open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tajga van de Nôordwestlikke Gebiedn

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Noord-Amerika.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
De **tajga van de Nôordwestlikke Gebiedn**, is 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 34 576 341 êktoarn . De busschn maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga van nôordlik Kanada. Vo de grôote ekoloogiesche rykdom is d' ekostreeke e dêel van de *Global 200*-streeke de "Kanadeesche boreoale busschn". 

## Beschryvienge
De tajga van de Nôordwestlikke Gebiedn bedekt de nôordlikke vlakte van de Mackenzie-Rieviere, d' angrenznde gebiedn van de zuudlikke vlakte van dezeifste stroom toe an 't Grôot Beirn-Mêer en 't Grôot Sleev-Mêer. Hêel d' ekostreeke ligt in de Nôordwestlikke Gebiedn mêt uutzoendrienge van e dêeltje in 't ôostn van Joekon . De gemiddelde joartemprateure varjeert van -10&nbsp;°C in 't nôordn toe -1&nbsp;°C in 't zuudn van d' ekostreeke. De gemiddelde wientrtemprateure schommelt tusschn -26,5&nbsp;°C in 't nôordn en -1&nbsp;°C in 't zuudn.  De gemiddelde zoomrtemprateure ligt tusschn 6,5&nbsp;°C en 14&nbsp;°C. De joarliksche neerslag is tusschn 200&nbsp;mm en 400&nbsp;mm, mêt uutzoendrienge van 't zuudwestn woa da 500&nbsp;mm hoald wordt. Die ekostreeke is te vienn by lêege liggiengn die feitlik de verlengiengie zyn van de Grote Lêegvlaktn van Nôord-Amerika. 't Reljif is in 't algemêen plat of e klêen bitje golvnd, mêt uutzoendrienge van sommigte plekkn, woa dat de topoografie boets is ofgesneen deur de woatrloopn.

## Plantn-weirld
thumb|left|Virginia-Woatrvolln (Nailicho), Nasjonoal Park Nahanni, Nôordwestlikke Gebiedn.
De dinnegezoajde busschn bestoan oafdzoaklik uut moagre misvormde zwarte sparrn (*Picea mariana*). De kreuplachtige berkn en wilgn vormn, mê *Ledum decumbens*, de struukloage binst da beirndruuvn (*Arctostaphylos uva-ursi*), cypr-grassn (*Carex*) en mossn de kruudloage uutmoakn. D' oogre liggiengn en de streekn mêer in 't zuudn, in 't algemêen beetr ofgewoatrd en mindr koed, êrbergn gemienglde busschn bestoand uut zwarte en witte sparre (*Pinus glauca*), gewroengn pynboom (*Pinus contorta*), moeraslorke (*Larix laricina*), berke en Ameriekoansche roatlpopliere (*Populus tremuloides*) en boalsm-popliere (*Populus balsamea*). De natte omgeeviengn bedekkn tusschn 25 % en 50 % van d' ekostreeke. 

## Bedreigiengn en beschermienge
Apeupri 90 percent van 't leefgebied bluuft oengerept. 't Mêeste verlies is 't rezuultoat van verstôorienge roend klêene gemêenschappn, lynn deur de streeke woa datr oardbeeviengn gewist zyn, en uutboatienge van oolje en goaze in 't gebied van de *Norman Wells*. Klêenschoalige oetkappery in 't zuudn van d' ekostreeke is bizzig.

't Nasjonoal Park Nahanni in 't westn van de Nôordwestlikke Gebiedn êt 'n ippervlakte van 4 765 km2 .

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Northwest Territories taiga (''The Encyclopedia of Earth''). 

## Verwyziengn
Evere

**Evere**  is êen van de 19 gemêentes van 't Brussels Hoofdstedelyk Gewest. 

De gemêente grenst in 't nôordn an Haren (Brussel-stad), in 't zuudn an Sint-Lambrechts-Woluwe, in 't westn an Schoarbeek en in 't ôostn an Sint-Stevens-Woluwe, e dêelgemêente van Zoavntem in  Vlams-Brabant.

Evere, vroeger e landelyk dorp in de provinsje Brabant, is in 1954 toegevoegd by de Brusselse agglomeroasje.
## Beziênsweirdigheedn
*Sint-Vincentiuskerke (18e êeuwe) met e romoansche torre uut d' 11ste êeuwe.
*Kerkhof van Brussel ip 't groendgebiêd van Evere
*Meuln van Evere mè 't Brussels Museum van de Meuln en de Voedienge
*'t Hoeveke, gerestaureerde hoeve uut 1638 en beschermd monument 


Ofbeeldienge: Evere - Église Saint-Vincent - 002.jpg|Sint-Vincentiuskerke
Ofbeeldienge: Cimetière de Bruxelles 02.jpg|Iengels monument ip 't Brussels kerkhof ter êre van de gesneuveldn by de Slag van Woaterloo
Ofbeeldienge: MBMA-Moulin Molen Evere.jpg|Meuln van Evere
Ofbeeldienge:'t Hoeveke.jpg|'t Hoeveke
Boreoale bergbusschn van 't Alaska-Schiereiland

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Nôord-Amerika.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
thumb|Landschap in 't Nasjonoal Rizêrvoat Besjarof.
thumb|Nasjonoal Wildrizêrvoat van Alaska-Schiereiland.
thumb|Nasjonoal Izembek-Wildrizêrvoat.
De **boreoale bergbusschn van 't Alaska-Schiereiland**, geleegn in Alaska, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) . Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga. D' ippervlakte van d' ekostreeke besloat 4 791 478  êktoarn .

## Beschryvienge
Die ekostreeke is e bergachtig gebied mê bergkammn die kunn 1 200 m ooge zyn tusschn vuulkoaniesche toppn van 2 500 m, geleegn ip de zuudlikke kant van 't Alaska-Schiereiland, an de zyde van de Stillen Oseoane, vanof de Cook-Golve in 't westn lanst de Kodiak-Eilandn no Unimak-Eiland an 't begun van d' Aleutn. 't Gebied by de Cook-Golve an de kop van 't schiereiland vormt de noabeurige ekostreeke, de boreoale busschn roend de Cook-Golve.

't Gebied êt e kuste-kliemoat mêt ooge reegnvoll (toe 4 000&nbsp;mm) en warme temprateurn.

## Plantn-weirld
De bergflankn zyn bedekt mê struukn, d' oogre êlliengn mê lêege struukn lik kroaj-eide (*Empetrum nigrum*) en andre *Ericaceae* (*Vaccinium* spp.),  arktiesche wilge (*Salix arctica*) en zèèvrekruud (*Dryas octopetala*) binst da ip de lêegre êlliengn verschillnde wilgesôortn gruujn tusschn de struukn en datr ip de lêege kustvlaktn groene elze (*Alnus viridis sinuata*) en wilgeboomn zyn mê boalsm-popliern (*Populus balsamifera*) in de warmdre en nattre gebiedn.

## Bêestn-weirld
Die streeke is gekend vo ze grôote popuuloasjes beirn die undre voedn mê zoalm uut de McNeil-Rieviere en andre rieviern van  Alaska. Beirn die ier te vienn zyn omvattn de grôote Kodiak-beir (*Ursus arctos middendorffi*) oendresôorte van de bruune beir van Kodiak-Eiland. Andre zoogbêestn zyn karieboe  (*Rangifer tarandus*), eeland (*Alces alces*), Arktiesche groend-êekôorn (*Spermophilus parryii*) en Alaska-oaze (*Lepus othus*). Veugls uut 't gebied omvattn miegreernde snêewganze (*Chen caerulescensand*) en andre woatrveugls, en broednde koloonjes van veugls lik kuufpaapegoajduukre (*Fratercula cirrhata*), zêekoetn (*Uria* spp.) en Nôordse stormveugl (*Fulmarus glacialis*), van 't Unimak-Eiland, Stepovak-Boaje en de Semidi-Eilandn.

## Bedreigiengn en beschermienge
De nateurlikke gruujplatse van die bergn in nog in den ôorsproenklikke stoat en vischn is de belangrykste bizzigheid van de menschn. Joagn en visschn veroarmn de nateurlikke wild-popuuloasjes. Beschermde gebiedn omvattn : Nasjonoal Park Katmai, da grôote antalln beirn êrbergt, Nasjonoal Wildrizêrvoat van Alaska-Schiereiland, 't klêene Nasjonoal Izembek-Wildrizêrvoat, Nasjonoal Kodiak-Wildrizêrvoat, Nasjonoal Rizêrvoat Aniaksjak, Nasjonoal Rizêrvoat Besjarof en de hêele lankte van de McNeil-Rieviere.

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Alaska Peninsula montane taiga (''The Encyclopedia of Earth''). 

## Verwyziengn
Bouwkundig erfgoed in Elverdienge

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Elverdienge]]** :

## Externe koppelienge
*Erfgoed Elverdienge
## Kykt ook noa
* Bouwkundig erfgoed in Yper
Ganshoren

**Ganshoren**  is êen van de 19 gemêentes van 't Brussels Hoofdstedelyk Gewest. Toet 1954 makte de gemêente dêel uut van 't Nederlandstoalig gedêelte van de vroegere provinsje Brabant.

De gemêente grenst in 't nôordn en 't ôostn an Jette, in 't zuudn an Koekelberg en Sint-Agatha-Berchem. In 't westn van de gemêente ligt Zellik, e dêelgemêente van Asse in Vlams-Brabant.
## Beziênsweirdigheedn
*Kastêel de Riviern met e vyver  in 't Albert I-park, e park van 10 ha
*Moerasn van Ganshoren
*Basilieke van 't Heilig Herte of de Basilieke van Koekelberg ip de grenze van Koekelberg en Ganshoren


Ofbeeldienge: Rivieren Castle.jpg|Kastêel de Riviern
Ofbeeldienge: Ganshoren avenue Broustin 10 1001.jpg|Art-nouveauhuus in de Broustinloane
Ofbeeldienge: BasKoek.jpg | Basilieke van Koekelberg
Koekelberg

**Koekelberg**  is êen van de 19 gemêentes van 't Brussels Hoofdstedelyk Gewest. 

De gemêente grenst an Sint-Agatha-Berchem, Ganshoren,  Jette en Sint-Jans-Molenbeek.
## Beziênsweirdigheedn
*Basilieke van 't Heilig Herte of de Basilieke van Koekelberg
*Elisabethpark
*Belgian Chocolate Village, e museum gewyd an chocola.

Ofbeeldienge: Basilica of the Sacred Heart from outside 3.jpg|Basilieke van Koekelberg
Ofbeeldienge: Elisabeth Park Kiosk.jpg|Kioske in 't Elisabethpark
Ofbeeldienge: DSP.Maison communale.Koekelberg.JPG|Gemêenthuus van Koekelberg
Tajga an de zuudlikke Hudson-Boaje

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Nôord-Amerika.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
thumb|Winisk-Rieviere in Provinsjoal Park Winisk. 
thumb|Akimiski-Eiland ip e satelliete-foto.
thumb|''Rhododendron lapponicum'' in 't Provinsjoal Park van den Ysbeir.        
De **tajga an de zuudlikke Hudson-Boaje** is 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 37 373 528 êktoarn . De busschn maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga van nôordlik Kanada .

## Beschryvienge
Die ekostreeke bezet de lêeggeleegn gebiedn an de zuudkant van de Hudson-Boaje en de Djeems-Boaje. Ze ligt in 't nôordwestn van Manitoba, oovre hêel 't nôordn van Ontario en toe an 't ôostn van de Djeems-Boaje in Kebêk. Z' omvat ook 't Akimiski-Eiland in Nunavut.

De joarliksche gemiddelde temprateure ligt tusschn -2⁰C en -5⁰C. De gemiddelde zoomre-temprateure varjeert van 10,5⁰C toe 11,5⁰C en de gemiddelde wientre-temprateure van -16⁰C toe -19⁰C. De joarliksche neerslag is tusschn 400&nbsp;mm in 't uuterste nôordn toe 700&nbsp;mm of  800&nbsp;mm in 't uuterste ôostn.

## Plantn-weirld
Gedroengn zwarte sparre (*Picea mariana*) en moeras-lorke (*Larix laricina*) oovrêersn ier de vegetoasje. Die boomn wordn grotre en 't bus wordt dichtre no 't zuudn toe. De struukloage bestoat uut dwergberke (*Betula* spp.), wilge (*Salix* spp.), en *Ledum decumbens*. Slicht ofgewoatrde gebiedn êrbergn bedekkiengn van syprgrassn (*Carex* spp.), mossn en korstmossn, en d' ooge strangn ên 'n ipvollnd patrôon van ofwisslnd kammn mê zwarte sparre en inzienkiengn van vêenn en venn. 't Gebied te zuudn van Djeems-Boaje vormt 'n oovregank tusschn de gemienglde koniefeerebusschn van 't zuudn en de toendra no 't nôordn, en êt lik zôdoanig 'n grotre sôortnverschiddneid, woaroendre boalsm-denne (*Abies balsamea*), witte sparre (*Picea glauca*) en zwarte sparre, Ameriekoansche roatlpopliere (*Populus tremuloides*), en papierberke (*Betula papyrifera*). Moerassn moakn 50-75 persentn uut van die ekostreeke. 

## Bêestn-weirld
Typiesche wilde bêestn zyn karieboe (*Rangifer tarandus*), snêewganze (*Chen caerulenscens*), Kanadeesche ganze (*Branta canadensis*) en snêewschoe-oaze  (*Lepus americanus*) in hêel d' ekostreeke. Ysbeir (*Ursus maritimus*), poolvos (*Alopex lagopus*), fluutzwoane (*Cygnus columbianus*), zêe-eendn, woadveugls, witte dolfyne (*Delphinapterus leucas*) en zêe-oendn (*Phocidae*) zyn te vienn lanst de kuste van de Hudson-Boaje. Moeras-snêew-oene (*Lagopus lagopus*) leeft  te zuudn van de kuste van de Hudson-Boaje. Roend de Djeems-Boaje istr Ameriekoansche zwarte beir (*Ursus americanus*), wolf (*Canis lupus*), eeland (*Alces alces*), Kanadeesche lynx (*Lynx canadensis*), kroage-oene (*Bonasa umbellus*) en Ameriekoansche zwarte eende (*Anas rubripes*). 

## Bedreigiengn en beschermienge
Dr wordt aangenoomn da 99 % van d' ekostreeke nog oengerept is.

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Southern Hudson Bay taiga  (''The Encyclopedia of Earth''). 
* Hudson Bay (''The Encyclopedia of Earth''). 

## Verwyziengn
Woestenyn an de kustn van de schiereilandn Avalon en Burin

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Nôord-Amerika.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
thumb|Zicht ip de boreoale busschn.
thumb|Rizêrvoat Koape Sinte-Marja, woa da de grôote van de broedkolôonje van Jan-van-Gentn (''Morus bassanus'') ipvolt.
De **woestenyn an de kustn van de schiereilandn Avalon en Burin** is 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 207 199 êktoarn . De busschn maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga van nôordlik Kanada .

## Beschryvienge
De woestenyn an de kustn van de schiereilandn Avalon en Burin bezettn d' uutendn van zuudlikke schiereilandn van Newfoundland, in de Kanadeesche provinsje Newfoundland en Labrador. De joarliksche gemiddelde temprateure bedroagt 5,5&nbsp;°C.  De gemiddlde zoomre-temprateure is 11,5&nbsp;°C mo dr is veele mist in da sezoen.  De gemiddelde wientre-temprateure is -1&nbsp;°C. De joarliksche neerslag ligt tusschn 1200&nbsp;mm en 1500&nbsp;mm.  Die ekostreeke is ook blôotgesteld an neevle uut de zêe hêel 't joar deure . De twêe schiereilandn steekn  200 m ooge uut boovn de zêespeegle. De kantn goan boets noa beneen en zyn rotsachtig. Dichte by de kustn ist 't reljif diepe ingesneen deur d' eroozje van de woatre-loopn binst dat in 't binneland de streeke iddre plat en golvnd is. De natte stikkn vormn mêer of 25 % van d' ippervlakte van d' ekostreeke.  

## Plantn-weirld
De plantn-bedekkienge van de woestenyn an de kustn van de schiereilandn Avalon en Burin is êenig in Nôord-Amerika. Dr zyn vôorbeeln van glykoardige vegetoasjes te vienn  in Ysland, in ’t nôordn van Schotland en ip Spitsbergn. De vegetoasje, oovrêersnd oogvêen, bestoat uut gezelschappn van mossn, korstmossn, *Ericaceae* en kreupl-oet van boalsm-denne (*Abies balsamea*). 

## Bêestn-weirld
De karieboe (*Rangifer tarandus*) en 't moras-snêew-oen (*Lagopus lagopus*) zyn typiesch vo die ekostreeke. De kustn ên rotswandn die geschikt zyn vo 't nesteln  van zêeveugls, lkik de Jan-van-Gent.  

## Bedreigiengn en beschermienge
Dr wordt geschat da 95 % van die ekostreeke oengerept is. De winnige verstôorienge wordt in d' êeste plekke verôorzakt deur e poar gemêenschappn die lanst de kuste weunn.  

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* South Avalon-Burin oceanic barrens (''The Encyclopedia of Earth''). 

## Verwyziengn
Grôot Sleevie-Mêer

thumb|Liggienge van 't Grôot Sleevie-Mêer.
't **Grôot Sleevie-Mêer** (Iengls : *Great Slave Lake*) is 't twidde grotste mêer in de Nôordwestlikke Gebiedn van Kanada (achtre 't Grôot Beirn-Mêer), 't diepste mêer in Nôord-Amerika mêt e diepte van 614 m, en 't tienste diepste in de weirld. 't Is 469&nbsp;km lank en 20 toe 203&nbsp;km brêed. 't Bedekt 'n ippervlakte van 27 200&nbsp;km² in 't zuudlik dêel van 't Gebied. Ze gegeevn voluume bedroagt tusschn 1 070&nbsp;km³ toe 1 580&nbsp;km³ , zeifs toe 2 088&nbsp;km³ , zodat 't tienste of twoafste grotste mêer is.

De noame van 't mêer ê nieks te moakn mê sloaverny lik of daj zoe peizn oj d' Iengelsche of de Fransche benoamienge ziet : ze komt van de Sleevies (Iengls : *Slavey*), 'n indieoanestam die vroegr in die streeke weunde. Stadjes die an 't mêer liggn zyn Yellowknife, Hay River, Behchoko, Fort Resolution, Lutselk'e, Hay River Reserve, Dettah, en N'Dilo. D' êenige gemêenschap an den oostkant is Lutselk'e, e dorptje van 350 inweuners, van de stam Chipewyan, en 't nu ipgegeevn wientr-kamp Fort Reliance. Lanst de zuudkuste ten ôostn van Hay River ligt 't ipgegeevn Pine Point Mine en 't stadje Pine Point.

## Zied ook noa
*Tajga tusschn de Muskwa-Bergn en 't Grôot Sleevie-Mêer

## Verwyziengn
Muskwa-Bergn

thumb|Liggienge van de Muskwa-Bergn.
De **Muskwa-Bergn** zyn e groep bergkeetns in nôordlik Britsch Koluumbja, Kanada.  Ze zyn e stik van de 't Nôordlik Rotsgebergte, e dêel van 't Rotsgebergte en ze zyn begrensd no 't westn deur de *Rocky Mountain Trench* en an den oostkant deur de *Rocky Mountain Foothills*. De grenze an 't nôordn is de Liard-Rieviere en an 't zuudn de *Peace Reach* van 't Williston-Mêer (vroegre de *Peace River*). Te zuudn ligt 'n andre groep bergkeetns van 't Rotsgebergte da de Hart-Bergn gêetn wordt.

De Muskwa-Bergn bedekkn 'n ippervlakte van 97 388&nbsp;km² en strekkn undre uut oovre 424&nbsp;km van 't nôordn no 't zuudn .

## Zied ook noa
*Tajga tusschn de Muskwa-Bergn en 't Grôot Sleevie-Mêer

## Verwyziengn
Gekapt

thumb|Vlêes wordt deur e gekaptmeuln geperst
**Gekapt** is gemoaln vlêes. Mêestal is 't gemakt van rundsvlêes of zwynevlêes, moar ook kieknvlêes of schoapevlêes kan gebruukt wordn. Ook e miengelienge van vlêessôortn is meugelyk. Gekapt wordt gemakt deur de stikn vlêes deur e gekaptmeuln te persn.

Gekapt wordt gebruukt vo bouletn, vlêesbrôod, wost en hamburgers te moakn.
Tajga tusschn de Muskwa-Bergn en 't Grôot Sleevie-Mêer (Global-ekostreeke)

thumb|Pynboom-Mêer in Nasjonoal Park Wood Buffalo, Alberta, Kanada.
De **tajga tusschn de Muskwa-Bergn en 't Grôot Sleevie-Mêer** is de noame gegeevn deur de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) an e groepeerienge van twêe ekostreekn uut d' ekozôone *[[Nearctis]]* die beôorn by 't bioom van de boreoale busschn of tajga. De Kanadeesche boreoale busschn stoan ip de lyste van de zogenoamde *Global 200*, vo 't feit da 't goat oovre e streeke mêt 'n uutzoendrlikke bioloogiesche rykdom die van 't grotste belank is vo de nateurbeschermienge. De groepeerienge bestoat uut de vôgnde ekostreekn geleegn in Kanada :
* de busschn van de nôordlikke Kordieleera
* de tajga tusschn de Muskwa-Bergn en 't Grôot Sleevie-Mêer

## Liggienge

Ofbeeldienge:Northern Cordillera forests map.svg|Busschn van de nôordlikke Kordieleera
Ofbeeldienge:Muskwa-Slave Lake forests map.svg|Tajga tusschn de Muskwa-Bergn en 't Grôot Sleevie-Mêer



## Eksterne koppliengn
*  Global ecoregion nr 81 : Muskwa-Slave Lake Boreal Forests (WWF).
Schaarbeek

**Schaarbeek** of  **Schoarbeek** (Brussels: *Schoerbeik*, Frans: *Schaerbeek*)  is êen van de 19 gemêentes van 't Brussels Hoofdstedelyk Gewest. 

De gemêente grenst an Brussel-stad, Sint-Joost-ten-Node, Evere, Etterbeek en Sint-Lambrechts-Woluwe.
## Beziênsweirdigheedn
*Gemêenthuus van Schaarbeek in Vlamsche neorenaissancestyl van architect Jules-Jacques Van Ysendyck
*Keunienklyke Sint-Mariakerke
*D' Haln van Schaarbeek, oude markt die sins 1991 gebruukt wordt ols Europees cultureel centrum
*Huus der Kunstn, oud landhuus die gebruukt wordt vor exposiesjes, concertn, leziengn en andere culturele evenementn 
*Stoasje van Schaarbeek
*Josaphatpark
*Vele goêd bewoarde huuzn in art nouveau en art deco

Ofbeeldienge: Hôtel communal de Schaerbeek (2) - 2264-0007-0.jpg| Gemêenthuus van Schaarbeek
Ofbeeldienge: St.Mary's Church in Brussels.jpg|Sint-Mariakerke
Ofbeeldienge: Schaerbeek-Maison des Arts-Château Eenens-Façade arrière-001.JPG|Huus der Kunstn
Ofbeeldienge: SchaerbeekStation.jpg|Stoasje van Schaarbeek

## Bekende menschn
*Jacques Brel, zanger, componist, tekstschryver en acteur
*Adelheid Byttebier, politica 
*Jozef Cardijn, kardinoal en stichter van de KAJ
*Emilio Ferrera, foetboltrainer en ex-foetbolspeelder
*Georges Grün, ex-foetbolspeelder
*Emanuel Hiel, dichter en schryver
*Dani Klein, zangeresse
*Camille Simoens, bouwoendernemer en politieker
*Raymond van het Groenewoud, zanger, tekstschryver en muzikant
Oudergem

**Oudergem**  (Frans: *Auderghem*)  is êen van de 19 gemêentes van 't Brussels Hoofdstedelyk Gewest. 

De gemêente grenst an Etterbeek en Elsene (an de VUB), an Watermaal-Bosvoorde en Sint-Pieters-Woluwe en an Overijse en Tervuren in Vlams-Brabant.

Oudergem, Watermaal en Bosvoorde woarn vroeger drie dorptjes geleegn in 't Zoniënwoud. Watermaal en Bosvoorde vormn nu t'hope de gemêente Woatermoal-Bosvôorde.

## Beziênsweirdigheedn
*Kastêel Hertoginnedal
*Sint-Annakapelle, XIIe êeuwe
*Rôoklôoster, priorie in 't Zoniënwoud
*Kastêel La Solitude, neoclassicistisch kastêel  


Ofbeeldienge: Val Duchesse CH1a.jpg|Priorie van Hertoginnedal
Ofbeeldienge: Auderghem Ch1.jpg|Sint-Annakapelle
Ofbeeldienge: Abbaye du Rouge Cloître - Prieuré - JPG1.jpg|Rôoklôoster
Ofbeeldienge: Château de La Solitude.JPG|Kastêel La Solitude
Siebeerje

thumb|Liggienge van Siebeerje, vôgns verschillnde ipvattiengn.
**Siebeerje** of **Siberië** (Russiesch : Сиби́рь) is e grôote eirdrykskunige streeke, en ku in de bridste betêeknisse gezien wordn lik Nôord-Oazje. Siebeerje is vanof de 17-ste êewe e stik van Rusland.

't Groendgebied van Siebeerje ligt ten ôostn van den Oeral toe an de schiddiengs-lyne tusschn de woatre-bekkens van d' Arktiesche en de Sille Oseoane. Siebeerje strekt êm uut van d' Arktiesche Oseoane toe an d' euvls van nôord-sentroal Kazakstan en toe an de nasjonoale grenzn van Mongoolje en Sjiena . Mêt 'n ippervlakte van 13,1 mieljoen vierkante kielomeetrs, êe Siebeerje 77% van Rusland, mo dr weun mo 40 mieljoen menschn of 27% van de bevolkienge van 't land. Da komt oovrêen mêt e gemiddelde bevolkiengsdichteid van roend de 3 inweunrs per vierkante kielomeetre (e bitje lik vor Oostroalje), zoda Siebeerje êen van de minst bevolkte streekn is in de weirld.

## Wôord-geschiednisse
Sommigte bronn beweirn da "Siebeerje" zoed uut 't Siebeeriesche Tartoars kommn en willn zeggn "sloapnd land" (Sib Ir). 'n Andre versje is da 't de noame was van d' oede stamme van de Siepyrs, e mysteerjeus volk, loatre glykgesteld mê de Siebeeriesche Tartoarn. 't Modern gebruuk van de noame verschêen in de Russiesche toale achtre de veroovrienge van 't Siebeeriesche Khanoat. Nog 'n andre bronne zegt da de streeke genoamd is no 't *Xibe*-volk . Den uutleg da de noame ofgeleid is van 't oed-Sloaviesche wôord vo "nôodn" (север, sever) wierd no vôorn gebrocht deur de Poolsche iestôoriekus Chycliczkowski  mo die verkloarienge wierd teegngesprookn deur Anatole Baikaloff  omda de Sjieneezn, Arabiern en Mongooln (die e gliekoaridige noame ên vo de streeke) gin Russiesch kunn gekend ên. Zyn eign mêenienge is da de noame e kombienoasje is van twêe wôordn, "su" (woatre) en "bir" (wild land).

## Zied ook noa
*Boreoale busschn van ôostlik Siebeerje

## Verwyziengn
Boreoale busschn van westlik Siebeerje

[thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [Siebeerje.]]
[thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [Weireld|weirld.]]
thumb|Bus-rizêrvoat in 't distrikt Khantys-Mansis.
De **boreoale busschn van westlik Siebeerje**, geleegn in Oazje, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone *[[Palaearctis]]* vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) . Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga. D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 167 028 333  êktoarn . 

## Beschryvienge
D' ekostreeke is e styf grôot koniefeern-bus dat êm uutstrekt van de Oeral toe an de Jeeniesseejie-Rieviere in Siebeerje . Angezien da die rieviere bekeekn wordt lik e belangryke biogeogroafiesche 
grenze vôgns de mêeste weetnschapprs, ligtr ten ôostn doavan d' aparte ekostreeke de boreoale busschn van ôostlik Siebeerje.

Die ekostreeke êt euvls in 't nôordn en platte vlaktn in 't zuudn. Bykans den êft van d' ekostreeke bestoat uut moerassn, mê bandn van boreoal bus die lik lintn lanst de rieviern liggn. De boomn van de tajga stoan verre uut mekoar, mêt 'n oendrgruuj van dwergstruukn en tapytn mossn en korstmossn die de groend bedekkn.

## Bêestn-weireld
Vier sôortn amfiebien, twêe sôortn reptieln, mêer of 220 sôortn veugls, en 70 sôortn zoogbêestn leevn allemalle in die ekostreeke. Al die bêestn angn of van de moerassn vor undre voedsl. Dedeeze omvattn europeesche beevre (*Castor fiber*), woelratte (*Arvicola amphibius*), muuskuusratte (*Ondatra zibethicus*), moeras-snêew-oene (*Lagopus lagopus*), en vêele sôortn eendn en woadveugls. Bêestn mêt e grôot leefgebied zyn eeland (*Alces alces*) en  karieboe (*Rangifer tarandus*).
 
## Bedreigiengn en beschermienge
De boreoale busschn in 't nôordn zyn nog betrekklik oengerept, mor in 't zuudn is de tajga mêesta gekapt of verbrand. Vôortgezettn oetôost en deur de mensch angestookn busbrandn, zowêl lik oolje- en goaze-oentginnienge, joagn en stroopn zyn de belangrykste bedreigiengn vo de bioloogiesche rykdom van die ekostreeke.

## Zied ook noa

## Eksterne koppliengn
* Yenisei River (''The Encyclopedia of Earth'').

## Verwyziengn
Bouwkundig erfgoed in Gilleveld

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Gilleveld]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Gilleveld
## Kykt ook noa
* Bouwkundig erfgoed in Zunnebeke
1842

1839 - 1840 - 1841 - **1842** - 1843 - 1844 - 1845
't Joar **1842** is 't 42e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Jean-Baptiste Nothomb, êeste minister van België (1841-1845)
thumb|Tringrampe in Meudon
## Gebeurtenissn
*24 moarte - Ip vôorstel van Jean-Baptiste Nothomb wordt de Belgische schoolwet goegekeurd. Iedere gemêente wordt verplicht van teminste êen lêgere schole t' èn en groatis oenderwys te geevn an d' oarme joengers.
*5 meie - Tusschn Ans en Luuk wordn helnde vlakn in gebruuk genoomn vo de niveauverschiln van 't Haspngouws Plateau vo de spoorweg t'overbrugn. Den Belgischn ingenieur Henri Maus èt e machine uutgevoendn die den tring omhoge trekt deur roteernde koabels die deur e machine in bewegienge wordn gebrocht. Vodien was 't oenmeugelyk van met den tring over d' hellienge van Ans te geroakn.
*8 meie - E tring van Versailles noa Parys oentspoort in Meudon. Der valn 55 dôoie, woaroender den oentdekkiengsreiziger Jules Dumont d'Urville en zyn vrouwe en zeune. 't Is d' êeste tringrampe in Vrankryk en êen van d' êeste in de weireld.
*Giuseppe Verdi schryft den opera *Nabucco*
## Geboorn
;februoari
*25 - Karl May, Duutsche schryver
## Gestorvn
;moarte
*6 - Constanze Weber (80), vrouwe van Mozart
*23 - Stendhal (59), Fransche schryver
1844

1841 - 1842 - 1843 - **1844** - 1845 - 1846 - 1847
't Joar **1844** is 't 44e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Hendrik Conscience
## Gebeurtenissn
*1 januoari - In België wordt *Vlaemsch België*, d' êeste nederlandstoalige politieke gazette uutgegeevn. 
*25 januoari - De  West-Vlamsche goeverneur verkloart in de Koamer dat e reorganisoasje van de vlasindustrie nôodzoakelyk is vo te kunn concurreern mè 't buutnland. Iengeland stoat in e veel sterkere posiesje deur under voruutstreevnde mechanisoasje. 
*11 februoari - Ip 't toalcongres in Brussel richtn 500 Vlamsche intellectueeln 't *Vlaemsch Taelverbond* ip. Ze zyn vôorstander vor e verbroederienge met de Woaln, moa wel achter dat de Vlamsche toaleisn zyn ipgelost. Ip 't ende van 't banket zegt Hendrik Conscience in zyn toost: "Vlams België drienkt ip de gezoendheid van Woals België. De twêe vormn tegoare êen ienkel België". 
## Geboorn
;januoari
* 7 - Bernadette Soubirous, Fransche mystica, loater heilig verkloard
;moarte
* 18 - Nikolaj Rimski-Korsakov, Russische componist
;meie
* 21 - Henri (Le Douanier) Rousseau, Fransche kunstschilder
;oktober
* 15 - Friedrich Nietzsche, Duutsche filosoof
## Gestorvn
;juni
* 3 - Louis-Antoine van Bourbon (68), Dauphin van Vrankryk van 1824 toet 1830
;juli
* 28 - Joseph Bonaparte (76), keunienk van Noapels en Spanje, broere van Napoleong
1827

1824 - 1825 - 1826 - **1827** - 1828 - 1829 - 1830
't Joar **1827** is 't 27e joar in de 19e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
thumb|Turku achter de grôte brand deur Gustaf Wilhelm Finnberg
[thumb|Portreit van [Willem I van de Nederlandn deur Matthijs van Bree]]
## Gebeurtenissn
*Fêestelyke openienge van 't Museum vo Weetnschapn en Lettern in Brussel.
*21 moarte - De joenge Brugschn avokoat en liberoale politieker Paul Devaux bepleit 't unionisme, d' êenheid tusschn katholiekn en liberoaln. Allêne tegoare kunn ze d' Hollanders overhoaln vo de rechtn van de Belgn in 't Keunienkryk van de Nederlandn te vrywoarn. Hy lanceert 't motto *L'union fait la force* (Êendracht makt macht).
*18 juni - In Rome wordt 't concordoat tusschn 't Verênigd Keunienkryk van de Nederlandn en Paus Leo XII oendertêkend. Groaf Antoine de Celles die ols buutngeweun gezant noa Rome gezoendn was, kost e concordoat ofsluutn vo de reloasjes mè 't Vaticoan te normaliseern.
*25 juli - Keunienk Willem I van de Nederlandn keurt d' overêenkomst goed die groaf Antoine de Celles  en paus Leo XII den 18ste juni geslootn èn. 't Concordoat bepoalt dat de katholiekn in 't nôordn van 't land direct verboendn zyn met de paus. De keunienk goa gêen bisschopn mê benoemn mor houdt wel e vetorecht. 
*4 september - Turku, de grotste stad van Finland, wordt deur brand bykan hêlegans verwoest.
*14 oktober - In de Nederlandn ist er zwoar protest van de liberoale en calvinistische opposiesje teegn 't concordoat tusschn de paus en keunienk Willem I. Doadeure wordt 't concordoat ip de lange boane geschoovn en bluuft alles lyk van te vôorn.
*18 november - Openienge van 't Kanoal Gent-Terneuzn die Gent verbiendt met de Westerschelde. 't Kanoal is gegroavn tusschn 1823 en 1827 ip initiatief van keunienk Willem I. In dien tyd makte België nog dêel uut van 't Verênigd Keunienkryk van de Nederlandn.
*De kunstschilder Matthijs van Bree wordt benoemd toet directeur van d' academie van Antwerpn. Hy stoat in de groasje by keunienk Willem I.
*De cartogroaf Philippe Vandermaelen briengt zyn *Atlas Universel* uut.
*De Belgische metoalindustrie kent e nieuwe heriplevienge deur de bouw van hoogovens deur John Cockerill.
## Geboorn
;juli
*18 - Petrus Lambertus Goossens, Vlamsche kardinoal, eirtsbisschop van Mecheln
;ogustus
*27, Charles De Coster, Belgische schryver
;november
*12 - Gustav Merkel, Duutschn organist en componist
## Gestorvn
;moarte
*5 - Alessandro Volta (82), Italioansche nateurkundign, uutviender van d' elektrieke pile
* 26 - Ludwig van Beethoven (56), Duutsche componist
;ogustus
*12 - William Blake (69), Iengelschn dichter, schilder en graveur
Bouwkundig erfgoed in Gullegem

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Gullegem]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Gullegem
## Kykt ook noa
* Bouwkundig erfgoed in Wevelgem
1825

1822 - 1823 - 1824 - **1825** - 1826 - 1827 - 1828
't Joar **1825** is 't 25e joar in de 19e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Openienge van de Stockton and Darlington Railway in Iengeland
;juni
*14 - Keunienk Willem I legt 't oenderwys in de Zuudelyke provinsjes an bandn en komt in conflict met de Katholieke Kerke. 't Oenderwys wordt groendig hervormd. E keunienklyk besluut regelt d' inrichtienge van ryksathenea. Wien dat er gêen diplom bezit van de ryksuniversiteitn magt er gêen lesse geevn.
;september
*27 - Openienge van de Stockton and Darlington Railway in Iengeland, den êestn yzerweg  ter weireld, die gebruuk makt van de stoomlocomotief.
;oktober
*17 - Officiële openienge van 't Filosofisch College in Leuvn.
;december
*13-14 - Binst de zittiengn van de Stoatn-Generoal in 't Verênigd Keunienkryk van de Nederlandn pleitn Goswin de Stassart en Etienne de Gerlache vo de vryheid van oenderwys. Ze stoan styf kritisch teegnover 't beleid van keunienk Willem I.
*29 - De Fransche schilder Jacques-Louis David sterft in Brussel. In 1816 wierd hy verjoagd uut zyn voaderland en èt hy hem g'installeerd in Brussel, woa da zyn neo-classicisme styf in de smoake valt. In Frankryk is de romantiek an 't ipkomn.

## Geboorn
;moarte
*19 - Joseph Stallaert, Vlamsche kunstschilder
;meie
* 4 - Thomas Huxley, Iengelschn bioloog
;oktober
*25 - Johann Strauss jr., Ôostnryksche componist en muzikant
## Gestorvn
;meie
*7 - Antonio Salieri (74), Italioansche componist, dirigent en muziekpedagoog
;december
*1 - Alexander I (47), tsaar van Rusland
*29 - Jacques-Louis David (77), Fransche kunstschilder
Koerieln

thumb|Liggienge van de Koerieln in de Stille Oseoane tusschn Japan en 't Russiesche Kamtsjatka-Schiereiland.
De **Koerieln** (Russiesch : Кури́льские острова́; *Kurilskiye ostrova*; Japansch : クリル列島 *Kuriru rettō*, 千島列島 *Chishima rettō*), geleegn in de Russiesche Oblast Sasjalien, vormn 'n vuulkoaniesche eilandn-groep die êm uutstrekt oovre apeupri 1 300&nbsp;km te nôordôostn van Hokkaido, Japan, toe an 't Kamtsjatka-Schiereiland, Rusland, en ze schiddn de Zêe van Okhotsk van de nôordlikke Stille Oseoane. Dr zyn 56 eilandn en veele klindre rotseilandn. Ze bestoan uut de Grôote Koerieln-Kam en de Klêene Koerieln-Kam . De totoale landippervlakte is 10 5032 km2 en dr zyn 19 434 inweuners .

Aal d' eilandn zyn deezntyd oendr Russiesch bestier. Japan eist de twêe zuudlikste grôote eilandn ip (Iturup en Kunashir) lik oendredêel van zyn groendgebied, zowêl lik d' eilandjes Shikotan en Habomai, tgêene anleidienge was vo 't vôortbestoande Koerieln-geschil. In Japan zyn z' ook gekend lik de "Nôordlikke Gebiedn" .

## Zied ook noa
* Beikn en dinne gezoajde busschn van Kamtsjatka en de Koerieln
* Boreoale busschn van Kamtsjatka en de Koerieln

## Verwyziengn
Kamtsjatka-Schiereiland

thumb|Kamtsjatka-Schiereiland in 't verre ôostn van Rusland. 't Rôoze gebied is de Provinsje Kamtsjatka die ook e stik van 't vasteland in 't nôordn insluut.
thumb|Topografie van 't schiereiland.
't **Kamtsjatka-Schiereiland** (Russiesch : полуо́стров Камча́тка, *Poluostrov Kamchatka*) is e schiereiland in 't Russiesche Verre Ôostn da 1 250 kielomeetrs lank is, en dat 'n ippervlakte êt van apeupri 270 000&nbsp;km² . 't Ligt tusschn de Stille Oseoane no 't ôostn en de Zêe van Okhotsk no 't westn . Zjuuste buutn de kustlyne lanst de Pasiefieke kuste van 't schiereiland lopt de 10 500 meetrs diepe Kloove van Koerieln–Kamtsjatka.

't Kamtsjatka-Schiereiland, de Kommandr-Eilandn, en Karaginsky-Eiland vormn tegoare de Provinsje Kamtsjatka van de Russiesche Fidderoasje. 't Mêerndêel van de  322 079 inweuners zyn bloed-echte Russn, mo dr zyn apeupri 13 000 Koryaks (2014) . Mêer of den êft van de bevolkienge leeft in Petropavlovsk-Kamchatsky (179 526 inweunrs in 2010) en in 't dichte drby liggnd Yelizovo (38 980).

Ip 't Kamtsjatka-Schiereiland zyn de bekende Vuulkoann van Kamtsjatka, 'n UNESCO weirld-erfgoed.

Kamtsjatka krygt toe 2 700&nbsp;mm neerslag ipo e joar. De zoomrs zyn moatig koele, en de wientrs zyn dikkers stormachtig oewêl dat mo zeldn bliksmt.

## Zied ook noa
* Beikn en dinne gezoajde busschn van Kamtsjatka en de Koerieln
* Boreoale busschn van Kamtsjatka en de Koerieln

## Eksterne koppliengn
* Volcanoes of Kamchatka, Russian Federation (''The Encyclopedia of Earth'').
* Vulcanoes of Kamchatka (''UNESCO'').

## Verwyziengn
1823

1820 - 1821 - 1822 - **1823** - 1824 - 1825 - 1826
't Joar **1823** is 't 23e joar in de 19e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Keunienk Willem I van de Nederlandn
*1 januoari - In 't Verênigd Keunienkryk van de Nederlandn oender keunienk Willem I bepoalt e besluut dat ambtenoars van de provinsjes Ôost-en West-Vloandern, Antwerpn, Limburg en Brabant (met uutzoenderienge van Zuud-Brabant) overgeplatst goan wordn os ze gêen Nederlands kenn. 'n Ander besluut bepoalt dat allêne moa de persôonn die de 'landstoale' kenn in anmerkienge komn vor e job in d'administroasje. Doa komt miserie van want de Vlamsche bourgeoisie is Fransgezind en de clerus zit ermee in da mè 't Nederlands 't calvinisme invloed goa krygn ip de Vlamsche jeugd.
*april-meie - Keunienk Willem I bezoekt de zuudelyke provinsjes van de Nederlandn vo persôonlyk de stand van zoakn te lêern kenn. Hy begunt in Maastricht en reist ton via Limburg noa Luuk, woa dat hy surtout andacht èt vo de groeinde industriële bedryvigheid van de stad. Via Noamn en Dinant reist hy noa Bergn woadat hy de 2e meie toekomt. Hy bezoekt ook de nieuwe bedryvn in Henegouwn. De keunienk trekt ton ook noa steedn in Vloandern lyk Mêenn, Yper, Veurne en Nieuwpoort. Via Brugge en Gent reist hy deure nor Antwerpn woa dat hy d'hoave, die in vulle bloei is, inspecteert. Den 13ste meie komt hy toe in Brussel.  Hy wordt overal goed oentvangn, beter of gepeisd. Zyn reize èt d' êenheid van 't land versterkt.
*30 meie - Keunienk Willem I stoat e lênienge toe van 300.000 guldn an den Iengelschn industrieel John Cockerill.
## Geboorn
;januoari
*30 - Jacques-Nicolas Lemmens, Vlamschn organist en componist
;april
*4 - Carl Wilhelm Siemens, Duuts-Britschn uutviender, ingenieur en industrieel
## Gestorvn
;februoari
*7 - Ann Radcliffe (58), Iengelsche schryfster
;ogustus
*20 - Paus Pius VII (81), paus van 1800 toet 1823
Bouwkundig erfgoed in Alvergem

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Alvergem]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Alvergem
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Bevern-an-'n-Yzer
*Bouwkundig erfgoed in Gyverienkhove 
*Bouwkundig erfgoed in Hoogstoade
*Bouwkundig erfgoed in Leisele 
*Bouwkundig erfgoed in Oern
*Bouwkundig erfgoed in Sint-Rykers
*Bouwkundig erfgoed in Stoavel
*Bouwkundig erfgoed in Yzenberge
Rysels-Vloandern

thumb|Frans-en Romoans-Vloandern
**Rysels-Vloandern** (Frans: *La Flandre wallone*) was e Franstoalig dêel van 't oud Groafschap Vloandern, die bestoend uut de steedn en kasselryen Rysel (*Lille*), Dowoai (*Douai*) en Ôorschie (*Orchies*). De streke ligt nu in Frankryk.

't Is nie 't zelfste lyk Frans-Vloandern, dat ôorsproenkelyk ook Nederlandstoalige gebiedn bevat. 't Is e dêel van Romoans-Vloandern. In 't Frans klaptn ze van *la Flandre romane* of *la Flandre gallicante*, soms verkêerd vertoald lyk *Flandre-wallonne* of *Woals-Vloandern*. De toale is nie Woals moa Picardisch en Frans.

In Rysels-Vloandern gedroegn z'under van tyd lyk e zelfstandige provinsje van de Lêge Landn. Azo dêen ze mee met de Unie van Atrecht, binst dat de reste van Vloandern meedei met de Unie van Utrecht. Loater wierd de streke 't centrum van de Fransche provinsje Flandre, die uutendelyk 't Frans Noorderdepartement kwam.

In de stad Rysel anzien z'under zelvn lyk *"Vlams"*, kyk moa noa de noame van de centroal geleegn stoasje *"Lille Flandres"*.

## Literateure
*Ryckeboer, H. 2002. 'Dutch/Flemish in the North of France'. In: J. Treffers-Daller & R. Willemyns, *Language Contact at the Romance-Germanic Language Border*, Clevedon: Multilingual Matters, pp. 22-35. Gedêeltelyk online: http://books.google.com/books?id=H7VcdGI20FkC&printsec=frontcover#PPA22,M1

## Kykt ook noa
* Frans-Vlams
Patricia Carson

**Patricia Mary Carson** (Oreston (Plymouth), 5 moarte 1929 - Afsnee (Gent), 13 oktober 2014) was 'n Iengels-Belgische historica en schryfster.
## Leevn
Patricia Carson was de dochter van Archibald-Stewart Carson en Hilde-Dorothy Clewlow. Ze trouwde in 1954 mè Raoul van Caenegem, historicus en hooglêroare an d' universiteit van Gent. Ze krêegn twêe zeuns en e dochter.

Carson hoalde e bachelor in geschiedenisse an d' University of London, gevolgd deur e Master of arts (geschiedenisse) met e thesis over Londn in d' achttienste êeuwe.

Achter eur trouw kwam z' in Gent weunn en bestudeerde ze de reloasjes tusschn Iengeland en de Lêge Landn over de verschillige êeuwn. Eur bekendste boek, *The Fair Face of Flanders*, is verschillige kêern heruutgegeevn  en vertoald.

Ze won d' Eugène Baieprys 1977 vo 'The Fair Face of Flanders'.

Den 8ste juli 1996 è ze den oadelykn titel van baronesse gekreegn.
## Publicoasjes
* *The building of the first bridge at Westminster*, in: Journal of Transport History, vol. III, 2, Leicester, 1957.
* *Guide to Materials for West African History in the Archives of Belgium and Holland*, London, 1962.
* *Guide to Materials for West African History in French Archives*, London, 1968.
* *The Fair Face of Flanders*, Gent, 1969; 1974; 1991; 1995; 1997.
** vertoalienge in 't Nederlands: *Het fraaie gelaat van Vlaanderen*, 1977; nieuwe vertoalienge 1991.
** vertoalienge in 't Frans: *Miroir de la Flandre*, 1973; 1991.
** nieuwe vertoalienge in 't Duuts: *Zauber und Schicksal Flanderns*, 1982; 1991.
** vertoalienge in 't Bulgoars, 1984.
* *Vlaanderen en Nederland vanuit een Brits standpunt gezien*, in: Ons Erfdeel, 1970.
* (tegoare mè Gaby Danhieux) *Ghent, a town for all seasons*, Gent, 1972.
** vertoalienge in 't Nederlands: *Gent, een stad van alle tijden*, 1977; herziene uutgoave 1992.
** vertoalienge in 't Frans: *Gand, ville de tous temps*, 1972.
** vertoalienge in 't Duuts: *Ghent, eine Stadt aus allen Zeiten*, 1975.
* *The British Connection*, in: Handelingen der Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent, 1974.
** vertoald ols *Britten en Vlamingen*, in: Neerlandia, 1975.
* *James van Artevelde: The man from Ghent*, 1980.
** vertoalienge in 't Nederlands: *Jacob van Artevelde*, 1996.
* *Flanders in Creative Contrasts, Tielt: Lannoo/Leuven: Davidsfonds, 1989.
** vertoalienge in 't Nederlands: *In Eindeloze Verscheidenheid: een historisch fresco van Vlaanderen*.
* *Fascinating Flanders'', Tielt, 2004; twêede druk 2011.
Bouwkundig erfgoed in Gyverienkhove

**Lyste van bouwkundig erfgoed in [[Gyverienkhove]]**:

## Externe koppelienge
*Erfgoed Gyverienkhove
## Kykt ook noa
*Bouwkundig erfgoed in Alvergem
Wido Bourel

thumb|Wido Bourel
**Wido Bourel**  (Hoazebroek, 16 februoari 1955) is e Frans-Vlamsche publicist.

Wido Bourel schrêef vele artikels over Frans-Vloandern,  de Zuudelykste Nederlandn, en under verhoudienge mè Frankryk, de Benelux en Europa. De mêeste oenderwerpn zyn historisch, ecologisch en volkskundig. Zyn schryfsels goan over interessante historische plekn, bedreigde landschapn, eignoardige feitn en geweuntes, beroemde en vergeetn menschn in Frans-Vloandern en elders.
 
De familie Bourel weunt sins êeuwn in Frans-Vloandern en èt eur wortels in de grensstreke tusschn 't oud Groafschap Vloandern en Vlams Artesië.
Toet 1974 weunde Wido Bourel  in Koaster. Achter middelboare studies an de Lycée des Flandres in Hoazebroek, lêerdet hy de Nederlandsche toale en geschiedenisse deur zelfstudie. Hy  trok êest noar Holland (Groningen) en doarachter noa Vloandern. Hy weunde in 1975 êest in Antwerpn, loater in Herentals en Bouwel in de Kempn. Hy is getrouwd en èt drie joengers: twêe dochters en e zeune. 

Hy was êen van d' iprichters van de rebelse Frans-Vlamsche verênigienge *Hekkerschreeuwen*. Doarachter wierd hy secretoaris van de *Michiel de Swaenkring*, en êen van d' iprichters van de tydschriftn *Tijl* en van *De Lage Landen*.

Hy was ook e tyd correspondent vo Frans-Vloandern vo verschillige media in Vloandern (o.a. vo de *BRT West-Vloandern* en *Gazet van Antwerpen*). Binst publiceerdet hy oender diverse pseudoniemn over Frans-Vloandern, de reloasje Vloandern-Frankryk, de Nederlandsche toal- en culteurpolitiek, de geschiedenisse van de Zeevntien Provinciën, d' Europeesche minderheedn, en de Fransche Revoluusje.

Wido Bourel werkte êest ols commercieel vertoaler, drukker en uutgever, loater in verschillige bedryvn in commerciële- en marketingfuncties. 
## Schryfsels
*2009 - *Wintertijd in Frans-Vlaanderen.*
*2010 - *Een erfenis zonder testament. Hoe en waarom ik Nederlands leerde.*
*2011 - *Hier, en aan de overkant. Anekdotische aantekeningen over Frans-Vlaanderen en de Nederlanden.*
*2012 - *Cyriel Moeyaert. In de taaltuin van mijn vaderen.*
*2012 - *Perspectief 2013. Een kroniek over bekende en minder bekende mensen, feiten en data uit onze geschiedenis.*
*2013 - *Broekers in Waterland. Vlamingen in de moerassen van Sint-Omaars.*
*2014 - *De saga van Lodewijk. Over Lodewijk de Baecker, voorvechter van de Nederlandse Gedachte in Frankrijk.*
*2015 - *Cyriel Moeyaert. In de taaltuin van mijn vaderen.* (Tweede editie).
*2015 - *Louis Fruchart, leider van een vergeten Boerenkrijg in de Zuidelijkste Nederlanden in de tijd van Napoleon*, in: De Nederlanden extra-muros, Jaarboek Zannekin, deel 37, Ieper/Numansdorp, 2015, blz.55-80.
## Êerbetôon
*Zyn werk is bekrôond met de Dr. Ferdinand Snellaertprys 2010 van de Vereniging van Vlaams-Nationale Auteurs (VVNA)
*Lid van de *Maatschappij der Nederlandse Letterkunde* in Leiden (2015)

## Externe koppelienge
*Widopedia
Dinoarische Alpn

thumb|Liggienge van de Dinoarische Alpn 
De **Dinoarische Alpn** zyn e bergkeetn, geleegn an de kust van Kroatië. Vodder bestrykt 't grôote dêeln van Bosnië-Herzegovina, Montenegro, Slovenië, Kosovo, Servië en Albanië. In da latste land ligt ouk den hôogstn berg, de *Maja e Jezercës* (2.694m). Den ounderground bestoat uut kalkstêensôortn die deur ofzettiengn van sedimentair materioal e karstlandschap hèn doen ountstoan. De bergkeetn is ounderdêel van e grodder gehêel tusschn d' Alpn (in 't nôordn), de Karpoatn (in 't ôostn) en 't Balkangebergte (in 't zuudôostn)  in Bulgareye. 't Is boovndien vernoemd noa den berg Dinara die 1.813 meter hôoge is ip de grenze tusschn Bosnië-Herzegovina en Kroatië.

't Karstlandschap zorgt vo nen oenvruchtboarn bodem, woadeure dat er winnig vegetoasje te viengn is in de bergn.
thumb|left|De Orjen, e gebergte van de Dinoarische Alpn
1822

1819 - 1820 - 1821 - **1822** - 1823 - 1824 - 1825
't Joar **1822** is 't 22e joar in de 19e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
## Gebeurtenisn
thumb|De Massacre van Chios deur Eugène Delacroix
*13 januoari - De nationale assemblee van Epidaurus verkloart Grieknland oenofhankelyk van de Turkn.
*31 moarte - Grieksche oenofhankelykheidsoorloge: Begun van de Massacre van Chios, woaby da 20.000 Griekn ip 't eiland Chios deur Ottomoansche troepn wordn ofgeslacht en 23.000 wordn verbann. 
*7 september - Brazilië wordt oenofhankelyk verkloard van Portugal.
*26 oktober - In Brussel en Leuven wordt 't Nederlands uutgeroopn toet officiële toale.
*6 december - Vo de 30ste verjoardag van prins Willem van Oranje wordt in Brussel e grôot bal gegeevn.
*13 december - Ip initiatief van keunienk Willem I van de Nederlandn wordt de "Algemeene Nederlandsche Maatschappij ter Begunstiging van de Volksvlijt" (Société Générale des Pays Bas pour favoriser l'industrie nationale) ipgericht vo de welvoart in de zuudelyke gewestn te stimuleern. 
## Geboorn
;september
* 18 - Jules Vanderstichelen, Belgische pollitieker
;december
* 10 - César Franck, Belgische componist en organist
* 27 - Louis Pasteur, Fransche scheikundign en bioloog

## Gestorvn
;moarte
*17 - Lieven Bauwens (52), Vlamschn ingenieur, oendernemer en industrieel
;juni
*25 - E.T.A. Hoffmann (46), Duutsche schryver, componist en karikaturist
;juli
*8 - Percy Byssche Shelley (29), Iengelschn dichter
Transbajkal

thumb|Zicht ip Transbajkal roend de stad Chita.
[thumb|Daoerje ip e Britsche koarte uut [1851 Angezien dat de koarte uutgegeevn was 7 joar vôo 't Verdrag van Aigun, was 't ôostlik gedêelte (Amoer-Daoerje) nog getoogd lik e dêel van 't Qing-Keizrryk.]]
**Transbajkal** (Russiesch : Забайка́лье - Zabaykalye, of **Daoerje** (Russiesch : Даурия - Dauriya) is e bergachtige streeke ten ôostn van of "oovre" (trans-) 't Bajkal-Mêer in Rusland.

## Wôord-ôorsproenk en geschiednisse
De synonieme Daoerje is ofgeleid van noame van de Daoern, e volk dat doa leefde. De streeke strekt êm uut oovre bykans 1 000 kielomeetrs van 't nôordn no 't zuudn  van de Patomskoje-Oogvlakte toe an de stoatsgrenze van Rusland. De streeke lopt oovre mêer of 1 000 kielomeetrs van 't westn no 't ôostn van 't Bajkal-Mêer toe an de meeriediejoan van 't punt woa da de Shilka-Rieviere en d' Argun-Rieviere tegoare kommn.

In de tyd van de Tsoarn, was Daoerje 'n *oblast* (provinsje) mê vor oofplatse êest Nerchinsk, en loatre Chita, en 't wierd e dêel van de kortstoendige "Rippebliek  van 't Verre Ôostn" tusschn 1920 en 1922. Teegnwôordig is 't verdêeld tusschn Boerjoasje en Zabaykalsky Krai en vormt 't bykans hêel 't groendgebied van die twêe federoale stoatn van Rusland.

## Bêestn- en plantn-weirld
De streeke êt eur noame gegeevn an verschillnde bêestn-sôortn woaroendre Daoerieschn eegle (*Mesechinus dauuricus*), en de vôgnde veugls : Daoeriesche  vliegevangr (*Muscicapa dauurica*), Daouriesche kowe (*Corvus dauuricus*), Daoeriesche patryze (*Perdix dauurica*), Daoeriesche rôodsteirt (*Phoenicurus auroreus*), Daoeriesche sprêewe (*Agropsar sturninus*), rôodstuutzwoaluuwe (*Cecropis daurica*. De Mongoolieshe wildn eezle (*Equus hemionus hemionus*) is in hêel de streeke uutgestorvn.

De gebruuklikke noame van de befoamde Daoeriesche lorke (*Larix gmelinii*) zowêl lik van de Daoeriesche vuulboom (*Rhamnus davurica*) zyn ook gepit uut  dezeifste bronne.

## Eirdrykskunde
't Dorp Oktyabrsky (Октябрьский) village (Amoer Oblast), dichte by de grenze Rusland-China, e grôot gebied van uranium-mynbow en verwerkienge.

E dêel van 't gebied is beschermd deur 't Daoeriesch Nateur-rizervoat.

## Zied ook noa
*Koniefeere-busschn van Transbajkal
*Weirld Nateur-Stichtienge

## Eksterne koppliengn
* Dauria (WWF).