open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Resomoatie

**Resomoatie** of **resomoasje** is e procedé woaby dat e lyk ipgelost wordt in e miengsel van 300 toet 400 liter woater en kaliumhydroxide, e sôorte van zeur.

't Miengsel wordt in nen inoxen container ipgewarmd toet 180 groadn en achter drie eurn is 't lyk hêlegans ipgelost. Der bluuft allêne mor e bitje groen-bruun gekleurde vloeistoffe over (die aminozeurn, peptiedn, sukers en zout bevat) en zochte, poreuze witte restn van bêenders (calciumfosfoat), gemakkelik met d'hand te verpulvern, moa mêestal wordt er doa wel e *cremulateur* vôorn gebruukt. De witte assche kan verstrôoid wordn of bygezet in e columbarium. De vloeistoffe kan were gerecycleerd wordn in 't ecosystème.

De resomateur is een uutviendienge van e Schot en 't zou vele beter vo 't milieu zyn of cremoasje, woaby dat er styf vele CO2 vrykomt. 

In verschillige landn is ter vele interesse vo 't resomeern, moa den tekniek wordt vo 't moment allêne moa toegepast in e klinieke in Californië vo orgoann en ledemoatn ip te lossn die weggepakt zyn. In Canada goan ze der in 't korte mee begunn. In Vloandern wordt er ook al over geklapt moar êest moe minister Geert Bourgeois zyn toeloatienge geevn.

Een andere nieuwe methode vo lykn te loatn vergoan is cryomoatie of vriesdroogn.

## Referensje
*Het Nieuwsblad: Laat uw dierbare oplossen in zuur
24 juni

**24 juni** is den 175stn dag van 't joar (176stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 190 doagn toet 't ende van 't joar.
## Geboorn
*1987 - Lionel Messi, Argentynsche foetboller
Alessandro Petacchi

**Alessandro Petacchi** (3 januoari 1974, La Spezia, Ligurië, Italië) is en Italioanschn coureur, die surtout e specialist is in massasprintn en die nu voun Lampre-Vini Farnese rydt. 

In zyn carrière het 'n mêer of 40 rittn ewonn in de grôte roundn (Giro, Tour en Vuelta) en is doamei êen van de beste sprinters ôois. Buutn die rittn, het 'n oek de punteboai ewonn in 'n Giro en in de Vuelta en het 'n twêe klassiekers in zyn beuze zittn, Milaan-San Remo en Parys-Tours. 

## Dopieng
In 2007 is Petacchi en ende eschorst voun dopieng, e wos estekt voun *salbutamol*, e medicament voun zyn asthma. Olhoewel da 't gerecht stelde dat 'n verzeker nie bewust te vele van da medicament gebruukt hadde, blêef 't CAS byn zyn schorsienge, woadeure dan de 5 rittn dat 'n da joar won in 'n Giro nie teldn en dat 'n nie muchte meidoen an 'n Tour. Milram, 'n ploeg woa dat 'n toune vôorn rêde, dankte nem oek of.

## Grotste overwinniengn
*Milaan-San Remo: 2005
*Parys-Tours: 2007
*Tour de France: 
:*2003: 4 rittn 
:*2010: 2 rittn, groenn boai
*Giro d'Italia: 
:*2003: 6 rittn
:*2004: 9 rittn + punteboai
:*2005: 4 rittn
:*2009: 2 rittn
*Vuelta a España:
:*2000: 2 rittn
:*2002: 1 rit
:*2003: 5 rittn
:*2004: 4 rittn
:*2005: 5 rittn + punteboai
:*2007: 2 rittn 
*Scheldeprys: 2009
*Parys-Nice: 3 rittn
*Tirreno-Adriatico: 8 rittn
*Trofeo Luis Puig: 2003, 2005
*Rounde van Romandië: 2 rittn
*Rounde van Zwitserland: 1 rit
*...

## Ploegn
*1996-1999: Scrigno-Blue Storm / Scrigno-Gaerne / Navigare-Gaerne
*2000-2005: Fassa Bortolo
*2006-2008: Team Milram
*2009: LPR Brakes-Ballan
*2010: Lampre-Vini Farnese
Weireldkampioenschappn villokoerse 2009

De **weireldkampioenschappn villokoerse 2009** woarn de 77ste weireldkampioenschappn villokoerse. Ze woarn inericht in Zwitserland, in Medrisio. 't Wos doa dat 'n Australiër Cadel Evans zyn stempel van sleper ofsmêet, wegsproung en won.

## Overzicht medoalies
De Bende van Wim

thumb|<center>De "Bende" ip 't eiland Arran
**De Bende van Wim** is e Vlams tv-program dat uutgezoundn is ip Canvas. 't Goat over drie moatn, Wim Opbrouck (acteur), Jean Blaute (muzikant) en Michiel Hendryckx (fotogroaf), die met under moto deur Europa trekkn.

Van 't program zyn der twèe reeksn gemakt die uutgezoundn gewist zyn ip 't ende van 2002 en 2005. 

De "bende" trok deur Duutsland, Iengeland, Ierland, Portugal, Schotland, Spanje, Vrankryk en Zwitserland. Ze giengn doar ip zoek achter speciale pleksjes en boeiende menschn en ze toogdn doar under passie vo muziek, geschiedenisse en gastronomie.

't Program is gemakt deur Zie Ze Doen tv-producties en de regie was van Jan Matthys.
Sylvain Chavanel

thumb|Sylvain Chavanel in 2009.
**Sylvain Chavanel Albeira** (30 juni 1979, Châtellerault, Vienne, Vrankryk), mêestol geweune **Sylvain Chavanel** enoemd, is Franschn coureur die sedert 2009 byn 't Belgische Quick-Step rydt. 't Is e coureur die e bitje vanolles kut, van de Vlamsche klassiekers over kortere roundn toet 't middngebergte (en is oundermêer ol 'n zestiensn ewist in 'n Vuelta). Voun de grotste klassiekers en de grôte roundn komt 'n e bitje te kort, en het wel ol êentige semi-klassiekers ewonn en 3 rittn in 'n Tour.

## Achterground
'n Overgrôotvoader van de Chavanels (zyn broere Sébastien is oek prof byn FDJ, 't is surtout e redelikkn goein sprinter) wos van Huesca in Aragon, van doa komt nunder twidde achternoame *Albeira*. Zyn pé is ebôorn in Barcelona en is no Vrankryk evlucht achter dat 'n Spaanschn burgerôorloge begunn wos. E gebruukt zyn twidde noame ollêne mor up officiële papiern en ne kut oek verre gin Spaans. 

Me zyn broers en zyn zuster speeldig 'n ol koersn achter me speelgoedcoureurtjes, e wos êest Greg Lemond, toune Miguel Indurain en nog loater Laurent Jalabert. E vound Lemond e sympathiekn gast en 'n hôorde nem geirn koutn, surtout at 'n in 't Frans bezig wos.

## Koersn
Lik vele jounge gastn is Chavanel begunn foetbolln, mor at 'n dertiene wos, is 'n veraard no koersn, byn 'n platselikkn ploeg *AC Châtellerault*. E wonn 29 koers byn de jeugd en in 2000 mucht 'n prof kommn byn *Bonjour* van Jean-René Bernaudeau, die nem ol kende van in de jeugdcategorieën. In 't begun van zyn profcarrière wos 'n surtout ekend voun zyn lange vluchtn, etwot dat 'n loater e bitje met e kêe ofelêerd is, ol gebeurde 't nog wel nu en toun ekê, lik in 'n twiddn rit in lyne van 'n Tour van 2010, woarin dat 'n wonn in Spa. 

E rêde nog voun Cofidis, in 2009 gienk 'n over no Quick-Step en hadde rechtet en indeliks goed sezoen, met winste in de Broabantschn Pyl en Dweirsn deur Vloandern en e masse êreplekkn in (semi-)klassiekers. 2010 wos moelikker, e brak oundermêer zyn schedelboasis. 't Wos mor in 'n Tour dat 'n were goed rêde, e wonn de rittn no Spa en no Station des Rousses en ne rêed twêe doagn in 't gilf.

## Belangryke uutsloagn
*Tour de France: 3 rittn (2008, 2010), Prys van de strydlust (2008)
*Frans kampioen tydryen: 2005, 2006, 2008
*Vierdoagsche van Duunkerke: eindwinste in 2002 & 2004
*Tour du Haut Var: eindwinste in 2004
*Rounde van België: eindwinste in 2004
*Broabantschn Pyl: 2009
*Dweis deur Vloandern: 2008
*Rittn in Parys-Nice, Rounde van de Middellandsche Zêe, Rounde van Catalonië,...

## Ploegn
*2000-2004: Bonjour / Brioches la Boulangère
*2005-2008: Cofidis
*2009-    : Quick-Step

## Externe koppelienge
*Site van zyn fanclub
Esperanto

thumb|252px|right|De sprekers van Esperanto vormn een gemêenschap en in symbolik lik die vlagge
**Esperanto** is een kunsttoale gemakt in 1887 deur Lejzer Zamenhof. Zamenhof weunde in wa da nu Pooln is tussn verschillende bevolkingsgroupn dan nie hêel overêen kwamn. Doarom kwamt 'n ip 't gedacht van een toale te moakn da politiek neutraal is en gemakkelyker te leern dan de bestoande toaln. Esperanto hèt een système da veel simpelder in mekoar zit (bvb: één vervoeging per tyd), zounder uutzonderingn. 

Olle levende toalen èn moedertoalesprekers en èn idiomatische utdrukkingen ontwikkeld. Ol mèr os 100 joar zinder menschen over de gele wèreld die de tale èn geadopteerd en 'n aantal under èn spreken de toale as moedertoale. Er zin ook al idiomatische utdrukkingen. PEN International èd een afdeling mè Esperanto-schivers.

Esperanto bestoat vo te communiceren met meesn dan een andere moedertoale hèn. Nu zun der nog olsan meesn die Esperanto klappn, ze kommn mekoar teegn deur koferensjes te houdn en deur 't internet.

Esperanto is gen lingua franca, moar è wel die ambitie.

## Links
Wikipedia int Esperanto

A,b,c, Esperanto
thumb|ESPERANTO - Alfabeto de Esperanto

## Zied ook noa
Het Esperanto in tien lessen

## Opmerking
Weireldkampioenschappn villokoerse 2008

't **Weireldkampioenschap villokoerse 2008** wos 't weireldkampioenschap in Varese in Italië. D'Italioanders woarn up 't lastig parcours de grôte favorietn byn de vintn en ze paktn oek d'êeste twêe plekkn, me Ballan en Cunego. 'n Êestn Belg wos Nick Nuyens up de neegnste plekke, in 'n tydrit wos Stijn Devolder 'n zesdn.

## Overzicht
Stadsomroep Brugge

**Stadsomroep Brugge** begost ip 4 april 2005 met uutzendiengen ip 106.0&nbsp;MHz in den FM-band en was den êerste vrye radio in heel de Vloanders die allene nieuws en informoasje uutzond. E por moanden loater stopten ze der ol were mee, van ze woaren met moeite t'oentvangen deurdat RTBF *La Première* uut de Woalen straffer uutzond ofte zynder, wodeure dan ze zonder geld gerochten. Ze begosten ton mo als internetzender en persagentschap te werken vor andere radio's en ze doen da nog altyd.

Z'en tegenwoordig 2 freelance journalisten en enigte vrywillige medewerkers die iedern dag 't Brugs nieuws én en agenda me wat dat ter ol gebeurt in Brugge ip 't net zettn.
## Externe koppeliengn
*Website Stadsomroep Brugge
*De cultuuragenda van de Stadsomroep
Thor Hushovd

thumb|right|275px|Thor Hushovd vôorn 'n Omloop 't Nieuwblad van 2009.
**Thor Hushovd** (18 januoari 1978, Grimstad) is e Nôorschn coureur die sedert 2009 voun Cervélo Test Team rydt. En is surtout ekend voun zyn sprints en zyn tydryen, ol rydt 'n oek goed in de Vlamsche klassiekers.

## Carrière
Hushovd wos êen van de beste beloftn van zyn tyd en ne won oundermêer 't weireldkampioenschap tydryen, Parys-Roubaix en Parys-Tours in zyn latste joar, 1998. E wos up 't ende van da joar stagiair en kwam echt prof 't joar derup. E het bykan hêel zyn carrière byn Crédit Agricole ereen, in 2009 is 'n veranderd no Cervélo, achter da Crédit Agricole uutschidde. 

En het oundertusschn surtout rittn en de punteboais in de grôte roundn ewonn, semi-klassiekers lik 'n Omloop 't Nieuwsblad en Gent-Wevelgem, 't Nôors kampioenschap en ol wel êreplekkn hoald in platte klassiekers lik Parys-Roubaix en Milaan-San Remo. Zyn punteboais pakt 'n surtout deur zyn regelmoate: in 'n Tour van 2005 won 'n de groenn boai zounder e rit te winn, in 'n dienn van 2009 intje, Cavendish wont er zesse. In 2006 wont 'n proloog en muchte 3 doagn 'n gilvn boai andoen, in 'n êestn sprint krêeg 'n e PMU-handje teegn zyn arme, woadeure dat 'n en indelikse neuke hadde. 

## Beste uutsloagn
*Tour de France: 
:*2001: 1 rit (ploegntydrit)
:*2002: 1 rit
:*2004: 1 rit
:*2005: groenn boai
:*2006: 2 rittn (proloog + sprint)
:*2007: 1 rit
:*2008: 1 rit
:*2009: 1 rit + groenn boai
:*2010: 1 rit
*Giro d'Italia
:*2007: 1 rit
*Vuelta a España
:*2005: 2 rittn
:*2006: 1 rit + punteklassement
*Nôors kampioenschap: 2004, 2010
*Nôors kampioenschap tydryen: 2004
*Gent-Wevelgem: 2006
*Omloop 't Nieuwsblad: 2009
*20px Weireldkampioen ip de boane, Elite: 2010

## Ploegn
*1998-2008: Crédit Agricole
*2009- : Cervélo Test Team

## Varia
*Hushovd het e supporterclub in Yper, de Thorfriends.
Luuk (provinsje)

**Luuk** (Frans: *Liège*, Duuts: *Lüttich*, Nederlands: *Luik*, Woals: *Lidje*, Limburgs: *Luuk*, Ripoarisch: *Lüttish*, Luxemburgs: *Léck*) is e provinsje van België in de Woaln. Hoofdstad is de stad met de zelfste noame Luuk. Der weunen oungeveer 1,1 miljoen minsn.

De provinsje grenst in 't nôordn an Belgisch en Hollands Limburg, in 't ôostn an de Duutsche dêelstoatn Nôordreyn-Westfalen en Reynland-Pfalts, in 't zuudn an 't Grôotertogdom Luxemburg en de Belgische provinsje Luxemburg, en in 't westn an de provinsjes Noamn, Woals-Broabant en Vlams-Broabant.

Hêel in 't ôostn, teegn de Duutsche grenze, liggn d' Ôostkantongs, elf gemêentn woavan dan der neegn nu de Duutstoalige Gemêenschap vormn. De provinsje is surtout bekend vo de toeristische streke, d' Ardenn. De belangrykste riviern zyn de Moas, de Vesder, de Ourthe en de Amel (Amblève). In d' Hoge Veenn ligt 't Signoal van Botrange, 't hoogste punt van België (694 meter).

## Arroundissementn

Ofbeeldienge:Arrondissement Waremme Belgium Map.png|Borgworm (Waremme)
Ofbeeldienge:Arrondissement Huy Belgium Map.png|Hoei (Huy)
Ofbeeldienge:Arrondissement Liège Belgium Map.png|Luuk (Liège)
Ofbeeldienge:Arrondissement Verviers Belgium Map.png|Verviers


## Gemêentn
Gemêentn met under officiële noame; gemêentn met e stadstitel hen *(stad)* achter under noame stoan:

## Referensjes



## Externe koppelienge
*Provinsje Luuk op TopoMapViewer
26 juni

**26 juni** is den 177stn dag van 't joar (178stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 188 doagn toet 't ende van 't joar.
Jan Matthys

**Jan Matthys** (1968) is e Vlamschn TV-regisseur.

Je lêerde TV-regie an 't H.R.I.T.C.S. in Brussel, nu 't Rits. 

Je werkte mee an de Duutsche serie Westerdeich (1995) en an d'êeste reekse van Raf & Ronny (1998). Je regisseerde TV-reeksn lik Aspe (2004), Kinderen van Dewindt (2005), Katarakt (2007) en De Smaak van De Keyser (2008). J'het ook ênigte documentaires en reportages geregisseerd. Vo Canvas het 'n meegewerkt an Zalm voor Corleone (2001), De Bende van Wim (2002) en Het Bourgondisch complot (2005).
Club Brugge/Sezoen 2009-2010

**[[Club Brugge]]** begost 't sezoeën mèt e nieuwen trainer: Adrie Koster. Achter vieër mindere joaren wilde Club weejre meejdoeën voe den titel, of ip ze minst voe de top 2. Bie d'oefenmatchen lieëpt er nog veejle mis, mo teejgen de tieënde spildag van de competitie stoend Club ip d'eeëste plekke voer e poar weejken. Ip de veeërtieënde spildag rakte Club ze platse kwiet an Anderlecht en bleeëf ip de twidde plekke stoan toe an 't ende van de regulieëre competitie. In de play-offs gerakte Club in't sukkelstratjie en zaagt azo ze titelkansen wegebben. Os Anderlecht ton nog e ki mathematisch kampioen wieërd ip 't pling van Jan Breydel, was't tristesse olom bie Club, mo de grotste rampe most nog komm'n: ip de latste spildag gerakte Club z'n twidde plekke kwiet an Gent deur do mè 6-2 te verlieëzen.

In den Beejker van Belgie sneuvelde Club in de kartfinale, ook ol teejgen Gent. Europees gieng et e stik beejter. Club gerakte toe in de groepsfase van d'Europa League en endigde doar ip de twidde plekke, achter Shaktar Donetsk, de kampioen van de latsten Uefa Cup. In de 1/16e finale won Club z'n eeëste match teejgen Valencia met 1-0, mo verlôor de terugmatch achter verlengiengen.

### Speejlerskerne

### Trainersstaf

### Uutsloagn
#### Competitie

*Deurda Moeskroen weggevollen is uut de competitie, omdan ze 3 kis forfait en gegeejvn, wieëren de punten van tegen Moeskroen geschrapt.**Voe de Play-off 1 worden de gewonn' punten uut de reguliere competitie deur twi gedêeld. Olve punten wieëren no boven ofgeroend.

##### Play-offs

#### Beejker

#### Europese wedstrydn (Europa League)
##### Knock-outsysteim

##### Poelewedstrydn

##### 1/16e finale
Andy Schleck

**Andy Schleck** (10 juni 1985, Luxemburg) is e Luxemburgschn coureur. Zyn grôotn specialiteit is klemmn, juuste lik zyn broere Fränk Schleck, woamei dat 'n tope byn Team Saxo rydt. 

## Persôonlik leevn
Schleck is ebôorn in Luxemburg-Stad en is 'n joungsn van 3 broers: Fränk is oek profcoureur en Steve, 'n oudstn, is polletieker. Zyn voader Johny wos in tyde oek profcoureur en het mêerder kêern meiedoan an 'n Tour en 'n Vuelta, woarin dat 'n e rit wonne.

## Carrière

Andy Schleck is prof ekommn in 2005, nog vôorn at 'n 20 wos, e rêde zyn êeste Protourkoers in 't begun van da joar (de Rounde van Catalonië). Zyn êestn koers met de profs had 'n joar dervôorn ol ewonn, in de Flèche du Sud won 'n at 'n nog mor 18 wos. 't Wos ezo dat 'n bekend rochte byn de managers van grôte ploegn, 't wos uutendelik Bjarne Riis die nem binnhoalde, oundermêer omdat Schleck zyn broer Fränk ol byn dienn ploeg zat.

Zyn êestn profkoers won 'n nog in da joar, in juni kwam 'n Luxemburgs kampioen tydryen, zyn êestn koers up de weug wos de keunienginnerit in de Rounde van Saksn. Zyn deurbroake in e grôte rounde kwam 't er in 2007, e wos toune 'n twiddn in 'n Giro, achter Danilo Di Luca en da zeste joar hoalde 'n de vierde plekke in de Rounde van Lombardeye. In 'n Tour van 2008 wos 'n verre overol mei met de beste, mo deur e slichtn dag viel 'n were no de twoofste plekke, woadeure dat 'n wel 't joungernklassement wonne vôorn Roman Kreuziger. E kuste wel zyn ploegmoat Carlos Sastre nog helpn voun dienn Tour te winn. Da joar wos 'n oek nog 'n vierdn in Luuk-Bastenoakn-Luuk en 'n vuufdn up d'Olympische Speeln van Peking.

2009 wos toet nu toe zyn beste joar, e wos 'n twiddn in de Woalschn Pyl en e won zyn êestn klassieker met Luuk-Bastenoakn-Luuk, achter e langn solo woarin dat 'n oundermêer Philippe Gilbert remonteerde. In 'n Tour wos achter Alberto Contador 'n bestn man in koers, e won were 't joungernklassement en ne wos 'n twiddn in Parys. E wos da joar oek nog Luxemburgs kampioen.

In 2010 wos zyn vôorjoar e bitje miender of 't joar dervôorn, 't deurde toet in 'n Tour vôordat 'n top wos. E won de rit no Morzine-Avoriaz in e sprintje me Samuel Sanchez en ne mucht 'n gilvn boai 6 rittn anhoudn, toet at 'n nem verlôor deurdat zyn keetn ofviel in 'n klem van Port de Balès.

## Belangrykste uutsloagn
*Tour de France
:*2008: joungernklassement, 12e plekke
:*2009: joungernklassement, 2e plekke
:*2010: joungernklassement, 1e plekke, 2 rittn
*Giro d'Italia
:*2008: joungernklassement, 2e plekke
*Luuk-Bastenoakn-Luuk
:*2008: 4e
:*2009: 1e
:*2010: 6e
*Woalschn Pyl
:*2009: 2e
:*2010: 9e
*Olympische Speeln
:*2008: 4e

## Ploegn
*2005- : CSC, CSC-Saxo Bank, Saxo Bank

## Externe koppelienge
*Fansite over Andy en Fränk Schleck (in 't Frans).
Lorraine

** Lorraine**  (Nederlands: *Lotharingen* of *Lorreinen*, Duuts: *Lothringen*) was van 1982 toet 2015 e regio in 't nôordôostn van Frankryk mè vier departementn: Meurthe-et-Moselle, Meuse, Moselle en Vosges met hoofdstad Metz. Den 1e januoari 2016 is de vroegere regio Lorraine gefusioneerd met den Elzas en Champagne-Ardenne toet de nieuwe regio Grand Est. 

De noame komt van *Lotharingia*, 't ryk van Lotharius II.
## Geschiedenisse
Kyk noa: Ipper-Lotharingen

## Geografie
Lorraine is d' ênigste Fransche regio die grenzn het mè drie andere landn: België (Woaln), Luxemburg en Duutsland (Saarland, Reynland-Pfalts). 't Grenst ook an de vroegere Fransche regio's Franche-Comté, Elzas en Champagne-Ardenne. Der loopn verschillige riviern deur Lorraine, lik de Moezel, de Meurthe en de Moas.

## Toale en cultuur
Hoewel dat de Fransche regerienge der alles an doet vo Frankryk hêlegans êentoalig Frans te moakn, overleevn der toch platselikke Germoansche dialectn in 't nôordelik dêel van de regio, lik 't *Lorraine Frankisch* ( Duuts: *Lothringisch*, Frans: *Francique*,  *platt lorrain* of *platt mosellan*), e Moezelfrankisch dialect da dichte by 't Luxemburgs stoat.

't Grotste dêel van de regionale toaln in Frankryk (lik ook 't Frans-Vlams, Bretoens, Cataloans, Provençal, Elzasduuts), zyn vervangn deur 't Frans sedert de schoolplicht in de 19ste en 20ste êeuw. Toch wordn der de latstn tyd efforts gedoan vo de dialectn te bewoarn die nu nog deur oudere menschn geklapt wordn.
left|40px
### Kruus van Lorraine
Binst de Twidde Weireldoorloge is 't kruus deur generoal Charles de Gaulle gekoozn als symbool van zyn *Vrye Fransche* (Frans: *Forces Françaises Libres*, of FFL) in de stryd teegn Nazi-Duutsland en de *Vichy-Fransche*.
thumb|Quiche Lorraine
### Gastronomie
Traditionele gerechtn zyn:
*Quiche Lorraine
*Pâté Lorrain
*Potée Lorraine
*Salade de pissenlit: salade van pisseblommn mè spekbloksjes

## Gemêentn
Belangryke gemêentn zyn:
*Épinal
*Forbach
*Lunéville
*Metz
*Montigny-lès-Metz
*Nancy
*Saint-Dié-des-Vosges
*Sarreguemines
*Thionville
*Vandœuvre-lès-Nancy
*Verdun
Sandy Casar

**Sandy Casar** (2 februoari 1979 in Mantes-la-Jolie) is e Franschn coureur die ol hêel zyn profcarrière byn *FDJ* (vroegerder *La Française des Jeux*) ereen het. E kut froai goed omhoge ryen, mo 'n is egliek surtout goed in 't êendagswerk, ol het zyn belangrykste overwinniengn wel in 'n Tour hoald, e won toet nu toe ol 3 rittn.

En het 1 rounde ewonn, 'n Route du Sud in 2005 en zyn beste plekke in e grôte rounde wos de zesde plekke in 'n Giro van 2006, up 25 menuutn van Ivan Basso. 

## Belangrykste uutsloagn
*Tour de France
:*2002: 83e
:*2003: 111e
:*2004: 16e
:*2005: 29e
:*2006: 69e
:*2007: 71e, 1 rit (nor Angoulême, in e sprint me 4, vôorn Axel Merckx)
:*2008: 14e
:*2009: 11e, 1 rit (no Bourg-Saint-Maurice)
:*2010: 1 rit (no Saint-Jean-de-Maurienne)
*Giro d'Italia
:*2006: 6e
*Vuelta a España
:*2008: 19e
*Parys-Nice
:*2002: 2e
*Route du Sud
:*2004: 2e
:*2005: 1e

## Ploegn
*2000- : La Française des Jeux, FDJ

## Externe koppelienge
*Officieeln site van Sandy Casar (in 't Frans)
Das

E **das** (*Meles meles*, eigentlik Europeeschn das) is e zoogdier uut de familie van de marters, *mustelidae*. Olhoewel dan de mêeste menschn weetn hoe dat e das der uutziet, zyn der mo weinig die êen leevnd ezien hen omdan ze verre ollêne mor actief zyn in 'n dounkern. 

## Uutleg
thumb|left|200px|E das by zyn burcht
Dassn zyn van de zeste familie lik wezels, fiesjouws, otters en veelvroatn, de familie van de marters. Ze zittn wel in de orde van de vlêeseters, mo 't zyn eigentlik olleseters. Z'eetn surtout tettiengs, mor oek kobbn, fernient, eiers, beiers, fruut, nootn en oas. In verstedelikte streekn doen ze lik of dan vossn oek doen, ze zoekn doa teetn in vuulbakkn. 

Van kleur is nundern rik grysde, an nundern ounderkant zyn ze zwort. 't Is surtout nundern kop die typisch is, 'n dienn is wit met twêe zworte striepn over d'oogn en d'ôorn, woavan dan de punt wel wit zyn. Z'hen e lank, brêed lyf (70&nbsp;cm), e redelik kortn steirt (20 com) en korte pôotn met lange klauwers, woamei dan ze goed kunn groavn. Ze weegn mêestol round de 10 kilo, mor in Rusland zoudn der ol evoundn zyn die mêer of 40 kilo's woogn. Dassn leevn mêestol ollêne, mo 't gebeurt oek dan ze in groeptjes van 2 toet 12 tope leevn. 

Dassn kunn 19 joar oud kommn, mor in 't wilde is dadde mêestol vele miender. 

't Wuvetje kut dervôorn zorn dan de bevruchte eitjes nog nie begunn te rypn, bevôorbeeld a 't te lange slicht were is. 't Deurt e weke of 7-8 teegn dan de joungsjes ebôorn zyn, ze zyn toune blend en hen e fyn velletje. Ze kunn kykn achter 5 weekn en hen echte tandn achter 12 weekn. Ze krygn minimum twoof weekn melk, doarachter brakt de moeder êest hoolfverteird teetn uut. 

## Verspreidienge en leefgebied
thumb|left|200px|Verspreidienge van 'n das
Dassn leevn in verre hêel Europa (nie in 't nôordn van Scandinoavië, up Ysland, Sardinië, Corsica, Sicilië en Cyprus) en e stik van Azië (Turkeye, 't nôordn van 't Middn-Ôostn, Iran, Afghanistan, Pakistan, Indië, de Centroal-Azioatische republiekn, China, Mongolië, Korea, e stik van Zuud-Ôost-Azië en e stik van Rusland. Oek up Japan zittn der, mo dat zoudt en aar oundersôorte zyn, *Meles meles anakuma*. In België zittn der 't mêest in de Woaln, in West-Vloandern zyn der nie vele woarnemiengn, ol zittn der wel in 't nôordn van Vrankryk.

Ze zyn mêestol te viendn in busschn en up meisn, woa dan der vele tettiengn zittn, etwot dan ze vele eetn.

## Reloasje me menschn
In tyde wos 't er stief vele ejoagd up dassn, oundermêer deur ze uut te groavn of deur dashouns in nundern burcht te steekn. Dashouns zyn e sôorte houns die specioal ekwikt woarn voun dat te kunn, z'hen korte potjes en e lank lyf. 

Nu sneuveln de mêeste dassn deur dan ze overreen zyn van otto's. 

## Uutdrukkienge
* *Zwêetn lik e das*: e masse zwêetn (vgl. Nederlands: *zweten als een otter*)

## Externe koppelienge
* Koarte met woarnemiengn van dassn in België
Jean-Léon Huens

**Jean-Léon Huens** (Melsbroek (Vlams-Broabant), 1 december 1921 - Benissa (Alicante Spanje), 24 meie 1982) was 'n Belgischn illustrateur.

De noame Huens zegt de mêeste menschn nie vele, moa vele Belgn die ipgroeidn in de joarn 1950-1960 kenn wel d'illustroasjes die Jean-Léon Huens gemakt het vo de reekse *'s Lands Glorie*. Huens makte bykan 550 werksjes ip postkoartformoat over d'hoogtepuntn en belangrykste figeurn uut de Belgische geschiedenisse. Vele jounges in dien tyd kregen de gouste te pakkn vo mêer te weetn over geschiedenisse deur te fantaseern over Huens zyn romantische, realistisch getêkende prentjes. Tusschn 1949 en 1961 kwoamn der zes boekdêeln uut by uutgeverye Historia, ipgericht in 1946 deur Jean-Léon Huens en zyn broere Etienne. In iedern album kostn der 80 toet 100 zantjes worden geplakt die spoarders van Historiapuntn kostn inwisseln. Ounder de prentjes stound er e kortn tekst van historicus Jean Schoonjans, professor an de *Facultés Universitaires Saint-Louis* in Brussel. D'historische ipvattiengn kwoamn van de Gentsche historicus Henri Pirenne.

De geschiedenisse van België van Huens en Schoonjans was ingedêeld in drie grôte periodes over elk twêe boekn:
*'t Belgisch Volk: Van 't begun toet de 15e êeuwe
*De Belgische Stoat: Van de 15e toet de 18e êeuwe
*'t Keunienkryk België

Jean-Léon Huens het ook illustroasjes gemakt vo d'uutgeveryen Casterman,
Marabout, Desclée De Brouwer en Durendal. J'hè covers getêkend vo 't weekblad Tintin
(Kuifje) en wenskoartn en kalenders, uutgegeevn deur bekende drukkeryen lik De Schutter in Antwerpn.

Vanof 1962 het 'n hem gericht ip den Amerikoansche markt, deur gebrek an interesse in eign land. Werk van hem is gepubliceerd in de Saturday Evening Post, Readers' Digest en National Geographic Magazine.

Den 20stn juni 2002, twientig joar achter zyn dôod, krêeg Jean-Léon Huens de Hall of Fame Award, deur de Society of Illustrators in New York. Doadeure ist 'n ipgenoomn in de internationale êregalerye van illustrateurs.

Den 1stn september 2005 opende 't Keunienklik Legermuseum in Brussel de tentôonstellienge "'s Lands Glorie. (De geschiedenis van België doorheen de prenten van Jean-Léon Huens)", toet 31 moarte 2006 in 't kader van "175 joar België".
Kanoaleilandn

thumb|Liggienge van de Kanoaleilandn
De **Kanoaleilandn** (Normandisch: *Îles d'la Manche*, Frans: *Îles Anglo-Normandes*, Iengels: *Channel Islands*) zyn e groep eilandn in 't Kanoal juste vo de Normandische kust van Frankryk. De beweunde eilandn zyn Jersey, Guernsey, Alderney, Sark, Herm, Jethou, Brecqhou en Lihou.

Ze zyn verdêeld over twêe baljuwschappn (Iengels: *bailiwicks*): bailiwick of Guernsey en bailiwick of Jersey. Ze moakn gin dêel uut van 't Verênigd Keunienkryk, moa ze zyn, juste lik 't Eiland Man, ottonome bezittiengn van de Britsche Krône (*crown dependencies*).

Z'hen allemolle tegoare een ippervlak van 194&nbsp;km² en der zyn omtrent 158.000 inweuners.

## Geschiedenisse
Historisch zyn de kanoaleilandn de latste overbluufsels van 't middelêeuws hertogdom Normandië. In 1066 versloeg hertog Willem de Veroveroare van Normandië den Iengelsche keunienk Harold binst de Slag by Hastings. Je kwam azo keunienk Willem I van Iengeland.

D'eilandn bleevn ounderdêel van 't hertogdom Normandië toet 1204. Ton is Normandië veroverd deur keunienk Philippe II van Frankryk. Moa d'eilandn bleevn wel persôonlik eigndom van den Iengelsche keunienk, ounder de noame *bezit van de krône*.

Toet in de 19ste êeuwe was ter surtout Normandisch dialect en Frans geklapt ip de Kanoaleilandn. In de 20ste êeuwe zyn die toaln mêer en mêer verdroungn deur 't Iengels.
Vliegpling van Ca Mau

240px|thumb|right|Vliegpling van Ca Mau
‘t **Vliegpling van Ca Mau** (Vietnamees: *Sân bay Cà Mau*, Ingels: *Ca Mau Airport*) es e vliegpling in ’t zuud-westn van de stad Ca Mau, in de provincie Ca Mau in Vietnam. ’t Vliegpling ligt ip 2&nbsp;km van de stad.
Vliegpling van Dong Tac

240px|thumb|right|Vliegpling van Dong Tac
‘t **Vliegpling van Dong Tac** (Vietnamees: *Sân bay Đông Tác*, Ingels: *Dong Tac Airport*) es e vliegpling in ’t zuud-westn van de stad Tuy Hoa, in de provincie Phu Yen in Vietnam. ’t Vliegpling ligt ip 12&nbsp;km van de stad.
Nathalia Dill

**Nathalia Goyannes Dill Orrico** (Rio de Janeiro, 24 moarte 1986) is een Brazilioansche actrice.

## Television
* 2006: *Mandrake*
* 2007: *Malhação*
* 2009: *Paraíso*
* 2009: *Dó-Ré-Mi-Fábrica*
* 2010: *Escrito nas Estrelas*

## Filmografie
* 2007: *Tropa de Elite*
* 2008: *Feliz Natal*
* 2008: *Apenas o Fim*
Nôord-Holland

**Nôord-Olland** (officieel: *Noord-Holland*, West-Fries: *Noard-Holland*) is e provinsje in 't nôordwestn van Olland met oofdstad Haarlem. De provinsje telt oungeveer 2.993.000 inweuners (2025) ip een totoal ippervlak van 4.092 km² en de grotste stad is Amsterdam.

Nôord-Olland bestoat uut e schiereiland tusschen de Nôordzêe, de Waddnzêe en 't Ysselmeer. In 't zuudn grenst de provinsje an Zuud-Olland en de provinsje Utrecht.
 
Mêer of den elt van de provinsje bestoat uut drogegeleid poldergebied dat ounder de zêespegel ligt.

De belangrykste steedn zyn Amsterdam, Haarlem, Hilversum, Den Helder, Alkmaar, Zaandam en Hoorn. Ook 't eiland Texel makt dêel uut van Nôord-Olland.

## Bevolkienge
Bevolkiengsontwikkelienge:
* 1850 — 472.000
* 1900 — 961.000
* 1950 — 1.843.000
* 2000 — 2.518.000
* 2025 — 2.993.000

## Gemêent'n
Nôord-Holland is ipgedêeld in 44 gemêent'n sinds 2022. De gemêent'n met under officiële noame zyn:

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers

[links|thumb|Voormalig eiland [Marken]]
[links|thumb|[Enkhuizen]]
Texel

**Texel** (uutsproake: Tessel) is 'n eiland in de Waddnzêe en gemêente in Holland, in de provinsje Nôord-Holland. 't Is 't grotste en mêest bevolkt eiland van de Waddneilandn. 't Eilandje Noorderhaaks, da nie beweund is, valt ook ounder Texel. 

D' ippervlakte van de gemêente is oungeveer 463&nbsp;km², woavan da 't grotste gedêelte bestoat uut woater. 't Landippervlak is à peu près 162&nbsp;km² en der zyn oungeveer 14.000 inweuners (2023).

## Eierland en Texel
Texel bestoat nu eigentlik uut twi eilandn: 't nôordelik geleegn Eierland en der ounder Texel. In 1630 was de Zanddyk gerêed die de twi Wadde-eilandn mè mekoar verbound. In 1835 richtte Nicolas Joseph De Cock, ofkomstig uut Antwerpn, tegoare mè nog e poar andere, 'n NV ip die de schorre tusschn Eierland en Texel most inpoldern vo te gebruukn vo landbouwground. In 1836 ist er in da nieuw poldergebied Eierland ook e dorp gesticht dat êest *Nieuwdorp* noemdege en loater *De Cocksdorp*.

## Externe koppeliengn
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Italioansche provinsjes

thumb|De provinsjes van Itoalië
**[[Itoalië]]** is besteurlik ingedêeld in 20 regio's, die were ounderverdêeld zyn in 107 **provinsjes**, genoemd noar under hoofdstad. Vêertien provinsjes roend de grotste steedn zyn sedert januoari 2015 ommegevormd toet e metropolitane stad (*città metropolitana*): Bari, Bologna, Cagliari, Catania, Firenze, Genua, Messina, Milaan, Napels, Palermo, Reggio Calabria, Rome Hoofdstad, Turyn en Venetië.
## Provinsjes per regio
Kroatië

**Kroatië** of **Krowoasje** (Kroatisch: *Hrvatska*), officieel de **Republiek Kroatië** (*Republika Hrvatska*) is e land tusschn Centroal-en Zuudôost-Europa an de Adriatische Zêe en de Pannonische vlakte. 

't Land wordt begrensd deur Slovenië in 't nôordn, Hongareye in 't nôordôostn, Servië in 't ôostn en Bosnië-Herzegovina en Montenegro in 't zuudôostn. 'n Hoofdstad en grotste stad is Zagreb.

Kroatië kwam e soevereine stoat achter da 't de 25e juni 1991 zyn oenofhankelikheid uutriep. Doavôorn makte Kroatië dêel uut van 't vroegere Joegoslavië oender de noame  "Socialistische Republiek Kroatië".

Den 1ste juli 2013 zyn ze lid gekommn van d' Europeesche Unie.
thumb|left|<center>Republiek Kroatië

## Beziensweirdigheedn
* 't Oud center van Dubrovnik 
* Historisch complex van Split mè 't paleis van Diocletianus
* Nationaal Park Plitvicemeern
* Eufrasiusbasilieke in Poreč
* Historische stad Trogir
* Sint-Jameskathedroale in Šibenik
* 't Romeins amfitheoater in Pula
Ierland

*Ierland (eiland): en eiland in Nôordwest-Europa
*Republiek Ierland: e land ip dat eiland
*Nôord-Ierland: e dêel van 't Verênigd Keunienkryk
*Keunienkryk Ierland: e historisch land da bestoend van 1541 toet 1801
Santa Maria delle Grazie

thumb| Santa Maria delle Grazie
thumb|Interieur van de kerke
De **Santa Maria delle Grazie** (*Onze-Lieve-Vrouwe van Genoade*) in Milaan, is e kerke met e Dominicoans klôoster, die ip de weirelderfgoedlyste stoat van den UNESCO.

De kerke is ook bekend vo 't fresco *'t Latste Avondmaal (Ultima Cena)* van Leonardo da Vinci in de refter (Cenacolo) van 't klôoster. 't Werk, da tusschn 1485 en 1497 gemakt is in ipdracht van Ludovico il Moro, is zwoar beschoadigd, zowel deur den tyd of deur foutn van Da Vinci zelve deur e mislukt experiment, woaby dat 'n olieverwe- en frescotekniekn combineerde. 't Is al verschillige kêern gerestoreerd gewist.

An den overkant is de *Kruusigienge* (1495) te zien van Donato Montorfano.
## Geschiedenisse
De kerke en 't klôoster zyn gesticht deur Francesco Sforza, hertog van Milaan. Den architect was Guiniforte Solari. 't Klôoster was gerêed in 1469, moa vo de kerke was ter mêer tyd nôdig, toet in 1490.

Binst de Twidde Weireldoorloge, de nacht van de 15stn ogustus 1943, zyn de kerke en 't klôoster gebombardeerd gewist deur Iengelsche en Amerikoansche vliegers. De refter was verre hêlegans vernield, moa de meur woa da 't Latste Avondmaal ip stoat is gespoard gebleevn omda 't beschermd was mè zandzakkn.
thumb|left|'t Latste Avondmaal van Leonardo da Vinci
Jules Gadeyne

[thumb|Jules Gadeyne (middn) in Blanknberge met o.a. [Valerius De Saedeleer (nereliggend)]] 
thumb|<center>Café 'A la Belle-Vue' van Mietje Gadeyne
**Jules Gadeyne** (Tielt, 1857 - Blanknberge, 1936) was e West-Vlamsche kunstschilder.

Je weunde vanof 1885 in Blanknberge. Je was doa by en artistieke groeperienge *De Zwarte Kat* tegoare me kunstschilder Valerius De Saedeleer. Ze kwoamn vele t'hope in 't strangecafé *A la Belle-Vue* van Mietje Gadeyne, de zuster van Jules.
## Werk
Eén van zyn belangrykste werkn was *De rampe van de Nominoë* dat 'n in 1890 g'exposeerd het in de casino. 

Ofbeeldienge:Jules Gadeyne-Scuten.jpg|Scuten ip 't strange van Blanknberge
Ofbeeldienge:Jules Gadeyne-Baders.jpg|Speeln ip 't strange


In Blanknberge is ter e rampe noa de zêedyk vernoemd noa Jules Gadeyne.
## Externe koppelienge
*Jules Gadeyne
KSV Oudenoarde

**KSV Oudenaarde** (KSV Oudenoarde) is e voetbolclub uut Oudenoarde. 't Stamnummer van de club is 81. De ploeg spilt in 't Burgemeester Thienpontstadiong in derde klasse.

## Externe koppelienge
*KSV Oudenaarde
Pinacoteca di Brera

thumb|Palazzo Brera
De **Pinacoteca di Brera** (**Brera kunstgalerie**) is e collecsje van klassieke en moderne kunst in Milaan (Itoalië).

Der hangt werk van grôte Italioansche schilders lik Andrea Mantegna, Giovanni Bellini, Caravaggio, Piero della Francesca, Rafaël, Bramante, Agnolo Bronzino, Luigi Antonio Acquisti, Francesco Hayez, Bernardino Luini, Amedeo Modigliani, Canaletto, Titiaan, Tintoretto, Umberto Boccioni en vele andere, moar ook buutnlandsche schilders zyn goed verteegnwoordigd lik Pieter Paul Rubens, Antoon van Dyck,  Rembrandt, El Greco en Pablo Picasso.

Ip de binncour van 't museum stoat er e bronzn standbeeld van Napoleong, die van Brera e nationale galerie gemakt het.

De galerie is gevestigd in e barok paleis, de Palazzo Brera, tegoare mè d'oude bibliotheke van Brera (*Biblioteca Nazionale Braidense*), 't Lombardisch Instituut vo weetnschap en Lettern (*Istituto Lombardo Accademia di Scienze e Lettere*), de Sterrewacht en de Botaniekn Hof (*Osservatorio Astronomico e Giardino Botanico di Brera*) en d'Academie vo Schône Kunstn (*l'Accademia di Belle Arti di Brera*).
## Gekende werkn in de Pinacoteca di Brera

Ofbeeldienge:Andrea Mantegna 034.jpg |*Dôod van Christus* deur Andrea Mantegna, ca. 1480
Ofbeeldienge:Piero della Francesca 046.jpg|*Hillige Conversoasje* deur Piero della Francesca, c. 1472-1474
Ofbeeldienge:Raffaello - Spozalizio - Web Gallery of Art.jpg|*Den trouw van d'Hillige Moagd* deur Rafaël, 1504
Ofbeeldienge:Francesco Hayez 008e.jpg|*De Kus* deur Francesco Hayez, 1859
Nekke

thumb|Nekke van de mens
De **nekke** is, by de mens en by vele andere gewervelde bêestn, 't dêel van 't lyf tusschn de kop en de reste van 't lichoam. Os 't over de nekke goat, wordt de Latynsche term "cervicoal" gebruukt.
## Anatomie
De cervicoale ruggegroate bestoat uut 7 nekwervels (C1-C7). De bovenste nekwervel (C1) oundersteunt de schedel en wordt den atlas genoemd. Den twidde nekwervel (C2) wordt axis of "den droaier" genoemd. De nekke droagt 't gewicht van 't hoofd of de kop en beschermt de zenuwn die informoasje zendn van d'heirsens noa de reste van 't lichoam. De nekke is styf soepel, woadeure da 't hoofd in al de richtiingn kut droain.
Motörhead

thumb|Motörhead in 2005
**Motörhead** was en Iengelschn Heavy Metalgroep en de belangrykstn verteegnwôordiger uut de Heavy metal. Ze bestoendn van 1975 toet 2015 en woarn ossan indeliks populair.

Den 28stn december 2015 stierf iprichter/bassist/zanger Lemmy Kilmister ip 70-joarige leeftyd an de gevolgn van kanker. De 29stn december bevestigdn d'andere leeden dat de groep stopt.
## Leedn
### Latste joarn
* Lemmy Kilmister - Zang, Bas
* Phil Campbell - Gitaar
* Mikkey Dee - Drum
### Vroeger
* Larry Wallis - Gitaar 
* "Fast" Eddie Clarke - Gitaar 
* Brian "Robbo" Robertson - Gitaar 
* Michael "Würzel" Burston - Gitaar
* Lucas Fox - Drum 
* "Philty Animal" Taylor - Drum 
* Pete Gill - Drum
* Tommy Aldridge - Drum
* Matt Sorum - Drum
thumb|Snaggletooth B. Motörhead
### Mascotte
Nunder mascotte is Snaggletooth.
## Discografie

### Studioploatn
* *[[Motörhead (album)|Motörhead]]* (1977)
* *[[Overkil]]* (1979)
* *[[Bomber]]* (1979)
* *[[Ace of Spades]]* (1980)
* *[[Iron Fist]]* (1982)
* *[[Another Perfect Day]]* (1983)
* *[[Orgasmatron (album)|Orgasmatron]]* (1986)
* *[[Rock 'n' Roll (Motörhead album)|Rock 'n' Roll]]* (1987)
* *[[1916 (album)|1916]]* (1991)
* *[[March ör Die]]* (1992)
* *[[Bastards]]
* *Sacrifice* (1995)
* *Overnight Sensation* (1996)
* *Snake Bite Love* (1998)
* *We Are Motörhead* (2000)
* *Hammered* (2002)
* *Inferno* (2004)
* *Kiss of Death* (2006)
* *Motörizer* (2008)
* *The Wörld Is Yours* (2010)
* *Aftershock* (2013)
* *Bad Magic* (2015)

=== Live Ploatn ===
* *No Sleep 'til Hammersmith* (1981)
* *Nö Sleep at All* (1988) 
* *Everything Louder Than Everyone Else* (1999) 
* *Live at Brixton Academy* (2003)
* *Better Motörhead Than Dead - Live at Hammersmith'' (2007) 

## Externe Koppeliengn
* Officieeln Site
* Ace of Spades in 1984
* God Save the Queen Official Video 2000
* Rock Out Official Video 2008
Mirante do Vale

thumb|right|200px|Mirante do Vale
**Mirante do Vale** is e wolkenkrabber in São Paulo, Brazilië. Mè zyn 170 meter is de Mirante do Vale 't hoogste gebouw van Brazilië. 't Is gebouwd tusschn 1959 en 1960.
Haverbeeke

thumb|left| D’Haverbeeke in Niederhaverbeck
thumb|Informoasjetabloew over e wandelienge langst d'HaverbeekeD’**Haverbeeke** is den eesten rechterbyrivier van de Wümme, een byrivier van de Lesum, een byrivier van de Weser in Nedersaksen in Duutsland.
't  Beekstje oentspriengt ip de zuudkant van de Wilseder Berg in de Lüneburger Heide en 't vloeit in de Wümme juuste an de rand van den busch *Niederhaverbecker Holz*. 't Is oengeveer 4 kilometer lank en t'oentspriengt ip 125 meters hoogte. 't Heê z'n name an twi boeredorp'n gegeev'n wo da 't deure lopt: Niederhaverbeck en Oberhaverbeck, mo tonne een bitje anders gesjchreev'n.

Siddert 1990 probeirt de verenigienge *Verein Naturschutzpark* de beke were in heur nateurlike stoat were te briengen en dovoren worden oekde afdammiengen en rechttrekkiengen were afgebrook'n en dennebussjchen gerooid, zoda 't er were meer licht en lucht vor andere heideplanten en beesten is.
## Fotoews

Ofbeeldienge: Haverbeeketal.jpg|D'Haverbeeke deur de natte weên
Ofbeeldienge: Haverbeeketeich.jpg|Vyver an d'Haverbeeke
Ofbeeldienge:Haverbeekebrücke.jpg|Brugge oewver d'Haverbeeke
Houtvumme

thumb|Houtvumme by 'n huus
thumb|'n Houtvumme in 'n bus
'n **Houtvumme** es 'n ståpel hout, mêestål åls stoofhout.

Overåls wå dat hout nôodig es om te brandn of te verweirkn moet er 'n ståpel wyrdn angeleid åls vôorroad. Dien ståpel noemn ze d' houtvumme. Houtvummn zyn ål styf lange in gebruuk. Om zêere hout by d' hand t' èn ès 't handig om ål hout ip vôorhand te goan kappn en ståpeln, mêestål teegn de gevel. Ip die maniere moestn de minsn nie verre lôopn ål ulder hout.

Den dag van vandåge wyrdn dee ståpels soms åfgedekt met e zeil teegn de natte of overdekt met 'n åfdak. Ån ze der ton ôok nog eki ne meur rond zettn, klappn me soms van 'n houtkot. Houtvummn zyn vaneigns nie ållêene te vindn by huuzn, må ôok by fabriekn en in bussn.
Vince Carter

thumb|Vince Carter
**Vincent Lamar Carter** (Daytona Beach, Florida, 26 januoari 1977) is 'n Amerikaanschn basketspeler by Orlando Magic in den NBA. Zyn lapnoamn zyn: *Air Canada Carter*, *Half-man Half-amazing* en *Vinsanity*. J'is gekend vo zyn acrobatische dunks.
## Awards/oenderscheidiengn
*Rookie of the Year, met e gemiddelde van 19 puntn per match
*Zeevn kis All-Star
*Slam Dunk-kampioen in 2000 
*Topscorer by de New Jersey Nets in 't sizoen 2005-2006.
Andrea Mantegna

thumb|<center>Zyn lineair perspectief in de vloer
[thumb|<center>Dôod van Christus, [Pinacoteca di Brera, Milaan]]
**Andrea Mantegna** (Piazzola sul Brenta (provinsje Padua), circa 1431 - Mantua, 13 september 1506) was ‘n Italioansche renaissanceschilder en graveur. Je was e schonbroere van Giovanni Bellini en êen van de belangrykste kunstenoars van zyn tyd.

## Zyn leevn
Mantegna was e g’adopteerde zeune en lêerlienk van Francesco Squarcione in Padua. Padua was ’n universiteitstad, en ‘t humanisme mè doaby de grôte belangstellienge vo kunst en archeologie uut den Oudheid, kwamt doa styf ip. 

Mantegna liet hem beïnvloedn deur ‘t werk van Donatello. Zyn figeurn woarn metoalachtig en zyn oanzichtn gelêekn ip oude tonêelmasschers. G’inspireerd deur de beeldn van den Oudheid probeerdegt ie deur gebruuk van perspectief e verstêende weireld te scheppn. Je miek doaby vele gebruuk van de verkortiengstechniek, goed te zien in zyn *Dôod van Christus*.  

In 1448, an zyn 17 joar, giengt ie weg uut Padua, omdat ie nie mir overêen kwam mè zyn lêermêester. Je werkte zelfstandig o.a. in Verona en Rome. Zyn êestn ipdracht woarn de fresco's in de Cappella Ovetari van de Eremitanikerke in Padua (achter1450), die vor e grôot stik vernield zyn binst den Twidde Weireldoorloge. Ook elders, o.a. in ’t Vaticoan, miekt ie meurschilderiengn, die nie bewoard zyn. 

In 1453 trouwde Mantegna mè de dochter van Jacopo Bellini. Round dien tyd miekt ie êen van zyn bekendste altoarstikkn, ‘t drieluuk ip ‘t hoofdaltoar van de San Zenobasilieke in Verona. 

In 1460 kwamt ie hofkunstenoare van markgroaf Ludovico III Gonzaga, den hertog van Mantua, die zyn beschermer blêef. Je miek doa zyn bekende plafong- en meurschilderiengn van de ‘Camera degli Sposi’ in ‘t Palazzo Ducale (ca. 1475). Die meurschilderiengn zyn e prachtig voorbeeld van zyn lineair perspectief. 
thumb|left|250px|<center>Plafongschilderienge (Camera degli Sposi, Palazzo Ducale, Mantua)
Zyn illusionistisch effect in de plafongschilderienge gaf den indruk da ’t plafong oopn was en da je den hemel koste zien. Van over de balustrade van e round balkong kykn der figeurn en iengeltjes no beneejn. Dat illusionisme was e belangryk voorbeeld vo d’ountwikkelienge van d’Italioansche plafongschilderiengn van de 16e en 17e êeuwe. ’t Wierd êest gebruukt deur Rafaël in ’t Vaticoan en deur Corregio in Parma, en loater in de 17e êeuwsche Barokke plafongs in Rome.
Deur zyn passie vor architecteure blêef Mantegna hem loatn inspireern deur de klassieke kunst, lik by de neegn grôte temperaschilderyen van de Triomfn van Caesar (ca. 1486, Hampton Court Palace, Londn).

In 1497 begost Mantegna mè de decoroasje van de privé-studeerkoamer van Isabella, de vrouwe van Francesco Gonzaga. Je miek twi mythologische composiesjes, die olle twêe in ’t Louvre van Parys hangn: de Madonna della Vittoria en de Parnassus.

Mantegna was ook e belangryke graveur en zyn graveurn haan e sterkn invloed ip Albrecht Dürer.

400px|center|thumb|<center>'t Hof van Mantua. Detail van de fresco in de Camera degli Sposi, Palazzo Ducale (1474)
Woaterlandkerksje

**Woaterlandkerksje** (Zêeuws: 't Kerkje, Nederlands: Waterlandkerkje) is 'n dorp in de gemêente Sluus, in d' Hollandsche provinsje Zêeland. 't Dorp ligt an de boane Ôostburg-Yzendyke (N676), en 't hè oungeveer 500 inweuners (2023).

Woaterlandkerksje is in de streke surtout bekend deur de vele kerkconcerts en de "Meerminnefêestn", die ieder joar deuregoan in 't weekend achter Sienkschn.


Ofbeeldienge: NHKerk.Waterlandkerkje.jpg |Gereformeerde kerke
Ofbeeldienge: Waterlandkerkje - Turkeijeweg 1 .png |Boerhof, Turkeyeweg


## Geschiedenisse
Woaterlandkerksje is oentstoan in 1669 lik e vestigienge roend e kerke en 't gehucht wierd 't Kerksje genoemd. In 1796 kreeg 't dorp de noame Woaterland, moa roend 1820 is de noame veranderd  in Woaterlandkerksje vo nie te missn mè 't Belgisch dorp Woaterland-Oudeman da vuuf kilometer zudeliker ligt in 't Meetjesland. 

De joarn tjestig van de 20e êeuwe woarn moeilike tydn vo 't dorp. Vele joenge menoages wildegen der nie bluuvn en veel oude huuzn wierdn verkocht vo buutnverbluuf. Achter  1970 kwam de zelfstandige gemêente Woaterlandkerksje by Ôostburg en wierdn der were nieuwe huuzn gebouwd en d' industriezone wierd uutgebreid. Deur de gemêentelike herindêlienge in 2003 is de gemêente Ôostburg ton were ipgegoan in de gemêente Sluus.

## Meerminne
In 't woapn van Woaterlandkerksje is ter e zêemeerminne ofgebeeld, e verwyzienge noar e sage die goat over 't dorp. E visscher uut Ôostburg vangdege e zêemeerminne in zyn nett'n, achter dat 'n e hêeln dag gevist had zoender succes. Ze vroeg hem van heur osjeblief  were te loatn kêern noa de zêe, moa de visscher wildege geld an heur verdien'n deur met heur ip de mart in Ôostburg te goan stoan. Moa der kwam juste e voerman uut Woaterlandkerksje verby die alles gezien ha. Je liep ter noa toe, smeet de visscher in 't woater en liet de zêemeerminne los, die oender woater dook en wegzwom. Intusschn woarn der boern en werkvolk ip d' astrabansje ofgekommn die in de kotee an 't werk woarn. Al met e ki verschêen de meerminne were, ze noemdege Hildegonda, en ze sprak e toekomstvôorspellienge uut: Woaterlandkerksje zou nog lange e klêen dorp bluuvn, moar ip 'n dag zoun d' inweuners 't dorp in êendracht toet groei en bloei briengn. Doarachter gienk ze der van deure en niemand hè Hildegonde nog weregezien.

## Woapn en vlagge
Ip 't woapn van Woaterlandkerksje stoat er zêemeerminne die uut groen-witte boarn komt en ip e goudn hoorne bloast, e verwyzienge noa de sage over de meerminne Hildegonda. 't Schildhoofd is in 't zilver, met e blauwe letter W. 

De vlagge bestoat uut drie horizontoale striepn van blauw, wit en groen, de kleurn van 't woapn.
 
## Externe koppeliengn
* Meerminnefêestn
* Waterlandkerkje
* Plaatsengids
* AlleCijfers
Rubroek

**Rubroek** (Frans: *Rubrouck*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in de Franschn Westoek. 't Grenst an de gemêentn Bollezele, Arnyke, Ochtezele, Nôordpene, Buusscheure, Broksele en Volkerinkove. 

Rubroek ligt in't èrte van't Frans-Vlamsche Houtland. Der zyn nog vêel uuzn in de traditionele lokoale styl bewoard en der wierd'n nog oude Vlamsche noam'n gebruukt vo stroatn en plings. In 't dorptje wierd er Vlams geklapt tout in de twintigste êeuwe.

Rubroek es surtout gekend van de Vlamsche franciscoan en ontdekkiengsreiziger Willem van Rubroek, die tout in Mongolië es gerakt. 't Is doamee dat de gemêente verzusterd es mè de Mongoolsche stad Bulgan.

## Geschiedenisse
Rubroek es vo 't êest vermeld in 1104 en vanof de twoalfste êeuwe woarn der verschilligte hêerlykeedn. D'istorische kern van 't dorp wos e kastêel, woavan dat de mote (kunstmoatign euvel) bewoard es.

't Dorp beleefde zyn grotste bloeiperiode in de zestiende êeuwe en ha ton e rederykerskoamer: *Het Sacrament* mè de leuze "Alleven groene".

In 1845 a Rubroek nog 1580 inweuners, in 1975 nog moa 680. De latste decennia ester wel were e lichte toenoame.

## Beziensweirdigheedn
* De middelêeuwsche mote, nu mè boerhof (10ste-12ste êeuwe, an de boane noar Broksele)
* De Sint-Sylvesterkerke (16ste en 18ste êeuwe), e beschermde allekerke die gedêeltelyk gebouwd zo zyn mè stêens van d'ofgebrookn kathedroale van Terwoan
* De pastorie gebouwd ip e klêene mote
* 't Museum over Willem van Rubroek (*Maison de Guillaume de Rubrouck*), mè 'n expoziesje over den explorateur en over Mongolië


Ofbeeldienge:Eglise Saint-Sylvestre à Rubrouck.jpg|De Sint-Sylvesterkerke
Ofbeeldienge:Presbytère de Rubrouck.jpg|De pastorie
Ofbeeldienge:Rubrouck_musee.jpg|'t Museum over Willem van Rubroek


## Externe koppelienge
* Yserhouck over Rubrouck (in't Frans)