open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1614

1611 - 1612 - 1613 - **1614** - 1615 - 1616 - 1617
't Joar **1614** is 't 14e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb| Henricus Smetius of Hendrik de Smet
thumb| Bonaventura Vulcanius of Bonaventura De Smet
## Gebeurtenissn
* 23 ogustus - Den universiteit van Groniengn wordt gesticht.
* 12 november - Verdrag van Xanten, geslootn tusschn verteegnwoordigers van keurvorst Johan Sigismund van Brandenburg en paltsgroaf Wolfgang Willem van Neuburg. 't Verdrag makt een ende an de Gulik-Kleefse Successieoorloge over 't bezit van de hertogdommn Gulik, Kleef en Berg.
## Geboorn
;januoari
* 5 - Leopold Willem van Ôostnryk, landvoogd van de Spoansche Nederlandn
;april
* 11 - Hélène Fourment,  twêede vrouwe van Peter Paul Rubens
;juli 
* 23 -  Bonaventura Peeters, Broabantsche kunstschilder, geboorn in Antwerpn
;oktober
* 20 - Franciscus Mercurius van Helmont, Broabantschn alchemist en schryver, geboorn in Vilvoorde 
## Gestorvn
;moarte
* 15 - Henricus Smetius of Hendrik de Smet, Vlamschn dokteur en humanistische gelêerdn, geboorn in Lede
;april
* 7 - El Greco (73), Grieksche kunstschilder die werkte in Spanje
;oktober
* 9 - Bonaventura Vulcanius of Bonaventura De Smet, Vlamsche gelêerdn, vertoaler en humanist, geboorn in Brugge 
;december
* 27 - Maximiliaan de Vriendt, Vlamsche filoloog, humanist, dichter en pollitieker
Louis IX van Vrankryk

**Louis IX**, bygenoamd den Hillign (Frãns: Saint Louis), van 't Huus Capet, (Poissy, 25 april 1214 – by Tunis, 25 ogustus 1270), was de vierde zeune van de Frãnsche keunienk Louis VIII en Blanche van Castilië. 

Je volgde zyn voader ip an zyn 12 joar, tout in 1235 ounder 't regentschap van zyn moeder. Je wierd ip 29 november 1226 gekrôond in de kathedroale van Reims. Je regeerde mêer of 43 joar, van 1226 tout an zyn dôod in 1270 binst den achtste kruustocht.

In 1297 wierd ie hillig verkloard deur paus Bonifatius VIII. 

## Huwelik en jounges
In 1234 trouwde Louis IX me Marguerite van Provence. Ze was e zuster van Eleonore, die loater trouwde me Henry III van Iengeland. Under jounges:
*Blanche (1240-1243)
*Isabelle (1241-1271)
*Louis 1243/1244-1260)
* Philippe III (1245-1285)
*Jean (1246/1247-1248)
*Jean Tristan (1250-1270), groaf van Valois, trouwde me Yolande van Bourgondië, gravinne van Nevers.
*Pierre (1251-1284)
*Blanche (1253-1320)
*Marguerite (1255-1271), trouwde met hertog Jan I van Broabant
*Robert (1256-1317)
*Agnes (1260-1327), trouwde met hertog Robert II van Bourgondië
1214

1211 - 1212 - 1213 - **1214** - 1215 - 1216 - 1217
't Joar **1214** is 't 14e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Ferrand van Vloandern in 't gevang achter de Slag van Bouvines
* meie - Ermesinde, gravinne van Luxemburg trouwt mè Walram III, groaf van Limburg.
* 27 juli - Slag by Bouvines. De Rooms-Duutsche keizer Otto IV en den Iengelsche keunienk Jan zoender Land wordn in Bouvines versleegn deur Philippe Auguste van Vrankryk. Ferrand, groaf van Vloandern, wordt gevangn gezet.
* Bouw van grôte gotische kerkn van de cisterciënzerklôosters  Ten Duunn en Aulne.
## Geboorn
* Isabella van Iengeland, keizerinne van 't Heilig Rooms Ryk
;april
* 25 - Louis IX, keunienk van Vrankryk
## Gestorvn
;december
* 4 - William I, keunienk van Schotland
CSV Apeldoorn

**CSV Apeldoorn**,  is e foetbolploeg uut Apeldôorn die voun 't moment in d' Hollandsche hoofdklasse speelt. 

De ploeg is upericht in 't joar 1946. Sinds 2022 speelt de club in die hoofdklasse.

## Palmares

### kampioen

Vierde Klasse: 1952, 1971, 1979

Derde Klasse: 1993

Tweede Klasse: 1997

Eerste Klasse: 2002, 2009, 2022, 2024

### Beker

KNVB District: 2017

## Externe koppelienge

*Officieeln website
1316

1313 - 1314 - 1315 - **1316** - 1317 - 1318 - 1319
't Joar **1316** was e schrikkeljoar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender.  
## Gebeurtenissen
[thumb|Grafprocesje van [Jean I van Vrankryk, vuyf doagen oud]] 
* 5 juni - Keunink Louis X van Vrankryk sterft ounverwachts an e loungountstekinge in 't kasteel van Vincennes, woardeure dan der problemen ountstoan vo d' ipvolginge in Vrankryk en Navarra. Zyn vrouwe, Clementia van Hongareye, is ip da moment nog in verwachtinge van hunder kind.
* 18 juni - Vrede van Fexhe: Prins-bisschop van Luyk Adolf van der Mark moet e deel van zyn macht ipgeven ten voordele van de steden. De volksvergoaringe Sens du Pays wordt ingesteld.
  
* 16 juli - Philippe V van Vrankryk wordt regent in ofwachtinge van de geboorte van 't postuum kind van zyn gestorven broere Louis X.
* 7 ogustus - Achter meer of 2 joar endigt 't concloaf van 1314-1316 met de verkiezinge van Jacques d'Euse tout paus Johannes XXII.
* 15 november - De keuniginne-weeuwe van Louis X van Vrankryk bevalt van de nieuwe keunink Jean I van Vrankryk, moa 't kind sterft vuyf doagen achter zyn geboorte.
## Geboorn
;meie
* 14 - Koarel IV (HRR), groaf van Luxemburg, keunienk van Boheemn, Rooms-Duutsche keunienk en keyzer van 't Hillig Rooms Ryk
;november
* 15 - Jean I, keunienk van Vrankryk en Navarra
## Gestorvn
;juni
* 5 - Louis X, keunienk van Vrankryk
;november
* 20 - Jean I, keunienk van Vrankryk en Navarra
1378

1375 - 1376 - 1377 - **1378** - 1379 - 1380 - 1381
't Joar **1378** is 't 78ste joar in de 14e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.

## Gestorvn
;november
*29 - Koarel IV (HRR), groaf van Luxemburg, keunienk van Boheemn, Rooms-Duutsche keunienk en keyzer van 't Hillig Rooms Ryk
Weireldkampioenschappn villokoerse 2007

In 2007 gingn de weireldkampioenschappn deure in Stuttgart in Duutsland, van 26stn tout 'n 30stn september. De elite moest 267,4 kilomèiters ofleggen, de vrouwn en beloftn 133,7 en 171,9. De winnoars woarn:
* Tydrit vintn (beloftn): Lars Boom 20px
* Tydrit vrouwn: Hanka Kupfernagel 20px
* Tydrit vintn (elite): Fabian Cancellara 20px
* Wegrit vintn (beloftn): Peter Velits 20px
* Wegrit vrouwn: Marta Bastianelli 20px
* Wegrit elite: Paolo Bettini 20px
Sint-Legiers

**Sint-Legiers** (Frans: *Saint-Léger*) es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Stêenpit in de provinsje Enegouwn. 't Ligt o den ôostkant van Stêenpit zelve, teegn de schreeve me de gemêente Pecq. Twis deur Sint-Legiers lôopt et Spierekanoal.

En oude vermeldienge van de plekke goat were tout an de twoalfde êeuwe, eschreevn lyk *sancti Leodegarii*, e prochie geweyd an d'n illign Leodegarius ofte Sint-Legiers in't Vlams. Sint-Legiers wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Stêenpit wierd gesmeetn. Sint-Legiers ôordigde, juuste lyk Stêenpit en d'and're oumligg'nde dorpkes, ôorsprounkelyk by 't Nederlandstoalige toalgebied mor es mè de lôop der joarn zwoar verfranst.

In Sint-Legiers stoat êen van de best bewoarde Tempeliers-commandery'n van de Vloanders. 't Es gebouwd in de styl van de scheldegotiek, mor es nie erkend lyk beschermd monument en wordt nog olsan gebruukt als landerye.


Image:Église_de_Saint-Léger_(Estaimpuis)_(5).JPG|De Sint-Legierskerke mè 't monument vo de dôo uut 'n Êestn Weireldoorloge
Image:Commanderie de Saint-Léger (14).JPG|De Tempeliers-commanderye
Warkonje

**Warkonje** (Frans: *Warcoing*) es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Pecq in de provinsje Enegouwn. 't Ligt o de nôordkantn van Pecq zelve, teegn de schreeve me Spiere (gemêente Spiere-Elkyng), Dottenys (stee Moeskroen) en Sint-Legiers (gemêente Stêenpit). O den ôostkant van Warkonje strôomt de Schelde en o den nôordkant lôopt et Spierekanoal.

Warkonje wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Pecq wierd gesmeetn.

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Amandskerke
* Ip't kerkof van Warkonje liggn vier Iengelsche ôorlogsgroavn uut 'n Êestn Weireldoorloge

thumb|600px|left|Zicht ip Warkonje vanof 't Spierekanoal
Leers-Nôord

**Leers-Nôord** (Frans: *Leers-Nord*, Nederlands: *Leers-Noord*) es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Stêenpit in de provinsje Enegouwn. 't Ligt o de zuudkant van Stêenpit zelve, teegn de schreeve me Vrankryk. An den and're kant van de schreeve ligt de Fransche gemêente Leers. O de nôordkant van Leers-Nôord lôopt et Spierekanoal die by de Schreve ooverlôopt in't Kanoal van Roboais. 't Staduus van de gemêente Stêenpit stoat in Leers-Nôord en nie in Stêenpit zelve.

## Geschiedenisse
Leers-Nôord en't Fransche Leers woarn langn tyd êen plekke geleegn in de kasselrye Rysel. By de Vrede van Oakn tusschn Vrankryk en Spanje in 1668 wierd'n an Vrankryk êenigte gebied'n gegeevn die nu in't uudige Nôorderdepartement liggn, wa nog ne kêe  wierd bevestigd by de Vrede van Neymeegn in 1678. Mo deur 't oude feodoale systêem kende de schreve ip teffrente plekkn echter e vrêe ouneffn verlôop mè encloaves en excloaves. Der moste e commisje de grenzn deftig vasteleggn, mo 't deurde ton nog tout 22 ogustus 1769 êer der e grensverdrag kwam tusschn de Fransche keunienk Lodewyk XV en Maria Theresia van Ôostnryk (de Spoansche Nederlandn woarn oundertusschn ol d'Ôostnryksche Nederlandn). Leers wierd doaby hillegansn by 't Fransche keunienkryk gesmeetn. Kerkelyk bluuvde Leers pertank volln ounder 't bisdom Dôornik. Ôok liep de boane van Dôornik noa Mjinde twis deur Leers en zodoende over de schreve, wa de mienschn nie geirn ad'n mè da ze ton tol moestn betoaln. In 1779-1780 kwamter ounder Lodewyk XVI e nief verdrag. Leers wierd ezo nu in twêe gedêeld. Leers-Nôord kwam by 't Dôorniksche in d'Ôostnryksche Nederlandn, Leers-Zuud bleef in de Fransche kasselrye Rysel.

thumb|left|De Sint-Vaastkerke van Leers-Nôord
Ip't ende van d'achttiende êeuwe kwoamn d'Ôostnryksche Nederlandn ounder Fransche bezettienge en wierd Leers-Nôord e gemêente in't departement Jemappes. Achter 1814 ôordigde 't ounder 't Ollands bewind by de provinsje Enegouwn. In 1820 wierd de schreve uutendelyk definitieve vastegeleyd mè 't Verdrag van Kortryk.

Leers-Nôord bleef ezo e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Stêenpit wierd gesmeetn. Leers-Nôord ôordigde, juuste lyk Stêenpit en d'and're oumligg'nde dorpkes, ôorsprounkelyk by 't Nederlandstoalige toalgebied mor es mè de lôop der joarn zwoar verfranst.
1268

1265 - 1266 - 1267 - **1268** - 1269 - 1270 - 1271
't Joar **1268** is 't 68e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb| Beatrys van Nazareth
* 29 ogustus - De Broabantsche cisterciënzernunne Beatrys van Nazareth is gestorvn. Der is moar êen traktoat van eur bewoard gebleevn: *Van seven manieren van heiligher minnen*. 
## Geboorn
* Philippe IV, keunienk van Vrankryk
* Erik II, keunienk van Noorweegn
## Gestorvn
;ogustus
* 29 - Beatrys van Nazareth, Broabantsche mystieke schryfster, geboorn in Tienen
;november
* 29 - Paus Clemens IV, geboorn Gui Foucois
Gentile Bellini

**Gentile Bellini** (Venetië, ca. 1429 – Venetië, 23 februoari 1507) was een Italioansche kunstschilder van de Venetioansche Schole. Je was e lid van de bekende schildersfamilie Bellini. Zyn voader was Jacopo Bellini en zyn broere Giovanni Bellini.

Gentile is surtout bekend vo zyn schilderyen die 't leevn van 't Venetië binst de loate 15ste êeuwe ofbeeldn, en ook vo zyn portreitn.

Je werkte an de grôote decoroasje van de *Scuola Grande Di San Marco* (ca. 1470) tegoare me zyn broere Giovanni.

Van 1474  wast ie den officieeln portreitist van de doges van Venetië en in 1478 krêegt ie ipdracht van de regeerienge van Venetië vor e portreit te goan schildern in Constantinopel van den Ottomoan sultan Mehmed II.  Loater krêeg zyn werk een Ôosterschn invloed.
Bouwkundig erfgoed in Roesbrugge-Hoarienge

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Roesbrugge-Hoarienge]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Roesbrugge-Hoarienge
Stêenpit

**Stêenpit** ofte **Estaimpuis** in 't Frans (Nederlands: *Steenput*) es en gemêente in de provinsje Enegouwn mè mêer of 10.000 inweuners. De landelyke gemêente ligt in 't westn van de provinsje, teegn de schreve mè Vrankryk en d'uutgebridde agglomeroasje round de Fransche stad Rysel. 

De Fransche noame Estaimpuis es e klankkundige achterdoenienge van 't woord Stêenpit. De Vlamse noame wos in tydde d'ôorsprounkelyke noame van de plekke die in tydde, tôope mè d'oumligg'nde dorpkes, by 't Nederlandstoalige toalgebied ôordigde. Deur de gemêente lôopt et Spierekanoal, vlak neffest 't riviertje de Grôote Spiere die rechtgetrokkn es gewist.

## Dêelgemêentn
De gemêente telt neffest Stêenpit zelve nog de dêelgemêentn Bailleul, Stêenburg, Evernys (*Évregnies* in't Frans), Leers-Nôord, Néchin en Sint-Legiers (*Saint-Léger* in't Frans). 't Staduus stoat in de dêelgemêente Leers-Nôord.


De gemêente Stêenpit grenst an de volgende gemêentn en dorpn:

### Koarte
thumb|400px|left|Stêenpit, dêelgemêentn en gebeurs. De gilwe gebiedn zyn bebouwd.
Evernys

**Evernys** (Frans: *Évregnies*, Nederlands: *Evernijs*) es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Stêenpit in de provinsje Enegouwn. Evernys ligt o den ôostkant van Stêenpit zelve, ten nôord'n van't Spierekanoal.

Oude vermeldiengn van Evernys goan were tout an't begun van de twoalfde êeuwe, eschreevn lyk *Iuregniis* en *Eureniis*, wa ofgeleyd zo zyn van de Germoansche persôonsnoame "Eburo" en 't achtervoegsel "-iniacas", wa ezo "de bezittiengn van Eburo" zo willn zeggn. Derachter wierd da ton in't Nederlands oumgezet lyk *Evernijs*.

Evernys wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Stêenpit wierd gesmeetn. Evernys ôordigde, juuste lyk Stêenpit en d'and're oumligg'nde dorpkes, ôorsprounkelyk by 't Nederlandstoalige toalgebied mor es mè de lôop der joarn zwoar verfranst.

thumb|left|De Sint-Vaastkerke van Evernys
1314

1311 - 1312 - 1313 - **1314** - 1315 - 1316 - 1317
't Joar **1314** is 't 14e joar in de 14e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|[Philippe IV van Vrankryk en familie. 
Zyn zeuns Charles IV en Philippe V, zyn dochter Isabelle (vrouwe van Edward II van Iengeland), hemzelve, zyn oudste zeune Louis X en zyn broere Charles van Valois]] 
## Gebeurtenissn
* april - In Parys barst 't schandoal van *Tour de Nesle* los. De schôondochters van keunienk Philippe IV van Vrankryk, Marguerite, Blanche en Jeanne van Bourgondië wordn beschuldigd van overspel en ipgeslootn.
* 't Êeste kartuzerklôoster van de Lêge Landn wordt gesticht in Herne (Hérinnes), groafschap Henegouwn.
* Klokke Roeland wordt ipg'hangn in 't belfort van Gent.
* 29 november - Louis X volgt zyn voader ip ols keunienk van Vrankryk.
## Geboorn
;juni
* 24 - Filippa van Henegouwn, dochter van Willem I van Henegouwn en Jeanne van Valois, loater keuniginne van Iengeland
## Gestorvn
;april
* 20 - Paus Clemens V, geboorn Bertrand de Gouth
;november
* 29 - Philippe IV, keunienk van Vrankryk.
Kattegat

thumb|right|Lokoasje van't Kattegat binn'n Europa
thumb|right|'t Älvsborgfort in't Kattegat
't **Kattegat** (Zwêeds: *Kattegatt*) es e zêestroate geleegn tusschn Halland in Zweedn en Jutland in Denemarkn die en ippervlakte eit van apeupri 22.000 vierkante kilomèiters. 't Kattegat makt dêel uut van de verbindienge tusschn den Nôordzêe en den Ôostzêe, die lôopt deur 't Skagerrak, 't Kattegat en de Sont, den Grôotn Belt en den Kleen'n Belt. De noame Kattegat komt van Ollandsche zêevoarders en wilt "nauwn deurgang" zeggn. Dezelfde noame gebruukn ze ôok in't Duuts, 't Dêens en 't Iengels.
Skagerrak

thumb|right|Lokoasje van't Skagerrak binn'n Europa
thumb|right|Cargoschip ip't Skagerrak
't **Skagerrak** es e zêestroate geleegn tusschn den zuudôostkust van Nôorweegn, 't Deensche Jutland en Bohuslän in Zweedn die en ippervlakte eit van apeupri 33.600 vierkante kilomèiters. 't Skagerrak makt dêel uut van de verbindienge tusschn den Nôordzêe en den Ôostzêe, die lôopt deur 't Skagerrak, 't Kattegat en de Sont, den Grôotn Belt en den Kleen'n Belt. De noame Skagerrak komt van 't Deensche vissersdorpke Skagen, wa geleegn es by de plekke woar 't Skagerrak 'tôopekomt me 't Kattegat (vlakby Grenen, 't nôordelykste punt van Denemarkn).

Ip den Nôordzêe ter ôogte van't Skagerrak wierd bist 'n Êestn Weireldoorloge ip 31 meie 1916 nen zêeslag uutgevochtn tusschn d'Iengelsche en de Duutsche die ze de Zêeslag by Jutland noem'n.
Sison

**Sison** (Frans: *Cysoing*) es e gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Gruson, Camphin-en-Pévèle, Bourghelles, Cobrieux, Genst, Templeuve, Louvil, Péronne-en-Mélantois, Boviengn en Singem. O de westkant van Sison lôopt de Marque. Round Sison zelve liggn ôok nog êenigte gehuchtjes lyk *Quennaumont*, *Le Peuvil* en *Le Sart*.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Sison. Ip't groundgebied van de gemêente ligter e kasseystrooke: de *Secteur pavé de Cysoing à Bourghelles*, ôok wel de *Pavé Gilbert Duclos-Lassalle* enoemd (secteur 7, e strooke van 3 ster'n)


Ofbeeldienge: Paris-Roubaix 2017 Secteur Pavé 7.jpg|
Ofbeeldienge: Paris-Roubaix 2017 Secteur Pavé 7 Cysoing-Bourghelles.jpg|


## Beziensweirdigeedn
* 't Abdeyekastêel, *Château de l'Abbaye* in't Frans, die gebouwd es achter de Fransche Revoluusje ip de plekke van de vroegere Sint-Calixtusabdeye die ze bist de Revoluusje en ofgesmeetn. 't Kasteel en by-ôor'nde park wierd'n in 2008 erkend lyk istorisch monument.
* De Piramide van Fontenoy, en obeliske van 17 mèiters ôoge, die in 1750 wierd neregepôot ter ere van Lodewyk XV. 't Monument erdenkt 't verbluf van de keunienk in Sison ip de veuroavond van de Slag by Fontenoy in meie 1745. 't Monument es erkend lyk istorisch monument in 1840.
* De Sint-Calixtus-en-Sint-Evrarduskerke in't center van Sison
* D'Illig-Èrtekerke in Quennaumont


Ofbeeldienge:Cysoig - Abbaye Saint-Calixte (5).jpg|'t Abdeyekastêel
Ofbeeldienge:Cysoing-15.jpg|De Piramide van Fontenoy
Ofbeeldienge:Eglise_de_Cysoing.JPG|De Sint-Calixtus-en-Sint-Evrarduskerke
Ofbeeldienge:Cysoing_mairie.jpg|'t Staduus van Sison
Ofbeeldienge:Eglise de Bourghelles.jpg|Zicht ip Quennaumont en de kerke
Philippe II van Vrankryk

**Philippe II**, bygenoamd Augustus (Frans: Auguste), van 't Huus Capet (Parys, 21 ogustus 1165 – Mantes-la-Jolie, 14 juli 1223), was keunienk van Vrankryk van 1180 tout 1223. Je was de zeune van keunienk Louis VII en zyn derde vrouwe Adele van Champagne.

Je krêeg zyn bynoame "Augustus" van de monnik Rigord, die verwees noa de Romeinsche keizers, achter dat ie in juli 1185 by 't verdrag van Boves de groafschappn Artesië, Valois, Amiens en e grôot stik van Vermandois by zyn krôondomein gevoegd haad. En ook omdat ie geboorn is in de moand ogustus.

Philippe Auguste was den êeste Frãnsche keunienk die hem, te begunn van 1190, Rex Franciæ « keunienk van Vrankryk » liet noemn. Zyn vôorgangers wierdn Rex Francorum, «keunienk van de Frankn» genoemd. 

## Vrouwn en jounges
#Isabelle van Henegouwn, gravinne van Artesië, getrouwd in 1180, dochter van Boudewyn V van Henegouwn :
##Louis VIII, keunienk van Vrankryk 
##Robert en 
##Philippe, een twêelienk geboorn en gestorvn in 1190
#Ingeborg van Denemarkn, getrouwd in 1193, dochter van keunienk Waldemar I van Denemarkn en zuster van Knut VI van Denemarkn (gin jounges)
#Agnes van Meranië, getrouwd in 1196, dochter van Berthold IV van Meranië
##Marie, trouwde in 1206 me Philippe I, groaf van Noamn, en hertrouwde in 1213 met Hendrik I, hertog van Broabant
##Philippe Hurepel, groaf van Clermont en Boulogne, trouwde me Mathilde van Dammartin
##Jean-Tristan (1201-1201)
#Een vrouwe van Arras 
##Pierre Charlot, bisschop van Noyon
1602

1599 - 1600 - 1601 - **1602** - 1604 - 1605 - 1606
't Joar **1602** is 't 2e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Maurits van Nassau
## Gebeurtenissn
* 7 januoari - Achter een heftign anval van d' Hollãndsche troepn moetn de Spanjoardn Ostende ipgeevn.
* 20 juni - Maurits van Nassau begunt e veldtocht in Broabant.
* 20 september - Maurits van Nassau verovert Grave, êen van de beste deurgangn noa de Moas. Doarachter vervolgt 'n zyn tocht toet in Luxemburg. Zyn soldoatn plundern Sankt-Vith en Stavelot.
## Geboorn
;februoari
* ca. 5 - Franciscus van den Enden, Broabantsche filosoof, geboorn in Antwerpn
* 9 - Theodore Moretus (Moerentorf), Broabantsche jezuïet, wiskundign en architect, geboorn in Antwerpn
* 14 - Francesco Cavalli, Italioansche compositeur
* 18 - Pieter Meulenaer, Broabantsche kunstschilder, geboorn in Antwerpn
;meie
* 26 - Philippe de Champaigne, Broabantsche barokschilder, geboorn in Brussel
## Gestorvn
* Aert Mijtens, Broabantsche kunstschilder, geboorn in Brussel
;juli
* 15 - Jean Taffin, hofprediker van Willem van Oranje, geboorn in Dôornik
Bourghelles

**Bourghelles** es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Camphin-en-Pévèle, Wanhem, Bachy, Cobrieux, Sison en Gruson. Round Bourghelles zelve liggn ôok nog êenigte gehuchtjes lyk *Les Récreuils* en *La Posterie*.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Bourghelles. Ip't groundgebied van Gruson liggn twêe kasseystrookn: 't ende van de *Secteur pavé de Cysoing à Bourghelles*, ôok wel de *Pavé Gilbert Duclos-Lassalle* enoemd (secteur 7, e strooke van 3 ster'n) en 't begun van de *Secteur pavé de Bourghelles à Wannehain* (secteur 6, ôok e strooke van 3 ster'n).


Ofbeeldienge:Bourghelles wannehain (3).jpg|E stik van de kasseystroke van secteur 6
Ofbeeldienge:Bourghelles_wannehain_(1).jpg|Plakkoatje by secteur 6


## Beziensweirdigeedn
* De Sinte-Pieterskerke


Ofbeeldienge:Eglise_de_Bourghelles_-_1.JPG|De Sinte-Pieterskerke
Ofbeeldienge:Mairie_de_Bourghelles_-_1.JPG|'t Staduus van Bourghelles
Wanhem

**Wanhem** (Frans: *Wannehain*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Wanhem ligt teegn de schreve me Henegouwn en grenst an de gemêentn Camphin-en-Pévèle, Esplechin (e dêelgemêente van Dôornik), Bachy en Bourghelles.

## Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Wanhem. Ip't groundgebied van Gruson ligter e kasseystrooke: 't ende van de *Secteur pavé de Bourghelles à Wannehain* (secteur 6, e strooke van 3 ster'n).


Ofbeeldienge:Bourghelles wannehain (3).jpg|E stik van de kasseystroke van secteur 6
Ofbeeldienge:Bourghelles_wannehain_(1).jpg|Plakkoatje by secteur 6


## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Cecilekerke


Ofbeeldienge:Eglise_Sainte-Cécile_de_Wannehain_-_5.JPG|De Sent-Cecilekerke
Ofbeeldienge:Mairie_de_Wannehain.JPG|'t Staduus van Wanhem
1223

1220 - 1221 - 1222 - **1223** - 1224 - 1225 - 1226
[thumb|Krônienge van [Louis VIII van Vrankryk|Louis VIII en Blanche van Castilië]]
[thumb|[Margaretha van Constantinopel en Willem II van Dampierre]]
't Joar **1223** is 't 23e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
* 6 ogustus - Louis VIII en zyn vrouwe Blanche van Castilië wordn in de kathedroale van Reims toet keunienk en keuniginne van Vrankryk gekrôond.
* Margaretha van Constantinopel  trouwt mè  Willem II van Dampierre.
* Paus Honorius III erkent d' orde van de franciscoann. In verschillige steedn van de Lêge Landn wordn klôosters van de minderbroeders ipgericht.
## Geboorn
* Eleonore van Provence, keuniginne van Iengeland
;november
* 23 - Gerard I, groaf van Durbuy
## Gestorvn
* Ada, gravinne van Holland
;juli
* 14 - Philippe II, keunienk van Vrankryk
Kroaiberg

De **Kroaiberg** is een heuvel in 't West-Vlams Heuvelland by Wulvergem.

De Kroaiberg is een oenderdêel van de zudelykn heuvelkam in 't Heuvelland, die ook bestoat uut de Roavensberg, de Zwarte Meuln, De Walletjes, d' Hellienge van Nieuwkerke en de Rozenberg. Te zuudn dervan ligt 't stroomgebied van de Leie en te nôordn ligt de centroaln  heuvelkam woar dat oender andere de Kemmelberg dêel van uutmakt. Tusschn de zudelykn en centroaln heuvelkam ligt 't riviertje de Douve. Alles te zuudn van de centroaln heuvelkam stroomt noa de Leie, alles te nôordn dervan noa den Yzer.
 
## Koers
 
D' hellienge is vele ipgenoomn gewist in Gent-Wevelgem. In 1991 pakte de wielerklassieker vo den êeste kêe sedert 1955 de Kemmelberg nie ip in 't parcours, vanwege e dreigndn boycot van vier Fransche wielerploegn. Ze woarn nie akkôord mè 't feit da ze zoender volgwoagn mè ploegleider over de Kemmelberg mostn. D' organisoasje beslôot doarip van de Kemmelberg te schrappn. In de plekke van drie beklemmiengn van de Kemmelberg wierd er gezocht noa "2e rangs" helliengn lyk de Goeberg, de Sukerberg en de Kroaiberg.

In 1998 en 1999 wierd de kuststreke by Ôostduunkerke verloatn en wierd een extra lusse deur 't Heuvelland meugelyk. De Kemmelberg wordt êen ki beklommn en de Kroaiberg, d' Hellienge van Meesn en d' Hellienge van Geluveld wordn ipgenoomn.

De Kroaiberg wordt ook beklommn in Ledegem-Kemmel-Ledegem vo juniors.
Péronne-en-Mélantois

**Péronne-en-Mélantois** es e gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Singem, Sison, Louvil, Templeuve en Fretin. O den ôostkant en zuudkant van Péronne-en-Mélantois lôopt de Marke.

Olangsn de westkantn van de gemêente, dichte teegn 't center, lôopt d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve-d'Ascq en Valencyn.

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Nikloajkerke uut de zestiende êeuwe
* 't Moerasgebied van Péronne, geleegn by de Marke


Ofbeeldienge:Eglise_Péronne-en-Mélantois.jpg|De Sent-Nikloajkerke
Ofbeeldienge:Marais_Péronne-en-Mélantois.jpg|'t Moerasgebied van Péronne
Louvil

**Louvil** es e gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Sison, Templeuve en Péronne-en-Mélantois. O de nôordwestkantn van Louvil lôopt de Marke. Round Louvil zelve liggn ôok nog êenigte gehuchtjes lyk *La Frête* en *Le Chêne*.

Olangsn de westkantn van't groundgebied van Louvil lôopt d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve-d'Ascq en Valencyn.

## Noame
Kontreir an wa de mêeste mienschn zou'n peizn, èit de noame Louvil nietn van zie'n mè 't Fransche wôord *loup* ("wolf" in't Vlams). De noame komt van 't Latynsche *ovile* wa schoapeboerdereye wilt zeggn en effectief wierd'n der ier in tydde vele schoapn g'oud'n

## Beziensweirdigeedn
* De Sinte-Moart'nskerke


Ofbeeldienge:Louvil-02.jpg|Zicht ip Louvil mè de Sinte-Moart'nskerke
Ofbeeldienge:Louvil-01.jpg|'t Staduus van Louvil
1601

1598 - 1599 - 1600 - **1601** - 1602 - 1603 - 1604
't Joar **1601** is 't 1e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
[thumb|Belegerienge van [Ostende deur Spoansche troepn]]
## Gebeurtenissn
* 4 juli - Begun van de belegerienge van Ostende deur Spoansche troepn binst de Tachtigjoarign Oorloge.
## Geboorn
;september
* 13 - Jan Brueghel de Joengn, Broabantsche kunstschilder, geboorn in Antwerpn
* 27 - Louis XIII, keunienk van Vrankryk
## Gestorvn
;juli
* 24 - Joris Hoefnagel, Broabantsche schilder en graveur, geboorn in Antwerpn
Davide Van De Sfroos

thumb|right|Davide Van de Sfroos in concèrt in Omegna
**Davide Van De Sfroos**, echte noame **Davide Bernasconi** (Monza, 11 meie 1965), es nen Italioanschn zanger, gitarist en muzikschryver. Ne zingt surtout in't dialect van Lombardeye, mêer bepoald lyk da ze 't kout'n in de streke round Como, by de schreve tusschn Itoalië en Zwitserland. Teffrente van zyn liedjes gon ton ôok over 't leevn van nu en van in tydde in d'Italioansche Alpn. Zynne styl zo je wa kunn'n oumschryvn lyk folk of country. 't Pseudoniem Van De Sfroos es e klankkundige achterdoenienge van 't êeste gedêelte van de Lombardse uutdrukkienge *vanno di frodo, vanno di contrabbando*.

## Ploatn
### Solo
;Studio-albums
* 1999 – *Brèva e Tivàn*
* 2001 – *...e semm partii*
* 2005 – *Akuaduulza*
* 2008 – *Pica!*
* 2011 – *Yanez*
* 2014 – *Goga e Magoga*
* 2015 – *Synfuniia*

;Live-albums
* 2003 – *Laiv*
* 2009 – *40 pass*

;Verzoamel-cd
* 2011 – *Best of 1999-2011*

;EP
* 1999 – *Per una poma*

;Singels
* 2011 – *Yanez*
* 2012 – *El Carnevaal de Schignan*
* 2017 – *Padre Mazinga*

### Mè de band ''De Sfroos''
;Studio-albums
* 1992 – *Ciulandàri!*
* 1995 – *Manicomi*

;Live-albums
* 1994 – *Viif*
Willem van Gelre en Gulik

thumb|Woapnschild van Willem van Gelre en Gulik
**Willem van Gelre en Gulik** (5 moarte 1364 – Arnhem, 16 februoari 1402) was hertog van Gelre ols Willem I vanof 1377  en hertog van Gulik ols Willem III vanof 1393. Je was de zeune van Willem II van Gulik en van Maria van Gelre.

Je was gekend vanwege zyn militaire activiteitn. Je was vuuf kêers betrokkn  in de "Pruusische kruustochtn" en je vocht ook teegn zyn gebeurs in Vrankryk en Broabant binst zyn bewiend. Zyn medestanders woarn Karel IV en Wenceslaus van 't Heilig Rooms Ryk, Richard II van Iengeland en Konrad Zöllner von Rotenstein, grôotmêester van de Duutsche Orde. Binst zyn regerienge woarn d' hertogdommn Gelre en Gulik tydelyk verênigd. 

Willem trouwde in 1379 mè Catharina van Beyern, dochter van hertog Albrecht I van Beyern, groaf van Holland, Zêeland en Henegouwn. Ze krêegn gêen joengers tegoare. Catharina stierf in november 1400. Achter Willems dôod volgde zyn broere Reinald IV hem ip.
1364

1361 - 1362 - 1363 - **1364** - 1365 - 1366 - 1367
't Joar **1364** is 't 64e joar in de 14e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Slag by Auray
## Gebeurtenissn
* 8 april - Keunienk Jean II van Vrankryk wordt ipgevolgd deur zyn zeune Charles V. 
* 29 september - Slag by Auray: Jean IV van Bretagne versloat, met de steun van Iengelsche troepn, zyn rivoal Charles van Blois. Doarmee komt er een ende an de Bretoensche Successieoorloge, e dêel van den Hoenderdjoarign Oorloge.
## Geboorn
;moarte
* 5 - Willem van Gelre en Gulik 
## Gestorvn
;april
* 8 - Jean II, keunienk van Vrankryk
1597

1594 - 1595 - 1596 - **1597** - 1598 - 1599 - 1600
't Joar **1597** is 't 97e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Maurits van Nassau met ip den achtergroend de Slag by Turnhout
## Gebeurtenissn
* 24 februoari - Slag by Turnhout: Maurits van Nassau, de loatere prins van Oranje, versloat 't keunienklyk Spoans leger.
* 19 juli - In Brussel wordt de anabaptiste Anna Uytenhove levend begroavn omda z' eur nie wil bekêern. Z' is de latste protestantsche  martelaresse van de Zudelyke Nederlandn.
## Geboorn
* Francisco de Melo,  landvoogd van de Spoansche Nederlandn
;januoari
* 12 - François (Frans) Duquesnoy, Broabantsche barokbeeldhouwer, geboorn in Brussel
;moarte
* 1 - Jan Karel della Faille,  Broabantsche jezuïet en wiskundign, geboorn in Antwerpn
;meie
* 13 - Cornelis Schut, Broabantsche barokschilder, têeknoare en graveur, geboorn in Antwerpn 
;juli
* 2 - Broabantsche barokschilder, geboorn in Antwerpn
;september
* 28 - Justus Sustermans, Broabantsche barokschilder, geboorn in Antwerpn 
## Gestorvn
;februoari
* 2 - Lucas van Valckenborch, Broabantsche kunstschilder, geboorn in Leuven
;juli
* 20 - Franciscus Raphelengius (Frans van Ravelingen), Vlamsche gelêerdn, drukker en boekverkoper, geboorn in Lannoy (Frans-Vloandern)
Jan IV van Broabant

**Jan IV van Broabant** (Atrecht, 11 juni 1403 – Brussel, 17 april 1427) was hertog van Broabant en Limburg van 1415 toet an zyn dôod. Je was den oudste zeune van Anton van Broabant, (broere van Jan zoender Vrêes), en Johanna van Sint-Pols.

Je volgde zyn voader ip, achter zyn dôod ip 't slagveld van Azincourt. Moa zyn ipvolgienge wierd deur de Rooms-Duutsche keizer Sigismund nie anveird omdat 'n verdere invloed van de Bourgondische hertoogn in 't gebied wilde teegngoan. Jan wierd wel gesteund  deur zyn noenkel, Jan zoender Vrêes, hertog van Bourgondië, en deur de Stoatn van Broabant.

Je trouwde in 1418 mè Jacoba van Beyern, zyn nichte in de vierde groad. Azo kwamt 'n neffest hertog van Broabant en Limburg ook groaf van Holland, Zêeland, en Henegouwn. In 't begun verliep under huwelyk goed, moar in 1420, achter ênigte incidentn, kwoamn z' in ruuzje. Êen van de reedns was dat 'n eur belangn ols gravinne van Holland en Zêeland nie genoeg verdedigde teegn de bemoeinissn van eur noenkel Jan van Beyern. Je steunde eur en eur partie de Hoekn êerst, moa zyn vertrouweliengn zoatn in 't Kabeljowsche kamp en je stelde oender under invloed Jan van Beyern an ols ruwoard van Holland en Zêeland in 1420. Da zoudt uutendelyk leidn toet de breuke tusschn hem en Jacoba van Beyern. Achter de dôod van Jan van Beyern giengn de groafschappn were noa Jan van Broabant. Moa je stelde, oender zyn druk, in 1425 Filips de Goein an ols ruwoard en erfgenoam.

Je stierf in 1427 an zyn 23 joar. Je wierd ipgevolgd deur zyn broere Filips van Sint-Pols. Hertog Jan IV is ook bekend vo zyn bydroage an d' iprichtienge van den Universiteit van Leuven in 1425, den êestn universiteit in de Nederlandn.
## Vôorouders
Huus Capet

't **Huus Capet** of de **Capetiengers**, ook et Huus van Vrankryk (la Maison de France) genoemd, was van oorsproung e Frankische dynastie, die gesticht wierd deur Hugo Capet, e zeune van Hugo de Grôotn van 't Huus van de Robertynn. 

Ze volgdn de dynastie van de Karoliengers ip. Lodewyk V van West-Francië was de latste keunienk van de Karoliengers.

D'hoofdlyne regeerde over Vrankryk vanof de verkiezienge van Hugo Capet in 987 tout an 'n dôod van Charles IV in 1328. De lyne wierd ipgevolgd deur de zytakkn Valois en loater Bourbon, die regeerde tout an de Frãnsche Revoluusje.

De drie zeuns van Philippe le Bel haan gin mannelikke erfgenoamen en de Frãnsche trôone wierd deuregegeevn an et Huus Valois, langs Charles van Valois, e joungere broere van Philippe le Bel. Den êeste keunienk van et Huus Valois was Philippe VI, den oudste zeune van Charles van Valois.

Kykt noa de lyste van keuniengn van Vrankryk.

## De keuniengn van d'hoofdlyne van 't Huus Capet

File:King Hugh Capet.jpg|Hugo/Hugues Capet
File:Robert II of France (coloured).jpg|Robert II
File:HendrikIFr.jpg|Henri I
File:Philip I of France · HHWXI28.svg|Philippe I
File:Louis VI of France.gif|Louis VI
File:Louis7 le jeune.jpg|Louis VII
File:Louis-Félix Amiel-Philippe II dit Philippe-Auguste Roi de France (1165-1223).jpg|Philippe II
File:Louis8lelion.jpg|Louis VIII
File:Louis-ix.jpg|Louis IX
File:Philippe3lehardi.jpg|Philippe III
File:Bézard - Philippe IV le bel.jpg|Philippe IV
File:Delpech - Louis X of France.jpg|Louis X
File:JeanIposthume.JPG|Jean I
File:Philippe V Le Long.JPG|Philippe V
File:Déhérain - Charles IV of France.jpg|Charles IV
Watterloo

:15px*Dat artikel goat over de Fransche gemêente. Vo de Woals-Broabantse gemêente, kykt noa [[Woaterloo]]*.
**Watterloo** (Frans: *Wattrelos*, Nederlands: *Waterlo*) es 'n stad en gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an Moeskroen en Stêenpit (over de Schreve, in de provinsje Henegouwn) en an de Fransche gemêentn Leers, Roboais en Terkoeje. O de zuudkantn van Watterloo lôopt et Kanoal van Roboais (*Canal de Roubaix*), wa in't verlengde ligt van't Spierekanoal.

De noame van de plekke komt uut et Vlams en wierd tout in d'elfde êeuwe geschreevn lyk *Waterlos* of *Waterlooz*. D'uudige officiëlle noame es e klankkundige achterdoenienge in't Frans van de Vlamse noame.

thumb|left|De Sent-Macloukerke in't center van Watterloo
## Beziensweirdigeedn
In Watterloo stoan der teffrente kerkn in verschilligte wykn:
* De Sent-Macloukerke stoat in't center en es ingeweyd in april 1882. De kerke die derveurn ier stound gienk were tout in de vuuftiende êeuwe.
* De Sint-Theresia-van't-kindeke-Jezuskerke ip de wyk *Laboureur* es ingeweyd in 1929. Z'es gebouwd in stêen en bakstêen en versierd mè moozaïekn, en combineert ezo traditionêele architecteur mè art deco-versieriengn.
* De Sent-Vincentius-a-Paulokerke es e moderne kerke ip de wyk *Le Crétinier*, gebouwd in 1994. De êeste kerke wierd iere in 1897 gebouwd, mo kreeg ton gêen torre me da ze 't gewichte dervan nie gienk kunn'n droagn. Deur d'n abominoabeln toestand van de kerke en ze dedie ofgebrookn in 1992.
* De Notre-Dame-du-Bon-Conseilkerke ip de wyk *Beaulieu*, gebouwd in 1910.
* De Christus-Keunienkkerke ip de wyk *Sapin Vert*, ingeweyd in 1936.
* De Sent-Gérardkerke ip de wyk *Touquet-Saint-Gérard*, in't nôord'n van de gemêente tusschn Terkoeje en de wyk Mont-à-Leux ip de schreve by Moeskroen.
Woaterloo

**Woaterloo** (Frans en Nederlands: *Waterloo*, Woals: *Waterlô*) es e plekke en gemêente in de provinsje Woals-Brabant. 

De plekke es surtout gekend deur d'n Slag by Woaterloo in 1815 woarda Napoleon ip zyn dooze et gekreegn van d'Iengelsche, d'Ollanders en Pruusn.

## Beziensweirdigeedn
* De neobarokke Sint-Jozefskerke, gebouwd in 1855. In't interieur zyn der gedenkploatn verwerkt ter erinnerienge an de Slag by Woaterloo.
* E klêen oopnluchtmuseum *Miniatuur België*

Image:EgliseStJosephWaterloo.jpg|De Sint-Jozefskerke
Image:WaterlooStation.jpg|'t Stoasje van Woaterloo


### Slag by Woaterloo
In Woaterloo zyn der teffrente monumentn en museums die errinern an de Slag by Woaterloo:
* *Mémorial 1815*, 't museum oover d'n Slag by Woaterloo (mor ligt eigntlyk ip't groundgebied van de gemêente Eignbroakel)
* D'n Lêeuw van Woaterloo (*Butte du Lion* in't Frans) vlakby 't memorioal
* 't Panorama van de Slag by Woaterloo ligt ôok by 't memorioal
* 't *Wellington Museum*, 't ôofdkwartier van d'n hertog van Wellington in't center van Woaterloo


Image:Braine-L'Alleud - Butte du Lion dite de Waterloo.jpg|Zicht ip d'n Lêeuw van Woaterloo
Image:Belgium-Waterloo-Butte-du-Lion-statue.jpg|D'n Lêeuw van Waterloo van dichterby
Image:Belgium-Waterloo-Butte-du-Lion-view.jpg|Zicht vanip d'n Lêeuw
Image:Waterloo JPG01 (10).jpg|Standbêeld van Napoleon
Jan Smeken

thumb|Manuscript over de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouwe van Smartn, ca. 1500, met de noamn en de woapns van d' êeste vier provôostn 
**Jan Smeken**, echte noame **Jan de Baertmaker**, (Brussel, ca. 1450 - Brussel, 15 april 1517) was e Broabantschn dichter. Je was vanof 1485 stadsrederyker van Brussel en factor van de Brusselsche rederykerskoamer *De Lelie* die in 1507 met *De Violette* fusioneerde toet * 't Mariacranske*. Je schrêef in 't Middelnederlands.

In 1485 volgde Smeken Colijn Caillieu ip ols stadsrederyker van Brussel. J' organiseerde intredes en andere festiviteitn en je schrêef werkn ter bevorderienge van de culturele  uutstroalienge van de stad. In 1496 had 'n de leidienge over den intocht van Johanna van Kastilië en j' organiseerde in 1500 de fêestn ter êre van de geboorte van Karel, den oudste zeune van Filips de Schôonn en Johanna. 

Achter zyn dôod wierd 'n ols stadsdichter ipgevolgd deur Jan van den Dale.
## Werkn
* *Een schoon gedicht opten name Jesus*
* *Spel vanden heilighen sacramente vander Nyeuwervaert* (vo 1500?)
* *Hue Mars en Venus tsaemen bueleerden* (ca. 1500?)
* *Een spel op hertoge Karle* (1505)
* E klucht by d' intrede van Jacques de Croy, bisschop van Koameryk (1507, verloorn gegoan)
* *Den spieghel der behoudenessen* (ca. 1508)
* *Spelen van de Zeven Weeën* (1508-1514, verloorn gegoan)
* *Dwonder van claren ijse en snee* (1511)
* *Gedicht op de feesten ter eere van het Gulden Vlies* (1516)
Waterloo

* Waterloo (Woals-Brabant): e gemêente in de Woalse provinsje Woals-Brabant
** In 1815 wierd ier de bekende Slag by Waterloo uutgevochtn.
* Waterloo (Vrankryk): e Fransche gemêente in't Nôorderdepartement (*Wattrelos* in't Frans)
* Ôok in and're land'n in de weireld zyn der dorptjes en plekkn die ezo noemn, bv. in Iengeland, Australië, Canada en de Verênigde Stoaten van Amerika.
* Waterloo (lied): 't liedje woamee de Zwêedsn muzzikgroep ABBA 't eurovisiesongfestival gewonn'n eit in 1974
* Waterloo (bier): e merk van bier gebrouwn deur Brasserie Du Bocq 
* Anthonie Waterloo: en Ollandschn kunstenèir uut de zeevntiende êeuwe
1593

1590 - 1591 - 1592 - **1593** - 1594 - 1595 - 1596
't Joar **1593** is 't 93e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Belegerienge van Geertruidenberg deur Maurits van Nassau
## Gebeurtenissn
* 24 juni - 't Leger van Maurits van Nassau verovert Geertruidenberg.
* Publicoasje van de *Lamentoatie* van Zeger van Maele, e 89-joarige Bruggelienk. Je beschryft gedetailleerd de teegnsloagn in Brugge en de Nederlandn van 1578 toet 1591. "*Och beminden leser, hoort hier een drouvich beclach vander groote declinatie der Brugsche Stede, die Zeghere van Maele int leven sagh, oudt lxxxvii jaeren, Godt gheve hem vrede*".
## Geboorn
;meie
* 19 - Jacob Jordaens, Broabantsche kunstschilder van d' Antwerpsche schole
## Gestorvn
;november
* 20 - Hans Bol, Broabantsche kunstschilder, têeknoare, graveur en boekverluchter van de loate renaissance, geboorn in Mecheln
Hugo Capet

**Hugo Capet** (Frãns: Hugues Capet) (Dourdan, 941 – Les Juifs (by Prasville, Chartres), 24 oktober 996) was keunienk van de Frankn van 987 tout 996. Je was de stichter en êeste keunienk van Vrankryk van et Huus Capet. Je wierd verkoozn als ipvolger van Lodewyk V, de latste keunienk van de Karoliengers. 

Hugo Capet was e zeune van Hugo de Grôotn, hertog van de Frankn. Zyn moeder was Hadwig van Saksn, dochter van de Duutsche keunienk Hendrik de Veugeloare en zuster van keizer Otto I.

Langs zyn grotmoeder an voaders kant, Beatrice van Vermandois, stamdegt ie of van Karel de Grôotn en zyn ounwettige klêenzeune Bernard van Italië, die de stichter was van 't Huus Vermandois. Ze was de dochter van Herbert I van Vermandois en e zuster van Herbert II van Vermandois.

Zyn grotvoader an voaders kant was keunienk Robert I van West-Francië van et machtig Huus van de Robertynn.

## Huwelik en jounges
Hugo Capet trouwde met Adelaide van Aquitanië, dochter van Willem III,  groaf van Poitiers en hertog van Aquitanië. Heur moeder was Adele van Normandië, een dochter van Rollo. 

Under jounges:
*Gisele (ca. 968-ca. 1000)
*Edwige (ca. 969-1013) 
*Robert II (972-1031), zyn ipvolger als keunienk van Vrankryk 
*Adelaide (ca. 973-1068)
1591

1588 - 1589 - 1590 - **1591** - 1592 - 1593 - 1594
't Joar **1591** is 't 91e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Belegerienge van Zutphen deur Stoatse troepn oender leidienge van Maurits van Nassau
Veldtocht van Maurits van Nassau binst de Tachtigjoarign Oorloge:
* februoari - Maurits van Nassau verovert Blanknberge
* 19 meie - Belegerienge van Zutphen
* 30 meie - Begun van de belegerienge van Deventer
* 10 juni - Prins Maurits verovert de stad Deventer
* 2 juli - Innoame van Delfzeyl
* 24 september - Achter e vierdoagsche belegerienge van Hulst verovert prins Maurits de stad 
* 14 oktober - Begun van de belegerienge van Neymeegn
* 21 oktober - Veroverienge deur Maurits van Nassau van de stad Neymeegn
## Geboorn
* Lucas de Wael, Broabantsche kunstschilder, graveur en kunstcommerçant, geboorn in Antwerpn
## Gestorvn
* ca. 1591 - Crispin van den Broeck, Broabantsche kunstschilder, têeknoare en graveur, geboorn in Mecheln.
;januoari
* 7 - Jacobus de Kerle, Vlamsche compositeur en polyfonist van de Franco-Vlamsche Schole, geboorn in Yper
;juli
* 30 -  Andreas Pevernage,  Vlamsche compositeur van de Franco-Vlamsche Schole, geboorn in Hoarelbeke
;oktober
* 16 - Paus Gregorius XIV, geboorn Niccolò Sfondrati,  paus van 1590 toet 1591
;december
* 30 - Paus Innocentius IX, geboorn Giovanni Antonio Facchinetti, paus in 1591
Anthonis de Roovere

thumb|Handschrift uut de 15e êeuwe met e gedicht van Anthonis de Roovere
**Anthonis de Roovere** (Brugge, ca. 1430 – Brugge, 16 meie 1482) was e Vlamsche schryver vo de rederykerskoamer *De Heylighe Gheest* in Brugge. 

Zyn talent viel al ip ost 'n nog styf joenk was. An zyn zeevntien joar wont 'n e wedstryd in de Brugsche rederykerskoamer en vanof da moment mocht 'n hem Prins van Retorica noemn.

Je was metser moa je wierd vanof 1466, ip initiatief van Karel de Stoutn, die e joar loater hertog van Bourgondië zou kommn, ook deur de stad goed betoald ols stadsrederyker. Je schrêef dramatisch werk en proza, moa j' is surtout bekend vo zyn dichtvormn die in dien tyd populair woarn: rondêel, ballade en refreing.

J' had e scherpe kyk ip 't alledoags leevn en je schrêef over vanalles wat da volgns hem mis was an de moatschappie. 
## Ênigte bekende gedichtn
* *Den droom van Rovere op die doot van hertoge Kaerle van Borgonyen saleger gedagten*
* *Vander Mollenfeeste*
* *Sotte amoureusheyt*
* *Pap ende broodt in doude daghen*
* *Die gheen pluymen en can strijcken*
* *Die door de wereldt sal gheraken*
Mêest bekend : *Lof van den heylighen sacramente*
## Externe lienks
*dbnl: Anthonis de Roovere
* Erfgoedbrugge: Anthonis de Roovere: Leven en werk
Wonder Woman

thumb|right|Wonder Woman, gespêeld deur Lynda Carter (1976)
**Wonder Woman** (**Diana Prince**) es 'n persôonoage uut de strips van DC Comics. Ze wierd bedacht deur William Moulton Marston. Ne baseerde em voe 't persoonoage ip zy vrouwe Elizabeth Holloway Marston en zyn lief Olive Byrne. Wonder Woman wos êen van d'êeste super-eldinn'n in de strips, want vele van d'and're zyn vintn.

Wonder Woman es ôok teffrente kêern verfilmd, de bekendste actrissn die oar spêeldn zyn Lynda Carter en recentelyk Gal Gadot.
Salzburg (dêelstoat)

**Salzburg** (Beyers: *Soizburg* of *Lånd Soizburg*) is e dêelstoat van Ôostnryk. D'n hoofdstad is de gelyknoamige stad Salzburg, ook de grotste stad van de dêelstoat. Vo nie te missn tusschn de twêe wordt de dêelstoat ook **Salzburgerland** (Duuts: *Salzburger Land*) genoemd.
## Geografie
Salzburgerland grenst an Duutsland, Itoalië en de dêelstoatn Ipper-Ôostnryk, Steyermark, Karinthië en Tirol.

De dêelstoat is ingedêeld in vuuf streekn (*Gaue*), die overêenkommn met d' administratieve districtn (*Bezirke*) :
300px|left

Belangryke steedn zyn:
*  Salzburg (inw. 148.521)
*  Hallein (20.022)
*  Saalfelden (16.046)
*  Sankt Johann im Pongau (10.740)
*  Bischofshofen (10.352)
*  Zell am See (9.683)
*  Seekirchen am Wallersee (9.945)
*  Neumarkt am Wallersee (5.846)
*  Oberndorf bei Salzburg (5.600)
*  Mittersill (5.443)
*  Radstadt (4.864)

De dêelstoat is administratief oenderverdêeld in 1 zelfstandige stad (*Statutarstadt*): Salzburg en 5 districtn (*Bezirke*):
# Salzburg-Umgebung (Flachgau)
# Hallein (Tennengau)
# Sankt Johann im Pongau (Pongau)
# Zell am See (Pinzgau)
# Tamsweg (Lungau)
Mouvouw

**Mouvouw** (Frans: *Mouvaux*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Terkoeje, Waskenhal, Marcq-en-Barœul en Bonduwe.

## Beziensweirdigeedn
* De Sent-Germainkerke in't center van Mouvouw
* De Sent-Françoiskerke ip de wyk *Les Francs*
* D'Illig-Èrtekerke in de gelyknoamige wyk
* De *Notre-Dame des Malades*-kapelle

thumb|left|De Sent-Germainkerke
1583

1580 - 1581 - 1582 - **1583** - 1584 - 1585 - 1586
't Joar **1583** is 't 83e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|François van Anjou
thumb|Marnix van Sint-Aldegonde
## Gebeurtenissn
* januoari - François van Anjou, die in 1580 ip andriengn van Willem van Oranje angesteld was ols souverein vorst van de Nederlandn, driengt mè zyn Fransche troepn Duunkerke, Mêende, Diksmude, Aalst, Dendermonde en Vilvôorde binn en je probeert zyn macht in 't zuudn van de Nederlandn te verstevign. 
* 17 januoari - François van Anjou, oentketent de *Fransche Furie* in Antwerpn. De stedeliengn sloan zyn anval of en zyn posiesje in de Lêge Landn is verloorn.
* 28 juni - Anjou kêert were noa Vrankryk omdat de Stoatn-Generoal van de Nederlandn hem nie genoeg steunn. Je moet overleg pleegn mè zyn moeder Maria de Medici en zyn broere, de keunienk  van Vrankryk.
* Willem van Oranje benoemt Marnix van Sint-Aldegonde toet buutnburgemêester van Antwerpn. Je krygt ipdracht vo de stad te verdedign achter de Spoansche furie. Teegn de Spoanschn overmacht oender Alexander Farnese is dat e schier oenmeugelykn ipdracht.
* 17 juli - Alexander Farnese verovert Duunkerke achter e zwoar bombardement. Nieuwpôort, Mêende, Veurne en Diksmude capituleern ênigte doagn loater.
## Geboorn
;april
* 10 - Hugo de Groot, Hollandsche rechtsgelêerdn en schryver
## Gestorvn
;moarte
* 24 - Hubert Goltz of Goltzius, humanist,  schilder, graveur, drukker  en medailleur van de Nederlandn, gestorvn in Brugge
Lis by Lanno

**Lis by Lanno** (Frans: *Lys-lez-Lannoy*) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Leers, Toffeloare, Lannoy, Hem en Roboais. 

## Beziensweirdigeedn
* De Sint-Lucaskerke uut 1904
* 't Monument vo de gesneuvelde ip't kerkof
* 't Erdenkiengsmonument vo d'n Êestn Weireldoorloge ip de wyk *Bon Poste*
* De kapelle ip de wyk *Nouveau Monde*

thumb|left|De Sint-Lucaskerke van Lis