Đăng ký hộ tịch ở Đài Loan

**Đăng ký hộ tịch** () là một hệ thống đăng ký dân sự và gia đình của Đài Loan. Hệ thống hộ tịch hiện đại bắt đầu từ đầu thế kỷ 20 khi Đài Loan còn dưới thời Nhật Bản cai trị. Hiện nay hệ thống này được quản lý bởi Bộ Nội vụ. Theo Luật pháp Đài Loan, đăng ký hộ tịch đảm bảo cho một cá nhân quyền cư trú tại Đài Loan và khả năng thực hiện đầy đủ các quyền dân sự và chính trị, chẳng hạn như quyền bầu cử. Do đó, thuật ngữ *quốc dân có hộ tịch* đôi khi được sử dụng để chỉ một **[[Quyền công dân|công dân]]** trong các văn bản chính thức.

## Lịch sử
Các hình thức đăng ký hộ tịch sơ khai lần đầu tiên được thiết lập tại Đài Loan thuộc Hà Lan vào năm 1647 bởi Công ty Đông Ấn Hà Lan. Các chế độ sau đó bao gồm Vương quốc Đông Ninh và Đài Loan thuộc Thanh tiếp tục duy trì các sổ đăng ký tương tự về hồ sơ gia đình của Người Đài Loan. Trong những thời kỳ này, sổ đăng ký gia đình cũng được sử dụng để tổ chức Người Đài Loan thực hiện dân phòng, được gọi là Hệ thống Bảo Giáp. Hệ thống này tồn tại cho đến thời kỳ Nhật Bản cai trị.

Vào đầu thế kỷ 20 trong thời kỳ Nhật Bản cai trị, Phủ Tổng đốc Đài Loan bắt đầu xây dựng các hồ sơ đăng ký hộ tịch rất kỹ lưỡng cho cả gia đình và cá nhân, tương tự như hệ thống *[[Koseki]]* được áp dụng tại Nhật Bản chính quốc. Cuộc điều tra dân số tại Đài Loan được thực hiện vào năm 1905, với các hồ sơ đăng ký hộ tịch hoàn chỉnh được biên soạn vào năm sau theo luật mới. Các hồ sơ được thiết lập vào năm 1906 đã tạo thành cơ sở cho hệ thống đăng ký hộ tịch hiện đại sau Chiến tranh thế giới thứ hai cho đến ngày nay. Trong thời kỳ Nhật Bản, việc đăng ký hộ tịch do cảnh sát Nhật Bản duy trì, các đơn đăng ký cũng có thể được nộp thông qua các văn phòng Bảo Giáp.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cơ quan có thẩm quyền quản lý hộ tịch được chuyển sang cơ quan hành chính dân sự. Tuy nhiên, với số lượng lớn người tị nạn từ Nội chiến Trung Quốc chạy sang Đài Loan, Thẻ căn cước quốc gia đã được cấp lần đầu tiên tại Đài Loan vào năm 1949 để tăng cường kiểm soát xã hội. Sau đó, do căng thẳng của Pháo chiến Kim Môn, cơ quan có thẩm quyền quản lý hộ tịch đã được chuyển giao cho Cục Cảnh sát Quốc gia vào năm 1969.

Quá trình dân chủ hóa tại Đài Loan bắt đầu vào đầu những năm 1990. Việc đăng ký hộ tịch đã được tách biệt độc lập khỏi cảnh sát vào tháng 7 năm 1992. Hệ thống máy tính toàn quốc về quản lý đăng ký hộ tịch được thiết lập vào tháng 10 năm 1997.

## Triển khai hiện tại
### Quản lý
Hồ sơ đăng ký hộ tịch được quản lý bởi Hộ chính ti (), trực thuộc Bộ Nội vụ trong chính phủ trung ương. Tại tất cả các hương trấn, thành phố thuộc huyện và quận của Đài Loan, có ít nhất một Văn phòng Hộ chính () tiếp nhận các đơn xin và đăng ký từ công chúng.

Các hồ sơ đăng ký đã được số hóa vào đầu những năm 1990. Hệ thống Thông tin Hộ tịch và Nghĩa vụ quân sự trực tuyến toàn quốc () được hoàn thành vào tháng 9 năm 1997. Hệ thống này được duy trì bởi cả Hộ chính ti và Cục Nghĩa vụ quân sự để phục vụ cho cả việc đăng ký dân sự và Nghĩa vụ quân sự tại Đài Loan.

### Đăng ký
*Luật Hộ tịch* hiện hành yêu cầu báo cáo các thay đổi trạng thái sau đây:
* Thay đổi trạng thái hộ gia đình: Thiết lập ban đầu, tách và nhập hộ gia đình.
* Thay đổi trạng thái cá nhân: (1) Sinh, (2) Quan hệ cha mẹ, (3) Nhận nuôi và Chấm dứt nhận nuôi, (4) Kết hôn và Ly hôn, (5) Giám hộ pháp lý, (6) Hỗ trợ, (7) Thực hiện trách nhiệm về quyền và nghĩa vụ đối với con chưa thành niên, (8) Tử vong và Tuyên bố tử vong, (9) Trạng thái dân tộc bản địa và nhóm bộ lạc, và Đăng ký nơi sinh.
* Thay đổi trạng thái cá nhân về nơi cư trú: (1) Chuyển đi, (2) Chuyển đến, (3) Thay đổi địa chỉ.

### Các loại giấy tờ liên quan
Các cơ quan đăng ký hộ tịch cũng chịu trách nhiệm cấp các giấy tờ nhận dạng cho cá nhân và hộ gia đình, các giấy tờ quan trọng bao gồm:
* Thẻ căn cước quốc gia: Thẻ nhận dạng cá nhân được cấp cho mọi cá nhân có đăng ký hộ tịch tại Đài Loan khi người đó đủ 14 tuổi. Thẻ căn cước thường được sử dụng làm bằng chứng về quyền công dân trong các trường hợp như bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử quốc gia và địa phương, và một số căn cước là cần thiết để khai thuế hoặc mở tài khoản ngân hàng. Thẻ căn cước cũng có khả năng giới hạn trong việc xác minh những người thân gần gũi của cá nhân, bao gồm cha mẹ, vợ chồng và anh chị em.
* Sổ hộ khẩu: Tài liệu nhận dạng được cấp cho mỗi hộ gia đình. Chứng chỉ thường được sử dụng để xác minh danh tính của trẻ em dưới 14 tuổi, hoặc làm bằng chứng về mối quan hệ hoặc địa chỉ cư trú trong một số đơn từ.
* Bản sao hộ tịch: Bản sao chính thức của hồ sơ đăng ký hộ tịch. Nó có định dạng giống như Sổ hộ khẩu. Thường dùng làm bằng chứng một lần về mối quan hệ hoặc địa chỉ cư trú trong một số đơn từ.

Các bản sao chính thức khác của hồ sơ đăng ký hộ tịch cụ thể, bao gồm giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng nhận ly hôn, hồ sơ kết hôn, hồ sơ thay đổi địa chỉ, hồ sơ thay đổi tên cũng có sẵn để đăng ký tại một Văn phòng Hộ chính.

## Đăng ký hộ tịch và quyền công dân

Theo Luật pháp Đài Loan, đăng ký hộ tịch đảm bảo cho một cá nhân quyền cư trú tại Đài Loan và khả năng thực hiện đầy đủ các quyền dân sự và chính trị, chẳng hạn như quyền bầu cử. Do đó, thuật ngữ *quốc dân có hộ tịch* đôi khi được sử dụng để chỉ một **[[Quyền công dân|công dân]]** trong các văn bản chính thức.

Lưu ý rằng theo Luật quốc tịch Đài Loan hiện hành, một người có quốc tịch Đài Loan không nhất thiết phải có đăng ký hộ tịch. Mặc dù một *[[quốc dân không có hộ tịch]]* đủ điều kiện để xin Hộ chiếu Đài Loan, nhưng những hộ chiếu này khác với hộ chiếu cấp cho công dân Đài Loan có hộ tịch, trong đó loại trước có nhiều hạn chế hơn loại sau.

Nếu vợ hoặc chồng của một quốc dân Trung Hoa Dân Quốc (ROC) là cư dân của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, họ có thể có được đăng ký hộ tịch tại Đài Loan trong khoảng sáu năm mà không cần có quốc tịch ROC trước. Vợ hoặc chồng là quốc dân của các quốc gia khác cần phải nhập quốc tịch ROC trước sau khi đã cư trú tại Đài Loan trong ba năm. Sau đó, họ phải mất thêm từ một đến năm năm nữa để đủ điều kiện đăng ký hộ tịch tại Đài Loan.

## Xem thêm

* Hệ thống hộ khẩu
* Thẻ cư trú

## Ghi chú
### Từ ngữ trong ngôn ngữ bản địa

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Hộ chính ti, Bộ Nội vụ (Đài Loan)