Lai Vung (xã)

**Lai Vung** là một xã thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

## Địa lý

Xã Lai Vung nằm ở phía Nam tỉnh Đồng Tháp, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp xã Hòa Long
*Phía tây giáp các phường Thốt Nốt, Tân Lộc, thành phố Cần Thơ và phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang
*Phía nam giáp xã Phong Hòa
*Phía bắc giáp xã Lấp Vò.

## Hành chính

Xã Lai Vung có 20 ấp: An Bình, An Hòa, An Khương, An Lạc, An Lợi A, An Lợi B, An Ninh, An Phong, Tân An, Tân Bình, Tân Định, Tân Hưng, Tân Khánh, Tân Lộc, Tân Lợi, Tân Mỹ, Tân Phú, Tân Quí, Tân Thạnh, Tân Thuận.

## Lịch sử
### Tên gọi
Tên gọi Lai Vung được ghi nhận lần đầu tiên vào khoảng năm 1820, trong sách *Gia Định thành thông chí* của học giả Trịnh Hoài Đức – một công trình địa chí quan trọng của thời nhà Nguyễn. Trong phần mô tả hệ thống sông ngòi của trấn Vĩnh Thanh, tác giả chép: “Cường Oai giang, tục gọi là sông Lai Vung”. Câu ghi chép trên cho thấy vào đầu thế kỷ XIX, **Lai Vung** đã được cư dân bản địa sử dụng rộng rãi làm tục danh dân gian cho một đoạn sông và vùng đất ven sông nơi có chợ buôn bán. Theo nhà nghiên cứu Huỳnh Hữu Hiếu (Hội Sử học Đồng Tháp), tên **Lai Vung** có nguồn gốc từ tiếng Khmer: **Sla tamvun** (ស្លា តម្ពូល), nghĩa là **cau khô rủ trên cây** – một đặc sản nông nghiệp phổ biến tại làng Tân Lộc và làng Long Hậu thời khai hoang. Người Khmer gọi vùng này là **Srôk Sla Tamvun** (xứ cau khô) hoặc **Phsar Sla Tamvun** (chợ cau khô). Người Việt phiên âm thành **Xla Tam Vung**, rồi **Xla Tầm Vung**, sau đó rút gọn và Việt hóa thành **Lai Vung**. Do quá trình chuyển ngữ và phiên âm từ Khmer sang chữ Nôm rồi Hán Việt, tên **Lai Vung** từng bị ghi sai hoặc đọc nhầm thành **Lai Vum**, **Lai Phong**, **Lai Lễ**, **Lai Lam** trong các bản dịch Gia Định thành thông chí và Đại Nam nhất thống chí. Từ một tên sông, tên chợ, **Lai Vung** dần trở thành địa danh hành chính chính thức khi chính quyền Pháp lập quận Lai Vung vào năm 1916. Dù trải qua nhiều thay đổi hành chính, tên gọi này vẫn được người dân lưu giữ qua hơn 200 năm lịch sử.

### Lịch sử hình thành
Dưới thời Pháp thuộc, địa danh Lai Vung xuất hiện trong các tài liệu hành chính từ thế kỷ XIX. Theo tài liệu *Monographie de la province de Sadec* (1903), chợ Lai Vung là một trong 16 chợ lớn của tỉnh Sa Đéc, thuộc làng Tân Lộc, tổng An Thới.

Ngày 1 tháng 4 năm 1916, chính quyền Pháp chia tỉnh Sa Đéc thành ba quận: Châu Thành, Cao Lãnh và Lai Vung. Quận Lai Vung khi đó là đơn vị hành chính chính thức đầu tiên mang tên **Lai Vung**.

Sau năm 1954, chính quyền Việt Nam Cộng hòa giải thể tỉnh Sa Đéc, sáp nhập địa bàn quận Lai Vung vào tỉnh Vĩnh Long. Đến năm 1962, vùng này được tách ra thành quận mới mang tên Đức Thành.

Năm 1966, tỉnh Sa Đéc được tái lập với 4 quận: Sa Đéc, Đức Tôn, Đức Thành và Lấp Vò. Quận Đức Thành lúc này có 8 xã, tương ứng với khu vực huyện Lai Vung ngày nay.

Sau năm 1975, quận Lấp Vò và Đức Thành được sáp nhập thành huyện Thạnh Hưng, thuộc tỉnh Đồng Tháp. Đến ngày 27 tháng 6 năm 1989, theo Quyết định số 77-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng Việt Nam, huyện Thạnh Hưng được chia tách thành hai huyện mới: huyện Thạnh Hưng và huyện Lai Vung.

Khi thành lập lại năm 1989, huyện Lai Vung có 11 xã: Tân Thành, Long Hậu, Vĩnh Thới, Tân Hoà, Tân Phước, Long Thắng, Phong Hoà, Tân Dương, Hoà Long, Hoà Thành và Định Hoà; tổng diện tích 23.864 ha và dân số khoảng 142.000 người.

Ngày 30 tháng 7 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định 76-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số xã thuộc tỉnh Đồng Tháp; theo đó, thành lập thị trấn **Lai Vung** trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Hòa Long thuộc huyện Lai Vung.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam ban hành **Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15** về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Tháp. Theo đó, hợp nhất 4 xã: Định An, Định Yên, Tân Phước và Tân Thành để thành lập xã mới lấy tên là **Lai Vung**. Nghị quyết có hiệu lực cùng ngày.

## Đô thị hóa
Trên địa bàn xã Lai Vung hiện có hai khu vực được công nhận là đô thị loại III, đóng vai trò là các hạt nhân phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. 

Dựa trên Quyết định số 525/QĐ-UBND ban hành ngày 25 tháng 2 năm 2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp, danh mục các đô thị trên địa bàn xã bao gồm:

Hệ thống hạ tầng giao thông tại các khu vực đô thị này được quản lý và bảo trì theo tiêu chuẩn đường đô thị, căn cứ theo Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 17/2026/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp.
## Xã hội
*Trường Trung học Phổ thông Lai Vung 3: địa chỉ Quốc lộ 54, ấp Tân Bình, xã Lai Vung http://laivung3.edu.vn/ .
*Trường TH Định Yên 3 đạt chuẩn giai đoạn 1 năm 2016
*Trường TH Định Yên 1 vừa được công nhận giai đoạn 2 năm 2020.

## Văn hóa

* Làng chiếu Định Yên có làng nghề dệt chiếu rất nổi tiếng, nên ca dao ở đây đã có câu: 
:*Định Yên có vựa chiếu to,*
:''Có chồng xứ Định (Yên) khỏi lo chiếu nằm.Và cũng bởi trước đây, sợ ghe mua chiếu lui bến vì đã mua đủ chuyến, cho nên hễ dệt xong vài đôi chiếu là người làm tranh thủ đem đến chợ bán ngay cả những lúc về đêm. Nên từ đó hình thành nên cái chợ chiếu ban đêm mà người ta quen gọi là "chợ ma, chợ âm phủ". Cảnh chợ ấy ngày nay không còn nữa.
* Đình Định Yên
* Chùa Hội Phước
* Chùa An Phước.

## Giao thông
Có tuyến Quốc lộ 54 đi qua, hệ thống giao thông ngày càng tương đối hoàn chỉnh, việc giao thương mua bán được dễ dàng, đặc biệt sau khi thông tuyến Cao Lãnh – Vàm Cống.

## Hình ảnh

Lai Vung Commune People's Committee.jpg|Trụ sở UBND xã Lai Vung
Tan Phuoc Post.jpg|Bưu điện Rạch Miễu
Xã Tân Thành.jpg|Trụ sở của UBND xã Tân Thành cũ (nay là UBND xã Lai Vung)
Lai Vung Bridge.jpg|Cầu Lai Vung mới thay cho cầu Lai Vung cũ nằm trong khu vực chợ Tân Thành, bắc qua sông Lai Vung nằm trên tuyến Quốc lộ 54
THPT Lai Vung 3.jpg|Cổng Trường Trung học Phổ Thông Lai Vung 3, ấp Tân Bình
Nga Ba Rach Dau.jpg|Ngã ba Rạch Dầu, nút giao nhau giữa Quốc lộ 54 và đường Ngô Gia Tự
Tan Thanh spirit temple.jpg|Đình thần Tân Thành, ấp Tân Bình
Hoi Phuoc Temple.jpg|Chùa Hội Phước số 153/TB, ấp Tân Bình
Làng chiếu Định Yên,.jpg|Làng chiếu Định Yên, ấp An Lợi A
Đình Định Yên.JPG|Đình Định Yên, ấp An Lợi A
Lai Vung Park.jpg|thumb|Công viên Lai Vung


## Chú thích

## Tham khảo