open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1565

1562 - 1563 - 1564 - **1565** - 1566 - 1567 - 1568
thumb|Keunienk Filips II van Spanje
't Joar **1565** is 't 65e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
* Deur de Zeevnjoarign Oorloge tusschn Denemarkn en Zweedn wordt de Sont geslootn ip 't ende van april.
* Willem van Oranje en groaf Lamoral van Egmont protesteern by Filips II van Spanje teegn de Spoansche oenverzettelykheid ip religieus gebied.
* 't Verboend der Edeln, e verboend van de lêgern oadel, surtout van de Zuudelyke Nederlandn, vroagt d' ipheffienge van d' Inquisiesje en e zochtern anpak by de vervolgiengn van de protestantn.
* oktober - Filips eist in zyn brievn e strikte vervolgienge van de ketters.
## Geboorn
;november
* 14 - Petrus Bertius, Vlamsche theoloog, historicus, geogroaf en cartogroaf, geboorn in Bevern-an-'n-Yzer  
## Gestorvn
;ogustus
* Jacques Buus, Vlamsche compositeur en organist van de Franco-Vlamsche Schole, geboorn in Gent
Robert I van Bourgondië

**Robert I van Bourgondië**, bygenoamd den Oudn (Frãns: le Vieux of Tête-Hardi), (ca. 1011-21 moarte 1076), was hertog van Bourgondië van 1032 tout 1076. Robert was e zeune van keunienk Robert II van Vrankryk en Constance van Arles. 

Hy en zyn broere Henri I  rebelleerdn teegn under voader achter 'n dôod van under oudste broere, Hugo Magnus, in 1025. Achter 'n dôod van under voader in 1031 vocht Robert teegn zyn broere Henri vo d'ipvolgienge van de trôone. Je wierd doaby gesteund deur zyn moeder Constance van Arles. In 1032 kwoamn ze overêen da Robert 't hertogdom Bourgondië krêeg.

Zyn zeuns me zyn êeste vrouwe Helie van Semur kostn hem nie ipvolgn, want ze stierven nog vor under voader. Robert wierd ipgevolgd deur zyn twi klêenzeuns. Zyn twi oudste zeuns woarn: 
*Hugo (1034–1059), gestorvn in e gevecht
*Henri (1035–ca.1074). Zyn oudste zeune,  Hugo I (1057 - 29 ogustus 1093) was hertog van Bourgondië van 1076 tout 1079. Zyn twidde zeune Odo I (1060-1102) van 1079 tout 1102.
Godfried I van Leuven

**Godfried I van Leuven (''met den Board'')** (ca. 1060 - 25 januoari 1139) was de groendlegger van 't loatere hertogdom Broabant. Je was de zeune van groaf Hendrik II van Leuven en Adela van Orthen (of Betuwe), e dochter van Everard van Orthen.
 
Achter den dôod van zyn broere Hendrik III van Leuven in februoari/moarte 1095, volgde Godfried hem ip ols groaf van Leuven en landgroaf van Broabant. 

Kort doarip kwamt 'n in conflict met Otbert, prins-bisschop van Luuk, over 't groafschap Bruningerode. In 1099 kende keizer Hendrik IV 't groafschap toe an den bisschop die 't toevertrouwde an Albert III, groaf van Noamn. Godfried beslechtte ook e  geschil tusschn Hendrik III van Luxemburg en Arnold I, groaf van Loon, over de benoemienge van den abt van Sint-Truudn. In 1102 hield 'n een inval teegn van Robrecht II van Vloandern by Koameryk.

Keizer Hendrik IV stierf in 1106. Zyn zeune en ipvolger Hendrik V, die revolteerde teegn zyn voader, besliste van hem te wreekn teegn d' anhangers van zyn voader. Je sloot Hendrik I van Limburg ip in 't gevang en je pakte zyn hertogdom van Neder-Lotharingen of vo 't an Godfried te geevn. Hendrik oentsnapte uut 't gevang en je probeerde zyn hertogdom were te krygn en Aken te verovern, moa da mislukte uutendelyk.  

Godfried was van 1114 toet 1119 zelve teegnstander van de keizer, moa je makte 't  doarachter were goed met hem. Je belegerde in 1122, tegoare  mè keizer Hendrik V, den ipstandign Gosewyn I van Valkenburg en je verwoestte zyn kastêel. In 1123 wierd zyn broere Alberon I van Leuven benoemd toet bisschop van Luuk. In 1128 betoalde Godfried de prys vo zyn steun in 1125 an de verkêerde keunienkskandidoat, Frederik II van Swaabn, en je verloor zyn titel van hertog van Neder-Lotharingen. Je wierd vervangn deur Walram II van Limburg. Godfried hield wel 't markgroafschap Antwerpn en den hertogstitel. Azo oentstoend 't hertogdom Broabant.

Godfried was getrouwd met Ida van Chiny, zyn êeste vrouwe. Under joengers woarn:
*Godfried II van Leuven
*Hendrik, monnik in Affligem
*Adelheid van Leuven, getrouwd mè keunienk Hendrik I van Iengeland en mè Willem van Aubigny
*Ida, getrouwd met Arnold I van Kleve
*Clarissa 

Godfried hertrouwde met Clementia van Bourgondië, weeuwe van Robrecht II van Vloandern. Zynder krêegn gein joengers.

Godfried brocht zyn latste joarn deure in d' abdie van Affligem, woar dat 'n ook stierf. Je wierd begroavn in de zybeuke van d' abdykerke.
Lezennes

**Lezennes** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Hellem (Rysel), Villeneuve-d'Ascq, Singem, Lesquin en Ronchin. De plekke es van bebouwienge bikkans hillegansn vergroeid me d'agglomeroasjes van Rysel en Villeneuve-d'Ascq.

De plekke es vo 'n êeste kêe vermeld in 1136 mè de noame *Le Zennes*, mor iervôorn wos ter ôok ol aktiviteyt goande deur de stêengroevn woa ze krytstêen ountgind'n. Teffrente kerkn in't Ryselse zyn in tydde gebouwd mè stêen'n uut Lezennes.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Elôoikerke, woavan 'n ôorsproung dateert uut de twoalfde êeuwe. 't Mêeste van't uudige gebouw es van de periode 1833 tout 1845.
* 't Monument vo de gesneuvelde uut 'n Êestn Weireldoorloge

thumb|left|De Sint-Elôoikerke van Lezennes
Violaines

**Violaines** es e gemêente in Vrankryk in't departement Nauw van Kales. 't Grenst an de gemêentn Rikkeburg, Lorgies, La Bassée, Haisnes, Auchy-les-Mines, Vermelles, Cuinchy, Givenchy by La Bassée en Festubert en ligt teegn de schreve me 't Noorderdepartement. In tydde lag Violaines ip't schee'n tusschn Romoans-Vloandern en Artesië. O de zuudkantn van de gemêente lôopt et Kanoal Ariën-La Bassée.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Vaastkerke

thumb|left|De Sint-Vaastkerke van Violaines
1076

1073 - 1074 - 1075 - **1076** - 1077 - 1078 - 1079
't Joar **1076** is 't 76e joar in d' 11e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|Paus Gregorius VII excommuniceert [Hendrik IV (HRR)|Hendrik IV, keunienk en keizer van 't Heilig Rooms Ryk]]
## Gebeurtenissn
* 24 januoari - Binst e synode in Worms refuseern verschillige bisschoppn van te luustern noa paus Gregorius VII.
*  14 februoari - Paus Gregorius VII excommuniceert Hendrik IV, keunienk en keizer van 't Heilig Rooms Ryk.  
* 26 februoari - Den hertog van Neder-Lotharingen Godfried III met de Bulte wordt ip 't vertrek vermôord in ipdracht van de groaf van Vloandern Robrecht de Fries.
*  Godfried van Bouillon verkrygt 't Markgroafschap Antwerpn uut handn van keizer Hendrik IV.
## Geboorn
;juni
* 1 - Mstislav I, grôotvorst van Kiev
## Gestorvn
;februoari
* 26 - Godfried III, hertog van Neder-Lotharingen
;moarte
* 21 - Robert I, hertog van Bourgondië
;april
* 28 - Sven II, keunienk van Denemarkn
Givenchy by La Bassée

**Givenchy by La Bassée** ofte geweun in't kort **Givenchy** (Frans: *Givenchy-lès-la-Bassée*) es e gemêente in Vrankryk in't departement Nauw van Kales. 't Grenst an de gemêentn Violaines, Cuinchy en Festubert. In tydde lag Givenchy in Artesië, nie verre van't schee'n mè Frans-Vloandern. O de zuudkantn van de gemêente lôopt et Kanoal Ariën-La Bassée.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Moart'nskerke
* 't Monument vo de Fransche gesneuvelde uut 'n Êestn Weireldoorloge
* 't Monument vo de soldoatn van't Britse ryk in d'n Êestn Weireldoorloge
* 't Erdenkiengsmonument vo luutenant Hill-Trevor
* 't *Tunneler-monument* ter êere van William Hackett en d'and're oundertunneleirs in de lôopgroavn


Image:Centre de Givenchy-lès-la-Bassée.JPG|'t Center van Givenchy mè de Sint-Moart'nskerke
Image:Monument_de_la_première_guerre_mondiale_anglais_de_Givenchy_-_1.JPG|'t Brits oorlogsmonument
Festubert

**Festubert** es e gemêente in Vrankryk in't departement Nauw van Kales. 't Grenst an de gemêentn Rikkeburg, Violaines, Givenchy by La Bassée, Cuinchy, Aneken, Beuvry en De Kouter. In tydde lag Festubert in Artesië. O de zuudkantn van de gemêente lôopt et Kanoal Ariën-La Bassée.

In en round Festubert ester vrêe gebatterd gewist in d'n Êestn Weireldoorloge. D'Iengelsche ein der de Duutschers in uldern ipmars in't begun van den oorloge teegng'oud'n. Tusschn de 15de en de 27ste meie 1915 ein z'iere ôok den Slag by Festubert uutgevochtn.

## Beziensweirdigeedn
* D'Ouze-Lieve-Vrouwekerke
* In Festubert liggn der teffrente Iengelsche kerkoovn van den Êestn Weireldoorloge, woarounder:
** 't *Post Office Rifles Cemetery*
** 't *Browns Road Military Cemetery*
* 't Monument vo de Canadeezn in den den Êestn Weireldoorloge
* 't Monument vo de Fransche gesneuvelde van den oorloge


Image:Eglise_Notre-Dame_de_Festubert_-_2.JPG|D'Ouze-Lieve-Vrouwekerke van Festubert
Image:Festubert_-_Post_Office_Rifles_Cemetery_-_1.jpg|*Post Office Rifles Cemetery*
Image:Brown%27s_Road_Military_Cemetery-17.JPG|*Browns Road Military Cemetery*
Arroundissement Kales

[thumb|280px|right|'t Arroundissement Kales in de [Regio (Vrankryk)|regio Hauts-de-France]]
't **Arroundissement Kales** es en arroundissement van 't Fransche departement Nauw van Kales in de regio Hauts-de-France. D'hôofdplekke es Kales (*Calais* in't Frans). 't Arroundissement et en ippervlakte van 572,71 vierkante kilomèiters en der weun'n juuste gin 160.000 mienschn. Mè d'ervormienge van de kantongs in 2014-2015 eit 't arroundissement Kales nen ôop gemêentn in't ôostn bygekreegn van't arroundissement Sint-Omoars en es ezo redelyk vergrôot.

## Kantongs
't Arroundissement Kales bestoat sedert 2015 uut 4 kantongs (die in totoal 52 gemêentn oumvatt'n):
* Kales-1
* Kales-2
* Kales-3
* Mark (*Marck*)

thumb|400px|'t Arroundissement Kales vôorn d'ervormienge van 2015
Vôorn 2015 bestound et arroundissement uut 5 kantongs (die 28 gemêentn oumvattigd'n):
* Kales-centrum
* Kales-ôost
* Kales-nôordwest
* Kales-zuudôost
* Giezene (*Guînes*)
Arroundissement Bonen

[thumb|280px|right|'t Arroundissement Bonen in de [Regio (Vrankryk)|regio Hauts-de-France]]
't **Arroundissement Bonen** es en arroundissement van 't Fransche departement Nauw van Kales in de regio Hauts-de-France. D'hôofdplekke es Bonen (*Boulogne-sur-Mer* in't Frans). 't Arroundissement et en ippervlakte van 633,65 vierkante kilomèiters en der weun'n e goe 160.000 mienschn. By d'ervormienge van 2014-2015 es 't oantal kantongs verminderd, mo 't arroundissement zelve bleef eevn grôo.

## Kantongs
't Arroundissement Bonen bestoat sedert 2015 uut 4 kantongs (die in totoal 74 gemêentn oumvatt'n):
* Bonen-1
* Bonen-2
* Devern (*Desvres*)
* Wabingn (*Outreau*)

thumb|400px|'t Arroundissement Bonen vôorn d'ervormienge van 2015
Vôorn 2015 bestound et arroundissement uut 8 kantongs (die 75 gemêentn oumvattigd'n):
* Bonen-nôordôost
* Bonen-nôordwest
* Bonen-zuud
* Devern (*Desvres*)
* Markieze (*Marquise*)
* Sint-Wulmoars (*Samer*)
* Torbingem (*Le Portel*)
* Wabingn (*Outreau*)
Philippe VI van Vrankryk

**Philippe VI** of **Philippe van Valois**, (Fontainebleau, 1293 -Reims, 22 ogustus 1350) was den êeste Frãnsche keunienk van 't Huus Valois, e zytak van 't Huus Capet. Je was keunienk van Vrankryk van 1328 tout 1350. Binst zyn regeerperiode begost den Hounderdjoarign Oorloge.

Philippe VI was e zeune van Charles van Valois, e joungere broere van keunienk Philippe le Bel, en zyn êeste vrouwe Marguerite van Anjou, een dochter van Charles II van Anjou. 

Zyn vôorganger, Charles IV, was in 1328 zounder mannelikke erfgenoamn gestorvn, woadeure da d'êeste lyne van de keuniengn van Vrankryk, et Huus Capet, uutstierf. Keunienk Edward III van Iengeland eiste de Frãnsche trôone ip, omda zyn moeder een dochter was van keunienk Philippe le Bel.

In 1337 brak den Hounderdjoarign Oorloge uut tusschn et Huus Valois en et Huus Plantagenet. Ip 26 ogustus 1346 wierd de Slag by Crécy uutgevochtn. Jan van Luxemburg, die e trouwe vazal was van Philippe VI, vocht mee an de kant van Vrankryk. De Slag by Crécy wierd gewonn deur d'Iengelsche en Jan van Luxemburg en de groaf van Vloandern, Lodewyk I sneuveldn in die zelfste Slag. 

## Vrouwn en jounges
Philippe VI trouwde in juli 1313 me Jeanne van Bourgondië, een dochter van hertog Robert II van Bourgondië en Agnes, de joungste dochter van  keunienk Louis IX van Vrankryk. Under jounges:
*Jean II (1319-1364), zyn ipvolger
*Marie (1326-1333), ze trouwde me Jan, e zeune van Jan III,  den hertog van Broabant
*Louis (1328)
*Louis (1330)
*Jean (1333)
*Philippe (1336-1375), groaf van Valois en êestn hertog van Orléans 
*Jeanne (1337)
Jeanne van Bourgondië stierf in 1349 en Philippe VI hertrouwde in 1350 me Blanche van Navarra, klêendochter van keunienk Louis X. Met heur haad ie e postuum geboorn dochter: 
*Jeanne (1351-1371).
1306

1303 - 1304 - 1305 - **1306** - 1307 - 1308 - 1309
't Joar **1306** is 't 6e joar in de 14e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|De Schotschn edelman John Comyn wordt vermôord
## Gebeurtenissn
* 10 februoari - De rivoaln vo de Schotsche trône, John Comyn en Robert the Bruce, kommn tegoare in e kerke in Dumfries. John Comyn wordt vermôord.
* 25 - Robert the Bruce wordt toet keunienk van Schotland gekrôond.
* 22 juli - In Vrankryk wordn al de Joodn ipgepakt. Ze wordn uut 't land verbann en under bezittiengn wordn verbeurd verkloard.
## Geboorn
;moarte
* 27 - Philippe, groaf van Évreux en deur zyn uwelyk mè Johanna II van Navarra ôok keunienk van Navarra

## Gestorvn
;februoari
* 10 - John III Comyn, Schotschn edelman
;moarte
* 21 - Robert II, hertog van Bourgondië
;ogustus
* 4 - Wenceslaus III van Boheemn, keunienk van Hongareye, Boheemn en Pooln
Trentino

**Trentino**,  officieel d' **Autonomome Provinsje Trento** (Italioans: *Provincia autonoma di Trento*),  is een autonome provinsje in Nôord-Itoalië. 't Makt dêel uut van de regio Trentino-Zuud-Tirol tegoare met de provinsje Zuud-Tirol. D'n hoofdstad is Trento.

't Makt nog moa dêel uut van Itoalië sedert 1918. Vo dien tyd was 't gebied van Ôostnryk en 't wierd ton *Welsch-Tirol* genoemd.  

D' officiële toale van de provinsje is Italioans moar e minderheid spreikt ook Duuts en Ladinisch *(Retoromoans)*.
thumb|left|Minderheidstoaln in Trentino

## Geografie
In 't nôordn grenst Trentino an de provinsje Zuud-Tirol, in 't ôostn an de provinsjes Belluno en Vicenza, in 't zuudn an de provinsje Verona en in 't westn an de provinsjes Brescia en Sondrio.

De provinsje telt vele bergpassn. De mêeste liggn in de Dolomietn. 

Ofbeeldienge: Riva del Garda.jpg |Zicht ip 't Gardameer vanof Riva del Garda
Ofbeeldienge: Marmolata.JPG| De Marmolada in de Dolomietn
Bolzano

**Bolzano** (Duuts: *Bozen*; Ladinisch: *Bulsan*) is d'n hoofdstad en grotste stad van d' Italioansche autonome provinsje Bolzano. 

Alhoewel dat de totoale bevolkienge van Alto Adige in grôte mêerderheid Duutstoalig is, is de verhoudienge in de stad Bozen, deur de bewuste italianiseriengspollitiek binst zowel 't interbellum of de joarn 1960, juste ommegekêerd. Volgns de volkstellienge in 2001 spreikt 73% Italioans, 26% Duuts en 1% Ladinisch. 8% van de bevolkienge is buutnlander.
thumb|left|Zicht ip Bolzano

## Beziensweirdigheedn
* Dom van Bolzano, Maria-Hemelvoartkathedroale
* Alto Adige Archeologiemuseum, bekend van d' ysmummie van Ötzi
* Verschillige kastêeln: kastêel Mareccio, kastêel Runkelstein, kastêel Sigmundskron

Ofbeeldienge: Duomo di bolzano, 01.JPG|Dom van Bolzano 
Ofbeeldienge: Bolzano, Castle Maretsch - panoramio.jpg|Kastêel Mareccio
Ofbeeldienge: Schloss Runkelstein ext.jpg|Kastêel Roncolo
Robert II van Bourgondië

**Robert II van Bourgondië**, van 't Huus Bourgondië (ca.1248 - Vernon, 21 moarte 1306), was van 1272 tout 1306 hertog van Bourgondië. Je was de derde zeune van hertog Hugo IV en Yolande van Dreux. Je volgde zyn voader ip deurda zyn twi oudere broers vroeg stiervn.

In 1284 krêegt ie 't hertogdom Dauphiné van de Rôoms-Duutsche keunienk Rudolf van Habsburg. Doarip begost de Frãnsche keunienk Philippe IV een oorloge die twi joar deurde. Uutendelik kwamt er een ende an, achter da Philippe IV 20,000 livres tournois betoalde an Robert II vo zyn claim ip 't hertogdom Dauphiné ip te geevn.

Robert II trouwde in 1279 met Agnes, de joungste dochter van de Frãnsche keunienk Louis IX. Under jounges: 
*Jean (1279-1283)
*Marguerite (1285-?),
*Blanche (1288–1348)
*Marguerite (1290–1315), trouwde in 1305 me keunienk Louis X van Vrankryk
*Jeanne (1293–1348), trouwde in 1313 me Philippe van Valois, de loatere keunienk Philippe VI van Vrankryk
*Hugo V (1294–1315), hertog van Bourgondië 
*Odo IV (1295–1350), hertog van Bourgondië
*Louis (1297–1316)
*Marie (1298–1336)
*Robert (1302–1334)
Trento

* Trentino, Provincia autonoma di Trento, autonome provinsje in Nôord-Itoalië
* Trento (stad), stad in de provinsje Trentino
Liber Floridus

thumb|E droake in ''Liber Floridus'' van Lambert van Sint-Omoars
**Liber Floridus** (*Blommeboek*) is e middelêeuwschn encyclopedie geschreevn tusschn 1090 en 1120 deur Lambert, kanunnik van Sint-Omoars. Den tekst bestoat uut uuttreksels van omtrent 192 verschillige werkn. 't Goat over Bybelsche, historische, astronomische, geogroafische, theologische, filosofische, en nateurkundige oenderwerpn. 

Lambert schrêef *Liber Floridus* ôorsproenkelyk in 't Latyn en loater wierd 't in 't Frãns vertoald ols *Le Livre fleurissant en fleurs*. E gedetailleerde beschryvienge is te viendn in 't *Historia comitum Normannorum, comitum Flandriae*. 

't Originêel manuscript, ofgewerkt in 1120 en ipgedreegn an d'n heilign Audomarus (Sint Omer) deur Lambertus, is bewoard gebleevn in Gent in d'universiteitsbibliotheke. Neffest 't originêel zyn der neegn kopies bekend, dateernd van de twoalfste toet de zestienste êeuwe, allemolle gemakt in Vloandern en Henegouwn. Sedert de 10e moarte 2008 stoat 't ip de lyste van roerend culturêel erfgoed van de Vlamsche Gemêenschap. De kopies wordn bewoard in Chantilly, Den Haag, Dowoai, Genua, Leiden, Wolfenbüttel en Parys.

Ofbeeldienge: La bête de l'apocalypse 3 quart du XIIIe siecle Liber Floridus Lambert of st Omaars.jpg |De bêeste van den apocalyps
Ofbeeldienge: Liber Floridus Woman.jpg |De zeevnkoppige droake uut d' Oopnboarienge van Johannes
Ofbeeldienge: Liber floridus1.jpg | Ende van de weireld
Ofbeeldienge: Liber Floridus page scan C, ca. 1460.jpg | Verschillige plantn
1139

1136 - 1137 - 1138 - **1139** - 1140 - 1141 - 1142
't Joar **1139** is 't 39e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|[Diederik van den Elzas en Sibylle van Anjou an de basilieke van 't Heilig Bloed in Brugge]]
## Gebeurtenissn
* Begun van de Grimbergsche Oorloogn, e stryd tusschn de groavn van Leuven en 't geslacht Berthout.
* Oender leydienge van Diederik van den Elzas komt e groep Vloamiengn toe in 't Heilig Land. 
* Diederik van den Elzas trouwt mè Sibylle van Anjou.
* Walram (Paganus) van Limburg wordt ipgevolgd deur zyn zeune Hendrik II ols hertog van Limburg.
* Godfried I met den Board wordt ipgevolgd deur zyn zeune Godfried II ols hertog van Broabant.
## Geboorn
* Agnes II van Meissen, abdis van d' Abdeye van Quedlinburg, lid van de Duutsche dynastie 't Huus Wettin 
## Gestorvn
;januoari
* 25 - Godfried I van Leuven, landgroaf van Broabant, groaf van Leuven en hertog van Neder-Lotharingen
;april
* 11 - Arnold II, groaf van Loon
;juli
* 16 - Walram (Paganus), hertog van Limburg en Neder-Lotharingen
;ogustus
* 19 - Godfried, groaf van Noamn
Annappes

thumb|De Sent-Sébastienkerke
thumb|Villa Gabrielle

**Annappes** es e prochie in Vrankryk in 't Noorderdepartement, o d'ôostkantn van Rysel. Annappes wos e zelfstandige gemêente toet 1970, ton da 't mè Ascq en Flers fusioneerde tout de nieuwe gemêente (*ville nouvelle*) Villeneuve-d'Ascq.

Annappes ligt in't center van Villeneuve-d'Ascq, tusschn 't vroegere Flers en Ascq. 't Center van't dorp Annappes wierd ezo e wyk in de nieuwe gemêente. Ip't groundgebied van de vroegere gemêente wierdn teffrente nieuwe wykn gebouwd, lyk *Brigode* en de *Cité Scientifique*. In't zuudwestn kwam de nieuwe wyk *Hôtel de Ville* round 't nieuwe staduus van Villeneuve-d'Ascq.

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Sébastienkerke
* De Villa Gabrielle uut d'achttiende êeuwe
* 't *Château de Brigode* ofte *Château du Comte de Montalembert*, ôok uut d'achttiende êeuwe, wierd vernield in 1969; Ollene mo de bygebouwn bleevn stoan.
Campanië

**Campanië** (Italioans: *Campania*) es e regio in't zuudn van Itoalië mè en ippervlak van 13.670,95 vierkante kilomèiters en mêer of 5,5 miljoen inweuners. D'n ôofdstad es Noapels.

Campanië grenst in't nôord'n an de regio's Lazio en Molise en in't ôostn an Apulië en Basilicata. O de zuud- en westkantn ligt de Tyrreensche Zêe (die dêel uutmakt van de Middellandsche Zêe).

## Administratieve indêelienge
De regio Campanië es ingedêeld in 4 provinsjes en 1 metropolitoane stad:
thumb|250px|left|<center>Provinsjes van Campanië
Hellem

**Hellem** ofte **Ellem** (Frans: *Hellemmes*) es e plekke in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Hellem es sedert de fuuzje in 1977 en dêelgemêente (*commune associée* in't Frans) van de stad Rysel en ligt hil o d'ôostkantn van't stadscenter van Rysel, ip de boane richtienge Villeneuve-d'Ascq. Hellem grenst an de gemêentn Mons-en-Barœul, Villeneuve-d'Ascq, Lezennes, Ronchin en an de reste van Rysel (mêer bepoald an de wyk Fives).

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Deniskerke
* D'Ouze-Lieve-Vrouwe-van-Lourdeskerke

thumb|left|'t Staduus van Hellem
Fives

thumb|right|350px|Fives (reks in't lichtrôo) binn'n 't stad Rysel
thumb|right|100px|'t Woapn van Fives

**Fives** es e plekke in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Fives wos tout 1858 e zelfstandige gemêente tot da't by 't stad Rysel wierd gesmeetn, tesedert es't ne wyk van Rysel. 't Ligt o d'ôostkantn van't stadscenter van Rysel, ip de boane richtienge Hellem en Villeneuve-d'Ascq. Der weun'n apeupri 19.000 mienschn.

Fives wos in tydde een klêen boeredorptje da van Rysel geschee'n wos deur de stadsmeurn van Vauban. Nu ligt Fives nog olsan redelyk ofgesnee'n van't center deur de masse yzerboan'n die der liggn en deur de N356-ottostroade. Fives grenst an de gemêente Mons-en-Barœul, an de Ryselse dêelgemêente Hellem, an de gemêentes Lezennes en Ronchin en an de Ryselse wykn Rysel-meul'ns, Rysel-center en Saint-Maurice Pellevoisin.

## Beziensweirdigeedn
* D'Ouze-Lieve-Vrouwekerke in't center van Fives es van 1854
* De Sent-Louiskerke ip de wyk *Mont-de-Terre* es van 1959


Image:Lille_ND_de_Fives_cote_bis.jpg|D'Ouze-Lieve-Vrouwekerke
Image:Église_St-Louis_2.jpg|De Sent-Louiskerke
Umbrië

**Umbrië** (Italioans: *Umbria*) es e regio recht in't midd'n van Itoalië mè en ippervlak van 8464,33 vierkante kilomèiters en e grôote 880.000 inweuners. D'n ôofdstad es Perugia.

Umbrië es êen van de weynige regio's van Itoalië die nie an de zêe liggn. E grôot stik van Umbrië ligt in d'Oapenynn'n. De regio grenst an de Marche in't ôostn, an Lazio in't zuud'n en zuudwesten en an Toscoane in't nôordwestn.

## Administratieve indêelienge
De regio Umbrië es ingedêeld in twêe provinsjes:
thumb|200px|left|<center>Provinsjes van Umbrië
Ligurië

**Ligurië** (Italioans: *Liguria*) es e regio in't nôordwestn van Itoalië mè en ippervlak van 5416,21 vierkante kilomèiters en e goe anderolfmiljoen inweuners. D'n ôofdstad es Genua.

Ligurië es in ippervlak den ip twêe noa klêenstn regio van Itoalië (ollene Valle d'Aosta en Molise zyn klêender). 't Grenst in't westn an Vrankryk (mêer bepoald an't departement Alpes-Maritimes), in't nôord'n an Piëmonte en in't ôostn an Emilia-Romagna en Toscoane.

Ligurië ligt an den Ligurischn Zêe (die dêel uutmakt van de Middellandsche Zêe), woavan 't grotste stik an den Golf van Genua ligt. Den Ligurischn kust ofte de Ligurische Rivièra wierd an d'n ôostkant van Genua "*Riviera di Levante*" genoemd, en o de westkant van Genua de "*Riviera di Ponente*". 't Gedêelte vanof de gemêente Andora tout an de schreeve mè Vrankryk es vrêe toeristisch en gekend lyk de Bloem'nrivièra.

## Administratieve indêelienge
De regio Ligurië es ingedêeld in 3 provinsjes en 1 metropolitoane stad:
thumb|300px|left|<center>Provinsjes van Ligurië
Flers

thumb|De Sint-Pieterskerke
[thumb|'t [Kastêel van Flers]]

**Flers** (Frans: *Flers-lez-Lille*, Nederlands: *Laar*) es e prochie in Vrankryk in 't Noorderdepartement, o d'ôostkantn van Rysel. Flers wos e zelfstandige gemêente toet 1970, ton da 't mè Ascq en Annappes fusioneerde tout de nieuwe gemêente (*ville nouvelle*) Villeneuve-d'Ascq. De vroegere gemêente bestound uut 't center *Flers Bourg* en't gehucht *Flers Breucq*. 

Flers komt nu vo't grotste stik overêen mè d'uudige wyken van Villeneuve-d'Ascq: *Flers Bourg*, *Flers Château* en *Flers Breucq*.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Pieterskerke dateert van de vuuftiende êeuwe, mo de fundoasjes zyn ol van vôorn d'elfde êeuwe
* 't Kastêel van Flers uut de zeevntiende êeuwe
1563

1560 - 1561 - 1562 - **1563** - 1564 - 1565 - 1566
't Joar **1563** is 't 63e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb| Kardinoal Granvelle
## Gebeurtenissn
* 11 moarte - Willem van Oranje, Lamoral van Egmont en Philippe van Montmorency, groaf van Hoorn eisn 't vertrek van kardinoal Granvelle, adviseur van Filips II van Spanje, die d' inquisiesje (vervolgienge van de protestantn) invoert in d' Habsburgsche Nederlandn.
## Geboorn
;januoari
* 30 - Franciscus Gomarus, theoloog en leider van de contra-remonstrantn, geboorn in Brugge
;oktober
* 14 - Jodocus Hondius, Vlamsche cartogroaf
;november
* 5 - Anna van Nassau, oudste dochter van Willem van Oranje en Anna van Saksn 
## Gestorvn
;februoari
* 24 - François, hertog van Guise, Fransche militair en pollitieker (vermôord)
Molise

**Molise** es e regio in't midd'n van Itoalië mè en ippervlak van 4460,65 vierkante kilomèiters en e goe 300.000 inweuners. In tydde wos Molise ingedêeld by de regio Abruzzo, tout da't en aparte regio wierd in 1963. D'n ôofdstad es Campobasso.

Molise grenst in't nôord'n an de regio Abruzzo, in't westn an Lazio, in't zuud'n an Campanië en in't ôostn an Apulië. O den nôordôostkant ligt de regio ôok vor en stik an d'Adrioatische Zêe. Molise es redelyk euvelachtig en bergachtig; 't es ton ôok, ozowel in ippervlakte os in inweuners, d'ip êen noa klêenste regio van Itoalië, in de bidde gevalln achter Valle d'Aosta.

## Administratieve indêelienge
De regio Molise es ingedêeld in 2 provinsjes:
thumb|270px|left|<center>Provinsjes van Molise
Basilicata

**Basilicata** (somstekêe ôok gekend ounder d'oudere noame **Lucanië**) es e regio in't zuudn van Itoalië mè en ippervlak van 10.073,32 vierkante kilomèiters en e grôot olf miljoen inweuners. 't Es d'up êen noa dunstbevolkte regio van Itoalië achter Valle d'Aosta. D'n ôofdstad es Potenza.

Basilicata grenst in't nôord'n en nôordôostn an de regio Apulië, in't zuud'n an Calabrië en in't westn an Campanië. Oloewel da't mêeste van de regio in't binn'nland ligt en reedelyk euvelachtig es, eit Basilicata ôok wa kustlynne: in't zuudôostn ligt den Golf van Tarente (die dêel uutmakt van d'Ionische Zêe) en in't zuudwestn de Tyrreensche Zêe. 't Ôogste punt van de regio es de Monte Pollino (2197 mèiters) die in de zuudelyke Oapenynn'n ligt.

## Administratieve indêelienge
De regio Basilicata es ingedêeld in 2 provinsjes:
thumb|180px|left|<center>Provinsjes van Basilicata
Calabrië

**Calabrië** (Italioans: *Calabria*) es e regio in't zuudn van Itoalië mè en ippervlak van 15.221,90 vierkante kilomèiters en e klêene twêe miljoen inweuners. D'n ôofdstad es Catanzaro.

Ip de koarte bezien es Calabrië den zogezeydn têen van de botte van Itoalië. 't Grenst in't nôord'n an de regio Basilicata, in't ôostn an Golf van Tarente en d'Ionische Zêe en in't westn an de Tyrreensche Zêe. In't zuudwestn ligt de Stroate van Messina die Calabrië (en de reste van 't Italioansche vasteland) scheydt van't eyland Sicilië.

## Administratieve indêelienge
De regio Calabrië es ingedêeld in 4 provinsjes en 1 metropolitoane stad:
thumb|180px|left|<center>Provinsjes van Calabrië
Frans Pourbus den Oudern

thumb|Portreit van e vint, meugelyks e zelfportreit
**Frans Pourbus den Oudern** of **Frans Pourbus I** (Brugge, 1545 - Antwerpn, 19 september 1581) was e Vlamsche kunstschilder die surtout bekend is vo zyn portreitn en religieuze composiesjes. Je schilderde ook e poar genretaferêeln. Je was de zeune van de prominente Brugsche schilder Pieter Pourbus en de voader van Frans Pourbus de Joengern die een internationale portreitist kwam van den Europeeschn oadel. Zyn moeder was Anna Blondeel, dochter van de kunstnoare Lanceloot Blondeel. 

Frans Pourbus krêeg zyn êeste ipleidienge van zyn voader. Je werkte in 1564 in de beroemde schildersatelier van Frans Floris in Antwerpn.

Je trouwde mè Suzanne Floris, nichte van zyn mêester Frans Floris en dochter van beeldhouwer en architect Cornelis Floris de Vriendt. Ze krêegn vier joengers woaroender Frans Pourbus de Joengern. In 1569 was Frans Pourbus geregistreerd ols mêester van de Sint-Lucasgilde in Brugge en ook in de Sint-Lucasgilde in Antwerpn.

In 1578 stierf zyn vrouwe en j' hertrouwde met  Anna Mahieu, dochter van de schilder Jan Mahieu. Ze krêegn e zeune die Mozes noemde, e noame die der zou kunn ip wyzn dan ze Calvinistn woarn.  
## Werk
;Religieuze werkn
Frans Pourbus krêeg vele ipdrachtn vo religieuze composiesjes. Je schilderde 14 panêeln die de geschiedenisse van Sint-Andreas (1572)  uutbeeldn en e drieluuk van Viglius Aytta (1571) vo de Sint-Boafskathedroale van Gent. In 1574 krêegt 'n e belangrykn ipdracht van de Sint-Moartensabdie in Dôornik vo 't koor van de kerke ipnieuw te decoreern achter de schoa veroorzakt deur de Beeldnstorm van 1566.

Ofbeeldienge: Frans Pourbus d. Ä. 004.jpg |David en Abigail
Ofbeeldienge: Frans Pourbus (I) and Workshop - Christ among the doctors.jpg|Christus oender de dokteurs

;Portreitn

Ofbeeldienge: MSK Frans I Pourbus Portret van een jonge vrouw 17-03-2009 11-50-46.JPG|Joenge vrouwe 
Ofbeeldienge: Frans Pourbus I - Portrait of an unknown man.jpg|Oenbekende vint
Ofbeeldienge: Viglius van Aytta.JPG|Viglius van Aytta

;Genretaferêeln

Ofbeeldienge: Frans Pourbus (I) - The prodigal son living a life of debauchery.jpg|De verloorn zeune 
Ofbeeldienge: Frans Pourbus (I) Gesellschaft im Freien.jpg|Gêestig gezelschap
Trento (stad)

**Trento** (Duuts: *Trient*, Nederlands: *Trente*) is d'n hoofdstad van d' Italioansche autonome regio Trentino-Zuud-Tirol en de provinsje Trentino, in 't nôordn van Itoalië.
thumb|left|500px|Zicht ip Trento

## Geschiedenisse
Trento was ôorsproenkelyk e Keltische stad, die loater veroverd wierd deur de Romeinn (Tridentum). Trento was êeuwnlank de zetel van 't zelfstandig prinsbisdom Trento. Doarachter kwam 't een Ôostnryksche stad. Achter den Êeste Weireldoorloge is 't ofgestoan an Itoalië. 

Trento wierd beroemd deur 't Concilie van Trente die g'houdn wierd tusschn 1545 en 1563. 't Doel van die kerkvergoarienge was vo te kommn toet een hervormienge van de katholieke Kerke, de  Contrareformoasje, en de verzoenienge tusschn katholiekn en protestantn.
thumb|left|Concilie van Trente

## Beziensweirdigheedn
* Dom van Trento (Sint-Vigiliuskathedroale), romoans-gotische kathedroale uut de twoalfste-dertienste êeuwe 
* Piazza Duomo an de kathedroale, mè renaissancegebouwn versierd mè fresco's en de fonteine van Neptunus (*Fontana di Nettuno*) gebouwd in 1767-1768
* Palazzo Pretorio neffest de kathedroale (12e êeuwe), met e klokketorre (*Torre Civica*) van de dertienste êeuwe. Der is nu e verzoamelienge te zien van barokke schilderien mè religieuze thema's. 't Was d' hoofdresidensje van de bisschoppn toet middn 13e êeuwe.
* Kastêel van Buonconsiglio (*Castello del Buonconsiglio*), woaroender e museum en de *Torre Aquila*, met e cyclus van gotische fresco's met ofbeeldiengn van de moandn (*Ciclo dei mesi*) 
* Kerke Santa Maria Maggiore (1520)

Ofbeeldienge: Museo Diocesano Tridentino.jpg|Zicht ip de Piazza Duomo, mè Palazzo Pretorio, de Sint-Vigiliuskathedroale en de Neptunusfonteine
Ofbeeldienge: 20110727 Trento Buonconsiglio Castle 6609.jpg| Kastêel van Buonconsiglio
Ofbeeldienge: Trento walls in Piazza Duomo 20060117.jpg|Gebouwn versierd mè fresco's ip de Piazza Duomo
Sava

* Sava (Itoalië), en Italioanschn stad en gemêente in de regio Apulië.
* Sava (Madagaskar), en regio in Madagaskar.
* Sava (riviere), e zy-riviere van den Donau in Zuudôost-Europa.
* Sava van Servië, en ôost-orthodoxn illign
1556

1553 - 1554 - 1555 - **1556** - 1557 - 1558 - 1559
't Joar **1556** is 't 56e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|[Keizer Karel V]]
## Gebeurtenissn
* 16 januoari - Keizer Karel V doet ofstand van zyn bezittiengn in 't vôordêel van zyn zeune Filips II.
* 5 februoari - Bestand van Vaucelles. In d' abdie van Vaucelles is keizer Karel anwezig by d' oendertêkenienge van e woapnstilstand tusschn zyn zeune Filips II en de Fransche keunienk Henri II.
* 15 ogustus - De jezuïetn krygn de toeloatienge vor under in de Nederlandn te vestign.
* 28 ogustus - Keizer Karel lat an de Ryksdag van 't Heilig Rooms Ryk weetn dat 'n ofziet van zyn keizerlyke macht ten vôordêle van zyn broere Ferdinand.
* 14 september - Keizer Karel vertrekt uut de Nederlandn en kêert were noa Spanje tegoare mè zyn zusters Maria en Eleonora, en zyn noaste vertrouweliengn. Je verbluuft vo de reste van zyn leevn in 't klôoster van Yuste in Castilië.
## Geboorn
;februoari
* 7 - Maria van Nassau, dochter van Willem van Oranje 
## Gestorvn
* Jacobus Clemens non Papa,  renaissancecomponist uut de Franco-Vlamsche Schole.
* Gilbert van Schoonbeke, Antwerpschn ingenieur en architect.
Joanna II van Navarra

**Joanna II van Navarra** (28 januoari 1312 – 6 oktober 1349) was 
keuniginne van Navarra van 1328 tout an heur dôod. 

Ze was de dochter van Louis X, keunienk van Vrankryk en Navarra, en zyn êeste vrouwe Marguerite van Bourgondië. Ze was zyn êenigste kiend dat overleefde. Me zyn twidde vrouwe, Clementia van Hongareye, ha Louis X e postuum geboorn zeuntje, Jean I,  die mo vuuf doagn blêef leevn.

Joanna was in feite erfipvolgster. Mo de broere van heur voader, Philippe V, liet ip ground van de Salische Wet d'ipvolgienge van vrouwn anvechtn en kost azo zyn broere ipvolgn. Mo Philippe V en zyn joungere broere Charles IV  haan ook gin mannelikke erfgenoamn. 

Achter 'n dôod van Charles IV, in 1328, wierd Joanna erkend als keuniginne van Navarra. In Vrankryk kwam Philippe van Valois keunienk.

Joanna trouwde ip 18 juni 1318 me Philippe van Évreux, die mee met heur gekrôond wierd als Philippe III van Navarra. 

Je was e zeune van Louis van Évreux, de derde zeune van Philippe III van Vrankryk en zyn twidde vrouwe Marie van Broabant, en dus een halfbroere van Philippe IV le Bel. 

## Under jounges
* Joanna (1325-1387)
* Marie (1330-1347)
* Charles II de Slichtn (1332-1387), groaf van Évreux en keunienk van Navarra. 
* Blanche (1333-1398), in 1349 getrouwd me Philippe van Valois, keunienk van Vrankryk
* Agnès (1334-1396)
* Philippe (1336-1363)
* Joanna (1339-1403)
* Louis (1341-1376)
Grottaferrata

**Grottaferrata** es en Italioansche gemêente binn'n de metropolitoane stad Rome Ôofdstee in de regio Lazio. 't Ligt o de zuudôostkantn van Rome zelve, ip apeupri 21 kilomèiters van't center van Rome, temidd'n d'Alboanse Euvels.

## Liggienge
Grottaferrata grenst an de gemêentn Castel Gandolfo, Ciampino, Frascati, Marino, Monte Porzio Catone, Monte Compatri, Rocca di Papa en an 't stad Rome zelve. 

De gemêente bestoat uut vier wykn en gehuchtn (*frazioni*): Molara, Squarciarelli, Valleviolata en Valle Marciana.

## Beziensweirdigeedn
* 't Klôoster van Santa Maria di Grottaferrata es en abdeye van de Basilioan'n, en orde van de Grieks-katholykke kerke. 't Es ipgericht in 1004 deur d'n Illign Nilus de Joungere, mo 't uudige uutzichte van't klôoster en gebouwd in renaissance-styl. Paus Benedictus IX stierf ier en ligt ier begroavn.
* D'Illig-Èrte-kerke (*Chiesa del Sacro Cuore*)
* De Sint-Jozefskerke (*Chiesa di San Giuseppe*)
* Wa mêer noa't nôordn toe, by Frascati, liggn de ruïn'n van't antieke Tusculum, wa in de Klassiekn Oudeyd gekend wos lyk 't zomerbuutnverbluuf van rykke Romein'n.
* In Grottaferrata liggn der ôok teffrente villa'ts van sjieke familjes uut de streke van Rome:
** Palazzo Santovetti
** Villa Cavalletti
** Villa Rossellini-Dusmet
** Villa Gavotti-Gioacchini
** Villa Bracciano-Montalto-Grazioli
** Villa Arrigoni-Muti
** Villa Rasponi
** Villa Senni


Image:Grottaferrata-abbazia01.jpg|'t Klôoster van Santa Maria di Grottaferrata
Image:Parrocchiale_S.Cuore_di_Gesù_-_Grottaferrata.jpg|*Chiesa del Sacro Cuore*
Image:Municipio_Grottaferrata.jpg|'t Staduus van Grottaferrata
Salzburg

**Salzburg** is e stad in Ôostnryk en hoofdstad van de gelyknoamige dêelstoat.

't Historisch center (*Altstadt*) stoat bekend vo zyn barokarchitecteure en is êen van de best bewoard gebleevn stadscentra te nôordn van d' Alpn. 't Stoat sedert 1996 ip de lyste van UNESCO-weirelderfgoed.  
thumb|left|400px|Zicht ip Salzburg

Salzburg was de geboorteplekke van de componist Wolfgang Amadeus Mozart. In 't middn van de 20e êeuwe was de stad 't decor vo de musical en de film *The Sound of Music*.
## Beziensweirdigheedn
* Dom van Salzburg
* Franciscoansche kerke (*Franziskanerkirche*)
* Drievuldigheydskerke (*Dreifaltigkeitskirche*)
* Collegioale kerke (*Kollegienkirche*)
* Abdeye van Nonnberg
* Sint-Pietersabdeye en kerke
* Burcht Hohensalzburg (*Festung Hohensalzburg*)
* Paleys Mirabell (*Schloss Mirabell*) mè zyn hoovn
* Huus woar da Mozart geboorn is, nu museum

Ofbeeldienge: Salzburg Dom Fassade 01.jpg| Dom van Salzburg 
Ofbeeldienge: Stift Sankt Peter (5).jpg| Sint-Pietersabdeye 
Ofbeeldienge:1806 - Salzburg - Schloss Mirabell.JPG| Paleys Mirabell
Rocca di Papa

**Rocca di Papa** es en Italioansche gemêente binn'n de metropolitoane stad Rome Ôofdstee in de regio Lazio. 't Ligt o de zuudôostkantn van Rome zelve, ip apeupri 27 kilomèiters van't center van Rome, temidd'n d'Alboanse Euvels. O de zuudkantn van Rocca di Papa ligt et Meer van Albano.
thumb|left|D'n top van Rocca di Papa

## Liggienge
Rocca di Papa ligt ip 680 mèiters boovn zêeniveau. 't Oud center ligt teegn de gelyknoamige burchtruïne, die ip 'n neevntop van de Monte Cavo ligt. Vele van de stratjes zyn zodoanig steyl da je der nie kunt ry'n me d'n otto en da je mè trappn van 't êene na 't and're moe goan. Vanuut Rocca di Papa ei je ôok e ver uutzichte, en oumgekêerd ku je by schôon were ip en ôoge plekke in Rome Rocca di Papa zien liggn.

Rocca di Papa grenst an de gemêentn Albano Laziale, Ariccia, Artena, Castel Gandolfo, Grottaferrata, Lariano, Marino, Monte Compatri, Nemi, Rocca Priora en Velletri. De gemêente èit twêe wykn en gehuchtn (*frazioni*): Pratoni del Vivaro en Campi d'Annibale.

## Beziensweirdigeedn
* 't Pauselyke fort, ol gekend sedert de middelêeuwn, mor gerestoreerd tout de stoat da't nu nog olsan es ounder paus Paulus III.
* 't Illigdom van de *Madonna del Tufo*
* De Kerke van't Illig Kruus (*Chiesa del Crocefisso*), e klêen kerksje in de rotse, woavan 'n ôorsproung ol weregoat tout aan de twoalfde êeuwe.
* De Maria-Assumpsjekerke (*Chiesa di Santa Maria Assunta*), gebouwd in d'achttiende êeuwe en vergrôot erbouwd achter d'oardbeevienge van 1806.
* D'Illig-Èrtekerke (*Chiesa del Sacro Cuore*), ingeweyd in 1998. Ovoorn de kerke stoat er en standbêeld van paus Johannes Paulus II.
* De *Fontana della Barcaccia*
* 't Beiernkwartier (*Quartiere dei Bavaresi*), gebouwd deur Beiersche soldoatn, achter da z'ier wierdn gestationeerd deur keyzer Lodewyk den Beier in 1328.
* 't Klôoster van Santa Maria ad Nives di Palazzolo en de by-ôor'nde kerke
* De Via Sacra ip de Monte Cavo

Image:Chiesa_del_Crocifisso_(Rocca_di_Papa).jpg|De Kerke van't Illig Kruus
Image:La_Parrocchiale_dell%27Assunta_sotto_la_neve.JPG|De Maria-Assumpsjekerke
Image:Giovanni_Paolo_II_statua.JPG|Standbêeld van Johannes Paulus II
Image:Convento_di_Palazzolo_-_panorama_2.jpg|'t Klôoster van Santa Maria ad Nives di Palazzolo
Castel Gandolfo

**Castel Gandolfo** es en Italioansche gemêente binn'n de metropolitoane stad Rome Ôofdstee in de regio Lazio. 't Ligt o de zuudôostkantn van Rome zelve, ip apeupri 25 kilomèiters van't center van Rome, in d'Alboanse Euvels. O d'ôostkantn van  Castel Gandolfo ligt et Meer van Albano. Castel Gandolfo es weireldwyd surtout gekend lyk de plekke van't zomerlogement van de paus, da eigntlyk en ounderdêel es van Vaticoanstad.
thumb|left|Zicht ip Castel Gandolfo van an d'n oovrkant van't Meer van Albano

## Liggienge
Castel Gandolfo grenst an de gemêentn Albano Laziale, Grottaferrata, Marino, Rocca di Papa en an't stad Rome zelve. De gemêente èit drie wykn en gehuchtn (*frazioni*): Mole di Castel Gandolfo, Laghetto en Pavona. In tydde van de Romein'n lag Castel Gandolfo dichte by de Via Appia (de heirboane die liep van Rome noa 't zuudn tout in Brindisi).

## Beziensweirdigeedn
* 't Apostolisch Paleys, ofte 't zomerlogement van de paus, es gebouwd vanoaf 't joar 1624 in ipdracht van paus Urbanus VIII noar en ountwerp van Carlo Maderno. 't Paleys en de by-ôornde Villa Barberini (die der an wierd bygevoegd deur Pius XI) ein zogenoemde extraterritoriale rechtn sedert 't Verdrag van Lateroan'n van 1929 tusschn 't Vaticoan en d'Italioansche stoat en es dus officiël Vaticoans groundgebied. Tusschn 1870 en 1929 bleef 't gebouw oungebruukt mè da de pausn ton zwoar boel ad'n mè d'Italioansche stoat oovr 't statuut van de pauselyke eigndomm'n. 'n Uudign paus Franciscus èi nog mo letter gebruuk gemakt van't paleys, kontreir an z'n veurgangers. Sedert moarte 2014 eit Franciscus d'n hof van Castel Gandolfo van de moandoage tout de zoaterdoag anderolf ure oopngesteld vo publieke roundleydiengn.
* Villa Cybo, gebouwd in ipdracht van kardinoal Camillo Cybo, wierd by de pauselyke eigndomm'n gesmeetn in tydde van paus Clemens XIV die da't kocht in 1774 van Francesco III d'Este, den ertog van Modena.
* Villa Barberini, gebouwd vo Maffeo Barberini de koozn van Urbanus VIII, wierd ôok en ounderdêel van de pauselyke eigndomm'n in 1929 mè 't Verdrag van Lateroan'n. In d'n hof dervan stoan restn van d'antieke villa gebouwd deur de Romeynsche keyzer Domitianus.
* De San Tommaso da Villanova-kerke, genoamd nor 'n illign Thomas van Villanova, es gebouwd deur Bernini tusschn 1658 en 1661 in ipdracht van paus Alexander VII. 't Eit en mêer vierkantig groundplan in de vorm van en Grieks Kruus en der angt e bekend schildereye van Pietro da Cortona die de kruusigienge van Christus toogt.

Image:Palais_pontifical_de_Castel_Gandolfo.JPG|'t Apostolisch Paleys
Image:Villa Barberini streetside view I 20141006.jpg|Villa Barberini
Image:Castel_Gandolfo_2014_by-RaBoe_018.jpg|De San Tommaso da Villanova-kerke
Frans Pourbus de Joengern

thumb|Portreit van e vint (1569 - 1622)
**Frans Pourbus de Joengern** of **Frans Pourbus II** (Antwerpn, 1569 - Parys, 19 februoari 1622) was e Vlamsche kunstschilder, zeune van Frans Pourbus den Oudern en klêenzeune van Pieter Pourbus.

Pourbus werkte vo vele machtige en invloedryke menschn van zyn tyd, lyk de landvoogdn van de Nederlandn die in Brussel weundn, den hertog van Mantua en  Maria de' Medici, keuniginne van Vrankryk. Werkn van hem zyn te viendn in 't Groeningemuseum in Brugge, 't Louvre in Parys, 't Ryksmuseum Amsterdam, 't Prado Museum in Madrid, de Britsche Keunienklyke Collecsje, 't Nationoal Museum van Warschau, 't Metropolitan Museum of Art in New York en nog vele andere musea. 

Frans Pourbus begost noame te moakn an 't hof van Brussel, woar dat 'n de portreitn schilderde van eirtshertog Albrecht en zyn vrouwe Isabella. In september 1599 wierd 'n ipgemerkt deur den hertog van Mantua, Vincenzo Gonzaga, die deur Brussel reisde en die hem inviteerde by  hem an 't hof van Mantua. Van 1599 toet 1609 weunde Pourbus in Mantua. 

Je wierd gevroagd vo noa Parys te kommn deur de zuster van d' hertoginne van Mantua, de keuniginne van Vrankryk, Maria de' Medici. Je kwam den êeste kè vor e kort verbluuf vo den doop van Louis XIII in 1606 en je vestigde hem definitief in Parys vanof  september 1609. 
## Werk

Ofbeeldienge: 0 L'archiduc Albert de Habsbourg - Frans Pourbus le Jeune (1).JPG|Albrecht van Oostnryk (ca. 1599)
Ofbeeldienge: Isabella van Spanje, landvoogdes der Nederlanden.jpg|Isabella van Spanje, landvoogdesse van de Nederlandn (ca. 1599)
Ofbeeldienge:  Pourbus, Frans II - Marguerite of Savoy - Hermitage.jpg | Margaretha van Savoye (1608)
Ofbeeldienge:  0 Marie de Médicis - Frans Pourbus le Jeune - Louvre (INV1710) - (2).JPG| Maria de' Medici (1610)
Ofbeeldienge: 0 Louis XIII en costume de deuil - Frans Pourbus le Jeune (2).JPG | Louis XIII van Vrankryk an zyn 10 joar (1611)
Philippe III van Navarra

**Philippe van Évreux**, bygenoamd de Noobeln, (27 moarte 1306 – 16 september 1343) was den oudste zeune van Louis van Évreux en Marguerite van Artois, en e klêenzeune van keunienk Philippe III van Vrankryk. 

J'erfde 't groafschap Évreux van zyn voader in 1319 en deur zyn huwelyk me Joanna II van Navarra kwamt ie van 1328 tout 1343 keunienk van Navarra als **Philippe III van Navarra**. De vuufde moarte 1329 wierd ie tegoare me zyn vrouwe gekrôond in de kathedroale van Pamplona.  

## Under jounges
* Joanna (1325-1387)
* Marie (1330-1347)
* Charles II de Slichtn (1332-1387), groaf van Évreux en keunienk van Navarra. 
* Blanche (1333-1398), in 1349 getrouwd me Philippe van Valois, keunienk van Vrankryk
* Agnès (1334-1396)
* Philippe (1336-1363)
* Joanna (1339-1403)
* Louis (1341-1376)
Charles II van Navarra

**Charles II van Navarra**, bygenoamd de Slichtn, (Frãns: Charles le Mauvais) (Évreux, 10 oktober 1332 - Pamplona, 1 januoari 1387) was keunienk van Navarra van 1349 tout 1387 en groaf van Évreux van 1343 tout 1387. Zyn verschrikkelykn dôod, woaby dat ie leevnd verbrandde, wierd anzien als e straffe van God.

Charles was den oudste zeune van Philippe van Évreux en Joanna II van Navarra. 

Neffest et keunienkryk Navarra an de Pyreneen erfdegt ie ook veel bezittiengn van zyn ouders in 't nôordn van Vrankryk. Van zyn voader surtout in Normandië: Évreux, Mortain, stikkn van Vexin en Cotentin. Van zyn moeder: Champagne en Brie.

Je speeldeg e grôote rolle binst den Hounderdjoarign Oorloge van Iengeland teegn Vrankryk (1337-1453), die begost was achter da Charles IV van Vrankryk gestorvn was zounder mannelikkn ipvolger. 

Den Iengelsche keunienk Edward III claimde de Frãnsche krôone omda zyn moeder Isabelle een dochter was van de Philippe IV le Bel. Mo Charles II kost ook ansproake moakn, want zowel an de kant van zyn moeder of an de kant van zyn voader haad ie Frãns keunienklyk bloed. Zyn moeder was de dochter van Louis X van Vrankryk en zyn voader was e klêenzeune van Philippe III van Vrankryk. Uutendelyk kostn z'et nie hoaln van et Huus Valois. Charles II spande tegoare met Edward III van Iengeland en je wierd een ende vaste gezet deur keunienk Jean II van Vrankryk. 

In 1361 kêerdegt ie were noa Navarra.

## Vrouwe en jounges
Charles II trouwde in februoari 1352 me Jeanne van Valois, dochter van keunienk Jean II en Bonne van Luxemburg. Under jounges: 
#Marie (1360-ca. 1400), getrouwd met Alfonso van Aragón
#Charles III van Navarra (1361-1425), zyn ipvolger
#Bonne (1364-ca. 1389)
#Peter (1366-1412)
#Philippe Filips (1368), jounk gestorvn
#Joanna van Navarra (1370-1437), getrouwd met Jean IV van Bretagne en loater met Hendrik IV van Iengeland
#Blanche (1372-1385)
1349

1346 - 1347 - 1348 - **1349** - 1350 - 1351 - 1352
't Joar **1349** is 't 49e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
thumb|Flagellantnprocesje in Dôornik
thumb|Joodnprogrom in Stroatsburg
## Gebeurtenissn
* De pestepidemie brèkt uut over hêel Europa mè boeteprocesjes deur flagellantn en vervolgienge van de Joodn (progrom) toet gevolg. Deur de zwarte dôod stervn 25 miljoen menschn tusschn 1347 en 1353.
* 5 januoari - Gravinne Margaretha van Henegouwn lat Holland en Zêeland over an heur zeune Willem V. De steedn en e dêel van den oadel kommn doateegn in ipstand. Azo begunn de Hoekse en Kabbeljowse ruuzjes.
* 9 januoari - Hêel de Joodsche bevolkienge van Basel wordt ofgeslacht en verbrand. De joodn wordn dervan beschuldigd responsabel te zyn vo de pest.
* 13 januoari - *Goeden Disendach*: In Gent vichtn de gildn van de wevers en de volders vo de macht. De groaf van Vloandern Lodewyk van Male versloat de wevers.
* 14 februoari - Valentinstagmassaker: In Stroatsburg wordn 2000 toet 3000 joodn verbrand. De reste wordt verdreevn uut de stad. Ook in verschillige andere steedn, oender andere in de Lêge Landn, zyn der pogroms. 
## Geboorn
;september
* 9 - Albrecht III, hertog van Ôostnryk
## Gestorvn
;april
* 3 - Odo IV, groaf van Bourgondië en Artois
;ogustus
* 14 - Walram van Gulik, eirtsbisschop van Keuln sedert 1332
;oktober
* 6 - Joanna II, keuniginne van Navarra
;november
* 29 - Hendrik V van Broabant, hertog van Limburg en hêre van Mecheln sedert 1347, zeune van Jan III van Broabant
1276

1273 - 1274 - 1275 - **1276** - 1277 - 1278 - 1279
't Joar **1276** is 't 76e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.

## Geboorn
;meie
* 3 - Louis, groaf van Évreux