open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daucus

***Daucus***  is e geslacht van kruudachtige plantn van de familie  Apiaceae (Schermblommign). De bekendste sôorte is de gecultiveerde karote. 't Is e geslacht met oungeveer 25 sôortn.
## Belangrykste  sôortn
**Daucus aureus*:  Desf., goudn karote
**Daucus broteri*: Ten., karote van Brotero
**[[Daucus carota]]*:  L.,  wilde karote
**Daucus durieui*:  Lange, karote van Durieu
**Daucus glochidiatus*:  (Labill.) Fisch., C.A.Mey. & Avé-Lall.
**Daucus muricatus*:  L.
**Daucus gadeceaui*:  Rouy en Camus., karote van Gadeceau.
Rudolf II van Bourgondië

thumb|<center>Ipper-Bourgondië of Transjuranië in  't groen, Lêger-Bourgondië of Cisjuranië in 't oranje
**Rudolf II van Bourgondië** (ca. 880 - 11 juli 937)  was de zeune van Rudolf I van Bourgondië, van 't Huus Welfn, en van Willa van Provence. 

Je was van 912 keunienk van Ipper-Bourgondië of Transjuranië en van 933 ook van Lêger-Bourgondië of Cisjuranië (Provence). Je was ook keunienk van Italië van 922. 

## Vrouwe en jounges
Rudolf trouwde in 922 me Bertha van Zwaabn. Z'haan vier jounges:
*Konrad I
*Burchard, eirtsbisschop van Lyon
*Adelaide 
*Rudolf 

## Keunienk van Italië
Rudolf was in 922 gevroagd deur den Italioanschn oadel vo keunienk te wordn, in de plekke van den oudn Berengar van Friuli, die under nie me kost verdeedign teegn de Magyoarn. Je wierd in Pavia tout keunienk gekrôond. Je versloeg Berengar in 923 by Fiorenzuola d'Arda in Piacenza. Berengar wierd e joar loater vermôord deur zyn eign volgeliengn, verzekers in opdracht van Rudolf.

Moar ol in 926 was den Italioanschn oadel nie me content van Rudolf en ze vroegn an Hugo van Arles vor under keunienk te wordn. Hugo was ton adviseur en regent van Lodewyk den Blendn en van 928 zyn ipvolger in Lêger-Bourgondië. Rudolf kêerde were noar Ipper-Bourgondië vor hem te beschermn en Hugo liet hem krôonn tout keunienk van Italië. Mo d'Italioann veranderdn were van gedacht en ze wildn Rudolf were. 

Vo de ruuzjes te stoppn slootn Rudolf en Hugo in 933  e verdrag, woaby dan ze wisseldn: Rudolf krêeg Lêger-Bourgondië van Hugo en Hugo krêegt de krône van Italië. 

Azo kwam Rudolf keunienk van zowel Ipper- of Lêger-Bourgondië. 't Nieuw keunienkryk van Bourgondië krêegt de noame: keunienkryk Arles (of keunienkryk Arelat).

Rudolf liet zyn dochter Adelaide trouwn met Hugo zyn zeune Lotharius II van Italië. Ze trouwdn in 947. Z'haan e dochter Emma van Italië, die trouwde me keunienk Lotharius van West-Francië.

In 950 hen ze Lotharius II van Italië vergiftigd, verzekers in ipdracht van Berengar II. Zyn weeuwe Adelaide kwam in 951 de twidde vrouwe van Otto de Grôotn, de loatere keizer van 't Hillig Rôoms Ryk. Ze was de moeder van Otto II.

De vrouwe van Lotharius van Vrankryk en Otto II van Duutsland haan dus dezelfste moeder.

Rudolf regeerde tout an zyn dôod in 937 en je wierd ipgevolgd deur zyn zeune Konrad I van Bourgondië.
11

8 - 9 - 10 - **11** - 12 - 13 - 14
't Joar **11** was e geweun joar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissn
thumb|Germanicus Julius Caesar
### Europa
* Germanicus Julius Caesar (zeune van Drusus) trekt 't Romeins leger achteruut over de Reyn en lat fortificoasjes bouwn in Germania Inferior.
### Lêge Landn
* De nôordelyke Romeinsche ryksgrenze wordt deur Germanicus versterkt me wachttorrn, vo meugelyke anvalln van de Germoann of te sloan.
## Gestorvn
* Marcus Antistius Labeo, prominente Romeinsche jurist
## Kykt ôok by
* 11 (getal)
13

10 - 11 - 12 - **13** - 14 - 15 - 16
't Joar **13** was e geweun joar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissn
[thumb|Beeld van Tiberius ([Louvre)]]
* Keizer Augustus schryft, kort vôorn zyn dôod, *Res Gestae divi Augusti* ("De doadn van de Goddelykn Augustus").
* Germanicus Julius Caesar wordt benoemd toet proconsul en krygt 't ipperbevel over 't Romeins leger in Germania Inferior.
* Tiberius houdt e triomftocht in Rome vo zyn successn in Pannonië en Germanië te viern.
## Geboorn
* Gaius Silius, Romeinsche pollitieker 
## Gestorvn
*Wang Zhengjun (84), keizerinne van 't Chinees Keizerryk
## Kykt ôok by
*13 (getal)
Joachim Patinier

thumb|Joachim Patinier toegeschreevn an Aegidius Sadeler
**Joachim Patinier**, ook **Patinir** of **Patenier** (Bouvignes-sur-Meuse (Dinant), ca. 1480-1485 - Antwerpn, 5 oktober 1524) was e Zuud-Nederlandsche kunstschilder, den êestn echte landschapsschilder in de Lêge Landn. Je makte van 't landschap 't ounderwerp en de personages woarn eigntlyk bykomstig en somtyds geschilderd deur andere kunstnoars, wat da geweune was in dien tyd.
## Leevn en werk
Over zyn leevn is 't er  nie vele bekend. Patinier was bevriend met de schilder Quinten Metsys en ze werktn vele tegoare. In zyn vroeg werk is 't hy beïnvloed gewist deur Hieronymus Bosch. Vanof 1515 was 't hy lid van de Sint-Lucasgilde in Antwerpn. Albrecht Dürer schilderde zyn portreit binst zyn bezoek an Antwerpn. 

Der zyn moa vuuf doekn me 't handtêekn van de kunstnoare: "Opus Joachim D. Patinier". De D. van Dionantensis getuugt van zyn ofkomste uut Dinant. Der wordn teegnwoordig e stik of twientig werkn toegeschreevn an Patinier.


Ênigte werkn:
**De Vlucht noar Egypte*, Antwerpn, Keunienklyk Museum vo Schône Kunstn 
** 't Doopsel van Christus*, Weenn, Kunsthistorisches Museum
**De verzoekienge van Sint Antonius*, Madrid, Museo Nacional del Prado
**Den oversteek noa den ounderweireld* of *Oversteek van de riviere Styx*, Madrid, Museo Nacional del Prado
**Landschap met de heilign Hieronymus*, Madrid, Museo Nacional del Prado
**Berglandschap met de heilign Hieronymus*, Karlsruhe, Staatliche Kunsthalle
**Landschap met den heilign Hieronymus*, Parys,  Musée du Louvre
**Landschap met de Verwoestienge van Sodom en Gomorra, [[Rotterdam]], Boijmans van Beuningen
**Rust ip de vlucht noar Egypte*, [[Berlyn]], Gemäldegalerie

<gallery widths="175" heights="125">
Ofbeeldienge:Joachim Patinir - Landscape with the Flight into Egypt - WGA17093.jpg|<center>*De vlucht noar Egypte*, Keunienklyk Museum vo Schône Kunstn, Antwerpn 
Ofbeeldienge: Joachim Patinir - The Baptism of Christ - Google Art Project 2.jpg|<center>* 't Doopsel van Christus*, Kunsthistorisches Museum, Weenn 
Ofbeeldienge: Crossing the River Styx.jpg|<center>*Oversteek van de riviere Styx*, Museo Nacional del Prado, Madrid 
Ofbeeldienge: Joachim Patinir - St Jerome in the Desert - WGA17100.jpg|<center>*Landschap met den heilign Hieronymus'', Musée du Louvre, Parys
Coriandrum

***Coriandrum*** is e geslacht van kruudn in de familie apiaceae (schermblommign) met de gekwêekte sôorte *[[Coriandrum sativum]]* (echte koriander) en de wilde sôorte *Coriandrum tordylium*. De bloarn en zoadn van *Coriandrum sativum* wordn gebruukt in de keukn.
10

7 - 8 - 9 - **10** - 11 - 12 - 13
't Joar **10** was e geweun joar die begost ip e woensdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissn
[thumb|[Germania Magna in 't joar 10]]
* Tiberius sticht de stad Vasio Vocontiorum (Vaison-la-Romaine) in Gallië.
* Achter de nederloage van de Romeinn in de Varusslag wordt Tiberius were proconsul in Germania Magna. 
## Geboorn
* Heron van Alexandrië, Grieksche weetnschapper 
* Paus Linus
## Gestorvn
* Didymos Chalkenteros, Grieksche grammaticus
## Kykt ôok by
*10 (getal)
1811

1808 - 1809 - 1810 - **1811** - 1812 - 1813 - 1814
't Joar **1811** is 't 11e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Napoleong Bonaparte
;ogustus
*18 - Napoleong Bonaparte oundertêkent in 't Kastêel van "*Saint-Cloud*" 't decreet toet invoerienge in de Lêge Landn van de burgerlyke stand. Iederêen moet hem wettelyk verplicht e familienoame 'anmeetn' in verband me belastienginnienge en zuks.
## Geboorn
;oktober
* 22 - Franz Liszt, Hongoarsche compositeur
## Gestorvn
Berengar van Friuli

**Berengar I**, bekend ols **Berengar van Friuli** van de familie van de Unruochiengers, (Cividale del Friuli ca. 845 - Verona, 7 april 924) was markgroaf van Friuli van 874 tout 890, keunienk van Italië van 887 me vele betwistiengn, en Rôomse keizer van  915 tout an zyn dôod. 

't Markgroafschap Friuli was in dien tyd grodder of 't Friuli van nu. Ton was ter e grôot stik van d'hudige regio Veneto by en 't liep tout an de provinsje Bescia in Lombardye.

Binst zyn 36-joarige regerienge he Berengar 't styf moeilyk g'hed, nie ollêne deur ol zyn concurrentn die zyn keunienkschap betwistign moar ook deur d'invoazjes van de Magyoarn.

Je was de latste keizer vó Otto de Grôotn, die achter 'n interregnum van 38 joar in 962 gekrôond wierd tout keizer. 

In november 887 was Karel den Dikkn ofgezet en Berengar gerakte verkoozn vor hem ip te volgn in Italië. Ip 6 januoari 888 wierd ie in Pavia deur den bisschop tout keunienk van de Longobardn gekrôond. Mo 't joar derip versloeg zyn concurrent Guido van Spoleto hem by Trebbia. Guido wierd in 889 in Pavia tout keunienk gekrôond en zyn zeune Lambert van Spoleto in 891. En in 896 liet Arnulf van Karinthië zyn eign in Pavia erkenn tout keunienk. Berengar blêef vechtn en in 898 kost ie de macht were pakkn.

In 900 wierd Lodewyk III ols klêenzeune van keizer Lodewyk II gevroagd deur Italioansche eedeln vo noar Italië te kommn. Ze woarn nie content van Berengar, omdat 'n hem nie genoeg kost verweirn teegn de Magyoarn. Lodewyk kwam met e leger of, je versloeg Berengar en je wierd ip 12 oktober 900 gekrôond met d'yzere krône. 

Mo Berengar vocht were en je kost Lodewyk versloan. Je dwoung hem van were te kêern no Provence en Lodewyk most beloovn van nôoit me were te komn. Mo je brak ze woord en je viel Italië were binn in 905. Met hulpe van Beierse troepn kost Berengar hem versloan in Verona. Je liet Lodewyk gevangn zettn en ip 21 juli 905 liet ie zyn oogn uutstekkn. Lodewyk krêeg van ton zyn bynoame Lodewyk den Blendn.

Berengar krêeg nu were enorm vele last van d'invoazjes van de Magyoarn en je krêeg e nieuwn concurrent, Rudolf II van Bourgondië, die hem in 923 versloeg by Fiorenzuola d'Arda in Piacenza en tout keunienk gekrôond wierd in Pavia.

Berengar wierd e joar loater vermôord deur zyn eign volgeliengn, verzekers in opdracht van Rudolf. 

## Vrouwn en jounges
Berengar trouwde me Bertila van Spoleto, dochter van Suppo II, de groaf van Parma, die 
e klêenzeune was van Suppo I van Spoleto. 

Z'haan gin zeuns, mo de zeune van under dochter Gisela, Berengar II van Italië, en zyn zeune en klêenzeune Adalbert van Italië en Otto-Willem, hertog van Bourgondië, wordn gereeknd by de Unruochiengers.

Bertila wierd me Berengar tout keizerinne gekrôond. Nie vele loater is ze beschuldigd van overspel en hen z'heur vergiftigd.

Under twi dochters:
* Gisela (ca. 880 - 13 juni 910), getrouwd met Adalbert I van Ivrea en de moeder van Berengar II.
* Bertha ( 951), abdis van verschillige klôosters

In december 915 trouwde Berengar met Anna. Met heur haad ie gin jounges.
Jupiter (planete)

thumb|De planete Jupiter<br/>
**Jupiter** (symbool: ) is vanof de zunne gezien de vuufde en ook grotste planete van uus zunnestelsel. Juste lyk Saturnus is Jupiter e gasreus en beschikt dus nie over e vast ippervlak.
Jupiter

*Jupiter (mythologie), e figeure uut de Romeinsche mythologie
*Jupiter (planete), êen van de planeetn binn uus zunnestelsel
*Jupiter Island, e plekke in den Amerikoansche stoat Florida
Petroselinum

***Petroselinum*** (perselle of persyn) is e geslacht van twêe sôortn bloeinde plantn in de familie apiaceae  (schermblommign). De noame *Petroselinum* is ofkomstig van 't Oudgrieks 'petros' = stêen/rotse en 'selinum' = selder.
## Sôortn
*Perselle (*Petroselinum crispum*)
*Wilde perselle (*Petroselinum segetum*)
1813

1810 - 1811 - 1812 - **1813** - 1814 - 1815 - 1816
't Joar **1813** is 't 13e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Slag by Dresden
;ogustus
*26 - Slag by Dresden.  
## Geboorn
## Gestorvn
1800

1797 - 1798 - 1799 - **1800** - 1801 - 1802 - 1803
't Joar **1800** is 't 100e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
thumb|Slag by Marengo
*'t Antal beweuners ip Eirde bedroagt oungeveer 1.000.000.000 menschn.
;januoari
*8 - In de busschn by de Fransche riviere de Aveyron wordt e wolfskiend gevoundn  die de noame Victor krygt.
;juni
*14 - Slag by Marengo, ounderdêel van de twêede Coaliesjeoorloge: Napoleong Bonaparte hoalt een overwinnienge ip d' Ôostnrykers by Alessandria in Italië.
## Geboorn
;moarte
*16 - Keizer Ninko, 120e keizer van Japan (gestorvn 1846)
;ogustus
*17 - Charles Rogier, Belgische polletieker (gestorvn 1885)
;oktober
*25 - Charles de Meester, Belgische polletieker en burgemêester (gestorvn 1855)
## Gestorvn
;april
*25 - William Cowper, Iengelschn dichter
;december
*26 - Mary Robinson, Iengelsche dichteresse
Herzêeuw

**Herzêeuw** (Frans: *Herseaux*, Nederlands: *Herzeeuw*) es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Moeskroen in de provinsje Enegouwn. Herzêeuw es, juuste lyk Moeskroen zelve en zyn and're dêelgemêentn, gebied woar toalfaciliteytn van toepassienge zyn en es feytelyk twêetoalig.

De platse van Herzêeuw ligt nen grôotn kilomèiter van 't verstedelykte center van Moeskroen. In't nôordn van Herzêeuw lôopt nog e stik van de bebouwienge van Lowiengn. 't Gebied da langsn den ôostkant van Lowiengn ligt es redelyk oopn en landelyk. O de westkant, juuste over de schreeve ligt Wattrelos, da dêel uutmakt van de grôotstedelyke kern van Rysel. 

Herzêeuw zelve èit drie wykn. Herzêeuw-platse zelf ligt in't center, an de zuudkant ligt de stoasjewyk (*Herseaux-Gare*) dichtby Stêenput en an de westkant ligt e recentere weunwyk genoamd *Les Ballons* teegn de schreeve. Elks en under eign prochiekerke:
* De Sent-Maurkerke ip Herzêeuw-platse
* De Sint-Jan-den-Dôoperkerke ip *Les Ballons*
* De Kristus-keunienkkerke in de stoasjewyk


Image:Herseaux - Eglise Saint-Maur 1.jpg|De Sent-Maurkerke
Image:Herseaux - Eglise Saint-Jean-Baptiste 1.jpg|De Sint-Jan-den-Dôoperkerke
Image:Herseaux - Eglise Christ-Roi 1.jpg|De Kristus-keunienkkerke
1808

1805 - 1806 - 1807 - **1808** - 1809 - 1810 - 1811
't Joar **1808** is 't 8e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|4 december: [Napoleong accepteert de overgoave van Madrid]]
;februoari
*9 - Napoleong valt Spanje binn.
## Geboorn
;moarte
*16 - Hubert Dolez, Belgische polletieker
;ogustus
*20 - Ferdinand Marinus, Vlamsche kunstschilder
## Gestorvn
Lowiengn

**Lowiengn** (Frans: *Luingne*, Nederlands: *Lowingen*) es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Moeskroen in de provinsje Enegouwn. Lowiengn es, juuste lyk Moeskroen zelve en zyn and're dêelgemêente, gebied woar toalfaciliteytn van toepassienge zyn en es feytelyk twêetoalig.

De platse van Lowiengn es vergroeid gerakt me de verstedelykte bebouwienge van Moeskroen, wa voe e stik ôok deurelôopt ip't groundgebied van Herzêeuw. En ofgesneed'n stik van Lowiengn, woa der surtout industrie es, ligt mêer na de westkantn, teegn De Schreve.

thumb|left|280px|De Sint-Amandskerke in Lowiengn
1806

1803 - 1804 - 1805 - **1806** - 1807 - 1808 - 1809
't Joar **1806** is 't 6e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|[Napoleong rydt zegeviernd Berlyn binn.]]
;februoari
*15 - Verdrag in Parys tusschn Vrankryk en Pruusn. Pruusn stoat 't vorstendom "*Ansbach*" en 't hertogdom "*Kleef*" of an Vrankryk in de plekke van de definitieve inbezitnemienge van 't keurvorstendom "*Hannover*".
*23 - Vrankryk bezet 't vorstendom "Ansbach".
;juni
*23 - Lodewyk Napoleong wordt ols keunienk  van Holland g'installeerd.
;oktober
*25 - Fransche troepn bezettn Berlyn.
## Geboorn
;november
*17 - Louis Robbe, West-Vlamsche kunstschilder

## Gestorvn
1810

1807 - 1808 - 1809 - **1810** - 1811 - 1812 - 1813
't Joar **1810** is 't 10e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|19 april: Caracas, [Venezuela komt in ipstand teegn de Fransche bezettienge van Spanje.]]
;april
*19 - Beweuners van Caracas zettn de Spoansche kapiting-generoal Emparan of. 't Besteur wordt overgenoomn deur e Road.
## Geboorn
;moarte
*1 - Frédéric Chopin, Poolsche compositeur en pianist
## Gestorvn
;juni
*28 - Hendrik de Cort, Vlamsche landschapsschilder en têeknoare
Dottenys

**Dottenys** (Frans: *Dottignies*, Nederlands: *Dottenijs*) es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Moeskroen in de provinsje Enegouwn. Dottenys es, juuste lyk Moeskroen zelve en zyn and're dêelgemêentn, gebied woar toalfaciliteytn van toepassienge zyn en es feytelyk twêetoalig.

Tout in 2013 werd in Dottenys in't begun van't veldrysezoen de GP Région Wallonne g'organiseerd, toutda die in 2014 veruusde na't racecircuit van Spa-Francorchamps.


Image:Dottignies_-_Old_church_tower_1.jpg|De torre van d'oude prochiekerke
Image:Dottignies_-_Eglise_Saint-L%C3%A9ger_1.jpg|De Sent-Légerkerke
15

12 - 13 - 14 - **15** - 16 - 17 - 18
't Joar **15** was e geweun joar die begost ip e dysndag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Germanicus
* Keizer Tiberius makt grôotschoalig gebruuk van de Lex Maiestatis ("de Wet up de grootsheid"). Hiermee kant hy iederêen de dôodstraffe geevn die hem moar ênigszins kwetst.
* De riviere den Tiber overspoelt dêeln van Rome.
* Germanicus, ipperbevelhebber van de Romeinsche troepn in Germania, leidt e veldtocht in 't gebied ip de rechteroever van de Reyn. Je plundert 't gebied tusschn de Eems en de Lippe.
* Valerius Gratus wordt prefect van Judea en  Samaria.
## Geboorn
* 24 september - Aulus Vitellius Germanicus, keizer van 't Romeins Keizerryk (gestorvn 69)
* Agrippina de Joengere, dochter van Germanicus Julius Caesar (gest. 59)
* Ennia Thrasylla, minnaresse van Caligula (gest. 38)
* Thumelicus, zeune van de Germoansche veldhêre Arminius 
## Gestorvn
* Sextus Propertius, Romeinschn dichter
## Kykt ôok by
* 15 (getal)
17

14 - 15 - 16 - **17** - 18 - 19 - 20
't Joar **17** was e geweun joar die begost ip e vrydag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
[thumb|De Nymeegse goodnpiloare in 't museum 't Valkhof in [Nymeegn]]
* Germanicus Julius Caesar houdt e triomftocht in Rome. In de parade wordt Thusnelda, de vrouwe van de Cherusk Arminius, ols gevangene meegevoerd met heur 1-joarige zeune Thumelicus.
* Keizer Tiberius zendt Germanicus met een expediesjeleger noa 't Ôostn. Cappadocië wordt ingelyfd by 't Romeins Ryk.
* Maroboduus (Marbod) roept hemzelve uyt toet keunink van de Sueevn. In e conflict met de Cheruskn, Longobardn en Semnonen moet ie hem were achteruyt trekken over de Donau.
* Iprichtienge van de goodnpiloare in Noviomagus Batavorum (Nymeegn van nu), e zunnewyzer me reliëfs ter êre van keizer Tiberius.
## Gestorvn
* Gaius Iulius Hyginus, Romeinsche gelêerdn en schryver
* Titus Livius, Romeinschn historicus
* Ovidius (Publius Ovidius Naso), Romeinschn dichter
* Archelaus, keunink van Cappadocië
## Kykt ôok by
*17 (getal)
16

13 - 14 - 15 - **16** - 17 - 18 - 19
't Joar **16** was e schrikkeljoar die begost ip e woensdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Tiberius Iulius Caesar Augustus
* Keizer Tiberius roept Germanicus were noa Rome. Hy moet een ende moakn an zyn militaire plann in Germanië. De Reyn wordt de ryksgrenze (limes) van 't Romeins Keizerryk.
* E Romeins leger van 50.000 man oender bevel van Germanicus Julius Caesar hoalt e grôte overwinninge by Indistaviso an de Wezer ip de Germoanen oender leidinge van veldhêre Arminius.
## Geboorn
* Julia Drusilla, dochter van Germanicus en Vipsania Agrippina maior
## Gestorvn
* Marcus Scribonius Libo Drusus, Romeinsche consul en praetor
* Scribonia, twêede vrouwe van Caesar Augustus
## Kykt ôok by
*16 (getal)
'k Proevn nôojt gebrown likeure

thumb|''' 'k Proevn nôojt gebrown likeure''' gepubliceerd in de "Springfield Daily Republican" van den vierden mei 1861.
** 'k Proevn nôojt gebrown likeure** (Iengels : *I taste a liquor never brewed*) is e gedicht geschreevn deur d' Amerikoansche dichtresse  Emily Dickinson. Dickinson gaf nôoit e tietle an 't gedicht, doarom wordt 't geweunlik angeduud mê den êeste reegle.

De ik-persôon in Emily Dickinson eur "'k Proevn nôojt gebrown likeure" beschryft e mystieke toestand die ze voelt in 't bewustzyn van eur ziele; die toestand is zo oovreweldigend da zy den indruk êt droenke te zyn deur sterke drank. 't Gedicht bestoat uut vier vierlynige stanzn. De twidde en de  vierde reegle van iedre stanze rymn mê mekoar  (In 't originêel is 't mor 'n oaf-rym in d' êeste stanze :  "Pearl" en "Alcohol"). 't Gedicht is nuumroo 214 in d' uutgoave van Thomas H. Johnson : The Complete Poems of Emily Dickinson.

't Gedicht kan ook uutgeleid wordn lik e beschryvienge van e toestand die noch gêestlik noch mystiek is. 't Ku gezien wordn lik 'n uutgesprookn lof ip de schôonte en 't mysteerjeuze van de nateure, of zeifs van lichoamlikke pasje. De spreekre zoe d' eirdsche geneugtn pryzn – en zegt da ze da wil doen toe da ze dôogoat.

## 't Gedicht

## Verwyziengn
18

15 - 16 - 17 - **18** - 19 - 20 - 21
't Joar **18** was e geweun joar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Munte van keunienk Herodes Archelaüs. Zyn noame is in Grieksche letters weregegeevn ols Herodes
* Keizer Tiberius Julius Caesar Augustus en Germanicus Julius Caesar wordn deur de Senoat herkoozn toet consul van 't Romeins Ryk.
* Germanicus Caesar arriveert in Syria, ols nieuwe chef-commandant vo 't Ôostelik Romeins Ryk.
* Valerius Gratus, de prefect van Judea, benoemt Kaifas toet hogepriester in Jeruzalem.
* Der oentstoat hoengersnôod in 't Chinees Keizerryk. Boern kommen in ipstand en organiseern hunder in bendes die plundernd deur 't land trekken.
* Keizer Wang Mang mobiliseert 't Chinees leger en voert e bloedige burgeroorloge teegn d' ipstandelingn.
## Geboorn
* Julia Livilla, zuster van keizer Caligula
## Gestorvn
* Herodes Archelaüs, ethnarch (vazalkeunienk) van Judea
* Yang Xiong, Chineesche filosoof en dichter
## Kykt ôok by
*18 (getal)
19

16 - 17 - 18 - **19** - 20 - 21 - 22
't Joar **19** was e geweun joar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Germanicus Julius Caesar
* Germanicus Julius Caesar, chef-commandant van de Romeinsche legioenen in 't ôostn en styf geirn gezien by de legionairs, wordt ziek en sterft. Ip zyn sterfbedde beschuldigt ie Gnaeus Calpurnius Piso, de gouverneur van Syria, dat ie hem vergiftigd hèt.
* Keizer Tiberius verjoagt d' Egyptenoarn uyt Rome en deporteert 4.000 Joodn uyt Sicilië.
* Vonones I wordt deur Germanicus verbannen noa Cilicië en binst e vluchtpoginge vermôord deur zyn bewoakers.
## Geboorn
* Germanicus Julius Caesar Nero Gemellus, zeune van Drusus de Joungern, klêenzeune van Tiberius (gest. 23)
* Tiberius Julius Caesar Nero Gemellus, twêelingbroere van Germanicus (gest. 37)
## Gestorvn
* Germanicus Julius Caesar, Romeinsche veldhêre en zeune van Nero Claudius Drusus
* Vonones I, keunink van Parthia, een historische regio in Nôordôost-Iran.
## Kykt ôok by
* 19 (getal)
20

17 - 18 - 19 - **20** - 21 - 22 - 23
't Joar **20** was e schrikkeljoar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Vipsania Agrippina
* Keizer Tiberius wordt verplicht van een oenderzoek en een oopnboar proces in de Romeinsche Senoat te regeln, vo de môord ip Germanicus. Uyt schrik dat ie schuldig goa wordn bevoendn, pleegt Gnaeus Calpurnius Piso zelfmôord.
## Geboorn
* Valeria Messalina, achternichte en derde vrouwe van de Romeinsche keizer Claudius (ca.20) 
## Gestorvn
* Gnaeus Calpurnius Piso, Romeinsche stoatsman en gouverneur van Syria 
* Vipsania Agrippina, dochter van Marcus Vipsanius Agrippa, êerste vrouwe van keizer Tiberius
## Kykt ôok by
*20 (getal)
Lotharius van West-Francië

**Lotharius** (Laon, 941 - Laon, 2 moarte 986), van de familie van de Karoliengers, was keunienk van West-Francië van 954  tout 986.  

Je was e zeune van keunienk Lodewyk IV en Gerberga van Saksn.
## Vrouwe en jounges
Lotharius was getrouwd met Emma van Italië, dochter van Lotharius II van Italië (of van Arles) en Adelaide, dochter van Rudolf II van Bourgondië.

Under jounges:
*Lodewyk, zyn ipvolger
*Otto, kanunnik in Reims
Lotharius haad ook nog twi ounwettige zeuns:

*Arnulf, eirtsbisschop van Reims
*Richard 

Zyn schonmoeder Adelaide kwam loater de twidde vrouwe van Otto de Grôotn, keizer van 't Hillig Rôoms Ryk, en de moeder van Otto II. 

Lotharius zyn vrouwe en Otto II van Duutsland haan dus dezelfste moeder.
21

18 - 19 - 20 - **21** - 22 - 23 - 24
't Joar **21** was e geweun joar die begost ip e woensdag in de Julioansche kalender.
thumb|Gallische stammen
## Gebeurtenissen
*Keizer Tiberius wordt deur de Senoat herkoozn toet consul van 't Imperium Romanum.
*De Romeinen ounderdrukken een ipstand van de Gallische stammen, de Haedui en Treveri.
## Gestorvn
* Arminius, leider van de Cheruskn, e Germoansche stamme 
* Publius Sulpicius Quirinius, Romeinsche consul en generoal
## Kykt ôok by
*21 (getal)
Apium

***Apium*** (moerasscherm) is e geslacht van oungeveer 20 sôortn bloeinde plantn in de familie apiaceae (schermblommign) met e weireldwyde verspreidienge. 't Zyn twêejoarige of overbluuvnde plantn die in natte ground groein (moeras). Ze kommn toet 1 m hoge en z' hen gevederde bloarn en klêene witte blommetjes. Sommigte sôortn zyn eetboar, lyk *Apium graveolens* (selder) met de variantn groene selder, blêekselder en knolselder.
## Sôortn
* *Apium annuum* 
* *Apium australe* 
* *Apium bermejoi* 
* *Apium fernandezianum* 
* *Apium filiforme* 
* *Apium graveolens*, selder 
* *Apium inundatum*, oundergedookn moerasscherm 
* *Apium insulare* 
* *Apium laciniatum* 
* *Apium leptophyllum* 
* *Apium nodiflorum*, grôot moerasscherm 
* *Apium panul* 
* *Apium prostratum* 
* *Apium repens*,  kruupend moerasscherm
22

19 - 20 - 21 - **22** - 23 - 24 - 25
't Joar **22** was e geweun joar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Drusus Iulius Caesar (geboorn ols Drusus Claudius Nero)
*Drusus Julius Caesar vervult 't ambt van tribunicia potestas vor e periode van 5 joar.
## Gestorvn
* Gaius Ateius Capito, Romeinsche jurist 
* Junia Tertia, vrouwe van Gaius Cassius Longinus
## Kykt ôok by
*22 (getal)
23

20 - 21 - 22 - **23** - 24 - 25 - 26
't Joar **23** was e geweun joar die begost ip e vrydag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Juba II, keunienk van Numidië
* Lucius Aelius Sejanus, prefect van de pretorioansche garde, wordt toet adviseur benoemd van keizer Tiberius.
* Drusus de Joengern, zeune van Tiberius, wordt vergiftigd deur zyn vrouwe Livilla, oender invloed van Sejanus. 
* De Chineesche keizer Wang Mang wordt in de stad Chang'an deur ipstandige boern in zyn paleis gevangn en oenthoofd. Doarmee komt er een ende an de Xin-dynastie.
## Geboorn
* Gaius Plinius Secundus (Plinius d'n Oudern), Romeinsche schryver en nateurweetnschapper
## Gestorvn
* Drusus de Joengern, zeune van Tiberius Claudius Nero
* Germanicus Gemellus (4), zeune van Drusus de Joengern, twêelingbroere van Tiberius Gemellus
* Juba II (75), keunienk van Numidië
* Wang Mang (68), keizer van 't Chinees Keizerryk
## Kykt ôok by
*23 (getal)
24

21 - 22 - 23 - **24** - 25 - 26 - 27
't Joar **24** was e schrikkeljoar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|E Numidisch keuninklik mausoleum in Thugga, gebouwd in de 2e eeuw v.Chr.
* Gaius Silius Aulus Caecina Largus wordt deur de Senoat angekloagd wegens chantage en pleegt zelfmôord.
* De Numidischn ipstand (sinds 17) oender leidinge van Tacfarinas in de provinsje Africa, wordt deur de Romeinen oenderdrukt.
* E burgeroorloge verscheurt 't Chinees Keizerryk. Den hoofdstad Chang'an wordt deur rivaliserende clans verwoest.
## Gestorvn
* Gaius Silius, Romeinsche generoal en consul
* Lucius Calpurnius Piso, Romeinsche consul
* Tacfarinas, Numidische militaire leider
* Wang Lang, Chineesche keizer
## Kykt ôok by
*24 (getal)
Afghanistan

**Afghanistan**, officieel d' **Islamitische Republiek Afghanistan**, is e republiek in Centroal-Azië. 't Grenst in 't ôostn en 't zuudn an Pakistan, in 't westn an Iran en in 't nôordn an Turkmenistan, Oezbekistan en Tadzjikistan. D' hoofdstad en grotste stad van Afghanistan is Kabul.
thumb|left|Koarte van Afghanistan

Andere grôte steedn zyn:
*Herat
*Kandahar
*Mazar-i-Sharif
*Jalalabad
*Kunduz
*Pol-e Chomri
*Maymana
*Sjeberghan
*Taloqan

Afghanistan bestoat uut 34 provinsjes, of *velayat*, die were ounderverdêeld zyn in 398 districtn.
## Bevolkienge
* Bevolkiengsgroepn: Pathoann (42%), Tadzjiekn (27%), Hazara (9%), Oezbeekn (9%), Aimak (4%), Turkmeenn (3%), Beloetsjn (2%), Nuristani en Kirgiezn.
* Toaln: Dari (Afghoans Perzisch) 50%, Pasjtu 35% (officiële toaln), Oezbeeks, Turkmeens, Beloetsji, Pashayi, verschillige Nuristoansche en andere toaln. 
* Religie: Soennisme 80%, Sjiisme 19% en overige 1%.

## Cultuur
### Weirelderfgoed
In Afghanistan stoan der twêe plekkn ip de weirelderfgoedlyste van den UNESCO.
*Minarette en archeologische ruïnes van Jam
*Cultuurlandschap en archeologische ruïnes van de Bamiyanvalleie

Ofbeeldienge: Minaret of jam 2009 ghor.jpg|Minarette van Jam
Ofbeeldienge: Sunrise of Bamyan Valley.jpg|Bamyanvalleie
25

21 - 23 - 24 - **25** - 26 - 27 - 28
't Joar **25** was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Keizer Han Guangwudi
* Lucius Aelius Sejanus vroagt toestemminge vo te trouwn mè Livilla, de weeuwe van Drusus, zeune van Tiberius. De keizer refuseert.
* 5 ogustus - In China roept Liu Xiu hemzelve uyt toet keizer Han Guangwudi en herstelt de Han-dynastie. Luoyang wordt den hoofdstad van de Ôostelike Han-dynastie. 
## Geboorn
* Quintus Volusius Saturninus, Romeinsche consul
* Valeria Messalina, keizerinne en vrouwe van Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus (gest. 48)
## Gestorvn
* Aulus Cremutius Cordus, Romeinschn historicus en schryver
* Gnaeus Cornelius Lentulus Augur,  Romeinsche consul
* Lucius Antonius, klêenzeune van Marcus Antonius
* Lucius Domitius Ahenobarbus, Romeinsche consul
## Kykt ôok by
*25 (getal)
937

934 - 935 - 936 - **937** - 938 - 939 - 940
't Joar **937** is 't 37e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
*Rozala-Suzanna van Ivrea (ca. 937)
## Gestorvn
* 11 juli - Rudolf II, keunienk van Bourgondië en Italië
26

23 - 24 - 25 - **26** - 27 - 28 - 29
't Joar **26** was e geweun joar die begost ip e dysndag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Doop van Jezus deur Johannes in de riviere de Jordoan
* In 't Christndom wordt deur sommigte veroendersteld dat in da joar Jezus van Nazareth in de riviere de Jordoan gedopt wierd deur Johannes den Doper. 
* Pontius Pilatus wordt angesteld ols prefect van Judea.
* Keizer Tiberius vertrekt noa Capri, e klêen eiland vo de kust van Napels, en je lat de Praetorioansche Garde achter oender Lucius Aelius Sejanus die de leidinge hèt over 't Romeins Ryk en de stad Rome.
* Romeinen sloan een ipstand nere van de Thraciërs.
## Geboorn
* Silius Italicus, Romeinsche polletieker en dichter
## Gestorvn
* Claudia Pulchra (40), dochter van Paullus Aemilius Lepidus
* Quintus Haterius, Romeinsche polletieker en redenoare
## Kykt ôok by
*26 (getal)
523

520 - 521 - 522 - **523** - 524 - 525 - 526
't Joar **523** was e geweun joar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender.
thumb|Keunienk Sigismund van Bourgondië
## Gebeurtenissen
* De Frankische keuniengen Chlotarius I, Chlodomer en Childebert I,  zeuns van Clovis I en Clothilde, vallen Bourgondië binnen. Keunienk Sigismund van Bourgondië wordt versleegn en gevangn gezet deur Chlodomer. Sigismunds broere Gundomar kan oentsnappen en zoekt e veilig oenderkommen by d' Ostrogootn, boendgenootn van de Bourgondiërs.
* Achter den dôod van Thrasamund, keunienk van de Vandoaln en d' Aloanen, achter e regeerperiode van 27 joar, volgt Hilderik hem ip. 
* Latste vôorstellienge in 't Colosseum van Rome.
## Geboorn
* Aurelianus, Frankischn eirtsbisschop 
## Gestorvn
* Thrasamund,  keunienk van de Vandoaln
535

532 - 533 - 534 - **535** - 536 - 537 - 538
't Joar **535** was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Veldtochtn binst de Gotischn Oorloge
* Theodahad, keunink van d' Ostrogootn, lat zyn nichte keuniginne Amalasuntha in Ravenna arresteern en verbannen noar een eilandje in 't Meer van Bolsena, woar da ze versmacht wordt in heur bad.
* Den dôod van Amalasuntha gèeft an de Byzantynsche keizer Justinianus I een uytvlucht vor Italië binnen te vallen en de Gotischn Oorloge te begunnen.
* Gotischn Oorloge: Keizer Justinianus I stelt Belisarius an ols bevelhebber vor een expediesje teegn Itoalië. Ie lat in 't diepste geheim de militaire operoasje vôorbereidn en zorgt dervôorn dat de neutraliteit van de Frankn gewoarborgd wordt deur middel van cadeaus van goud.
* Zomer - Belisarius landt met e Byzantyns leger ip Sicilië en verovert zoender vele teegnstand de vestingstad Syracuse, uytgezoenderd 't gotisch garnizoen van Palermo. Je belegert de citadelle en blokkeert d' hoave mè zyn scheepn. Mundus valt Dalmatië binnen en verovert den hoofdstad Salona.
* 31 december -  Belisarius makt de veroveringe van Sicilië compleet en versloat 't gotisch garnizoen van Palermo (Panormos). Je makt plannen vor e veldtocht ip 't Italioans vasteland. Dalmatië (nu Kroatië) wordt ingelyfd by 't Byzantyns Ryk.
## Geboorn
*Sigebert I, keunienk van Austrasië 
## Gestorvn
*Amalasuntha, keuniginne van d' Ostrogootn
*Epifanius, patriarch van Constantinopel
*8 meie - Johannes II, paus van de Rooms-Katholieke Kerke
539

536 - 537 - 538 - **539** - 540 - 541 - 542
't Joar **539** was e geweun joar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender. 
## Gebeurtenissen
thumb|Belisarius, mozaïekdetail in de kerke San Vitale in Ravenna, Italië
* Walthari vermôordt zyn noenkel Wacho en wordt keunink van de Longobardn.
* moarte - Gotischn oorloge: de Gootn en de Bourgondiërs herovern Mediolanum (Milaan van nu), achter vele moandn van belegeringe. 't Byzantyns garnizoen (1.000 man) gèeft hem over en wordt gespoard, moa d' inweuners wordn ofgeslacht en de stad zelve wordt verwoest. Volgens Procopius wordn 300.000 menschn vermôord. 
* De militaire commandant Belisarius van 't Byzantyns Ryk, die nog assan Ravenna belegert, oenderhandelt over e verdrag mè Theodebert I, keunink van de Frankn, die zyn veldtocht moet ofbreekn achter dan der vele slachtoffers vallen in 't Frankisch leger deur dysenterie. 
## Geboorn
* Bertha, vrouwe van keunink Æthelberht van Kent
* Chilperik I, keunink van Neustrië
* Mauricius, keizer van 't Byzantyns Ryk (gest. 602)
## Gestorvn
*Wacho, keunink van de Longobardn
*Senka, keizer van Japan
602

599 - 600 - 601 - **602** - 603 - 604 - 605
## Gebeurtenissn
thumb|Munte van keizer Flavius Mauricius Tiberius Augustus van 't Byzantyns Ryk.
;Byzantyns Ryk 
*Keizer Mauricius beveelt 't Byzantyns leger under wienterkwartier ip te sloan lanks de Donau. Hy verlêegt de soldye deur gebrek an geld, woadeure dan de troepn in upstand komn ounder leidienge van "*Phocas*".
;Europa
*Keunienk "*Theudebert II*" van Austrasië en zyn joungere broere "*Theuderik II*" van "*Bourgondië*" vechtn teegn de "*Baskn*"; beweuners gevestigd in de "*Pyreneeën*" (Nôord-Spanje).
## Geboorn
*Adoald, keunienk van de "*Longobardn*" (gestorvn 625)
*Moe'awiya I, stichter van de "*Omayyaden-dynastie*" (gestorvn 680)
*Theodorus van Tarsus, eirtsbisschop van "*Canterbury*" (gestorvn 690)
## Gestorvn
;november
*27 - Mauricios (63), keizer van 't Byzantyns Ryk
200

197 - 198 - 199 - **200** - 201 - 202 - 203
't Joar **200** was e schrikkeljoar die begost ip e dysndag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Munte van keunienk Rudrasena I van Malwa.
* De weireldbevolkinge bereikt oengeveer 257 miljoen menschn.  
* De Germoansche stammen (o.a. Chamavi, Chatti en Chasuarii) die langst de Reyn weunen, verênign hunder in e Frankisch boendgenôotschap.
* Keizer Septimius Severus bezoekt de Romeinsche provinsjes Syria, Syria Palaestina  en Arabia Petraea. Ie versterkt de machtsposiesje van 't Romeins leger.
* Claudius Ptolemaeus schryft zyn astrologisch werk: *Tetrabiblos*. Ie beschryft e studie over astronomie en de sterrebeeldn.
* Keunienk Rudrasena I bestygt de trône ols heerser van Malwa in Centroal-Indië.
## Geboorn
* Marcus Claudius Tacitus, keizer van 't Romeins Ryk (gestorvn 276)
* Valerianus I, keizer van 't Romeins Keizerryk (gestorvn 260)
## Gestorvn
* Sun Ce (25), Chineesche generoal en stichter van 't Keunienkryk Wu
## Kykt ôok by
* 200 (getal)
350 v.Chr.

353 v.Chr. - 352 v.Chr. - 351 v.Chr. - **350 v.Chr.** - 349 v.Chr. - 348 v.Chr. - 347 v.Chr.
't Joar **350 v.Chr.** is e joar in de 4e êeuwe v.Chr. volgenst de pre-julioansche Romeinsche kalender.
[thumb|Artaxerxes III, keunienk van 't [Perzisch Ryk.]]
thumb|Liggienge van Carië.

## Gebeurtenissn
### Perzië
*Keunienk (Shah) Artaxerxes III van  't Perzisch Ryk brikt de Perzische veldtocht in Egypte of.
## Geboorn
*Cassander (~350 v.Chr. - † ~297 v.Chr.), generoal en keunienk van Macedonië
## Gestorvn
*Artemisia II, keuniginne van Carië
*Vint van Tollund, veenlyk uut Denemarkn
924

921 - 922 - 923 - **924** - 925 - 926 - 927
't Joar **924** is 't 24e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
## Gestorvn
;april
*7 - Berengar van Friuli
527

524 - 525 - 526 - **527** - 528 - 529 - 530
't Joar **527** was e geweun joar die begost ip e vrydag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Keizer Justinianus I. Mozaïekdetail in de kerke San Vitale in Ravenna
* 1 april - Keizer Justinus I benoemt zyn neve Justinianus toet mede-keizer en trôonipvolger van 't Byzantyns Ryk, omdat een oengeneselike woende zyn kracht oendermynt.
* 1 ogustus - Justinus I, 77 joar oud, sterft in Constantinopel en wordt ipgevolgd deur Justinianus I, die den ênigste keizer wordt. Je reorganiseert 't Byzantyns leger in e professionele krygsmacht.
* Justinianus I benoemt Belisarius toet commandant van 't leger. Je krygt ipdracht vo d' Ôostelike grenze te verdedign teegn de Perzn.
* De Bulgoarn en Sloavische volkern voern e plundertocht in Thracië.
* Ip uytnodiginge van de nieuwe keizer Justinianus bekêern de Heruli hunder toet 't christndom.
* Begun van den bouw van de Klêene Hagia Sophia in Constantinopel. De kerke is gewyd an d' heilige Sergius en Bacchus. 
## Gestorvn
*1 - Justinus I (77), keizer van 't Byzantyns Ryk
531

528 - 529 - 530 - **531** - 532 - 533 - 534
't Joar **531** was e geweun joar die begost ip e woensdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Keunienk Khusro I van 't Perzisch Ryk binst de jacht
* De Byzantynsche keizer Justinianus I begunt met de vervolginge van heidenen in Constantinopel. 't Bezit van vele oenschuldige burgers wordt geconfisqueerd.
* De Frankn en hunder boendgenootn de Saksn oender leidinge van keunink Chlotarius I versloan de Thüringers by Burgscheidungen. 't Keuninkryk Thüringen wordt ingelyfd en valt van nu vôors ols hertogdom oender Frankischn invloed.
* Keunink Childebert I oentvangt e smeekbede van zyn zuster Clothilde, vrouwe van keunink Amalarik, mè 't beklag dat heur vint heur 't christelik geloof verbiedt. Childebert begunt e veldtocht teegn de Visigootn en valt Septimanië (Zuyd-Gallië) binnen.
* Childebert I verovert de Visigotischn hoofdstad Narbonne. Amalarik sloat ip de vlucht en stèekt per bôot over noa Barcelona (Spanje). In e kerke wordt 'n deur zyn eign soldoatn vermôord. Theudis volgt hem ip ols keunink van de Visigootn.
* Clothilde kêert mè 't Frankisch leger were noa 't gebied van de Frankn. Oender boane sterft ze an de gevolgn van een accident. Childebert I lat heur in Parys begroavn, in e familiegraf by heur voader Clovis I. 
* In Perzië sterft keunienk Kavad I achter e regeerperiode van 43 joar. Je wordt ipgevolgd deur zyn zeune Khusro I ols heerser (*sjah*) van 't Perzisch Ryk. 
## Gestorvn
*Amalarik, keunienk van de Visigootn
*Clothilde, dochter van Clovis I
*Kavad I (82), keunienk van de Sassaniedn (Perzië)
Duran Duran

thumb|right|Duran Duran in 2005
**Duran Duran** is een Iengelsche popgroep die dêel uutmakte van de stromienge *new romantic* en was de populairste vertolkienge van die stromienge. New romantic is e subgenre van de *new wave* uut de joarn 1980. De noame van de groep komt van 't personage *Dr. Durand Durand* uut de cultfilm *Barbarella*.
## Bezettienge
### Nu
* Simon Le Bon (zang)
* John Taylor (bas)
* Roger Taylor (percussie)
* Nick Rhodes (keyboards)
## Albums
* *Duran Duran* (1981)
* *Rio* (1982)
* *Seven and the Ragged Tiger* (1983)
* *Notorious* (1986)
* *Big Thing* (1988)
* *Liberty* (1990)
* *Duran Duran (The Wedding Album)* (1993)
* *Thank You* (1995)
* *Medazzaland* (1997)
* *Pop Trash* (2000)
* *Astronaut* (2004)
* *Red Carpet Massacre* (2007)
* *All You Need Is Now* (2010)
* *Paper Gods* (2015)
**Future Past* (2021)

## Externe koppelienge
*Officiële site
San Cataldo

*San Cataldo (Sicilië), e gemêente in d' Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië
*Kerke van San Cataldo (Chiesa di San Cataldo), e kerke in de Sicilioansche hoofdstad Palermo
*San Cataldo (Lecce), e plekke in d' Italioansche gemêente Lecce
*Cataldus van Tarente, (San Cataldo), beschermheilign van d' Italioansche stad Tarente
606

603 - 604 - 605 - **606** - 607 - 608 - 609
't Joar **606** is 't 6e joar in de 7e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
[thumb|Geschiedenisse van 't [Byzantyns Ryk.]]
## Gebeurtenissn
### Byzantyns Ryk
*Sloavische stammn voern e plunderveldtocht ip de Balkan en verwoestn vele Byzantynsche steedn langs de riviere de Donau. Keizer Phocas wordt gedwoungn deur den oorloge met de Sassaniedn (Perzn)  in 't Ôostn, 't Byzantyns leger te verplatsn noa Constantinopel. Hy lat garnizoenn achter vo d' Avaarn en de Sloavische volkern weerstand te biedn.
## Geboorn
*Rothari, keunienk van de Longobardn (gestorvn 652) 
## Gestorvn
;februoari
*22 - Sabinianus, paus van de Katholieke Kerke
300 (getal)

**300** (driehoenderd) is 't nateurlik getal dat achter 299 komt en vo 301. 
## Wiskunde
Driehoenderd is:
*een driehoeksgetal 
*de somme van e priemtwêelienk (149 + 151)
*de somme van tien upêenvolgende priemgetalln (13 + 17 + 19 + 23 + 29 + 31 + 37 + 41 + 43 + 47).
*een Harshadgetal.

## Ip andere gebiedn
Driehoenderd is ook:
*e weirde uut de E-reekse E24
300

297 - 298 - 299 - **300** - 301 - 302 - 303
't Joar **300** was e schrikkeljoar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Teotihuacán (Mexico-Stad)
* Keizer Diocletianus lat 't Romeins Ryk herindêeln in 12 bestiersdistrictn of dioceesn. Ze kommen elk oender toezicht van e dioceesbestierder (*vicarius*). Deur e verdere oenderverdêlinge oentstoan 101 provinciae.
* Keizer Diocletianus begunt met de bouw van e paleis die de stad Split goa kommen.
* Caesar Constantius I hoalt een overwinninge ip de Frankn.
* Teotihuacán, geleegn te nôordôostn van Mexico-Stad van nu, kent zyn grotste bloei up economisch, cultureel en religieus gebied. De stad het een ippervlak van 20 km², en der weunn oungeveer 150.000 menschn.
## Geboorn
*Cyriacus van Jeruzalem, bisschop en marteloare (ca 300)
*Zeno van Verona, bisschop en marteloare (ca 300)
## Gestorvn
* Sporus van Nicaea, Grieksche wiskundign en astronoom
## Kykt ôok by
* 300 (getal)
400

397 - 398 - 399 - **400** - 401 - 402 - 403
't Joar **400** was e schrikkeljoar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender.
thumb|Keizer Arcadius
thumb|Semissis van Aelia Eudoxia
## Gebeurtenissen
* 9 januoari - Keizer Arcadius gèeft zyn vrouwe Aelia Eudoxia den officieeln titel van *Augusta*. Z' oenderhoudt contactn mè machtige Frankische en Gotische leiders die e sterkn invloed hèn ip de polletiek in 't Romeins Ryk en ze wordt ofgebeeld ip 't Romeins geld.
* Der breekn rellen uyt in Constantinopel. 't Grôot Paleis wordt toet de groend ofgebrand. Gainas, e gotische leider, probeert zyn soldoatn t' evacueern uyt de stad, moa 7.000 gewoapnde Gootn wordn ip bevel van Arcadius in de val gelokt en vermôord.  
* Winter - Gainas leidt d' overgebleeven Gootn were noar hunder land over de Donau. Ze  kommen de Hunnen teegn en wordn versleegn. Uldin, hoofdman van de Hunnen, lat Gainas oenthoofdn en zendt zyn kop noa Constantinopel woar dat Arcadius 't krygt ols diplomatiek cadeau.
* De Frankn bezetten Germania Inferior, de Romeinsche provinsje in de Lêge Landn. De Romeinsche en geromaniseerde bevolkinge sloat ip de vlucht of wordt oenderworpn deur de Frankische elite.
* 't Astrolabium, een instrument vo navigoatie, wordt g'introduceerd. 't Toestel berekent de plekke en hoogte van een hemellichoam.
## Geboorn
*Leo I, paus van de Rooms-katholieke Kerke (gestorvn 461)
## Gestorvn
*Ammianus Marcellinus, Romeinschn historicus
*Onufrius de Grôotn, Egyptische woestynvoader (woarschynlykn doatum)
*Safrax, Ostrogotischn hoofdman (hertog) (woarschynlykn doatum)
600

597 - 598 - 599 - **600** - 601 - 602 - 603
't Joar **600** is 't 100e joar in de 6e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Gebeurtenissn
[thumb|Dorestad in vroeg[Middelêeuwn|middelêeuws Holland.]]
*Dorestad (huudige Wyk by Duurstede) in de Lêge Landn komt toet bloei deur de handel met de "*Chamoavn*", de Frankn en de "*Friezn*". (woarschynlyke datum)
## Geboorn
*Martinus I, paus van de Katholieke Kerke (woarschynlyke datum)
## Gestorvn
*Colman van Killruadh, Ierschn bisschop en hillign
700

697 - 698 - 699 - **700** - 701 - 702 - 703
't Joar **700** was e schrikkeljoar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender.
## Gebeurtenissen
thumb|Monument van Khan Asparoech in Strelcha, Bulgareye 
* Keunink Cunipert sterft achter e regeerperiode van 12 joar en wordt ipgevolgd deur zyn zeune Liutpert ols keunink van de Longobardn oender regentschap van Ansprand, hertog van Asti. 
* Raginpert, hertog van Turyn, zet keunink Liutpert of achter e regeerperiode van acht moandn. J' eigent hemzelve de Lombardische trône toe en makt da zyn zeune Aripert in anmerkinge komt vo d' ipvolginge.
* Asparoech, stichter van 't Êeste Bulgoars Ryk, wordt achter zyn dôod ipgevolgd deur zyn zeune Tervel ols keunienk (*khan*) va de Bulgoarn.
## Geboorn
* Aistulf, keunienk van de Longobardn 
* Charibert van Laon, Frankischn edelman
* Gaubald, bisschop van Regensburg
* Virgilius van Salzburg, Iersche missionoaris 
* Willibald, bisschop van Eichstätt
## Gestorvn
* Asparoech, stichter van 't Êerste Bulgoars Ryk
* Cunipert, keunienk van de Longobardn
* Disibod, Iersche monnik en kluyzenoare
941

938 - 939 - 940 - **941** - 942 - 943 - 944
't Joar **941** is 't 41e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
*Lotharius van West-Francië
## Gestorvn
100

97 - 98 - 99 - **100** - 101 - 102 - 103
't Joar **100** is 't 100e joar in de 1e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
[thumb|<div class="center">Koarte van Pompeï en omgevienge, ounder d' assche achter d' uutbarstienge van de [vulkoan Vesuvius in 't joar 79]]
## Gebeurtenissn
### Itoalië
*De restn van Pompeï wordn geplunderd, up kostboarheedn.
## Geboorn
* Marcus Cornelius Fronto, Romeinsche grammaticus en redenoare (gestorvn 170)
## Gestorvn
*Marcus Ulpius Traianus, Romeinsche generoal en voader van keizer Trajanus
## Kykt ôok by
* 100 (getal)
986

983 - 984 - 985 - **986** - 987 - 988 - 989
't Joar **986** is 't 86e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
## Geboorn
## Gestorvn
;moarte
*2 - Lotharius van West-Francië
Bahreyn

**Bahreyn**, officieel 't **Keunienkryk Bahreyn** (Arabisch: مملكة البحرين *Mamlakat al-Bahrayn*), is een eylandstoatje in de Perzische Golf. 't Is een archipel geleegn vo de kust van Saoedi-Arabië met 33 eylandjes woavan 't grotste 55&nbsp;km lank is en 18&nbsp;km brêed. In 't zuudôostn ligt 't schiereyland Qatar. 200&nbsp;km an den overkant van de Golf ligt Iran. Bahreyn het e belangryke economische en financiële posiesje binn d' olieweireld.

De noame *Bahreyn* wil letterlyk zeggn *twei zêen* in 't Arabisch. Bahreyn kwam de 16stn december 1971 ounofhankelyk van 't Verênigd Keunienkryk. 't Land makt dêel uut van d' Arabische Liga.

De stad Manama is sinds 1932 d' hoofdstad. Doavôorn was da Riffa (toet 1869) en Muharraq (1869-1932). Andere grôte steedn zyn Madinat Hamad en A'ali.
thumb|left|Koarte van Bahreyn

## Bevolkienge
De mêeste menschn van Bahreyn zyn Arabiern en d' officiële godsdienst is den Islam. 80 percent van de bevolkienge weunt in de steedn in de nôordelykn helt van 't eyland. Arabisch is d' officiële toale, mor ook Iengels wordt vele gebruukt en is e verplichte tweide toale in al de schooln. E poar andere toaln zyn Perzisch, Urdu, Hindi en Tagalog.
## Cultuur
### Weirelderfgoed
In Bahreyn stoan der twei plekkn ip de weirelderfgoedlyste van den UNESCO.
*Qal'at al-Bahrein, oude hoavn en hoofdstad van Dilmun
*Peirelvisscherie, getuugenisse van een eylandeconomie (eyland Muharraq)

Ofbeeldienge: Bahrain Fort 8.jpg | Fort Qal'at al-Bahrein
Ofbeeldienge: Isa Bin Ali House.jpg |Huus Isa Bin Ali in Muharraq