open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zangveugels

**Zangveugels** (Passeriformes) zyn e grôte orde van veugels (Aves). Ze vormn 60% van al de sôortn en ze zyn verzekers de joengste orde by de veugels.

Zangveugels verschilln ip muzikoal gebied van andere veugels deur under sterk oentwikkelde syrinx, e vocoal orgoan in under luchtpuupe. Z'hen zeevn spiern vo muziek te produceern.
## Lyste van families
D'orde van zangveugels bestoat uut de volgnde families:
Pelikoanachtign

**Pelikoanachtign** of **roeipôtign** (Pelecaniformes) zyn een orde van veugels mè 5 families en 111 sôortn. 't Zyn woaterveugels en de mêeste hen zwemvliezn an under pôotn. 

## Taxonomie
* Ardeidae (Reigers)
* Balaenicipitidae (Schoenbekôoievoars)
* Pelicanidae (Pelikoann)
* Scopidae (Hoamerkop)
* Threskiornithidae (Ibissn en lepeloars)
Accipitriformes

D' **Accipitriformes** zyn een orde van stekveugels. D' orde telt 4 families met in totoal 260 sôortn.

## Taxonomie
* Accipitridae (Hoavikachtign)
* Cathartidae (Giern van de Nieuwe Weireld)
* Pandionidae (Visoarends)
* Sagittariidae (Secretoarisveugels)
Bouwkundig erfgoed in Knokke-'t Zoute

**Lyste van bouwkundig erfgoed in Knokke-[['t Zoute]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Knokke-'t Zoute

## Bronn
Suliformes

**Suliformes** is een orde van veugels. D' orde telt 4 families met in totoal 55 sôortn.

## Taxonomie
* Anhingidae (Slangenekveugels)
* Fregatidae (Fregatveugels)
* Phalacrocoracidae (Butstekkers)
* Sulidae (Gentn)
Bouillon

**Bouillon** (Woals: *Bouyon*) is e Belgische stad in de provinsje Luxemburg in de Woaln. De stad is e belangryk toeristisch centrum mè 't bekend kastêel van Godfried van Bouillon ip e rotse boovn de riviere de Semois.
## Geschiedenisse
Bouillon was lange tyd  e klêen hertogdom, ofwisselnd oender controle van Frankryk en 't prinsbisdom Luuk. In 1794 is de Republiek van Bouillon uutgeroopn, die korte tyd loater deur Frankryk g'annexeerd wierd.

## Dêelgemêentn
De gemêente bestoat buutn Bouillon zelve nog uut de dêelgemêentn Bellevaux, Corbion, Dohan, Les Hayons, Noirefontaine, Poupehan, Rochehaut, Sensenruth, Ucimont en Vivy. 

In de gemêente liggn der ook nog e dêel kleindere dorpn: Botassart (in Ucimont), Curfoz (Sensenruth), Frahan (Rochehaut) en Mogimont (Vivy).
## Beziensweirdigheedn
*Kastêel van Bouillon
*Musée Ducal, hertogelyk museum
*Hotel de la Poste, woar da Napoleong III nog gelogeerd het
*Sint-Petrus-en-Pauluskerke 

Ofbeeldienge: Bouillon (Belgique); le vieux pont sur la Semois et le château-fort (Xe–XVIe siècles).jpg|'t Kastêel en d'oude brugge over de Semois
Ofbeeldienge: Bouillon - Cité 2.jpg|Musée Ducal
Ofbeeldienge: Hotel de la Poste 03.JPG|Hotel de la Poste
Bouwkundig erfgoed in Koksyde

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Koksyde]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Koksyde
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Ôostduunkerke
*Bouwkundig erfgoed in Sint-Idesbald 
*Bouwkundig erfgoed in Wulpn
Antropologie

[thumb|De Mens van Vitruvius van [Leonardo da Vinci, ca. 1490]]
**Antropologie** of *menskunde* (oud Grieks: ἄνθρωπος *ánthrōpos* ‚mens‘ en λόγος *lógos* ‚leer‘) is e tak van de weetnschap die de mens in al zyn aspectn, zowel fysiek of cultureel, bestudeert. Antropologie wordt gereeknd toet de gedragsweetnschap en de sociale weetnschappn. Omdat antropologie e styf brêed veld bestrykt ist er vanof middn 20e êeuwe een ipdêlienge gemakt in verschillige specialistische studiegebiedn.

## Dêelgebiedn
Antropologie wordt deur de American Anthropological Association (AAA) in vier gebiedn oenderverdêeld. De dêelgebiedn zyn:
# Biologische antropologie, fysische antropologie of antropobiologie: bestudeert de mens lyk biologisch organisme, 't gedrag van primoatn, menschelyke evoluusje, paleoantropologie, paleopathologie en populoasjegenetica.
# Linguïstische antropologie: bestudeert de varioasje van toale in tyd en ruumte,'t sociaal gebruuk van toale en de reloasje tusschn toale en cultuur.
# Archeologie: bestudeert de materiële overbluufsels van menschelyke soamnleviengn.
# Sociale en culturele antropologie (vroeger 'volknkunde' of 'etnologie'): bestudeert o.a. 't sociaal gedrag, economische organisoasje en ideologie (inclusief religie) van volkern en bevolkiengsgroepn.
Bouwkundig erfgoed in Kookloare

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Kookloare]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Kookloare
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Bovekerke 
*Bouwkundig erfgoed in Zande
Biologische antropologie

**Biologische antropologie**, **fysische antropologie** of **antropobiologie**  is de weetnschap die de mens lyk biologisch organisme, de menschelyke evoluusje en 't gedrag van primoatn bestudeert. 

Fysische antropologie omvat e grôte diversiteit an oenderzoeksgebiedn:
*Menschelyke biologie, e gebied van de biologie geconcentreerd ip anatomie, fysiologie, gezoendheid, evoluusje, fysieke anpassienge van de mens an milieuveranderiengn in de loop van tyd,  populoasjegenetica.
*Paleoantropologie, bestudeern van fossieln, oenderzoek van d' evoluusje van de mens en andere primoatn. 
*Paleopathologie, de ziekteleer over de  menschelyke overbluufsels uut den antiekn tyd. 
*Forensische antropologie, de toepassienge van osteologie (bestuderienge van bêenders), paleopathologie, archeologie, en andere antropologische techniekn vo d' identificoasje van menschelyke restn of de reconstruucsje van de gebeurtenissn roend de dôod van e persôon.
Bouwkundig erfgoed in Kortemark

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Kortemark]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Kortemark
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Handzoame 
*Bouwkundig erfgoed in Werkn
*Bouwkundig erfgoed in Zarrn
Bouwkundig erfgoed in Kortryk

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Kortryk]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Kortryk
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Bellegem 
*Bouwkundig erfgoed in Bissegem 
*Bouwkundig erfgoed in Heule 
*Bouwkundig erfgoed in Kôoigem
Kim Mestdagh

**Kim Mestdagh** (Yper, 12 moarte 1990) is e West-Vlamsche basketspeelster die ip de plekke shooting-guard speelt by  Cukurova Basketbol in Turkeye. Oar joungere zuster Hanne Mestdagh spêelt ôok basket en under voader Philip Mestdagh es ne gekende bastketcoach.

Ze speelt ouk by de *Belgian Cats*, d'n nationoaln vrouwebasketploeg. In 2017 dee ze mei aan 't Europees kampioenschap in Tsjechië woa ze derdes wierdn en e brounzn medoaldje wounn'n. 't Joar derachter dei ze mei aan 't Weireldkampioenschap in Spanje en wierd'n ze vierdes. 

## Carrière
*Jeugd: Blue Cats Ieper
*2008-2012:  Colorado State University
*2012-2013:  CD Zamarat
*2013-2014:  Walloon 3 Team
*2014-2015:  Royal Castors Braine
*2015-2017:  Flammes Carolo basket (Charleville-Mézières)
*2017:  Yakın Doğu Üniversitesi
*2017-2018:  Perfumerias Avenida Salamanca
*2018-nu:  Cukurova Basketbol
Paleoantropologie

[thumb|[Fossiele schedels van mensachtign (Museum vor Osteologie, Oklahoma City, Oklahoma, USA.)]]
**Paleoantropologie** is e studie woarby dan uutgestorvn mensachtign bestudeerd wordn. De paleoantropoloogn probeern mè fossieln, alloam en andere bronn lyk DNA, inzicht te krygn in 't oentstoan en d'evoluusje van de mens. 

Paleoantropologie kwam ip in de 19e êeuwe en in de 20e êeuwe zyn der vele fossiele overbluufsels gevoendn, surtout in Afrika. 
## Geschiedenisse van de paleoantropologie
De moderne paleoantropologie begunt in de neegntienste êeuwe met d'oentdekkienge van de neanderthaler. Der was e tyd dan ze peisdn da menschn gelyk zoun zyn an sommigte grôte mensoapn. 't Gedacht van de biologische evoluusje van sôortn was nog nie anveird. Da gebeurde moar achter de publicoasje van Charles Darwins werk *Den ôorsproeng van sôortn* in 1859. Darwin zyn êeste boek gieng nie over d'evoluusje van de mens moa de gevolgn vor andere oenderzoekers in zyn tyd woarn duudelyk. Discuusjes tusschn Thomas Huxley en Richard Owen giengn over de menschelyke evoluusje. 

Sedert Carolus Linnaeus zyn vanwege uuterlyke overêenkomstn de grôte mensoapn anzien lyk de nauwste verwantn van de mens. In de neegntienste êeuwe veroendersteldn ze dat uze nauwste nog leevnde verwantn de chimpansees en gorilla's woarn. Ook wierd veroendersteld dat de mens en d'Afrikoansche oapn e gemêenschappelyke vôorouder zoun èn en ze geloofdn dan fossieln van die vôorouders uutendelyk in Afrika zoun gevoendn wordn. 

In de joarn twientig van de twientigste êeuwe zyn der uutendelyk fossieln van hominiedn gevoendn in Afrika.
## Andere weetnschappn
Andere weetnschappn die dichte by de paleoantropologie stoan zyn archeologie, antropologie en paleontologie.
Archeologie

[thumb|Romeins theoater, Alexandrië in  [Egypte]]
**Archeologie** (Grieks: ἀρχαῖος *archaios*, oud of antiek – λόγος *logos*, studie)  is de weetnschap die overbluufsels van oude cultuurn bestudeert vo 't verleedn te kunn reconstrueern. Die overbluufsels, surtout gebruuksvôorwerpn gemakt deur de mens (vakterm: *artefactn*), wordn by ipgroaviengn gevoendn. 
## Geschiedenisse van d'archeologie
Sedert 't verdwynn van de vroegste beschoaviengn moet 't zyn dan der restn gevoendn zyn van oude cultuurn, moa 't deurde toet de 19ste êeuwe êer dan ze toet inzicht kwoamn vo die prehistorische vôorwerpn ip e juste maniere te vergoarn, te ordenn en te verkloarn. 

Gedreevn deur curiositeit noa d'ofkomst van de mens en under prehistorische vôorwerpn begostn menschn lyk Christian Jürgensen Thomsen, Charles Lyell en Charles Darwin al die chaotische verzoameliengn te ordenn en archeoloogn lyk Heinrich Schliemann, Lane-Fox Pitt-Rivers en William Flinders Petrie oentwikkeldn e verantwoorde maniere van ipgroavn.
1817

1814 - 1815 - 1816 - **1817** - 1818 - 1819 - 1820
't Joar **1817** is 't 17e joar in de 19e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb| Portreit van bisschop Maurice de Broglie, Sint-Baafskathedroale, Gent
## Gebeurtenissn
;januoari
*29 - John Cockerill sticht êen van de grotste fabriekn in Europa vo machine-en spôorwegindustrie. Ie kopt 't kastêel van de Luuksche prinsbisschoppn in Seraing en groepeert al zyn fabriekn.
;februoari
*19 - In Brussel wordt Willem geboorn, den êeste zeune van de keunienklyke prinsn van de Nederlandn.
;moarte
*4 - James Monroe wordt de 5e president van de Verênigde Stoatn van Amerika.
*12 - Verdroagn tusschn Nederland ênerzyds en Pruusn, Ôostnryk, Iengeland en Rusland anderzyds, woarby da 't Nederlands groendgebied wordt uutgebreid .
*21 - De West-Vlamsche paster Leon De Foere wordt verôordêeld toet 2 joar gevang vanwege zyn anvalln teegn de regerienge in zyn blad *Le Spectateur Belge*.
;juni
*12 - Den êestn officiële twêewieler, de draisine, wordt deur den uutviender Karl von Drais gedemonstreerd in zyn weunplekke Mannheim.
;oktober 
*Diefstal van Manneken Pis van Brussel deur Antoine Licat, e dwangarbeider an wien dat er groasje  was verlêend.
* In de Zuudelyke Nederlandn wordn drie universiteitn ipgericht, in Gent, Leuvn en Luuk.
;november
*8 - Den noa Frankryk gevluchtn bisschop van Gent Maurice de Broglie wordt by verstek verôordêeld toet verbannienge. Ie voend da katholieke kiezers under uut principe mostn verzettn teegn de nieuwe Groendwet  van 't Verênigd Keunienkryk van de Nederlandn. 
## Geboorn
;januoari
*29 - John Callcott Horsley, Iengelsche kunstschilder 
;februoari
* 19 - Willem III, keunienk van de Nederlandn 
* 18 - Johannes Bosboom, Nederlandsche schilder en aquarellist 
;moarte
* 21 - Joseph Poelaert, Belgischn architect 
;april
* 18 - George Henry Lewes, Iengelsche filosoof en criticus 
* 25 - Édouard-Léon Scott de Martinville, Franschn uutviender van de fonograaf 
;meie
* 10 - Julius Springer, Duutschn uutgever 
;juni
* 30 - Joseph Dalton Hooker, Britsche botanicus 
;juli
* 24 - Adolf, Luxemburgsche grôothertog 
;november
* 9 - Louis Hubené, Belgische pianist, stadsbeioardier en componist 
* 20 - Paul-Jean Clays, Belgische schilder 

## Gestorvn
;januoari
* 23 - Antoine Brice, Belgische kunstschilder
;juli
* 18 - Jane Austen, Iengelsche schryfster
;ogustus
* 9 - Leopold III Frederik Frans van Anhalt-Dessau, Duutsche vorst en hertog
;november
* 8 - Andrea Appiani, Italioansche schilder
Romeinsche mythologie

thumb|De Capitolynsche wolvinne met den twêelienk Romulus en Remus.
[thumb|De geboorte van Venus deur [Sandro Botticelli.]]
De **Romeinsche mythologie** is de verzoamelienge van legendes en mythes van ’t antieke Rome. Van ôorsproeng Indo-Europees èt de Romeinsche mythologie in de loop van tyd religieuze en culturele ipvattiengn gelêend van landn die geleidelyk an g'integreerd zyn in de sfeer van Rome, lyk Grieknland, Egypte en Syrië.

De mêeste van de Romeinsche goodn zyn al vroeg g’influenceerd gewist deur 't antieke Grieknland en de lokoale goodn zyn dikwyls gelykgesteld met under Grieksche teegnhangers.

Volgens de Romeinsche mythologie zyn Romulus en Remus, e twêelienk van den oorlogsgod Mars en Rhea Silvia, deur e wolvinne gezoogd. 't Is uutendelyk Romulus die Rome gesticht èt ip 7 heuvels.
## Romeinsche goodn
Vele goodn van de vroege Romeinn zyn nie bluuvn bestoan vanwege under abstract karakter, moar oendanks den hellenistischn invloed zyn toch verschillige lokoale godheedn gebleevn. 

Ênigte Romeinsche goodn zyn:
*Bacchus, de god van de wyn, de fêeste en de zattigheid (by de Griekn oender de noame Dionysos)
*Cupido, zeune van Venus, de godinne van de liefde ('t Grieks equivalent is Eros)
*Diana, godinne van de jacht en de moane
*Faunus, oude nateurgod, beschermer van 't vee, loater gelykgestekd an Pan 
*Janus, êen van d'ênigste goodn van d'êeste Romeinn die overgebleevn is. Ie was de god van 't begun en 't ende, van oopn-en toedoen. De moand januoari droagt zyn noame. Ie wordt ofgebeeld mè twêe oanzichtn
*Jupiter, den uppergod en god van den hemel, dunder en bliksem (zyn Grieksche teegnhanger is Zeus)
*Mars, god van den oorloge en 't gevecht ('t Grieks equivalent is Ares)
*Mercurius, god van de commerce, de financiële winste en de reizn en gids van de zieln in den oenderweireld (equivalent van Hermes by de Griekn)
*Minerva, godinne van ’t verstand en de kunst (Athena by de Griekn)
*Neptunus, god van de zêe (Poseidon by de Griekn)
*Pluto, god van den oenderweireld (Hades by de Griekn)
*Quirinus, e vroege Romeinsche god die tegoare mè Jupiter en Mars dêel uutmakte van den archaïsche goodntrias. Ie was de beschermgod van de *Quirites*, de Romeinsche burgers
*Saturnus, de Romeinse god van de landbouw en 't uutgezoaid groan. De zoaterdag (*Saturni dies = dag van Saturnus*) is noar hem vernoemd.
*Venus, godinne van de liefde (Aphrodite by de Griekn)
*Vesta, godinne van ’t heirdvier, huus en familie
1791

1788 - 1789 - 1790 - **1791** - 1792 - 1793 - 1794
't Joar **1791** is 't 91e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Keunienk Lodewyk XVI komt were toe in Parys achter zyn arrestoasje in Varennes
## Gebeurtenissn
;februoari
* 17 - Êeste uutvoerienge van de 93ste symfonie van Joseph Haydn, êeste van zyn 12-dêlige reekse Londensche symfonien.
;moarte
* 4 - De republiek Vermont komt de vêertienste stoat van de Verênigde Stoatn van Amerika.
;juni
* 15 - Albert van Saksen-Teschen, landvoogd van d'Ôostnryksche Nederlandn, kêert mè zyn vrouwe Maria Christina were noa Brussel achter dan ze gevlucht woarn noa Bonn binst de Brabantsche Omwentelienge.
* 21 - Keunienk Lodewyk XVI van Frankryk en zyn menoage wordn, ip de vlucht vo de revolutionairn, g'arresteerd in Varennes-en-Argonne.
;oktober
* 1 - Willem, erfprins van de Nederlandn, trouwt mè zyn nichte Wilhelmina van Pruusn.
* 1 - Den êerste Fransche groendwet  wordt van kracht. Frankryk wordt doarmee e constitutionele monarchie.
*Cornelius Martinus Spanoghe publiceert in Brussel *Het Verlost Nederland*, e pro-Jozefistisch werk. Den tekst schrêeft ie achter dan  de revolutionairn in 1789 keizer Jozef II an verjoagd. 't Is 't mêest radicoal geschrift teegen de rôoms-katholieke gêestelykn uut de Zuud-Nederlandsche letterkunde van d'achttienste êeuwe.
*'t Werk van Jan Frans Vonck *Kort historisch verhael tot inleyding uytgegeven door den advocaat Vonck* wordt in Rysel gepubliceerd.
## Geboorn
* 27 - Samuel Morse, Amerikoanschn uutviender en schilder 
;september
* 5 - Giacomo Meyerbeer, Joods-Duutsche componist en dirigent 
* 22 - Michael Faraday, Iengelsche nateurkundign
;december
* 14 - Charles Wolfe, Ierschn dichter 
## Gestorvn
*Marten Jozef Geeraerts, Antwerpsche kunstschilder van grisailles
;december
* 5 - Wolfgang Amadeus Mozart, Ôostnryksche componist en dirigent
1786

1783 - 1784 - 1785 - **1786** - 1787 - 1788 - 1789
't Joar **1786** is 't 86e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|Keizer [Jozef II (HRR)|Jozef II]]
## Gebeurtenissn
* Vryhandelsverdrag tusschn 't Iengels Gemênebest en de Republiek van de Verênigde Nederlandn.
* In Brugge wordt e literair genôotschap ipgericht mè leeszoale en debatclub g'inspireerd ip d' Iengelsche discuusjeclubs. 
* Friedrich von Schiller schryft 't gedicht *Ode an die Freude*.
* In d' Ôostnryksche Nederlandn bluuft keizer Jozef II nieuwe edictn uutvoardign die dikwyls betwist wordn:
;januoari
*23 - De preekn in de kerke wordn gecensureerd.
;februoari
* 2 - Van nu vôors beperkt een edict de kerremessn toet êen vastgesteldn dag.
;meie
* 10 - Al de jubileumvieriengn, groepsbedevoartn en procesjes wordn gereorganiseerd of ofgeschaft.
* 15 - E keizerlyk besluut verbiedt 't bestoan van mêer of drie vrymetseloarsloges in d' Ôostnryksche Nederlandn.
* 22 - Algemêne tellienge van de goedern van de clerus. 
;juni
* 16 - De bisschoppelyke seminoaries wordn geslootn.
;oktober
* 16 - Keizer Jozef II dryft zyn plan deure vo de clerus te normaliseern. Iprichtienge van een algemêen seminoarie in Leuvn en Luxemburg. 
## Geboorn
;september
* 18 - Christian VIII, keunienk van Denemarkn en Nôorweegn
;november
* 18 - Carl Maria von Weber, Duutsche componist
## Gestorvn
;meie
* 25 - Peter III van Portugal
;ogustus
* 17 - Frederik II van Pruusn
Stêenstroate (gehucht)

thumb|Monument vo de gebroeders Van Raemdonck
**Stêenstroate** is e gehucht in de provinsje West-Vloandern. 't Ligt ip de grenze van Bikschote (Langemark-Poelkapelle) en Zuudschote (Yper), woar dat de provinsjeboane N369 (boane Yper-Diksmuude) d' Yperlee kruust (voart van Yper noa 'n  Yzer). Stêenstroate bestoat uut verschillige hoeves, e café-restaurang 'Steenstraete' en monumentn die verwyzn noa den Êeste Weireldoorloge.

Ip de Ferrariskoarte van de joarn 1770 stoan "Steenstraete" en de "Steenstraete Brugghe" al angeduud.

## Beziensweirdigheedn
*Monument vo de Gebroeders Van Raemdonck
*Gedenkkruus vo de Fransche soldoatn en vo de gesneuveldn by den êestn anval mè gifgoaze binst den Twêede Slag vor Yper

## Evenementn
*Begun juli: woaterfêestn ip 't woater by de brugge van Stêenstroate
*End ogustus: Yzerwoake

De Stêenstroate deur 't gehucht, zoud e dêel zyn van de Stêenstroate die al van in de Romeinschn tyd Kassel met Eirdnburg verboend.
Saturnus

* Saturnus (mythologie), e god uut de Romeinsche mythologie
* Saturnus (planete), êen van de planeetn in uus zunnestelsel
Saturnus (mythologie)

thumb|Saturnus deur Polidoro da Caravaggio 16e êeuwe
**Saturnus** is e god uut de Romeinsche mythologie, de Romeinsche god van de landbouw en 't uutgezoaid groan. Ie wordt ook wel anzien lyk god van den oenderweireld.

Zyn Latynsche noame zou kommn van *satus* (= *gezoaid*, cfr. *sator* = *zoaier*), van *serĕre* (*zoain*), en ook van *saturare* (= *verzoadign*). Saturnus wordt in ieder geval g'associeerd met de landbouw. Juste lyk de planete Saturnus is de zoaterdag (*Saturni dies* = *dag van Saturnus*) noar hem vernoemd. Loater ist ie ook g'associeerd met de Grieksche Titoan Kronos. 

Kronos was getrouwd mè zyn zuster Rhea. Achter da Zeus, vo de Romeinn Jupiter, hem a verdreevn is Kronos goan weunn in Italië. Doar èt ie hem weggedookn. Deur de Romeinn wierd ie verêerd lyk Saturnus. Omdat ie hem doa verdook, is de provinsje Latium woarin da Rome ligt noar hem vernoemd. 't Latyns werkwoord "latere" wil noamelyk zeggn *verduukn*. 

In 't antieke Rome woarn de Saturnalia-fêestdoagn, oengeveer in de periode van uze kestdag gevierd, ter êre van de *Goudn Êeuwe van Saturnus*. 

## Tempel ip 't Forum
Sedert 't begun van de Republiek ad Saturnus ip 't Forum Romanum, an de voet van 't Capitool, e tempel, 't *fanum Saturni* (ook *ara Saturni* genoemd). In de 5e êeuwe v.Chr. zou keunienk Tullus Hostilius ip die plekke een heiligdom vo Saturnus gesticht èn, uut dankboarheid vo zyn belangryke overwinnienge teegn de Sabynn. Keunienk Tarquinius Superbus besliste ênigte joarn loater vo 't simpel heiligdom te vervangn deur een echtn tempel. Binn in die tempel stoend e beeld van een oude vint met e board mè zyn kop bedekt en in zyn hand e zikkel, 't symbool van Saturnus. De voetn van 't beeld woarn t'hopegeboendn mè sjettedroad, die binst de Saturnalia-fêeste losgemakt wierd, vo de god ook te loatn meefêestn. Die oude tempel is in 43 v.Chr. vernieuwd gewist in ipdracht van Lucius Munatius Plancus, en loater in de 4e êeuwe achter e grôte brand were herbouwd. Van da bouwwerk stoan der den dag van vandoage nog acht piloarn met dwarsbalke in graniet.
thumb|left|Forum Romanum met triomfboge van Septimius Severus. Reks de ruïne van den tempel van Saturnus met 8 piloarn.
Aubergine

D**'aubergine** (*Solanum melongena*, of *Solanum esculentum*) is e plante uut de  nachtschoafamilie (*Solanaceae*). De plante komt van ôorsproeng uut Myanmar en is deur d'Arabiern in de middelêeuwn in Andalusië g'ïntroduceerd. Sedert ênigtn tyd wordt 't groensel ook in uze streke gekwikt. In China en Indië is d'aubergine al duuzende joarn bekend.

De sôorte die in de Vloanders 't mêest verkocht is, èt e glanznde doenkerpurpere pele en bykan wit vruchtvlêes. De kleur aubergine ist ernoa vernoemd. De smoake is bitter toet neutroal en zit surtout geconcentreerd in de pele. Doadeure kan aubergine mè bykan ieder ander ingrediënt gecombineerd wordn, surtout mè stevige smoakmoakers lyk look of geurige groene kruudn lyk marjolein en basilicum.

't Woord 'aubergine' is ofgeleid van 't Sanskriet 'vatinganah' (वातिगगम). Uut 't Sankskriet is 't 'badingan' gekommn in 't Perzisch en doarachter 'al-badhinjan' (باذنجان) in 't Arabisch. In 't Cataloans is 't 'alberginia' en dat is deur de Frãnsche verbasterd toet aubergine. D'Iengelsche èn  't woord overgepakt in de loate achttienste êeuwe, moar in Amerikoans Iengels noemt de vrucht 'eggplant'. Da woord is vo den êeste kêe ipgetêeknd in 1767 en was ôorsproenkelyk van toepassienge ip de witte sôortn. 

### Gerechtn met aubergine
Bekende gerechtn met aubergines zyn moussaka uut de Grieksche keukn, mutabal en baba ganoesj uut de Libaneesche keukn, melanzane alla parmigiana uut d'Italioansche keukn, escalivada uut de Cataloansche keukn, ratatouille uut de Provençoalsche keukn en İmambayıldı uut de Turksche keuken.
thumb|left|Mande aubergines
Twêezoadlobbign

thumb|Joeng plantje (''Ricinus communis'') met twêe zoadlobbn (roend)
De noame **twêezoadlobbign** (**dicotyln** of **dicots**, volgns 't Cronquist-système **Magnoliopsida**) wordt traditioneel gebruukt vor e groep plantn, die tegoare met de êenzoadlobbign, (monocotyln of monocots), de bedektzoadign of blommeplantn vormn. Vele van de "twêezoadlobbign" èn twêe zoadlobbn (of "cotyln") per zoad woarin dat de reservevoedienge ipgesleegn zit, die nôdig is vo 't kiemn en êerste groei van de joenge plante. 

De weetnschappelyke noame vo de groep is **Dicotyledoneae**. De classificoasje van 't APG-système erkent gêen "dicotyln" moa wel eudicotyln of eudicots (Eudicotyledoneae).
Nachtschoafamilie

De **nachtschoafamilie** (*Solanaceae*) is e familie van de bedektzoadign of blommeplantn (Angiospermae of Magnoliophyta), orde Solanales. 't Zyn kruudachtige plantn, struukn, boomn of  houtige klemplantn. 

Der zyn e goeie 95 geslachtn en 2700 sôortn, over hêel de weireld verspreid (uutgezoenderd Antarctica), moa surtout in Zuud- en Middn-Amerika.

De familie omvat belangryke eetboare sôortn, lyk de petatte (*Solanum tuberosum*), tomatte (*Solanum lycopersicum*), aubergine (*Solanum melongena*) en paprika (*Capsicum*), moar ook verschillige populaire sierplantn, lyk Petunia, *Schizanthus* en *Salpiglossis*. Sommigte sôortn, die alkaloiedn bevattn, zyn giftig en gekend vor under geneeskundige krachtn en uutwerkienge ip de psyche, lyk belladonna, zwarte nachtschoa, *Brugmansia*, *Datura*, *Mandragora* en toebak.
thumb|left|''Atropa belladonna''
Uuls

**Uuls** (Strigiformes) zyn een orde van veugels die over 't algemêen by nachte leevn en doardeure ook soms *nachtroofveugels* wordn genoemd. By vele uuls stoan under oogn vanvôorn in under kop, woardeure dan z' e grôot gezichtsveld èn, woarin dan ze diepte kunn zien. Uuls èn goed oentwikkelde ôorn, die verre uut mekoar stoan, wat under goed in stoat stelt van de richtienge vaste te stelln waaruut e geluud komt. Een uul èt twêe klauwers noa vôorn en twêe klauwers noar achtern gericht. Al die kenmerkn moakn van uuls goeie joagers. 

D'orde wordt oenderverdêeld in twêe families:
*Strigidae (Geweune uuls)
*Tytonidae (Kerkuuls)
1782

1779 - 1780 - 1781 - **1782** - 1783 - 1784 - 1785
't Joar **1782** is 't 82e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|Stadhuus en belfort van [Mêende]]
## Gebeurtenissn
;meie
*21 - Keizer Jozef II  gift de vryheid an katholiekn en gereformeerdn vo mè mekoar te trouwn.
;ogustus
* 4 - Wolfgang Amadeus Mozart trouwt mè Constanze Weber in de Stefansdom in Weenn. 
*Mêende krygt e nieuw stadhuus, e klassiek bouwwerk in Ôostnryksche architecteure.
*Architect Louis Montoyer  begunt mè 't bouwn van kastêel van Loakn, 't buutnverbluuf van de landvoogdn.

## Geboorn
;april
* 21 - Friedrich Wilhelm August Fröbel, Duutsche specialist in ipvoedienge 
;oktober
* 27 - Niccolo Paganini, Italioansche muzikant en componist
;december
* 5 - Martin Van Buren, achtste president van de Verênigde Stoatn

## Gestorvn
;januoari
* 1 - Johann Christian Bach, Duutsche componist
;juli
* 25 - Carlo Broschi, beter bekend lyk Farinelli, beroemdste castroat-soproan aller tydn
;november
* 21 - Jacques de Vaucanson, Frãnschn uutviender van de robot
1784

1781 - 1782 - 1783 - **1784** - 1785 - 1786 - 1787
't Joar **1784** is 't 84e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|Keizer [Jozef II (HRR)|Jozef II]]
## Gebeurtenissn
*Den Amerikoansche politieker, gelêerdn en filosoof Benjamin Franklin viendt dat de menschn in de zomer e bitje vroeger zoun moetn ipstoan. Ie stelt doarmee vôorn van e sôorte *zomertyd* in te voern. Da levert volgns hem e styf grôte  bespoarienge ip an keirsn.
*Jozef II, den oudste zeune van Maria Theresia, voardigt  ênigte belangryke edictn uut:
**3 februoari - Edict da folterienge nie mê toegeloatn is zoender toestemmienge van de regerienge. Sedertdien wordt de toeloatienge alsan geweigerd.
**9 februoari - Edict ip d'arbeidsgildn: iedere mêester is vry van zovele arbeiders an te wervn lyk dat ie nôdig èt.
**26 juni - Edict ols gevolg van d'evoluusje ip hygiënisch vlak: 't is van nu vôors verboodn van menschn in de kerkn zelve te begroavn. De kerkhoovn moetn overgeplatst wordn buutn de stad.
**28 september - Edict woarby dat den trouw e zuuver burgerlyk contract wordt.
*21 juli - Verkiezienge van Caesar Constant Van Hoensbroek toet prinsbisschop van Luuk.
*23 ogustus - De commissoarissn van d'Hollanders (Verênigde Provinsjes), verzoameld in Brussel, wordn angemoand vo de Schelde oopn te stelln.
*8 oktober - Keteloorlog. Keizer Jozef II eist da zyn scheepn zoender teegnwerkienge deurgank over de Schelde kunn krygn en vrye commerce ip Ôost-Indië. Ip zyn bevel voarn twêe Ôostnryksche scheepn de Schelde ip en of. In de streke van Saeftinghe reageern d'Hollanders. Ze schietn ip êen van de scheepn en moakn voarn ip de Schelde leevnsgevoarlyk. Der zoud uutendelyk allêne moar e soepketel gerakt zyn, vandoar de noame Keteloorlog.
*20 november - De Frãnsche keunienk Lodewyk XVI biedt zyn bemiddelienge an in de Scheldekwestje.
*De bevolkienge van d'Ôostnryksche Nederlandn telt noar schattienge omtrent 2.200.000 inweuners woarvan 73 percent ip de boerebuutn.
*Chirurg Jan Bernard Jacobs publiceert in Gent de *Vroedkundige Oeffenschool*. De lessn in verloskunde kenn een enorm succes.
*François-Xavier de Burtin publiceert *Oryctographie de Bruxelles*, e beschryvienge van fossieln van plantn en bêestn die te viendn zyn in de streke van Brussel.
* De klokkegieterie van den Bruggelienk Joris Dumery produceert 370 klokkn.

## Geboorn
;moarte
* 12 - William Buckland, Iengelsche geoloog en paleontoloog
;oktober
* 7 - Karel XIII, keunienk van Zweedn en Nôorweegn 
;november
* 24 - Zachary Taylor, twoalfde president van de Verênigde Stoatn

## Gestorvn
;juli
* 1 - Wilhelm Friedemann Bach, componist, oudste zeune van Johann Sebastian Bach
* 31 - Denis Diderot, Fransche schryver en filosoof
Bouwkundig erfgoed in Leegem

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Leegem]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Leegem
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Rollegem-Kapelle 
*Bouwkundig erfgoed in Wienkel-Sint-Elôoi
Zichyújfalu

**Zichyújfalu** is e plekke en gemêente  in 't comitoat Fejér in Hongareye.
thumb|left|Kerke in Zichyújfalu
Potjevleesch

thumb|250px|Potjevleesch mè frietn
**Potjevleesch** of *Potjevleisch* is êen specialiteit in Frans-Vloandern. 't Gerecht wordt nie allene gegeetn in de Franschn Westoek, moa ouk in steedn lyk Rysel, in Rysels-Vloandern. 

't Gerecht bestoat uut stikskes hennevlees, keunevlees of rundsvlees in kruudn en geleie. 't Wordt traditioneel in keramiekn pottn emoakt en in kleinere potjes verdeeld, vandoar de noam "potjevleesch". 't Potjevleesch wordt achter 't is ofgekoeld ipgediend. Voak wordt 't gegeetn mè frietn en drinkt men geniver derby. D'oudste vermeldienge van 't gerecht potjevleesch stamt uut de 14e eêuwe. Dit betreft 't recept vó *ketelvleesch*, da bewoard is in 'n handschrift in de bibliotheek van Wallis in Zwitserland. 

## Externe link
*  Recept vo potjevleesch
Jake Zyrus

**Charice Pempengco** (Cabuyao City, 10 meie 1992), geboorn **Charmaine Clarice Relucio Pempengco**, beter bekend lyk **Charice**, is e Filipynsche zangeresse. 

## Externe koppelienge
* Charice ip Twitter
Comitoat (Hongareye)

thumb|500px|Comitoat'n van Hongareye
**[[Hongareye]]** is administratief ingedêeld in 19 **comitoat'n** (*megyék*, ienkelvoud: *megye*) en den hoofdstad (*főváros*) Boedapest. De comitoat’n zyn verder ingedêeld in 175 districtn (*járások*, ienkelvoud: *járás*). Der zyn 23 steed'n mè comitoatsrecht'n (*megyei jogú városok*, ienkelvoud: *megyei jogú város*).
## Comitoat'n

## Steed'n met comitoatsrecht
Boedapest

**Boedapest** of **Budapest** is d' hoofdstad van Hongareye. De stad ligt an weerskant'n van de Donau (Hongoars: *Duna*) en is de grotste stad van Hongareye. Boedapest is in 1873 gevormd deur 't tegoarevoegn van Boeda en Óbuda an de westelyke kant van de Donau en Pest an d' ôostelyke kant. Vo 1873 noemdn ze de steedn gezoamelyk *Pest-Boeda*. Bykan 20% van al d' inweuners van Hongareye weunt in de stad en 't is 't belangrykste verkêersknooppunt en 't cultureel herte van Centroal-Europa.

Boedapest wordt anzien lyk êen van de schonste steedn van Europa. 't Center van de stad langst de riviere de Donau stoat ip de lyste van UNESCO Weirelderfgoed mè vele ipmerkelyke monumentn lyk 't Hongaars parlement, de burcht van Boeda, 't visschersbastiong, de Széchenyi-Keetnbrugge, de Matthiaskerke en 't Vryheidsbeeld.

Ofbeeldienge: Kettenbrücke St.-Stephans-Basilika Budapest September 2013.JPG |De Széchenyi-Keetnbrugge en de Sint-Stefanusbasilieke getrokkn van de Burcht van Boeda
Ofbeeldienge: BudapestCastle 028.jpg|Zicht ip de Burcht van Boeda over de Donau
Bavette

thumb|Een kleen kiendje met e bavette
E **bavette** of **slabbe** is e vierkant stikstje stoffe mê lientjes die gebruukt wordt teegn 't sturt'n van eet'n ip de klêern. 't Wordt gedreegn roend de nekke en 't hangt van vôorn ip de bost. De slabbe is meestens gemakt van stoffe of plastiek en de sluutienge kan bestoan uut lint'n, klitteband of presjongs.  

E bavette wordt surtout gedreegn deur kleene kiendjies die nog vele zevern moar ook somtyds deur grôote menschn, lik ip restaurang by 't eet'n van krifte.
Krift'n

De **krift'n** (Astacidea) zyn een infraorde van kriftachtign, orde tienpôotign. Bêest'n lyk zêekrift'n en rivierkrift'n moak'n dêel uut van die infraorde. 

## Superfamilies
* Astacoidea Latreille, 1802
**Astacidae
**Cambaridae
**Parastacidae
* Enoplometopoidea Saint Laurent, 1988
**Enoplometopidae
* Nephropoidea Dana, 1852
**Nephropidae
SS Espagne (Anversois, 1909)

Den **SS Espagne** was een Belgisch vrachtschip dat op 25 december 1917 getorpedêerd wer deur e Duutse U-boot in de Nôordzêe bie 't eiland Wight terwiel 't ip koers was van Le Havre na Newport (Monmouthshire).

## 't Bouwen
Den *Espagne* werd op 6 februoari 1909 met werfnummer 40 tewoatergelatn op de werf *Chantiers Navals Anversois* in Hoboken. 't Schip werd dâarna binnen een moand afgebouwd en geleverd. Eigenoar was de scheepvoartmâatschappie *Adolf Deppe* uut Antwerpn.

't Schip was 71,78 m lang, 11 m breed en had een diepgang van 3,7 m. Het tonnage werd vastgesteld op 1463 BRT. Den *Espagne*  had een triple-expansie compound-stoommachine die één schroef oandrêef. De nodige stôom werd geleverd deur twêe boilers en de machien had e vermôgn van 150 pk. De machien was gemakt deur *the North East Marine Engine Co Ltd.* in Hartlepool, County Durham.

## Getorpedêerd
Op 25 december 1917 was den *Espagne* ongeloaden onderweg van Le Havre in Vrankryk na Newport in 't Verênigd Keunienkryk. Om 6.35 uur werd hy gerakt deur een torpêdo van den UC-71 oender 't commando van Cdt. Ernst Steindorff. 't Schip zonk naar een diepte van mêer dan 40 meter. Van de 24 opvârenden kwammn der 21 om 't lêven. De drie andern werden gered.

## 't Wrak
't Wrak ligt op meer dan 40 meter diepte en is groatndêels vernietgd. Den môteur ligt op zynen kant met aon elk einde een kêtel. Positie: 50°26'30"NB - 01°29'31"WL.
Nempont-Saint-Firmin

**Nempont-Saint-Firmin** is e Frãnsche gemêente in 't departement Nauw van Kales in de regio Hauts-de-France.
## Geografie
Nempont-Saint-Firmin ligt in de valleie van de riviere de Authie, de grenze mè 't departement van de Somme, 13 km te zuud'n van Montreuil-sur-Mer.

De beweuners wordn "Nempontois, Nempontoises" genoemd.

## Beziensweirdigheed'n
*De Sint-Firminkerke,  18ste êeuwe
*E kapelle an den entree van de kerke met den tekst: « Je veux passer mon ciel à faire du bien sur la terre »

Ofbeeldienge: Nempont (Pas-de-Calais, Fr), église (4).JPG|Sint-Firminkerke
Ofbeeldienge: Nempont (Pas-de-Calais, Fr), Chapelle- Mairie.JPG|Kapelle
1777

1774 - 1775 - 1776 - **1777** - 1778 - 1779 - 1780
't Joar **1777** is 't 77e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|De Slag by Princeton geschilderd deur John Trumbull
## Gebeurtenissn
;januoari
*Slag by Princeton, veldslag binst den Amerikoansche oenofhankelykheidsoorloge, tusschn Amerikoansche troep'n van George Washington en de Britsche regerienge, in Princeton, New Jersey.
;december
*24 - Kapiting James Cook oentdekt een atol in de Stilln Oceoan en je noemt 't  Christmas Island of Kersteiland.
## Geboorn
;januoari
*3 - Elisa Bonaparte, grôothertoginne van Toscane, joengere zuster van Napoleong Bonaparte
;april
*30 - Carl Friedrich Gauss, Duutsche wiskundign en nateurkundign
; december
*23 - Alexander I, Russische tsaar
## Gestorvn
* Jan van Hecke, Vlamschn beeldouwer en meubelmoaker
;ogustus
*17 - Giuseppe Scarlatti, Italioansche componist
Kêltiesche loofbusschn

thumb|Liggienge van d' ekostreeke.
[thumb|Liggienge van wientrkoale loofbusschn in de [Weireld|weirld.]]
De **kêltiesche loofbusschn** zyn 'n ekostreeke in Groôt-Brittanje en in Ierland uut d' Europeesche-Siebeeriesche ekoprovinsje van 't *[[Palaearctis]]* vôgns de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) en vôgns d' indêelienge van de zogenoamde DMEER . No bioom ôort d' ekostreeke by de moatig warme loof- en gemienglde busschn (of de wientrkoale loofbusschn). Ze bezet 209 012 vierkante kielomeetrs ip de twêe grôote Britsche eilandn.

## Beschryvienge
[thumb|Gemiengld bus ip d' ogtn van [Wales.]]
De kêltiesche loofbusschn bedekkn 't grotste stik van Ierland, en bevienn undre byzoendrlik in 't ôostlik dêel van dat eiland; d' ekostreeke bezet ook 't mêestndêel van Iengeland, êm uutstrekknde in de nôordlikke en sentroale streekn, en in zuudwestlik Iengland woaroendre Cornwall en Devon, en zeifs in 't zuudn en ôostn van Schotland. Plantneirdrykskundig ligt die ekostreeke, lik gehêel Ierland, in de atlantiesch-europeesche provinsje van de Streeke roendom de Boreoal, en beviend êm dus in 't Holarktiesche Ryk.

D'ekostreeke bestoat oofzoaklik uut êekebusschn uut d' eetoage van d' euvls en 't lêeg gebergte. D' ekostreeke êt ook klêene stiksjes van nôordlikke berkebusschn, moerasschn, en zoêt woatr-plantegruuj van d' oovrstroomiengs-, polders- en turfmoerasschn van nôordlik Iengeland en zuudlik Schotland.

't Kliemoat van d' ekostreeke is in 't algemêene zochte, mo dr zyn veele reegndoagn en 't is oltyd nat. 't Kliemoat in die palearktiesche streeke is gemilderd deur 't bestoan van de Golfstrôom die verbykomt te westn van de Britsche eilandn.

## Plantnryk
De glykbluuvnde nievoos van nattigheid en warmte van die ekostreeke zorgn vô de best meuglikke groejvôorwoardn vô loofboomn. De zoomrêekn oovrêerschn die busschn, mo de zochte en de groeve berkn doen 't ier ook goed.

Oendre de geweune ulst, de geweune lystrbesse en 't gêeteblad gruujn dr *Dryopteris*-voarns en *Thelypteris*. In gebiedn woa dat de groendn nie goed ofwoatrn oentwikkln dr undre vêenmoerassn. Dr is mo winnig temprateure-varjoasje ier deur de mildrndn invloed van de oemriengnde zêen. 't Vriest mor e poar weekn ip 't joar. E zuk kliemoat gift meuglikeedn vo plantngemêenschappn uut zowêl streekn van de Middellandsche Zêe, 't arktiesch gebied en 't gebergte.

## Bêestnryk
Dr zyn 257 beschreevn inêemsche gewêrvldn in de kêltiesche loofbusschn. 't Is nie verwoendrlik datr gin endeemiesche gewêrvldn zyn in d' ekostreeke van al de gewêrvldn zyn ofkomstig van 't europeesch vasteland achtr 't ende van de latstn ystyd, oengevêer 10 000 joar geleen.

## Eksterne koppliengn
*  Ecoregion PA0409 : Celtic broadleaf forests  (WWF)
* Celtic broadleaf forests (''WWF-Wildworld'')
* Celtic broadleaf forests (''Wildworld'') - (*National Geographics*)
* Celtic broadleaf forests (''Globalspecies'')
* Celtic broadleaf forests (''The Encyclopedia of Earth'')

## Zied ook noa

## Verwyziengn
Fejér

thumb|130px|Woap'n van Fejér
thumb|Liggienge van Fejér in Hongareye
**Fejér** is e comitoat van Hongareye. Den hoofdstad is Székesfehérvár. 

## Geografie
't Comitoat ligt ip de rechteroever van de Donau en de westgrenze rakt bykan d'ôostkust van 't Balatonmeer. 't Grenst verder an de comitoat'n Veszprém in 't west'n, Komárom-Esztergom in 't nôord'n, Pest in 't ôost'n, Bács-Kiskun in 't zuudôost'n, Tolna in 't zuud'n en Somogy in 't zuudwest'n.

't Zuudelyk en westelyk dêel ligt aan de rand van de Grôte Hongoarsche Lêegvlakte moar andere dêeln zyn heuvelachtig en moak'n dêel uut van de gebergtes Bakony, Vértes en  Gerecse. 't Meer van Velence, e populaire toeristische plekke, ligt in 't midd'n van Fejér.

## Districtn in Fejér
't Comitoat is sedert 2013 verdêeld in 9 districtn (*járások*): Bicske, Dunaújváros, Enying, Gárdony, Martonvásár, Mór, Polgárdi, Sárbogárd en Székesfehérvár. Ze zyn de vervangers van de vodien bestoande dêelgebied'n (*kistérségek*).

## Steed'n
### Steed'n mè comitoatsrecht
* Székesfehérvár
* Dunaújváros

### Andere steed'n
Gesorteerd noa bevolkiengsomvang: 
* Mór
* Sárbogárd
* Bicske
* Ercsi
* Gárdony
* Enying
* Polgárdi
* Martonvásár
* Velence
* Adony

## Dorp'n
*Zichyújfalu
1779

1776 - 1777 - 1778 - **1779** - 1780 - 1781 - 1782
't Joar **1779** is 't 79e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Kapiteing James Cook
## Gebeurtenissn
*In Gent verschynt  *De Vlaemschen Indicateur*, e gazette met e filosofischn inslag die in 't Nederlands geschreevn wordt en de regeriengspolitiek verdedigt.
*Iprichtienge van een Academie vo Schôone Kunst'n in Yper.
;februoari
*14 - Ip Hawaï wordt den Iengelschn oentdekkiengsreiziger James Cook deur inbôorliengn vermôord.
;meie
*13 - Verdrag van Teschen tusschn Ôostnryk en Pruusn, woadeure dat er  een ende gemakt wordt an de Beiersche Successieoorloge.

## Geboorn
;februoari
*5 - François Van Campenhout, Belgische operazanger, dirigent en componist
;meie
*28 - Thomas Moore, Ierschn dichter

## Gestorvn
;januoari
*20 - David Garrick, Iengelschn acteur
;februoari
*14 - James Cook, Iengelsche zêevoarder en cartograaf
Hauts-de-France

**Hauts-de-France** is e regio van Frankryk die den 1e januoari 2016 oentstoan is deur de regio's Nord-Pas-de-Calais en Picardie tegoare te voegn. De regio omvat e gebied van 31.813 km.

## Indêlienge in departement'n

## Historische provinsjes
*Artesië
*Champagne
*Frans-Henegouwn
*Frans-Vloandern
*Île-de-France
*Koameryk en 't Koamerykse
*Picardie
Auvergne-Rhône-Alpes

**Auvergne-Rhône-Alpes** is e regio van Vrankryk die den 1e januoari 2016 oentstoan is deur de regio's Auvergne en Rhône-Alpes tegoare te voegn.
## Indêlienge in departement'n

## Historische provinsjes
*Auvergne
*Dauphiné
*Hertogdom Savoye
*Languedoc (Velay en Vivarais)
*Bourbonnais
*Gouvernement van Lyon (Lyonnais, Forez en Beaujolais)
*Hertogdom Bourgondië (Bresse, Bugey, Dombes en Land van Gex)
1763

1760 - 1761 - 1762 - **1763** - 1764 - 1765 - 1766
't Joar **1763** is 't 63e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|De familie Mozart
## Gebeurtenissn
*De Luuksche schilder Léonard Defrance schildert de *Kaffiedrienknde vrouwn* en de *Koartespelers*.
*Maria Theresia wil folterienge by de rechtsproake teegngoan. Leedn van de rechtbankn èn bezwoarn teegn eur ordonnãnsjes. 
;februoari
*10 - 't Verdrag  van Parys tusschn Frankryk en Iengeland stelt een ende an de Zeevnjoarign Oorloge.
*15 - Vrede van Hubertusburg tusschn Pruusn, Ôostnryk en Saksn, 't definitieve ende van de Zeevnjoarign Oorloge.
;november
*7 - Landvoogd Karel Alexander van Lotharingen, grôotn amateur en beschermer van de kunstn, èt in zyn paleis in Brussel e concert bygeweund van de joenge Ôostnryksche virtuoos Wolfgang Amadeus Mozart. De zeevnjoarige muzikant makt tegoare mè zyn voader Leopold en zyn zuster Nannerl e roendreize deur Europa.

## Geboorn
;juni
*23 - Joséphine de Beauharnais, toekomstige vrouwe van Napoleong Bonaparte
## Gestorvn
;januoari
*29 - Louis Racine, Frãnschn dichter
;september
*24 - Hendrik Frans van Lint, Vlamsche schilder
1762

1759 - 1760 - 1761 - **1762** - 1763 - 1764 - 1765
't Joar **1762** is 't 62e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Catharina de Grôote wordt keizerinne van  Rusland deur e coup teegn eur vint Peter
## Gebeurtenissn
*De schilder Guillaume Pierre Mensaert publiceert een interessant werk, e beschryvienge van al de schilderien in d' Ôostnryksche Nederlandn die bewoard zyn in publieke gebouwn en privé-kabinettn. 
;januoari
*5 -  Elisabeth I van Rusland sterft en Peter III volgt zyn tante ip ols tsaar. Je regeert moa zeevn moandn.
;juli
*9 - Catharina II, bygenoamd Catharina de Grôote, wordt keizerinne van Rusland deur  e coup teegn eur vint Peter III.
## Geboorn
;januoari
* 5 - Constanze Weber, toekomstige vrouwe van Wolfgang Amadeus Mozart
;ogustus
* 12 - George IV, keunienk van 't Verêenigd Keunienkryk van Grôot-Brittannië en Ierland
## Gestorvn
;januoari
*5 - Elisabeth I, tsarina van Rusland
1757

1754 - 1755 - 1756 - **1757** - 1758 - 1759 - 1760
't Joar **1757** is 't 57e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Pruusisch bataillong in de Slag by Kolin
thumb|Frederik II van Pruusn of Frederik de Grôotn
## Gebeurtenissn
;januoari
*5 - Robert François Damiens probeert in Parys keunienk Louis XV van Frankryk neere te steekn met e mes, woaby dat de keunienk moa lichte gekwetst gerakt. 
;moarte
*28 - Damiens wordt achter folterienge terechtegesteld deur vierndêelienge.
;Zeevnjoarign oorloge in Europa (1756-1763)
*21 april - Slag by Reichenberg tusschn Pruusn en Ôostnryk (Pruusische overwinnienge)
*6 meie - Slag by Praag tusschn Pruusn en Ôostnryk (Pruusische overwinnienge)
*18 juni - Slag by Kolin tusschn Pruusn en Ôostnryk (Ôostnryksche overwinnienge)
*26 juli - Slag by Hastenbeck tusschn keurvorstndom Brunswyk-Lüneburg en Frankryk (Frãnsche overwinnienge)
*30 ogustus - Slag by Gross-Jagersdorf tusschn Pruusn en Rusland (Russische overwinnienge)
*7 september - Slag by Moys tusschn Pruusn en Ôostnryk (Ôostnryksche overwinnienge)
*5 november - Slag by Rossbach tusschn Pruusn en Frankryk, Ôostnryk (Pruusische overwinnienge)
*22 november - Slag by Breslau tusschn Pruusn en Ôostnryk (Ôostnryksche overwinnienge)
*5 december - Slag by Leuthen tusschn Pruusn en Ôostnryk (Pruusische overwinnienge)
## Geboorn
;moarte
* 21 - James Sowerby, Iengelschn bioloog en illustrateur
;november
* 28 - William Blake, Iengelschn dichter, schilder en graveur
;december
* 20 - Joseph Schubert, Duutsche componist en muzikant
## Gestorvn
;moarte
* 1 - Edward Moore, Iengelsche (tonêel)schryver
;juli
* 23 - Domenico Scarlatti, Italioansche componist, klavecinist en organist
Bourgogne-Franche-Comté

**Bourgogne-Franche-Comté** is e regio van Frankryk die den 1e januoari 2016 oentstoan is deur de regio’s Bourgogne en Franche-Comté tegoare te voegn.
## Indêlienge in departement'n

## Historische provinsjes
*Hertogdom Bourgondië
*Champagne
*Elzas
*Franche-Comté
*Île-de-France
*Groafschap Montbéliard
*Nivernais
*Orléanais
Bretagne

**Bretagne** (Bretoens: *Breizh*, Gallo: *Bertaèyn*) is e regio van Vrankryk ip 't gelyknoamig schiereiland en 't bestoat uut de departementn Côtes-d'Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine en Morbihan. Toet an de Fransche Revoluusje was Bretagne e zelfstandige Fransche provinsje. Rennes is d' hoofdplekke van de regio. Andere belangryke steedn zyn Brest, Vannes, Quimper en Saint-Malo. 

In Bretagne zyn nog styf vele spoorn te viendn van de Keltische culteure. Ook zyn der nog vele prehistorische (pre-Keltische) megalietn, oender andere in Carnac, in 't Zuudn (Morbihan).

E minderheid van de bevolkienge van Bretagne klapt Bretoens, e Keltische toale.
Centre-Val de Loire

**Centre-Val de Loire** is e regio van Frankryk die bestoat uut de departementn Cher, Eure-et-Loir, Indre, Indre-et-Loire, Loir-et-Cher en Loiret. Orléans is d' hoofdplekke van de regio. Andere belangryke steedn zyn Blois, Bourges, Chartres, Châteauroux, Dreux, Tours en Vierzon. Vo 17 januoari 2015 noemde de regio *Centre*.

Roend de regio Centre-Val de Loire liggn de regio's Île-de-France, Bourgogne-Franche-Comté, Auvergne-Rhône-Alpes, Nouvelle-Aquitaine, Pays de la Loire en Normandie.
## Historische provinsjes
250px|border
1773

1770 - 1771 - 1772 - **1773** - 1774 - 1775 - 1776
't Joar **1773** is 't 73e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|[Maria Theresia van Ôostnryk|Maria Theresia, achter den dôod van eur vint Frans Stefanus in 1765, allêene nog mor in 't zwart geklid]]
## Gebeurtenissn
*In Oudenoarde wordt een Academie vo Schôone Kunstn ipgericht.
*Den dokteur Pieter Jozef van Bavegem uut Baasrode publiceert zyn handboek over de keizersnee. By bevalliengn is 't sterftecyfer by moeder en kiend styf hooge.
*20 september - De jezuïetecolleges en -klôosters in d' Ôostnryksche Nederlandn wordn geslootn.
*13 november - Deur een ordonnansje van Maria Theresia zyn schilders, beeldhouwers en graveurs nie mè verplicht van under by e gilde in te schryvn. Azo komt er e verschil tusschn kunst en ambacht.
## Geboorn
;februoari
*9 - William Henry Harrison, neegnste president van de Verênigde Stoatn
*22 - Mattheus Ignatius van Bree, Belgische schilder 
;oktober
*6 - Louis-Philippe I, loater keunienk van Frankryk
;ogustus
*7 - Martin Verstappen, Belgische schilder 
## Gestorvn
;ogustus
*24 - George Lyttelton, Iengelsche politieker en schryver
1771

1768 - 1769 - 1770 - **1771** - 1772 - 1773 - 1774
't Joar **1771** is 't 71e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Gustaaf III van Zweedn
## Gebeurtenissn
;februoari
*1 -  By sociale iproer in Brugge vernietigt de bevolkienge e groanmeuln. Geweld,  oarmoe en hoge groanpryzn zyn da joar troef. Deur groantekort wordt den uutvoer van groangewassn verboodn.
*12 - Keunienk Adolf Frederik van Zweedn sterft. Gustaaf III bestygt de trôon.
;oktober
*19 - Were zwoare relln in Brugge. 't Groan mag allêene nog moa verhandeld wordn ip de markt.
## Geboorn
;april
*13 - Richard Trevithick, Iengelschn uutviender van de stoomlocomotief
;ogustus
*14 - Walter Scott, Schotsche schryver en dichter
;september
*5 - Karel van Ôostnryk-Teschen, zeune van  Leopold II, loater landvoogd van d'Ôostnryksche Nederlandn
## Gestorvn
;februoari
*12 - Adolf Frederik, keunienk van Zweedn
;juli
*30 - Thomas Gray, Iengelschn dichter