Human Planet

***Human Planet*** là một chương trình truyền hình phim tài liệu của Anh, dài 8 tập, được sản xuất bởi đài BBC cộng tác với kênh Discovery và BBC Worldwide. Chương trình miêu tả con người và mối quan hệ với thế giới tự nhiên bằng cách chỉ ra những cách thức đặc sắc mà chúng ta đã làm để thích nghi với cuộc sống ở mọi môi trường trên Trái đất.

*Human Planet* được công chiếu lần đầu ở Anh trên kênh BBC One mỗi thứ Năm lúc 20h trong hơn 8 tuần, bắt đầu từ ngày 13/11/2011. Tần suất chiếu lại tại nhà đã được ghi nhận trên kênh Eden, với tất cả tám tập được chiếu trong hơn 1 tuần tháng 4/2012. BBC Worldwide đã tuyên bố bán bản quyền cho 22 thị trường quốc tế.

## Sản xuất
Sau thông báo vào năm 2007, đội sản xuất đặt trụ sở tại BBC Natural History Unit ở Bristol và BBC Wales dành 3 năm quay hơn 70 câu chuyện ở một vài địa điểm trong số những nơi xa xăm nhất trên Trái đất ở khắp 40 quốc gia. Mỗi tập phim tập trung khai thác một môi trường có con người sinh sống khác nhau, bao gồm sa mạc, rừng,Bắc Cực, đồng cỏ, sông, núi, đại dương, và đô thị.

Lần đầu tiên trên một chương trình về cảnh vật của BBC, đội sản xuất có một nhiếp ảnh gia chuyên về tĩnh vật, Timothy Allen, người đã hỗ trợ về mặt nhiếp ảnh cho sách và các phương tiện khác đi kèm sêri.

## Phát sóng

## Tập đã phát hành
1 "Oceans – Into the Blue" 13 tháng 1 năm 2011

Tập đầu là sự đối nghịch giữa những mối nguy và sự giàu có của biển cả với tính thích nghi và sự nỗ lực của những con người bị biển cả hấp dẫn, và sự phụ thuộc của họ vào nguồn tài nguyên đại dương cùng sự khái thác. Chủ đề bao gồm: thu thập hà ngỗng ở bờ biển; săn cá nhà táng ở đảo Lembata, Indonesia; cá heo mũi chai trợ giúp việc đánh bắt ở Laguna, Brazil; nguồn gốc tâm linh và các khía cạnh hiện đại của môn lướt sóng ở Hawaii; gọi cá mập ở Papua New Guinea; mối nguy về máy nén khí lặn ngụp quanh Palawan ở Philippine; và những người Bajau sống lang thang không quốc tịch trên nhà thuyền ở vùng biển sản hô gần Borneo.

Phần “Phía sau ống kính” tập trung về những mối nguy của máy nén khí chìm nổi ở Philippine.8TitleCities – Surviving the Urban JungleOriginal air date3&nbsp;March&nbsp;2011&nbsp;(2011-03-03)Short summaryThe final episode concludes the series with an exploration of humans attempts to control urban nature. Topics include: using falconry in Dubai to control the feral pigeon population; local police on Segway scooters controlling wild elk stags in Estes Park, Colorado; the dilemma of selling food in a rhesus macaque-infested market in Jaipur; catching rats and controlling other pests in New York City; dealing with a bedbug infestation in London with a sniffer dog; attracting feral pigeons in Fes in order to harvest droppings for leather tanning; living with and profiting from free-tailed bats in Austin, Texas; Bishnois rescuing and caring for orphaned fawns in Rajasthan; the availability of non-seasonal or non-local foods all over the world; scavenging on a landfill in Mombasa, Kenya; building the green city of Masdar in Abu Dhabi; and urban apiary in New York City.
The "Behind the Lens" end-section explores on a range of filming experiences from all habitats.Border color2E2EFF2 "Deserts – Life in the Furnace" 20 tháng 1 năm 2011

Tập hai khai thác lối sống và cách thích ứng của những người sống ở những khu vực khô cằn đến khắc nghiệt trên Trái đất. Chủ đề bao gồm: những người chăn gia súc đua voi châu Phi đến hồ Banzena vì nguồn nước khan hiếm ở Mali; nghi thức đánh cá thiêng liêng Antogo của người Dogon ở hồ Mali bị thu hẹp vì hạn hán; phụ nữ người Tubu ở Niger tìm đường đi qua Sahara với một đàn lạc đà trên đường đến chợ; cuộc đấu giữa những con sói và người chăn lạc đà và cừu mùa đông ở sa mạc Gobi; làm nông nghiệp bằng phương pháp hút hơi ẩm từ khí khô (moisture farming) ở sa mạc Atacam; đào và xây dựng hệ thống đường ngầm dẫn nước ở vùng quê của Algeria; chi tiết về vấn đề sử dụng nước phung phí ở Las Vegas; và điệu nhảy Guérewol cầu mong sự phì nhiêu diễn ra hàng năm của người Wodaabe Fula ở Niger.

Ở phần “Phía sau ống kính” đội sản xuất theo sau những người phụ nữ Tubu ở Niger, và những thử thách khi quay họ với cinebulle.Episode listEpisode number7TitleRivers – Friend and FoeOriginal air date24&nbsp;February&nbsp;2011&nbsp;(2011-02-24)Short summaryThis episode documents people's attraction to the rich yet unpredictable river systems around the world. Topics include: fishermen traversing the Mekong's cataracts in Si Phan Don, Laos, during the monsoon floods; a 100 kilometre 6-day winter trek to school along the frozen Zanskar River in Nepal; flood control through ice-breaking with dynamite along the Rideau River in Ottawa; moving houses threatened by a collapsing riverbank along the Ganges in Bangladesh; preparing for the annual flood on Brazil's Rio Negro by harvesting baby turtles; fishing in the rapids on the edge of Victoria Falls; Samburu camel herders tracking elephants to locate water below the dry Milgis riverbed in northern Kenya; plastering the mud-walled mosque of Djenné; and the natural living bridges of Meghalaya in northern India.
The "Behind the Lens" end-section focus on the challenging conditions of the Mekong's Khone Falls.Border color2E2EFF3 "Arctic – Life in the Deep Freeze" 27 tháng 1 năm 2011

Tập 3 xét đến mùa săn của một vài trong 4 triệu người đang lao động kiếm thêm thu nhập ở Bắc Cực lạnh giá. Chủ đề bao gồm: Người Inuit sắn cá mập Greenland làm thức ăn cho chó husky; lợi dụng thủy triều xuống để thu thập trai dưới lớp băng biển ở Đông Bắc Canada; săn kì lân biển (được đánh giá là giàu vitamin C) dùng các phương pháp truyền thống ở Greenland; tháng Bảy, sử dụng lưới để bắt chim auk ở Siorapaluk, Greenland; chế biến kiviak bằng cách lên men thịt chim auk trong bụng hải cẩu; tháng Chín, người Sami ở Arnøya, Na Uy nuôi và cưỡi tuần lộc; và vào tháng Mười, đưa những chú gấu Bắc Cực di cư trở về ở Churchill, Manitoba, Canada.

Phần “Phía sau ống kính” tiết lộ những khó khăn khi xác định vị trí của kì lân biển trên những tảng băng nổi khó dự đoán.Episode listEpisode number6TitleGrasslands – Roots of PowerOriginal air date17&nbsp;February&nbsp;2011&nbsp;(2011-02-17)Short summaryThe sixth instalment shows humanity's reliance on grass species and the animals they support. Topics include: Dorobo people using guile to steal wildebeest meat from a lion pride in Kenya; bushmen tracking and ambushing kudu in the Kalahari; netting water snakes for food and for market in Cambodia's flooded Tonlé Sap grasslands; Maasai boys and a honeyguide working collaboratively to locate and then harvest African bee honey; protecting rice crops in Tanzania from massive swarms of quelea; mustering horses on the Mongolian steppe in order to make airag (a traditional fermented horse-milk yoghurt); traditional Donga stick-fights of Ethiopia's Suri tribesmen; mustering beef cattle by helicopter in the northern Australian outback.
The "Behind the Lens" end-section reveal on the difficulties and real-life dangers of stealing from a lion pride.Border color2E2EFF4 "Jungles – People of the Trees" 3 tháng 2 năm 2011

Tập phim này kiểm tra cách mà con người sống sót trong rừng nhiệt đới, nơi thường có ít protein hơn trên sa mạc. Chủ đề bao gồm: săn khỉ sống trên vòm cây bằng ống thổi với người Matis ở Brazil; săn nhện tarantula khổng lồ với người Piaroa ở Venezuela; người Awá Guajá ở Đông Amazon nuôi và cho những con khỉ mồ côi bú sữa; săn lông vũ chim thiên đường để trang trí phục trang ở núi Hagen sing-sing tại Papua New Guinea; thu hoạch tổ ong với người Bayaka ở rừng của Congo; dùng những con voi châu Á để đốn gỗ ở Assam, Ấn Độ; thu thập chứng cứ về những loài người không thể liên lạc được ở Brazil; và xây nhà trên cây cao 35 mét với người Korowai ở Tây Papua, Indonesia.

Phần “Phía sau ống kính” theo chân đội quay phim với nỗ lực quay phim trên cây.Episode listEpisode number5TitleMountains – Life in Thin AirOriginal air date10&nbsp;February&nbsp;2011&nbsp;(2011-02-10)Short summaryThis show highlights the attraction of mountains for people, such as security or rare resource exploitation. Topics include: ethnic Kazakhs hunting with golden eagles in the Altai Mountains of Mongolia; cliff-farmers battling gelada monkeys in the Semien Mountains of Ethiopia; mining rock sulphur in the active Ijen crater on the Indonesian island of Java; Yangoru-boiken tribe members hunting giant bats in the New Guinea Highlands; avalanche control using dynamite on mountains near Grindelwald in the Swiss Alps; cataracts due to high-UV rates, and free eye surgery provided by Dr. Sanduk Ruit in remote areas of the Himalayas, Nepal; and a Tibetan sky burial using vultures high in the rural mountainside.
The "Behind the Lens" end-section focus on the challenges of finding prey for the golden eagles.Border color2E2EFF5 "Mountains – Life in Thin Air" 10 tháng 2 năm 2011

Tập phim này nhấn mạnh sức hấp dẫn của rừng núi đối với con người, ví dụ như vì an toàn hay trục lợi tài nguyên quý hiếm. Chủ đề bao gồm: dân tộc Kazakhs đi săn với đại bàng vàng ở dãy Altai của Mongolia; những người nông dân ở vách đá vật lộn với loài khỉ gelada ở dãy Semien của Ethiopia; khai thác đá sulphur ở hố núi lửa còn hoạt động Ijen trên hòn đảo Java của Indonesia; các thành viên tộc Yangoru-boiken săn những con dơi khổng lồ ở cao nguyên New Guinea; kiểm soát tuyết lở bằng thuốc nổ trên các ngọn núi gần Grindelwald trên dãy Alps của Thụy Sĩ; bệnh đục thủy tinh thể do cường độ tia UV lớn, và phẫu thuật mắt miễn phí bởi bác sĩ Sanduk Ruit ở các vùng sâu vùng xa trên dãy Himalayas, Nepal; và nghi thức thiên táng vùng Tây Tạng bằng loài chim kền kền trên cao những sườn núi vùng nông thôn.

Phần “Phía sau ống kính” tập trung vào những thử thách trong việc tìm mồi cho đại bàng vàng.Episode listEpisode number4TitleJungles – People of the TreesOriginal air date3&nbsp;February&nbsp;2011&nbsp;(2011-02-03)Short summaryThis episode examines how people survive in tropical forests, where there is often less protein available than in the deserts. Topics include: blowgun hunting canopy monkeys with the Matis in Brazil; hunting goliath tarantula with the Piaroa people in Venezuela; breastfeeding orphaned monkey pets by the Awá Guajá people of the eastern Amazon; hunting birds-of-paradise for plumage used to crown costumes at the Mount Hagen sing-sing in Papua New Guinea; gathering honeycomb with the Bayaka in the Congo jungle; logging timber using Asian elephants in Assam, India; gathering evidence of uncontacted peoples in Brazil; and building a tree house 35 metres high with the Korowai in West Papua, Indonesia.
The "Behind the Lens" end-section follows the camera team's attempts on the challenges of filming in the trees.Border color2E2EFF6. Grasslands – Roots of Power (17/2/2011)

Tập phim miêu tả sự phụ thuộc của con người vào các giống cỏ và các loài động vật mà chúng hỗ trợ. Các chủ đề bao gồm: Người Dorobo dùng thủ đoạn đánh lừa để trộm thịt linh dương đầu bò từ một đàn sư tử ở Kenya; thổ dân theo chân và rình săn loài linh dương kudu ở Kalahari; bẫy laoì rắn nước làm thức ăn và để trao đổi ở các đồng cỏ Tonlé Sap lụt lội ở Campuchia; các cậu bé dân Maasai và loài chim báo mật hợp tác để xác định và sau đó thu hoạch mật ông châu Phi; bảo vệ đồng lúa ở Tanzania khỏi những đàn chim khâu mỏ đỏ đông đúc; ngựa tập trung trên thảo nguyên Mông Cổ để làm airag (một loại sữa chua lên men truyền thống làm từ sữa ngựa); các trận đấu gậy Donga truyền thống của tộc người Suri của Ethiopia; tập trung đàn trâu thịt bằng trực thăng ở rừng núi phía Bắc Australia.

Phần kết thúc “Phía sau ống kính” tiết lộ những khó khăn và những mối nguy có thực khi ăn trộm từ một đàn sư tử.Episode listEpisode number3TitleArctic – Life in the Deep FreezeOriginal air date27&nbsp;January&nbsp;2011&nbsp;(2011-01-27)Short summaryThe third episode looks at the hunting season of some of the 4 million people eking out a living within the hostile Arctic Circle. Topics include: Inuit hunting Greenland sharks as food for their huskies; using a neap tide to gather mussels under sea ice in North-eastern Canada; hunting narwhals (prized as a source of Vitamin C) using traditional methods in Greenland; in July, using nets to harvest auks in Siorapaluk, Greenland; preparing kiviak, made by fermenting auks in a seal skin; in September, herding and driving of reindeer by Sami people on Arnøya in Norway; and in October, removing migrating polar bears in Churchill, Manitoba Canada.
The "Behind the Lens" end-section reveals on the difficulties of locating narwhals on the unpredictable ice-floes.Border color2E2EFF7. Rivers – Friend and Foe (24/2/2011)

Tập phim là tài liệu về sự thu hút của con người với các hệ thống sông ngòi màu mỡ nhưng khó đoạn định trên khắp thế giới. Chủ đề bao gồm: ngư dân vượt thác ở Si Phan Don, Lào, giữa những con lũ mùa mưa; hành trình mùa đông dài 6 ngày suốt 100&nbsp;km đến trường dọc con sông Zanskar đóng băng ở Nepal; kiểm soát lũ lụt bằng cách phá băng với bom mìn dọc con sông Rideau ở Ottawa; sơ tán ngựa bị đe dọa bởi việc bờ sông bị lở dọc dòng Ganges ở Bangladesh; chuẩn bị cho trận lũ thường niên ở dòng Rio Negro của Brazil bằng cách thu hoạch những chú rùa con; đánh cá ở các thác ghềnh trên bờ thác Victoria; những người chăn lạc đà Samburu theo chân voi để tìm nước dưới lòng sông Milgis khô cạn ở Bắc Kenya; trát thạch cao lên nhà thơ tường bùn Djenné; và những cây cầu sống tự nhiên Meghalaya ở Bắc Ấn.

Phần “Phía sau ống kính” tập trung vào các điều kiện khắc nghiệt ở thác Khone của sông Mekong.Episode listEpisode number2TitleDeserts – Life in the FurnaceOriginal air date20&nbsp;January&nbsp;2011&nbsp;(2011-01-20)Short summaryThe second instalment deals with the lifestyles and adaptations of people existing in the unforgiving arid regions of the Earth. Topics include: cattle herders racing African elephants to Lake Banzena for scarce water resources in Mali; sacred Antogo fishing by the Dogon people in a drought shrunken Mali lake; Tubu women in Niger navigating their way across the Sahara with a camel caravan on the way to market; the struggle between wolves and camel and sheep herders in the wintry Gobi Desert; moisture farming for agriculture in the Atacama Desert; mining and networking underground aqueducts in rural Algeria; details of extravagant water usage in Las Vegas; and the annual Guérewol fertility dance of the Wodaabe Fula people in Niger.
The "Behind the Lens" end-section the crew follow on Tubu women in Niger, and the challenges of filming them with a cinebulle.Border color2E2EFF8. Cities – Surviving the Urban Jungle (3/3/2011)

Tập cuối kết thúc sêri bằng việc khám phá những nỗ lực của con người để kiểm soát thiên nhiên vùng đô thị. Chủ đề bao gồm: dùng chim ưng để kiểm soát số lượng chim bồ câu hoang; cảnh sát địa phương trên những chiếc scooter Segway kiểm soát nai sừng tấm đực hoang dã ở Estes Park, Colorado; những khó khăn khi bán thức ăn trong một khu chợ bị bọn khỉ rhesus và macaque tàn phá ở Jaipur; bắt chuột và xử lý những loài gây hại khác ở New York; giải quyết nạn rệp ở London với chó đánh hơi;thu hút bồ câu hoang ở Fes để thu phân chim dùng cho thuộc da; chung sống và thu lợi từ loài dơi thò đuôi ở Austin, Texas; người theo đạo Bishnoi giải cứu và chăm sóc cho nai con mồ côi ở Rajasthan; thực phẩm trái mùa hay trái khu vực có mặt trên khắp thế giới; bới rác ở một bãi phế thải ở Mombasa, Kenya; xây dựng thành phố xanh Masdai ở Abu Dhabi; và nhà nuôi ong đô thị ở thành phố New York.

Phần”Phía sau ống kính” khám phá một loạt những trải nghiệm quay phim ở nhiều môi trường sống.Episode listEpisode number1TitleOceans – Into the BlueOriginal air date13&nbsp;January&nbsp;2011&nbsp;(2011-01-13)Short summaryThe beginning of the episode contrasts the richness and dangers of the oceans with the adaptability and endeavour of the people attracted to it, and their reliance on oceanic resources with its exploitation. Topics include: goose barnacle collection in coastal Galicia in northern Tây Ban Nha; sperm whale hunting off the Indonesian archipelago island of Lembata; bottlenose dolphin assisted fishing at Laguna in Brazil; the spiritual origins and modern aspects of surfing in Hawaii; shark calling in Papua New Guinea; the dangers of compressor diving around Palawan in the Philippines; and the transient stateless houseboat Bajau people living in the Coral Sea near Borneo.
The "Behind the Lens" end-section looks on the dangers of compressor diving in the Philippines.Border color2E2EFF
## Giải thưởng
Human Planet được đề cử cho 7 hạng mục giải thưởng truyền hình của BAFTA, nhiều nhất đối với bất cứ chương trình nào vào năm 2011, và thắng đuọc 2 giải cả hai đều dành cho tập phim về Bắc Cực, Jason Savage giành giải biên tập, và Will Edwards, Doug Allan và Matt Norman giành giải nhiếp ảnh (điện ảnh).

Các Khu 2 và đĩa DVD từ ba-đĩa thiết lập được phát hành ngày 21 tháng 2 năm 2011.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* BBC Programmes
* *[http://www.bbcearth.com/shows/human-planet Human Planet]* at BBC Earth
* Internet Movie Database
IMDb titleTitle number1806234

* Human Planet Audio Slideshow – BBC interview with Human Planet photographer Timothy Allen
* Human Planet Explorer – BBC video and audio clips documenting the stories of man's relationship with nature
* Human Planet Gallery – Photo Gallery of the Human Planet series
* Human Planet web exclusives – Behind the scenes and extra footage
* ''Human Planet'' blog
* Timothy Allen's ''Human Planet'' photography blog
* Daily Telegraph Review
* Human Planet on Eden