open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kepler-90

**Kepler-90** là một sao dải chính loại G có vị trí vào khoảng  từ Trái Đất thuộc chòm sao Thiên Long. Ngôi sao này đáng chú ý vì nó có một hệ hành tinh có cùng số lượng hành tinh quan sát được với Hệ Mặt Trời.

Vào ngày 14 tháng 12 năm 2017, NASA và Google tuyên bố đã phát hiện ra hành tinh thứ tám, Kepler-90i, trong hệ Kepler-90: hành tinh này được phát hiện bằng cách sử dụng một phương pháp học máy mới được phát triển bởi Google.

## Đặc điểm
Kepler-90 là một ngôi sao loại G có khối lượng và bán kính xấp xỉ 120% so với Mặt Trời. Nó có nhiệt độ bề mặt là 6080 K, và tuổi của nó ước tính khoảng 2 tỷ năm. Trong khi đó, Mặt Trời là khoảng 4,6 tỷ năm tuổi và có nhiệt độ bề mặt là 5778 K.

Cấp sao biểu kiến của ngôi sao, tức là mức độ sáng của nó khi nhìn từ Trái Đất, là 14. Do đó, nó quá mờ để có thể nhìn bằng mắt thường.

## Hệ hành tinh
Kepler-90 đáng chú ý vì sự giống nhau về hình thể của hệ hành tinh của nó với Hệ Mặt Trời, trong đó các hành tinh đá ở gần ngôi sao nhất và các hành tinh khí ở xa hơn. Sáu hành tinh bên trong thì hoặc là siêu Trái Đất hoặc là tiểu Sao Hải Vương khi xét tới kích cỡ. Hai hành tinh ngoài cùng là hành tinh khí khổng lồ. Hành tinh được biết tới ở áp chót quay quanh ngôi sao chủ của nó ở cùng khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt trời. Hành tinh ở ngoài cùng vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ.

.

## Tham khảo
Kế hoạch Roosevelt

**Kế hoạch Roosevelt** là một kế hoạch cho sự chiếm đóng Đức sau Thế chiến II. Theo đề xuất của Franklin D. Roosevelt, biên giới nước Đức sẽ tương đương với lãnh thổ Đức Quốc xã trước hiệp định Munich, riêng Đông Phổ sẽ bị chia cắt giữa Ba Lan và Liên Xô. Hai khu quốc tế tạm thời sẽ được tạo ra, một giáp Pháp và một cái khác giáp Bỉ và Hà Lan. Phần còn lại của Đức sẽ được chia thành sáu quốc gia: Áo, Bavaria, Hanover, Hesse, Phổ và Saxony.

Kế hoạch được sự ủng hộ của tổng thống Mỹ và một số nhà ngoại giao phương Tây, tuy nhiên không được ủng hộ bởi Liên Xô và Ba Lan. Sau chiến tranh, một sự phân chia khác đã được thông qua, theo đó mất mát lãnh thổ của Đức về phía đông lớn hơn, và Đức Quốc xã sau cùng bị chia thành 3 quốc gia (Áo, Tây Đức, Đông Đức) thay vì 6 quốc gia như kế hoạch này. 
## Tham khảo
Nhà Lý (định hướng)

Tại các nền quân chủ Đông Á, **Nhà Lý** có thể có thể là một trong các vương triều sau:
* Trung Quốc
****[[Vương quốc Đại Lý|Vương triều Đại Lý]]** do Đoàn Tư Bình sáng lập ở tỉnh Vân Nam, được chia thành 3 giai đoạn:
***Tiền Đại Lý (937-1094)
***Hậu Đại Lý (1096-1253)
***Đại Lý tổng quản (1261-1387) 
* Việt Nam:
**Thời Vạn Xuân, xuất hiện 2 chính quyền họ Lý, các sử gia ngày nay gộp chung gọi là Nhà Tiền Lý:
*****[[Lý Bí|Tiền Lý]]** do Lý Bí trục xuất nhà Lương sáng lập;
*****[[Lý Phật Tử|Hậu Lý]]** do Lý Phật Tử đánh bại Triệu Việt Vương xây dựng nên;
****[[Nhà Lý]]** do Lý Công Uẩn sáng lập;
* Triều Tiên
****Lý thị Triều Tiên** tức Nhà Triều Tiên do Lý Thành Quế sáng lập.
Pin oxide bạc

**Pin oxide bạc** (IEC code: S) là một loại pin dùng 1 lần có tỷ trọng năng lượng / trọng lượng rất cao. Pin có thể có kích thước nhỏ như các loại pin cúc áo (trong đó số lượng bạc được sử dụng tối thiểu và không chiếm tỷ trọng đáng kể do vấn đề chi phí của sản phẩm), hoặc pin cỡ lớn, nơi hiệu suất vượt trội của tính hóa học của oxide bạc vượt qua vấn đề về chi phí. Những pin oxide bạc lớn hơn này chủ yếu được ứng dụng cho quân đội, ví dụ ở ngư lôi Mark 37 hoặc trên những loại tàu ngầm nhóm Alfa. Trong những năm gần đây, chúng đã trở nên quan trọng với vai trò là kho năng lượng dự trữ cho tàu vũ trụ có người lái và không người lái. Pin oxide bạc đã qua sử dụng có thể được xử lý để thu hồi lại lượng bạc kim loại trong đó.

Pin oxide bạc dùng một lần chiếm hơn 20% tổng doanh số pin dùng một lần ở Nhật Bản (67.000 trong số 232.000 vào tháng 9 năm 2012).

Một loại pin sạc liên quan thường được nhắc đến là **pin bạc-kẽm** do sử dụng một biến thể của tính hóa học trong pin oxide bạc. Nó có hầu hết các đặc tính của pin oxide bạc. Và ngoài ra, nó có thể cung cấp nguồn năng lượng điện hóa có năng lượng riêng lớn nhất từ trước đến nay. Được sử dụng từ lâu trong các ứng dụng chuyên dụng, hiện nay pin loại này đang được phát triển cho nhiều thị trường chính, ví dụ như pin trong máy tính xách tay hay các thiết bị trợ thính.

## Tham khảo
Tống Đan

**Tống Đan** (; sinh tháng 7 năm 1956) là Trung tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (*PLA*). Ông hiện là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Ủy viên Ủy ban Chính trị Pháp luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bí thư Ủy ban Chính trị Pháp luật Quân ủy Trung ương Trung Quốc.

## Tiểu sử
### Thân thế
Tống Đan sinh tháng 7 năm 1956 tại Côn Minh, tỉnh Vân Nam, ông là người Tứ Hồng, tỉnh Giang Tô.

### Giáo dục
Năm 1978 đến năm 1982, Tống Đan theo học tại Học viện Chính trị Pháp luật Tây Nam.

### Sự nghiệp
Năm 1982, sau khi tốt nghiệp, Tống Đan công tác tại Phòng Bảo vệ, Quân khu Côn Minh và từng đảm nhiệm chức vụ Tổ trưởng Cục Pháp chế Quân ủy Trung ương, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế Quân ủy Trung ương Trung Quốc.

Tháng 7 năm 2007, Tống Đan được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục Pháp chế Quân ủy Trung ương. Năm 2010, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quân ủy Trung ương Trung Quốc. Tháng 5 năm 2016, ông được bổ nhiệm làm Phó Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Quân ủy Trung ương Trung Quốc.

Tháng 1 năm 2017, Tống Đan được bổ nhiệm giữ chức vụ Ủy viên Ủy ban Chính trị Pháp luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bí thư Ủy ban Chính trị Pháp luật Quân ủy Trung ương Trung Quốc kế nhiệm Trung tướng Lý Hiểu Phong. Năm 2017, ông được phong quân hàm Trung tướng. Ngày 24 tháng 10 năm 2017, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIX, Tống Đan được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX.

## Tham khảo
Cố Văn Căn

**Cố Văn Căn** (; sinh tháng 11 năm 1946) là Phó Đô đốc Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (*PLAN*). Ông từng giữ chức vụ Phó Tư lệnh Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc và Tư lệnh Hạm đội Nam Hải phụ trách địa bàn Biển Đông.

## Tiểu sử
Cố Văn Căn sinh tháng 11 năm 1946 tại trấn Đông Hải, huyện Nam Hối, tỉnh Giang Tô nay thuộc trấn Chúc Kiều, khu Phố Đông, thành phố Thượng Hải. Năm 1965, ông gia nhập Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Ông từng đảm nhiệm chức vụ Hạm trưởng tàu ngầm.

Năm 1996, Cố Văn Căn được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Hạm đội Đông Hải. Tháng 7 năm 1996, ông được phong quân hàm Chuẩn đô đốc. Tháng 7 năm 2004, ông được bổ nhiệm giữ chức vụ Tư lệnh Hạm đội Nam Hải kiêm Phó Tư lệnh Quân khu Quảng Châu thay cho ông Ngô Thắng Lợi. Tháng 7 năm 2005, ông được thăng quân hàm Phó Đô đốc.

Tháng 1 năm 2008, Cố Văn Căn được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Tư lệnh Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (*PLAN*). Tháng 12 năm 2009, Cố Văn Căn được miễn nhiệm chức vụ Phó Tư lệnh Quân chủng Hải quân, nghỉ hưu.

## Tham khảo
Vanadyl(V) nitrat

**Vanadyl(V) nitrat**, còn được gọi dưới nhiều tên gọi khác là vanadi oxytrinitrat hoặc vanadi oxynitrat là một hợp chất của nguyên tố vanadi, với trị số oxy hóa là +5 và các nhóm nitrat và oxy. Công thức hóa học của hợp chất này là **VO(NO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>** và có cấu tạo thành phần là dinitơ pentoxit và vanadi(V) oxit. Nó cũng là một hợp chất thuộc nhóm chất *nitrating*, thường thêm các nhóm nitơ vào các hợp chất thơm như benzen, phenol, clorobenzen, anisole, acetanilide, axit benzoic, etyl benzoat và toluen.
## Tham khảo
Hi-fi

**[[Độ trung thực cao]]** hay **Hi-fi** (từ rút gọn trong tiếng Anh: *[[High fidelity]]*) là thuật ngữ được sử dụng bởi các thính giả đam mê âm thanh ca nhạc, trong đó có ca nhạc tại nhà (Home audio), để đề cập đến việc tái tạo âm thanh chất lượng cao. Nó phân biệt với âm thanh tái tạo có chất lượng thấp hơn do dùng đến thiết bị âm thanh giá rẻ hoặc chất lượng kém có thể được nghe thấy trong bản ghi âm được thực hiện cho đến cuối những năm 1940.

HiFi là viết tắt của cụm từ "High Fidelity", nó được sử dụng để chỉ chất lượng âm thanh hoặc hệ thống âm thanh chuyên nghiệp có khả năng tái tạo âm thanh rõ ràng, chi tiết và chân thật nhất có thể.

HiFi được định nghĩa là khả năng phát lại âm thanh chất lượng cao mà không gây méo hay lẫn các tạp âm so với âm thanh gốc ban đầu. Hệ thống HiFi thường được thiết kế để có thể tái tạo âm thanh trung thực, tương tự như những gì người nghe sẽ nghe thấy nếu họ đang trực tiếp đứng bên cạnh nguồn phát âm thanh gốc.

Các hệ thống HiFi thường được sử dụng trong các phòng thu âm, phòng nghe nhạc chuyên nghiệp hoặc cho các buổi biểu diễn trực tiếp.

**Hi-fi** lý tưởng là thiết bị có tiếng ồn và méo tiếng thấp, và đáp ứng tần số phẳng (trung tính, không màu) trong dải tần số làm việc dự định.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Điếc

## Liên kết ngoài
* 
* A Dictionary of Home Entertainment Terms
Un beau soleil intérieur

***Un beau soleil intérieur*** () là một phim của Pháp trình chiếu vào năm 2017 và được đạo diễn bởi Claire Denis. Phim này dựa trên bài viết năm 1977 của Roland Barthes *[[A Lover's Discourse: Fragments]]*. Nhà văn Christine Angot và người thường làm việc chung với Denis Jean-Pol Fargeau cả hai được tường thuật là đã cùng với Denis việt truyện phim. Nó khai mạc phần Directors' Fortnight của Liên hoan phim Cannes 2017 và đạt được giải SACD.

## Diễn viên
* Juliette Binoche vai Isabelle
* Xavier Beauvois vai Vincent
* Philippe Katerine vai Mathieu
* Josiane Balasko vai Maxime
* Bruno Podalydès vai Fabrice
* Gérard Depardieu 
* Valeria Bruni Tedeschi
* Laurent Grévill vai François
* Paul Blain vai Sylvain
* Nicolas Duvauchelle vai người diễn viên
* Alex Descas vai người đàn ông ốm

## Sản xuất
Phim bắt đầu quay trong tháng 1 năm 2017 ở Creuse, Pháp. và kết thúc vào ngày 21 tháng 2 năm 2017.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
FA Premier League Stars

***F.A. Premier League Stars*** là một trò chơi điện tử thể thao được phát hành tại châu Âu vào năm 1999 cho PlayStation và Microsoft Windows, được phát triển và xuất bản bởi Electronic Arts.

## Xem thêm
* Stars (loạt trò chơi)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* FA Premier League Stars at GameSpot 
*
Chromi(III) nitrat

**Chromi(III) nitrat** là một hợp chất vô cơ có thành phần là nguyên tố chromi và nhóm nitrat (công thức: **Cr(NO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>**), ngoài ra còn có lượng nước được ngậm khác nhau. Hợp chất này thông thường và phổ biến nhất tồn tại dưới dạng một chất rắn màu tím ngậm nước, ngoài ra còn có dạng màu xanh lá cây khi khan cũng thường được nhắc đến. Các hợp chất Chromi(III) nitrat thường ít có giá trị trong ngành thương mại, tuy vậy cũng chúng cũng được ứng dụng trong ngành nhuộm. Hợp chất phổ biến trong các phòng thí nghiệm nhằm mục đích tổng hợp các phức hợp điều hợp Chromi.

## Thuộc tính và điều chế
Muối khan tạo thành các tinh thể màu xanh lục và có độ hòa tan trong nước cao (trái ngược với hợp chất chromi(III) chloride khan hòa tan trong nước rất chậm trừ những điều kiện đặc biệt). Tại nhiệt độ 100 ℃, hợp chất này bị phân hủy. Dạng ngậm nước của chromi(III) nitrat có màu tím-đỏ cũng có tính chất hòa tan trong nước rất cao. Chromi(III) nitrat được sử dụng trong sản xuất chất xúc tác không có thành phần kim loại kiềm và là chất tẩy rửa.

Chromi(III) nitrat có thể được điều chế bằng cách hòa tan chromi(III) oxit trong axit nitric.

## Hợp chất khác
Cr(NO3)3 còn tạo một số hợp chất với NH<sub>3</sub>, như:
*Cr(NO3)3·4NH3·2H2O (chất rắn đỏ);
*Cr(NO3)3·5NH3·H2O (tinh thể đỏ cam);
*Cr(NO3)3·6NH3 (tinh thể vàng cam).

Cr(NO3)3 còn tạo một số hợp chất với CO(NH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>, như Cr(NO3)3·4CO(NH2)2·2H2O là tinh thể màu lục nhạt hay là tinh thể màu lục Cr(NO3)3·6CO(NH2)2 là tinh thể màu lục.

## Tham khảo
Bản quyền phát sóng Giải vô địch bóng đá thế giới 1998

FIFA, thông qua một số công ty, đã bán **quyền phát sóng của [[giải vô địch bóng đá thế giới 1998]]** cho các đài truyền hình sau đây.

## Truyền hình

**Ghi chú:**
# Indonesia screened the tournament simulcast via 6-national free-to-air terrestrial television stations. It was broadcast simultaneously by 1-national state-owned public free-to-air terrestrial television station (TVRI) and relayed by the 5-national private commercial free-to-air terrestrial television stations (RCTI, SCTV, TPI, ANTeve, và Indosiar). They provided Indonesian sports commentary on all 64 matches.
# It is a joint venture of France 1, France 2, France 3, France 4, TV5Monde và France Ô a subsidiary of France Télévisions. Its functions are the same as the 1998 FIFA World Cup TV.

## Phát thanh

## Tham khảo
Bismuth(III) nitrat

**Bismuth(III) nitrat** là một hợp chất vô cơ thuộc loại muối gồm thành phần chính là cation bismuth trong trạng thái oxy hóa +3 và anion nitrat, với công thức hóa học được quy định là **Bi(NO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>**. Hợp chất này tồn tại dưới dạng rắn phổ biến nhất là pentahydrat. Bi(NO3)3 được sử dụng trong tổng hợp các hợp chất bismuth khác. Hợp chất này cũng được cung cấp trên thị trường hóa chất. Đặc biệt, hợp chất này là muối nitrat duy nhất được hình thành bởi một nguyên tố thuộc nhóm 15, chỉ ra bản chất kim loại của bismuth.

## Điều chế và các phản ứng
Bismuth(III) nitrat có thể được điều chế bằng phản ứng của kim loại bismuth và axit nitric đặc, được miêu tả bằng phương trình sau:

Bi + 4HNO3 → Bi(NO3)3 + 2H<sub>2</sub>O + NO↑

Hợp chất này cũng hòa tan trong axeton, axit axetic và glyxerol nhưng thực tế không tan trong etanol và etyl axetat.

Bismuth(III) nitrat tạo thành các phức không hòa tan với pyrogallol và cupferron. Hai phức chất này là cơ sở của các phương pháp xác định trọng lượng của bismuth.

Khi nung bismuth(III) nitrat có thể phân hủy tạo thành nitơ dioxide, NO2.

## Hợp chất khác
Bi(NO3)3 còn tạo một số hợp chất với CS(NH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>, như Bi(NO3)3·3CS(NH2)2 là tinh thể vàng hay Bi(NO3)3·5CS(NH2)2 là tinh thể đỏ.

Bi(NO3)3 còn tạo một số hợp chất với CSe(NH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>, như Bi(NO3)3·6CSe(NH2)2 là tinh thể đỏ đậm, tan trong nước, metanol, DMSO và etylen glycol.

## Tham khảo
Got Talent

***Got Talent*** là một định dạng chương trình truyền hình tài năng của Anh, được hình thành và thuộc sở hữu của công ty SYCOtv của Simon Cowell. Một series thử nghiệm đã được thực hiện ở Vương quốc Anh ở 2005, được tổ chức bởi Paul O'Grady, nhưng sau khi O'Grady chia tay với ITV, chương trình đã bị hoãn lại, sau đó Mỹ trở thành quốc gia đầu tiên thực hiện định dạng này với tên gọi *American's Got Talent*.

## ''Got Talent'' quanh thế giới
: Đang phát sóng
: Sắp phát sóng
: Đang mua bản quyền
: Không còn phát sóng

;Notes

#  Joint version with India, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thailand, Vietnam and other more Asian countries, taking part
#  Includes Hong Kong and Macau special administration regions
#  Members: Ashley Banjo and Jordan Banjo are from Nigeria

;List of judges who became judges in versions of more than one country/region:
*  Anggun –  (*2*) and Asia (*1–*)
*  Dan Karaty –  (*4–*) and  (*3–*)
*  David Hasselhoff –  (*5*) and  (*1–4*)
*  Piers Morgan –  (*1–4*) and  (*1–6*)
*  Simon Cowell –  (*1–*) and  (*11–*)

## Chú thích
Buten

**Buten** (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp *butène* /bytɛn/), còn được viết là **bu-ten**, tên khác là **butylen**, là họ các anken với công thức chung là C4H8. Khi gọi tên *buten* thì có thể là gọi riêng 1 chất hoặc hỗn hợp các chất này. Chúng là một loại khí không màu xuất hiện trong cùng dầu mỏ, nhưng với lượng nhỏ đến mức không thể chiết tách được. Do đó, buten được điều chế bằng cách cracking xúc tác những hydrocarbon chuỗi dài trong quá trình luyện dầu mỏ. Quá trình này tạo ra 1 hỗn hợp sản phẩm, và buten được chiết ra bằng phương pháp chưng cất phân đoạn.

Buten có thể dùng làm monome để tạo ra polybuten nhưng polyme này lại đắt hơn nhiều so với những chất polyme khác với mạch carbon ngắn hơn như polypropylen. Vì thế polybuten được sử dụng đồng thời với một loại polyme khác ví dụ như trong keo dán.

## Các đồng phân
Trong những phân tử có công thức hóa học C4H8 thì có 4 đồng phân là anken. Cả bốn hydrocarbon này đều có 4 nguyên tử cacbon và 1 liên kết đôi nhưng khác nhau về cấu trúc hóa học. Danh pháp IUPAC và tên thông thường của những chất đó là:

Trong hình cấu trúc trên, những số nhỏ màu xanh biểu thị số thứ tự của nguyên tử cacbon trong mạch chính. Một số hợp chất hữu cơ khác cũng có công thức C4H8 như *cyclobutan* và *metylcyclopropan* đều không phải anken nên không được gọi là *buten*. Cũng có những anken mạch vòng chứa 4 nguyên tử cacbon ví dụ như *cyclobuten* và 2 đồng phân của *metylcyclopropen* nhưng lại không có công thức C4H8 và không được đề cập ở đây.

## Các tính chất
Cả bốn đồng phân của buten đều là khí ở nhiệt độ và áp suất thông thường, nhưng có thế hóa lỏng bằng cách giảm nhiệt độ hoặc tăng áp suất, gần giống như việc nén butan. Các khí này không màu, nhưng có mùi đặc trưng và rất dễ cháy. Mặc dù chúng ít xuất hiện trong tự nhiên, chúng có thể được sản xuất bằng các chế phẩm từ dầu mỏ hoặc cracking xúc tác chính dầu mỏ. Dù cho chúng khá bền vững, liên kết đôi khiến chúng hoạt động mạnh hơn các ankan cùng số cacbon, những chất được coi là khá trơ.

Nhờ có liên kết đôi, các anken này có thể là thành phần cho phản ứng polyme. Chúng có thể dùng để sản xuất cao su tổng hợp. But-1-en có mạch thẳng còn isobutylen có mạch nhánh. Với lượng nhỏ, but-1-en có thể được dùng làm chất đồng monome cùng với các alpha-olefin khác để sản xuất nhựa HDPE và LLDPE. Cao su butyl được chế tạo bằng phương pháp polyme hóa isobutylen với 2-7% isopren. Isobutylen còn được dùng để sản xuất metyl *tert*-butyl ete (MTBE) và isooctan, chất dùng để tăng hiệu suất cháy của xăng.

## Tham khảo
Cadmi(II) nitrat

**Cadmi(II) nitrat** là tên gọi chung của tất cả các hợp chất vô cơ có công thức hóa học **Cd(NO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>·xH<sub>2</sub>O**. Dạng khan của hợp chất này là một chất dễ bay hơi nhưng những chất khác là muối. Tất cả các hợp chất có cùng tên gọi này đều là các chất rắn kết tinh không màu hấp thụ độ ẩm từ không khí để tạo thành tinh thể ngậm nước. Hợp chất của cadmi cũng thường được nhắc đến là một chất gây ung thư.

## Sử dụng
Cadmi(II) nitrat được sử dụng để làm thủy tinh màu và sứ và như một loại bột nhão dùng trong nhiếp ảnh.

## Điều chế
Cadmi(II) nitrat được điều chế bằng cách hòa tan kim loại cadmi hoặc cadmi(II) oxide, hydroxide hoặc carbonat trong acid nitric, tiếp theo sau đó là quá trình tinh thể hóa:
:CdO + 2HNO3 → Cd(NO3)2 + H<sub>2</sub>O
:CdCO3 + 2HNO3 → Cd(NO3)2 + CO<sub>2</sub>↑ + H2O
:Cd + 4HNO3 → 2NO2↑ + 2H2O + Cd(NO3)2

## Phản ứng
Sự nhiệt phân ở nhiệt độ cao tạo ra cadmi(II) oxide và nitơ oxide. Khi hydro sulfide được truyền qua dung dịch được acid hóa của hợp chất cadmi(II) nitrat, thì cadmi(II) sulfide màu vàng được hình thành. Hợp chất sulfide này sau đó chuyển dần sang màu đỏ dưới điều kiện nhiệt độ sôi.

Khi tác dụng với dung dịch natri hydroxide, cadmi(II) nitrat tạo thành cadmi(II) hydroxide. Nhiều muối cadmi không hòa tan thu được bằng các phản ứng kết tủa tương tự.

## Hợp chất khác
Cd(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với NH<sub>3</sub>, như Cd(NO3)2·4NH3 là tinh thể không màu hay Cd(NO3)2·6NH3 là bột vô định hình màu trắng.

Cd(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với N<sub>2</sub>H<sub>4</sub>, như Cd(NO3)2·3N2H4 là tinh thể trong suốt màu vàng lục nhạt.

Cd(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với CS(NH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>, như Cd(NO3)2·2CS(NH2)2 và Cd(NO3)2·4CS(NH2)2 đều là tinh thể không màu. Khối lượng riêng của chúng lần lượt là 2,27, 1,94 và 1,9 (g/cm³).

Cd(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với CSN<sub>3</sub>H<sub>5</sub>, như Cd(NO3)2·2CSN3H5 là tinh thể không màu.

## Tham khảo
Cobalt(II) nitrat

**Cobalt(II) nitrat** là một hợp chất hóa học vô cơ, có thành phần chính là gồm nguyên tố cobalt và nhóm nitrat và có công thức hóa học được quy định là **Co(NO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>**. Hợp chất này cũng tồn tại dưới dạng muối và thường ngậm một lượng nước khác nhau. Nó thường được tìm thấy dưới dạng hexahydrat, công thức Co(NO3)2·6H2O, là một dạng có màu nâu đỏ. Hợp chất này là một muối tan được trong nước và các dung môi phân cực khác.

## Sử dụng
Hợp chất này thường được sử dụng để điều chế kim loại cobalt có độ tinh khiết cao. Co(NO3)2 có thể được hấp thụ vào các chất xúc tác khác nhau để sử dụng trong phản ứng Fischer-Tropsch. Ngoài ra, hợp chất này còn được sử dụng trong việc sản xuất thuốc nhuộm và mực.

## Sản xuất
Hợp chất dưới dạng ngậm nước hexahydrat được điều chế bằng kim loại cobalt hoặc một trong các hợp chất của cobalt như oxide, hydroxide hoặc carbonat với acid nitric:
:Co + 4HNO3 + 4H2O → Co(H2O)6(NO3)2 + 2NO2↑
:CoO + 2HNO3 + 5H2O → Co(H2O)6(NO3)2
:CoCO3 + 2HNO3 + 5H2O → Co(H2O)6(NO3)2 + CO2↑

## Hợp chất khác
*Co(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với NH<sub>3</sub>, như Co(NO3)2·3NH3 (hồng), Co(NO3)2·4NH3 (tím), Co(NO3)2·5NH3 (tím), Co(NO3)2·5,7NH3 (hồng), Co(NO3)2·6NH3 (đỏ) hay Co(NO3)2·9NH3 (đỏ cam nhạt).
*Co(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với N<sub>2</sub>H<sub>4</sub>, như Co(NO3)2·2N2H4·H<sub>2</sub>O là tinh thể màu hồng nhạt (tan trong nước và các loại acid khoáng, d20 ℃ = 2,7762 g/cm³) hay Co(NO3)2·3N2H4 (vàng cam, sẽ nổ nếu thêm H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> hoặc đun nóng đến ).
*Co(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với CO(NH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>, như Co(NO3)2·CO(NH2)2 là tinh thể đỏ, Co(NO3)2·2CO(NH2)2·4H2O là tinh thể đỏ tím, Co(NO3)2·4CO(NH2)2 là tinh thể hồng hay Co(NO3)2·6CO(NH2)2 là tinh thể đỏ đậm. Khối lượng riêng của phức 2 urê-4 nước là 1,88 g/cm³, của phức 4 urê-2 nước là 1,73 g/cm³.
*Co(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với CON<sub>3</sub>H<sub>5</sub>, như Co(NO3)2·3CON3H5 là chất rắn hồng.
*Co(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với CS(NH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>, như Co(NO3)2·4CS(NH2)2.½H2O là chất rắn màu lục lam (D = 1,65 g/cm³) hay Co(NO3)2·5CS(NH2)2 là chất rắn màu dương đen.
*Co(NO3)2 còn tạo một số hợp chất với CSe(NH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>, như Co(NO3)2·4CSe(NH2)2 là tinh thể màu lục, tan trong nước tạo thành dung dịch màu tím.

## Tham khảo
Giảm glucose máu

Glucose máu ở người bình thường nằm trong khoảng 80&nbsp;mg%-120&nbsp;mg%. Nếu nồng độ glucose máu dưới 80&nbsp;mg%, coi như có tình trạng giảm glucose máu. Sự sụt giảm này có thể do sinh lý bình thường hoặc do một tình trạng bệnh lý nào đó gây ra và thường không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Trừ khi sự sụt giảm này quá nghiêm trọng (ở người lớn là dưới 45&nbsp;mg%, trẻ nhỏ dưới 40&nbsp;mg%), nó trở thành bệnh lý hạ đường huyết và cần có chỉ định cấp cứu nội khoa kịp thời.
## Nguyên nhân
### Giảm cung cấp glucid
Do đói ăn lâu ngày hoặc trong các khoảng thời gian cách xa bữa ăn
Kém hấp thu glucose do các nguyên nhân:
-Thiếu các men ly giải đường đa ở ống tiêu hóa, nhất là trong dịch tụy và nước bọt.
-Ống tiêu hóa bị tổn thương làm mất các vi nhung mao dẫn đến kém hấp thu vào niêm mạc ruột.
-Thiếu các men nội bào để tiến hành phosphoryl hóa glucose tạo năng lượng cho cơ thể.
Giảm tích trữ và chuyển hóa trung gian:
-Các tế bào gan bị tổn thương (xơ gan,viêm gan,ung thư gan,...) làm giảm dự trữ glucose dưới dạng glycogen, giảm phóng thích glucose vào máu, dễ gây hạ đường huyết ở xa các bữa ăn.
-Giảm tích trữ glycogen do thiếu các men tổng hợp ở gan,cơ và mô mỡ.
-Thiếu các men giáng hóa glycogen, làm ứ đọng glycogen ở gan, ức chế các men tân tạo đường hoạt động.
-Thiếu men dung nạp galactose và/hoặc fructose làm ứ trệ ở mô, ức chế các men chuyển hóa glucose.
-Giảm tân tạo glucose từ các nguồn lipid,protid,...
### Tăng tiêu thụ glucid
Tăng nhu cầu của cơ thể để cung cấp năng lượng: trong sốt,rét run,sốc,nhiễm khuẩn huyết,u bướu,...
Tăng thoái hóa glucose theo các con đường khác, gặp nhiều trong u đảo tụy.
Do rối loạn ở thận làm ngưỡng lọc cầu thận đối với glucose giảm, tăng đào thải glucose ra nước tiểu.
### Rối loạn điều hòa đường huyết
Do rối loạn các yếu tố thần kinh: ức chế giao cảm, cường phó giao cảm,...
Tăng tiết insulin, giảm tiết các hormon làm tăng đường huyết như T3,T4 ở tuyến giáp, corticoid ở vỏ thượng thận, glucagon ở tụy,... do bệnh nội tiết hay các nguyên nhân khác.
### Các nguyên nhân khác
Dùng thuốc đái tháo đường,thuốc chống động kinh, nhiễm độc rượu, nghiện thuốc lá,...
## Cơ chế bệnh sinh
Các tế bào não chủ yếu vận chuyển glucose dưới dạng thẩm thấu không phụ thuộc vào insulin để tạo năng lượng. Do đó, mọi sự sụt giảm glucose quá mức đều gây ảnh hưởng đến não bộ đầu tiên. Có 2 cơ chế gây ra các triệu chứng ở người bị giảm glucose máu và hạ đường huyết:
-Cơ chế do hệ thần kinh tự động chi phối thông qua trục giao cảm-tủy thượng thận làm tăng tiết catecholamin dẫn tới tăng nhịp tim,tăng thở,xanh xao,run rẩy,lo lắng,đổ mồ hôi,dị cảm,...
-Cơ chế do ảnh hưởng trực tiếp của glucose đối với hệ thần kinh: mệt mỏi,co giật,hoa mắt,chóng mặt,thay đổi hành vi,...
## Tham khảo
Hệ số Seebeck

**Hệ số Seebeck**, còn gọi là **độ nhạy nhiệt điện**, của một chất là mức độ cường độ điện áp nhiệt gây ra do phản ứng với sự khác biệt về nhiệt độ giữa vật liệu đó, như được gây ra bởi hiệu ứng Seebeck.

Trong hệ đơn vị SI hệ số Seebeck là V/°K (volts/độ Kelvin), song phần lớn vật chất có ở mức microvolt mỗi độ Kelvin (μV/K).

Việc sử dụng các vật liệu có hệ số Seebeck cao là một trong nhiều yếu tố quan trọng cho hoạt động hiệu quả của máy tạo nhiệt điện và bộ làm mát bằng nhiệt điện. Thông tin thêm về vật liệu nhiệt điện hiệu năng cao có thể tìm thấy trong bài báo về vật liệu nhiệt điện. Trong các cặp nhiệt điện, hiệu ứng Seebeck được sử dụng để đo nhiệt độ, và để đạt chính xác cao cần sử dụng các vật liệu có hệ số Seebeck ổn định theo thời gian.

Về mặt vật lý độ lớn và dấu của hệ số Seebeck có thể được hiểu là được cho bởi entropy trên một đơn vị tích điện chạy bằng dòng điện trong vật liệu. Nó có thể là dương hoặc âm. Trong các chất dẫn điện có thể hiểu được về các vận chuyển điện tử độc lập, các hạt tải điện gần như tự do, hệ số Seebeck là âm đối với các tải điện mang điện tích âm (như điện tử), và là dương đối với các tải điện mang điện tích dương (như các lỗ trống).

## Tham khảo

## Xem thêm
* Hiệu ứng Seebeck

## Liên kết ngoài
Rubidi nitrat

**Rubidi nitrat** là một hợp chất vô cơ có thành phần gồm nguyên tố rubidi và nhóm nitrat, có công thức hóa học là RbNO3. Muối nitơ kim loại kiềm này có màu trắng và hòa tan trong nước.

## Tính chất
Rubidi nitrat tồn tại dưới dạng thức là một tinh thể màu trắng dạng bột hòa tan trong nước và ít tan trong axeton. Trong một bài kiểm tra thí nghiệm về việc bị đốt cháy dưới ngọn lửa, RbNO3 cháy phát ra ánh sáng màu tím hơi mờ.

## Sử dụng
Các hợp chất Rubidi có rất ít ứng dụng. Giống như caesi nitrat, nó được sử dụng trong bức xạ hồng ngoại dùng tạo thành thành phần của pháo hoa, đóng vai trò là một chất màu và chất oxy hóa, ví dụ: trong các loại pháo và pháo sáng. Nó cũng được sử dụng làm nguyên liệu thô để điều chế các hợp chất rubidi khác và kim loại rubidi và sản xuất các chất xúc tác. Tuy có ứng dụng như trên, nhưng hợp chất này hiếm khi được sử dụng trong pháo hoa nhằm mục đích tạo ra pháo hoa màu đỏ tím.

## Sản xuất
RbNO3 có thể được điều chế bằng cách hòa tan kim loại rubidi, hoặc các hợp chất của rubidi của nó là hydroxide hoặc cacbonat trong axit nitric:

RbOH + HNO3  →  RbNO3 + H2O

2 Rb + 2 HNO3 → 2 RbNO3 + H2

## Tham khảo
Gali(III) nitrat

**Gali(III) nitrat** (tên gọi khác là *ganit*) là một hợp chất vô cơ của gali với axit nitric và có công thức hóa học được quy định là **Ga(NO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>**. Hợp chất này cũng là một loại thuốc được sử dụng để điều trị triệu chứng tăng calci huyết, một triệu chứng dẫn đến ung thư. Nó phát huy tác dụng bằng cách ngăn ngừa sự cố của xương thông qua sự ức chế hoạt động của osteoclast, do đó làm giảm lượng calci trong máu. Gali nitrat cũng được sử dụng để tổng hợp các hợp chất gali khác.

## Phản ứng bất lợi
### Thận
Tác dụng phụ ở thận đã được báo cáo ở khoảng 12,5% bệnh nhân điều trị bằng gali(III) nitrat. Hai bệnh nhân được sử dụng gali nitrat để điều trị và một bệnh nhân nhận calcitonin phát triển suy thận cấp trong một thử nghiệm có kiểm soát bệnh nhân tăng kali máu liên quan đến ung thư. Ngoài ra, người ta cũng báo cáo rằng không nên dùng gali(III) nitrat cho bệnh nhân có creatinine lớn hơn 2,5&nbsp;mg/dL trong huyết thanh.

### Huyết áp
Trong một thử nghiệm về kiểm soát của hợp chất đối với bệnh nhân, hợp chất này đã làm giảm huyết áp tâm thu và tâm trương trung bình sau khi điều trị. Sự giảm huyết áp không có triệu chứng và không cần điều trị đặc hiệu.

### Huyết học
Liều gali(III) nitrat cao có liên quan đến thiếu máu khi dùng điều trị cho bệnh nhân ung thư tiên tiến. Trong kết quả, một số bệnh nhân đã nhận được truyền máu đỏ.

## Tham khảo
Lithi carbonat

**Lithi cacbonat** là hợp chất vô cơ, muối lithi của cacbonat với công thức hóa học **Li<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>**. Nó là một muối có màu trắng được sử dụng rộng rãi trong quá trình xử lý oxit kim loại.

Để điều trị rối loạn lưỡng cực, lithi cacbonat được liệt kê vào danh sách các loại thuốc cần thiết của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), là loại thuốc quan trọng nhất cần trong hệ thống y tế cơ bản.

## Tính chất
Không giống natri cacbonat hình thành tối thiểu 3 tinh thể hydrat, lithi cacbont chỉ xuất hiện dưới dạng khan. Mức độ hòa tan trong nước thấp tương đối so với các muối lithi khác.

Lithi cacbonat cũng có thể được tinh chế bằng cách tận dụng độ tan yếu của nó trong nước nóng. Do đó, nung nóng một dung dịch bão hòa có thể tạo nên sự kết tinh thể của lithi cacbonat (Li2CO3).

Lithi cacbonat, và cacbonat của các kim loại nhóm 1, đều không tách thể "decarboxylate" (tách carboxyl ra khỏi hợp chất) một cách dễ dàng. Li2CO3 nhiêt phân ở nhiệt độ khoảng 1300 ℃.

## Điều chế
Lithi được phân chiết ra từ hai nguồn chính: tinh thể pecmatit và muối lithi từ hồ nước muối. Khoảng 30,000 tấn được sản xuất năm 1989. Lithi cacbonat được tạo ra bằng cách hóa hợp lithi peroxide với carbon dioxide:
: 2Li2O2 + 2CO2 → 2Li2CO3 + O<sub>2</sub>↑

## Tham khảo
Ceri(III) chloride

**Ceri(III) chloride** (**CeCl<sub>3</sub>**), còn gọi với cái tên khác là *cerơ chloride* hoặc *ceri trichloride*, là một hợp chất có thành phần gồm hai nguyên tố ceri và chlor. Hợp chất này tồn tại dưới dạng thức là một chất rắn hút ẩm màu trắng, nhanh chóng hấp thụ nước khi tiếp xúc với không khí ẩm để tạo thành hydrat, thông thường hợp chất dưới dạng ngậm nước heptahydrat CeCl3·7H2O được biết đến nhiều hơn. Hợp chất này dễ tan trong nước, khi khan nó hòa tan trong ethanol và aceton.

## Điều chế ceri(III) chloride khan
Cách điều chế hợp chất này đơn giản nhất là đun nóng dạng ngậm nước của chính hợp chất và làm cho nó thủy phân, bay hơi để lại hợp chất khan. Cách điều chế CeCl3 khan khác là thực hiện đun nóng ceri(III) chloride tồn tại ở dạng heptahydrat dần dần đến nhiệt độ  trong nhiều giờ dưới điều kiện chân không. Ngoài ra, hợp chất halide khan của nguyên tố Ceri cũng có thể được tạo thành nhờ phản ứng của kim loại ceri và hydro chloride. Hợp chất thường được tinh chế bởi sự thăng hoa nhiệt độ cao dưới chân không cao.

## Hợp chất khác
CeCl3 còn tạo một số hợp chất với NH<sub>3</sub>, như:
*CeCl3·2NH3;
*CeCl3·4NH3;
*CeCl3·8NH3;
*CeCl3·12NH3;
*CeCl3·20NH3.
Chúng đều có màu trắng.

CeCl3 còn tạo một số hợp chất với N<sub>2</sub>H<sub>4</sub>, như CeCl3·3N2H4·2H<sub>2</sub>O là tinh thể lập phương nhỏ màu trắng, tan trong nước, methanol, ethanol, axit kháng nồng độ 2 H, không tan trong benzen, toluen, d20 ℃ = 2,1843 g/cm³.

CeCl3 còn tạo một số hợp chất với CS(NH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>, như CeCl3·3CS(NH2)2 là tinh thể không màu.

## Tham khảo
Lý Nam Đế (định hướng)

**Lý Nam Đế** (chữ Hán: 李南帝) có thể là tôn hiệu cũng là thụy hiệu của những vị vua nhà Tiền Lý sau:

*Tiền Lý Nam Đế Lý Bí
*Hậu Lý Nam Đế Lý Phật Tử
Điệu Ẩn Vương

**Điệu Ẩn Vương** (chữ Hán: 悼隱王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

## Danh sách
* Minh triều An Định Điệu Ẩn Vương
* Minh triều Nhạc An Điệu Ẩn Vương
* Minh triều Hoa Dương Điệu Ẩn Vương

## Xem thêm
* Ẩn Vương
* Hoài Ẩn Vương
* Đoan Ẩn Vương
* Chu Ẩn Vương
* Sở Ẩn Vương
Hoài Ẩn Vương

**Hoài Ẩn Vương** (chữ Hán: 懷隱王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu hoặc phiên vương.
## Danh sách
* Minh triều Vũ Ấp Hoài Ẩn Vương
* Minh triều Phố Giang Hoài Ẩn Vương
* Hoài Ẩn Vương Chu Từ Huyên, phiên vương nước Hoài đời nhà Minh, thụy hiệu là Ẩn.

## Xem thêm
* Điệu Ẩn Vương
* Ẩn Vương
* Hoài Vương
* Đoan Ẩn Vương
* Chu Ẩn Vương
* Sở Ẩn Vương
Đoan Ẩn vương

**Đoan Ẩn Vương** (chữ Hán: 端隱王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu hoặc phiên vương.
## Danh sách
* Minh triều Thạch Thành Đoan Ẩn Vương
* Minh triều Sùng Dương Đoan Ẩn Vương
## Xem thêm
* Điệu Ẩn Vương
* Hoài Ẩn Vương
* Chu Ẩn Vương
* Sở Ẩn Vương
* Ẩn Vương
* Đoan Vương
*Đoan Khang Vương
*Đoan Hy Vương
*Đoan Trang vương
*Đoan Giản Vương
*Đoan Huệ Vương
Zirconi(IV) nitrat

**Zirconi(IV) nitrat** là một muối nitrat của kim loại chuyển tiếp hiếm zirconi với công thức hóa học **Zr(NO<sub>3</sub>)<sub>4</sub>**. Ngoài cái tên chính thức, hợp chất này còn được gọi dưới nhiều cái tên khác như *zirconi tetranitrat* hoặc *zirconic nitrat*.

Hợp chất này có mã số UN là UN 2728 và thuộc nhóm phân lớp 5.1, có nghĩa nó là một chất oxy hóa.

## Sử dụng
Zirconi(IV) nitrat được sản xuất bởi một số nhà cung cấp hoá chất. Nó được sử dụng như một nguồn cung cấp zirconi cho các hợp chất muối khác, với vai trò như một tiêu chuẩn phân tích hoặc như một chất bảo quản. Zirconi(IV) nitrat và nitroni pentanitratozirconat có thể được sử dụng như các chất tiền tích tụ hơi hóa học khi chúng bay hơi và phân hủy ở nhiệt độ trên 100 ℃ để hình thành zirconia. Ở 95 ℃, zirconi(IV) nitrat tăng áp với áp suất 0,2 mmHg và có thể được lắng đọng dưới dạng zirconi(IV) oxit trên silic ở nhiệt độ 285 ℃. Hợp chất này có lợi thế ở chỗ nó là một nguồn duy nhất, có nghĩa là nó không phải là hỗn hợp với các vật liệu khác như oxy, phân hủy ở nhiệt độ tương đối thấp và không làm ô nhiễm bề mặt của các nguyên tố khác như hydro hoặc flo.

## Tham khảo
Cumhuriyet

***Cumhuriyet*** (Cộng hòa) là một nhật báo có chất lượng lâu đời nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ. Trụ sở chính được đặt tại Istanbul, tờ báo cũng có văn phòng ở Ankara và Izmir.

Được thành lập vào ngày 7 tháng 5 năm 1924 bởi nhà báo Yunus Nadi Abalıoğlu, một người bạn của [Mustafa Kemal Atatürk | Atatürk], người thành lập Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, nó có khuynh hướng trung thành với chủ nghĩa thế tục và chế độ Cộng hòa. Trong quá khứ thân thiện với Đảng Kemal [Đảng Cộng hòa Nhân dân] (CHP), tờ báo Trung Tả đã chuyển sang một con đường độc lập hơn theo thời gian, ủng hộ dân chủ, các giá trị tự do xã hội tự do và thị trường tự do.

Vào năm 2015 nó đã được trao giải thưởng Tự do Báo chí bởi tổ chức phi chính phủ quốc tế Phóng viên không biên giới vì đã chống lại áp lực của chính phủ ngày một tăng. Chẳng bao lâu sau đó, Tổng biên tập của Cumhuriyet Can Dündar và đại diện của tờ báo Erdem Gül ở Ankara đã bị bắt giam và phải chịu án tù chung thân. Trong thập kỷ qua, nhân viên của tờ báo cũng đã bị tấn công về mặt thể chất, với cuộc tấn công bằng Molotov cocktail năm 2008 vào trụ sở Cumhuriyet ở quận Şişli của Istanbul đáng nhắc tới. Vào cuối năm 2016, gần một nửa các phóng viên, nhà báo và giám đốc điều hành của tờ báo đã bị chính phủ Erdogan bắt giam.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*https://twitter.com/asliaydintasbas
Sự kiện tuyệt chủng Eocen–Oligocen

Sự chuyển tiếp từ giai đoạn cuối Thế Eocen sang giai đoạn đầu Thế Oligocen được đánh dấu bởi một sự kiện tuyệt chủng trên quy mô lớn và biến động về động thực vật (mặc dù vẫn là nhỏ khi so sánh với các sự kiện đại tuyệt chủng). Hầu hết các sinh vật bị ảnh hưởng sống ở dưới biển hoặc dưới nước trong tự nhiên. Chúng bao gồm cả những sinh vật cuối cùng của những loài động vật biển có vú cổ đại, phân bộ Archaeoceti.

Đây là thời điểm diễn ra một sự biến đổi khí hậu lớn, lạnh đi một cách đặc biệt, tuy nhiên nó lại không liên quan một cách rõ ràng với bất cứ một tác động nghiêm trọng mang tính đơn lẻ nào hoặc bất cứ sự kiện thảm họa núi lửa nào. Một nguyên nhân khác dẫn đến sự kiện tuyệt chủng được suy đoán có thể là do hoạt động núi lửa trong thời gian dài. Một suy đoán nữa đó là các sự kiện tuyệt chủng có thể có liên quan tới một vài va chạm vẫn thạch lớn xảy ra vào khoảng thời điểm này. Một sự kiện kiểu như vậy đã gây ra hố va chạm Vịnh Chesapeake (40&nbsp;km), và một cái khác tại Hố va chạm Popigai (100&nbsp;km) ở miền trung Siberia, phân tán các mảnh vụn có lẽ xa tới tận châu Âu. Niên đại mới của thiên thạch Popigai đã gợi ra rằng nó có lẽ là nguyên nhân của cuộc tuyệt chủng hàng loạt.

Một giả thuyết khoa học chủ đạo về sự lạnh đi của khí hậu ở thời điểm này đó là việc giảm nồng độ cacbon dioxide trong không khí, mà đã suy giảm một cách dần dần trong giai đoạn giữa cho tới cuối thế Eocen và có khả năng đạt tới ngưỡng nào đó xấp xỉ 34 triệu năm trước. Giới hạn này lại có liên quan một cách mật thiết với sự kiện Oligocene Oi-1, một sự mất cân bằng đồng vị của oxy đã đánh dấu sự hình thành của dải băng bao phủ toàn bộ Nam Cực.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* ''Extinction'' an essay by Richard Cowen
Tavisupleba

"**Tự Do**" ( *Tavisupleba*) là quốc ca của Gruzia. Nó được thông qua vào năm 2004, cùng với quốc kỳ và huy hiệu mới. Sự thay đổi của các biểu tượng trên được đưa ra sau khi lật đổ thành công chính quyền Eduard Shevardnadze trong cuộc Cách mạng hoa hồng. Phần nhạc được lấy từ vở opera Abesalom da Eteri ("Abesalom và Eteri") và Daisi ("The Nightfall"), bởi nhà soạn nhạc Gruzia Zachary (Zacharia) Paliashvili(ზაქარია ფალიაშვილი, 1871-1933), được chuyển thể thành thơ ca bởi Ioseb Kechakmadze (იოსებ კეჭაყმაძე). Lời bài hát được sáng tác bởi David Magradze (დავით მაღრაძე).
## Lịch sử
Bài hát trên đã được thông qua bởi Quốc hội Georgia vào ngày 20 tháng năm 2004 (5 tháng sau khi Tổng thống Eduard Shevardnadze từ chức trong Cách mạng Hoa hồng). Một dự luật đã được đưa ra trong cuộc họp lần thứ sáu của Nghị viện Gruzia vào ngày 22 tháng 4 năm 2004. Dự luật thông qua Tavisupleba như bài hát được trình bày bởi Bộ trưởng Văn hoá Giorgi Gabashvili; trong đó âm nhạc đã được biểu diễn cho các đại biểu ngay sau đó. Luật pháp không đưa ra bất kỳ quy định, nhưng đề cập đến Nghị định của Tổng thống tương ứng.

## Lời
### Lời tiếng Gruzia

### Lời tiếng Abkhaz

### Tiếng Việt
:Biểu tượng của đời tôi là Tổ quốc tôi,
:Đất nước muôn đời vững bền trên thế gian này,
:Nơi núi đồi trập trùng hùng vĩ,
:Được Thượng đế dựng nên, chở che bằng cả tấm lòng.
:Hôm nay tôi hát bài ca ngợi tự do
:Vì ngày mai huy hoàng của Tổ quốc tôi,
:Vì quốc kì sáng tựa vầng thái dương,
:Tỏa nắng rực rỡ đôi bờ biển phồn vinh
:Hãy hát lên bài ca ngợi tự do,
:Hát lên vì nền tự do mến yêu!

## Tham khảo
Ngụy Cương

**Ngụy Cương** (; sinh năm 1960) là Phó Đô đốc Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (*PLAN*). Ông hiện là Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Phó Tư lệnh kiêm Tư lệnh Hải quân Chiến khu Đông bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

## Tiểu sử
**Ngụy Cương** sinh năm 1960, người Bồng Lai, tỉnh Sơn Đông.

Ông từng đảm nhiệm chức vụ Hạm trưởng tàu Ngân Xuyên, Tư lệnh Căn cứ Bảo đảm Lữ Thuận thuộc Hạm đội Bắc Hải rồi Phó Chủ nhiệm Trang bị Quân chủng Hải quân và sau đó là Tham mưu trưởng Hạm đội Bắc Hải.

**Tháng 5 năm [[2015]]**, ông được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Hạm đội Bắc Hải.

**Tháng 7 năm [[2015]]**, ông được bổ nhiệm giữ chức Chủ nhiệm Hậu cần Quân chủng Hải quân, thay cho Chuẩn Đô đốc Từ Vệ Binh.

**Tháng 2 năm [[2016]]**, Chủ tịch Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình ra tuyên bố giải thể 7 đại Quân khu gồm Bắc Kinh, Thẩm Dương, Tế Nam, Nam Kinh, Quảng Châu, Lan Châu và Thành Đô để thiết lập lại thành 5 Chiến khu là Đông bộ, Tây bộ, Nam bộ, Bắc bộ và Trung bộ

Ông được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng Chiến khu Nam bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc

**Tháng 3 năm [[2016]]**, ông được điều động giữ chức Phó Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Đảng ủy Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (*PLAN*).

**Tháng 1 năm [[2017]]**, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tư lệnh kiêm Tư lệnh Hải quân Chiến khu Đông bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, kế nhiệm Phó Đô đốc Tô Chi Tiền.

**Ngày [[31 tháng 7]] năm [[2017]]**, ông được thăng quân hàm Phó Đô đốc.

**Ngày [[24 tháng 10]] năm [[2017|201]]**7, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIX, ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX.

## Tham khảo
Nhôm phosphide

**Nhôm phosphide**, còn được gọi với cái tên khác là phosphide nhôm) là một hợp chất vô cơ có tính độc cao với công thức hóa học AlP được sử dụng làm chất bán dẫn. Chất rắn không màu này thường được bán dưới dạng bột màu xám-xanh-vàng do sự hiện diện của tạp chất phát sinh từ quá trình thủy phân và oxy hóa.

## Độc tính
Vốn có độc tính cao, nhôm phosphide thường được sử dụng để tự sát. Việc khử trùng cũng gây ra tử vong không chủ ý, chẳng hạn như các ví dụ ở Ả-rập Xê-út và Hoa Kỳ. Hợp chất này được biết đến với tên gọi "viên gạo" ở Iran, vốn để sử dụng để bảo quản gạo, đã có những sự cố thường xuyên xảy ra do tai nạn hoặc do cố ý. Một chiến dịch do Tổ chức Y khoa Pháp chế Iran chấm dứt sử dụng hợp chất này làm thuốc trừ sâu.

Tái chế các thùng chứa nhôm phosphide đã qua sử dụng cũng đã gây ra cái chết của ba thành viên trong gia đình tại Alcalá de Guadaira, Tây Ban Nha. Họ đã giữ chúng trong bao nhựa trong phòng tắm. Nguyên nhân tử vong do họ vô tình để cho nhôm phosphide  phản ứng với nước hoặc để nơi độ ẩm, và khiến hợp chất trở thành phosphine, dẫn đến cái chết của họ trong vài giờ.

Nhiễm độc nhôm phosphide được coi là một vấn đề ở quy mô lớn ở tiểu lục địa Ấn Độ.

## Tham khảo
Titani(III) phosphide

**Titan(III) phosphide** là một hợp chất vô cơ có thành phần chính là hai nguyên tố titan và phosphor, với công thức hóa học được quy định là **TiP**. Hợp chất này thường tồn tại dưới dạng bột màu xám. TiP cũng là một kim loại dẫn điện và có điểm nóng chảy cao. Hợp chất TiP không phản ứng với bất kì loại axit nào cũng như không phản ứng với nước thông thường. Các tính chất vật lý của TiP tương phản với nhóm 1 và nhóm 2 phosphor có chứa anion P3 (như hợp chất Na<sub>3</sub>P), TiP không phải là kim loại và có thể xảy ra thủy phân một cách dễ dàng. Titan(III) phosphide được phân loại vào nhóm hợp chất "kim loại giàu phosphor", nơi các điện tử hóa trị từ kim loại bị delocal hóa.

## Điều chế
Titan(III) phosphide có thể được điều chế bằng cách cho TiCl<sub>4</sub> phản ứng với PH<sub>3</sub>.

## Các titan phosphide khác
Ngoài titan(III) phosphide, titan còn có nhiều hợp chất phosphide khác, với các công thức hóa học bao gồm Ti3P, Ti2P, Ti7P4, Ti5P3, Ti4P3. Ti5P3, và Ti4P3.

Hợp chất titan(III) phosphide cũng thường bị nhầm lẫn với titan(IV) phosphat hoặc titan(IV) isopropoxit, và cả hai hợp chất này đôi khi được biết đến bằng cái tên viết tắt TIP.

## Tham khảo
Diamoni biphosphat

**Diamoni phosphat** (**DAP**) (công thức hóa học ****, danh pháp IUPAC là **diamoni hydrogen phosphat**) là một trong những muối amoni phosphat hòa tan trong nước có thể được sản xuất khi amonia phản ứng với axit phosphoric. Chất rắn diamoni phosphat thể hiện áp lực phân ly của amonia theo biểu thức và phương trình sau:

Trong đó: 
*P: áp suất ly khai của amonia
*T: Nhiệt độ tuyệt đối (K)

Tại 100&nbsp;°C, áp lực ly khai của diamoni phosphat xấp xỉ 5 mmHg.

## Ứng dụng
DAP được sử dụng làm phân bón. Khi được sử dụng cho thực vật, nó làm tăng độ pH của đất, nhưng trong một thời gian dài, đất được xử lý trở nên có tính axit hơn trước khi nitrat hóa của amoni. Nó không tương thích với hóa chất kiềm vì ion amoni của nó có nhiều khả năng chuyển đổi thành amonia trong môi trường có pH cao. PH trung bình trong dung dịch là 7,5-8. Tỉ lệ điển hình là 18-46-0 (18% N, 46% P2O5, 0% K2O)..

DAP có thể được sử dụng như một chất chống cháy. Nó làm giảm nhiệt độ đốt của vật liệu, làm giảm tỷ lệ mất trọng lượng tối đa và làm tăng sản lượng dư lượng hoặc than. Đây là những tác động quan trọng trong việc chống lại cháy rừng như giảm nhiệt độ phân huỷ và làm tăng lượng than củi tạo ra làm giảm lượng nhiên liệu có sẵn và có thể dẫn tới sự hình thành cháy. Đây là thành phần lớn nhất của một số sản phẩm chữa cháy phổ biến trên thị trường.

DAP cũng được sử dụng như là một chất dinh dưỡng men trong sản xuất rượu vang và mật ong; như một chất phụ gia trong một số nhãn hiệu thuốc lá có vẻ như là chất tăng cường nicotin; để ngăn chặn ánh sáng lấp lánh trong trận đấu, trong đường tinh chế; như là một thông lượng để hàn thiếc, đồng, kẽm và đồng thau và để kiểm soát sự kết tủa các thuốc nhuộm keo hòa tan bằng kiềm và không hòa tan trong axit trên len.

## Tham khảo
Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giải trừ quân bị

**Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giải trừ quân bị**, viết tắt tiếng Anh là **UNODA** (United Nations Office for Disarmament Affairs) được thành lập vào tháng 1 năm 1998 với tư cách là Vụ Quản lý Giải trừ quân bị, một phần của kế hoạch cải cách Liên Hợp Quốc của Tổng thư ký Kofi Annan, như ông trình bày trong bản báo cáo tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tháng 7 năm 1997.

Mục tiêu của Văn phòng là thúc đẩy giải trừ vũ khí hạt nhân và không phổ biến vũ khí hạt nhân, và tăng cường các chế độ giải trừ vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học và sinh học khác. Nó cũng thúc đẩy các nỗ lực giải trừ vũ khí trong lĩnh vực vũ khí thông thường, đặc biệt là mìn và vũ khí nhỏ, thường là vũ khí được lựa chọn trong các cuộc xung đột đương thời.

Đại diện cao cấp của Văn phòng từ tháng 6 năm 2015 là Kim Won-soo.

## Các đại diện cao cấp của Văn phòng

## Tham khảo

## Xem thêm

## Liên kết ngoài
* UN - Office for Disarmament Affairs
* UN Regional Centre for Peace and Disarmament in Africa
* UN Regional Centre for Peace and Disarmament in Asia and the Pacific 
* UN Regional Centre for Peace, Disarmament and Development in Latin America and the Caribbean
* UN Programme of Action Implementation Support System (PoA-ISS) 
* Coordinating Action on Small Arms (CASA)
Phùng Quang Hùng

**Phùng Quang Hùng** (sinh ngày 9 tháng 5 năm 1955) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông từng là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc nhiệm kì 2011-2016.

## Tiểu sử
Phùng Quang Hùng từng là Phó Bí thư tỉnh ủy Vĩnh Phúc nhiệm kì 2010-2015, Bí thư Ban cán sự Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2011-2016 (đến tháng 9-2015).

Ngày 1 tháng 12 năm 2010, tại kì họp bất thường của Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc khóa 14, Phùng Quang Hùng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã được bầu làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc nhiệm kỳ 2004-2011 thay ông Nguyễn Ngọc Phi, ông Đặng Quang Hồng, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh uỷ được bầu làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc.

Ông nghỉ hưu từ ngày 1 tháng 6 năm 2015 (Quyết định số 1797-QĐNS/TW của Ban Bí thư Trung ương).

## Kỉ luật
Theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam tại kì họp thứ 19 từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 11 năm 2017 do Trần Quốc Vượng chủ trì, Phùng Quang Hùng "chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ủy ban nhân dân tỉnh; để Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt dự án vi phạm pháp luật, không phù hợp với quy hoạch; giao đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất; thanh toán trùng chi phí đầu tư gây thất thoát ngân sách Nhà nước. Thiếu trách nhiệm trong việc quyết định giao chủ đầu tư dự án không có năng lực; phê duyệt đầu tư, phê duyệt kế hoạch đấu thầu, giao chỉ định thầu một số dự án trọng điểm trái quy định, gây lãng phí, thất thoát vốn đầu tư."

Sau kì họp thứ 20 (từ 12 đến 13/12/2017 tại Hà Nội do Trần Quốc Vượng chủ trì), Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã quyết định thi hành kỉ luật Đảng đối với ông Phùng Quang Hùng với hình thức kỉ luật cảnh cáo.
## Gia đình
Ông có con rể tên là Trần Anh Dũng, giám đốc một công ty xây dựng ở Vĩnh Phúc.

## Danh hiệu
*Huân chương Lao động hạng Nhì
*Huân chương Lao động hạng Ba
*Chiến sĩ thi đua toàn quốc
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Titani(III) nitride

**Titani(III) nitride** là một vật liệu gốm rất cứng, thường được sử dụng làm chất phủ trên các hợp kim titan, thép, carbide và nhôm để cải thiện tính chất bề mặt của chất nền. Công thức hóa học của hợp chất này là **TiN**. Hợp chất được sử dụng như một lớp phủ mỏng, được sử dụng để làm cứng và bảo vệ bề mặt cắt và bề mặt trượt, và cũng thường được sử dụng với mục đích trang trí (do màu sắc cảm qua bên ngoài của nó có màu giống như vàng) và cũng được sử dụng làm lớp phủ không độc hại cho ngành y tế cấy ghép. Trong hầu hết các ứng dụng, lớp phủ có độ dày dưới 5&nbsp;µm (0,0002 in) được cho phép.

## Sử dụng

Một ứng dụng quan trọng của lớp phủ titani(III) nitride là có tác dụng giữ cạnh và chống ăn mòn trên các máy công cụ, chẳng hạn như máy khoan và máy phay cắt, và thường giúp cải thiện chất lượng, kéo dài vòng đời công cụ.

## Tồn tại trong tự nhiên
Osbornit là một dạng tự nhiên rất hiếm của hợp chất titan(III) nitride và thường được tìm thấy phần lớn chất này trong các thiên thạch.

## Tham khảo