open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frederik Van Lierde

thumb|Frederik van Lierde in 2015
**Frederik Van Lierde** (Mêende, 25 meie 1979) es ne West-Vlamsk'n triatleet die actief es sins 1997. Hy es hem lid van Leie Triatlon Team Latem (LTTL). 

Van Lierde es ol twêe joar getraind deur Hawaï-winnoare Luc Van Lierde, gêen familie van hem. D'n 12st'n oktober 2013 heit hy hem den Ironman Hawaï gewonn'n in nen tyd van 8:12:29.
## Palmares
**2013**
*Ironman Hawaii: goud
*Ironman Nice: goud
*1/2 Triathlon Deinze: goud
*ExtremeMan Salou: goud
*Abu Dhabi Triathlon: goud
*1/4 Triathlon Marseille: zilver

**2012**
*Ironman Hawaii: brons
*Ironman Nice: goud
*Ironman Melbourne: brons
*Triathlon Knokke: goud
*Extreme-man Narbonne: goud

**2011**
*Ironman Nice: goud
*Internationale triathlon Abu Dhabi: goud
*Ironman 70.3 Zuud-Afrika: goud

**2010**
*Triathlon Yper: goud
*Triathlon Knokke: goud
*Ironman Nice: zilver
*Belgisch kampioenschap lang'n ofstand: goud

**2009**
*Triathlon Yper: goud
*Triathlon Knokke en Brugge: brons

**2008**
*Ironman New-Zeeland: zilver
*Ironman 70.3 Zuud-Afrika: zilver
*Long Distance ITU Triathlon Brasschaat: brons

**2007**
*Europees kampioenschap lang'n ofstandstriathlon: goud
*1/4 Triathlon La Baule (Vrankryk): goud

**2006**
*1/4 triatlon Yzegem: goud
*1/8 triatlon Sint-Martens-Latem: goud
*ETU Cup Alexandroupolis (Griekeland): zilver

**2005**
*Veldoopzwem D'n Hoane: goud
*1/4 triatlon Yzegem: goud
*Belgisch kampioenschap 1/4 triatlon Seniors

**2004**
*1/4 triatlon Brugge: goud
*1/4 triatlon Yzegem: goud
*Sprint triatlon Beauvais (Vrankryk): goud
*Veldloopzwem D'n Hoane: goud

**2003**
*1/4 triatlon Yzegem: goud
*1/4 triatlon Wasquehal: goud

**2002**
*1/4 triatlon Yzegem: goud
*kampioenschap 1/4 triatlon U23 (beloft'n): zilver
*Belgisch kampioenschap 1/4 triatlon Seniors

**2001**
*Internationale triatlon Rysel: goud

**2000**
*Belgisch kampioenschap wynterduatlon juniors A
*Belgisch kampioenschap triatlon universitair'n

**1999**
*Belgisch kampioenschap triatlon juniors A: zilver
*Vlams kampioenschap triatlon juniors A

**1998**
*Belgisch kampioenschap triatlon juniors A: zilver

**1997**
*Belgisch kampioenschap triatlon juniors B: zilver
*Vlams kampioenschap juniors B: brons

## Externe lynk
*Officiële website
Mars (planete)

thumb|Mars
**Mars** (symbool: ) is vanof de zunne geteld de vierde planete van ons zunnestelsel, round de zunne draoiend in een boane tusschn die van d' Eirde en Jupiter. De planete is klinder of d'Eirde en med e (maximum) magnitude van -2,9 minder kloar of Venus en mêestol minder kloar of Jupiter. Mars wordt ôok wel de rôo planete genoemd mor is in werkelikheid êerder okerkleurig. De planete is vernoemd no de Romeinse god van den orlooge. Mars is gemakkelik me 't blôote oge te zien, vorol in de moandn roend een opposiesje. 's Nachts is Mars ton te zien lik een kloare rôodachtige "sterre" die deur dat je relatief dichte is, gin puntbronne is mor een schyvetje. Dorom floenkert Mars nie gelik e verre rôo sterre lik Aldebaran.

Mars is een terrestrische planete med een dinne atmosfeere. 't Ippervlak is ip sommigte plekkn juuste gelik de Moane bezoaid med inslagkroaters, bist dat ip andere plekkn, juust gelik ip d'eirde, vulkoan'n, lêegtes, zanddunen en poolkapp'n vôornkomm'n. Boovndien komm'n ôok de rotoatieperiode ("dag") en de wisseliengn van de sizoen'n ip Mars overêen met d'Eirde.

Mars et twêe moan'n, Phobos en Deimos, olletwêe klêene oenregelmoatig gevormde objectn. Ze veroenderstell'n dat die twêe moan'n deur de zwoartekracht va Mars ingevang'n planetoïden zyn.

Den diameter van Mars is 6794&nbsp;km.
In 24 euren en 37 minuut'n droait Mars roend z'n asse en in 686,98 daag'n droait ie roend de zunne.

## Externe verwyzienge
* 360° Panoramafoto Mars
Queen

thumb|Queen 1975
[thumb|Iptreedn van Queen in [Frankfurt, 1984]]
**Queen** is en Iengelsche rockgroep, upericht in 1970 in Londn deur zanger Freddie Mercury, gitarist Brian Harold May en drummer Roger Meddows Taylor, angevuld mè bassist John Deacon in 1971.
## Ploatn
### Albums
*Queen (1973)
*Queen II (1974)
*Sheer Heart Attack (1974)
*A Night at the Opera (1975)
*A Day at the Races (1976)
*News of the World (1977)
*Jazz (1978)
*The Game (1980)
*Flash Gordon (1980)
*Hot Space (1982)
*The Works (1984)
*A Kind of Magic (1986)
*The Miracle (1989)
*Innuendo (1991)
*Made in Heaven (1995)
Thomas Blondeau

thumb|Thomas Blondeau (zomer 2013)
**Thomas Blondeau** (Poperienge, 21 juni 1978 - 20 oktober 2013) wos e West-Vlamsche schryver, dichter en journalist. 

## Zyn werk
Blondeau studeerdege an de Katholieke Universiteit Leuven en an d'Universiteit Leiden. E wos joar'n an e stik endredacteur van 't Leids universiteitsblad Mare. E schrêef ounger anger vo NRC Handelsblad, nrc.next, De Standaard, De Morgen, Goedele en Klara.be. 

Thomas Blondeau debuteerde in 2006 met de romang 'eX'. In 2010 kwam ze twidd'n romang uut: 'Donderhart', e romance die nem ofspeelt in Lond'n teeg'n 'n achterground van d'ansloag'n in juli 2005. Zyn derd'n romang 'Het West-Vlaams versierhandboek' is verscheen'n in september 2013. E publiceerde ouk poëzie in literaire tydschrift'n.

## Persôonlik
Thomas Blondeau wundege in Amsterdam, moar e kwam nog na de Westouk, na zyn ouderlik uus. En 't is in zyn gebôorteplekke Poperienge dat 'n in 2013 op 't ounverwachts dôod egoan is an en aortabreuke.

## Werk
**eX*, 2006, 351 blz., De Bezige Bij - Amsterdam, ISBN 9023420691
**Donderhart*, 2010, 313 blz., De Bezige Bij - Amsterdam, ISBN 9789023454748
**Het West-Vlaams versierhandboek*, 2013, 252 blz., De Bezige Bij – Amsterdam, ISBN 9789023477815
* *De boekendokter*, 2014, 239 blz., De Bezige Bij - Amsterdam, ISBN 9789023486886
Bulleting

thumb|<center>Bulleting van Albert Einstein
E **bulleting** is 't papiertje da j' mee krygt op 't ende van 't joar van 't schole me je puntn op. Je kut dat tonne in je kanasjeire steekn.
Raversyde (dorp)

thumb|<center>Kusttram in Raversyde
**Raversyde** is e gehucht tussen Mariakerke en Middelkerke. Vroeger was 't e stik van Middelkerke mo nu is 't e stik van Ostende. 't Vliegpling ligt doa en j'et er ook 't Doming Raversyde. J'et er e stik strange wo da j' meugd zwemmn in de zomer mo 't is e klein stiksje en 't is verre van d'andere bewakte stranges.
## Beziensweirdigheedn
:15px *Kykt noa [[Bouwkundig erfgoed in Raversyde]]*
Jacobus Clemens non Papa

**Jacob (Jacobus) Clemens non Papa** (Middelburg? ca. 1510 - Diksmude, 1555 of 1556) was e Renaissancecomponist uut de Franco-Vlamsche Schoole.

## Biografie
[thumb|Tenorpartye van't mêerstemmige liêd "Te Schepe Wart" van Jacobus Clemens non Papa, in de lezienge van't liedboek: "Nievve Dvytsche Liedekens, met III. IIII. V. VI. ende VIII. partyen", gedrukt in [Maastricht deur Jacob Baethen in 1554]]

Er wordt verteld dat ie zyn byname "non Papa" an emzelve hed gegeven omdat de mensen nie zoun missen met den Ypersen dichter Clemens Papa (Clément de Paepe). Ook de paus (Latyn: *papa*) hêette tonne Clemens. Andere bronnen beweiren dat er gin redenen vôoren zyn voe da te geloven. Soms wordt ôok gesuggirird dat ie d'anduudienge 'Clemens, niet de paus' voe de klucht aad.

Van zyn leven is winnig bekend. Je was afkomstig uut één van de zeventien Provinsjes van het België van vandage of Holland (misschien wel Zêeland). Zyn êeste compositie verschêen in 1536. In moarte 1544 wierd ie benoemd toet zangmêester aan de Sint-Donaaskathedroale van Brugge. Achter e joar gienk t'je weere weg van Brugge. Je gienk e zakelikke reloasje an met den Antwerpsen muziekuutgever Tielman Susato, die toet an Jacobus z'n dôod de mêeste van zyn werken zoud uutgeven. Tusschen 1545 en 1549 was't je woarschynlik werkzaam an't hof van Filips van Croÿ, ertog van Aerschot en generoal van keizer Karel V. In 1550 was't je drie moanden te gast in 's-Hertogenbosch by d'Illustere Lieve Vrouwenbroederschap. In 1551/1552 was't je meugelik te gast in Leiden; In de Leidse kôorboeken, afkomstig uut de Pieterskerke, zyn hêel vele van zyn werken, oender andere e cyclus Magnificat-zettiengen. Volgenst Antonius Sanderus is't je begraven in de grôote kerke van Diksmude.

In tegenstellienge toet e poar van zyn tydgenôoten lykt Clemens nooit nor Italië te zyn gewist. Zyn styl is "nôordelik" gebleven zoender Italioanse invloeden. J'et vele composities geschreeven, oender andere 15 messen, mêer dan 200 motetten en vier boeken met in totoal 159 driestemmige psalmen in 't Hollands (*souterliedekens*). Die wierden uutgegeven deur Tielman Susato in Antwerpen.

## Herdenkingsjoar 2012
In 2012 wierd, oender name "Clemens500" Clemens' [geschatte] vuufhoenderste gebôortejoar erdacht in e par steden woar dat'jie  actief zoe zyn gewist

## Referenties


## Externe links
*Jan Jaap Zwitser, Jacobus Clemens non Papa, 2001, op de website van de Schola Cantorum St.Jan te 's-Hertogenbosch.
*Clemens500 Clemens 500
Sofia

**Sofia** (Bulgoars: София) is d'n hoofdstad van Bulgareye en ligt 550 meter boov'n de zêespegel in 't west'n van 't land an de voet van 't Vitoshagebergte, an de riviere d'n Iskar.

De stad telt 1,4 miljoen inweuners, 17% van de bevolkynge van 't land. 't Is de vierde grôotste stad in de Balkan achter Istanbul, Athene en Boekarest. Sofia is 't polletiek en cultureel center van 't land en 't belangrykste center van de Bulgoarsche economie mè stoalindustrie, metallurgie, machinebouw en chemie. Der is ôok en universiteit sins 1888.
## Erfgoed
*Sint-Sofiabasilieke
*Sint-Joriskerke
*Bania-Bachimoskee
*Alexander-Nevskikathedroale
*Kerke van Boyana met 13e-êeuwsche fresco's: stoat ip de lyste van UNESCO weirelderfgoed

Ofbeeldienge: AlexanderNevskyCathedral-Sofia-6.jpg|Alexander-Nevskikathedroale 
Ofbeeldienge: Boyana Church 1.jpg|Kerke van Boyana
Shakira

220px|miniatuur|Shakira (2023)
[thumb|<center>Shakira, In [Singapore Grand Prix.]]
[thumb|Antonio de la Rúa, [Barack Obama, & Shakira in 2009]]
**Shakira Isabel Mebarak Ripoll** (Barranquilla, 2 februoari 1977) is e Colombioanse zangeresse. Achter da ze *sterrenstatus* in Latyns-Amerika kreeg, brak ze weireldwyd deure in 2001 met eur liedje *Whenever, wherever*. 

## Ploatn
*2002 - *Laundry service / Servicio de lavanderia* 
*2002 - *Divas Las Vegas*
*2004 - *Live & off the record*
*2005 - *Fijación oral, vol.1*
*2005 - *Oral fixation, vol.2*
*2006 - *Oral fixation volumes 1 & 2*
*2006 - *She wolf*
*2010 - *Sale el sol*
*2011 - *Live from Paris*
*2014 - Shakira.
## Singles
*2001 - *Whenever, wherever*
*2002 - *Underneath your clothes*
*2002 - *Objection (Tango)*
*2002 - *The one*
*2003 - *Ojos así*
*2005 - *La tortura*
*2005 - *Don't bother*
*2006 - *Hips don't lie*
*2006 - *Illegal*
*2007 - *Beautiful liar*
*2009 - *She wolf*
*2009 - *Did it again*
*2010 - *Gypsy*
*2010 - *Waka waka (This time for Africa)*
*2010 - *Loca*
*2011 - *Rabiosa*
*2011 - *Je l'aime à mourir*
*2012 - *Addicted to you*
*2012 - *Get it started*
Thomas Blondelle

**Thomas Blondelle** (Brugge, oktober 1982) is e West-Vlamsch'n tenor, operazanger en componist.

Blondelle is de zeune van Ingrid Bonneure en Paul Blondelle, lêroare klassieke toal'n en êredirecteur van 't Sint-Andreasinstituut. Je studeerdege musicologie an de Katholieke Universiteit Leuven, woa dat hy hem mè grôote ounderscheidynge zyn diplom hoaldege in 2006. Je volgdeg' ook stages en masterclasses. 

## Pryz'n
* Êeste prys vo solozang in de wedstryd Axion Classics van Dexia Bank. 
* Twidde prys Prix Jâcques Dôme in Verviers (moarte 2002). 
* Halve finalist Competizione dell'opera in Dresden (meie 2004). 
* Prys vo veelbelovend joung talent ip 't Vinas–concours in Barcelona (januoari 2005). 
* Finalist van 't Concours International de Chant de Marmande (ogustus 2006).
* Förderpreis für junge Künstler van de Staatstheaterfreunde Braunschweig Duutsland (2007).

## Keuniginne Elisabethwedstryd
In 2011 won Blondelle de twidde prys in de Keuniginne Elisabethwedstryd 2011 vo zang, de beste prestoasje ôois vor e Belg. D'n êeste prys was vo de Zuud-Koreoansche soproan Hong Haeran.

## Operacarrière
*Van september 2006 tout juli 2009 was 't hy hem solist by 't Stoatstheoater Braunschweig.
* Je debuteerde in 2009 an de Deutsche Oper Berlin en was te zien in 2 premières.
* In 't seizoen 2009-2010 wierd hy hem vaste solist an de Deutsche Oper Berlin.

Je trad ook nog ip in 't Saito Kinen Festival in Japan, in de Volksoper Wien en in de Bayerische Staatsoper München.

## Concertzanger
Zyn concertrepertoire omvat de grôote oratoria : 
* Symphoniae Sacrae (Heinrich Schütz) 
* Messias (Georg Friedrich Händel) 
* Schöpfung (Joseph Haydn) 
* Requiem (Wolfgang Amadeus Mozart) 
* Mis in G (Franz Schubert) 
* Requiem (Gaetano Donizetti) 
* Paulus (Felix Mendelssohn Bartholdy) 
* Golgotha (Martin).

## Componist en librettist
Blondelle is ook componist en librettist. Vo zyn liedern geschreev'n in 1999, 2000 en 2001 het hy hem de KBC Aquarius composiesjeprys gekreeg'n vo jounge componist'n.

Je schreef lieder'n die in 1999, 2000 en 2001 de KBC Aquarius composiesjeprys vo jounge componist'n kreeg'n. Zyn musical *Sarah* gyng in Brugge in première in moarte 2005. Je componeerde en êeste opera ounder de noame *Icaria*.

Blondelle werkt ook ols librettist. Je schreef 't libretto vo de kynderopera 'De Witte Slang' van Damien Parmentier.

## Externe lynk
* Website Thomas Blondelle
* Thomas Blondelle ip Youtube
Utrecht (provinsje)

**Utrecht** is e provinsje in 't middn van Holland en telt oungeveer 1.409.000 inweuners (2025). Ip een totoal ippervlak van 1.560 km² is 't de klêenste provinsje.

D'n hoofdstad en grotste stad is Utrecht. Doar achter komt Amersfoort, gevolgd deur Veenendaal, Zeist en Nieuwegein.
Utrecht grenst in 't west'n en zuudwest'n an Zuud-Holland, in 't ôost'n en zuudoost'n an Gelderland, in 't nôordwest'n an Nôord-Holland en in 't nôordôost'n an 't Eemmeer. 

## Bevolkienge
Bevolkiengsontwikkelienge:
* 1850 — 153.000
* 1900 — 254.000
* 1950 — 573.000
* 2000 — 1.108.000
* 2025 — 1.409.000

## Gemêent'n
Utrecht is ipgedêeld in 26 gemêent'n sinds 2011. De gemêent'n met under officiële noame zyn:

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids (gearchivêerd)
* AlleCijfers

links|thumb|Utrechtse Heuvelrug
[rechts|thumb|[Amersfoort]]
Utrecht

* Utrecht (stad), Hollandsche stad, hoofdstad van de gelyknoamige provinsje
* Utrecht (provinsje), Hollandsche provinsje, genoemd noa de stad
* Utrecht (agglomeroasje), d' agglomeroasje Utrecht
Reinaert

* Êen van de spelliengn van 't hoofdpersonage uut Van den vos Reynaerde.
* Reinaert (bier), Belgisch biermerk.
Cleveleys

**Cleveleys** is e plekke an de Fyldekust in de borough Wyre in 't Iengels groafschap Lancashire, oungeveer 6,5&nbsp;km te nôord'n van de stad Blackpool. 't Ligt in 't Blackpool stedelik gebied  (Blackpool Urban Area) en tegoare me 't dorp Thornton maktege 't dêel uut van 't stadsdistrict Thornton-Cleveleys.

Ofbeeldienge: Cleveleys town sign - geograph.org.uk - 1082138.jpg|Cleveleys
Ofbeeldienge: Revetment Steps and Promenade, Cleveleys - geograph.org.uk - 1872708.jpg|Den dyk in Cleveleys
Ofbeeldienge: Cleveleys Beach and distant view of snow covered hills. - geograph.org.uk - 735992.jpg|'t Strange
Ofbeeldienge: St. Andrew's Church, Cleveleys - geograph.org.uk - 1872919.jpg| Sint-Andrewskerke
Stepney

**Stepney** is e wyk in Lond'n East End in de Tower Hamlets, êen van de district'n van den Iengelsche regio Grôot-Lond'n. 

Stepney is gegroeid uut e middelêeuws dorp round de kerke van Sint Dunstan en de 15e êeuwsche lintbebouwienge van Mile End Road. De wyk is in de 19ste êeuwe rap ipgebouwd gewist, surtout voe migrant'n en oarme Lond'noars  t' installeer'n en 't krêeg azo e reputoasje van oarmoe, overbevolkienge, geweld en polletieke discuusjes. 

De wyk is zwoar beschoadigd gewist binst den Blitz, de strategische bombardement'n deur de Luftwaffe in 1940-1941, woadeure da mêer of 'n derde van d' huuz'n hêlegans verwoest woar'n. In de joar'n 1960 is alles ipgekuust en der kwoam'n nieuwe appartementsgebouw'n en moderne weunwyk'n. Hier en doar is ter nog architecteure in Georgioansche en Victorioansche styl bewoard gebleev'n, lik Arbour Square, 't ôostelik dêel van Stepney Green en de stroat'n round Matlock Street.

Ofbeeldienge:Stepney St. Dunstan's 03.JPG| Sint-Dunstankerke (10e êeuwe)
Ofbeeldienge:Stepney Temple Court 01.jpeg| Temple Court, vroeger East London Synagogue, nu ommegebouwd tout appartement'n
Ofbeeldienge: Stanley Atkinson clock tower stepney green.jpg| Stanley Atkinson  Memorial Clock Tower
Het varken van Madonna

***Het varken van Madonna*** is e Vlamsche film uut 2011 van Frank Van Passel. D' hoofdrolle wordt gespeeld deur Kevin Janssens. De film is de 9ste november 2011 in première gegoan.

D'Historie speelt hem of  in de Madône in Langemark, moa d'ipnoames vo de film zyn elders gemakt, ounder andere in Houtem by Veurn.

De West-Vlamsche acteurs, lik Peter Bulckaen, Wim Opbrouck, Marijke Pinoy, Marc van Eeghem, Jozef Demaré, klapn West-Vlams in de film. Flip Kowlier makte voe de film e West-Vlamsche cover van *Born to be Alive* van Patrick Hernandez: "Geboorn voe te leevn".
## Verhoal
Handelsverteegnwoordiger Tony Roozen wordt deur zyn bedryf noa West-Vloandern gezoundn vor e nieuw product "Porky" te promootn. Porky is e gerobotiseerd zwyntje dat e geure ofgift die de seksuele drift van zwyns verhoogt.

By 't dorptje Madône krygt Tony ottopech in de veldn. Je zoekt hulpe moa je gerakt verwikkeld in e discuusje tusschn den burgemêester, de garagist, de paster en de jufrouw van 't dorpsschooltje over plann vor 'n ottostrade an te legn die dweis deur 't dorp lopt. E poar kerkhoovn van den Êeste Weireldoorloge zoudn ton weg moetn en ook 't round punt me 't Madonnabeeld, woa dan de geloovign hunder gebeedn in deponeern.

Maria Glorie, de jounge en snelle dorpsleraresse, is teegn 'n ottoboane deur 't dorp en ze wil ter alles an doen vo de restantn van de Grôotn Oorloge in êre t' houdn.

'n Ander belangryk personage in de film is Prosper, de roundzwervende ziele van e gesneuvelde soldoat die zyn geroamte kwyt is. Je komt regelmoatig e babbeltje sloan met Tony over de gruweln dat hy hem destyds meemakte binst den oorloge.

## Rolverdêlienge
Iengels

**Iengels** *(English)* is e West-Germoansche toale die ountstoan is in Angelsaksisch Iengeland en die nu de mêest gebruukte toale is ter weireld.

't Wordt os êeste toale gebruukt in verschillige soevereine stoatn lik 't Verênigd Keunienkryk, de Verênigde Stoatn, Canada, Australië, Ierland, Nieuw-Zêeland en e dêel Caraïbische landn. 't Is de derde mêest gesprookn moedertoale in de weireld, achter Mandareyn Chinees en Spoans. 't Wordt styf vele angelêerd os twidde toale en 't is 'n officiële toale van d' Europeesche Unie, van vele Commonwealthlandn, van de Verênigde Noaties (VN) en ook van vele weireldorganisoasjes.

center|upright=2|thumb|Iengels in de weireld:

Modern Iengels, soms beschreevn lik d' êeste weireldwyde *lingua franca*, is de belangrykste internationale toale vo communicoasje, weetnschap, luchtvoart, amusement, toerisme, radio, diplomatie en in de zoaknweireld. D' uutbreidienge van de toale vanof de Britsche eilandn over hêel de weireld begost tegoare met de groei van 't Brits Ryk, en an 't ende van de negentienste êeuwe was de toale echt weireldwyd verspreid. De toale is dominant in de Verênigde Stoatn en deur zyn groeiende economische en culturele invloed, en status van weireldmacht sins de Twidde Weireldoorloge, is de posiesje van de toale weireldwyd versterkt. 

E goeie kennisse van Iengels is e vereiste in e dêel werkgebiedn en beroepn lik geneeskunde en informatica.

## Woordnschat
D' Iengelsche toale het e styf grôte woordnschat (minimum 500.000 woordn), omda ter dikwils twi woordn zyn voe êen begrip, e Germoans en e Romoans (vôorbeeld *freedom* en *liberty*: vrydom). De Germoansche woordn wordn 't mêest gebruukt in 't doageliks leevn, de Romoansche synoniemn in officiële geschreevn toale. 
thumb|<center>Origine van Iengelsche woordn

Origine van Iengelsche woordn volgens 'n ounderzoek:
* Langues d'Oïl, inclusief Frans en Oudnormandisch: 28,3%
* Latyn, inclusief modern weetnschappelik en technisch Latyn: 28,24%
* Andere germoansche toaln, inclusief Oudiengels: 25%
* Grieks: 5,32%
* Ounbekend: 4,03%
* Ofgeleid van eignnoamn: 3,28%
* Overige toaln: minder of 1%

## Spellienge
By d' Iengelsche spellienge is ter winnig verband tusschn uutsproake en schryfwyze. Vêertig klankn wordn ip 1120 verschillige maniern  geschreevn.
Philippe Desmet

**Philippe Desmet** (Woaregem, 29 november 1958) is ne West-Vlamschn ex-voetboller die carrière makte os middnvelder. J' is twientig kêers geselecteerd gewist voe de Belgische nationale voetbolploeg. Je speelde ounder andere ip 't Weireldkampioenschap voetbol 1986.

## Clubs
*1977-1986: KSV Waregem - 45 gols
*1986-1989: Lille OSC - 27 gols 
*1989-1991: KV Kortrijk - 3 gols 
*1991: Sporting Charleroi - 1 golle 
*1991-1992: Eendracht Aalst 
## Palmares
* Finalist Beker van België 1982 me KSV Waregem
* Nationale ploeg 1985-1987 (20 selecsjes en 1 golle)
* Weireldkampioenschap voetbol 1986 (vierdn)
## Externe koppelienge
*national-football-teams.com
Camille Simoens

**Camille Simoens** (Oarelbeke 23 oktober 1851 - Schoarbeek 19 moarte 1919) was e bouwoendernemer en polletieker in Brussel.

Je was betrokk'n by den bouw van de fêestzoale van de Zoo van Antwerpn, de stoasje van Antwerpn en van Zinnik, en de gemêenteschole 1 van Schoarbeek. Je was gemêenteroadslid van Schoarbeek (1908-1919).

In Brussel en ze e stroate nor hem genoemd: de *Camille Simoensstroate*, die van de *Voltaireloane* no de *Generoal Eenensstroate* lopt.


Ofbeeldienge:Bruxelles - Schaerbeek - Rue Camille Simoens.JPG|de *Camille Simoensstroate*


## Referensje
Leopold I (HRR)

**Leopold I** (vulle noame: Leopold Ignaz Joseph Balthasar Felician; Hongoars: I. Lipót)
(Weenn, 9 juni 1640 - Weenn, 5 meie 1705), van 't Huus Habsburg, was keizer van ‘t Hillig Rôoms Ryk, keunienk  van Boheemn en Hongareye en eirtshertog van Ôostnryk.

Je was de twidde zeune van keizer Ferdinand III en Maria Anna van Spanje.

Keunienk Louis XIV van Vrankryk was e vulle kozyn van hem. Under moeders, olle twêe dochters van Filips III van Spanje en Margaretha van Ôostnryk, woarn zusters.

In 1654 stierf zyn oudere broere Ferdinand IV. Leopold kwamt doadeure krôonprins en Ferdinand IV is dus nôoit gin keizer gewist. 

Leopold I trouwde drie kêers. 

Me zyn derde vrouwe Eleonora van Palts-Neuburg had ie tien jounges w.o. :
*Keizer Jozef I (1678-1711) 
*Maria Elisabeth van Ôostnryk (1680-1741), landvoogdesse van d’Ôostnryksche Nederlandn
*Keizer Karel VI (1685-1740)
Sint-Jozef (Brugge)

thumb|<center>Liggienge van de wyk Sint-Jozef in Brugge
**Sint-Jozef** is e wyk in 't nôordn van Brugge die vornoamelik gebouwd is an 't begun van de 20ste êeuwe. Der zyn e goeie 5.300 inweuners.

Ip de plekke geleegn achter 't Fort Lapin, de boane langs de rienkvoart, tusschn de Dampôorte en de Warandebrugge en begrensd deur de Dudzeelse-en Koolkerkse stêenweg, wierdn der ênigte stroatn angeleid. Êest kwam ter de Graaf de Mûelenaereloane (1907), gedêeltelik in vervangienge van de Bloemen(dale)stroate, nu Koetelwyk. Achter den Êeste Weireldorloge kwoamn der nog stroatn by lik de   Rontsaertbekestroate (1925), Pannebekestroate en Ter Looigemweg (1928), Sint-Jozefpling en Sint-Jozefstroate (1931).

In 1931 wierd er e zelfstandige parochie ipgericht, met eign kerke toegewyd an Sint-Jozef, die in 1937 wierd ingewyd. De noame Sint-Jozef wierd gegeevn an hêel de wyk, vodien *Achter 't Fort Lapin* genoemd.  
thumb|left|<center>Sint-Jozefskerke

## Externe koppeliengn
*Brugge/Sint-Jozef
*AndriesVandenAbeele: Sint-Jozef
1705

1702 - 1703 - 1704 - **1705** - 1706 - 1707 - 1708
't Joar **1705** is 't 5e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Zicht ip Buckingham House vo da 't herbouwd is os Buckingham Palace. 
*Begun van den bouw van Buckingham Palace in Londn. Êest noemdege 't gebouw 'Buckingham House' omda 't in 1705 gebouwd wierd vo John Sheffield, hertog van Buckingham.
*Jozef I volgt zyn voader Leopold I ip ols keizer van 't Hillig Rooms Ryk. Sins 1687 was 't hy hem al keunienk van Hongareye.
*Hussein bin Ali Turki sticht den dynastie van de Husseinietn in Tunesië. Je verkloart hem soeverein van de Turkn. 
## Geboorn
;ogustus
*8 - Gustaaf Willem van Imhoff, Ôost-Frieschn edelman die carrière makte in dienst van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC).
## Gestorvn
;meie
*5 - Leopold I, keizer van 't Hillig Rooms Ryk
Jozef I (HRR)

**Jozef I** (Weenn,  26 juli 1678 – Weenn, 17 april 1711) , van ‘t Huus Habsburg, was keizer van ‘t Hillig Rooms Ryk, keunienk  van Boheemn en Hongareye en aartshertog van Ôostnryk.

Je was den oudste zeune van keizer Leopold I en zyn derde vrouwe Eleonora van Palts-Neuburg.

## Vrouwe en jounges
Je trouwde in 1699  met Amalia Wilhelmina van Brunswijk-Lüneburg, dochter van hertog Johan Frederik van Brunswijk-Lüneburg. Z’haan drie jounges:
* Maria Josepha van Ôostnryk (1699-1757) trouwde me keunienk August III van Pooln 
* Leopold Jozef (29 oktober 1700 – 4 ogustus 1701)
* Maria Amalia van Ôostnryk (1701-1745) trouwde me keurvorst Karel Albrecht van Beiern, loater ook keizer van 't Hillig Rôoms Ryk
Ôostnryk-Hongareye

**Ôostnryk-Hongareye** (1867-1918), ook Donaumonarchie genoemd, was e dubbelmonarchie die 51 joar bestound. ‘t Was êen van de grotste weireldmachtn in dien tyd.

't Was 'n unie in Centroal-Europa tusschn de krôon'n van 't keizerryk Ôostnryk en 't keunienkryk Hongareye, of de keunienkrykn en landn verteegnwoordigd in de Ryksroad (Cisleithanië) en de Landen van d’Hillige Hongoarsche Stefanskrôone (Transleithanië).

De dubbelmonarchie ountstound in 1867 achter den Ausgleich, e compromis (in 't Hongoars: kiegyezés), die in 't keizerryk Ôostnryk de stoatsrechtelikke verhoudienge tusschn Ôostnryk en Hongareye regelde. 

In oktober 1918, ip 't ende van den Êeste Weireldoorloge, kwamt er en ende an.

De monarchie bestound uut modern Ôostnryk, Hongareye, Slovenië, Bosnië-Herzegovina, Krowoasje, Tsjechië, Slovakeye,  grôote stikk’n van Servië en Roemenië, en klindere stikk’n van Italië, Montenegro, Pooln en Oekraïne.
Gorik Gardeyn

**Gorik Gardeyn** (Tielt, 17 moarte 1980) es nen vroegern West-Vlamsche coureur, ofkomstig uut Egem. Gardeyn wos prof van 2001 tout 2016. Ne begost zyn carrière by Lotto-Addeco. Tout 2011 reed 'n by teffrente grôote ploegn woa dat 'n zyn mêeste êereplekn reed in de sprint in klêendere koersn. Vanof 2012 reed 'n by klêendere ploegn en oaldigde ie nie mêe zovele grôote uutsloagn. Ne stopte in 2016 by de ploege Superano Ham-Isorex.
## Carrière
**2000**
*1stn: Omlôop 't Volk, Beloftn zounder contract
**2001**
*1stn: 4e etappe Rounde van Denemarkn
**2002**
*3dn: Nationoale Sluutiengsprys
*2dn: GP Rudy Dhaenens
**2003**
*4dn: Omlôop Mandel Leie Schelde
**2004**
*2dn: Omlôop Mandel Leie Schelde
*2dn: 1e etappe Rounde van Ôostnryk
*2dn: Omlôop van't Woasland
**2005**
* 1stn: Classic Haribo
* 1stn: Omlôop van't Woasland
**2006**
*2dn: GP Stad Zottegem
*1stn: Nationoale Sluutiengsprys
**2007**
*1stn: 2e etappe Rounde van België
**2008**
*6dn: Tweis deur Vloandern
**2010**
*8stn Omlôop van't Houtland
**2011**
*4dn: Tour de Rijke
**2013**
*6dn Schaal Sels-Merksem
*8stn Rounde van Nôord-Olland

## Externe lienks
* Officiële website
* Profiel ip de Wielersite
1678

1675 - 1676 - 1677 - **1678** - 1679 - 1680 - 1681
't Joar **1678** is 't 78e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|[Beleg van Yper (1678)|Beleg van Yper in 1678]]
*26 januoari - 't Sluutn van 'n Iengels-Hollands akkôord in Den Haag bevestigt de gemêenschappelikke polletiek ten overstoan van Vrankryk.
*februoari - De Fransche troepn doen juste lik of dan ze Charlemont, Noamn en Luxemburg willn bezettn, moa ze stortn under ip Vloandern. Z' overrompeln 't zwak leger van landvoogd Carlos de Gurrea da Brussel most beschermn.
*9 moarte - Achter e beleg van vuuf doagn wordt Gent ingenoomn deur de Fransche.
*25 moarte - De Fransche troepn pakkn Yper in en bedreign de Vlamsche kust tout Zêeland.
*25 juli - In Den Haag wordt er 'n akkôord getêekend woadeure dat Iengeland den oorloge verkloart an Louis XIV, in geval dat hy hem vo 10 ogustus gin vrede sluut in Neymeegn. Denemarkn en Duutsland sluutn hunder by 't akkôord an. 
*10 ogustus - Vrede van Neymeegn, vredesverdrag tusschn de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën en Vrankryk.
*17 september - De Vrede van Neymeegn makt 'n ende an den oorloge. Der zyn wel territoriale toegeviengn woavan dan de Spoansche Nederlandn 't slachtoffer kommn. Spanje recupereert de gebiedn round Charleroi, Binche, Aat, Oudenoarde en Kortryk, moa Koameryk, Yper, Wervik, Poperienge, Kassel en Maubeuge wordn by Vrankryk ingelyfd.
## Geboorn
;moarte
*4 - Antonio Vivaldi, Italioansche componist en muzikant
;juli
*26 - Jozef I, keizer van 't Hillig Rooms Ryk, keunienk van Hongareye en Boheemn en eirtshertog van Ôostnryk

## Gestorvn
;oktober
*18 - Jacob Jordaens (85),  Vlamschn barokschilder
;november
*7 - Erasmus Quellinus II (71), Vlamschn barokschilder
Amsterdam

**Amsterdam** is 'n hoofdstad en grotste gemêente van Holland. De stad ligt in de provinsje Nôord-Holland an de riviere den Amstel en an 't meer 't Ey. Der weunn oungeveer 918.000 menschn in de gemêente en oungeveer 896.000 menschn in de stad (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in zeevn stadsdêeln die were zyn ounderverdêeld in wykn.

Amsterdam dankt zyn noame an de liggienge by e dam die angeleid is in de 13ste êeuwe in den Amstel. 
thumb|left|<div class="center">Zicht ip Amsterdam</div>

De binnestad van Amsterdam ligt te zuudn van 't Ey. De grachtngordel uut de 17ste êeuwe met d' hoofdgrachtn (Singel, Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht) en e stik omliggend gebied, stoan sedert 1 ogustus 2010 ip de lyste van UNESCO weirelderfgoed.
thumb|left|<div class="center">Luchtfotto van de grachtngordel van Amsterdam. 't Woater vanboovn is 't Ey.</div>

Bekende musea in Amsterdam zyn 't Ryksmuseum, 't Stedelik Museum en 't Van Gogh Museum an 't Museumpling.

## Sport
Foetbolploeg AFC Ajax komt uut in de eredivisie en speelt thuuswedstrydn in Amsterdam ArenA.

## Bekende inweuners
*Johan Cruijff, foetbollist en trainer
*Wim Ruska, nationoal kampioen worsteln en weireld- en olympisch kampioen judo.

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Nelson Mandela

thumb|<center>Nelson Mandela (2008)

**Nelson Rolihlahla Mandela** (Xhosatoale: IPA xoˈliɬaɬa manˈdeːla) (Mvezo, Zuud-Afrika, 18 juli 1918 - Johannesburg, 5 december 2013) was e Zuud-Afrikoanschn anti-apartheidstryder en pollitieker. 

Mandela was e Xhosa (e volk in Zuud-Afrika) en lid van de keunienklikke familie Thembu. Zyn voader was stamhoofd. Mandela was 't êeste lid uut de geschiedenisse van zyn familie die noa schole gieng. Ip den êeste schooldag krêeg Rolihlahla Mandela van zyn leraresse de noame Nelson. 't Was in dien tyd de gewente dat al d' Afrikoann 'n Iengelsche vôornoame kreegn. Nelson Mandela gieng loater noa den Universiteit van Fort Hare en den Universiteit van Witwatersrand woa dat hy hem rechtn studeerde.

Vanof 1944 was Mandela betrokkn by de stryd van 't Afrikoans Nationaal Congres (ANC) teegn 't apartheidsregime in Zuud-Afrika. Ols leider van de militairn tak van 't ANC wierd hy hem in 1963 ipgepakt en wierd hy verôordêeld tout leevnslang prisong. Nelson Mandela verblêef van 1964 tout 1982 in 't gevang ip Robbneiland. Binst zyn gevangnschap wierd de problematiek van apartheid ip internationaal niveau besprookn. Mandela gerakte doaby internationaal bekend en je wierd 't symbool van de weireldwyde anti-apartheidsbewegienge.

In 1990 kwam 't hy hem vry en 't ANC wierd gelegaliseerd. Tegoare me president Frederik Willem de Klerk krêeg Mandela in 1993 de Nobelprys vo de Vrede vor "hunder inspanniengn vo 't vreedzoam ende van 't apartheidsregime en 't leggn van de funderiengn vor e nieuw democratisch Zuud-Afrika".

By d' êeste vrye, nie-raciale verkieziengn in 1994 wierd de 75-joarige Mandela verkoozn tout president. In 1999 is 't hy hem ofgetreedn. In Zuud-Afrika wordt hy anzien lik de "Voader van 't voaderland". Zijn bynoame was **Madiba**, de noame in zyn clan vo Thembu-keuniengn.
1674

1671 - 1672 - 1673 - **1674** - 1675 - 1676 - 1677
't Joar **1674** is 't 74e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Louis XIV verovert Benançon, deur Adam Frans van der Meulen 
*Januoari - Duutsland, Spanje, Denemarkn en Holland sluutn e verbound teegn Louis XIV van Vrankryk.
*19 februoari - Twidde Vrede van Westminster tusschn Holland en Iengeland. Hiermee endigt den Derdn Iengelschn Oorloge.
*15 meie - Belegerienge van Benançon deur Louis XIV, dêel van de Frans-Hollandschn oorloge. Franche Comté, in dien tyd ounder Spanje, wordt were veroverd deur de Fransche.
*11 ogustus - Slag by Seneffe (Henegouwn) tusschn e Frans leger ounder Louis II van Bourbon, prins van Condé en 't Hollands-Spoans-Duuts leger ounder Willem III van Oranje.
## Geboorn
;januoari
*23 - Lambert ten Kate, Hollandschn toalkundign (*Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake*)
## Gestorvn
;ogustus
*12 - Philippe de Champaigne, Franschn barokschilder van Brabantsche origine
;november
*8 - John Milton, Iengelschn dichter
Anggun

thumb|Anggun ip de fêeste van d'oope in Genève, Zwitserland in meie 2005
**Anggun**, echte noame **Anggun Cipta Sasmi** (Jakarta, 29 april 1974) is een Indonesische zangeresse.

## Ploatn
* 1989 - *Dunia Aku Punya*
* 2011 - *Echoes*

## External Links
* Anggun Official Website
* Anggun Official Twitter
Wulle

[thumb|Wulle van e [schoap]]
[thumb|Breiwulle of [sjette in verschillende kleurn]]
**Wulle** bestoat uut zochte, dinne hoaren van de pels van sommigte bêesten. Menschen gebruuken wulle (mêestol ofkomstig van schapen) voe klêers, dekens enzovôors. De mêeste wulle wordt geproduceerd in Australië, China en Nieuw-Zeeland.

Wulle verschilt van oar omda 't schubben et, wordeure dat er zoadjes en takstjies in bluuven angen. Dodeure wordt 't vel van 't schaap beschermd tegen beschoadigiengen. E schaap kan tonne ôok zoender schoa deur stekelige begroeiienge lôopen, in tegenstellienge toet byvôorbild e koe. 

## Sôorten wulle
* Scheirwulle is d'oenbeschoadigde wulle, geschooren van een gezoend en levend schaap. Scheirwulle is in e wienkel t'erkennen an 't internationaal wullemerk, dat in mêer of 100 landen wettelikke beschermienge geniet.
* Blôotwulle of plôotwulle is wulle van een dôod schaap. 't Wordt verkregen deur e chemische behandelienge van de vellen van geslachte schapen.
* Scheurwulle verwyst noa wullesôorten van mindere kwaliteit, erwonnen uut gedreegn klêers of uut goaren en weefselofvol van de textielindustrie.
* Kunstwulle is wulle die komt deur 't ergebruuk. 't Is nie rechtstreeks ofkomstig van de bêeste, moar gewoennen uut lompen woar dat er wulle in zit.

Sommigte materioalen en e structeure die an wulle doe peizen, maar zyn gin wulle:
* Glaswulle
* Stoalwulle
* Stêenwulle
A Night at the Opera

**A Night at the Opera** is de vierde studioploate van Queen, in 1975 uutebrocht. 

## De groepsleen
*Freddie Mercury (zang)
*Roger Taylor (drums)
*Brian May (leadgitaar)
*John Deacon (bas)

## De nuumers
# "Death on Two Legs (Dedicated to...)" – 3:43
# "Lazing on a Sunday Afternoon" – 1:07
# "Lazing on a Sunday Afternoon" – 3:04
# "You're My Best Friend" – 2:52
# "39" – 3:30
# "Sweet Lady" – 4:03
# "Seaside Rendezvous" – 2:14
# "The Prophet's Song" – 8:20
# "Love of My Life" – 3:38
# "Good Company" – 3:23
# "Bohemian Rhapsody" – 5:54
# "God Save the Queen" – 1:13
Afrikoans

**Afrikoans** is e West-Germoansche toale die surtout in Zuud-Afrika en Namibië wordt geklapt. 

De toale is ountstoan uut Nederlandsche dialectn van de zeevntienste êeuwe, en wierd vroeger **Koap-Hollands** genoemd. Woarschynlik is 90 tout 95% van de vocabulaire van Nederlandsche origine. Derneffest is de toale g'influenceerd deur Portugees, Frans, Maleis, Bantoe, Khoisan en de latstn tyd ook deur Iengels. De grotste verschill'n tusschn Afrikoans en Nederlands zyn de spellienge, woordvormienge en de grammaire.

Bykan 7 miljoen menschn in Zuud-Afrika, oftewel 13% van de totoale bevolkienge, hen Afrikoans vo moedertoale en 't is doamee de derde grotste toale van 't land achter Zoeloe en Xhosa. Blanke Afrikoanders vormn omtrent 40% (2,7 miljoen) van de sprekers. 

Afrikoans is ook de moedertoale van 11% van d' inweuners van Namibië.

## Externe koppeliengn
* Afrikoans-Nederlandsche woordnlyste (De Roepstem)
* Den invloed van 't Afrikoans ip 't Zuud-Afrikoans Iengels 
* Afrikoans-Nederlands-Afrikoans onlinewoordnboek
* (af) Nederlands vir Afrikaans sprekendes
ISO 639

**ISO 639** is 'n internationale standoardnorm, uutgegeevn deur de International Organization for Standardization (ISO), vo 't codeern van toaln in twêe- en drielettercodes. 
## ISO 639-1
Den oudste variant  legt twêelettercodes vaste vor e toamelik beperkt antal veelgebruukte toaln. Vo 't verschil beter te kunn'n zien tusschn toal-en landcodes, is 't an te roadn van ISO 639-toalcodes in klêne letters te schryvn en de ISO 3166-landcodes in hoofdletters. 
## ISO 639-2
Uutbreidienge van ISO 639-1 met drielettercodes.
## ISO 639-3
ISO 639-1 en ISO 639-2 dekkn by lange nie al de bekende toaln. Met ISO 639-3 wordn al de bekende toaln oundergebrocht in e coderiengssysthème met drie letters per toale, woaby dat ook coderiengn vor historische, dôoie en geconstrueerde toaln wordn ipgenoomn. 
## Voorbeeldn
Beleg van Yper

*Beleg van Yper (1383), belegerienge van de stad deur e leger Gentenoars en Iengelsche
*Beleg van Yper (1678), belegerienge binst de Frans-Hollandschn oorloge
Willis Tower

De **Willis Tower** (vodien **Sears Tower**) is e wolknkrabber in Chicago, Illinois in de Verênigde Stoatn. 't Gebouw is 442 meter hoge (527 meter met d' antenne derby gerekend) en der zyn 108 verdiepn in.
Hollands

*'t Nederlands lik da 't geklapt wordt in Holland
*Etwadde da te moakn het met Holland
*Hollands (dialect): e dialect van 't Nederlands
Hollands (dialect)

thumb|<center>Verspreidienge van 't Hollands dialect
**Hollands** is e dialect van 't Nederlands die surtout geklapt wordt in de provinsjes Nôord-Holland en Zuud-Holland, moar ook in Utrecht en Flevoland. In Vloandern wordt den term 'Hollands' gebruukt vo te verwyzn noa 't Nederlands da geklapt wordt in Holland. 

In de 16e êeuwe ountstound de Nederlandsche standaardtoale, woaby dan d' Hollandsche en Brabantsche dialectn van 't grotste belang woarn. Dat is de reedn woarom dat in de volkstoale van verschillige Hollandsche provinsjes nog assan den term 'Hollands' gebruukt wordt vo 't standaardnederlands. 
## Geschiedenisse
't Hollands, de toale van 't Groafschap Holland, was ôorsprounkelik 'n Ingveoonsche (Nôordzêegermoansche) toale. In de vroege middelêeuwn trokk'n Oudfries en Oudiengels styf goed ip mekoar. Round d' 11ste êeuwe kwam 't Hollands ounder invloed van Nederfrankische dialectn. Surtout Zuud-Holland (te zuudn van 't Ey) verloor zyn Ingveoons karakter. Nôord-Holland en de kust oungeveer tout in Scheveniengn hieldn wel e Frieschn inslag.  
## Ounderverdêlienge
Hollands dialect:
*Zuud-Hollands
*Nôordwesthoeks
*Woaterlands 
*Zaans
*Kennemerlands
*West-Fries
*Bildts, Midslands, Stadsfries en Amelands 
Die latste groep bestoat uut dialectn die in Friesland geklapt wordn en woaby dat de Frieschn invloed nog zo sterk is dan ze dikwils nie by 't Hollands gerekend wordn.
1845

1842 - 1843 - 1844 - **1845** - 1846 - 1847 - 1848
't Joar **1845** is 't 45e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
## Geboorn
;december
* 2 - Evariste Carpentier, West-Vlamsche kunstschilder
## Gestorvn
Belgische foetbollers in den Iengelschn Premier League

Vanoender is 'n lyste van Belgische speelders in den Iengelschn Premier League, die in 1992 begost is. 

**In 't vet:** speelders die minstens êen spel gespeeld hen in 't loopn'd sêzoen (2013–14), en die nog olsan med under club zyn wovoarn dan ze gespeeld hen.

*Philippe Albert – Newcastle United – 1994–99
***[[Toby Alderweireld]]** – Southampton, **[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]** – 2014–
*Adrian Bakalli – Watford – 1999–2000
***[[Christian Benteke]]** – Aston Villa, **[[Liverpool F.C.|Liverpool]]** – 2012–
*Jonathan Blondel – Tottenham Hotspur – 2002–04
*Ruud Boffin – West Ham United – 2010–11
*Dedryck Boyata – Manchester City, Bolton Wanderers – 2009–12, 2013–15
***[[Nacer Chadli]]** – **[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]** – 2013–
*Philippe Clement – Coventry City – 1998–99
***[[Thibaut Courtois]]** – **[[Chelsea F.C.|Chelsea]]** – 2014–
*Gilles De Bilde – Sheffield Wednesday, Aston Villa – 1999–2001
***[[Kevin De Bruyne]]** – Chelsea, **[[Manchester City F.C.|Manchester City]]** – 2013–14, 2015–
***[[Ritchie De Laet]]** – Manchester United, Norwich City, **[[Leicester City F.C.|Leicester City]]** – 2008–10, 2011–12, 2014–
*Steve De Ridder – Southampton – 2012–13
***[[Mousa Dembélé (footballer, born 1987)|Mousa Dembélé]]** – Fulham, **[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]** – 2010–
*Marc Degryse – Sheffield Wednesday – 1995–96
***[[Marouane Fellaini]]** – Everton, **[[Manchester United F.C.|Manchester United]]** – 2008–
*Régis Genaux – Coventry City – 1996–97
***[[Eden Hazard]]** – **[[Chelsea F.C.|Chelsea]]** – 2012–
*Carl Hoefkens – West Bromwich Albion – 2008–09
*Adnan Januzaj – Manchester United – 2013–16
***[[Vincent Kompany]]** – **[[Manchester City F.C.|Manchester City]]** – 2008–
*Roland Lamah – Swansea City – 2012–14
***[[Romelu Lukaku]]** – Chelsea, West Bromwich Albion, **[[Everton F.C.|Everton]]** – 2011–
***[[Simon Mignolet]]** – Sunderland, **[[Liverpool F.C.|Liverpool]]** – 2010–
***[[Kevin Mirallas]]** – **[[Everton F.C.|Everton]]** – 2012–
*Émile Mpenza – Manchester City – 2006–08
*Geoffrey Mujangi Bia – Wolverhampton Wanderers – 2009–11
*Luc Nilis – Aston Villa – 2000–01
***[[Vadis Odjidja-Ofoe]]** – **[[Norwich City F.C.|Norwich City]]** – 2015–
***[[Divock Origi]]** – **[[Liverpool F.C.|Liverpool]]** – 2015–
*Sébastien Pocognoli – West Bromwich Albion – 2014–15
*Cédric Roussel – Coventry City – 1999–2001
*Branko Strupar – Derby County – 1999–2002
*Nico Vaesen – Birmingham City – 2002–03, 2005–06
*Daniel Van Buyten – Manchester City – 2003–04
*Jelle Van Damme – Southampton, Wolverhampton Wanderers – 2004–05, 2010–11
*Anthony Vanden Borre – Portsmouth – 2009–10
*Thomas Vermaelen – Arsenal – 2009–14
***[[Jan Vertonghen]]** – **[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]** – 2012–
Beleg van Yper (1678)

[thumb|<center>Beleg van Yper in [1678]]
't **Beleg van Yper** in de Spoansche Nederlandn gebeurde tusschn 18 moarte en 25 moarte in 1678. 't Wos en ounderdêel van de Frans-Hollandschn Oorloge en 't endigde met de veroverienge van de stad Yper deur de Fransche troepn.
## Anleidienge
In oktober 1677 trouwde Mary Stuart, e nichte en meugelikke trôonipvolgster van Charles II van Iengeland, me Willem III van Oranje. Doadeure kost er e verzoenienge tusschn Iengeland en d' Hollandsche Verênigde Provinsjes komm'n, die me mekoar in oorloge woarn tout in 1674. Louis XIV van Vrankryk beslôot van de Spoansche Nederlandn binn'n te voll'n vor e meugelikk'n Iengelschn anvol teegn nem vôorn te zyn.  

D' Hollanders verwachtegn en anvol teegn Charlemont, Noamn en Luxemburg, moa Louis XIV dirigeerde zyn troepn richtienge Gent en de 9ste moarte wierd de stad achter e beleg van vuuf doagn inenoomn deur de Fransche. Doarachter trokk'n ze richtienge 't westn noar Yper. 
## 't Beleg
Den 18ste moarte begostn de Fransche, ounder leidienge van Sébastien le Prestre de Vauban, loopgroavn te groavn noa de citadelle. De stad wierd ip da moment verdedigd deur e Spoans garnizoen ounder Dom Francisco de Pardo die de streke round de stad liet overstroomn. Moa de Fransche woarn ol te verre g'avanceerd en ze kostn nie me gestopt wordn. De stad wierd bestookt me 22 stikk'n geschut van grôot kaliber en 12 mortiern. Achter e weke woarn ze zo verre evorderd da Louis XIV ipdracht gaf voer an te voll'n in de nacht van 24-25 moarte. De stad was zêre veroverd en in de vroege nuchtend goavn ze nunder over. Ollêne de citadelle hield nog e dag stand.  
## Gevolg
In april begost Vauban de vestiengn van Yper te reconstrueern en te moderniseern, lik dan ze der den dag van vandoage nog ossan uutzien. Louis de Crevant, Hertog van Humières, kwam gouverneur van de stad.

In Iengeland vergoarde Charles II e stik of 20 regimentn voe te verscheepn nor Ostende, moa je twyfelde loater voer in oorloge te goan me Vrankryk. In tusschntyd begostn d' ounderhandeliengn tusschn Vrankryk en d' Hollandsche Verênigde Provinsjes met uutendelik de Vrede van Neymeegn den 10stn ogustus. Yper kwam e dêel van 't keunienkryk Vrankryk tout 1697 en gieng ton were noa de Spoansche krône me 't Verdrag van Ryswyk.
1402

1399 - 1400 - 1401 - **1402** - 1403 - 1404 - 1405
't Joar **1402** is 't 2e joar in de 15e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
thumb|<div class="center">Stadhuus van Brussel</div>
## Gebeurtenissn
*21 januoari - Anton van Bourgondië, zeune van Filips de Stoutn en Margaretha van Male, toekomstign hertog van Brabant trouwt me Johanna van Saint-Pol, dochter van Walram III van Luxemburg-Ligny. Je krygt van zyn ouders 't groafschap Rethel.  
*Architect Jacob van Tienen begunt met den bouw van den ôostelikke vleugel van 't stadhuus van Brussel.
## Geboorn
## Gestorvn
;februoari
*16 - Willem III van Gulik, hertog van Gelre en Gulik
PH

De **pH** is e moate vo de zeurtegroad van e woaterige iplossienge te meetn. Iplossiengn met e pH lêger of 7 zyn zeur, iplossiengn met e pH hoger of 7 zyn basisch of alkalisch. Zuver woater het e pH styf dichte by 7.

pH-metiengn zyn belangryk in de geneeskunde, biologie, scheikunde, landbouw, busbouw, voediengsweetnschap, milieuweetnschap, oceanografie, bouwkunde, woaterzuverienge en by nog vele mêer toepassiengn.

't Begrip pH is in 1909 g'introduceerd deur den Deensche scheikundign Søren Sørensen. De p stoat vo 't Duuts *Potenz*, wat da kracht/macht wil zegg'n, en de H vo 't woaterstofion (H+) (Latyn: *Pondus hydrogenii* of *Potentia hydrogenii*).

De formule vo de pH te bereken'n is:
:\mbox{pH} = -\log_{10} \left[ \mbox{H}^+ \right]

De pH van 'n iplossienge kan gemeetn wordn deur e pH-indicateur in te zett'n, e chemische stoffe die by e verschillige zeurtegroad 'n andere kleur lat zien.  Bekend is de verkleurienge van lakmoes, e blauw-purper poeier. In e zeure iplossienge wordt de stoffe rôod, in e basische iplossienge blauw.

thumb|left|<center>Verschillige sôortn pH-indicateurs
Castilië en León

**Castilië en León** (Spoans: *Castilla y León* en Leonees: *Castiella ya Llïón*) is de grotstn van de 17 regio's van Spanje, en ligt in 't nôordwestn van 't land.

Castilië en León grenst in 't nôordn an Asturië en Cantabrië, in 't ôostn an Basknland, La Rioja en Aragón, in 't zuudôostn an de regio Madrid en Castilië-La Mancha, in 't zuudn an Extremadura, en in 't westn an Portugal en Galicië. D'n hoofdstad is Valladolid.

Castilië en León omvat de Spoansche hoogvlakte meseta, tusschn de 600 en 800 meter boovn de zêespegel. D' ofwoaterienge gebeurt deur de riviere Douro.

## Administratieve indêlienge
Castilië en León bestoat uut neegn provinsjes:

thumb|left|<center>Provinsjes van Castilië en León
Brune ratte

E **brune ratte** (*Rattus norvegicus*) is e zôogdier in d'orde van de knaagdiern. Andere namen zyn: stadsratte, rioolratte, woaterratte, laboratoriumratte of geweune ratte.

## Uuterlik
De kop-romplengte is 21 toet 29 centimeter en ie weegt tusschn de 150 en de 520 gram. De bloate steirt met 160 toet 260 riengels is korter of ze lichaam.

Der zyn verschillende sôortn in't wild: van zwart toet bruun.

## Habitat en gedrag
Je voelt em zêere etwoarsn thuus. Je viendt em vele in scheuren mè strooi, keldrs, kruupruumten, stallen, vuulhoopn, en ipslagplekken voe groan en out, an de kant van grachten en dyken, oender de groend in grôote hooln.