open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nghĩa trang Do Thái ở Ostrów Wielkopolski

Có hai **nghĩa trang Do Thái ở [[Ostrów Wielkopolski]]**, Ba Lan. Theo một thỏa thuận giữa chính quyền thị trấn và cộng đồng Do Thái, một bảo tàng tập hợp các di tích đá đã được sử dụng làm bia mộ còn lại từ hai nghĩa trang. Năm 2006, việc ghi chép kiến trúc và bảo tồn các công trình bia mộ còn sót lại đã bắt đầu, Bên cạnh đó, một đề xuất xây dựng di tích đã được triển khai. Việc xây dựng được thực hiện vào tháng 4 năm 2007.

## Nghĩa trang cũ
Nghĩa trang đầu tiên được xây dựng ở trung tâm khu phố Do Thái (phía tây của quảng trường thị trấn) vào đầu thế kỷ thứ mười tám. Nó chỉ rộng 176.7 m2 và đã bị đóng cửa vào năm 1780. Năm 1877, địa điểm đã được dọn sạch và trồng cây xanh. Để kỷ niệm hòa bình sau Chiến tranh Pháp-Đức (1870 -1871), khu vực này được đặt tên là Lasek Przyjaźni (Khu rừng của tình bạn). Trong Thế chiến II, toàn bộ khu vực cùng với khu Do Thái đã bị phá hủy. Trong thời kỳ cộng sản, một máy biến áp điện đã được thiết lập trên nghĩa trang.

## Nghĩa trang mới
Nghĩa trang mới được mở ra ở vùng ngoại ô phía bắc của Ostrów (rìa phía tây của Khu phố mới), cùng năm đó nghĩa trang cũ đã bị đóng cửa. Năm 1873, một nhà tang lễ đã được xây dựng trên khuôn viên rộng 28 nghìn mét vuông gần đó. Trong Thế chiến II, bia mộ đã được gỡ bỏ và sử dụng làm vật liệu xây dựng. Cho đến năm 1960, một khu vườn trung tâm được mở trên mảnh đất này. Sau đó vào những năm 70, một ngôi trường được xây dựng tại đây. Một phần của khu đất, cùng với hài cốt chôn cất vẫn ở nguyên chỗ cũ, sau đó đã được sử dụng để xây dựng một tuyến đường vào trung tâm thị trấn.

## Ghi chú và tài liệu tham khảo

* Cmentarz zydowski w Ostrowie Wielkopolskim na portalu Virtual Shtetl (Wirtualny Sztetl) 
* Stray cmentarz żydowski w Ostrowie Wielkopolskim na portalu Wirtualny Sztetl 
* Lapidarium z Alei słowackiego 
* Oddanie Lapidarium z Placu 23 stycznia gminie żydowskie z Wrocławia  
* Zdjęcia archiwalne z rozbieranych cmentarzy oraz oczyszczanie pozostałych Fragmentów macew
Nghĩa trang Do Thái, Kielce

**Nghĩa trang Do Thái Kielce** (còn gọi là Nghĩa trang Pakosz) nằm ở quận Pakosz của Kielce, Ba Lan, tại các giao lộ của đường Pakosz Dolny và Kusocińskiego. Nó có diện tích 3,12 ha. Có khoảng 330 bia mộ được lưu giữ và bảo tồn bên trong nghĩa địa, trong đó có khoảng 150 ngôi mộ được sắp xếp như một tượng đài đá khắc. Nghĩa trang không mở của cho những người không có phận sự.

## Lịch sử
Nghĩa trang được thành lập vào năm 1868 dựa trên thiết kế của kiến trúc sư Franciszek Ksawery Kowalski. Trong Thế chiến II, nghĩa trang bị tàn phá bởi Đức Quốc xã. Đó là một nơi thường xuyên diễn ra các cuộc hành quyết hàng loạt người Ba Lan và người Do Thái. Đáng chú ý, vào ngày 23 tháng 5 năm 1943, cảnh sát bán quân sự Đức đã sát hại 45 trẻ em Do Thái ở đó, từ 15 tháng đến 15 tuổi.

Vào năm 1946, nghĩa trang đã trở thành nơi chôn cất 40 nạn nhân Do Thái của cuộc tàn sát Kielce. Trong những năm sau đó, thi thể của các nạn nhân vụ thảm sát do người Đức Quốc xã gây ra trong khu tập trung Kielce trong cuộc tàn sát Holocaust ở Ba Lan đã được đưa ra từ bờ sông Silnica và được chuyển đến nghĩa trang. Năm 1965 nghĩa trang được tuyên bố là một di tích và đóng cửa để chôn cất thêm.

## Tham khảo

## Đọc thêm
Girard Desargues

**Girard Desargues** (; 21 tháng 2 năm 1591 &ndash; tháng 9 năm 1661) là một nhà toán học và kỹ sư người Pháp, người được coi là một trong những người sáng lập hình học chiếu. Định lý Desargues, đồ thị Desargues và miệng núi lửa Desargues trên Mặt Trăng đã được đặt tên để vinh danh ông. 

Sinh ra ở Lyon, Desargues xuất thân từ một gia đình tận tụy phục vụ cho vương quyền của Pháp. Cha ông là một công chứng viên hoàng gia, một ủy viên điều tra của tòa án Seneschal ở Lyon (1574), người thu thập tiền thập phân về các khoản thu của giáo hội cho thành phố Lyon (1583) và cho giáo phận Lyon.

Girard Desargues làm kiến trúc sư từ năm 1645. Trước đó, ông từng làm gia sư và có thể từng làm kỹ sư và tư vấn kỹ thuật trong đoàn tùy tùng của Richelieu.

Là một kiến trúc sư, Desargues đã lên kế hoạch cho một số tòa nhà tư nhân và công cộng ở Paris và Lyon. Là một kỹ sư, ông đã thiết kế một hệ thống nuôi nước mà ông lắp đặt gần Paris. Nó được dựa trên việc sử dụng nguyên lý tại thời điểm không được công nhận của bánh xe epicycloidal.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
*Richard Westfall, Gerard Desargues, The Galileo Project
*Gerard Desargues, Brouillon Project d'une Atteinte aux Evenemens des Rencontres du Cone avec un Plan
Anett Kontaveit

**Anett Kontaveit** (; sinh ngày 24 tháng 12 năm 1995) là một vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Estonia.

Kontaveit đã giành được một danh hiệu đơn tại WTA tour cũng như 7 danh hiệu đơn và 5 danh hiệu đôi tại ITF tour trong sự nghiệp. Cô có thứ hạng đánh đơn cao nhất là vị trí số 14 vào ngày 1 tháng 4 năm 2019 và vị trí số 260 ở bảng xếp hạng đôi vào ngày 21 tháng 4 năm 2014.

Kontaveit vô địch giải Estonian Championships vào năm 2009 và một lần nữa vào năm 2010, trở thành tay vợt trẻ nhất ở Estonia làm được.

## Thống kê sự nghiệp

### Grand Slam
#### Đơn

#### Đôi

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức  
* 
* 
*
Jesse Jackson

**Jesse Louis Jackson** (nhũ danh **Burns**, 8 tháng 10 năm 1941 – 17 tháng 2 năm 2026) là một cố nhà hoạt động dân quyền, quyền LGBTQ, chính khách và mục sư Báp-tít người Hoa Kỳ. Ông trở thành một trong những nhà lãnh đạo dân quyền nổi bật nhất cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 và đồng thời là người ủng hộ nhiệt thành và sớm nhất quyền LGBTQ sau khi được Martin Luther King Jr. và James Bevel đỡ đầu trong phong trào dân quyền Hoa Kỳ. Từ năm 1991 đến năm 1997, ông giữ chức vụ đại biểu và thượng nghị sĩ không chính thức cho Đặc khu Columbia.

Sinh ra ở Greenville, South Carolina, Jackson bắt đầu hoạt động tích cực vào những năm 1960 và thành lập các tổ chức hợp nhất để tạo thành Liên minh Rainbow/PUSH. Mở rộng hoạt động sang lĩnh vực quan hệ quốc tế vào những năm 1980, ông trở thành người chỉ trích mạnh mẽ chính quyền Ronald Reagan và khởi động chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1984. Trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ năm 1984, ông về thứ ba sau cựu phó tổng thống Walter Mondale và Thượng nghị sĩ Gary Hart mặc dù ông được xem ban đầu là ứng cử viên ngoài lề. Ông tiếp tục hoạt động tích cực và tranh cử tổng thống lần thứ hai vào năm 1988, về nhì trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ sau Thống đốc bang Massachusetts Michael Dukakis.

Jackson không tranh cử tổng thống lần nữa, nhưng năm 1990, ông được bầu làm thượng nghị sĩ "không chính thức" của Đặc khu Columbia, phục vụ một nhiệm kỳ dưới thời chính quyền Bush và Clinton. Mặc dù ban đầu chỉ trích Tổng thống Bill Clinton, ông sau đó trở thành người ủng hộ. Jackson dẫn chương trình "Both Sides with Jesse Jackson" trên CNN từ năm 1992 đến năm 2000. Là người chỉ trích sự tàn bạo của cảnh sát, Đảng Cộng hòa và các chính sách bảo thủ, ông được coi là một trong những nhà hoạt động người Mỹ gốc Phi có ảnh hưởng nhất thời đại của mình.

## Liên kết ngoài

 

* Keep Hope Alive with Reverend Jesse Jackson 
*  
*  tại San Francisco 
*  tại Atlanta 
* Jesse Jackson trên C-SPAN 
*  
*
Kesaveloo Goonam

**Kesaveloo Goonam**, còn có tên khác là **Kesaveloo Goonaruthnum Naidoo** (1906 &ndash; 1999) là một bác sĩ và nhà hoạt động chống phân biệt chủng tộc người Nam Phi.

## Tuổi thơ và giáo dục ban đầu
Kesaveloo Goonaruthnum Naidoo sinh ra ở Durban. Mẹ cô là Thangatchee Naidoo đến từ Mauritius và cha cô là RK Naidoo sinh ra ở Ấn Độ. Cô ấy đã lớn lên nói tiếng Tamil ở nhà, nhưng cũng học tại một trường nói tiếng Anh. Giới xã hội của cha mẹ cô có nghĩa là cô đã gặp Mohandas K. Gandhi, Annie Besant, Cissie Gool, và Monty Naicker và những người khác khi còn là một cô gái. Cô học trường y tại Đại học Edinburgh năm 1928, và trở về Nam Phi với tấm bằng của mình vào năm 1936.

## Nghề nghiệp
Tại Durban, bà đã thành lập một cơ sở y tế giữa phụ nữ da đen và châu Á, những người biết rằng "Bác sĩ Goonam" sẽ đáp ứng nhu cầu của họ, đặc biệt là chăm sóc sức khỏe sinh sản, với sự hiểu biết và thận trọng.

Bà cũng hoạt động với Quốc hội Ấn Độ Natal và được bầu làm phó chủ tịch của cơ quan này. Goonam đã bị bỏ tù bốn tháng vào năm 1946 vì sự lãnh đạo của cô trong Chiến dịch kháng chiến thụ động Ấn Độ, theo yêu cầu của bà: "Tôi nhận tội và yêu cầu tòa án áp dụng mức án tối đa mà pháp luật cho phép", Goonam tuyên bố trước tòa. Đó là án lần đầu tiên trong số mười bảy án tù mà bà phải thụ án.

Các hoạt động chính trị của Goonam tiếp tục, bao gồm các cuộc họp của Ủy ban phúc lợi nhân quyền tại các văn phòng y tế của cô; và sau năm 1961, bà rời Nam Phi đến Anh, vì sự an toàn của chính mình. Goonam đi du lịch trong thời gian lưu vong, đến Úc, Ấn Độ và Zimbabwe. Bà trở về Nam Phi vào năm 1990, sau khi Nelson Mandela được ra tù. Bà đã bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Nam Phi năm 1994. Cũng trong năm 1994, bà kêu gọi giải tán Quốc hội Ấn Độ Natal, nói rằng "bây giờ là thời gian để thay đổi." 

## Đời tư
Kesaveloo Goonam mất năm 1999, hưởng thọ 92 tuổi.

## Tham khảo
Sadie Forman

**Sadie Forman** (1929 – 11 tháng 12 năm 2014) là một giáo viên, thủ thư và nhà hoạt động chống phân biệt chủng tộc người Nam Phi.

## Đầu đời
Sadie Kreel đến từ Johannesburg, con gái của nhà văn Bunim-Idel Krill, một người nhập cư Do Thái từ Rokiškis, Litva. Cha cô là một nhà thơ và nhà văn nói tiếng Yiddish.

## Nghề nghiệp
Sadie Forman và chồng Lionel là những thành viên tích cực của Đảng Cộng sản Nam Phi. Lionel bị bắt vì tội phản quốc năm 1956. Là vợ của anh, Sadie bị hạn chế nghiêm trọng: theo lệnh cấm, cô không được phép đi xa nhà, hoặc vào các nhà máy hoặc trường học, hoặc làm việc với người khác. Cô kiếm sống bằng nghề đọc kiểm thử trong thời gian này.

Năm 1969, cô được cấp giấy phép xuất cảnh và rời Nam Phi cùng với ba đứa con. Cô làm giáo viên ở London. Năm 1996, cô trở về sống ở Nam Phi, định cư tại Fort Hare, nơi cô tình nguyện vào thư viện tại Đại học Fort Hare, lưu trữ các tài liệu của Quốc hội Châu Phi. Năm 2012, trường đại học công nhận sự đóng góp của cô với một bằng tiến sĩ danh dự.

Cô đồng biên tập một ấn bản các tác phẩm của chồng mình với André Odendaal, xuất bản năm 1992. Cô cũng đã viết tiểu sử của chồng mình, *Lionel Forman: A Life Too Short* (2008).

## Đời tư
Sadie kết hôn với Lionel Forman, một người con của những người nhập cư Do Thái, vào năm 1952. Họ có ba đứa con, Karl, Frank và Sara, được sinh ra trước khi Lionel qua đời năm 1959, ở tuổi 32, do các biến chứng sau ca phẫu thuật tim do Christiaan Barnard thực hiện. Năm 2007, cô chuyển đến London vì sức khỏe của mình và ở gần con. Sadie Forman qua đời năm 2014, hưởng thọ 85 tuổi tại Anh.

## Tham khảo
Carlos Sánchez

**Carlos Andrés Sánchez Arcosa** (sinh ngày 2 tháng 12 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Uruguay thi đấu ở vị trí tiền vệ tấn công cho câu lạc bộ Brasil Santos FC và đội tuyển quốc gia Uruguay.

## Thống kê sự nghiệp
### Quốc tế

### Bàn thắng quốc tế
:*Tỉ số và kết quả liệt kê bàn thắng của Uruguay trước.*

## Danh hiệu
### Câu lạc bộ
;River Plate
*Primera B Nacional: 2011-12
*Copa Sudamericana: 2014
*Recopa Sudamericana: 2015
*Copa Libertadores: 2015
*Suruga Bank Championship: 2015

;Monterrey
*Copa MX: Apertura 2017

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Norma Haydee Calderón

**Norma Haydee Calderón Arias** (sinh ngày 4 tháng 4 năm 1967) là một chính trị gia người Honduras. Cô hiện đang giữ chức phó đại biểu của Quốc hội Honduras đại diện cho Đảng Tự do của Honduras cho Cortés.

## Tham khảo
María Teresa Chávez

**María Teresa Chávez Ledesma** (sinh ngày 19 tháng 2 năm 1953) là một chính trị gia người Honduras. Bà hiện đang giữ chức phó đại biểu của Quốc hội Honduras đại diện cho Đảng Quốc gia Honduras cho El Paraíso.

## Tham khảo
Margarita Dabdoub Sikaffi

**Margarita Dabdoub Sikaffi** là một chính trị gia người **Honduras**. Bà thường được gọi là **Margie Dip**. Dabdoub là nữ thị trưởng đầu tiên của La Ceiba. Bà từng là thị trưởng của La Ceiba 1994-1998. Trước khi tham gia chính trị bầu cử, Dabdoub làm phát ngôn viên cho bàng ty trái cây tiêu chuẩn. Bà được chủ tịch của Tổng thống Manuel Zelaya đặt tên là thống đốc của bộ phận Atlantida. Sau cuộc đảo chính của người Do Thái năm 2009, Zelaya đã lật đổ, Dabdoub tuyên bố rằng bà không phải là một 'cuartista' (tức là người ủng hộ cuộc trưng cầu dân ý về cải cách hiến pháp) mà phản đối cuộc đảo chính.

Dabdoub đã được bầu vào Quốc hội Honduras trong cuộc tổng tuyển cử năm 2009 với tư cách là ứng cử viên Tự do tại Atlantida. Với 30.234 phiếu (30,7% số phiếu hợp lệ), bà là ứng cử viên Tự do được bầu chọn nhiều nhất trong khu vực bầu cử. Trong các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Tự do (được tổ chức vào năm 2008), bà đã hoàn thành ở vị trí thứ hai tại Atlantida với 12.603 phiếu (6,94%). Bà là một ứng cử viên của Phong trào Tự do Elvinist (nền tảng của ứng cử viên tổng thống Elvin Santos).

Vào tháng 5 năm 2013, Dabdoub đã tuyên bố ý định tranh cử chức vụ thị trưởng La Ceiba một lần nữa, trong các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Libre. Dabdoub được đề cử là ứng cử viên của Phong trào Tự do trong Kháng chiến ngày 28 tháng 6 (một trong những dòng chảy nội bộ của Libre). Dabdoub nổi lên chiến thắng, giành được 5.364 phiếu (56,43%), trở thành ứng cử viên thị trưởng của Libre tại La Ceiba trong cuộc tổng tuyển cử năm 2013.

Dadboub là chủ tịch của một tổ chức từ thiện mang tên bà, Fundación Margie.

## Tham khảo

* Rubio, Anselmo. *[https://books.google.com/books?id=Q35tAAAAMAAJ Margie Dip: biografía de una ceibeña que se convertió en la primera tees alcaldesa de Ceibita la bella]*. Honduras: sn, 1997.

## Tham khảo
Brenda Mercedes Flores

**Brenda Mercedes Flores Serrano** (sinh ngày 15 tháng 3 năm 1969 tại San Pedro Sula) là một chính trị gia người Haiti. Bà hiện đang giữ chức phó đại biểu của Quốc hội Honduras đại diện cho Đảng Quốc gia của Honduras cho Cortés.

## Tham khảo
Nora Gúnera de Melgar

**Alba Nora Gúnera Osorio** (sinh năm 1942, ở Concepción de María, San Marcos de Colón, Departamento de Choluteca, Honduras  - Ngày 1 tháng 10 năm 2021) là một chính trị gia người Honduras và là vợ của Đại tướng Juan Alberto Melgar, Trưởng quân đội Honduras của Nhà nước 1975-1978. Sau khi được bầu làm thị trưởng Tegucigalpa, bà ra tranh cử tổng thống vào Đảng Quốc hội năm 1997, nhưng thua ứng cử viên đảng Tự do Carlos Roberto Flores. Bà từng là Phó chủ tịch thứ sáu của Quốc hội Honduras trong thời gian lập pháp 2010-2014.

## Tham khảo
Ana Julia García

**Ana Julia García Villalobos** (sinh ngày 19 tháng 6 năm 1961 tại Langue, Valle) là một chính trị gia người Honduras. Bà từng là phó của Quốc hội Honduras đại diện cho Đảng Quốc gia Honduras cho Valle.

## Tham khảo
Martha Concepción Figueroa

**Martha Concepción Figueroa Torres** (sinh ngày 17 tháng 7 năm 1952 tại Santa Bárbara) là một giáo viên và chính trị gia người Honduras. Bà hiện đang giữ chức phó và phó chủ tịch thứ năm của Quốc hội Honduras đại diện cho Đảng Quốc gia của Honduras cho Santa Bárbara.

## Tham khảo
Yadira Bendaña

**Yadira Esperanza Bendaña Flores** (sinh ngày 20 tháng 11 năm 1968 tại Tegucigalpa) là một nhà báo và chính trị gia người **Honduras**. Cô hiện đang giữ chức phó đại hội của Quốc hội Honduras đại diện cho Đảng Tự do của Honduras cho Francisco Morazán.

Cô nổi tiếng ở đất nước mình là chủ nhà của *Teletón* hàng năm trong sáu năm; cô rời Televicentro vì tranh chấp lao động. Vào năm 2009, sau hậu quả của cuộc đảo chính năm 2009, cô đã bị tấn công bởi một người đàn ông vô danh gọi cô là "golpista".

## Tham khảo
María Antonieta de Bográn

**María Antonieta de Bográn** (sinh ngày 13 tháng 7 năm 1955 ) từng là Phó Tổng thống đầu tiên của Honduras. Bà là một trong ba ứng cử viên cho chức Phó Tổng thống của Honduras với Đảng Quốc gia trong cuộc bầu cử ở Honduras năm 2009, và cũng là chủ tịch quốc gia của đảng này trong các cuộc bầu cử đó. Tổng thống đắc cử Porfirio Lobo Sosa đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử với khoảng 55% số phiếu. Vào năm 2008, trước cuộc bầu cử sơ bộ của người Do Thái, Đại hội toàn quốc của Cộng hòa Honduras đã cải tổ lại Hiến pháp cho rằng trách nhiệm của Phó Tổng thống sẽ bị chiếm giữ bởi 3 người một lần nữa.
Bà là giám đốc của viện du lịch trong thời gian quản lý của Rafael Callejas 1990-1994.

## Tham khảo
Sally Gross (nhà hoạt động Nam Phi)

**Sally Gross** (tên khai sinh **Selwyn Gross**; 22 tháng 8 năm 1953 – 14 tháng 2 năm 2014) là một nhà hoạt động chống phân biệt chủng tộc và liên giới tính người Nam Phi. Một thành viên của Quốc hội Châu Phi trong thời kỳ phân biệt chủng tộc, và người sáng lập Intersex South Africa, Gross cũng đóng vai trò là người cố vấn cho các nhà hoạt động liên giới tính trên toàn cầu.

## Cuộc sống và chẩn đoán ban đầu
Gross sinh ngày 22 tháng 8 năm 1953 trong một gia đình Do Thái, được phân loại là nam và được đặt tên là Selwyn Gross. Mặc dù nhận thức được sự mơ hồ về bộ phận sinh dục của mình, cô chỉ được chẩn đoán chính thức là có một biến thể liên giới tính vào năm 1993 ở tuổi 40. Cô sau đó được phân loại lại là nữ.

## Tâm linh, tình trạng tị nạn, và công việc ban đầu
Mặc dù được sinh ra trong một gia đình Do Thái, Gross bị lôi cuốn theo Công giáo và được làm phép rửa tội vào đầu năm 1976. Cô trốn khỏi Nam Phi vào tháng 5 năm 1977, theo lời khuyên của các đồng nghiệp trong Quốc hội Châu Phi, chuyển đến Botswana và sau đó đến Israel nơi cha mẹ cô đã định cư, trước khi trở thành một người mới vào Dòng Dominican ở Oxford, Anh, năm 1981. Cô đã được phong chức phó tế vào "khoảng năm 1985" và lên chức linh mục vào năm 1987, và sau đó dạy về thần học và đạo đức luân lý tại Blackfriars ở Oxford. Cô có bằng thạc sĩ tại Đại học Oxford. Năm 1987, Gross từng là đại biểu trong một hội nghị ANC, đứng đầu là Thabo Mbeki, ở Dakar, Sénégal. Cô được mời đến giảng dạy tại Nam Phi bởi những người Dominica sau khi lệnh cấm ANC của Nam Phi được dỡ bỏ vào năm 1990.

Gross có được quyền công dân Israel  nhưng mất quyền công dân Nam Phi trong thời gian tị nạn, và quyền này được khôi phục vào năm 1991. Đầu những năm 1990, cô bắt đầu "phân biệt và khám phá" các vấn đề xung quanh cơ thể và bản sắc của mình; cô xin nghỉ phép ở Dòng Dominican và chuyển đến Eastbourne ở Anh. Một năm sau, tình trạng giáo sĩ của cô bị tước bỏ và cô coi mình bị loại khỏi sự hiệp thông với Giáo hội. Sau đó, cô tìm thấy một chốn tâm linh trong Hội Tôn giáo bạn bè (Quakers) và trong Phật giáo.

## Tham khảo
Pháo đài Kłodzko

**Pháo đài Kłodzko** (, ) là một tổ hợp pháo đài độc đáo của Lower Silesian Voivodeship ở phía tây nam Ba Lan. Pháo đài từng là một trong những thành trì lớn nhất ở Phổ Silesia, tuy nhiên, trong toàn bộ Đế quốc Đức, nó được coi là một tiểu thành. Giờ đây, cùng với một mạng lưới đường hầm rộng lớn, đây là một trong những điểm thu hút du lịch lớn nhất của thị trấn Kłodzko, với mê cung dưới lòng đất và một kho chứa các vật thể khác nhau, từ xe cứu hỏa cũ đến đồ thủy tinh địa phương.

## Lịch sử
Một thành trì trên Đồi Lâu đài của Kłodzko đã được đề cập lần đầu tiên trong *Biên niên sử Bohemians*, được viết bởi Kosmas của Prague. Rất có thể, đó là một khu phức hợp gồm các tòa nhà bằng gỗ, được bảo vệ bằng một cái hàng rào. Bản thân Kłodzko nằm dọc theo tuyến đường chiến lược giữa Wrocław và Prague, và vai trò của nó như một điểm giao dịch quan trọng kể từ đầu thời Trung cổ. Năm 1114, thành trì đã bị quân đội Séc chiếm giữ và phá hủy dưới thời hoàng tử Soběslav, người đồng thời tái chiếm toàn bộ khu vực.

## Hiện tại
Năm 1945, pháo đài cùng với thành phố trở thành một phần của Ba Lan. Pháo đài Kłodzko trông giống như cách đây 200 năm với rất ít thay đổi và đây là một trong những điểm thu hút khách du lịch chính của thành phố. Giữa tháng Năm và tháng Mười, nó mở cửa từ 9:00 đến 19:00 và vào mùa đông, nó mở cửa từ 9:00 đến 16:00.    Từ đỉnh của nó, có thể nhìn xuống Thung lũng Kłodzko. Du khách có thể đến thăm các hầm, với một mê cung các hành lang ngầm, được khai quật vào thế kỷ 19 bởi các tù nhân chiến tranh.

Khu tổ hợp của thành trì có diện tích 17 ha. Các bức tường thấp hơn của nó dày 11 mét, và các bức tường phía trên là khoảng 4 mét. Theo một số nguồn tin, đây là pháo đài lớn nhất và được bảo tồn tốt nhất của loại hình này ở Ba Lan.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Thư viện ảnh của pháo đài  
* Toàn cảnh pháo đài
Cuộc thảm sát Wąsosz

**Vụ thảm sát Wąsosz** là một trong những cuộc thảm sát người Do Thái đẫm máu nhất trong Thế chiến II tại Wąsosz ở Ba Lan dưới thời Đức chiếm đóng, diễn ra vào ngày 5 tháng 7 năm 1941.

## Hoàn cảnh xung quanh cuộc thảm sát
Khi Đức Quốc xã xâm chiếm Ba Lan vào năm 1939, ngôi làng Wąsosz thuộc tỉnh Podlaskie đã bị quân Đức chiếm đóng trong tuần thứ hai của cuộc chiến. Vào cuối tháng 9, theo Hiệp ước Ranh giới giữa Liên Xô và Đức, khu vực này đã bị Đức quốc xã chuyển sang cho Liên Xô.

Vào ngày 17 tháng 9 năm 1939, Liên Xô đã xâm chiếm Ba Lan từ phía Đông theo Hiệp ước Molotov–Ribbentrop. Hồng quân chiếm 52,1% lãnh thổ Ba Lan với hơn 13.700.000 cư dân. Khu vực chiếm đóng của Liên Xô bao gồm 38% người Ba Lan, 37% người Ukraine, 14,5% người Belarus, 8.4% người Do Thái, 0,9% người Nga và 0,6% người Đức. Ngoài ra còn có 336.000 người tị nạn trốn sang miền đông Ba Lan từ các khu vực bị Đức chiếm đóng - hầu hết trong số họ là người Do Thái với số lượng khoảng 198.000 người.

Vào ngày 22 tháng 6 năm 1941, lực lượng vũ trang Wehrmacht của Đức đã quay trở lại Wąsosz. Vào thời điểm đó, người Do Thái trong thị trấn chiếm khoảng 40% dân số (khoảng 500 người).

## Cuộc thảm sát
Vào đêm ngày 4 - 5 tháng 7 năm 1941, một nhóm nhỏ những người đàn ông được trang bị rìu và gậy sắt đã sát hại hàng chục cư dân Do Thái ở Wąsosz. Các vụ giết người được thực hiện một cách tàn bạo, bất kể tuổi tác hay giới tính của nạn nhân. Xác chết của những người Do Thái bị sát hại bị ném xuống một cái hố lớn được đào bên ngoài thị trấn. Theo điều tra của Viện tưởng niệm quốc gia, tổng số nạn nhân ít nhất là khoảng 70 người. Theo một báo cáo ngày 14 tháng 7 năm 1941 bởi bộ phận an ninh Đức 221/B: "Sau khi Nga rút quân, người dân Wąsosz đã mang xác của những người dân Do Thái lấp đầy một nhà kho và giết chết những người Do Thái còn sống sót trước khi lực lượng Đức tiến vào Wąsosz".

## Tham khảo

## Xem thêm

* Jedwabne 
* Tykocin pogrom
Pháo đài Przemyśl

**Pháo đài Przemyśl** (; ) là một loạt các công sự được xây dựng tại Przemyśl bởi Đế quốc Áo-Hung từ giữa thế kỷ 19 cho đến Thế chiến thứ nhất. Nó được xây dựng theo từng phần, tùy thuộc vào mối quan hệ ngoại giao giữa Áo và Đế quốc Nga, và chứng kiến cuộc chiến đấu rộng khắp trong Thế chiến I. Sau khi Quân đội Nga chiếm giữ, nó đã bị Quân đội Đức chiếm lại vào giữa năm 1915. Sau đó các công sự bị hủy hoại mất đi ý nghĩa quân sự trước đó.

## Lịch sử

### Xây dựng

Các kế hoạch xây dựng ban đầu cho 41 vị trí cố thủ đã được soạn thảo vào đầu thế kỷ 19. Tuy nhiên, mối quan hệ tốt đẹp giữa Áo và Đế quốc Nga có nghĩa là việc xây dựng pháo đài đã không cần phải thực hiện cho đến năm 1854 với sự bùng nổ của Chiến tranh Crimea. 19 trong số 41 vị trí cố thủ đã được hoàn thành, với chín cái nữa đang được xây dựng khi mối quan hệ được cải thiện vào năm 1855 và việc xây dựng bị dừng lại. Cho đến năm 1878, không có việc xây dựng nào được thực hiện trên pháo đài.

### Thế Chiến thứ nhất
Khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, pháo đài được đóng quân bởi một lực lượng nhỏ gồm năm tiểu đoàn bộ binh, pháo binh và công binh. Vũ trang quốc phòng bắt đầu vào ngày 2 tháng 8 năm 1914, thường dân được sơ tán vào ngày 4 tháng 9 và Bộ chỉ huy của Quân đội Áo-Hung theo sau vào ngày 15 tháng 9. Hai ngày sau, vào ngày 17 tháng 9 năm 1914, quân đội Nga đã bao vây pháo đài, nó bị phong tỏa hoàn toàn vào ngày 26 tháng 9.

## Hình ảnh

Tập tin:Borek1.jpg|Tòa nhà doanh trại ngày nay 
Tập tin:Sanrideau10.jpg|Tường thành 
Tập tin:Duńkowiczki1.jpg|Lối vào một trong những công sự bên ngoài 
Tập tin:Bolestraszyce.jpg|Một pháo đài bên ngoài 
Tập tin:Salissoglio1.jpg|Một lối vào pháo đài bên ngoài 
Tập tin:01914 Der Verteidiger von Przemysl, G. d. I. Hermann von Kusmanek.jpg|Herman Kusmanek, chỉ huy của pháo đài Áo 


## Ghi chú

## Liên kết ngoài

* ''Lịch sử xây dựng pháo đài Przemyśl''  http://www.austro-hungarian-army.co.uk/przemysl.html  tại Quân đội Áo-Hung
Pháo đài Toruń

**Pháo đài Toruń** (Festung Thorn), được xây dựng từ năm 1872-1874, bởi quốc vương Phổ và nằm ở Thorn (Toruń, nay là Ba Lan), là một trong những pháo đài lớn nhất ở Trung và Đông Âu. Tổ hợp pháo đài - một chuỗi pháo đài bao quanh thành phố, cũng như nhiều công sự nhỏ hơn bổ sung cho nó - được dự định để bảo vệ biên giới phía đông của Phổ (với Đế quốc Nga). Mặc dù có nhiều kế hoạch và đầu tư, pháo đài đã không đóng một vai trò quan trọng trong Chiến tranh thế giới thứ nhất cũng như trong bất kỳ cuộc xung đột nào sau đó.

## Lịch sử

Thorn là một thị trấn quan trọng nằm ở phía bắc biên giới giữa Phổ và Nga, chạy từ tây nam sang đông bắc, ở phía bắc dọc theo nhánh sông Drewenz (Drwęca) của sông Vistula chảy qua Thorn. Với những cải tiến về kỹ thuật pháo binh, bao gồm việc sử dụng súng trường và bột không khói), các bức tường thành thời trung cổ, có từ thế kỷ 13-15, và các pháo đài pháo đài từ thế kỷ 17, ngay cả khi được hiện đại hóa vào đầu thế kỷ 19, không còn có thể bảo vệ cho thị trấn được nữa.

Pháo đài được đặt mua bởi chính phủ Phổ; nó có giá hơn 60 triệu vàng Đức cho đến năm 1914.    Khoảng 30% cơ sở hạ tầng của Thorns có liên quan đến pháo đài và khoảng 25% dân số thành phố được thuê để làm việc cho pháo đài.    Mặc dù được đầu tư, nó không bao giờ bị bao vây bởi các lực lượng Nga và không tham gia vào Thế chiến thứ nhất. Sau chiến tranh, nó trở thành một phần của Cộng hòa Ba Lan thứ hai. Năm 1971, pháo đài được chính phủ Ba Lan chính thức tuyên bố là một tượng đài.

Trong Thế chiến thứ hai, một số pháo đài đã được người Đức sử dụng làm trại tù binh, chúng được gọi chung là Stalag XX-A.

## Khu phức hợp
Khu phức hợp Pháo đài Thorn hiện bao gồm 15 pháo đài (7 pháo binh và 8 bộ binh) cũng như nhiều công sự nhỏ hơn.

## Tham khảo

*   Pháo đài Toruń tại torun.pl 
*    Mô tả tại Toruński Serwis Turystyczny

## Liên kết ngoài

* 15 pháo đài nhìn từ vệ tinh (Google Earth) 
*    Hình ảnh  
* Twierdza Toruń / Festung Thorn trên trang của khoa lịch sử của Đại học Toruń 
*    Tại trang Bạn bè Pháo đài của Toruń:

:::* Danh sách các yếu tố pháo đài với hình ảnh hiện đại 
:::* Bản đồ 
:::* Ảnh hiện đại 
:::* Ảnh cổ điển 
:::* Trên bưu thiếp

* Stalag 20A Thorn trên bản đồ 
*    Di sản Pháo đài Công viên AB IV Pin / Skansen Fortyfikacji Pancernej Twierdzy Toruń
Pháo đài Beniaminów

**Pháo đài Beniaminów** là một cơ sở quân sự ở Beniaminów, nằm cách khoảng  về phía đông Warsaw. Được thiết kế bởi một tướng quân Nga gốc Ba Lan Konstanty Wieliczko, pháo đài được xây dựng vào năm 1904 như một phần của vòng phòng thủ bên ngoài của Pháo đài Warsaw. Nằm ở vị trí thuận tiện, gần bờ phía nam Bugonarew. Pháo đài có nhiệm vụ che chắn thành phố Warsaw lúc bấy giờ của Nga khỏi một lực lượng địch đang cố gắng tấn công nó từ phía Đông: có thể là một quân đội Đức đang cố gắng đánh bật quân đội Nga khỏi Đông Phổ. **Pháo đài Beniaminów** tác chiến với hai pháo đài trước đó ở Wawer và Kawęczyn (được xây dựng từ năm 1892 đến 1893) và hai pháo đài hiện đại hơn ở Pustelniki và Maciołki (việc xây dựng của chúng chưa bao giờ bắt đầu).

Giữa các cuộc chiến tranh thế giới, doanh trại của pháo đài, nằm cách Białobrzegi , được sử dụng bởi Tiểu đoàn Điện báo 2. Sau cuộc xâm lược Ba Lan của Đức và Liên Xô vào năm 1939, pháo đài đã được Wehrmacht tiếp quản và hiện đại hóa đôi chút. Các doanh trại một lần nữa trở thành một nhà tù Stalag 368 cho các tù nhân chiến tranh của Liên Xô. Năm 1944 pháo đài đã bị chiếm bởi quân Liên Xô.

Hiện tại pháo đài này thuộc sở hữu tư nhân. Các bộ phận của cơ sở hạ tầng quân sự của doanh trại chứa Trung đoàn chỉ huy 9, phần còn lại được chuyển thành nhà chung cư.

## Tham khảo

*  Bốn mươi.waw.pl
Pháo đài VII

**Pháo đài VII**, tên chính thức là ***Konzentationslager Posen*** (được đổi tên sau này), là một trại hành quyết của Đức Quốc xã được thành lập tại Poznań ở Ba Lan do Đức chiếm đóng trong Thế chiến II, là một trong những pháo đài thế kỷ 19 bao quanh thành phố. Theo các ước tính khác nhau, khoảng 4.500 đến 20.000 người, chủ yếu là người Ba Lan từ Poznań và khu vực xung quanh, đã chết trong khi bị giam cầm tại trại.

## Thành lập
Pháo đài VII có tuổi đời hàng thập kỷ (còn được gọi là *Pháo đài Colombia* từ năm 1902-1918) là một trong những pháo đài phòng thủ được xây dựng quanh vành đai Poznań của chính quyền Phổ vào cuối thế kỷ 19, trong giai đoạn thứ hai của kế hoạch *Festung Posen*. Nó được xây dựng vào năm 1876 -1880 (với những cải tiến vào năm 1887-1888). Hiện tại, nó nằm ở phía tây của thành phố, tại *.* *Polska* trong khu phố Ogrody, một phần của quận Jeżyce. Trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến tranh, nó được sử dụng cho mục đích lưu trữ. 

## Số tù nhân và người chết

Trại có sức chứa khoảng 2.000 đến 2.500 tù nhân, được canh gác bởi khoảng 400 thành viên của SS. Có 27 trại giam cho nam và 3 cho nữ. Theo ước tính của Bảo tàng Bang Pháo đài VII, tổng cộng 18.000 tù nhân đã từng bị giam, trong đó có 4.500 người chết. Các ước tính khác đưa ra tổng số tù nhân lên tới 45.000 và số người chết là khoảng 20.000. Những cái chết là kết quả của một trong hai vụ xử tử: bao gồm bắn, treo hoặc ngạt khí; ngược đãi, tra tấn và bệnh truyền nhiễm.

## Điều kiện

Pháo đài VII được các tù nhân biết đến như một trại đặc biệt khắc nghiệt, một phần là do tỷ lệ cai ngục cao đối với tù nhân (khoảng một đến năm). Các tù nhân sống trong điều kiện chật chội, tối tăm, ẩm ướt và lạnh lẽo. Đôi khi 200-300 tù nhân bị giam trong một phòng giam có kích thước 20 x 5 mét. Các phòng giam của phụ nữ, nằm dưới mặt đất, đôi khi vẫn ngập nước đến đầu gối.

## Đóng cửa trại
Sau chiến tranh, tòa nhà được quân đội Ba Lan sử dụng làm kho chứa đồ. Kế hoạch đã được thực hiện vào năm 1976 để biến địa điểm này thành một bảo tàng để tưởng nhớ các nạn nhân của trại. Bảo tàng mở cửa vào ngày 13 tháng 8 năm 1979 và được gọi là *Muzeum Martyrologii Wielkopolan Fort VII* ("Bảo tàng Pháo đài VII của những liệt sĩ Wielkopolska").

## Xem thêm

* Danh sách các trại tập trung của Đức 
* Tội ác của Đức quốc xã đối với quốc gia Ba Lan

## Ghi chú

## Tham khảo

* Trang web của bảo tàng: lịch sử của trại 
* Marian Olszewski: *Pháo đài VII w Poznaniu*, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1974 
* Jacek Biesiadka, Andrzej Gawlak, Szymon Kucharski, Mariusz Wojciechowski: *Twierdza Poznań.* *O fiffikacjach miasta Poznania w XIX i XX wieku*, Wydawnictwo Rawelin, Poznań 2006,
Pháo đài Winiary

**Pháo đài Winiary** là một phần của *Festung Posen* ("Pháo đài Poznań"), một hệ thống công sự phòng thủ quanh thành phố Poznań của Ba Lan.

## Nguồn gốc
Pháo đài Winiary được xây dựng lần đầu tiên dưới sự cai trị của Phổ vào thế kỷ 19. Đó là pháo đài chính trong hệ thống, và là một trong những công trình đầu tiên được xây dựng. Dự án xây dựng chi tiết đã được phê duyệt vào ngày 21 tháng 2 năm 1829 và cái tên "Pháo đài Winiary" sớm được áp dụng, vì pháo đài nằm trên một ngọn đồi nơi có hai ngôi làng tên là Winiary (tên gọi ám chỉ việc trồng nho đã từng diễn ra ở đó). Pháo đài sau này trở nên nổi tiếng, được gọi là thành cổ của Poznań (*cytadela*).

Từ năm 1865 đến năm 1873, công việc đã được thực hiện để củng cố kho thuốc nổ của pháo đài (*Kriegs-Pulver-Magazin* - Tạp chí Chiến tranh số 1 và số 2). Đầu những năm 1890, một phòng thí nghiệm pháo binh (*Spezial-Kriegs-Labatorium*) đã được xây dựng trong pháo đài.

## Thế kỷ 20
Năm 1903, một trạm điện báo được mở thêm trong pháo đài. Pháo đài được củng cố thêm vào năm 1910.

Sau chiến tranh, pháo đài là nơi hành quyết công khai bằng cách treo cổ. Người cuối cùng trong số này bị hành hình là của Arthur Greiser, một sĩ quan SS người Đức.

Trong giai đoạn 1963-1970, Pháo đài được phát triển thành Công viên Cytadela của thành phố. Hầu hết các công sự đã bị phá hủy, mặc dù một số cấu trúc được bảo tồn. Địa điểm này được liệt kê là một trong những Di tích lịch sử quốc gia chính thức của Ba Lan (*Pomnik historii*), như được chỉ định vào ngày 28 tháng 11 năm 2008, cùng với các phần khác của trung tâm lịch sử của thành phố. Danh sách này được duy trì bởi Ủy ban Di sản Quốc gia Ba Lan.

## Tham khảo

* Jacek Biesiadka, Andrzej Gawlak, Szymon Kucharski, Mariusz Wojciechowski: *Twierdza Poznań.* *O fiffikacjach miasta Poznania w XIX i XX wieku*, Poznań 2006, Wydawnictwo Rawelin, 
* Ủy ban Graves Chiến tranh Khối thịnh vượng chung: Nghĩa trang Poznań Old Garrison
Shirley Gunn

**Shirley Gunn** (sinh ngày 9 tháng 5 năm 1955) là một nhà hoạt động chống phân biệt chủng tộc Nam Phi và là thành viên của Umkhonto we Sizwe (MK), người đã bị cáo buộc sai về vụ đánh bom Nhà Khotso năm 1998.

## Tuổi thơ và hoạt động chính trị
Gunn được sinh ra là con út trong số 5 đứa con trong mọt gia đình ở vùng ngoại ô Cape Town của Kenilworth. Cha cô là một bác sĩ và mẹ cô là một y tá. Cô theo học một trường tu từ 5 đến 18 tuổi. Vào năm 1966 và 1967, Gunn đã cùng mẹ đến các cộng đồng nghèo khác nhau ở Cape Town. Từ năm 17 tuổi, Gunn đã giúp đỡ anh trai cô là bác sĩ tại một phòng khám ở Hermanus. Bị vỡ mộng bởi apartheid, cô rời điều dưỡng năm 1976 và theo học tại Đại học Cape Town (UCT) để lấy bằng về công tác xã hội.

Để có bằng danh dự, Gunn được đưa vào Vịnh Hout để làm công việc cộng đồng. Tại đây, cô tham gia Đại hội Dân tộc Phi (ANC) năm 1980. Cô đã được tuyển dụng trong các hoạt động ngầm chính trị của ANC, nơi cô đã giúp phát triển các chiến lược chiến binh. Gunn sau đó được giao nhiệm vụ điều phối công việc của Văn phòng Tư vấn ở Western Cape. Trong khi Gunn vẫn đang làm việc với Văn phòng Tư vấn, cuộc đình công của công nhân sản xuất quần áo đầu tiên đã diễn ra. Gunn đã huy động các Văn phòng Tư vấn để hỗ trợ cuộc đình công, đồng thời được huấn luyện quân sự.

## Bắt giữ
Năm 1984, Gunn được Leon Meyer tuyển dụng vào MK. Do hoạt động chống phân biệt chủng tộc của mình, cô đã bị cảnh sát an ninh bắt giữ vào năm 1985 và bị giam tại nhà tù Pollsmoor trong hơn ba tháng. Việc phóng thích Gunn được bảo đảm khi Dullah Omar đại diện cho cô trong phiên tòa, nhưng cô bị đặt dưới sự giám sát và liên tục bị cảnh sát an ninh quấy rối. Cô sau đó bị đày đến Botswana.

## Tham khảo
Stumblin' In

"**Stumblin 'In**" là một bài hát được viết bởi Mike Chapman và Nicky Chinn, được Chris Norman và Suzi Quatro thể hiện. Ban đầu được phát hành dưới dạng đĩa đơn độc lập, sau đó nó đã được thêm vào một số phiên bản của album Quatro *[[If You Knew Suzi...]]* 

Đĩa đơn này đạt vị trí thứ tư trên ''Billboard'' Hot 100 năm 1979. Bài hát này là bản hit top 40 tại Mỹ duy nhất của Quatro và bài hát lên bảng xếp hạng Mỹ duy nhất của Chris Norman bên ngoài ban nhạc Smokie. Trong Bảng xếp hạng đĩa đơn của Anh, nơi bài hát này cũng là bảng xếp hạng duy nhất của Norman với tư cách là một nghệ sĩ solo, đĩa đã lọt vào danh sách vào ngày 11 tháng 11 năm 1978 và đạt vị trí thứ 41 với tám tuần trong bảng xếp hạng. Đó là một hit đứng số một ở Canada. Đây là đĩa đơn đầu tiên của Norman với tư cách là một nghệ sĩ solo.

Ca sĩ người Namibia Nianell và ca sĩ người Nam Phi Dozi đã thu âm một phiên bản vào năm 2009 trong album song ca cover *It Takes Two* của họ.

Năm 1979, Al Bano và Romina Power đã tạo ra một phiên bản hát lại bằng tiếng Pháp với tiêu đề "Et je suis à toì". Ca sĩ người Đức Bernd Clüver và Marion Maerz đã thu âm một phiên bản tiếng Đức trong cùng năm với tựa đề "Schau mal herein (die Tasse Kaffee)". Ngoài ra còn có một phiên bản tiếng Hungary dưới tiêu đề "A szerelem él" được Csuka Mónika và Korda György thực hiện với "Express Együttes" năm 1982.

## Tham khảo
Thủy điện Nậm Pạc

__NOTOC__ 
**Thủy điện Nậm Pạc**, còn gọi là **[[Thủy điện Nậm Pặc]]**, là cụm công trình thủy điện xây dựng trên dòng *Nậm Xe* tại vùng đất xã Nậm Xe và Sin Suối Hồ huyện Phong Thổ tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Năm 2019 Thủy điện Nậm Pạc có tổng công suất lắp máy 34 MW với 4 tổ máy, sản lượng điện trung bình hàng năm khoảng 150 triệu kWh. Hiện gồm 2 bậc là:
* **Nậm Pạc 1** 
* **Nậm Pạc 2**

Cụm được khởi công tháng 10/2018, dự kiến hoàn thành quý 4/2020 

Cụm nhà máy thủ điện Nậm Pạc là thành viên của tập đoàn KOSY.

## Nậm Xe
Nậm Xe là một suối trong lưu vực sông Đà, chảy ở xã Nậm Xe và Sin Suối Hồ huyện Phong Thổ tỉnh Lai Châu.

Nậm Xe cùng với Nậm Pạc bắt nguồn từ các suối ở vùng đỉnh *[[Bạch Mộc Lương Tử]]* , chảy về hướng tây.

Tại xã Mường So Nậm Xe đổ vào Nậm So. Nậm So chảy tiếp hướng tây, và đổ vào Nậm Na ở *bản Pa So* .

## Tác động môi trường dân sinh
Năm 2019 Thủy điện Nậm Pạc được xếp vào nhóm xây dựng ồ ạt mà chưa thỏa thuận đền bù xong với người dân có đất nằm trong dự án.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Stara Prochownia

**Stara Prochownia** () còn được gọi là **Cổng Cầu** () là một tòa nhà lịch sử ở Thị trấn mới Warsaw. Nó nằm ở *ulica Boleść*, ngay dưới Thị trấn mới và Barbican, trên vách núi Vistula.

## Lịch sử
Tòa nhà ban đầu được xây dựng vào năm 1582 như là một trong những cổng thành của Warsaw. Không giống như các cổng khác, nó được xây dựng để ngăn lửa lan từ Khu phố cổ được xây dựng dày đặc đến cây cầu gỗ mới được xây dựng bắc qua sông. Cánh cổng có được tên *Brama Mostowa* (Cổng cầu). Mặc dù cây cầu đã bị phá hủy bởi trận lụt năm 1603 và những cây cầu tiếp theo được xây dựng ở phía nam, tên này vẫn được giữ nguyên.

Vào thế kỷ 17, khi các bức tường thành phố mất đi ý nghĩa chiến lược trong chiến tranh, cánh cổng đã được chuyển đổi thành một kho thuốc súng. Được mở rộng từ năm 1648 đến 1649, nó đã phục vụ vai trò mới cho đến năm 1769, khi nó được chuyển thành nhà tù thành phố. Trong khoảng thời gian đó, nó cũng được mở rộng (có thể bởi Jakub Fontana) dọc theo đường Boleść. Việc mở rộng hơn nữa của công trình này đã được thực hiện giữa năm 1796 và 1806.

Sau cuộc nổi dậy tháng 11 và quyết định của Nga về việc xây dựng Thành cổ Warsaw, năm 1833, nhà tù đã được đóng cửa và tòa nhà được tân trang lại để trở thành một ngôi nhà riêng. Sau Thế chiến II, các phần của tòa nhà đã được xây dựng lại theo phong cách có từ thế kỷ 18.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*  Nhà hát Stara Prochownia
Nghĩa trang Do Thái cổ, Wrocław

**Nghĩa trang Do Thái cổ ở Wrocław** nằm ở phía đông nam của Wrocław (trước đây gọi là Breslau), Ba Lan, hiện dọc theo đường Ślężna. Việc chôn cất đầu tiên diễn ra vào ngày 17 tháng 11 năm 1856, lúc đó nó ở ngôi làng Gabitz. Hình dạng hiện tại của nghĩa trang phát triển chủ yếu trong thế kỷ 19, trong "thời kỳ Đức" của thành phố. Khu vực nghĩa trang được mở rộng hai lần. Năm 1943, các nghi lễ chôn cất đã bị bỏ hoang và nghĩa địa được cho thuê trong năm năm cho một trung tâm làm vườn. Trong Thế chiến II, nghĩa trang đã trở thành một chiến trường khốc liệt, những dấu vết vẫn còn nhìn thấy trên nhiều bia mộ. Sau năm 1945 nó dần biến thành đống đổ nát. Nó đã được đưa vào danh sách các di tích của thành phố vào năm 1975.

## Kiến trúc
Hầu hết các vật thể trong nghĩa trang được xây dựng vào nửa sau của thế kỷ 19. Chúng bắt chước các phong cách kiến trúc khác nhau bao gồm Cổ đại, Trung cổ, Phục hưng, Baroque. Ví dụ tuyệt vời về kiến trúc cổ là vô số cột nằm khắp nghĩa trang là biểu tượng của sự sống và sự vĩnh cửu. Cột bắt chước cây gãy phản ánh bi kịch của cuộc sống mong manh và cái chết. Bia mộ được ký bằng chữ khắc song ngữ, phổ biến nhất là tiếng Đức và tiếng Do Thái.

Các biểu tượng phổ biến nhất của văn hóa Do Thái có thể nhìn thấy trên bia mộ là:

* những cánh tay - trên bia mộ của con cháu Aaron 
* cây phương đông - biểu tượng cổ xưa của niềm hy vọng lộn xộn 
* hoa hồng vỡ - mô típ của cái chết 
* mũ bảo hiểm - biểu tượng sĩ quan quân đội 
* lòng bàn tay - biểu tượng của sự hy sinh quốc gia của người Do Thái 

## Người nổi tiếng chôn cất tại nghĩa trang

* Isidor và Neander Alexander - gia đình ngân hàng nổi tiếng  
* Leopold Auerbach - giáo sư sinh học và lịch sử tại Đại học Breslau (nay là Đại học Wrocław) 
* Julius Cohn - giáo sư thực vật học 
* Heinrich Graetz - giáo sư lịch sử tại Đại học Wrocław 
* Friederike Kempner - nhà văn 
* Ferdinand Lassalle - một nhà tư tưởng, lãnh đạo lao động và nhà hoạt động xã hội, người đã giữ liên lạc chặt chẽ với Karl Marx và Friedrich Engels

## Sự cố chống vi trùng
Vào ngày 30 tháng 7 năm 2010, nghĩa trang của người Do Thái ở Wrocław đã bị mạo phạm với những hình vẽ chữ vạn và những hình vẽ graffiti thô tục. Ngoài ra, một số bia mộ đã bị phá vỡ.

## Thư viện ảnh

Tập tin:Helmet motif.jpg|Mô-típ mũ bảo hiểm 
Tập tin:Leopold Auerbach tombstone.jpg|Bia mộ Aucherbach Leopold 
Tập tin:Oriental tree symbol.jpg|Biểu tượng cây phương đông 
Tập tin:Tombstone destroyed during WWII.jpg|Bia mộ bị phá hủy trong Thế chiến II 
Tập tin:Tombstone of Cohn family.jpg|Bia mộ của gia đình Cohn 
Tập tin:Broken tree.jpg|Cây gãy 


## Tham khảo
Danh sách Nghĩa trang Do Thái ở Warszawa

**Nghĩa trang Do Thái ở Warsaw** đề cập đến một số nghĩa trang của người Do Thái trong thành phố.

## Nghĩa trang Do Thái đường Okopowa

Nghĩa trang Do Thái trên phố Okopowa là một trong những nghĩa trang Do Thái lớn nhất ở châu Âu. Nằm trên đường phố Okopowa và tiếp giáp Nghĩa trang Powązki, Nghĩa trang Do Thái được thành lập năm 1806 và chiếm 33 ha (83 mẫu Anh) đất đai.

Bây giờ nơi đây có vô số ngôi mộ và hầm mộ bị bỏ hoang, hoặc bị sụp đổ, sau khi Đức Quốc xã xâm chiếm Ba Lan và Holocaust sau đó. Mặc dù nó đã bị đóng cửa trong Thế chiến II, sau chiến tranh, nó đã được mở cửa trở lại và một phần nhỏ của nó vẫn hoạt động, phục vụ dân số Do Thái nhỏ còn lại của Warsaw.

## Nghĩa trang Do Thái Bródno
Nghĩa trang Do Thái Bródno đã từng lớn hơn nghĩa trang đã phục vụ trước đó cho cả người Do Thái của quận bên phải Praga và những người Do Thái nghèo của quận khác của thành phố Warsaw. Sau khi nghĩa trang trên phố Okopowa trở nên quá đông đúc, nghĩa trang của Pháp đã được coi là nghĩa trang chính của người Do Thái. Tuy nhiên, sau khi Đức chiếm đóng Ba Lan vào năm 1939 và bắt đầu Holocaust, phần lớn đã bị phá hủy và các bia mộ được sử dụng làm vỉa hè đường phố. Sau chiến tranh, những ngôi mộ còn lại đã được phục hồi từ nhiều thị trấn khác nhau ở Ba Lan và quay trở lại nghĩa trang. Hiện tại nó không hoạt động và chỉ phục vụ như một đài tưởng niệm.

## Nghĩa trang Nowa Jerozolima
Nghĩa trang Nowa Jerozolima, hay một nghĩa trang của một trong nhiều ngôi làng Do Thái được thành lập ở khu vực thủ đô của Ba Lan trong thế kỷ 17 và 18. Nó đã bị đóng cửa vào cuối thế kỷ 18 và chính ngôi làng đã được sáp nhập vào Warsaw để trở thành nơi trùng tên với Aleje Jerozolimskie, một trong những đường phố chính của Warsaw. Đầu thế kỷ 19, trong thời kỳ Áo chiếm đóng Warsaw, nghĩa trang đã bị đóng cửa và tro cốt được chuyển đến nghĩa trang ở Powązki.

## Xem thêm

* Lịch sử của người Do Thái tại Warsaw

## Tham khảo

## liên kết ngoài

* Quỹ tài liệu về nghĩa trang Do Thái ở Ba Lan
Nhà thờ Thăm viếng

**Nhà thờ Thánh Joseph của những người viếng thăm** ( *Józefa w Warszawie*) thường được gọi là **Nhà thờ Thăm viếng** () là một nhà thờ Công giáo La Mã ở Warsaw, Ba Lan, tọa lạc tại *[[Đường Krakowskie Przedmieście|Krakowskie Przingmieście 34]]*. Một trong những nhà thờ rococo đáng chú ý nhất ở thủ đô của Ba Lan, việc xây dựng đã được bắt đầu vào năm 1664 và được hoàn thành vào năm 1761.

## Lịch sử

Nhà thờ bằng gỗ đầu tiên được thành lập vào năm 1651 bởi Nữ hoàng Marie Louise Gonzaga de Nevers cho Dòng Thăm viếng Đức Trinh Nữ Maria. Nhà thờ này đã bị người Thụy Điển đốt cháy trong thời kỳ Đại hồng thủy năm 1656.

Năm 1664, những người tham quan bắt đầu xây dựng một nhà thờ thuôn mới. Viên đá đầu tiên được đặt bởi tổng giám mục Wacław Leszczyński. Nhà thờ dang dở này bị đốt cháy năm 1695. Sau vụ cháy, nhà thờ đã được khôi phục lại. Nền móng mới được thực hiện vào năm 1728 bởi một nữ chính khách Elżbieta Sieniawska theo kế hoạch của kiến trúc sư tư nhân Karol Antoni Bay. Công trình kết cấu được hoàn thành vào năm 1761. Các kết nối hoàn thiện cuối cùng đã được thực hiện vào năm 1765.

Yêu sách chính của nhà thờ, nổi tiếng, trong mắt Ba Lan, là Fryderyk Chopin đã từng chơi đàn organ ở nhà thờ, chủ yếu trong các buổi cầu nguyện dành cho học sinh.

Trước nhà thờ muộn baroque này có một bức tượng của Hồng y Stefan Wyszyński, tổng giám mục của Ba Lan từ năm 1948 đến 1981.

## Nội thất
Gian giữa với bàn thờ chính và 6 nhà nguyện phụ theo phong cách Baroque được tô điểm với những đồ trang trí Rococo phong phú. Có một bục giảng ấn tượng và độc đáo với hình một chiếc thuyền và cũng có rất nhiều tác phẩm điêu khắc cũ, tranh của các bậc thầy cũ của Ba Lan, Ý và Pháp (bao gồm *Saint Louis de Gonzaga* của Daniel Schultz), chân dung của người Ba Lan nổi tiếng và cao quý và Đền tạm làm bằng gỗ mun và bạc. Đền tạm đặc biệt này, ban đầu được đặt trong nhà nguyện của Cung điện Villa Regia ở Warsaw, đã được Nữ hoàng Marie Louise Gonzaga de Nevers tặng cho nhà thờ vào năm 1654.

## Xem thêm

* Nhà thờ thánh Martin 
* Nhà thờ Thánh giá 
* Nhà thờ dã chiến của quân đội Ba Lan 
* Nhà thờ lớn St Florian

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Nhà thờ Thánh Joseph trong sztuka.net
Khách sạn Warszawa

**Prudential** là một tòa nhà chọc trời đáng chú ý ở Warsaw, Ba Lan. Được xây dựng từ năm 1931 đến 1933 theo phong cách Art Deco, nó được dùng làm trụ sở cho Công ty Bảo hiểm Prudential của Anh. Nó nằm trên Quảng trường khởi nghĩa Warsaw dọc theo phố Świętokrzyska.

## Lịch sử
Vào thời điểm xây dựng, nó là tòa nhà chọc trời cao thứ ba ở châu Âu (sau Tòa nhà Telefónica và Boerentoren) với mười tám tầng (66 m). Được xây dựng bằng khung thép, đây là tòa nhà cao nhất ở Warsaw cho đến khi Cung điện Văn hóa và Khoa học được xây dựng. Tòa nhà, được thiết kế bởi Marcin Weinfeld, bao gồm không gian văn phòng trên các tầng thấp hơn và các căn hộ sang trọng hơn nữa. Khung thép, được cho là sáng tạo vào thời điểm đó, được thiết kế bởi Stefan Bryła và Wenczesław Poniż. Xây dựng bắt đầu vào năm 1931 và sử dụng hơn 2 triệu viên gạch, 2 nghìn tấn bê tông và 1500 tấn thép.

Năm 1936, một ăng ten lớn đã được giáo sư Janusz Groszkowski, người bắt đầu phát sóng truyền hình đầu tiên ở châu Âu từ cơ sở đó. Tòa nhà Prudential sớm trở thành một biểu tượng của Warsaw hiện đại và được xuất hiện trong nhiều bộ phim và quảng cáo đương đại. 

Tòa nhà Prudential đã bị hư hại nặng nề trong Thế chiến II, đặc biệt là trong Cuộc nổi dậy ở Warsaw khi nó bị trúng khoảng 1.000 quả đạn pháo, trong đó có một quả đạn pháo Karl-Gerät nặng 2 tấn, chỉ còn lại khung thép. Thiệt hại của pháo binh làm cong công trình sang một bên, nhưng nó vẫn sống sót sau chiến tranh và được in trên nhiều áp phích phản chiến.

Tòa nhà được xây dựng lại sau chiến tranh để thành một khách sạn, và phong cách của nó đã được thay đổi từ hiện đại sơ khai sang chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa. Tác giả của thiết kế mới một lần nữa là Marcin Weinfeld, người đã điều chỉnh tòa nhà với vai trò mới là một khách sạn. "Khách sạn Warszawa" được khai trương vào năm 1954 và bao gồm 375 phòng, một nhà hàng lớn, một quán cà phê và một câu lạc bộ đêm.

Năm 2002 khách sạn đóng cửa và tòa nhà đã bị rao bán. Vào năm 2010, nó đã được mua bởi Tập đoàn Likus, bắt đầu một cuộc tân trang chậm và gây tranh cãi. Mặt tiền đã được trả lại cho hình thức Art Deco trước chiến tranh, trong khi nội thất hiện thực xã hội chủ nghĩa được tân trang lại hoàn toàn theo phong cách đương đại.  Vào tháng 11 năm 2018, tòa nhà đã mở cửa trở lại là một khách sạn năm sao sang trọng gồm 142 phòng.

## Xem thêm

* Kiến trúc của Warsaw 
* Danh sách các tòa nhà cao nhất ở Ba Lan

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu xây dựng

## Tham khảo