Sơn hải kinh

là một cuốn sách cổ của Trung Quốc tổng hợp về địa lý, thần thoại và các sinh vật huyền bí. Các phiên bản sớm nhất của tài liệu này có thể đã xuất hiện từ đầu thế kỷ thứ 4 TCN, nhưng hình thức hiện tại không thể đạt được trước thời đại nhà Hán. Phần lớn cuốn sách ghi lại những câu truyện ngụ ngôn về địa lý, văn hóa và thần thoại Trung Quốc trước thời đại nhà Tần. Cuốn sách được chia thành 18 phần, mô tả hơn 550 ngọn núi và 300 con sông.

## Tác giả
Tác giả và thời gian sáng tác của *Sơn hải kinh* vẫn chưa được xác định chính xác. Ban đầu, người ta cho rằng những nhân vật thần thoại như Hạ Vũ hay Bá Ích là tác giả của cuốn sách. Tuy nhiên, các nhà Hán học hiện đại đã đồng thuận rằng cuốn sách là tác phẩm được viết bởi nhiều người từ thời Chiến Quốc đến đầu triều đại nhà Hán.

Biên tập viên đầu tiên được biết đến của *Sơn hải kinh* là Lưu Hướng của nhà Tây Hán, một trong số những người biên mục thư viện triều đình nhà Hán. Sau đó, Quách Phác, một học giả nhà Tấn đã tiếp tục công việc chú giải tác phẩm.

## Tổng quát
Cuốn sách không phải là một câu chuyện, vì "cốt truyện" liên quan đến các mô tả chi tiết về các địa điểm theo các hướng của núi, đất hoang và biển. Các mô tả thường là cây thuốc, động vật và đặc điểm địa chất. Nhiều mô tả rất trần tục, và nhiều mô tả mang tính huyền ảo. Mỗi chương được viết theo cùng một công thức và toàn bộ cuốn sách được lặp đi lặp lại công thức này.

Cuốn sách chứa nhiều huyền thoại ngắn, hiếm khi vượt quá một đoạn. Một truyền thuyết cổ nổi tiếng trong cuốn sách này là về Hạ Vũ, một vị hoàng đế đã dành nhiều năm để kiểm soát lũ lụt. Câu chuyện về ông nằm trong chương cuối, chương 18, từ đoạn 2 đến đoạn cuối (khoảng 40 câu). Câu chuyện này mang nhiều màu sắc huyền thoại hơn nhiều phiên bản được kể bởi *[[Kinh Thư]]*.

## Mục đích
Các học giả Trung Quốc thời phong kiến gọi nó là một cuốn địa lý chí, và cho rằng các thông tin của nó hầu hết là chính xác. Trong thực tế, thông tin được viết trong cuốn sách là thần thoại. Không ai biết tại sao nó được viết hay làm thế nào mà nó được xem là một cuốn sách địa lý chính xác.

## Nội dung
*Sơn hải kinh* có 18 chương. 

Tất cả 18 chương có thể được chia là 4 phần: *Sơn kinh* (5 chương), *Hải kinh* (8 chương), *Đại hoang kinh* (4 chương) và *Hải nội kinh* (1 chương). Nó ghi lại hơn 100 vương quốc liên quan, 550 ngọn núi và 300 con sông, cùng với thông tin địa lý, văn hóa của các vương quốc gần đó. *Sơn hải kinh* cũng ghi nhận tới 277 loài động vật khác nhau. Các học giả tin rằng các ghi chép về động vật trong *Sơn hải kinh* đã bị cường điệu hóa do lịch sử biên soạn lâu dài và kéo dài qua nhiều triều đại khác nhau; tuy nhiên, nó vẫn có một mức độ đáng tin cậy nhất định bởi chúng thường được viết bởi các thầy pháp và phương sĩ dựa trên kinh nghiệm có được từ chuyến đi của họ.

Người Trung Quốc cổ đại coi *Sơn hải kinh* là một cuốn sách địa chí, nó được phân vào thể loại địa lý trong cả *[[Tùy thư]]* và *[[Văn hiến thông khảo]]* của Mã Đoan Lâm. Nó cũng là một tài liệu tham khảo quan trọng của các nhà sử học Trung Quốc trong suốt lịch sử lâu dài của đất nước họ.

*Sơn hải kinh* là nguồn gốc và là bản gốc của nhiều thần thoại Trung Quốc cổ đại. Một số trong số chúng đã phổ biến và nổi tiếng trong văn hóa châu Á, như Khoa Phụ, Nữ Oa, Hậu Nghệ, và Hoàng Đế. Đã có đến 450 vị thần đã được đề cập tới trong *Sơn hải kinh* và họ đã sử dụng cái gì đó gọi là tinh mễ () hoặc tư () tương tự như phép thuật.

Học giả Trung Quốc Ming Hua Zhang tuyên bố rằng Chúc long, một sinh vật thần thoại được đề cập trong *Đại hoang bắc kinh*, là biểu tượng của cực quang. Chúc long (theo *Sơn hải kinh*) "màu đỏ, mặt người thân rắn dài hàng ngàn dặm". Ông tin rằng mô tả này phù hợp với đặc điểm của cực quang.

## Hình ảnh

Tập tin:Shanhaijing illustration of Nüwa.jpg|Nữ Oa (Tưởng Ứng Hạo, "Sơn hải kinh đồ hội toàn tượng")
Tập tin:NineTailsFox.JPG|Cửu vĩ hồ
Tập tin:Shan Hai Jing Kui.jpg|Quỳ (Ngô Nhậm Thần, "Sơn hải kinh Quảng chú")
Tập tin:Goumang.jpg|Cú mang
Tập tin:Shan Hai Jing Hua-She.jpg|Hóa xà
Tập tin:Shan Hai Jing Kaimeiju.jpg|Khai minh thú
Tập tin:Shan hai jing Zhuyin.jpg|Chúc âm
Tập tin:Shan Hai Jing Qiongji.jpg|Cùng kỳ
Tập tin:Shan Hai Jing Yinglong.jpg|Ứng long
Tập tin:Kua-fu.gif|Khoa Phụ
Tập tin:Shan Hai Jing Tiangou.jpg|Thiên cẩu
Tập tin:南山經-鳳凰.svg|Phượng hoàng
Tập tin:海外西經-蓐收.svg|Nhục thu
Tập tin:Imperial Encyclopaedia - Spirits and the Supernatural - pic14 - 英招神圖.png|Anh chiêu
Tập tin:Shan Hai Jing - Xi Wangmu.jpg|Tây Vương Mẫu
Tập tin:海外南經-羽民國.svg|Vũ Dân quốc
Tập tin:Classic of Mountains and Seas, 1597, plate XLIII.jpg|Chúc dung
Tập tin:Imperial Encyclopaedia - Animal Kingdom - pic130 - 精衛圖.png|Tinh Vệ


## Xem thêm
* Bạch trạch

## Tham khảo

## Đọc thêm
* 
* 
* 
* Fracasso, Riccardo. 1996. "Libro dei monti e dei mari (Shanhai jing): Cosmografia e mitologia nella Cina Antica." Venice: Marsilio. 
* Mathieu, Remi. 1983. "Etude sur la mythologie et l'ethnologie de la Chine Ancienne." Vol I, "Traduction annotee du Shanhai Jing." Vol. II, "Index du Shanhai jing." Paris: College de France, Institut des hautes etudes Chinoises.
* Schiffeler, John Wm. 1978. *The Legendary Creatures of the Shan hai ching*. Hwa Kang. ASIN B0007AP1OI
* Strassberg, Richard. 2002. *A Chinese Bestiary: Strange Creatures from the Guideways Through Mountains and Seas.* University of California Press. 

## Liên kết ngoài
* Văn bản gốc (Phồn thể / Giản thể) 
* Văn bản gốc (bằng tiếng Trung giản thể) 
* Shanhaijing, ChinaKnowledge