open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Morini

right|thumb|300px|Koarte van de Romeinse provincie Belgica
De **Morini** of **Morienn** woarn een oud-Belgische stam in den tyd van de Romeinn. Me weetn vrê winnig van under toale, moar êen van under steedn, Boulogne, wierd *Bononia* genoemd deur den Byzantynsen geschiedkundigen Zosimus en *Bonen* in de Middelêeuwn. De vornoamste Romeinse nederzettienge, den *Civitas Morinorum*, in die streke was *Tarwanna* of *Tervanna*, tegenwôordig Thérouanne in 't Frans en Terwaan in 't Nederlands. "Wanna" is een oude name voar een platselikke rivier, in da gevol de Klêne Leie. Tope met de Menapiërs zyn ze vermeld in Julius Caesars *De Bello Gallico* (Over den ôorloge in Gallië).

## Etymologie
De stamme zyn noame kom van 't Proto-Indo-Europees wôord **mor-i*, wa da zêe of meer betêkent, en is verwant an 't Vlamse wôord *moere* voa polders. De noame *Morini* is verzekers een referentie noa de zoutwoatermoerassn wodan ze weundign.

## Geografie
De Morienn weundign in de kustvlakte die in den tyd nog mêer bespoeld wierd deur de Nôordzêe. Under verspreidienge komt overêen met 't dêel van West-Vloandern teegn de kust en Frans-Vloandern toet an Boulogne.

## Levenswyze
De Morienn bouwdign under huuzn an de kant van de natte polders up land die gedraineerd was voa te boern, en up een kunstmoatigen heuvel die een *pol* of een *terp* wordt genoemd. Overbluufsels van zoan *pols* kunn nog olsan in 't landschap gezien wordn. Een vôorbêeld doavan is 't nateurreservoat den 'Uitkerkse Polder'.

Ze woarn succesvulle boern omdat de ground zoa vruchtboar was. Overbluufsels van dykn en Romeinse grachtn zyn gevoundn. Ze voerdn handle met de Brittn in Kent en de Bataviërs in Olland. 

## Geschiedenisse
Julius Caesar was voarol in 't gebied van de Morienn g'interesseerd omdat 't de kortste oversteek noar Iengeland was. De Morienn haan wel under eign haavn *Portius Itius*, moa Caesar concentreerdig em up de streke round Wissant woadat den ofstand 't korste was. Deurdat under gebied een miengsel van moerassn en bussn was, wodan de Morienn under kostn verduukn, hèt Caesar noais de hêle streke van de Morienn veroverd. Dat is wel gebeurd ounder zyn upvolger Augustus, die under inlyfde in de Romeinse provincie Belgica.

## Referentie
West-Vlams Heuvelland

't **West-Vlams Heuvelland** of de **Vlaemsche Bergen** is een heuvelgebied in den Westoek, up de grenze van West-Vloandern en den *Département du Nord* in Vrankryk, en kan gezien wordn as een uutlôper van de Vlamsch Ardenn. An 't nôordn lôopt den Yzer, die zyn ôorsproun in 't West-Vlamsch heuvelland hèt. De Midden-West-Vlamse Heuvelrugge is een nôordeliken uutlôper van 't Heuvelland. 't Houtland is 't Frans dêel van 't West-Vlams Heuvelland.

d' Hôogste heuvels in 't West-Vlams Heuvelland zyn de Kemmelberg (156 m), Zwortnberg (152 m), Katsberg (150 m), Baneberg (140 m), Vidaigneberg (136 m), Scherpnberg (135 m) en de Rôonberg (129 m). Ze zyn ollemolle getuugnheuvels. Ze speeln ook een belangrike rolle in de West-Vlamsche wielerkoersen.

Belangrike platsn in de streke zyn Yper, Poperienge, Haezebroek en Belle. De gemêente Euvelland kryg zyn name van 't West-Vlams Heuvelland. 

## Lyste van heuvels in de streke
*Boaneberg
*Boeschepeberg
*Goeberg
*Kasselberg
*Katsberg
*Kemmelberg
*Kokereelberg
*Letteberg
*Monteberg
*Rôonberg
*Scherpnberg
*Sulferberg
*Vidaigneberg
*Woatnberg
*Wouwenberg
*Zwortnberg

## Interne koppelienge
* Geologie van West-Vloandern
* Getuugnheuvel
Boaneberg

De **Boaneberg** is een heuvel in het West-Vlams Heuvelland teegn Loker. De top van d' hellienge lig tussn de Rôonberg en de Vidaigneberg, en hèt een hoogte van 140 meters. 

Teegn den top stoat de Lystermeuln, en doavan wordt d' hellienge vantydn de *Meulnberg* genoemd. Tusschn de Rôonberg en de Vidaigneberg stoat er een stoeltjieslifte, die over de Boaneberg goat. De name komt van de familie Bane die den berg in de 13e en 14e êeuwe in under bezit haan.

## Wielrennen
 

De hellienge is dikwils in Gent-Wevelgem upgenoomn. In 1963, 1972 (2 kê), 1973 (2 kê), 1974, 1980, 1982, 1987 en 1990 was de Boaneberg officiêel dêel van 't parcours. De Boaneberg makt ook dêel uut van de recreatievilloroute Vlaanderen Fietsroute.
Goeberg

De **Goeberg** is een heuvel in 't West-Vlams Heuvelland teegn Reningelst. Den top lig juust ounder den top van de Sulferberg, met een hoogte van 83 meters. De name Goeberg stoa voa goeie ground.

## Wielrennen
 

d' Hellienge is veel kêern in Gent-Wevelgem upgenoomn gewist. In 1991 nimt de wielerklassieker voor 't êest sins 1955 de Kemmelberg nie up in 't parcours, vanwege een drêegienge van een boycot deur vier Franse wielerploegn. Ze woarn 't er nie mee êens dan ze zounder volgwaagn over de Kemmelberg moestn. d' Organisatie hèt ton beslootn de Kemmelberg te schrappn, en in plekke doavan drie beklemmieng van "2e rangs" helliengn gelik de Goeberg, de Sukerberg en de Kroaiberg.

d' Hellienge wordt ook ofgedoald in de joarlikse Belcanto Classic koers die start in Westouter.
Vidaigneberg

De **Vidaigneberg** is een heuvel in de gemêente Euvelland teegn Westouter, met een hoogte van 138 meters. De name kom van de familiename Vidaigne die in de 13e en 14e êeuwe de berg in under bezit haan.

De Vidaigneberg grenst aan de Zwortnberg, de Boaneberg en de Rôonberg. Tussen de Rôonberg en de Vidaigneberg ligt de kabelboane Cordoba.

## Wielrennen
 
 

D' hellienge is dikwils upgenoomn gewist in Gent-Wevelgem, en in sommige edities wierd je wel twêe kêern beklommn. De beklemmienge goa langs de nôordkant, vanuut Westouter. D' hellienge wordt ook gedoan in de Driedoagse van De Panne-Koksyde en de Driedoagse van West-Vloandern.
Woatnberg

De **Woatnberg** (Frans: *Mont Watten*) is een heuvel in de Franse Westhoek van Frans-Vloandern in 't nôordn van Vrankryk teegn Woatn.
De Woatnberg is êen van de getuugnheuvels in de streke, gelik ounder andere de Kemmelberg, de Katsberg, de Rôonberg, de Kasselberg en de Kluusberg.

Up den berg stoat er een torre, een overbluufsel van een abdy uut de 15e êeuwe. De poaters van d' abdy hielpn by 't drogeleggn van de moerassn van Audomarois. De berg was vrê strategisch geleegn. De Romeinschen weg tusschen Boulogne-sur-Mer en Kassel liept ol langs dien berg. Derachter naamn de Spanjoardn, d' Iengelse en uutendelik de Fransn bezit van den berg. Den abdy wierd ounder Lodewyk XIV in de 17e êeuwe versterkt, moa binst de Franse Revolutie vernield, en ollêne de torre bleef over, omdat 't een herkenniengspunt was voa de zeevoarders. 

In d' 18e êeuwe wierd er up den berg een meuln gebouwd.

Gedeurende de Twiddn Weireldôorloge deed de torre dienst as een observoatiepost.

## Wielrennen
 
D' hellienge is upgenoomn in de recreatieve fietsroute LF 01 (Nôordzeeroute) tussn Den Helder en Boulogne-sur-Mer.
Wouwenberg

De **Wouwenberg** (Frans: *Mont des Récollets*) is een getuugnheuvel in de Franse Westhoek, in 't Franse Noorderdepartement. Den heuvel ligt juuste neffenst de Kasselberg en hèt een hoogte van 61 meters. De name kom van 't weduwen- en wezenhuus dat up den heuvel gevestigd was ten tyde van Napoleon, woada "wouw" in de streektoale stoat voar een weduwe. De Franse name kom van 't klôoster van de Recollettn dat up den heuvel was gevestigd in d' 18e êeuwe.

## Wielrennen
 
D' hellienge is een poar kêern upgenoomn in de wielerklassieker Gent-Wevelgem. De weg is g'asfalteerd. In 1957 wierd je in Gent-Wevelgem êen kê beklommn, en in de periode 1993-1995 twêe kêern. Derachter is 't je nie mè upgenoomn.
1030

1027 - 1028 - 1029 - **1030** - 1031 - 1032 - 1033
't Joar **1030** is 't 30e joar in de 11e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
## Gestorvn
;februoari
*21 - Ogiva van Luxemburg
Peel

thumb|250px|right|'n Peel up e koarte van 1845De **Peel** is e riviere in Canada die deur de Yukon en North West Territories lopt en doar in de Mackenzie stromt. Z'ountspriengt in de Ogilviebergn in de Yukon an de soamnvloeiienge van de Ogilvie en de Blackstone. Laasn de Peel is er mor een parochietje, *Fort McPherson*.

## Zyriviern
De grotste zyriviern van de Peel zyn (met lengte die bevoarboar is met e kano en de moelikheid (tusschn klasse I en VI)):
*Ogilvie (40&nbsp;km, klasse II toet III, plus 430 up de Peel toet Fort McPherson)
*Blackstone (135&nbsp;km, klasse II, plus 430 up de Peel toet Fort McPherson)
*Hart (250&nbsp;km, klasse III toet IV, plus 375&nbsp;km up de Peel toet Fort McPherson)
*Wind (200&nbsp;km van McClusky Lake, klasse I toet II, plus 320&nbsp;km up de Peel toet Fort McPherson)
*Bonnet Plume (275&nbsp;km, klasse II toet IV (en 2 klasse V rapids), plus 290&nbsp;km up de Peel toet Fort McPherson)
*Snake (300&nbsp;km, klasse II (en rapids van klasse III of IV no volgens de woaterstand), plus 220&nbsp;km up de Peel toet Fort McPherson)

Olhoewel dan de ofstandn hier toet Fort McPherson stoan, voarn de meeste menschn mo toet Taco Bar, e plekke woa dan de woatervliegers simpel kunn landn en die e klene 3&nbsp;km over de Snake ligt.

## Voarn
't Loopn gin boann no de Peel of de zyriviern, olles gebeurt dus met de woatervlieger (float plane, 'n piloot noemn ze doar e *bush pilot*).

De meeste stikkn van 't stroomgebied van de Peel zyn goed bevoarboar, mor e bitje ervoarienge is goed meienoomn. De Peel zelve is 430&nbsp;km lank van de soamnvloeiienge van de Ogilvie en de Blackstone, met sommigte moeilikke kloovn en e stik met e portage an *Aberdeen Canyon* (klasse VI, ounmeuglik voun te bevoarn).

In droge joarn kunn der vele stikkn zyn (surtout up de zyriviern) woar at er nie enoeg woater is voun te voarn.

E basje is verre overol nodig, buutn up de Peel zelve van de Snake vors.

## Beestn en plantn
Hierounder volgt e beperkte lyste van de plantn en beestn round de Peel.
### Plantn
Grote boomn groein der verre nie in 't stroomgebied van de Peel, de soortn dan der zyn:
*populiern: surtout woa dan der miender bergn zyn, z'en e witte pele (lik en abele, zounder de witte bloarn)
*berkn: ollene laasn de Peel
*elzn: kommn meestol nie hoge
*denn: overol, zeker in de bergn dominante soorte
*wulgn: pioniers die overol uutschietn, mo meestol struuksjes bluuvn
### Beestn
*Visschn
:*Vlagzalm: stief vele in de Wind en meern derlaasn
:*Dolly Varden
:*Meerforelle
*Veugels
:*Zeeoarend (bald eagle)
:*Steenoarend
:*Slechtvoke
:*Mantelmeeuwe
:*Pleviern
:*Harlekingeende
:*Zeeduker (loon)
:*Grote zaagbek (viseende)
*Zoogdiern
:*Bever
:*Wangzakeekhoorns (least chipmunk)
:*Roo eekhoorns
:*Marmottn
:*Sneeuwhoaze
:*Dall sheep (dunhoornschoap)
:*Kariboe (rendier, e soorte herte)
:*Eland (grotste herte)
:*Wezel
:*Veelvroate (Wolverine)
:*Amerikoansjn das
:*Canadeesjn lynx
:*Vos
:*Coyote of prairiewolf
:*Wolf
:*Zwortn beir
:*Bruunn beir (grizzly bear)
1010

1007 - 1008 - 1009 - **1010** - 1011 - 1012 - 1013
't Joar **1010** is 't 10e joar in de 11e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
*Eleonora van Normandië (gestorvn 1071)

## Gestorvn
Letteberg

De **Letteberg** of Calvoarieberg, is een heuvel in 't West-Vlams Heuvelland met en hoogte van 95 meters. Je ligt teegn Kemmel, nie verre van de Kemmelberg aan. De name kom van de familie Lette die de ground vroeger bezaat.

In den heuvelkant zyn der een poar gerestaureerde bunkers van 't Iengels leger uut den êeste weirldôrloge te zien. De heuvel wierd in 1917 deur den Iengelse "175th Tunneling Company" oundergroavn en vôrzien van oundergrounse schuulplatsn. De bunkers kunn'n vandage voa nietend bezocht wordn.

## Wielrennen
d' Hellienge is in 1972 upgenoomn gewist in Gent-Wevelgem. In da joar wierd 't parcours voar een grôot dêel in de heuvelzone ofgeleid: de Vidaigneberg, de Rôonberg, de Boaneberg en de Kemmelberg zyn elk twêe kêern beklommn, en de Lettnberg, de Scherpnberg en de Sulferberg elk êen kê.

In de latst edities wordt d' hellienge dikwils gedoan achter den ofdoaling de Kemmelberg voar azoa in Kemmel uut te kommn. De Letteberg wordt ook in Ledegem-Kemmel-Ledegem voa juniores ofgedoald achter de beklemmienge van de Kemmelberg. j' Is ook upgenoomn in de recreatieve fietsroute Vloandern Fietsroute.
Belfortn in België en Vrankryk

De **belfortn in België en Vrankryk** zyn een uniek totoal van 56 torren, die deur den UNESCO zyn uutgeroepn toet een weirelderfgoed. Dat is omdat een belfort d' uutdrukkienge is van de burgerlike onafhankelikheid in de steedn van 't Groafschap Vloandern en ommestreekn.

In vergelykienge met de kastêeltorre (symbôol van den oadel) en de kerketorre (symbôol van de kerke) vertegenwôordigt 't belfort de macht van 't burgerlik besteur en de commersantn. De belfortn wierdn tussen den 11e en de 17e êeuwe gebouwd en kunn'n van bouwstyle varieern, romoans, gotisch en renaissance toe barok. Winnig torren stoan up under eign. De mêeste belfortn zyn gebouwd up of an een stadhuus of een lakenhalle.

Beholve de burgerlike belfortn hèt de lyste ook drie kerketorren die as uutkyktorre of alarmbeltorre dienst deen: den Onze-Lieve-Vrouwekathedroale in Antwerpen, de Sint-Romboutskathedroale in Mecheln, en de Sint-Leonarduskerke in Zoutleeuw - olle drie in Vloandern.

In 1999 naamt UNESCO 26 Vlamse en 6 Woalse torren up in de lyste *Belfortn in Vloandern en Wallonië*. In 2005 wierdn 23 belfortn in 't nôordn van Vrankryk en 't Woalse belfort van Gembloers toegevoegd. Nie up de lyste is 't Belfort van 't Stadhuus van Brussel, moa da makt ol dêel uut van 't weirelderfgoed van de Grôte Markt van Brussel.

## België
de nummers correspondeern met de volgorde in de volledige lyste ID 943/943bis van den UNESCO

### Vloanderen

#### Antwerpn

#### West-Vloandern

#### Ôost-Vloanderen

#### Vlams-Brabant

#### Limburg



### Wallonië


#### Enegouwn

#### [[Noamn (provinsje)|Noamn]]




File:Belfort Brugge.jpg|Belfort Brugge
File:The Cloth Hall, Ypres, Belgium.jpg|Belfort en lakenhalle Yper
File:Belfort van Gent 2.jpg|Belfort Gent
File:Oudenaarde Stadhuis.jpg|Stadhuus en Belfort Oudenoarde
File:Lakenhal en belfort van Herentals.jpg|Stads- & Lakenhalle Herentals
File:Lier Stadhuis.jpg|Stadhuus en Belfort Lier
File:Standbild von Dirk_Martens auf dem Großen Markt in Aalst von Jean Geefs 07.jpg|Belfort Oalst
File:Mons beffroi JPG01B.jpg|Belfort Bergn
File:Tournai JPG02.jpg|Belfort Doornik
File:Belfort dendermonde.jpg|Belfort Dendermonde
File:Thuin JPG01.jpg|Belfort boven den oude stad en de hangend' hoovn van Thuin
File:Grote_raad_belfort.jpg|Stadhuus van Mecheln met van lienks noa rechts: Paleis van de Grôte Road, belfort en de lakenhalle


## Vrankryk


### Nord-Pas-de-Calais
#### Nôorderdepartement

#### Pas-de-Calais



### Picardië


#### Somme


Boulogne beffroi.JPG|Belfort Boulogne-sur-Mer
Abbeville Beffroi 2005-09-29.jpg|Belfort Abbeville
Belfortduinkerke.jpg|Belfort Duunkerke
Le beffroi de comines vu-du clocher de l'eglise.JPG|Belfort van Komen
Rue 24-09-2008 17-55-18.JPG|Belfort van Rue
Le beffroi d'Amiens 2004.JPG|Belfort van Amiens
Chambre de commerce de Lille.JPG|Belfort van Rysel
Winokbelfort.jpg|Belfort van Bergn
1071

1068 - 1069 - 1070 - **1071** - 1072 - 1073 - 1074
't Joar **1071** is 't 71e joar in de 11e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
*Eupraxia van Kiev, vrouwe van keizer Hendrik IV (joartal by benoaderienge)
## Gestorvn
*Eleonora van Normandië
;februoari
*22 - Arnulf III van Vloandern
818

815 - 816 - 817 - **818** - 819 - 820 - 821
't Joar **818** is 't 18e joar in de 9e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb| Fresco uut de 17e êeuwe van 't graf van [Bernard van Italië in Milaan]]
## Gebeurtenissn
* 17 april - Keunienk Bernard van Italië, oenwettige zeune van Pepeyn van Italië, wordt in ipdracht van keyzer Lodewyk de Vroomn in Aakn ter dôod verôordêeld.
## Gestorvn
;april
*17 - Bernard, keunienk van Italië, oenwettige zeune van Pepeyn van Italië
;oktober
* 3 - Ermengarde, keuniginne van de Frankn
Schutteldoek

Een **schutteldoek** is e sôorte slunse die gebruukt wordt in de keukn vo de toafel, 't anrecht, de woaterstêen en 't fornuus of te kuuschn. 't Kan ook gebruukt wordn vo de schuttels of den ofwos mee te doen, moa doavôorn wordt er nu mêer een ofwosbusteltje of scheurspoenstje gebruukt.

Schutteldoekn moetn geregeld gewosschn wordn, want achter één dag kunn z' al styf vele bacteriën bevattn.
Flassche

E **flassche** is e dienk met e brêe buuk en e smalle nekke, mêestal van glas moa soms ook van plastiek of metoal. 't Dient vo vloeistoffn in te bewoarn. De flassche wordt ofgeslootn met e kork, stopseltje of hulletje.

Der zyn verschillige sôortn flasschn die angepast zyn an den inhoud, lik melkflasschn, wynflasschn, bierflasschn.
## Bottel
In Ostende wordt 't woord *bottel* gebruukt. Dat is verzekers overgepakt van 't Iengels *bottle*. Frans *bouteille*) 
Ofbeeldienge: Dairy Crest Semi Skimmed Milk Bottle.jpg|Melkflassche
Ofbeeldienge: Bouteille.jpg|Flassche
Ofbeeldienge: Westmalle Tripel.jpg|Bierflasschn


## Referentie
Dagpauwoge

**Dagpauwoogn** (* Aglais io*) zyn êen van de bekendste sôortn vlienders deur de typische pauwoogn die up ze vlerkn stoan.

## Uutzicht

Dagpauwoogn hen e spanwydte tusschn de vuuf en zes cantimeiters. 't Hoofdkleur van de vlerkn is rôod-bruun, 'n bôord van de vlerkn is bruun van kleur. 

't Zyn surtout de blauw-gilve en de blauw-zworte plekkn die upvolln. Ze trekkn up d'oogn die oek up 'n steirt van d'hoans van pauws stoan. Ze dienn wel ollêne voun grodder bêestn te doen verschietn. Ze toogn nunder oogn ollêne an ze benauwd zyn en zyn zêre voun weg te vliegn.

'n Ounderkant van de vlerkn is zwort. 

## Verspreidienge
Dagpauwoogn zyn vlienders die in verre hêel Europa leevn (buutn 't nôordn en stikkn van Spanje, Portugal en Grieknland) en in Azië toet in Japan. 

't Zyn gin zindelikke bêestn, want ze kommn verre overol vôorn, toet en hogte van 2500 meiters. Ze leevn in busschn, wêen, parkn en hovetjes, an der mo bloemn enoeg zyn. 

## Leevn
thumb|left|E rupse
't Zyn vlienders die overwientern up warme plekkn en doadeure mêestol vroeg in 'n uutkom ol actief zyn. Ze zittn up olle sôortn bloemn, in hovetjes kommn ze vele up struukn met e masse bloemn. Ze zoekn nectar up wulgn, kloavers, klakkebussn, marjolein en aar plantn me vele bloemn. Z'eetn ook oltemets zop van boomn en vort fruut.

Achter dan ze epoard hen, legt 't wuvetje eiers in groeptjes van 50 toet 200 up plantn lik surtout bytenittels, aar nittels en hommel. De rupsn zyn zwort me klêne witte bolletjes en z'hen ollemoale stekkers. Achter e moand achter dan ze uut nunder ei ekroopn zyn, verpoppn z'ol.
1809

1806 - 1807 - 1808 - **1809** - 1810 - 1811 - 1812
't Joar **1809** is 't 9e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|[Napoleong Bonaparte binst de Slag by Wagram]]
thumb|De schiddienge van keizer Napoleong en keizerinne Joséphine
thumb|De Britt'n vertrekk'n uut Walchern achter de Walchernexpeditie
;januoari
*1 - Den Belgischn beeldhouwer Henri-Joseph Ruxthiel wint de Prys van Rome vo zyn werk *Daedalus biendt zyn zeune Icarus de vleugels an*.
;meie
*22 en 23 - D' Oôstnrykers versloan Napoleong Bonaparte in de Slag by Aspern.
;juli
* 5 - Napoleong Bonaparte versloat 't Keizerryk Oôstnryk in de Slag by Wagram.
*31 - Walchernexpeditie: Napoleong is mè 300.000 man nor Oôstnryk getrokk'n en d' Iengelsche moakn doavan gebruuk vo Walchern binn'n  te vall'n. Ze will'n Antwerpn en Vlissiengn verovern.
* De Kerkelyke Stoat wordt deur keizer Napoleong ingelyfd by Frankryk. Napoleong wordt deur paus Pius VII in de ban gesleegn. Fransche troepn arresteern de paus.
;ogustus
*13 - Britsche troepn bombardeern Vlissiengn. Der vall'n 335 doôie. E poar doagn loater wordt de stad ingenoomn.
;oktober
* België moe 36.000 man levern vo 't Frans leger.
*14  - Vrede van Schönbrunn tusschn Frankryk en Oôstnryk.
;december
*16 - De senoat verkloart den trouw tusschn keizer Napoleong en keizerinne Joséphine ountboundn.
*26 - D' Iengelsche trekk'n weg uut Walchern. 4000 Britsche soldoatn zyn gestorvn an de *Zeeuwsche korses*, e combinoasje van malaria, tyfus, buuktyfus en dysenterie.
## Geboorn
;januoari
* 4 - Louis Braille, Franschn uutviender  van 't brailleschrift, e lees- en schryfsysthème vo blende
;februoari
* 3 - Felix Mendelssohn, Duutsche componist 
* 12 - Charles Darwin, Iengelsche nateurfilosoof en Abraham Lincoln, 16stn president van de Verênigde Stoatn 
;ogustus
* 6 - Alfred Tennyson, Iengelsche dichtre

## Gestorvn
;meie
* 31 - Joseph Haydn (77), Oôstnryksche componist
Zoadbloaze

thumb|<center>Zoadbloasjes (Vesicula seminalis)
De **zoadbloasjes** (Latyn: *Vesicula seminalis*) moakn dêel uut van 't vôortplantiengsstelsel van de vint. 't Zyn twêe uutstulpiengn van de zoadleider juste boovn de prostoat. Binst een orgasme produceern kliercelln in de wand e dikke vloeistoffe die tegoare met de zoadcelln en mè 't vocht van de prostoat en de kliere van Cowper 't sperma vormt. Circa 70% van 't sperma is ofkomstig uut de zoadbloasjes.
Kokereelberg

De **Kokereelberg** (Frans: *Mont Kokereel*) is een heuvel in Frans-Vloandern in d' omgevienge van Berten en Boeschepe woavan dat de voet rechte teegn de voet van de Boeschepeberg en de Katsberg ligt. De name van den berg kom van 't Franse wôord *querelle* (=ruzie) voar êen of andere ruzie die doar in 't verleden is uutgevochtn.
Boeschepeberg

De **Boeschepeberg** (*Mont de Boeschèpe*) is een heuvel in Frans-Vloandern teegn Boeschepe, en dichte teegn de Katsberg. 

## Wielrennen

De Boeschepeberg is een hellienge die mêerdere kêern is beklommn in Gent-Wevelgem, en in 1993, 1994 en 1995 zels twê kêern.
Dagvlinders van West-Vloandern

In Vloandern kommn der 48 sôortn dagvlinders voarn, woavan dan der 34 in West-Vloandern kunn'n gevoundn wordn. Zesse zyn der sedert 1990 platselik uutgestorvn, en verder stoan der nog zeven up de rôo lyste as bedrêegd of kwetsboar.

## Externe Koppelienge
* Natuurpunt (dagvlinders)
Monteberg

De **Monteberg** is een heuvel teegn Dranouter, in de gemêente Euvelland, nie verre van de Kemmelberg, met een hoogte van 115 meters. De name kom van 't Oud-Germoans "mondus" da verdedigiengswerkn betêeknt. Up d' hellienge ligt der een wyngoard.

De Monteberg is ook gekend as de "Klêne Kemmelberg".

## Wielrennen

D' hellienge is verschillende kêern upgenomen gewist in Gent-Wevelgem en is hêeltegansten g'asfalteerd. In de periode 1985-1989 en 1993-2006 wierd de Monteberg twê kêern beklommn, gevolgde deur de beklemmienge van de Kemmelberg.

De Monteberg is ook dikwils beklommn in de Driedaagse van De Panne-Koksijde, Circuit Franco-Belge, Ledegem-Kemmel-Ledegem by de juniores en in de Driedaagse van West-Vlaanderen.
Islam in Nieuw-Zeeland

thumb|right|Nieuw-Zêelands Moslimjoungetje in Canterbury Mosque, 2007
Den **Islam in Nieuw-Zêeland** is e relatief klêne en nieuwe religieuze gemêenschap van mêer of 36.000 menschn.

Den Islam begost in Nieuw-Zêeland met de komste van Islamitisch-Chinese mynwerkers in de joarn '70 van de 19ste êeuwe. Tusschn 1900 en 1960 vestigdn under ook klêne groepn Islamitische immigrantn uut Indië en Ôost-Europa in Nieuw-Zêeland. Grottere islamitische immigroatie begost in de joarn '90, met de komste van immigrantn en oorlogsvluchteliengn uut verschillige landn.

D' êeste islamitische organisoatie in Nieuw-Zêeland, de New Zeeland Muslim Association, is in 1950 ipgericht. 't Êeste islamitisch centrum is ipgericht in Auckland City in 1959. Den êeste moskee is gebouwd tusschn 1979 en 1980. In 1962 ist er een islamitische verênigienge ipgericht in Wellington, den hoofdstad van Nieuw-Zêeland. In 1977 ist er e derde islamitische organisoatie ipgericht in Christchurch, ip Zudereiland. 

De grotste moslimorganisoatie van Nieuw-Zêeland, de Federoatie van Islamitische Verênigiengn, is ipgericht in 1979. Den êeste vôorzitter was Mazhar Krasniqi, oorsprounkelik een Albanees uut Kosovo. Krasniqi was twêe kêers vôorzitter van de New Zeeland Muslim Association: in 1975 en were in 1987. In 2002 hèt 'n van de regerienge van Nieuw-Zêeland de Queens dienst medaille gekreegn. 

Tusschn 1980 en 1994 zyn der vier regionoale islamitische verênigiengn ipgericht en toegeloatn toet de federoatie. Tusschn 1982 en 1999 was Marhum Khalid Sheikh Hafiz de senior religieuze leider. Hafiz is geboorn in Indië en ipgekwikt in Saoudi-Arabië. J' is in 1981 toet imam van Wellington benoemd.

## Literateure
* Drury, Abdullah, *Islam in New Zealand: The First Mosque* (Christchurch, 2007) ISBN 978-0-473-12249-2
Charolaiskoeie

**Charolaiskoein** zyn een sôorte koeie uut Charolais in Vrankryk die mêestol praktisch hêlegansten wit is. Ze wordn voar under vlêes gekwikt, en vantydn wordn ze voa varioatie van de vlêeskwaliteit met Anguskoein of Herefordkoein gekruust. De sôorte is grôot en goe gespierd: stiern kunn'n toet an 1.100 kilo weegn en de koein toet an 900 kilo.

De sôorte was in 't zuudn van de Verênigde Stoaten van Amerika ingevoerd round 1940, en is doa vrê populair omdan ze mêer rôo vlêes en winnig vet hèn. In 1971 hèt een gekruuste Charolaisstier voa den êeste kê een boernshow gewonn'n in Texas. Ze zyn ook populair in Australië omdan ze goed teegn d' hitte kunn'n, en veel gewichte maakn zels mè gras da nie te deftig is.

## External links
* History of the Charolais Breed
* Charolais Cattle
2 juni

**2 juni** is d' 153ste dag van 't joar (154ste dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 212 doagn toet 't ende van 't joar.

## Geboorn
* 1667 - Jan Claudius de Cock
* 1840 - Thomas Hardy
* 1958 - Jo Vandeurzen
* 1984 - Tyler Farrar
Pepeyn van Vermandois

**Pepeyn** (ca. 815 - ca. 892) was den êestn groaf van Vermandois. Je was de zeune van Bernard van Italië en van Cunigonde. 

Je was de stichter van ’t êeste Huus van Vermandois, ook de *Herbertynn* genoemd, woavan da zyn zeune Herbert I van Vermandois den êestn Herbert was. ‘t Was e joungern tak van de Karoliengers, die ofstamde van zyn voader, e klêenzeune van Karel den Grôotn.

In 834 vertrokt ie van Italië noa Neustrië, achter dat ‘n keizerinne Judith uut ‘t klôostergevang Tortona in Nôord-Italië bevryd haad. Heur vint, Lodewyk den Vroomn, bedankteg hem doavôorn mè belangryke bezittiengn ten nôordn van de Seine. In 840 steundegt ie Lotharius I in zyn ipstand teegn zyn voader.

Pepeyn trouwde verzekers mè Rothaide van Saint-Quentin.

Zyn jounges:
* Bernard (845-893), groaf van Laon
* Pepeyn (845-893), groaf in ’t nôordn van Parys
* Herbert I van Vermandois (840-902).
* Cunigunde
* Gunhilde, trouwde mè markgroaf Berengar I van Neustrië en loater mè groaf Guy van Senlis
Odo I van West-Francië

**Odo I van West-Francië**, of **Odo I van Vrankryk**, (ca. 860 – La Fère 1 januoari 898) was e zeune van Robert de Sterkn, van de familie van de Robertynn. Je was groaf van Parys en markgroaf van Neustrië. 

De 29stn februoari 888 wierd ie in Compiègne gekrôond tout keunienk van West-Francië, oundanks ’t feit da Karel de Simpeln eigentlik de wettign ipvolger was, moa nog te jounk. Odo was den êeste Frãnsche keunienk van de familie van de Robertynn. 

J’is surtout bekend deurdat ie hem goed verdeedigde teegn de Vikings binst de  beleegerienge van Parys (885-886). Je kost under ton acht moandn teegn houdn. Vo die reedn wierd ie achter den dôod van Karel den Dikkn verkoozn tout keunienk van West-Francië.

Je blêef vechtn teegn de Vikings en je versloeg ze in 888 in de slag by Montfaucon en in 892 by Montpensier. 

J’het de reste van zyn leevn moetn vechtn teegn Karel de Simpeln, die zyn recht ip de krône blêef ipeisn. Je kwam ook in stokkn mè Boudewyn II van Vloandern, die profiteerde van de conflictn, vo zyn groafschap Vloandern uut te breidn.

Karel de Simpeln krêegt de steun van sommigte eedeln en eirtsbisschop Fulco van Reims, en den 28stn januoari 893, an zyn dertien joar, krôondn z'hem tout keunienk van West-Francië, moa je wierd moar officieel erkend achter Odo zyn dôod in 898. 

Odo zocht steun by Arnulf van Karinthië, de keunienk van Ôost-Francië, die van 894 partye trok vo Karel de Simpeln.

## Vrouwe en jounges
Je trouwde in 884 mè Theoderade van Troyes.

Under zeuns Rudolf, Arnulf en Guy zyn jounk gestorvn.
Naftemoteur

thumb|<center>Naftemoteur: Mercedes
Een **naftemoteur** is e moteur die werkt deur de verbrandienge van nafte.

De mêeste naftemoteurs zyn pistongmoteurs, die volgens 't tweetakt- of viertaktprincipe werkn. Bykan al de naftemoteurs zyn miengselmoteurs. Ze kunn zounder vele anpassiengn werkn ip andere brandstoffn lik ethanol, woaterstoffe of LPG.
VT4

miniatuur|Logo

**VT4** was ne Vlamse commerciële tv-zender die ip 1 februari 1995 startte. De zender is eigndom van 't zelste bedryf lik VIJFtv. De zender richt hem ip de mêer joungre volwassn en tieners. Nu ist VIER.

## Geschienisse
Tot 2001 wa de zendre nie echt e succes mo vanof toun hèin ze begonn me hêel ander imago en han z'ôok een groater budget. Ze begonn direct me total andre en zelve nieuwe progamma's te moakn en uutzendn. In 2005 han z'een marktandêel van 6,4%.

## Programma's
Hieronder een lyste mè de voornoamste programma's van de zender.

### Zelfgemakte
* *De Jeugd Van Tegenwoordig*: pubers die twêe weekn noa een schole goan uut de joarn viftig
* *De Bevalling*: realitysoap over zwangre vrouwn
* *Expeditie Robinson*: overlevingsprogramma ip e tropisch eiland
* *FC Nerds*: nerds die lêern voetbolln
* *Help, mijn man is Klusser!*: lomperikkn die moetn g'holpn wêrn met hunder huus of te werkn
* *Huizenjacht*: programma om minsn an een huus t'helpn in 't binnland en 't buutnland
* *Keukenrebellen*: studentn die de kokschole volgn, die hunder eign restaurant oopnhoudn en moetn t'hopewerkn en hulpe krygn van ne topkok
* *Peking Express*: lange race deur een continent, zounder geld
* *The Block*: een eign huus zettn achter j'n werkeurn, tussn 'n vuuvn s'oaves en 'n neegn s'neuchtns dus

### Buutnlandse
* *CSI Miami* en *CSI NY* (New York): serie over de zoektocht noa wie de môord hè gepleegd
* *[[Friends]]*: serie en sitcom over een bende moatn (jounge volwasnn) in New York
* *[[Lost]]*: minsn die geland zyn ip een eiland noa dat hunder ne vlieger crashte en ollerlie roare dingn meemakt
* *[[The Simpsons]]*: animoatieserie over een Amerikoanse familie

## Omroepers en bekende minsn
*Ann Van Elsen 
*Cara Van der Auwera 
*Hanne Troonbeeckx 
*Ilse De Meulemeester 
*Véronique De Kock 
*Roos Van Acker 
*Hans Otten 
*Chris Van den Durpel 
*Goedele Liekens 
*Felice 

Enigte ex-omroepers:

*Inge Moerenhout 
*Saartje Vandendriessche 
*Vandana De Boeck 
*Nele Respen 
*Marjan Duchesne 
*Isabelle A 
*Tom Van Landuyt 
*Goedele Van Ruysevelt 
*Chadia Cambie
*Liesbeth Vannut

## Externe koppelienge
* VT4 Officiële site
Pieter Appelmans

thumb|Beeldngroep mè bouwmêester Appelmans an d' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Antwerpn
**Pieter Appelmans** (1373 – 16 meie 1434) was één van d' architectn van d' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Antwerpn.

Je was de zeune van architect Jan Appelmans.
## Onze-Lieve-Vrouwekathedroale
De bouw van d' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Antwerpn in Brabantse gotiek begost in 1352 ounder de leidienge van Jan Appelmans. Zyn zeune en ipvolger Pieter bouwde 't koorgedêelte en de kapelln in den absis.

An de rechterkant van d' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale stoat er e beeldngroep die e bouwloge vôornstelt. Bouwmêester Appelmans, mè 't plan van de torre ip zyn knie, gift instructies an de stêenkappers. 

Voader en zeune Appelmans woarn nie d' ênigste bouwmêesters van de kerke. In de loop van de 15e êeuwe volgdn verschillige bouwmêesters mekoar ip, lik Domien en Herman de Waghemakere en Rombout Keldermans.
## Sint-Nicolaaskapelle
De Sint-Nicolaaskapelle an de Lange Nieuwstroate in Antwerpn is in 1419 gedêeltelik herbouwd gewist deur 't ambacht van de meerseniers. Pieter Appelmans was verzekers den architect moa doavôren zyn der gin echte bewyzn.
1373

1370 - 1371 - 1372 - **1373** - 1374 - 1375 - 1376
't Joar **1373** was e geweun joar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Hendrik II van Castilië
* 24 moarte - 't Verdrag van Santarém wordt geslootn tusschn Ferdinand I van Portugal en Hendrik II van Castilië, woarmee dat er een ende komt an de tweidn oorlog tusschn de twei landn.
* 28 april - Hounderdjoarign Oorlog: De Fransche herovern 't grotste deel van Bretagne ip d' Ingelsche, moa ze kunnen Brest nie bemachtign.
* april - Ballingschap van hertog Jan IV van Bretagne noar Ingeland.
* ogustus - Hounderdjoarign Oorlog: Jan van Gent, zeune van keunink Edward III van Ingeland en Filippa van Henegouwn, lanceert e nieuwe invoazje van Vrankryk.
## Geboorn
* Pieter Appelmans, Broabantschn architect
* 31 moarte - Catharina van Lancaster, vrouwe van Hendrik III van Castilië
* 3 oktober - Hedwig (Pools: Jadwiga), keuniginne van Pooln
## Gestorvn
* 3 november - Johanna van Valois, dochter van Jan II van Vrankryk, vrouwe van Karel II van Navarra
* september - Elisabeth van Boheemn, dochter van keizer Karel IV, vrouwe van Albrecht III van Oostnryk
* Constantyn VI, keunink van Armenië
1434

1431 - 1432 - 1433 - **1434** - 1435 - 1436 - 1437
[thumb|[Jan van Eyck schilderde 't portret van Giovanni Arnolfini en zyn vrouwe in 1434]]
## Gebeurtenissn
## Geboorn
* Olivier De Neckere (Olivier den Duvel), Vlamschn barbier en vertrouwelienk van de Fransche keunienk Lodewyk XI van Vrankryk
## Gestorvn
;meie
* 16 - Pieter Appelmans
;juni
* 1 - Władysław II Jagiełło, grôothertog van Litouwn en keunienk van Pooln
Bomkapelleke

thumb|right|'t Bomkapelleke
thumb|right|De gedenkploate

't **Bomkapelleke** is een kapelleke in de Kapellestroate in Kôoskemp.

## Geschiedenisse
De kapelle hè gebouwd gewist in 1913 deur de familie Declercq omda ze zo blie woarn da underne odste zeune zyne dienstplicht nie moest doen. Bistn Twiddn Weireldoorlog, ip 20 juni 1944 zoatn der 72 minsn in en rond de kapel te biddn en te skuln omda Kôoskemp ton wer gebombardeerd deur de Deutsers. Twoalf bommnwerpers smeetn rond de 500 bommn ip Kôoskemp. Êen doavan viel ip de boane vô de kapelle ip moa ne mêtre van de persoann die doa zoatn. De bomme ontplofte gelukkeluk nie, moa skeurde oopn. Der vieln gin doa of gewondn wa wer gezien as een miroakle. De kapelle at doavoarn de noame Heilig Hartkapel.

In de kapel hangt de oopngeskeurde bomme en een plakoat met n' utleg van de gebeurtenisse. Der angt ôok ne foto en een noamnlyste van de 72 overleevdn van 't bombardement. Ip de stroate vô de kapelle stoat de plekke woa dat de bomme viel angetêkend.

## Erdenkinge
Joarliks weird ip 20 juni nog ne klêne bedevoart g'organiseerd van de parochiekerke noa 't kapelleke.

thumb|left|D' opengeskeurde bomme
thumb|center|D' antêkeninge in de boane
Pragmatieke Sanctie

De **Pragmatieke Sanctie** wos e plakkoate (e bevelschrift) uut 1549 van keizer Karel V bedoeld vo de Zeevntien Provinciën t'herorganiseern.

Keizer Karel wilde d'administroasjn van de afzounderlikke ounderdeeln van zyn Hillig Rooms Ryk centraliseern. De Zeevntien Provinciën (wuk da nu à peu près overeenkomt mè België, Holland, Luxemburg en den Franschn regio Nord-Pas-de-Calais) woarn politiek en besteurlik geziene ofgesneen van 't Hillig Rooms Ryk. De Zeevntien Provinciën woarn feodoale leenn dan oorsprounkelik ofhiengn van 'n Duutschn keizer of van 'n Franschn keunienk moa dan de Bourgondische hertoogn deur trouws, erfenissn en veroveriengn bitje mè ne kee t'hope gebrocht hèin. Sinsndien koutn z'ook van de Bourgondische Nederlandn. De Pragmatieke Sanctie makte van de verschillige stoatn e verenigde entiteit woa dan d'Habsburgers d'erfgenoamn van woarn.

Achter 'n troonsofstand van Karel in 1556 zyn de Zeevntien Provinciën overgegoan noa zyne zeune Filips II.

Dizze Pragmatieke Sanctie zoudt e precedent zyn hoe da particularisme, woa dan de gewestelikke belangn primeern boovn 't geheel, koste resulteern in de rebellie in de Nederlandn. Olle 17 provinciën woarn styf anders van mekkoar, z'han ollemoale heel andere wettn, gewuntn en politieke gebruukn. Veel inweuners zoagn hunder provincie lik en autonoom land da nietn te moakn ha mè d'andere provinciën. Dienen wet da Karel hunder uplegde, makte veel inweuners in de Nederlandn styf vies en zynder paktn da zomoa nie. Ge kut dus stelln da 'n upstand in de Nederlandn 't gevolg wos van de Pragmatieke Sanctie, 't hope mè andere puntn lik de vervolgienge van 't calvinisme da serieus wortel an 't schietn wos, en d'hervormienge van de Nederlandsche bisdommn deur Filips II.

 

## Externe koppelienge
*'n Heeln tekst van de plakkoate up 'n Franschn Wikisource
1549

1546 - 1547 - 1548 - **1549** - 1550 - 1551 - 1552
't Joar **1549** is 't 49e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
* Pragmatieke Sanctie: keizer Karel V regelt by wet d'eenheid van erfupvolgienge van de Zeevntien Provinciën
Boudewyn VI van Vloandern

**Boudewyn VI** (ca. 1030 - 17 juli 1070), ook *Boudewyn Hasnon* of *Boudewyn van Bergn* genoemd, was groaf van Vloandern van 1067 tout 1070. Je was ook groaf van Henegouwn van 1051 tout 1070 ols **Boudewyn I**.

Boudewyn VI was de zeune van groaf Boudewyn V en van Adela van Mêesn, dochter van keunienk Robert II van Vrankryk.

## Zyn leevn
In 1045 benoemde keizer Hendrik III van 't Hillig Rooms Ryk hem tout markgroaf van Antwerpn. 

Je most van zyn voader trouwn mè Richilde van Henegouwn, de weeuwe van Herman van Bergn, vo de macht over Henegouwn te kunn krygn. De kerke was nie akkôord vanwege bloedverwantschap, omda ze zyn verre achternichte was, moa loater kwamt de paus doar ip were. 

Ze trouwdn in 1051 en Richilde arrangeerde dat heur jounges van heur êeste huwelik under voader nie kostn ipvolgn. Heur zeune Roger kwam bisschop van Châlons-sur-Marne en heur dochter gieng in ’t klôoster. 

In december 1056, ip de Ryksdag van Keuln, wierd d’ipvolgienge van Herman van Henegouwn geregeld, en Boudewyn wierd officieel deur de jounge keunienk Hendrik IV van Duutsland met et groafschap Henegouwn belêend.

In 1068 stichtte Boudewyn VI e nieuwe stad an de westkant van de Dender, ip de grenze van Vloandern, Henegouwn en Broabant. J’haad doavôorn e vrylêen gekocht van Geraard van Hunnegem, achter wien dat ’n de stad *Gerardi Mons* noemde (Geraardsbergn, Frans: Grammont). De stad krêeg privileges. 

Je restoreerdeg ook d’abdye van Hasnon, vandoa zyn bynoame.

Ot ’n hem ziek begost te voeln kwamt ’n tegoare in Oudenoarde vo zyn ipvolgienge te reegeln. Zyn oudste zeune Arnulf III zou ’t groafschap Vloandern krygn ounder ’t regentschap van Boudewyn zyn joungste broere Robrecht de Fries, en Boudewyn II zou ’t groafschap Henegouwn krygn ounder ’t regentschap van zyn moeder Richilde. 

Boudewyn VI stierf in 1070 en j’is begroavn in d’abdye van Hasnon.

In 1071 begost zyn broere Robrecht de Fries e gevecht vo zyn erfrecht in de Slag by Kassel teegn Arnulf III. Arnulf zyn suzerein Philippe I en zyn moeder Richilde vochtn an zyn kant, moa je sneuvelde en je krêeg doaby zyn bynoame *Arnulf den Oungelukkign*. Je was moa 15 joar oud. Achter de slag erkende Philippe I Robrecht de Fries ols nieuwn groaf van Vloandern.

Doamee kwamt er ’n ende an de verênigienge tusschn Vloandern en Henegouwn.
Richilde en heur andere zeune Boudewyn II hieldn Henegouwn.

## Under jounges
* Arnulf III van Vloandern (1055-1071)
* Boudewyn II van Henegouwn (1056-1098), groaf van Henegouwn van 1071 tout 1098
* Gilbert van Gent
* Agnes
Arnulf III van Vloandern

**Arnulf III** (ca. 1055 – Bavinkhove by Kassel, 22 februoari 1071), bygenoamd *den Oungelukkign*, was groaf van Vloandern en Henegouwn van 1070 tout 1071. 

Arnulf was den oudste zeune van groaf Boudewyn VI van Vloandern. Deur dat ’n nog styf jounk was os zyn voader stierf, stound ’n êest ounder de voogdye van zyn moeder Richilde van Henegouwn. 

Zyn nounkel Robrecht I van Vloandern verweet Arnulf dat ’n te tiranniek over Vloandern regeerde, en in 1071 begost ‘n e gevecht vo zyn erfrecht, teegn Arnulf in de Slag by Kassel. 

Arnulf zyn suzerein, keunienk Philippe I van Vrankryk, en zyn moeder Richilde vochtn an zyn kant, moa je sneuvelde. Je was nog moa 15 joar oud. Je krêeg doaby zyn bynoame *Arnulf den Oungelukkign*. 

Achter de slag erkende de keunienk Robrecht I toch ols nieuwn groaf van Vloandern. Arnulf zyn moeder en zyn broere Boudewyn II hieldn Henegouwn, en azo woarn Vloandern en Henegouwn were van makoar geschid.
Huang Xianfan

thumb|Huang Xianfan
**Huang Xianfan** (Chinees: 黃現璠/黄现璠; Fusui, 13 november 1899 - Guilin, 18 januoari 1982) wa ne Chineeschn historieker en prof geschiedenisse. 

## Zyn leevn
Huang Xianfan is geboorn in Fusui, e klêen dorp in de regio Guangxi, woa dat 'n ook noa de loagere en middelboare schole gounk. Je volgde zyn middelboar an de Normaalschole in Nanning tusschn 1922 en 1926. Je studeerde geschiedenisse an den universiteit van Peking tusschn 1926 en 1935 en in Tokio (Japan) tusschn 1935 en 1937. 

In 1940 wierd 'n universitair docent in Guangxi en in 1941 professor an de Sun Yat-sen Universiteit. In 1944 ist 'n weregekêerd noa Guangxi en je was doa tien joar prof an den universiteit. Je was één van de beste specialistn ip gebied van oude geschiedenisse en klassieke filologie. In 1953 wierd 'n professor an de Guangxi Universiteit in Guilin en je werkte doa 30 joar.

Huang Xianfan is gestorvn an een attaque ost 'n 83 wos. Je ligt begroavn in Nanning.

## Zyn werk ([[Algemêen Nederlands|nederlands]])
### Geschiedenisse
* Algemene Geschiedenis van China (Drie volumes, 1932-1934)
* High school geschiedenis (1933)
* Boeren in de Yuan-dynastie (1934)
* Nationale Beweging Salvation van studenten in de Song-dynastie (1936)
* Samenleving in de Tang-dynastie (1936)

### Volkenkunde
* Een korte geschiedenis van de Zhuang (1957)
* Nong Zhi Gao-Zhuang historische cijfers (Gepubliceerd achter zyn dôod, 1983)
* Algemene Geschiedenis van de Zhuang (Gepubliceerd achter zyn dôod, 1988) 
* Klassieke studie (Gepubliceerd achter zyn dôod, 2004)
* Kritische Biografie van de Wei Baqun (Gepubliceerd achter zyn dôod, 2008)

## Bronn


## Externe koppelienge
* (in 't Iengels): Bagui school
* (in 't Iengels): Huang school
* (in 't Iengels): Zhuang studie
* (in 't Chinees): www.china.com.cn/中国网/Huang Xianfan - Chinese historicus
* (in 't Chinees): www.youdaxue.com/世界大学网/大师/Huang Xianfan - Chinese professor geschiedenisse
Kapelroute

thumb|left|220px|Kapelroute-bord

De **kapelroute** is een veloroute in Lichtervelde, een typische West-Vlamse gemêente te middn in 't Houtland tussn Roeseloare en Toroet. De route is 26&nbsp;km langk en passeert langs de vele kapellekes (gewyd an Maria) wa typisch is vo de streke.  De route start ip de platse van Lichtervelde en is bewyzerd mè de ploatjes ip houtn stoakn vo 't karakter van 't magnefiek landelyk en bôomryk gebied nie 't verstoarn. De route lig volledig ip Lichterveldes groundgebied wa toch wel tôogt hoe groen dat de streke nog is. Noa 22 kapellekes gepasseerd t'hèin, endigt de route weer ip de markt van Lichtervelde.

## Externe koppeliengn
*Olle kapelln langst de route beschreevn
*De route ip koarte
Confucius

200px|thumb|right

**Confucius** (Chinees: 孔子, Kǒng Zǐ of K’ung-tzǔ; Qufu 551 v.Chr. - 479 v.Chr.) was e filosoof uut 't oude China die e grôotn invloed g’hed hèt ip de Chineesche beschoavienge.

Je propageerde 't herstel van d'oude verhoudiengn woaby dat de heerser en d'oundergeschikte elk hunder plekke haddn, moa de heerser most êerlik en rechtveirdig zyn vo goed te kunn regeern. 

De noame Confucius, die sedert de 17e êeuwe in Europa gebruukt wordt, is de gelatiniseerde variant van zyn Chineesche noame K'ong-foe-tzi (孔夫子, Kǒng Fūzǐ), wa da "Mêester K'ong" wil zeggn.

De mêest betrouwboare bronne vo zyn leevn en werkn is 't boek *Lunyu*, in vertoaliengn *Gesprekken met Confucius* genoemd.
## Spreukn van Confucius
* Alles hè zyn schôonheid, moa nie iederêen ziet et
* Allêne d'allerslimste en d'allerdwoaste verandern nôois van gedacht
* Weetn wa da je wit, en weetn wa da je nie wit, dat is kennisse
* 't Is nie moeilik van t'herkenn wa da goed is, moa wel van 't in doadn omme te zettn
* Van nateure uut zyn me broers, deur ipvoedienge wordn me vrimde
* Menschn tjeuveln nie over bergn, allêne over molshoopn
* In e goe geregeerd land is oarmoe etwa vo beschamd over te zyn. In e slecht geregeerd land is rykdom etwa vo beschamd over te zyn
* E superieur mens handelt vo dat 'n sprikt, en sprikt doarachter in overêenstemmienge mè zyn doadn
* Woa da j'ook goat, goa mè hêel jen herte
* Kiest e job da je geirn doet en je goa nôois in je leevn nog e dag moetn werkn
* Most iederêen zyn wille richtn ip 't goeie, zoudt er nieks slecht mè zyn
* E slim mens zoekt et in hemzelve, den dwoas zoekt et in andere
* Iedere woarheid hè vier hoekn. Ols lêroare goa 'k joun een hoek geevn en 't is an joun vo d’ andere drie te viendn
* Uze grotste êre ligt er nie in da me nôois valln, moa da m’ iedere kè da me valln were rechtestoan
* Den hemel wil zeggn één zyn mè God
Margaretha van Bourgondië (1374-1441)

**Margaretha van Bourgondië** (8 oktober 1374- Quesnoy 8 moarte 1441), was e dochter van Filips de Stoutn, hertog van Bourgondië, en Margaretha van Male, gravinne van Vloandern. 

Den 12stn april 1385 trouwde ze in Koameryk mè Willem, zeune van Albrecht I van ’t Huus Wittelsbach, hertog van Beiern-Straubing en groaf van Henegouwn, Holland en Zêeland. Heur broere Jan zounder Vrees trouwde ip ’t zelfste moment mè Willems zuster Margaretha van Beiern-Straubing. 

’t Was e fêeste ip Europees niveau, die acht doagn deurde en d’r was 20.000 man gevroagd w.o. keunienk Karel VI van Vrankryk.

Den *dubbeln trouw van Koameryk* legde de groundslag vo de loatere êenmoakienge van de Nederlandn.

Margaretha en Willem haan êen dochter:
* Jacoba van Beiern, gravinne van Henegouwn, Holland en Zêeland
thumb|left|<center>Margaretha van Bourgondië, 1441
Musée d'Orsay

right|thumb|300px|<center>Interieur van de Musée d'Orsay
De **Musée d'Orsay** is e museum in Parys, woa dat er kunstwerkn te zien zyn van de periode tusschn 1848 en 1914, met e sterk accent ip de Fransche kunst van de 19e êeuwe. Der is e styve gekende verzoamelienge van impressionistische werkn.

't Museum is g'opend in 1986 in de vroegere tringstoatie Gare d'Orsay. De werkn kommn van de Louvre, de Musée du Jeu de Paume (nu de Galerie nationale du Jeu de Paume) en de Musée National d'Art Moderne in 't Centre Georges Pompidou.

## Gekende kunstenoars in 't museum
Paul Cézanne, Edgar Degas, Paul Gauguin, Gustav Klimt, Édouard Manet, Claude Monet, Piet Mondriaan, George Minne, Edvard Munch, Pierre-Auguste Renoir, Auguste Rodin, Georges Seurat, Alfred Sisley, Henri de Toulouse-Lautrec, Vincent van Gogh, Henri Rousseau.

## Externe koppelienge
*Website van de Musée d'Orsay
Veloroute

Een **veloroute** is een route da j'oflegt vo de leute of vo een streke t'ontdekkn.

Andre routes vo veloryders gelyk boann deur grôte steedn mè express angelegde bruggn en/of boann zyn feitelyk ôok veleroutn mo mêestal goat over 't êeste. In Vloandern moakn vôorol Antwerpn en Limburg reclam over undere veloroutn mo in West-Vloandern zyn der ôok veel veloroutn. In Antwerpn en Limburg is 't mêer tussn de riviern en de beekn of de wyndruuvn- en appelplantoagn. 

Deurda der in West-Vloandern veel land ligt, leent et hem ôok goed vo veloroutn in te moakn en mêer en mêer gemêentn begunn da ôok te doen of de steedn leggn extra fietsroutes (of monumentnroutes in en round 't stad) an. In Antwerpn en Limburg zyn der ol veel minsn die noa gunter trekkn vo der deur de nateur te ryen, da bringt dus goed ip vo de lokoale hotels en bed and breakfasts, dus speeln ze doa nateurlyk ip in. Da sôort toerisme noemn ze fietstoerisme. 

An de kust en in 't Brugs Ommeland ('t Houtland) haddn z'ol wel wa veloroutn moa Zuud-West-Vloandern doe nu ôok ze beste om by te bêenn. Vôorbeeldn zyn de pas angeleide routn in Roeseloare: de Hoeveroute West en de Monumentenroute Oost. Soms ryen z'ôok deur bussn. De routn zyn olsan bewyzerd mè wyzers mè de noame, de lengte en de richtinge ip da j' moe ryen vo 't volgende bordje te vindn. De routn startn mêestal ip de (markt)platse van een gemêente of een stad en ge kunt der koartn over verkrygn an de toeristischen dienst in 't gemêenthuus of 't stadhuus. Verre olle veloroutn endign were woa da ze begonn. 

## Externe koppeliengn
*Olle veloroutn in Vloandern
*Veloroutn in Vloanderen
*Veloroutn in België
*Lyste van veloroutn in West-Vloandern van Visit West-Vlaanderen
*Lyste van veloroutn in West-Vloandern van 't Brugs Ommeland
Champs-Élysées

thumb|<center>De Champs-Élysées
De **Champs-Élysées** vuluut **Avenue des Champs-Élysées** is e grôte gekende loane in Parys (Vrankryk).  

De noame komt uut de Grieksche mythologie woa da d'Elyzeesche veldn e dêel woarn van den ounderweireld, woa da broave zieln hunder latste rustplekke kreegn.

Den avenue is 1910 meter lank, en lopt deur 't achtste arroundissement in 't nôordwestn van Parys, vanof de Place de la Concorde met den obelisk in 't ôostn tout an de Place Charles de Gaulle (vroeger Place de l'Étoile) met den Arc de Triomphe in 't westn. 

## Evenementn
thumb|left
* Ieder joar is ter e grôot militair défilé ip Quatorze Juillet, de Fransche nationale fêestdag
* Den arrivée van de latste etappe van den Tour de France is ook ip de Champs-Élysées

## Externe koppelienge
* Comité des Champs-Élyséés