open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1962

**Trận chung kết giải vô địch bóng đá thế giới 1962** là trận quyết định của Cúp thế giới 1962, được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia ở Santiago, Chile, giữa hai đội Tiệp Khắc và Brasil. Brasil giành chiến thắng 3–1 và giành chức vô địch thứ hai liên tiếp. Hai đội đã gặp nhau trong vòng đấu bảng với một trận hòa không bàn thắng. Đây là trận chung kết Cúp thế giới lần thứ hai với các đội đã gặp nhau tại vòng bảng (trận đầu tiên là trận chung kết năm 1954 giữa Hungary và Tây Đức).

Đây là lần bảo vệ thành công thứ hai của danh hiệu Cup thế giới trong lịch sử của giải (sau Ý năm 1938) bất chấp sự vắng mặt của Pelé, một trong những cầu thủ ngôi sao Brasil năm 1958.

## Trận đấu

### Tóm tắt
Sau 15 phút, Brasil một lần nữa bị dẫn trước trong trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới, sau khi đường bóng dài của Adolf Scherer được kết thúc bởi Josef Masopust đưa Tiệp Khắc vượt lên dẫn trước 1–0. Tuy nhiên, cũng giống như trận chung kết bốn năm trước đó, Brasil sớm quay trở lại, cân bằng hai phút sau đó nhờ công của Amarildo sau một lỗi của thủ môn Viliam Schrojf. Brasil không dừng lại ở đó và với những bàn thắng từ Zito và Vavá (một lỗi khác của Schrojf) trong hiệp hai, trận đấu kết thúc với tỉ số 3–1 nghiêng về phía Brasil.

### Chi tiết




|style="width:60%; vertical-align:top;"|
**Quy tắc trận đấu**
*90 phút.
*30 phút hiệp phụ nếu cần thiết.
*Sút luân lưu nếu tỉ số vẫn hòa.
*Không được phép thay người.
|}

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1962 planetworldcup.com
Cầu vồng đơn sắc

**Cầu vồng đơn sắc** hay **Cầu vồng đỏ** là một hiện tượng quang học và khí tượng học, một biến thể hiếm hoi của cầu vồng nhiều màu thường thấy. Quá trình hình thành của nó giống hệt với cầu vồng bình thường (cụ thể là sự phản xạ/khúc xạ ánh sáng trong những giọt nước), sự khác biệt là cầu vồng đơn sắc đòi hỏi Mặt Trời ở gần đường chân trời; tức là gần lúc Mặt Trời mọc hay Mặt Trời lặn. Do góc thấp của Mặt Trời, ánh sáng phải truyền qua một khoảng cách lớn hơn qua bầu khí quyển, các bước sóng ngắn hơn của ánh sáng, chẳng hạn như màu xanh, xanh lá cây và vàng bị tán xạ đi và để lại chủ yếu màu đỏ. Trong môi trường ánh sáng thấp, nơi mà hiện tượng thường xuyên hình thành nhất, một cầu vồng đơn sắc có thể để lại một hiệu ứng rất ấn tượng.

## Tham khảo

## Đọc thêm
*
*
Tuổi thọ của mèo

Cho đến nay, thông tin đáng tin cậy về **tuổi thọ của mèo nhà** rất đa dạng và tương đối ít ỏi. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã tìm hiểu về vấn đề này và đã đưa ra các con số ước tính đáng chú ý. Ước tính tuổi thọ trung bình của mèo trong các nghiên cứu này dao động từ 13 đến 17 năm, với một giá trị tuổi trung bình rơi vào khoảng mốc 15 năm. Ít nhất một nghiên cứu tìm thấy giá trị tuổi thọ trung bình là 14 năm và một phần tư tương ứng nằm trong phạm vi từ 9 đến 17 năm. Tuổi thọ tối đa được ước tính ở các giá trị dao động từ 22 đến 30 năm mặc dù đã có những tuyên bố chưa xác minh của các cá thể mèo chết ở lứa tuổi trên 30 năm. Mèo cái đã được chứng minh có tuổi thọ cao hơn mèo đực, trong khi mèo bị triệt sản và mèo lai đã được chứng minh có tuổi thọ cao hơn mèo thuần chủng. Nghiên cứu này cũng cho thấy rằng trọng lượng của một con mèo càng lớn, thì tuổi thọ trung bình của nó càng thấp.

Trong một nghiên cứu về các vấn đề gây tử vong cho mèo, nguyên nhân thường gặp nhất là chấn thương (12,2%), rối loạn thận (12,1%), bệnh không có thuốc đặc hiệu (11,2%), ung thư (10,8%) và nhiều vấn đề tổn thương kết hợp (10,2%). Tuy nhiên, một số con mèo có thể đạt số tuổi từ 21 trở lên.

Con mèo già nhất từng được ghi nhận là Creme Puff, đã qua đời vào năm 2005 ở độ tuổi 38 năm, 3 ngày.

## Tham khảo
Ga Mậu A

**Ga Mậu A** là một nhà ga xe lửa tại thị trấn Mậu A, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. Nhà ga là một điểm của đường sắt Hà Nội - Lào Cai và nối với ga Ngòi Hóp với ga Mậu Đông.

## Chú thích
Ga Phố Lu

**Ga Phố Lu** là một nhà ga xe lửa tại thị trấn Phố Lu, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Nhà ga là một điểm của đường sắt Hà Nội - Lào Cai và nối với ga Cầu Nhô với ga Lạng.

## Chú thích
Quán cà phê mèo

**Một quán cà phê mèo** là một quán cà phê chủ đề có sức hấp dẫn bởi khách hàng ở đây có thể ngắm nghía và chơi cùng những con mèo của quán. Khách hàng sẽ phải trả một khoản phí bảo hiểm, thường theo giờ, và do đó các quán cà phê mèo có thể được xem như một hình thức cho thuê thú nuôi trong nhà có giám sát.

## Lịch sử
Quán cà phê mèo đầu tiên trên thế giới, "Vườn hoa Mèo" (貓花園), đã mở cửa ở Đài Bắc, Đài Loan vào năm 1998.] Quán cà phê mèo Đài Loan cuối cùng đã trở thành một điểm đến du lịch, thu hút khách du lịch từ Nhật Bản cũng như trên toàn cầu. Mặc dù nguồn gốc của quán cà phê mèo là ở Đài Loan, khái niệm này nở rộ ở Nhật Bản, nơi đầu tiên có tên là "Neko no Jikan" (tạm dịch "Thời gian của Mèo") được mở tại Osaka vào năm 2004. Do quy mô và dân số của Nhật Bản, nhiều cư dân sống trong các căn hộ nhỏ hoặc chung cư không cho phép vật nuôi, khiến làm cho một quán cà phê mèo trở thành điểm đến rất phổ biến cho các lao động trẻ tìm kiếm tình hữu nghị và sự thoải mái. Quán cà phê mèo đầu tiên của Tokyo, có tên "Neko no mise" (Cửa hàng mèo), khai trương vào năm 2005. Sau đó, sự phổ biến của các quán cà phê mèo bùng nổ ở Nhật Bản. Từ năm 2005 đến năm 2010, 79 quán cà phê mèo mở cửa trên toàn quốc.

## Tham khảo
Ga Đông Hà

**Ga Đông Hà** là một nhà ga xe lửa tại phường Nam Đông Hà, tỉnh Quảng Trị. Nhà ga là một điểm của đường sắt Bắc Nam và nối với ga Hà Thanh với ga Quảng Trị.

## Các tuyến
* Đường sắt Bắc Nam

## Xem thêm
*Danh sách nhà ga thuộc tuyến đường sắt Thống Nhất

## Chú thích
HD 100546

**HD 100546** còn được gọi là **KR Muscae**, là 1 ngôi sao dãy chính loại G, cách Trái đất 320 năm ánh sáng. Nó có bạn đồng hành là HD 100546 b cách nó khoảng 13 AU. Nó quay quanh quỹ đạo khoảng 20 ngoại hành tinh ở độ dài 6,5 AU, mặc dù việc kiểm tra kỹ hơn hình dạng đĩa cho thấy nó có thể là một vật thể nặng hơn như sao lùn nâu hoặc nhiều hành tinh. Ngôi sao được bao quanh bởi một đĩa hoàn cảnh từ khoảng cách 0,2 đến 4 AU, và một lần nữa từ 13 AU đến vài trăm AU, với bằng chứng cho thấy một tiền hành tinh hình thành ở khoảng cách khoảng 47 AU.

Ngôi sao này ước tính khoảng 10 triệu năm tuổi, nó nằm ở giới hạn tuổi cao nhất của loại sao thuộc Sao Herbig Ae/Be, và cũng là ví dụ gần nhất với Hệ Mặt Trời.

## Kích thước

### Đường kính (của các vật thể trong hệ sao) :

* HD 100546: 2.000.000&nbsp;km
* HD 100546b: 1.500.000&nbsp;km

## Chú thích


## Tham khảo

## Đọc thêm

* 
* 
* 
* 
* 
*
Đường sắt Kép – Cái Lân

**Đường sắt Kép - Cái Lân** là một tuyến đường sắt Việt Nam. Đây là một trong hai tuyến đường sắt khổ rộng hoàn toàn là 1435&nbsp;mm duy nhất tại Việt Nam cùng với đường sắt Kép - Lưu Xá.Tuyến đường sắt này từng kết nối với đường sắt Kép – Lưu Xá.

Toàn tuyến có chiều dài 126&nbsp;km và có thể kết nối với các tuyến đường khác của mạng lưới đường sắt Việt Nam.

Hiện nay chỉ có một số tàu hàng hoạt động trên tuyến mỗi ngày, còn tàu khách thì đã ngừng hoạt động từ tháng 4 năm 2020 và chưa có thời gian hoạt động trở lại.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Đường sắt Kép - Lưu Xá
* Đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng
* Đường sắt Yên Viên - Cái Lân
Ga Thanh Hóa

**Ga Thanh Hóa** là nhà ga đường sắt chính trên tuyến đường sắt Bắc - Nam thuộc địa phận tỉnh Thanh Hóa, nối ga Nghĩa Trang với ga Yên Thái. Ga toạ lạc tại số 19 đường Dương Đình Nghệ, phường Hạc Thành. Ga Thanh Hóa cách ga Hà Nội 175&nbsp;km về phía Bắc, cách ga Ninh Bình 605&nbsp;km về phía Bắc, cách ga Vinh 144&nbsp;km về phía Nam và cách ga Huế 513&nbsp;km về phía Nam. Lý trình của ga: km 175 + 230.

## Xem thêm
*Danh sách nhà ga thuộc tuyến đường sắt Thống Nhất
Chó Alano Español

**Chó Alano Español**, đôi khi được gọi là **chó Bulldog Tây Ban Nha** (mặc dù dịch chính xác sẽ là **chó Alaunt Tây Ban Nha**), là một giống chó lớn của loại chó Molosser, có nguồn gốc ở Tây Ban Nha. Loài chó này nổi tiếng với việc sử dụng nó để nhử mồi trong các trận đấu bò Tây Ban Nha trước đây.

## Ngoại hình
Chó Alano Español là một loài chó rất lớn của chó Molosser, với một cái đầu to, mạnh mẽ. Con đực có chiều cao tới vai tối thiểu 58&nbsp;cm (23&nbsp;in), và cân nặng cỡ 34–40&nbsp;kg (75-88&nbsp;lb). Con cái có các thông số hơi nhỏ hơn.

Loài chó này có bộ lông ngắn và dày nhưng không bao giờ mượt mà, và thường có màu kết hợp của nhiều màu khác nhau; leonardo (màu nâu vàng), đen và nâu. Ngực thường có màu trắng trộn với các màu khác nhưng màu trắng hoàn toàn thì không có. Khuôn mặt có thể có hoặc không có lớp da đen trên mặt.

Loài chó này có mõm ngắn với hàm dưới hơi lõm, và có một cái mũi to, rộng, màu đen. Tai được đặt cao và có thể cụp hoặc cắt ngắn. Da rất dày, với nếp gấp cổ và một số nếp nhăn trên mặt.

Mặc dù đôi khi nó được gọi là Bulldog Tây Ban Nha, chó Alano không phải là chó bulldog: nó không bao giờ có một mõm phẳng hoặc có hàm thực sự dài. Tỷ lệ hộp sọ-mặt thường là 65:35, có nghĩa là loài chó này có mõm dài hơn đáng kể so với chó Boxer.

## Lịch sử
Tên của giống chó này xuất phát từ bộ lạc người Alani của Iran, những người du mục chăn nuôi đến Tây Ban Nha như là một phần của giai đoạn di cư vào thế kỷ thứ 5. Những người này thường nuôi những con chó bảo vệ gia súc lớn và những con chó săn đã trở thành cơ sở cho nhiều loại chó Alaunt trong khu vực. Tài liệu tham khảo chính thức đầu tiên về giống ở Tây Ban Nha nằm trong một chương của cuốn sách "Hướng dẫn đi săn của Alfonso XI" thế kỷ 14 (Libro de la Montería de Alfonso XI), trong đó chó săn gọi là chó Alani được mô tả là có màu sắc đẹp.

Chó loài này đã đi cùng với những người thám hiểm Tây Ban Nha và được sử dụng làm chó chiến tranh (như vai trò của chúng trong Eurasia trước khi di cư) trong việc chinh phục người da đỏ (người Mỹ bản địa), cũng như trong việc bắt giữ nô lệ.

Việc sử dụng những con chó này trong các cuộc đấu bò đã được Francisco de Goya ghi lại trong loạt tranh La Tauromaquia năm 1816. Ngoài ra chó Alano Español còn được dùng trong các cuộc đi săn lợn rừng.

## Chú thích
Chó Husky Alaska

**Chó Husky Alaska** không được coi là giống thuần chủng. Nó được đặt tên chỉ vì mục đích của nó, đó là của một con chó kéo xe rất hiệu quả. Loài chó này là sự pha trộn của nhiều giống chó Bắc Mỹ khác nhau, được lựa chọn đặc biệt cho các kỹ năng kéo xe. Các giống chó đặc biệt tồn tại trong thể loại chó này, chẳng hạn như chó chở hàng (chó Husky Mackenzie, Malamute), chó chạy nước rút Alaska (Eurohound), và chó Alaska chạy khoảng cách dài.

Chó Husky Alaska là loại chó kéo xe trượt tuyết có đẳng cấp thế giới. Không ai trong số các giống chó thuần chủng phía Bắc có thể ngang với nó về tốc độ đua tuyệt đối. Các giải đua xe chạy nước rút của chó như Fairbanks, Alaska Open North American Championship và Anchorage Fur Rendezvous luôn có các đội vô địch gồm các con chó Husky Alaska, hoặc chó Alaskan phối giống với chó săn. Loài chó này được đánh giá cao về tốc độ và độ bền của chúng. Các con chó đã chiến thắng có tốc độ chạy nước rút đua thường trung bình hơn 19 dặm một giờ (31&nbsp;km/h), chạy đua trong ba ngày ở mức 20 đến 30 dặm (32 đến 48&nbsp;km) mỗi ngày.

Các con chó Husky đáp ứng các tiêu chuẩn của các cuộc đua chó đẳng cấp thế giới là vô cùng quý giá. Một con chó đua hàng đầu có thể có trị giá từ 3.000 đến 10.000 đô la Mỹ. Các con chó Alaska mà không đáp ứng các tiêu chuẩn hiệu suất của người nuôi chúng thường được bán cho những người khác để tham gia các cuộc đua ít cạnh tranh hơn, cho phép chúng tiếp tục chạy đua.

## Mô tả

Chó Husky Alaska có kích thước vừa phải, trung bình từ 40 đến 60 pounds (21 đến 25&nbsp;kg) đối với con đực và 35 đến 55 pound (17 đến 19&nbsp;kg) đối với con cái. Một số trong số chúng có bề ngoài giống với các giống chó đua Husky Siberi (là lai tạo của giống Husky Alaska), nhưng thường nhỏ hơn và gầy hơn với bụng nhỏ hơn đáng kế.

Màu sắc và kiểu lông của từng cá thể có thể khác nhau; Chó Alaska có thể có bất kỳ màu nào và bất kỳ loại lông nào. Mắt có thể có màu bất kỳ. Bộ lông hầu như luôn ngắn đến trung bình, không bao giờ dài. Chiều dài lông của loài này ngắn hơn do nhu cầu tản nhiệt hiệu quả trong khi đua.

Trong điều kiện rất lạnh, Alaska thường đua với một "chiếc áo khoác cho chó" và/hoặc thiết bị bảo vệ bụng. Đặc biệt là trong các cuộc đua đường dài, những con chó này thường đòi hỏi "thiết bị bảo vệ móng" để bảo vệ đôi chân của chúng khỏi bị mài mòn và nứt. Những phẩm chất của chúng bao gồm tính cứng rắn và sức đề kháng khí hậu lạnh mà rất phổ biến trong các loài chó Siberi và chó Inuit Canada đã được loại bỏ dần trong loài chó husky Alaska để tăng độ ưu tiên cho tốc độ. Trên các cuộc đua đường dài, các con chó này đòi hỏi sự quan tâm và chú ý đáng kể tại các trạm dừng chân.

## Chú thích
Brandon Flynn

**Brandon Flynn** (sinh ngày 11 tháng 10 năm 1993) là một diễn viên người Mỹ được biết tới với vai diễn Justin Foley trong serie phim *[[13 Reasons Why]]*, ngoài ra còn được biết tới với nhân vật cùng tên với anh trong bộ phim ngắn *Home Movie,* và vai diễn thực tập viên Mike trong bộ phim *[[BrainDead]]*.

## Tiểu sử
Brandon Flynn là người Do Thái, anh sinh ra ở Miami, Florida, Hoa Kỳ. Flynn học trung học tại một trường về nghệ thuật New World School of the Arts. Sau khi hoàn thành trung học, anh tiếp tục con đường học vấn của mình, anh tốt nghiệp ngành Mỹ thuật tại trường Nghệ thuật Mason Gross, Đại học Rutgers, ở New Jersey. Vai diễn đầu tiên của Flynn vào vai Ngài Smee trong tiết mục nhạc kịch *[[Peter Pan]]*.

## Sự nghiệp
Flynn bắt đầu sự nghiệp của mình vào vai Thực tập viên Mike trong bộ phim *BrainDead* vào năm 2016. Năm 2017, anh tham gia một vai diễn nhạc kịch của Kid Victory tại Sân khấu Vineyard

Ngoài những vai diễn này, Flynn còn phụ trách một số vai diễn trong các bộ phim hài khác nhau, như người báo cáo cho CWW's "FL Kidcare Health", ngài hiệu trưởng trong serie *[[:en:Sirens (2014 TV series)|Sirens]]*, vai *Sid* trong *Lost and Gone Forever*. Ngoài ra, Flynn còn tham gia hơn mười một vai diễn trong đó bao gồm *[[:en:Much Ado About Nothing|Much Ado About Nothing]]* và *[[:en:The Crucible|The Crucible]]*.

Năm 2017, Flynn còn tham gia bộ phim 13 Lý Do Tại Sao trong vai Justin Foley, một bộ phim của Netflix.

Tháng 2, năm 2018. Anh tham gia vai diễn Ryan Peters, trong bộ phim True Detective mùa ba.

## Đời tư
Tháng 9 năm 2017, anh đã công khai là người đồng tính trên Instagram, và cũng tại thời gian đó, anh bắt đầu hẹn hò với nam ca sĩ, nhà soạn nhạc người Anh Sam Smith, nhưng họ đã chia tay vào cuối tháng 6 năm 2018 sau 9 tháng hẹn hò.

## Đóng phim
### Phim điện ảnh

### Phim truyền hình

### Video âm nhạc

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Yếu tố giải phóng ở sinh vật nhân thực

**Yếu tố chấm dứt dịch mã ở nhân thực 1** (eRF1), còn được gọi là TB3-1, là một protein mà ở người được mã hóa bởi gen ETF1.

Ở sinh vật nhân chuẩn, đây là **yếu tố giải phóng** duy nhất (eRF) nhận diện tất cả ba codon dừng. Quá trình kết thúc tổng thể là tương tự như ở nhân sơ, nhưng sau đó có 3 yếu tố giải phóng riêng biệt tồn tại là, RF1, RF2 và RF3.

## Chức năng
Việc chấm dứt sinh tổng hợp protein và giải phóng chuỗi polypeptide vừa được tổng hợp được báo hiệu bởi sự hiện diện của một codon dừng trong khung ở vị trí aminoacyl của ribosome. Quá trình chấm dứt dịch mã là phổ quát và được trung gian bởi các yếu tố giải phóng (RF) và GTP. RF lớp 1 nhận ra codon dừng và thúc đẩy quá trình thủy phân liên kết este liên kết chuỗi polypeptide với vị trí peptidyl của tRNA, một phản ứng xúc tác tại trung tâm peptidyl transferase của ribosome. Các RF lớp 2, không phải là đặc hiệu codon và không nhận ra codon, kích thích hoạt động RF lớp 1 và phụ thuộc vào GTP cho quá trình này. Trong sinh vật nhân sơ, cả RF lớp 1, RF1 và RF2, đều nhận ra UAA; tuy nhiên, UAG và UGA được giải mã đặc hiệu theo thứ tự bởi RF1 và RF2, tương ứng. Trong sinh vật nhân chuẩn, eRF1 hoặc ETF1, kiêm cả chức năng của RF1 và RF2, có chức năng như một RF toàn năng, giải mã tất cả ba mã kết thúc.

## Chú thích
Danh sách quân chủ Bulgaria

**Quân chủ Bulgaria** cai trị quốc gia độc lập Bulgaria trong ba giai đoạn lịch sử: từ việc thành lập Đế quốc Bulgaria đầu tiên vào năm 681 đến cuộc chinh phục Byzantine của Bulgaria năm 1018; từ sự khởi nghĩa của Asen và Peter đã thành lập Đế quốc Bulgaria thứ hai vào năm 1185 để sáp nhập công quốc Bulgaria bị sáp nhập vào Đế chế Ottoman năm 1422; và từ việc tái thành lập một Bulgaria độc lập vào năm 1878 đến việc bãi bỏ chế độ quân chủ trong một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức vào ngày 15 tháng 9 năm 1946.

Tước hiệu cai trị Bulgaria ban đầu sử dụng tước hiệu *[[Kanasubigi]]* (hãn), sau sử dụng tước hiệu *[[knyaz]]* (vương công) trong một thời gian ngắn, và sau đó *[[tsar]]* (sa hoàng). Tước hiệu *Sa hoàng*, trong tiếng Latin là *[[Caesar (tước hiệu)|Caesar]]*, lần đầu tiên được thông qua và sử dụng tại Bulgaria bởi Simeon I, sau khi chiến thắng quyết định đối với Đế quốc Byzantine vào năm 913. Nó cũng được sử dụng bởi tất cả những người kế vị của Simeon I cho đến khi Bulgaria bị Đế chế Ottoman cai trị năm 1396. Sau khi Bulgaria giải phóng khỏi Ottoman năm 1878, vị vua đầu tiên của Alexander I đã thông qua tước hiệu *knyaz*, hoặc hoàng thân. Tuy nhiên, khi de jure độc lập được công bố dưới sự kiểm soát của ông Ferdinand vào năm 1908, danh hiệu đã được đổi thành *Sa hoàng* một lần nữa. Việc sử dụng *Sa hoàng* tiếp tục dưới thời Ferdinand và sau đó là người thừa kế Boris III và Simeon II cho đến khi bãi bỏ chế độ quân chủ năm 1946.

Trong khi đó, *sa hoàng* được dịch là "hoàng đế" trong Đế chế Bulgaria thứ nhất và thứ hai, tại Bulgaria hiện đại được dịch là "vua".

Trong một số điều lệ hoàng gia thời trung cổ của Bulgaria, các quốc vương Bulgaria tự xưng là "Trong Thiên chúa Hoàng đế Lãnh chúa tín đaọ và lãnh đạo tất cả người Bulgaria" hoặc những biến thể tương tự, đôi khi bao gồm "... và người La Mã, người Hy Lạp hoặc Vlach".

Danh sách này không bao gồm các vị vua Bulgaria huyền thoại và những vị vua Bulgaria cổ.
## Đế quốc Bulgaria thứ nhất (681–1018)

## Vua trong thời kỳ Byzantine cai trị (1018–1185)

## Đế quốc Bulgaria thứ hai (1185–1422)

## Công quốc Bulgaria và Vương quốc Bulgaria (1878–1946)

## Ghi chú

## Tham khảo
Chó Alaunt

**Alaunt** là một giống chó đã tuyệt chủng, với giống gốc đã từng tồn tại ở Trung Á, Afghanistan và châu Âu từ thời cổ đại đến thế kỷ 17. Giống chó Alaunt có ba kiểu hình riêng biệt: Alaunt Veantre, Alaunt Boucherie và Alaunt Gentile. Tất cả đều là những con chó lớn, có lông ngắn với nhiều loại đầu khác nhau. Hai giống chó đầu tiên trông giống như những con chó molosser, giống như loài chó Dogo Argentino ngày nay hoặc giống như chó chăn cừu Caucasian ngoại trừ lông ngắn và đầu to cỡ vừa khiến chúng trở thành những giống chó săn tuyệt vời. Chó Alaunt ban đầu được các bộ tộc Alani nuôi dưỡng, những người dân du mục tổ tiên của người Sarmatia Ấn-Âu, và sử dụng ngôn ngữ Iran. Người Alans được biết đến như những chiến binh, những người chăn gia súc, và những nhà lai tạo ngựa và chó xuất sắc. Người Alans nuôi chó cho công việc và phát triển các biến thể khác nhau trong các giống chó cho các nhiệm vụ cụ thể. Loài này sau này được phát triển hơn nữa ở Tây Ban Nha, Pháp, Đức, Anh và Ý.

## Lịch sử
Loài chó Molossus đã đến Epirus vào khoảng năm 1200 TCN, cũng từ phía bắc. Tuy nhiên, những gì còn sót lại của loài này không giống với nguyên mẫu của chó Mastiff, vì chúng có mũi dài hẹp và bờm dài hơn. Varro đã mô tả một con chó chăn gia súc của Epirus có màu trắng, đầu lớn, và hơi ngắn mặt, được sử dụng để làm chó bảo vệ cừu và dê. Một nhóm người Alans đã đến vùng đất ngày nay là Albania vào thế kỷ thứ 5 hoặc thứ 6 TCN. Molossis của Epirus được mô tả ở trên nằm ở miền Nam Albania. Điều đáng tin cậy nhất là Alaunt đã giúp phát triển dòng chó chiến đấu của Molossi, mà được người La Mã đưa tới Anh vào năm 55 TCN. Người Alans cung cấp kỵ binh cho người La Mã và vào năm 50, 5.500 người Alans đã được gửi đến Anh để bảo vệ Bức tường của Hadrian. Như vậy, mẫu di truyền của chó Alaunt đã giúp chó loài chó Pugnaces của Anh trở thành chó chiến đấu, sau đó trở thành các loài chó Mastiff và chó Bulldog của Anh.

## Khung cơ thể
Loài chó này có đầu dài, rộng, bằng phẳng, không bao giờ nên nhầm lẫn với các giống chó đã bị biến đổi với kích cỡ đầu lớn hơn. Sau khi biến đổi gene, loài chó này có đầu rộng hơn, nhưng có chiều dài ngắn. Kiểu cắn ưa thích của loài chó này là hình kéo cắt ngang, giống như của các loài chó Mastiff, và có thể là một đặc điểm được giống chó Mông Cổ mang tới từ một thời điểm xa xưa trong lịch sử, kiểu hộp sọ và loại cắn ưa thích mang tính riêng biệt về đặc điểm di truyền của loài chó này. Hộp sọ dài, hẹp ở gốc nhưng dài hơn các loài khác, do đó, chó Alaunt có thể được gọi là một giống chó có hộp sọ dài được lai tạo, vì hộp sọ ngắn là một sự cân bằng của cơ thể để cân đối chiều dài.

## Chú thích
Shoshenq III

**Usermaatre Setepenre Shoshenq III** là một pharaon cai trị thuộc Vương triều thứ 22 trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Niên đại trị vì của ông được cho là 39 năm (837 – 798 TCN). Không có bằng chứng cơ sở nào xác định ông là con trai của người tiền nhiệm Osorkon II.

## Trị vì
Từ năm thứ 8 của Shoshenq III, Ai Cập một lần nữa bị chia cắt, với sự có mặt của vua Pedubast I tại Thebes. Từ đó trở đi, các vị vua của Vương triều thứ 22 chỉ kiểm soát vùng Hạ Ai Cập. Đa số các nhà Ai Cập học ngày nay đều đồng thuận rằng, năm thứ 25 của Takelot II tương đương với năm thứ 22 của Shoshenq III.

Vào năm trị vì thứ 28, Shoshenq III đã cho chôn xác một con bò đực Apis tại nghĩa trang Saqqara, việc này được ghi chép lại bởi Đại tư tế Ptah Pediese. Pediese vốn là một thành viên hoàng gia, là cháu nội của vua Osorkon II. Nhà vua cũng đã tổ chức lễ Heb Sed kỷ niệm 30 năm tại ngôi của mình.

Tại kinh đô Tanis, Shoshenq III đã xây một tháp môn bằng đá granite tại đền thờ thần Amun. Ngoài ra ông cũng cho xây dựng thêm nhiều nhà nguyện khác tại các vùng lân cận. Ông cũng cho xây lăng mộ NRT V của mình ngay tại nghĩa trang hoàng gia Tanis, và đã lấy đá của một trình thuộc Vương triều thứ 13 làm quan tài cho mình. Bên cạnh đó là cỗ quan tài của vua kế nhiệm Shoshenq IV.

## Gia đình
Shoshenq III có 3 bà vợ: chính cung **Tentamenopet**, **Tadibast** và **Djedbastiusankh**. Ông có ít nhất 5 người con nhưng không có ai trong số này kế vị ngai vàng. Vì thế có thể suy đoán rằng, những người con của nhà vua đều mất trước ông:

* Công chúa **Ankhesen-shoshenq**, mẹ là Tentamenopet. Con trai của công chúa lấy một con gái của tư tế Pediese.
* Thái tử **Bakennefi A**, người được dự định kế vị Shoshenq nhưng mất sớm, mẹ là Tadibast.
* Hoàng tử **Takelot C**, mẹ là Djedbastiusankh, được phong tướng.
* Hoàng tử **Pashedbast B**, không rõ mẹ, mất sớm.
* Hoàng tử **Pimay**, không rõ mẹ, tước phong "Đại thủ lĩnh của Meshwesh". Ông từng bị nhầm lẫn với vua Pami, người cai trị ngắn ngủi sau Shoshenq IV.
* Đại tư tế tên **Padebenhenbast** (?), không rõ có phải là con của ông hay không.

## Lăng mộ

File:Shoshenq IIIa.jpg|Cỗ quan tài đá trong ngôi mộ của Shoshenq III
File:Shoshenq III 2.jpg|Phù điêu ở phía nam ngôi mộ


## Chú thích
Ga Hạ Long

**Ga Hạ Long** là một nhà ga xe lửa tại phường Việt Hưng, tỉnh Quảng Ninh. Nhà ga là một điểm của đường sắt Kép - Cái Lân và nối với ga Yên Cư với ga Cái Lân.

Nhà ga đã không hoạt động từ khoảng tháng 4/2020 và chưa biết khi nào sẽ hoạt động trở lại.

## Chú thích
Mặt Trời phụ

**Mặt trời phụ** (tiếng Anh: *subsun*) là một điểm sáng có thể được nhìn thấy trong mây hoặc sương mù khi quan sát từ trên cao. Một mặt trời phụ được tạọ ra bằng sự phản chiếu của ánh sáng mặt trời lên trên bề mặt của rất nhiều tinh thể băng nhỏ lơ lửng trong bầu khí quyển. Do vậy hiệu ứng thuộc một trong các loại hào quang. Vùng tinh thể băng đóng vai trò một tấm gương lớn, tạo ra một ảnh ảo Mặt Trời xuất hiện dưới đường chân trời, tương tự như hình ảnh phản chiếu của Mặt Trời trong một vũng nước.

Những tinh thể băng tạo ra mặt trời phụ thường có hình dạng lục giác phẳng. Khi chúng rơi trong không khí, những đặc điểm khí động học của chúng khiến chúng tự định hướng theo chiều ngang, tức là các bề mặt lục giác của chúng đối diện và song song với bề mặt Trái Đất. Tuy nhiên, khi chúng bị xáo trộn bởi nhiễu loạn không khí, những tấm lục giác phẳng này bắt đầu "lắc lư", khiến bề mặt của chúng lệch một vài độ khỏi hướng ngang lý tưởng, và làm cho sự phản xạ (tức là mặt trời phụ) kéo dài theo chiều dọc. Khi độ lệch đủ lớn, mặt trời phụ được kéo dài thành một cột thẳng đứng được gọi là cột ánh sáng dưới Mặt Trời.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Atmospheric optics: subsun
*EPOD: striking subsun
Chó Alpine Dachsbracke

**Alpine Dachsbracke** (tiếng Đức: *Alpenländische Dachsbracke*) là một giống chó nhỏ của một loài chó săn có nguồn gốc từ Áo. Chó Alpine Dachsbracke được lai tạo để đuổi theo các con mồi bị thương như hươu, lợn rừng, thỏ và cáo. Nó đánh hơi theo đường đi rất tốt ngay cả sau khi con đường đã bị lạnh đi. Chó Alpine Dachsbracke rất mạnh mẽ, và Áo được cho là nước xuất xứ của loài này.

## Mô tả
### Ngoại hình
Loài chó nhỏ này có điểm tương đồng nhỏ với loài chó Dachshund, với đôi chân ngắn (mặc dù dài hơn chó Dachshund) và có thân dài. Bộ lông dày đặc, ngắn nhưng trơn tru ngoại trừ đuôi và cổ. Đôi mắt tròn có một biểu cảm sống động. Là một loài chó rất mạnh mẽ, Alpine Dachsbracke có ngoại hình rất khỏe khắn và có một cấu trúc xương lớn.

Màu sắc được ưa thích của loài chó này là màu đỏ sẫm, có hoặc không có lông đen xen kẽ. Màu đen với các dấu màu nâu đỏ trên đầu, ngực, chân, bàn chân và đuôi cũng được chấp nhận, cũng như một ngôi sao màu trắng trên ngực (theo Hiệp hội Các giống hiếm của Mỹ). Chiều cao lý tưởng cho chó đực là 37–38&nbsp;cm, và chiều cao lý tưởng cho chó cái là 36–37&nbsp;cm. Chó Alpine có đùi và chân rất mạnh mẽ, với móng chân màu đen và ngón chân khép chặt và làn da đàn hồi tốt là những đặc điểm được đánh giá cao trong các cuộc thi chó. Chúng có dáng đi nhẹ và nhanh. Lớp lông trên cùng rất dày, lớp lông ở dưới da dày đặc và cả hai đều ôm sát gần gũi với cơ thể.

Chó Alpine Dachsbracke nặng từ 15 đến 18&nbsp;kg (33 đến 40&nbsp;lb) và chiều cao tới vai lúc đứng từ 34 đến 42&nbsp;cm (13 đến 16 in). Nó thường được so sánh với chó Dachshund, vì chúng rất giống nhau về ngoại hình.
### Tính khí
Được sử dụng hiệu quả để đuổi theo các con mồi bị thương, giống chó này có thể hoạt động ngay cả ở địa hình và độ cao khắc nghiệt. Nó là một người bạn đồng hành tốt, mặc dù nó chủ yếu là một con chó săn và do đó được thợ săn nuôi là chính. Nó có một tính cách không hề sợ hãi, thân thiện và thông minh. Hầu hết các con chó Alpine Dachsbrackes đều thân thiện với trẻ em và tốt với chó và vật nuôi khác, mặc dù chúng có thể thể hiện một bản năng tìm kiếm mồi mạnh mẽ, vốn là điển hình của nhiều con chó chuyên đánh hơi.

## Chú thích
Protein ribosome 60S L3

**Protein ribosome 60S L3** là một protein mà ở người thì được mã hóa bởi gen *RPL3*.

## Chức năng
Ribosome, phức hợp mà xúc tác cho quá trình tổng hợp protein, bao gồm một tiểu đơn vị 40S nhỏ và một tiểu đơn vị 60S lớn. Các tiểu đơn vị này bao gồm bốn loại RNA và khoảng 80 protein riêng biệt về mặt cấu trúc. Gen *RPL3* này mã hóa một protein ribosome là thành phần của tiểu đơn vị 60S. Protein thuộc họ L3P của các protein ribosome và nó nằm trong tế bào chất. Protein có thể liên kết với mRNA TAR HIV-1, và nó đã được gợi ý rằng protein đóng góp cho hoạt động hoạt hóa chéo qua trung gian là protein *tat*. Gen này được đồng phiên mã với một số gen RNA hạt nhân nhỏ, nằm ở một số vùng intron của gen này. Các biến thể cắt nối phiên mã khác nhau, mã hóa cho các đồng dạng khác nhau, đều đã được mô tả và phân lập. Như là điển hình cho các gen mã hóa protein ribosome, có nhiều gen giả của gen này được nhân lên và phát tán trong khắp bộ gen.

## Chú thích

## Đọc thêm

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Chó Alpine Spaniel

**Alpine Spaniel** là một giống chó đã tuyệt chủng từng được sử dụng trong các cuộc giải cứu trên núi bởi các tu sĩ dòng Canon Augustin, vốn là những người điều hành các nhà tế bần trong khu vực quanh Đèo St. Bernard Lớn. Chó Alpine Spaniel là một loại chó lớn đáng chú ý với bộ lông dày của nó. Một trong những mẫu vật nổi tiếng nhất của loài chó Alpine Spaniel là con chó Barry, tuy nhiên cơ thể được bảo quản của nó đã được sửa đổi nhiều hơn một lần để phù hợp với mô tả về một giống chó khác đã tuyệt chủng từ trước đó. Do các điều kiện khắc nghiệt trong dãy núi Alps, và một loạt các tai nạn, sự tuyệt chủng của loài chó này đã được các tác giả thảo luận trong thập niên 1830, vào một thời điểm nào đó trước năm 1847, toàn bộ giống chó này bị giảm đột ngột chỉ còn một con do bệnh tật. Bằng chứng còn lại tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Bern cho thấy hai giống chó khác nhau đã được sử dụng trong khu vực trên trong khoảng thời gian này. Loài này được cho là tiền thân của loài chó St. Bernard hiện đại và chó Clumber Spaniel.

## Mô tả

Alpine Spaniel là một giống chó spaniel lớn, được mô tả là cao đến 50&nbsp;cm tính đến vai và dài 1.5m từ mũi đến đuôi. Nó có một bộ lông được thiết kế chặt chẽ, thô ráp hơn so với của chó Cocker Spaniel Anh hoặc chó Springer Spaniel Anh. Là một giống chó thông minh, nó đặc biệt thích nghi với khí hậu của dãy Alps Thụy Sĩ.

Hộp sọ cũ trong bộ sưu tập của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở Bern thể hiện sự đa dạng về hình dạng đầu. Bộ sưu tập chứng minh ít nhất có hai biến thể riêng biệt của loài chó này trong cùng một khoảng thời gian. Các hộp sọ lớn hơn có một điểm dừng rõ rệt hơn với mõm ngắn hơn trong khi các hộp sọ nhỏ hơn cho thấy một điểm dừng ít rõ ràng và mõm dài hơn.
## Lịch sử

Các tu viện ở dãy Alps nuôi chó Alpine Spaniel để tìm kiếm du khách bị lạc trong những trận bão tuyết lớn, bao gồm cả nhà thờ St. Bernard Hospice Lớn ở Đèo St. Bernard Lớn giữa Ý và Thụy Sĩ. Những con chó sẽ được thả đi theo cặp để tìm kiếm những người du hành bị ngã trong bão tuyết, và được huấn luyện để khi chúng tìm thấy người thì chúng sẽ trở lại với các tu sĩ để dẫn những người cứu hộ đến cứu những người không may. Giống chó Alpine cũng được sử dụng như một loài chó giám sát gia súc để bảo vệ cừu và gia súc của các vùng miền núi, bao gồm cả dãy Himalaya.

Giữa năm 1800 và 1814, một con chó tên là Barry đã sống với tư cách như một con chó cứu hộ tại St. Bernard Hospice Lớn, và đã nổi tiếng vào thời điểm đó đến mức cơ thể của nó được bảo tồn tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Bern. Tuy nhiên, trong thời gian bảo tồn, những người độn xác cho nó và giám đốc của Bảo tàng đã đồng ý sửa đổi lại cơ thể nó để trông nó giống với những loài chó nổi tiếng trong thời gian đó. Đầu nhồi bông của con chó này đã được sửa đổi thêm vào năm 1923 để đại diện cho loài chó Saint Bernard của thời đại đó. Trước đó hộp sọ của chó Barry là phẳng hơn với điểm dừng vừa phải.

## Chú thích
Protein ribosome 60S L5

**Protein ribosome 60S L5** là một protein ở người thì được mã hóa bởi gen *RPL5*.

## Chức năng
Ribosome, phức hợp mà xúc tác cho quá trình tổng hợp protein, bao gồm một tiểu đơn vị 40S nhỏ và một tiểu đơn vị 60S lớn. Các tiểu đơn vị này bao gồm bốn loại RNA và khoảng 80 protein riêng biệt về mặt cấu trúc. Gen này mã hóa một protein ribosome này là một thành phần của tiểu đơn vị 60S. Protein thuộc họ L18P trong các protein ribosome. Protein này nằm trong tế bào chất. Protein liên kết với rRNA 5S để tạo thành một phức hợp ổn định được gọi là hạt ribonucleoprotein 5S (RNP- ribonucleoprotein particle). Phức hệ này cần thiết cho việc vận chuyển rRNA 5S không gắn ribosome đến nhân con để lắp ráp thành ribosome. Protein tương tác riêng với tiểu đơn vị beta của casein kinase 2.

## Ý nghĩa y khoa
Những biểu hiện bất thường của gen này trong ung thư đại trực tràng so với mô bình thường liền kề đã được quan sát thấy, mặc dù mối tương quan giữa mức độ biểu hiện và mức độ nghiêm trọng của bệnh thì còn chưa rõ ràng. Gen này được đồng phiên mã với gen RNA U21 hạt nhân nhỏ, nằm ở intron thứ năm của nó. Như là điển hình cho các gen mã hóa protein ribosome, có nhiều gen giả của gen này được nhân lên và phát tán khắp hệ gen.

## Tương tác
Protein ribosome 60S L5 được cho là có thể tương tác với:

* CSNK2B,
* EIF5A,
* Mdm2, và
* PDCD4.

## Chú thích
Mèo hai màu mắt

**Mèo hai màu mắt** là một con mèo với một mắt màu xanh và một mắt màu xanh lục, vàng hoặc nâu. Đây là một dạng tật dị sắc ở mắt của mèo, và tình trạng này cũng xảy ra ở một số động vật khác. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến mèo có bộ lông màu trắng, nhưng có thể xảy ra ở các con mèo có bộ lông có màu bất kỳ, miễn là nó có gen đốm trắng.

## Nguyên nhân
Mèo có hai màu mắt được tạo nên khi gen trắng trội, hay nói cách khác lấn át gen, che giấu bất kỳ gen màu nào khác và biến một con mèo có bộ lông hoàn toàn trắng hoặc gen đốm trắng (là gen chịu trách nhiệm cho mèo nhị thể và mèo tuxedo) ngăn các hạt melanin (sắc tố) tiếp cận một mắt trong quá trình phát triển, dẫn đến một con mèo có một mắt xanh lam và một mắt xanh lục, vàng hoặc nâu. Tình trạng này hiếm khi xảy ra ở mèo thiếu cả gen màu trắng và gen đốm trắng.

## Mèo con
Giống với một số động vật có vú mới sinh, tất cả mèo đều có mắt xanh khi còn là mèo con, và màu sắc này có thể bị thay đổi khi còn nhỏ. Sự khác biệt về màu mắt của một con mèo hai màu mắt có thể không diễn ra cách rõ ràng. Mèo con có mắt có màu xanh lam khác sắc thái ở mỗi mắt. Màu sắc của mắt mèo hai màu mắt thay đổi trong khoảng thời gian theo tháng - ví dụ, từ xanh dương sang xanh lục sang vàng hoặc từ xanh lục sang xanh dương đến vàng - cho đến khi nó đạt đến màu cuối cùng, khi mèo trưởng thành.

## Tham khảo
Ga Quảng Ngãi

**Ga Quảng Ngãi** là một ga tàu hỏa tại phường Nghĩa Lộ, tỉnh Quảng Ngãi. Nhà ga là một điểm của tuyến đường sắt Bắc Nam và nối Ga Đại Lộc với Ga Hòa Vinh Tây. Lý trình 927+930.

## Các tuyến
* Đường sắt Bắc Nam

## Xem thêm
*Danh sách nhà ga thuộc tuyến đường sắt Thống Nhất

## Chú thích
Ga Tam Kỳ

**Ga Tam Kỳ** là một nhà ga xe lửa chính trên tuyến đường sắt Bắc Nam thuộc địa phận thành phố Đà Nẵng, tiếp nối sau ga An Mỹ và trước ga Diêm Phổ. Ga toạ lạc tại số 02 đường Nguyễn Hoàng, phường Tam Kỳ.

Ga Tam Kỳ cách ga Đà Nẵng 73&nbsp;km về phía bắc và cách ga Quảng Ngãi 63&nbsp;km về phía nam. Lý trình ga: Km 864 + 670.

## Xem thêm
*Danh sách nhà ga thuộc tuyến đường sắt Thống Nhất
Hyori's Homestay

***Hyori's Homestay*** () là chương trình truyền hình Hàn Quốc của cặp đôi Lee Hyori và Lee Sang-soon Chương trình được phát sóng trên JTBC vào chủ nhật lúc 20:50 KST, với tập đầu tiên được chiếu vào ngày 25 tháng 6 năm 2017. Chương trình được quay tại nhà của Hyori và Lee Sang-soon ở đảo Jeju, nơi họ mở một B&B.

## Cast

### Chính
* Lee Hyori
* Lee Sang-soon

### Nhân viên

#### Mùa 1
* IU

#### Mùa 2
* Im Yoon-ah
* Park Bo-gum (Part-time)

### Khách

## Rating
Bảng rating dưới đây, tập phát sóng có rating cao nhất của chương trình sẽ có màu , và tập phát sóng có rating thấp nhất sẽ có màu .

### Mủa 1

### Mùa 2

## Giải thưởng và đề cử

## Tham khảo

## Liên kết khác
* 
*
Protein ribosome 60S L22

**Protein ribosome 60S L22** là một protein mà ở người được mã hóa bởi gen *RPL22* nằm trên nhiễm sắc thể 1.

## Chức năng
Ribosome, phức hợp mà xúc tác cho quá trình tổng hợp protein, bao gồm một tiểu đơn vị 40S nhỏ và một tiểu đơn vị 60S lớn. Các tiểu đơn vị này bao gồm bốn loại RNA và khoảng 80 protein riêng biệt về mặt cấu trúc. Gen *RPL22* này mã hóa một protein ribosome là thành phần của tiểu đơn vị 60S. Protein này thuộc họ protein ribosome L22E. Phần bên methionine khởi đầu của nó được loại bỏ sau khi dịch mã. Protein có thể liên kết đặc biệt với các RNA nhỏ được mã hóa bởi virus Epstein-Barr (EBERs hay Epstein–Barr virus-encoded small RNAs) 1 và 2. Protein này ở chuột đã được chứng minh là có khả năng liên kết với heparin. Các biến thể phiên mã sử dụng các tín hiệu thay thế đuôi polyA đang tồn tại. Như là điển hình cho các gen mã hóa protein ribosome, có nhiều gen giả của gen này được nhân lên và phát tán trong khắp bộ gen. Trước đây người ta nghĩ rằng gen này được định vị tới 3q26 và nó được hợp nhất với gen bệnh bạch cầu myeloid cấp 1 (AML1) nằm ở 21q22 ở một số bệnh nhân hội chứng rối loạn sinh tủy liên quan đến chuyển đoạn NST 3 và 21; tuy nhiên, sựu hợp nhất này thực sự liên quan đến một protein ribosome L22 giả thuyết ở nằm ở 3q26, và gen này thực sự lại định vị tới 1p36.3-p36.2.

Cùng với RPL4, RPL22 tạo thành nơi co hẹp hẹp nhất của kênh thoát ribosome (các rãnh mà qua đó một chuỗi protein đang dài ra rời khỏi ribosome), và do đó đột biến trong RPL22 được cho là làm thay đổi hiệu quả mà quá trình dịch mã protein diễn ra.

## Liên quan đến côn trùng
Gen này có thể đóng vai trò trong tính kháng độc tính của côn trùng. Trong muỗi *[[culex]]*, đây là một trong một số protein ribosome được biểu hiện quá mức trong các chủng kháng với thuốc trừ sâu deltamethrin. Phân tích tập trung hơn cho thấy muỗi kháng thể hiện RPL22 ở mức cao hơn 2,5 lần so với các chủng nhạy cảm với thuốc; tuy nhiên, nghiên cứu tương tự cũng cho thấy sự biểu hiện quá mức của RPL22 ở các tế bào được chuyển nạp đã làm giảm biểu hiện của một gen kháng deltamethrin khác (CYP6A1) và khiến các tế bào này ít kháng thuốc trừ sâu hơn. Ít bí ẩn hơn, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các đột biến trong RPL22 gây kháng erythromycin trên vi khuẩn E. coli.

## Chú thích
Protein ribosome

**Protein ribosome** (r-protein hoặc rProtein) là bất kỳ protein nào, kết hợp với rRNA, tạo nên các tiểu đơn vị ribosome liên quan đến quá trình dịch mã của tế bào. Phần lớn kiến thức về loại phân tử hữu cơ này đến từ nghiên cứu về ribosome ở E. coli. Tất cả các protein ribosome đều đã được phân lập và nhiều kháng thể đặc hiệu đã được tạo ra. Chúng, cùng với kính hiển vi điện tử và sử dụng các chất phản ứng nhất định, đã cho phép xác định bản đồ của các protein trong ribosome của *E. coli,* các vi khuẩn khác và vi sinh vật cổ với tiểu đơn vị 30S nhỏ và tiểu đơn vị 50S lớn; trong khi ở người và nấm men lại có tiểu đơn vị 40S nhỏ và tiểu đơn vị 60S lớn. Các tiểu đơn vị tương đương thường được đánh số khác nhau giữa vi khuẩn, vi sinh vật cổ, nấm men và con người. Mới đây hơn, một bức ảnh cận-nguyên tử gần hoàn thiện của các protein ribosome đang được đưa ra từ dữ liệu cryo-EM với độ phân giải cao mới nhất (bao gồm PDB ID: 5AFI).

## Tính bảo thủ của protein ribosome
Protein ribosome là một trong những protein có tính bảo thủ cao nhất trong tất cả các dạng sống. Trong số 40 protein được tìm thấy trong các tiểu đơn vị ribosome nhỏ khác nhau, 15 tiểu đơn vị được bảo tồn phổ biến trên các sinh vật nhân chuẩn và sinh vật nhân sơ. Tuy nhiên, 7 tiểu đơn vị chỉ được tìm thấy trong vi khuẩn (S21, S6, S16, S18, S20, S21, và THX), trong khi 17 tiểu đơn vị chỉ được tìm thấy trong vi sinh vật cổ và sinh vật nhân chuẩn. Thông thường thì có 22 protein được tìm thấy trong các tiểu đơn vị 30S của vi khuẩn và 32 trong nấm men, con người và hầu hết các loài sinh vật nhân chuẩn khác. 27 (trong số 32) protein của các protein tiểu đơn vị ribosome nhân chuẩn nhỏ cũng có mặt ở vi sinh vật cổ (không có tiểu đơn vị ribosome nào là chỉ tìm thấy ở vi sinh vật cổ), khẳng định ằng chúng có mối quan hệ chặt chẽ hơn với sinh vật nhân chuẩn so với vi khuẩn.

Xét đến các tiểu phần ribosome lớn, 18 protein là phổ biến, tức là được tìm thấy trong cả vi khuẩn, sinh vật nhân chuẩn và vi sinh vật cổ. 14 protein chỉ được tìm thấy trong vi khuẩn, trong khi 27 protein chỉ được tìm thấy trong các vi sinh vật cổ và sinh vật nhân chuẩn. Một lần nữa, vi sinh vật cổ không có protein độc nhất cho chúng.

## Tính thiết yếu
Mặc dù có mức độ bảo thủ cao trong hàng tỷ năm tiến hóa, sự vắng mặt của một số protein ribosome ở một số loài nhất định cho thấy các tiểu đơn vị ribosome đã được thêm vào và mất đi trong quá trình tiến hóa. Điều này cũng được phản ánh bởi thực tế là một số protein ribosome dường như không quá quan trọng khi bị mất đi. Ví dụ, ở *[[Escherichia coli|E. coli]],* 9 protein ribosome (L15, L21, L24, L27, L29, L30, L34, S9 và S17) là không cần thiết cho sự sống nếu bị xóa. Kết hợp với các kết quả trước đó, 22 trong số 54 gen protein ribosome E. coli có thể được tách lìa khỏi bộ gen. Tương tự, 16 protein ribosome (L1, L9, L15, L22, L23, L28, L29, L32, L33.1, L33.2, L34, L35, L36, S6, S20 và S21) đã được xóa thành công ở trực khuẩn *[[Bacillus subtilis]]*. Cùng với các báo cáo trước đây, 22 protein ribosome đã được chứng minh là không cần thiết trong *[[B. subtilis]]*, ít nhất là để tăng sinh tế bào.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Trần Văn Kiên

**Trần Văn Kiên** (sinh ngày 13 tháng 5 năm 1996, quê tại Nghĩa Đàn, Nghệ An) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ Thép Xanh Nam Định ở vị trí hậu vệ cánh phải. Anh trưởng thành tại lò đào tạo của câu lạc bộ Hà Nội và đã từng được gọi lên đội tuyển quốc gia Việt Nam.

Anh hiện đang giữ kỷ lục về số lần vô địch V-League với 6 lần (2016, 2018, 2019, 2022, 2023–24 và 2024–25).

## Cuộc sống ban đầu

### Bị Sông Lam Nghệ An từ chối
Thực hiện mơ ước thành cầu thủ, ban đầu Văn Kiên gia nhập lò đào tạo Sông Lam Nghệ An. Nhưng càng thi đấu anh càng bộc lộ rõ điểm yếu, rồi bị loại do các huấn luyện đào tạo trẻ ở đây đánh giá anh "không có khả năng phát triển về chuyên môn".

### Trở thành học viên của trung tâm đào tạo trẻ Hà Nội
Năm 2011, Văn Kiên tiếp tục tìm đến cơ sở đào tạo T&T VSH. Anh dần khẳng định được chuyên môn và sau cùng được huấn luyện viên Văn Sỹ Hùng đưa thẳng ra Trung tâm đào tạo trẻ Hà Nội T&T

## Sự nghiệp cầu thủ
Tại đội trẻ Hà Nội, Văn Kiên sớm có vị trí chính thức trong các đội hình từ lứa U19 đến U21. Năm 2016, anh được ban huấn luyện đôn thẳng lên đội một của Hà Nội tham dự giải vô địch quốc gia (V.League 1).

Tháng 6 năm 2017, Văn Kiên được HLV Nguyễn Hữu Thắng triệu tập lên đội tuyển U23 Việt Nam để tham dự vòng loại U23 châu Á 2018 và SEA Games 29.

Cuối năm 2017, Văn Kiên lại được tân huấn luyện viên Park Hang Seo triệu tập vào danh sách đội tuyển U23 Việt Nam để chuẩn bị cho vòng chung kết U23 châu Á 2018, tuy nhiên sau đó đội ngũ y tế xác định anh đang có bệnh tim và Văn Kiên lại được trả về câu lạc bộ chủ quản.
## Thống kê sự nghiệp
### Đội tuyển quốc gia

## Danh hiệu

### Câu lạc bộ
**Hà Nội**
*V.League 1: 2016, 2018, 2019, 2022
*Cúp Quốc gia: 2019, 2020, 2022
*Siêu cúp Quốc gia: 2018, 2019, 2020, 2022

**Thép Xanh Nam Định**
* V.League 1: 2023–24, 2024–25
* Siêu cúp Quốc gia: 2024

## Chú thích
Paul Nguyễn Công Anh

**Paul Nguyễn Công Anh** (1919-2008) là người Việt Nam duy nhất cho đến thời điểm này được tôn vinh Người dân ngoại công chính bởi Yad Vashem. Ông được ghi công bởi hành động giúp đỡ người Do Thái trong Thế chiến thứ hai.

## Ghi nhận
Paul Nguyễn Công Anh được sinh ra ở Việt Nam, bấy giờ vẫn còn là một thuộc địa của Pháp. Sinh trưởng trong một gia đình giàu có và mang quốc tịch Pháp, khi đến tuổi thanh niên, ông di cư sang Pháp và theo học tại Đại học Nice. Tại đây, ông gặp người bạn gái Jadwiga Alfabet, một người Do Thái tị nạn từ Ba Lan và cũng là một sinh viên. Hai người đã trở nên thân thiết.

Mùa hè năm 1942, cảnh sát Pháp bắt đầu bắt trục xuất những người Do Thái có quốc tịch ngoại quốc, gồm cả một số người thân của Jadwiga. Paul, vốn có quốc tịch Pháp, đã làm đám cưới với Jadwiga ngày 5 tháng 9 năm 1942, với hy vọng bằng cách có được quốc tịch Pháp, cô sẽ không phải bị trục xuất. Họ sau đó chuyển đến Clermont-Ferrand, sau đó trở lại Nice vào năm 1943 khi thành phố còn dưới sự kiểm soát của người Ý và còn tương đối an toàn. Tuy nhiên, đến tháng 9 năm 1943, Đức tái chiếm Nice và nguy cơ bị trục xuất lại xuất hiện. Từ thời điểm này, ông đã giấu vợ, người dượng và dì của vợ ông, Jakub và Salome Berliner và con trai nhỏ của họ, Roland. Xoay xở được giấy tờ giả, tháng 11 năm 1943, ông sắp xếp một người buôn lậu đưa Jakub đến Thụy Sĩ. Ông tiếp tục sắp xếp một cuộc hành trình thứ hai cho Salome Berliner và đứa con nhỏ của bà.

Paul và Jadwiga Nguyễn có với nhau hai con gái. Yad Vashem đã công nhận Paul như một Người dân ngoại công chính vào ngày 30 tháng 4 năm 2007. Ông là người Việt duy nhất được công nhận vinh dự này. Ngoài ra, ông còn được nhà nước Pháp trao tặng Bắc Đẩu Bội tinh đệ Ngũ đẳng.

## Chú thích

## Tham khảo
Ga Phú Thụy

**Ga Phú Thụy** là một nhà ga xe lửa tại xã Dương Xá huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Nhà ga là một điểm của đường sắt Hà Nội - Hải Phòng và nối với ga Cầu Bây với ga Lạc Đạo.

## Ga kế cận

## Chú thích
Ga Tiền Trung

**Ga Tiền Trung** là một nhà ga xe lửa tại phường Ái Quốc thành phố Hải Dương tỉnh Hải Dương. Nhà ga là một điểm của đường sắt Hà Nội - Hải Phòng và nối với ga Hải Dương với ga Lai Khê.

## Ga kế cận

## Chú thích
Ga Dụ Nghĩa

**Ga Dụ Nghĩa** là một nhà ga xe lửa tại xã Đại Bản quận An Dương thành phố Hải Phòng. Nhà ga là một điểm của đường sắt Hà Nội - Hải Phòng và nối với ga Phú Thái với ga Vật Cách.

## Ga kế cận

## Chú thích
Ga Lai Khê

**Ga Lai Khê** là một nhà ga xe lửa tại xã Lai Khê, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương. Nhà ga là một điểm của đường sắt Hà Nội – Hải Phòng và nối với ga Tiền Trung với ga Phạm Xá. Ga này đã bị dỡ bỏ từ năm 2010.

## Ga kế cận

## Chú thích
Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2018 - Đôi nam trẻ

Nicola Kuhn và Zsombor Piros là đương kim vô địch, nhưng Kuhn không được chọn tham gia, còn Piros không đủ điều kiện tham gia.

Ondřej Štyler và Naoki Tajima là nhà vô địch, đánh bại Ray Ho và Tseng Chun-hsin trong trận chung kết, 6–4, 6–4.

## Hạt giống

## Kết quả

### Chung kết

### Nửa trên

### Nửa dưới

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Draw
Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2018 - Đôi nữ trẻ

Bianca Andreescu và Carson Branstine là đương kim vô địch, nhưng đã không được chọn tham gia.

Caty McNally và Iga Świątek là nhà vô địch, đánh bại Yuki Naito và Naho Sato trong trận chung kết, 6–2, 7–5.

## Hạt giống

## Kết quả

### Chung kết

### Nửa trên

### Nửa dưới

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Kết quả
Halley Armada

**Halley Armada** là tên của 5 thiết bị thăm dò không gian được gửi đến để kiểm tra sao chổi Halley trong giai đoạn đi vào phía trong của Hệ Mặt Trời của sao chổi này năm 1986, với mã số xuất hiện "1P/1982 U1". Tổng cộng có 1 thiết bị thăm dò của Cơ quan vũ trụ Châu Âu, 2 thiết bị thăm dò của Liên Xô và Pháp hợp tác, và 2 thiết bị thăm dò  của Viện Khoa học Vũ trụ và Hàng không Nhật Bản.

## Các thiết bị thăm dò chính

Các thiết bị thăm dò (sắp xếp theo khoảng cách tiếp cận gần nhất):

- **Giotto**, thiết bị thăm dò không gian đầu tiên để có được hình ảnh màu cận cảnh của hạt nhân của sao chổi. (ESA)

- **[[Vega 1]]**, đã thả một thiết bị thăm dò bóng bay và thiết bị hạ cánh trên sao Kim trước khi tiếp cận Halley. (Liên Xô/Pháp hợp tác, Intercosmos)

- **[[Vega 2]]**, đã thả một thiết bị thăm dò bóng bay và thiết bị hạ cánh trên sao Kim trước khi tiếp cận Halley. (Liên Xô/Pháp hợp tác, Intercosmos)

- **[[Suisei]]**, còn được gọi là PLANET-A. Dữ liệu từ Sakigake đã được sử dụng để cải thiện khi Suisei tập trung vào nhiệm vụ nghiên cứu Halley. (ISAS) 

- **Sakigake**, đầu tiên của Nhật Bản thăm dò để rời khỏi hệ thống trái đất, chủ yếu là một thử nghiệm của công nghệ thực hiện các nhiệm vụ liên hành tinh. (ISAS)

Nếu không có các phép đo từ các thiết bị thăm dò không gian khác, khoảng cách gần nhất của Giotto sẽ là 4.000&nbsp;km thay vì 596&nbsp;km mà Giotto đã đạt được.

## Các thiết bị thăm dò không gian khác
Các thiết bị thăm dò không gian khác có thiết bị kiểm tra sao chổi Halley:

* **[[Pioneer 6, 7, 8, and 9|Pioneer 7]]** được phóng vào ngày 17 tháng 8 năm 1966. Nó được đưa vào quỹ đạo nhật tâm với khoảng cách trung bình là 1,1 AU để nghiên cứu từ trường mặt trời, gió mặt trời và tia vũ trụ tại các điểm tách biệt rộng rãi trong quỹ đạo mặt trời. Vào ngày 20 tháng 3 năm 1986, phi thuyền đã bay trong phạm vi 12,3 triệu km của sao chổi Halley và theo dõi sự tương tác giữa đuôi hydro của sao chổi và gió mặt trời.
* **[[Pioneer Venus Orbiter]]** trong quỹ đạo của sao Kim, được định vị một cách hoàn hảo để đo đạc sao chổi Halley trong thời gian củng điểm quỹ đạo của nó vào ngày 9 tháng 2 năm 1986. Máy đo phổ UV của nó quan sát sự mất nước khi sao chổi Halley khó quan sát từ Trái Đất..
* **[[International Cometary Explorer]]**, được tái cấu trúc lại như một thiết bị thăm dò sao chổi vào năm 1982 và viếng thăm sao chổi Giacobini-Zinner năm 1985, đi tới điểm nằm giữa giữa Mặt trời và Sao chổi Halley vào cuối tháng 3 năm 1986 và thực hiện đo đạc.

## Những quan sát được cho là từ không gian
Bất kỳ quan sát sao chổi Halley được thực hiện bởi phi hành đoàn Soyuz T-15, đã thực hiện chuyến đi đầu tiên đến trạm không gian Mir và cuối cùng đến Salyut 7 tháng 3 năm 1986, vẫn chưa được biết rõ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Hình ảnh sao chổi Halley năm 1986 do tàu thăm dò Giotto chụp (ESA Giotto. Archive.org, 27 tháng 9 năm 2011)