Kỹ thuật thẩm vấn nâng cao

Những **kỹ thuật thẩm vấn nâng cao** hay **kỹ thuật thẩm vấn tăng cường** (, viết tắt **EIT**), còn gọi "những quá trình thay thế" (**'), chỉ đến chương trình [[tra tấn]] người tù của [[chính phủ liên bang Hoa Kỳ]] vào thời Tổng thống [[George W. Bush]]. Chương trình được điều hành bởi [[Cơ quan Tình báo Trung ương (Hoa Kỳ)|Cơ quan Tình báo Trung ương]] (CIA), [[Cơ quan Tình báo Quốc phòng]] (DIA), và một số đơn vị trong [[Quân đội Hoa Kỳ]] tại các [[Hệ thống nhà tù bí mật của Mỹ|khu vực đen]] ở nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm [[Sân bay Bagram|Bagram]], [[Trại giam Vịnh Guantánamo|vịnh Guantánamo]], và [[Nhà tù Abu Ghraib|Abu Ghraib]], do các viên chức trong chính quyền Bush cho phép. Tuy không rõ bao nhiêu người tù bị thẩm vấn theo kiểu này, CIA đã công nhận đã [[trấn nước]] những người bị nghi ngờ có liên quan đến các [[Sự kiện 11 tháng 9|sự kiện 11 tháng 9 năm 2001]], nhất là [[Abu Zubaydah]], [[Khalid Shaikh Mohammed]], và [[Mohammed al-Qahtani]]. Ngoài ra, một ủy ban [[Thượng viện Hoa Kỳ|Thượng viện]] cho biết rằng CIA cũng trấn nước [[Abd al-Rahim al-Nashiri]], và có hình chụp một ván nước và các thùng nước chung quanh tại một nhà tù CIA trong khi CIA cho rằng không ai bị trấn nước tại nhà tù này.

Chương trình thẩm vấn nâng cao gây tranh luận về sự thích hợp với các đạo luật chống tra tấn của Mỹ hoặc các [[luật quốc tế]] như [[Công ước chống Tra tấn của Liên Hợp Quốc]]. Năm 2005, CIA phá các băng video chiếu người tù bị tra tấn; lý lẽ bào chữa nội bộ cho rằng các video ghê khiếp đến độ "tàn phá CIA", và rằng "sự chỉ trích vì tàn phá [các băng] thua sự chỉ trích nếu các băng được để lộ ra phạm vi công cộng." Juan Mendez, [[Báo cáo viên Đặc biệt Liên Hợp Quốc]] về Tra tấn, tuyên bố rằng trấn nước là một cách tra tấn – "trái đạo đức và bất hợp pháp", và năm 2008, 56 đảng viên Dân chủ trong [[Hạ viện Hoa Kỳ|Hạ viện]] yêu cầu một điều tra độc lập.

Cuộc xem lại các chương trình thẩm vấn và cầm giữ do một ủy ban độc lập và phi đảng phái thực hiện vào những năm sau các sự kiện 11 tháng 9 kết luận rằng "không thể bàn cãi, Hoa Kỳ từng thực hành việc tra tấn" và rằng các viên chức cấp cao nhất của nước Mỹ cuối cùng phải chịu trách nhiệm vì các hành động này. Các viên chức Mỹ và châu Âu, bao gồm cựu giám đốc CIA [[Leon Panetta]], các cựu nhân viên CIA, một công tố viên Guantánamo, và một thẩm phán của tòa án quân sự đã cho rằng "thẩm vấn nâng cao" là một cách gọi trại của tra tấn. Năm 2009, Tổng thống [[Barack Obama]] và Tổng chưởng lý [[Eric Holder]] đều tuyên bố rằng một số kỹ thuật này là tra tấn và phản đối sử dụng chúng. Hai ông đều từ chối điều tra các viên chức của CIA, Bộ Quốc phòng, hoặc chính quyền Bush mà cho phép chương trình, trong khi bỏ ngõ cửa triệu tập một [[Ủy ban sự thật và hòa giải|"Ủy ban Sự thật"]] nhằm mục đích điều tra, để "giải thích tiếp".

Tháng 7 năm 2014, [[Tòa án Nhân quyền châu Âu]] chính thức quyết định rằng thẩm vấn nâng cao là tra tấn và đòi Ba Lan phải bồi thường những người bị tra tấn tại một khu vực đen của CIA ở nước đó. Ba Lan đang chống án. Tháng 12 năm 2014, [[Ủy ban Đặc biệt về Tình báo của Thượng viện Hoa Kỳ|Ủy ban Đặc biệt về Tình báo của Thượng viện]] xuất bản công khai vào khoảng 10% của [[Bản báo cáo của Ủy ban Tình báo Thượng viện về việc tra tấn của CIA|một bản báo cáo]] về việc thẩm vấn nâng cao tại CIA vào thời Bush.

==Tham khảo==


==Xem thêm==
* [[Tình trạng tra tấn tại Hoa Kỳ]]

==Đọc thêm==
* 
* Grey, Stephen (2007) ''Ghost Plane: The True Story of the CIA Torture Program''
* Jones, Ishmael (2008, 2010) ''The Human Factor: Inside the CIA's Dysfunctional Intelligence Culture'' Encounter Books, New York. ISBN 978-1-59403-382-7.
* Levi, William Ranney (2009) "Interrogation's Law"
* McCoy, Alfred W. (2006) ''A Question Of Torture: CIA Interrogation from the Cold War to the War on Terror''
* U.S. Government, ''Coercive Interrogation: U.S. Views on Torture 1963–2003''

==Liên kết ngoài==
* William Ranney Levi, ''[[Yale Law Journal]]'', 2009, [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1389511 "Interrogation's Law"]
* Brian Ross & Richard Esposito, [[ABC News]], ngày 18 tháng 11 năm 2005, [http://abcnews.go.com/WNT/print?id=1322866 "CIA's Harsh Interrogation Techniques Described"]
*[[Andrew Sullivan|Sullivan, Andrew]]. [http://andrewsullivan.theatlantic.com/the_daily_dish/2007/05/verschfte_verne.html "Verschärfte Vernehmung"]  ''[[The Atlantic]].'' ngày 29 tháng 5 năm 2007.
*[http://www.democracynow.org/2009/8/24/newsweek_inspector_general_report_reveals_cia Newsweek: Inspector General Report Reveals CIA Conducted Mock Executions] – video report by ''[[Democracy Now!]]''
* Human Rights First; [http://www.humanrightsfirst.info/pdf/08307-etn-tortured-justice-web.pdf Tortured Justice: Using Coerced Evidence to Prosecute Terrorist Suspects (2008)] 
* [http://www.ruthgroup.org/wp-content/uploads/2010/06/Experiments_in_Torture.pdf **Experiments in Torture*': Evidence of Human Subject Research and Experimentation in the "Enhanced" Interrogation Program] [http://phrtorturepapers.org/?page_id=87 mirror]  A White Paper by [[Physicians for Human Rights]], June 2010
* [http://www.guardian.co.uk/uk/2010/nov/05/interrogation-techniques-iraq-inmates Interrogation techniques at 'Britain's Abu Ghraib' revealed]
* [http://www.rnw.nl/english/article/secrets-interrogation-room Ex-US spy Anthony Shaffer talks about interrogation techniques during his posting in Afghanistan]  on *The State We're In'' radio show, March 2011