Ngô Tấn Nghĩa

**Ngô Tấn Nghĩa** (Tháng 9 năm 1926 – 2 tháng 5 năm 2020) là cựu sĩ quan Quân lực Việt Nam Cộng hòa cấp bậc Đại tá, từng giữ chức Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Tiểu khu Bình Thuận cuối cùng từ năm 1969 đến năm 1975.

## Tiểu sử
### Thân thế
Ngô Tấn Nghĩa sinh tháng 9 năm 1926 tại Mỹ Tho thời Pháp thuộc. 

### Binh nghiệp
Ngô Tấn Nghĩa nhập ngũ ngày 3 tháng 8 năm 1953 với số quân 46/101.473. Động viên theo học Khóa 9 Phan Đình Phùng Trường Sĩ quan Võ bị Đà Lạt. Sau khi tốt nghiệp ra trường phục vụ trong binh chủng Lục quân. Đến năm 1965, ông giữ chức Trưởng phòng 2 (Tình báo) Quân đoàn II tại Pleiku. Mùa thu năm 1969, ông được điều động từ Quân đoàn II về tỉnh Bình Thuận thay thế Đại tá Đàng Thiện Ngôn đảm nhận chức Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Tiểu khu Bình Thuận.

Trước khi Ngô Tấn Nghĩa về làm tỉnh trưởng thì tình hình an ninh tỉnh Bình Thuận gặp rất nhiều khó khăn khi Việt Cộng kiểm soát phần lớn lãnh thổ, giao thông bị tắc nghẽn, và có nhiều biểu tình, ám sát tại Phan Thiết. Ông đã cho áp dụng chiến lược bình định dựa trên tình báo nhân dân, phương châm "dân vi quý", và các bước cụ thể như ngủ đêm tại tiền đồn, thôn ấp cùng binh lính và dân để loại bỏ "lính ma", nâng cao tinh thần chiến đấu. Ra sức xây dựng 173 ấp chiến lược, phát triển nông ngư nghiệp, hỗ trợ cựu chiến binh qua việc thành lập Ty Cựu chiến binh và xây Làng Phế binh Vĩnh Thủy. Đồng thời triệt phá cơ sở Việt Cộng, ổn định giao thông và kinh tế địa phương. Nhờ đó, an ninh tỉnh được cải thiện đáng kể từ năm 1970 đến năm 1975. 

Từ tháng 3 năm 1975 tình hình miền Trung diễn biến khó lường khi Ban Mê Thuột thất thủ, rồi hai cuộc lui quân bi thảm của Quân đoàn I và II nhưng Bình Thuận vẫn yên tĩnh và giải giới được đoàn quân di tản ô hợp khi đi ngang qua Phan Thiết. Ngày 7 tháng 4 năm 1975, Tướng Phạm Văn Phú trên đường từ Nha Trang về Sài Gòn đã ghé lại Bộ Chỉ huy  Tiền phương Tiểu khu Bình Thuận tại đồi Hàn Mạc Tử ở Phú Hài trước khi ông tự sát ngày 1 tháng 5 tại Nhà Thương Đồn Đất. Những ngày tiếp theo trong tháng 4 dù chiến sự diễn ra ác liệt nhưng Địa phương quân và Nghĩa quân Bình Thuận vẫn giữ vững phòng tuyến, giúp người dân di tản an bình ra khỏi vùng chiến nạn.

Ngày 18 tháng 4 năm 1975, Quân Giải phóng đã tung lực lượng bộ binh hùng hậu cùng chiến xa hộ tống nhằm mục tiêu đánh chiếm thị xã Phan Thiết. Ngô Tấn Nghĩa cố gắng tổ chức lực lượng phòng thủ thị xã với sự yểm trợ của một đại đội thiết vận xa M113 án ngữ xung quanh nhưng vẫn bị chiến xa đối phương chọc thủng phòng tuyến khiến Phan Thiết thất thủ vào tối hôm đó. Riêng ông thì đành phải lẻn xuống bờ sông Cà Ty theo một thuyền con trốn ra biển do không kịp leo lên trực thăng đã nổ máy chờ sẵn trước Tòa Tỉnh trưởng. Sau đó hơn 3500 binh sĩ còn lại trong số 13.000 quân của Tiểu khu Bình Thuận được Hạm đội của Phó Đề đốc Hoàng Cơ Minh di tản từ bến tàu Kim Hải tới Vũng Tàu vào ngày 20 tháng 4. Họ đã cùng với các đơn vị bạn tiếp tục chiến đấu ở Phước Tuy cho tới khi Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng Quân Giải phóng vào trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975.

### Sau năm 1975
Sau khi Sài Gòn thất thủ, Ngô Tấn Nghĩa may mắn lẩn trốn nên không bị đưa đi học tập cải tạo như đa số sĩ quan đồng cấp, trước tiên ông lẻn tới Hà Tiên dùng tàu đánh cá vượt biên sang Thái Lan, sau đó qua Mỹ định cư tại thành phố Houston, bang Texas. Riêng gia đình ông bị kẹt lại Việt Nam đến năm 1979 mới vượt biển thành công để đoàn tụ. Ông qua đời ngày 2 tháng 5 năm 2020 tại Houston, hưởng thọ 94 tuổi. 

## Tham khảo