Tào hoàng hậu (Hậu Đường)

**Tào hoàng hậu** (曹皇后; tên thật không rõ, mất ngày 11 tháng 1 năm 937), thụy hiệu **Hòa Vũ Hiến hoàng hậu**, là hoàng hậu của nước Hậu Đường trong thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc của lịch sử Trung Quốc. Bà là chính thất của Lý Tự Nguyên (Hậu Đường Minh Tông), vị hoàng đế thứ hai của Hậu Đường, và từng là hoàng thái hậu dưới hai triều của con ruột ông là Lý Tòng Hậu (Mẫn Đế) và con nuôi là Lý Tòng Kha.  

Cuối cùng, khi con rể bà là Thạch Kính Đường khởi binh phản Hậu Đường, lập ra Hậu Tấn và tấn công kinh đô Lạc Dương, Tào thái hậu đã cùng Lý Tòng Kha, gia quyến và một số quan viên trung thành tự thiêu mà chết.

## Xuất thân
Không rõ Tào hoàng hậu sinh năm nào, và ngay cả đến thời nhà Tống, sử gia Âu Dương Tu khi biên soạn *[[Tân Ngũ Đại sử]]* cũng cho biết hầu như không có tư liệu về lai lịch của bà.

Không rõ bà trở thành thê tử của Lý Tự Nguyên từ khi nào, cũng không rõ địa vị của bà có ngang hàng hay không với các thê thiếp khác của ông như Hạ thị (mẹ của Lý Tòng Dung và Lý Tòng Hậu) hay Ngụy thị (mẹ nuôi của Lý Tòng Kha). Có vẻ như Tào thị không sinh con trai, nhưng có ít nhất một con gái – về sau được phong là Ngụy quốc công chúa rồi Tấn quốc công chúa – người đã gả cho Thạch Kính Đường.

Dưới thời Lý Tồn Úc (Hậu Đường Trang Tông), Tào thị với thân phận thê tử của Lý Tự Nguyên được phong làm Sở quốc phu nhân. Sau khi Hạ thị mất, Lý Tự Nguyên nạp thêm Vương thị làm phi, và Vương thị trở thành sủng phi, trong khi Tào thị được miêu tả là người ưa đời sống giản dị.

## Trở thành hoàng hậu
Năm 926, Lý Tồn Úc bị giết trong binh biến tại Lạc Dương, Lý Tự Nguyên kế vị. Theo *Tân Ngũ Đại sử*, ngay năm đó Tào thị được phong làm Thục phi; trong khi *Cựu Ngũ Đại sử* ghi nhận việc này xảy ra năm 928.

Năm 930, Lý Tự Nguyên dự định lập Tào phi làm hoàng hậu. Bà từng khiêm nhường nói với Vương phi rằng không muốn bận tâm lễ nghi, ngỏ ý nhường vị trí này cho Vương phi, nhưng Lý Tự Nguyên vẫn chính thức lập bà làm hoàng hậu, sau đó thăng Vương phi làm Thục phi. Vương phi tận tâm hầu hạ cả hoàng đế lẫn Tào hoàng hậu, khiến hai người rất thân thiết, song cũng có ý kiến cho rằng Vương phi nhờ vậy mà kiểm soát phần lớn nội đình.

## Thời kỳ làm hoàng thái hậu

### Dưới triều Lý Tòng Hậu
Cuối năm 933, Lý Tự Nguyên qua đời, con trai thứ là Lý Tòng Hậu kế vị. Năm 934, Tào hoàng hậu được tôn làm hoàng thái hậu.

Sau đó, do các đại thần thao túng triều chính, xảy ra biến loạn khiến Lý Tòng Kha khởi binh. Khi Lý Tòng Hậu bỏ chạy khỏi kinh thành, triều thần đã thỉnh Tào thái hậu ra chiếu phế Lý Tòng Hậu và lập Lý Tòng Kha làm hoàng đế. Lý Tòng Hậu sau đó bị giết trong lúc chạy trốn. Tào thái hậu tiếp tục giữ tôn vị.

### Dưới triều Lý Tòng Kha và cái chết
Năm 936, Thạch Kính Đường nổi dậy, liên minh với nhà Liêu, đánh bại quân Hậu Đường và tiến về Lạc Dương. Biết đại thế đã mất, Lý Tòng Kha cùng gia quyến và các trung thần quyết định tự thiêu.

Dù Vương thái phi khuyên Tào thái hậu không nên chết theo – vì Thạch Kính Đường là con rể bà – Tào thái hậu đáp:

Bà đã cùng Lý Tòng Kha chết trong vụ tự thiêu tập thể năm 937. Năm 940, Thạch Kính Đường truy tặng thụy hiệu cho bà và an táng theo nghi lễ dành cho hoàng hậu.

## Tham khảo

* *[[Cựu Ngũ Đại sử]]*, quyển 49.
* *[[Tân Ngũ Đại sử]]*, quyển 15.
* *[[Tư trị thông giám]]*, quyển 277–280.