuststad Douala an den Atlantischn Oceoan. Andere grôte steedn zyn Bafoussam, Garoua, Maroua en Ngaoundéré.
 thumb|left|<center>Koarte van Kameroen
Caltanissetta

**Caltanissetta** (*Nissa* ofte *Cartanissetta* in't Sicilioans) es e stad en gemêente in de Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.

## Liggienge
Caltanissetta grenst an de gemêentn Canicattì (in de provinsje Agrigento), Delia, Enna (in de gelyknoamige provinsje), Marianopoli, Mazzarino, Mussomeli, Naro (in de provinsje Agrigento), Petralia Sottana (in de provinsje Palermo), Pietraperzia (in de provinsje Enna), San Cataldo, Santa Caterina Villarmosa, Serradifalco en Sommatino.

De gemêente bestoat uut tefrente wykn en gehuchtn (*frazioni*): villaggio Santa Barbara, Borgo Petilia, Borgata Favarella, Cozzo di Naro, Borgo Canicassè Casale, Prestianni, Santa Rita, Torretta en Xirbi.


Ofbeeldienge: Sansebastianochurch.JPG|Sint-Sebastianokerke
Ofbeeldienge:Veduta-Vallone-Caltanissetta.jpg |Zicht ip de valleie van Caltanissetta


thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
San Cataldo (Sicilië)

**San Cataldo** (*San Cataddu* ofte *San Catallu* in't Sicilioans) es e gemêente in d'Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.

## Liggienge
San Cataldo ligt in't midd'n van Sicilië en grenst an de gemêenten Caltanissetta, Mussomeli en Serradifalco. By de gemêente ôorn ôok nog de wykn/gehuchtn (*frazioni*) Bigini, Borgo Palo, Bosco, Mimiani Scalo en Roccella.


Ofbeeldienge: Panorama San Cataldo(CL).JPG|Panorama San Cataldo


thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
Gela

**Gela** es e stad en gemêente in d'Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.

## Liggienge
Gela ligt an de zuudkust van Sicilië an de Middellandsche Zêe en grenst an de gemêentn Butera, Mazzarino, Niscemi, Acate (in de provinsje Ragusa) en Caltagirone (ôort by de metropolitoane stad Catania). By de gemêente ôort ôok nog 't gehucht (*frazione*) Manfria.


Ofbeeldienge: Uno scorcio di Gela.jpg|Zicht ip Gela


thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
Delia (Sicilië)

**Delia** (*La Dielia* in't Sicilioans) es e gemêente in d'Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.

## Liggienge
Delia ligt midd'n in't binn'nland van Sicilië en grenst an de gemêentn Caltanissetta, Canicattì (in de provinsje Agrigento) en Naro (ôok in de provinsje Agrigento).

thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
Colombia

De **Republiek Colombia** is e land in't noordwestn van Zuud-Amerika. 

D'n ôofdstad is Bogotá. Êenigte and're grôote stee'n zyn Medellín, Cali, Barranquilla, Cartagena, Santa Marta, Cúcuta en Ibagué. 

't Land grenst in 't noord'n an de Caraïbische Zêe, in't ôostn an Venezuela, in't zuudôostn an Brazilië, in't zuud'n an Peru en Ecuador en in't westn an Panama en den Stilln Oceoan.
thumb|left|<center>Koarte van Colombia
Ronald Reagan

thumb|250px|Ronald Reagan in 1981
**Ronald Wilson Reagan** (Tampico, Illinois, 6 februoari 1911 - Los Angeles, Californië, 5 juni 2004) wos en Amerikoanschn polletieker, avocoat en acteur. E wos lid van de Republikeinsche Party. By de presidentsverkieziengn van 5 november 1980 eit 'm gewoun'n van de zitt'nde president Jimmy Carter, die van de Demokroatische Party wos. Den 20st'n januoari 1981 leyd ie den êed of en wost'm de 40sn president van de Verênigde Stoatn, wad ie bleef tout an den 20st'n januoari 1989. Ne wierd ton ipgevolgd deur George H.W. Bush, dien zynne vice-president wos en de kieziengn van november 1988 ad gewounn'n.

## Boekn
* *The Reagan Diaries* (2007)
* *A Life in Letters* (2003)
* *An American Life* (1990)

## Externe koppelienge
* Site van de Ronald Reagan Foundation
Ecuador

thumb|<center>Ecuador in Zuud-Amerika
**Ecuador**, officieel de **Republiek Ecuador**, is e land in 't noôrdwest'n van Zuud-Amerika. 't Grenst in 't noôrd'n an Colombia, in 't oôst'n en 't zuud'n an Peru, en in 't west'n an de Still'n Oceoan. 't Land is vernoemd noa den evenoare (in 't Spoans: *ecuador*), die 't land deuresnydt.

D'n oofdstad is Quito en de grotste stad is Guayaquil. 
thumb|left|<center>Koarte van Ecuador
Ghana

thumb|<center>Liggienge van Ghana in Afrika
**Ghana**, officieel de **Republiek Ghana** is e land an de westkust van Afrika. 't Grenst an d' Ivoôrkust in 't west'n, an Burkina Faso in 't noôrd'n, an Togo in 't oôst'n en an de Golf van Guinee in 't zuud'n. 

D'n oofdstad is Accra.
thumb|left|<center>Koarte van Ghana
Zuud-Amerika

thumb|<center>Liggienge van Zuud-Amerika in de weireld
thumb|<center>Koarte van Zuud-Amerika
**Zuud-Amerika** is e continent ip 't zuudelyk alfroend, te zuud'n van Noôrd-Amerika en te noôrd'n van Antarctica. 't Wordt ook wel anzien lik e subcontinent van Amerika. 't Continent wordt in 't west'n begrensd deur de Still'n Oceoan en in 't oôst'n deur den Atlantisch'n Oceoan.

De totoale ippervlakte van Zuud-Amerika bedroagt 17.840.000 km².
## Land'n en gebiêd'n
Land'n en gebiêd'n die geogroafisch geziên deêl uutmoak'n van Zuud-Amerika zyn:
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 20px  Falklandeiland'n (Verênigd Keunienkryk)
*  Frans-Guyana (Vrankryk)
* 20px  Guyana
* 20px  Paraguay
* 20px  Peru
* 20px  Zuud-Georgia en de Zuudelyke Sandwicheiland'n (Verênigd Keunienkryk)
* 20px  Suriname
* 
* 20px  Venezuela
Nôord-Amerika

thumb|<center>Liggienge van Noôrd-Amerika in de weireld 
thumb|<center> Koarte van Noôrd-Amerika
**Noôrd-Amerika** is e continent die heêlegans ip 't noôrdelyk alfroend ligt en bykans heêl in 't westelyk alfroend. 't Wordt ook wel anziên lik e noôrdelyk subcontinent van Amerika. 't Grenst in 't noôrd'n an de Nôordelyke Yszêe, in 't oôst'n an den Atlantisch'n Oceoan, in 't west'n en 't zuud'n an de Still'n Oceoan en in 't zuudoôst'n an Zuud-Amerika en de  Caraïbische Zêe.
Noôrd-Amerika èt een ippervlak van à peu près 24.709.000&nbsp;km², omtrent 4,8% van d' Eirde. 't Antal inweuners wordt geschat ip 529 miljoen mensch'n verdêeld over 23 oenofankelyke stoat'n. 
## Land'n en gebiêd'n
Land'n en gebiêd'n die geogroafisch geziên deêl uutmoak'n van Noôrd-Amerika zyn:
*20px Bermuda (Verênigd Keunienkryk)
*20px|border  Canada
*20px|border Groenland (Denemark'n)
*
* Saint-Pierre en Miquelon (Vrankryk)
* 

Te zuud'n van Mexico ligg'n der e deêl land'n die gegroepeerd kunn'n word'n oender de noame Centroal-Amerika:
*20px Belize
*
*20px El Salvador
*20px Guatemala
*
*20px Nicaragua
*20px|border Panama

In bepoalde gevall'n word'n ook d' Antill'n of Caraïb'n meegereek'nd, een eiland'ngroep in de Caraïbische Zêe:
*Amerikoansche Moagd'neiland'n (Verênigde Stoat'n)
*Anguilla (Verênigd Keunienkryk)
*Antigua en Barbuda
*Aruba (Keunienkryk van de Nederland'n)
*Bahama's
*Barbados
*Bonaire (Olland)
*Britsche Moagd'neiland'n (Verênigd Keunienkryk)
*Cuba
*Curaçao (Keunienkryk van de Nederland'n)
*Dominica
*Dominicoansche Republiek
*Grenada
*Guadeloupe (Vrankryk)
*Haïti
*Jamaica
*Martinique (Vrankryk)
*Montserrat (Verênigd Keunienkryk)
*Puerto Rico (Verênigde Stoat'n)
*Saba (Olland)
*Saint-Barthélemy (Vrankryk)
*Saint Kitts en Nevis
*Saint Lucia
*Saint-Martin (Vrankryk)
*Sint Moart'n (Keunienkryk van de Nederland'n)
*Saint Vincent en de Grenadines 
*Sint Eustatius (Olland)
*Trinidad en Tobago
Honduras

thumb|<center>Vlag vaan Honduras
[thumb|<center>Liggienge van Honduras in [Amerika]]
**Honduras**, officieel de **Republiek Honduras** (Spoans: *República de Honduras*) is e land in Centroal-Amerika. 't Grenst in 't west'n an Guatemala, in 't zuudwest'n an El Salvador, in 't zuudoôst'n an Nicaragua, in 't zuud'n an de Still'n Oceoan (Golf van Fonseca) en in 't noôrd'n an de Caraïbische Zee.  

D'n oofdstad is Tegucigalpa.
thumb|left|<center>Koarte van Honduras

Eênigte andere steed'n in Honduras zyn:
* San Pedro Sula
* La Ceiba
* Tela
* Choluteca
* Trujillo
* Omoa
* Comayagua
* La Esperanza
* Siguatepeque
* El Progreso
* Santa Rosa de Copán
Iran

thumb|<center>Liggienge van Iran in de weireld <br/>
**Iran** of **Perzië** (Perzisch: ایران), officieel d**'Islamitische Republiek Iran** (Perzisch: جمهوری اسلامی ایران *Djoemhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān*), is e land in Zuudwest-Oazië. 

Iran ligt in 't Middn-Ôostn en grenst in 't nôordn an Turkmenistan en de Kaspische Zêe, in 't ôostn an Afghanistan en Pakistan, in 't zuudn an de Perzische Golve en de Golve van Oman, in 't westn an Irak en in 't noôrdwestn an Turkeye, Armenië en Azerbeidzjan.

Teheran es d’ôofstad en de grotste stad in Iran. ’t Es wok ‘t kulturele, kommerciële en industriële center va ‘t land. Iran es een belangryke regionoale macht, met styf vele invloed in d’internationoale energiezeekreid en in de weireldeconomie deur under grôte rezerves va fossiele branstoffn; Iran es de vierde grotste olie-exporteur va de weireld. D’export van eirdolie en eirdgoaze zyn de mêest belangryke bronne van inkomstn van Iran. 
thumb|left|<center>Koarte van Iran 

Andere belangryke steedn zyn Mashhad, Tabriz, Shiraz, Abadan, Kerman, Zahedan, Ahvaz, Qom en Isfahan. 

Iran es êen van d'iprichters van de VN, ECO, NAM, OIC en OPEC. Under unieke polletieke systèm, ontstoan uut de groendwette van 1979, is e kombinoasje van elementn van e parlementaire democratie met e religieuze theocratie, met geestelykn da de boas zyn, woarin d’Ôogste Leidr styf veel invloed eit. ‘t Es e multikulturele noatie bestoande uut veel sôortn etnische groepn en toalgroepn, de mêeste inweuners zyn sjiietn, ’t geld doa es d’Iroansche rial en ‘t Perzisch, een Indo-Europeesche toale, es de officiële toale.
Costa Rica

[thumb|<center>Costa Rica in [Amerika]]
**Costa Rica** (wat da letterlyk "ryke kust" wil zegg'n in 't Spoans), officieel de **Republiek Costa Rica**, Spoans *República de Costa Rica*, is e land in Centroal-Amerika dat in 't noôrd'n grenst an Nicaragua, in 't zuudoôst'n an Panama, in 't west'n an de Still'n Oceoan en in 't oôst'n an de Caraïbische Zee. 

D'n oofdstad is San José.
thumb|left|<center>Koarte van Costa Rica 

Eênigte andere plekk'n in Costa Rica zyn:
*Alajuela
*Cartago
*Puntarenas
*Liberia
*Nicoya
*Caldera
*Puerto Quepos
*San Isidro
*Puerto Limón
*Montezuma
Den Hoorn (Damme)

**Den Hoorn** ofte **Sente-Rita** es e gehucht in de gemêente Damme, in't nôordn va de provinsje West-Vloandern. De prochie ligt ip't groundgebied van de dêelgemêente Moerkerke, tusschn 't dubbelkanal Den Blienker-Den Stienker en de provinsjegrenze me Ôost-Vloandern. Den Hoorn et apeupri 1000 inweuners.

In de middelêeuwn lag et dorptjen aan de zèe. De noame "Den Hoorn" es ofkomstig van d'ôornvormige duune woarip 't ligt.
Vlamsche regerienge

[thumb|De Vlamsche leeuw, symbool van [Vloandern]]
thumb|De zetel van de Vlamsche Regerienge an 't Marteloarspleing
De **Vlamsche regerienge** is d' uutvoerende macht van de  Vlamsche Gemêenschap en 't Vlams Gewest in België. Ze zetelt an 't Marteloarspleing in Brussel. 

De Vlamsche Regerienge is, juste lik d' andere gewest- en gemeenschapsregeriengn in federoal België, e legislateurregerienge. Da wil zegg'n dat de regerienge nie kan vall'n tusschn twè verkieziengn. De ministers van de Vlamsche regerienge word'n benoemd deur 't Vlams Parlement.  De Vlamsche minister-president is d'n ênigst'n die zyn eed moet oflegg'n vo de keunienk. De regerienge mag nie mêer of elf ministers tell'n, woavan dat er teminste êen moe komm'n van 't Brussels Hoofdstedelik Gewest. 
## Soamnstellienge van de Vlamsche Regerienge
Achter de verkieziengn van 9 juni 2024 hèn den N-VA (31 zetels), Vooruit (18 zetels) en CD&V (16 zetels) e coaliesje gevormd. Den 28stn september 2024 kwoamn ze toet e regeerakkoord. 

Regerienge-Diependaele (vanof 30 september 2024):

## Overzicht Vlamsche regerieng'n (1981-nu)

## Kykt ook noa
* Woalsche regerienge

## Externe koppelienge
* Website van de Vlamsche regerienge
Annemie Turtelboom

thumb|Annemie Turtelboom
**Annemie Turtelboom** (Ninove, 22 november 1967) was e Vlamsche politica en lid van d'n Open Vld. Ze was Viceminister-president en Minister van Financies, Begrôtienge en Energie in de Vlamsche Regerienge Bourgeois. 

Ze was Minister van Migroatie en Asielbeleid in de federoale Regerienge-Leterme I (2008) en doarachter ook in de regerienge Van Rompuy I. In 2009 kwam ze federoal Minister van Binn'nlandsche Zoak'n.  Van 2011 toet 2014 was ze  Minister van Justitie in de Regerienge-Di Rupo.

Annemie Turtelboom was gemeênteroadslid in Puurs van 2006 toet 2012 en ze veruusde  begun 2012 noar Antwerp'n. Ze was gemeênteroadslid en fractieleider in d' Antwerpsche gemeênteroad.
Liesbeth Homans

thumb|<center>Liesbeth Homans
**Liesbeth Homans** (Wilryk, 17 februoari 1973) is e Vlamsche politica vo den N-VA. Van 25 juli 2014 toet 2 oktober 2019 wos ze Viceminister-president en Minister van Binn'nlands Besteur, Weun'n, Steed'n, Inburgerienge, Gelyke Kans'n, Oarmoebestrydienge en Socioale Economie in de Vlamsche Regerienge Bourgeois.

Ze leêrde geschiedenisse an de Katholieke Universiteit Leuven woa da z' ook lid kwam van de Volksunie.

Van 2000 toet 2001 was ze kabinetsadviseur van Johan Sauwens en van 2001 toet 2004 van Paul Van Grembergen. Van 2004 toet 2009 was ze Parlementair medewerker van Bart De Wever en van 2006 toet 2009 Provincieroadslid van Antwerp'n. Van 2010 toet 2012 was ze Gemeênschapssenateur en Fractievoôrzitter van de Senoat. Van 2013 toet 2014 was ze OCMW-voôrzitster en Scheep'n van Socioale Zoak'n, Weun'n, Diversiteit en Inburgerienge van Antwerp'n.
 
Van 2009 toet 2014 en sins 2019 is ze Vlams Parlementslid. Van 2 juli toet 2 oktober 2019 wos ze minister-president van Vloandern en van 2019 toet 2025 vôorzitter van 't Vlams Parlement.

## Externe koppelienge
* Officiële website
De Gorge

**De Gorge** (Frans: *La Gorgue*) is een gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement. 't Ligt in Fransch-Vlaenderen in de Leiedaele, ip 't schee'n me Artesië. Langsn de nôordgrenze van de gemêente strôomt de Leie en doamee es't d'êenigste gemêente van't Noorderdepartement da bezuudn de Leie ligt. In De Gorge moundt ôok de Lawe uut in de Leie. De Gorge grenst an de gemêentn Stegers, Steenwerk, Sailly an de Leie, Wentie, Richebourg, D'n Strôom en Meregem. An den ôostkant van't center ligt et gehucht *Nouveau Monde*, wa in tydde ôordigde by 't Land van't Vrylêen, in teegnstellienge tout de reste van De Gorge.

## Beziensweirdigeedn
* 't Staduus mè 't belfort
* De Sinte-Pieterskerke uut 1895. In 1918 wos ze hil g'abimeerd, mor in de joarn 1920 wierd ze gerestaureerd.
* D'Illig-Èrtekerke in't gehucht *Nouveau Monde* uut 1929
* Der es e klêene archeologische site van de vroegere cisterciënzer-abdeye van Ouze-Lieve-Vrouwe van Beaupré-sur-la-Lys, by de moundienge van de Lawe. Vlakby stoat ôok e klêen privé-museum van d'abdeye en de lokoale geschiedenisse van De Gorge.
* Ip't groundgebied van de gemêente ligg'n der ôok êenigte Iengelsche soldoatekerkoovn uut den Êestn Weireldoorloge:
** 't *Laventie Military Cemetery*, mè mêer of 500 groavn
** 't *Pont-du-Hem Military Cemetery*, mè mè of 1500 groavn.
** Ip de gemêentelyke begroafplekke ligg'n der ôok apeupri 150 militaire groavn, vandoar da't deur de CWGC erkend es ounder de noame *La Gorgue Communal Cemetery*.


L'hôtel de ville de La Gorgue.jpg|'t Stadhuus van De Gorge
La Gorgue.JPG|De Sinte-Pieterskerke
Église_Sacré-Cœur_du_Nouveau_Monde_-_La_Gorgue.JPG|D'Illig-Èrtekerke
Pont-du-Hem Military Cemetery -12.JPG|*Pont-du-Hem Military Cemetery*
Japan

thumb|<center>Liggienge van Japan in de weireld
**Japan** (Japanees: 日本 *Nippon of Nihon* - letterlyke betêkenisse: *ôorsproeng van de zunne*) is een eilandstoat in Ôost-Azië. 't Ligt in de Still'n Oceoan ten ôost'n van de Japaneesche Zêe, China, Nôord-Korea, Zuud-Korea en Rusland.  

't Land wordt gevormd deur 6.852 eiland'n. De grotste  zyn Hokkaido, Honshu, Shikoku en Kyushu, die t'ope 97% van hêel 't ippervlak van Japan besloan.

D'n oofdstad en grotste stad is Tokio.
thumb|left|Koarte van Japan

Andere belangryke steed'n van Japan zyn Osaka, Nara, Kioto, Kobe, Hiroshima, Yokohama, Nagasaki, Sapporo, Nagano, Nagoya en Fukuoka.
Jo Vandeurzen

thumb|<center>Jo Vandeurzen
**Johan Maria Gerardus "Jo" Vandeurzen** (Heusd'n, 2 juni 1958) is e Vlamsche polletieker vo de CD&V. 

Vandeurzen leêrde vo licentioat in de recht'n an de Katholieke Universiteit Leuvn en was avocoat-medewerker in Beriengn.

Je was van 2004 tout 2007 partyvoorzitter van de CD&V.  Je was Minister van Justitie in de federoale Regerienge-Verhofstadt III van 21 december 2007 toet 20 moarte 2008. Je was Vice-premier en Minister van Justitie en Institutionele Hervormieng'n in de federoale Regerienge-Leterme I van 20 moarte 2008 toet 19 december 2008. Je was siddert 11 juli 2009 Minister van Welzyn, Volksgezoendeid en Gezin, eêst in de Vlamsche Regerienge-Peeters II en vanof 25 juli 2014 tout 2019 in de Regerienge-Bourgeois.

## Externe koppelienge
* Officiële website
Ivôorkust

thumb|<center>Liggienge van Ivoôrkust in Afrika
**Ivoôrkust**, officieel **République de Côte d'Ivoire**, is e land in Afrika en grenst an Liberia, Guinee, Mali, Burkina Faso, Ghana en in 't zuud'n an de Golf van Guinee.

D'n oofdstad is Yamoussoukro.
thumb|left|<center>Koarte van Ivoôrkust 

Andere belangryke steed'n zyn:
* Abidjan
* Bouaké
* Korhogo
* Man
* Divo

D' officiële toale is Frans, moa der word'n ook stamtoal'n en dialect'n geklapt lyk Dioula, Abé, Abidji, Abron, Bambara en Maninka.
Sven Gatz

thumb|Sven Gatz
**Sven Gatz** (Sint-Agatha-Berchem, 6 meie 1967) is e Vlamsche polletieker vo den Open Vld. Sins 25 juli 2014 is't ie Minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel in de Vlamsche Regerienge Bourgeois. 

Sven Gatz is Licentioat in de Recht'n en je weunt in Jette.

Je begost zyn polletieke carrière by de Volksunie en vanof 2001 by Spirit. Achter 't kartel van die partye met de sp.a ounder leidienge van Bert Anciaux, liep't ie over noa de VLD. Je was Brussels Parlementslid van 1995 toet 2004 en Vlams Parlementslid van 1999 toet 2011. In oktober 2007 kwam't ie fractieleider vor Open Vld in 't Vlams Parlement.  

In april 2011 stapte't ie uut de nationale polletiek en je kwam directeur van d' Unie van de Belgische Brouwers. Je bleêf wel gemeênteroadslid in Jette toet 2012.

De 25ste juli 2014 keêrde't ie were noa de Vlamsche polletiek.
## Boek'n
**Een vierde weg? Links-Liberalisme als traditie en als oriëntatiepunt,* Sven Gatz, Patrick Stouthuysen (2001)
**Gruuten Dëst. 101 toffe cafés en kroegen in Brussel en omgeving,* Sven Gatz, Marc Gatz, Karel Adriansens (2002)
**Het Blauwe Boekje. Tweespraak over links-liberalisme,* Sven Gatz, Patrik Vankrunkelsven (2003)
**101 Bistrots Bruxellois* Sven Gatz, Marc Gatz en Karel Adriansens. Editions Labor (2004)
**Aanwakkeren. Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Wie de stad heeft, heeft de jeugd,* Gorik Kaesemans, Evert Asselman, Sven Gatz (red.) (2005)
**Bastaard. Het verhaal van een Brusselaar*. Sven Gatz;  *Le Bastaard Bruxellois.* Sven Gatz. Editions Luc Pire (2008), uitgeverij Meulenhoff/Manteau (2008)
**Liberaal guerrillero op links-terrein. Sven Gatz en het links-liberalisme,* Johan Basiliades en Sigurd Vangermeersch, Willemsfonds/Liberaal Archief (2011)
**Bapas Belgische Biertapas* Sven Gatz, Jan Pille, Karl Van Malderen e.a. WPG Uitgevers (2011)
**Bier brouwen voor starters* Luc Pauwels, Sven Gatz, WPG Uitgevers (2012)
* *De vier seizoenen van het Belgisch bier* Sven Gatz / Belgische Brouwers;  *Les quatre saisons de la bière belge* Sven Gatz / Brasseurs Belges, uitgeverij Van Halewyck (2012)
**Stadslucht maakt vrij*:
***Stadslucht maakt vrij.* Sven Gatz, Sas Van Rouveroij, Christian Leysen, Patrick Stouthuysen, Johan Basiliades (red.) VUBPRESS (2005)
***Stadslucht maakt vrij: The state of the city. The city is the state.* Sven Gatz, Sas Van Rouveroij, Christian Leysen, Patrick Stouthuysen, Jan Pille (eds.) VUBPRESS (2007)
***Stadslucht maakt vrij: Vitale Steden.* Sven Gatz, Sas Van Rouveroij, Christian Leysen, e.a. (eds.) VUBPRESS (2009)
***Stadslucht maakt vrij: Cultuur en/in de Stad.* Sven Gatz, Sas Van Rouveroij, Christian Leysen, e.a. (eds.) VUBPRESS (2011)

## Externe koppelienge
* Zyn website
Jette

**Jette** (vroeger *Sint-Pieters-Jette*) is e plekke en gemeênte in 't Brussels Oofdstedelyk Gewest. Der zyn e goeie 50.000 inweuners.

Jette grenst an Asse (Zellik), Wemmel, Brussel (Loak'n), Koekelberg, Sint-Jans-Molenbeek en Ganshoren.

't Hospitoal en de medische campus van de VUB stoat in Jette. 

Ofbeeldienge: Jette_Gemeentehuis_Kardinaal_Mercierplein.jpg | Oud staduus
Ofbeeldienge: Jette station.jpg |Stoasje van Jette
Ofbeeldienge:BRX-MuseeMagritte.8.JPG|Museum René Magritte

## Bekende inweuners
*Sven Gatz, Vlamsche polletieker
*René Magritte, surrealistische kunstschilder
Vlams Parlement

thumb|<center>Vlams Parlementsgebouw
't **Vlams Parlement** is de parlementaire vergoarienge van de Vlamsche Gemeênschap en 't Vlams Gewest. 't Zetelt in 't Vlams Parlementsgebouw in Brussel.
 
't Vlams Parlement telt 124 leed'n die allemolle t' hope de Vlamsche Gemeênschap vorm'n. 118 leed'n doavan zyn verkooz'n in 't Vlams Gewest, d' andere zesse zyn van 't Brussels Oofdstedelyk Gewest. Die zesse meug'n allêne moa stemm'n over de gemeênschapsmateries, omda 't Vlams Parlement gin gewestbevoegdheed'n hèt in Brussel.  

Die volksverteeg'nwoordigienge is ipgericht, direct achter de beslissienge van de Vlamsche polletieke partyen vo 't gewest en de gemeênschap t' hope te voeg'n. Vanof 1995 woar'n der eig'n verkiêziengn vo 't Vlams Parlement.
Voôrn 2 april 1996 noemdege 't parlement de *Vlamsche Road* en voôrn 1980 de *Cultuurroad vo de Nederlandsche Cultuurgemeênschap* of kortweg de *Nederlandsche Cultuurroad*. 

## Voôrzitters
### Nederlandsche Cultuurroad
* 1971-1974: Robert Vandekerckhove (CVP)
* 1974-1977: Jan Bascour (PVV)
* 1977-1979: Maurits Coppieters (Volksunie)
* 1979-1981: Henri Boel (SP)

### Vlamsche Road (1980-1996)
* 1981-1985: Jean Pede (PVV)
* 1985-1987: Frans Grootjans (PVV)
* 1988-1988: Jean Pede (PVV)
* 1988-1994: Louis Vanvelthoven (SP)
* 1994-1995: Eddy Baldewijns (SP)

### Vlams Parlement (vanof 1996)
* 1995-2006: Norbert De Batselier (sp.a)
* 2006-2009: Marleen Vanderpoorten (Open Vld)
* 2009-2019: Jan Peumans (N-VA)
* juni-juli 2019: Kris Van Dijck (N-VA)
* juli-oktober 2019: Wilfried Vandaele (N-VA)
* 2 oktober 2019 - 8 januoari 2025: Liesbeth Homans (N-VA)
* Vanof 8 januoari 2025: Freya Van den Bossche (Vooruit)
## Zetelverdêlienge
De zetelverdêlienge gebeurt per provinsje en der zyn 124 zetels te verdeêl'n. (118 uut 't Vlams Gewest en zesse uut 't Brussels Gewest). Vôor de verkiezingsuutslag kykt noa *[[Vloandern#Polletiek|Vloandern - Polletiek]]*.

## Kykt ook noa
* Vlamsche regerienge

## Externe koppelieng'n
* Website van 't Vlams Parlement
* 360º Virtuele Roundleidienge van 't Vlams Parlement
Augustus

thumb|Augustus van Prima Porta
**Augustus**, Latyn: *Imperator Caesar Divi Filius Augustus* (Rome, 23 september 63 v.Chr. – Nola, regio Campanië, 19 ogustus 14) was den eêsten **princeps** (vgl. "keizer") van Rome. Deur oltyd moa mêer verschillende bevoegdeedn van republikeinse magistroaten nor 'em toe te trekkn kreegt'je de feitelyke macht over Rome in handn.

Augustus is geboor'n ounder de noame Gaius Octavius. Je was g'adopteerd deur Gaius Julius Caesar, zyn groôtnounkel langs moêderskant en sedertdiên droeg 't ie de noame Gaius Julius Caesar Octavianus. Achter de moôrd ip Julius Caesar in 't joar 44 v.Chr. kwam Octavianus zyn erfgenoam. Je vormde in 43, t'hope mè Marcus Antonius en Marcus Lepidus, 't twidde triumviroat of driemanschap, vo de moôrdenoars van Caesar te versloan. Achter under overwinnienge in de Slag by Philippi in 42, verdêelde 't triumviroat de Romeinsche Republiek ounder mekoar en ze regeerd'n lyk militaire dictateurs. Antonius kreêg 't oôst'n, Octavianus 't west'n en Lepidus Afrika.

't Triumviroat viêl uutendelyk uuteên deur de rivaliserende ambiesje van  de leed'n. Marcus Lepidus wierd verbannn'n in 36 en je verloor zyn triumviroat. Deur de verhoudienge van Antonius mè Cleopatra en zyn iptreed'n ols oôsters vorst kwam 't toet e nieuw conflict. Marcus Antonius  pleegde zelfmoôrd achter zyn verliês teeg'n Octavianus by de Slag van Actium in 31. In 29 keêrde Octavianus were noa Rome. De 16e januoari 27 verleênde de Senoat hem den titel Augustus.

Augustus is drie keêrs getrouwd gewist. Zyn eêste vrouwe was Clodia Pulchra, zyn twidde was Scribonia, de moeder van dochter Julia, zyn ênigste nateurlyk kiend, en zyn derde was Livia Drusilla.

Augustus wierd ipgevolgd deur zyn stiêfzeune Tiberius, zeune van zyn derde vrouwe, Livia.
Assenee

**Assenee** (officieel: *Assenede*) is e gemeênte in de Belgische provinsje Oôst-Vloander'n.  't Ligt in de regio Meetjesland en 't bestoat uut vier deêlgemeênt'n.

250px|left|Koarte van Assenee

## Beziênsweirdigheed'n
*Ip 't marktpling stoan der ênigte authentieke huuz'n. D' oude stratjes in 't center zyn bewoard gebleev'n
*De Sint-Petrus en Martinuskerke is in de Twidde Weireldoorloge vernield moa were heripgebouwd 
*Assenee is bekend vo zyn mussels. In 't center zyn der verschillige goeie musselrestaurangs
*Ip 't groundgebied van Assenee ligg'n der ênigte kreek'n, woarounder de *Roôie Geule* en de *Grôte Geule*. In 't noôrd'n is 't er vruchtboare polderground, in 't zuud'n droge zandground van de zandstreke. Van noôrd noa zuud is 't er e niveauverschil van om en by de acht meter. 

Ofbeeldienge: Assenede - Gemeentehuis 1.jpg|Stadhuus van Assenee
Ofbeeldienge: Assenede, de watertoren oeg76094 foto1 2013-05-13 12.45.jpg|De woatertorre

## Bekende mensch'n
*Diederik van Assenede, schryver van de Middelnederlandsche liefdesromang Floris ende Blancefloer
* Ivan Heylen, zanger
* Martin Heylen, reporter
* Maarten Martens, foetboller

## Externe koppelienge
* Website van de gemeênte
Mexico

[thumb|<center>Liggienge van Mexico in [Noord-Amerika]]
**Mexico** (Spoans: *México*), officieel de **Verênigde Mexicoansche Stoat'n** (Spoans: *Estados Unidos Mexicanos*) is e federoale republiek in Noord-Amerika. 't Grenst in 't noord'n an de Verênigde Stoat'n, in 't zuud'n en 't west'n an de Still'n Oceoan, in 't zuudoost'n an Guatemala, Belize en de Caraïbische Zee en in 't oost'n an de Golf van Mexico.  

Mexico bestoat uut 31 stoat'n en 't federoal district of oofdstad Mexico-Stad, êen van de grotste steed'n ter weireld. 
thumb|left|Koarte van Mexico

## Administratieve indêlienge
De 31 stoat'n van Mexico zyn:

## Toale
De toale die 't meêst gesprook'n wordt, is 't Spoans, woamee da Mexico 't grotste Spoanssprekend land ter weireld is. Indioansche toal'n wordn deur 10% van de bevolkienge geklapt.
Karel I van Ôostnryk

**Karel I van Ôostnryk** of  **Karel IV van Hongareye** ( Karl Franz Joseph Ludwig Hubert Georg Otto Maria)  (Persenbeug-Gottsdorf, 17 ogustus 1887 - Funchal, Madeira, 1 april 1922) was de latste keizer van Ôostnryk. Je was ook de latste monarch van ‘t Huus Habsburg-Lotharingen en van de dubbelmonarchie Ôostnryk-Hongareye.

In 2004 wierd ie zoalig verkloard deur paus Johannes Paulus II. 

## Trôonipvolger van Frans Jozef I
Achter de zelfmôord van krôonprins Rudolf in 1889 kwam Karel Lodewyk, broere van Frans Jozef, trôonipvolger. Moa je stierf in 1896. Doadeure kwam zyn zeune Frans Ferdinand de nieuwn ipvolger. In 1914 hen ze Frans Ferdinand vermôord in Sarajevo, wa dat êen van d'anleidiengn was vo ’t begun van den Êestn Weireldoorloge. Zyn broere Otto was de voader van Karel I, die Frans Jozef uutendelik ipvolgde.

## Vrouwe en jounges
Karel trouwde in 1911 me Zita van Bourbon-Parma, dochter van Robert I van Parma. Z’haan acht jounges:
* Otto  (1912-2011)
* Adelheid  (1914-1971)
* Robert (1915-1996), voader van Lorenz, de vint van prinses Astrid van België 
* Felix (1916-2011)
* Karel Lodewyk (1918-2007)
* Rudolf Syringus (1919-2010)
* Charlotte (1921-1989)
* Elisabeth Charlotte (1922-1993)
Sint-Agatha-Berchem

**Sint-Agatha-Berchem** (Frans: *Berchem-Sainte-Agathe*) is e plekke en gemeênte in 't Brussels Gewest. Toet 1954 makte de gemeênte nog deêl uut van de provinsje Brabant die in dien tyd  nog nie gesplitst was. 

In 't noôrd'n grenst Sint-Agatha-Berchem an Ganshoren, in 't oôst'n an Koekelberg en Sint-Jans-Molenbeek, en in 't west'n an Zellik en Dilbeek.

Ofbeeldienge: Eglise Sainte-Agathe.JPG | Sint-Agathakerke
Ofbeeldienge: Berchem-Sainte-Agathe avenue de Selliers de Moranville 11 1001.jpg  | Art Nouveau tegeltableau Villa Marie-Mirande

## Bekende mensch'n
*Sven Gatz, directeur van de Belgische Brouwers, Vlamsche polletieker en gemeênteroadslid in Jette 
* Jean-Claude Van Damme, filmacteur
* Philippe Van Parijs, filosoof
François Asselineau

**François Asselineau** (Parys, 14 september 1957) is e Fransche polletieker en inspecteur-generoal van Financies. J' is de leider van de partye *Union Populaire Républicaine* (Republikeinsche Volksunie). 't Belangrykste punt van die partye is 't wegtrekk'n van Vrankryk uut d' Europeesche Unie, de eurozone en de Noôrd-Atlantische Verdragsorganisoatie (NAVO). 

Je wildeg' hem kandidoat stell'n vo de Fransche presidentsverkiêzieng'n van 2012, moa je gerakte nie an de nôdige 500 handteêk'ns vo verkiêsboar te kunn'n zyn.
## Externe koppelienge
* Profiel ip de website van UPR
Suveestretje

[thumb|'t Suveestretje geziên in de richtienge van de [Vismarkt (Brugge)|Vismarkt]]
** 't Suveestretje** (Jozef Suvéestraat) is een stroate in Brugge.

## Beschryvienge
Langs 't klooster van de poaters franciscoanen of 'Freren', liêp't er een stretje dat de name *Clêen Frerestretje* of *Recollettestroate* droeg. Os olle erinneriengen an't klooster woaren weggevaagd deur d'ofbrake in't begun van de negentienste êeuwe, kwaam 't stadsbesteur ip 't gedacht voer êen van de vorname mensen die in 't stad was geboren en der geleefd aad, met e stroatename t' erinneren.

Jozef Suvée (1743-1807) aad de reputoasje van zyn gebôortestad êere angedoan en was êen van de mêest prominente kunstschilders van 't Franse keizerryk geworden. 't Was em die in 1771 de "Prix de Rome" gewonnen aad voa de neuze van Jacques-Louis David. Je wierd, ip 't ende van zyn leven, den êesten directur van d'École française' die in de Villa Medici in Rome wierd g'opend.

In Brugge volgd'n ze zyn activiteiten en hiêlden ze zyn name ooge in êere. Voer em deed 't stad voe den êeste keer e stroatename weg. 't 'Clêen Frerestretje' was wel gin stroate die vil prestige uutstroalde, moa ze lag in ertje Brugge, en wierd dorom geschikt bevoenden voe *Suvéestraat* te worden genoemd. Pas vele loater giengen ze duudelik specifiëren over wiên da't gienk deur der *Jozef Suvéestraat* van te maken. De Bruggeliengen spreken toet den dag van vandage nog overwegend over " 't Suveestretje".

De stroate lopt van de Braambergstroate no 't Park.

## Lekteure
* Albert SCHOUTEET, *De straatnamen van Brugge*, Brugge, 1977, ISBN 9789062675036.
Charles Dickens

[thumb|Charles Dickens in [1850]]
**Charles John Huffam Dickens** (Landport, Hampshire, 7 februoari 1812 - Higham, Kent, 9 juni 1870) was êen van de belangrykste Iengelsche schryvers van de Victorioansche periode. 

Je gerakte bekend mè *The posthumous papers of the Pickwick Club*, die vanof 1836 in moandelykse ofleverieng'n uutkwoam'n. Doarachter verscheen'n *Oliver Twist* (1837-1838), *Nicholas Nickleby* (1838-1839), *The Old Curiosity Shop* en *Barnaby Rudge* (1841). Vele moatschappelyke wantoestand'n, die Dickens kende uut persôonlyke ervoarienge, komm'n an bod in zyn boek'n. Zyn beroemdste romang  *David Copperfield* (1849-1850) is vor e grôot dêel autobiografisch. Bepoalde van zyn figeur'n, beschreev'n mè humor, satire en scherp g'observeerd, zyn weireldbekend gekomm'n.
## Werk
thumb|Illustroatie uut David Copperfield
* *The Pickwick Papers* (1836)  
* *Sketches by Boz* (1836)
* *Oliver Twist* (1837-1839)
* *Nicholas Nickleby* (1838-1839)
* *The Old Curiosity Shop* (1840-1841)
* *Barnaby Rudge* (1841)
* *American Notes* (1842)
* *A Christmas Carol* (1843)
* *Martin Chuzzlewit* (1843-1844)
* *Dombey and Son* (1846-1848)
* *David Copperfield* (1849-1850)
* *A Child's History of England* (1851-1853)
* *Bleak House* (1852-1853)
* *Hard Times* (1854)
* *Little Dorrit* (1855-1857)
* *A Tale of Two Cities* (1859)
* *Great Expectations* (1860-1861)
* *Our Mutual Friend* (1864-1865)
* *The Mystery of Edwin Drood* (nie ofgewerkt, 1870)
1812

1809 - 1810 - 1811 - **1812** - 1813 - 1814 - 1815
't Joar **1812** is 't 12e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|Brand in [Moskou achter de bezettienge deur Napoleong]]
[thumb|De veldtocht van Napoleong noa [Rusland endigt in e catastrofe]]
*Den Ostendsch'n architect  Tieleman Franciscus Suys wint de Prys van Rome  vor architecteure.
*Bouw van 't Fort Napoleon in Ostende.  
*18 juni - Begun van de Brits-Amerikoansch'n oorloge (toet 1814). In de nacht van 24 ip 25 ogustus 1814 wordt Washington deur de Britt'n bezet en word'n verschillige publieke gebouw'n platgebrand, woarounder 't Wit Huus.
*24 juni - Begun van de veldtocht van Napoleong noa Rusland.
*15 september - De Russ'n pass'n den tactiek van de verschroeide eirde toe, woadeure da 't  Frans leger grôte verliêz'n lydt. 
*19 oktober  - Napoleong trekt were weg uut Rusland. In december endigt de veldtocht  in e catastrofe. Van de 100.000 soldoat'n van de *Grande Armée* keêr'n der moa 20.000 were.
*15 december - Ip bevel van D'Houdetot, prefect van 't departement Schelde, voardigt 't gemeêntebesteur van Gent e reglement uut. Al de noam'n van stroat'n, plings, koai'n en brugg'n moet'n in 't Frans vertoald word'n.

## Geboorn
;februoari
*7 - Charles Dickens, Iengelsche schryver
;december
*3 - Hendrik Conscience, Vlamsche schryver
## Gestorvn