Evariste Carpentier

thumb|<center>Evariste Carpentier
**Evariste Carpentier** (Kuurne, 2 december 1845 - Luuk, 12 september 1922) was e West-Vlamsche kunstschilder. Je schilderde historische gebeurteniss'n, taferêeln uut 't doageliks leevn en landschapp'n. Met de joarn evolueerde zyn werk van academische kunst noa 't impressionisme. Tegoare met Emile Claus wos 't hy hem êen van d' êeste verteegnwoordigers van 't luminisme in België. 
## Leevn
Evariste Carpentier wos ofkomstig van e familie van boern in Kuurne. In 1861 volgde 't hy lesse an d' Academie vo Schone Kunstn van Kortrik ounder de leidienge van Henri De Pratere. J' hoalde doa verschillige pryzn. 

In 1864 wierd hy toegeloatn an de Keunienklikke Academie vo Schône Kunstn in Antwerpn en je volgde doa lesse by Nicaise de Keyser (1864-1868). Je wos e briljante student in 't schildern noa de nateure en je wierd bekrôond met de prys van uutmuntendheid in 1865, woadeure dat hy hem 't joar doarip koste genietn van e privé atelier in d' Academie zelve.  

In 1872 installeerde Carpentier zyn eign atelier in Antwerpn en je werkte doa vele in ipdracht. Je makte  ton surtout religieuze en historische werkn,  moa volgens d' academische smoake van dien tyd schilderde t' hy hem ook geirn bêestn van de boerderie en de charmes van 't landelik leevn in 't algemêen. 

't Wos binst die periode dat Evariste Carpentier bevriend gerakte me gastn in d' academie lik Emile Claus, Theodoor Verstraete, Frans Hens en Jan Van Beers.    

In 1876 kreeg 't hy hem serieuze complicoasjes an 'n oude knieblesseure, verôorzakt in zyn jeugd, woadeure dat er zelfs sproake wos van amputoasje. J' ha zovele zêer dat hy  nie me koste werkn. Je kêerde ton moa were noa Kuurne woa da zyn zuster hem drie joar verzorgde. 

Ip anroadn van zyn dokteur vertrok Carpentier in 1879 noa 't zuudn van Vrankryk vo rapper te geneezn. 't Joar doarip, in 't werekêern, kwam 't hy ounderboane zyn moat Jan Van Beers teegn in Parys.  Dendeen overhoaldege Carpentier vor hem ook t' installeern in de Franschn hoofdstad  en zyn atelier met hem te dêeln. Azo begost hy hem were te schildern.  
 
In 1886 kwamt hy vo goed were noa België. Je  trouwde  in 1888 in Verviers me Jeanne Smaelen en ze krêegn vuuf jounges. In 1890 verhuusde 't koppel noar Overyse in Vlams-Brabant en in 1892 noa Ter Hulpn in Woals-Brabant. 't Is in die periode dat hy hem hêlegans oopnbloeide en dat hy de poëtische schilder kwam van 't leevn ip de boerebuutn. Ounder invloed van 't impressionisme kwam 't hy tegoare met Emile Claus êen van de vroegste verteegnwoordigers van 't luminisme.

In 1897 wierd Evariste Carpentier toet lêroare benoemd an de Keunienklikke Academie van Luuk. Je wos ter directeur van 1904 toet 1910 en je blêef ter lesse geevn toet in 1919. 

## Belangryke werkn
thumb|<center>Eetn ip de boerderie (Kastêel van Gaasbeek)
thumb|<center>Intiem gesprek (Broelmuseum, Kortrik)
thumb|<center>De roapewaster (Museum, Luuk)
thumb|<center>Vacancewandelienge (Musée Fabre, Montpellier)
thumb|<center>'t Vyvertje (Museum, Verviers)
*Keunienklik Museum vo Schone Kunsten Antwerpn
***Episode uut den ipstand van de Vendée in 1795*
***Koeiedryfster in d' Ardenn*
*Alte Nationalgalerie - Berlyn
***Zomerzunne* (1896)
*Gemêenthuus Blegny
***Executie in Blegny, ogustus 1914*
*Keunienklikke Musea vo Schône Kunstn van België - Brussel
***De vrimdeliengn* (1887) - Depot in 't Gemêenthuus van Kuurne
*Vlamsche Gemêenschap
***Eetn ip de boerderie* - Depot in 't Kastêel van Gaasbeek
****t Bezoek''
*[[Fransche Gemêenschap]] van België
****t Schole is gedoan* - Depot in 't Kastêel van La Hulpe (Terhulpn)
*Museum vo kunst en geschiedenisse - Cholet
***Embuscade de Chouans* (c. 1883)
***Achter 't gevecht* (1883)
*Broelmuseum - Kortrik
***'t Alarm* (1884)
***Vyver in de Kempn*
***De berispienge*
***De jounge visscher*
***Intiem gesprek* (1893)
*Gemêentemuseum - Hoei
***De siësta* (1897) - (Gemêenthuus van Hoei) 
*Gemêenthuus van Kuurne*'
** *Ipstand in de Vendée* (1880)
** *Heur Trouwdag*
** *Bezoek an d' herstellende* (1887)
** *Den appeldief* (1892)
*Museum vo Schône Kunstn - Luuk**
**''Zwemverbod'' (1877)
** ''De roapewaster'' (1890)
** ''De gêtehoedster''
** ''Nôordzêe'' (1897)
** ''D' eendn''
*Prinsbisschoppelik paleis - Luuk
**''Prinsbisschoppelik paleis'' (c. 1900)
**''Curtius Paleis, Maastrichtkoaie'' (c. 1900)
**''Sint-Jacobskerke'' (c. 1900)
**''Sint-Bartolomeüskerke'' (c. 1900)
**''Pont des Arches en Sint-Pholienkerke'' (c. 1900)
**''Sauvenièreriviere'' (c. 1900)
*M-Museum - Leuvn
**''Meisje met heur bôotje''
*Musée Fabre - Montpellier
**''Vacancewandelienge''
*International Art Museum of America - San Francisco
**''De bêtepluk''
*Museo Revoltella - Trieste
**''Madame Roland in 't prisong Sainte-Pélagie'' (1886)
*Museum vo schône kunstn - Verviers
** **t Vyvertje* (c. 1894)
*Privécollectie
***Êeste schône doagn''

## Galerie

Ofbeeldienge:Episode sous l'Insurrection vendéenne en 1797.jpg|Episode uut den ipstand van de Vendée in 1795
Ofbeeldienge:La jeune vachère en Ardenne.jpg|Koeiedryfster in d' Ardenn
Ofbeeldienge:L'exécution des notables de Blégny, 1914 (par Evariste Carpentier).jpg|Executie in Blegny
Ofbeeldienge: Les étrangères (par Evariste Carpentier).jpg|De vrimdeliengn
Ofbeeldienge: Embuscade de chouans.jpg|Embuscade de Chouans
Ofbeeldienge: Après le combat ( Épisode de la guerre de Vendée).jpg|Achter 't gevecht
Ofbeeldienge: L'alerte, Paris 1884. HST 122 x 174 cm (Broelmuseum Kortrijk) par Evariste Carpentier..jpg|'t Alarm
Ofbeeldienge:Mare en Campine..jpg|Vyver in de Kempn
Ofbeeldienge: La réprimande..jpg|De berispienge
Ofbeeldienge:Le jeune pêcheur.jpg|De jounge visscher
Ofbeeldienge: La sieste..jpg|De siësta
Ofbeeldienge: Visite à la convalescente.jpg|Bezoek an d' herstellende
Ofbeeldienge: La baignade interdite.jpg|Zwemverbod
Ofbeeldienge:Première tentative de navigation.jpg|Meisje met heur bôotje
Ofbeeldienge: EvCarpentier-Premiersbeauxjours.jpg|Êeste schône doagn