open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Centroal-Europa

thumb|Liggienge van Centroal-Europa
thumb|Indêlienge van Europa volgns culturele criteria
**Centroal-Europa** is e gebiëd van Europa tusschn West- en Ôost-Europa, gebaseerd ip e gemêenschappelyke historische, socioale en culturele identiteit. Den Dertigjoarign Oorloge (1618-1648)  tusschn de katholiekn en de protestantn was e belangryk vormiengsproces in de geschiedenisse van Centroal-Europa.

De begrenzienge van Centroal-Europa is nie exact, moa gebrukelyk is dat in 't westn de grenze met de Benelux-landn en Vrankryk wordt gebruukt, in 't noordn de grenze met Denemarkn, in 't ôostn en zuudôostn de grenze met de Ôosters-Orthodoxe kerke en den islam en in 't zuudn de grenze met Itoalië. Die grenzn kommn grôotndêels overêen mè 't groendgebiëd in 1900 van 't Duuts Keizerryk, Ôostnryk-Hongareye, Zwitserland en Liechtenstein.

In 't begun van d' 21e êeuwe wordn de volgnde landn toet Centroal-Europa gereeknd:
Odessa

**Odessa** (Oekraïens: Одеса, [oˈdɛsɑ], Russisch: Одесса, [ɐˈdʲesːə]) is e belangryke hoavnstad in 't zuudwestn van  Oekraïne an de Zwarte Zêe. 't Is 't administratief center van den oblast Odessa.

Odessa ligt ip heuvels met uutzicht ip e klêene hoavn an de Zwarte Zêe in de Golf van Odessa, oengeveer 31 km te nôordn van de moendienge van de riviere de Dnjestr.

In 1794 wierd de stad Odessa gesticht deur e decreet van de Russische keizerinne Catharina de Grôte. In de 19e êeuwe was Odessa de vierde grotste stad van 't Russisch ryk, achter Moskou, Sint-Petersburg en Warschau. Binst de Sovjetperiode was 't e belangryke handelshoavn en e marineboasis. 

D' historische architecteure hèt e styl die mêer mediterroan is of Russisch en is sterk beïnvloëd deur Fransche en Italioansche styln. 
thumb|left|Zicht ip Odessa
Ôost-Europa

thumb|Ôost-Europa in 't geel volgens de StAGN
thumb|In 't rôod volgns de Verênigde Noaties
**Ôost-Europa** is d' ôostelyke regio van Europa. Der bestoat gèen consistente definiesje van 't gebiëd.

Rusland, geleegn in Ôost-Europa, is zowel 't grotste of dichtstbevolkte land van Europa, met oengeveer 40% van de totoale landmassa van 't  continent, mè mêer of 15% van de totoale bevolkienge.

Êen van de definiesjes beschryft Ôost-Europa lyk e culturele entiteit mè kenmerkn lyk Ôost-Sloavische, Grieksche, Byzantynsche, Ôosters-orthodoxe en ênigte Ottomoansche culturele invloëdn. Een andere definiesje is oentstoan binst de Koedn Oorloge en wierd min of mêer ip dezelfste maniere gebruukt lyk den term Ôostblok. 
## Definiesjes
Volgns de Duutsche Ständiger Ausschuss für geographische Namen (StAGN) moakn de volgnde landn dêel uut van Ôost-Europa:
* Oekraïne
* Rusland
* Wit-Rusland

De Verênigde Noaties (VN) kenn 't begrip "Centroal-Europa" nie. Zynder reeknn ook de volgnde landn toet Ôost-Europa:
* Bulgareye
* Hongareye
* Moldoavië
* Pooln
* Roemenië
* Slovakeye
* Tsjechië

De volgnde landn liggn in Azië, zowel volgns de StAGN of de VN, moa ze wordn toch dikwyls by Ôost-Europa gereeknd:
* Armenië
* Azerbeidzjan
* Georgië
* Kazachstan
Kiev

**Kiev** (Oekraïens: Київ *Kyjiv*, [ˈkɪjiu̯]; Russisch: Киев *Kiëv*, [ˈkʲijɪf] is den hoofdstad en grotste stad van Oekraïne. De stad ligt an weerskantn van de riviere den Dnjepr. Administratief geziën stoat de stad juste lyk Sevastopol ip 't zelfste niveau lyk d' oblastn van Oekraïne. Kiev is ook 't administratief center van den oblast Kiev, moa  makt er pertang gèen dêel van uut.

Binst d' industriële revoluusje van 't Russisch ryk an 't ende van de 19e êeuwe was Kiev e welvoarnde stad. In 1918, achter dat d' Oekraïensche Volksrepubliek hunder oenofhankelyk han verkloard van Sovjet-Rusland, wierd Kiev den hoofdstad. Vanof 1921 was Kiev e stad van d' Oekraïensche Socialistische Sovjetrepubliek. De stad wierd bykans hêlegans verwoëst binst de Twèede Weireldoorloge, moar achter den oorloge styf rap were hersteld. 

Achter d' oentbiendienge van de Sovjet-Unie en d' Oekraïenschn oenofhankelykheid in 1991, blêef Kiev den hoofdstad van Oekraïne. 't Is de grotste en rykste stad van 't land en de mêest pro-westersche regio. 
thumb|left|Zicht ip Kiev
Ionisoasje

thumb|Ionisoasje
**Ionisoasje ** is 't proces woarby dat en atoom of molecule uut oengeloadn toestand en  elektron kwytrakt of êen bykrygt, woardeure da 't verandert in e geloadn dêeltje, ook wel ion genoemd. Ionisoasje is gèen spontoan proces. Der is energië vôorn nôdig, die ionisoasjepotentioal wordt genoemd. 

En atoomkern of nucleus bevat neutroonn en protoonn. Neutroonn zyn oengeloadn, binst da protoonn e positieve elektrieke loadienge hèn. En atoomkern is dus positief geloadn.

En atoom in zyn gehêel is wel elektrisch neutroal, deur negatief geloadn elektroonn roend de positief geloadn atoomkern. De massa van en elektron is vele klender of de massa van e proton of e neutron. En oengeloadn atoom bevat assan eevnvele protoonn of elektroonn. Dat antal is vor ieder chemisch element uut 't periodiek système uniek en wordt uutgedrukt in 't atoomnummer.
Bratislava

**Bratislava** is den hoofdstad en grotste stad van Slovakeye. De stad ligt in 't zuudwestn van 't land an weerskantn van de Donau en an de voët van de Klêene Karpoatn. 't Grenst an Ôostnryk en Hongareye.

Ôostnrykers, Bulgoarn, Krowoatn, Tsjechn, Duutschers, Hongoarn, Serviërs en Slovoakn hèn e rolle gespeeld in de geschiedenisse van de stad.

Den dag van vandoage is Bratislava 't pollitiek, cultureel en economisch center van  Slovakeye. 't Is de zetel van de Slovoaksche president, 't parlement en de Slovoaksche uutvoernde macht. Der zyn verschillige universiteitn, vele musea, theoaters en andere culturele en educatieve instelliengn. Vele grôte bedryvn en financiële instelliengn van Slovakeye zyn der gevestigd.
Atheneum Adolphe Max

thumb|Den ingank van de schole
**Atheneum Adolphe Max** is e franstoalige middelboare schole in Brussel.

## Historie
Een êeste gebouw wierd in 1904 oentworpn deur architect Edmond De Vigne. In 1909 wierdn twêe seculiere schooln ipgericht, e middelboare schole vo meisjes, loater Carter genoemd achter den êestn directeur, en een atheneum vo knechtjoengers, loater Athénée Adolphe Max genoemd achter den Brusselsche burgemêester Adolphe Max. In 1978 fusioneerdegn de twêe middelboare schooln toet êen atheneum. 

## Bekende studenten
* Pierre Deligne, wiskundign
* Plastic Bertrand, zanger en tv-presentateur
Minsk

thumb|Minsk
**Minsk** (Wit-Russisch: Мінск; Russisch: Минск) is den hoofdstad en grotste stad van Wit-Rusland, geleegn an de riviere de Svilatsj.
thumb|left|Liggienge van Minsk in Wit-Rusland
Helsinki

thumb|Helsinki
**Helsinki** (Zweeds: *Helsingfors*) is den hoofdstad en grotste stad van de Republiek Finland. De stad ligt an de zuudkust van 't land an de Finsche Golf. Fins en Zweeds  zyn d' officiële toaln (77.1% Fins en 5.6% Zweeds). 
thumb|left|Liggienge van Helsinki in Finland
Millonfosse

**Millonfosse** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt hil o de ôostzuudkantn van Frans-Vloandern, mêer bepoald in't nôordwestn van't arroundissement Valencyn, ip't schee'n mè 't arroundissement Dowoai. Millonfosse grenst an de gemêentn Rosult, Sint-Amands an de Skarpe, Hasnon, Tilloy by Marsenne en Bousignies.

## Liggienge
Millonfosse ligt o de zuudkantn van d'oude boane van Ôorschie richtienge Sint-Amands an de Skarpe (d'uudige D953 en D955). Tweirs deur de gemêente lôopt d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve d'Ascq en Valencyn.

Millonfosse es êen van de gemêentn die liggn in't Regionoal Nateurpark in't bekkn van de Skarpe en de Schelde (*Parc naturel régional Scarpe-Escaut*), zynde 't gebied round Sint-Amands an de Skarpe die beschermd es deur zyn uutgebreyde biodiversityt. De gekanaliseerde Skarpe strôomt o de zuudkantn van de gemêente van 't westn noar 't ôostn'n. De zuudelyke schreeve van 't groundgebied van Millonfosse wierd gevormd deur de lôop van d'oude Skarpe, vôorn da ze rechtegetrokk'n wos, en es nu nog de gemêentelyke schreeve mè Hasnon. In tydde van't Ancien Régime vormdigde de Skarpe ier de schreeve tusschn 't groafschap Vloandern (Romoans-Vloandern) en 't groafschap Enegouwn (mêer bepoald de streke van d'Ôosterbant).

Ondanksn de Skarpe en de schreeve tussch'n de twêe wos't leevn in Millonfosse tout an de Fransche Revoluusje vrêe verstringeld mè dat van Hasnon, mor ôok mè d'andere beurgemêente Bousignies. Olle drië de plekk'n woarn in dien tyd êerlykeed'n van d'abdeye van Hasnon. Êen van de curieuziteyt'n van de plekke es datter gin kerke in Millonfosse stoat, ollene mor e kapelle.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei èit ol e poar kêers olangsn de gemêente gepasseerd. Ip't groundgebied van Millonfosse ligter ôok e kasseystroke: 't begun van de *Secteur pavé de Millonfosse à Bousignies* (e gemiddeld moeilyke strooke van 3 ster'n die 1,4 kilomèiters lank es), die de latste kêer'n ip't parcours van Parys-Roubei lag in de joarn 2011 en 2012. In de Tour de France van 2022 ryd'n de coureurs ôok oover die kasseystrooke in de finoale van de vuufde etappe van Rysel noar Oarenberg, mo ton in d'oumgekêerde richtienge.

thumb|left|300px|'t Staduus van Millonfosse
Belgrado

thumb|Belgrado
**Belgrado** (Servisch: Београд, *Beograd*; letterlyk 'witte stad') is den hoofdstad en grotste stad van Servië. Tusschn 1918 en 2003 was 't den hoofdstad van Joegosloavië en tusschn 2003 en 2006 den hoofdstad van Servië en Montenegro. 't Ligt an de soamnvloeiienge van de riviern de Sava en de Donau en ip 't kruuspunt van de Pannonische vlakte en 't  Balkanschiereiland.
thumb|left|Liggienge van Belgrado in Servië
Boekarest

thumb|Boekarest
**Boekarest** (Roemeens: *București*) is den hoofdstad en grotste stad van Roemenië en 't cultureel, industrieel en financieel center. De stad ligt in 't zuudôostn van 't land, an de riviere de Dâmbovița.
thumb|left|Liggienge van Boekarest in Roemenië
Dublin

**Dublin** (Iers: *Baile Átha Cliath*) is den hoofdstad en grotste stad van Ierland, geleegn in 't groafschap County Dublin in de provinsje Leinster.
De stad ligt an e boaie an d' ôostkust van 't eiland, een inham van d' Iersche Zêe, an de moendienge van de riviere de Liffey. 't Wordt in 't zuudn begrensd deur de Dublin Mountains, e dêel van de Wicklow Mountains.
thumb|left|Liggienge van Dublin in Ierland
Chisinau

thumb|Chisinau
**Chisinau** (Roemeens: *Chișinău*; Russisch: Кишинёв, *Kisjinjov*) is den hoofdstad en grotste stad van Moldoavië. 't Is 't belangrykste industrieel en commercieel center en 't ligt in 't middn van 't land, an de riviere de Bîc, e zyriviere van de Dnjestr.
thumb|left|Liggienge van Chisinau in Moldoavië
Luxemburg (stad)

thumb|Zicht ip Luxemburg
**Luxemburg** (Luxemburgs: *Lëtzebuerg*, Frans: *Luxembourg*, Duuts: *Luxemburg*) is den hoofdstad en grotste stad van 't Grôothertogdom Luxemburg. De riviern Alzette en Pétrusse stroomn deur de stad. 

Tegoare mè Brussel, Frankfurt en Stroatsburg is Luxemburg e belangryke plekke vo d' Europeesche Unie. Oender andere 't Europees Hof van Justiesje ist er gevestigd.
thumb|left|Liggienge van de stad Luxemburg in 't Grôothertogdom
Skarpe

thumb|right|400px|Lôop van de Skarpe ip koarte
[thumb|right|250px|De Skarpe by de plekke [Lambres by Dowoai]]
De **Skarpe** (Frans: *Scarpe*) es e riviere in't nôord'n van Vrankryk in de regio Hauts-de-France. De Skarpe es e zyriviere van de Schelde en es 102 kilomèiters lank. 

Eur bronne, de *Fond de Guestreville*, ligt o 't nôord'n van de gemêente Tinke (*Tincques* in't Frans) in't departement Nauw van Kales ip en ôogte van 121 mèiters. Ze strôomt deur Artesië, de zuudkant'n van Frans-Vloandern en Frans-Enegouwn en passeert ounder and're de steed'n Atrecht, Dowoai en Sint-Amands an de Skarpe. By de plekke Mortagne-du-Nord in't Nôorderdepartement moundt ze uut in de Schelde, die wa vodder Woals Enegouwn binn'nstrôomt. Vanof Atrecht tout an eur moundienge es de Skarpe gekanaliseerd.

De belangrykste zy-rivier'n van de Skarpe zyn de Décours, de Crinchon en den Ugy.

In tydde van't Ancien Régime vormdigde de Skarpe vo 't stik tusschn Dowoai en eur moundienge de schreeve van 't groafschap Vloandern (Romoans-Vloandern) en 't groafschap Enegouwn (mêer bepoald de streke van d'Ôosterbant).
Monaco-Ville

thumb|Zicht ip Monaco-Ville
**Monaco-Ville** (Monegaskisch: *Mu̍negu-A̍utu*) is een historisch district van 't Vorstndom Monaco.

't Is 't oudste dêel van 't vorstndom en 't wordt de *Rotse van Monaco* genoemd of platselyk de *Rotse* (Monegaskisch: *Roca de Mu̍negu*). 't Verênigt de mêeste pollitieke instelliengn van 't land: 't Prinselyk paleis, 't stadhuus, de regerienge, de Nationale Road ('t parlement van Monaco), de gemêenteroad, de rechtbankn en e gevang (hangend an de Rotse).
[thumb|left|Liggienge van Monaco-Ville in 't Vorstndom [Monaco]]
Verênigde Noaties

[miniatuur| VN, Geneva, [Zwitserland]]
De **Verênigde Noaties** (ofkortienge: **VN**) (Iengels: ***United Nations***, ofgekort **UN**) vormn 'n internationoale organisoasje die in 1945 ipgericht wierd deur 51 landn. De VN wordt anzien lyk den ipvolger van de Volknboend (League of Nations). 't Is 'n intergouvernementele organisoasje die soamnwerkt ip gebied van menschnrechtn, internationoal recht, mondioale veiligheid, oentwikkelienge van de weireldeconomie en weetnschappelyk oenderzoek noa moatschappelyke en culturele oentwikkeliengn.

D' organisoasje telt 193 lidstoatn.
Podgorica

thumb|Zicht ip Podgorica
**Podgorica** (cyrillisch: Подгорица; uutsproake: 'podgorrietsa')  is den hoofdstad van Montenegro. De stad ligt in 't zuudôostn van 't land, an de soamnvloeiienge van de Ribnica en de Morača. 

Van 1946 toet 1992 noemde de stad Titograd, achter de Joegosloavische president Tito, gestorvn in 1980.
thumb|left|Liggienge van Podgorica in Montenegro
Pristina

thumb|Pristina
**Pristina** (Albanees: *Prishtinë* of *Prishtina*; Servisch: Приштина, *Priština*) is den hoofdstad van Kosovo. De stad zelve bestoat surtout uut etnische Albaneezn, verder uut etnische Serviërs en e Roma-minderheid. 
thumb|left|Liggienge van Pristina in Kosovo
Vlamsche Ardenn

thumb|Gemêentn in de Vlamsche Ardenn, Ôost-Vloandern
De **Vlamsche Ardenn** zyn 'n heuvelachtige streke in 't zuudn van de Belgische provinsje Ôost-Vloandern, tusschn 5 en 151 meter hoge. De grenze van de streke is nie dudelyk bepoald, moa mêestal goat 't over 't arroundissement Oudenoarde en de steedn Zottegem,  Geroardsbergn, Oudenoarde en Ronse. De streke is 'n officieel erkend Regionoal Landschap en vormt e bekende toeristische regio,  gepromoot deur Toerisme Vlamsche Ardenn. D' heuvels van de Vlamsche Ardenn loopn over in de Henegouwsche streke Pays des Collines, die geogroafisch e gehêel vormt met de Vlamsche Ardenn.

De streke hè nieks te moakn met d' Ardenn in de Woaln, moar is azo genoemd vanwege heur heuvelachtig karakter. 

De Vlamsche Ardenn zyn bekend by coureurs vo de kassien en d' helliengn.

Ofbeeldienge:Vlaamse Ardennen 03.jpg|Vlamsche Ardenn, landschap in Moarkedal
Ofbeeldienge:Kapelberg Zulzeke.jpg|Kapelberg, Zulzêke, Kluusbergn  
Ofbeeldienge:Melden - Koppenberg - View.jpg|Koppnberg in Meldn, Oudenoarde
Ofbeeldienge:Vlaamse Ardennen 40.jpg|Poaterberg in Kluusbergn
 
## Gemeentn en steedn
Reykjavik

thumb|Reykjavik
**Reykjavik** (Yslands: *Reykjavík*) is den hoofdstad en grotste stad van Ysland. 't Is de de mêest noordelykn hoofdstad ter weireld. 't Ligt in 't zuudwestn van 't land  in de gemêente Reykjavíkurborg an de fjord Kollafjörður, 'n uutloper van de boaie Faxaflói. De kustlyne wordt gekenmerkt deur vele schiereilandn, boain, zêestroatn en kleene eilandn.
thumb|left|Liggienge van Reykjavik in Ysland

### Districtn
Reykjavík is ingedêeld in 10 districtn:
thumb|left|Districtn van Reykjavík
* 1. Vesturbær 
* 2. Miðborg 
* 3. Hlíðar 
* 4. Laugardalur
* 5. Háaleiti og Bústaðir
* 6. Breiðholt 
* 7. Árbær
* 8. Grafarvogur
* 9. Kjalarnes
* 10. Grafarholt og Úlfarsárdalur
Riga

thumb|Zicht ip Riga
**Riga** (Lets: *Rīga*)  is den hoofdstad  van Letland en de grotste stad van de drie Baltische Stoatn. De stad ligt an weerskantn van de Westelyke Dvina (Lets: *Daugava*), dichte by de moendienge in de Golf van Riga (Baltische Zêe). 't Is 't pollitiek, economisch en cultureel center van Letland.
thumb|left|Liggienge van Riga in Letland
San Marino (stad)

thumb|San Marino stad

De stad **San Marino** (Italioans: *Città di San Marino*) is den hoofdstad van de Republiek San Marino, e dwergstoat die hêlegans omslootn is deur Itoalië. 't Historisch center van San Marino stoat ip de lyste van UNESCO Weirelderfgoed. 't Ligt ip de westelyke helliengn van de Monte Titano, 't hoogste punt van San Marino. Der weunn 4.090 menschn (2022).

## Referensjes


thumb|links|Liggienge in de Republiek San Marino
Tallinn

thumb|350px|Zicht ip Tallinn
**Tallinn** is den hoofdstad en dichtstbevolkte stad van Estland. De stad ligt an e boaie in 't nôordn van Estland, an de kust van de Finsche Golf, e dêel van de Baltische Zêe. 
thumb|left|Liggienge van Tallinn in Estland
Tbilisi

thumb|Zicht ip Tbilisi
**Tbilisi**  (Georgisch: თბილისი *Tbilisi*; letterlyk *Warme Woaterbronne*) is den hoofdstad en grotste stad van Georgië, geleegn in 't zuudôostn van 't land an d' oevers van de riviere de Kura.
thumb|left|Liggienge van Tbilisi in Georgië
Skopje

thumb|Skopje
**Skopje** (Macedonisch: Скопје; Albanees: *Shkup*) is den hoofdstad en grotste stad van Nôord-Macedonië. De stad ligt in 't nôordn van 't land, an de riviere de Vardar.
thumb|left|Liggienge van Skopje in Nôord-Macedonië
Valletta

thumb|Valletta
**Valletta** is den hoofdstad van de republiek Malta en de zetel van de regerienge en 't parlement. Valletta ligt ip e schiereiland, omgeevn deur twêe grôte nateurlyke  hoavns: Marsamxett Harbor in 't nôordn en Grand Harbour in 't zuudn.

Sedert 1980 stoat de stad ip de lyste van UNESCO Weirelderfgoed. 
thumb|left|Liggienge van Valletta in Malta
Geroardsbergn

**Geroardsbergn** (officieel: *Geraardsbergen*, platselyke benoamienge *Giesbaargen*) is e stad in de provinsje Ôost-Vloandern. De stad ligt in de Denderstreke, in de Vlamsche Ardenn an de riviere de Dender. Geroardsbergn is gekend vo zyn Mattetoarte en in de velokoers vo de Meur van Geroardsbergn, 'n hellienge en kassieboane ip den Oudnberg.


Ofbeeldienge:Geraardsbergen_Markt_R02.jpg|De Markt
Ofbeeldienge:Geraardsbergen - City hall 1.jpg|Stadhuus ip de Markt
Ofbeeldienge:0 Grammont - Sint-Bartholomeuskerk (1).JPG|Sint-Bartholomeuskerke
Ofbeeldienge:0 Grammont - Manneke Pis (1).JPG|Manneken Pis van Geroardsbergn
Ofbeeldienge:Geraardsbergen_Dender_R01.jpg|De Dender in Geroardsbergn
Ofbeeldienge:Geraardsbergen - Oudeberg top 2.jpg|Kapelle van Onze-Lieve-Vrouwe van Oudnberg boovn ip den Oudnberg
Ofbeeldienge:Mattentaart.JPG|Mattetoarte 

## Dêelgemêentn

thumb|400px|left|Koarte van de gemêente Geroardsbergn
Vilnius

thumb|Vilnius
**Vilnius** is den hoofdstad en grotste stad van de Baltische stoat Litouwn. 't Ligt in 't zuudôostn van 't land an de riviern de Vilnia en de Neris. 
thumb|left|Liggienge van Vilnius in Litouwn
Warschau

**Warschau** (Pools: *Warszawa*) is den hoofdstad en grotste stad van Pooln. De stad ligt in de Woiwodschap Mazovië an de riviere de Wisła.
thumb|left|Warschau
Zagreb

thumb|Zagreb
**Zagreb** is den hoofdstad en grotste stad van Kroatië. De stad ligt in 't nôordn van 't land, dichte by de grenze mè Slovenië, an de riviere de Sava en an de voet van 't gebergte Medvednica. 
thumb|left|Liggienge van Zagreb in Krowoasje
Woiwodschap Mazovië

thumb|Liggienge van Mazovië in Pooln
[thumb|[Powiats in Woiwodschap Mazovië]]
De woiwodschap **Mazovië** (Pools: *Województwo mazowieckie*) is e gebied in Centroal-Pooln, met hoofdstad Warschau. De Poolsche regerienge makte in 1999 van Mazovië officieel êen van de zestien woiwodschappn van Pooln. 't Is de grotstn van 't land mè mêer of 5 miljoen inweuners.

De grotste steedn zyn:
* Warschau
* Radom 
* Płock 
* Siedlce 
* Pruszków 
* Ostrołęka 
* Legionowo 
* Ciechanów 
* Otwock 
* Żyrardów 
* Sochaczew 
* Mińsk Mazowiecki 
* Piaseczno 
* Wołomin 
* Mława
Zottegem

**Zottegem** (toet 1949 Sottegem) is e gemêente en stad in de Belgische provinsje Ôost-Vloandern. 't Ligt in de Vlamsche Ardenn, te zuudôostn van Gent. D' inweuners wordn Zottegemnoars genoemd.
## Dêelgemêentn

De stad wordt de Egmontstad genoemd omda groaf Lamoral van Egmont der geweund hèt. Verschillige monumentn herinnern an de groaf uut de zestienste êeuwe:
* Egmontkastêel in 't Egmontpark
* Egmontcrypte in d' Onze-Lieve-Vrouwe-Hemelvoartkerke
* Standbeeld van Lamoral van Egmont
* E reliekhouder met Egmonts gekliefde halswervel en twêe schilderien in 't stadhuus, woar dat ook 'n 'Egmontkoamer' ingericht is.

Andere beziensweirdigheedn zyn:
* Stadhuus (met de Marktlêeuw) en Huus De Katholieke Kring ip de Markt
* Domein Breivelde
* Kastêel van Leeuwergem

Ofbeeldienge:Kasteel van Egmont Zottegem 09.jpg|Egmontkastêel in 't Egmontpark
Ofbeeldienge:Egmontcrypte Zottegem 05.jpg|Egmontcrypte
Ofbeeldienge:Egmontkamer, stadhuis Zottegem 06.jpg|Egmontkoamer
Ofbeeldienge:Egmontstandbeeld, Markt, Zottegem, Vlaanderen, België 02.jpg|Egmontstandbeeld ip de Markt
Ofbeeldienge:Kasteel van Leeuwergem, Zottegem 08.jpg|Kastêel van Leeuwergem
Sava (riviere)

thumb|Stroomgebied van de Sava
De **Sava** (Servisch Cyrillisch: Сава, Hongoars: Száva) is e riviere in Centroal-en Zuudôost-Europa. Met e lengte van 940 km is 't de langste zyriviere van de Donau. De riviere stroomt deur Slovenië, Kroatië, langst de grenze mè Bosnië-Herzegovina, uutendelyk deur Servië, en moendt uut in de Donau in den hoofdstad Belgrado. De Sava vormt de belangrykste nôordelyke grenze van 't Balkanschiereiland en de zuudelyke rand van de Pannonische vlakte.
thumb|left|De Sava in Belgrado, Servië
Kaukasus

thumb|Liggienge van de Kaukasus 
De **Kaukasus** of **Kaukasië** is e gebied tusschn de Zwarte Zêe en de Kaspische Zêe en bestoat surtout uut Armenië, Azerbeidzjan, Georgië en dêeln van Zuud-Rusland. De bergn van de Kaukasus wordn anzien lyk e nateurlyke barrière tusschn Ôost-Europa en Zuudwest-Azië.  
 
't Kaukasusgebergte bestoat uut de Nôordelyke Kaukasus of Ciskauasië en de Zuudelyke Kaukasus of Transkaukasië. 't Gebergte van de Grôte Kaukasus in 't nôordn wordt gedêeld deur Rusland en Georgië, en de mêest nôordelyke dêeln van Azerbeidzjan. 't Gebergte van de Klêene Kaukasus in 't zuudn wordt bezet deur verschillige oenofhankelyke stoatn, surtout deur Armenië, Azerbeidzjan en Georgië, moa 't strekt ook uut toet dêeln van Nôordôost-Turkeye en Nôord-Iran.  
 
De regio stoat bekend vo zyn toalkundige diversiteit. Buutn Nôord- en Zuud-Kaukasische toaln wordn der ook Turksche toaln, Iroansche toaln, Sloavische toaln, Grieks en Armeens gesprookn. De Kaukasus kent ook verschillige volkern, lyk Armeniërs, Avoarn, Azerbeidzjoann, Georgiërs, Perzn, Russn en Tsjetsjeenn.
Alpn

thumb|Reliëf van d' Alpn
D' **Alpn** zyn de grotste en hoogste bergkeetn die hêlegans in Europa ligt, van de Fransche Middellandsche Zêekust in 't zuudwestn toet de Pannonische Vlakte in 't ôostn. 't Gebergte  strekt hem oengeveer 1.200 km uut over acht stoatn: Ôostnryk (29%), Itoalië (27%), Vrankryk (21%), Zwitserland (13%), Duutsland (5,8%), Slovenië (3,5%), Liechtnstein (0,08%) en Monaco (0,001%). Den hoogstn top is de Mont Blanc (4810 m).

D' Alpn wordn begrensd deur de Povlakte, de Golf van Genua, de Rhônevlakte, 't Juragebergte, 't Zwitsers Plateau, de Beyersche Vôoralpn en de Klêene  Hongoarsche Lêegvlakte. De boge van d' Alpn begunt by de Golf van Genua, woar da 't gebergte ôostwoarts overgoat in d' Apennynn. Vanof hier lopt 't gebergte noa 't nôordn en buugt ton ôostwoarts roend de Povlakte. In die ombugienge kommn d' Alpn teegn 't Juragebergte te liggn, vo ton verder noa 't ôostn geleidelijk an lêger te kommn. By Weenn zyn d' Alpn geschèid van de geologisch verwante Karpoatn deur de Weensche Bassing.

Ofbeeldienge:Mont Blanc and Dome du Gouter.jpg|Mont Blanc
Ofbeeldienge:Matterhorn north face.jpg|Matterhorn, Walliser Alpn
Ofbeeldienge:Jungfrau.wengen.jpg|Jungfrau, Berner Alpn
Pannonische Vlakte

thumb|Gedetailleerde koarte van de Pannonische Vlakte
De **Pannonische Vlakte** is e grôte vlakte in zuudôost Centroal-Europa die oentstoan is deur 't ipdroogn van de Paratethyszêe in 't Plioceen. De Grôte Hongoarsche Lêegvlakte vormt de kern van 't gebied.

De vlakte wordt omslootn deur de Dinoarische Alpn, d' Alpn en surtout de Karpoatn. De riviere de Donau splitst 't gebied oengeveer deurmiddn. Binn 't gebied ligt 't Apusenigebergte.

Met uutzoenderienge van de nôordelyke bergstreke ligt hêel Hongareye in de Pannonische Vlakte. Ook dêeln van Zuud-Slovakeye, Zuudôost-Pooln, Zuudwest-Oekraïne, West-Roemenië, Nôord-Servië, Nôordôost-Kroatië, Nôordôost-Slovenië en Ôost-Ôostnryk wordn by 't gebied gereeknd. De noame "Pannonisch" komt van Pannonia, e provinsje van 't Romeins Ryk.
Povlakte

thumb|De riviere de Po in de Povlakte
De **Povlakte** (Italioans: *Pianura Padana* of *Val Padana*) is 'n uutgestrekte vlakte in Nôord-Itoalië. 

Met de Venetische Vlakte inbegreepn is 't gebied oengeveer 650 km lank en lopt van de westelyke Alpn toet an d' Adriatische Zêe met 'n ippervlak van 46.000 km². De vlaktes van Veneto en Friuli wordn dikwyls by de Povlakte gereeknd, moa ze moakn wel gin dêel uut van 't stroomgebied van de riviere de Po.

De Povlakte hèt e vochtig subtropisch klimoat. 't Is e styf vruchtboar en dichtbevolkt gebied en besloat e grôot dêel van de regio’s Piëmonte, Lombardeye, Emilia-Romagna en Veneto.
K. Zutendaal V.V.

**K. Zutendaal V.V.** is e Limburgsche voetbalclub uut Zutendaal. Ze zyn oentstoan in 1927. 't Stamnummer is 6361 en bloknummer 2352. Ze speeln in de kleurn geel en zwart. Hunder pleings liggn an de blookbergstroate 16 in Zutendaal 3690. Hunder vôorzitter is Wim Lenaers.
## Externe koppelienge
* Website van K. Zutendaal V.V.
Interlingue

thumb|252px|right|De sprekers van Interlingue vormn een gemêenschap en in symbolik lik die vlagge.
**Interlingue** is een kunsttoale gemakt in 1922 deur Edgar de Wahl

Interlingue is gen lingua franca, moar è wel die ambitie.

## Links
* Wikipedia int Interlingue
* Websitu
Golve van Genua

thumb|Koarte van de Golve van Genua
De **Golve van Genua** (Italioans: *Golfo di Genova*) is e boaie in 't nôordn van de Ligurische Zêe. De golve is oengeveer 145 km lank, van d' Italioansche stad Imperia in 't westn toet La Spezia in 't ôostn. 

De grotste stad an de kust is Genua die e belangrykn hoavn hèt.
Dnjestr

thumb|Liggienge van den Dnjestr

Den **Dnjestr** (Oekraïens: Дністер, *Dnister*; Russisch: Днестр, *Dnestr*, Roemeens: Nistru) is e riviere in Ôost-Europa. Z' oentspriengt in de Karpoatn, lopt êest deur Oekraïne, ton deur Moldoavië en moendt uut in de Zwarte Zêe ip Oekraïens groendgebied.

Den Dnjestr is 1352 km lank en hèt e stroomgebied van 72.100 km². 
thumb|left|Den Dnjestr in Moldoavië
Rhône

thumb|Stroomgebied van de Rhône
De **Rhône** is e grôte riviere in Vrankryk en Zwitserland. Z' is 812 kilometer lank met e stroomgebied van 98.000 km². De grotste zyriviere is de Saône en de belangrykste steedn an de riviere zyn Genève, Lyon en Avignon. 

De Rhône oentspriengt  in de Zwitsersche Alpn. De bronne van de riviere is de Rhônegletsjer in 't nôordôostn van 't Zwitsers kantong Wallis. Ze stroomt in zuudwestelyke richtienge deur 't Meer van Genève en Zuudôost-Vrankryk en moendt uut in de Middellandsche Zêe. By Arles, dichte by de  moendienge, splitst de riviere in de Grote Rhône (Frans: le Grand Rhône) en de Klêene Rhône (le Petit Rhône). 't Resultoat is e delta die 't moerasgebied de Camargue vormt.

't Frans departement Rhône (69D) is genoemd noa de riviere.

Ofbeeldienge:Rhonegletscher Furkapass 15092011.JPG|De Rhônegletcher in Wallis, Zwitserland
Ofbeeldienge:Leman img 0571.jpg|De Rhône an 't Meer van Genève
Ofbeeldienge: Rhone river 08 2006 050.jpg|De Rhônevlakte by Montélimar
Ofbeeldienge:Pont Saint-Bénézet ou pont d'Avignon.jpg|De Rhône in Avignon
Jura (gebergte)

thumb|Zicht ip Lélex vanof Crêt de la Neige
thumb|Liggienge van 't Juragebergte
't **Juragebergte** is e gebergte an weerskantn van de grenze tusschn Vrankryk en Zwitserland, nie verre te nôordn van de westelyke Alpn. Bykan den helft van de Jura is bedekt mè bus. 

De bergkeetn è zyn noame gegeevn an 't Frans departement Jura en 't Zwitsers kantong Jura.

D' Hoogste bergtopp'n van 't Juragebergte zyn:
* Crêt de la Neige: 1.720 m 
* Le Reculet: 1.718 m 
* Colomby de Gex: 1.688 m 
* Mont Tendre: 1.679 m 
* La Dôle: 1.677 m

't Gebergte is geologisch gezien grillig en styf ryke mè speciale eirdvormn, ipvallnde bergplooin, grott'n, oendereirdsche riviern en diepe kloovn.
Jura

* Jura (gebergte): e gebergte in Ôost-Vrankryk en Zwitserland
** Jura (kantong): e kantong van Zwitserland
** Jura (departement): e departement in Vrankryk
** Jura (wynstreke): e wynstreke in Vrankryk
* Jura (eiland): 'n eiland in Schotland
* Jūra: riviere in Litouwn
Zwitsers Plateau

[thumb|350px|Satellietfotto van 't Zwitschers Plateau, geleegn tusschn 't [Juragebergte en d' Alpn]]
't **Zwitsers Plateau**,  **Zwitsersche Hoogvlakte** of **Centroal Plateau** (Frans: *plateau suisse*, Duuts: *Schweizer Mittelland*, Italioans: *altipiano svizzero*) is êen van de drie belangrykste landschapp'n van Zwitserland, t'hope met de Zwitsersche Alpn en 't Juragebergte.

't Zwitsers Plateau besloat oengeveer 30% van d' ippervlakte van Zwitserland. 't Plateau is ip ênigte plekk'n vlak, moa vo 't grotste dêel heuvelachtig. De gemiddelde hoogte van 't plateau varieert van 400 toet 700 meter boovn de zêespegel. 't Is 't dichtstbevolkt dêel van Zwitserland en van grôot belang vo d' economie en den transport.

In 't nôordn en 't nôordwestn grenst 't Zwitsers Plateau dudelyk an 't Juragebergte. In 't zuudn ist er gin dudelyke grenze met d' Alpn. Geologisch is 't Zwitsers Plateau  oenderdêel van e grottere bassing, die hem uutstrekt toet vorby de Zwitsersche grenze. Binn Zwitserland hèt 't plateau e lengte van oengeveer 300 kilometer en e brèedte die varieert van 30 kilometer by Genève toet 50 kilometer in 't ôostn van Zwitserland. Vele van de kantongs van Zwitserland omvatt'n e stik van 't plateau. 
 
't Plateau omvat twèe meern: 't Meer van Genève en 't Bodenmeer. 

Ofbeeldienge:Luzern pilatus.jpg|Uutzicht vanof den berg Pilatus ip de Zwitsersche Hoogvlakte, by Luzern
Ofbeeldienge:Picswiss BE-92-04 Lüderenalp (Kurhaus Hotel).jpg|'t Napfgebied ip 't hoger Zwitsers Plateau
Ofbeeldienge:Lavaux Alpes et Lac léman.jpg|De Lavaux wynstreke en 't Meer van Genève
Beyersche Vôoralpn

thumb|Koarte van de Beyersche Vôoralpn
De **Beyersche Vôoralpn** (Duuts: Bayerische Voralpen) zyn e bergkeetn in de Nôordelyke Kalkalpn in Zuud-Duutsland, met uutlopers in Tirol, Ôostnryk. Z' omvatt'n de vôoralpn tusschn de riviere de Loisach in 't westn en de riviere de Inn in 't ôostn. 't Gebergte is oengeveer 80 kilometer lank en 20-30 kilometer brêed.

Met uutzoenderienge van 't Estergebergte in 't uuterste westn, zyn de topp'n van de Beyersche Vôoralpn allemolle minder of 2000 meter hoge. 't Hoogste punt van 't Estergebergte wordt gevormd deur den berg de Krottenkopf, 2086 meter hoge.

Ofbeeldienge:Herzogstand HQ.jpg|Herzogstand (1731 m)
Ofbeeldienge:Plankenstein von Sueden HQ.jpg |Plankenstein (1768 m)
Ofbeeldienge:Krottenkopf HQ.jpg|Krottenkopf  (2086 m)
Apennynn

thumb|Reliëfkoarte van d' Apennynn
D' **Apennynn** (Italioans: *Appennini*) zyn e gebergte in Itoalië. Ze strekk'n hunder uut over verre hêel 't Italioans Schiereiland, ca 1.200 km. In 't nôordwestn sluutn z' an by de Ligurische Alpn by de gemêente Altare in Ligurië. In 't zuudwestn endign z' in Calabrië by Reggio di Calabria, de kustplekke ip 't puntje van 't schiereiland. 

Alhoewel dat de twèe uutendn van 't gebergte an de westkust liggn, besloan d' Apennynn doartusschn surtout 't ôostelyk dêel van 't schiereiland. Woar da 't gebergte an de westkant geleidelyk oflopt richtienge zêe, is d' ofdoalienge in 't ôostn vele steiler.

D' Apennynn bereikn hunder hoogste punt in de regio Abruzzo by de Gran Sasso. Den hoogstn top is de Corno Grande mè 2.912 meter. Doa ligt ook de zuudelykste  gletsjer van Europa. 

In hêel 't gebergte liggn verschillige beschermde natuurgebiedn.

Ofbeeldienge:Pietra bismantova.jpg|D' Apennynn in Emilia-Romagna
Ofbeeldienge:Due corni teramano.JPG|Corno Grande in 't Nationaal park Gran Sasso e Monti della Laga
Ofbeeldienge:Monti Picentini.jpg|Monti Picentini in Campanië
Po

thumb|Liggienge van de riviere de Po in Nôord-Itoalië
De **Po** is de langste riviere van Itoalië. Z'  is oengeveer 652 kilometer lank en ze stroomt ôostwoarts deur Nôord-Itoalië vanof de Cottische Alpn en endigt in  d' Adriatische Zêe by Venetië, woar da z' e delta vormt. 

De riviere stroomt deur vele belangryke Italioansche steedn, lyk Turyn, Piacenza, Cremona en Ferrara. Z' is verboendn mè Milaan via e netwerk van kanoaln, Navigli genoamd.

De Povlakte, 't herte van 't stroomgebied van de Po, is 't dichtstbevolkt gebied van Itoalië.

Ofbeeldienge:Po bacino idrografico.png|Koarte van 't stroomgebied van de Po
Ofbeeldienge:View of the Po from Turin.jpg|Zicht ip de Po vanof Turyn
Ofbeeldienge:SanMauroTse panorama.jpg|De Po in San Mauro Torinese
Gianni Bugno

[thumb|Gianni Bugno in de [Tour de France, 1993]]
**Gianni Bugno** (Brügg, Zwitserland, 14 februoari 1964) is 'n Italioanschn ex-coureur. 

Bugno begost zyn carrière ols beroeps in 1985. Je wierd twèe keirs weireldkampioen, in 1991 en 1992. Je won vier koersn die meeteldn vo de weireldbeker: Miloan-San Remo en de Wincanton Classic in 1990, de Clásica San Sebastián in 1991 en de Roende van Vloandern in 1994. 

In 1990 won Bugno 't endklassement van de weireldbeker. Da joar won-t-ie ook de Roende van Itoalië. In de Tour de France endigde-t-ie da joar zeevnstn, je won ton twèe etappes. In 1991 wierd 'n twèedn in de Tour en in 1992 derdn.

Bugno had in 't pelotong de lapnoame *d' hoagedisse*.
Luuk

*Luuk (stad): e stad in de Woaln,  (Frans: Liège)
*Luuk (provinsje), e provinsje in de Woaln
*Arroundissement Luuk, een arroundissement in de Woaln
*Prinsbisdom Luuk, e bisdom in de Lêge Landn
Klêene Hongoarsche Lêegvlakte

thumb|De Klêene Hongoarsche Lêegvlakte in Hongareye
De **Klêene Hongoarsche Lêegvlakte** (Hongoars: *Kisalföld*, Slovoaks: *Malá dunajská kotlina*, Duuts: *Kleine Ungarische Tiefebene*) is e vlakte van oengeveer 8.000 km² in 't nôordwestn van Hongareye, 't zuudwestn van Slovakeye en Ôost-Ôostnryk. 
't Makt dêel uut van de Pannonische vlakte die de mêeste dêeln van Hongareye besloat.

De grenzn zyn de Karpoatn in 't nôordn, de Bakony-Vértes-heuvels in 't zuudn, 't Gerecsegebergte in 't ôostn en 't Leithagebergte en d' uutlopers van d' Alpn in 't westn.

't Gebied wordt deurmidd'n gedêeld deur de riviere de Donau, die tusschn Bratislava en Komárno in vele oarms is ipgesplitst en grôte eilandn vormt. 

Ofbeeldienge:GyMS-Landscape1.JPG| Landschap in Győr-Moson-Sopron
Ofbeeldienge:Fertőd - The Eszterházy Castle or Palace.jpg|Paleis van 't geslacht Esterházy 
Ofbeeldienge:Wet meadow in Szigetkoz, Hungary.jpg|Drasland in Szigetköz (Kisalföld)
Grôte Hongoarsche Lêegvlakte

thumb|De Grôte Hongoarsche Lêegvlakte in Hongareye
De **Grôte Hongoarsche Lêegvlakte** (Hongoars: *Alföld* of *Nagy Alföld*) is e grôte vlakte die ligt in 't zuudelyk en ôostelyk dêel van Hongareye, 't zuudn van Slovakeye, 't westn van Roemenië, 't nôordn van Kroatië en Servië, en 't zuudwestn van Oekraïne (Transkarpatië). 't Hongoars dêel is verreweg 't grotste, 52.000 km², oengeveer 56% van de totoale ippervlakte van 93.030 km², vandoar ook de noame.
 
De grenzn zyn de Karpoatn in 't nôordn en 't ôostn, de Transdanubische bergn en de Dinarische Alpn in 't zuudwestn, en ruwweg de riviere de Sava in 't zuudn.

't Is 't grotste dêel van de Pannonische vlakte. 't Gebied bestoend toet verre in de 19ste êeuwe uut grasland en moeras en wierd surtout vo de veetêelt gebruukt. De belangrykste riviere in 't gebied is de Tisza.

Ofbeeldienge:Hortobágy.jpg|Nationaal park Hortobágy mè Racka schoapn
Ofbeeldienge:Hortobagy-ziehbrunnen.jpg|Hortobágy Poesta 
Ofbeeldienge:Bugac shelter.JPG|Rustplekke vo vee in de Bugacpoesta 


## Kykt ook noa
* Klêene Hongoarsche Lêegvlakte
Jura (departement)

**Jura (39)** is e Frans departement in de regio Bourgogne-Franche-Comté. 't Departement is genoemd noa 't Juragebergte. Inweuners van Jura wordn *Jurassiens* genoemd.
## Geschiedenisse
't Departement is êen van de 83 departementn die de 4e moarte 1790 ipgericht zyn binst de Fransche Revoluusje, deur uutvoerienge van de wet van 22 december 1789, uut e dêel van de provinsje Franche-Comté.
## Geografie
Jura grenst an de departementn Doubs, Haute-Saône, Côte-d'Or, Saône-et-Loire en Ain. 't Grenst ook an 't Zwitsers kantong Vaud.

De Jura bestaat uut drie arroendissementn:
* Arroendissement Dole
* Arroendissement Lons-le-Saunier
* Arroendissement Saint-Claude
Oarlen

[thumb|Liggienge bin'n 't [arroundissement Aarlen in de provinsje Luxemburg
]]
**Oarlen** (Frans: *Arlon*, Nederlands: *Aarlen*, Duuts/Luxemburgs: *Arel*, Woals: *Årlon*) is d'n hoofdstad van de Belgische provinsje Luxemburg. 

De gemêente Oarlen het een ippervlakte van 119,06 km² en telt 31.492  inweuners (1 januoari 2025).

De stad ligt in de Gaume, in 't zuudn vlakby 't Grôotertogdom Luxemburg en Vrankryk.
links|thumb|Zicht ip Oarlen

## Polletiek
* Burgemeester: Vincent Magnus (Arlon 2030)
* Bestier: Arlon 2030, MRMC
* Zetels: **31** (2024-2030) 
** Arlon 2030: 14
** MRMC: 8
** Ecolo+: 5
** PS-Citoyens: 4

## Externe koppelienge
* Gemêente Arlon
Rhône (departement)

**Rhône (69D)** is e Frans departement in de regio Auvergne-Rhône-Alpes. 't Departement is genoemd noa de riviere de Rhône. Inweuners van Rhône wordn *Rhodaniens* genoemd.
## Geschiedenisse
't Departement is in 1793 oentstoan, by 't ipsplitsn van 't vroeger departement Rhône-et-Loire in twèe departementn: Rhône en Loire. 't Gebied komt overêen met de provinsjes Lyonnais en Beaujolais.

In 2015 wierd de metropool Lyon (Métropole de Lyon) ofgesplitst van 't departement Rhône. 't Departement verloor doardeure 16% van zyn groendgebied en 75% van zyn bevolkienge. 't Antal kantongs doalde van 54 noa 13 en 't antal gemêentn van 293 noa 208. De numero van 't departement veranderde van 69 noa 69D. 
## Geografie
't Departement Rhône wordt begrensd deur de departementn Ain, Isère, Loire en Saône-et-Loire, en deur de Métropole de Lyon.
Gemêenschap (België)

thumb|De drie gemêenschappn:<br>
groen=Vlams (Nederlands) <br>
blauw=Frans <br>
oranje=Duuts <br>
groen-blauw=Vlams-Frans (Brussel)

**[[België]]** is e stoat die bestoat uut drie **gemêenschappn** en drie gewestn. De gemêenschappn en e toal-culturele oorsproung, de gewestn en ruumtelik-economischn.

De gemêenschappn zyn:
* Vlamsche Gemêenschap - bestoat uut Vlamsche Gewest en Brusselse Gewest ¹
* Fransche Gemêenschap - bestoat uut Woalsche Gewest en Brusselse Gewest
* Duutstoalige Gemêenschap - in 't ôostn van 't Woalsche Gewest

¹ 't Brussels Oofdstedelik Gewest es twiètoalig.

## Zie ook
* Gewest (België)

## Externe koppeliengn
*Gemêenschappn ip belgium.be
Woaver

[thumb|Ligginge in 't [arroundissement Nyvel in de provinsje Woals-Broabant
]]
thumb|Sint-Jan-de-Doperkerke geleegn ip de Kardinoal Mercierplatse
**Woaver** (Frans: *Wavre*, Nederlands: *Waver*, Woals: *Wåve*, Picardisch: *Auve*) is d'n hoofdstad van de Belgische provinsje Woals-Broabant. De gemeente Woaver het een ippervlakte van 42,11 km² en telt 35.581 inweuners (1 januoari 2025).

Wavre wapen.svg|Woap'nschild
Flag of Wavre.svg|Vlagge

De gemeente telt neffest Woaver zelve nog de deelgemeent'n Bierges en Limal. De stad ligt vlakby de Vlamsche provinsje Vlams-Broabant.
## Polletiek
* Burgemeester: Benoît Thoreau (Les Engagés)
* Bestier: Les Engagés, Ecolo, PS
* Zetels: **33** (2024-2030) 
** LB: 12
** Les Engagés: 12
** Ecolo: 4
** PS: 3
** Ounofhankelik'n: 2

## Externe koppelienge
* Gemêente Woaver
Jura (kantong)

thumb|Liggienge van 't kantong Jura in Zwitserland
thumb|Districtn van 't kantong Jura
't **Kantong Jura** (JU), officieel **Republiek en kantong Jura** (Frans: *République et canton du Jura*), is 't joengste kantong van de 26 Zwitsersche kantongs, geleegn in 't nôordwestn van Zwitserland. 't Hèt 'n ippervlakte van 838 km² en 't bestoat uut dêeln van 't Juragebergte in 't zuudn en 't heuvelachtig Juraplateau in 't nôordn. Den hoofdstad is Delémont.

Ofbeeldienge: Flag of Canton of Jura.svg | Vlagge van Jura
Ofbeeldienge:Wappen Jura matt.svg|Woapn
Ofbeeldienge: | 

't Grenst an de kantongs Basel-Landschaft, Bern, Neuchâtel, Solothurn en de Fransche regio's Bourgogne-Franche-Comté en Grand Est. Riviern in de streke zyn de Doubs die uutmoendt in de Saône en de Birs, e zyriviere van de Reyn.

't Kantong Jura is Franstoalig en 't is ingedêeld in 4 districtn:
* District van Delémont (Duuts: *Delsberg*) - hoofdstad: Delémont
* District van Porrentruy (Duuts: *Pruntrut*) - hoofdstad: Porrentruy
* District van Franches-Montagnes (Duuts: *Freiberge*) - hoofdstad: Saignelégier
* District van Moutier - hoofdstad: Moutier
Loisach

thumb|De Loisach by de Kochelsee
De **Loisach** is e riviere die stroomt deur Tirol, Ôostnryk en Beyern, Duutsland. 't Is e zyriviere, 113 km lank, van de riviere den Isar ip de lienkeroever.

De riviere oentspriengt in Tirol en stroomt langst Garmisch-Partenkirchen in de lac de Kochelsee. 't Stroomt ton weg uut de Kochelsee en moendt uut in den Isar by Wolfratshausen.

By de Kochelsee wordt 't woater êest ommegeleid  vor e woaterkrachtcentroale. E kanoal verbiendt den Isar en de Loisach en voert 't woater ton were noa den Isar by Wolfratshausen vo 't risico ip overstromiengn in de stad te vermindern.

Ofbeeldienge: Loisach 2-04-2008 10-20-30.JPG|De Loisach by de bronne in Biberwier, Tirol
Ofbeeldienge:Loisach 1-04-2008 15-51-00.JPG|De Loisach by Garmisch-Partenkirchen
Ofbeeldienge:Loisachmündung.JPG|Moendienge van de Loisach in den Isar, by Wolfratshausen
Inn

[thumb|De Inn in Kufstein ([Tirol (dêelstoat)|Tirol)]]
De **Inn** (Latyn: *Aenus*, Reto-Romoans: *En*) is e zyriviere van de Donau en êen van de belangrykste woaterofvoerweegn van d' Alpn. De riviere is 518 km lank en stroomt deur drie landn: Zwitserland, Ôostnryk en Duutsland. 

De bronne ligt in de Zwitsersche Alpn, te westn van Sankt Moritz in 't kantong Graubünden. De riviere lopt deur 't dal Engadin, woar dan de beweuners nog gedêeltelik Reto-Romoanstoalig zyn. 

Verder lopt de riviere nôordôostwoarts, passeert de grenze met Ôostnryk en komt vanof Landeck deur de dêelstoat Tirol met hoofdstad Innsbruck (brugge over de Inn). Ze stèekt ton de grenze over noa Beyern by Kufstein.

By de stad Rosenheim verlat de riviere d' Alpn. Tusschn Haiming (Duutsland) en Braunau (Ôostenryk) komt de Inn t'hope met de Salzach, heur grotste zyriviere. Vanof hier toet an de Donau vormt de Inn de grenze tusschn Duutsland (Beyern) en Ôostnryk (Ipper-Ôostnryk). 

Ip 't traject liggn verschillige woaterkrachtcentroales. By de stad Passau moendt de Inn uut in de Donau.

Ofbeeldienge:Inn im Unterengadin zwischen Susch und Lavin (2008).jpg|De Inn tusschn Susch en Lavin, Unterengadin, Zwitserland
Ofbeeldienge:Innsbruck, der Inn vanaf de Universitätsbrücke met der Dom Sankt Jakob Dm64166 en der Stadtturm Dm64167 foto9 2017-07-30 16.22.jpg|De Inn deur Innsbruck, Ôostnryk
Ofbeeldienge:Passau aerial view 1.jpg|Soamnvloeiienge van de Inn en de Donau by Passau, Duutsland
Kruisem

[thumb|Ligginge binn 't [arroundissement Oudenoarde in de provinsje Ôost-Vloandern ]]
**Kruysem** es 'n gemêente die in 't westn van Ôost-Vloandern ligt, teegn de schreeve mè West-Vloanderen. De gemêente hèt een ippervlakte van 71,59 km² en der weunn 15.961 miensn (1 januoari 2024). De fuuzjegemêente Kruysem bestoat uut de vormoalige gemêentn Kruyshoutem en Zingem.

Flag of Kruisem.svg
Blason ville be Kruisem.svg

End 2016 wierd deur de gemêentn Kruyshoutem en Zingem e vrywillige fuuzje vôorngesteld. Ip 29 meie 2017 kwamt er e jury t'hope vor e nieuwe noame te kiezn. Uyt 235 suggesties wierdn 5 noamn geselecteerd, gevolgd deur een online bevroaginge. Mè 't decreet van 4 meie 2018 bekrachtigde Vloandern de fuuzje. Joop Verzele kwam den êerstn burgemêester van Kruysem.  
## Dêelgemêentn

## Beziensweirdigheedn

PM 56625 B Kruishoutem.jpg|Kastêel van Aaishove, Kruyshoutem
PM 056224 B Zingem.jpg|Sint-Bavokerke, Zingem
Lozer church.jpg|O-L-V van Bystandskerke, Lozer
Ouwegem - Sint-Jan Baptistkerk 3.jpg|Sint-Jan-Baptistkerke, Ouwegem 
Wannegem - Wannegemdorp 13 - 1.jpg|Burgerhuys in Wannegem-Lede
PM 135454 B Huise.jpg|Huysekoutermeuln
Kasteel Casier 02.jpg|Kastêel van Nokere

## Polletiek
*Burgemêester: Joop Verzele (CD&V)
*Bestier: CD&V 
*Zetels: 25 (2024-2030)
**CD&V: 16 
**Voor Kruisem: 7
**Vlaams Belang: 2
## Externe koppelienge
* Gemêente Kruisem
Isar

thumb|Liggienge van de Isar
De **Isar** is e zyriviere van de Donau en stroomt deur Tirol, Ôostnryk en Beyern, Duutsland. De bronne ligt in 't Karwendelgebergte van d' Alpn in Tirol. De riviere komt Duutsland binn by Mittenwald en ze stroomt deur Bad Tölz, München en Landshut. Ze komt toe in de Donau by Deggendorf.

Met e lengte van 295 km is 't de vierde grotste riviere in Beyern, achter de Donau, de Inn en de Main. De belangrykste zyriviern van de Isar zyn de Loisach (reks) en de Amper (lienks).  

Ofbeeldienge: Isar Hinterautal.jpg|Bronne van de Isar in den Hinterautal by Scharnitz, Tirol
Ofbeeldienge:Isar fg01.jpg|De Isar te nôordn van Mittenwald by Garmisch-Partenkirchen
Ofbeeldienge:Isar an der Wittelsbacher Bruecke Muenchen-4.jpg|De Isar in München
Ofbeeldienge:Moos - Mündung der Isar in die Donau.jpg|Moendienge in de Donau by Deggendorf
Reto-Romoans

**Reto-Romoans** (ter plekke: Rumantsch), ook wel Rheto-Romoans of Alpnromoans, is e Romoansche toale die deur mêer of 60.000 menschn wordt geklapt in Zwitserland, surtout in 't kantong Graubünden. 't Is êen van de drie officiële toaln van 't kantong, t'hope met Duuts en Italioans, en 't is de vierde Zwitsersche nationoale toale. 

Reto-Romoans makt dêel uut de Reto-Romoansche toaln en is verwant an 't Ladinisch en Friulisch, toaln die in Nôord-Itoalië wordn gesprookn.
## Classificoasje
* Indo-Europees
** Italisch
*** Romoans
**** West-Italisch
***** Gallo-Iberisch
****** Gallo-Romoans
******* Gallo-Raetisch
******** Rhaetisch
********* Reto-Romaans

Ofbeeldienge:Lubiu traffic.jpg
Ofbeeldienge:Betreten verboten Rumantsch.jpg
Ofbeeldienge:Verkehrsschild in Zuoz-Oberengadin.jpg


## Externe koppelienge
*Das Romanische in Graubünden
Lyon

**Lyon** is e stad en gemêente in 't zuudôostn van Vrankryk, geleegn woar dan de riviern de Rhône en de Saône t'hopevloein. 't Is 't administratief center van de regio Auvergne-Rhône-Alpes, de Métropole de Lyon en van 't departement Rhône. D'inweuners wordn *Lyonnais* genoemd.
thumb|left|Den heuvel Fourvière vanof La Croix-Rousse

De Rhône en de Saône kommn t'hope in 't zuudn van 't historisch stadscenter en vormn e schiereiland, de "Presqu'île", begrensd deur twèe grôte heuvels in 't westn en 't nôordn en e grôte vlakte in 't ôosten. Place Bellecour ligt an de Presqu'île tusschn de twèe riviern en is 't derde grotste oopnboar pleing van Vrankryk. 

De nôordelykn heuvel is La Croix-Rousse, die "den heuvel die werkt" genoemd wordt, omdat er traditioneel vele klêene zydeateliers zyn, 'n industrie woar dat de stad al lange vôorn bekend stoat. De westelykn heuvel is Fourvière, en wordt "den heuvel die bidt" genoemd, omda 't de plekke is woa dat de basilieke van Notre-Dame de Fourvière stoat, verschillige klôosters en de zetel van 't bisdom. D' historische binnestad  stoat sedert 1998 ip de weirelderfgoedlyste van UNESCO.

Lyon wierd in 43 v.Chr. gesticht deur de Romeinn, oender leidienge van Lucius Munatius Plancus, oender de noame *Lugdunum* ols hoofdstad van Gallië. 

Ofbeeldienge:Lyon - Lugdunum - Théatre Romain.jpg|De ruïnes van 't Romeins Antiek theoater van Lugdunum teegn d' hellienge van den heuvel Fourvière 
Ofbeeldienge:Lyon, Place Bellecour, hinten Notre-Dame de Fourvière (19.) (41794499525).jpg|Place Bellecour
Ofbeeldienge:Hotel de Ville, Lyon. - panoramio.jpg|Stadhuus van Lyon
Ofbeeldienge:France-003038 - Basilica of Notre-Dame de Fourvière (15939822990).jpg|Basilieke van Notre-Dame de Fourvière
Métropole de Lyon

De **Métropole de Lyon** (69M) of **Grand Lyon** is e Fransche *collectivité territoriale* met e byzoendere stoatus, geleegn in de regio Auvergne-Rhône-Alpes, ipgericht in 2015. 't is 'n ofsplitsienge van 't departement Rhône (69D). De Métropole de Lyon oefent de bevoegdheedn uut van zowel e métropole of van e departement vo de 59 gemêentn die der dêel van uutmoakn. Hoofdstad is Lyon.
## Geografie
De Métropole de Lyon grenst an de Fransche departementn Rhône, Ain en Isère. De riviern de Rhône en de Saône stroomn deur 't gebied. De 10 grotste gemêentn zyn: 
*Lyon 
*Villeurbanne 
*Vénissieux 
*Vaulx-en-Velin 
*Saint-Priest 
*Caluire-et-Cuire
*Bron 
*Meyzieu
*Rillieux-la-Pape
*Décines-Charpieu.