open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cố Thiệu

**Cố Thiệu** (; 184 – 214), tự **Hiếu Tắc** (孝則), là quan viên dưới trướng quân phiệt Tôn Quyền thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời
Cố Thiệu quê ở huyện Ngô, quận Ngô, là con trưởng của Cố Ung với Lục phu nhân, con gái Lục Khang. Thời trẻ, Cố Thiệu nổi danh ngang với cậu là Lục Tích, vượt qua đám người cùng quận gồm cháu họ Lục Nghị cùng Trương Đôn, Bốc Tịnh, thanh danh lan xa. Thiệu vốn lấy vợ là con gái của anh họ Lục Tuấn, chị em của Lục Nghị. Khoảng sau năm 200, vợ Thiệu mất, Tôn Quyền gả con gái của anh trai Tôn Sách cho Thiệu.

Năm 210, Chu Du chết bệnh ở Giang Lăng, Bàng Thống đưa tang đến tận đất Ngô. Cố Thiệu đến phúng viếng. Khi Bàng Thống lên đường về Kinh Châu, đám người Lục Tích, Cố Thiệu, Toàn Tông đến từ biệt. Thống khen Tích, Thiệu rằng:
:*Lục Tử như ngựa thồ, bước chậm mà thừa lực; Cố Tử lại như trâu thồ, chở nặng mà đi xa.*
Có người hỏi:
:*Như ngài nói, Lục Tử hơn sao?*
Thống đáp:
:*Ngựa thồ tuy tốt, nhưng cũng chỉ chở được một người. Trâu thồ một ngày đi ba trăm dặm, gánh sức nặng đâu chỉ của một người!*
Cố Thiệu bèn tới chỗ Bàng Thống nghỉ chân, hỏi:
:*Ngài có tiếng biết người, ta cùng ngài ai hơn?*
Thống nói:
:*Tu dưỡng thế tục, bình xét con người, ta không bằng ngài; luận bí sách đế vương, nắm trong lòng những thứ trọng yếu nhất, ta có lẽ hơn ngài một bậc.*
Thiệu phục những lời đó mà thân với Thống.

Năm 210, Cố Thiệu xuất sĩ, thay Tôn Lân giữ chức Thái thú Dự Chương. Thiệu giỏi về biết người, ở trong quận đề bạt đám người Trương Bỉnh (張秉), Ân Lễ, Ngô Xán, Đinh Tư (丁谞) từ giới bình dân. Bỉnh, Lễ về sau quan đến Thái thú, Tư quan đến Điển quân Trung lang, mà Xán trở thành trọng thần của quốc gia, quan đến Thiếu phủ, Thái tử Thái phó.

Năm 214, Cố Thiệu chết khi mới tiền nhiệm 5 năm, thọ 31 tuổi.

## Gia đình
* Vợ:
** Lục thị, con gái Lục Tuấn, chị em của Lục Nghị, sinh hai con trai Cố Đàm, Cố Thừa.
** Tôn thị, con gái Tôn Sách, sau khi Cố Thiệu qua đời thì tái giá.
* Con trai:
** Cố Đàm, con trưởng, quan đến Thái thường.
** Cố Thừa, con thứ, quan đến Thị trung.

## Trong văn hóa
Cố Thiệu không xuất hiện trong tiểu thuyết *[[Tam quốc diễn nghĩa]]* của La Quán Trung.

## Tham khảo
* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *[[Tam quốc chí]]*.

## Chú thích
Tanaka Kane

là người trường thọ Nhật Bản được chứng thực có độ tuổi . Với độ tuổi này, bà là người cao niên nhất thế giới được xác minh, sau khi bà Miyako Chiyo qua đời ở tuổi 117 tuổi vào tháng 7 năm 2018, trước khi qua đời. Kỷ lục về tuổi tác của bà chính thức được công nhận ngày 9 tháng 3 năm 2019, khi bà đạt mức tuổi 116 tuổi và 66 ngày.
 
Bà là người lớn tuổi nhất thế giới được chứng nhận và là người thứ chín được công nhận kỷ lục này từ trước đến nay.

## Tiểu sử
Bà Tanaka Kane sinh ngày 2 tháng 1 năm 1903, là con thứ bảy của Kumakichi và Kuma Ota tại làng Wajiro (nay thuộc Higashi-ku, Fukuoka), tỉnh Fukuoka, Nhật Bản, phía nam vùng Kyushu. Sinh ra trong những năm suy tàn của triều đại Minh Trị Thiên hoàng, Tanaka sinh non và lớn lên nhờ nguồn sữa từ các nhũ mẫu. Trong Chiến tranh Thế giới thứ II, bà làm việc trong một cửa hàng bán Shiruko và mì Udon với chồng là ông Hideo, người mà bà kết hôn vào năm 1922. Sau khi Hideo và con trai bà qua đời trong chiến tranh, bà tiếp tục làm việc tại cửa hàng trước khi nghỉ hưu ở tuổi 63. Kane và Hideo có chung 4 người con và nhận nuôi người con thứ 5.  Vào những năm 1970, bà đến thăm Hoa Kỳ, nơi nhiều cháu gái và cháu trai của bà hiện đang định cư.

Ở tuổi 103, Tanaka được chẩn đoán mắc bệnh ung thư ruột kết. Khi bà 107 tuổi, con trai bà đã viết một cuốn sách về bà, trong đó nói về cuộc đời và tuổi thọ của bà và có tựa đề *In Good and Bad Times, 107 Years Old*. Bà đã được KBC phỏng vấn vào tháng 9 năm 2017 khi bà ở tuổi 114.

Vào thời điểm Miyako Chiyo qua đời, bà Tanaka sinh sống trong một bệnh viện ở phường Higashi-ku của quận Fukuoka, tỉnh Fukuoka. Bà bắt đầu ngày mới của mình vào 6 giờ sáng hằng ngày, có sức khỏe tốt và dành phần lớn thời gian của mình để chơi Cờ Othello, cũng như đi bộ trong hành lang của bệnh viện. Sở thích của bà là thư pháp và tính toán. Bà tin rằng gia đình, giấc ngủ và hy vọng là bí mật của tuổi thọ của mình. Vào tháng 7 năm 2018, bà chia sẻ ước muốn sống thêm năm năm nữa, đến tuổi 120.

Bà Tanaka thích ăn uống và ưa đồ ngọt; bà uống uống ba lon cà phê đóng hộp một ngày, soda, và nhiều loại thức uống dinh dưỡng khác nhau. Cháu trai của bà, Gary Funakoshi, nói với tờ The San Diego Union-Tribune rằng Tanaka cho rằng tuổi thọ của bà là nhờ niềm tin vào Thiên Chúa.

Vào ngày 9 tháng 3 năm 2019, bà được *[[Sách Kỷ lục Guinness]]* công nhận là *Người lớn tuổi nhất thế giới còn sống*.

Vào ngày 19 tháng 4 năm 2022, bà đã qua đời mà không rõ nguyên nhân.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* ''Telegraph Herald'' News in brief, archive 1 tháng 3 năm 2020.
*Honto "In Good and Bad Times, 107 Years Old"
* ''USA Today'' What countries have the longest life expectancies?, archive 1 tháng 3 năm 2020.
*  ''San Francisco Chronicle'' News of the day from around the globe, July 27, archive 1 tháng 3 năm 2020.
* ''Las Vegas Review-Journal'' World’s oldest person dies at 117, now 115-year-old is oldest, archive 1 tháng 3 năm 2020.
An Giản thượng thư

**An Giản Thượng Thư** (*[[chữ Hán]]*:安簡尚書) là thụy hiệu của một số vị Thượng thư trong lịch sử chế độ quân chủ ở khu vực Á Đông.
## Danh sách
*Bắc Tống An Giản thượng thư Thiệu Cang (truy tặng)
*Minh triều An Giản thượng thư Vương Tông Di
## Xem thêm
*An Giản vương
*An Giản công
*Văn Giản thượng thư
*Trang Giản thượng thư
*Văn Giản vương
*Văn Giản công
*Trang Giản công
*Yên Giản công
Thục Huệ ông chúa

**Thục Huệ Ông Chúa** (*[[chữ Hán]]*:淑惠翁主) là thụy hiệu đồng thời cũng là tôn hiệu của một số vị ông chúa trong lịch sử chế độ phong kiến ở bán đảo Triều Tiên.
## Danh sách
*Triều Tiên Thái Tông Thục Huệ ông chúa (hạ giá lấy Tinh Nguyện úy Lý Chính Ninh)
*Triều Tiên Thành Tông Thục Huệ ông chúa (hạ giá lấy Hán Xuyên úy Triệu Vô Cương)
## Xem thêm
*Huệ Thục ông chúa
*Uyển Thục công chúa
*Trinh Huệ ông chúa
*Thục Ninh ông chúa
*Thục Thận ông chúa
*Thiên Thành công chúa
*Trinh Ý Công chúa
*Văn Ý công chúa
*Vũ An công chúa
*An Nam công chúa
*Mỹ Thục công chúa
Trinh Huệ ông chúa

**Trinh Huệ Ông Chúa** (*[[chữ Hán]]*:貞惠翁主) là thụy hiệu của một số vị Ông chúa trong lịch sử bán đảo Triều Tiên thời phong kiến.
## Danh sách
*Triều Tiên Thái Tông Trinh Huệ ông chúa (hạ giá lấy Vân Thành phủ viện quân Phác Tùng Ngu)
*Triều Tiên Tuyên Tổ Trinh Huệ ông chúa (hạ giá lấy Hải Tung úy Doãn Tân Chi)

## Xem thêm
*Huệ Thục ông chúa
*Thục Huệ ông chúa
*Thục Thận ông chúa
*Thục Ninh ông chúa
*Trinh Ý Công chúa
*Văn Ý công chúa
*Vũ An công chúa
*Thiên Thành công chúa
*Uyển Thục công chúa
*An Nam công chúa
*Mỹ Thục công chúa
Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma

**Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma** (tiếng Phạn: *Manorathavarman*, cai trị ? - ?) là một vị vua của nước Lâm Ấp. Đây là quân chủ áp chót của triều đại thứ 2 nước Lâm Ấp.

## Tiểu sử
Ông là cháu của vua tiền nhiệm, Phạm Địch Chớn.

Phạm Địch Chớn muốn sang Ấn Độ sống những ngày cuối đời vì đam mê văn hoá Ấn Độ, nên đã nhường ngôi cho em là Phạm Địch Khải nhưng bị từ chối. Ngôi báu đành truyền cho Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma nhưng tể tướng Thiếu Lâm (*Tsang Lin*) chống lại vì cho rằng người này không được sinh ra từ một người mẹ có dòng máu tinh khiết (tức đẳng cấp Brahman), nên bị Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma giết chết.

Không rõ Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma đã làm gì trong thời gian trị vì. Khi mất, ông truyền ngôi cho em của ông là Phạm Địch Văn.

## Tham khảo
Ô tiêu chuẩn

**Ô tiêu chuẩn** là một giới hạn diện tích, thường là dạng hình vuông, được sử dụng trong sinh thái học và địa lý học nhằm tạo ra một đơn vị tiêu chuẩn của khu vực có diện tích lớn để nghiên cứu về sự phân bố của đối tượng nghiên cứu. Ô tiêu chuẩn trong thực tế có thể là hình chữ nhật, hình tròn hoặc đa giác lồi không đều dựng lên nhờ căng dây hoặc khung kim loại, thích hợp để lấy mẫu thực vật, động vật di chuyển chậm và một số sinh vật dưới nước.

## Lịch sử
Việc sử dụng ô tiêu chuẩn được phát triển tiên phong bởi các nhà sinh thái học thực vật R. Pound và Frederic Clements giữa năm 1898 và 1900. Phương pháp này sau đó được áp dụng nhanh chóng cho nhiều mục đích trong sinh thái học, chẳng hạn như nghiên cứu về diễn thế sinh thái. Các nhà thực vật học và nhà sinh thái học như Arthur Tansley đã sớm phát triển và sửa đổi phương pháp này.

Nhà sinh thái học J. E. Weaver đã áp dụng ô tiêu chuẩn vào việc giảng dạy sinh thái từ năm 1918.

## Phương pháp

Khi một nhà sinh thái học muốn biết có bao nhiêu sinh vật trong một môi trường sống cụ thể, việc đếm tất cả chúng là bất khả thi. Thay vào đó, họ sẽ chỉ tính một phần đại diện nhỏ hơn của quần thể hoặc quần xã đó, gọi là một mẫu. Lấy mẫu thực vật hoặc động vật di chuyển chậm (như ốc sên) có thể được thực hiện bằng cách sử dụng một hình vuông giới hạn một diện tích lấy mẫu, đây chính là ô tiêu chuẩn. Kích thước của ô tiêu chuẩn phụ thuộc vào kích thước của các sinh vật được lấy mẫu. Ví dụ, để đếm các loại cây mọc trên sân trường, người ta có thể sử dụng một ô tiêu chuẩn với các cạnh dài 0,5 hoặc 1 mét. Kích thước ô tiêu chuẩn cũng phụ thuộc nhiều vào loại khảo sát đang được thực hiện. Ví dụ, sẽ khó đạt được kết quả có ý nghĩa nào khi sử dụng ô tiêu chuẩn 0,5m2 trong một nghiên cứu về tán rừng.

Điều quan trọng là lấy mẫu trong một khu vực được thực hiện ngẫu nhiên và mẫu phải mang tính đại diện. Ví dụ: nếu bạn đang lấy mẫu từ một trường học, nhưng để thuận tiện chỉ đặt tứ giác bên cạnh một lối đi có sẵn, điều này có thể không đưa ra một mẫu đại diện cho toàn bộ trường. Mẫu thu được một cách thiên kiến hầu hết không mang lại kết quả khoa học chính xác. Một cách người ta có thể lấy mẫu ngẫu nhiên là đặt các ô tiêu chuẩn tại các tọa độ trên một hệ trục được đánh số.

Nếu nghiên cứu kéo dài có thể yêu cầu các ô tiêu chuẩn tương tự được xem xét lại hàng tháng hoặc thậm chí nhiều năm sau lần lấy mẫu ban đầu. Các phương pháp di dời khu vực nghiên cứu khác nhau cũng rất khác nhau về độ chính xác, bao gồm đo lường từ các điểm đánh dấu vĩnh viễn gần đó, sử dụng máy kinh vĩ toàn đạc, GPS cầm tay và GPS vi sai.

## Xem thêm

* Lâm phần

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Ecological Sampling Methods (Phương pháp lấy mẫu trong sinh thái học)
Bạo loạn Delhi 2020

**Bạo loạn Delhi 2020** hay **Bạo loạn Đông Bắc Delhi** là một loạt các cuộc bạo loạn, phá hoại tài sản và đổ máu xảy ra do tôn giáo ở Đông Bắc Delhi, Ấn Độ, từ ngày 23 tháng 2 năm 2020 đến ngày 1 tháng 3 năm 2020, khiến 53 người tử vong (trong đó đa số là người Hồi giáo) và hơn 200 người bị thương.

## Bối cảnh

Biểu tình bắt đầu ở Ấn Độ để phản đối Đạo luật Công dân sửa đổi được thông qua ở cả hai viện của Quốc hội. Những người biểu tình không chỉ kích động chống lại các vấn đề về quyền công dân của đạo luật mà còn chống lại Sổ Đăng ký Công dân Quốc gia và Sổ Đăng ký Dân số Quốc gia. Đêm 22 – 23 tháng 2 năm 2020, khoảng 500 đến 1000 phụ nữ tập hợp để biểu tình trên một con đường từ Seelampur đến Jaffrabad ở Đông Bắc Delhi. Cuộc biểu tình đã chặn lối ra vào của ga đường sắt ngầm Seelampur. Theo những người tham gia, cuộc biểu tình thể hiện tinh thần đoàn kết với *[[Ấn Độ|Bharat]] [[Bandh]]* được kêu gọi bởi Bhim Army và được lên kế hoạch bắt đầu vào ngày 23 tháng 2. Lực lượng cảnh sát và bán quân sự đã được triển khai tại địa điểm biểu tình.

## Khuyến khích

Ngày 23 tháng 2 năm 2020, Kapil Mishra, một lãnh đạo Đảng Bharatiya Janata địa phương và cựu thành viên Hội đồng Lập pháp, nói trước công chúng trong một cuộc tập hợp chống lại những người biểu tình phản đối đạo luật, với sự chứng kiến của cảnh sát Ved Prakash Surya. Kapil đã thị oai cảnh sát phải di dời những người biểu tình từ các khu vực Jaffrabad và Chand Bagh trong vòng ba ngày và bị cáo buộc là đã đe dọa sẽ tự giải quyết vấn đề và không "giữ bình tĩnh" trong trường hợp ho thất bại. Sau cuộc tập hợp, chính ông đã đăng lên Twitter một video với nội dung mình đe dọa cảnh sát. Chỉ sau cuộc tập hợp một vài giờ, một cuộc đụng độ đã xảy ra giữa những người ủng hộ và phản đối đạo luật.

Đại biểu Quốc hội Đông Delhi của Đảng Bharatiya Janata Gautam Gambhir nói rằng "phát biểu của Kapil Mishra là không thể chấp nhận được" và yêu cầu có những hành động nghiêm khắc trên những người chịu trách nhiệm cho bạo lực bất kể họ thuộc đảng phái nào.

Ba đơn khiếu nại (hai đơn nộp lên cảnh sát cho một báo cáo và một đơn kiện đến Tòa án Tối cao Ấn Độ) đã được nộp để cáo buộc Kapil Mishra khuyến khích bạo lực. Đảng viên Đảng Aam Aadmi Reshma Nadeem đã nộp đơn đầu tiên, đơn thứ hai do Haseeb ul Hasan nộp. Những đơn này cáo buộc Kapil có những lời khiêu khích công cộng, khuyến khích và gây ra bạo lực. Tính đến ngày 25 tháng 2, cảnh sát chưa có động thái gì đối với Kapil.

## Ghi chú

## Tham khảo
Phê Mị Thuế

**Phê Mị Thuế** hay **Bề Mi Thuế** (tiếng Phạn: परमेश्वरवर्मन् १, *Paramesvaravarman I*, tiếng Trung: 波羅密首羅跋摩一世, trị vì: 965 - 982) là một vị vua Champa của triều đại thứ sáu.

## Trị vì

Phê Mị Thuế kế nhiệm người tiền nhiệm là Nhân Di Bàn vào năm 965. Theo Tống sử, ông đã bốn lần sai sứ giả đến gửi cống vật cho triều đình Bắc Tống vào các năm 972, 973. 974 và 976.

Năm 979, phò mã Ngô Nhật Khánh nhà Đinh vì có hiềm khích với vua nên đã xúi giục Phê Mị Thuế tấn công nước Đại Cồ Việt qua hai cửa biển Đại Ác và Tiểu Khang, nhưng gặp bão và thuyền bị đắm gần hết, Ngô Nhật Khánh chết đuối, chỉ có thuyền của vua thoát nạn trở về.

Năm 982, vua Lê Đại Hành của Đại Cồ Việt đã cử Từ Mục, Ngô Tử Canh sang Indrapura đi sứ nhưng các sứ thần bị bắt giam, khiến vua Lê Đại Hành tức giận, quyết định thân chinh đánh Champa: đóng thuyền chiến, sửa binh khí, tự làm tướng đi đánh. Quân Đại Cồ Việt đã chém được Phê Mị Thuế, tàn phá, san phẳng kinh đô Indrapura (làng Đồng Dương, Thăng Bình, Quảng Nam ngày nay), phá bỏ tôn miếu, buộc người Chăm phải bỏ Indrapura. Kinh đô mới được dời xuống Vijaya (Bình Định ngày nay).

Cái chết của Phê Mị Thuế mở đầu sự suy yếu của vương quốc Champa. Sau khi người Chăm rời bỏ kinh đô Indrapura, mâu thuẫn giữa Chăm Pa và Đại Cồ Việt vẫn không chấm dứt.

## Tham khảo

### Chú thích

### Thư mục

* George Cœdès (ngày 1 tháng 5 năm 1968). *The Indianized States of South-East Asia*. University of Hawaii Press. ISBN 978-0824803681.
* 『宋史』巻三 本紀第三 太祖三
* 『宋史』巻四 本紀第四 太宗一
* 『宋史』巻四百八十九 列伝第二百四十八 外国五 占城
* 『越史略（中国語版）』巻上 黎紀
* 『大越史記全書』本紀巻之一 丁紀 廃帝
* 『大越史記全書』本紀巻之一 黎紀 大行皇帝
* 『欽定越史通鑑綱目（中国語版）』正編巻之一 丁紀
* 『宋会要輯稿』巻百十九 蕃夷四 占城
* 『宋会要輯稿』巻百二十四 蕃夷七 歴代朝貢
Soyuz TMA-16M

**Soyuz TMA-16M** là một chuyến bay đến Trạm Vũ trụ Quốc tế vào năm 2015. Nó vận chuyển ba thành viên của đoàn Expedition 43 đến trạm. Soyuz TMA-16M là chuyến bay thứ 125 của tàu vũ trụ Soyuz, chuyến đầu tiên được phóng vào năm 1967.

Phi hành gia Scott Kelly và Mikhail Korniyenko đã thực hiện lần lưu trú một năm đầu tiên tại Trạm vũ trụ, trở về trên chuyến Soyuz TMA-18M.

## Phi hành đoàn

### Phi hành đoàn dự phòng

## Những điểm nhấn trong phi vụ

### Phóng, gặp gỡ và kết nối
Soyuz TMA-16M đã phóng thành công trên tên lửa Soyuz-FG từ Sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan lúc 19:42 UTC vào thứ Sáu, ngày 27 tháng 3 năm 2015. Tàu vũ trụ đạt quỹ đạo Trái Đất thấp khoảng chín phút sau khi phóng. Sau khi thực hiện các thao tác tiếp cận trạm, Soyuz đã kết nối mô-đun *Poisk* của Trạm Vũ trụ Quốc tế khoảng sáu giờ sau khi phóng, lúc 1:33 UTC ngày 28 tháng 3.

Soyuz TMA-16M ở lại ISS phục vụ như một phương tiện thoát hiểm khẩn cấp cho đến ngày 12 tháng 9 năm 2015, khi nó đưa Padalka, Andreas Mogensen và Aydyn Aimbetov trở về Trái Đất. Chuyến bay này trước đây được lên kế hoạch chở ca sĩ Sarah Brightman, một du khách không gian, nhưng chuyến bay của Brightman được thông báo đã bị hủy vào tháng 5 năm 2015.

### Chuyển nơi kết nối
Tàu vũ trụ Soyuz TMA-16M đã được chuyển từ mô-đun *Poisk* sang mô-đun dịch vụ ''Zvezda'' vào ngày 28 tháng 8 năm 2015, sẵn sàng mô-đun *Poisk* cho chuyến bay Soyuz TMA-18M.

### Rời trạm và trở về Trái Đất
Soyuz TMA-16M đã rời khỏi ISS lúc 21 giờ 29 phút UTC ngày 11 tháng 9 năm 2015, chở Gennady Padalka của Roscosmos và các thành viên phi hành đoàn đến thăm trạm Andreas Mogensen của ESA (Cơ quan Vũ trụ Châu Âu) và Aidyn Aimbetov của Cơ quan Vũ trụ Kazakhstan. Phi hành đoàn đã hạ cánh an toàn tại Kazakhstan lúc 00:51 UTC ngày 12 tháng 9 năm 2015, chỉ hơn ba giờ sau khi rời ISS.

## Bộ sưu tập

Tập tin:Expedition 43 Soyuz Rollout (201503250027HQ).jpg|Tên lửa Soyuz-FG chở tàu Soyuz TMA-16M sau khi được dựng lên bệ phóng.
Tập tin:Expedition 43 Launch (201503280001HQ).jpg|Soyuz TMA-16M phóng từ Sân bay vũ trụ Baikonur.
Tập tin:ISS-44 Soyuz TMA-16M relocation.jpg|Korniyenko (phải), Padalka (giữa) và Kelly (trái) bên trong tàu vũ trụ trước khi di dời tàu từ mô-đun *Poisk* sang mô-đun *[[Zvezda (ISS)|Zvezda]]*.
Tập tin:ISS-45 Soyuz TMA-16M spacecraft shortly after undocking.jpg|Tàu Soyuz TMA-16M rời ISS.
Tập tin:Soyuz TMA-16M spacecraft reentry.jpg|Soyuz TMA-16M trở về Trái Đất, nhìn từ ISS.


## Chú thích
Ngôn ngữ tại Liên Xô

Liên bang Xô viết có tới hàng trăm ngôn ngữ và tiếng địa phương khác nhau từ các nhóm ngôn ngữ khác nhau.

Năm 1918, đã có nghị định rằng tất cả các quốc tịch ở Liên Xô đều có quyền giáo dục bằng ngôn ngữ của họ. Chính tả mới sử dụng bảng chữ cái Kirin, Latinh hoặc Ả Rập, tùy thuộc vào địa lý và văn hóa. Sau năm 1937, tất cả các ngôn ngữ đã nhận được bảng chữ cái mới sau năm 1917 bắt đầu sử dụng bảng chữ cái Kirin. Bằng cách này, sẽ dễ dàng hơn cho các nhóm thiểu số ngôn ngữ học viết cả tiếng Nga và tiếng mẹ đẻ của họ. Năm 1960, luật giáo dục của trường đã được thay đổi và việc giảng dạy trở nên chi phối hơn bởi tiếng Nga. Hơn nữa, Armenia và Gruzia, cũng như các nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Baltic là các nước cộng hòa Xô viết duy nhất duy trì hệ thống chữ viết của họ (Tiếng Armenia, Tiếng Gruzia và Tiếng Latinh bảng chữ cái tương ứng).

## Phân bố tại Nga năm 1989

## Xem thêm
* Ngôn ngữ tại Nga

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Chính sách ngôn ngữ Liên Xô ở Trung Á của Mark Dickens
Tranh luận

**Tranh luận** hay **tranh biện** là một quá trình bao gồm thảo luận chính thức về một chủ đề cụ thể. Trong một cuộc tranh biện, các lập luận đối lập được đưa ra để tranh luận cho các quan điểm đối lập. Tranh luận xảy ra trong các cuộc họp công cộng, các tổ chức học thuật và các hội đồng lập pháp. Đây là một loại thảo luận chính thức, thường có người điều hành và khán giả, ngoài những người tham gia tranh luận.

Tính nhất quán hợp lý, tính chính xác thực tế và mức độ hấp dẫn cảm xúc đối với khán giả là những yếu tố gây tranh cãi, trong đó một bên thường chiếm ưu thế so với bên kia bằng cách đưa ra một "bối cảnh" hay khuôn khổ của vấn đề. Trong một cuộc thi tranh luận chính thức, có những quy tắc để người tham gia thảo luận và quyết định về sự khác biệt, trong khuôn khổ xác định cách họ sẽ làm điều đó.

Tranh luận được thực hiện trong các phòng tranh luận và các hội đồng thuộc nhiều loại khác nhau để thảo luận về các vấn đề và đưa ra các nghị quyết về hành động được thực hiện, thường là bằng cách bỏ phiếu. Các cơ quan có tranh luận như nghị viện, hội đồng lập pháp và các cuộc họp đều là các cuộc tranh luận. Đặc biệt, trong các nền dân chủ nghị viện, một cuộc tranh luận về lập pháp và quyết định về luật mới. Các cuộc tranh luận chính thức giữa các ứng cử viên cho chức vụ được bầu, chẳng hạn như các cuộc tranh luận của các nhà lãnh đạo, đôi khi được tổ chức tại các nền dân chủ. Tranh luận cũng được thực hiện cho mục đích giáo dục và giải trí, thường liên quan đến các cơ sở giáo dục và các xã hội tranh luận.

Các cuộc tranh luận không chính thức và diễn đàn tranh luận là tương đối phổ biến, được các chương trình truyền hình như chương trình trò chuyện của Úc, Q amp; A. thực hiện. Kết quả của một cuộc thi có thể được quyết định bởi bình chọn của khán giả, bởi các giám khảo hoặc bởi sự kết hợp của cả hai yếu tố này. 

## Lịch sử

Mặc dù tranh luận dưới nhiều hình thức khác nhau có lịch sử lâu dài và có thể bắt nguồn từ các cuộc tranh luận triết học và chính trị của Hy Lạp cổ đại, như nền dân chủ Athen, Shastrartha ở Ấn Độ cổ đại, và các hình thức tranh luận hiện đại và thành lập các xã hội tranh luận xảy ra trong Thời đại Khai sáng vào thế kỷ 18. 

### Sự xuất hiện của các xã hội tranh luận

Các xã hội tranh luận xuất hiện ở London vào đầu thế kỷ thứ mười tám, và sớm trở thành một phần nổi bật của đời sống quốc gia này.    Nguồn gốc của các xã hội này không chắc chắn trong nhiều trường hợp, mặc dù đến giữa thế kỷ 18, London thúc đẩy văn hóa xã hội tranh luận tích cực.    chủ đề tranh luận bao trùm một phạm vi rộng các chủ đề trong khi các xã hội tranh luận cho phép những người tham gia từ cả hai giới và mọi nền tảng xã hội, biến chúng thành một ví dụ tuyệt vời về lĩnh vực công cộng mở rộng của Thời đại Khai sáng. Các xã hội tranh luận là một hiện tượng liên quan đến sự gia tăng đồng thời của lĩnh vực công cộng, một phạm vi thảo luận tách biệt với các cơ quan truyền thống và có thể tiếp cận được với tất cả những người đóng vai trò là nền tảng cho sự chỉ trích và phát triển các ý tưởng và triết học mới.
## Tham khảo
Phạm Địch Văn

**Phạm Địch Văn** (tiếng Phạn: *Gangarajavarman II*) là vị vua cuối cùng của triều đại Lâm Ấp thứ 2.

## Tiểu sử
Phạm Địch Văn kế vị anh mình là Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma. Dưới triều đại của ông, nước Lâm Ấp tiếp tục gặp khó khăn về vấn đề nội bộ. Sau cái chết của ông vào năm 420, Phạm Dương Mại I kế vị, chấm dứt triều đại thứ 2.

## Tham khảo
Danh sách trận chung kết Cúp UEFA và Europa League

UEFA Europa League, tiền thân là Cúp UEFA, là một giải đấu bóng đá do Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) tổ chức thường niên vào năm 1971. Đây được coi là sân chơi quốc tế quan trọng thứ hai dành cho các câu lạc bộ ở châu Âu sau UEFA Champions League. Những đội bóng đủ điều kiện tham dự Europa League dựa trên thành tích của họ tại giải vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Trong 25 năm đầu tiên tổ chức giải, trận chung kết diễn ra theo thể thức hai lượt, mỗi đội đá một trận trên sân nhà. Tuy nhiên, vào năm 1998, Inter Milan đánh bại Lazio trong trận chung kết đầu tiên thi đấu một lượt duy nhất tại sân trung lập, sân vận động Công viên các Hoàng tử ở Paris. Tottenham Hotspur là đội bóng đầu tiên lên ngôi vô địch sau khi đánh bại Wolverhampton Wanderers với tổng tỷ số 3–2. Đã có 11 trận chung kết mà cả hai đội bóng đều đến từ cùng một quốc gia: Ý (1990, 1991, 1995 và 1998), Anh (1972, 2019 và 2025), Tây Ban Nha (2007 và 2012), Đức (1980) và Bồ Đào Nha (2011).

Sevilla đang giữ kỷ lục về số lần vô địch nhiều nhất, với bảy lần đăng quang kể từ khi giải đấu được thành lập. Real Madrid (vô địch vào các năm 1985 và 1986) và Sevilla (vô địch vào các năm 2006 và 2007; cũng như 2014, 2015 và 2016) là hai đội duy nhất từng bảo vệ thành công ngôi vô địch. Các đại diện từ Tây Ban Nha đã đăng quang tới 14 lần, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Nhà vô địch cuối cùng trước khi Cúp UEFA được đổi tên thành UEFA Europa League là Shakhtar Donetsk, đội đã đánh bại Werder Bremen 2–1 sau hiệp phụ trong trận chung kết năm 2009. Benfica và Marseille là hai đội thua nhiều trận chung kết nhất, với 3 lần thất bại trong giải đấu này. Nhà vô địch hiện tại là Tottenham Hotspur, đội đã đánh bại Manchester United với tỷ số 1–0 trong trận chung kết năm 2025.

Mặc dù Inter-Cities Fairs Cup được coi là tiền thân của Cúp UEFA, song Liên đoàn bóng đá châu Âu không công nhận Fairs Cup là một trong những giải đấu chính thức cấp câu lạc bộ của mình, do vậy thống kê của giải đó không được tính vào danh sách này.

## Danh sách trận chung kết

* Cột "Mùa giải" chỉ mùa giải mà giải đấu được tổ chức, và liên kết đến bài viết về mùa giải đó.
* Các trận chung kết theo thể thức hai lượt được liệt kê theo thứ tự được diễn ra.
* Ghi chú "UCL" của một đội tức là đội đó lúc đầu tranh tài ở UEFA Champions League cho mùa giải đó (kể từ mùa giải 1999–2000).
* Liên kết ở cột "Tỷ số" chuyển hướng đến bài viết về trận chung kết mùa giải đó.

## Thành tích
### Theo câu lạc bộ

### Theo quốc gia

## Xem thêm
* Danh sách nhà vô địch cúp châu Âu cấp câu lạc bộ
* Danh sách trận chung kết Cúp C1 châu Âu và UEFA Champions League
* Danh sách trận Siêu cúp châu Âu
* Danh sách trận chung kết UEFA Conference League
* Danh sách trận chung kết UEFA Cup Winners' Cup
* Danh sách nhà vô địch UEFA Intertoto Cup

## Ghi chú

## Tham khảo
**Chung**
*

**Cụ thể**

## Liên kết ngoài
*Lịch sử chính thức của UEFA Europa League
Phạm Đang Căng Thuần

**Phạm Đang Căng Thuần** (范当根純, tiếng Phạn: *Jayavarman II*, trị vì: 472 - 492) là một vị vua của triều đại Lâm Ấp thứ 3.

## Trị vì
Vào năm 472, ông đã giết chết vua tiền nhiệm là Phạm Thần Thành để cướp ngôi. 20 năm sau đó, chính ông lại bị con Thần Thành là Phạm Chư Nông trả thù. Phạm Đang Căng Thuần bị Chư Nông giết.
## Tham khảo
Người Rusyn

**Người Rusyn** () đôi khi được gọi là **người Rusnak** () còn được gọi là **người Karpat-Ruthenia** hoặc **người Karpat-Rusyn** () là một nhóm sắc tộc thuộc nhóm Đông Slav. Họ sinh sống ở các khu vực phía bắc của Đông Carpathia từ đầu thời Trung cổ. Cùng với các nhóm sắc tộc Đông Slav khác từ các khu vực lân cận, chúng thường được gọi bởi cái tên phổ biến là người Ruthenia, hoặc theo chỉ tên thể hơn trong khu vực Karpat Ruthenia với các tên nhóm phụ như người Dolinya, Boyko, Hutsul và Lemko. Không giống như các nước láng giềng ở phía đông, những người đã sử dụng từ dân tộc Ukraina vào đầu thế kỷ 20, người Rusyn giữ và giữ nguyên tên gốc của mình. Là cư dân của các khu vực phía đông bắc của dãy núi Karpat, người Rusyn có mối liên hệ chặt chẽ và đôi khi cũng liên kết với các cộng đồng Slav khác trong khu vực, như cộng đồng vùng cao Goral Tây Slav (nghĩa đen là "Cao nguyên").

Các tên gọi chính của khu vực dành cho người Rusyn là: Karpat-Rusyn, Karpat-Ruthenia và Karpat-Nga, với tiền tố "Karpat-" đề cập đến Karpat Ruthenia (Rusynia), một khu vực xuyên biên giới lịch sử bao gồm các khu vực phía tây nam Ukraina. khu vực phía đông bắc Slovakia và phần đông nam Ba Lan. Trong số 1,21,6 triệu người có nguồn gốc từ người Rusyn, chỉ có khoảng 90.000 cá nhân được xác định chính thức như vậy trong các cuộc điều tra quốc gia gần đây. Đó là bởi vì nhiều cơ quan điều tra dân số coi họ như một nhóm nhỏ của người dân Ukraina, nhưng một số quốc gia chính thức công nhận họ là một dân tộc thiểu số.

## Hình ảnh


File:Boykos of Maniava.jpg|Gia đình người Boyko, cuối thế kỷ 19.
File:Бойки.jpg|Gia đình người Boyko, đầu thế kỷ 20.
File:Ukrainian hutsuls 1.jpg|Gia đình người Hutsul, 1925–1939
File:Hutsul music band.jpg|Ban nhạc người Hutsul, 1918–1935.
File:Carpatho-Rusyn sub-groups - Sanok area Lemkos in original goral folk-costumes from Mokre (Poland) ..jpg|Người Lemkos tại Sanok trong trang phục dân gian vùng cao cách điệu từ vùng Mokre (Ba Lan).
File:Carpatho-Rusyn sub-groups - Przemyśl area Ukrainians in original goral folk-costumes..jpg|Người Ukraina từ Przemyśl.
File:Carpatho-Rusyn sub-groups - Presov area Lemkos (left side) and Przemyśl area Ukrainians in original goral folk-costumes..jpg|Người Lemko từ Prešov (trái) và người Ukraina từ Przemyśl (phải).
File:Narodna nosnja petrovci.jpg|Trang phục của người Ruthenia từ Petrovci, Croatia.



## Ghi chú

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The Carpathian Connection
* Xã hội người Karpat-Rusyn 
* Cơ sở tri thức người Karpat Rusyn
* American Giáo phận Karpat-Nga
Nguyễn Phúc Vĩnh Cẩn

**Nguyễn Phúc Vĩnh Cẩn** (chữ Hán: 阮福永𧯢, 1914 - ?) là Hoàng thân triều Nguyễn.

Ông là cháu cố của Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai, là cháu nội của Kiên Quận công Nguyễn Phúc Ưng Quyền. Bà nội là Nguyễn Hữu Thị Uyển (1874-1924), là con gái thứ ba (hay thứ tư) của Vĩnh quốc công Nguyễn Hữu Độ với chánh thất Trần Thị Lựu. Bà là phu nhân của Kiên quận công Ưng Quyền, sinh ra các hoàng thân Bửu Phong và Bửu Thùy.

Cha ông là Nguyễn Phúc Bửu Phong làm tới chức Tôn nhân phủ Tả tôn khanh, nhận tước Kiên Hương hầu. Ông là em họ của vua Bảo Đại, thường xưng là **Hoàng tùng đệ** (皇從弟)

## Tiểu sử
Ông sinh năm Duy Tân thứ 8 (1914) tại huyện Hương Thủy, phủ Thừa Thiên.

Năm Khải Định thứ 7 (1922), hoàng thái tử Vĩnh Thụy (sau là vua Bảo Đại) sang Pháp du học, ông được lệnh đi theo hầu hạ. Khải Định năm thứ 10 (1925), Khải Định băng hà, vua Bảo Đại trở về nước làm lễ đăng cơ.

Năm 1926, ông theo vua Bảo Đại trở về Pháp để hoàn thành quá trình du học. Năm 1932, sau khi Bảo Đại hoàn thành quá trình học vấn, ông tháp tùng nhà vua về nước.

Năm Bảo Đại thứ 8 tức (1933). ông thụ phong **Hồng lô Tự khanh**. Bảo Đại năm thứ 11 (1936), ông nhậm chức ở bộ Tài chính. Sang năm, ông tới Ngự tiền Văn phòng để làm việc.

Bảo Đại năm thứ 13 (1938), ông theo vua Bảo Đại du tuần sang Pháp. Bảo Đại năm thứ 14 (1939), ông quản lí Đại Nam Long tinh viện. Bảo Đại 17 (1942), ông thăng làm Chính tam phẩm quan viên.

Bảo Đại năm thứ 20 (1945) Cách mạng tháng 8 bùng nổ, vua Bảo Đại thoái vị.

## Gia đình
Ông cưới Công nữ Nguyễn Hữu Bích Tiên (阮有璧仙) là con gái của Tân Phong Công chúa Nguyễn Phúc Chu Hoàn (新豐公主阮福珠環). Tân Phong Công chúa (1883-?) là con gái thứ tám của vua Dục Đức, nên có tục gọi là bà chúa Tám, kết hôn với Nguyễn Hữu Khâm, con trai của Vĩnh quốc công Nguyễn Hữu Độ. Vợ chồng công chúa Tân Phong đã sinh ra cô Nguyễn Hữu Bích Tiên, vợ của hoàng thân Vĩnh Cẩn.

### Gia phả



## Hình ảnh

File:Le jeune Empereur d'Annam Bao (...)Agence de btv1b9025201h 1.jpg|Bảo Đại và hoàng thân Vĩnh Cẩn tại Paris
File:Sa Majesté l'empereur d'Annam Bao-Daï (...)Agence de btv1b9052997q.jpg|Bảo Đại và Vĩnh Cẩn cùng ông Si Abd Al Rahman Barjach, Tổng trấn Rabat (thủ đô Maroc) trong một chuyến công du tại Maroc
File:Prince Vĩnh Cẩn (永𧯢).jpg|Ảnh của Hoàng thân Vĩnh Cẩn khoảng năm 1930 hoặc đầu những năm 1940
File:Nguyễn Phúc Vĩnh Cẩn, Souverains et notabilites d'Indochine.jpg| Chân dung Nguyễn Phúc Vĩnh Cẩn (阮福永𧯢), trong cuốn sách Souverains et notabilites d'Indochine xuất bản năm 1943.


## Chú thích

## Xem thêm
Trinh Thuận Hoàng hậu

**Trinh Thuận Hoàng Hậu** (*[[chữ Hán]]*:貞順皇后) là thụy hiệu của một số vị hoàng hậu trong lịch sử các triều đại phong kiến Trung Quốc.
## Danh sách
*Đường Huyền Tông Trinh Thuận hoàng hậu (trước từng làm Tiệp dư, sau đó tiến phong Huệ phi)
*Liêu Thuận Tông Trinh Thuận hoàng hậu (do Liêu Thiên Tộ Đế truy phong)
## Xem thêm
*Trinh Đế
*Thuận Đế
*Trinh Vương
*Thuận Vương
*Trinh Thuận công chúa
*Hiếu Mục hoàng hậu
*Tuyên Mục hoàng hậu
*Văn Đức hoàng hậu
*Chiêu Đức hoàng hậu
*Minh Đức hoàng hậu
*Nguyên Trinh hoàng hậu
Cúp C1 châu Âu 1981–82

**Cúp C1 châu Âu 1981–82** là mùa giải thứ 27 của Cúp C1 châu Âu chứng kiến lần đầu tiên lên ngôi và cho đến nay là duy nhất trong lịch sử của Aston Villa khi đánh bại Bayern Munich. Những pha bóng ấn tượng nhất tại trận chung kết đó là màn trình diễn chói sáng của thủ môn Nigel Spink khi anh đã có một loạt các pha cứu thua xuất sắc trước sức mạnh tấn công của Bayern Munich. Bàn thắng duy nhất trong trận đấu được ghi bởi Peter Withe sau những nỗ lực rê bóng của Tony Morley. Đó cũng là năm thứ 6 liên tiếp một đội bóng của Anh vô địch giải đấu. Đương kim vô địch mùa trước là Liverpool đã bị CSKA Sofia loại ở vòng tứ kết.
## Vòng sơ loại

|}
### Lượt đi

### Lượt về

*BFC Dynamo chung cuộc thắng 3–1*
## Vòng đầu tiên

|}
### Lượt đi

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### Lượt về

*Austria Wien chung cuộc thắng 3–2.*
----

*Dynamo Kyiv chung cuộc thắng 2–1.*
----

*BFC Dynamo 3–3 Zürich sau hai lượt trận. BFC Dynamo thắng nhờ luật bàn thắng sân khách.*
----

*Aston Villa chung cuộc thắng 7–0.*
----

*Anderlecht chung cuộc thắng 6–2.*
----

*Juventus chung cuộc thắng 2–1.*
----

*Baník Ostrava chung cuộc thắng 5–3.*
----

*Sao Đỏ Belgrade chung cuộc thắng 10–2.*
----

*AZ chung cuộc thắng 4–1.*
----

*Liverpool chung cuộc thắng 8–0.*
----

*CSKA Sofia chung cuộc thắng 1–0.*
----

*Glentoran chung cuộc thắng 5–1.*
----

*KB 3–3 Athlone Town sau hai lượt trận. KB thắng nhờ luật bàn thắng sân khách.*
----

*Universitatea Craiova chung cuộc thắng 3–2.*
----

*Benfica chung cuộc thắng 4–0.*
----

*Bayern Munich chung cuộc thắng 6–0.*
## Vòng hai

|}

### Lượt đi

----

----

----

----

----

----

----

### Lượt về

*Dynamo Kyiv chung cuộc thắng 2–1.*
----

*BFC Dynamo 2–2 Aston Villa sau hai lượt trận. Aston Villa thắng nhờ luật bàn thắng sân khách.*
----

*Sao Đỏ Belgrade chung cuộc thắng 4–3.*
----

*Anderlecht chung cuộc thắng 4–2.*
----

*Liverpool chung cuộc thắng 5–4.*
----

*CSKA Sofia chung cuộc thắng 3–2.*
----

*Universitatea Craiova chung cuộc thắng 4–2.*
----

*Bayern Munich chung cuộc thắng 4–1.*
## Tứ kết

|}
### Lượt đi

----

----

----

### Lượt về

*Aston Villa chung cuộc thắng 2–0.*
----

*Anderlecht chung cuộc thắng 4–2.*
----

*CSKA Sofia chung cuộc thắng 2–1.*
----

*Bayern Munich chung cuộc thắng 3–1.*
## Bán kết

|}
### Lượt đi

----

### Lượt về

*Bayern Munich chung cuộc thắng 7–4.*
----

*Aston Villa chung cuộc thắng 1–0.*
## Chung kết

## Vua phá lưới
Danh sách vua phá lưới Cúp C1 châu Âu 1981 (không bao gồm vòng sơ loại):

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
*Tất cả các trận đấu mùa giải 1981–82 tại trang chính UEFA 
* Cúp C1 châu Âu tại Tổ chức thống kê Rec.Sport.Soccer
* Tất cả những người ghi bàn Cúp C1 châu Âu 1981 (không bao gồm vòng sơ loại) UEFA
*Cúp C1 châu Âu 1981-82 - kết quả và đội hình -(lưu trữ)
Điệu Hoài thái tử

**Điệu Hoài Thái Tử** (*[[chữ Hán]]*:悼怀太子) là thụy hiệu một số vị Thái tử trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.
## Danh sách
*Điệu Hoài thái tử Lý Phổ (con trai trưởng của Đường Kính Tông)
*Điệu Hoài thái tử Chu Từ Dục (con trai thứ hai của Minh Hy Tông)
## Xem thêm
*Điệu Đế
*Điệu hoàng hậu
*Điệu Vương
*Hoài Đế
*Hoài Vương
*Điệu Hoài Vương
*Điệu Hy thế tử
*Hiến Mẫn thái tử
*Trang Thế Tử
*Hiến thế tử
*Ẩn thái tử
*Điệu thái tử
*Hoài thái tử
*Điệu thế tử
Ai thế tử

**Ai Thế Tử** (*[[chữ Hán]]*:哀世子) là thụy hiệu của một số vị Thế tử trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.
## Danh sách
*Nam Tề Dự Chương Ai thế tử Tiêu Tử Liêm
*Lương triều Lâm Xuyên Ai thế tử Tiêu Chính Nhân
## Xem thêm
*Ai Tông
*Ai Đế
*Ai hoàng hậu
*Ai vương
*Ai Công
*Ai Hầu
*Ai Bá
*Ai Tử
*Điệu Hoài thái tử
*Điệu Hy thế tử
*Hiến Mẫn Thái Tử
*Trang Thế Tử
*Hiến Thế Tử
*Ai thái tử
*Ẩn thái tử
Lâm Xuyên Hiến Vương

**Lâm Xuyên Hiến Vương** (*[[chữ Hán]]*:临川献王) có thể là:
## Danh sách
*Lâm Xuyên Hiến Vương Tư Mã Úc, phiên vương nhà Đông Tấn, có thụy hiệu khác là Cối Kê Hiến Thế Tử)
*Lâm Xuyên Hiến Vương Tiêu Ánh, phiên vương nhà Nam Tề
## Xem thêm
*Hiến Vương
*Hiếu Hiến Vương
* Hưng Hiến vương
* Khang Hiến vương
* Tương Hiến vương
* Trung Hiến Vương
* Cung Hiến Vương
* Văn Hiến Vương 
* Trang Hiến Vương
* Vinh Hiến Vương
* Hy Hiến vương
* Huệ Hiến vương 
* Hoàng Huệ Hầu
Nguyễn Phúc Hòa Thục

**Nguyễn Phúc Hòa Thục** (chữ Hán: 阮福和淑; 5 tháng 7 năm 1818 – 27 tháng 11 năm 1893), phong hiệu  **An Vĩnh Công chúa** (安永公主), là một công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Hoàng nữ Hòa Thục sinh ngày 3 tháng 6 (âm lịch) năm Mậu Dần (1818) tại kinh thành Huế (nay thuộc địa phận phường Phú Xuân, thành phố Huế), quê gốc tại làng Gia Miêu, tổng Thượng Bạn, huyện Tống Sơn, phủ Hà Trung, trấn Thanh Hoa (nay là thôn Gia Miêu, xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa), là con gái thứ sáu của vua Minh Mạng, mẹ là *Thất giai Quý nhân* Cái Thị Trinh. Công chúa là con đầu lòng của bà Quý nhân, là chị cùng mẹ với *Phương Duy Công chúa* Vĩnh Gia và *Ba Xuyên Quận công* Miên Túc.

Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), bà lấy chồng là *Phò mã Đô úy* Nguyễn Trường, người Gia Định, là con trai của Thị vệ Nguyễn Văn Lộc. Năm Tự Đức thứ 7 (1854), bà được phong làm **An** **Vĩnh Công chúa** (安永公主). Năm thứ 12 (1859) thì phò mã Trường mất. Công chúa và phò mã có với nhau hai con trai và hai con gái.

Năm Thành Thái thứ 5 (1893), Quý Tỵ, ngày 20 tháng 10 (âm lịch), công chúa Hòa Thục qua đời, thọ 76 tuổi, thụy là **Mỹ Thục** (美淑). Mộ của bà được táng tại Nguyệt Biều (thuộc Hương Thủy, Thừa Thiên - Huế).

## Tham khảo
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] *, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam liệt truyện]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam thực lục]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

## Xem thêm
* Gia đình Minh Mạng

## Chú thích
Danh sách tập của Siêu trí tuệ Trung Quốc (mùa 4)

Dưới đây là danh sách các tập của chương trình Siêu trí tuệ (Trung Quốc) mùa 4 phát sóng năm 2017.

## Danh Nhân Đường
Danh Nhân Đường xuất hiện từ đầu mùa 4 gồm những thí sinh xuất sắc của những mùa trước. Thành viên trong Danh Nhân Đường không cố định mà sẽ có thay đổi. Tuyển thủ mới được tiến cấp sẽ khiêu chiến tuyển thủ của Danh Nhân Đường. Người chiến thắng sẽ được vào Danh Nhân Đường của Trung Quốc và có cơ hội được đối đầu với các tuyển thủ nước ngoài.

Một trong những thành viên của Danh Nhân Đường sẽ tham gia phiên đánh giá để chấm điểm thí sinh (Năm này là Vương Phong).

## Vòng 1

### Tập 1

### Tập 2

Sau tập này, Vương Dục Hoành đã trở lại gia nhập Danh Nhân Đường.

### Tập 3

Sau tập này, Tiểu Độ giành chiến thắng 3-1, giành quyền tiến thẳng vào vòng chung kết.

### Tập 4

### Tập 5

### Tập 6

## Vòng 2
Đến vòng 2, hiện tại thành viên của Danh Nhân Đường là 12 người. Tôn Diệc Đình không có thành viên nào ở vòng 1 khiêu chiến; hai thành viên tiến cấp thành công ở hai hạng mục Sudoku và tính nhẩm là Hồ Vũ Hiên và Chung Ân Nhu; Thân Nhất Phàm rút lui do vấn đề sức khỏe (bị Sỏi thận) nên Dư Bân Tinh, cả bốn người đều được đặc cách thi đấu ở vòng thi quốc tế

### Tập 7

### Tập 8

### Tập 9

## Vòng 3

Chung cuộc, **Danh nhân đường Quốc tế** thắng với tỷ số 5-4. Kết thúc vòng 3, hai tuyển thủ xuất sắc nhất của mỗi đội sẽ được hai giám khảo khoa học lựa chọn vào vòng chung kết não vương tranh bá. Hai tuyển thủ được chọn là Hoàng Chính và Alex Mullen.

### Tập 10

### Tập 11

### Tập 12

## Vòng 4
Chung cuộc, ba tuyển thủ Con người là Hoàng Chính, Alex Mullen (hai tuyển thủ mùa này), Trần Trí Cường (Não vương Mùa 3 - giành được quyền trực tiếp thi đấu Não vương tranh bá vào mùa sau) cùng Tiểu Độ - Trí tuệ nhân tạo đều đoạt danh hiệu Não vương.

## Giám khảo
Giám khảo khoa học là Ngụy Khôn Lâm - PGS của khoa Tâm lý học tại Đại học Bắc Kinh, Tiến sĩ Điều khiển Động học tại Đại học Pennsylvania

Giám khảo khách mời:

* Đào Tinh Doanh
* Lưu Quốc Lượng
* Vương Phong
* và các giám khảo:

Giám khảo quốc tế: Robert Desimone, Thomas Südhof

* Robert Desimone có giải thưởng của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia và là người chiến thắng Golden Brain Award, Giáo sư Khoa Trí tuệ và Nhận thức của Viện Công nghệ Massachusetts
*Thomas Südhof, nhà hóa sinh người Mỹ gốc Đức. Ông là người đồng nhận Giải Nobel Y học (với James Rothman và Randy Schekman) năm 2013

## Khách mời danh tiếng

## Tài trợ
Thương hiệu sữa Sáu quả Óc chó

Công ty thiết bị Thực tế ảo Vãng Long (tài trợ thiết bị phần thi Thương Hiệt tác thư)

## Tham khảo
Nguyễn Phúc Trinh Đức

**Nguyễn Phúc Trinh Đức** (chữ Hán: 阮福貞德; 1818 – 30 tháng 9 năm 1863), phong hiệu **An Trang Công chúa** (安莊公主), là một công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Công chúa Trinh Đức sinh năm Mậu Dần (1818) tại kinh thành Huế (nay thuộc địa phận phường Phú Xuân, thành phố Huế), quê gốc tại làng Gia Miêu, tổng Thượng Bạn, huyện Tống Sơn, phủ Hà Trung, trấn Thanh Hoa (nay là thôn Gia Miêu, xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa), là con gái thứ bảy của vua Minh Mạng, mẹ là Tài nhân Trần Thị Tiêm. Công chúa là người con duy nhất của bà Tài nhân.

Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), chúa Trinh Đức lấy chồng là *Phò mã Đô úy* Trần Văn Thịnh, người Gia Định, là con trai của Thị lang bộ Công Trần Văn Tính. Công chúa và phò mã có với nhau hai con gái.

Năm Tự Đức thứ 7 (1854), bà chúa Trinh Đức được phong làm **An Trang Công chúa** (安莊公主). Năm thứ 32 (1879), Kỷ Mão, phò mã Thịnh mất.

Năm Tự Đức thứ 16 (1863), Quý Hợi, ngày 18 tháng 8 (âm lịch), công chúa Trinh Đức qua đời, thọ 46 tuổi, thụy là **Trang Thuận** (莊順). Tẩm mộ của bà tọa lạc ở phía bắc đồi Vọng Cảnh, thuộc phường Thủy Biều, thành phố Huế.

## Tham khảo
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] *, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam liệt truyện]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam thực lục]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

## Xem thêm
* Gia đình Minh Mạng

## Chú thích
Eric Ly

**Eric Thich Vi Ly** (sinh ngày 15 tháng 1 năm 1969) là một doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ gốc Việt. Ly là đồng sáng lập của LinkedIn, một trang web mạng xã hội được thiết kế dành riêng cho cộng đồng doanh nghiệp, nơi ông đóng vai trò là giám đốc công nghệ. Ông hiện là CEO và người sáng lập của Hub giao thức tin cậy dựa trên blockchain.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Bỉnh Thiến

**Bỉnh Thiến** (; ? – 195 TCN) là tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời
Bỉnh Thiến vốn là hậu duệ công tộc nước Tề, theo nhà họ Lã đi vào huyện Bái, kết giao Lưu Bang.

Năm 209 TCN, Lưu Bang khởi binh chống Tần. Bỉnh Thiến theo anh em Lã Trạch, Lã Thích Chi hưởng ứng Lưu Bang, được Lưu Bang phong chức xá nhân.

Năm 206 TCN, Lưu Bang được phong làm Hán vương, đóng đô Hán Trung, Bỉnh Thiến theo Lưu Bang vào đất Thục, đảm nhiệm chức khách, phụ thuộc Lã Trạch.

Năm 205 TCN, Bỉnh Thiến tham gia bình định Tam Tần, lập công. Cùng năm, Lưu Bang đại bại ở Bành Thành, phải đến nhờ cậy quân đội Lã Trạch, buộc phải lấy Bỉnh Thiến giữ chức trung úy, quản lý thân binh.

Năm 204 TCN, nhân trung ngự sử đại phu Chu Hà tử trận, Lưu Bang phong trung úy Chu Xương làm ngự sử đại phu thay anh, mới lấy Thiến làm trung úy.

Bỉnh Thiến ở trong chiến đấu hộ vệ Lưu Bang an toàn, không chịu đến sự uy hiếp của Hạng Vũ, công lao ngang với Xích Khâu hầu Đường Lệ. Năm 201 TCN, Bỉnh Thiến thụ phong tước Cao Uyển hầu, thực ấp 1.600 hộ. Đất phong thuộc huyện Cao Uyển, sau là huyện Uyển thuộc quận Thiên Thặng, Thanh Châu. Chức vụ trung úy giao cho Đường Lệ.

Năm 195, Bỉnh Thiến chết, thụy Chế hầu, có ẩn ý nhạo báng nhà họ Lã. Con trai Bỉnh Đắc (丙得) tập tước. Đại thần Bỉnh Nguyên thời Hán Hiến Đế là hậu duệ của Bỉnh Thiến.

## Tham khảo
* Tư Mã Thiên, *[[Sử ký Tư Mã Thiên|Sử ký]]*.
* Ban Cố, *[[Hán thư]]*.

## Chú thích
Tuân Lộ

**Tuân Lộ** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

* Xã cũ Tuân Lộ thuộc huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình; nay là một phần xã Nhân Mỹ cùng huyện.
* Xã cũ Tuân Lộ thuộc huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang; nay là một phần xã Tân Thanh cùng tỉnh.
Hà Trì (định hướng)

**Hà Trì** có thể là một trong số các địa danh sau:

*Địa cấp thị Hà Trì, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc
*Xã cũ Hà Trì thuộc huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam; nay là một phần xã Quang Trung cùng huyện.
Kyōka

, nghĩa là "hoang dã" hay "thơ điên cuồng") là một tiểu thể phổ biến, parodic của thể thơ tanka của Nhật Bản với một mét 5-7-5-7-7. Hình thức phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ Edo (thế kỷ 17 - thế kỷ 18) và đạt đến đỉnh cao trong thời đại Tenmei (1781 - 89).

## Màn hình
Theo nhiều cách các nhà thơ theo phong cách kanshi (thơ Trung Quốc của các nhà thơ Nhật Bản) đã viết những bài thơ kyōshi hài hước, các nhà thơ theo phong cách waka bản địa của Nhật Bản sáng tác những bài thơ hài hước theo phong cách 31 âm tiết. Tanaka Rokuo cho thấy phong cách có thể đã lấy cảm hứng từ gishōka (, "vui tươi và chế giễu câu thơ") thơ nhắm vào khách trong các bữa tiệc nơi họ được đọc trong một bầu không khí tương tự như của Roast.

*Kyōka* bắt nguồn từ hình thức của *[[tanka]]*, với một mét từ 5-7-5-7-7. Hầu hết sự hài hước nằm ở việc đặt sự thô tục hoặc trần tục trong một khung cảnh thanh lịch, thi vị, hoặc bằng cách đối xử với một chủ đề cổ điển bằng ngôn ngữ hoặc thái độ chung.
## Hình thức
Trong bản gốc, Saigyō đã bẻ gãy một nhánh từ cây anh đào trên núi Yoshino ở Nara hiện đại để nhắc nhở bản thân về một điểm ngắm anh đào chính; Thay vào đó, khi anh trở lại vào năm sau, anh đã chọn đi ngắm hoa anh đào ở một khu vực mà trước đây anh chưa từng đến. Ki no Sadamaru nhại lại bản gốc bằng cách thay đổi một vài âm tiết, để nhà thơ thấy mình lang thang, không thể tìm thấy cành cây mình đã gãy.
## Liên kết ngoài
*Ví dụ của ''kyōka''

## Chú thích
Nguyễn Phúc Nhu Thuận

**Nguyễn Phúc Nhu Thuận** (chữ Hán: 阮福柔順; 21 tháng 4 năm 1819 – 18 tháng 10 năm 1840), phong hiệu **Phong Hòa Công chúa** (豐禾公主), là một công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Hoàng nữ Nhu Thuận sinh ngày 27 tháng 3 (âm lịch) năm Kỷ Mão (1819), là con gái thứ tám của vua Minh Mạng, mẹ là *Ngũ giai An tần* Hồ Thị Tùy. Nhu Thuận là con đầu lòng của bà An tần, là chị cùng mẹ với 3 hoàng tử: *Tương An Quận vương* Miên Bảo, *Nghĩa Quốc công* Miên Tể và *Hòa Thạnh vương* Miên Tuấn.

Năm Minh Mạng thứ 21, Canh Tý (1840), ngày 23 tháng 9 (âm lịch), công chúa Nhu Thuận qua đời khi mới 22 tuổi, chưa kết hôn. Vua Minh Mạng truy tặng con gái làm **Phong Hòa Công chúa** (豐禾公主), ban tên thụy là **Đoan Diễm** (端艷).

Mộ của công chúa Nhu Thuận được táng tại làng Cư Chính (nay thuộc phường Thủy Biều, thành phố Huế), cạnh tẩm mộ của hai người em là Tương An Quận vương Miên Bảo và Nghĩa Quốc công Miên Tể. Lúc đầu, bà được thờ tại đền Triển Thân, năm Hàm Nghi thứ nhất (1885) cho hợp thờ ở đền Thân Huân.

## Tham khảo
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] *, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam liệt truyện]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam thực lục]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

## Xem thêm
* Gia đình Minh Mạng

## Chú thích
Chromi(III) phosphat

**Chromi(III) phosphat** là một hợp chất hóa học vô cơ có công thức là **CrPO<sub>4</sub>**. Nó là chất rắn màu xanh lục, không tan trong nước. Dạng ngậm 6 nước CrPO4·6H2O có màu tím. Dạng ngậm 4 nước, CrPO4·4H2O cũng được biết đến.

## Điều chế
CrPO4 khan được điều chế bằng một vài cách sau đây:
*Cho chromi(III) oxit tác dụng với axit phosphoric:
:Cr<sub>2</sub>O<sub>3</sub> + 2H3PO4 → 2CrPO4↓ + 3H2O
Có thể thay Cr2O3 bằng Cr<sub>2</sub>S<sub>3</sub>, Cr<sub>2</sub>Se<sub>3</sub> hoặc Cr<sub>2</sub>Te<sub>3</sub>. Tuy nhiên, các sản phẩm tạo ra sẽ có chứa khí tương ứng là H<sub>2</sub>S, H<sub>2</sub>Se, H<sub>2</sub>Te, rất nguy hiểm cho người điều chế. Vì vậy cũng có thể dùng muối bất kì của Cr(III) để thu được CrPO4.
*Cho muối phosphat tan tác dụng với muối chromi(III) tan bất kì:
:CrBr<sub>3</sub> + Na<sub>3</sub>PO<sub>4</sub> → CrPO4↓ + 3NaBr
Có thể thay CrBr3 thành CrCl<sub>3</sub>, Cr(NO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>, Cr<sub>2</sub>(SO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>,...
*Ngoài ra, việc khử CrO<sub>3</sub> bằng H<sub>3</sub>PO<sub>4</sub> ở  cũng sẽ thu được CrPO4:
:CrO3 + 2H3PO4 → 2CrPO4↓ + <math>\frac{9}{2}</math>H<sub>2</sub>O
CrPO4·6H2O được điều chế bằng phản ứng giữa kali đisunfatochromat(III) (tên thường gọi là kali chromi alum) và natri biphosphat:
:KCr(SO4)2 + 2Na2HPO4 → 2CrPO4·6H2O↓ + Na<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> + K<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> + H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>

## Tính chất vật lý
CrPO4 xuất hiện ở ba dạng: α-CrPO4, β-CrPO4 và CrPO4. α-CrPO4 thu được khi nung nóng dạng beta, có màu lục lam đậm. Nó bị thủy phân ở nhiệt độ > 1500 ℃, mất P<sub>2</sub>O<sub>5</sub> và trở thành chromi(III) oxit. Còn β-CrPO4 thu được từ việc nung nóng dạng thứ ba (CrPO4) đến 1500 ℃, có màu vàng hung.

## Ứng dụng
CrPO4 được sử dụng như là một lớp phủ chống ăn mòn. Ngoài ra, nó còn là chất xúc tác cho phản ứng khi kết hợp với AlPO<sub>4</sub>, dùng làm xúc tác cho phản ứng kiềm hóa hydrocarbon thơm bằng cách sử dụng các rượu như metyl hóa toluen bằng metanol. Rượu được khử nước thành ether trong khi sản phẩm thay thế alkyl có thể được sử dụng làm chất trung gian trong sản xuất sợi tổng hợp như poli(etylen terephthalat).

## Hợp chất khác
CrPO4 còn tạo một số hợp chất với NH3, như CrPO4·3NH3 là chất rắn màu lục lam, CrPO4·5NH3·2H2O là chất rắn màu đỏ hồng hay CrPO4·6NH3·4H2O là chất rắn màu vàng, tan ít trong nước.

## Tham khảo
Đức Lập (định hướng)

**Đức Lập** có thể là một trong số các địa danh sau:

* Xã Đức Lập, tỉnh Lâm Đồng
* Xã Đức Lập, tỉnh Tây Ninh

; Địa danh cũ
* Quận cũ Đức Lập thuộc tỉnh Quảng Đức dưới thời Việt Nam Cộng hòa; nay tương ứng với địa bàn huyện Đắk Mil và một phần các huyện Đắk Song, Krông Nô thuộc tỉnh Đắk Nông.
* Xã cũ Đức Lập thuộc huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh; nay là một phần xã Tân Dân cùng huyện.
* Xã Đức Lập Thượng, Đức Lập Hạ thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An