Utsuro-bune

, còn gọi là **Utsuro-fune,** và **Urobune**, dùng để chỉ một vật thể không xác định được cho là đã dạt vào bờ biển vào năm 1803 ở tỉnh Hitachi trên bờ biển phía đông Nhật Bản. Khi định nghĩa Utsuro-bune, phần bune có nghĩa là "thuyền" trong khi Utsuro có nghĩa là trống không, hoặc rỗng. Những tường thuật của câu chuyện xuất hiện trong ba thư tịch: *Toen shōsetsu* (1825), *Hyōryū kishū* (1835) và *Ume-no-chiri* (1844).

Theo truyền thuyết, một phụ nữ trẻ 18-20 tuổi có vẻ ngoài quyến rũ, đến một bãi biển địa phương trên "con tàu rỗng" vào ngày 22 tháng 2 năm 1803. Các ngư dân đã đưa cô vào đất liền để điều tra thêm, nhưng người phụ nữ này không thể giao tiếp bằng tiếng Nhật. Cô ấy rất khác với bất kỳ ai khác ở đó. Các ngư dân sau đó đã trả cô và tàu của cô về biển, để rồi nó bị trôi dạt ra xa.

Các nhà sử học, dân tộc học và vật lý học như Tanaka Kazuo và Yanagita Kunio đã đánh giá "truyền thuyết về chiếc thuyền rỗng" là một phần của truyền thống lâu đời trong văn hóa dân gian Nhật Bản. Ngoài ra, một số nhà nghiên cứu UFO đã tuyên bố rằng câu chuyện đại diện cho bằng chứng cho cuộc tiếp xúc cự ly gần với người ngoài hành tinh.

## Tài liệu lịch sử
Các phiên bản nổi tiếng nhất của truyền thuyết được tìm thấy trong ba nguồn thư tịch:
* , được nhà văn Kyokutei Bakin sáng tác vào năm 1825. Bản thảo ngày nay được trưng bày tại *Mukyū-Kai-Toshokan* ở Machida (nay thuộc Tokyo).
* , được một tác giả vô danh sáng tác vào thời Edo vào năm 1835. Bản thảo ngày nay được trưng bày tại thư viện của Đại học Tenri tại Tenri, tỉnh Nara.
* , do Nagahashi Matajirō sáng tác năm 1844. Bản thảo ngày nay được trưng bày tại thư viện tư nhân *Iwase-Bunko-Toshokan* (岩瀬文庫図書館) ở Nara.

Mô tả trong cả ba cuốn sách có sự giống nhau, do đó chúng dường như có cùng nguồn gốc lịch sử. Cuốn sách *Toen shōsetsu* chứa phiên bản chi tiết nhất.

## Truyền thuyết

### Toen shōsetsu
Ngày 22 tháng 2 năm 1803, những người đánh cá địa phương ở bờ biển  ở tỉnh Hitachi đã nhìn thấy một "con tàu" khả nghi trôi dạt trong vùng biển. Tò mò, họ kéo con tàu trở lại đất liền và phát hiện ra rằng nó cao 3,30 mét (10,83 feet) và rộng 5,45 mét (17,88 feet), gợi cho những người chứng kiến nhớ về một *Kōhako* (lư hương kiểu Nhật). Phần trên của nó dường như được làm bằng gỗ cẩm lai phủ màu đỏ, trong khi phần dưới được bao phủ bởi các tấm bằng đồng thau, rõ ràng là để bảo vệ nó khỏi những tảng đá sắc nhọn. Phần trên có một số cửa sổ làm bằng thủy tinh hoặc pha lê, được che bằng song sắt và được bịt lại bằng một loại nhựa cây. Hình dáng của chiếc thuyền rỗng giống như một cái thùng đựng gạo bằng gỗ. Các cửa sổ hoàn toàn trong suốt và những người đánh cá lúng túng nhìn vào bên trong. Mặt trong của Utsuro-bune được trang trí bằng các văn bản được viết bằng một thứ ngôn ngữ không xác định. Đám ngư dân tìm thấy các vật dụng bên trong như hai tấm ga trải giường, một chai chứa đầy 3,6 lít nước, một ít bánh và thịt trộn. Sau đó những người đánh cá nhìn thấy một phụ nữ trẻ đẹp, có thể 18 hoặc 20 tuổi. Kích thước cơ thể của cô được cho là 1,5 mét (4,92 feet). Người phụ nữ có mái tóc và lông mày màu đỏ, mái tóc dài ra bởi những sợi tóc trắng nhân tạo. Phần mở rộng có thể được làm bằng lông trắng hoặc các vệt dệt mỏng, bột màu trắng. Kiểu tóc này không thể tìm thấy trong bất kỳ tài liệu nào. Làn da của người phụ nữ có màu hồng rất nhạt. Cô mặc những bộ quần áo quý giá, dài và mịn bằng những loại vải không rõ. Người phụ nữ bắt đầu nói, nhưng không ai hiểu cô ấy. Cô dường như cũng không hiểu những người đánh cá nên không ai có thể hỏi cô về lai lịch của cô. Dù người phụ nữ bí ẩn tỏ ra thân thiện và nhã nhặn, nhưng cô ấy lại hành động kỳ lạ, vì luôn ôm chặt một chiếc hộp bậc hai làm bằng vật liệu nhạt và có kích thước khoảng 0,6 m (24&nbsp;in). Người phụ nữ không cho phép bất cứ ai chạm vào chiếc hộp, bất kể những người chứng kiến có hỏi thăm ân cần hay ép buộc.

Một ông già trong làng đưa ra giả thuyết, "Người phụ nữ này có thể là công chúa một xứ sở ở nước ngoài, có hôn ước tại quê nhà. Nhưng khi cô ấy ngoại tình với một thị dân sau khi kết hôn, đã gây ra một vụ tai tiếng và người tình bị giết để trừng phạt. Công chúa bị cấm rời khỏi quê hương, vì được nhiều thiện cảm nên thoát án tử hình. Thay vào đó, cô ấy có thể bị vứt vào trong chiếc tàu *Utsuro-bune* đó để mặc cho số phận định đoạt. Nếu điều này là chính xác, hộp vuông này có thể chứa đầu của người tình đã qua đời của người phụ nữ. Trong quá khứ, một vật thể rất giống với một người phụ nữ đã dạt vào bờ biển gần đó. Trong sự cố này, một tấm bảng nhỏ có đầu ghim được tìm thấy. Do đó, nội dung của chiếc hộp có thể giống nhau, điều này chắc chắn sẽ giải thích tại sao cô ấy lại giữ chặt như vậy. Sẽ tốn rất nhiều tiền bạc và thời gian để điều tra người phụ nữ và con thuyền của cô ấy. Vì có vẻ như truyền thống để lộ những con thuyền đó trên biển, chúng ta nên đưa người phụ nữ trở lại *Utsuro-bune* và để cô ấy trôi đi. Người dân thị trấn hoảng sợ. Trong một phiên bản khác, người phụ nữ từ chiếc thuyền rỗng ở lại nơi bà cập bến và sống cho đến già. Từ góc nhìn của con người, nó có thể rất tàn nhẫn, nhưng có vẻ như đó là số phận đã định trước của cô ấy. Các ngư dân đã lắp lại chiếc *Utsuro-bune*, đặt người phụ nữ vào đó và để nó trôi dạt vào đại dương

### Ume no chiri
Ngày 24 tháng 3 năm 1803, tại bãi biển  ở tỉnh Hitachi, một chiếc 'thuyền' kỳ lạ đã dạt vào bờ biển. Con tàu khiến những người chứng kiến liên tưởng đến một cái nồi nấu cơm, xung quanh nó có một cái viền dày. Nó cũng được phủ một lớp sơn đen và có bốn cửa sổ nhỏ ở bốn phía. Các cửa sổ có song sắt và chúng bị bịt kín bởi nhựa cây. Phần dưới của con thuyền được bảo vệ bởi các tấm chắn trông được làm bằng sắt có chất lượng cao nhất của phương Tây. Chiều cao của con thuyền là 3,33 m (10,83&nbsp;ft) và chiều rộng của nó là 5,41 m (17,75&nbsp;ft). Một người phụ nữ 20 tuổi được tìm thấy trên thuyền. Kích thước cơ thể của cô là 1,5 m (4,92&nbsp;ft) và làn da của cô trắng như tuyết. Mái tóc dài xõa mượt dọc lưng cô. Khuôn mặt của cô ấy đẹp không thể tả. Chiếc váy của người phụ nữ không rõ kiểu dáng và không ai có thể nhận ra. Cô ấy nói một ngôn ngữ không xác định. Cô ấy cầm một chiếc hộp nhỏ không ai được phép chạm vào. Bên trong thuyền, người ta tìm thấy hai tấm thảm mềm bất thường không rõ kiểu dáng và chất liệu vải. Có những nguồn cung cấp như bánh, đồ ăn và thịt trộn. Một chiếc cốc được trang trí đẹp mắt với những đồ trang trí không ai có thể xác định được cũng được tìm thấy..

### Truyền thuyết tương tự
Có một số tài liệu khác về việc nhìn thấy Utsuro-bune ở Nhật Bản, ví dụ như  và . Cuộc điều tra bắt đầu vào năm 1844, và tiếp tục vào năm 1925 và năm 1962. Trong năm 2010 và 2012, hai bản in bằng mực hiếm đã được Kazuo Tanaka tìm thấy và điều tra. Năm 1977, chúng có những câu chuyện về Utsuro-bune với nội dung rất giống với *Hyōryū kishū*, dù xác minh một địa điểm khác cho các sự kiện:  (*Bến cảng Bōshū*).

### Các truyền thuyết khác liên quan đến Utsuro-bune
Một truyền thuyết nổi tiếng của Nhật Bản là về nguồn gốc của gia tộc Kōno ở tỉnh Iyo. Vào thế kỷ thứ 7, một ngư dân tên  từ đảo Gogo đã tìm thấy một cô bé 13 tuổi bên trong một con tàu Utsuro-bune trôi dạt trên biển. Anh đưa cô đến đất liền, nơi cô nói với anh rằng cô là con gái của hoàng đế Trung Hoa và cô buộc phải chạy trốn để thoát khỏi bà mẹ kế của mình. Chàng ngư dân bèn đặt tên cô là  ("công chúa Wake") và nuôi nấng cô, trước khi cô kết hôn với hoàng tử xứ Iyo và sinh ra một người con trai tên là , tổ tiên của gia tộc Kōno. Một phần của câu chuyện dân gian này cho rằng bà là người chịu trách nhiệm đưa những chiếc kén lụa đầu tiên đến Nhật Bản. Công chúa Wake vẫn được thờ tại thần xã *Funakoshi Wakehime* trong làng *Funakoshi* trên đảo Gogo.

Có nhiều thần thoại chia sẻ nhiều điểm tương đồng với Utsuro-bune. *Toen shosetsu*, dịch ra có nghĩa là "con thỏ trong vườn", một cuốn sách do Kyokutei Bakin viết, kể về câu chuyện của một vài người đắm tàu đánh dấu cuộc hành trình của họ và kết thúc trong hoàn cảnh tương tự. Một câu chuyện khác được viết bởi một tác giả vô danh *Umi-nu-chiri*, có nghĩa là "bụi của hoa mai" là một câu chuyện khác có nhiều điểm tương đồng với Utsuro-bune.

## Diễn giải

### Điều tra lịch sử
Các cuộc điều tra lịch sử đầu tiên về sự kiện Utsuro-bune được Kyokutei Bakin (1767–1848) tiến hành vào năm 1844. Kyokutei kể về một cuốn sách có tên , do Kanamori Kinken chấp bút. Cuốn sách mô tả quần áo và kiểu tóc truyền thống của Nga và đề cập đến một phương pháp phổ biến để phủi tóc bằng bột trắng. Sách đề cập rằng nhiều phụ nữ Nga có mái tóc đỏ tự nhiên và họ mặc váy, tương tự như người phụ nữ trong truyền thuyết. Dựa trên cuốn sách, Kyokutei cho rằng người phụ nữ trong vụ Utsuro-bune có thể là người gốc Nga. Ông viết rằng những câu chuyện tương tự nhau, vì chúng chỉ khác nhau ở những mô tả nhỏ (ví dụ, một tài liệu nói "3,6 lít nước", một tài liệu khác nói "36 lít nước"). Ông cũng đặt câu hỏi về nguồn gốc của các biểu tượng kỳ lạ được cho là được tìm thấy trong và trên thuyền. Vì tin rằng mình đã nhìn thấy những dấu hiệu tương tự trên một tàu đánh cá voi của Anh mắc cạn ngay trước khi viết bài, Kyokutei tự hỏi liệu người phụ nữ đó có phải là công chúa Nga, Anh hay thậm chí là Mỹ. Hơn nữa, ông bày tỏ sự thất vọng của mình về các hình vẽ của Utsuro-bune, vì chúng rõ ràng không hoàn toàn khớp với các mô tả của nhân chứng.

### Điều tra hiện đại
Các cuộc điều tra sâu hơn về sự kiện Utsuro-bune đã được thực hiện vào năm 1925 và năm 1962 bởi nhà dân tộc học và sử học Yanagida Kunio. Ông chỉ ra rằng những chiếc thuyền hình tròn chưa bao giờ là bất cứ điều gì bất thường ở Nhật Bản kể từ thời sơ khai; chỉ có những chi tiết giống phương Tây, chẳng hạn như cửa sổ làm bằng kính và các tấm chắn bằng đồng, mới khiến chiếc Utsuro-bune trông thật kỳ lạ. Ông cũng phát hiện ra rằng hầu hết các truyền thuyết tương tự như truyền thuyết về ấn tượng Utsuro-bune đều giống nhau: Ai đó tìm thấy một cô gái hoặc thiếu nữ lạ bên trong một chiếc thuyền tròn và giải cứu người mắc kẹt hoặc đưa cô ấy trở lại đại dương. Yanagida cũng chỉ ra rằng các phiên bản cũ nhất của Utsuro-bune mô tả những chiếc thuyền gỗ nhỏ, tròn và mở mà không có bất kỳ mái vòm nào trên đỉnh. Yanagida giả định rằng các chi tiết của các tấm và cửa sổ đồng làm bằng thủy tinh hoặc pha lê đã được thêm vào vì những người hoài nghi sẽ đặt câu hỏi về khả năng đi biển của một chiếc thuyền gỗ khiêm tốn trên biển cả. Một chiếc thuyền Utsuro-bune được gia cố bằng thép có cửa sổ kính sẽ dễ dàng sống sót khi đi trên đại dương hơn một chiếc thuyền gỗ mở, không gia cố.

Tiến sĩ Tanaka Kazuo (田中 嘉津夫), giáo sư người Nhật về kỹ thuật máy tính và điện tử từ Đại học Gifu ở Tokyo (東京), đã nghiên cứu các chữ viết gốc vào năm 1997. Ông cho rằng các so sánh phổ biến của *Utsuro-bune* với những vụ chứng kiến UFO hiện đại là xa vời. Ông chỉ ra rằng Utsuro-bune của huyền thoại không bao giờ tự bay hoặc di chuyển, cũng như không có bất kỳ dấu hiệu nào của công nghệ phi thường. Nó chỉ đơn giản là trôi bất động trên mặt nước. Tanaka kết luận rằng câu chuyện về Utsuro-bune là sự pha trộn văn học giữa văn học dân gian và tưởng tượng. Ông dựa trên các giả định của mình về cuộc điều tra năm 1925 của nhà sử học Yanagida Kunio, cũng nghiên cứu các câu chuyện về Utsuro-bune.

Chính Tiến sĩ Tanaka đã phát hiện ra rằng các địa điểm "Haratono-hama" và "Harayadori" là hư cấu. Để làm cho giai thoại này trở nên đáng tin cậy, tác giả đã chỉ định các bãi biển là khu đất riêng của một Daimyō tên là Ogasawara Nagashige. Vị daimyō này thực sự sống vào thời Edo, nhưng vùng đất của ông được đặt ở trung tâm và có vẻ như Ogasawara chưa bao giờ có bất kỳ liên hệ nào với ngư dân ven biển Thái Bình Dương. Gia tộc Ogasawara phục vụ dòng họ Tokugawa nổi tiếng, người nắm giữ quyền lực đối với phần đông bắc Nhật Bản cho đến năm 1868 và diện tích chính của họ được đặt tại tỉnh Hitashi, về mặt địa lý rất gần với các bãi biển phía đông. Tanaka cảm thấy rất kỳ lạ khi không có sự việc nào được cho là quan trọng như vậy được bình luận trong các tài liệu giám tuyển, vì những người lạ rời khỏi bờ biển phải được báo cáo ngay lập tức. Nhưng sự cố đáng chú ý duy nhất trong thời kỳ cuối thời Tokugawa xảy ra vào năm 1824, khi một tàu đánh cá voi của Anh bị mắc cạn tại bờ biển phía đông bắc quận Hitachi. Tanaka cũng phát hiện ra rằng, trong thời kỳ cai trị của gia tộc Tokugawa, gia đình Ogasawara và Tokugawa bắt đầu lập bản đồ lãnh thổ và khoảng đất của họ. Và cả hai cái tên "Haratono-hama" và "Harayadori" đều bị thiếu. Chúng cũng không xuất hiện trên bản vẽ của những tấm bản đồ hoàn chỉnh đầu tiên về toàn bộ nước Nhật vào năm 1907. Nếu tên của một ngôi làng, thành phố hoặc địa điểm đã thay đổi trong lịch sử, điều này sẽ được ghi nhận trong một số tài liệu giám tuyển, nhưng không phải vậy. Tanaka nghĩ rằng khá khó để những địa điểm quan trọng như "Haratono-hama" và "Harayadori" thực sự có thể bị lãng quên trong nguồn thư tịch.

Diện mạo đặc biệt của người phụ nữ châu Âu, phần trên của Utsuro-bune và các tác phẩm không rõ nguồn gốc khiến Tanaka và Yanagida kết luận rằng toàn bộ câu chuyện dựa trên hoàn cảnh lịch sử mà người dân thời Edo hoàn toàn gói gọn Nhật Bản chống lại thế giới bên ngoài. Việc tô son điểm phấn một người phụ nữ mắc kẹt với các đặc tính châu Âu cho thấy người dân e sợ ảnh hưởng văn hóa xấu từ thế giới phương Tây, đặc biệt là Bắc Mỹ và Anh đến mức nào. Câu chuyện về Utsuro-bune được xây dựng đáng kể theo cách khiến câu chuyện nghe có vẻ khó tin ở một địa điểm, nhưng đồng thời cũng phải tự giải thích (người phụ nữ và con tàu của cô ấy được gửi đi nên không ai có thể hỏi ý kiến riêng của cô ấy).

Hơn nữa, Tanaka và Yanagida chỉ ra rằng người dân thời Edo có chung sở thích về những thứ huyền bí như yūrei, onibi, hitodama và yōkai, vì vậy sẽ không có gì ngạc nhiên khi tìm thấy những câu chuyện về những con tàu kỳ lạ như *Utsuro-bune*.

Trong phần kết luận của mình, Tanaka chỉ ra khó khăn trong việc đọc đúng các địa danh. Trong các phiên âm hiện đại, chữ Kanji 原舎 phải đọc là *Harasha*. Nhưng trong *Toen Shōsetsu*, các dấu hiệu được viết bằng chữ Kana và chúng phải được đọc là *Hara-yadori*. Trong *Ume no chiri*, chúng được viết bằng chữ Furigana khiến nơi này được đặt tên là *Haratono-hama*. Ngoài ra, chữ kanji của *Haratono* có thể được đọc là *Hara-yadori*. Theo điều tra của Tanaka, phiên âm của 原舎ヶ浜 trong *Hyōryū Kishū* là "Harasha-ga-hama" do đó là lỗi in ấn do đọc sai và ban đầu nên được đọc là "Haratono-ga-hama". Vì vậy, tất cả các bài viết đều mô tả cùng một nơi. Tanaka cũng chỉ ra rằng từ *Utsuro* có nghĩa là "trống rỗng" hoặc "bị bỏ rơi" và từ *Utsubo* có nghĩa là "bao đựng tên" và mô tả những chiếc túi mà các thợ săn và cung thủ đã từng mang theo mũi tên của họ. Nhưng cả hai từ này cũng mô tả những thân cây già, rỗng và những hốc cành của những cây thiêng. Từ *Fune/Bune* chỉ đơn giản có nghĩa là "tàu thuyền". Nhìn chung, từ *Utsuro-bune* có nghĩa là "con tàu rỗng".

Ngày 26 tháng 5 năm 2014,  đưa tin Tanaka đã tìm thấy  của Jinichi Kawakami liên quan đến  và địa danh (tính đến năm 2014, ) nơi có bờ biển được khảo sát vào năm 1801 và trên tấm bản đồ *Dai Nihon Enkai Yochi Zenzu* (:ja:大日本沿海輿地全図 bản đồ khu vực ven biển Nhật Bản) của Inō Tadataka.

### UFO học
Trong UFO học, truyền thuyết về Utsuro-bune được mô tả như một trường hợp ban đầu của cuộc tiếp xúc cự ly gần loại thứ ba được ghi lại bằng tài liệu dựa trên sự tương đồng giữa các hình vẽ tàu thuyền lớn từ thời Edo và mô tả đĩa bay thế kỷ 20. Một số nhà nghiên cứu UFO cho rằng Utsuro-bune có thể là một *[[vật thể lặn không xác định]]* (USO). Họ ghi nhận những biểu tượng bí ẩn theo như báo cáo cho biết được tìm thấy trên vật thể thường xuyên xuất hiện dưới dạng phụ lục trong các mô tả. Một số người cho rằng chúng giống với các biểu tượng được báo cáo tại Sự kiện Rừng Rendlesham ở Anh, từng được Không quân Mỹ sử dụng. Chữ viết tương tự cũng được tìm thấy trong các hang động. Các hang động cũng cho thấy nhiều bản vẽ các hình kỳ dị dọc theo các ký hiệu. Những người ủng hộ UFO chỉ ra thêm chiếc hộp đáng ngại do người phụ nữ giữ cũng như ngoại hình và cách ăn mặc khác thường của cô là bằng chứng về một cuộc gặp gỡ với người ngoài hành tinh. Các giả định của bất kỳ nhà sử học và dân tộc học nào về những mục đó nhiều lần bị bỏ qua.

## Utsuro-bune trong manga và anime
*Utsuro-bune* là mô-típ phổ biến trong manga và anime. Một ví dụ nổi bật xuất hiện trong bộ phim dài tập *[[Mononoke (anime)|Mononoke]]* (2007), xoay quanh những câu chuyện được kể bởi một du khách được gọi là "người bán thuốc" (薬売り). Trong các tập 3–5, nhân vật chính kể câu chuyện về *[[Umibōzu]]*, trong đó nổi bật lên là một Utsuro-bune bị chìm. Ở đây nó được mô tả như một thân cây rỗng được trang trí, bịt kín, và chứa xác của một phụ nữ trẻ đã bị hiến tế cho quỷ biển.

Trong mùa thứ ba của Mysterious Cities of Gold, mọt chiếc Utsuro-bune đến từ Thành phố thứ ba bị chìm đã kết thúc trong khu rừng gần Kagoshima. Khi được kích hoạt, nó sẽ hiển thị một hình ba chiều giống như nước của một người phụ nữ nói cho các nhân vật chính của vật phẩm quan trọng tiếp theo cần tìm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Các hình minh họa có màu về Utsuro-bune, người phụ nữ và những nét chữ khó đọc trong ''Hyōryū-ki-shū'' (tiếng Nhật)
* Các mô tả và thông tin khác về Utsuro-bune (tiếng Nhật)
* Trang web khoa học nổi tiếng về Utsuro-bune (tiếng Anh)