Nieuwleusn

**Nieuwleusn** (Nedersaksisch: **Ni'jlusen** of **Ni'jluusn**) is e plekke en vroegere gemeente in d' Hollandsche provinsje Overyssel. By de gemeentelyke  herindelynge van 2001 is 't grotste deel by de gemeente Dalfsn gekomn en 'n ander deel by de gemeente Zwolle. 
 
Te noordn van Nieuwleusn lign 't gehucht De Punt (Punthorst) en 't Staphorster bus. Te zuydn ligt Dalfsn en ten oostn De Balk (Balkbrug). In 't westn komn de N377 en de A28 (richtynge Zwolle en Meppel) t'hope by de plekke De Lichtmis. Nieuwleusn ligt tusschn den Overysselse Vecht in 't zuydn en de beke de Reest in 't noordn. De plekke wordt by de landstreke Salland gereeknd en by 't Vechtdal. 
 
Nieuwleusn hèt e noordelyk en 'n ouder zuydelyk deel mè sportveldn in 't midn. In  Nieuwleusn-Noord lign den oude en nieuwe Hulsterplas, twèe grote, mè mekoar verboendn vyvers die tusschn de joarn tjestig en tachntig zyn uytgebaggerd. In Nieuwleusn-Zuyd ligt de kern de Kerknhoek met de Grote Kerke uyt 1830 (oorsproenkelyk gebouwd in 1660), 't Oud Gemeentehuys en 't wandelgebied Palthebus, vroeger in 't bezit van 't predikantngeslacht Palthe.    
 
De meeste nieuwbouw hè j' in 't westn (de Westerbouwlandn). E zegswyze gift an da 't dorp nie assan zo antrekkelyk gewist is: *Ni'jluusn, vrogger wollen ze d'r nog niet  begraven wörden en now gaot ze d'r woonen*.

## Toale
't Dialect die geklapt wordt in Nieuwleusn makt deel uyt van 't Nedersaksisch.  Dialectkoartn geevn an da Nieuwleusn gedeeltelyk of helegans in 't Zuydwest-Zuyd- Drents toalgebied ligt. Moar angezien da Nieuwleusn in Salland ligt, wordt de toale meestal anzien lyk Sallands. Den dialectkenner Harrie Scholtmeijer reeknt de toale van 't dorp wel nie toet 't Sallands of Zuyd-Drents, moa toet 't Noord-Overyssels.
 
Lyk da 't geval is met de Nedersaksische dialectn in 't algemeen, vermindert 't gebruyk van 't  Nieuwleusns dialect en wordt er assan moa meer Standaardnederlands gesprookn. En woar da 't wel nog gebruykt wordt, trekt 't assan moa meer ip Nederlands. 't Dialect wordt somtyds  in uytgoaves gebruykt, lyk in 't tydschrift van d' Historische Verenigynge "Ni'jluusn van vrogger". Van de woordnschat en uytdrukkyngn is 't een en 't ander vastegeleid. 
  
Tekstn van liedjes over Nieuwleusn zyn dikwyls geschreevn in de streektoale, lyk *Mien Sallands Dorp* en 't *Ni'jluus'ns Streeklied* van Aalt Westerman, 't *Nijlusens lietien* van Hermen Bomhoff ip muzyk gezet deur Aalt Westerman en ook *Ni'j luusen mien dörpien* van Hendrik Sterken Rzn: 
 
*Ni'j luusen mien dörpien<br />

*Ni'j luusen mien dörpien ik hoale van oe*<br />
*En 'k blieve oe trouw as mien va en mien moe*<br />
*Ja veule geslachten die deden heur wèrk*<br />
*En maakten Ni'j luusen zo groot en zo stèrk*<br />
*De boeren die bint er behoedzaam en bi'j*<br />
*En hoalt heur bedrief van de àrmoede vri'j*<br />
*Die ligt doar zo mooi ien heur gruun witte kleur*<br />
*Ienvoudig en deegluk, een bloemhof d'r veur*<br />
*En d' industrie die hier bedrievigheid bracht*<br />
*Ni'j luusiger jonges die 't uut hebt edacht*<br />
*Die gruuijden hier op tut een heel hoge stàànd*<br />
*Mar bleven toch altied hier kiender van 't làànd*<br />
*En woor ik ok kome en woor ik ok goa*<br />
*Ni'j luusen mien dörpien det lig mi'j zo noa*<br />
*Ja woor ien de wereld de plicht mi'j ok röp*<br />
*Ni'j luusen blif 't dörpien woor 't hàrte veur klöpt''
(1958)

## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers