open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1409

1406 - 1407 - 1408 - **1409** - 1410 - 1411 - 1412
't Joar **1409** is 't 9e joar in de 15e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|<div class="center">[Michelle van Valois, êeste vrouwe van Filips de Goein]]
*Filips de Goein, groaf van Charolais, trouwt an zyn 13 joar mè Michelle van Valois, de 14-joarige dochter van Charles VI van Vrankryk.
*Concilie van Pisa: Paus Gregorius XII van Rome en antipaus Benedictus XIII van Avignon wordn ofgezet. Alexander V uut Kreta wordt verkoozn tout nieuwe paus. D' ofgezette pausn leggn hunder doa nie by nere, woadeure dat er tydelik drie pausn zyn.
## Geboorn
;februoari
*28 - Elisabeth van Luxemburg
The Doors

thumb|The Doors 1966
thumb|Iptreedn van The Doors in Kopenhagen, 1968
**The Doors** is en Amerikoansn rockgroep, upericht in 1965 in Los Angeles deur zanger Jim Morrison, gitarist Robby Krieger en drummer John Densmore, angevuld mè bassist Ray Manzarek.

## Ploatn
### Albums
**The Doors* (1967)
**Strange Days* (1967)
**Waiting for the Sun* (1968)
**The Soft Parade* (1969)
**Morrison Hotel* (1970)
**L.A. Woman* (1971)
**Other Voices* (1971)
**Full Circle* (1972)
**An American Prayer* (1978)
### Singles
Hunder bekendste singles zyn *Light my fire* van de ploate *The Doors* (1967) en *Riders on the Storm* van *L.A Woman* (1971).
Huus Valois

't **Huus Valois** was e Frãnsche dynastie die regeerde van 1328 tout 1589. 't Was e zytak van de keuniengn van Vrankryk van 't Huus Capet. Ze wierdn ipgevolgd deur et Huus Bourbon.

Nog e zytak was 't Huus Valois-Bourgondië. Ze regeerdn als hertog van Bourgondië van 1363 tout 1482 en als hertog van Broabant van 1406. 

't Huus Valois-Bourgondië verwyst noa de dynastie die begost achter da den hertog van Bourgondië, Philippe van Rouvres, gestorvn was in 1361. 't Hertogdom Bourgondië wierd g'annexeerd deur de Frãnsche keunienk Jean II van 't Huus Valois, die 't in 1363 an zyn vierde zeune Filips de Stoutn gaf.

Z'hen e belangryke rolle gespeeld in de geschienisse van de Nederlandn. De periode van de Bourgondische hertoogn in Vloandern wierd ingezet met den trouw van Filips de Stoutn me Margaretha van Male.

## Begun van 't Huus Valois
Charles IV van Vrankryk, de joungste zeune van Philippe IV le Bel, stierf zounder ipvolger.

Zyn nounkel, Charles van Valois, de joungere broere van Philippe le Bel, was groaf van Valois en stamvoader van de nieuwe dynastie. Zyn zeune Philippe VI was den êeste keunienk van 't Huus Valois.


Ofbeeldienge:Robert-Fleury - Philip VI of France.jpg|Philippe VI
Ofbeeldienge:JeanIIdFrance.jpg|Jean II
Ofbeeldienge:Charles V France.jpg|Charles V
Ofbeeldienge:Charles6lefou.jpg|Charles VI
Ofbeeldienge:KarlVII.jpg|Charles VII
Ofbeeldienge:Louis-XI.jpg|Louis XI
Ofbeeldienge:Charles VIII de france.jpg|Charles VIII


## Verwantschap met andere dynastieën
Michelle van Valois

thumb|<center>Michelle van Valois
**Michelle van Valois** of **Michelle van Vrankryk** (Parys, 11 januoari 1395 - Gent, 8 juli 1422) was e Fransche prinsesse van 't Huus Valois en deur heur trouw hertoginne van Bourgondië. Ze was e dochter van Charles VI van Vrankryk en Isabella van Beiern.

In juni 1409 trouwde ze in Parys mè Filips, groaf van Charolais, loater Filips de Goein genoemd, die in 1419 't hertogdom Bourgondië en de groafschappn Vloandern, Artesië en Franche-Comté erfde van zyn voader Jan zounder Vrêes. Ze krêegn e dochter Agnes die al gestorvn is in heur kiendertyd. In 1413 verhuusdegn ze noa Vloandern woa da Michelle styf geirn gezien was. Ze verblêef mêestal in 't Prinsnhof in Gent.

Ze stierf doar in 1422 achter e korte ziekte, nog moa 27 joar oud. Der woarn geruchtn da ze vergiftigd zou gewist zyn deur e geweezn vertrouwelienge, de Duutsche dame van Viesville, die recent by de jounge gravinne in diskrediet was gevalln en zou wordn weggezoundn noar Aire, juste vôor heur dôod. 

Z' is begroavn in 't klôoster van 't Gentsche Sint-Baafs. Der is e stik van heur graf bewoard gebleevn.

Den 21stn oktober van 't zelfste joar is ook heur voader gestorvn.
1442

1439 - 1440 - 1441 - **1442** - 1443 - 1444 - 1445
[thumb|<div class="center">Replica van de Sedes sapientiae (1442) van Nicolaas de Bruyne in de [Sinte-Pieterskerke (Leuven)|Sint-Pieterskerke van Leuvn]] 
## Gebeurtenissn
*Nicolaas De Bruyne makt 't houtn Mariabeeld *Sedes sapientiae*. 't Is vernietigd by bombardementn deur de g'allieerden binst den Êeste Weireldoorloge. E replica van 't ôorsprounkelik beeld stoat  in de Sint-Pieterskerke van Leuvn. 't Beeld is 't symbool van de Katholieke Universiteit van  Leuvn.
*10 januoari -  Elisabeth van Görlitz, hertoginne van Luxemburg, benoemt Filips de Goein tout regent van 't Hertogdom Luxemburg.
*D' Osmoansche Turkn ounder sultan Murad II wordn versleegn deur d' Hongoarn, die ounder leidienge stoan van János Hunyadi.
*12 juli - Alfonso V van Aragón verovert Napels en herênigt 't  Keunienkryk van Napels en Sicilië.
## Geboorn
;april
* 20 - Eduard IV van Iengeland
## Gestorvn
;december
*19 - Elisabeth van Luxemburg
Pol Deman

**Pol Deman** (Rekkem, 25 april 1889 - Outryve, 31 juli 1961) was e West-Vlamsche coureur. Je was den êeste winnoare van de Rounde van Vloandern in 1913. Je won ook Bordeaux-Parys in 1914, Parys-Roubaix in 1920 en Parys-Tours in 1923. Je was prof van 1910 tout 1925.
## Resultoatn
**1909**
* 1stn - Etoile Caroloregienne
* 1stn - Eindklassement Rounde van België amateurs
* 3dn - Luuk-Bastenoakn-Luuk
**1910**
* 1stn - Brussel-Luuk ounofhankelikke
**1911**
* 1stn - Sint-Eloois-Vuve
* 1stn - Sint-Truudn
* 13stn - Eindklassement Tour de France
**1913**
* 1stn - Etoile Caroloregienne
* 1stn - Rounde van Vloandern
* 2dn - Rounde van Henegouwn
* 2dn - Etappe 7 Tour de France
* 3dn - Parys-Mêenn
* 14stn - Eindklassement Tour de France
**1914**
* 1stn - Bordeaux-Parys
* 3dn - Eindklassement Ronde van België
**1920**
* 1stn - Parys-Roubaix
**1923**
* 1stn - Parys-Tours

## Externe koppelienge
*Pol Deman ip De Wielersite
Ann Demeester

thumb|Ann Demeester (2020)
**Ann Demeester** (Brugge, 1975) es e West-Vlamsche letterkundige, kunstcommentateur en museumdirecteur.

Ann Demeester studeerde Germoansche filologie. Van 2003 tout 2006 wos ze directeur van W139, en exposiesje- en produksjecenter vo contemporaine kunstn in Amsterdam. Oare mentor wos Jan Hoet onder wiens superviezje ze verschilligte exposiesjes en projectn organiseerde, ozowel in België (in Gent vo't SMAK en in Woatou vo Poëziezomer 2000) en in Duutsland (vo 't museum Marta in Herford). Van 2006 tout 2014 wos ze directeur van't Amsterdamsche kunstncenter *De Appel*. Vanof 'n êestn februoari 2014 es ze benoemd tout directeur van't Frans Hals Museum in Oarlem.

Van 2001 tout 2007 makte ze dêel uut van de redaksje van't driemoandelyksche Gentsche tydschrift Yang. Vodder van de reste werkte ze ôok lyk journaliste by gazettn De Morgen en De Financieel-Economische Tijd. Tegoare me Kestutis Kuizinas wos ze curoator van de *X Baltic Triennial of International Art “Urban Stories”* 2009 in Vilnius (Litouwn). Ze zit ôok in de redaksjeroad van A Priori Magazine en F.R. David.
Loon

* Loon (Vrankryk): e gemêente in't Fransche Noorderdepartement, an d'Opoalkust in Frans-Vloandern
* E verkorte noame vo de Limburgsche stad Borgloon
* 't Groafschap Loon: e vroeger groafschap da round 't uudige Borgloon es gegroeid
* Teffrente plekkn in Olland me de noame Loon
Loon (Vrankryk)

**Loon** (Frans: *Loon-Plage*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Blootland, binn'n de steedelyke agglomeroasje van Duunkerke, an d'Opoalkust. 't Grenst an de gemêentn Duunkerke (Mardyk), Spyker, Broekkerke, Kroaiwyk, Sint-Joris (Vrankryk) en Grevelingn. Langsn de zuudkant van de gemêente loopt de Broekburgvoart, die der de grenze vormt me Broekkerke.

## Geschiedenisse
Ôosprounkelyk wos't groundgebied van d'uudige gemêente Loon moar e klêen eilandje, mor achter de drôogleggienge van't Blootland an 't ende van den elfn êeuwe wierd et verboundn me't vasteland. An't ende van de twoalfde êeuwe wierd Loon en echt dorptje mo byst hêel 't Ancien Regime wierd et bedreygd enerzyds deur overstrôomiengn en anderszyds deur ôorloogn vanwege zyn liggienge dichte by de grenze tusschn 't Groafschap Vloandern en Vrankryk.

In 1800 wierd Loon officiël erkend lyk zelfstandige gemêente en in 1889 wierd beslootn van de noame van de gemêente te verandern na *Loon-Plage*, vo confuuzje te vermydn me de gelykklienkende stad Laon in't Aisne-departement. Loon wierd vanof ton e badplekke me de bouwe van e cazjeno, en hotel en treffente animoasjes. De latste decennia zyn grôote stikkn van Loon straf g'industrialiseerd deur d'uutbreydienge van de zêehoavn van Duunkerke. 't Es ton ôok eigntlyk ip't groundgebied van Loon da de ferry van Duunkerke na Dover vertrekt. 

thumb|left|Zicht ip't center van Loon
Biervliet

**Biervliet** is e stad in de gemêente Terneuzn, in d' Hollandsche provinsje Zêeland met oungeveer 1600 inweuners (2023).

## Geschiedenisse
Biervliet krêeg al stadsrechtn in 1183 en wierd lik Greveliengn, Mardyk, Duunkerke, Nieuwpôort en Damme gesticht deur de Vlamsche groavn Diederik en Filips van den Elzas ter bevorderienge van 't economisch leevn langst de Nôordzêekust. 

Round 1400 woarn der overstromiengn en kwam Biervliet ip een eiland te liggn. In 1573 wierd de plekke veroverd deur de Woatergeuzn en kwam Biervliet ounder Nôord-Nederlands bestier. Maurits van Oranje liet e vestienge bouwn ip 't eiland vo 't scheepsverkêer noa Gent ounder controle t' houdn.

't Ôorsprounkelik stadje is in de zestienste êeuwe verdweenn by een overstromienge. Achter 1600 kwam ter e nieuwe plekke, mêer landinwoarts.

## Beziensweirdigheedn
* D' hervormde kerke in 't center, gebouwd in 1659-1660.
* De rooms-katholieke kerke van de parochie Onbevlekte Ontvangenis van Maria,  ingewyd in 1858. 
* De Harmonie, e wiendmeuln van 1842. 


Ofbeeldienge: Biervliet NHKerk R01.jpg|Protestantsche kerke
Ofbeeldienge: Biervliet - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangenkerk 1.jpg| Kerke Onze Lieve Vrouwe Onbevlekt Ontvangn
Ofbeeldienge: Overzicht van de molen - Biervliet - 20428895 - RCE.jpg|Meuln De Harmonie


## Externe koppeliengn
* Dorpsroad Biervliet
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Kroaiwyk

**Kroaiwyk** ofte **Craeywyck** in't Frans-Vlams (Frans: *Craywick*, Nederlands: *Kraaiwijk*) es e gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in 't Blootland. 't Grenst an de gemêentn  Loon, Broekkerke, Broekburg, Sint-Joris en Grevelingn. Langsn de zuudkant van de gemêente loopt de Broekburgvoart, die der de grenze vormt me Broekkerke.

thumb|left|De Sint-Gilliskerke van Kroaiwyk
Siligo

thumb|left|Zicht ip Siligo
thumb|left|<center>Byzantynsche kerke van Onze-Lieve-Vrouwe van Mesumundu en restn van 't Romeins aquaduct
thumb|right|260px|Liggienge van de provinsje Sassari in Itoalië
**Siligo** es en Italioansche gemêente in de provinsje Sassari in de regio Sardinië. 't Ligt o de nôordkantn van Sardinië, apeupri 25 kilomèiters o de zuudôostkant van Sassari zelve.

Siligo ligt in de Meilogu-streke en grenst an de gemêentn Ardara, Banari, Bessude, Bonnanaro, Codrongianos, Florinas, Mores en Ploaghe.

## Beziensweirdigheedn
* D'archeologische site of Monte Sant'Antoni mè prehistorische restn
* D'archeologische site of Mesumundu mè restn uut d'Oudeyd en de middelêeuwn
* De *Nostra Segnora de Mesumundu* ofte de kerke van Ouze-Lieve-Vrouwe van Mesumundu, geleegn in d'archeologische site mè de zelfste noame; Z'es gebouwd in de zesde êeuwe, in d'n tyd dat de streke dêel uutmakte van 't Byzantyns Ryk, ip de ruïn'n van Romeinsche boadn uut de twêede êeuwe. Ze wierd uutgebreyd achter 't joar 1065 deur de benedictynsche monnik'n van Montecassino.
* De *Santi Elia ed Enoch*, de kerke gebouwd ip d'n top van de Monte Santo die ôok uutgebreyd es gewist achter 1065 deur de benedictynsche monnik'n
Bloaringem

**Bloaringem** (Frans: *Blaringhem*, Nederlands: *Blaringem*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement, an de schreeve me't departement Nauw van Kales. 't Ligt in Fransch-Vlaenderen in de Franschn Westoek, in't Houtland nie verre van de Leiedaele. Bloaringem grenst an de gemêentn Linde, Zerkel, Moerbeke, Steenbeke, Boezegem, Witteke, Rokesdorn, Rakingem, Werdrik en Ruuscheure. 

In Bloaringem zyn der nog teffrente wykn en gehuchtjes lyk *Le Croquet*, *Le Mont d'Hiver*, *Le Pont Asquin*, *La Belle-Hôtesse*, *Le Mont Dupil* en *La Carnois*. Deur de gemêente lôopt den Nieuwndyk die den Aa in Sint-Omoars verbindt mè de Leie by Ariën.

thumb|left|De Sent-Moartnskerke in Bloaringem
1395

1392 - 1393 - 1394 - **1395** - 1396 - 1397 - 1398
't Joar **1395** is 't 95e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
[thumb|<div class="center">De Vlucht noar Egypte (reks) deur [Melchior Broederlam]]
## Gebeurtenissn
*Den Ypersche schilder Melchior Broederlam schildert *De Vlucht noar [[Egypte]]*.
*De priorye van Corsendonck in Oud-Turnhout wordt gesticht deur Maria van Gelre, dochter van hertog Jan III van Brabant en Limburg.
## Geboorn
*Fra Angelico - Italioansche kunstschilder
*11 januoari - Michelle van Valois, êeste vrouwe van Filips de Goein
## Gestorvn
*17 meie  - Maria van Hongareye (1370-1395)
1422

1419 - 1420 - 1421 - **1422** - 1423 - 1424 - 1425
thumb|<div class="center">Jacoba van Beiern</div>
## Gebeurtenissn
*Jacoba van Beiern, gravinne van Holland, Zêeland en Henegouwn, trouwt mè Humphrey, hertog van Gloucester.
*Achter den dôod van Karel VI van Vrankryk moakn Hendrik VI van Lancaster (minderjoarige zeune van Hendrik V van Iengeland en Catharina van Valois) en Karel VII (zeune van Karel VI) alletwêe ansproak ip de Fransche trôon.
*oktober - De Vlamsche schilder Jan van Eyck goat in dienst by ruwoard Jan van Beiern. Je verhuust noa Den Haag.  
## Gestorvn
*8 juli - Michelle van Valois, êeste vrouwe van Filips de Goein
*31 ogustus - Hendrik V, keunienk van Iengeland
*21 oktober - Karel VI, keunienk van Vrankryk
1205

1202 - 1203 - 1204 - **1205** - 1206 - 1207 - 1208
't Joar **1205** is 't 5e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
[thumb|<div class="center">'Boudewyns Torre' van fort Tsarevets in Veliko Tarnovo (Bulgareye), woa da [Boudewyn I van Constantinopel an zyn ende zou gekommn zyn]]
## Gebeurtenissn
*Ladislaus III, keunienk van Hongareye, wordt ipgevolgd deur Andreas II .
*Boudewyn I van Constantinopel, Boudewyn IX van Vloandern, sterft achter de slag by Andrinopel (14 april 1205) in de kerkers van Bulgareye. Zyn minderjoarige dochter Johanna van Constantinopel volgt hem ip in Vloandern en Henegouwn. Heur nounkel groaf Filips I van Noamn oefent 't regentschap uut.
## Geboorn
## Gestorvn
*Boudewyn IX van Vloandern
1657

1654 - 1655 - 1656 - **1657** - 1658 - 1659 - 1660
't Joar **1657** is 't 57e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
## Gestorvn
;april
*2 - Ferdinand III (HRR)
Broekburg

**Broekburg** (Frans: *Bourbourg*) es e stad en gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in de Fransche Westoek, mêer bepoald in 't Blootland. 't Grenst an de gemêentn  Kroaiwyk, Broekkerke, Loberge, Kapellebroek, Sint-Pietersbroek, Sint-Maria-Kerke, Saint-Folquin en Sint-Joris. 

Langsn de westkant van Broekburg strôomt den Aa die der de grenze vormt tusschn 't Noorderdepartement en 't Nauw van Kales. Twèirs deur 't stad lôopt de Broekburgvoart, die den Aa verbiendt me de binn'nhoavns van Duunkerke.

O de nôordkantn van de gemêente ligt d'A16-ottostroade (en ounderdêel van d'E40 tusschn Duunkerke en Kales). In Broekburg ester ôok e stoasje an d'yzerboane tusschn Duunkerke en Kales. In tydde woster nog e twidde stoasje *Bourbourg-Saint-Nicolas*, mêer o de zuudwestkantn van de gemêente, an de lynne van Broekburg richtienge Woatn en Sperleke die nu ipgebrookn es. 

## Toponymie
De noame Broekburg verwyst na de versterkienge die groaf van Vloandern Arnulf I iere te middn van de broekn (drassige wielandn die in de wintre overstrôomdign) teegn de Vikings liet bouwn. Round 't joar 800 es de plekke vo nen êeste kêe vermeld in't Latyn lyk *Burgus in broco* ip e karte van Malbrancq die den ôostelyke kant van den tonmoalign delta van den Aa toogt. In't Oud-Vlamsch est vo 'n êeste kêe vermeld lyk *Broec borc* in 't cartuloarium van d'abdeye van Gent van 987. De noame it derachter g'evolueerd na *Brucburgh* in 1035, *Brucburch* in 1037, *Borburc* in 1150, *Brouburg* in 1187 en *Brouborgh* in 1309.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Jan-den-Dooperkerke dateert ôorsprounlyk van de dertiende êeuwe en es in 1920 erkend lyk istorisch monument.
* De gevel en dakbedekkienge van de cell'n van 't oud gevang wierden in 1972 erkend lyk istorisch monument.
* 't Sint-Jansgastuus, erkend sedert 1983 tôope mè 't gebouw van vroegere vismart en de pompiers.
* 't Uus van Edmond de Coussemaker en 't byligg'nde park, erkend sedert 2004.


Bourbourg eglise.JPG|De Sint-Jan-den-Dooperkerke
MairiedeBourbourg.JPG|'t Staduus van Broekburg
Fransche departementn in de Nederlandn

Ip ’t ende van de 18e en ’t begun van de 19e êeuwe wierdn de **[[Lêge Landn|Nederlandn]]** gereorganiseerd in **Fransche departementn** no ’t model van de departementn van Vrankryk.

## Zudelikke Nederlandn
Den êestn oktober 1795 wierdn d'Ôostnryksche Nederlandn en 't prinsbisdom Luuk g'annexeerd deur de Fransche Republiek en verdêeld in 9 departementn:
* Leie - Lys (hoofdstad: Brugge) 
* Schelde - Escaut (Gent) 
* Deyle - Dyle (Brussel)
* Twêe Neetn - Deux-Nèthes (Antwerpn) 
* Nedermoas - Meuse-Inférieure (Maastricht)
* Jemappes (Mons) 
* Ourthe (Luuk) 
* Samber en Moas - Sambre-et-Meuse (Noamn) 
* Forêts (busschn) (Luxemburg)

## Nôordelikke Nederlanden
D'êeste verdêlienge in de Batoafsche Republiek, die ountstoan was in 1795, gebeurde in 1798.
* Batoafsche Republiek (1795-1801)
* Batoafs Gemenebest (1801-1806)
* Keunienkryk Holland (1806-1810)
* Annexoasje deur Vrankryk (1810-1814)
1792

1789 - 1790 - 1791 - **1792** - 1793 - 1794 - 1795
thumb|De Fransche generoal Charles-François Dumouriez
## Gebeurtenissn
;moarte
*1 - Leopold II, keizer van 't Hillig Rooms Ryk, is gestorvn en zyn zeune Frans II volgt hem ip.
*6 - Binst e gemascherd bal in den Opera van Stockholm wordt de keunienk van Zweedn Gustav III neregeschootn in zyn rik. Je sterft de 19ste moarte. De krôonprins Gustav is nog minderjoarig en prins Karl, de broere van de keunienk, pakt 't regentschap ip hem. 
;april
*24 - Vrankryk verkloart den oorloge an Ôostnryk. De stryd wordt vo 't grotste dêel geleverd ip 't gebied van d' Ôostnryksche Nederlandn.  
*25 - De Fransche componist Claude Joseph Rouget de Lisle schryft tekst en muziek vo *Chant de guerre de l'Armee du Rhin (marslied van 't Reynleger)*, loater de *Marseillaise* genoemd.
;juli
* 14 - In de Kaiserdom St. Bartholomäus in Frankfurt am Main wordt Frans II gekrôond tout de keizer van 't Hillig Rooms Ryk. Je goat de latstn zyn.
* 30 - Revolutionaire troepn uut Marseille marcheern Parys binn. Ze ziengn 't marslied van 't Reynleger, da sinsdien de Marseillaise wordt genoemd.

;september
* 2 - Begun van de bloedigste doagn in de Fransche Revoluusje, de septembermôordn. Een hysterische bende trekt van 't êne gevang noa 't ander vo teegnstanders van de revoluusje van kant te moakn. Elfhounderd gevangenn wordn ofgeslacht. 
* 20 - Slag by Valmy: Overwinnienge van de Fransche ip de  Pruusn.
* 22 - Keunienk Louis XVI van Vrankryk wordt ofgezet. Den  Êeste Fransche Republiek wordt uutgeroopn deur de nieuw ipgerichte Nationale Convensje. De Republikeinsche kalender wordt ingevoerd.
;november
* 6 - Slag by Jemappes: De Fransche generoal Charles-François Dumouriez versloat d' Ôostnryksche troepn. De Fransche wordn anzien lik bevryders. 
*  november-december - Generoal Dumouriez doe zyn intrede in Brussel,  Mecheln, Antwerpn, Noamn, Luuk en je belooft dat de Schelde goat open verkloard wordn.  
## Geboorn
;februoari
* 29 - Gioacchino Rossini, Italioansche componist
;december
* 6 - Willem II van de  Nederlandn
## Gestorvn
;moarte
* 1 - Keizer Leopold II van 't Hillig Rooms Ryk (44)
* 29 - Gustav III (46), keunienk van Zweedn van 1771-1792
Groningen (provinsje)

**Groningen** (Nedersaksisch: *Grunnen* en *Grönnen*) is e provinsje in 't nôordn van Holland met oungeveer 603.000 inweuners (2025) ip een totoal ippervlak van 2.955 km², woavan dat een derde in de stad Groningen weunt, hoofdstad van de provinsje.

Groningen grenst in 't ôostn an de Duutsche dêelstoat Nedersaksn, in 't zuudn an de provinsje Drenthe, in 't westn an de provinsje Friesland en in 't nôordn an de Waddnzêe.

Ôorsprounkelik was Fries de toale van 't grotste dêel van de provinsje Groningen. Juste mor in de stad en omstreekn klaptn z' e Nedersaksisch dialect. 't Dialect da 't mêest verwant is an 't Gronings is da van Ôost-Friesland, e streke in 't nôordwestn van de Duutsche dêelstoat Nedersaksn.

## Bevolkienge
Bevolkiengsontwikkelienge:
* 1850 — 185.000
* 1900 — 296.000
* 1950 — 460.000
* 2000 — 563.000
* 2025 — 603.000

## Gemêentn
Groningen is ipgedêeld in 10 gemêentn sinds 2021. De gemêentn met hunder officiële noame zyn:

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Overyssel

**Overyssel** (officieel: *Overijssel*, Nedersaksisch: *Oaveriessel, Overiessel*) is e provinsje in 't ôostn van Holland met oungeveer 1.196.000 inweuners (2025) ip een totoal ippervlak van 3.421 km². De riviere den Yssel vormt in 't zuudwestn vo 't  grotste dêel de nateurlikke grenze mè Gelderland. Overyssel grenst in 't nôordn an Drenthe, in 't nôordôostn an Nedersaksn, in 't zuudôostn an Nôordreyn-Westfalen, in 't zuudn en 't zuudwestn an de provinsje Gelderland, in 't uterste westn an Flevoland en in 't nôordwestn an Friesland. D'n hoofdstad is Zwolle. In de provinsje wordt er e Nedersaksisch dialect geklapt.

## Bevolkienge
Bevolkiengsontwikkelienge:
* 1850 — 216.000
* 1900 — 336.000
* 1950 — 670.000
* 2000 — 1.078.000
* 2025 — 1.196.000

## Gemêentn
Overyssel is ipgedêeld in 25 gemêentn sinds 2005. De gemêentn met hunder officiële noame zyn:

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers


Uitzicht vanaf de Noetselerberg (1).jpg|Sallandse Heuvelrug
20150630 Zicht op Deventer1.jpg|Deventer
20131007 Uitzicht over het Vechtdal2.jpg|Vecht rivier
Een weer in de Weerribben.jpg|Nationoal Park Weerribben-Wieden
Zuud-Holland

**Zuud-Holland** (officieel: *Zuid-Holland*) is e provinsje in 't westn van Holland an de Nôordzêekust met oungeveer 3.863.000 inweuners (2025) ip een totoal ippervlak van 3.308 km². D'n hoofdstad is Den Haag en de grotste stad is Rotterdam. Zuud-Holland is êen van de dichtstbevolkte en mêest g'industrialiseerde gebiedn ter weireld. 

Angrenzende provinsjes zyn Zêeland in 't zuudn, Nôord-Broabant in 't zuudôostn en Gelderland en Utrecht in 't ôostn. De nôordgrenze wordt gevormd deur de provinsje Nôord-Holland woamee da Zuud-Holland tout de groundwetsherzienienge van 1840 êen provinsje Holland vormde. In 't westn grenst de provinsje an de Nôordzêe.

## Bevolkienge
Bevolkiengsontwikkelienge:
* 1850 — 571.000
* 1900 — 1.141.000
* 1950 — 2.383.000
* 2000 — 3.398.000
* 2025 — 3.863.000

## Gemêentn
Zuud-Holland is sins 2023 ipgedêeld in 50 gemêentn. De gemêentn met hunder officiële noame zyn:

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers

[links|thumb|Hoavn van [Hoek van Holland]]
[rechts|thumb|Blommn by [Lisse]]
Knack Randstad Roeselare

thumb|Logo Knack Randstad Roeselare
**Knack Randstad Roeselare** oftewel kortweg **De Knack** is ne volleybolclub uut Roeseloare. Ze speeln in de Liga A, d' hogste nationoale klasse in België en internationoal in Europa.
## Palmares
* CEV Cup (Europees) (1)
**Winnoare: 2002
* CEV Challenge Cup (Europees)
**Finalist: 1998, 1999
*Belgisch kampioenschap (8)
**Winnoare: 1989, 2000, 2005, 2006, 2007, 2010, 2013, 2014
*Beker van België (8)
**Winnoare: 1989, 1990, 1994, 2000, 2005, 2006, 2011, 2013
*Supercup België (5)
**Winnoare: 2000, 2004, 2005, 2007, 2010
*Speler van 't Joar:
:1998: Kris Tanghe
:2000: Martin van der Horst
:2005: Ivan Contreras
:2006: Frank Depestele
:2007: Ivan Contreras
:2008: Ivan Contreras
:2010: Frank Depestele
:2011: Frank Depestele
:2013: Hendrik Tuerlinckx
:2014: Hendrik Tuerlinckx
*Trainer-coach van 't Joar:
:1998: Dominique Baeyens
:1999: Dominique Baeyens
:2000: Dominique Baeyens
:2005: Dominique Baeyens
:2006: Dominique Baeyens
:2007: Dominique Baeyens
:2008: Dominique Baeyens
:2010: Dominique Baeyens
:2013: Emile Rousseaux
:2014: Emile Rousseaux
## Spelers

* Trainer:  Emile Rousseaux
* Assistent:  Steven Vanmedegael

## Externe link
* Officiële clubsite
Leopold II (HRR)

**Leopold II** (Peter Leopold Jozef Anton Joachim Pius) (Weenn, 5 meie 1747 -Weenn, 1 moarte 1792), van 't Huus Habsburg-Lotharingen, was grôothertog van Toscane, keunienk en keizer van ’t Hillig Rôoms Ryk, keunienk van Boheemn en Hongareye en ook soeverein van d'Ôostnryksche Nederlandn.

Leopold II was e zeune van keizerinne Maria Theresia en heur vint Frans I Stefan. Je was e broere van Marie Antoinette. Êen van zyn andere zusters, Maria-Christina, was tegoare met heur vint Albrecht van Saksen-Teschen landvoogdesse van d’Ôostnryksche Nederlandn.

Je volgde zyn broere Jozef II ip in februoari 1790. Broabant was ip ’t ende van 1789 ounofhankelik gekommn achter de  Broabantse omwentelienge en de 10ste januoari 1790 wierdn de Verênigde Nederlandse Stoatn ipgericht. 
  
In 1789 woarn de Zudelikke Nederlandn in ipstand gekommn teegn ’t verlicht despotisme van Jozef II. De Brusselschn advocoat Hendrik van der Noot had in Breda e vrywillegersleger tegoare gebrocht en militaire hulpe gevroagd an Holland en Pruussn. In oktober 1789 vielt ie Brussel binn en d’Ôostnryksche landvoogdn mostn vluchtn. Mo deur de Fransche Revoluusje durfde Pruussn Ôostnryk nie verzwakkn. Ze woarn mêer benouwd van Vrankryk en ze groeidn were dichter no makkoar toe.

De derdn december 1790 kost Leopold II me zyn troepn Brussel were verovern, ‘t gezag van d’Ôostnrykers herstelln en een ende moakn an de Verênigde Nederlandse Stoatn. Je paste d’hervormiengn van zyn broere Jozef II minder strieng toe. De landvoogdn kostn were kêern no Brussel en de revolutionairn mostn vluchtn no ’t buutnland.

Leopold II trouwde me Marie Louise van Spanje. Z’haan zestien jounges. Je wierd ipgevolgd deur zyn oudste zeune Frans II.
Norfolk

**Norfolk** is e groafschap (county) in den Iengelsche regio East of England met een ippervlak van 5.371&nbsp;km² en 859.400 inweuners. D'n hoofdstad is Norwich.

Norfolk grenst in 't westn an Lincolnshire, in 't westn en zuudwestn an Cambridgeshire en in 't zuudn an Suffolk. In 't nôordn en 't ôostn ligt de Nôordzêe en in 't nôordwestn 't estuarium The Wash.

## Districtn

## Grotste steedn
*Norwich 
*Great Yarmouth
*Kings Lynn
*Thetford
*Dereham
*Wymondham
*North Walsham
*Attleborough
*Downham Market
*Diss
*Fakenham
*Cromer
*Sheringham
*Swaffham
Roger Raveel

[thumb|<center>Werk van Roger Raveel in de metrostoasje Mérode in [Brussel]]
**Roger Henri Kamiel Raveel** (Maaln, 15 juli 1921 - Deinze, 30 januoari 2013) was e Vlamsche postexpressionistische kunstnoare en keramist. Je combineerde abstracte en figuratieve kunst. Je gebruukte heldere kleurn en typisch vo zyn werk zyn witte vierkantn.
## Leevn en werk
Raveel volgde zyn ipleidienge êest in Deinze en doarachter an de Keunienklikke Academie vo Schône Kunstn in Gent. Je makte in 't begun van zyn carrière surtout abstracte werkn. 

Je was bevriend met Hugo Claus en in de joarn 1960 wierd hy in Vloandern anzien lik 't enfant terrible van de schilderkunst. Je was actief in 't kunstnoarscollectief 'Nieuwe Figuratie' die in 1966 de kelders van 't kastêel in Beirvelde beschilderde. Êen van zyn grotste kunstwerkn is de beschilderienge van de metrostoasje Mérode in Brussel in 1977. 

Raveel bouwde in 1999 zyn eign Raveelmuseum in zyn geboorteplekke Moaln. In 2003 hèt hy in 't kader van de kunstmanifestoasje Beaufort 2003 e tramstel van De Lijn beschilderd. In 2007 ist er in Ostende e retrospectieve g'organiseerd vo zyn 85ste verjoardag.

Raveel is an zyn 91 joar gestorvn in e klinieke in Deinze an e loungountstekienge.
## Pryzn en titels
* Prys vo de Jounge Belgische Schilderkunst (1958 en 1960), êervulle vermeldienge
* Ounderscheidienge in de Europaprys (1962)
* Internationale Joost vanden Vondelprys (1983)
* Goudn Êrepennienge van de Vlamsche Road (1992)
* Oadellikkn titel van Ridder (1995)
* Van Ackerprys (1996)
## Externe koppeliengn
* Roger Raveelmuseum
* Ergo Pers: Roger Raveel
Delfine Persoon

thumb|upright|Delfine Persoon, 2013
**Delfine Persoon** (Gits, 14 januoari 1985) is e West-Vlamsche boksster en IBF-, WIBF-, WIBA- en WBC-weireldbokskampioene lichtgewicht. Vo de kost werkt ze by de Belgische Spoorwegpoliesje.

Ze begost te boksn by Boxingclub Lichtervelde. In 2009 kwam ze prof en ze won 28 van de 29 wedstrydn, woavan dertiene mè knock-out.
## Prestoasjes
*De 5e moarte 2011 kwam z' Europees kampioen EBU (European Boxing Union) in Lichtervelde achter een overwinnienge ip puntn teegn de Zwitsersche Nicole Boss.  
*Den 1ste november 2011 verdedigde z' heur titel mè winst ip puntn in Yzegem teegn de Fransche Myriam Dellal.
*De 25ste februoari 2012 hoalde ze de WIBF-weireldtitel (Women's International Boxing Federation) in Roeseloare mè technisch knock-out van d' Italioansche Lucia Morelli. 
*Den 21ste september 2012 hoalde ze de IBF-weireldtitel (International Boxing Federation) in Antwerpn mè technisch knock-out van d' Austroalische Erin McGowan.
*De 12ste januoari 2013 hè z' heur WIBF-weireldtitel in Sint-Truudn mè succes verdedigd teegn d' Italioansche Anita Torti.
*De 29ste moarte 2013 won z' e WBC Elimination Fight in Gent teegn de Bulgoarsche Kremena Petkova.
*Den 13stn december 2013 won ze de WIBA-weireldtitel (Women's International Boxing Association) mè technisch KO teegn Lucia Morelli.
*De 20stn april 2014 won ze ounverwacht 't gevecht vo de WBC-weireldtitel (World Boxing Council) in Zwevezêle teegn Erica Farias uut Argentinië en ze krêeg azo al de weireldtitels die der t' hoaln zyn.
## Palmares
* 12 amateurwedstrydn, 12 gewonn
* 29 elitewedstryden, 28 gewonn, woavan 13 met KO
* Belgisch amateurkampioen 2009
* Europees EBU-kampioen 2011 en 2012
* Weireldkampioen WIBF 2012 en 2013
* Weireldkampioen IBF 2012 en 2013
* Weireldkampioen WIBA 2013
* Weireldkampioen WBC 2014

## Externe koppeliengn
* Website van Delfine Persoon
* Boxingclub Lichtervelde
*De uutsloagn en rankings van Delfine Persoon
*De Standaard: Boksster Delfine Persoon verovert wereldtitel
*De Standaard: Een poppemieke ben ik nooit geweest.
1246

1243 - 1244 - 1245 - **1246** - 1247 - 1248 - 1249
't Joar **1246** is 't 46e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
thumb|<div class="center">Gwyde van Dampierre</div>
## Gebeurtenissn
*Gwyde van Dampierre, zeune van Margaretha van Constantinopel, groavinne van Vloandern en Henegouwn, trouwt mè Mathilde, dochter van Robrecht VII van Béthune.
*juli - Louis IX, keunienk van Vrankryk, bemiddelt in de familiestryd tusschn de Dampierres en de Avesnes, de kienders uut de twi trouws van Margaretha van Constantinopel. Je wyst 't groafschap Henegouwn toe an Jan van Avesnes, en 't groafschap Vloandern an Willem van Dampierre. De Avesnes betwistn da besluut en sluutn e verbound met de groavn van Holland.
*Llywelyn ap Gruffydd, ook Llywelyn de Latstn genoemd, komt an de macht in Wales tout 1282. J' is e klêenzeune van Llywelyn ap Iorwerth, en de latste prins van e vry Wales. Je volgt zyn nounkel Dafydd ap Llywelyn ip.

## Geboorn
## Gestorvn
*25 februoari - Dafydd ap Llywelyn, prins van Wales
*16 juni - Lutgardis van Toungern, Vlamsche hillige en mystica
Marcel Buysse

**Marcel Buysse** (eigntlik *Buyze*) (Wontergem, 11 november 1889 - Gent, 3 oktober 1939) was e Vlamsche coureur. Je was prof van 1909 tout 1926. In 1912 endigde Buyze ip de vierde plekke in de Tour de France en 't joar doarip wont hy hem zes ritt'n. J' is surtout bekend gerakt os winnoare van de twidde ediesje van de Rounde van Vloandern in 1914. Je kwam uut e coureursfamilie. Je was de broere van de coureurs Lucien, Cyriel en Jules, de voader van Albert en Norbert en de nounkel van Marcel en Lucien Buyze.
## Resultoatn
**1909**
* 3dn - Antwerpn-Mêenn
* 2dn - Brussel-Den Hoane
* 3dn - Kampioenschap van Vloandern
**1910**
*1stn - Môoslee
*3dn - Belgisch Kampioenschap ip de boane
**1912**
*4dn - Tour de France
**1913**
*3dn - Rounde van België
*1stn - etappes 4, 7, 11, 12, 14 en 15 van de Tour de France
*3dn - Eindklassement Tour de France
**1914**
*1stn - 1e etappe Rounde van België
*1stn - Rounde van Vloandern
**1919**
*3dn - Giro d' Italia
**1920**
*1stn - Zesdoagsche van Brussel (met Alfons Spiessens)
**1921**
*1stn - Parys-Dinant
*1stn - Arlon-Ostende
**1922**
*1stn - Zesdoagsche van Gent (met Oscar Egg)
**1924**
*1stn - Zesdoagsche van New York (mè Maurice Brocco)
## Externe koppelienge
*Marcel Buysse ip De Wielersite
Ferdinand I van Ôostnryk

**Ferdinand I** Karel Leopold Jozef Frans Marcellin (Weenn, 19 april 1793 - Praag, 29 juni 1875) was den oudste zeune van keizer Frans I van Ôostnryk en Maria Theresia van Bourbon-Sicilië, en de twiddn van de vier Ôostnryksche keizers van ‘t Huus Habsburg-Lotharingen.

Je was keizer van Ôostnryk als Ferdinand I  en keunienk van Hongareye, Krowoasje  en Boheemn als Ferdinand V. 
 
't Keizerryk wierd  tusschn 1836 en 1848 in feite besteurd deur de *Geheime Stoatsconferensje* in noame van Ferdinand omdat ie epileptisch en gêestelik ziek was. Zyn voader Frans I had de Geheime Stoatsconferensje ipgericht vo zyn zeune t’ountlastn. De vôorzitter was Frans I zyn broere Lodewyk. D’andere leedn woarn Ferdinand zyn joungere broere Frans Karel, Klemens von Metternich en Franz Anton von Kolowrat-Liebsteinsky.

Metternich was belast me Buutnlandsche Zoakn en ie en Lodewyk woarn anhangers van ‘t absolutisme. Kolowrat, verantwôordelik vo Binnlandsche Zoakn en Finansjes, was mêer liberoal. 

Binst de Moarterevoluusje van 1848 vielt de Geheime Stoatsconferensje uutêen. De conservatieve Metternich most vluchtn en Ferdinand most oftreedn. Kolowrat kwamt den êeste constitutioneeln minister-president van Ôostnryk.

Ferdinand z'n broere Frans Karel zag of van 't keizerschap ounder invloed van zyn vrouwe Sophie in 't vôordêel van under 18-joarign oudste zeune, Frans Jozef.
65

62 - 63 - 64 - **65** - 66 - 67 - 68
't Joar **65** was e geweun joar die begost ip e dysndag in de Julioansche kalender.
[thumb|De stervende [Seneca deur Rubens]]
## Gebeurtenissn
*Êeste officiële verwyzienge noa 't boeddhisme in China.
*Soamnzweiriengn teegn keizer Nero ounder andere deur de Romeinsche polletieker Gaius Calpurnius Piso. Lucius Annaeus Seneca en zyn kozyn den dichter Marcus Annaeus Lucanus wordn deur Nero verdacht van medeplichtig te zyn en tout zelfmôord gedwoungn.
*Poppaea Sabina, de twidde vrouwe van Nero, wordt binst da z' in verwachtienge is, deur Nero in e vloage van colère, zo hard in heur buuk geschipt da ze dôod goat.
## Geboorn
*Julia Titi, dochter van keizer Titus Flavius Vespasianus (gestorvn 90)
*Tiberius Claudius Atticus Herodes, Romeins stoatsman (gestorvn 137)
## Gestorvn
*Lucius Annaeus Seneca, Romeinsche schryver en filosoof
* 30 april - Marcus Annaeus Lucanus (25), Romeinschn dichter
* Poppaea Sabina (34), vrouwe van keizer Nero.
Richard Depoorter

**Richard Depoorter** (Ichtegem, 29 april 1915 - Wassen, Zwitserland, 16 juni 1948) was e West-Vlamsche coureur. Je was prof van 1937 tout 1948. Je won Luuk-Bastenoakn-Luuk in 1943 en 1947 en 't eindklassement van "Omnium de la route" in Noamn in 1943 en 1946.

J' is de 16ste juni 1948 veroungelukt (an zyn 33 joar) in de Rounde van Zwitserland achter dat hy in e tunnèl overreen gewist is deur e volgwoagn. De chauffeur is loater verôordêeld.
## Resultoatn
**1938**
*1stn - Wettern, Dernycriterium
*1stn - Knokke
**1943**
*1stn - Luuk-Bastenoakn-Luuk
*1stn - Omnium de la route, Noamn
*2dn - Scheldeprys
*2dn - Grôte Prys van Wallonië
**1945**
*1stn - Ichtegem
*1stn - Roeseloare, Criterium
**1946**
*1stn - Omloop van Middn-Vloandern in Deinze
*1stn - Omnium de la route, Noamn
*2dn - Circuit van Houtland
**1947**
*1stn - Luuk-Bastenoakn-Luuk
*1stn - GP Franco-Belge
**1948**
*3dn - Rounde van Luxemburg
## Externe koppelienge
*Richard Depoorter ip de Wielersite
Amfibieën

D' **amfibieën** (Amphibia) vormn e klasse van koudbloedige bêestn. De noame amfibie komt van 't Grieks ἀμφί-βιος *amphí-bios*, wat da "dubbel-levend" wil zeggn. Da verwyst noa de leevnswyze van amfibieën: ze kunn zowel in 't woater of ip 't land overleevn.

D' amfibieën bestoan uut de puutn en paddn (Anura),  de salamanders (Caudata) en de wormsalamanders (Gymnophiona). In totoal zyn der e stik of  7000 beschreevn sôortn.

## Evoluusje
Amfibieën zoun à peu près 350 miljoen joar geleen ountstoan zyn uut bepoalde vissn. D' oudste gevoundn amfibieën zyn Elginerpeton  in Schotland en Ichthyostega in Groenland. Loater kreegn d' amfibieën e groddere diversiteit en evolueerdn ze tout al de vele sôortn die nu bestoan.
## Uterlik
Puutn hèn e brêe kop en nekke,  grôte uutpulend' oogn, gin steirt en e vochtig vel mè vele kliern. Z' oasmn zowel deur primitieve loungen of deur hunder vel die styf dinne is. Z' hèn twi korte vôorpôotn en twi sterk gespierde, lange achterpôotn die dienn vo verre te kunn spriengn en goed te kunn zwemmn. Der bestoan ook sôortn die zwemvliezn hèn tusschn hunder têens. Salamanders hèn e lank en fyntig lyf, korte potjes en e lange steirt en ze moakn krounkelende bewegiengn. Wormsalamanders trekkn ip grôte worms en z' hen dus gin pôotn. Ze leevn allemolle oundergrounds of in woater en zyn doarom zeldn te zien.
## Leevnswyze
Lik de reptieln zyn amfibieën koudbloedige bêestn. Hunder lyftemperateure is dus nie constant, mor ofhankelik van d' omgeviengstemperateure. Ze kunn doarom nie zo goed  functioneern os 't te koud is. Vele amfibieën die in koelere gebiedn leevn zoekn  beschutte plekkn in de wienter en houdn e wientersloap, dikwils ook ounder woater. In styf warme streekn houdn vele sôortn juste in de zomer e rustperiode, deur hunder in te groavn in de bodem of in 't slyk.

Amfibieën moen juste lik reptieln regelmoatig vervelln, moa ze doen da mêestal 's nachts.
### Vôortplantienge
Puutn zyn over 't algemêen landbêestn, moa vor hunder vôortplantienge zyn ze van woater ofhankelik. Binst de poarienge grypt 't vintje 't wuvetje stevig vaste tout da z' achter ênigte doagn puterek ofzet in 't woater. Da wordt deur 't vintje bevrucht mè zyn sperma. Die poargrepe by amfibieën wordt amplexus genoemd. 't Vintje is mêestal klinder en zit vanboovn. Puterek is e verzoamelienge van eitjes die e gelatineus, gleddig, deurzichtig omhulsel hèn. Achter ênigte doagn of weekn kommn de larvn deruut, dikkoptjes genoemd.

Ofbeeldienge: Litoria xanthomera amplexus.jpg|Twi boompuutn by de poargrepe (amplexus) 
Ofbeeldienge: Skrzek 2006-05-03.jpg |Puterek
Ofbeeldienge: LarvaeBufoBufoRanaTemporaria.JPG |Dikkoptjes

By salamanders ist er mêestal sproake van inwendige bevruchtienge. Achter e bepoald ritueel zet 't vintje een hoptje zoadcelln (spermatofoor) of by 't wuvetje  in de eileider of in de cloacaholte. By landsalamanders lik de viersalamander ountwikkeln de larvn hunder redelik verre in 't lyf van de moeder. In moarte wordn de larvn uutgeduwd in buspoeltjes of beeksjes.
Seneca

thumb|<center>Buste van Seneca, Museo del Prado, Madrid
thumb|<center>Dôod van Seneca deur Luca Giordano
**Lucius Annaeus Seneca** (Córdoba, Spanje, ± 4 v.Chr. - by Rome, 65) was e Romeins filosoof die z'n eigen by de stoa of stoïcisme rekende. 
## Leven
Als kiend et Seneca nog tbc get en jet nog depressief gewist dervan. 

Je ist ie al rap wel in de filosofie gesukkeld en azo et ie serieus veel oanzien verworven.
Je is in 49 verplicht gewist om leirmeester van Keizer Nero te worden. Je deed da nie gern, ma je mochte gein ontslag nemen van Nero.

Utendelik ist ie gestorven omdat Nero peisde dat ie in e complot tegen em zat. Da was in 't joar 65. Nero verplichtte Seneca voe gif te drienken. Seneca et da gedoan zoender e kik te geven. Sommige bronnen, gelik Tacitus, zeggen dat ie nog ferm afgezien et voor dat je werkelijk dôod gegoan is.

## Werken
Seneca et oegeveer 20 werken geschreven. 
De bekènste zyn z'n lettres aan Lucilius, waarin dat ie e vriend, Lucilius, advies geeft voe goed te leven. Van Lucilius weten we nie te vele, ma Seneca voend de maniere waarip dat je me z'n sloaven omgienk gôed. Te weten, Lucilius zeit assan dat iederène e sloave is. Zefs wieder zien nog assam sloaven, van uze wellust, uze angst en uze emoties.

Verder e Seneca ook nog gechreven:

Proza:
*De Ira (over de wrok, 41?); 
*De brevitate vitae (Over de kortheid vant leven, 49); 
*De Clementia (over de mildheid, ±56); 
*De vita beata (Over 't gelukkige leven, ±58); 
*De Otio (over de vrye tyd, ?) 
*De Beneficiis (Over de weldaden, na 60); 
*De Constantia Sapientis (Over de gelykmoedigheid van de wyzen, ?); 
*De tranquillitate animi (Over de rust van de gêeste [gemoedsrust], ?); 
*De Providentia (Over de voorzienigheid, ?); 
*Quaestiones Naturales (Vraagstukken over de natuur, ±64-65); 
*Epistulae Morales ad Lucilium (Brieven me ethische inhoed aan Lucilius, ?)

Tragedies:
*De Hercules Furens, 
*Agamemnon, 
*Troades, 
*Medea, 
*Hercules Oetaeus, 
*Phoenissae, 
*Phaedra, 
*Thyestes
*De Oedipus

Satire:
*Ludus de morte Divi Claudii (Spel over de dood van de vergoddelekte Claudius), of De Apocolocyntosis Divi Claudii (Verpompoening van de vergoddelijkte Claudius) (58)

## Bronnen
* https://web.archive.org/web/20140202145921/http://www.filosofie.nl/nl/sleutelfiguren/258/seneca.html
* http://www.humanistischecanon.nl/humanitas/seneca
* http://www.science.uva.nl/~seop/entries/seneca/,Prof. Dr.in de filosofie Katja Maria Vogt, 2011.
* https://web.archive.org/web/20131212125637/http://www.human.nl/ep-45297-durf-te-denkenseneca
* Seneca on Anger - Philosophy: A Guide to Happiness, Alain De Botton
4 v.Chr.

7 v.Chr. - 6 v.Chr. - 5 v.Chr. - **4 v.Chr.** - 3 v.Chr. - 2 v.Chr. - 1 v.Chr. 
't Joar **4 v.Chr.** is e joar in d' 1e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
thumb|Herodes de Grôotn
## Gebeurtenissn
*Herodes de Grôotn sterft in zyn wienterpaleis by Jericho, moa je wordt begroavn in zyn paleizncomplex Herodion. Herodes Antipas, êen van zyn zeuns, regeert van 4 v. Chr. tout 't joar 39. Je speelde, volgens 't Nieuw Testament, e rolle in de terechtstellienge van Johannes den Doper en Jezus van Nazareth.
## Geboorn
* Lucius Annaeus Seneca, Romeinsche schryver en filosoof
## Gestorvn
* Herodes de Grôotn, keunienk van Judea
1747

1744 - 1745 - 1746 - **1747** - 1748 - 1749 - 1750
't Joar **1747** is 't 47e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Moarschalk Maurits van Saksen binst de Slag by Lafelt
*Ôostnryksche Successieoorloge: 1740-1748.
*Den Brugschn architect en beeldhouwer Hendrik Pulinx makt e grafmonument vo bisschop Hendrik Jozef van Susteren, die nu in de Sint-Salvatorskathedroale in Brugge stoat.
;april
*Fransche troepn valln de Verênigde Provinsjes binn. Sluus en Sas van Gent geevn hunder over. 't Stadhouderschap wordt were ingevoerd.
;meie
* 2 - Willem Karel Hendrik Friso wordt tout stadhouder Willem IV benoemd.
* 10 - Innoame van Hulst deur Fransche troepn. Hêel Stoats-Vloandern komt in Fransche handn.
;juli
* 2 - Slag by Lafelt (te westn van Maastricht): De Fransche moarschalk Maurits van Saksen versloat  d' Ôostnrykers, d' Iengelsche en de Verênigde Provinsjes.
;september
* 16 - Overgoave van Bergen op Zoom an de Fransche, de stad die de noame het van ounneemboar te zyn. De stad wordt zwoar geplunderd.

## Geboorn
;meie
*5 - Leopold II (HRR)
Hoenderveugels

**Hoenderveugels** (Galliformes) zyn een orde van zwoargebouwde veugels die nie verre of hoge kunn vliegn. Over 't algemêen zyn 't typische groundveugels. Bêestn lik kiekns, kalkoens, kwakkels, patryzn, fazantn en pauws moakn dêel uut van de Galliformes. De noame komt van "Gallus", Latyn vor "hoane".

Hoenderveugels wordn vele gekwikt deur de mens vor hunder vlêes en eiers.

D' orde omvat vuuf families mè round de 290 sôortn en ze zyn te viendn ip al de continentn van de weireld. Vele sôortn zyn gedomesticeerd. De families zyn: 
*Cracidae (Sjakohoenders en hokko's)
*Megapodiidae (Grôotpôothoenders)
*Numididae (Peirelhoenders)
*Odontophoridae (Kwakkels van de Nieuwe Weireld)
*Phasianidae (Fazantachtigen)
Neobatrachia

De **Neobatrachia** zyn een ounderorde van de Anura, d' orde van de puutn en paddn. Van de drie ounderordes zyn ze 't mêest g'avanceerd en g'evolueerd, vandoar de noame die letterlik wil zeggn "nieuwe puutn". 't Is ook veruut de grotste ounderorde van de drie,  mè mêer of 5000 verschillige sôortn. D' andere twêe ounderordes zyn de Archaeobatrachia (primitieve puutn) en de  Mesobatrachia (middnpuutn).
Vlamsche Gemêenschap

De **Vlamsche Gemêenschap** is de gemêenschap van Vloamiengn en e besteursniveau in België.

't Begrip Vlamsche Gemêenschap hèt twêe verschillige, moa verwante betêkenissn:
# Moatschappelik (sociaal, polletiek, cultureel) is 't de groep of gemêenschap van de Vloamiengn in België. Da zyn d' inweuners van 't  Vlams Gewest en van 't Brussels Hoofdstedelik Gewest die Nederlandstoalig zyn en die van hunder eign viendn dan ze  Vloamiengn zyn. 
# Institutioneel is 't êen van d' instelliengen in België, bevoegd in 't Nederlands toalgebied en 't twêetoalig gebied Brussel.

## Geschiedenisse
Vloandern besliste in 1980 van de Vlamsche Gemêenschap en 't Vlams Gewest t'hope te voegn. Doarom ist er nu e Vlams Parlement en e Vlamsche Regerienge. De gemêenschapsbevoegdheedn, lik ounderwys, cultuur, toale en welzyn, zyn nu overgedreegn an de bevoegde ministers van de Vlamsche dêelregerienge. 

## Toale
D' officiële toale, in besteur en administroasje, is 't Nederlands. In 't Brussels Hoofdstedelijk Gewest en in de federoale administroasje wordt die stoatus gedêeld mè 't  Frans. De toalfaciliteitn in sommigte Vlamsche gemêentn an de grenze mè 't Woals en 't Brussels gewest, loatn e beperkt gebruuk van 't Frans toe in lokoale openboare dienstn.

## Referensjes


## Externe koppeliengn
*Vlamsche Gemêenschap ip belgium.be
Zénobe Gramme

thumb|<center>Zénobe Gramme
**Zénobe Théophile Gramme** (Jehay-Bodegnée, 4 april 1826 - Bois-Colombes, 20 januoari 1901) was e Belgischn elektrotechnisch ingenieur en uutviender van den dynamo.
John Cale

[thumb|John Cale in [Turnhout, 2006]]
**John Cale**, echte noame **John Davies Cale** (Garnant, Wales, 9 moarte 1942) is een Welshe rockmuzikant.

Je was êen van de leedn van de groep The Velvet Underground vanof 1965. 

## Ploatn
* *Vintage Violence* (1970)
* *Church of Anthrax* (1971)
* *The Academy in Peril* (1972)
* *Paris 1919* (1973)
* *Fear* (1974)
* *Slow Dazzle* (1975)
* *Helen of Troy* (1975)
* *Honi Soit* (1981)
* *Music for a New Society* (1982)
* *Caribbean Sunset* (1984)
* *Artificial Intelligence* (1985)
* *Words for the Dying* (1989)
* *Songs for Drella* (1990)
* *Wrong Way Up* (1990)
* *Last Day on Earth* (1994)
* *Walking on Locusts* (1996)
* *HoboSapiens* (2003)
* *blackAcetate* (2005)
* *Shifty Adventures in Nookie Wood* (2012)
* *M:FANS* (2016)
* *Mercy* (2023)