USS Jallao (SS-368)

**USS ''Jallao'' (SS-368)** là một  được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên tiếng Tây Ban Nha của một loài trong họ Cá sạo. Nó đã phục vụ trong Thế Chiến II, thực hiện được bốn chuyến tuần tra và đánh chìm một tàu chở hành khách Nhật Bản tải trọng 5.795 tấn. Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1946, nó được nâng cấp trong khuôn khổ Dự án GUPPY IIA để tiếp tục phục vụ trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh. Con tàu sau đó được chuyển cho Tây Ban Nha và tiếp tục phục vụ như là chiếc ***Narciso Monturiol'' (S-35)''' từ năm [[1974]] đến năm [[1984]], rồi cuối cùng bị đánh chìm ngoài khơi [[Cartagena, Tây Ban Nha|Cartagena]] vào năm [[1985]]. ''Jallao'' được tặng thưởng bốn [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

== Thiết kế và chế tạo == 
 
Thiết kế của lớp ''Balao'' được cải tiến dựa trên  dẫn trước, là một kiểu tàu ngầm hạm đội có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Khác biệt chính so với lớp ''Gato'' là ở cấu trúc lườn chịu áp lực bên trong dày hơn, và sử dụng thép có độ đàn hồi cao (HTS: High-Tensile Steel), cho phép lặn sâu hơn đến . Con tàu dài  và có [[trọng lượng choán nước]]  khi nổi và  khi lặn. Chúng trang bị [[động cơ diesel]] dẫn động [[máy phát điện]] để cung cấp điện năng cho bốn [[động cơ điện]], đạt được công suất  khi nổi và  khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa  và  tương ứng. Tầm xa hoạt động là  khi đi trên mặt nước ở tốc độ  và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày.

Tương tự như lớp ''Gato'' dẫn trước, lớp ''Balao'' được trang bị mười ống phóng [[ngư lôi]] , gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một [[hải pháo 4 inch/50 caliber]], một khẩu pháo phòng không [[Bofors 40 mm]] nòng đơn và một khẩu đội [[Oerlikon 20 mm]] nòng đôi, kèm theo hai [[súng máy]] [[Browning M2|.50 caliber]]. Trên [[tháp chỉ huy]], ngoài hai [[kính tiềm vọng]], nó còn trang bị ăn-ten [[radar]] SD phòng không và SJ dò tìm mặt biển. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm [[điều hòa không khí]], thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại [[Thái Bình Dương]] cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.

''Jallao'' được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng [[Manitowoc Shipbuilding Company]] ở [[Manitowoc, Wisconsin]] vào ngày [[29 tháng 9]], [[1943]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[12 tháng 3]], [[1944]], được đỡ đầu bởi bà Oliver G. Kirk, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày [[8 tháng 7]], [[1944]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Thiếu tá Hải quân]] Joseph Bryan Icenhower.

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1944 ===
Sau khi dành phần lớn [[tháng 7]], [[1944]] việc chạy thử máy và huấn luyện tại [[hồ Michigan]], ''Jallao'' khởi hành từ Manitowoc vào ngày [[26 tháng 7]] để đi đến [[Chicago]], [[Illinois]], nơi nó được chất lên [[ụ nổi]] cho hành trình dài xuôi theo dòng [[sông Mississippi]] để đến [[New Orleans, Louisiana|New Orleans]], [[Louisiana]]. Nó rời New Orleans vào ngày [[6 tháng 8]], băng qua [[kênh đào Panama]] để đi sang khu vực [[Thái Bình Dương]], và đi đến [[Trân Châu Cảng]] vào ngày [[22 tháng 9]].

==== Chuyến tuần tra thứ nhất ====
Sau khi được huấn luyện bổ sung, ''Jallao'' khởi hành vào ngày [[9 tháng 10]] cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh, hoạt động phối hợp cùng một [[Bầy sói (chiến thuật hải quân)|đội tấn công phối hợp]] "Bầy sói" biệt danh "Clarey's Crushers", vốn bao gồm các tàu ngầm  và . Thoạt tiên "Bầy sói" hướng về phía [[eo biển Luzon]], nhưng khi trận [[Hải chiến vịnh Leyte]] diễn ra vào cuối [[tháng 10]], họ chuyển hướng đến tuần tra tại khu vực giữa [[Philippines]] và [[Nhật Bản]] để truy kích hạm đội Nhật đang rút lui về chính quốc sau thất bại trong [[Trận chiến ngoài khơi mũi Engaño]].

Vào chiều tối ngày [[25 tháng 10]], về phía Đông Bác đảo [[Luzon]], qua [[radar]] ''Jallao'' bắt gặp [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] [[Tama (tàu tuần dương Nhật)|''Tama'']], vốn đã bị hư hại do trúng [[ngư lôi]] ném từ máy bay của tàu sân bay trước đó, đang di chuyển một mình không được hộ tống với tốc độ khoảng . Đến 21 giờ 01 phút, chiếc tàu ngầm phóng một loạt ba quả ngư lôi phía mũi về phía mục tiêu ở khoảng cách , nhưng bị trượt. Nó quay đầu và phóng tiếp một loạt bốn quả ngư lôi phía đuôi ở khoảng cách , và ba quả đã trúng đích lúc 21 giờ 05 phút. ''Tama'' vỡ làm đôi và chìm chỉ trong vòng vài phút với tổn thất nhân mạng toàn bộ, tại tọa độ . Sau đó chiếc tàu ngầm tiếp tục tuần tra cho đến ngày [[28 tháng 11]], rồi quay trở về căn cứ tại [[Majuro]] vào ngày [[10 tháng 12]].

=== 1945 ===
==== Chuyến tuần tra thứ hai ==== 
Lên đường vào ngày [[6 tháng 1]], [[1945]], ''Jallao'' thực hiện chuyến tuần tra thứ hai tại khu vực [[Hoàng Hải]], tuy nhiên vào lúc này mục tiêu tiềm năng đã trở nên hiếm hoi. Đang khi tấn công một đoàn tàu vận tải vào ngày [[5 tháng 3]], một tàu hộ tống đối phương tìm cách áp sát để húc chiếc tàu ngầm, nên đã gây hư hại [[kính tiềm vọng]] của nó. ''Jallao'' rút lui hai ngày sau đó, đi đến căn cứ tại [[Midway]] vào ngày [[26 tháng 3]].

==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
Sau khi được sửa chữa, ''Jallao'' rời Midway vào ngày [[20 tháng 4]] cho chuyến tuần tra thứ ba, làm nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu hỗ trợ các phi vụ không kích tại [[Minami Tori-shima|đảo Marcus]]. Khi nhận được tín hiệu cấp cứu từ khu vực phía Bắc hòn đảo vào ngày [[9 tháng 5]], nó đã vượt qua màn hỏa lực pháo bờ biển đối phương, áp sát bờ và giải cứu 5 thành viên một đội bay trên một chiếc bè. Các phi công được vận chuyển an toàn đến [[Saipan]] vào ngày [[12 tháng 5]], và chiếc tàu ngầm quay trở lại khu vực bờ biển Nhật Bản, tiếp tục vai trò tìm kiếm và giải cứu phục vụ cho hoạt động không kích. Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày [[13 tháng 6]].

==== Chuyến tuần tra thứ tư ====
Sau khi được huấn luyện nâng cao tại khu vực [[quần đảo Mariana]], ''Jallao'' rời [[Guam]] vào ngày [[31 tháng 7]] cho chuyến tuần tra cuối cùng trong chiến tranh trong [[biển Nhật Bản]]. Vào ngày [[11 tháng 8]], nó đã phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu chở hàng ''Teihoku Maru'' (5.795 tấn), nguyên là chiếc ''Pierre L. P.'' của [[Pháp]], tại khu vực giữa Nhật Bản và [[Triều Tiên]] về phía Bắc đảo Utsuryo, tại tọa độ . 27 thành viên thủy thủ đoàn bao gồm hạm trưởng đã tử trận cùng con tàu, 19 người sống sót sau đó đã được tàu ngầm  cứu vớt vào ngày [[21 tháng 8]].

Sau khi [[Đế quốc Nhật Bản|Nhật Bản]] [[Nhật Bản đầu hàng|chấp nhận đầu hàng]] vào ngày [[15 tháng 8]], giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột, ''Jallao'' khởi hành đi ngang qua Guam để quay về vùng bờ Tây, đi đến [[San Francisco]] vào ngày [[28 tháng 9]]. Con tàu được cho xuất biên chế tại [[Xưởng hải quân Mare Island]] vào ngày [[30 tháng 9]], [[1946]], và được đưa về [[Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương]].

=== 1953 - 1956 ===
''Jallao'' chuyển cảng nhà đến [[Căn cứ Tàu ngầm Hải quân New London]] vào [[tháng 7]], [[1953]]. Tại đây nó được cho hiện đại hóa trong khuôn khổ [[Chương trình Công suất đẩy dưới nước lớn hơn#Chương trình GUPPY IIA|Chương trình Công suất đẩy dưới nước lớn hơn]] (GUPPY IIA), khi được trang bị [[ống hơi tàu ngầm|ống hơi]] cùng những thiết bị điện tử mới, giúp cải thiện đáng kể tốc độ lặn dưới nước và tầm xa hoạt động. Nó được cho nhập biên chế trở lại vào ngày [[4 tháng 12]], [[1953]] và chuyển cảng nhà đến [[Norfolk, Virginia]]. Gia nhập Hải đội Tàu ngầm 6, Con tàu hoạt động từ căn cứ [[Halifax, Nova Scotia]] trong năm [[1954]], tham gia huấn luyện cùng các đơn vị tàu ngầm Hoa Kỳ và [[Hải quân Hoàng gia Canada|Canada]], sang [[tháng 1]] và [[tháng 2]], [[1955]], nó tham gia tập trận hạm đội tại khu vực [[biển Caribe]] trước khi quay trở về Norfolk vào ngày [[4 tháng 3]].

''Jallao'' lại chuyển cảng nhà trở lại New London vào [[tháng 7]], [[1955]], rồi lên đường vào ngày [[7 tháng 8]] để cùng tàu ngầm [[Hải quân Hoàng gia Anh|Anh]]  tham gia cuộc tập trận phối hợp "New Broom IV". Sau đó từ ngày [[9 tháng 11]], nó được phái sang phục vụ cùng [[Đệ Lục hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Lục hạm đội]] tại [[Địa Trung Hải]], tham gia huấn luyện cùng [[Hải quân Ý]] cũng như tham gia các cuộc tập trận hạm đội. Sang giữa [[tháng 1]], [[1956]], chiếc tàu ngầm bắt đầu một hành trình dài để quay trở về nhà, băng qua [[kênh đào Suez]] để viếng thăm nhiều cảng [[Đông Phi|Đông]] và [[Nam Phi (khu vực)|Nam Phi]], rồi băng qua Nam Đại Tây Dương để tham gia tập trận cùng các tàu khu trục [[Uruguay]] và [[Brazil]]. Nó về đến New London vào ngày [[16 tháng 4]].

=== 1957 - 1967 ===
Sau khi được nâng cấp những thiết bị điện tử hiện đại, ''Jallao'' quay trở lại hoạt động vào [[tháng 1]], [[1957]]. Nó tham gia cuộc tập trận hạm đội tại vùng biển Caribe trong [[tháng 2]], rồi đi đến [[Boston, Massachusetts|Boston]] vào cuối [[tháng 7]] cho một chuyến đi thực tập mùa Hè dành cho học viên sĩ quan. Nó tham gia cuộc tập trận trong khuôn khổ Khối [[NATO]] tại vùng biển Bắc Đại Tây Dương trong [[tháng 9]] và [[tháng 10]], và quay trở về New London vào ngày [[24 tháng 10]]. Chiếc tàu ngầm dành gần trọn năm [[1958]] để thực hành huấn luyện dọc bờ biển Đại Tây Dương, và tham gia cuộc tập trận chống tàu ngầm tại Bắc Đại Tây Dương trong [[tháng 9]]. Sang năm [[1959]], nó tham gia phát triển thiết bị và huấn luyện cùng Trường tàu ngầm Hạm đội tại New London.

''Jallao'' lên đường vào ngày [[20 tháng 1]], [[1960]] để thực hành huấn luyện tại vùng biển Caribe, rồi quay trở về vào ngày [[19 tháng 2]], và sau đó tiếp tục huấn luyện tại khu vực [[Bermuda]]. Từ ngày [[9 tháng 1]] đến ngày [[24 tháng 3]], [[1961]], nó tham gia nhiệm vụ huấn luyện đặc biệt tại vùng biển ngoài khơi [[Scotland]], rồi hoạt động phối hợp cùng tàu chiến [[Hải quân Hoàng gia Canada]] ngoài khơi Halifax trong mùa Hè trước khi quay trở về c1n cứ New London. Sang năm [[1962]], con tàu lại có một lượt phục vụ cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải từ ngày [[2 tháng 1]] đến ngày [[7 tháng 5]], nơi nó thực hành huấn luyện và tập trận. Khi quay trở về nó được sửa chữa và hiện đại hóa tại [[Xưởng hải quân Philadelphia]]. 

Trong giai đoạn [[1963]]-[[1964]], ''Jallao'' có các chuyến đi huấn luyện tại vùng biển Caribe, phục vụ huấn luyện cho Trường tàu ngầm Hạm đội, cũng như tham gia thử nghiệm đánh giá thiết bị mới. Đến ngày [[3 tháng 1]], [[1965]], nó kkhởi hành cho lượt phục vụ thứ ba cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải, và quay trở về vào ngày [[1 tháng 5]]. Con tàu tiếp tục vai trò huấn luyện từ New London và thử nghiệm học thuyết chiến thuật mới dọc theo bờ biển Đại Tây Dương và vùng biển Caribe cho đến năm [[1974]]. 

=== ''Narciso Monturiol'' (S-35) ===

''Jallao'' được cho xuất biên chế đồng thời rút tên khỏi danh sách [[Đăng bạ Hải quân]] Hoa Kỳ vào ngày [[26 tháng 6]], [[1974]]. Cùng ngày hôm đó con tàu đươc chuyển giao cho [[Tây Ban Nha]] trong khuôn khổ Chương trình viện trợ quân sự. Nó nhập biên chế cùng [[Hải quân Tây Ban Nha]], thoạt tiên chỉ với số hiệu lườn '''S-35'''.  Sau khi chiếc [[USS Picuda (SS-382)|''Narciso Monturiol'' (S-35)]] (nguyên là tàu chị em ) ngừng hoạt động, S-35 được đổi tên thành ***Narciso Monturiol* (S-35)*' vào ngày 27 tháng 6, 1979, tên được đặt theo Narcís Monturiol (1819-1885), họa sĩ, kỹ sư và là nhà phát minh Tây Ban Nha đã chế tạo ra một tàu ngầm chạy động cơ hơi nước.

*Monturiol* (S-35) được cho xuất biên chế vào ngày 12 tháng 12, 1984 và bị đánh đắm ngoài khơi Cartagena vào năm 1985.

## Phần thưởng
*Jallao* được tặng thưởng bốn Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm một tàu chở hành khách Nhật Bản tải trọng 5.795 tấn.




## Tham khảo
### Chú thích

### Thư mục
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
*  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-368 Jallao 
* website for USS ''Jallao''
* website for  ''Narciso Monturiol'' 
*    Kill record: USS ''Jallao''