Mary Howitt

**Mary Howitt** (tên thật: **Mary Botham**; 12 tháng 3 năm 1799 - 30 tháng 1 năm 1888) là một nhà văn, nhà thơ, biên tập viên và dịch giả người Anh. Bà liên quan đến phong trào nữ quyền tại Vương quốc Anh và là tác giả của bài thơ *"Con nhện và con ruồi"* (*The Spider and the Fly*). Bà được độc giả biết đến nhờ việc giới thiệu các tác phẩm của Hans Christian Andersen và Fredrika Bremer, đến với người Anh.  

## Tiểu sử
Bà sinh tại Coleford, Gloucestershire. Bố bà là Samuel Botham, một thành viên của nhóm Quakers tại Uttoxeter, Staffordshire. Bắt đầu viết thơ từ khi còn là thanh thiếu niên. Năm 1821, bà kết hôn với William Howitt, một nhà văn. Cuộc đời và sự nghiệp của hai người được những người có cùng chuyên môn cùng thời mô tả là *"một sự cộng tác không thể tách rời"*, hay gọi là *"William và Mary"*.  

## Sự nghiệp
Các tác phẩm của bà chủ yếu là thơ, truyện thiếu nhi đến biên tập và dịch thuật. Bà và chồng là tác giả hoặc biên tập viên của hơn 180 cuốn sách. 

Năm 1837, bà chuyển đến Esher, bắt đầu viết các câu chuyện dành cho trẻ em. Tác phẩm nổi bật trong mảng này là bài thơ *"Con nhện và con ruồi"* (xuất bản lần đầu năm 1829), một câu chuyện ngụ ngôn về *"sự nịnh hót và cạm bẫy"*. Bài thơ này sau đó được Lewis Carroll viết thành một bản giễu nhại tên *"Lobster Quadrille"* trong tác phẩm *[[Alice ở xứ sở thần tiên]]*. Vào đầu những năm 1840, khi cư trú tại Heidelberg, Đức, Mary Howitt học tiếng Thụy Điển và tiếng Đan Mạch. Bà chuyển ngữ các tiểu thuyết của nhà văn Thụy Điển Fredrika Bremer sang tiếng Anh (gồm 18 tập từ năm 1842-1863). Đưa truyện cổ của Hans Christian Andersen đến với người Anh, như các tập truyện: *Only a Fiddler* (1845), *The Improvisatore* (1845) và *Wonderful Stories for Children* (1846). Từ năm 1847 - 1848, bà và chồng là biên tập tạp chí *[[Howitt's Journal of Literature and Popular Progress]]*. Tạp chí này viết bài về chủ đề chương trình nghị sự, mở rộng giáo dục cho người lao động và phụ nữ, yêu cầu Chính phủ loại bỏ hình thức tử hình, sửa đổi Luật Người nghèo và quyền bầu cử của phụ nữ.  

## Hoạt động
Howitt là một nhà hoạt động theo chủ nghĩa nữ quyền. Thư ký của Ủy ban Tài sản Phụ nữ đã Kết hôn (*Married Women's Property Committee* - MWPC). Trong hoạt động này, bà thu thập chữ ký để tạo Dự luật Tài sản cho Phụ nữ đã kết hôn, một yêu cầu *"phụ nữ phải độc lập hơn về mặt kinh tế"*.  

## Nhận xét
Các tác phẩm của bà thường được nêu là *"mang vẻ tươi mới, thuần khiết và có khả năng kể chuyện sinh động"*. Tờ *[[The Times]]* từng nhận xét bà và chồng là những người *"chăm chỉ, tận tụy trong việc truyền bá văn chương tốt đẹp và lành mạnh"*. Về bản dịch tác phẩm của Andersen, một số học giả như Elias Bredsdorff đã chỉ trích bà vì *"kiến thức tiếng Đan Mạch không hoàn hảo, dẫn đến nhiều lỗi dịch thuật"*. Nhà nghiên cứu Kirsten Malmkjær chỉ ra rằng các bản dịch của Howitt thường xuyên có sự thay đổi nội dung (lược bỏ hoặc thay thế) mang tính chất *"kiểm duyệt đạo đức"*. Bà thường loại bỏ các yếu tố liên quan đến cái chết, *"sự báng bổ"* hoặc các chi tiết khêu gợi tình dục để làm cho tác phẩm *"phù hợp với chuẩn mực đạo đức của trẻ em tầng lớp trung lưu thời Victoria"*. Ngược lại, một số ý kiến khác coi những thay đổi này là *"bằng chứng cho khả năng biên tập khéo léo của bà để đáp ứng kỳ vọng của độc giả thời bấy giờ"*. 

## Qua đời
Sau khi chồng bà qua đời tại Rome (Ý) năm 1879, Mary định cư tại Meran thuộc Tirol và tại Rome. Năm 1883, bà chuyển sang theo Công giáo La Mã. Ngày 30 tháng 1 năm 1888, bà qua đời tại Rome vì lý do bị viêm phế quản (88 tuổi). 

## Tác phẩm

* *The Desolation of Eyam and other Poems* (1827) 
* *The Spider and the Fly* (1829)
* *Sketches of Natural History* (1834) 
* *Wonderful Stories for Children* (dịch từ Andersen, 1846)
* *Popular History of the United States* (1859)
* *The Cost of Caergwyn* (1864)
* *Mary Howitt: An Autobiography* (hồi ký xuất bản sau khi qua đời, 1889)   

...

## Tham khảo