Janis Joplin

**Janis Lyn Joplin** (; 19 tháng 1 năm 1943 – 4 tháng 10 năm 1970) là một ca sĩ kiêm sáng tác nhạc người Mỹ. Bà trở nên nổi tiếng từ cuối thập niên 60 với tư cách hát chính của ban nhạc  psychedelic/acid rock Big Brother and the Holding Company, và sau đó là một nghệ sĩ solo cùng các ban nhạc riêng là Kozmic Blues Band và Full Tilt Boogie Band. Công diễn quy mô lớn đầu tiên của bà là Monterey Pop Festival; buổi công diễn này đã khiến bà trở thành rất nổi tiếng và là một trong những nhân vật chính tại Liên hoan âm nhạc Woodstock và tour diễn trên tàu *[[Festival Express]]*. Joplin có 5 đĩa đơn và nhiều bài hát nổi tiếng khác bao gồm: "Down on Me"; "Summertime"; "Piece of My Heart"; "Ball 'n' Chain"; "Maybe"; "To Love Somebody"; "Kozmic Blues"; "Work Me, Lord"; "Cry Baby"; "Mercedes Benz". Bài hát quán quân duy nhất của bà, "Me and Bobby McGee".

## Sự nghiệp âm nhạc

### Studio albums
* *[[Big Brother and the Holding Company (album)|Big Brother and the Holding Company]]* (1967)
* *[[Cheap Thrills (Big Brother and the Holding Company album)|Cheap Thrills]]* (1968) 2x Platinum
* *[[I Got Dem Ol' Kozmic Blues Again Mama!]]* (1969) Platinum
* *[[Pearl (album)|Pearl]]* (1971) 4x Platinum

### Âm nhạc
; Big Brother and the Holding Company

; Kozmic Blues Band

; Full Tilt Boogie Band

; Big Brother & the Holding Company / Full Tilt Boogie

; Các bản tập hợp sau này

### ''Bảng xếp hạng Billboard''

#### Albums
(như một thành viên của Big Brother & The Holding Company)

(solo)

#### Các đĩa đơn
(như thành viên của Big Brother & The Holding Company)

## Phim ảnh
* *Monterey Pop* (1968)
* *Petulia* (1968)
* *Janis Joplin Live in Frankfurt* (1969)
* *Janis* (1974)
* *Janis: The Way She Was* (1974)
* *Comin' Home* (1988)
* *Woodstock - The Lost Performances* (1991)
* *Woodstock: 3 Days of Peace & Music (Director's Cut)* (1994)
* *Festival Express* (2003)
* *Nine Hundred Nights* (2004)
* *The Dick Cavett Show: Rock Icons* (2005) Shout
* *Rockin' at the Red Dog: The Dawn of Psychedelic Rock* (2005)
* *This is Tom Jones* (2007) 1969 appearance on TV show
* *Woodstock: 3 Days of Peace & Music (Director's Cut) 40th Anniversary Edition* (2009)
* *Janis Joplin with Big Brother: Ball and Chain* (DVD) Charly (2009)

## Tham khảo

## Đọc thêm
* Amburn, Ellis. ''Pearl: The Obsessions and Passions of Janis Joplin: A Biography''http://www.amazon.com/dp/0446516406. NY: Warner Books, 1992. ISBN 0-446-39506-4.
* Albertson, Chris, *Bessie (Revised and Expanded Edition)*, New Haven: Yale University Press, 2003. ISBN 0-300-09902-9.
* Caserta, Peggy. ''Going Down with Janis: Janis Joplin's Intimate Story''http://www.amazon.com/dp/B000NSBNMI. Dell: 1974. ASIN: B000NSBNMI.
* Dalton, David. ''Piece of my Heart: A Portrait of Janis Joplin''http://www.amazon.com/dp/0306804468. NY: Da Capo Press, 1991. ISBN 0-306-80446-8.
* Echols, Alice. ''Scars of Sweet Paradise: The Life and Times of Janis Joplin''http://www.amazon.com/dp/0805053948. NY: Henry Holt, 1999. ISBN 0-8050-5394-8.
* Friedman, Myra. *Buried Alive: The Biography of Janis Joplin*. NY: William Morrow, 1973. ISBN 0-688-00160-2.
* Friedman, Myra. ''Buried Alive: The Biography of Janis Joplin''http://www.amazon.com/dp/0517586509, updated edition. Three Rivers Press, 1992. ISBN 0517586509.
* Joplin, Laura. ''Love, Janis''http://www.amazon.com/dp/0060755229. NY: Villard Books, 1992. ISBN 1-888358-08-4.
* Stieven-Taylor, Alison. ''Rock Chicks''http://www.amazon.com/dp/1921295066. Sydney: Rockpool Publishing, 2007. ISBN 978-1-921295-06-5.

## Samples

## Liên kết ngoài
* Janis Joplin – sculpture initiation ceremony in Budapest, Hungary, 17.01.2013.
* Biography at The Handbook of Texas Online
* Janis Joplin's Kozmic Blues – janisjoplin.net
* Re-introducing Janis Joplin – slideshow by *[[The New York Times]]*
* Artwork created by Janis Joplin, from her family 
* 
* "Wild Ride with Janis" - an encounter with Janis Joplin at the wheel
* FBI file on Janis Joplin
*