open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sesamfamilie

**Pedaliaceae** of de **sesamfamilie** is e familie van de bedektzoadign die geklassificeerd wordt by d' orde lamiales in 't APG-système (e classificoatiesystème van de bedektzoadign, gepubliceerd deur de Angiosperm Phylogeny Group). By 't Cronquist-système van den Amerikoansche plantkundign Arthur Cronquist wordt de familie ingedêeld by de orde Scrophulariales.

De bekendste plante van de familie is sesam (*Sesamum indicum*), van de sesamzoadjes.
## Geslachtn
**Ceratotheca*
**Harpagophytum* 
**Pedalium* 
**Sesamothamnus* 
**[[Sesamum]]* 
**Uncarina* 

Ofbeeldienge: Whiteflowers5.jpg |*Ceratotheca triloba*
Ofbeeldienge:Sesamum mulayanum (Rantil) in Hyderabad, AP W IMG 0272.jpg|*Sesamum indicum*
Ofbeeldienge: Uncarina grandidieri01.jpg|*Uncarina grandidieri*
Sesamum

***Sesamum*** is e geslacht van de familie Pedaliaceae. De plantn zyn êen-of mêerjoarige kruudn met eetboare zoadn. De bekendste plante van 't geslacht is sesam, *Sesamum indicum* (syn. *Sesamum orientale*), woavan dan de sesamzoadjes kommn. 
## Sôortn
**Sesamum abbreviatum* 
**Sesamum alatum* 
**Sesamum angolense* 
**Sesamum biapiculatum* 
**Sesamum calycinum*
**Sesamum capense* 
**Sesamum digitaloides* 
**Sesamum gracile* 
**Sesamum hopkinsii* 
**[[Sesamum indicum]]* 
**Sesamum lamiifolium* 
**Sesamum latifolium* 
**Sesamum lepidotum*
**Sesamum macranthum*
**Sesamum marlothii*
**Sesamum mombazense*
**Sesamum parviflorum*
**Sesamum pedalioides* 
**Sesamum radiatum* 
**Sesamum rigidum* 
**Sesamum rostratum*
**Sesamum sabulosum*
**Sesamum schinzianum*
**Sesamum somalense* 
**Sesamum thonneri* 
**Sesamum triphyllum*
Tigris

thumb|Koarte van de Tigris en den Eufroat
De **Tigris** is den ôostelykn van twêe grôte riviern in 't Middn-Ôostn. Den andern is den Eufroat. 't Gebiêd tusschn de Tigris en den Eufroat, Mesopotamië genoamd  of *Twêestroomnland*, was den ôorsproeng van verschillige oude beschoaviengn, lyk de Sumerische, de Babylonische en d' Assyrische.  

De riviere èt e lengte van 1900 kilometer en ze stroomt vanof de bergn in Ôost-Turkeye en d' Irakeesche steedn Mosoel, Tikrit, Samarra en Bagdad noa 't zuudôostn. By Basra, ip 150 kilometer van de moendienge, vloeit de Tigris t' hope met den Eufroat. Vanof doar stroomt de verênigde riviere oender de noame *Sjatt al-Arab* deur e grôot moerasgebiêd via Abadan noa de Perzische Golf.

Ofbeeldienge: Hasankeyf P1040879 20080425150714.JPG|De Tigris in Hasankeyf, Batman, Turkeye
Ofbeeldienge: Haifa street, as seen from the medical city hospital across the tigres.jpg |De Tigris in Bagdad, Irak
Perzische Golf

thumb|Liggienge van de Perzische Golf
De **Perzische Golf** (Perzisch: خلیج پارس, Arabisch: الخليج الفارسی) is 'n uutloper van den Indischn Oceoan tusschn 't Arabisch Schiereiland en Iran (Perzië). De Golf èt 'n ippervlak van circa 233.000&nbsp;km² en stoat deur de Stroate van Hormuz in verbiendienge met de Golf van Oman. An de Perzische Golf liggn de landn Iran, Oman, Verênigde Arabische Emiroatn, Saoedi-Arabië, Qatar, Bahrein, Koeweit en Irak. An 't ende van de Golf ligt de rivierdelta van de Sjatt al-Arab, die bestoat uut de Tigris en den Eufroat die doar t'hopegevloeid zyn. De Perzische Golf is hêlegans omriengd deur woestyne.
Nicaragua

**Nicaragua**, officieel de **Republiek Nicaragua** (Spoans: *República de Nicaragua*), is e land in Centroal-Amerika dat in 't nôordn grenst an Honduras, in 't zuudn an Costa Rica, in 't westn an de Stilln Oceoan en in 't ôostn an de Caraïbische Zêe. D' hoofdstad van 't land is Managua.
thumb|left|<center>Koarte van Nicaragua
Bouwkundig erfgoed in Duunbergn

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Duunbergn]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Duunbergn

## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Heist
Middn-Ôostn

thumb|'t Middn-Ôostn in de weireld
thumb|Koarte van 't Middn-Ôostn 
't **Middn-Ôostn** is e gebiêd da gedêeltelyk in West-Azië en gedêeltelyk in Nôordôost-Afrika ligt. Den term Middn-Ôostn kwam roend 1900 populair in 't Verênigd Keunienkryk.

't Middn-Ôostn èt e belangryke betêkenisse in de weireld vo verschillige redens:
*'t Ligt ip 't kruuspunt van drie continentn: Europa, Azië en Afrika.  
*'t Is de wiege  van de drie monotheïstische religies met under culturele oentwikkeliengn: 't joodndom, 't christndom en den islam. 
*'t Middn-Ôostn èt in belangryke moate bygedreegn an andere beschoaviengn. 
*31% van d' olie van de weireld komt van 't Middn-Ôostn. 't Suezkanoal in Egypte is nog assan e belangryke scheepvoartroute. 
*'t Middn-Ôostn is e gebiêd woar dan der styf vele conflictn zyn en wordn uutgevochtn. 

Den dag van vandoage wordn de volgnde landn by 't Middn-Ôostn gerekend:
*Bahrein
*Cyprus
*Egypte
*Irak
*Iran
*Israël
*Jemen
*Jordanië
*Koeweit
*Libanon
*Oman
*Palestina
*Qatar
*Saoedi-Arabië
*Syrië
*Turkeye
*Verênigde Arabische Emiroatn

De belangrykste vuuf toaln die geklapt wordn in 't Middn-Ôostn zyn Arabisch, Perzisch, Turks, Berbers en Koerdisch.
Drooge busschn van 't binneland van Joekon

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Nôord-Amerika.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
De **Drooge busschn van ’t binneland van Joekon**, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 62 400&nbsp;km² . Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga.

## Beschryvienge
Die ekostreeke die zuudlik Joekon (iengels : *Yukon*) en e styf klêen dêeltje van nôordwestlik Britsch Koluumbja (iengels : *British Columbia*), ligt oofzoaklik ip de Joekon-Ôogvlakte, die bestoat uut roende euvels, oogvlaktn en brêed uutgesneen valleejn. 't Gebied êt e droog subarktiesch kliemoat, mê zoomr-temprateurn die gemiddeld roend 11&nbsp;°C zyn, en wientre-temprateurn mêt e gemiddelde van -16,5&nbsp;°C toe -19&nbsp;°C. De neerslag is lêege, mêt e gemiddelde tusschn 225–400&nbsp;mm, binst da d' oogre geleegn gebiedn en de streekn in 't Nôordôostn mêer neerslag krygn .

## Plantn-weirld
Zwarte sparre (*Picea mariana*) en witte sparre (*Picea glauca*) zyn de twêe mêest vôornkommnde boomn, mê gewroengn pynboom (*Pinus contorta* subsp. *latifolia*) die te vienn is ip styf drooge of verbrande gruujplatsn. Zuudkantn, êlliengn ip klêene oogte zyn dikkers gekenmerkt deur gras-gemêenschappn.  Dwergberke (*Betula nana*), wilge en subalpiene denne (*Abies lasiocarpa*) zyn te vienn in de subalpiene zôone oendre de boomgrenze, binst da d' alpiene zôone doaboovn e wyduutêenstoande vegetoasje êrbergt die bestoat uut zèèvrekruud (*Dryas octopetala*) en andre kruudn, dwergstruukn, grassn en korstmossn.

## Bêestn-weirld
thumb|left|Vegetoasje van de flankn van de Joekon-rieviere, dichte by Whitehorse.
Zoogbêestn van die ekostreeke omvattn karieboe (*Rangifer tarandus*), eeland (*Alces alces*), snêewgêete (*Oreamnus americanus*), dinôornschoap (*Ovis dalli*), grizzly-beir  (*Ursos arctos horriblus*), Ameriekoansche zwarte beir (*Ursus americanus*), grysde wolf (*Canis lupus*), prèèriewolf (*Canis latrans*), Kanadeesche beevre (*Castor canadensis*) en oaze. Veuglsôortn omvattn de roave (*Corvus corax*), alpnsnêew-oene (*Lagopus muta*) en stêenoarend (*Aquila chryaetos*).

## Bedreigiengn en beschermienge
Die ekostreeke is goe bewoard, mê e geschatte 75% die nog oengerêpt is. Ôogre liggiengn zyn beetre bewoard of de valeeje-groendn, woa dat de mêeste oentwikklienge in die ekostreeke gebeurd is. Dr zyn gin grôote beschermde gebiedn in die ekostreeke, mo klindre stikkn lik 't Rezervoat Charlie Cole Creek en de Nasjonoale Wildernisse van Nisutlin Rieviere-Delta. Ôostn van oet, mynbow en deur de stoat bevorderde wolvejacht zyn de grotste bedreigiengn vo d' integrieteit van de streeke.

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Yukon Interior dry forests (''The Encyclopedia of Earth'').

## Verwyziengn
Wannes Cappelle

thumb|Wannes Cappelle in 't Smiske in Asse
**Wannes Cappelle** (Wevelgem, 9 ogustus 1979) is e Vlamschen zanger, muzikant en acteur. En is de voorman van de group Het Zesde Metaal.

## Zanger
Cappelle studeerdege Godsdienstwetenschappen in Leuven. Achternoar gounk'n na Studio Herman Teirlinck in Antwerpn.
By Het Zesde Metaal zingt Cappelle in 't West-Vlams.  

## Ploatn
* Akattemets (2008)
* Ploegsteert (2012)
* Nie voe kinders (2014)
*Calais (2016)
*Het Beste Metaal (2018)
*Skepsels (2019)

## Acteur
Wannes Cappelle schryft surtout vo 't theoater, en e stoat nu en ton ouk e kè op de plank'n. In 2015 speelt Capelle de rolle van "Wantje" in de serie Bevergem.
Boreoale busschn van de Koopre-Ôogvlakte

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Nôord-Amerika.]]
[thumb|Verspreidienge in de [Weireld|weirld van de boreoale  busschn.]]
thumb|Zicht lanst de Boane McCarthy.
De **Boreoale busschn van de Koopre-Ôogvlakte**, geleegn in Alaska, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) . Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga. D' ippervlakte van d' ekostreeke besloat 1 709 392 êktoarn .

## Beschryvienge
Die ekostreeke bestoat uut e grôote platte ôogvlakte in zuudôostlik Alaska by 400-900m boovn de zêespeegle, oemriengd deur ôoge bergn en deurspekt mê veele mêern en morassn. 't Gebied is bykans hêelegans geleegn in 't Nasjonoal Park Wrangell – St. Elias binst da de Denali-Ootoboane d' ekostreeke kruust in 't Nôordwestn. 't Is e styf natte en klamme streeke mê toe 460mm reegnvol ip e joar en mê temprateurn die goan van -27&nbsp;°C in de wientre toe 21&nbsp;°C in de zoomre zyndr plekkn van oendiepe *permafrost* .

## Plantn-weirld
Vo te kunn oovreleevn moetn de plantn ier angepast zyn aan de natte omstandigeedn en den oovrêersnde boom is zwarte sparre (*Picea mariana*) binst da in de mêer veenige gebiedn dwergberkn gruujn (*Betula glandulosa* en *Betula nana*) tegoare mê struukn en *Cyperaceae* lik veenpluus (*Eriophorum angustifolium*) en zegge (*Carex* spp.) en kruudn lik woatredrieblad (*Menyanthes trifoliata*), *Petasites frigidus* (*Asteraceae*) en woatrefreize (*Comarum palustre*). Goed ofgewoaterde gebiedn ên gemêenschappn van witte sparre (*Picea glauca*), Westameriekoansche boalsmpopliere (*Populus trichocarpa*) en Ameriekoansche roatlpopliere (*Populus tremuloides*).

## Bêestn-weirld
Mêer Louise, Mêer Paxson en de veele moerassn uut de vlakte zyn broedplatsn vo veele woatreveugls woaroendre trompêt-zwoane (*Cygnus buccinator*), de grotste veugl van Nôord-Amerika. De Koopre-Rieviere êrbergt zoalmn, in 't byzoendre sjienookzoalm (*Oncorhynchus tshawytscha*) en rôo zoalm (*Oncorhynchus nerka*). Zoogbêestn omvattn kuddn van karieboe (*Rangifer tarandus*) die trekt deur de westlikke kant van de vlakte.

## Bedreigiengn en beschermienge
Leefgebied is verloorn gegoan vor oentwikklienge roend Glenallen en vor oetkap lanst de Koopre-Rieviere en ip land roend *Alaska Native Regional Corporations* by Chitina.

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Copper Plateau taiga (''The Encyclopedia of Earth'')
* Copper Plateau taiga (''Bioimages'')

## Verwyziengn
Singapore

**Singapore**, officieel de **Republiek Singapore** is 't klêenste land van Zuudôost-Azië. 't Besloat e groep van in totoal 63 eilandn gescheid van Indonesië deur de Stroate van Singapore en van Maleisië deur de Stroate van Johore. 't Hoofdeiland Singapore, is mè 't vasteland verboendn deur e dam in 't nôordn en deur e brugge in 't nôordwestn.
thumb|left|<center>Koarte van Singapore
Busschn van de nôordlikke Kordieleera

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Nôord-Amerika.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
De ** Busschn van de nôordlikke Kordieleera**, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 26 288 379 êktoarn . Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga. Vo de grôote ekoloogiesche rykdom is d' ekostreeke e dêel van de *Global 200*-streeke de "tajga tusschn de Muskwa-Bergn en 't Grôot Sleevie-Mêer".

## Beschryvienge
D' ekostreeke ligt in 't nôordlik dêel van de Kordieleera, d' anêenschoaklienge van bergkeetns aan de westkant van Nôord- en Zuud-Amerika. De busschn strekkn undr uut in 't nôordn van Britsch Koluumbja, 't zuudôostn van Joekon en 't uuterste zuudwestn van de Nôordwestlikke Gebiedn. De gemiddelde joarlikse temprateure bedroagt 10&nbsp;°C binst da de gemiddelde wientre-temprateurn tusschn -13&nbsp;°C  en -18,5&nbsp;°C zyn. De joarliksche neerslag varjeert tusschn 350&nbsp;mm en 600&nbsp;mm, mo ku 1000&nbsp;mm bereikn in ooge geleegn dêeln. De busschn van de nôordlikke Kordieleera besloan verschillnde fyzjoogroafiesche elementn, noamlik 't nôordn van 't Rotsgebergte, 't Bekkn van de Liard-Rieviere en de Kassiejoars-Bergkeetn. Somtyds istr *permafrost* ip de nôordlikke êlliengn van de bergn. 

## Plantn-weirld
thumb|left|Mêer Muncho in Britsch Koluumbja.
Buutn de rotspartyjn zyn d' alpiene zôonn in 't algemêen oovrêerst deur inêengekroempn gemêenschappn van *Ericaceae*, wilgn, berkn, grassn en korstmossn. De subalpiene busschn bestoan uut subalpienne denn, zwarte sparre (*Picea mariana*), witte sparre (*Picea glauca*) et struukn van loof-oet, by geleegneid ook Engelmann-sparre (*Picea engelmannii*). Ip lêegre liggiengn zyn de rypre en dichtre busschn saamngesteld uut zwarte en witte sparre, gewroengn pynboom (*Pinus contorta*), papierberke (*Betula papyrifera*) en Ameriekoansche roatlpopliere (*Populus tremuloides*).

## Bedreigiengn en beschermienge
Dr wordt geschat da 85 % van d' ekostreeke nog oengerept is .

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Northern Cordillera forests (''The Encyclopedia of Earth'').
* Global ecoregion nr 81 : Muskwa-Slave Lake Boreal Forests (WWF).
* Northern Cordillera forests (''Vanderbilt'').

## Verwyziengn
Zuud-Azië

thumb|Zuud-Azië
**Zuud-Azië** is e stoatkundige oenderverdêlienge van 't continent Azië, bestoande uut de stoatn Indië, Pakistan, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Afghanistan, Sri Lanka en de Maldievn. 

Zuud-Azië besloat oengeveer 4,5 miljoen km², wat dat overêen komt mè 10% van hêel 't continent Azië. Zuud-Azië is êen van d' oarmste regio's in de weireld woar dat e goeie 20% van de weireldbevolkienge leeft.
Sri Lanka

**Sri Lanka** (Singalees: ශ්‍රී ලංකාව, *śrī laṃkāva*, Tamil: இலங்கை, *ilaṅkai*), officieel de **Democratische Socialistische Republiek Sri Lanka** en vodiên **Ceylon**, is 'n eylandstoat in Zuud-Azië in den Indischn Oceoan.

Sri Lanka èt e maritieme grenze met Indië in 't nôordwestn en de Maldievn in 't zuudwestn. 
't Is e divers en multicultureel land mè vele religies, etnische groepn en toaln. 
thumb|left|<center>Koarte van Sri Lanka
Busschn van 't nôordlik Kanadeesch Schild

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Nôord-Amerika.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
thumb|Punt Utsingi in 't Ôostn van 't Grôot Sloavn-Mêer.
De **Busschn van 't nôordlik Kanadeesch Schild**, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 61 382 718  êktoarn . De busschn maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga van nôordlik Kanada.
Vo de grôote ekoloogiesche rykdom is d' ekostreeke e dêel van de *Global 200*-streeke de "Kanadeesche boreoale busschn". 

## Beschryvienge
De tajga van 't nôordlik Kanadeesch Schild bezet 't zuudn van Nunavut, 't ôostn van 't Nôordwest Terrietôorjum, 't nôordôostn van Alberta en 't nôordn van Saskatsjewan en van Manitoba. De gemiddelde joartemprateure varjeert tusschn -5&nbsp;°C en -8&nbsp;°C.  De gemiddelde zoomretemprateure varjeert tusschn 8&nbsp;°C en 11&nbsp;°C, en de gemiddelde wientretemprateure schommelt tusschn -24,5&nbsp;°C en -21,5&nbsp;°C. De joarliksche neerslag ligt tusschn 200&nbsp;mm en 400&nbsp;mm. Dr zyn styf veele rotspartynn in die ekostreeke. 't Oogste punt ligt ip 490 m boovn de zêespeegle. De *permafrost* is nie aanêensluutnd en ysblokkn wordn van tyd toe tyd gevoenn .

## Plantn-weirld
De nôordgrenze van die ekostreeke komt oovrêen mê de nôordlikke boomgrenze.  D' ekostreeke zeive vormt 'n oovregangszôone tusschn de tajga en de toendra.  De busschn, styf dinne gezoajd, bestoan oofdzoaklik uut kreuple zwarte sparre (*Picea mariana*) en moeras-lorke (*Larix laricina*) woa datr ook e bitje moagre witte sparre (*Picea glauca*), berke, *Ericaceae*, wullegras (*Eriophorum*), korstmos en mos tusschn stoat. De natte plekn zyn deurspêkt mê polln van cyprgras (*Carex*), wullegras en veenmos (*Sphagnum*). An sommigte kantn kunn drundre ook mêer vulgruujde busbestann vormn van Ameriekoansche roatlpopliere (*Populus tremuloides*), boalsmpopliere (*Populus balsamifera*), witte en zwarte sparre en boalsm-denne (*Abies balsamea*).

## Beschermienge
Dr wordt geschat da apeupri 90 % toe 95 % van d' ippervlakte van die ekostreeke nog oltyd oengerept is. Mynbow-aktivieteitn zyn de belangrykste reedn van verstôorienge.

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Northern Canadian Shield taiga (''The Encyclopedia of Earth'')
* Canadian Boreal forests (WWF - Global ecoregions).
* Northern Canadian Shield taiga. 

## Verwyziengn
Yerevan

**Yerevan** of **Erevan** (Armeens: Երևան, *Jerew<u>a</u>n*; Azerbeidzjoans: İrəvan; Russisch: Ереван, *Erewan*) is d' hoofdstad van Armenië en de grotste stad van 't land. De stad is gesticht in 782 vo Christus en is doamee êen van d' oudste steedn ter weireld. 

De stad ligt an de riviere de Hrazdan. Vanuut de stad is de berg Ararat te ziên die ip Turks groendgebiêd ligt. Die slapende stratovulkoan is 5.137 meter hoge en is e nationaal symbool vor Armenië.

## Beziênsweirdigheedn
*Fort Erebuni
*Kerke van Avan
*Mausoleum van Turkmeensche emirs
*Rôoie brugge over de riviere Hrazdan
*Blauwe moskee van Yerevan
*Sint-Sarkiskathedroale
*Opera theoater
*Komitas Pantheon
*Moêder Armenië, monument in 't Zegepark
*Matenadaran, bewoarplekke van oude handschriftn 
*Monument van David van Sassoun, Armeenschn held
*Zwoanemeer
*Yerevan Cascade
*Sint-Gregoriuskathedroale

Ofbeeldienge: Bluemosqueyerev.jpg|Blauwe moskee
Ofbeeldienge: Մայր Հայաստան հուշարձան.jpg|Moêder Armenië
Ofbeeldienge: Cascade of Yerevan.JPG |Cascade van Yerevan
Ofbeeldienge: 2014 Erywań, Katedra św. Grzegorza Oświeciciela (05).jpg | Sint-Gregoriuskathedroale
Tirana

**Tirana** (Albanees: *Tiranë*, regionoal Gegisch: *Tirona*) is d' hoofdstad en veruut grotste stad van Albanië. De stad ligt in 't center van 't land an de riviern de Tiranë en de Lanë, e stik of veertig kilometer ôostelyk van d' hoavestad Durrës. Tirana kwam in 1920 hoofdstad van 't land. 
## Beziênsweirdigheedn
*Kastêel van Tirana 
*Klokketorre van Tirana 
*Et'hem Bey-moskee
*Lêerlooiersbrugge 
*Skanderbegpling
*Dajt berg
*Petrelë kastêel
*Kathedroale St. Paulus
*Orthodoxe kathedroale van de Verryzenisse van Christus

Ofbeeldienge: Et'hem Bey Mosque & Clock tower.jpg|Klokketorre en  Et'hem Bey-moskee
Ofbeeldienge: Monumento a Skanderbeg, Tirana, Albania, 2014-04-17, DD 02.JPG|Skanderbegpling
Ofbeeldienge: Petrela Castle, Tirana.jpg| Petrelë kastêel
Baku

**Baku** (Azerbeidzjoans: *Bakı*) is d' hoofdstad en grotste stad van Azerbeidzjan. 't Is ook de grotste stad van de Kaukasus. De stad ligt in 't ôostn van 't land an de Kaspische Zêe, 28 meter oender de zêespegel. Baku is e belangryke hoavestad en toeriestische bestemmienge. 
## Beziênsweirdigheedn
*Oude stad (*İçəri Şəhər*)
*Moagdetorre, e wachttorre van de 12e êeuwe, symbool van de stad
*Paleis van de Shirvanshah
*Bibi-Heybat moskee
*Yanar Dag (brandnde berg), nateurlyke eirdgasbronn die brandn sedert de oudheid

Ofbeeldienge:Icheri sheher 01.JPG |Êen van de pôortn van d' oude stad
Ofbeeldienge: Baku Maiden Tower 2008.jpg|Moagdetorre
Ofbeeldienge: Palace of Shirvanshahs common.JPG|Paleis van de Shirvanshah
Ofbeeldienge: Bibi Heybat Mosque Baku 1.jpg|Bibi-Heybat moskee
Sarajevo

**Sarajevo** is d' hoofdstad en grotste stad van Bosnië-Herzegovina. De stad is in 1461 gesticht deur de Bosnische Ottomoann. ' t Grotste dêel van de stad is  gebouwd in de Sarajevo-valleie. Sarajevo wordt omgeevn deur vuuf bergn die dêel uutmoakn van de Dinarische Alpn. De riviere de Miljacka deurkruust de stad van ôost noa west.  

In 1914 speelde de stad e belangryke rolle in de weireldgeschiedenisse, deur de môord ip Frans Ferdinand,  êen van d' anleidiengn vo d' Êeste Weireldoorloge. Tusschn 1992 en 1995, binst de Bosnische Oorloge, is Sarajevo zwoar gebombardeerd gewist deur Bosnisch-Servische troepn.
## Beziênsweirdigheedn
*Baščaršija, oude bazaar en historisch en cultureel center van de stad
*Vijećnica, nationale bibliotheke, vroeger gemêenthuus 
*Latynsche brugge over de riviere de Miljacka
*Servisch-orthodoxe kerke van Sarajevo
*Keizermoskee
*Gazi-Husrev-Begmoskee
*Sebilj, fonteine in de vorm van e kioske

Ofbeeldienge: Sarajevo Vijecnica 2013.JPG|Vijećnica
Ofbeeldienge: Sarajevo Lateinerbrücke 1.JPG|Latynsche brugge
Ofbeeldienge: Sarajevo Kaisermoschee.JPG|Keizermoskee
Ofbeeldienge: Sebilj, Sarajevo.jpg|Fonteine Sebilj
Keuninklike militaire schole

De **Keuninklike Militaire Schole** (Frans: *École Royale Militaire*) is e militaire academie. Tis ôok d'universiteit vant Belgisch leger woar da de kandidaat-officiern gevormd wordn. De schole ligt in Brussel ant Jubelpark in d'Renaissanceloane. De lessn wordn gegeevn int Nederlands, int Frans en int Iengels.

## Structuur

Der zien twi upleidingn:
* de richtinge polytechniek die het diploma burgerlyk ingenieur polytechnicus aflevert
* de richtinge SSMW (Sociaal-militaire wetenschappn) die volgende diploma's aflevert:
** Master in sociale en militaire wetenschappn - Management & Wapensysteemn
** Master in sociale en militaire wetenschappn - Defensie- en politieke wetenschappn

De schole valt oender 't ministerie van landsverdedeginge, moa 't Vlamsch Ministerie van oenderwys en vorminge erkent de Nederlandse diploma's up universitair niveau. 
De KMS werkt tope met d'assosôache hoger oenderwys van de Vreye Universiteit Brussel.

Der is ook nog e speciale divisie (SDiv). Zieder en gin academische ma administratieve functie. Zieder studeern ofwel industrieel ingenier, dokteur, tantist of apotheker in de burgery, ofwel als militair an de Ogere Zêevaertschole in Antwerpn.
De kandidaat-pilootn (PIL) en de kandidaat-luchtverkêerslyders (ATC) van't ulpkaeder krygn ook under theorielessn an de KMS.

Sedert 2008 gebrukt et Keuninklyk Oger Înstituur vo Defensche gebouwn van de kms. Tegoare noemen de militairen da de Campus Renaissance, wuk da wel gin officiële name is.

## Geschiedenisse
### Vo da België bestoend
Der woaren enkele militaire scholen in de lage landn, vooral in Antwerpn en in Breda.
### Belgische Militaire Schole
Der was nie echt e goeie schole vo d'officiern in d'artillerie. Up vrage van kapiting de Nieulant was ter e zale vant Borgendeallyceum vry vo 'tleger vanaf september 1831.
Keuning Leopold I makte twi richting: Artillerie-Genie (AG) en Infanterie-Cavalerie (IC)
### Wereldorlogen
Ondertussn woarn de naamn van de richting veranderd. Artillerie-Genie kwam Polytechniek, en Infanterie-Cavalerie werd Olle Wapens en doarachter SSMW.
Den Duuts et twimoal de KMS gebrukt en kapot achtergeloatn. Beide keern is tie eropgebouwd.

## Schoolcommandantn
Enkele schoolcommandantn:
* Michel Singelé (2004-2008)
* Harry Vindevogel (2008-2014)
* Henk Robberecht (2014-....)

## Beroemnde leerlingn
Enkele bekende leerlingn zyn:
* Prins Amadeo
* August Van Daele
* Frank de Winne
Doomkerke

thumb|Doomkerke: olgemêen zicht
thumb|De Sint-Caroluskerke
thumb|De pastorie
**Doomkerke** is e dorp in de Belgische provinsje West-Vloandern. 't Is e landelyke parochie in 't nôordn van de gemêente Ruuslee. Doomkerke dankt eur noame an Carolus Doom (Hooglee, 1797 - Kortryk, 1884), die paster was van d' Onze-Lieve-Vrouweparochie (center Ruuslee) van 1842 toet 1868.

Doomkerke kwam officieel e parochie van Ruuslee in 1876 mè patrôonheilign Carolus Borromeus. De neogotische Sint-Caroluskerke, ook 'kathedroale van te lande' genoemd, wierd ip initiatief van paster Doom gebouwd in 1864-1865 dichteby de vroegere wyk 't Hoantje. Vanof 1866 wierd neffest de kerke e klôoster mè schoolgebouwn (De Linde) en e pastorie gebouwd in de Brandstroate van nu. Carolus Doom was den êeste paster van de parochie toet 1880. Hy is in Kortryk gestorvn in 1884, moa ligt in Doomkerke begroavn.
## Externe koppelienge
* Website over Doomkerke
Andorra la Vella

**Andorra la Vella** (Frans: *Andorre-la-Vieille*; Portugees: *Andorra-a-Velha*; Spoans: *Andorra la Vieja*) is d' hoofdstad van de dwergstoat Andorra, geleegn temiddn van de Pyreneeën. 't Is e klêene stad, moa wel de grotstn van 't land. De stad stoa bekend by de toeriestn vo de belastiengvrye wienkels.
## Beziênsweirdigheedn
*Pont de la Margineda, Romoansche brugge
*Casa de la Vall, zetel van 't parlement
*Església de Santa Coloma, Sint-Columbakerke
*Roc d'Enclar, archeologische site 
*Església de Sant Andreu, Sint-Andreaskerke
*Església de Sant Esteve, Sint-Stefanuskerke

Ofbeeldienge: Casa de la Vall - 21.jpg|Casa de la Vall
Ofbeeldienge: Església de Santa Coloma - 10.jpg|Església de Santa Coloma
Ofbeeldienge: Andorra la Vella, Valira river.jpg|Valirariviere in Andorra la Vella
1797

1794 - 1795 - 1796 - **1797** - 1798 - 1799 - 1800
't Joar **1797** is 't 97e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Charles Lambrechts, minister van justitie oender de Fransche
thumb|Joannes Henricus van Franckenberg, eirtsbisschop van Mecheln
;januoari
*5 - Oender de Fransche moetn al de pasters in de Zuudelyke Nederlandn under by 't gemêentebestier anmeldn, anders riskeern ze van te wordn behandeld lyk landlopers.
;ogustus
*31 - 't Directoire erkent de vryheid van êrediênst moa verbiêdt religieuze embleemn an de buutnkant van de kerke. 
;september
*5 - De pasters wordn verplicht van den 'eed van hoat' of te leggn teegn de krône.
*22 - De Fransche regerienge  kent de portefeuille van minister van justitie toe an Charles Lambrechts uut Sint-Truudn. Oender d' Ôostnrykers wast hy rector van d' Universiteit van Leuvn.
;oktober
*17 - Oendertêkenienge van 't vredesverdrag van Campo Formio tusschn Napoleong Bonaparte van Vrankryk en groaf Ludwig von Cobenzl van Ôostnryk, woadeure dat Ôostnryk de Nederlandn ofstoat an Vrankryk en de Republiek van Venetië in de plekke krygt. 
*22 - Joannes Henricus van Franckenberg, eirtsbisschop van Mecheln, wordt verbann uut de Zuudelyke Nederlandn en over de grenze van Pruusn gezet omdat hy hem verzet teegn den eed van hoat teegn de monarchie. Hy is slachtoffer gekommn  van d' antiklerikoale moatregels van 't Directoire.
;november
*24 - D' Universiteit van Leuvn moet heur deurn sluutn omda ze de regels van openboar oenderwys, overêenkomstig de republikeinsche principes, nie volgt.  
## Geboorn
*Carolus Doom, stichter van Doomkerke
;januoari
* 31 - Franz Schubert, Ôostnryksche componist (gestorvn 1828) 
;december
* 13 - Heinrich Heine, Duutschn dichter (gestorvn 1856)
## Gestorvn
;juli
* 9 - Edmund Burke (68), Iersche filosoof en pollitieker
;november
* 16 - Frederik Willem II (53), keunienk van Pruusn
Schuuflêtte

thumb|E plastiekn schuuflêtte.
thumb|E metoaln schuuflêtte.
'n **Aerodynoamiesche schuuflêtte**   is e simple bloasinstruument da geluud makt deur e gasstroom, mêesta lucht. 't Ku deur de moend gestierd zyn, of werkn deur luchtdruk, stoom of 'n andre middl. Schuuflêttn varjeern van grotte, van e klêen schuuflêttje toe e veel-puupig kerk-orgl dat in feite 'n glykoardige werkienge êt, mo da nateurlik gin schuuflêtte gêetn wordt.

Schuuflêttn bestoan a vrêe lank, vanof de tyd da de menschn pompoenn of takkn bewerktn en voenn dazze dr e geluud mee kostn vôortbriengn. In 't vôoriestôoriesche Egypte wierdn schelptjes gebruukt lik schuuflêttn . Veel teegnwôordige wiend-instrumentn zyn d' ipvôgrs van die vroege schuuflêttn. Mêt 't ipkommn van masjiene-kracht zyn dr andre vormn van instruumentn oentwikkeld gewordn.

## Verwyziengn
1816

1813 - 1814 - 1815 - **1816** - 1817 - 1818 - 1819
't Joar **1816** is 't 16e joar in de 19e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Krôonprins Willem van Oranje en grôothertoginne Anna Pavlovna
thumb|Keunienk Willem I
## Gebeurtenissn
;februoari
*21 - Krôonprins Willem van Oranje trouwt in Sint-Petersburg met de Russische grôothertoginne Anna Pavlovna, zuster van tsaar Alexander I van Rusland. Willem was in 1814 verloofd met de Britsche krôonprinsesse Charlotte Augusta, dochter van de loatere keunienk George IV. Zy verbrak de verlovienge en trouwde de 2de meie 1816 mè Leopold van Saksen-Coburg, de loatere keunienk Leopold I van België.
;juli
*3 - Keunienk Willem I accepteert d' heriprichtienge van d' Academie vo Weetnschappn en Lettern. D' academie wierd in 1769 ipgericht deur keizerinne Maria Theresia van Ôostnryk. Den 21e meie 1794, kort vo den intocht van de Fransche troepn, kwam d' academie vo 't latst t'hope. 
;september
*25 - E keunienklyk besluut regelt d' iprichtienge van keunienklyke athenea in Brussel, Brugge, Maastricht, Dôornik, Noamn, Antwerpn, Luxemburg en van universiteitn in Leuvn, Luuk en Gent. De groendwet verlêent de keunienk 't exclusief recht vo 't oenderwys t' organiseern. Keunienk Willem I makt doavan gebruuk vo de basis te leggn vor e groendige hervormienge van 't oenderwys in de zuudelyke provinsjes van 't Verênigd Keunienkryk van de Nederlandn.
*28 - De guldn vervangt de frang ols symbool en instrument van d' economische oenofhankelykheid van ’t keunienkryk.
## Geboorn
;april
*21 - Charlotte Brontë, Iengelsche schryfster
;september
*22 - Charles Leickert, Belgische kunstschilder
;november
*26 - Joseph Stevens, Belgische kunstschilder en graveur
;december
*13 - Werner von Siemens, Duutschn uutviender en industrieel
## Gestorvn
;oktober
*30 - Frederik I, keunienk van Württemberg
1107

1104 - 1105 - 1106 - **1107** - 1108 - 1109 - 1110
thumb|Alexander I wordt keunienk van Schotland
't Joar **1107** is 't 7e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
*8 januoari - Alexander I komt keunienk van Schotland achter den dôod van zyn broere Edgar
## Gestorvn
;januoari
*8 - Keunienk Edgar van Schotland (33)
;april
*17 - Gervinus van Oednburg, zoaligverkloarde monnik
1080

1077 - 1078 - 1079 - **1080** - 1081 - 1082 - 1083
't Joar **1080** is 't 80e joar in de 11e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Rudolf van Rheinfelden is dôdelyk gekwetst in de Slag by Hohenmölsen
## Gebeurtenissn
* 7 moarte - Paus Gregorius VII excommuniceert vo de twêede kêe keunienk Hendrik IV van Duutsland. 
* 25 juni - Keunienk Hendrik IV lat Wibert van Ravenna ols teegnpaus uutroepn oender de noame Clemens III.
* 15 oktober - Slag by Hohenmölsen: Rudolf van Rheinfelden versloat Hendrik IV, moa gerakt dôdelyk gekwetst. Achter zyn dôod loopn vele van zyn anhangers over noa Hendrik IV.
*De Sinte-Pietersklinieke in Leuvn wordt ipgericht.
## Geboorn
*Gertrude van Vloandern, dochter van Robrecht de Fries, groaf van Vloandern
## Gestorvn
* 15 oktober - Rudolf van Rheinfelden (55), hertog van Zwaabn en teegnkeunienk van Duutsland
Jezus begost te schrêemn

[thumb|Schildery van James Tissot : ''[Jezus van Nazareth|Jezus begost te schrêemn*.]]
[[Ofbeeldienge:Juan de Flandes 001.jpg|thumb|*Ipwekkienge van Lazarus* deur Juan de Flandes, roend [[1500]].]]
*'Jezus begost te schrêemn** (Grieks : ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς) is e zinnetje da befoamd is omdat de kortste verze is (''Jesus wept'') uut de ''King James''-versje (KJV) van de [[Bybel|Byble]], mor ook in veele andre versjes . 't Is nie de kortste verze in d' ôorsproenklikke toaln . 't Wordt gevoenn in 't Eevangeelje vôgnst Johannes, oofdstik 11, verze 35 .

Indêelienge in verzn – of versiefiekoasje – wierd vo 't êest toegepast ip de Grieksche tekste deur  Robert Estienne in [[1551]] vo gemakklikkre no de tekstn te kunn verwyzn en te verglykn.

==Verband==
Die verze kommt vôorn in de vertellienge vôgnst Johannes oovre de dôod van Lazarus, e volglienk van Jezus.  Lazarus zyn zustrs - Marja en Marta - zoenn e bericht an Jezus oovre de ziekte van undre broere en zyn noaknde dôod, mo Jezus kommt mor an, vier doagn achtre Lazarus zyn dôod. Achtr datn mê de treurnde zustrs geklapt ad, en ziende da Lazarus zyn moatn an 't schrêemn woarn, was Jezus diepe oentstêld en angedoan. Achtr datn gevroagd ad woa da Lazarus neeregeleid was, en dan z' Êm adn uutgenodigd vo te kommn kykn, **begost Jezus te schrêemn''' (Joh. 11, 35.) en gienkt Y no 't graf, en vroegtn an de menschn van de stêen weg te doen die oovr 't graf lag. Y bad luude vo Zyn Voadre, en beviel Lazarus van buutn te kommn, uut den dôod ipgewekt.

## Interpretoasjes
Dr ên verschillnde betêeknissn gegeevn gewist an Jezus zyn diep-gevoelige reaksje ip 't schrêemn van zyn moatn, en an Zyn Eign troann, woaroendre 't vôgnde :
* 't Schrêemn bewyst da Kristus echt e mensch was, mêt echte lichoamlijke funksjes  (lik troann, zwêet, bloed, êetn en drienkn — let ip, vo te verglykn, de noadruk die dr geleid wordt op Jezus zyn eetn binst dat Y aa verreezn was). Zyn gevoelns en reaksjes woarn echt; Kristus was gin begoochelienge of gin gêest (zied ook "Doceetiesme"). Paus Leo I verwêes no die passoage otn de twêe nateurn van Kristus besprak: "In Zyn Menschlikeid schrêemde Jezus vo Lazarus; in Zyn Goddelykeid dejtn êm uut den dôod verryzn."
* 't Verdriet, de sympatie, en de kompasje die Jezus voelde vo hêel de menscheid.
* De dulligeid dietn voelde teegn de tyrannie van de dôod oovr de menschn .
* Aloewêl da d' ommestoanders uut 't schrêemn ofleiddn da Jezus Lazarus geirn zag (verze 36), peisde Getuuge Lee (e Sjieneesche kristn uut de twientigste êewe) da 't gedacht van de Joodn oenreedlik was, gezien de bedoelienge van Jezus vo Lazarus weere te doen leevn. Lee betoogde doarenteegn da iedre persôon mê wien da Jezus klapte in Johannes 11 (zyn lêerliengn, Marta, Marja, en de Joodn) verblênd was deur ze verkêerde ipvattiengn. Dus wastn "dul in zyn gêest" omda zeifs dedeeze die dichtst by Êm stoenn nie kostn êrkenn datn was lik of datn zei in vers 26, "d' ipstandienge en 't leevn". Ip 't ende, by 't graf, "schrêemde y uut meevoeln oovre 't verdriet van de menschn vo Lazarus zyn dôod".

## Verwyziengn
Anderlecht

**Anderlecht**  is êen van de 19 twêetoalige gemêentes die tegoare 't Brussels Hoofdstedelyk Gewest vormn. 

De gemêente ligt in 't zuudwestn van Brussel en grenst an Sint-Jans-Molenbeek, Brussel-stad, Sint-Gillis, Vorst (in 't Brussels Gewest) en Drogenbos, Sint-Pieters-Leeuw en Dilbeek (in Vloandern).  

Bekende wykn van Anderlecht zyn Veeweyde, 't Rad, Kuregem, Lindn, Scheut, Klêen Eiland, Goeie Lucht (Bon Air) en Neerpede.
## Beziênsweirdigheedn
*De gotische Sinte-Pieter-en-Sint-Guidokerke, 14e-15e êeuwe, gebouwd ip e romoansche crypte uut de 10e êeuwe, mè loat-gotische meurschilderiengn (16e êeuwe). Guido van Anderlecht, de patrôonheilign van de gemêente, ligt begroavn in de kerke
*Oud begynhof, gesticht in 1252
*'t Erasmushuus woar da Desiderius Erasmus in 1521 geweund èt. Sins 1932 is 't e museum, gewyd an Erasmus en zyn tyd 
*'t Brussels Museum van de Geuze in de brouwerie Cantillon, ambachtelyke brouwerie van 't bier lambic
*De Luuzemeuln, reconstructie van 'n oude wiendmeuln en beschermd monument

Ofbeeldienge: Anderlecht, Dapperheidsplein.jpg|Dapperheidspling in Anderlecht
Ofbeeldienge: Eglise Saint Guidon Anderlecht2.jpg|Sinte-Pieter-en-Sint-Guidokerke
Ofbeeldienge: AnderlechtBegijnhof.jpg|Begynhof
Ofbeeldienge: Anderlect, Maison d'Erasme.JPG|Erasmushuus

## Sport
* Anderlecht is internationaal bekend deur foetbolclub RSC Anderlecht, die sins 1935 in Êeste klasse speelt.
1252

1249 - 1250 - 1251 - **1252** - 1253 - 1254 - 1255
't Joar **1252** is 't 52e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Willem II van Holland
## Gebeurtenissn
*25 januoari - Willem II van Holland, groaf van Holland en Zêeland en keunienk van 't Heilig Rooms Ryk, trouwt met Elisabeth van Brunswyk
*Willem II van Holland, gift Ryksvloandern in lêen an Jan van Avesnes, groaf van Henegouwn
## Geboorn
*25 moarte - Konradyn, hertog van Zwaabn
## Gestorvn
*6 moarte - Rosa van Viterbo, Italioansche heilige
*6 april - Petrus van Verona, Italioanschn heilign
*30 meie - Ferdinand III, keunienk van Castilië 
*27 november - Blanca van Castilië, vrouwe van Louis VIII van Vrankryk, en moêder van Louis IX
1117

1114 - 1115 - 1116 - **1117** - 1118 - 1119 - 1120
't Joar **1117** is 't 17e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Arena van Verona
## Gebeurtenissn
*3 januoari - E zwoare eirdbevienge richt verwoestiengn an in Nôord-Italië, waarby dat er 30.000 dôoie valln. D' Arena van Verona stort gedêeltelyk in.
## Gestorvn
*Gertrude van Vloandern, dochter van Robrecht de Fries, groaf van Vloandern
*Gilbert Crispin, Anglo-Normandische monnik en abt van Westminster Abbey
VC Simurq

**VC Simurq** (Azerbeidzjoans: *"Simurq" Peşəkar İdman Klubu*) is 'n Azerbeidzjoansche voetbolclub uut Zaqatala, upgericht in 2005. Ze speeln in 't Zaqatala Şhahar stadion in Zaqatala.

## Externe koppelienge
* Officieeln website
Trocheejiesche teetrameetre

De **trocheejiesche teetrameetre** is e meetruum of kadans in de dichtkunste. Y verwyst nor e verze van vier trocheejiesche voetn. 't Wôord "teetrameetre" wil simpleweg zeggn da 't gedicht vier trocheejn êt. E trochee is e lange lettrgreepe, of beklêmtôonde lettrgreepe, gevôgd deur e korte, of nie-beklêmtôonde. Klêmtôonn ip e lettregreepe zyn te vienn deur simple ip te lettn ip wukke lettrgreepe de noadruk ligt oj 't wôord uutsprikt. In veele gevolln is da de lettregreep die 't luudst uutgesprookn wordt in 't wôord, byvôorbeeld, 't wôord 'zuuvreid' go de noadruk krygn ip d' êeste lettregreepe en mindr ip de reste.

## Vôorbeeld van e trochee

## Vôorbeeld uut de lietrateure

## Verwyziengn
Guido van Anderlecht

thumb|Guido van Anderlecht
**Guido van Anderlecht**, ook gekend lyk **Guy van Anderlecht**, (ca. 950 - Anderlecht, 12 september 1012) was de zeune van oarme boern die koster was in d' Onze-Lieve-Vrouwekapelle van Loakn. Hy wordt ook den *oarmn van Anderlecht* genoemd. Hy kwam loater marchang en gieng ton ip bedevoart noa Rome en Jeruzalem. Hy kêerde zwoar ziêk were noa zyn geboortestreke Brabant en is in Anderlecht gestorvn an  dysenterie.
## Verêrienge
Kort achter zyn dôod gebeurdn der verschillige miroakels an zyn graf en de 24e juni 1112 ist hy heilig verkloard. 

Hy is de patrôon van de commersantn, de veemarchangs, de boern, de knechtn, de kosters,  de beioardiers, de klokkeluuders, de pelgrims en de transporteurs. Hy wordt ook anbeedn teegn dysenterie. Hy wordt uutgebeeld lyk e boer of e pelgrim met e peird en 'n osse.

Hy ligt begroavn in de Sinte-Pieter-en-Sint-Guidokerke van Anderlecht. Zyn noamdag wordt gevierd ip 12 september.
1012

1009 - 1010 - 1011 - **1012** - 1013 - 1014 - 1015
't Joar **1012** is 't 12e joar in de 11e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Boudewyn IV van Vloandern, bygenoamd ''met den Board''
## Gebeurtenissn
*Boudewyn IV van Vloandern trouwt mè Ogiva van Luxemburg
*1 februoari - Gerard van Florennes, aalmoezenier van de Roomse keunienk Hendrik II, wordt angesteld toet ryksbisschop van Koameryk
*1 april - Ernst I komt hertog van Zwaabn by den dôod van Herman III
## Geboorn
* Paus Benedictus IX (ca. 1012)
## Gestorvn
* Otto II van Neder-Lotharingen
*1 april - Herman III, hertog van Zwaabn
*19 april - Alphege (Ælfheah), eirtsbischop van Canterbury (vermôord)
*12 september - Guido van Anderlecht, Brabantschn heilign
Kanadeesche boreoale busschn

De **Kanadeesche boreoale busschn** zyn de noame gegeevn deur de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) an e groepeerienge van drie ekostreekn uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* die beôorn by 't bioom van de boreoale busschn of tajga. De Kanadeesche boreoale busschn stoan ip de lieste van de zogenoamde *Global 200*, vo 't feit da 't goat oovre e streeke mêt 'n uutzoendrlikke bioloogiesche rykdom die van 't grotste belank is vo de nateurbeschermienge. De groepeerienge bestoat uut de vôgnde ekostreekn geleegn in Kanada :
* de tajga van de Nôordwestlikke Gebiedn
* de busschn van 't nôordlik Kanadeesch Schild
* de tajga van 't ôostlik Kanadeesch Schild

## Liggienge

Ofbeeldienge:Northwest Territories taiga map.svg|Tajga van de Nôordwestlikke Gebiedn
Ofbeeldienge:Northern Canadian Shield taiga map.svg|Busschn van 't nôordlik Kanadeesch Schild
Ofbeeldienge:Eastern_Canadian_Shield_taiga_map.svg|Tajga van 't ôostlik Kanadeesch Schild

## Eksterne koppliengn
*  Canadian Boreal Forests (WWF).
Nôordwestlikke Gebiedn

thumb|Liggienge van de Nôordwestlikke Gebiedn.
De **Nôordwestlikke Gebiedn** (Iengels : *Northwest Territories*) is e Gebied (Iengels : *Territory*) van Kanada. Mêt e bevolkienge 41 462 in 2011 en e geschat bevolkingsantal van 43 537 in 2013, zyn de Nôordwestlikke Gebiedn 't mêest bevolkt Gebied in nôordlik Kanada . Yellowknife wierd d' oofplatse van 't Gebied in 1967, lik gevôg van anbeveeliengn deur de *Carrothers Commission*.

De Nôordwestlikke Gebiedn, e dêel van 't oede *North-West Territory*, kwoamn de 15-stn juli 1870 in de Kanadeesche Stoatn-Boend, mo de teegnwôordige grenzn wierdn vastegeleid den 1stn april 1999, o 't gebied ipgedêeld wierd vo Nunavut te moakn in 't ôostn, deur de *Nunavut Act* en de *Nunavut Land Claims Agreement Act* . 
Nunavut bestoa grôotndêels uut arktiesche toendra, mo de Nôordwestlikke Gebiedn ên e kliemoat dat e klêen bitje warmdr is en doarom zyndr doa mêesta boreoale busschn of tajga, aloewêl da dêeln van 't Gebied te nôordn van de boomgrenze liggn, en da zyn mêest nôordlikke streekn ôorn by de Kanadeesche Arktiesche Eilandngroep.

De Nôordwestlikke Gebiedn zyn begrensd deur de twêe andre Kanadeesche Gebiedn, Nunavut in 't ôostn en Joekon in 't westn, en deur de provinsjes Britsch Koluumbja, Alberta, en Saskatjewan in 't zuudn. 

## Verwyziengn
Cook-Golve

thumb|Cook-Golve mê ze twêe vertakkiengn.
thumb|'t Zuudwestlikke uutende van Elizabeth-Eiland ligt ip de schiddienge tusschn de Cook-Golve en de Golve van Alaska.
De **Cook-Golve** (Iengels : *Cook Inlet*) is e zêe-oarm in zuudlik-sentroal Alaska die êm uutstrekt oovre 180&nbsp;km van de Golve van Alaska toe an de stad Anchorage. De Cook-Golve splitst in de Knik-Tak en in de Turnagain-Tak ip zyn nôordlik uutende, en die twêe takkn oemriengn Anchorage bykans hêelegans. 't Ofwoatriengsbekkn van 't gebied besloa roend de 100 000&nbsp;km² in zuudlik Alaska, ten ôostn van d' Aleutn-Bergkeetn en te zuudn van d' Alaska-Bergkeetn, en 't kryg woatre van zyn zyrieviern de Knik-Rieviere, de Klêene Susitna-Rieviere, de Susitna-Rieviere en de Matanuska-Rieviere. 't Ofwoatriengsbekkn bevat dêeln van de Denali-Berg (vroegre genoamd de McKinley-Berg). In 't ofwoatriengsbekkn zyndr verschillnde nasjonoale parkn en de wêrknde vuulkoane *Mount Redoubt*, tegoare mê andre iestôoriesche werknde vuulkoann . De Cook-Golve gift bevoarboare toegank no den oavn van Anchorage ip 't nôordlik uutende, en no de klindrn oavn van Homer mêer no 't zuudn. Apeupri 400 000 menschn leevn in 't woatrbekkn van de Cook-Golve. Vôo da Anchorage zo belangryk gewordn is, was Knik de bestemmienge vo de meste scheepn in 't nôordlik gedêelte van de Cook-Golve.

## Zied ook noa
*Boreoale busschn roend de Cook-Golve

## Eksterne koppliengn
* Gulf of Alaska (''The Encyclopedia of Earth'').

## Verwyziengn
Boreoale busschn roend de Cook-Golve

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Nôord-Amerika.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
thumb|Boreoal bus in 't Nasjonoal Kenai-Rizêrvoat.
De **boreoale busschn van de Cook-Golve**, geleegn in Alaska, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) . Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga. D' ippervlakte van d' ekostreeke besloat 2 771 287 êktoarn .

## Beschryvienge
Die ekostreeke ligt roend 't grotste stik van de Cook-Golve an de zuudlik-sentroale kuste van Alaska, beschut deur bergn roendomroend. Die kuste êt e vriendlik landschap en e betrekklik zocht kliemoat vor Alaska mê 380 toe 680&nbsp;mm reegnvol per joar.

## Plantn-weirld
De plantn-weirld is gevarjeerd vor Alaska, e mienglienge van koniefeern en andre boomn, struukn en kruudn. D' oovrêersnde boomsôortn zyn zwarte sparre (*Picea mariana*), witte sparre (*Picea glauca*), de grôote Sitka-sparre (*Picea sitchensis*), Ameriekoansche roatlpopliere (*Populus tremuloides*), boalsm-popliere (*[[Populus]] balsamifera*), *Populus trichocarpa* en papierberke (*Betula papyrifera*). 't Sparrebus wordt dikkers verjoengd achtre zwoare ploagn deur de sparreschusse-keevre.

## Bêestn-weirld
In die ekostreeke leevn dr veele wilde bêestn woaroendre grysde wolf (*Canis lupus*), beirn en Kanadeesche lynx (*Lynx canadensis*). De Kenai-Rieviere êrbergt vuuf sôortn zoalm (*Oncorhynchus*) mê drby de grotste sjienookzoalmn (*Oncorhynchus tshawytscha*) in de weirld. De veugls têlln grôote antalln van den  Ameriekoansche zêeoarend (*Haliaeetus leucocephalus*) en oovrwientrende snêewganzn (*Chen caerulescens*) van 't eiland Wrangell die tegoare kommn in de moendienge van de Kenai-Rieviere vôor undre miegroasje in 't vôorjoar.

## Bedreigiengn en beschermienge
thumb|Vyvre mê woatr-leeljes mê roendomme sparrebusschn, Kenai-Schiereiland.
De streekn roend de Kenai-Rieviere, Anchorage, Palmer en Wasilla zyn 't mêest bevolkt dêel van Alaska en e middlpunt vor oetkap en vor oolje- en goazeindustries ip 't Kenai-Schiereiland. Dr is ook e bitje oentbusschienge vo landbow in Palmer en Point MacKenzie. Pertanks bluuvn nateurlikke leefgebiedn styf goed bewoard aloewêl da de bêestn-weirld van 't Kenai-Schiereiland ofgezoenderd is grakt van die van de Matanuska-Susitna-Valleje en de westkant van Cook-Golve, en doadeure van de reste van Alaska. Beschermde gebiedn omvattn 't Nasjonoal Kenai-Rizêrvoat, Stoatspark Chugach, Stoatrekrejoasje-gebied van Nancy-Mêer en de Susitna-Vlakte.

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Cook Inlet taiga (''The Encyclopedia of Earth'')
* Cook Inlet taiga (''Bioimages'')

## Verwyziengn
Etterbeek

**Etterbeek**  is êen van de 19 gemêentes van 't Brussels Hoofdstedelyk Gewest. 

De gemêente grenst an Brussel-stad, Elsene, Oudergem, Sint-Pieters-Woluwe,  Sint-Lambrechts-Woluwe en Schoarbeek.  
## Beziênsweirdigheedn
* 't Jubelpark of de Cinquantenaire ip de grenze van Etterbeek mè Brussel-stad 
* 't Cauchie-huus in art nouveau, gebouwd in 1905 deur architect, kunstnoare en decorateur Paul Cauchie

Ofbeeldienge: Brussels Cinquantenaire R02.jpg|'t Jubelpark of de Cinquantenaire
Ofbeeldienge: Maison Cauchie, Rues des Francs - Franken-straat 5, pic2.JPG|Cauchie-huus
Ofbeeldienge: EtterbeekMaisonCommunale.jpg|Gemêenthuus van Etterbeek

De campus Etterbeek van de VUB en de tringstoasje Etterbeek liggn eigntlyk nie in Etterbeek mor ip 't groendgebiêd van Elsene. 
## Bekende menschn
* Hergé, striptêkenoare (echte noame Georges Rémi)
* André Franquin, striptêkenoare
* Jos Chabert, politieker
* Herman Van Rompuy, politieker, 66stn êeste minister van België en êeste vôorzitter van d' Europeesche Road
* Stromae, zanger
* Marouane Fellaini, Belgisch-Marokkoansche foetbolspeelder
Bouwkundig erfgoed in Eggewoartskapelle

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Eggewoartskapelle]]** of **Askappel**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Eggewoartskapelle
Alaska-Schiereiland

250px|thumb|Vuulkoann ip 't Alaska-Schiereiland.
't **Alaska-Schiereiland** is e schiereiland dat êm uutstrekt oovre apeupri 800&nbsp;km no 't zuudwestn vanof 't vasteland van Alaska en endigt an d' Aleutiesche Eilandn. 't Schiereiland schidt de Stilln Oseoane van de Bristol-Boaje, 'n oarm van de Bêerieng-Zêe. 

In de boekn (in 't byzoendre in de Russiesche) was de term "Alaska-Schiereiland" gebruukt vo hêel de nôordwestlikke uutstulpienge van 't nôordlik Ameriekoans kontienent, of vor alles wa da nu de Stoat Alaska is, mêt uutzoendrienge van den Alaska-Pannesteirt en drby-ôornd eilandn. 't Mêer en Schiereiland-*Borough* (Iengels : *Lake and Peninsula Borough*), 't zeifste in Alaska wa da *county* is in de Verêenigde Stoatn, wordt genoamd no 't schiereiland.

## Zied ook noa
*Boreoale bergbusschn van 't Alaska-Schiereiland

## Eksterne koppliengn
*  Lake en Peninsula Scool District.
1112

1109 - 1110 - 1111 - **1112** - 1113 - 1114 - 1115
't Joar **1112** is 't 12e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Standbeeld vo kroniekschryver Sigebert van Gembloux ip e pling in Gembloux
## Gebeurtenissn
Willem Clito, zeune van Robert II van Normandië, vlucht noa 't hof van groaf Boudewyn VII van Vloandern, bygenoamd *Hapkin* of *met de Byle*
## Geboorn
*Hendrik I van Noamn (ca. 1112), groaf van Luxemburg en Noamn
*Sibylle van Anjou (ca. 1112), gravinne van Vloandern
## Gestorvn
*24 april - Hendrik van Bourgondië, groaf van Portugal
*16 meie - Burchard van Lechsgemünd, bisschop van Utrecht
*5 oktober - Sigebert van Gembloux, benedictynsche monnik en kroniekschryver
*Balderic, bisschop van Noyon-Doornik