open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Philip Noel-Baker

**Philip John Noel-Baker, Nam tước Noel-Baker**, PC (1 tháng 11 năm 1889 - 8 tháng 10 năm 1982), tên khi sinh **Philip John Baker**, là một chính trị gia người Anh, nhà ngoại giao, học giả, vận động viên nghiệp dư xuất sắc, và nhà vận động nổi tiếng về giải trừ quân bị. Ông mang cờ đội tuyển Anh và giành huy chương bạc cho 1500m tại Thế vận hội Mùa hè 1920 ở Antwerp, và nhận giải Nobel Hòa bình năm 1959.

Noel-Baker là người duy nhất giành được huy chương Olympic và nhận giải thưởng Nobel. Ông là một thành viên Lao động của quốc hội từ 1929 đến 1931 và từ 1936 đến 1970, phục vụ trong một số văn phòng bộ trưởng và nội các. Ông đã trở thành một người bạn đời vào năm 1977.
## Tham khảo
Châu Nhân

**Châu Nhân** là một xã thuộc huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Tên của xã được ghép từ tên của hai xã cũ là Hưng Châu và Hưng Nhân.

## Địa lý
Xã Châu Nhân nằm ở phía đông nam huyện Hưng Nguyên, có vị trí địa lý:
*Phía đông và phía nam giáp tỉnh Hà Tĩnh
*Phía tây giáp xã Hưng Nghĩa và xã Hưng Thành
*Phía bắc giáp xã Hưng Lợi và xã Hưng Phúc.

Xã Châu Nhân có diện tích 11,10&nbsp;km², dân số năm 2018 là 7.700 người, mật độ dân số đạt 694 người/km².

## Lịch sử
Địa bàn xã Châu Nhân hiện nay trước đây vốn là hai xã Hưng Châu và Hưng Nhân thuộc huyện Hưng Nguyên.

Trước khi sáp nhập, xã Hưng Châu có diện tích 4,60&nbsp;km², dân số là 4.400 người, mật độ dân số đạt 957 người/km². Xã Hưng Nhân có diện tích 6,50&nbsp;km², dân số là 3.300 người, mật độ dân số đạt 508 người/km².

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 831/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Nghệ An (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Hưng Châu và Hưng Nhân thành xã Châu Nhân.
## Hành chính
*Xã Châu Nhân gồm 10 xóm: Xóm 1,2,3,4,5,6,7,8,9,Phú Xuân

## Chú thích

## Tham khảo
Epinephelus retouti

***Epinephelus retouti***, tên thường gọi là **Red-tipped grouper** (cá mú chóp gai đỏ), là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1868.

## Phân bố và môi trường sống
*E. retouti* có phạm vi phân bố rải rác ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy ở các vị trí sau: phía nam Oman; khắp đảo Madagascar và các hòn đảo xung quanh; quần đảo Chagos và Maldives; đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling) của Úc; quần đảo Sunda Nhỏ (Indonesia); quần đảo Trường Sa (Việt Nam); đảo Đài Loan; quần đảo Ryukyu và quần đảo Izu (Nhật Bản); Palau; một số đảo ở Liên bang Micronesia; New Caledonia; quần đảo Samoa và quần đảo Line, về phía đông đến quần đảo Society và quần đảo Tuamotu. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 20 đến 220 m; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả
*E. retouti* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 50&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Đầu và thân có màu vàng cam sẫm đến đỏ nâu. Vảy có đốm màu lục xám. Có 5 vạch nâu mờ trên thân. Vây lưng màu nâu lục, chóp các tia và gai màu đỏ; sọc đỏ hoặc nâu dọc theo gốc vây lưng. Đuôi bo tròn, màu đỏ nâu. Ổ mắt có viền đỏ (trừ phía trước) với một vòng màu xanh nhạt cận viền đỏ.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 19 - 20; Số vảy đường bên: 64 - 76.

Thức ăn của *E. retouti* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng được đánh bắt trong nghề cá thương mại quy mô nhỏ.

## Chú thích
Hưng Nghĩa (định hướng)

**Hưng Nghĩa** có thể là:

* Xã Hưng Nghĩa, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, Việt Nam
* Thành phố cấp huyện Hưng Nghĩa, châu tự trị Kiềm Tây Nam, tỉnh Quý Châu, Trung Quốc.

## Xem thêm
*Nghĩa Hưng (định hướng)
Epinephelus socialis

***Epinephelus socialis***, tên thường gọi là **Surge grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1873.

## Phân bố và môi trường sống
*E. socialis* có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở Trung Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy chủ yếu ở một số các quần đảo thuộc 2 tiểu vùng là Micronesia và Polynesia. Nó không được ghi nhận tại Melanesia. *E. socialis* cũng có mặt tại quần đảo Ogasawara. Chúng sống xung quanh các rạn san hô và bãi đá ngầm ở những khu vực tiếp xúc nhiều với sóng biển, độ sâu khoảng 10 m trở lại.

## Mô tả
*E. socialis* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 52&nbsp;cm, nhưng kích thước thường thấy ở loài này là khoảng 35&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu trắng xám với rất nhiều đốm màu nâu đen phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Những đốm đen ở phía sau cơ thể hợp lại với nhau tạo thành các vệt không đều. Bốn đốm màu đen thường xuất hiện ở gốc vây lưng, và một đốm thứ 5 trên cuống đuôi. Vây ngực có thịt. Đuôi bo tròn.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 9; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. socialis* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng ít được đánh bắt trong nghề cá do chúng thường nhiễm độc tố ciguatera.

## Chú thích
Tứ Hiệp (định hướng)

**Tứ Hiệp** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

; Địa danh cũ
* Xã Tứ Hiệp (huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội); nay là một phần xã Thanh Trì và một phần phường Yên Sở
* Xã Tứ Hiệp, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ
Epinephelus spilotoceps

***Epinephelus spilotoceps***, tên thường gọi là **Foursaddle grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1953.

## Phân bố và môi trường sống
*E. spilotoceps* có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Kenya đến Mozambique, bao gồm Madagascar và tất các hòn đảo, quần đảo nằm trong Ấn Độ Dương; băng qua phía đông đến hầu hết quần đảo Mã Lai (trừ vùng biển giữa đảo Sumatra và Borneo, cũng như phía bắc Philippines); phía nam đến vùng biển Tây Bắc Úc; phía đông trải rộng khắp các đảo thuộc 3 tiểu vùng: Melanesia, Micronesia, Polynesia. Cũng được ghi nhận ở quần đảo Trường Sa. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 30 m trở lại; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả
*E. spilotoceps* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 35&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu trắng ngà với các đốm màu nâu sẫm và đỏ nâu phủ khắp đầu và thân, được xếp theo mô hình tổ ong. Có 4 đốm đen lớn dọc theo lưng. Vây có các đốm đen. Đuôi bo tròn.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 18 - 19; Số vảy đường bên: 60 - 69.

Thức ăn của *E. spilotoceps* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng được đánh bắt trong nghề cá thương mại, nhưng giá trị không cao.

## Chú thích
Hùng Việt (định hướng)

**Hùng Việt** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

*Xã Hùng Việt, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn
*Xã Hùng Việt, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ

## Xem thêm
*Việt Hùng
Epinephelus rivulatus

**Cá mú/song vảy trắng**, còn được gọi là **cá mú kè**, danh pháp khoa học là ***Epinephelus rivulatus***, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài cá này, *rivulatus*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "gợn sóng", ám chỉ các dải sọc màu nâu sẫm ở hai bên cơ thể của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống

*E. rivulatus* có phạm vi phân bố rộng rãi ở vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài này được ghi nhận từ vùng biển phía nam bán đảo Ả Rập (ngoài khơi Oman và Yemen) trải dài theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và một số đảo quốc (Mauritius và Seychelles), bãi ngầm xung quanh, xa hơn ở phía đông là Chagos; ở Tây Thái Bình Dương, *E. rivulatus* được ghi nhận từ vùng biển Việt Nam ngược lên phía bắc, trải dài dọc theo bờ biển Trung Quốc đến đảo Đài Loan, giới hạn ở phía bắc đến quần đảo Ogasawara (Nhật Bản); về phía nam trải dài đến Philippines, các nhóm đảo phía nam Indonesia, Đông Papua New Guinea trải dài xuống bờ biển phía đông Úc (từ bang Queensland đến bang New South Wales), bao gồm cả đảo Lord Howe và đảo Norfolk, New Caledonia, Tonga và New Zealand (phía bắc đảo Bắc).

Năm 2020, trong một lần xem lại đoạn phim tài liệu thô đã được một đội ngũ làm truyền hình quay tại vùng biển thuộc quần đảo Kermadec (New Zealand) vào năm 2015, các nhà khoa học đã vô tình phát hiện ra ba loài cá mà trước đây được cho là không sống trong khu vực này, là *E. rivulatus*, cá dọn vệ sinh *[[Labroides dimidiatus]]* và cá bướm *[[Chaetodon mertensii]]*. Việc phát hiện này đã mở rộng phạm vi phân bố của cả ba loài về phía nam.

*E. rivulatus* sống gần các rạn san hô và bãi ngầm, nơi có đáy là đá, thảm cỏ biển hay tảo, ở độ sâu đến 150 m, nhưng thường được quan sát ở vùng nước nông hơn 30 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *E. rivulatus* là 45&nbsp;cm. *E. rivulatus* là một loài lưỡng tính tiền nữ (*protogynous hermaphroditism*).

Cơ thể có màu nâu đỏ hoặc màu nâu lục với các chấm trắng hoặc xanh lam nhạt trên mỗi vảy. Có 6 dải sọc màu nâu sẫm ở hai bên cơ thể (dải đầu tiên nằm trên gáy, dải cuối cùng nằm trên cuống đuôi). Gốc vây ngực có một đốm màu đỏ nâu hoặc đỏ sẫm. Chóp các tia và gai vây lưng có màu vàng. Vây đuôi bo tròn. Những quần thể *E. rivulatus* ở Tây Thái Bình Dương có các dải nâu trên đầu, trong khi quần thể đồng loại ở Ấn Độ Dương lại có những chấm vạch màu xanh lam trên đầu.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 19; Số vảy đường bên: 48 - 53.

## Sinh thái
Thức ăn của *E. rivulatus* là các loài cá nhỏ hơn và động vật giáp xác. Chúng sống đơn độc, nhưng khi bước vào giai đoạn sinh sản, chúng sẽ hợp thành nhóm.

*E. rivulatus* là vật chủ của loài ký sinh *[[Pseudorhabdosynochus inversus]]*, một loài sống ở mang của chúng.

## Đánh bắt
*E. rivulatus* được đánh bắt nhằm mục đích thương mại và giải trí ở Tây Úc và Nam Phi.

## Chú thích
### Ghi chú

### Tham khảo

### Xem thêm
* 
*
Thượng Tân Lộc

**Thượng Tân Lộc** là một xã thuộc huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Thượng Tân Lộc nằm ở phía tây huyện Nam Đàn, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp các xã Hồng Long, Hùng Tiến và Xuân Hòa
*Phía tây giáp huyện Thanh Chương
*Phía nam giáp xã Khánh Sơn
*Phía bắc giáp thị trấn Nam Đàn với ranh giới là sông Lam.

Xã Thượng Tân Lộc có diện tích 31,20&nbsp;km², dân số năm 2018 là 11.300 người, mật độ dân số đạt 362 người/km².

## Lịch sử
Địa bàn xã Thượng Tân Lộc hiện nay trước đây vốn là hai xã: Nam Tân, Nam Lộc và một phần xã Nam Thượng.

Trước khi sáp nhập, xã Nam Tân có diện tích 11,80&nbsp;km², dân số là 3.900 người, mật độ dân số đạt 331 người/km². Xã Nam Lộc có diện tích 15,30&nbsp;km², dân số là 6.200 người, mật độ dân số đạt 405 người/km². Xã Nam Thượng có diện tích 7,30&nbsp;km², dân số là 1.900 người, mật độ dân số đạt 260 người/km².

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 831/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Nghệ An (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã: Nam Tân, Nam Lộc; toàn bộ 4,10&nbsp;km² diện tích tự nhiên và 1.200 người thuộc 3 xóm: 1, 2, 3 của xã Nam Thượng thành xã Thượng Tân Lộc.

## Chú thích

## Tham khảo
Khánh Hợp

**Khánh Hợp** là một xã thuộc huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Khánh Hợp nằm ở phía đông huyện Nghi Lộc, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp thị xã Cửa Lò
*Phía tây giáp xã Nghi Thịnh và xã Nghi Xá
*Phía nam giáp xã Nghi Thạch
*Phía bắc giáp xã Nghi Quang.

Xã Khánh Hợp có diện tích 7,91&nbsp;km², dân số năm 2018 là 9.100 người, mật độ dân số đạt 1.150 người/km².

## Lịch sử
Địa bàn xã Khánh Hợp hiện nay trước đây vốn là hai xã Nghi Khánh và Nghi Hợp thuộc huyện Nghi Lộc.

Trước khi sáp nhập, xã Nghi Khánh có diện tích 4,11&nbsp;km², dân số là 5.200 người, mật độ dân số đạt 1.265 người/km², có 15 xóm: Khánh Đông, Khánh Thịnh, Khánh Trung, Khánh Đền, Khánh Tiến, Khánh Tân, Khánh Nghĩa, Long Đông, Long Nam, Long Đồng, Long Chùa, Long Thị, Long Tân, Long Xuân, Long Khánh. Xã Nghi Hợp có diện tích 3,80&nbsp;km², dân số là 3.900 người, mật độ dân số đạt 1.026 người/km².

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 831/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Nghệ An (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Nghi Khánh và Nghi Hợp thành xã Khánh Hợp.

## Danh nhân
* Nguyễn Xí
* Nguyễn Kế Sài
* Nguyễn Kế Hưng
* Nguyễn Trọng Thưởng
* Nguyễn Đình Đắc
* Nguyễn Duy Trinh

## Chú thích

## Tham khảo
Công viên săn bắn Quốc gia Mafra

**Công viên săn bắn Quốc gia Mafra** (*Tapada Nacional de Mafra*) được tạo ra ở Mafra dưới thời trị vì của vua João V, sau tòa nhà Cung điện Mafra như một công viên cho hoàng gia và triều đình giải trí.

Với diện tích 8 kilômét vuông, công viên có nhiều loài hươu, lợn rừng, cáo, chim săn mồi và nhiều loài khác trong một môi trường tự nhiên đa dạng và phong phú khác thường. Đây là nơi yêu thích của chế độ quân chủ Bồ Đào Nha để săn bắn và các hoạt động giải trí khác. Chính vì vậy mà công viên này mang một ý nghĩa cao quý, được bảo tồn liên tục theo thời gian. Vào ngày 7 tháng 7 năm 2019, Các tòa nhà Hoàng gia Mafra bao gồm cung điện, vương cung thánh đường, tu viện, vườn Cerco và công viên săn bắn đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Epinephelus stictus

***Epinephelus stictus***, tên thường gọi là **Black-dotted grouper** (cá mú chấm đen), là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1987.

## Phân bố và môi trường sống
*E. stictus* có phạm vi phân bố ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển đông nam Trung Quốc và đảo Đài Loan, trải dài xuống phía nam đến khắp bờ biển Việt Nam; xa nhất về phía bắc mà *E. stictus* được tìm thấy là đến miền nam Nhật Bản. Ở phía nam, chúng được tìm thấy rải rác xung quanh đảo Java và ngoài khơi Tây Úc. Loài này sống xung quanh các rạn san hô trên vùng đáy bùn, độ sâu sinh sống khoảng từ 37 đến 142 m.

## Mô tả
*E. stictus* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất đo được là 33&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể có màu vàng nâu với nhiều chấm đen phủ khắp đầu và thân trên; phần ngực và phần dưới đầu màu cam đỏ nhạt. Trên thân có 5 dải sọc mờ. Vây lưng mềm và vây đuôi có rìa hẹp màu nâu sẫm.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 18 - 20; Số vảy đường bên: 48 - 51; Số đốt sống: 24.

Thức ăn của *E. undulatostriatus* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Loài này nhìn chung không có giá trị thương mại cao.

## Xem thêm
J. E. Randall & G. R. Allen (1987), [Four new serranid fishes of the genus ''Epinephelus'' (Perciformes: Epinephelinae) from Western Australia](http://www.museum.wa.gov.au/sites/default/files/FOUR%20NEW%20SERRANID%20FISHES%20OF%20THE%20GENUS%20EPINEPHELUS%20(PERCIFORMES%20EPINEPHELINAE)%20FROM%20WESTERN%20AUSTRALIA.pdf), *Records of the Western Australian Museum* **13**: 387 – 411.

## Chú thích
Epinephelus stoliczkae

***Epinephelus stoliczkae*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1875.

## Từ nguyên
Từ định danh *stoliczkae* được đặt theo tên của Ferdinand Stoliczka, nhà cổ sinh vật học, đồng nghiệp với tác giả Day.

## Phân bố và môi trường sống
*E. stoliczkae* có phân bố giới hạn ở tây bắc Ấn Độ Dương và cả Biển Đỏ đến Pakistan (không được tìm thấy ở vịnh Ba Tư và vịnh Aqaba). *E. stoliczkae* sống gần các cụm san hô trên nền đáy cát ở độ sâu khoảng 5–50 m.

## Mô tả
Chiều dài lớn nhất được biết đến ở *E. stoliczkae* là 38 cm. Cơ thể màu vàng xám với các đốm đỏ cam hoặc nâu đỏ sẫm phủ khắp trừ phần bụng và thân sau. Thân sau có các khoanh màu nhạt và đậm xen kẽ. Có một đốm sẫm trên cuống đuôi. Các vây nhìn chung có màu nâu phớt vàng, vây lưng có các vạch xám.

Số gai vây lưng: 11; Số tia vây lưng: 16–18; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây hậu môn: 8; Số tia vây ngực: 17–19; Số vảy đường bên: 48–53.

## Sử dụng
*E. stoliczkae* chủ yếu được đánh bắt thủ công tại các chợ ở địa phương.  

## Tham khảo
Epinephelus striatus

***Epinephelus striatus***, tên thường gọi là **cá mú Nassau**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1792.

## Phân bố và môi trường sống
*E. striatus* có phạm vi phân bố rộng khắp Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy từ bang Nam Carolina dọc theo bờ biển phía đông nam Hoa Kỳ (bao gồm Bermuda) đến phía đông bang Florida, xuống đến vịnh Mexico (trừ phía tây và bắc) và khắp biển Caribê, dọc theo bờ biển Nam Mỹ đến Venezuela. Không được ghi nhận ở Brazil. Chúng sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 255 m trở lại.

*E. striatus* bị đánh bắt một cách quá mức, và đã khiến hơn 30 trong số 50 tập hợp đã biết đến trong phạm vi của nó biến mất vĩnh viễn. Kể từ thập niên 1980, khoảng 80 đến 90% số lượng cá thể của *E. striatus* đã bị mất đi. Và số lượng của loài này vẫn đang bị suy giảm đến hiện tại (mặc dù có thể với tốc độ chậm). Vì lý do đó mà *E. striatus* được xếp vào Loài cực kỳ nguy cấp.

## Mô tả
*E. striatus* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất đo được là 76&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Đầu và thân có màu nâu xám hoặc nâu đỏ với các dải sọc màu nâu sẫm trải dài trên thân. Đầu có một dải nâu từ môi trên băng qua mắt đến gáy; nhiều đốm đen bên dưới và sau mắt. Đốm đen trên cuống đuôi. Đuôi bo tròn. Cá con sắp trưởng thành có 2 tông màu rõ rệt: nâu và trắng.

Số gai ở vây lưng: 11 (gai thứ 3 và 4 dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 19; Số lược mang: 23 - 26; Số vảy đường bên: 50.

Thức ăn của *E. striatus* là các loài cá nhỏ hơn và động vật giáp xác (chủ yếu là các loài cua). Chúng thường sống đơn độc, đôi khi có thể hợp thành nhóm. Chúng ít cảnh giác và thân thiện nhất trong tất cả các loài cá mú. Loài này được đánh bắt trong nghề cá thương mại và câu cá giải trí.

## Chú thích
Koh Rong (thị xã)

**Koh Rong** () là một thành phố đảo thuộc tỉnh Preah Sihanouk của Campuchia. Nó được hình thành từ các đảo Koh Rong và Koh Rong Sanloem từ Krong Preah Sihanouk bởi một nghị định được ban hành vào tháng 1 năm 2019. Nó có dân số khoảng 4.000.

## Tham khảo
Age of Empires II: Definitive Edition

***Age of Empires II: Definitive Edition*** là một game chiến lược thời gian thực do Forgotten Empires phát triển và được Xbox Game Studios phát hành. Đây là một phiên bản remaster sau cùng của bản game gốc *[[Age of Empires II: The Age of Kings]]*, kỷ niệm 20 năm của bản gốc. Phần hình ảnh trong game được cải thiện đáng kể, hỗ trợ độ phân giải 4K, một chiến dịch chơi đơn mới mang tên *The Last Khans* và bốn nền văn minh mới. Game còn bao gồm tất cả các bản mở rộng trước đó từ phiên bản gốc và ''HD''. Nó được phát hành vào ngày 14 tháng 11 năm 2019 trên Windows và ngày 2 tháng 1 năm 2023 trên hệ máy Xbox One và Xbox Series X/S. 

## Lối chơi
Các yếu tố lối chơi cốt lõi được chia sẻ rất nhiều với phiên bản gốc nhưng *Definitive Edition* được xây dựng dựa trên nó. Bản remaster này bao gồm đồ họa 4K, hình ảnh cải tiến mới cho quân đội và công trình, khả năng phóng to và thu nhỏ hơn và chế độ người xem mới. Nó cũng có một chiến dịch mới gọi là *The Last Khans* và bốn nền văn minh mới: Bulgaria, Cuman, Litva và Tatar. Nó cũng bao gồm tất cả các bản mở rộng trước đó từ bản gốc (*[[Age of Empires II: The Conquerors|The Conquerors]]*) và ''HD edition'' (*[[Age of Empires II: The Forgotten|The Forgotten]]*, *[[Age of Empires II HD: The African Kingdoms|The African Kingdoms]], [[Age of Empires II HD: Rise of the Rajas|Rise of the Rajas]]*).

Người chơi có thể chọn giữa AI gốc, AI *HD Edition* cập nhật được thêm vào cùng với Phiên bản *HD Edition* của trò chơi và AI mới hơn được phát triển cho DE. AI gốc phải gian lận để cạnh tranh, trong khi AI mới đủ tiến bộ để không yêu cầu bất kỳ gian lận nào. Khi các AI cũ và mới được đọ sức với nhau trong một thử nghiệm, cái mới dễ dàng đánh bại cái cũ. Cơ chế tìm đường đơn vị quân cũng được cải thiện rõ rệt.

## Phát hành
Vào ngày 21 tháng 8 năm 2017 tại Gamescom, Microsoft đã công bố *Age of Empires II: Definitive Edition* được phát triển bởi Forgotten Empires, Tantalus Media và Wicked Witch Software. Vào ngày 9 tháng 6 năm 2019, Microsoft đã tiết lộ đoạn trailer giới thiệu lối chơi tại Xbox E3 2019. Nó được phát hành trên Xbox Games Pass ngoài Steam và Windows Store vào ngày 14 tháng 11 năm 2019.

Đến ngày 2 tháng 1 năm 2023, tựa game này phát hành trên hệ máy Xbox One và Xbox Series X/S, đánh dấu sự trở lại của dòng game Age of Empries sau hơn 20 năm phát hành kể từ lần đầu dòng game này phát hành trên hệ máy console với tựa game đầu tiên là *[[Age of Empires II: The Age of Kings]]* trên hệ máy PlayStation 2 vào năm 2001

## Đón nhận

*Age of Empires II: Definitive Edition* nhận được đánh giá "nói chung là thuận lợi" theo trang web tổng hợp kết quả đánh giá Metacritic với số điểm 81/100 từ 17 đánh giá. Cale Hunt của *Windows Central* ca ngợi các họa phẩm, hoạt hình và chất lượng cuộc sống bổ sung được cải thiện nhưng chỉ trích cơ chế tìm đường của AI và cần phải cân bằng hơn nữa.

## Chú thích

## Tham khảo
Age of Empires: Definitive Edition

***Age of Empires: Definitive Edition*** là một game chiến lược thời gian thực được phát triển bởi  Forgotten Empires và được phát hành bởi Microsoft Studios. Đây là một bản remaster sau cùng của ''Age of Empires'', nhằm kỷ niệm 20 năm của bản gốc. Phần hình ảnh được cải thiện đáng kể, hỗ trợ độ phân giải 4K và chất lượng cuộc sống được cải tiến giúp game thêm phần sinh động. Game cũng bao gồm bản mở rộng *[[Age of Empires: The Rise of Rome|The Rise of Rome]]* từ bản gốc. Sau một thời gian trì hoãn, nó đã được phát hành vào ngày 20 tháng 2 năm 2018.

## Lối chơi
Lối chơi tương tự bản gốc, chỉ có phần hình ảnh được cải thiện đáng kể, hỗ trợ độ phân giải 4K và chất lượng cuộc sống được cải tiến giúp game thêm phần sinh động.

## Phát hành
Vào tháng 6 năm 2017, Adam Isgreen, giám đốc sáng tạo của Microsoft Studios đã công bố *Age of Empires: Definitive Edition* tại Electronic Entertainment Expo 2017 và nó được phát triển bởi studio nội bộ mới của Age of Empires, cụ thể là Forgotten Empires. Bản này có đồ họa được đại tu với sự hỗ trợ cho độ phân giải 4K, nhạc nền được làm lại và các cải tiến về lối chơi khác, và được lên kế hoạch phát hành vào ngày 19 tháng 10 năm 2017, nhưng bị trì hoãn cho đến tận ngày 20 tháng 2 năm 2018.

## Đón nhận

*Age of Empires: Definitive Edition* được phát hành thông qua Windows store và được tiếp nhận các đánh giá trái chiều hoặc trung bình và điểm số đầy sức thuyết phục là 69/100 trên Metacritic. PC Gamer đã chấm cho game 60/100 điểm, gọi trò chơi là "bản làm lại chắc chắn của một tựa game đã qua". GameSpot chấm cho game 6/10 điểm, ca ngợi đồ họa 4K và nhạc nền được nâng cấp nhưng chỉ trích các vấn đề cũ vẫn còn tồn tại. Destructiod đã cho game 8/10 điểm nhưng cho biết vẫn còn vấn đề với phần chơi mạng.

## Tham khảo
Hôn nhân cùng giới ở Baja California Sur

**Hôn nhân cùng giới** trở thành hợp pháp tại bang **Baja California Sur** của México vào ngày 29 tháng 6 năm 2019. Vào ngày 27 tháng 6, Quốc hội tiểu bang đã thông qua dự luật hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới. Dự luật này ngay sau đó đã được Thống đốc ký thành luật và có hiệu lực vào ngày 29 tháng 6.

## Dư luận
Một cuộc thăm dò ý kiến năm 2017 được thực hiện bởi  thấy rằng 59% cư dân Baja California Sur ủng hộ hôn nhân cùng giới. 36% đã phản đối.

Theo khảo sát năm 2018 của  (INEGI), 42% công chúng Baja California Sur phản đối hôn nhân cùng giới.

## Xem thêm
*Hôn nhân cùng giới ở México
*Quyền LGBT ở Mexico
*Hôn nhân cùng giới ở Baja California

## Tham khảo
Empires Apart

***Empires Apart*** là một game chiến lược thời gian thực do studio DESTINYbit của Ý phát triển và hãng Slitherine phát hành. *Empires Apart* được phát hành vào ngày 29 tháng 3 năm 2018.

## Lối chơi
*Empires Apart* cho phép người chơi điều khiển bất kỳ sáu nền văn minh cổ đại nào. Tài nguyên người chơi được dân làng thu thập và có 4 tài nguyên để thu thập bao gồm Gỗ (chủ yếu được sử dụng để xây dựng các công trình và mua cung thủ), Lương thực (chủ yếu được sử dụng để mua dân làng và nâng cấp), Đá (được sử dụng cho các công trình tân tiến và các tòa nhà phòng thủ như pháo đài), Vàng (được sử dụng cho một số đơn vị quân đội và nâng cấp). Hệ thống chiến đấu trong *Empires Apart* có yếu tố kéo búa bao mạnh mẽ với lính cầm giáo hạ gục kỵ binh, cung thủ hạ gục lính cầm giáo và kỵ binh hạ gục cung thủ. Có nhiều đơn vị khác thay đổi cơ học. Ngoài ra còn có các đơn vị Anh hùng duy nhất cho mỗi phe với khả năng đặc biệt, các linh mục với một loạt các năng lực và khả năng thu thập Thánh tích. Lúc đầu có 5 cổ vật cực mạnh nằm rải rác trên bản đồ. Người chơi sử dụng linh mục để thu thập các thánh tích. Mỗi thánh tích cung cấp phần thưởng tăng sức chiến đấu cho bên nào nắm được quyền kiểm soát nó.

## Đón nhận
Theo trang web tổng hợp kết quả đánh giá Metacritic thì game được chấm với số điểm là 68. Trên powerplay thì game được 7/10 điểm. trong khi PCinvasion chỉ cho có 5/10 điểm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Nghĩa Thành, Nghĩa Đàn

**Nghĩa Thành** là một xã thuộc huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Nghĩa Thành nằm ở phía tây huyện Nghĩa Đàn, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp thị xã Thái Hòa
*Phía tây giáp xã Nghĩa Hiếu
*Phía nam giáp thị xã Thái Hòa và xã Nghĩa Hiếu
*Phía bắc giáp các xã Nghĩa Hồng, Nghĩa Hưng và Nghĩa Thịnh.

Xã Nghĩa Thành có diện tích 25,29&nbsp;km², dân số năm 2018 là 9.100 người, mật độ dân số đạt 360 người/km².

## Lịch sử
Địa bàn xã Nghĩa Thành hiện nay trước đây vốn là ba xã: Nghĩa Liên, Nghĩa Tân, Nghĩa Thắng.

Trước khi sáp nhập, xã Nghĩa Tân có diện tích 8,90&nbsp;km², dân số là 2.400 người, mật độ dân số đạt 270 người/km², có 6 xóm. Xã Nghĩa Thắng có diện tích 7,24&nbsp;km², dân số là 2.700 người, mật độ dân số đạt 373 người/km². Xã Nghĩa Liên có diện tích 9,15&nbsp;km², dân số là 4.000 người, mật độ dân số đạt 437 người/km², gồm 5 xóm: Liên Hiệp 1, Liên Hiệp 2, Xuân Tầm, Tháp Bai, Tân Thiết.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 831/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Nghệ An (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã: Nghĩa Liên, Nghĩa Tân và Nghĩa Thắng thành xã Nghĩa Thành.

## Chú thích

## Tham khảo
Hợp chúng quốc

**Hợp chúng quốc** là chỉ quốc gia thể chế liên bang lấy đoàn kết dân chúng, thực hiện dân chủ làm ý nghĩa cốt lõi. Ví dụ Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Hợp chúng quốc México, cả hai quốc gia này đều là quốc gia thể chế liên bang thực hiện chế độ dân chủ. Thể chế liên bang đối lập với thể chế đơn nhất.

Một quốc gia theo thể chế đơn nhất chỉ có một chính phủ trung ương đại diện cho nhà nước thực thi quyền lợi ngoại giao, chỉ có một hiến pháp thống nhất, một hệ thống pháp luật duy nhất. Ngược lại,  một quốc gia liên bang có sự khác biệt: các bang hoặc thành viên tham gia liên minh đều có hiến pháp riêng, có quyền lợi qua lại lẫn nhau về đối ngoại, có hệ thống pháp luật riêng của mình.

## Giới thiệu sơ lược
Hợp chúng quốc là một thuật ngữ chính trị dùng để chỉ hoặc mô tả chính thể của chính quyền nhà nước, bắt nguồn từ tiếng Nhật (合衆国). Hiện tại, trên thế giới chỉ có hai quốc gia Hoa Kỳ và México sử dụng cụm từ này làm tên gọi chính thức của mình. Hợp chúng quốc thông thường chỉ nước cộng hòa có thể chế liên bang.

Thuật ngữ tương đương với "hợp chúng quốc" trong tiếng Anh là "United States", nghĩa là "liên hợp của nhiều bang" hoặc "liên hợp của nhiều chính phủ", cho nên đôi khi nó cũng được dịch là "liên bang". Ngoài ra, ở trong tiếng Anh và nhiều ngôn ngữ khác, "United States" viết chữ in thường thường được dùng làm tên gọi phổ thông của Hoa Kỳ (giống như "United Kingdom" hay dùng làm tên gọi phổ thông của Anh Quốc).

## Nước gọi là Hợp chúng quốc hoặc United States

### Hiện nay

### Đã ngưng bỏ

* Hợp chúng quốc Bỉ, năm 1790. 
* Hợp chúng quốc Brasil, cũng gọi là "Đệ Nhất Cộng hòa Brasil", từ năm 1891 đến năm 1969.
* Hợp chúng quốc châu Trung Mỹ, cũng gọi là "Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ", từ năm 1823 đến năm 1838. 
* Hợp chúng quốc Colombia, từ năm 1863 đến năm 1886. 
* Hợp chúng quốc Indonesia, từ năm 1949 đến năm 1950. 
* Hợp chúng quốc Quần đảo Ionia, bây giờ là một vùng của Hy Lạp, từ năm 1815 đến năm 1864, chịu bảo hộ của Anh Quốc. 
* Hợp chúng quốc Venezuela, từ năm 1864 đến năm 1953. 
* Hợp chúng quốc Ả Rập, từ năm 1958 đến năm 1961.

### Trong tưởng tượng

* Hợp chúng quốc châu Phi Latinh () là quốc gia mà quốc phụ Cộng hòa Trung Phi Barthélemy Boganda kiến lập trong tưởng tượng.

### Hư cấu

* Hợp chúng quốc Trung Hoa là khái niệm chính trị mà quốc gia thể chế liên bang hợp thành Trung Quốc, xuất hiện từ đầu thời Dân quốc, chủ yếu chĩa thẳng vào vấn đề quân phiệt Nhật cắt chiếm riêng lãnh thổ lúc ấy.
* Hợp chúng quốc Đại Áo là giả tưởng mà một số học giả hình dung nhưng chưa bao giờ được hiện thực hóa.
* Hợp chúng quốc châu Âu là khái niệm chính trị về một liên minh còn gắn kết hơn so với Liên minh châu Âu hiện tại.
* Hợp chúng quốc châu Phi là một khái niệm chính trị đề xuất việc hợp nhất một phần hoặc tất cả nước chủ quyền của châu Phi thành một liên bang.
* Hợp chúng quốc châu Nam Mỹ là mục tiêu mà Simón Bolívar đã lên kế hoạch nhằm dựng lên một quốc gia liên bang tdựa trên các quốc gia độc lập mới ở khu vực này.

## Chú thích

## Xem thêm

* Chế độ cộng hòa
* Quốc thể 
* Chính phủ
Cyano chloride

**Cyano chloride** là một khí có công thức hóa học là **ClCN** và chỉ hòa tan ít trong nước, nhưng có độc tính cao ngay cả ở nồng độ thấp.

## Tính chất, cách điều chế và ứng dụng

## Độc tính

## Xem thêm

* Cyanide
* Cyano
* Acid Cyanhydric
* Kali cyanide

## Tham khảo
Đại Đồng, Nghệ An

**Đại Đồng** là một xã thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập thị trấn Dùng và các xã Đồng Văn, Thanh Ngọc, Thanh Phong, Đại Đồng của huyện Thanh Chương trong đợt Sáp nhập tỉnh thành Việt Nam 2025.

## Địa lý
Xã Đại Đồng có vị trí địa lý:

* Phía Đông giáp xã Thuần Trung;
* Phía Nam giáp xã Xuân Lâm và xã Hoa Quân;
* Phía Tây giáp xã Tam Đồng và xã Hoa Quân;
* Phía Bắc giáp xã Thuần Trung.

Xã Đại Đồng có diện tích tự nhiên 77,87 km².

## Lịch sử
Dưới thời nhà Nguyễn, Đại Đồng là tên một tổng thuộc huyện Thanh Chương.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, địa bàn tổng Đại Đồng được chia thành hai xã Đại Đồng và Đồng Văn. Đến năm 1954, xã Đại Đồng lại chia thành 5 xã: Thanh Hưng, Thanh Văn, Thanh Tường, Thanh Đồng và Thanh Phong.

Ngày 24 tháng 3 năm 1969, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 159/QĐ-NV. Theo đó, sáp nhập hai xã Thanh Hưng và Thanh Văn thành xã Bình Dương. Tuy nhiên, đến năm 1971, xã Bình Dương lại chia thành hai xã Thanh Hưng và Thanh Văn như cũ.

Trước khi sáp nhập, xã Thanh Hưng có diện tích 6,36&nbsp;km², dân số là 4.400 người, mật độ dân số đạt 692 người/km². Xã Thanh Văn có diện tích 6,47&nbsp;km², dân số là 5.600 người, mật độ dân số đạt 866 người/km². Xã Thanh Tường có diện tích 3,00&nbsp;km², dân số là 3.300 người, mật độ dân số đạt 1.100 người/km².
 
Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 831/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Nghệ An (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã: Thanh Hưng, Thanh Tường và Thanh Văn để tái lập xã Đại Đồng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, xã Đại Đồng được thành lập theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam, ban hành ngày 16 tháng 6 năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Dùng và các xã Đồng Văn, Thanh Ngọc, Thanh Phong, Đại Đồng thuộc huyện Thanh Chương trước đây thành một xã mới có tên gọi là xã Đại Đồng.

Sau sắp xếp xã có diện tích tự nhiên: 77,87 km², quy mô dân số: 63.131 người.
## Chú thích
Epinephelus suborbitalis

***Epinephelus suborbitalis***, tên thường gọi là **Seamount grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1990.

## Phân bố và môi trường sống
*E. suborbitalis* có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Thái Bình Dương. Loài này chỉ được biết đến qua một mẫu vật duy nhất được thu thập tại núi ngầm Minami-Koho nằm trên sườn núi Kyushu-Palau, phía nam Nhật Bản. Chúng sống xung quanh các rạn san hô và bãi đá ngầm ở những khu vực tiếp xúc nhiều với sóng biển, độ sâu khoảng tù 360 đến 570 m.

## Mô tả
Mẫu vật duy nhất của *E. suborbitalis* có chiều dài cơ thể đo được là 118&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể có một màu nâu xám đồng nhất mà không có bất kỳ một vệt đốm nào; các vây có màu sẫm hơn thân. Có 3 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới. Đuôi bo tròn. Phần mũi lớn, có hình bầu dục.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. suborbitalis* có lẽ là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác, tương tự như những đồng loại của nó. Mẫu vật duy nhất của loài này được đánh bắt bằng lưới kéo.

## Chú thích
S-mobile

Trong Ấn-Âu học, thuật ngữ **s-''mobile*** hay *'s- *di biến*** là tên gọi cho "tiền tố" **' đứng đầu gốc từ PIE, mà có khi xuất hiện nhưng có khi không trong các từ vựng hậu duệ.

## Tổng quan
Tiền tố "di biến" *s-* này xuất hiện ở đầu một số gốc từ trong ngôn ngữ Ấn-Âu nguyên thủy (PIE), nhưng vắng mặt trong một số từ hậu duệ. Một ví dụ là **' (nghĩa gốc có lẽ là '[[bò bison châu Âu|bò bison]]'), sản sinh ra ''taurus'' 'bò' [[tiếng Latinh]] và ''stēor'' 'bò đực non' [[tiếng Anh cổ]] (''steer'' 'bò non thiến' trong tiếng Anh hiện đại). Cả hai dạng (có **' và không **') tồn tại song song trong PIE: nhánh German có cả hai dạng (''*steuraz'' và ''*þeuraz''), nhưng nhánh Ý, Celt, Balt-Slav cùng một số khác đều thiếu đi ''s-'' trong từ này. So sánh: ''stiur'' [[tiếng Goth]], ''Stier'' [[tiếng Đức]], ''staora'' [[tiếng Avesta]] (các từ hậu duệ có ''s-'') với ''þjórr'' [[tiếng Bắc Âu cổ]], ''tauros'' [[Tiếng Hy Lạp cổ đại|tiếng Hy Lạp]], ''turъ'' [[tiếng Slav Giáo hội cổ]], ''tauras'' [[tiếng Litva]], ''tarw'' [[tiếng Wales]], ''tarb'' [[tiếng Ireland cổ]], ''turuf'' [[tiếng Osca]] và ''ter'' [[tiếng Albania]] (các từ thiếu ''s-'').

Trong một số trường hợp khác, nhóm German lại chỉ có dạng thiếu ''s-''. Gốc **' 'trùm, che' sản sinh ra *thatch* 'tranh, lợp bằng tranh' tiếng Anh hiện đại (*þeccan* trong tiếng Anh cổ), *decken* 'lợp, che' tiếng Đức, *tegō* 'che, trùm' tiếng Latinh, nhưng cho ra *stégō* 'trùm, bọc' tiếng Hy Lạp và *stogas* 'mái nhà' tiếng Litva. Việc không thể lường trước được **' còn hay mất trong trường hợp nào có thể giúp minh chứng rằng s-mobile đã xuất hiện từ thời PIE, chứ không phải kết quả của việc thêm hay mất trong các ngôn ngữ con.

Sự tồn tại của s-mobile có thể làm dạng có ''s-'' và dạng thiếu ''s-'' trong một ngôn ngữ trông khá khác nhau. Ví dụ, theo [[luật Grimm]] thì  PIE trở thành ''*h'' [x] trong [[ngôn ngữ German nguyên thủy]], nhưng cụm  thì giữ nguyên. Kết cả là gốc từ **' 'cắt' có hai từ hậu duệ có phần khác biệt trong tiếng Anh: *sharp* 'sắc, bén' (so với *skarpur* tiếng Iceland) và *harvest* 'gặt; vụ gặt'.

S-mobile luôn đứng trước một phụ âm khác. Thường gặp nhất là các trường hợp với âm tắc vô thanh: **', **', **'; ít gặp hơn là với âm nước và âm mũi: **', **', **'; có khi cả: **.

## Tài liệu
*Mark R.V. Southern, *Sub-Grammatical Survival: Indo-European s-mobile and its Regeneration in Germanic*, Journal of Indo-European Studies Monograph 34 (1999).
* 

## Tham khảo
Epinephelus tuamotuensis

***Epinephelus tuamotuensis***, tên thường gọi là **Reticulate grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1971.

## Phân bố và môi trường sống
*E. tuamotuensis* có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được biết đến ở các quần đảo sau: quần đảo Tuamotu, quần đảo Society, quần đảo Gambier, Rapa Iti (tất cả đều thuộc Polynesia thuộc Pháp); quần đảo Pitcairn; và đảo Rarotonga thuộc quần đảo Cook. Chúng sống xung quanh các rạn san hô và bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng tù 120 đến 250 m.

## Mô tả
*E. tuamotuensis* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 66&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể có màu nâu vàng nhạt với các vệt màu nâu sậm khắp đầu và thân. Các vây không có bất kỳ vệt đốm nào. Có 3 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới. Đuôi bo tròn. Có 2 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới, răng trong lớn hơn. Răng nanh phát triển hơn ở phía trước hàm.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. tuamotuensis* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. *E. tuamotuensis* hiếm khi được đánh bắt do chúng ưa sống ở vùng nước sâu. Fourmanoir đã tìm thấy các phần còn lại của loài lươn biển *[[Leiuranus phoenixensis]]* trong dạ dày mẫu vật *E. tuamotuensis* của ông.

## Chú thích
Epinephelus tukula

***Epinephelus tukula***, thường được gọi là **cá mú khoai tây**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1959.

## Phân bố và môi trường sống
*E. tukula* có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy từ Biển Đỏ, bờ biển Nam Yemen và Đông Oman, men dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và các hòn đảo xung quanh; băng qua bờ tây Ấn Độ và Sri Lanka đến bán đảo Mã Lai. Ở Thái Bình Dương, chúng có mặt từ quần đảo Hoàng Sa (Việt Nam), quần đảo Đông Sa và đảo Đài Loan, ngược lên phía bắc đến miền nam Nhật Bản; ở phía nam, chúng có mặt ở các đảo phía nam Indonesia; các vùng biển phía bắc Úc, phía đông giới hạn đến quần đảo Solomon. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 10 đến 150 m; cá con sống ở vùng nước nông hơn; có thể được tìm thấy trong các hồ thủy triều.

## Mô tả
*E. tukula* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 200&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu xám nâu hoặc xám nhạt với các vệt đốm lớn màu nâu sẫm với kích thước thường lớn hơn mắt. Đầu cũng có các dải sọc màu nâu, tỏa ra sau mắt. Vây cũng có nhiều đốm như thân. Đuôi bo tròn.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7 - 9; Số tia vây mềm ở vây ngực: 18 - 20; Số vảy đường bên: 62 - 70.

Thức ăn của *E. tukula* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng được đánh bắt trong nghề cá.

## Xem thêm
* Atsunobu Murase, Ryohei Miki, Masaaki Wada, Masahide Itou, Hiroyuki Motomura, Hiroshi Senou (2018), Review of the Japanese records of an endangered grouper, ''Epinephelus tukula'', with comments on its population status (Teleostei, Serranidae), *ZooKeys* **772**: 153 - 163.

## Chú thích
Epinephelus timorensis

***Epinephelus timorensis***, tên thường gọi là **Yellowspotted grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1987.

## Phân bố và môi trường sống
*E. timorensis* có phạm vi phân bố rải rác ở Đông Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy ở ngoài khơi bang Tây Úc (Úc); đảo Tutuila (Samoa thuộc Mỹ); đảo Kanton (quần đảo Phoenix); Kiribati, Fiji và Samoa. Loài này sống ở độ sâu khoảng 73 đến 210 m.

## Mô tả
*E. timorensis* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 26,5&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Màu sắc khi mẫu vật còn sống: màu lam xám hay nâu xám với nhiều chấm vàng phủ khắp đầu và thân. Một hàng các đốm màu nâu vàng sẫm dọc theo rìa của vây lưng và vây hậu môn, và mép sau của vây đuôi. Vây bụng có các vệt màu nâu vàng và trắng, và một vài đốm nâu vàng. Màu sắc của cả hai mẫu vật khi được ngâm rượu bảo quản là màu nâu, hơi sáng hơn ở vùng bụng. Các vây có màu nâu nhạt.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 18; Số vảy đường bên: 53; Số đốt sống: 24.

## Xem thêm
* J. E. Randall & G. R. Allen (1987), [Four new serranid fishes of the genus ''Epinephelus'' (Perciformes: Epinephelinae) from Western Australia](http://www.museum.wa.gov.au/sites/default/files/FOUR%20NEW%20SERRANID%20FISHES%20OF%20THE%20GENUS%20EPINEPHELUS%20(PERCIFORMES%20EPINEPHELINAE)%20FROM%20WESTERN%20AUSTRALIA.pdf), *Records of the Western Australian Museum* **13**: 387 – 411.

## Chú thích
Epinephelus trophis

***Epinephelus trophis***, tên thường gọi là **Plump grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1987.

## Phân bố và môi trường sống
*E. trophis* có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Thái Bình Dương. Loài này chỉ được tìm thấy ở một vị trí duy nhất, bãi cạn Dillon ở biển Timor, ngoài khơi tây bắc nước Úc. Hai mẫu vật của loài này đã được thu thập ở vùng biển xung quanh một giàn khoan dầu ở độ sâu khoảng 142 m.

## Mô tả
Hai mẫu vật của *E. trophis* có chiều dài cơ thể đo được là 12,5&nbsp;cm và 10,5&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Màu sắc khi mẫu vật còn sống chỉ được ghi nhận vỏn vẹn là màu xám than chì. Màu sắc của cả hai mẫu vật khi được ngâm rượu bảo quản là màu nâu sẫm, hơi sáng hơn ở vùng bụng. Vây bụng có màu đen; vây ngực trắng nhạt; các vây còn lại màu nâu sẫm như thân. Rìa ngoài của phần vây lưng mềm và vây hậu môn, cũng như rìa sau của vây đuôi màu trắng nhạt. Mẫu vật lớn hơn có dải nâu sẫm cận rìa.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 18; Số vảy đường bên: 67 - 69.

## Xem thêm
* J. E. Randall & G. R. Allen (1987), [Four new serranid fishes of the genus ''Epinephelus'' (Perciformes: Epinephelinae) from Western Australia](http://www.museum.wa.gov.au/sites/default/files/FOUR%20NEW%20SERRANID%20FISHES%20OF%20THE%20GENUS%20EPINEPHELUS%20(PERCIFORMES%20EPINEPHELINAE)%20FROM%20WESTERN%20AUSTRALIA.pdf), *Records of the Western Australian Museum* **13**: 387 – 411.

## Chú thích
Linh Trường

**Linh Trường** là một xã cũ thuộc huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

## Lịch sử
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Hải Thái, xã Linh Trường, xã Gio An, xã Gio Sơn thành xã mới có tên gọi là xã Cồn Tiên.

## Địa lý
Xã Linh Trường nằm ở phía tây huyện Gio Linh, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp các xã Gio An, Hải Thái và Trung Sơn
*Phía tây giáp huyện Hướng Hóa
*Phía nam giáp huyện Cam Lộ và huyện Đakrông
*Phía bắc giáp huyện Vĩnh Linh.

Xã Linh Trường có diện tích 182,23&nbsp;km², dân số năm 2018 là 2.496 người, mật độ dân số đạt 14 người/km².

## Hành chính
Xã Linh Trường được chia thành 9 thôn: Ba Ze, Bến Hà, Bến Tắt, Cu Đinh, Đồng Zôn, Khe Me, Sông Ngân, Trường Hải, Trường Thành.

## Lịch sử
Địa bàn xã Linh Trường hiện nay trước đây vốn là hai xã Vĩnh Trường và Linh Thượng thuộc huyện Gio Linh.

Trước khi sáp nhập, xã Vĩnh Trường có diện tích 8,71&nbsp;km², dân số là 642 người, mật độ dân số đạt 74 người/km². Xã Linh Thượng có diện tích 173,52&nbsp;km², dân số là 1.854 người, mật độ dân số đạt 11 người/km².

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 832/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Quảng Trị (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Vĩnh Trường và Linh Thượng thành xã Linh Trường.

## Chú thích

## Tham khảo
Thanh An, Cam Lộ

**Thanh An** là một xã thuộc huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Thanh An nằm ở phía đông huyện Cam Lộ, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp thành phố Đông Hà và huyện Gio Linh
*Phía tây giáp xã Cam Thủy
*Phía nam giáp thành phố Đông Hà
*Phía bắc giáp huyện Gio Linh.

Xã Thanh An có diện tích 27,54&nbsp;km², dân số năm 2018 là 8.024 người, mật độ dân số đạt 293 người/km². Quốc lộ 1 và tỉnh lộ 71 chạy qua địa bàn xã.

## Hành chính
Xã Thanh An được chia thành 11 thôn: An Bình, An Thạch, Cam Lộ, Kim Đâu, Mỹ Xuân, Phi Thừa, Phổ Lại, Phú Hậu, Phú Ngạn, Trúc Khê, Trúc Kinh.

## Lịch sử
Địa bàn xã Thanh An hiện nay trước đây vốn là hai xã Cam Thanh và Cam An thuộc huyện Cam Lộ.

Trước khi sáp nhập, xã Cam Thanh có diện tích 13,24&nbsp;km², dân số là 2.489 người, mật độ dân số đạt 188 người/km², gồm 3 thôn: An Bình, Cam Lộ, Phú Ngạn. Xã Cam An có diện tích 14,30&nbsp;km², dân số là 5.535 người, mật độ dân số đạt 387 người/km², gồm 8 thôn: Phổ Lại, An Thạch, Mỹ Xuân, Kim Đâu, Phú Hậu, Trúc Kinh, Trúc Khê, Phi Thừa.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 832/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Quảng Trị (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Cam Thanh và Cam An thành xã Thanh An.

## Văn hóa
**Làng nghề:** Làng bún Cẩm Thạch.

## Chú thích

## Tham khảo
Epinephelus undulatostriatus

***Epinephelus undulatostriatus***, thường được gọi là **cá mú Maori**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1866.

## Phân bố và môi trường sống
*E. undulatostriatus* có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Nam Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy tại bờ đông nước Úc, từ phía nam bang Queensland đến khắp bang New South Wales. Nó cũng đã được ghi nhận tại đảo Lord Howe và sống núi ngầm Lord Howe. Một mẫu vật được cho là của một cá thể lang thang, đã được ghi nhận tại đảo Kangaroo ở Nam Úc. Một ghi nhận về loài này ở Việt Nam cầu được xác minh lại. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 27 đến 80 m; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả
*E. undulatostriatus* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 65&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu ánh vàng với các vạch chấm màu nâu cam phủ dày đặc khắp đầu và thân, cũng như các vây. Có một vệt màu cam ngay khóe miệng, phía trên hàm trên. Đầu cũng có các dải sọc màu nâu, tỏa ra sau mắt. Vây có viền vàng. Đuôi bo tròn.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 18; Số vảy đường bên: 48 - 56.

Thức ăn của *E. undulatostriatus* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng được đánh bắt trong nghề cá và câu cá giải trí.

## Chú thích