open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Penamun

**Merytawy Penamun** là một pharaoh Ai Cập cổ đại có niên đại là cực kỳ không chắc chắn.

## Đồng nhất
Penamun không xuất hiện trong bất cứ bản danh sách vua nào và đồ hình bị hư hại của ông chỉ được tìm thấy trên một khối đá đến từ Kom Abu Billo (Terenuthis cổ đại) ở miền Tây châu thổ sông Nile.

Theo Jürgen von Beckerath, Penamun là một lãnh chúa địa phương của khu vực châu thổ dưới thời vương triều thứ 25 (744 -656 TCN) và đã sử dụng tước hiệu hoàng gia; von Beckerath lập luận rằng ông đã để cho *[[Prenomen (Ai Cập cổ đại)|praenomen]]* và *[[Nomen (Ai Cập cổ đại)|nomen]]* của mình nằm vào trong cùng một đồ hình, và rằng phần bị mất ở phía trên của nó có thể chứa chữ tượng hình "Re" (N5 trong danh sách ký tự của Gardiner) tức là hậu tố tiêu chuẩn cho *praenomina* của pharaon, do đó trở thành một *Merytawyre*.

Dựa trên cơ sở chính tả, Kenneth Kitchen thay vào đó xác định một niên đại muộn hơn dành cho Penamun, và tin rằng ông đã trị vì vào thời kỳ người Ba Tư cai trị (bắt đầu với vương triều thứ 27, 525-404 TCN) hoặc thậm chí muộn hơn.

## Chú thích
Ngã sáu Phù Đổng

__NOTOC__
**Ngã sáu Phù Đổng** (còn gọi là **Ngã sáu Phù Đổng Thiên Vương** hoặc **Ngã sáu Sài Gòn**) là một bùng binh ở Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là giao điểm của sáu con đường, có lưu lượng xe cộ qua lại đông đúc. Ở giữa có một bức tượng Thánh Gióng được dựng vào năm 1966. 
## Thiết kế

Ngã sáu Phù Đổng là giao điểm của sáu con đường gồm Cách Mạng Tháng Tám, Lý Tự Trọng, Phạm Hồng Thái, Nguyễn Thị Nghĩa, Nguyễn Trãi và Lê Thị Riêng, nằm trọn trong địa phận phường Bến Thành, Quận 1. Phần lõi (đảo giao thông) có hình ê líp, đặt tượng nhân vật huyền thoại Thánh Gióng (tức Phù Đổng Thiên Vương) đang cưỡi ngựa, tay nắm thân tre. Tượng được dựng lên năm 1966 bởi Binh chủng Thiết giáp Việt Nam Cộng hòa do họ xem Thánh Gióng là "thánh tổ" của lực lượng. Tượng đặc biệt ở chỗ vẫn thể hiện Thánh Gióng là một trẻ em chứ không phải là một người đã lớn "nhanh như thổi" như truyền thuyết.

## Giao thông
Ngã sáu Phù Đổng là nơi có lưu lượng xe cộ qua lại đông đúc. Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành – Tham Lương sẽ đi ngầm dưới Ngã sáu Phù Đổng qua hai con đường Cách Mạng Tháng Tám và Phạm Hồng Thái.

## Tham khảo
Nivolumab

**Nivolumab**, đang được bán trên thị trường với tên gọi khác là **Opdivo**, là một loại thuốc dùng để điều trị ung thư. Thuốc này được sử dụng như một phương pháp điều trị đầu tiên cho những người mắc khối u ác tính không thể phẫu thuật hoặc di căn kết hợp với ipilimumab nếu ung thư không có đột biến ở BRAF, là điều trị bậc hai sau điều trị bằng ipilimumab và nếu ung thư có đột biến ở ức chế BRAF, với chất ức chế BRAF, là phương pháp điều trị bậc hai đối với ung thư phổi không phải tế bào nhỏ vảy, và là phương pháp điều trị bậc hai đối với ung thư biểu mô tế bào thận hiện nay. Nivolumab gần đây đã được cơ quan y tế phê duyệt cho điều trị bệnh ung thư phổi tế bào nhỏ.

## Sử dụng trong y tế
Nivolumab được sử dụng như một phương pháp điều trị  đầu tiên cho các ung thư hoặc khối u ác tính di căn kết hợp với ipilimumab, và nếu ung thư không có đột biến trong ức chế BRAF, và như là một phương pháp điều trị thứ hai  cho khối u ác tính không hoạt động hoặc di căn sau điều trị ipilimumab, và nếu ung thư có đột biến BRAF, chất ức chế BRAF. Thuốc này cũng được sử dụng để điều trị ung thư phổi không phải tế bào nhỏ di căn vảy di căn bằng hoặc sau khi dùng thuốc dựa trên bạch kim và để điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ  Nó cũng là loại thuốc được sử dụng như một phương pháp điều trị cho ung thư biểu mô tế bào thận sau khi đã điều trị chống angiogen bị thất bại.

## Tham khảo
Ba (Pharaon)

**Ba**, còn được biết đến là **Horus Ba** (2650 TCN—?), là tên serekh của một vị vua tiền triều đại của Ai Cập hoặc Ai Cập cổ đại, ông có thể đã trị vì vào giai đoạn cuối vương triều thứ Nhất, nửa sau của vương triều thứ 2 hoặc dưới thời vương triều thứ 3. Chúng ta không biết chính xác độ dài triều đại cũng như vị trí của ông trong biên niên sử.

## Các nguồn của tên gọi
Những nguồn chắc chắn duy nhất cho tên gọi của vị vua "Ba" là một mảnh vỡ bằng đá phiến xanh, nó được tìm thấy trong các phòng trưng bày ngầm nằm bên dưới kim tự tháp bậc thang của vua Djoser tại Sakkara, và ngôi mộ mastaba của viên quan đại thần thuộc vương triều thứ 6 *Ny-Ankh-Ba*.

## Danh tính

Có rất ít điều được biết đến về vua Ba. Một số ít các bằng chứng khảo cổ học chỉ có thể đảm bảo sự tồn tại của một vị vua như vậy, nhưng chúng lại không cung cấp thêm thông tin gì khác.

Năm 1899 nhà khoa học Alessandro Ricci đã xuất bản một bản vẽ của một serekh cùng với một cái chân duy nhất (Ký tự *D58* của Gardiner) là chữ tượng hình bên trong. Theo Ricci, serekh này được tìm thấy trong một bản khắc đá ở Wadi Maghareh, Sinai. Nhà Ai Cập học Jaroslav Černý và Michel Baude đã phát hiện ra rằng Ricci đề cập tới bản khắc đá của vị vua vương triều thứ 3 là Sanakht. Ricci đơn giản là đã hiểu sai các ký hiệu dùng cho tên của Sanakht - một ký hiệu thẳng đứng của một thòng lọng dây thừng, ký hiệu hình díc dắc đại diện cho nước và một ký hiệu cành cây bên dưới- như là một biểu tượng chân duy nhất.

Những nhà Ai Cập học như Černý và Peter Kaplony nghĩ rằng vua Ba có thể được đồng nhất với vị vua được chứng thực ít ỏi tương tự là "Horus Chim". Vị vua này viết tên của mình bằng ký hiệu của một con ngỗng-giống chim, nhưng bởi vì việc vẽ ký hiệu chim được nhắc đến này lại thiếu các chi tiết mang tính nghệ thuật mà cho phép bất kỳ sự đồng nhất nào, các nhà Ai Cập học vẫn đang tranh luận về cách đọc đúng và ý nghĩa của tên "Chim". Černý và Kaplony nghĩ rằng tên của hai vị vua có cùng cách phiên âm: "Ba". Trong trường hợp này Horus Ba và Horus Chim sẽ là cùng một nhân vật lịch sử. Giả thuyết của Černý và Kaplon thường không được chấp nhận.

Ngược lại, các nhà Ai Cập học như là Nabil Swelim nghĩ rằng Horus Ba là người kế vị trực tiếp của vị vua vương triều thứ 2 Nynetjer. Ông ta lưu ý đến hình thái tên gọi của Nynetjer trong bản danh sách vua Abydos, mà bắt đầu bằng cùng một ký hiệu chữ tượng hình (một con cừu; ký hiệu *E11* của Gardiner) giống với tên serekh của Horus Ba. Swelim do đó tin rằng tên Horus của Ba đã bị lẫn lộn với tên gọi lúc sinh ra của Nynetjer.

Địa điểm chôn cất của Ba chưa được biết rõ.

## Liên kết ngoài
* Francesco Raffaele: Horus SNEFERKA - Horus Bird - Horus SEKHET (?) - Horus BA

## Chú thích
NGC 7723

**NGC 7723** là tên của một thiên hà xoắn ốc có thanh chắn nằm trong chòm sao Bảo Bình. Khoảng cách của nó đến Trái Đất xấp xỉ là 90 triệu năm ánh sáng. Kích thước biểu kiến của thiên hà này là khoảng 95000 năm. Vào ngày 27 tháng 11 năm 1785, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel phát hiện. Nó nằm ở hướng 1 độ rưỡi của hướng bằc - tây bắc của ngôi sao Omega<sup>1</sup> Aquarii. Và với một kính viễn vọng có kích thước 4 inch, ta có thể nhìn thấy nó nếu bầu trời tối.

Thiên hà NGC 7723 nằm cạnh thiên hà NGC 7727 và NGC 7724.

## Đặc tính
Thiên hà này có thanh chắn với nhân sáng, và điểm phình hình hộp. Trong vùng trung tâm của thiên hà này, người ta đã quan sát được một lỗ đen siêu khối lượng mà khối lượng của nó được ước tính là gấp (10.6 ± 4.9) × 106 khối lượng mặt trời. Thanh chắn đó bắt đầu từ phía đối diện của điểm phình. Ngoài ra còn có những làn bụi thẳng chạy dọc theo thanh chắn, một làn bụi thì chạy liên tục, còn làn bụi còn lại thì đứt quãng. Ở điểm cuối của thanh chắn có các nhánh xoắn ốc tạo thành một cấu trúc đai nhưng là giả với bán kính là 71 giây cung. Dựa trên những quan sát trên tia cực tim và H-alpha, cấu trúc đai giả ấy có sự hình thành sao.

Cấu trúc của các nhánh xoắn ốc thì phức tạp, nhánh xoắn ốc xuất phát từ phía tây nam của thanh chắn được xác định rõ ở góc phần tư của cung tròn thiên hà. Sau đó, nó sẽ khuếch tán và mờ dần sau khi đạt được một nửa cung tròn. Một nhánh khác bắt đầu từ phía 60 độ của hướng tây bắc của thanh chắn và sáng lên sau khi đi qua phần cuối của thanh chắn rồi tách ra làm đôi.

Có một siêu tân tinh loại Ia được quan sát là nằm trong thiên hà này với độ sáng cao nhất là 13,8.

## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Bảo Bình và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Xích vĩ 

Giá trị dịch chuyển đỏ 0.006254 +/- 0.000027 

Vận tốc xuyên tâm 1875 ± 8&nbsp;km/s

Cấp sao biểu kiến 11.2

Kích thước biểu kiến 3&prime;.5 &times; 2&prime;.3

Loại thiên hà SB(r)b 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Ngã sáu Nguyễn Tri Phương

**Ngã sáu Nguyễn Tri Phương** (tên cũ: **Ngã sáu Minh Mạng**, **Ngã sáu Chợ Lớn**) là bùng binh giữa Quận 5 và Quận 10 Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. 

Ngã sáu là nơi giao nhau của ba đường lớn là Nguyễn Tri Phương, Ngô Gia Tự và Nguyễn Chí Thanh, tạo nên sáu ngã rẽ, nằm ở ranh giới Quận 5 với Quận 10. Nơi này còn có tên cũ là **Ngã sáu Minh Mạng** vì đường Ngô Gia Tự trước năm 1975 có tên là đường Minh Mạng. Phần lõi (đảo giao thông) có một cột cao kiểu thức cột Corinth, toàn bộ quét màu trắng. Bệ cột này trước 1975 có khắc: "Kỷ niệm Quốc khánh 1.11.1966". Trên đỉnh cột có bức tượng An Dương Vương tay cầm nỏ. Công trình do Binh chủng Công binh Việt Nam Cộng hòa thực hiện vì họ xem An Dương Vương là "thánh tổ" của lực lượng.

Ngã sáu Nguyễn Tri Phương là nơi lưu lượng phương tiện tham gia giao thông đông đúc. Nhà chức trách đã có kế hoạch xây cầu vượt bằng thép tại đây trong giai đoạn 2018-2020 nhưng sẽ phải phá dỡ tượng đài An Dương Vương.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Hình chụp bệ cột trắng với dòng chữ "Kỷ niệm Quốc khánh 1.11.1966"
Elbeg Nigülesügchi Khan

**Ni Cổ Liệt Tô Khắc Tề Hãn** (Nigülesügchi Khan) (tiếng Mông Cổ: нигүүлсэгч хаан, tiếng Trung: 尼古埒蘇克齊汗) là một Khả hãn của nhà Bắc Nguyên tại Mông Cổ. Ông tên thật là **Ngạch Lặc Bá Khắc** (Elbeg) (tiếng Mông Cổ: Элбэг, tiếng Trung: 额勒伯克). Sử gia *[[Erdeniin Tobchi]]* cho rằng ông là em trai của Jorightu Khan, nhưng số khác cho rằng ông là con trai của Nguyên Chiêu Tông *Tất Lý Khắc Đồ Hãn*. Ông đã cai trị trong bảy năm với danh hiệu trị vì của ông, "Nigülesügchi Khan" có nghĩa là "Hoàng đế nhân hậu" trong tiếng Mông Cổ. Các cuộc giao tranh biên giới với nhà Minh ở Trung Quốc và cuộc nổi loạn của những người Oirat đã gây tổn hại nặng nề cho triều đại của ông.

## Trị vì
Trong triều đại của mình, những người Oirat bắt đầu thách thức công khai danh tộc họ Bột Nhi Chỉ Cân và nhà Minh cơ bản đã đẩy lùi thành công các cuộc xâm lược của Mông Cổ.

Theo Tsagaan Sechen, Elbeg phải chịu trách nhiệm cho tất cả những sai lầm trong thời gian cầm quyền. Đầu tiên ông đã xử tử nhầm cha mình là thủ lĩnh Taifu, nên phải bổ nhiệm nhóm Bahamu (Batlai, Mahamu, Muhamud) thay thế để cai trị các nhóm tộc Oirat. Để ngăn chặn sự thù địch từ gia đình của Taifu, ông đã cho con gái Samur Gunj kết hôn với con trai của Taifu. Ugetchi Khashikha, thủ lĩnh bộ lạc Oirat vào thời điểm đó, đã phản đối quyết định bổ nhiệm những người cai trị mới đối với các bộ lạc của mình của khả hãn. Ông thuyết phục con của Taifu là Batula rằng khả hãn hung bạo đã giết thân nhân của mình, không thể phù hợp để trở thành Hoàng đế. Batula cũng muốn trả thù cho cái chết của cha mình. Năm 1399, Elbeg Nigülesügchi Khan đã bị đánh bại bởi Liên minh Bốn Oirat và bị giết bởi các thủ lĩnh đương nhiệm của họ, Ugetchi Khashikha và Batula. Vài tháng sau khi qua đời, ngai vàng của ông đã được con trai cả là Gün Temür Khan kế nhiệm. Đồng minh với người phối ngẫu Kobeguntai của Khả hãn, người đố kị với vấn đề của Elbeg với Oljeitu, Ugetchi Khashikha đã chiếm giữ hậu cung và tịch thu tất cả tài sản của ông.

## Gia quyến

* Thê thiếp :
** Trưởng phu nhân Khố Bách Cổn Đại Ha Truân (库伯衮岱哈屯 , Kobeguntai).
** Thứ phu nhân Oát Tỉ Cát (斡妣吉) , Ngạc Lặc Triết thị , ban đầu lấy con trai (hoặc anh trai) của Ngạch Lặc Bá Khắc hãn. Năm 1399 , theo sự xúi giục của Thủ lĩnh Ngõa Lạt là Hạo Hải Đạt Dụ (浩海达裕) , phu quân bị Ngạch Lặc Bá Khắc hãn xử tử , Oát Tỉ Cát cũng bị thu vào hậu cung. Sau khi Ngạch Lặc Bá Khắc hãn mất vài tháng sinh con trai A Trại (阿寨) , bị Hiền Nghĩa vương Thái Bình (太平) thu nạp. Theo "Hoàng sử" , nhờ sự hậu thuẫn của Tát Mục Nhĩ Công chúa cùng con trai trốn sang phía đông , rồi tái giá với A Đài hãn.
* Con : 
** Tát Mục Nhĩ Công chúa (萨穆尔公主 , Samur Gunj) , lấy con trai Thủ lĩnh Ngõa Lạt là Mã Ha Mộc (马哈木 , Bahamu) , có một con trai là Thoát Hoan (脱懽). 
** Đô Lệnh Thiếp Mộc Nhi (都令帖木儿 , ? - 1399) , bị cha sai người giết chết , vợ ông bị thu làm thiếp.
** Bản Nhã Thất Lý
** A Trại (阿寨) , sinh ra sau khi cha ruột mất vài tháng.

## Xem thêm

* Liên minh Bốn Oirat
*Danh sách các Đại hãn nhà Bắc Nguyên

## Tham khảo
Thang đo Forel-Ule

**Thang đo Forel-Ule** là một phương pháp để xác định gần đúng màu sắc của các vùng nước, được sử dụng trong các bộ môn hồ học và hải dương học. Bằng phương pháp pha trộn dung dịch của các hóa chất khác nhau (Các dung dịch tiêu chuẩn được tạo ra bằng nước cất, amonia, đồng sunfat, kali cromat và coban sunfat), một thang màu chuẩn được tạo ra, với một loạt các lọ thủy tinh hay nhựa trong suốt chứa dung dịch màu của các hóa chất vô cơ nói trên theo các tỷ lệ pha trộn khác nhau và được gắn kín. Các lọ này được đánh số từ 1 đến 21 (hay từ I đến XXI), được dùng để so sánh với màu sắc của vùng nước. Kết quả là một chỉ số màu để miêu tả vùng nước, cho thấy độ trong suốt và/hoặc độ đục của nước, do đó giúp phân loại hoạt động sinh học tổng quát.

Các bước chia độ màu trên thang đo được chia thành 2 khoảng. Khoảng dưới hay thang đo Forel - do François-Alphonse Forel phát triển, được đánh số từ 1 (màu lam nhạt) đến 11 (màu nâu lục), tương ứng với màu của nước biển khơi và màu của nước hồ rộng lớn nhiều nắng, như chúng xuất hiện đối với người quan sát đứng trên bờ hoặc trên boong tàu. Khoảng trên hay thang đo Ule - do Willi Ule phát triển, được đánh số từ 11 (màu nâu lục) đến 21 (màu nâu vàng), tương ứng với màu của các loại nước đục hoặc nước trung dưỡng hay phú dưỡng, đặc biệt là khi các vùng nước này có mật độ tảo cát cao, được quan sát trong cùng các điều kiện như khi sử dụng thang Forel. Phương pháp này được sử dụng cùng với đĩa Secchi được nhấn chìm xuống tới một nửa độ sâu Secchi.

Phương pháp này được nhà hồ học người Thụy Sĩ là François-Alphonse Forel phát triển năm 1890 và được nhà hồ học người Đức là Willi Ule hoàn thiện vào năm 1892 với việc mở rộng dải màu từ màu nâu xanh đến nâu cola. Thang đo Forel Ule, một thang so sánh màu, đã được Wernand và van der Woerd mô tả và có thể được xem là một thang đo đơn giản nhưng thích hợp để phân loại màu sắc của nước sông, hồ, biển và đại dương. Các quan sát Forel-Ule, bên cạnh nhiệt độ, độ mặn và độ sâu Secchi, thuộc nhóm các thông số hải dương học lâu đời nhất có từ năm 1890.

## Tham khảo
Phụ tải điện

Phụ tải điện là đại lượng đo bằng tổng công suất tiêu thụ của các thiết bị điện trong một thời điểm, đây là hàm số của nhiều yếu tố theo thời gian, không tuân thủ theo một quy luật nhất định và là một thông số quan trọng để lựa chọn các thiết bị của hệ thống điện.

Xác định đúng phụ tải điện (tính toán) có vai trò rất quan trọng trong thiết kế và vận hành hệ thống cung cấp điện. Xác định phụ tải điện (phụ tải tính toán) không chính xác xảy ra hai trường hợp: Nhỏ hơn phụ tải thực tế thường dẫn đến các sự cố hoặc làm giảm tuổi thọ các thiết bị, là nguy cơ tiềm ẩn cho các sự cố tai nạn sau này; Lớn hơn phụ tải thực tế sẽ gây lãng phí do các thiết bị không được khai thác, sử dụng hết công suất.

## Các phương pháp xác định phụ tải điện
Nhóm phương pháp dựa trên kinh nghiệm vận hành, thiết kế và được tổng kết lại bằng các hệ số tính toán có đặc điểm thuận lợi nhất cho việc tính toán, nhanh chóng đạt kết quả, nhưng thường cho kết quả kém chính xác.  

Nhóm phương pháp dựa trên cơ sở của lý thuyết xác suất và thống kê có đặc điểm cho kết quả khá chính xác, song cách tính lại rất phức tạp.

## Tham khảo
Sh2-155

**Sh2-155** (tên gọi khác là Caldwell 9, **Sharpless 155** hay **S 155**) là tên của một tinh vân khuếch tán nằm trong chòm sao Tiên Vương. Khoảng cách của nó tới Trái Đất là 2400 năm ánh sáng (725 parsec). Nó nằm trong một phức hợp tinh vân, vừa có tính chất phát ra, phản chiếu và tinh vân này còn là một tinh vân tối. Tên thường gọi của tinh vân Sh2-155 là **Tinh vân trong động**, mặc dù tên này đã được đặt cho một tinh vân khác nằm trong chòm Tiên Vương là Ced 201. Sh2-155 còn là một vùng H II bị ion hóa với hoạt động hình thành sao đang diễn ra.

Sh2-155 được ghi nhận lần đầu tiên là một tinh vân phát xạ thiên hà vào năm 1959 trong lần sửa đổi thứ hai của danh sách Sharpless. Mặc dù tinh vân này tương đối mờ nếu không quan sát để nghiên cứu. Nếu bầu trời tối, ta có thể nhìn thấy một vài phần của nó bằng một kính viễn vọng có kích thước vừa phải.

Tinh vân này nằm ở rìa của đám mây Cepheus B (một phần của đám mây phân tử Cepheus) và bị ion hóa bởi những ngôi sao trẻ trong mối liên kết sao Cep OB3.

## Tên gọi
Cái tên "Tinh vân trong động" được đặt ra cho vật thể này bởi nhà thiên văn học người Anh Patrick Moore, có lẽ xuất phát từ hình ảnh chụp ảnh cho thấy một vòng cung cong của tinh vân này giống với miệng hang. Mặc dù tên gọi này đã được đặt cho một tinh vân khác tên là Ced 201 hoặc VdB 152 ở vị trí xích kinh 22h 13m 27s và độ nghiêng +70° 15′ 18″.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The Scale of the Universe (Astronomy Picture of the Day 12 tháng 3 năm 2012)
Chữ khoa đẩu

**Chữ khoa đẩu** là tên gọi chung để chỉ các loại chữ viết giống hình nòng nọc.

## Nguồn gốc Trung Quốc

Chữ khoa đẩu (chữ Hán: 蝌蚪文 khoa đẩu văn, 蝌蚪书 khoa đẩu thư, 蝌蚪篆 khoa đẩu triện, "khoa đẩu" nghĩa là nòng nọc) là một dạng chữ Triện thư của Chữ Trung Quốc cổ. 

Theo truyền thống, nguồn gốc của nó liên quan đến việc các bản chữ khoa đẩu lần đầu tiên được phát hiện khi căn nhà của Khổng Tử bị kéo sập vào thế kỷ 2. Tên của nó là do các ký tự có hình như những con nòng nọc với đầu to và đuôi nhỏ. "Chữ khoa đẩu" có thể đơn giản là cách thông dụng để chỉ chữ viết cổ thời nhà Chu, dù chữ nhà Chu sử dụng là chữ Kim.

## Nguồn gốc Việt Nam

Theo một số nhà nghiên cứu Việt Nam, chữ khoa đẩu (còn gọi là chữ nòng nọc, khoa đẩu văn) là một dạng chữ viết cổ đã bị mai một, ra đời từ khoảng 3000 năm trước. Chữ khoa đẩu được cho là có nguồn gốc từ người Việt cổ, thời gian xuất hiện sau chữ Thạch văn (còn gọi là chữ Lạc Việt). Các cổ vật có chữ khoa đẩu được phát hiện cho thấy chữ viết đã được sử dụng từ thời Hồng Bàng. Sau đó nó đã bị biến mất trong thời kỳ Trung Quốc đô hộ Việt Nam, bắt đầu từ thời nhà Hán và biến mất hoàn toàn vào đời nhà Đường.

Chữ viết này được cho là có 30 ký hiệu phụ âm cơ bản và giống với chữ Thái Việt. Năm 2013, Đỗ Văn Xuyền xuất bản một cuốn sách trong đó ông tuyên bố đã giải mã được "chữ khoa đẩu", được người Lạc Việt cổ sử dụng. Những khẳng định của Xuyền, giống như những khẳng định trước đó của Bửu Cầm hay Lê Trọng Khánh, đều thiếu bằng chứng lịch sử, cơ sở khoa học và không được các sử gia chính thống thừa nhận. Theo điều tra của các phương tiện truyền thông, chữ viết này thực sự dựa trên chữ Brahmic, sau này vẫn còn được sử dụng bởi người Thái ở Việt Nam.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Lê Xuân Đức

**Lê Xuân Đức** (sinh năm 1964, tại Hưng Yên) là một tướng lĩnh của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng. Ông hiện là thành viên Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng Bộ Công an, Chánh Văn phòng Hiệp hội Thể thao Công an nhân dân.

Ông từng giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an.

## Sự nghiệp
Năm 2013, Lê Xuân Đức mang quân hàm Thượng tá, công tác tại Phòng 6, Cục Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt, Bộ Công an. Ông giữ chức vụ Phó phòng T6. và quyền trưởng phòng tuần tra kiểm soát và xử lý thuộc Cục Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt, Bộ Công an.

Năm 2014, Lê Xuân Đức là Thượng tá, Trưởng phòng Hướng dẫn tuần tra kiểm soát và xử lý tai nạn, Cục giao thông đường bộ C67, Tổng cục Cảnh sát Quản lí hành chính về trật tự xã hội.

Năm 2017 đến tháng 8 năm 2018, Lê Xuân Đức là Đại tá, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an.

Tháng 12 năm 2018, Lê Xuân Đức là Thiếu tướng, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an.

Năm 2025, Lê Xuân Đức là thành viên Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng Bộ Công an, Chánh Văn phòng Hiệp hội Thể thao Công an nhân dân.

## Lịch sử thụ phong quân hàm

## Tham khảo
USS Mindoro (CVE-120)

**USS ''Mindoro'' (CVE-120)** là một tàu sân bay hộ tống lớp ''Commencement Bay'' được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Mỹ được đặt theo đảo Mindoro tại Philippines, nơi diễn ra Trận Mindoro vào cuối năm 1944. Nhập biên chế khi Thế Chiến II đã kết thúc, con tàu tiếp tục phục vụ sau đó trong cuộc Chiến tranh Lạnh cho đến khi xuất biên chế năm 1955. Đang khi trong thành phần dự bị, nó được xếp lại lớp như một tàu vận chuyển máy bay **AKV-20** vào năm 1959, nhưng lại rút đăng bạ ngay sau đó và bị bán tháo dỡ năm 1960.

## Thiết kế và chế tạo

*Mindoro* được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Todd Pacific Shipyards ở Tacoma, Washington vào ngày 2 tháng 1 năm 1945. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 6 năm 1945; được đỡ đầu bởi bà R. L. Bowman, và nhập biên chế vào ngày 4 tháng 12 năm 1945 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại tá Hải quân Edwin R. Peck.

## Lịch sử hoạt động
*Mindoro* tiến hành chạy thử máy dọc theo vùng bờ Tây từ ngày 10 đến ngày 29 tháng 12 năm 1945, đặt căn cứ tại thời tại San Diego, California trước khi băng qua kênh đào Panama vào ngày 30 tháng 1 năm 1946 để chuyển sang vùng bờ Đông, đi đến Norfolk, Virginia vào ngày 15 tháng 2. Được phân về Đội tàu sân bay 14, nó bắt đầu hoạt động huấn luyện tàu sân bay dọc theo vùng bờ Đông, và đến tháng 5 đã tham gia cùng các tàu chiến thuộc Đệ Bát hạm đội để tập trận tại vùng biển quần đảo Tây Ấn. Trong thời gian còn lại của năm, nó hoạt động tại khu vực Đại Tây Dương kéo dài từ New England cho đến vịnh Guantánamo, Cuba để huấn luyện phi công hải quân và thực hành tìm-diệt tàu ngầm.

Trong chín năm tiếp theo, *Mindoro* tiếp tục một chương trình huấn luyện và tập trận bận rộn từ cảng nhà Norfolk, phạm vi hoạt động của nó trải rộng từ eo biển Davis giữa Canada và Greenland ở phía Bắc cho đến vùng biển Caribe ở phía Nam, và vượt Đại Tây Dương sang tận quần đảo Anh và Địa Trung Hải. Vào các năm 1950 và 1954, nó được phái sang Địa Trung Hải để phục vụ cùng Đệ Lục hạm đội.

Vào năm 1955, sau khi hoàn tất một đợt tập trận ngoài khơi Virginia Capes, *Mindoro* đi đến Boston, Massachusetts vào ngày 17 tháng 1, nơi nó được cho xuất biên chế vào ngày 4 tháng 8, 1955, và đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương. Đang khi trong thành phần dự bị, nó được xếp lại lớp như một tàu vận chuyển hàng hóa và máy bay mang ký hiệu **AKV-20** vào ngày 7 tháng 5, 1959, nhưng không bao giờ hoạt động trở lại. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 12, 1959; và con tàu được bán vào tháng 6, 1960 để tháo dỡ tại Hong Kong.

## Tham khảo

### Thư mục
* Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/m11/mindoro-iii.htm
* 

### Liên kết ngoài
*Photo gallery  at navsource.org
USS Rabaul (CVE-121)

**USS ''Rabaul'' (CVE-121)** là một tàu sân bay hộ tống lớp ''Commencement Bay'' được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo thị trấn Rabaul ở phía Tây Bắc đảo New Britain thuộc Papua New Guinea, cảng chiến lược của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế Chiến II. Chỉ hoàn tất khi Thế Chiến II đã kết thúc, con tàu được nghiệm thu nhưng không bao giờ được đưa ra hoạt động. Đang khi trong thành phần dự bị, nó được xếp lại lớp như một tàu sân bay trực thăng **CVHE-121** vào năm 1955, rồi như một tàu vận chuyển máy bay **AKV-21** vào năm 1959 trước khi rút đăng bạ năm 1971 và bị bán để tháo dỡ một năm sau đó.

## Thiết kế và chế tạo

*Rabaul* được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Todd Pacific Shipyards ở Tacoma, Washington vào ngày 2 tháng 1 năm 1945. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 6 năm 1945; được đỡ đầu bởi bà Alice Schade, phu nhân Thiếu tướng Hải quân Henry A. Schade, một nhà thiết kế hải quân; được hoàn tất bởi xưởng tàu Commercial Iron Works tại Portland, Oregon, và được bàn giao cho Hải quân Mỹ vào ngày 30 tháng 8 năm 1946.

## Lịch sử hoạt động
*Rabaul* được nghiệm thu, nhưng được đưa về Hạm đội 19 trực thuộc Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương và bị bỏ không tại Tacoma, sẵn sàng hoạt động trở lại trong Chiến tranh Lạnh phòng khi xảy ra chiến tranh với Liên Xô. Đang khi trong thành phần dự bị, nó được xếp lại lớp như một tàu sân bay trực thăng với ký hiệu lườn **CVHE-121** vào ngày 12 tháng 6 năm 1955; được điều sang Đội San Diego, Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương vào tháng 6 năm 1958; rồi lại được xếp lại lớp như một tàu vận chuyển máy bay với ký hiệu lườn **AKV-21** vào tháng 5 năm 1959.

*Rabaul* tiếp tục nằm trong thành phần hạm đội dự bị tại San Diego cho đến khi được rút tên khỏi danh sách Đâng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 9 năm 1971. Con tàu được bán cho hãng Nicolai Joffe Corporation ở Beverly Hills, California vào ngày 25 tháng 8 năm 1972 để tháo dỡ, và được tháo dỡ tại xưởng tháo dỡ ở Richmond, California.

## Tham khảo

### Thư mục
* Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng. 
* 

### Liên kết ngoài
* Photo gallery  at navsource.org
Cách mạng (thoại kịch)

**Cách mạng** là vở thoại kịch của tác giả Nguyễn Khải, ấn hành năm 1978.
## Lịch sử
Tác phẩm *Cách mạng* được tác giả Nguyễn Khải đặt bút từ năm 1976 đến 1977 thì xong. Thủ bản được gửi đến Nhà xuất bản Quân đội, do hầu hết nhân vật trong vở đều có nguyên mẫu, câu truyện, hành vi và lời ăn tiếng nói đều sát thực tế nên khi đệ trình lên ban kiểm duyệt thì gặp một số rủi ro. Tuy nhiên, đại tướng Chu Huy Mân bấy giờ là chủ nhiệm Tổng cục Chính trị khi xem đã nhận xét: "*Vở này toàn nhân vật tiêu cực nhưng lại nói điều tích cực*". Vì thế, sang năm 1978 thì *Cách mạng* được ấn loát.

Liền sau đó, đạo diễn Trần Phương đã xin dựng cho Đoàn kịch Điện ảnh, diễn được 60 suất và gây xôn xao dư luận một thời gian trước khi có lệnh cấm tái diễn. Mãi đến năm 2003, đạo diễn Trần Ngọc Giàu mới dựng lại cho chương trình Nhà hát Truyền hình (VTV) với các diễn viên Nhà hát Kịch thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2007, kênh VTV2 lại phối hợp Nhà hát Kịch Hà Nội dựng lần nữa.
## Nội dung
Cốt kịch xoay quanh số phận 4 gia đình Sài Gòn sau sự kiện 30 tháng 04, cung cách ứng xử và quan điểm của từng nhân vật đối với cuộc đổi đời lớn lao này.
## Nhân vật
* Gia đình 1 - Bố, mẹ, Phượng, Ly: Ông bố vốn là nhà tư sản gốc Bắc, từng có quá khứ đóng góp gia sản lớn cho Việt Minh trong Tuần lễ Vàng, hiện sống cùng vợ lớn và hai con gái tại Sài Gòn. Họ ở trong tâm thế vừa mong vừa sợ đứa con trai bà vợ nhỏ từ Hà Nội theo đoàn quân Giải phóng vào đoàn tụ. Anh vừa là chiếc phao cứu sinh trong thời khắc lộn xộn này, vừa là đối tượng bị nghi kị trong gia đình vốn đã quen sống dưới chế độ cũ.
* Gia đình 2 - Đại và phu nhân: Cũng là thương gia, riêng ông chồng có thời kì ngắn tham gia Việt Minh năm 1945 rồi bỏ vì không chịu nổi gian khổ. Cả hai đón nhận sự kiện nóng hổi với tâm trạng sợ bị trả thù, cướp tài sản.
* Gia đình 3 - Biên: Cựu sĩ quan Bộ Tổng Tham mưu, có cái nhìn ưu thời mẫn thế, không chịu được cảnh ăn chơi trác táng của quan chức tướng lãnh trong lúc anh em chiến sĩ vị quốc vong thân. Anh quyết định đi học tập cải tạo để cảm nhận chế độ mới.
* Gia đình 4 - Hòa: Người đàn bà góa chồng, thường chỉ bầu bạn với bài bạc để giải khuây, coi khinh cả hai chế độ.
## Vinh danh
Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật năm 1992.
## Xem thêm
* *[[Tôi và chúng ta]]*
## Tham khảo

* Nhà văn Nguyễn Khải và vở kịch ''Cách mạng''
Amoni iodide

**Amoni iodide** là hợp chất hóa học có công thức hóa học là NH4I. Nó được sử dụng trong hóa chất chụp ảnh và một số loại thuốc. Nó có thể được điều chế bằng tác dụng của axit hydroiodic với amonia. Nó dễ dàng hòa tan trong nước, từ đó nó kết tinh thành khối. Nó cũng hòa tan trong ethanol. Nó dần chuyển sang màu vàng khi đứng trong không khí ẩm, do sự phân hủy với sự giải phóng iod.

## Điều chế

### Với khí amonia

### Với dd amoni hydroxide

### Điều chế triodoazan amonia

## Tham khảo
Thác Đắk Lung

**Thác Đắk Lung** là thác trên *suối Đăk Lung* ở vùng đất xã Kon Đào, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.

Thác Đăk Lung cùng với "Khu du lịch suối nước nóng Đăk Tô"  và các Di tích lịch sử Đăk Tô - Tân Cảnh , là những điểm du lịch và khám phá hấp dẫn trong huyện Đăk Tô.

## Chỉ dẫn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
NGC 869

**NGC 869** (còn được biết đến với tên **h Persei**) là tên của một cụm sao mở nằm trong chòm sao Phi Mã. Khoảng của thiên hà này với chúng ta là 7600 năm ánh sáng. Cụm sao này có tuổi xấp xỉ khoảng 13 triệu năm.

NGC 869 và NGC 884 thì được chỉ định với tên lần lượt là **h** và **χ Persei**. Có một số nhầm lẫn xung quanh những chỉ định mà Bayer dự tính. Đôi khi người ta tuyên bố rằng Bayer không thể phân biệt cặp này thành hai thiên thể riêng biệt mà chỉ đề cập nó là một cụm đôi và cái tên "h Persei" là tên của một ngôi sao gần đó. Trong bản đồ sao *Uranometria* của Bayer, tại khu vực chòm sao Phi Mã không cho thấy chúng là thiên thể tinh vân nhưng với khu vực chòm sao Thiên Hậu thì có. Chúng được mô tả là *Tinh vân kép* trong bản đồ sao *Coelum Stellatum Christianum* của Julius Schiller với sự giúp đỡ của Bayer. Cả hai chúng đều nằm trong liên kết sao *Perseus OB1*, cách nhau vài trăm năm ánh sáng. Cụm đôi này được ghi nhận đầu tiên bởi Hipparchus, do đó có khả năng nó được biết đến từ thời cổ đại.

Cụm đôi này thường được chụp và quan sát với một kính viễn vọng cỡ nhỏ. Cụm đôi này thì có thể nhìn thấy bằng mắt thường ở vị trí giữa chòm sao Phi Mã và chòm sao Thiên Hậu như là một mảng có độ sáng hơn các thiên thể bên cạnh trong Ngân Hà. Trong các kính thiên văn nhỏ, cụm sao xuất hiện dưới dạng vô số các ngôi sao sáng nằm trong một khu vực sao. Ánh sáng của cụm sao này chủ yếu là bị chi phối bởi những ngôi sao sáng màu xanh, tuy nhiên, cụm sao này còn có một vài ngôi sao màu cam.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là cụm sao nằm trong chòm sao Phi Mã và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Cấp sao biểu kiến 3.7

Kích thước biểu kiến 30&prime;

Bán kính 33.15 năm ánh sáng

Khối lượng của cụm sao này đến nay vẫn chưa được xác định.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*NGC 869 at SEDS
*NGC 869 at Silicon Owl
*NGC 869 at Messier45
2006 QQ23

**** là một tiểu hành tinh kích thước dưới 1&nbsp;km, được phân loại là vật thể gần Trái Đất của nhóm Aten có khả năng gây nguy hiểm chỉ khi quỹ đạo tiến triển qua hàng thiên niên kỷ. Nó được Khảo sát Siding Spring quan sát lần đầu tiên vào ngày 21 tháng 8 năm 2006. Vào ngày 10 tháng 8 năm 2019, thiên thể đã bay an toàn ngang qua Trái Đất từ khoảng cách . Với cung quan sát 12 năm, nó có quỹ đạo được xác định rõ và không phải là mối đe dọa trong tương lai gần.

## Khám phá
 được Khảo sát Siding Spring tại Đài Thiên văn Siding Spring ở Úc quan sát lần đầu tiên vào ngày 21 tháng 8 năm 2006.

## Quỹ đạo và phân loại

 được phân loại là một tiểu hành tinh Aten, có nghĩa rằng nó là một tiểu hành tinh gần Trái Đất bay ngang qua quỹ đạo Trái Đất ở hai điểm và có chu kỳ quỹ đạo dưới một năm. Do nó sẽ bay tới gần hơn phạm vi 0,05 đơn vị thiên văn (au) của Trái Đất (MOID) và có cấp sáng tuyệt đối (H) dưới 22,0  nên nó được coi là một vật thể có khả năng gây nguy hiểm.

Nó quay quanh Mặt Trời ở khoảng cách 0,57–1,03 au trong vòng chưa đầy 9 tháng (263 ngày; bán trục chính 0,80 au). Quỹ đạo của nó có độ lệch tâm là 0,28 và độ nghiêng 3,4 ° so với đường hoàng đạo. Cung quan sát của nó bắt đầu từ lần quan sát đầu tiên tại Đài Thiên văn Siding Spring vào ngày 21 tháng 8 năm 2006.

### Tiếp cận gần trong năm 2019
Vào hồi 7:23 sáng UTC ngày 10 tháng 8 năm 2019,  đã bay an toàn ngang qua Trái Đất ở khoảng cách , với vận tốc . Tiểu hành tinh này được tìm lại vào ngày 14 tháng 7 năm 2019 và điều này kéo dài cung quan sát của nó từ 8 năm lên 12 năm, và do đó nó có độ không chắc chắn rất nhỏ trong lần tiếp cận gần năm 2019. Khoảng không chắc chắn trong lần tiếp cận gần này là ± 60&nbsp;km.

## Tính chất vật lý
Dựa trên cấp sáng tuyệt đối 20,1  được ước tính có đường kính 250-570 mét khi giả định suất phản chiếu nằm trong khoảng từ 0,05 (tiểu hành tinh kiểu C - cacbon) đến 0,26 (tiểu hành tinh kiểu S - silic).

## Ghi chú

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* MPEC 2009-P41: 2006 QQ23, *Thông tri điện tử Tiểu hành tinh* 
* Danh sách các tiểu hành tinh Aten (theo chỉ định), *Trung tâm Tiểu hành tinh* 
* Danh sách các tiểu hành tinh có khả năng gây nguy hiểm (PHA), *Trung tâm Tiểu hành tinh* 
* Các lần tiếp gận gần của PHA với Trái Đất, *Trung tâm Tiểu hành tinh*
* 
*
NGTS-1b

**NGTS-1b** là một hành tinh ngoài hệ mặt trời có kích thước như sao Mộc nóng được xác nhận là đang quay quanh NGTS-1, một ngôi sao lùn đỏ, nó có khối lượng bằng một nửa khối lượng và bán kính của Mặt trời, cứ sau 2,65 ngày. Hệ thống NGTS-1 cách Trái Đất khoảng 600 năm ánh sáng trong chòm sao Columbia.

## Khám phá
Hành tinh ngoài hệ mặt trời, NGTS-1b, được phát hiện bởi Khảo sát quá cảnh thế hệ tiếp theo. Daniel Bayliss, thuộc Đại học Warwick, đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu mô tả khám phá NGTS-1b, cho biết: "Việc phát hiện NGTS-1b là một điều hoàn toàn bất ngờ đối với chúng tôi. sao - quan trọng, thách thức của chúng tôi bây giờ là tìm hiểu mức độ phổ biến của các loại hành tinh này trong Thiên hà, và với cơ sở Khảo sát Chuyển tuyến Thế hệ mới, chúng tôi sẵn sàng làm điều đó. " 

## Đặc điểm

### Khối lượng, bán kính và nhiệt độ
NGTS-1b là một ngoại hành tinh khí khổng lồ có kích thước như sao Mộc nóng, có khối lượng 0,812 MJ và bán kính 1,33 RJ, trong đó MJ và RJ là khối lượng và bán kính của Sao Mộc.

### Ngôi sao chủ
Hành tinh quay quanh một ngôi sao lùn M0,5 có thông số bằng một nửa khối lượng (0.617 và bán kính 0.573) của Mặt trời.

### Quỹ đạo
NGTS-1b quỹ đạo khoảng  từ ngôi sao chủ cứ sau 2.6473 ngày Trái Đất.

## Xem thêm

* Kepler-45b 
* Danh sách các hành tinh ngoài hệ mặt trời

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Next Generation Transit Survey Becomes Operational at Paranal, ESO archive, The Messenger 165 – September 2016
Karl Anton Eugen Prantl

**Karl Anton Eugen Prantl** (10 tháng 9 năm 1849 &ndash; 24 tháng 2 năm 1893), còn được gọi là **Carl Anton Eugen Prantl**, là một nhà thực vật học người Đức.

Prantl sinh ra ở Munich, Vương quốc Bayern và học tại Munich. Năm 1870, ông tốt nghiệp với luận án *Das Inulin.* *Ein Beitrag zur Pflanzenphysiologie* (tạm dịch: *[[Inulin]], một đóng góp cho sinh lý thực vật*). Ông đã làm việc với Carl Wilhelm von Nägeli và Julius Sachs. Từ năm 1887 trở đi, ông xuất bản cuốn *Die Natürlichen Pflanzenfamilien* (*The Natural Plant Families*) cùng với nhà thực vật học Adolf Engler, người sau đó đã hoàn thành tác phẩm vào năm 1915.

Năm 1877, ông trở thành giáo sư tại tổ chức giáo dục lâm nghiệp ở Aschaffenburg. Chuyển đến Đại học Breslau vào năm 1889, ông trở thành giám đốc của vườn thực vật tại đây. Prantl cũng có nhiều nghiên cứu quan trọng trên các loài thực vật hoa ẩn.

## Công trình nghiên cứu
**Lehrbuch der Botanik* (Giáo trình Thực vật học), tái bản lần thứ 7, Leipzig 1887. English translation: An elementary textbook of botany 1881
**Untersuchungen zur Morphologie der Gefäßkryptogamen* (Nghiên cứu hình thái mạch dẫn của các loài thực vật hoa ẩn), Leipzig 1875 và 1881, 2 phần.
**Exkursionsflora für das Königreich Bayern* (Thực vật trong chuyến du ngoạn đến vương quốc Bavaria), Stuttgart, 1884.
*Karl Prantl and Adolf Engler (editors): *Die natürlichen Pflanzenfamilien* (Các họ thực vật tự nhiên), tái bản lần thứ 2, Leipzig (từ 1887).

## Tham khảo
HD 140283

**HD 140283** (hay còn được gọi là **sao** **Methuselah**) là một ngôi sao gần mức khổng lồ nghèo kim loại nằm cách Trái Đất khoảng  trong chòm sao Thiên Bình, gần chòm sao Xà Phu. Cấp sao biểu kiến của nó là 7,205. Nó là một trong những ngôi sao lâu đời nhất được biết đến. Ánh sáng của ngôi sao này hơi bị dịch chuyển xanh vì nó đang di chuyển về phía Trái Đất. Một phân tích quang phổ ban đầu của Joseph W. Chamberlain và Lawrence Aller cho thấy nó có hàm lượng kim loại thấp hơn đáng kể so với Mặt Trời. Các phân tích quang phổ hiện đại tìm thấy hàm lượng sắt thấp hơn khoảng 250 lần so với Mặt Trời. Nó là một trong những ngôi sao nghèo kim loại (quần thể II) gần Trái Đất nhất.

Ngôi sao này hình thành ngay sau Vụ nổ Big Bang và được xem là ngôi sao hình thành trước cả vũ trụ.

## Lịch sử quan sát
Ngôi sao này được biết đến vào năm 1912 khi Walter Sydney Adams đã đo trắc lượng học thiên thể của nó bằng máy quang phổ trong Đài thiên văn Núi Wilson.

## Đặc điểm
Do HD 140283 không nằm trong dãy chính cũng không phải sao khổng lồ đỏ, nên vị trí ban đầu của nó trong biểu đồ Hertzsprung-Russell đã được giải thích bằng dữ liệu và mô hình lý thuyết về sự tiến hóa của sao dựa trên cơ học lượng tử và quan sát các quá trình của hàng triệu ngôi sao để suy luận.

HD 140283 có cấp sao biểu kiến là 7,205, và được biết đến là một ngôi sao gần mức khổng lồ tốc độ cao (khoảng 800000 mph hay 1,3 triệu km/h) trong hơn một thế kỷ qua. Ngôi sao này chủ yếu bao gồm hydro và heli, cực kỳ nghèo kim loại. Một phân tích quang phổ ban đầu của Joseph W. Chamberlain và Lawrence Aller cho thấy nó có hàm lượng kim loại thấp hơn đáng kể so với Mặt trời. Các phân tích quang phổ hiện đại cho thấy hệ số hàm lượng sắt của HD 140283 thấp hơn 250 so với Mặt Trời. Mặc dù rất thấp nhưng độ kim loại của HD 140283 đã cho thấy nó không thuộc những sao không kim loại (thuộc quần thể III, những ngôi sao đầu tiên được cho là sinh ra vài trăm triệu năm sau vụ nổ Big Bang, và chúng chết trong các vụ nổ siêu tân tinh chỉ sau vài triệu năm).

Vào năm 2013, bằng cách sử dụng giao thoa kế của Kính viễn vọng không gian Hubble để đo thị sai chính xác của ngôi sao, nhà thiên văn học Howard Bond và nhóm nghiên cứu của ông đã tính toán được độ tuổi của ngôi sao này là khoảng 14,46  tỷ năm tuổi. Do giá trị không xác định, độ tuổi này có thể hoặc không mâu thuẫn với độ tuổi vũ trụ được xác định bởi vệ tinh Planck vào năm 2015 là 13,799 ± 0,021 tỷ năm. Tuy nhiên, các mô hình gần đây hơn về sự tiến hóa sao của nó đã gợi ý sửa đổi tuổi của ngôi sao thành 13,7 tỷ năm hoặc 12 tỷ năm.

## Tham khảo
Trầy xước giác mạc

**Trầy xước giác mạc** là một vết xước trên bề mặt giác mạc của mắt. Các triệu chứng bao gồm đau mắt, đỏ mắt, mắt trở nên nhạy cảm với ánh sáng và cảm giác như có dị vật ở trong mắt. Hầu hết mọi người phục hồi hoàn toàn trong vòng ba ngày.

Hầu hết các trường hợp là do chấn thương nhỏ ở mắt như có thể xảy ra khi sử dụng kính áp tròng hoặc từ móng tay. Khoảng 25% trường hợp xảy ra tại nơi làm việc. Chẩn đoán thường bằng cách kiểm tra đèn khe sau khi thuốc nhuộm fluorescein đã được áp dụng. Những thương tích đáng kể hơn như loét giác mạc, vỡ nhãn cầu, hội chứng xói mòn tái phát và một dị vật trong mắt nên được loại trừ.

Phòng ngừa bao gồm sử dụng bảo vệ mắt. Điều trị thường là với thuốc mỡ kháng sinh. Ở những người đeo kính áp tròng, một loại kháng sinh fluoroquinolone thường được khuyên dùng. Paracetamol (acetaminophen), NSAID và thuốc nhỏ mắt như cyclopentolate làm tê liệt đồng tử có thể giúp giảm đau. Bằng chứng không hỗ trợ tính hữu ích của miếng dán mắt cho những người bị trầy xước đơn giản.

Khoảng 3 trên 1.000 người bị ảnh hưởng một năm ở Hoa Kỳ. Nam giới thường bị ảnh hưởng nhiều hơn nữ giới. Nhóm tuổi điển hình bị ảnh hưởng là những người ở độ tuổi 20 và 30. Các biến chứng có thể bao gồm viêm giác mạc do vi khuẩn, loét giác mạc và viêm mống mắt. Biến chứng có thể xảy ra ở tối đa 8% số người.

## Tham khảo
NGC 147

**NGC 147** (tên gọi khác là **DDO3** và **Caldwell 17**) là một thiên hà lùn magellan hình cầu nằm trong chòm sao Thiên Hậu. Nó là thành viên của nhóm Địa phương và là thiên hà vệ tinh của thiên hà Tiên Nữ (Messier 31). Nó tạo thành một cặp  với thiên hà lân cận tên là NGC 185, một thiên hà vệ tinh khác của thiên hà Tiên Nữ. Tháng 9 năm 1829, thiên hà này được nhà thiên văn học người Anh John Herschel phát hiện. Khi quan sát, nó mờ hơn và to hơn NGC 185 (và vì vậy nó có độ sáng bề mặt thấp). Điều này nghĩa là NGC 147 khó quan sát hơn NGC 185 khi nhìn bằng một kính viễn vọng nhỏ. Trong cuốn sổ tay *Webb Society Deep-Sky Observer's Handbook*, NGC 147 được mô tả là: "Rộng, hơi mờ, tròn một cách bất thường, cái nhân ở giữa của nó sáng.".

Nhận định NGC 147 nằm trong nhóm Địa phương được chứng minh bởi nhà thiên văn học người Đức Walter Baade khi ông đã phân tích thiên hà này thành từng ngôi sao một với một kính viễn vọng có kích thước 100 inch tại núi Wilson, gần Los Angeles.

## Đặc điểm
Một cuộc khảo sát các ngôi sao gần không lồ sáng nhất trong bán 2' tính từ tâm NGC 147 cho thấy sự hình thành sao đạt đỉnh cao trước đây 3 giga năm. NGC 147 có rất nhiều ngôi sao già.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Danh sách các thiên hà vệ tinh của Thiên hà Tiên Nữ

## Liên kết ngoài

* SEDS – NGC 147
*
Máy phát hồng ngoại khí quyển

Máy phát **hồng ngoại khí quyển** (**AIRS**) là một trong sáu thiết bị bay trên vệ tinh Aqua của cơ quan vũ trụ NASA (Hoa Kỳ), được phóng vào ngày 4 tháng 5 năm 2002. Thiết bị này được thiết kế để hỗ trợ dành riêng cho hoạt động nghiên cứu khí hậu và cải thiện dự báo thời tiết.

## Công nghệ
Thuật ngữ "âm thanh" trong tên của Máy phát hồng ngoại khí quyển AIRS đề cập đến thực tế là thiết bị đo nhiệt độ và hơi nước cùng chung một hàm về cao độ.

Những đám mây dày hoạt động như bị cản trở bởi một bức tường thành năng lượng hồng ngoại, được đo bằng AIRS. Tuy nhiên, các thiết bị vi sóng trên tàu Aqua có thể nhìn xuyên qua các đám mây với độ chính xác hạn chế hơn nhiều. Người ta sử dụng thuật toán máy tính đặc biệt, dữ liệu từ AIRS và các thiết bị vi sóng được kết hợp để cùng nhau cung cấp ra các phép đo chính xác cao trong mọi điều kiện đám mây dẫn đến ảnh chụp toàn cầu hàng ngày về trạng thái của khí quyển rất rõ nét.

## Khoa học và ứng dụng AIRS
AIRS và máy phát âm vi sóng đồng hành AMSU có khả năng quan sát toàn bộ cột khí quyển từ bề mặt của Trái đất đến đỉnh khí quyển. Dữ liệu chính của các thiết bị này trả về là phổ hồng ngoại ở 2378 tần số riêng lẻ. Phổ hồng ngoại rất nhiều thông tin về thông tin của nhiều loại khí trong khí quyển.

Thành tựu khoa học chính của thiết bị AIRS là nó giúp cải thiện dự báo thời tiết và cung cấp thông tin mới về chu trình nước và năng lượng. Các công cụ cũng mang lại thông tin về một số khí và hiệu ứng nhà kính quan trọng. 

**Dự báo thời tiết và khí hậu** 

## Tham khảo


## Liên kết ngoài

* AIRS homepage at JPL
* AIRS/AMSU/HSB on the Aqua mission
* NASA's Earth Observing System
* Aqua Project Science Page
* Global Climate Change: NASA's Eyes on the Earth 
* NASA Earth Observatory
Fluorescein (sử dụng y tế)

**Fluorescein** được sử dụng để giúp chẩn đoán một số vấn đề về mắt. Khi được áp dụng như một loại thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc đặt vào một dải giấy áp vào bề mặt của mắt, nó được sử dụng để giúp phát hiện các tổn thương mắt như dị vật và trầy xước giác mạc. Khi cho bằng miệng hoặc tiêm vào tĩnh mạch, nó được sử dụng để giúp đánh giá các mạch máu ở phía sau mắt trong khi chụp mạch huỳnh quang.

Khi áp dụng cho bề mặt của các tác dụng phụ của mắt có thể bao gồm một khoảng thời gian ngắn nhìn mờ và đổi màu của kính áp tròng thuộc loại mềm. Khi sử dụng bằng miệng hoặc tác dụng phụ của thuốc tiêm có thể bao gồm đau đầu, buồn nôn và thay đổi màu da trong một khoảng thời gian ngắn. Phản ứng dị ứng có thể hiếm khi xảy ra. Fluorescein là thuốc nhuộm được đưa lên bởi giác mạc bị tổn thương sao cho khu vực này xuất hiện màu xanh lá cây dưới ánh sáng màu xanh coban. Ngoài ra còn có một phiên bản được trộn sẵn với lidocaine.

Fluorescein được sản xuất lần đầu tiên vào năm 1871. Nó nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần có trong hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng US $ 12,25 cho mỗi chai 5 ml. Ở Anh, một liều duy nhất khiến NHS mất khoảng 0,43 pound. Nó cũng không đắt lắm ở Hoa Kỳ.

## Những động vật khác
Đôi khi nó cũng được dùng cho thú cưng trong môi trường nhiều thú cưng để xác định thú cưng nào cần sửa đổi hành vi. 
&#x5B; ** &#x5D;

## Tham khảo
Vùng sóng vỗ

Khi sóng bề mặt đại dương đến gần bờ hơn, chúng vỡ ra, tạo thành bề mặt sủi bọt, nổi bọt gọi là lướt sóng. Vùng sóng nghỉ được xác định là vùng **lướt sóng**. Sau khi nghỉ trong vùng lướt sóng, những con sóng (nay là giảm chiều cao) tiếp tục di chuyển theo, và chúng chạy lên lên phía trước dốc của bãi biển, tạo thành nước vỗ bờ gọi là sóng vỗ. Nước sau đó lại chảy trở lại như nước vỗ ngược. Vùng gần bờ nơi nước sóng chảy vào bãi biển là vùng lướt sóng. Nước trong vùng lướt sóng, hoặc vùng phá vỡ, nông, thường từ 5 đến 10 m (16 đến 33&nbsp;ft)  độsâu; Điều này làm cho sóng không ổn định.

## Đời sống động vật
Các động vật thường được tìm thấy sống trong khu vực lướt sóng là cua, trai và ốc. Ngao lướt sóng và cua cát là hai loài nổi bật như cư dân của vùng lướt sóng. Cả hai loài động vật này đều rất nhanh. Ngao lướt sóng, còn được gọi là loài coquina, là một bộ lọc sử dụng mang của nó để lọc vi tảo, động vật phù du nhỏ và các hạt nhỏ ra khỏi nước biển. Cua cát là một loài trung chuyển huyền phù ăn bằng cách bắt động vật phù du bằng râu của nó. Tất cả những sinh vật này đào xuống cát để thoát khỏi bị kéo xuống đại dương từ thủy triều và sóng. Chúng cũng vùi mình trong cát để bảo vệ mình khỏi những kẻ săn mồi. Vùng lướt sóng chứa đầy chất dinh dưỡng, oxy và ánh sáng mặt trời khiến vùng này hoạt động rất hiệu quả với đời sống động vật.

## Dòng chảy xa bờ

Vùng lướt sóng có thể chứa các dòng chảy rút xa bờ nguy hiểm: dòng chảy mạnh ở địa phương chảy ra ngoài khơi và gây ra mối đe dọa cho người bơi. Dòng chảy rút xa bờ sử dụng bộ trình độ sau đây:

# *Dòng xa bờ có rủi ro thấp*: Điều kiện gió và/hoặc sóng không được dự kiến sẽ hỗ trợ sự phát triển của dòng chảy xa bờ; tuy nhiên, dòng chảy xa bờ đôi khi có thể xảy ra, đặc biệt là trong vùng lân cận của cầu tàu và bến tàu. Biết bơi và nghe theo lời khuyên của nhân viên cứu hộ. 
# *Dòng chảy xa bờ có nguy cơ trung bình*: Điều kiện gió và/hoặc sóng hỗ trợ dòng chảy xa bờ mạnh hơn hoặc thường xuyên hơn. Chỉ những người bơi lướt sóng có kinh nghiệm mới nên xuống nước. 
# *Dòng rip có nguy cơ cao*: Điều kiện gió và/hoặc sóng hỗ trợ dòng rip nguy hiểm. Dòng chảy xa bờ đang đe dọa đến tính mạng đối với bất kỳ ai bước vào lướt sóng.

## Xem thêm

* Khu vực gian triều 
* Vùng duyên hải 
* Lướt cá

## Tham khảo

* Pinet, Paul R (2008) *Lời mời đến Hải dương học*, Chương 11: Đường bờ năng động. Phiên bản 5 sửa đổi. Học tập của Jones & Bartlett, Mã số &nbsp;  
* "Khu vực ngắt." *Từ điển miễn phí*. Farlex Inc, 2012. Web. 18 tháng 4 năm 2012. .

## Liên kết ngoài

* *MetEd* (2012) Dòng điện Rip: Tập đoàn cơ bản gần bờ Đại học cho nghiên cứu khí quyển. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2012.
Thác nước ven biển

**Thác nước ven biển** là một thác nước đổ thẳng xuống biển. Một cái tên phổ biến khác cho tính năng này là **thác** **thủy triều**.

## Thác nước ven biển đáng chú ý
Thác nước ven biển bao gồm:

* Thác Bay Thác, Hồng Kông 
* Thác Bowen, Milford Sound, New Zealand 
* Thác McWay, Công viên bang Julia Pfeiffer Burns, California 
* Thác Alamere, Bờ biển quốc gia Point Reyes, California

## Tham khảo