open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chambéry SF

**Chambéry Savoie Bóng đá** là một câu lạc bộ bóng đá Pháp có trụ sở tại Chambéry, trong khu vực Auvergne-Rhône-Alpes ở miền đông nước Pháp. Đội được thành lập vào năm 1925 với tên **Câu lạc bộ bóng đá Chambéry**, và sáp nhập vào năm 1942 với *Chamberien Associate Sportif* để trở thành **Stade Olympique de Chambéry**. Năm 2015, sau một sự kiện thanh lý, đội được đổi tên thành Chambéry Savoie Football.

## Lịch sử
Chambéry được thành lập vào năm 1925. Đội có trụ sở tại thị trấn Chambéry và sân vận động của họ là Stade Jaques Level, tuy nhiên họ thi đấu hầu hết các trận đấu của họ tại Stade Municipal trong thị trấn. Kể từ mùa giải 2019-2020, câu lạc bộ chơi ở Championnat National 3. Trong mùa giải 2010-2011, Chambéry trở thành câu lạc bộ nghiệp dư đầu tiên trong lịch sử Coupe de France đánh bại ba câu lạc bộ Ligue 1 (Monaco, Brest, Sochaux), trước khi thua ở tứ kết.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức
US Chantilly

**Union Sportive de Chantilly** là một câu lạc bộ bóng đá đến từ Chantilly, Oise, Pháp. Đội được thành lập vào năm 1902 và hiện đang chơi ở Regional 1, Hauts-de-France, giải hạng sáu của bóng đá Pháp, sau khi xuống hạng từ Championnat National 3 vào năm 2019.

## Tham khảo

* Hồ sơ câu lạc bộ trên Soccerway 
* Trang web chính thức
Splash and Bubbles

**Splash and Bubbles** là một bộ phim truyền hình hoạt hình giáo dục của Mỹ được tạo ra bởi PBS Kids. Splash and Bubbles đã trở thành một bộ phim thường xuyên vào năm 2016. Chương trình được thực hiện trên mạng truyền hình cáp PBS Kids có liên quan.

## Tham khảo
Giải vô địch các câu lạc bộ bóng chuyền nữ thế giới FIVB

**Giải vô địch các câu lạc bộ bóng chuyền nữ thế giới FIVB** là giải đấu quốc tế lớn nhất dành cho các câu lạc bộ bóng chuyền thuộc Liên đoàn bóng chuyền quốc tế (FIVB), cơ quan quản lý bóng chuyền toàn cầu. Giải đấu lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1991 tại Brazil. Tuy nhiên, giai đoạn từ năm 1995 đến 2009 thì giải đấu đã không được tổ chức nhưng kể từ năm 2010 thì giải đấu đã được tổ chức hàng năm tại các quốc gia Qatar, Thụy Sĩ, Philippines và Nhật Bản và Trung Quốc.

Giải đấu diễn ra trong vòng một tuần với sự hiện diện của 8 đội bóng chuyền đại diện cho các khu vực năm đó gồm: đội vô địch Giải vô địch bóng chuyền các câu lạc bộ AVC (đại diện châu Á), Giải vô địch bóng chuyền nữ các câu lạc bộ châu Phi (đại diện châu Phi), Giải vô địch bóng chuyền nữ các câu lạc bộ Nam Mỹ (đại diện Nam Mỹ), Giải vô địch bóng chuyền nữ CEV (đại diện châu Âu), một đại diện của chủ nhà và cuối cùng là một đội đề cử của khu vực Bắc, Trung Mỹ và Caribe. Số lượng các đội tăng lên tùy thuộc vào số lượng đội khách mời từ các khu vực khác.

Đương kim vô địch hiện tại của giải đấu là VakıfBank SK của Thổ Nhĩ Kỳ khi họ đánh bại Minas Tênis Clube với tỉ số 3-0 ở trận chung kết năm 2018 để giành danh hiệu thứ ba trong lịch sử. VakıfBank SK cũng là câu lạc bộ thành công nhất cho đến nay, và tổng cộng các câu lạc bộ tới từ Thổ Nhĩ Kỳ đã giành tới 6 danh hiệu vô địch (Eczacıbaşı VitrA vô địch 2 lần và Fenerbahçe vô địch 1 lần).
## Tóm tắt kết quả

### Theo khu vực

:*Bảng thống kê cho đến năm 2024*

## Danh hiệu
### Theo câu lạc bộ

### Theo quốc gia

### Thành tích theo quốc gia

## Ghi chú

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Giải vô địch thế giới Câu lạc bộ bóng chuyền nữ FIVB (1989–2012)
U nguyên bào phổi

**U nguyên bào phổi** (Pleuropulmonary blastoma - **PPB**) là một loại ung thư hiếm gặp bắt nguồn từ khoang phổi hoặc màng phổi. Nó xảy ra thường xuyên nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ  nhưng cũng đã được báo cáo ở người lớn. Trong một nghiên cứu hồi cứu 204 trẻ em có khối u phổi, u màng phổi và khối u carcinoid là khối u nguyên bào phổ biến nhất (83% trong số 204 trẻ có khối u thứ phát lan từ ung thư ở nơi khác trong cơ thể). U nguyên bào phổi được coi là ác tính. Tỷ lệ nhiễm giữa nam: nữ xấp xỉ nhau.

## Dấu hiệu và triệu chứng
Các triệu chứng có thể bao gồm ho, nhiễm trùng đường hô hấp trên, khó thở và đau ngực. Những triệu chứng này rất không đặc hiệu, và có thể được gây ra bởi các loại khối u khác trong phổi hoặc trung thất nói chung, và bởi các điều kiện khác. Hình ảnh (X-quang, CT, MRI) có thể được sử dụng để xác định sự hiện diện và vị trí chính xác của khối u, nhưng không phải là chẩn đoán cụ thể về PPB hoặc khối u khác. Các bác sĩ không thể biết liệu một đứa trẻ có PPB ngay lập tức, và không bị nhiễm trùng đường hô hấp trên, cho đến khi có thêm xét nghiệm và họ cho thấy rằng không có nhiễm trùng. Một triệu chứng khác là tràn khí màng phổi.

## Di truyền học
Một số PPB đã cho thấy trisomy 8 (17 trong số 23 trường hợp được nghiên cứu trên sổ đăng ký PPB). Các đột biến / xóa Trisomy 2 và p53 cũng đã được mô tả.

Một mối liên quan với các đột biến trong gen DICER1 đã được báo cáo. Đột biến trong gen này được tìm thấy trong 2/3 trường hợp mắc bệnh.

## Chẩn đoán
Cách phổ biến nhất để kiểm tra ai đó về PPB là lấy sinh thiết. Các xét nghiệm khác như chụp x-quang, quét CAT và MRI có thể gợi ý rằng có ung thư, nhưng chỉ cần kiểm tra một mảnh của khối u có thể đưa ra chẩn đoán xác định.

## Tham khảo
U nguyên bào võng mạc

**U nguyên bào võng mạc** (Retinoblastoma, Rb) là một dạng ung thư hiếm gặp, phát triển nhanh chóng từ các tế bào chưa trưởng thành của võng mạc, mô phát hiện ánh sáng của mắt. Đây là bệnh ung thư nội nhãn ác tính nguyên phát phổ biến nhất ở trẻ em, và nó hầu như chỉ thấy ở trẻ nhỏ.

Mặc dù hầu hết trẻ em sống sót sau căn bệnh ung thư này, chúng có thể mất thị lực ở mắt bị ảnh hưởng hoặc cần phải loại bỏ mắt.

Gần một nửa số trẻ mắc u nguyên bào võng mạc có khiếm khuyết di truyền liên quan đến u nguyên bào võng mạc. Trong các trường hợp khác, nó được gây ra bởi một đột biến bẩm sinh trong gen 13 nhiễm sắc thể 13q14 (protein retinoblastoma).

## Dấu hiệu và triệu chứng

Phổ biến nhất và rõ ràng dấu hiệu của nguyên bào võng mạc là một sự xuất hiện bất thường của võng mạc khi xem qua đồng tử, thuật ngữ y khoa cho đó là ung thư bào võng mạc, còn được gọi là phản xạ mắt mèo. Các dấu hiệu và triệu chứng khác bao gồm suy giảm thị lực, mắt đỏ và bị kích thích với bệnh tăng nhãn áp và tăng trưởng chậm chạp hoặc chậm phát triển. Một số trẻ mắc u nguyên bào võng mạc có thể bị lác mắt, hoặc "mắt lác" (lác mắt). U nguyên bào võng mạc biểu hiện bệnh tiến triển ở các nước đang phát triển và sự nở rộng của mắt là một phát hiện phổ biến.

Tùy thuộc vào vị trí của các khối u, chúng có thể được nhìn thấy trong một cuộc kiểm tra mắt đơn giản bằng cách sử dụng kính soi đáy mắt để nhìn qua đồng tử. Chẩn đoán dương tính thường chỉ được thực hiện khi khám dưới tác dụng của thuốc gây mê (EUA). Phản xạ mắt trắng không phải lúc nào cũng là dấu hiệu tích cực của u nguyên bào võng mạc và có thể do ánh sáng bị phản xạ xấu hoặc do các tình trạng khác như bệnh Coats.

## Tham khảo
Mind Field

***Mind Field*** (chơi chữ giữa hai từ minefield (bãi mìn) và mind (tâm trí)) là một chương trình truyền hình web của Mỹ được sản xuất dành riêng cho YouTube Premium, được sáng lập và dẫn bởi Michael Stevens, người tạo ra kênh YouTube Vsauce. Định dạng của chương trình dựa nhiều vào Vsauce, với Stevens trình bày các tập phim theo phong cách phim tài liệu tập trung vào các khía cạnh của hành vi con người, đặc biệt là bộ não và ảnh hưởng của ý thức. Mỗi tập chứa nhiều thí nghiệm liên quan đến chủ đề của nó, trong đó các tình nguyện viên hoặc chính Stevens tham gia.

Ba mùa của *Mind Field* đã được phát hành, mỗi mùa có tám tập. Mùa đầu tiên phát sóng đầu năm 2017, mùa thứ hai từ cuối năm 2017 đến đầu năm 2018 và mùa thứ ba từ cuối năm 2018 đến đầu năm 2019. Kể từ ngày 1 tháng 10 năm 2019 đến hết năm 2019, tất cả các tập phim đều có thể xem miễn phí cho những người không có YouTube Premium. Ngày 14 tháng 10 năm 2019, Stevens đăng một video đặc biệt với anh cùng các nhà nghiên cứu và chuyên gia xem và bàn luận về ba tập của chương trình. Ngày 24 tháng 10 năm 2019, nhằm ngày Halloween, một tập đặc biệt dài 40 phút mang tên "What Is The Scariest Thing?" (Điều Đáng Sợ Nhất Là Gì?) được ra mắt. Tập này là một phần của các chương trình nguyên bản nhằm vào mục đích giáo dục của YouTube, theo sau sự thành lập của sáng kiến "YouTube Learning".

## Danh sách tập




### Mùa 1 (2017)

### Mùa 2 (2017 – 2018)

### Mùa 3 (2018 – 2019)

### Đặc biệt

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Tiếng Xtiêng

**Tiếng Xtiêng** () là ngôn ngữ của người Xtiêng ở miền nam Việt Nam và các khu vực lân cận của Campuchia. Cùng với tiếng Chơ Ro và tiếng M'Nông, tiếng Xtiêng được phân loại là ngôn ngữ của nhóm Bahnar Nam của ngữ chi Bahnar, ngữ hệ Nam Á. Trong sơ đồ ngữ hệ Nam Á, các ngôn ngữ Bahnar thường được ghi nhận là có liên quan chặt chẽ nhất với tiếng Khmer.

Có những phương ngữ được ghi nhận của tiếng Xtiêng, một số trong đó không dễ hiểu lẫn nhau. Tuy nhiên, do thiếu sự nghiên cứu rộng rãi, bài viết này sẽ chủ yếu mô tả phương ngữ được gọi là Xtiêng Bùlơ được nói ở các tỉnh Bình Phước, Lâm Đồng, Tây Ninh của Việt Nam, huyện Snuol (tỉnh Kratié) và tỉnh Mondulkiri của Campuchia. Tiếng Xtiêng được nói ở những vùng núi rừng xa xôi cùng với người họ hàng gần gũi của nó là tiếng M'Nong. Các phương ngữ khác, bao gồm Bù Đek và Bù Biêk, được nói ở vùng thấp và thể hiện nhiều ảnh hưởng từ tiếng Việt.

Không giống như nhiều ngôn ngữ thuộc nhóm Môn-Khmer khác, tiếng Xtiêng không phân biệt âm vực tiếng nói cũng không phải là ngôn ngữ có thanh điệu như tiếng Việt. Từ có thể là đơn âm tiết hay 'âm tiết rưỡi'.

## Ngữ âm

### Phụ âm
Haupers (1969) phân tích rằng tiếng Xtiêng có 25 phụ âm với sự tương phản ba chiều: hữu thanh, vô thanh và tiền thanh hầu hoá. Âm bật hơi được mô tả như là một cụm phụ âm bao gồm các âm tắc đơn giản (tức là không có tiền thanh hầu hoá) kết hợp với âm thanh hầu . Các phân tích cũng thể hiện loạt âm bật hơi là các âm vị độc lập cho ra 33 phụ âm với sự tương phản năm chiều.

Các phụ âm xuất hiện ở vị trí cuối âm tiết (âm đệm) bị vô thanh hóa và không được bật ra. Đối với âm lợi tiếp cận, âm rung  và âm vỗ  có thể thay thế tự do cho nhau. Âm xát vòm vô thanh  chỉ xuất hiện ở cuối âm tiết như một tha âm bổ sung của âm .

### Nguyên âm
Hệ thống nguyên âm của tiếng Xtiêng 15 nguyên âm đơn và 2 nguyên âm đôi. Bên cạnh đặc tính âm sắc, độ dài của nguyên âm cũng mang tính âm vị, ngoại trừ nguyên âm  trong các âm tiết đóng. Nguyên âm  ngắn khi đứng trước  và dài ở các vị trí khác. Việc không có cặp tối thiểu giữa các âm  và  gợi ý rằng các âm , ,  và  là các tha âm vị.
 
Các ký hiệu trong ngoặc đơn đại diện cho các tha âm.

## Tham khảo
Phẫu thuật đại trực tràng

**Phẫu thuật đại trực tràng /colorectal surgery** là một lĩnh vực trong y học đối phó với các rối loạn của trực tràng, hậu môn và đại tràng. Lĩnh vực này còn được gọi là **proctology**, nhưng thuật ngữ này hiện được sử dụng không thường xuyên trong y học và thường được sử dụng để xác định các thực hành liên quan đến hậu môn và trực tràng nói riêng. Các *ruột thẳng* từ có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp từ πρωκτός *proktos,* có nghĩa là "hậu môn" hoặc "hindparts", và -λογία **, có nghĩa là "khoa học" hay "nghiên cứu".

Các bác sĩ chuyên về lĩnh vực y học này được gọi là bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng hoặc proctologists. Tại Hoa Kỳ, để trở thành bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng, các bác sĩ phẫu thuật phải hoàn thành cư trú phẫu thuật nói chung cũng như học bổng phẫu thuật đại trực tràng, theo đó họ có đủ điều kiện để được chứng nhận trong lĩnh vực chuyên môn của họ bởi Hội đồng Phẫu thuật Đại tràng và Trực tràng Hoa Kỳ hoặc Hội đồng chuyên khoa xương khớp Hoa Kỳ. Ở các quốc gia khác, chứng nhận để thực hành proctology được trao cho các bác sĩ phẫu thuật vào cuối thời gian nội trú 2-3 năm do hội đồng phẫu thuật quốc gia cấp.

## Điều trị phẫu thuật và chẩn đoán
Hình thức phẫu thuật điều trị cho những điều kiện này bao gồm: cắt đại tràng, mở thông ruột kết, cắt polyp, cắt chỗ hẹp, cắt trĩ (trong trường hợp nghiêm trọng của bệnh trĩ), anoplasty, và nhiều hơn nữa tùy thuộc vào tình trạng bệnh nhân có. Các thủ tục chẩn đoán, chẳng hạn như nội soi, rất quan trọng trong phẫu thuật đại trực tràng, vì họ có thể cho bác sĩ biết loại chẩn đoán nào nên được đưa ra và thủ tục nào nên được thực hiện để điều chỉnh tình trạng. Các thủ tục chẩn đoán khác được sử dụng bởi các bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng bao gồm: soi trực tràng, soi đại tiện, soi đại tràng sigma. Trong thời gian gần đây, phương pháp phẫu thuật nội soi đã trở nên phổ biến, do rủi ro thấp hơn, giảm thời gian phục hồi và các vết mổ nhỏ hơn, chính xác hơn đạt được bằng cách sử dụng các dụng cụ nội soi.

## Tham khảo
Henri Hoppenot

**Henri Hoppenot** (25 tháng 10 năm 1891 – 10 tháng 8 năm 1977) là một nhà ngoại giao Pháp, là Cao ủy ở Đông Dương từ năm 1955 đến 1956, và là người cuối cùng giữ chức vụ này. Ông cũng từng là chủ tịch Pháp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc từ năm 1952 đến 1955.

Vào tháng 8 năm 1914, ông bắt đầu tại Văn phòng Báo chí của Bộ Ngoại giao. Ông trở thành bạn với Alexis Leger (sau này là Saint-John Perse); họ sẽ duy trì tình bạn hơn sáu mươi năm. Khi họ vào bộ, đã có các nhà văn ngoại giao: Jean Giraudoux, Paul Morand và Paul Claudel. Ông là thủ thư cho Darius Milhaud.
Năm 1917, ông là tùy viên tại Đại sứ quán Pháp tại Bern. Ông cưới Helena Delacour.
Năm 1938, ông là Phó Giám đốc bộ phận Châu Âu tại Bộ Ngoại giao.
Năm 1940, ông là Bộ trưởng Toàn quyền tại Montevideo. Ông tập hợp lại Pháp quốc Tự do; ông lãnh đạo các dịch vụ dân sự của phái bộ quân sự ở Washington, D.C.. Năm 1943, ông là Đại biểu của Chính phủ lâm thời Cộng hòa tại Hoa Kỳ.
Từ năm 1945 đến 1952, ông là Đại sứ Pháp tại Bern, sau tám tháng trống. Ông nhằm mục đích khôi phục niềm tin giữa hai nước, được sự giúp đỡ của Tổng lãnh sự Pháp tại Genève, Xavier de Gaulle, người phục vụ từ năm 1944 đến 1953. Năm 1951, ông là Thành viên danh dự của Bảo tàng Mỹ thuật Bern. Từ 1952 đến 1955, ông là Đại diện thường trực của Pháp tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Từ 1955 đến 1956, ông là Tổng ủy viên Pháp tại Đông Dương. Từ năm 1956 đến 1964, ông là Thành viên của Hội đồng Nhà nước Pháp.

Cùng với vợ Hélène, một nhiếp ảnh gia tài ba, Henri Hoppenot đã sản xuất cuốn sách *Extrême-Orient* (Ides et Calendes, 1951) với những bức ảnh được chụp ở Viễn Đông. (Cuốn sách nhiếp ảnh của Helene Hoppenot về Tunisia là: )

## Tham khảo
Long Anh

**Long Anh** là một phường thuộc thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

## Địa lý
Phường Long Anh nằm ở phía đông bắc thành phố Thanh Hóa, bên tả ngạn sông Mã, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp huyện Hoằng Hóa và xã Hoằng Quang
*Phía tây giáp phường Tào Xuyên và phường Hàm Rồng
*Phía nam giáp phường Nam Ngạn
*Phía bắc giáp huyện Hoằng Hóa.

Phường có diện tích 5,79&nbsp;km², dân số năm 2019 là 11.243 người, mật độ dân số đạt 1.942 người/km².

## Lịch sử
Địa bàn phường Long Anh hiện nay trước đây vốn là hai xã Hoằng Long và Hoằng Anh thuộc huyện Hoằng Hóa.

Trước Cách mạng tháng Tám, các làng Quan Nội và Nhữ Xá thuộc tổng Từ Minh.
*Làng Quan Nội: tên làng đã có từ đầu thời Nguyễn. Từ thời Lê sơ đến thời Tây Sơn, huyện lỵ Hoằng Hóa đóng ở đây.
*Làng Nhữ Xá: tên làng đã có từ thời Nguyễn, trước đây là Thái Nguyên Hạ.

Từ năm 1953, xã Hoằng Anh gồm các làng: Quan Nội (chợ Huyện), Nhữ Xá, Phượng Đình.

Ngày 6 tháng 11 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 131/2003/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Tào Xuyên trên cơ sở 60,80 ha diện tích tự nhiên và 1.500 người của xã Hoằng Anh, 168,94 ha diện tích tự nhiên và 3.114 người của xã Hoằng Long, 45,61 ha diện tích tự nhiên và 502 người của xã Hoằng Lý.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Hoằng Anh còn lại 348,86 ha diện tích tự nhiên và 4.100 người, xã Hoằng Long còn lại 228,73 ha diện tích tự nhiên và 2.571 người.

Ngày 29 tháng 2 năm 2012, hai xã Hoằng Long và Hoằng Anh được chuyển từ huyện Hoằng Hóa về thành phố Thanh Hóa quản lý.

Từ ngày 17 tháng 8 năm 2018, sau khi sáp nhập thôn, xã Hoằng Long có 4 thôn từ thôn 1 đến thôn 4, dân số 3.688 người. Xã Hoằng Anh gồm 4 thôn: Quan Nội 1, Quan Nội 2, Quan Nội 3, Nhữ Xá.

Trước khi sáp nhập, xã Hoằng Long có diện tích 2,29&nbsp;km², dân số là 3.463 người, mật độ dân số đạt 1.512 người/km². Xã Hoằng Anh có diện tích 3,50&nbsp;km², dân số là 4.544 người, mật độ dân số đạt 1.298 người/km².

Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Hoằng Long và Hoằng Anh thành xã Long Anh.

Sau khi thành lập, xã Long Anh có 5,79&nbsp;km² diện tích tự nhiên và 8.007 người.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1108/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập các phường thuộc thành phố Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2021). Theo đó, thành lập phường Long Anh trên cơ sở toàn bộ 5,79&nbsp;km² diện tích tự nhiên và 11.243 người của xã Long Anh.

## Di tích
Các làng đều có đình, chùa và nghè. Làng Quan Nội còn có văn chỉ.

## Chú thích

## Xem thêm
Rối loạn tâm thần do chất kích thích

**Rối loạn tâm thần do chất** **kích thích** là một rối loạn tâm thần đặc trưng bởi các triệu chứng loạn thần (ví dụ ảo giác, hoang tưởng, hoang tưởng, suy nghĩ vô tổ chức, hành vi vô tổ chức) bao gồm và thường xảy ra sau khi dùng quá liều thuốc kích thích tâm thần;  tuy nhiên, nó cũng đã được báo cáo xảy ra ở khoảng 0,1% cá nhân, hoặc 1 trên 1.000 &nbsp; những người, trong vài tuần đầu tiên sau khi bắt đầu điều trị bằng amphetamine hoặc methylphenidate.

Các tác nhân gây bệnh phổ biến nhất là amphetamine thay thế, bao gồm cả cathinone thay thế, cũng như các chất ức chế tái hấp thu dopamine nhất định như cocaine hoặc methylphenidate.

## Dấu hiệu và triệu chứng
Các triệu chứng của rối loạn tâm thần kích thích khác nhau tùy thuộc vào thuốc uống, nhưng thường liên quan đến các triệu chứng rối loạn tâm lý hữu cơ như ảo giác, ảo tưởng, hoang tưởng và rối loạn suy nghĩ. Các triệu chứng khác có thể bao gồm hưng cảm, hành vi thất thường và hung hăng.

## Nguyên nhân

### Amphetamines thay thế
Các loại thuốc thuộc nhóm amphetamine, hoặc amphetamine thay thế, được biết là gây ra "rối loạn tâm thần amphetamine" điển hình khi lạm dụng mãn tính hoặc sử dụng ở liều cao. Trong một nghiên cứu của Úc trên 309 người sử dụng methamphetamine hoạt động, 18% đã trải qua một rối loạn tâm thần ở mức độ lâm sàng trong năm qua. Các amphetamine phổ biến bao gồm cathinone, DOM, ephedrine, MDMA, methamphetamine và methcathinone mặc dù một số lượng lớn các hợp chất như vậy đã được tổng hợp. Methylphenidate đôi khi được bao gồm không chính xác trong lớp này, mặc dù vậy nó vẫn có khả năng tạo ra rối loạn tâm thần kích thích.

Các triệu chứng của rối loạn tâm thần amphetamine bao gồm ảo giác thính giác và ảo giác thị giác, ảo tưởng vĩ cuồng, ảo tưởng về sự bắt bớ và ảo tưởng tham chiếu đồng thời với cả ý thức rõ ràng và kích động cực độ nổi bật. Một nghiên cứu của Nhật Bản về sự phục hồi từ rối loạn tâm thần methamphetamine đã báo cáo tỷ lệ phục hồi 64% trong vòng 10 &nbsp; ngày tăng lên tỷ lệ phục hồi 82% ở mức 30 &nbsp; vài ngày sau khi ngừng methamphetamine. Tuy nhiên, có khoảng 51515% người dùng không thể phục hồi hoàn toàn trong thời gian dài. Hơn nữa, ngay cả ở một liều nhỏ, rối loạn tâm thần có thể nhanh chóng được lặp lại.  Căng thẳng tâm lý xã hội đã được tìm thấy là một yếu tố nguy cơ độc lập cho tái phát tâm thần ngay cả khi không sử dụng amphetamine thay thế trong một số trường hợp nhất định.

## Tham khảo
Borstal Boy (phim)

***Borstal Boy*** Borstal Boy là một bộ phim tình cảm lãng mạn năm 2000 của đạo diễn Peter Sheridan, dựa trên cuốn tiểu thuyết tự truyện cùng tên năm 1958 của Brendan Behan.

## Nội dung
Năm 1941, Brendan Behan (Shawn Hatosy), 16 tuổi, tình nguyện viên IRA, đang thực hiện nhiệm vụ ném bom từ Ireland đến Liverpool trong Thế chiến thứ hai. Nhiệm vụ của anh ta bị cản trở khi anh ta bị bắt, bị buộc tội và bị giam cầm tại Borstal, một tổ chức cải cách dành cho những phạm nhân trẻ tuổi ở East Anglia, Anh. Tại Borstal, Brendan buộc phải sống trực diện đối mặt với những kẻ mà anh ta coi là kẻ thù của mình, một cuộc đối đầu cho thấy một cuộc xung đột nội tâm sâu sắc ở Brendan trẻ tuổi và buộc một cuộc tự kiểm tra vừa đau thương vừa lộ liễu. Các sự kiện diễn ra bất ngờ và Brendan bị ném vào vòng xoáy hoàn chỉnh. Trong vòng xoáy cảm xúc, cuối cùng anh cũng phải đối mặt với sự thật.

## Diễn viên
* Shawn Hatosy vai Brendan Behan
* Danny Dyer vai Charlie Milwall
* Lee Ingleby vai Dale
* Michael York vai Joyce
* Eva Birthistle vai Liz Joyce
* Mark Huberman vai Mac
* Ian McElhinney vai Verreker
* Ronnie Drew vai Customs

## Liên kết
* 
* 
* 
* New York Times review
* LA Times review
Bộ Thúc Thặng

**Bộ Thúc Thặng** (), hay **Bộ Thúc Thừa** (), tự **Tử Xa** (子車), tôn xưng **Bộ Thúc Tử** (步叔子), người nước Tề thời Xuân thu, là một trong thất thập nhị hiền của Nho giáo.

## Cuộc đời
Bộ Thúc Thặng từ nước Tề đến nước Lỗ cầu học, được Khổng Tử thu làm đệ tử nhập thất, dạy về lễ chế. Năm 72, thời Hán Minh Đế, Bộ Thúc Thặng được phối thờ trong Khổng miếu.

## Tham khảo
* Công Dã Tràng
* Công Tích Ai
* Hậu Xử
* Lương Chiên

## Chú thích
Nhan Khoái

**Nhan Khoái** (), tự **Tử Thanh** (子聲), thường dịch nhầm thành **Nhạc Khái**, người nước Lỗ thời Xuân thu, là một thất thập nhị hiền của Nho giáo.

## Cuộc đời
Cuộc đời của Nhan Khoái không được ghi chép lại. Năm 72, thời Hán Minh Đế, Nhan Khoái được phối thờ trong Khổng miếu.

## Tham khảo
* Nhan Chi Bộc
* Nhan Cao
* Nhan Hà
* Nhan Hạnh
* Nhan Hồi
* Nhan Tổ
* Nhan Trác Tụ
* Nhan Vô Do

## Chú thích
Abbe (hố)

**Abbe** là một hố Mặt Trăng (hố va chạm) nằm ở bán cầu nam của nửa không nhìn thấy của Mặt Trăng. Hố nằm ở phía nam của hố Hess, và nằm ở phía đông của hố Poincaré. Hố được đặt tên theo sau nhà vật lý người Đức Ernst Abbe.

Tường ngoài của hố Abbe bị xói mòn, với một vài hố nhỏ nằm chồng lên vành phía tây bắc và tây nam. Thềm hố bên trong tương đối bằng phẳng với một vài hố nhỏ.

## Hố vệ tinh

Theo quy ước, những tính chất này được xác định trên bản đồ bằng cách đặt từng chữ cái là tâm của các hố vệ tinh gần với Abbe nhất.

## Tham khảo

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài

*
Pháo đài Julien

**Pháo đài Julien** (một số nguồn chép là **Pháo đài Jullien**), hay còn được gọi là **Pháo đài Qaitbey** (tiếng Ả Rập: قلعة قايتباي), là một pháo đài nằm ở bờ tây của sông Nin, cách khoảng 5&nbsp;km về phía tây bắc Rosetta (thành phố cảng nằm ở bờ biển phía bắc Ai Cập). Pháo đài này ban đầu được xây dựng dưới thời Đế quốc Ottoman, sau đó bị Pháp chiếm đóng trong chiến dịch xâm lược Ai Cập và Syria, trong khoảng thời gian từ năm 1798 đến 1801. Pháo đài này nổi tiếng vì là nơi mà phiến đá Rosetta được phát hiện vào năm 1799.

## Lịch sử và hiện tại
Pháo đài có cấu trúc thấp, hình chữ nhật. Ở trung tâm pháo đài có một lô cốt nhìn ra những cây số cuối cùng của sông Nin trước khi đổ ra Địa Trung Hải. Pháo đài được xây dựng vào khoảng năm 1470, theo yêu cầu của Quốc vương Qaitbay, người cũng đã cho xây dựng Pháo đài Qaitbay ở Alexandria. Năm 1516, Quốc vương Al-Ashraf Qansuh al-Ghuri đã cho đắp thêm một bờ tường phòng thủ. Pháo đài sau đó rơi vào tình trạng đổ nát.

Pháo đài được xây dựng một phần từ những viên đá bị lấy đi từ các địa điểm Ai Cập cổ đại gần đó. Khi Vivant Denon đến tham quan vào năm 1799, ông cho biết, pháo đài "được xây dựng từ những phần của các công trình cũ; và những viên đá đặt xung quanh các lỗ châu mai là những viên đá hộc được lấy từ Thượng Ai Cập, và được phủ đầy những chữ tượng hình".

Pháo đài sau đó đã được trùng tu bởi chính phủ Ai Cập vào thập niên 1980 và được mở cửa cho công chúng vào năm 1985 theo lệnh của tổng thống Hosni Mubarak.

## Tìm ra phiến đá Rosetta
Quân Pháp chiếm hữu pháo đài đổ nát này vào ngày 19 tháng 7 năm 1799, chỉ vài ngày trước khi trận Abukir xảy ra, và họ đã mau chóng tu sửa lại nó. Pháo đài sau đó đã được xây dựng lại một cách kiên cố hơn và được đặt theo tên của Thomas Prosper Jullien, một vị tướng dưới trướng của hoàng đế Napoleon Bonaparte. Trung úy Pierre-François Bouchard, một trong những người phò tá của Napoleon, đã phát hiện ra phiến đá Rosetta nổi tiếng khi đang sửa lại hệ thống phòng thủ của pháo đài. Khi một bức tường cũ được tháo dở để xây nền củng cố hơn, Bouchard đã nhận ra phiến đá. Các công nhân của Qaitbay có thể đã lấy phiến đá này từ một ngôi đền ở thành phố cổ Sais gần đó. Hiện nay có một bia tưởng niệm sự khám phá này được đặt ở phía trái lối vào của pháo đài.

Năm 1801, quân Pháp bại trận dưới tay quân Anh trong cuộc vây hãm pháo đài Julien. Người Anh đã mang phiến đá này về Luân Đôn và trưng bày trước công chúng tại Bảo tàng Anh.

## Tham khảo
Abbot (hố)

**Abbot** là một hố Mặt Trăng nhỏ (hố va chạm) nằm ở vùng gồ ghề giữa biển Mare Fecunditatis ở phía nam và phía tây, và biển Mare Crisium ở phía bắc. Nó là một hố hình tròn với hình dạng chiếc cốc ở phần bên trong. Tường bên trong xuống dốc đến điểm giữa, và không có biểu hiện của sự va chạm cũng như dấu vết quan trọng ở phần bên trong hoặc vành hố.

Abbot được đặt tên theo sau nhà vật lý thiên văn người Mỹ Charles Greeley Abbot. Hố được đặt tên trước đây là **Apollonius K** trước khi bị thay đổi tên bởi IAU. Hố Apollonius nằm ở phía đông của hố Abbot.

## Tham khảo

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

 
## Liên kết ngoài

* LTO-62D1 Abbot &mdash; L&PI bản đồ địa hình
Menandros (tướng)

**Menandros** (; sống vào thế kỷ 4 TCN) là một tướng lĩnh phụng sự dưới quyền Alexandros Đại đế. Ông là một trong số những người được gọi là *[[Chiến hữu kỵ binh|etairoi]]* nhưng ông đã nắm quyền chỉ huy một nhóm lính đánh thuê. Ông đã được Alexandros giao trọng trách cai quản Lydia khi ông ta tiến hành giải quyết các vấn đề Châu Á tại Tyre (331 TCN). Menandros dường như vẫn nắm giữ vị trí này cho đến năm 323 TCN khi ông được giao nhiệm vụ đưa một đạo quân tiếp viện tới cho Alexandros ở Babylon &mdash; ông đã tới nơi ngay trước khi nhà vua băng hà. Trong cuộc phân chia các tỉnh diễn ra sau khi Alexandros qua đời, Menandros nhận được tỉnh Lydia cũ của mình và ông đã nhanh chóng nắm giữ nó. 

Ông dường như đã sớm đứng về phe của Antigonos và là người đầu tiên nói cho Antigonos biết về kế hoạch đầy tham vọng của Perdiccas đó là kết hôn với Cleopatra.Trong cuộc phân chia các tỉnh diễn ra sau đó ở Triparadisos (năm 321 TCN), quyền cai quản Lydia của ông được trao lại cho Cleitos; nhưng có lẽ điều này chỉ để nhằm giúp cho ông có thể giữ liên lạc dễ dàng hơn với Antigonos, nó được thể hiện rõ bởi việc ông chỉ huy một phần đội quân của Antigonos trong chiến dịch đầu tiên chống lại Eumenes (năm 320 TCN). Sang năm sau, khi nhận được tin Eumenes trốn thoát khỏi Nora, Menandros đã đưa quân đến Cappadocia để tấn công ông ta và buộc ông ta phải trốn chạy tới Cilicia. Sau sự kiện này không có ghi chép nào khác đề cập tới Menandros.

## Chú thích

## Tham khảo
*Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Menander (1)", Boston, (1867)
Hệ vật lý

Trong vật lý, một **hệ vật lý** là một phần của vũ trụ vật lý được chọn để phân tích. Tất cả mọi thứ bên ngoài hệ thống được gọi là môi trường. Môi trường bị bỏ qua ngoại trừ ảnh hưởng của nó trên hệ thống.

Sự phân chia giữa hệ thống và môi trường là sự lựa chọn của nhà phân tích, thường được thực hiện để đơn giản hóa việc phân tích. Ví dụ, nước trong hồ, nước trong một nửa hồ hoặc một phân tử nước riêng lẻ trong hồ đều có thể được coi là một hệ thống vật lý. Một hệ thống bị cô lập là một hệ thống có tương tác không đáng kể với môi trường của nó. Thông thường một hệ thống theo nghĩa này được chọn để tương ứng với ý nghĩa thông thường hơn của hệ thống, chẳng hạn như một máy cụ thể.

Trong nghiên cứu về sự kết hợp lượng tử, "hệ thống" có thể đề cập đến các tính chất vi mô của một vật thể (ví dụ: trung bình của một con lắc), trong khi "môi trường" có liên quan có thể là các bậc tự do bên trong, được mô tả một cách kinh điển bằng nhiệt rung động của con lắc.

## Xem thêm

* Hệ thống khái niệm 
* Không gian pha 
* Hiện tượng vật lý 
* Bản thể học vật lý 
* Biểu đồ luồng tín hiệu 
* Kỹ thuật hệ thống 
* Khoa học hệ thống 
* Hệ thống nhiệt động
Tiếng Cơ Tu Phương

**Tiếng Cơ Tu Phương** (hay tiếng Katu Đông, Katu Thượng) là ngôn ngữ của người Cơ Tu sống ở miền Trung Việt Nam tại các thành phố Huế và Đà Nẵng, là ngôn ngữ thuộc ngữ chi Cơ Tu, ngữ hệ Nam Á. Tổng số người nói trong cuộc điều tra dân số năm 1999 là 50.500 người.

Tiếng Cơ Tu Phương được đặt ở nhóm đông nam cùng với các ngôn ngữ Dak Kang và Kantu, hoặc trong nhóm đông và phân nhóm Katu-Pacoh cùng với tiếng Katu Tây của Lào và tiếng Pa Kô của Việt Nam.

Tiếng Cơ Tu Phương không có phương ngữ nào; "tiếng Katu Hạ" là một ngôn ngữ Katu Tây riêng biệt.

Vào những năm 1957-1958, có khoảng hai chục ngôn ngữ của các dân tộc miền núi Việt Nam được tạo chữ viết dựa trên bảng chữ cái tiếng Việt Latinh; trong số đó có tiếng Hrê, Xơ Đăng, M'Nông, Xtiêng, Bru và Raglai.

## Xem thêm

* Tiếng Cơ Tu

## Tham khảo

## Đọc thêm

* .
Công Tây Dư Như

**Công Tây Dư Như** (), hay **Công Tây Dữ Như** (公西與如), **Công Tây Dữ** (公西與), tự **Tử Thượng** (子上), tôn xưng **Công Tây Tử** (公西子), người nước Lỗ thời Xuân thu, là một trong thất thập nhị hiền của Nho giáo.

## Cuộc đời
Cuộc đời của Công Tây Dư Như không được ghi chép lại. Năm 72, thời Hán Minh Đế, Công Tây Dư Như được phối thờ trong Khổng miếu.

## Tham khảo
* Công Tây Châm

## Chú thích
Hi Quận vương

**Đa La Hi Quận vương** (chữ Hán: 多羅僖郡王), là một tước vị thế tập của triều đại nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Tước vị này bắt đầu từ Kinh Hi - chắt của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, con trai thứ 17 của An Quận vương Nhạc Lạc.

Năm Khang Hi thứ 21 (1682), Kinh Hi được phong **Quận vương**, phong hào **Hi**, không được thế tập võng thế, mỗi thế hệ tập phong sẽ bị giáng một cấp.

## Hi Quận vương

* 1682 — 1717: Phụng ân Trấn quốc công Kinh Hi (經希), con trai thứ 17 của Nhạc Lạc, sơ phong **Quận vương**, năm 1690 hàng **Phụng ân Trấn quốc công**.

## Phả hệ Hi Quận vương



## Tham khảo

* 
* 
* 
*
Emmanuel Tony Agbaji

**Emmanuel Tony Agbaji** (sinh ngày 21 tháng 11 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Nigeria thi đấu ở vị trí hậu vệ cho câu lạc bộ Lobi Stars tại giải bóng đá chuyên nghiệp Nigeria.

## Sự nghiệp
Tony Agbaji từng có thời gian thi đấu tại V.League 1 trong màu áo Nam Định.

## Tham khảo
Abel (hố)

**Abel** là một hố Mặt Trăng cổ đại (hố va chạm) nằm ở vùng rìa phía đông nam của Mặt Trăng. Hố nằm ở phía nam của hố Barnard, và phía rìa tây bắc của biển Mare Australe.

Vành hố Abel bị xói mòn nặng và mất đi hình dạng, hình thành một hình giống đa giác. Hố bị ảnh hưởng bởi va chạm trong quá khứ. Hố vệ tinh Abel A chồng lên vành phía nam, trong khi hố Abel M và Abel L chồng lên ở vành phía tây.

Thềm hố phía đông của Abel đã được trồi lên bề mặt bởi dòng chảy dung nham trong quá khứ, tạo nên bề mặt mượt, bằng phẳng với suất phản chiếu thấp. Một vài vành của các hố nhỏ hơn nhô ra ở tường phía đông bắc của hố. Thềm hố phía tây gồ ghề hơn và có suất phản chiếu chung với bề mặt xung quanh.

Hố được đặt tên theo sau nhà toán học người Na Uy Niels Henrik Abel.

## Hố vệ tinh
Theo quy ước, những tính chất này được xác định trên bản đồ bằng cách đặt từng chữ cái là tâm của các hố vệ tinh gần với Abel nhất.

## Tham khảo

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
*
Sân bay quốc tế Yogyakarta

**Sân bay quốc tế Yogyakarta** (, ) hoặc **Sân bay quốc tế Kulon Progo**  là một sân bay nằm ở khu vực Temon của huyện Kulon Progo, phục vụ Đặc khu Yogyakarta, ở Java, Indonesia.

Sân bay được điều hành bởi Angkasa Pura I. Sân bay này sẽ thay thế sân bay quốc tế Adisutjipto của thành phố Yogyakarta, hiện đang quá sức. Sân bay bắt đầu hoạt động vào ngày 6 tháng 5 năm 2019 với chuyến bay đầu tiên, chuyến bay Citilink từ sân bay quốc tế Halim Perdanakusuma của Jakarta. Các chuyến bay thương mại sẽ dần được di chuyển từ Sân bay quốc tế Adisucipto cũ. Mặc dù đường băng và các phương tiện khác cho các chuyến bay quốc tế đã hoạt động, nhưng đến giữa tháng 8 năm 2019 không có chuyến bay quốc tế nào. Vào giữa tháng 9 năm 2019, 80 phần trăm các công trình đầu cuối đã kết thúc và dự đoán sẽ hoàn thành vào cuối năm 2019, vì vậy nó sẽ hoạt động đầy đủ vào đầu năm 2020.

## Tham khảo
Địa lý Brasil

**Brasil** là quốc gia lớn nhất ở Nam Mỹ. Diện tích đất liền của nó chiếm gần một nửa Nam Mỹ và có diện tích 8.456.510 km2, đứng thứ năm trên thế giới. Điểm cao nhất ở Brasil là Pico da Neblina, cao hơn 2.994 mét so với mực nước biển. Brasil giáp Argentina, Bolivia, Colombia, Guyane thuộc Pháp, Guyana, Paraguay, Peru, Suriname và Venezuela.

Con sông lớn nhất trên thế giới chảy sông Amazon chảy qua Brasil. Brasil cũng có rừng nhiệt đới Amazon lớn nhất thế giới.

## Diện tích và kích thước
Lãnh thổ của Brasil rộng 8.515.767&nbsp;km², trong đó 8.456.510&nbsp;km² là phần đất liền và 55.455&nbsp;km² là mặt nước. Cộng hòa Liên bang Brasil chiếm 5,7% tổng diện tích đất trên thế giới. Brasil là quốc gia lớn thứ năm trên thế giới (sau Trung Quốc, Hoa Kỳ, Canada, Nga).

* Chiều dài từ tây sang đông: 4.328&nbsp;km (theo đường thẳng).
* Chiều dài từ Bắc tới Nam: 4320&nbsp;km (theo đường thẳng).

### Điểm cực đoan
* Bắc là8° vĩ độ Bắc và 60° kinh độ Tây.
* Nam là 32° vĩ độ nam và 70° kinh độ tây.
* Tây là 10° vĩ độ nam và 75° kinh độ tây.
* Đông là 7° vĩ độ nam và 34,5° kinh độ tây.

## Biên giới
Tổng chiều dài của biên giới là 14.691&nbsp;km (chiều dài của biên giới: với Argentina là 1224&nbsp;km; với Bolivia là 3400&nbsp;km, với Colombia là 1643&nbsp;km, với Guyane thuộc Pháp là 673&nbsp;km, với Guyana là 1119&nbsp;km, với Paraguay là 1290&nbsp;km, với Peru là 1560&nbsp;km, với Suriname là 597&nbsp;km, với Uruguay là 985&nbsp;km, với Venezuela là 2200&nbsp;km).

## Bờ biển
Chiều dài đường bờ biển: 7491&nbsp;km. Toàn bộ bờ biển thuộc về bờ biển Đại Tây Dương, tạo thành biên giới phía đông tự nhiên của Brasil. Có rất nhiều vịnh thuận tiện, ví dụ, vịnh Guanabara ở Rio de Janeiro. Có vài vịnh lớn.

## Xem thêm
* Địa lý Nam Mỹ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Brasil - từ 1565 
* Brasil: của tầng lớp quý tộc, của tình yêu và của những lá thư… một bản đồ từ xung quanh 1640
Tiếng Xinh Mun

**Tiếng Xinh Mun** (Ksingmul, Puộc, tiếng Trung Quốc: 欣门语) là một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Khơ Mú nói bởi người Xinh Mun của Việt Nam và Lào.

## Phương ngữ
Jerold Edmondson (2010: 144), trích dẫn Đặng Nghiêm Vạn và những người khác (1972: 254 ff.), liệt kê 3 phương ngữ Xinh Mun chính. Trong đó, phương ngữ Xinh Mun Nghệt là nguyên thủy nhất.

* **Xinh Mun Ngệt:** xã Nà Nghệt, huyện Xiêng Khọ, Sầm Nưa (tỉnh Houaphan), Lào
* **Xinh Mun Dạ:** xã Chiềng On, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La, Việt Nam
* **Xinh Mun Đồng**

## Ngữ âm
Nguồn:

Tất cả các nguyên âm đơn đều có thể là dài hoặc ngắn ngoại trừ /ɔː/ chỉ có thể là dài.

## Tham khảo

* Edmondson, Jerold A. 2010. "Ngôn ngữ của Việt Nam so với Ksingmul (Xinh - mun)." Trong Kenneth A. McElhanon và Ger Reesink, * Một bức tranh ngôn ngữ và văn hóa: nghiên cứu tôn vinh sự nghiệp của Karl J. Franklin *, 138 - 154. SIL e - Books, 19. [Dallas]: SIL International. http://www.sil.org/resource/archives/9267

## Liên kết ngoài

* http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
* http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-9380-C@view Ksingmul in RWAAI Digital Archive
Thromboxane A2

**Thromboxane A2** (**TXA2**) là chất gây co mạch rất mạnh, gây kết tụ tiểu cầu. Thromboxane A2 được giải phóng ra từ các tiểu cầu đã được hoạt hóa trong cầm máu và có đặc tính prothrombotic: nó kích thích kích hoạt tiểu cầu mới cũng như tăng kết tập tiểu cầu. Điều này đạt được bằng cách kích hoạt thụ thể thromboxane, dẫn đến thay đổi hình dạng tiểu cầu, kích hoạt từ trong ra ngoài các integrin và thoái hóa. Fibrinogen lưu thông liên kết các thụ thể này trên các tiểu cầu lân cận, củng cố thêm cục máu đông. Thromboxane A2 cũng là một vasoconstrictor được biết đến a
và đặc biệt quan trọng trong quá trình tổn thương mô và viêm. Nó cũng được coi là chịu trách nhiệm cho Prinzmetal's angina.

## Tham khảo
Antigenes (tướng)

**Antigenes** (; mất năm 316 TCN) là một tướng lĩnh của Alexandros Đại đế, ông đã từng phụng sự Philippos II của Macedonia và mất một mắt trong cuộc vây hãm Perinthos (năm 340 TCN). Sau khi Alexandros qua đời vào năm 323 TCN, ông được nhận chức tổng trấn của Susiana. Ông là một trong số các chỉ huy của lực lượng Argyraspides và đã đứng về phe của Eumenes. Sau khi Eumenes bại trận vào năm 316 TCN, Antigenes đã rơi vào tay kẻ thù của mình là Antigonos và bị ông ta thiêu sống.

## Tham khảo
*Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Antigenes (1)", Boston, (1867)

## Chú thích
Tlepolemos (tướng)

*Đối với những người khác có cùng tên, xem [[Tlepolemos (định hướng)]]*

**Tlepolemos** (; sống vào thế kỷ 4 TCN) là con trai của Pythophanes và là một thành viên thuộc lực lượng *[[hetairoi]]* của Alexandros Đại đế. Ông đã cai quản Parthia và Hyrcanii cùng với Amminapes, một người Parthia được Alexandros bổ nhiệm làm tổng trấn của các tỉnh này. Sau này, Tlepolemos được Alexandros bổ nhiệm làm tổng trấn của Carmania, ông vẫn cai quản tỉnh này vào thời điểm Alexandros qua đời trong năm 323 TCN và sau cuộc phân chia các tỉnh mới tại Triparadisos vào năm 321 TCN.

## Tham khảo
*Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Tlepolemus (2)", Boston, (1867)

## Chú thích

----
Augustin-Pierre Dubrunfaut

**Augustin-Pierre Dubrunfaut** (; 1 tháng 9 năm 1797, Lille – 7 tháng 10 năm 1881) là một nhà hóa học người Pháp và ông đã nghiên cứu ra việc fructose được hấp thu trực tiếp vào máu trong quá trình tiêu hóa. Fructose được nhà hóa học người Pháp
Sự chuyển quay đã được Dubrunfaut phát hiện vào năm 1844, khi ông nhận thấy rằng vòng quay cụ thể của dung dịch nước đường thay đổi theo thời gian. 
Trong cùng một bài báo, ông cũng xác định rằng sự đảo ngược của sucrose với sự hiện diện của men bia (*Saccharomyces cerevisiae*) không phải là hậu quả của quá trình lên men. Phân tử hữu cơ fructose sau đó đã được Dubrunfaut phát hiện vào năm 1847. 
Ông cũng phát hiện ra maltose, mặc dù khám phá này không được chấp nhận rộng rãi cho đến khi nó được xác nhận vào năm 1872 bởi Cornelius O'Sullivan.
## Tiểu sử
Augustin-Pierre Dubrunfaut lần đầu tiên nghiên cứu tại Lille với nhà tự nhiên học người Bỉ Pierre Auguste Joseph Drapiez và nhà hóa học người Pháp Charles Delezenne. Sau đó, ông học tại Khoa Khoa học Paris với các nhà hóa học Thenard, Dulong, Pouillet và Louis Joseph Gay-Lussac các vấn đề về hóa tính của tinh bột. Từ 1824 đến 1830, ông dạy trong một trường kỹ thuật trong khi thành lập năm 1827 một nhà máy sản xuất đường củ cải ở Bercy và chỉ đạo từ năm 1830 một nhà máy chưng cất rượu ở Versailles. Trong cùng năm đó, ông đã thành lập tờ báo chế tạo báo chí, được xuất bản trong ba năm.
## Tham khảo
Phiên tòa xét xử các lãnh tụ độc lập của Catalunya

**Phiên tòa xét xử các lãnh tụ độc lập của Catalunya** (***Causa Especial 20907/2017*** hoặc ngắn gọn là ***Causa del procés***) là phiên tòa diễn ra từ ngày 12 tháng 2 năm 2019 bởi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha. 7 thẩm phán trực tiếp điều hành phiên tòa do Manuel Marchena làm chủ tọa. Thẩm phán Pablo Llarena tham gia đối chất trong giai đoạn tháng 10 năm 2017 tới tháng 7 năm 2018 cùng 12 nhân vật liên quan, bao gồm phó thủ hiến Oriol Junqueras cùng các thành viên chủ chốt của ban lãnh đạo vùng Catalyuna như Jordi Sànchez, Jordi Cuixart và nhà phát ngôn Carme Forcadell. Nhiều bị cáo đã chịu thi hành án ngay từ khi bắt giữ và hiệu lực bản án được tính từ trước khi phiên tòa này diễn ra.

Phiên tòa là hệ quả trực tiếp từ sự kiện trưng cầu dân ý gây tranh cãi vào năm 2017. Sau khi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha hủy bỏ kết quả sự kiện này vì cho là vi hiến, một cuộc khủng hoảng Hiến pháp đã diễn ra khi toàn bộ yêu cầu liên quan có trong Hiến pháp Tây Ban Nha và Đạo luật tự trị của Catalunya đã bị bác bỏ, và tuyên bố độc lập của vùng tự trị này trở nên vô hiệu vào ngày 27 tháng 10 năm 2017.

Các bản án được tuyên vào ngày 12 tháng 6 năm 2019. Hội đồng thẩm phán đã quyết định họp và công bố bản án vào ngày 14 tháng 10 năm 2019. 9 trong số 12 bị cáo bị kết tội kích động công chúng và 4 trong số họ có thêm tội danh lạm dụng công quỹ với mức tù giam từ 9 tới 13 năm. 3 bị cáo khác bị tuyên trái lệnh công vụ và được hương án treo. Tòa án Tối cao từ chối quy án về tội đảo chính. Một số bị cáo ngay lập tức viết đơn kháng cáo lên Tòa án Hiến pháp Tây Ban Nha và Tòa án Nhân quyền châu Âu. Bản án đã gây nên hàng loạt biểu tình tại Catalyuna.

## Tham khảo
Đại học Heriot-Watt

**Heriot-Watt University** là trường đại học công lập có trụ sở ở Edinburgh, Scotland, được thành lập năm 1821 với tên gọi School of Arts of Edinburgh (Trường nghệ thuật Edinburgh), học viện cơ học đầu tiên trên thế giới và sau đó được phép cấp bằng đại học theo điều lệ hoàng gia vào năm 1966. Đây là cơ sở giáo dục lâu đời thứ tám ở UK. Tên gọi Heriot-Watt được lấy dựa theo tên nhà phát minh James Watt và George Heriot, một thợ kim hoàn và nhà hảo tâm người Scotland.

Đại học Heriot-Watt đạt danh hiệu "Đại học quốc tế của năm"  do The Times and Sunday Times Good University Guide 2018 ghi nhận vì sự hiện diện và tầm ảnh hưởng của mình. Trường được *[[Times Higher Education World University Rankings]]* xếp hạng trong số 300 trường hàng đầu thế giới. Cùng năm, *The Complete University Guide* xếp hạng trường thứ 35 ở UK, trên một số trường đại học thuộc nhóm Russell Group. Từ khi được thành lập, trường có mối quan hệ chặt chẽ với trường Đại học Edinburgh (University of Edinburgh) trong nghiên cứu và giảng dạy.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Heriot-Watt University Students Union
* Heriot-Watt University Dubai
* Heriot-Watt University Malaysia
Người Brasil gốc Bồ Đào Nha

**Người Brasil gốc Bồ Đào Nha** () là công dân Brasil có nguồn gốc hoàn toàn hoặc một phần ở người Bồ Đào Nha. Hầu hết những người Bồ Đào Nha đến từ nhiều thế kỷ ở Brasil đều tìm kiếm cơ hội kinh tế. Mặc dù có mặt kể từ khi bắt đầu thực dân, người Bồ Đào Nha bắt đầu di cư sang Brasil với số lượng lớn hơn và không có sự hỗ trợ của nhà nước trong thế kỷ 18.

Ngày nay, người Bồ Đào Nha tạo thành nhóm người nước ngoài lớn thứ 2 sống ở nước này (lớn nhất là người Bolivia), với khoảng 380.000 người nhập cư Bồ Đào Nha hiện đang sống ở Brasil. Theo luật pháp Bồ Đào Nha, bất kỳ người Brasil nào có ít nhất một cha mẹ hoặc ông bà Bồ Đào Nha đều đủ điều kiện để có được quốc tịch Bồ Đào Nha (với một số hạn chế, đặc biệt là đối với con cháu). 5 triệu người Brasil (2,5% dân số) thuộc nhóm này.

## Dân số nhập cư Bồ Đào Nha

## Ước tính
Đây là những người Brasil gốc Bồ Đào Nha. Ước tính 55 triệu người Brasil có nguồn gốc Bồ Đào Nha sau thời kỳ thuộc địa. Những con số này sẽ được đánh giá thấp, vì cũng có nhiều người Brasil có nguồn gốc Bồ Đào Nha trong thời kỳ thuộc địa, làm tăng cộng đồng người Bồ Đào Nha trong 80 triệu người ở Brasil.

## Xem thêm
* Người Brasil
* Người Bồ Đào Nha

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Article about immigration to Brazil
* IBGE, in Portuguese
* Casa do Brasil quer imigração em debate na cimeira UE-Brasil
Studio Bind

, là một hãng phim anime Nhật Bản được thành vào tháng 11 năm 2018 với tư cách là một công ty liên doanh của White Fox và Egg Firm.

## Lịch sử
Công ty được thành lập vào tháng 11 năm 2018 với tư cách là một công ty liên doanh giữa hãng phim White Fox và công ty sản xuất, lập kế hoạch và quản lý Egg Firm. Tác phẩm đầu tiên của hãng là *[[Karakuri Circus]]* ở tập 22 và 31, trong khi tác phẩm đầu mà hãng đảm nhiệm sản xuất chính là *[[Mushoku Tensei]]*, đã ra mắt vào năm 2021.

## Tác phẩm
### Truyền hình

### OVA

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Bão Gay (1989)

**Bão Gay**, được biết đến ở Việt Nam với tên **bão số 11 năm 1989**, là 1 cơn bão mạnh hiếm gặp trên Vịnh Thái Lan.

## Lịch sử khí tượng

* Bão Gay hình thành ngay ở phía nam Mũi Cà Mau, khu vực phía đông Vịnh Thái Lan vào ngày 1 tháng 11,bão đạt cấp 3 (SSHWS) khi áp sát và đổ bộ vào Thái Lan. Bão khiến hơn 800 người thiệt mạng xung quanh vịnh này. Sau khi quét qua Thái Lan, bão đi vào Ấn Độ Dương, cường độ có phần suy giảm xuống còn cấp 1 (SSHWS), rồi lại mạnh trở lại. Bão đạt cấp 5 (SSHWS), sức gió lên đến 260&nbsp;km/h trong 1 phút ngay khi áp sát vào Kavali, thuộc Ấn Độ. Bão đổ bộ vào Kavali và khiến thêm hơn 200 người thiệt mạng, và sau khi đổ bộ vào đây bão suy yếu nhanh chóng. Cuối cùng bão tan vào ngày 10 tháng 11. Thiệt hại về vật chất do cơn bão gây ra là khoảng 521 triệu USD, trong khi số người chết lên đến hơn 1000 người. Đây là cơn bão mạnh hiếm gặp trên Vịnh Thái Lan.
*30 năm sau (tức là năm 2019), một cơn bão khác có quỹ đạo tương tự như vậy, cũng đổ bộ miền nam Thái Lan nhưng yếu hơn nhiều. Đó là bão Pabuk, cơn bão đầu tiên trên Biển Đông trong năm 2019.

## Xem thêm

* Bão Harriet (1962)
* Bão Pabuk (2019)

## Tham khảo
Xoáy thuận nhiệt đới
Neso (vệ tinh)

**Neso** (/ ˈniːsoʊ / NEE-soh; tiếng Hy Lạp: Νησώ), còn được gọi là **Neptune XIII**, là vệ tinh tự nhiên ngoài cùng được biết đến của Sao Hải Vương. Đó là một vệ tinh không đều được phát hiện bởi Matthew J. Holman, Brett J. Gladman và các đồng nghiệp vào ngày 14 tháng 8 năm 2002, tuy nhiên nó không được chú ý cho đến năm 2003. 

## Đặc điểm

### Quỹ đạo
Neso quay quanh Sao Hải Vương ở khoảng cách hơn 48 Gm (triệu km), khiến nó (tính đến năm 2015) trở thành vệ tinh xa nhất được biết đến của bất kỳ hành tinh nào. Tại củng điểm quỹ đạo, vệ tinh này cách Sao Hải Vương hơn 72 Gm. Khoảng cách này đủ lớn để vượt qua viễn điểm quỹ đạo của Sao Thủy, cách Mặt Trời khoảng 70 Gm. Neso cũng là vệ tinh có chu kỳ quỹ đạo dài nhất, 26,67 năm. Nó đi theo một quỹ đạo rất nghiêng và rất lệch tâm được minh họa trên sơ đồ liên quan đến các vệ tinh không đều khác của Sao Hải Vương (phải). Các vệ tinh phía trên trục hoành là thuận hành, các vệ tinh bên dưới là nghịch hành. Các đoạn màu vàng kéo dài từ màng ngoài tim đến đỉnh, cho thấy sự lệch tâm.

### Đặc điểm vật lý
Neso có đường kính khoảng 60 km (37 mi) dựa trên một suất phản chiếu giả định và giả sử mật độ trung bình 1,5 g / cm3, khối lượng của nó ước tính là 2 × 1017 kg.

Do sự giống nhau của các tham số của quỹ đạo với Psamathe (S/2003 N 1), người ta cho rằng cả hai vệ tinh không đều có thể có nguồn gốc chung trong việc một vệ tinh lớn hơn bị phá vỡ. 

## Tên gọi
Neso được đặt theo tên của một trong những Nereid (nữ thần biển). Trước khi công bố tên của nó vào ngày 3 tháng 2 năm 2007 (IAUC 8802), Neso được biết đến với tên gọi tạm thời, S/2002 N 4.

## Tham khảo
Nhóm ngôn ngữ Miến-Khương

**Nhóm ngôn ngữ Miến-Khương**, còn được gọi là **nhóm** **ngôn ngữ Tạng-Miến Đông**, là một nhóm chính trong ngữ tộc Tạng-Miến, nhóm chính còn lại là nhóm ngôn ngữ Tạng-Kanaur. Nhóm ngôn ngữ này được nói ở phía tây nam Trung Quốc và Myanmar, bao gồm hai nhóm con là Lô Lô-Miến và Khương (bao gồm tiếng Tangut).
## Tham khảo
Stasandros

**Stasandros** (trong ; sống vào thế kỷ thứ 4 TCN) là một vị tướng người Soloi phụng sự dưới quyền Alexandros Đại đế. Sau khi Alexandros qua đời, ông đã trở thành tổng trấn của Aria và Drangiana. Ông mất quyền kiểm soát các tỉnh của mình sau khi bị nhà Antigonos đánh bại trong các cuộc chiến tranh Diadochi.

## Tiểu sử

Stasandros được sinh ra ở vương quốc Soloi vào thế kỷ thứ 4 TCN. Vào thời điểm ông ra đời, mười thành bang của Síp là các chư hầu của đế quốc Achaemenes và đã bị chinh phục vào khoảng năm 546 hoặc năm 526 TCN. Vào tháng 5 năm 334 TCN, vương quốc Macedonia dưới sự cai trị của Alexandros Đại đế đã gây chiến với đế quốc Achaemenes. Người Síp và Phoenici lúc này là lực lượng nòng cốt trong số 400 tàu chiến của hải quân Ba Tư ở khu vực Địa Trung Hải. Sau khi nhận được tin tức về thất bại tan tác của người Ba Tư ở trận Issus, các vương quốc của Síp đã đào ngũ về phe của người Macedonia khi họ đóng quân ở Sidon vào giữa tháng 5 năm 332 TCN. Alexandros đã tha thứ cho người Síp dựa vào sự giải thích rằng lòng trung thành của họ đối với người Ba Tư là do bị ép buộc. Người Síp đã tham gia vào nhiều cuộc chinh phạt của Alexandros bắt đầu từ cuộc vây hãm Tyre. Stasandros cùng người em trai Stasanor của ông là một trong số những người đã gia nhập vào quân đội Macedonia và cuối cùng đã trở thành các chiến hữu của Alexandros, một nhóm các tướng lĩnh thân cận nhất của ông ta. Sự thăng tiến nhanh chóng của họ có thể là do họ xuất thân từ hoàng gia Soloi.

Alexandros đã ra lệnh cho Stasanor bắt sống vị tổng trấn của Aria tên là Arsaces. Vì vậy, Stasanor đã được phong làm tổng trấn của vùng đất này sau đó. Sau khi Alexandros qua đời vào năm 323 TCN, các tướng lĩnh đã phân chia đế quốc của ông ta. Theo cuộc phân chia tại Triparadisos vào năm 321 TCN, Stasanor được nhận hai tỉnh Bactria và Sogdiana, trong khi Stasandros nắm giữ Aria và Drangiana. Trong các cuộc chiến tranh Diadochi diễn ra sau đó, ông đã đứng về phía Eumenes chống lại Antigonos I Monophthalmos. Antigonos cuối cùng đã đánh bại được Eumenes cùng với các đồng minh của ông ta và trao lại các tỉnh của Stasandros cho Euitos. Thời điểm Stasandros qua đời vẫn chưa được biết chính xác.

## Chú thích

## Tham khảo

* 
*