open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Banja Tejan-Sie

**Sir Banja Tejan-Sie**  (7 tháng 8 năm 1917 – 8 tháng 8 năm 2000) là Toàn quyền Sierra Leone và là một trong những người sáng lập Đảng Nhân dân Sierra Leone (SLPP). Ông được Nữ hoàng phong tước hiệp sĩ với Huân chương cao quý nhất - Đại thập tự huân chương Thánh Michael và Thánh George, GCMG.

Năm 1967, Sierra Leone bị đảo chính quân sự lật đổ, lập ra Hội đồng Cải chánh Quốc gia. Tejan-Sie trở thành Chánh án Tối cao Pháp viện cho đến năm 1968. Khi khôi phục được quyền kiểm soát dân sự, ông được bổ nhiệm làm Toàn quyền. Năm 1971, khi Sierra Leone trở thành nước Cộng hòa, Tejan-Sie phải sống lưu vong ở Anh cho đến cuối đời.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* https://www.theguardian.com/news/2000/sep/12/guardianobituaries1
* Tiểu sử Đảng Nhân dân Sierra Leone của Tejan-Sie
* Hồ sơ của các nhà lãnh đạo Độc lập Sierra Leonean
Patrick Conteh

**Patrick Conteh** (? - ?) là chính khách và sĩ quan quân đội Sierra Leone. Từ 18 đến 26 tháng 4 năm 1968, ông là người đứng đầu Sierra Leone trong tư cách Chủ tịch Phong trào Cách mạng Chống tham nhũng.

Trong phong trào này, ông liên kết với John Amadu Bangura thực hiện đảo chính lật đổ Andrew Terence Juxon-Smith với lời hứa khôi phục chế độ dân sự. Ngày 18 tháng 4 năm 1968, Conteh trên danh nghĩa đứng đầu đất nước, rồi chuyển lại cho Bangura. Ngày 22 tháng 4, chức vụ Toàn quyền được chuyển giao cho Banja Tejan-Sie. Ngày 26 tháng 4, Conteh trao quyền cho Thủ tướng Siaka Stevens. Không có thông tin gì về Conteh sau đó.

## Chú thích
Station F

**Station F** là vườn ươm doanh nghiệp dành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, nằm ở quận 13 của Paris. Nó được biết đến là cơ sở khởi nghiệp lớn nhất thế giới.

Nằm trong một kho hàng hóa đường sắt trước đây được gọi là la Halle Freyssinet (do đó có chữ "F" ở ga F). Cơ sở rộng 34.000 m2 (370.000 sq ft) được Tổng thống Emmanuel Macron chính thức khai trương vào tháng 6 năm 2017 và cung cấp chỗ ở văn phòng cho tối đa 1.000 công ty khởi nghiệp và công ty đang ở giai đoạn đầu cũng như cho các đối tác doanh nghiệp như Facebook, Microsoft và Naver.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Station F
Bộ Giao thông Vận tải (Indonesia)

**Bộ Giao thông Vận tải** () là một cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm quản lý và điều hành giao thông ở Indonesia. Bộ được đặt tại Jakarta.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*  Ministry of Transportation official site
John Amadu Bangura

**John Amadu Bangura**, CBE (8 tháng 3 năm 1930 &#x2013; 29 tháng 3 năm 1970) là Chuẩn tướng Sierra Leone, từng giữ chức Tham mưu trưởng Quân lực Sierra Leone năm 1968-1970. Trước đó vào năm 1967, ông là Đại sứ Sierra Leone tại Hoa Kỳ. Ông là quyền Toàn quyền Sierra Leone từ ngày 18 tháng 4 năm 1968 đến ngày 22 tháng 4 năm 1968. Ông đã lãnh đạo đảo chính năm 1968 tái lập thành công chế độ dân sự ở Sierra Leone.

Năm 1970, thủ tướng Siaka Stevens cho bắt giữ Bangura và buộc tội âm mưu chống đối. Bangura bị kết án tử hình vì tội phản quốc.

Dù cho thực tế chính Bangura đã đưa Stevens lên nắm quyền sau đảo chính năm 1968, nhưng đề nghị khoan hồng của ông đã bị bác bỏ.

Ngày 29 tháng 3 năm 1970, nơi xử tử, Bangura khóc vì không tin nổi và từ chối lên giá treo cổ. Ông bị đánh đến chết và xác bị đổ axit đậm đặc lên.

Để ngăn dân chúng coi Bangura là người tử đạo, Stevens không cho tiết lộ nơi chôn cất rồi lát đường Kissy lên trên.

## Chú thích

## Thư mục
* 
*
Oshima (phó tỉnh)

là phó tỉnh của Hokkaidō, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính phó tỉnh là 84.772 người và mật độ dân số là 22 người/km2. Tổng diện tích phó tỉnh là 3936,32&nbsp;km2.

## Hành chính

## Tham khảo
Robert Gilruth

**Robert Rowe Gilruth** (8/10/1913 – 17/8/2000) là một kỹ sư không gian và nhà tiên phong trong lĩnh vực thám hiểm vũ trụ người Mỹ, người đảm nhiệm vai trò là giám đốc đầu tiên của trung tâm điều hành các chuyến bay vũ trụ có người lái của NASA, về sau đổi tên thành Lyndon B. Johnson Space Center.

Ông làm việc tại National Advisory Committee for Aeronautics (NACA) từ năm 1937 đến năm 1958 và hậu thân sau đó của ns là NASA, cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1973. Ông đã tiến hành nhiều cuộc thí nghiệm khởi đầu trong lĩnh vực các chuyến bay siêu âm và máy bay - tên lửa, và sau đó là tham gia các chương trình bay vào vũ trụ có người lái, bao gồm chương trình Mercury, Gemini, và Apollo.
[nhỏ|Giám đốc điều hành bay của NASA [Christopher C. Kraft Jr.|Chris Kraft (bên trái) và Gilruth tại Trung tâm điều khiển trong sứ mệnh Gemini 5]]

*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Requirements for satisfactory flying qualities of airplanes, 1943 NACA report by Robert Gilruth
* Dr. Robert Gilruth, 1986 interview transcript from the National Air and Space Museum
* Dr. Robert R. Gilruth, 2000 tribute at NASA's Human Space Flight website
* ''Robert R. Gilruth 1913–2000'', 2003 memoir at the National Academy of Sciences, written by NASA flight director Christopher Kraft
* ''From Minnesota  to the moon'', 2013 *[[Star Tribune]]* article by Cirrus Aircraft co-founder Dale Klapmeier honoring Gilruth's legacy
Chặng đua TT Assen 2022

**Chặng đua TT Assen 2022** còn được gọi là **chặng đua TT Hà Lan 2022** là chặng đua thứ 11 của mùa giải đua xe MotoGP 2022. Chặng đua diễn ra từ ngày 24/06/2022 đến ngày 26/06/2022 ở trường đua TT Assen, Hà Lan. Tay đua giành chiến thắng thể thức MotoGP là Francesco Bagnaia của đội đua Ducati Corse.

## Kết quả thể thức MotoGP

## Bảng xếp hạng sau chặng đua

;Bảng xếp hạng tay đua

;Bảng xếp hạng xưởng đua

;Bảng xếp hạng đội đua

## Tham khảo
Andrew Juxon-Smith

**Andrew Terence Juxon-Smith** (30 tháng 11 năm 1931 – 1996) là chuẩn tướng quân đội và chính khách người Creole ở Sierra Leone. Từ ngày 27 tháng 3 năm 1967 đến ngày 18 tháng 4 năm 1968, ông là Chủ tịch Hội đồng Cải chánh Quốc gia và quyền Toàn quyền, tương đương với người đứng đầu Sierra Leonea. Ông còn là Bộ trưởng Bộ Tài chính. Tháng 4 năm 1968, John Amadu Bangura tổ chức lật đổ ông và trao quyền cho Siaka Stevens. Về sau, Juxon-Smith chuyển đến Hoa Kỳ và qua đời tại Stapleton, New York.

Cuộc đời của Juxon-Smith là chủ đề của phim tài liệu ngắn *A Forgotten Past* do Andreas Hadjipateras đạo diễn năm 2018.

## Chú thích

## Thư mục
* 

## Liên kết ngoài
* Lịch sử Sierra Leone
Fukushima, Hokkaidō

là thị trấn thuộc huyện Matsumae, phó tỉnh Oshima, Hokkaidō, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thị trấn là 3.794 người và mật độ dân số là 20 người/km2. Tổng diện tích thị trấn là 187,3&nbsp;km2.

## Tham khảo
Albert Polge

**Albert Polge** (29 tháng 11 năm 1909– 22 tháng 4 năm 1982) là một cựu cầu thủ bóng đá người Pháp gốc Việt. Ông được xem là người gốc Việt đầu tiên thi đấu tại Giải Bóng đá Vô địch Quốc gia Pháp và Đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp. 

## Tiểu sử
Albert Polge sinh ngày 29 tháng 11 năm 1909 tại Hòn Gai, Liên bang Đông Dương. Cha ông là con lai Pháp-Việt, mẹ ông là người Việt, quê ở Hà Đông. Thuở nhỏ, ông được mẹ đặt tên là Kinh.

Ông sinh sống và đi học ở Quảng Ninh đến năm 10 tuổi thì mẹ mất, ông phải cùng hai người em trai là Louis (sinh 1915) và Jean (sinh 1918) chuyển về sống với ông bà nội tại xã Gagnières, Pháp. Năm 1928, ông theo học tại trường Cao đẳng Kỹ nghệ tại Aix-en-Provence. Ông tốt nghiệp với tấm bằng kỹ sư vào 1931. Vào cùng năm đó, cha ông trở lại Pháp và qua đời vào tháng 9.

## Sự nghiệp
Polge thường xuyên chơi bóng tại trường học và sớm bộc lộ năng khiếu của mình. Ấn tượng với tài năng của ông, một tuyển trạch viên của SC Nimes đã ngỏ ý mời ông về thử việc và kí hợp đồng chuyên nghiệp, lúc đó Polge chỉ mới 19 tuổi. Ông được đôn lên đội một vào mùa giải 1930-1931 và thi đấu tại Division 1 từ năm 1932 đến năm 1934. Vào mùa giải 1931–32, Polge ghi 21 bàn sau 17 trận cho SC Nimes.

Năm 1933, Polge được triệu tập vào Đội tuyển quốc gia B của Pháp đi du đấu tại Bắc Phi. Sau những màn trình diễn tốt, anh được gọi lên Đội tuyển quốc gia Pháp và thi đấu 3 trận giao hữu với xứ Wales, Bỉ và Tiệp Khắc. Ông không ghi được bàn nào nhưng có 1 đường kiến tạo trong trận hoà 1-1 với xứ Wales.

Năm 1934, Albert Polge chuyển qua AS Saint-Étienne và thi đấu tại giải hạng 2 của bóng đá Pháp lúc bấy giờ. Theo số liệu thống kê còn được lưu trữ, ông ra sân 56 trận và ghi 18 bàn trong 2 mùa thi đấu tại đây.

Sau hai mùa giải tại Saint-Étienne, ông gác lại sự nghiệp chơi bóng chuyên nghiệp và chuyển về Paris làm kỹ sư cho công ty Métro. Tại đây, ông tiếp tục chơi bóng nghiệp dư cho US Métro và RC Paris.

## Cuộc đời
Albert Polge kết hôn với Marcelle Battut vào năm 1935 tại Saint-Etienne.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ Công luận báo vào năm 1937, Polge đã bày tỏ ước muốn được trở về quê hương Việt Nam:Tôi là người Việt Nam, tôi vẫn ước mong được trở qua thăm những chỗ hồi nhỏ kỷ niệm của tôi, và nếu có một ê-kíp đá banh nào ở Pháp qua Đông Dương, tôi sẽ chẳng để lỡ cơ hội đi cho biết trình độ banh tròn ở Á Đông.Trong sự kiện giải phóng Nimes năm 1944, Albert Polge cùng vợ là Marcelle bị buộc tội cộng tác với Đức Quốc xã để chống lại nước Pháp. Phiên toà được diễn ra ngày 23 tháng 9 năm 1944, Marcelle bị tuyên án tử, Albert Polge bị tuyên là gián điệp dù ông đã phủ nhận mối quan hệ của mình với Gestapo. Năm 1951, Polge được ân xá. Tờ *La Gazette provençale* ngày 8 tháng 5 năm 1951 cho biết ông đã chơi một trận bóng giao hữu vào năm 1951 tại Avignon. 

Polge tái hôn vào năm 1950 và ly dị vào năm 1963. Ông qua đời vào ngày 22 tháng 4 năm 1982 tại Avignon.

## Xem thêm

* Danh sách cầu thủ bóng đá Việt Nam sinh ra ở nước ngoài

## Tham khảo
Leslie William Leigh

**Leslie William Leigh** (23 tháng 2 năm 1921 – 13 tháng 4 năm 1980) là sĩ quan cảnh sát Sierra Leone, được ghi nhận là Ủy viên Cảnh sát Châu Phi đầu tiên tại quốc gia này. Leigh là một trong số ít người Tây Phi tham gia Thế chiến II trong vị trí phi công máy bay ném bom của Không lực Hoàng gia Anh.

William Leigh qua đời do đau tim tại Monrovia, Liberia .

## Chú thích

## Tư liệu
* *Makers of Modern Africa: Profiles in History*
* Ivor Cummings, "Per ardua and Astra", *West Africa*, Số 3284, (30 tháng 6 năm 1980), tr.&nbsp;1177–1178.
Fukushima (định hướng)

có thể là:

*Fukushima: Một trong 47 tỉnh của Nhật Bản.
**Thành phố Fukushima: thành phố và thủ phủ của tỉnh Fukushima
**Nhà máy điện hạt nhân Fukushima I
***Sự cố nhà máy điện Fukushima I: Tai nạn hạt nhân thảm khốc trong lịch sử Nhật Bản.
**Sân bay Fukushima
**Động đất Fukushima Hamadōri 2011
**Động đất ngoài khơi Fukushima 2013
**Động đất ngoài khơi Fukushima 2016
**Động đất ngoài khơi Fukushima 2021
**Động đất ngoài khơi Fukushima 2022
*Fukushima: Thị trấn thuộc huyện Matsumae, phó tỉnh Oshima, Hokkaidō.
Henry Josiah Lightfoot Boston

**Sir Henry Josiah Lightfoot Boston**, GCMG (19 tháng 8 năm 1898 – 14 tháng 12 năm 1969) là  nhà ngoại giao và chính khách Sierra Leone. Ông là Toàn quyền bản địa (người Creole) đầu tiên của quốc gia này.

## Sự nghiệp
Lightfoot Boston từng là Chủ tịch Quốc hội Sierra Leone năm 1957-1962 và là Toàn quyền Sierra Leone từ ngày 7 tháng 7 năm 1962 đến ngày 26 tháng 3 năm 1967. Ông bị  Chuẩn tướng Andrew Juxon-Smith đảo chính lật đổ.

## Di sản
Phố Lightfoot Boston ở Freetown được đặt tên để vinh danh ông.

Hình ảnh Lightfoot Boston được khắc họa trên đồng 50 leone do Ngân hàng Sierra Leone phát hành.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Danh sách nguyên thủ quốc gia Sierra Leone
Apple M2

**Apple M2** series là một hệ thống trên một vi mạch (SoC) dựa trên ARM được Apple Inc. thiết kế làm bộ xử lý trung tâm (CPU) và bộ xử lý đồ họa (GPU) cho máy tính để bàn, máy tính xách tay Mac và máy tính bảng iPad Pro của hãng. Đây là thế hệ thứ hai sử dụng cấu trúc ARM dành cho máy tính Mac của Apple sau khi chuyển từ Intel Core sang Apple silicon và là dòng chip kế nhiệm Apple M1. Apple đã công bố dòng chip M2 vào ngày 6 tháng 6 năm 2022, tại WWDC, cùng với các mẫu MacBook Air và MacBook Pro 13 inch sử dụng M2. Dòng M2 được sản xuất bằng quy trình N5P "Công nghệ 5 nanomet nâng cao" của TSMC và chứa 20 tỷ bóng bán dẫn, tăng 25% so với M1. Apple tuyên bố cải tiến CPU của mình tăng 18% và cải tiến GPU lên tới 35% so với M1.

Kế tiếp M2 là các chip **M2 Pro** và **M2 Max**, dòng chip tập trung vào người dùng cùng với các tác vụ chuyên nghiệp và được ra mắt vào tháng 1 năm 2023. M2 Max là phiên bản mạnh mẽ hơn của M2 Pro, với nhiều lõi GPU và băng thông bộ nhớ hơn cũng như kích thước khuôn chip lớn hơn. Apple đã giới thiệu **M2 Ultra** vào tháng 6 năm 2023, là sự kết hợp hai chip **M2 Max** vào làm một con chip duy nhất.

## Thiết kế

### CPU
Apple M2 có 4 lõi hiệu năng cao @3.49 GHz "Avalanche" và 4 lõi tiết kiệm năng lượng @2.42 GHz "Blizzard", lần đầu tiên xuất hiện trong A15 Bionic, tạo ra một cấu hình hỗn hợp giống như ARM DynamIQ, cũng như Intel Alder Lake và Raptor Lake. Các lõi hiệu năng cao có 192 KB bộ nhớ lệnh L1, 128 KB bộ nhớ dữ liệu L1 và 16 MB bộ nhớ đệm L2. Các lõi tiết kiệm năng lượng có 128 KB bộ nhớ lệnh L1, 64 KB bộ nhớ dữ liệu L1 và 4 MB bộ nhớ đệm L2. M2 cũng có 8 MB bộ nhớ đệm cấp hệ thống dùng chung với GPU.

Apple M2 Pro có 8 lõi hiệu năng cao và 4 lõi tiết kiệm năng lượng trong phiên bản chất lượng tốt, hoặc 6 lõi hiệu năng cao và 4 lõi tiết kiệm năng lượng trong phiên bản chất lượng kém. M2 Max có 8 lõi hiệu năng cao và 4 lõi tiết kiệm năng lượng, và chạy ở tần số cao hơn 3,7 GHz.

### GPU

### Bộ nhớ
M2 sử dụng LPDDR5 SDRAM 6.400 MT/s trong cấu hình bộ nhớ hợp nhất được chia sẻ bởi tất cả các thành phần của bộ xử lý. Các chip SoC và RAM được gắn với nhau theo thiết kế System-in-a-Package. Có sẵn các cấu hình 8&nbsp;GB, 16&nbsp;GB và 24&nbsp;GB. M2 có bus bộ nhớ 128 bit với băng thông  và M2 Pro, M2 Max và M2 Ultra có tốc độ lần lượt khoảng ,  và .

### Tính năng khác

## Sản phẩm sử dụng dòng Apple M2
### M2
* MacBook Air (13-inch, M2, 2022)
* MacBook Air (15-inch, M2, 2023)
* MacBook Pro (13-inch, M2, 2022)
* iPad Pro (11-inch, thế hệ thứ 4) (2022)
* iPad Pro (12.9-inch, thế hệ thứ 6) (2022)
* Mac Mini (2023)
* Vision Pro (2024)

### M2 Pro
* MacBook Pro (14-inch và 16-inch, 2023)
* Mac Mini (2023)

### M2 Max
* MacBook Pro (14-inch và 16-inch, 2023)
* Mac Studio (2023)

### M2 Ultra
* Mac Studio (2023)
* Mac Pro (2023)

## Các biến thể
Bảng bên dưới hiển thị các biến thể SoC khác nhau dựa trên vi kiến trúc "Avalanche" và "Blizzard".

## Xem thêm
* Apple silicon
* Apple A15
* Rosetta 2

## Tham khảo
Special atomic demolition munition

**Special Atomic Demolition Munition** (**SADM**), hay còn có tên ký hiệu **XM129**, **XM159 Atomic Demolition Charges**, bom **B54** là một hệ thống kích nổ vũ khí hạt nhân cá nhân mang vác (atomic demolition munition (ADM)) được triển khai bởi quân đội Mỹ từ những năm 1960s đến những năm 1980s nhưng chưa từng được sử dụng trong thực tế.

## Lịch sử và thiết kế

Vào thời điểm loại vũ khí này được phát triển, quân đội Mỹ đang có trong trang bị loại vũ khí kích nổ hạt nhân Atomic Demolition Munition (ADM) là T-4 Atomic Demolition Munition. Việc triển khai loại vũ khí này đòi hỏi 4 người, mỗi người sẽ mang một thành phần của vũ khí, nặng .

Việc phát triển bắt đầu từ tháng Sáu năm 1960 và nguyên mẫu Mark 54 Mod 0 (**B54-0**) được đưa vào sản xuất tháng 4 năm 1963. Việc sản xuất phiên bản **B54 Mod 1** SADM bắt đầu vào tháng Tám năm 1964. Vũ khí có đường kính , dài , và trọng lượng . Vũ khí bao gồm đầu đạn, ngòi nổ và hệ thống kích nổ với đồng hồ cài đặt giờ nổ, vỏ được hàn kín. Thân vũ khí được chế tạo bằng nhôm và sợi thủy tinh đúc, đồng thời có lớp cách nhiệt bằng cao su xốp giữa đầu đạn và vỏ. Đồng hồ hẹn giờ được phủ lớp tritium-phosphor hát sáng trong bóng tối. Vũ khí cũng có thể được cài đặt ở dưới mặt nước với bộ phận điều khiển gắn ngoài.

Bom **B54 Mod 2** bắt đầu được sản xuất từ tháng Sáu năm 1965. Vũ khí này có kích thước tương đương với phiên bản trước đó nhưng có trọng lượng là .

Đương lượng nổ của vũ khí là khoảng từ .

## Sử dụng
### Trong tấn công
Vũ khí ADM có khả năng được sử dụng trong các chiến dịch phòng thủ và tấn công.

Với chiến dịch tấn công, hệ thống vũ khí ADM được mô tả là có thể sử dụng để cải thiện tình hình ở cánh và phía sau đơn vị quân phòng thủ, chuẩn bị phản công.

### Sử dụng trong phòng thủ
Hướng dẫn sử dụng ADM cũng mô tả vũ khí này có khả năng sử dụng trong các chiến dịch công binh. Các mục tiêu khả dĩ là cầu, đập, kênh, đường băng, đường tay tàu hỏa, các cơ sở công nghiệp và các nhà máy điện.

## Xem thêm
*Green Light Teams
*Đầu đạn W54
*Medium Atomic Demolition Munition
*Suitcase nuclear device
*List of nuclear weapons

## Tham khảo

### Bibliography
* 
* 

## Link ngoài

* SADM Delivery by Parachutist/Swimmer (Special Atomic Demolition Munition) Film Clip (full film)
* image of the SADM
*Foreign Policy Article on mission types and personnel
* ADM Web Page
Ted Taylor (nhà vật lý)

**Theodore Brewster "Ted" Taylor** (1925 – 2004) la nha vật lý lý thuyết người Mỹ, ông la người đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực năng lượng hạt nhân. Ông có trình độ học vấn cao, bao gồm bằng tiến sĩ vật lý lý thuyết cua trường Cornell University. Thành tựu nổi bật nhất của ông trong lĩnh vực thiết kế vũ khí hạt nhân là những phát triển bom hạt nhân cỡ nhỏ tại Phòng thi nghiệm Los Alamos, New Mexico. Mặc dù Taylor không được biết đến nhiều trong đại chúng, nhưng ông đã thực hiện nhiều cột môc trong phát triển vũ khí nhiệt hạch, gồm có cả việc thiết kế vũ khí nhiệt hạch cỡ nhỏ nhất, mạnh nhất, và hiệu quả nhất từng được Hoa Kỳ thử nghiệm. Về sau này, sự nghiệp của ông tập trung vào năng lượng nguyên tử thay vì phát triển vũ khí nguyên tử, trong đó có những đóng góp của ông cho việc phát triển lò phản ứng hạt nhân trong Project Orion, và quan điểm chống sử dụng vũ khí hạt nhân.

## Xem thêm
*Alvin C. Graves
*Amory Lovins
*List of books about nuclear issues
*List of nuclear whistleblowers
*National Security Archive
*Nevada Test Site
*Nuclear disarmament
*Nuclear weapons of the United States

## Tham khảo

## Đọc thêm
*Nigel Calder *Spaceships of the Mind*, Viking Press, New York, 1978. 
*Robert A. Freitas Jr. and Ralph C. Merkle. *[http://www.molecularassembler.com/KSRM/3.10.htm Kinematic Self-Replicating Machines]*, 2004, 3.10
*John McPhee, *The Curve of [[Binding energy|Binding Energy]]*, Ballantine, 1973, 1974. . This book about proliferation is largely an account of Taylor's ideas, including his idea that it is "easy" for rogue actors to produce nuclear bombs.
*George Dyson, *[[Project Orion (nuclear propulsion)|Project Orion]]: The True Story of the Atomic Spaceship*, Henry Holt and Company, 2002. 
*Mason Willrich, Ted Taylor, *Nuclear Theft: Risks and Safeguards: A Report to the Energy Policy Project of the Ford Foundation*, Ballinger, 1974, 
*Taylor, Theodore B., Humpstone, Charles C., *The Restoration of the Earth*, Harper and Row, 1973
**[https://web.archive.org/web/20130316022334/http://www.wagingpeace.org/articles/1996/07/00_taylor_nuclear-power.htm Nuclear Power and Nuclear Weapons]*, an anti-proliferation essay by Taylor (1996)
*Oral History interview transcript with Ted Taylor on February 13 1995, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives

## Liên kết ngoài

*Audio Interview with Ted Taylor by Richard Rhodes, Voices of the Manhattan Project
*Annotated Bibliography for Ted Taylor from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
Chặng đua MotoGP Anh 2022

**Chặng đua MotoGP Anh 2022** là chặng đua thứ 12 của mùa giải đua xe MotoGP 2022. Chặng đua diễn ra từ ngày 05/08/2022 đến ngày 07/08/2022 ở trường đua Silverstone, Vương quốc Anh. Tay đua giành chiến thắng thể thức MotoGP là Francesco Bagnaia của đội đua Ducati Corse.

## Kết quả phân hạng thể thức MotoGP

 

## Kết quả đua chính thể thức MotoGP

## Bảng xếp hạng sau chặng đua

;Bảng xếp hạng tay đua

;Bảng xếp hạng xưởng đua

;Bảng xếp hạng đội đua

## Tham khảo
DR

**DR** () là tổ chức phát sóng công cộng quốc gia tại Đan Mạch. Thành lập vào ngày 1 tháng 4 năm 1925. DR là thành viên đồng sáng lập của tổ chức Liên hiệp Phát sóng châu Âu.

## Tham khảo
Lý Mạnh Ngạn

**Lý Mạnh Ngạn** (; sinh ngày 12 tháng 12 năm 1966) là một chính trị gia người Đài Loan. Ông giữ quyền Thị trưởng Đài Nam từ ngày 8 tháng 9 năm 2017 đến ngày 25 tháng 12 năm 2018. Ông giữ chức Tổng Thư ký Hành chính viện từ ngày 14 tháng 1 năm 2019.

## Giáo dục
Ông nhận bằng cử nhân kỹ sư môi trường từ đại học Đại học Quốc gia Chung Hsing và bằng thạc sĩ khoa học và kỹ thuật nước từ UNESCO-IHE tại Hà Lan.

## Sự nghiệp chính trị
Lý từng là trợ lý kĩ sư và trưởng của chi nhánh Nhà ở và Phát triển đô thị tại Chính quyền tỉnh Đài Loan. Tại chính quyền quận Đài Bắc, ông là trưởng bộ phận và chuyên gia kỹ thuật của Cục công trình công cộng, đồng thời là quyền phó tổng giám đốc Cục Tài nguyên nước và thư ký.

## Chú thích
Reverse: 1999

**Reverse: 1999** là tựa game nhập vai do hãng Bluepoch phát triển. Tựa game được phát hành chính thức vào ngày 26 tháng 10, 2023.
## Cốt truyện
Reverse: 1999 lấy bối cảnh ở London vào năm 1999. Trong đêm giao thừa chuyển giao giữa hai thiên niên kỉ, một "Cơn bão" đột nhiên xuất hiện. Ngay sau đó, tất cả mọi thứ trở nên hỗn loạn, thế giới trở về thời đại cổ xưa.

Người chơi hóa thân thành nhân vật "Timekeeper", người duy nhất không bị ảnh hưởng bởi "Cơn bão". Cô đã chứng kiến sự khởi đầu và kết thúc của vô số thời đại khác nhau. Trong khi đang du hành thời gian, cô ấy đã làm quen với nhiều người bạn đến từ các mốc thời gian khác nhau và các nước khác nhau và chỉ dẫn họ cách thoát khỏi "Cơn bão".
## Chiến đấu
Reverse: 1999 là game chiến đấu theo lượt dựa trên cơ chế thẻ bài. Trong khi chiến đấu, người chơi điều khiển 3 nhân vật mà mỗi nhân vật có các kỹ năng khác nhau với hai thẻ thần chú và một thẻ tuyệt kĩ. Mỗi thẻ bài có thể có từ 1 đến 3 sao, và người chơi có thể kết hợp 2 thẻ bài giống nhau để tăng số sao của thẻ bài, từ đó có sức mạnh lớn hơn.
## Phát triển
Game ra mắt bản beta thứ nhất vào ngày 7 tháng 1 năm 2022. Vào ngày 10 tháng 6 năm 2022, game ra mắt bản beta lần thứ hai. Ngày 31 tháng 5 năm 2023, game được ra mắt chính thức tại Trung Quốc và vào ngày 26 tháng 10 năm 2023, game được ra mắt chính thức trên toàn thế giới.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức (Tiếng Trung)
* Trang web chính thức (Tiếng Anh)
* Trang web chính thức (Tiếng Nhật)
Acid hypophosphorơ

**Acid hypophosphorơ** (**HPA**), hay **acid phosphinic**, là một acid oxo của phosphor và là một chất khử mạnh có công thức phân tử H3PO2. Đây là một hợp chất có nhiệt độ nóng chảy thấp, không màu, hòa tan trong nước, dioxan và alcohol. Công thức phân tử của acid này thường được viết là H3PO2, nhưng cách viết mang tính mô tả hơn là HOP(O)H2, làm nổi bật tính monoprotic (các acid monoprotic có khả năng "tặng" một proton trong quá trình phân ly; các acid polyprotic có khả năng "tặng" nhiều proton) của nó. Muối của acid này được gọi là hypophosphit.

## Tham khảo
Shiriuchi, Hokkaidō

là thị trấn thuộc huyện Kamiiso, phó tỉnh Oshima, Hokkaidō, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thị trấn là 4.167 người và mật độ dân số là 21 người/km2. Tổng diện tích thị trấn là 196,67&nbsp;km2.

## Tham khảo
Áp chế phòng không của đối phương

**Áp chế hệ thống phòng không của đối phương** (**SEAD**), hay đơn giản là **áp chế phòng không**, là các hành động quân sự nhằm áp chế hệ thống phòng không trên mặt đất của đối phương, bao gồm không chỉ tên lửa đất đối không (SAM) và pháo phòng không (AAA) mà còn cả các hệ thống liên quan đến nhau như radar cảnh báo sớm và các chức năng chỉ huy, điều khiển và liên lạc (C3), đồng thời đánh dấu các mục tiêu khác sẽ tiêu diệt bằng một cuộc không kích.

## Tham khảo
Thư viện Thâm Quyến

**Thư viện Thâm Quyến** () là hệ thống thư viện công cộng của thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Thư viện chính là một phần trực thuộc Trung tâm Văn hóa Thâm Quyến ở quận Phúc Điền.

Thư viện chính tọa lạc trên một tòa nhà rộng  trên khu đất rộng .

## Lịch sử
Tiền thân là **Thư viện huyện [[Bảo An (huyện)|Bảo An]]**. , có 627 thư viện công cộng ở Thâm Quyến. Cơ sở trước đó được mở vào năm 1986 tại khu vực phía tây bắc của Công viên Lychee sau khi bắt đầu xây dựng vào năm 1983.

Năm 2009, chính quyền thành phố đã cho khởi đầu chương trình nền tảng thư viện mang tên "Thành phố Thư viện".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang chủ Thư viện Thâm Quyến 
* Trang chủ Thư viện Thâm Quyến
Công viên Tapgol

**Công viên Tapgol** (Tiếng Hàn: 탑골공원, Hanja: 塔-公園) trước đây là **Công viên Pagoda**, là một công viên nằm ở Jongno 2-ga, Jongno-gu, Seoul, Hàn Quốc có diện tích . Nó còn được gọi là Công viên Tapgol vì nó có một tòa tháp hình khúc xương. Công viên trước đây được gọi là **Công viên Pagoda** cho đến ngày 28 tháng 5 năm 1992.

Công viên Tapgol, được chỉ định là Di tích lịch sử số 354, là công viên đô thị đầu tiên của Hàn Quốc và là địa điểm diễn ra Phong trào ngày 1 tháng 3 chống lại ách thống trị của thực dân Nhật Bản vào năm 1919.

## Vị trí
Ban đầu nó được gọi là **Công viên Pagoda** và có diện tích là 15,051 m². Ga Jongno 3(sam)-ga, nơi gặp nhau của các Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến 1, 3 và 5, và Ga Jonggak trên Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến 1 ở gần đó và Trung tâm nhạc cụ Nakwon nằm gần đó. Đây là công viên đầu tiên được thành lập tại Seoul, và là công viên đầu tiên được thành lập tại Hàn Quốc dành cho người Hàn Quốc.

## Mô tả
Công viên này từng là địa điểm của ngôi chùa Phật giáo Wongaksa thế kỷ 15. Từ *tap* nghĩa là "chùa", và công viên được đặt tên theo chùa Wongaksa, một ngôi chùa bằng đá 10 tầng (Quốc bảo số 2) nằm trong công viên. Nó đã không trở thành một công viên cho đến năm 1897, khi nó được tổ chức như một khu vườn theo đề xuất của John McLeavy Brown, một cố vấn người Ireland cho Vua Gojong.

Một trong những di tích trong công viên là Đài tưởng niệm Wongaksa được xây dựng vào năm 1471 để ghi lại ngày thành lập (ngôi chùa) Wongaksa vào năm 1465. Mặt trước là dòng chữ do Kim Suon sáng tác với lối thư pháp do Seong Im thực hiện. Ở mặt sau có dòng chữ do Seo Geo Jeong sáng tác với nét chữ thư pháp do Jeong Nam Jong thực hiện. Đế hình con rùa được làm từ đá granit và thân được cắt từ đá cẩm thạch. Tượng đài có chiều rộng 1,3 mét/4,3 feet và cao 4,9 mét/16,2 feet. Hai con rồng đan xen được chạm khắc công phu bay lên trời cầm một viên ngọc Phật giáo nằm trên đỉnh tượng đài. Tượng đài Wongaksa là Kho báu số 2.

Công viên Tapgol có ý nghĩa lịch sử quan trọng vì là nơi bắt nguồn của Phong trào ngày 1 tháng 3 năm 1919, một phần quan trọng của phong trào độc lập của Hàn Quốc và là địa điểm đầu tiên để đọc Tuyên ngôn Độc lập. Có một số bức tượng phù điêu tượng trưng cho các anh hùng dân tộc Hàn Quốc, cũng như một tượng đài về phong trào độc lập.

## Thư viện

File:Tapgol park March 01 1919 Independence Movement.jpg|Mười bức phù điêu kỷ niệm Phong trào Độc lập 1/3/1919
File:Entrance to Tapgol Park.jpg|Lối vào, chữ ở giữa ghi "Samilmun" trong đó "3 1" ám chỉ Phong trào Độc lập ngày 1 tháng 3 năm 1919
File:Korea-Seoul-Tapgol Park Wongaksa Monument 0091&2-06.jpg|Đài tưởng niệm Wongaksa


## Xem thêm

## Tham khảo
Nizam (tước hiệu)

**Nizam** (tiếng Ả Rập: نظام / niẓām; tiếng Tamil: நிசாம்) là tước hiệu của những người cai trị Nhà nước Hyderabad và các nhà nước bán tự trị khác ở tiểu lục địa Ấn Độ. 
Dưới thời Đế quốc Mogul, đây là một tước hiệu quân sự, được các hoàng đế Mogul bổ nhiệm để quản lý các lãnh thổ bán tự trị, càng về sau này các Nizam càng có nhiều quyền lực hơn và tước hiệu được kế thừa dưới hình thức cha truyền con nối, nó tương tự như chức quan Tiết độ sứ cuối thời Nhà Đường ở Trung Quốc, từ một viên tướng canh giữ những vùng trọng yếu trở thành một lãnh chúa cai quản một vùng và tước hiệu được cha truyền con nối.

Sau khi Đế chế Mogul xụp đổ, người Anh tiến hành thực dân hoá Ấn Độ và vẫn duy trì các phiên quốc do các gia tộc bản địa cai trị trước đó, trong đó phiên quốc lớn nhất là Hyderabad của Triều đại Asaf Jahi, và người cai trị của nó lấy tước hiệu là Nizam và là phiên quốc duy nhất trong 565 phiên quốc của Ấn Độ thuộc Anh sử dụng tước hiệu Nizam. Những nhà cai trị các phiên quốc ở Ấn Độ, dù lấy tước hiệu là gì, họ đều được gọi chung là thân vương hoặc hoàng thân trong tiếng Anh.

Vị Nizam cuối cùng có chủ quyền trong lịch sử Ấn Độ chính là Mir Osman Ali Khan, Nizam thứ VII của xứ Hyderabad, được xem là một trong những người giàu nhất thế giới ở mọi thời đại.

## Đọc thêm
* Nizam xứ Hyderabad

## Tham khảo
Roberta của Orléans

**Roberta của Tây Ban Nha, Roberta của Orléans hay Roberta de Orleans y Borbón** (tiếng Tây ban Nha: *Roberta de España/Roberta de Orleans y Borbón*; tiếng Pháp: *Roberta d'Orléans*; Madrid, ngày 12 tháng 3 năm 1890) là con gái của Antonio María của Orléans và María Eulalia của Tây Ban Nha.

## Tiểu sử
Roberta là con gái duy nhất và là người con cuối cùng của María Eulalia của Tây Ban Nha (con gái của Isabel II và Francisco de Asís của Tây Ban Nha) và Antonio María của Orléans (con trai của María Luisa Fernanda của Tây Ban Nha và Antoine của Pháp).

Trước khi Roberta chào đời, bác dâu của Vương tôn nữ, Nhiếp chính hậu Maria Christina Henriette đã thay mặt cho con trai Alfonso XIII của Tây Ban Nha ban sắc lệnh rằng bất kỳ người con nào của María Eulalia của Tây Ban Nha đều sẽ là Infante/Infanta của Tây Ban Nha và được hưởng quyền lợi tương xứng.

Ngày 12 tháng 3 năm 1890, tại Madrid lúc 7 giờ 15 phút sáng, Roberta đã được sinh ra nhưng đã qua đời vì ngạt thở.

Hai ngày sau, Roberta được chôn cất tại Panteón de los Infantes của Tu viện El Escorial, trong phòng mộ thứ sáu thuộc lăng mộ trẻ sơ sinh với dòng văn bia sau  :INFANS FEMINA, ELISABETH II, NEPOS


## Gia phả





## Tham khảo
María del Pilar của Tây Ban Nha và Bayern

**María del Pilar của Tây Ban Nha và Bayern hay María del Pilar de Baviera y Borbón** (Madrid, 15 tháng 9 năm 1912 - Madrid, 9 tháng 5 năm 1918 ) là người con út của Ferdinand của Bayern và María Teresa Isabel của Tây Ban Nha. Theo sắc lệnh của người cậu là Alfonso XII của Tây Ban Nha, María del Pilar được phong là Infanta của Tây Ban Nha.

## Tiểu sử
María del Pilar là người con út của Ferdinand của Bayern và María Teresa Isabel của Tây Ban Nha. Theo dòng cha, María del Pilar là cháu nội của Ludwig Ferdinand của Bavaria và María de la Paz của Tây Ban Nha, con gái của Isabel II của Tây Ban Nha; Theo dòng mẹ, María del Pilar là cháu gái của Alfonso XII của Tây Ban Nha, con trai của Isabel II, và Maria Christina Henriette của Áo. Thông qua gia phả thì cha mẹ của Pilar là chị em họ. Trước khi Vương tôn nữ chào đời, Alfonso XII đã ra sắc lệnh tuyên bố rằng các con của chị gái María Teresa sinh ra đều sẽ là Infante/Infanta của Tây Ban Nha và được hưởng các đặc quyền tương ứng.

Mẹ của María del Pilar, María Teresa đã qua đời tám ngày sau khi sinh Vương tôn nữ, giống như chị gáiMaría de las Mercedes cũng đã qua đời tám năm trước sau khi sinh. Vào ngày 28 tháng 9 năm 1912, Vương tôn nữ được rửa tội cách kín đáo vì mẹ vừa qua đời. Cha mẹ đỡ đầu của Vương tôn nữ là Nhiếp chính Vương tử Leitpold của Bayern, và Aldegunde Auguste của Bayern, Thái Công tước phu nhân xứ Modena, đại diện bởi ông bà nội là Ludwig Ferdinand của Bayern và María de la Paz của Tây Ban Nha. María del Pilar chủ yếu sống trong dinh thự mà cha sở hữu ở Cuesta de la Vega, gần Cung điện Oriente ở Madrid. Vương tôn nữ có ba anh chị tên là Luis Alfonso, José Eugenio và María de las Mercedes.

Năm 1914, cha của María del Pilar tái hôn với María Luisa de Silva y Fernández de Henestrosa, người được Thái hậu Maria Christina phong thành Nữ Công tước xứ Talavera de la Reina và cùng tước hiệu Infanta vào năm 1927 nhân ngày cưới.

María del Pilar qua đời vì bệnh viêm màng não tại Madrid, vào ngày 9 tháng 5 năm 1918, khi chưa tròn sáu tuổi. Vương tôn nữ được chôn cất tại Panteón de Infantes trong Tu viện El Escorial.

## Gia phả





## Tham khảo
Xa lộ Liên tiểu bang 40 ở Tennessee

**Interstate&nbsp;40** (**I-40**) là một phần của Hệ thống Xa lộ Liên tiểu bang có chiều dài  từ Barstow, California, đến Wilmington, North Carolina. Xa lộ này chạy qua tiểu bang Tennessee từ tây sang đông, từ sông Mississippi tại ranh giới với Arkansas đến dãy núi Blue Ridge ở ranh giới North Carolina. Với chiều dài , phần xa lộ chạy qua Tennessee của xa lộ I-40 là phần dài nhất qua 8 tiểu bang mà xa lộ này chạy qua, và đây là xa lộ liên tiểu bang dài nhất của tiểu bang Tennessee.

I-40 chạy qua 3 thàng phố lớn nhất Tennessee Memphis, Nashville, vàd Knoxville và cung cấp đường tiếp cận cho vườn quốc gia Great Smoky Mountains, vườn quốc gia có khách tham quan nhiều nhất ở Hoa Kỳ.

## Tham khảo
Tikka

**Tikka** (phát âm [ ʈɪkkaː]) là một món nướng với nguyên liệu chính bao gồm thịt (không sương) hoặc khoai cắt khối, bắt nguồn từ thời Babylon. Từ 'tikka' được ghi lại từ thời Đế Quốc Mogul.  Thịt/khoai ướp với da ua và nhiều gia vị rồi nướng trong lò tandoor. Món Tikka rất phổ biến khắp Ấn Độ và cả ở nhiều quốc gia như Vương Quốc Anh.

## Nguồn gốc
Nguồn gốc món Tikka không rõ ràng. Công thức chung các món thịt nấu chín ướp nhiều gia vị và trộn trong nước sốt có từ năm 1700 trước Công nguyên được tìm thấy trên các bảng chữ hình nêm gần Babylon, được ghi nhận là của người Sumer.  Người Mughul gọi món "thịt nấu chín không xương" là Tikka rồi sau đó du truyền tới Ấn Độ.

Tikka có nhiều biến thể khác nhau đề phục vụ tất cả thực khách mặn và chay.  Món Tikka được biết là "món nướng Ấn Độ có thịt hoặc khoai cắt khối ướp với da ua và hỗn hợp nhiều gia vị".

## Công thức
Tikka bao gồm thịt không xương hoặc khoai hoặc phô mai cắt khối, ướp với da ua và gia vị, xiên que rồi nướng trong lò tandoor để thức ăn nóng và khô.

## Tham khảo
Lala (từ lóng tiếng Trung)

***<big>Lala</big>*** () là một từ lóng không mang tính xúc phạm trong tiếng Trung Quốc để chỉ những người đồng tính nữ hoặc một người phụ nữ có ham muốn với người cùng giới. Thuật ngữ được cộng đồng LGBT+ ở Trung Quốc đại lục sử dụng chủ yếu, mặc dù từ này có nguồn gốc từ thuật ngữ Đài Loan dành cho đồng tính nữ, ***lazi*** (). Bắt đầu từ cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, cộng đồng ***lala*** bắt đầu hình thành ở các khu vực thành thị của Trung Quốc, như Bắc Kinh và Thượng Hải, họ tìm đến các quán bar và phòng chat trực tuyến để kết nối với nhau.

Năm 2005, một nhóm ***lala*** trẻ ở Bắc Kinh đã thành lập *[[Les+ Magazine]]*, tạp chí đầu tiên và duy nhất của Trung Quốc dành cho phụ nữ queer. Bất chấp những hạn chế pháp lý ở Trung Quốc về vấn đề LGBT, *Les+ Magazine* vẫn có người đăng ký ở tất cả 23 tỉnh của Trung Quốc cũng như ở một số quốc gia khác. Slogan in trên số đầu tiên thể hiện sự kỳ vọng của họ đối với cuộc sống: "Khi đêm đen qua đi, hãy nắm lấy tay người, hãy bước đi đầy tự hào dưới ánh mặt trời, hãy cứ thản nhiên và hạnh phúc sống cuộc đời của chúng ta!"在黑夜之後﹐握着你的手﹐在陽光下驕傲地走﹐坦然happy地過我們的生活！Năm 2012, Lucetta Yip Lo Kam, giảng viên tại Đại học Baptist Hồng Kông (HKBU), đã xuất bản cuốn sách *Shanghai Lalas: Female Tongzhi* *Communities and Politics in Urban China* (tạm dịch: Những cô Lala Thượng Hải: Cộng đồng và chính trị của đồng tính nữ ở thành thị Trung Quốc). Chuyên khảo của Kam gồm các cuộc phỏng vấn với 25 đồng tính nữ ***lala*** người Trung Quốc, song tính nữ và chuyển giới nữ sống ở Thượng Hải, hầu hết là phụ nữ trong độ tuổi 20 đến từ khu vực thành thị.

## Nguồn gốc
Thuật ngữ ***lazi*** lần đầu đi vào ngữ vựng của Trung Quốc đại lục thông qua cuốn tiểu thuyết *[[Nhật ký Cá sấu]]* (1994) của nhà văn Đài Loan Khâu Diệu Tân, câu chuyện có nội dung xoay quanh nhân vật chính tên là **La Tử** (Lazi). Tác phẩm viết về đề tài đồng tính nói chung và đồng tính nữ nói riêng đậm chất hiện sinh và cũng gần như là tự truyện của tác giả.

Ảnh hưởng văn hóa của cuốn tiểu thuyết của Khâu Diệu Tân đã nhanh chóng hình thành và từ ***lazi*** đi vào ngữ vựng Đài Loan như một từ lóng chỉ "đồng tính nữ". Thuật ngữ này nhanh chóng lan sang tiếng Trung Quốc đại lục, sau đó phát triển thành từ ***lala***, cho đến nay vẫn là thuật ngữ ưa thích đối với những ai ở Trung Quốc xác định mình là người đồng tính nữ.

## Ghi chú

## Chú thích
Sao cực

**Sao cực** là một ngôi sao có thể nhìn thấy được gần như thẳng hàng với trục quay của một thiên thể; nghĩa là một ngôi sao có vị trí biểu kiến gần với một trong các thiên cực của thiên thể đó. Trên Trái Đất, một sao cực sẽ nằm ngay trên đầu khi nhìn từ Bắc Cực hoặc Nam Cực. Sao cực gần thiên cực bắc được gọi là **[[sao Bắc Cực]]**, sao cực gần thiên cực nam được gọi là **sao Nam Cực**.

Hiện tại, sao Bắc Cực của Trái Đất là Polaris (Alpha Ursae Minoris), sao Nam Cực là Polaris Australis (Sigma Octantis).

## Lịch sử
Vào thời cổ đại, sao Kochab (Beta Ursae Minoris) ở gần thiên cực bắc hơn Polaris. Mặc dù không có ngôi sao nào có thể nhìn thấy bằng mắt thường ở gần thiên cực bắc vào thời điểm đó, trung điểm giữa Polaris và Kochab khá gần với cực và có vẻ như toàn bộ chòm sao Tiểu Hùng (trong thời cổ đại được gọi là Cynosura (tiếng Hy Lạp Κυνόσουρα "đuôi chó")) đã được người Phoenicia sử dụng để xác định hướng bắc.

Polaris được mô tả là ἀειφανής (phiên âm là *aeiphanes*), có nghĩa là "luôn ở phía trên đường chân trời", "luôn tỏa sáng", bởi Stobaeus vào thế kỷ thứ 5, khi nó vẫn còn cách thiên cực bắc khoảng 8°. Trong Vishnu Puranas, Polaris được nhân cách hóa với cái tên *Dhruva* ("bất động, cố định").

Cái tên *stella polaris* được đặt ra vào thời Phục Hưng, mặc dù vào thời điểm đó, người ta đã nhận ra rằng Polaris cách thiên cực vài độ; Gemma Frisius vào năm 1547 đã xác định Polaris cách thiên cực 3°8'.

## Sao Bắc Cực

Sao Bắc Cực là tên gọi cho ngôi sao nằm gần thiên cực trên thiên cầu bắc. Ngôi sao phù hợp nhất hiện nay là sao Polaris (Alpha Ursae Minoris) trong chòm sao Tiểu Hùng.

Sao Bắc Cực trong lịch sử đã được các nhà thám hiểm, hàng hải, người đi rừng sử dụng để xác định vĩ độ của họ trên Trái Đất. Từ một điểm bất kỳ trên bán cầu bắc, giá trị của góc từ đường chân trời tới sao Bắc Cực (cao độ của nó) là bằng vĩ độ của người quan sát trên Trái Đất. Ví dụ, người quan sát nhìn thấy sao Bắc Cực nằm cách chân trời 30°, thì người quan sát đang có mặt tại vĩ độ 30°.

Polaris có cấp sao biểu kiến là 1,97. Khoảng năm 3.000 trước Công Nguyên, sao Thuban trong chòm sao Thiên Long nằm gần thiên cực bắc nên được coi là sao Bắc Cực. Với cấp sao biểu kiến là 3,67, sao Bắc Cực khi đó mờ hơn sao Bắc Cực ngày nay khoảng năm lần. Sao Chức Nữ trong chòm sao Thiên Cầm sẽ trở thành sao Bắc Cực vào khoảng năm 14.000.

## Xem thêm
* Polaris
* Thuban
* Sao Chức Nữ
* Nam Thập Tự
* Sigma Octantis

## Tham khảo
Chặng đua MotoGP Áo 2022

**Chặng đua MotoGP Áo 2022** là chặng đua thứ 13 của mùa giải đua xe MotoGP 2022. Chặng đua diễn ra từ ngày 19/08/2022 đến ngày 21/08/2022 ở trường đua Red Bull Ring, Áo. Tay đua giành chiến thắng thể thức MotoGP là Francesco Bagnaia của đội đua Ducati Corse.

## Kết quả phân hạng thể thức MotoGP

 

## Kết quả đua chính thể thức MotoGP

## Bảng xếp hạng sau chặng đua

;Bảng xếp hạng tay đua

;Bảng xếp hạng xưởng đua

;Bảng xếp hạng đội đua

## Tham khảo
RIM-101

**RIM-101** là một dự án phát triển tên lửa phòng không trên tàu chiến của Hải quân Mỹ. Việc phát triển được tiến hành trong những năm đầu 1970s, với cơ sở là từ tên lửa RIM-7 Sea Sparrow, đã bị hủy bỏ ngay trước khi công việc thiết kế chi tiết được tiến hành.

## Phát triển và hủy bỏ
Đầu những năm 1970s, Hải quân Mỹ bắt đầu một chương trình phát triển tên lửa phòng không thế hệ mới trên tàu chiến để chống mục tiêu là máy bay và tên lửa. Định danh của tên lửa là **ZRIM-101A** vào năm 1973.

Tên lửa RIM-101 được dự kiến sẽ được phóng từ ống phóng, sử dụng một lượng nổ nhỏ để tạo lực đẩy tên lửa khỏi ống phóng, trước khi động cơ nhiên liệu rắn của tên lửa được kích hoạt. Tên lửa được phát triển dựa trên SAM FIM-43 Redeye. Giai đoạn bay hành trình tên lửa dẫn đường bằng radar bán chủ động, sử dụng radar băng tần I, trong khi giai đoạn tiếp cận mục tiêu sử dụng đầu dò hồng ngoại. Tuy nhiên dự án RIM-101 đã bị hủy bỏ trước khi tiến hành thiết kế và phát triển, không có nguyên mẫu nào được chế tạo.

Giới phân tích cho rằng RIM-101 được phát triển từ tên lửa RIM-7 Sea Sparrow với các tính năng cao cấp, và nó sẽ đi vào trang bị trong Hải quân Mỹ với tên gọi Basic Point Defense Missile System. Trong khi nguyên mẫu RIM-7 không trùng khớp với thông số của RIM-101, thì phiên bản tiên tiến hơn là RIM-7E có sự trùng khớp về tính năng và mốc thời gian phát triển, trong khi phiên bản RIM-7F được phát triển sau khi chương trình RIM-101 bị hủy bỏ.

## Tham khảo
### Ghi chú

### Bibliography

*
*
*
*

## Liên kết ngoài
*
Lý Thị Luyến

**Lý Thị Luyến** (sinh 2000) là một vận động viên bóng chuyền nữ Việt Nam.

## Quá trình thi đấu
Lý Thị Luyến sinh tháng 12 năm 2000 ở Văn Giang, Hưng Yên trong một gia đình thuần nông. Thuở nhỏ, do sợ bị bạn bè bắt nạt vì quá cao, nên bố mẹ cô đã sửa ngày sinh của cô thành tháng 1 năm 1999, gần 2 tuổi so với tuổi thật, đây được xem là trường hợp "độc nhất vô nhị" ở "làng thể thao". Năm 2014, Lý Thị Luyến được Đội bóng chuyền nữ Hà Nội phát hiện vào năm 13 tuổi, trong một lần cả đội đi ăn cưới. Khi đó cô đã cao khoảng 1m76 gần 1m80, hơn cả khá nhiều vận động viên Việt Nam khi đó.

Năm 2017, cô cùng cả đội được chuyển giao cho Câu lạc bộ Hóa chất Đức Giang và bắt đầu được thi đấu ngay tại mùa giải năm đó. Tại Giải bóng vô địch quốc gia năm 2020, cô được huấn luyện viên Nguyễn Hữu Hà tin tưởng, trao nhiều cơ hội, cùng toàn đội giành được Huy chương bạc. Trong ba năm liên tiếp 2020, 2021, 2022, Hóa chất Đức Giang chỉ giành được ngôi Á quân tại Giải bóng chuyền vô địch quốc gia Việt Nam.

Cuối năm 2022, cô cùng các đồng đội vô địch giải bóng chuyền Cúp Cát Bà - Amatina. Đầu năm 2023, đội của cô vô địch cúp Hoa Lư - Bình Điền và cúp Hùng Vương. Đến tháng 7, Hóa chất Đức Giang dừng bước ở chung kết SEALECT Cup 2023 (Thái Lan).

### Đội tuyển quốc gia
Năm 2021, cô có tên trong danh sách sơ bộ Đội tuyển bóng chuyển nữ quốc gia chuẩn bị cho SEA Games 31 nhưng bị loại vào phút chót. Năm 2022, cô mới có tên trong danh sách chính thức của Đội tuyển quốc gia tham dự AVC Cup 2022.

Năm 2023, dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Nguyễn Tuấn Kiệt, cô và các đồng đội chiến thắng trận chung kết để vô địch AVC Challenge Cup 2023.

## Cuộc sống cá nhân
Bạn trai của cô tên là Ngọc Lâm, cao 1m80. Năm 2023, cô được câu lạc bộ Hóa chất Đức Giang thưởng một căn hộ chung cư vì những đóng góp cho câu lạc bộ và thành tích xuất sắc ở Đội tuyển.

## Chú thích
Cung điện Chowmahalla

**Cung điện Chowmahalla** hay **Chowmahallat** (tiếng Hindi: चौमोहल्ला पैलेस; tiếng Tamil: சௌமகல்லா அரண்மனை; tiếng Teguru: చౌమహల్లా పాలస్) là cung điện của các Nizam cai trị Nhà nước Hyderabad nằm ở Thành phố Hyderabad, Telangana, Ấn Độ ngày nay. Đây là nơi cư trú của các thành viên thuộc triều đại Asaf Jahi (1720-1948) và là nơi ở chính thức của Nizam xứ Hyderabad trong thời kỳ trị vì của họ, ngoại trừ vị Nizam cuối cùng là Mir Osman Ali Khan, ông ấy ở tại Cung điện Vua Kothi cho đến lúc qua đời. Hiện tại cung điện được chuyển đổi thành bảo tàng nhưng quyền sở hữu vẫn thuộc về gia đình Nizam.

Các cung điện được xây dựng tại vị trí của các công trình trước đó của triều đại Qutb Shahi và triều đại Asaf Jahi gần Charminar. Việc xây dựng cung điện như ngày nay được Nizam Ali Khan Asaf Jah II bắt đầu vào năm 1769. Ông ra lệnh xây dựng 4 cung điện để lấy lại danh pháp *Chau Mahalla*. Từ chār hay chahār, và biến thể của nó chow, có nghĩa là "bốn" và từ mahal có nghĩa là "cung điện" trong tiếng Urdu, tiếng Hindi và tiếng Ba Tư.

## Lịch sử

Trong khi Salabat Jung bắt đầu xây dựng vào năm 1750, nó đã được hoàn thành vào thời Asaf Jah V, trong khoảng thời gian từ 1857 đến 1869.

Cung điện độc đáo vì kiến trúc và sự sang trọng của nó. Việc xây dựng cung điện bắt đầu vào cuối thế kỷ XVIII và qua nhiều thập kỷ, sự tổng hợp của nhiều phong cách kiến trúc và ảnh hưởng đã xuất hiện. Cung điện bao gồm hai sân cũng như Khilwat (Sảnh Darbar) lớn, đài phun nước và khu vườn.[8] Cung điện ban đầu có diện tích 45 mẫu Anh (180.000 m2), nhưng ngày nay chỉ còn lại 12 mẫu Anh (49.000 m2). The palace originally covered , but only  remain today.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* ''The lost world'': article by William Dalrymple about the last Nizam of Hyderabad and the restoration of Chowmahalla Palace
* Tour of Chowmahalla (main courtyard and Khilwat Mahal)
* A Royal Wedding - Chowmohalla palace
Kikonai, Hokkaidō

là thị trấn thuộc huyện Kamiiso, phó tỉnh Oshima, Hokkaidō, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thị trấn là 3.832 người và mật độ dân số là 17 người/km2. Tổng diện tích thị trấn là 221,9&nbsp;km2.

## Tham khảo
Cung điện Vua Kothi

**Cung điện Vua Kothi** (tiếng Hindi: किंग कोठी पैलेस; tiếng Marathi: किंग कोठी पॅलेस; tiếng Telugu: కింగ్ కోఠి ప్యాలెస్) hay **Cung điện Nazri Bagh** là cung điện hoàng gia ở Hyderabad, Telangana, Ấn Độ ngày nay. Nó là được vị Nizam thứ VII là Mir Osman Ali Khan, làm nơi cư trú, trong khi đó các vị Nizam khác lại cư trú tại Cung điện Chowmahalla rộng lớn và nguy nga hơn. Cung điện được mua bởi cha của Nizam VII là Mahboob Ali Khan, người có sở thích mua những ngôi nhà có kiến trúc đặc biệt.

## Nguồn gốc tên gọi
Ban đầu, cung điện vĩ đại này thuộc sở hữu của một quý tộc là Kamal Khan, người có tên viết tắt 'KK' được in trên tất cả đồ nội thất, cửa ra vào, bát đĩa, cửa sổ và thậm chí cả trên lưới sắt của cung điện. Vị Nizam thứ VI rất muốn mua cung điện nhưng những chữ cái đầu in đậm khiến ông có chút không hài lòng. Một cận thần của Nizam đã nghĩ ra một giải pháp tuyệt vời. Ông gợi ý rằng vì một ngôi nhà trong tiếng Urdu được gọi là "Kothi" và vì nó sẽ là Cung điện của Nhà vua nên nó có thể được đổi tên thành "King Kothi" để biện minh cho những chữ cái đầu. Nizam hài lòng và tiếp tục mua cung điện. Vì vậy cái tên Vua Kothi đã ra đời.

## Lịch sử

Cung điện được Kamal Khan xây dựng và bán cho Nizam thứ VI khi ông bày tỏ mong muốn sở hữu nó. Con trai của Nizam VI là Mir Osman Ali Khan (Nizam VII tương lai) đã chuyển đến cung điện khi mới 13 tuổi. Sau khi lên ngôi năm 1911, ông tiếp tục ở lại cung điện và không chuyển đến Cung điện Chowmahalla nơi cha ông và các vị Nizam đời trước sống.

Trong cung điện rộng lớn, nhiều loại đồ vật đắt tiền được cất giữ trong những rương thép, được buộc chặt bằng ổ khóa do Anh sản xuất. Cung điện có ba tòa nhà chính, được chia thành hai nhóm. Nó cũng có một thư viện khổng lồ được Nizam VII sử dụng.

Nửa phía đông, hiện do Bệnh viện chính phủ bang chiếm giữ, được Nizam sử dụng cho các mục đích chính thức và nghi lễ. Nửa phía tây, hiện đã có tường bao quanh, có các tòa nhà dân cư chính được gọi là Nazri Bagh hoặc Mubarak Mansion và vẫn thuộc sở hữu của con cháu Nizam.

Lối vào chính của Nazri Bagh luôn có rèm che phủ nên nó được gọi là *cổng purdah*. Khi Nizam đi ra khỏi cung điện, tấm purdah được dỡ bỏ để báo hiệu nhà vua không có ở cung điện. Cánh cổng được canh gác bởi Trung đoàn Maisaram, cảnh sát và Quân đội Sarf-e-Khas mang giáo. Nizam sống ở đây cho đến khi qua đời vào năm 1967.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* History of Nizam's Hyderabad Deccan
* GRAVE of Mir Osman Ali Khan (Asaf Jah 7)- 7th NIZAM of hyderabad
Cách Hamas dùng lá chắn sống

Theo NATO, Liên Hợp Quốc (UN), Liên minh Châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Israel, và một số quốc gia châu Âu khác, Hamas và các nhóm chiến binh Palestine khác đã chủ đích sử dụng dân thường ở Gaza làm lá chắn sống. Chiến thuật này gồm việc phóng rocket, đặt cơ sở hạ tầng quân sự trong khu dân cư, và giao tranh với Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) từ hoặc gần các khu vực dân cư và thương mại. Theo thời gian, Hamas liên tục tuyên bố rằng thương vong dân thường là có chủ đích và mang mục đích chiến lược.

Các cáo buộc sử dụng lá chắn sống bởi các phe Palestine, trong đó có Hamas, đã xuất hiện trong các xung đột ở Gaza năm 2008 và 2014, cũng như trong cuộc chiến tranh Israel–Hamas năm 2023. Trong cuộc chiến năm 2023, Israel đã đưa ra bằng chứng cho rằng Hamas đã đặt một số phần của hệ thống mạng lưới chỉ huuy và đường hầm quân sự dưới cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có Bệnh viện Al-Shifa ở Gaza City, và lưu trữ vũ khí dưới Bệnh viện Al-Rantisi. Những báo cáo này đã được Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ xác nhận. Trong chiến tranh, Hamas được cho là đã cố gắng ngăn chặn người Palestine sơ tán khỏi các khu vực chiến sự, kêu gọi họ ở lại nơi họ đang ở.

Theo một bài báo được Trung tâm Nghiên cứu Truyền thông Chiến lược NATO công bố, việc sử dụng chiến thuật lá chắn sống của các nhóm như Hamas lợi dụng  mục tiêu của Israel là giảm thiểu thương vong dân thường và sự nhạy cảm của dư luận phương Tây. Chiến thuật này cho phép Hamas hoặc buộc tội Israel gây ra tội ác chiến tranh nếu xảy ra thương vong cho dân thường, hoặc bảo vệ tài sản của mình và tiếp tục các chiến dịch nếu IDF hạn chế phản ứng quân sự. Cách tiếp cận này là một ví dụ cho 'chiến tranh pháp lý', sử dụng các nền tảng pháp lý và công chúng để thách thức một đối thủ.

## Tham khảo