BAFTA Award

De **British Academy Film Awards** (de **BAFTAs** of **BAFTA Awards**; officieel d' **EE British Academy Film Awards** sedert 2013) is e joarlikse filmprys-show g'organiseerd deur de British Academy of Film and Television Arts (BAFTA) oem de beste Britse en internationoale filmbydraagn t' eêrn. De ceremonie wierd den êesten kêe g'houdn in Londn in de Odeon Luxe Leicester Square Cinema, d'rachter in de Royal Opera House van 2007 tout 2016. 'T evenement vound platse in de Royal Albert Hall van 2017 tout 2022, vôordat 't verhuusde na de Royal Festival Hall vo d' uutreikienge van 2023. 'T beeldje da d' ountvangers krygn, toogt e theâtermasker. De BAFTA Awards wordn internationoal aanzien als d' hogste êere in de Britse filmweireld, gelykwoardig an de BAFTA TV Awards vo tilleviesje, d' Laurence Olivier Awards vo theâter, en de BRIT Awards vo muziek. De BAFTA Film Awards wordn aanzien als 't equivalent van d' Academy Awards (Oscars).

D' êeste BAFTA Awards-ceremonie wierd g'houdn in 1949, en de ceremonie wierd in 1956 vo den êestn kêe uutgezoundn ip de BBC me Vivien Leigh als presentatrice. De ceremonie wierd ôorsprounkelik in april of meie g'houdn; moa sedert 2001 vindt ze mêestal platse in februoari. De BAFTAs wordn ol sedert 2013 gesponsord deur telecombedryf EE.

## Geschiedenisse

De British Academy of Film and Television Arts (BAFTA) wierd in 1947 ipgericht als The British Film Academy, deur David Lean, Alexander Korda, Carol Reed, Charles Laughton, Roger Manvell, Laurence Olivier, Emeric Pressburger, Michael Powell, Michael Balcon, en andere belangryke figeurn uut de Britse filmindustrie. In 1958 fuseerde d' Academie me The Guild of Television Producers and Directors om The Society of Film and Television te vormn, wuk dat uuteindelik in 1976 The British Academy of Film and Television Arts wierd.

'T ipgegeevn goeie doel van BAFTA is oem "de kunstvormn van 't bewegend beeld t' oundersteun'n, t' ountwikkeln en te bevordern, deur uutmuntendheid t' identificeern en te belôonn, vakkennis t' inspireern, en 't publiek ten goeie te kommn". Neviest d' uutreikiengsceremonies me vele andacht, organiseert BAFTA 't hêle joar deure e programma van educatieve evenementn, waarounder filmvertoniengn en tribuut-avoundn. BAFTA wudt g'oundersteund deur e leednbestand van oungeveer 6.000 menschn uut de film-, tilleviesje- en videogamesindustrie.

De pryzn van d' Academie zyn in de vorme van e theâtermasker ountworpn deur d' Amerikoansche beeldhouwster Mitzi Cunliffe, in reacsje ip een ipdracht van de Guild of Television Producers in 1955.

Prins Philip, Hertog van Edinburgh wos de presentateur van de ceremonie als d'n êeste president van BAFTA in 1960, 1963 en 1965.

Prinsesse Anne gaf d'n êeste Fellowship Award an Alfred Hitchcock in 1971, en weunde doarachter de ceremonie mêerdere kêers by als President van BAFTA tusschn 1973 en 2001.

## Joarlikse ceremonie

De ceremonie vound idder platse in april of meie, moa sedert 2001 wudt z' in februoari g'houdn om vôor d' Academy Awards (Oscars) te valln. De mêeste pryzn stoan oopn vo oalle nationaliteitn, hoewel dat er pryzn zyn vo Uutstekende Britse Film en Uutstekend Debuut deur e Britse Schryvere, Producer of Regisseur. Inkel Britse films kommn in anmerkienge vo de categorieën van de Britse Korte Film en Britse Korte Animoatie.

Tydens iddere joarlikse ceremonie pauzeert BAFTA vo e moment van *[[w:nl:In memoriam|in memoriam]]* om eêre te betoogn an degeene uut d' industrie die de vôorbieje 12 moandn overleedn zyn, met e montage van beeldn begeleid deur muziek.

William, Prins van Wales weunde de ceremonie vo den êestn kêe by in 2010 achter dat hy tot president van BAFTA benoemd wierd, en heêt ze sedertdien dikkers bygeweund, rounder mêer tegoare met zyn vrouwe Catherine, Prinsesse van Wales. Hy overhandigde de BAFTA Fellowship prys an Mel Brooks in 2017 en an Kathleen Kennedy in 2020.

### Uutzendinge (Broadcast)
Historisch geziên wierd d' uutreikiengsceremonie ip de Britse tilleviesje uutgezoundn met e vertroagieng ip dezelste dag, en loater internationoal verdêeld. D' êeste uutzendink wos op de BBC in 1956, me Vivien Leigh (die e prys zou geevn an heuren ex-vint Sir Laurence Olivier) as gastvrouwe. 'T wudt ol sedert 1970 in kleur uutgezoundn. In de VS wierd de show vôordien met e vertroagienge uutgezoundn up BBC America tout in 2021, waarna da 't up de streamingdienst BritBox wierd uutgezoundn. In 2023 omvatte de BAFTA Film Awards e live uutzendinge voor eure belangrykste pryscategorieën by d' ontknopieng van de ceremonie.

### Locatie
D' uutreikiengsceremonie wudt g'houdn in Londen. Van 2000 toet 2007 voundn de ceremonies platse in de bekende Odeon cinema up Leicester Square. Tusschn 2008 en 2016 voundn de ceremonies platse in de Royal Opera House. De 70ste Awards in 2017, en de doaruutvolgnde ceremonies toet en met de 75ste Awards in 2022, wierdn g'houdn in de Royal Albert Hall.

Vo de 76ste British Academy Film Awards in 2023 wierd angekoundigd da de ceremonie verplatst ging wordn na de Royal Festival Hall als ounderdêel van e nieuw mêerjoarig akkoord tusschn BAFTA en 't Southbank Centre, wa da de Film Awards ip dezelste lyne brocht met de BAFTA Television Awards en de BAFTA Games Awards, die doar oal wierdn g'houdn.

### Sponsoring
Tout in 2012 sponsorde 't mobiele tillefoonnetwerk Orange de pryzn. Orange zyn moederbedryf, EE, nam de sponsoring van 't evenement over vanof 2013.

## Pryscategorieën

* Beste Film: sedert 1948
* Uutstekende Britse Film: 1948–1968, 1992–nu
* Beste Niet-Engelstoalige Film: sedert 1983
* Beste Documentaire: 1948–1989, 2012–nu
* Beste Animoatiefilm: sedert 2006
* Beste Kiender- & Familiefilm: sedert 2025
* Beste Korte Film: sedert 1980
* Beste Korte Animoatie: sedert 1990
* Uutstekend Debuut deur e Britse Schryvere, Regisseur of Producer: sedert 1998
* Beste Regie: sedert 1968
* Best Herwerkt Scenario: sedert 1984
* Best Origineel Scenario: sedert 1984
* Bestn Acteur in een Oofdrolle: sedert 1968
* Beste Actrice in een Oofdrolle: sedert 1968
* Bestn Acteur in e Byrolle: sedert 1969
* Beste Actrice in e Byrolle: sedert 1969
* Beste Cinematografie: sedert 1969
* Beste Montoage: sedert 1968
* Best Kostuumountwerp: sedert 1969
* Best Productie-ountwerp: sedert 1969
* Beste Make-up en Hoar: sedert 1983
* Beste Originele Muziek: sedert 1969
* Best Geluud: sedert 1969
* Beste Specioale Visuele Effecten: sedert 1983
* Beste Casting: sedert 2020
* BAFTA Rising Star Award: sedert 2006


### Ofgesjafte pryzn (Retired awards)
* Mêest Belovende Nieuwkomer vo Film-Oofdrollen (uutgereikt 1952–1984)
* Best Britse Scenario (uutgereikt 1955–1968)
* Best Scenario (uutgereikt 1969–1983)
* Bestn Britschen Acteur (uutgereikt 1952–1967)
* Bestn Buutnlandschn Acteur (uutgereikt 1952–1967)
* Beste Britse Actrice (uutgereikt 1952–1967)
* Beste Buutnlandsche Actrice (uutgereikt 1952–1967)
* Beste Originele Liedje (uutgereikt 1983–1985)
* Beste Fêitelikke Film (Best Factual Film)
* Beste Fictiefilm
* Beste Korte Fêitelikke Film
* Beste Gespecialiseerde Film
* Beste Animoatie (uutgereikt 1955–1982)
* BAFTA John Grierson Prys
* BAFTA United Nations Prys (uutgereikt 1949–1976)

### Specioale pryzn
* BAFTA Fellowship (sedert 1971)
* Uutstekende Britse Bydrage an de Cinema Prys (geend als de Michael Balcon Prys van 1979 tout 2006)
* Britannia Awards (1989–2019)

## Superlatievn (Superlatives)
### Acteren

**Ipmerkienge:** 'T totoal van overwinniengn en nominoaties van Dench en Finney omvat ôok de nominoaties en overwinniengn die ze krêegn in de categorie van Mêest Belovende Nieuwkomer.

#### Acteurs twêe kêers genomineerd in dezelste categorie in 't zèlfste joar
Neegn acteurs of actrices hen dubbele nominoaties ountvangn in êen eênige categorie binst êen en 't zèlfste joar op de BAFTA Film Awards.

; Ipmerkiengn
* Michael Caine wos den êestn acteur die e dubbele nominoatie ountvieng in dezelste categorie in 't zèlfste joar.
* D' ênigste ceremonie me mêerdere acteurs met e dubbele nominoatie in dezelste categorie was de 57ste uutreikienge, met Sean Penn en Scarlett Johansson. Penn wierd den êestn acteur die gin êen van zyn nominoaties in winste omzette, binst da Johansson d' êeste wierd (en da toet ip heden bluuft) van wien dat gin êen van de twêe acteerprestoaties achterof wierd genomineerd vo d' Oscars.
* Kate Winslet is d' ênigste actrice die twêe kêers e dubbele nominoatie gekreegn heêt.

#### Acteurs genomineerd in twêe verschillige categorieën vo dezelste rol in 't zèlfste joar
Drieëntwientig acteurs hen in êen eênig joar twêe nominoaties ountvangn voor exact dezèlfste prestoatie ip de BAFTA Film Awards.

; Ipmerkiengn
* Albert Finney was den êestn acteur die twêe nominoaties krêeg voor êen en dezèlfste rolle.
* Jodie Foster was d' êeste die in beid' de nominoaties winste behaalde.
* Brad Davis is d'n ênigsten acteur die in gihneen van de twêe nominoaties a prys won.
* D' ênigste ceremonie woaby dat er mêerdere acteurs twêe nominoaties ountviengn voor under eênige rolle wos de 37ste uutreikienge, met Phyllis Logan en Julie Walters. Logan en Walters waarn dubbel genomineerd teegn mekoar, en ze wonn'n all'twêe, woarmee dat ze de pryscategorieën in feite verdêelden ounder mekoar.

### Regisseren

#### Regisseurs genomineerd vo mêerdere films in 't zèlfste joar
Den ênigste regisseur die dubbele nominoaties krêeg in 't zèlfste joar by de BAFTA Film Awards was Steven Soderbergh vo *[[w:nl:Erin Brockovich|Erin Brockovich]]* en *[[w:nl:Traffic (film)|Traffic]]* in 2000. Doarneviêst ountvieng Sidney Lumet in 1974 één gezoamenlikke nominoatie voor 't regisseren van beid' *[[w:nl:Murder on the Orient Express (1974)|Murder on the Orient Express]]* en *[[w:nl:Serpico|Serpico]]*. 

### Andere
* **Mêeste pryzn gewounn deur êen film**
** *[[w:nl:Butch Cassidy and the Sundance Kid|Butch Cassidy and the Sundance Kid]]* (1969), me 9 overwinniengn.
* **Mêeste nominoaties ountvangn deur êen film**
** *[[w:nl:Gandhi (film)|Gandhi]]* (1982), me 16 nominoaties.
* **Mêeste pryzn gewounn deur e film in a niet-Engelsche toale**
** *[[w:nl:Im Westen nichts Neues (2022)|All Quiet on the Western Front]]* (2022), me 7 overwinniengn.
* **Mêeste nominoaties ountvangn deur e film in a niet-Engelsche toale**
** *[[w:nl:Crouching Tiger, Hidden Dragon|Crouching Tiger, Hidden Dragon]]* (2000) en *[[w:nl:Im Westen nichts Neues (2022)|All Quiet on the Western Front]]* (2022), me 14 nominoaties elk.
* **Mêeste nominoaties ountvangn deur een animoatiefilm**
** *[[w:nl:Shrek (film)|Shrek]]* (2001), me 6 nominoaties.
* **Êeste niet-Engelstoalige film die de Prys vo Beste Film won**
** *[[w:nl:Ladri di biciclette|Bicycle Thieves]]* in 1949.
* **Êeste niet-Engelstoalige films genomineerd vo Beste Film**
** *[[w:nl:Quattro passi fra le nuvole|Four Steps in the Clouds]]*, *[[w:nl:Monsieur Vincent|Monsieur Vincent]]* en *[[w:nl:Paisà|Paisan]]* in 1948.
* **Êeste animoatiefilm genomineerd vo Beste Film**
** *[[w:nl:Shrek (film)|Shrek]]* (2001). Toet nu toe (2026) bluuft *Shrek* d'n ênigste animoatiefilm die in deze categorie is genomineerd gewist.
* **Êeste animoatiefilm die in eender wukke scenariocategorie won**
** *[[w:nl:Shrek (film)|Shrek]]* (2001), met de prys vo Best Herwerkt Scenario. Toet nu toe (2026) bluuft *Shrek* d'n ênigste film die in a scenario-categorie eêt gewounn.
* **Grotste sweep (winn'n in iddere categorie woavôorn da ze genomineerd woarn)**
** *[[w:nl:A Man for All Seasons|A Man for All Seasons]]* (1966), me 7 overwinniengn.
* **Mêeste nominoaties zounder êen eênige prys te winn'n**
** *[[w:nl:Women in Love (film)|Women in Love]]* (1969), *[[w:nl:Finding Neverland|Finding Neverland]]* (2004), en *[[w:en:Marty Supreme|Marty Supreme]]* (2025), me idder 11 nominoaties.
* **Mêeste totoal antoal nominoaties en pryzn voor êen persôon**
** Woody Allen ountvieng in zyn carrière 24 nominoaties en won d'r uuteindelik 10.
* **Mêeste nominoaties en pryzn voor êen persôon in êen zèlfste joar**
** Alfonso Cuarón krêeg in 2018 zesse nominoaties en won 4 pryzn.
* **Mêeste nominoaties voor e vrouwe in êen zèlfste joar**
** Chloé Zhao ountvieng viere nominoaties in 2020.
* **Mêeste totoal antoal pryzn voor e vrouwe**
** Judi Dench en Catherine Martin wonn'n elk 6 pryzn.
* **Mêeste totoal antoal nominoaties voor e vrouwe**
** Sandy Powell krêeg in heur carrière 16 nominoaties.
* **Hogsten "perfecte score" (100% winstverhoudienge)**
** Componist Ennio Morricone haalde zes nominoaties en won ze olle zesse.
* **D' ênigste persôon die oalle nominoaties in êen categorie inpalmde**
** Jocelyn Rickards ountvieng beid' de nominoaties vo Bestn Britschen Kostuumountwerp – Zwart-wit in 1967, en won de prys vo *[[w:nl:Mademoiselle|Mademoiselle]]*.
* **D' ênigsten acteur om e BAFTA te winn'n deur nen echtn BAFTA-winnoare te speeln**
** Cate Blanchett won de prys vo Beste Actrice in e Byrol deurda ze Katharine Hepburn acteerde in *[[w:nl:The Aviator|The Aviator]]* (2004).
***OPMERKIENGE: Robert Downey Jr. won de prys vo Bestn Acteur in een Oofdrolle deurdat em in 't vel krop van Charlie Chaplin in *[[w:nl:Chaplin (film)|Chaplin]]* (1992). Chaplin zèlf ountvieng de BAFTA Fellowship, een eereprys, mo wierd nôois zelve genomineerd vo e competitieve BAFTA.
* **D' ênigsten acteur om genomineerd te wordn voor inkel een uutgesprookn stemmerol (voice-only)**
** Eddie Murphy wierd genomineerd vo Bestn Acteur in e Byrol omda hy de stemme van Donkey (Ezel) iensprak in *[[w:nl:Shrek (film)|Shrek]]* (2001).
* **Oudste persôon om e prys te winn'n**
** James Ivory, 89 joar oud (Best Herwerkt Scenario, *[[w:nl:Call Me by Your Name|Call Me by Your Name]]*, 2017).
* **Joungste persôon om e prys te winn'n**
** Jodie Foster, 13 joar oud (Beste Actrice in e Byrol en Mêest Belovende Nieuwkomer vo Film-Oofdrollen, *[[w:nl:Bugsy Malone|Bugsy Malone]]*  / *[[w:nl:Taxi Driver|Taxi Driver]]*, 1976).

## Ceremonies

## Zie ôok
* Academy Awards — d' Amerikoansche equivalent van de BAFTAs
* British Academy of Film and Television Arts
* British Academy Television Awards — d' hogste êere in d'n Britschen tilleviesjewèireld
* BRIT Awards — d' hogste êere in de Britsche muziek
* Laurence Olivier Awards — d' hogste êere in 't professioneel Londens theâter en 't Brits theâter

## Referensjes


## Externe koppeliengn
* Officieeln website
* BAFTA ip IMDb
* BAFTA Awards database