Chi Lạc tiên

**Chi Lạc tiên** (danh pháp khoa học: ***Passiflora***) là một chi thực vật thuộc họ Lạc tiên (Passifloraceae). Chi này có 500 loài. Chúng chủ yếu là cây dây leo, có một số là cây bụi, và một số loài là cây thân thảo. Chi đơn loài Hollrungia có vẻ đã được tách ra từ chi này nhưng cần nghiên cứu thêm.

## Phân bố
Họ Passifloraceae có phân bố khắp các xứ nhiệt đới. Passiflora không hiện diện tại châu Phi, nơi có nhiều thành viên khác của họ Passifloraceae hiện diện (ví dụ như Adenia plesiomorphic). Chín loài Passiflora có nguồn gốc từ Mỹ, được tìm thấy từ Ohio ở phía bắc, phía tây đến California và phía nam tới Florida Keys. Hầu hết các loài khác được tìm thấy ở Nam Mỹ, Đông Á, Nam Á, New Guinea, bốn hoặc nhiều loài hơn ở Australia và một loài đặc hữu duy nhất ở New Zealand. Các loài mới tiếp tục được xác định: ví dụ, P. pardifolia và P. xishuangbannaensis chỉ được cộng đồng khoa học biết đến lần lượt vào năm 2006 và 2005.

## Các loài

* ‡ *[[Passiflora actinia]]* Hook.
* *[[Passiflora adenopoda]]* DC.
* *[[Passiflora affinis]]* Engelm.
* ‡ *[[Passiflora alata]]* Curtis &ndash; winged-stem passion flower, *ouvaca*
* ¶ *[[Passiflora altebilobata]]* Hemsl.
* ‡ *[[Passiflora ambigua]]* Hemsl. ex Hook.f.
* *[[Passiflora amethystina]]* J.C.Mikan
* *[[Passiflora amoena]]* L.K.Escobar
* ‡ *[[Passiflora ampullacea]]* Harms
* *[[Passiflora andina]]* (H.Karst.) Killip
* *[[Passiflora anfracta]]* Mast. & André
* ‡ *[[Passiflora antioquiensis]]* H.Karst
* *[[Passiflora arbelaezii]]* L.Uribe
* *[[Passiflora arborea]]* Spreng.
* ‡ *[[Passiflora arida]]* (Mast. & Rose) Killip
* ¶ *[[Passiflora aurantia]]* G.Forst.
* ¶ *[[Hollrungia|Passiflora aurantioides]]* (K. Schum.) Krosnick
* *[[Passiflora auriculata]]* Kunth
* *[[Passiflora biflora]]* Lam. &ndash; two-flowered passion flower
* *[[Passiflora bogotensis]]* Benth
* *[[Passiflora brachyantha]]* L.K.Escobar
* *[[Passiflora bryonioides]]* Kunth &ndash; cupped passion flower
* ‡ *[[Passiflora caerulea]]* L. &ndash; blue passion flower, common passion flower
* *[[Passiflora capsularis]]* L. &ndash; red granadilla
* *[[Passiflora ciliata]]* Aiton &ndash; fringed passionflower
* *[[Passiflora cincinnata]]* Mast.
* ¶ *[[Passiflora cinnabarina]]* Lindl.
* *[[Passiflora cirrhiflora]]* A.Juss.
* *[[Passiflora citrina]]* J.M.MacDougal &ndash; lemon-yellow passion flower
* *[[Passiflora clypeophylla]]*
* *[[Passiflora coactilis]]* Killip
* ‡ *[[Passiflora coccinea]]* Aubl. &ndash; Red granadilla
* ¶ *[[Passiflora cochinchinensis]]* Spreng.
* *[[Passiflora colimensis]]* Mast. & Rose ex Rose
* *[[Passiflora complanata]]* J.M.MacDougal in edit
* *[[Passiflora coriacea]]* Juss.
* ‡ *[[Passiflora cumbalensis]]* Harms
* *[[Passiflora cuneata]]* Willd.
* ¶ *[[Passiflora cupiformis]]* Mast.
* *[[Passiflora cuspidifolia]]* Harms
* *[[Passiflora deidamioides]]* Harms
* *[[Passiflora deltoifolia]]* Holm-Niels. & J.E.Lawesson
* *[[Passiflora discophora]]* P.Jørg. & J.E.Lawesson
* ¶ *[[Passiflora eberhardtii]]* Gagnep.
* *[[Passiflora edmundoi]]* Sacco
* † *[[Passiflora edulis]]* Sims &ndash; passion fruit, *maracujá*, *parcha* (Puerto Rico), *wal dodam* (Sinhalese), yellow granadilla, likkoi, marucuyá
* *[[Passiflora eggersii]]* Harms
* *[[Passiflora eichleriana]]* Mast.
* *[[Passiflora eglandulosa]]*
* *[[Passiflora exsudans]]* Zucc.
* ‡ *[[Passiflora foetida]]* L. &ndash; stinking passion flower, foetid passion flower, wild *maracujá*, running pop
* *[[Passiflora fruticosa]]* Killip
* *[[Passiflora galbana]]* Masters
* *[[Passiflora gardneri]]* Masters
* *[[Passiflora gibertii]]* N. E. Br.
* *[[Passiflora glandulosa]]* Cav.
* *[[Passiflora goniosperma]]* Killip
* *[[Passiflora gracillima]]* Killip
* *[[Passiflora guatemalensis]]* S. Wats.
* *[[Passiflora haematostigma]]* Mast.
* *[[Passiflora hahnii]]* Mast.
* *[[Passiflora harlingii]]* Holm-Niels.
* ¶ *[[Passiflora henryii]]* Hemsl.
* ‡¶ *[[Passiflora herbertiana]]* Ker Gawl. &ndash; native passionfruit
* *[[Passiflora hirtiflora]]* P.Jørg. & Holm-Niels.
* ¶ *[[Passiflora hollrungii]]* K.Schum.
* *[[Passiflora holosericea]]* L.
* *[[Passiflora hyacinthiflora]]* Planch. & Linden
* ‡ *[[Passiflora incarnata]]* L. &ndash; maypop, purple passion flower, *ocoee* (Cherokee)
* *[[Passiflora indecora]]* Kunth
* *[[Passiflora insignis]]* Hook.
* *[[Passiflora jamesonii]]* L.H.Bailey
* *[[Passiflora jatunsachensis]]* M.Schwerdtfeger
* ¶ *[[Passiflora jiangfengensis]]* S.M.Hwang and Q.Huang
* *[[Passiflora jorullensis]]* Kunth.
* ¶ *[[Passiflora jugorum]]* W.W.Sm.
* *[[Passiflora juliana]]*
* *[[Passiflora kermesina]]* Link & Otto
* ¶ *[[Passiflora kuranda]]* Krosnick
* ¶ *[[Passiflora kwangtungensis]]* Merr.
* *[[Passiflora lanata]]* Poir.
* *[[Passiflora lancifolia]]*
* † *[[Passiflora laurifolia]]* L. &ndash; water lemon, Jamaican honeysuckle
* ¶ *[[Passiflora leschenaultii]]* DC.
* † *[[Passiflora ligularis]]* A.Juss. &ndash; sweet granadilla
* *[[Passiflora linda]]* Panero
* *[[Passiflora lindeniana]]* Planch. ex Triana & Planch.
* *[[Passiflora loefgrenii]]* Vitta
* *[[Passiflora loxensis]]* Killip & Cuatrec.
* *[[Passiflora lutea]]* L. &ndash; yellow passion flower
* *[[Passiflora luzmarina]]* P.Jørg.
* *[[Passiflora macdougaliana]]* S.Knapp & J.Mallet
* *[[Passiflora macfadyenii]]*
* *[[Passiflora macrophylla]]* Spruce ex Mast. &ndash; tree passion flower
* *[[Passiflora macvaughiana]]*
* † *[[Passiflora maliformis]]* L. &ndash; sweet calabash
* *[[Passiflora manicata]]* (Juss.) Pers.
* *[[Passiflora membranacea]]* Benth.
* *[[Passiflora menispermifolia]]* Kunth
* *[[Passiflora microstipula]]* L.E.Gilbert & J.M.MacDougal
* *[[Passiflora miersii]]* Mast.
* *[[Passiflora miniata]]* Vanderpl.
* *[[Passiflora misera]]* Kunth
* ‡ *[[Passiflora mixta]]* L.f.
* ¶ *[[Passiflora moluccana]]* Reinw. ex Blume
* *[[Passiflora monadelpha]]* P.Jørg. & Holm-Niels.
* *[[Passiflora montana]]* 
* *[[Passiflora morifolia]]* Mast. &ndash; blue sweet calabash, woodland passion flower
* *[[Passiflora mucronata]]* Lam.
* *[[Passiflora multiflora]]* L.&ndash; whiteflower passionflower
* *[[Passiflora murucuja]]* L.
* ¶ *[[Passiflora napalensis]]* Wall.
* ‡ *[[Passiflora nitida]]* Kunth.&ndash; bell apple
* *[[Passiflora obtusifolia]]*
* *[[Passiflora odontophylla]]* Harms ex Glaz.
* *[[Passiflora oerstedii]]* Mast.
* *[[Passiflora organensis]]* Gardner
* *[[Passiflora ovalis]]* Vell.
* *[[Passiflora palenquensis]]* Holm-Nielsen & Lawesson
* *[[Passiflora pallens]]* Poepp. ex Masters&ndash; pineland passionflower
* *[[Passiflora pallida]]*
* ¶ *[[Passiflora papilio]]* H.L.Li
* *[[Passiflora pardifolia]]* Vanderpl.
* *[[Passiflora pectinata]]* Griseb.
* *[[Passiflora penduliflora]]* Bert. ex DC.
* ¶ *[[Passiflora perakensis]]* Hallier f.
* ‡ *[[Passiflora pergrandis]]* Holm-Nielsen & Lawesson
* *[[Passiflora picturata]]* Ker Gawl.
* *[[Passiflora pilosa]]* Ruiz & Pavon ex DC.
* † *[[Passiflora pinnatistipula]]* Cav.
* *[[Passiflora pittieri]]* Mast.
* *[[Passiflora platyloba]]* Killip
* *[[Passiflora pohlii]]* Mast.
* *[[Passiflora popenovii]]* Killip
* *[[Passiflora punctata]]* L.
* *[[Passiflora pusilla]]* J.M.MacDougal
* *[[Passiflora pyrrhantha]]* Harms
* † *[[Passiflora quadrangularis]]* L. &ndash; giant granadilla, giant tumbo, *badea*
* *[[Passiflora quetzal]]* J.M.MacDougal
* *[[Passiflora racemosa]]* Brot.
* *[[Passiflora reflexiflora]]* Cav.
* *[[Passiflora retipetala]]* Mast.
* *[[Passiflora rhamnifolia]]* Mast.
* *[[Passiflora roseorum]]* Killip
* *[[Passiflora rubra]]* L.
* *[[Passiflora sanctae-barbarae]]* Holm-Nielsen & Jørgensen
* *[[Passiflora sanguinolenta]]* Mast.
* ‡ *[[Passiflora schlimiana]]* Triana & Planch.
* ‡ *Passiflora seemannii* Griseb.
* *[[Passiflora sexocellata]]*
* *[[Passiflora sexflora]]* Juss. &ndash; goatsfoot
* *[[Passiflora serratifolia]]* L.
* ‡ *[[Passiflora serratodigitata]]* L.
* *[[Passiflora setacea]]* DC.
* ¶ *[[Passiflora siamica]]* Craib
* *[[Passiflora sicyoides]]* Schlecht. & Cham.
* *[[Passiflora smilacifolia]]* J.M.MacDougal
* *[[Passiflora sodiroi]]* Harms
* *[[Passiflora speciosa]]* Gardner
* *[[Passiflora sprucei]]* Mast.
* *[[Passiflora suberosa]]* L. &ndash; corky-stemmed passion flower
* *[[Passiflora subpeltata]]* Ortega &ndash; white passion flower
* *[[Passiflora subpurpurea]]* Jørgensen & Holm-Nielsen
* ¶ *[[Passiflora sumatrana]]* Blume
* † *[[Passiflora tarminiana]]* Coppens & V.Barney &ndash; banana passion flower, *curuba India*, *curuba ecuatoriana*, *banana pōka* (Hawaiʻi), *curuba quiteña* (Colombia), *tacso amarillo* (Ecuador)
* *[[Passiflora telesiphe]]* Knapp & Mallet
* ¶ *[[Passiflora tetrandra]]* Banks & Sol. ex DC
* *[[Passiflora tenuifila]]* Killip
* *[[Passiflora tenuiloba]]*
* *[[Passiflora tica]]* Gómez-Laurito & L.D.Gómez
* ¶ *[[Passiflora tonkinensis]]* W.J.de Wilde
* *[[Passiflora trialata]]* Feuillet & J.M.MacDougal
* *[[Passiflora tridactylites]]*
* *[[Passiflora trinervia]]* (Juss.) Poir
* *[[Passiflora trinifolia]]*
* *[[Passiflora tripartita]]* (Juss.) Poir
** † *Passiflora tripartita* var. *mollissima*
* *[[Passiflora trisecta]]* Mast.
* *[[Passiflora trochlearis]]* Jørgensen
* *[[Passiflora tulae]]* Urb.
* *[[Passiflora ulmeri]]* Schwerdtfeger
* *[[Passiflora umbilicata]]* (Griseb.) Harms
* *[[Passiflora urbaniana]]* Killip
* *[[Passiflora vellozii]]* Gardner
* *[[Passiflora viridescens]]* L.K. Escobar
* *[[Passiflora viridiflora]]*
* † *[[Passiflora vitifolia]]* Kunth
* *[[Passiflora xiikzodz]]*
* ¶ *[[Passiflora xishuangbannaensis]]* Krosnick
* *[[Passiflora yucatanensis]]* Killip
* *[[Passiflora zamorana]]* Killip

## Footnotes
:† - principal culinary species fide Ulmer and MacDougall
:‡ - other species with edible fruits fide Ulmer and MacDougall
:¶ - Old World species fide Krosnick

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Feuillet & MacDougal, Checklist of Recognized Species Names of Passion Flowers , Passiflora 12(2): 41-43 (2002)