open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Iraq

**Đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Iraq** (, còn được gọi là **Đội tuyển bóng đá Olympic quốc gia Iraq**) là đội tuyển bóng đá dưới 23 tuổi đại diện cho Iraq tại Thế vận hội, Đại hội Thể thao châu Á, Cúp bóng đá U-23 châu Á, Giải vô địch bóng đá U-23 Tây Á và các giải đấu U-23 quốc tế khác. Đội tuyển được quản lý bởi Hiệp hội bóng đá Iraq (IFA).

Đội tuyển U-23 Iraq sở hữu một số thành tích nổi bật như giành vị trí thứ tư tại Thế vận hội Mùa hè 2004 ở Athens, giành huy chương bạc tại Đại hội Thể thao châu Á 2006 ở Doha và huy chương đồng tại Đại hội Thể thao châu Á 2014 ở Incheon. Iraq cũng là nhà vô địch đầu tiên của Cúp bóng đá U-23 châu Á khi lên ngôi ở giải đấu năm 2013.

## Thành tích tại các giải đấu
### Giải đấu Olympic
### Thế vận hội Mùa hè

:**Các trận hòa bao gồm các trận đấu thuộc vòng đấu loại trực tiếp được quyết định bằng [[loạt sút luân lưu (bóng đá)|loạt sút luân lưu]].*

#### Đại hội Thể thao châu Á

:**Các trận hòa bao gồm các trận đấu thuộc vòng đấu loại trực tiếp được quyết định bằng [[loạt sút luân lưu (bóng đá)|loạt sút luân lưu]].*

#### Đại hội Thể thao Đoàn kết Hồi giáo

:**Các trận hòa bao gồm các trận đấu thuộc vòng đấu loại trực tiếp được quyết định bằng [[loạt sút luân lưu (bóng đá)|loạt sút luân lưu]].*

#### Cúp bóng đá U-23 châu Á

:**Các trận hòa bao gồm các trận đấu thuộc vòng đấu loại trực tiếp được quyết định bằng [[loạt sút luân lưu (bóng đá)|loạt sút luân lưu]].*

#### Giải vô địch bóng đá U-23 Tây Á

:**Các trận hòa bao gồm các trận đấu thuộc vòng đấu loại trực tiếp được quyết định bằng [[loạt sút luân lưu (bóng đá)|loạt sút luân lưu]].*

## Các danh hiệu
### Giải đấu chính
* **[[Thế vận hội]]**
:Hạng tư: 2004
* **[[Đại hội Thể thao châu Á]]**
:Huy chương bạc:  2006
:Huy chương đồng:  2014
* **[[Cúp bóng đá U-23 châu Á]]**
:**Vô địch**: 2013
:Hạng ba: 2016, 2024 
* **[[Giải vô địch bóng đá U-23 Tây Á]]**
:**Vô địch**: 2023

### Giải đấu khác
* **Emir Abdullah Al-Faisal Cup**
:**Vô địch**: 2003
* **Rajiv Gandhi Gold Cup**
:**Vô địch**: 1998

## Xem thêm
* Đội tuyển bóng đá quốc gia Iraq
* Đội tuyển bóng đá U-20 quốc gia Iraq
* Đội tuyển bóng đá U-17 quốc gia Iraq
* Iraqi League

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web bóng đá Iraq
*Thông tin đội tuyển tại Goalzz.com
*Các trận đấu
Epsilon Serpentis

**Epsilon Serpentis** (Latinh hóa từ ε Serpentis) là một sao đơn, màu trắng trong chòm sao Cự Xà, trong phần đầu của nó (Serpens Caput). Nó có thể nhìn thấy bằng mắt thường với cấp sao biểu kiến +3,69. Dựa trên sự thay đổi thị sai hàng năm là 46,30 mili giây cung khi nhìn từ Trái Đất, tính toán được sao này cách Mặt Trời 70 năm ánh sáng. Nó đang tiến lại gần Mặt Trời với vận tốc xuyên tâm −9&nbsp;km/s.

Nó là một sao Am trên dãy chính với phân loại sao là kA2hA5mA7&nbsp;V. Ký hiệu này cho biết quang phổ thể hiện vạch K calci của một ngôi sao A2, các vạch hydro của một ngôi sao A5 và các vạch kim loại của một ngôi sao A7. Nó đã được kiểm tra về sự hiện diện của từ trường, nhưng mức độ phát hiện không có ý nghĩa thống kê.

Epsilon Serpentis có khối lượng ước tính gấp 1,82 lần Mặt Trời và bán kính gấp 1,78 lần Mặt Trời. Ngôi sao này đang tỏa sáng gấp 12 lần độ sáng của Mặt Trời từ quang quyển của nó với nhiệt độ hiệu dụng khoảng 7.928 K. Nó là một ứng cử viên cho dư thừa hồng ngoại ở bước sóng 25 μm, gợi ý rằng có một đĩa vòng quanh sao bao gồm bụi với nhiệt độ 250±70 K có thể quay trên quỹ đạo khoảng 4,2 AU từ ngôi sao chủ. Ngôi sao này có tuổi thọ khoảng 500 triệu năm tuổi và đang tự quay với vận tốc tự quay dự kiến là 33,1&nbsp;km/s.

## Từ nguyên
Epsilon Serpentis là thành viên của khoảnh sao bản địa Ả Rập gọi là **al-Nasaq al-Yamānī**, thuộc "đường phía nam" trong "hai đường" của *al-Nasaqān*. cùng với α Ser (Unukalhai), δ Ser, Oph (Yed Tiền), ε Oph (Yed Hậu), ζ Oph và γ Oph.

Theo danh lục sao trong *Bản ghi nhớ kỹ thuật 33-507 - Danh lục sao rút gọn gồm 537 tên sao*, *al-Nasaq al-Yamānī* hoặc **Nasak Yamani** là tên gọi của hai sao: Δ Ser là *Nasak Yamani I* và ε Ser là *Nasak Yamani II* (trừ α Ser, δ Oph, ε Oph, ζ Oph và γ Oph).

Trong thiên văn học Trung Quốc, 天市右垣 (Tiān Shì Yòu Yuán, Thiên Thị Hữu Viên), có nghĩa là *tường bao bên phải của chợ trời*, để chỉ tới một khoảnh sao đại diện cho 11 quốc gia cổ tại Trung Quốc tạo thành đường bao bên phải của Thiên Thị viên, chứa các sao ε Serpentis, β Herculis, γ Herculis, κ Herculis, γ Serpentis, β Serpentis, α Serpentis, δ Serpentis, δ Ophiuchi, ε Ophiuchi và ζ Ophiuchi. Theo đó, tên gọi tiếng Trung của ε Serpentis là Thiên Thị Hữu Viên bát (天市右垣八, Tiān Shì Yòu Yuán bā, nghĩa đen là sao thứ tám của Thiên Thị Hữu Viên), đại diện cho nước Ba (巴).

## Tham khảo
Heosemys

***Heosemys*** là một chi rùa nước ngọt trong họ Geoemydidae (trước đây gọi là Bataguridae). Chi *Heosemys* được tách ra khỏi chi *[[Geoemyda]]* bởi McDowell vào năm 1964.

## Loài
Có 4 loài thuộc chi *Heosemys*:
* *[[Heosemys depressa]]* (Boulenger, 1903)
* *[[Heosemys grandis]]* (Gray, 1860)
* *[[Heosemys spinosa]]* (Gray, 1831)
* *[[Heosemys annandalii]]* (Anderson, 1875), rùa răng hay càng đước

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Key to identifying Heosemys species
Gamma Serpentis

**Gamma Serpentis** (γ Serpentis, γ Ser) là một ngôi sao trong chòm sao xích đạo Cự Xà, trong phần chòm sao đại diện cho đầu con rắn (Serpens Caput). Nó có cấp sao biểu kiến +3,85, có nghĩa là có thể nhìn thấy nó bằng mắt thường. Dựa trên các đo đạc thị sai của tàu vũ trụ Hipparcos, ngôi sao này cách Trái Đất khoảng 36,7 năm ánh sáng.

## Tính chất
Gamma Serpentis là một sao dãy chính loại F thông thường với phân loại sao là F6 V. Nó lớn hơn và nặng hơn Mặt Trời, với độ sáng gấp 3 lần Mặt Trời. Dựa theo khối lượng của nó, có thể có một vùng đối lưu trong vùng lõi của nó. Tốc độ tự quay dự kiến dọc theo xích đạo là 10,2 km/s. Nó trẻ hơn Mặt Trời với tuổi ước tính 3,5 tỷ năm. Nhiệt độ hiệu dụng của bầu khí quyển bên ngoài của ngôi sao này là 6.350 K, tạo cho nó ánh sáng vàng trắng của một sao loại F.

Đôi khi Gamma Serpentis được liệt kê là có 2 sao đồng hành cấp sáng 10, nhưng có vẻ như những ngôi sao này chỉ là hàng xóm quang học.

## Từ nguyên
Gamma Serpentis là thành viên của khoảnh sao bản địa Ả Rập gọi là **al-Nasaq al-Yamānī**, thuộc "đường phía bắc" trong "hai đường" của *al-Nasaqān*, cùng với β Her (Kornephoros), γ Her (Hà Gian) và β Ser (Chow).

Theo danh lục sao trong *Bản ghi nhớ kỹ thuật 33-507 - Danh lục sao rút gọn gồm 537 tên sao*, *al-Nasaq al-Sha'āmī* hoặc **Nasak Shamiya** là tên gọi của ba sao: β Ser là *Nasak Shamiya I*, γ Ser là *Nasak Shamiya II*, γ Her là *Nasak Shamiya III* (trừ β Her). Ngôi sao này sau đó đã được đặt tên riêng là **Ainalhai**, từ tiếng Ả Rập  *‘Ayn al-Ḥayyah* nghĩa là "con mắt của Cự Xà".

Trong thiên văn học Trung Quốc, 天市右垣 (Tiān Shì Yòu Yuán, Thiên Thị Hữu Viên), có nghĩa là *tường bao bên phải của chợ trời*, để chỉ tới một khoảnh sao đại diện cho 11 quốc gia cổ tại Trung Quốc tạo thành đường bao bên phải của Thiên Thị viên, chứa các sao β Herculis, γ Herculis, κ Herculis, α Serpentis, β Serpentis, γ Serpentis, δ Serpentis, ε Serpentis, δ Ophiuchi, ε Ophiuchi và ζ Ophiuchi. Theo đó, tên gọi tiếng Trung của γ Serpentis là Thiên Thị Hữu Viên tứ (天市右垣四, Tiān Shì Yòu Yuán sì, nghĩa đen là sao thứ tư của Thiên Thị Hữu Viên), đại diện cho nước Trịnh (鄭), cùng với 20 Capricorni (theo phiên bản của Ian Ridpath) trong *[[Sao Nữ|Thập Nhị Quốc]]* của Sao Nữ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Gamma Serpentis by Professor Jim Kaler.
Cửa khẩu Nam Lieou

**Cửa khẩu Nam Lieou** là cửa khẩu trên vùng đất huyện Pechr Chenda tỉnh Mondulkiri, Campuchia.

Cửa khẩu Nam Lieou thông thương với **[[Cửa khẩu Đăk Peur]]** ở xã Thuận An, huyện Đăk Mil, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam  

Cửa khẩu Nam Lieou cách trung tâm huyện Pechr Chenda khoảng 35&nbsp;km, đến tỉnh lỵ Muldulkiri khoảng 40&nbsp;km, đến trung tâm huyện lỵ Kaoh Nheaek khoảng 100&nbsp;km.

Cặp cửa khẩu này là cửa khẩu địa phương (local), không dành cho người nước ngoài qua lại.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sân vận động Pocitos

**Sân vận động Pocitos** là một sân vận động đa dụng ở Montevideo, Uruguay. Sân vận động này chủ yếu được sử dụng cho các trận đấu bóng đá của câu lạc bộ chủ sở hữu Peñarol từ năm 1921 đến năm 1933. Sân vận động đã bị phá bỏ sau đó vào những năm 1930 vì Peñarol bắt đầu thi đấu ở Sân vận động Centenario với tư cách là sân nhà của nó, và thêm vào đó là do quá trình đô thị hóa ngày càng tăng. Bàn thắng đầu tiên của Giải vô địch bóng đá thế giới được ghi trong sân vận động này bởi cầu thủ người Pháp Laurent. Trận đấu diễn ra giữa Pháp và Mexico và là một trong hai trận mở màn World Cup, trận đấu còn lại được tổ chức cùng lúc tại Công viên Trung tâm.

Sân vận động này là một trong những sân vận động bóng đá đầu tiên bao gồm các khán đài hình elip, được lấy từ mô hình của nhà hát Hy Lạp cổ đại. Người ta đã nói rằng Sân vận động Centenario đã được lên kế hoạch trở thành một "phiên bản khổng lồ" của sân vận động này. Sân vận động này được bao gồm trong một cuốn sách của Đức trong số 40 sân vận động có ảnh hưởng nhất trong lịch sử ở World Cup 1930 có sức chứa 1000 chỗ ngồi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*The first goal of the world cup
Sân vận động Gran Parque Central

**Sân vận động Gran Parque Central** (), thường chỉ là **Parque Central**, là sân vận động của Club Nacional de Football. Sân nằm ở Montevideo, Uruguay, gần trụ sở chính của Nacional (chính xác là giữa các đường Carlos Anaya, Jaime Cibils, General Urquiza và Comandante Braga), trong khu phố La Blanqueada. Ở sân vận động này, Nacional chơi hầu hết các trận đấu trên sân nhà.

Sân vận động này là một trong những địa điểm của Giải vô địch bóng đá thế giới 1930, và sân là sân diễn ra một trong những trận đấu đầu tiên trong lịch sử của Giải vô địch bóng đá thế giới (khi ở bảng D, Hoa Kỳ đánh bại Bỉ 3—0 vào ngày 13 tháng 7 năm 1930). Sự thật lịch sử này đã được FIFA ghi nhớ trong hai lần: 1987 và 2005. Cùng lúc đó, một trận đấu khác được diễn ra tại Sân vận động Pocitos hiện đã không còn tồn tại, giữa Pháp và México, nơi bàn thắng đầu tiên tại World Cup được ghi. Sân vận động có bốn khán đài chính: Tribuna José María Delgado (Bắc), Tribuna Atilio García (Nam), Tribuna Abdón Porte (Tây), Tribuna Héctor Scarone (Đông), được đặt theo tên của các cầu thủ Nacional nổi tiếng (như Atilio García, Abdón Porte và Hécor Scarone) và một chủ tịch câu lạc bộ (José María Delgado).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Tour Virtual en 360° del Parque Central - Uruguay360.com.uy
* Trang web chính thức
Toho (định hướng)

**[[Toho]]** là một công ty sản xuất và phân phối phim Nhật Bản.

**Toho** hay **Tōhō** có thể đề cập đến:

## Vị trí địa lý
* Tōhō, Fukuoka
* Toho, Indonesia, một khu ở huyện Pontianak, Tây Kalimantan, Indonesia

## Giáo dục
* Toho Gakuen School of Music, một trường nhạc đại học tư thục
* Toho University, trường đại học ở Ōta, Tokyo

## Công ty
* Toho Bank, một ngân hàng ở Fukushima, Nhật Bản
* Toho Zinc, một công ty sản xuất kẽm

## Cách dùng khác
* Toho (kachina), thần thợ săn của bộ tộc Hopi và Zuni
* *[[Touhou Project]]* (còn được gọi là Toho Project), một loạt trò chơi điện tử bắn đạn trên máy tính

## Xem thêm
*Tonho (tên riêng)
*Touhou Island
Quang cầu

**Quang cầu** hay **quang quyển** là lớp vỏ ngoài của ngôi sao mà từ đó ánh sáng được phát ra. Thuật ngữ tiếng Anh *photosphere* có nguồn gốc từ gốc Hy Lạp cổ đại, φῶς, / *phos, hình ảnh* có nghĩa là "ánh sáng" và σφαῖρα / *sphaira* có nghĩa là "hình cầu", liên quan đến nó là một bề mặt hình cầu được coi là phát ra ánh sáng. Nó kéo dài vào bề mặt của một ngôi sao cho đến khi plasma trở nên mờ đục, tương đương với độ sâu quang học khoảng 2/3, hoặc tương đương, độ sâu mà 50% ánh sáng sẽ thoát ra mà không bị tán xạ. Nói cách khác, một không gian quang cầu là vùng sâu nhất của một vật thể phát sáng, thường là một ngôi sao, trong suốt đối với các photon có bước sóng nhất định.

## Nhiệt độ
Bề mặt của một ngôi sao được xác định là có nhiệt độ được đưa ra bởi nhiệt độ hiệu quả theo định luật Stefan Muff Boltzmann. Các ngôi sao, ngoại trừ sao neutron, không có bề mặt rắn hoặc lỏng. Do đó, không gian ảnh thường được sử dụng để mô tả bề mặt hình ảnh của Mặt trời hoặc của một ngôi sao khác.

## Thành phần của Mặt Trời
Mặt Trời có thành phần chủ yếu là các nguyên tố hóa học hydro và heli; chúng lần lượt chiếm 74,9% và 23,8% khối lượng Mặt Trời trong quang cầu. Tất cả các nguyên tố nặng hơn, được gọi là kim loại trong thiên văn học, chiếm ít hơn 2% khối lượng, với oxy (khoảng 1% khối lượng Mặt Trời), carbon (0,3%), neon (0,2%) và sắt (0,2%) là vật phong phú nhất.

## Mặt Trời

Quang cầu của Mặt Trời có nhiệt độ từ  (với nhiệt độ hiệu quả là ) và mật độ đâu đó khoảng 1  đến 1  kg/m <sup>3</sup>; các ngôi sao khác có thể có quang cầu nóng hơn hoặc mát hơn.  Không gian quang ảnh của Mặt trời dày khoảng 100 km và bao gồm các tế bào đối lưu gọi là các hạt plasma có đường kính khoảng 1000 km với plasma tăng nóng ở trung tâm và plasma lạnh rơi trong không gian hẹp giữa chúng, chảy với vận tốc 7&nbsp;km mỗi giây. Mỗi hạt có tuổi thọ chỉ khoảng hai mươi phút, dẫn đến mô hình "sôi" liên tục thay đổi.  Nhóm các hạt điển hình là các hạt siêu lớn có đường kính lên tới 30.000&nbsp;km với tuổi thọ lên tới 24 giờ và tốc độ dòng chảy khoảng 500 mét mỗi giây, mang các bó từ trường đến các cạnh của các tế bào. Hiện tượng khác từ tính liên quan đến bao gồm các vết đen và năng lượng Mặt Trời faculae phân tán giữa các hạt. Những chi tiết này quá tốt để có thể nhìn thấy khi quan sát các ngôi sao khác từ Trái Đất.

## Các lớp khác của Mặt Trời
Bầu không khí hữu hình của Mặt Trời có lớp khác trên quyển sáng: 2.000&nbsp;km sâu sắc cầu (thường là quan sát bằng ánh sáng được lọc, ví dụ H-alpha) nằm ngay giữa quyển sáng và nóng hơn nhiều nhưng mong manh hơn corona.  Các "đặc điểm bề mặt" khác trên quang quyển là các tia sáng mặt trời và các vết đen mặt trời.

## Tham khảo


## Liên kết ngoài

* Giải thích hoạt hình của Photosphere  (Đại học South Wales). 
* Giải thích hoạt hình về nhiệt độ của Photosphere  (Đại học South Wales). 
* Năng lượng mặt trời và khí quyển thấp hơn (MPS)
Kính thiên văn Khổng lồ

**Kính thiên văn khổng lồ (**OWL) là một khái niệm được định nghĩa bởi Tổ chức Nghiên cứu thiên văn châu Âu tại Nam Bán cầu để chỉ một Kính thiên văn cực lớn với đường kính thiết kế lên tới 100 mét. Tuy nhiên, do sự phức tạp và chi phí xây dựng quá đắt đỏ cho một chiếc kính lớn nhất thế giới theo thiết kế, ESO đã thay thế bằng việc xây dựng Kính thiên văn cực lớn châu Âu với đường kính 39,3 mét.

## Lịch sử
OWL lần đầu tiên được đề xuất vào năm 1998, và tại thời điểm đó được ước tính là khả thi về mặt công nghệ vào năm 2010-2015.

Mặc dù thiết kế 100 mét ban đầu sẽ không vượt quá khả năng phân giải góc của kính thiên văn giao thoa kế, nhưng nó sẽ có khả năng thu thập ánh sáng và hình ảnh đặc biệt giúp tăng đáng kể độ sâu mà loài người có thể khám phá vũ trụ. OWL có thể được dự kiến sẽ nhìn thấy bình thường các vật thể thiên văn với cấp sao biểu kiến là 38, hoặc 1.500 lần so với vật thể mờ nhất được Kính viễn vọng không gian Hubble phát hiện.

Tất cả các thiết kế được đề xuất cho OWL là các biến thể trên gương phân đoạn, vì không có công nghệ để chế tạo và vận chuyển theo khoảng cách lớn, một chiếc gương 60 hoặc 100 mét nguyên khối. Hoạt động của gương phân đoạn có phần phức tạp hơn so với gương nguyên khối, đòi hỏi phải căn chỉnh cẩn thận các phân đoạn (một kỹ thuật gọi là cophasing). Kinh nghiệm thu được trong các gương phân đoạn hiện tại (ví dụ, kính thiên văn Keck) cho thấy rằng gương được đề xuất cho OWL là khả thi. Tuy nhiên, chi phí dự kiến (khoảng 1,5 tỷ euro) được coi là quá cao, vì vậy ESO hiện đang chế tạo Kính thiên văn cực lớn châu Âu nhỏ hơn có đường kính khoảng 39 m. Ngoài ra, dường như có một số mâu thuẫn về chi phí xây dựng thực tế của OWL, với một số ước tính, chi phí của nó cao hơn một bậc (26 tỷ đô la) 

Người ta ước tính rằng một kính viễn vọng có đường kính 80 mét sẽ có thể phân tích quang phổ các hành tinh có kích thước Trái Đất xung quanh bốn mươi ngôi sao giống như Mặt Trời gần nhất. Như vậy, kính viễn vọng này có thể giúp khám phá các ngoại hành tinh và sự sống ngoài Trái Đất (vì quang phổ từ các hành tinh có thể tiết lộ sự hiện diện của các phân tử biểu thị sự sống).

## Xem thêm
*Kính thiên văn cực lớn châu Âu
*Kính thiên văn Magellan khổng lồ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*The ESO 100-m optical telescope concept
*OWL BLUE BOOK – Phase A design report
*ESO - ELT
*The Future of Filled Aperture Telescopes: Is a 100 m feasible?
Tiếng Tây Ban Nha México

**Tiếng Tây Ban Nha México** (*español mexicano*) là một tập hợp giống của tiếng Tây Ban Nha như nói ở México và ở một số bộ phận của Hoa Kỳ và Canada.
Tây Ban Nha được đưa đến México vào thế kỷ 16. Như trong tất cả các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha khác (bao gồm cả Tây Ban Nha, các giọng nói và giống ngôn ngữ khác nhau tồn tại ở các vùng khác nhau của đất nước, vì cả lý do lịch sử và xã hội học. Trong số này, những giống được biết đến nhiều nhất ở ngoài nước là những giống của miền trung México cả hai giống có giáo dục và không có giáo dục chủ yếu vì thủ đô, Thành phố México, tổ chức hầu hết các phương tiện truyền thông đại chúng với dự báo quốc tế. Vì lý do này, hầu hết các bộ phim lồng tiếng được xác định ở nước ngoài với nhãn "Tây Ban Nha México" hoặc "Tây Ban Nha Mỹ Latinh" thực sự tương ứng với các loại trung tâm México.

Thành phố México được xây dựng trên địa điểm của Tenochtitlan, thủ đô của Đế chế Aztec. Bên cạnh người Aztec hay Mexica, khu vực này cũng là nơi có nhiều nền văn hóa khác nhau của người Nahuatl; do đó, nhiều người nói tiếng Nahuatl tiếp tục sống ở đó và trong khu vực xung quanh, đông hơn những người nói tiếng Tây Ban Nha, và tiếng Tây Ban Nha của miền trung México đã kết hợp một số lượng đáng kể các từ ngữ và văn hóa Nahuatl gốc Tây Ban Nha. Đồng thời, do vai trò trung tâm của thành phố México trong chính quyền thuộc địa của Tây Ban Nha mới, dân số của thành phố bao gồm một số lượng lớn người nói từ Tây Ban Nha, thành phố và các bang láng giềng México Trong lịch sử có xu hướng thực hiện một hiệu ứng tiêu chuẩn hóa đối với ngôn ngữ của toàn bộ khu vực miền trung của đất nước.

## Phương ngữ tương tự
Tiếng Tây Ban Nha México mới có nhiều điểm tương đồng với một phiên bản cũ hơn của tiếng Tây Ban Nha México. Một lượng nhỏ tiếng Tây Ban Nha được nói ở Philippines có truyền thống chịu ảnh hưởng của Tây Ban Nha México (vì lãnh thổ ban đầu được quản lý cho vương miện Tây Ban Nha của Thành phố México và sau đó được kiểm soát bởi Acapulco). Chavacano, một ngôn ngữ Creole có trụ sở tại Tây Ban Nha ở Philippines, dựa trên tiếng Tây Ban Nha México.

## Xem thêm
* Tiếng Tây Ban Nha Chile

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Jergas de habla hispana—Một từ điển tiếng Tây Ban Nha chuyên về các biến thể biện chứng và thông tục của tiếng Tây Ban Nha, bao gồm tất cả các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha bao gồm cả México.
* Latin American Spanish—Đây là tên phổ quát và hơi tùy tiện được đặt cho các thành ngữ và thành ngữ bản địa và từ vựng cụ thể của ngôn ngữ Tây Ban Nha ở Mỹ Latinh.
* Güey Spanish —Từ điển tiếng lóng México và Flashcards.
* Mexican Spanish slang—Hàng trăm từ tiếng lóng México và nghĩa tiếng Anh.
Tiếng Tây Ban Nha Cuba

**Tiếng Tây Ban Nha Cuba** (*español Cubano*) gọi là thông tục đơn giản là *cubano*, hoặc thậm chí là *cubañol* là một phương ngữ của tiếng Tây Ban Nha. Đó là phương ngữ được sử dụng chủ yếu ở Cuba. Nó chia sẻ nhiều tính năng giống như các phương ngữ Caribe khác của tiếng Tây Ban Nha.

## Nguồn gốc
Tiếng Tây Ban Nha Cuba gần giống nhất và có nguồn gốc chủ yếu từ tiếng Tây Ban Nha được nói ở 
Quần đảo Canaria và Andalusía. Cuba nợ nhiều kiểu nói của mình đối với các cuộc di cư nặng nề của người Canaria trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Giọng của La Palma là điểm nhấn gần nhất của đảo Canary so với giọng Cuba. Nhiều người Cuba và người Canada trở về định cư ở Quần đảo Canaria sau cuộc cách mạng Cuba năm 1953–1959. Di cư của những người định cư Tây Ban Nha khác (người Asturia, Catalunya, Galicia và Castilia) cũng xảy ra, nhưng ít ảnh hưởng đến giọng nói.

Phần lớn các thay thế điển hình của Cuba cho từ vựng tiếng Tây Ban Nha bắt nguồn từ từ vựng Canaria. Ví dụ: guagua ('xe buýt) khác với autobús tiêu chuẩn của Tây Ban Nha. Từ *guagua* có nguồn gốc từ Canaria và là một từ tượng thanh bắt nguồn từ âm thanh của sừng Klaxon. Một ví dụ về cách sử dụng tiếng Canaria cho một từ tiếng Tây Ban Nha là động từ *fajude* (*chiến đấu*). Ở Tây Ban Nha, động từ sẽ là *pelearse* và *fajar* tồn tại dưới dạng động từ không phản xạ liên quan đến viền của váy.

Phần lớn từ vựng đặc biệt với tiếng Tây Ban Nha Cuba đến từ những ảnh hưởng lịch sử khác nhau trên đảo. Nhiều từ đến từ Quần đảo Canaria, nhưng một số từ có nguồn gốc Taino của Tây Phi, Pháp hoặc bản địa, cũng như ảnh hưởng của bán đảo Tây Ban Nha từ bên ngoài Quần đảo Canaria, như Andalucia hoặc Galicia. Tiếng Anh Mỹ đã mượn nhiều từ, trong đó có một số quần áo, chẳng hạn như *pulóver* [sic] (được sử dụng để có nghĩa là "Áo thun") và *chor* ("quần short", với sự thay đổi của tiếng Tây Ban Nha điển hình từ tiếng Anh *sh* để *ch*).

## Xem thêm

* Tiếng Tây Ban Nha México
* Tiếng Tây Ban Nha Caribe
* Tiếng Tây Ban Nha Chile

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Learn Cuban Spanish
* Cuban Spanish 101 
* Cuban Spanish Guide
* Learn Spanish and Cuban Slang
Tiếng Tây Ban Nha Caribe

phải|nhỏ|Phân bố lãnh thổ các phương ngữ Tây Ban Nha Caribe.
**Tiếng Tây Ban Nha Caribe** () là tên gọi chung của các phương ngữ Tây Ban Nha được nói ở vùng Caribe. Nó giống với tiếng Tây Ban Nha được nói ở Quần đảo Canaria và xa hơn là tiếng nói ở phía tây Andalusia.

Chính xác hơn, thuật ngữ này đề cập đến tiếng Tây Ban Nha như được nói ở các đảo Caribe của Cuba, Puerto Rico và Cộng hòa Dominica cũng như ở Panama, Venezuela và bờ biển Caribe của Colombia.

## Lịch sử
Là một nhóm phương ngữ đặc biệt, Tây Ban Nha Caribe bắt đầu hình thành từ cuối thế kỷ 15. Nó dựa trên phương ngữ Andalucia của tiếng Castila (tiếng Tây Ban Nha). Cùng với các phương ngữ của Andalusia, cũng như Argentina ("Porteno"), tiếng Tây Ban Nha Caribe tạo nên cái gọi là tiếng Tây Ban Nha ven biển (*costero*). Họ phải đối đầu với tiếng Tây Ban Nha lục địa (Alto): tiếng Tây Ban Nha México, tiếng Tây Ban Nha Peru, v.v.

## Xem thêm

* Tiếng Tây Ban Nha==Tham khảo==
Hồ Thị Tùy

**Hồ Thị Tùy** (chữ Hán: 胡氏隨; 1795 – 23 tháng 11 năm 1839), còn có húy là **Khiên**, phong hiệu **Ngũ giai An tần** (五階安嬪), là một cung tần của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
An tần Hồ Thị Tùy nguyên quán ở tổng Bái Ân, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Bà Tùy sinh vào tháng 2 âm lịch năm Ất Mão (1795), là con gái của ông Hồ Văn Chiêm, sau được truy tặng là *Cẩm y vệ Hiệu úy*; mẹ là phu nhân họ Lâm. Bà nhập cung hầu vua Minh Mạng vào năm Gia Long thứ 9 (1810), khi ông còn là Thái tử nơi tiềm để.

Năm 1820, vua Minh Mạng lên ngôi, lần lượt phong cho bà Tùy làm *Tài nhân*, *Mỹ nhân* (1824), *Tiệp dư* (1829), đều ở hàng Lục chức. Năm 1836, sau khi cấp bậc nội cung được định lại, Tiệp dư Hồ thị được tấn làm **An tần** (安嬪) ở hàng Ngũ giai. Địa vị của bà khi đó ở hàng thứ 4, sau Hiền phi, Trang tần, Thục tần. Vì ba vị Huệ tần, Lệ tần và Hòa tần phải đến năm 1838 mới được phong. Sau khi bà Thục tần Nguyễn Thị Bảo mắc tội bị giáng thì địa vị của An tần vươn lên thứ 3 nhưng lại bị đẩy xuống thứ 4 năm 1838 vì Huệ tần Trần Thị Huân được cất nhắc lên hàng Tứ giai.

Ngày 18 tháng 10 âm lịch năm Kỷ Hợi, tức ngày 23 tháng 11 năm 1839, An tần Hồ thị qua đời, hưởng thọ 45 tuổi, được ban thụy là **Hoa Diễm** (華艷). Bà được vua Minh Mạng ân chuẩn cho lập từ đường để thờ gọi là *Ý Thục từ*, nhiều thứ phi của vua Minh Mạng mất trước đó cũng được cho thờ tại đây. Đến năm 1870, thần chủ (bài vị) của bà An tần được đưa về phủ của người con trai trưởng là Tương An Quận vương Miên Bảo.

Tẩm của bà ở làng Cư Chính, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên (nay thuộc xã Thủy Bằng, thành phố Huế).

## Hậu duệ
Bà An tần Hồ Thị Tùy sinh cho vua Minh Mạng được 3 hoàng tử và 1 hoàng nữ, là:

* *Phong Hòa Công chúa* Nguyễn Phúc Nhu Thuận (21 tháng 4 năm 1819 – 18 tháng 10 năm 1840). Công chúa mất trước khi lấy chồng.
* *Tương An Quận vương* Nguyễn Phúc Miên Bảo (30 tháng 5 năm 1820 – 8 tháng 3 năm 1854), hoàng tử thứ 12.
* *Nghĩa Quốc công* Nguyễn Phúc Miên Tể (21 tháng 10 năm 1822 – 5 tháng 12 năm 1844), hoàng tử thứ 18.
* *Hòa Thạnh vương* Nguyễn Phúc Miên Tuấn (12 tháng 6 năm 1827 – 22 tháng 6 năm 1907), hoàng tử thứ 37

## Tham khảo
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] *, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam liệt truyện]] Chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

## Xem thêm
* Gia đình Minh Mạng

## Chú thích
Nguyễn Thị Khuê

**Nguyễn Thị Khuê** (chữ Hán: 阮氏奎; ? – ?), còn có húy là **Bích Chi**, phong hiệu **Ngũ giai Hòa tần** (五階和嬪), là một cung tần của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Hòa tần Nguyễn Thị Khuê nguyên quán ở Phúc Lộc, Gia Định. Phụ thân của bà là Chưởng cơ Nguyễn Văn Thanh, được giao nhiệm vụ trấn thủ Quảng Yên. Năm sinh năm mất và thời gian nhập cung của Hòa tần đều không được sử sách ghi lại. Bà được phong làm **Hòa tần** năm 1838. Khi mất bà được ban thụy là **Tĩnh Nhã** (靜雅).

Tẩm mộ của Hòa tần Nguyễn Văn thị hiện nay tọa lạc tại phường Thủy Biều. Bia mộ của bà ghi là "*Tiền triều Hòa tần Nguyễn Văn thị thụy Tĩnh Nhã chi tẩm*", nên có thể đoán rằng, bà Hòa tần mất vào những năm trị vì của vua Tự Đức.

## Hậu duệ
Hòa tần Nguyễn Văn Thị Khuê sinh cho vua Minh Mạng được 4 hoàng tử và 6 hoàng nữ, là:

* *Xuân Vinh Công chúa* Nguyễn Phúc Tường Tĩnh (5 tháng 2 năm 1828 – 24 tháng 1 năm 1875), hoàng nữ thứ 28.
* *Quảng Trạch Quận công* Nguyễn Phúc Miên Cư (16 tháng 10 năm 1829 – 6 tháng 4 năm 1854), hoàng tử thứ 47.
* *Điện Quốc công* Nguyễn Phúc Miên Tỉnh (11 tháng 11 năm 1830 – 18 tháng 3 năm 1870), hoàng tử thứ 52.
* *Vĩnh Chân Công chúa* Nguyễn Phúc Thục Tuệ (2 tháng 2 năm 1832 – 9 tháng 10 năm 1854), hoàng nữ thứ 39.
* *Nghĩa Đường Công chúa* Nguyễn Phúc Tĩnh An (29 tháng 7 năm 1833 – 27 tháng 4 năm 1857), hoàng nữ thứ 42.
* *Tân An Quận công* Nguyễn Phúc Miên Bảo (26 tháng 4 năm 1835 – 13 tháng 7 năm 1854), hoàng tử thứ 68.
* *Xuân Vân Công chúa* Nguyễn Phúc An Nhàn (1836 – 7 tháng 7 năm 1854), hoàng nữ thứ 51.
* *Phù Cát Quận công* Nguyễn Phúc Miên Thân (20 tháng 7 năm 1837 – 17 tháng 8 năm 1875), hoàng tử thứ 74.
* Hoàng nữ Trinh Hoà (18 tháng 12 năm 1838 – 14 tháng 8 năm 1839), hoàng nữ thứ 55. Tảo thương.
* Hoàng nữ Tĩnh Trang (13 tháng 7 năm 1840 – 30 tháng 6 năm 1847), hoàng nữ thứ 60. Tảo thương.

## Tham khảo
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] *, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam liệt truyện]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (1993), *Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ, tập 5*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

## Xem thêm
* Gia đình Minh Mạng

## Chú thích
Tiểu thuyết đồ hoạ

**Tiểu thuyết đồ hoạ** (Tiếng Anh: Graphic Novel), hay **tiểu thuyết hình ảnh**, là một thể loại sách tiểu thuyết được viết và vẽ theo kiểu truyện tranh comics nhưng không phải là truyện tranh comics. Nói một cách đơn giản, "tiểu thuyết đồ hoạ" là từ để chỉ những quyển sách có cách trình bày theo kiểu truyện tranh, trong khi độ dài và lối kể chuyện lại mang hơi hướng tiểu thuyết. Nhiều người xem Graphic Novels là Comics, hay là một nhánh con của Comics, điều đó cũng không sai.

## Lợi ích
### Đối với học sinh
Tiểu thuyết đồ hoạ là một sự lựa chọn mới mẻ cho những học sinh vốn gặp khó khăn trong việc đọc những quyển sách chính thống. Thực tế cho thấy kể cả những đứa trẻ ghét đọc sách cũng thể hiện sự nhiệt tình trong việc đọc tiểu thuyết đồ hoạ. Ngoài ra, những đứa trẻ lười đọc sách, mê chơi game và coi phim cũng bị những hình ảnh minh họa đặc sắc của tiểu thuyết đồ hoạ lôi cuốn.

### Đối với những độc giả khuyết tật
Thông qua sự kết hợp của hình ảnh minh họa và ngôn từ dẫn truyện, tiểu thuyết đồ hoạ có thể cải thiện khả năng đọc của những học sinh gặp khó khăn trong việc tiếp thu ngôn ngữ, bao gồm những học sinh khuyết tật hay mắc chứng khó đọc. Tiểu thuyết đồ hoạ có thể giúp cho những trẻ tự kỷ nhận biết được những biểu hiện tình cảm cảm xúc trong câu chuyện mà nếu đọc văn bản chính thống, chúng có thể không nhận ra được.

### Đối với người học Tiếng Anh
Với những người đang học Tiếng Anh thì tiểu thuyết đồ hoạ sẽ giúp họ học từ vựng và nâng cao năng lực ngoại ngữ một cách nhanh chóng.

### Đối với trẻ em
Tiểu thuyết đồ hoạ có một sức hấp dẫn rất lớn, tạo ra động lực giúp trẻ em có thêm hứng thú trong việc đọc sách. Nhiều hệ thống thư viện trường học đã triển khai đưa tiểu thuyết đồ hoạ vào danh sách đọc và nhận thấy rằng số lượng mượn sách thư viện đã tăng lên đáng kể. Những thủ thư và giáo viên đã cảm thấy tự hào khi khuyến khích được các em nhỏ đọc tiểu thuyết đồ hoạ, nhất là các bé trai vốn rất ghét đọc sách.

## Đón nhận
Ngày nay, khi nói đến tiểu thuyết đồ hoạ, người ta không còn nghĩ nó như 1 phân khúc nhỏ trong thị trường sách hướng tới một số lượng thiểu số độc giả nữa. Nó đã trở thành một dạng tiểu thuyết dành cho trẻ em và thanh thiếu niên được các nhà giáo dục, các tổ chức thư viện ủng hộ, sử dụng để khuyến khích trẻ em đọc sách nhiều hơn.Nhiều bậc phụ huynh và các nhà giáo dục không xem tiểu thuyết đồ hoạ như là một loại hình đáng đọc hay giúp trẻ em nâng cao kỹ năng đọc sách. Họ cho rằng tiểu thuyết đồ hoạ có thể đem lại ảnh hưởng xấu với trẻ em, làm giảm trình độ đọc hiểu. Đồng thời, họ xem tiểu thuyết đồ hoạ là một dạng văn học thứ cấp, không phải là "sách" thật sự. Nếu có cho con em đọc tiểu thuyết đồ hoạ thì họ cũng nghĩ đây chỉ là một cách để thúc đẩy kỹ năng đọc sách cho những học sinh lười đọc với hi vọng rằng đến một lúc nào đó, trẻ em sẽ chuyển sang đọc những thể loại văn học thuần túy bài bản hơn.

## Tham khảo
Nguyễn Thị Thúy Trúc

**Nguyễn Thị Thúy Trúc** (chữ Hán: 阮氏翠竹; ? – ?), còn có húy là **Điện**, phong hiệu **Ngũ giai Lệ tần** (五階麗嬪), là một cung tần của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Lệ tần Thúy Trúc nguyên quán ở huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Phụ thân của bà là ông Nguyễn Gia Quý, giữ chức *Phó Vệ úy*. Năm sinh năm mất và thời gian bà Lệ tần vào hầu vua Minh Mạng đều không được sử sách ghi lại. Bà được sắc phong làm **Lệ tần** vào năm 1838. Khi mất, Lệ tần Nguyễn Gia thị được ban thụy là **Thục Tắc** (淑則). Tẩm mộ của bà được táng tại khu vực Trầm Bái, nay thuộc địa phận của phường Thủy Xuân, Huế. Gần đó là tẩm của hai bà công chúa Trinh Nhàn và Nhu Nghi, là hai người con gái của bà Lệ tần.

Dân gian kể lại rằng, bà Lệ tần vốn xuất thân bình dân, nhân vào một năm vua Minh Mạng đi tuần du, dân chúng thấy ngự giá đi qua đều dạt ra xa để tránh đường, duy chỉ một người con gái cầm liềm cắt cỏ vẫn dửng dưng không chịu tránh đường. Nhà vua lấy làm lạ cho thị vệ bắt cô gái đó đến xét hỏi. Cô gái bèn than rằng:

:*Chàng đi võng giá nghênh ngang*
:*Thiếp cầm bán nguyệt giữ an cõi bờ.*

Nhà vua nhìn kỹ thấy cô gái rất đẹp, ăn nói có duyên lại, có vẻ bướng bỉnh dễ thương nên động lòng cho nạp cung và thăng làm Lệ tần ở hàng Ngũ giai.

## Hậu duệ
Bà Lệ tân sinh cho vua Minh Mạng tổng cộng 6 hoàng tử và 2 hoàng nữ, tất cả đều sống qua tuổi trưởng thành:

* *Sơn Tĩnh Quận công* Nguyễn Phúc Miên Lương (27 tháng 2 năm 1826 – 24 tháng 8 năm 1863), hoàng tử thứ 31.
* *Nghĩa Điền Công chúa* Nguyễn Phúc Trinh Nhàn (14 tháng 6 năm 1827 – 28 tháng 7 năm 1902), hoàng nữ thứ 26.
* *Tuy An Quận công* Nguyễn Phúc Miên Kháp (5 tháng 10 năm 1828 – 14 tháng 7 năm 1893), hoàng tử thứ 41.
* *Hoài Đức Quận vương* Nguyễn Phúc Miên Lâm (20 tháng 1 năm 1832 – 28 tháng 12 năm 1897), hoàng nữ thứ 57.
* *Xuân Lai Công chúa* Nguyễn Phúc Nhu Nghi (22 tháng 11 năm 1833 – 1929), hoàng nữ thứ 44. Bà là người sống thọ nhất trong số những người con của vua Minh Mạng.
* *Vĩnh Lộc Quận công* Nguyễn Phúc Miên Chí (20 tháng 9 năm 1836 – 18 tháng 12 năm 1888), hoàng tử thứ 73.
* *An Xuyên vương* Nguyễn Phúc Miên Bàng (5 tháng 6 năm 1838 – 19 tháng 8 năm 1902), hoàng tử thứ 76.
* *Yên Thành vương* Nguyễn Phúc Miên Lịch (13 tháng 5 năm 1841 – 5 tháng 11 năm 1919), hoàng tử thứ 78 và cũng là hoàng tử út. Chào đời sau khi vua cha đã mất.

## Tham khảo
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] *, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam liệt truyện]] Chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (1993), *Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ, tập 5*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

## Xem thêm
* Gia đình Minh Mạng

## Chú thích
Vaccine-naive

**Vắc-xin naive**  là sự thiếu khả năng miễn dịch, hay trí nhớ miễn dịch, đối với một căn bệnh vì chưa được tiêm chủng vắc-xin.  Có nhiều lý do tại sao một người có thể không được tiêm vắc-xin bao gồm chống chỉ định do tình trạng sức khỏe có sẵn từ trước, thiếu hụt  nguồn tài chính, thất bại trong lần tiêm chủng trước đó, tính ngưỡng tôn giáo, niềm tin cá nhân, lo ngại tác dụng phụ, ám ảnh sợ kim tiêm, thiếu thông tin, thiếu hụt vắc-xin, hiểu biết và niềm tin của bác sĩ, áp lực xã hội và sức đề kháng tự nhiên.

## Ảnh hưởng đến khả năng miễn dịch cộng đồng
Các bệnh truyền nhiễm, như sởi và cúm, dễ lây lan hơn trong các quần thể không được tiêm chủng vắc-xin, gây ra bệnh dịch thường xuyên. Những đối tượng này sẽ đe dọa đến tính miễn dịch cộng đồng.  Bởi vì tiêm ngừa không chỉ bảo vệ trực tiếp trên từng cá nhân, mà còn có ý nghĩa bảo vệ gián tiếp cho những người dễ mẫn cảm do giảm tỷ lệ mắc bệnh truyền nhiễm. Ít cá nhân lây nhiễm, giảm tỷ lệ mắc bệnh, tạo ra khả năng miễn dịch cộng đồng 

## Chú thích và tài liệu tham khảo


## Liên kết ngoài

* Centers for Disease Control and Prevention (CDC) immunization schedules
* CDC Vaccine contraindications
Trần Thị Huân

**Trần Thị Huân** (chữ Hán: 陳氏勳; ? – ?), còn có tên húy là **Lại**, phong hiệu **Tứ giai Huệ tần** (四階惠嬪), là một cung tần của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Huệ tân Trần Thị Huân nguyên quán ở huyện Diên Khánh, tỉnh Quảng Nam. Phụ thân của bà là ông Trần Văn Hùng, sau được truy tặng chức *Vệ úy*. Năm sinh năm mất của bà đều không được sử sách ghi lại. Bà vào hầu vua Minh Mạng từ thuở ông còn ở nơi tiềm để. Khi vua Minh Mạng lên ngôi, phong rõ bà trải qua những chức gì. Đến năm 1838, bà được tấn phong làm **Huệ tần** (惠嬪) ở hàng Tứ giai.

Sau khi qua đời, Huệ tần Trần thị được ban thụy là **Uyển Thuận** (婉順). Tẩm mộ của bà Huệ tân hiện nay tọa lạc tại phường Thủy Xuân, Huế. Không xa đó là mộ của *Kỳ ngoại hầu* Hồng Tuần, cháu nội của bà (Hồng Tuần là con của An Quốc công Miên Ngung).

## Hậu duệ
Huệ tần Trần Thị Huân sinh cho vua Minh Mạng tổng cộng 6 hoàng tử và 9 hoàng nữ. Bà cũng là phi tần sinh cho Minh Mạng nhiều con nhất.

* *An Cát Công chúa* Nguyễn Phúc Nhu Thục (16 tháng 12 năm 1819 – 1886), hoàng nữ thứ 9.
* Nguyễn Phúc Miên Trạch (18 tháng 5 năm 1824 – 15 tháng 2 năm 1826), hoàng tử thứ 28. Tảo thương.
* *Quảng Ninh Quận vương* Nguyễn Phúc Miên Mật (17 tháng 8 năm 1825 – 23 tháng 5 năm 1847), hoàng tử thứ 30.
* *Nghĩa Hòa Công chúa* Nguyễn Phúc Tường Hòa (14 tháng 6 năm 1827 – 28 tháng 6 năm 1847), hoàng nữ thứ 27.
* Nguyễn Phúc Miên Tỉnh (5 tháng 1 năm 1829 – 30 tháng 7 năm 1837), hoàng tử thứ 43. Tảo thương.
* *An Quốc công* Nguyễn Phúc Miên Ngung (1 tháng 1 năm 1830 – 18 tháng 10 năm 1853), hoàng tử thứ 48.
* *Phương Hương Công chúa* Nguyễn Phúc Nhàn An (2 tháng 8 năm 1832 – 6 tháng 4 năm 1854), hoàng nữ thứ 41.
* *Xuân Hòa Công chúa* Nguyễn Phúc Thục Tư (5 tháng 8 năm 1833 – 15 tháng 3 năm 1879), trước có tên là **An Thục**, hoàng nữ thứ 43.
* Nguyễn Phúc Miên Thất (30 tháng 7 năm 1834 – 24 tháng 6 năm 1837), hoàng tử thứ 67. Tảo thương.
* *Mỹ Duệ Công chúa* Nguyễn Phúc Hòa Nhàn (28 tháng 8 năm 1835 – 11 tháng 6 năm 1912), hoàng nữ thứ 48.
* *Đa Lộc Công chúa* Nguyễn Phúc Nhu Hòa (31 tháng 7 năm 1836 – 7 tháng 8 năm 1929), hoàng nữ thứ 52.
* *Thông Lãng Công chúa* Nguyễn Phúc Lương Nhàn (13 tháng 1 năm 1838 – 6 tháng 11 năm 1872), hoàng nữ thứ 54.
* Nguyễn Phúc Lương Tĩnh (18 tháng 12 năm 1838 – 18 tháng 1 năm 1840), hoàng tử thứ 56. Tảo thương.
*Nguyễn Phúc Miên Sách (11 tháng 12 năm 1839 – 27 tháng 1 năm 1856), hoàng tử thứ 77, mất sớm chưa kịp sách phong.
* *Nghi Xuân Công chúa* Nguyễn Phúc Phúc Tường (8 tháng 7 năm 1841 – 20 tháng 3 năm 1865), hoàng nữ thứ 64 (út nữ của Minh Mạng).

## Tham khảo
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] *, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam liệt truyện]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (1993), *Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ, tập 5*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

## Xem thêm
* Gia đình Minh Mạng

## Chú thích
Hiền Mai

**Trần Hiền Mai**, thường được biết đến với nghệ danh **Hiền Mai** (sinh ngày 22 tháng 12 năm 1967), là một nữ diễn viên kiêm người mẫu người Việt Nam. Cô nổi tiếng với vai cô giáo Mai trong bộ phim *Tuổi thần tiên* (1995). 

Trước đó, Hiền Mai được mệnh danh là một trong bốn "Nữ hoàng ảnh lịch" thập niên 1990 bên cạnh Diễm Hương, Việt Trinh và Y Phụng.

## Tiểu sử
Hiền Mai sinh ra trong một gia đình nghèo mặc dù cha mẹ cô là nhà báo và nhà văn, cuộc sống giữa thời bao cấp không đủ để gia đình chi tiêu. Vì thế hồi nhỏ cô đã khá tự lập, khi đang học lớp 10 cô đã xin đi làm công nhân, bưng bê và phụ bàn. Vốn là người xinh đẹp nổi tiếng thế nhưng rất ít người biết hồi nhỏ Hiền Mai đã mơ ước trở thành giáo viên. Cô đã tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.

Công việc đầu tiên của Hiền Mai là giáo viên tiếng Nga, nhưng do tiếng Nga thời đó không được sử dụng nhiều nên cô đã chuyển hướng sang làm người mẫu ảnh. Vào thập niên 90 của thế kỷ trước, tên tuổi của Hiền Mai đã “phủ sóng” khắp đất nước Việt Nam trên các tấm lịch treo tường, băng rôn, bìa sổ lưu bút, pano... Vẻ đẹp trong sáng, thuần khiết của Hiền Mai được nhiều đạo diễn chú ý và mời đi đóng phim.

Hiền Mai bắt đầu nổi tiếng và được công chúng biết đến rộng rãi qua bộ phim *Tuổi thần tiên*. Vai diễn cô giáo Mai dịu dàng, nhân hậu đã tạo ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người xem thời đó. Sau đó, cô tiếp tục được yêu thích với loạt vai trong series *Cổ tích Việt Nam* của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 1997 đến năm 1999.

Từ đó cô trở thành diễn viên cho đến bây giờ. Cô thường đóng và được yêu thích với các vai chính diện, tuy nhiên cô cũng thỉnh thoảng đóng một số vai cá tính và phản diện.

## Cuộc sống cá nhân
* Quen nhau từ năm 1997 nhưng phải 5 năm sau Hiền Mai mới nhận lời kết hôn với ông xã Nguyễn Hoàng Minh. “Cảm mến anh ấy vì quãng thời gian gặp biến cố đã luôn ở bên động viên, chăm sóc tôi. Dù lúc ấy tôi đã có bạn trai nhưng anh vẫn nhiệt tình theo đuổi” - Hiền Mai chia sẻ.
* Hiền Mai có một người con trai tên Tony Nguyễn sinh năm 2004 với Hoàng Minh.

## Sự cố
* Năm 1997, sau khi trở về từ cảnh quay cuối cùng của phim *Ráng chiều*, đoàn làm phim và Hiền Mai đã gặp tai nạn khiến cô bị gãy hai đốt cột sống, tổn thương vùng mặt nghiêm trọng khi bị kính xe đâm. Sự nghiệp của Hiền Mai đang vinh quang bỗng chốc cô phải làm lại từ đầu. Tuy nhiên, cô chia sẻ cô đã gặp may mắn và cùng với nghị lực phi thường, cô đã hồi phục lại sau đó đồng thời gây dựng lại tên tuổi của mình.

## Phim đã tham gia
*

*
*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Nguyễn Đình Khoa

**Nguyễn Đình Khoa** (sinh 1940) là một phi công Không quân Nhân dân Việt Nam, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Nguyên Tham mưu phó Quân chủng Không quân, Phó Tổng giám đốc- Bí thư Đảng uỷ Tổng công ty Bay dịch vụ Việt Nam thuộc Quân chủng Phòng không- Không quân, nay là Binh đoàn 18, Bộ Quốc phòng.

## Tiểu sử
Ông sinh năm tại làng Vân Tụ, huyện Quỳnh Lưu (nay là phường Quỳnh Xuân, thị xã Hoàng Mai), Nghệ An, trong 1 gia đình nông dân. Về thế thứ, Ông là hậu duệ đời thứ 19 của Cương Quốc Công Nguyễn Xí, thuộc Đại chi 13 của nhị thế tổ Nguyễn Đồng Dần.

*Năm 1957, ông nhập ngũ và được tuyển vào đào tạo lái máy bay trực thăng ở Quân chủng Không quân, làm nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, phục vụ lái chuyên cơ.
*Cuối thập niên 1950 đầu 1960, ông được giao lái loại máy bay thực thăng Mi-4 chuyên cơ, nhiều lần chở các lãnh đạo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Năm 1960, ông được gửi sang Liên Xô đào tạo chỉ huy và tham mưu không quân. Sau khi tốt nghiệp về nước, ông được phân công công tác tại Bộ chỉ huy Phòng không - Không quân, dưới quyền Tư lệnh Phùng Thế Tài.
*Năm 1975, sau Chiến dịch Huế - Đà Nẵng, ông được giao nhiệm vụ thu thập và tiếp quản loại máy bay UH-1A chiến lợi phẩm. Ông cùng các đồng đội nhanh chóng học hỏi chuyển loại để nắm vững và sử dụng loại trực thăng vũ trang này vào nhiệm vụ truy quét các nhóm thổ phỉ FULRO ở Lâm Đồng và Đak Lak.
* 1977-1979: Trung đoàn phó Trung đoàn trực thăng 917, quân chủng Không quân, ông tham gia chiến tranh biên giới Tây Nam, ông cùng đồng đội trực tiếp chiến đấu, góp phần đánh bại lực lượng Khmer Đỏ, cứu Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng.
*Năm 1979, Do thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ông được Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký quyết định phong danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân" và thăng vuợt cấp từ Thiếu tá lên Thượng tá. Chiến tranh Biên giới Tây nam kết thúc, ông lần lượt giữ các chức vụ:
*1980-1987: Trung đoàn trưởng trung đoàn Không quân 916.
*1987-1997: Phó tham mưu trưởng Quân chủng Không quân.
*1997-5/2000: Phó Tổng giám đốc- Bí thư Đảng uỷ Tổng công ty Bay dịch vụ Việt Nam thuộc Quân chủng Phòng không- Không quân, nay là Binh đoàn 18, Bộ Quốc phòng.
*Đại tá năm 1982.
* Tháng 5 năm 2000, Ông được nghỉ hưu theo chế độ.

## Khen thưởng
*Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân
*Huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhì
*Huân chương Bảo vệ tổ quốc hạng Nhất
*Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba
*Huân chương Chiến sỹ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba
*Huy chương Quân kỳ quyết thắng 
*Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng

## Gia đình
Cao Cam là vợ của anh hùng Nguyễn Đình Khoa bà sinh được 1 trai 1 gái.

## Chú thích

1^ "Máy bay MIG21 trong kháng chiến chống Mỹ - VnExpress". VnExpress- Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.

2^ Nguyễn Minh Tâm (chủ biên). Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Hà Nội. 2008. trang 172.

3^ Thông tin điện tử Quân đội nhân dân Việt Nam, Quân đội nhân dân Việt Nam _ Tin Tức Quân đội Nhân Dân Việt Nam.
Psilopogon monticola

***Psilopogon monticola*** là một loài chim trong họ Megalaimidae. Chúng là loài đặc hữu Borneo.

## Chú thích

## Tham khảo
Cửa khẩu Trapeang Sre

**Cửa khẩu Trapeang Sre** là cửa khẩu quốc tế đường bộ tại vùng đất huyện Snuol tỉnh Kratié, Campuchia.

Cửa khẩu Trapeang Sre thông thương với **[[Cửa khẩu Hoa Lư]]** ở huyện Lộc Ninh tỉnh Bình Phước, Việt Nam.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Nhóm di tích Khajuraho

**Nhóm di tích Khajuraho** là một nhóm các đền thờ Hindu nằm ở Chhatarpur, Madhya Pradesh, Ấn Độ, khoảng  về phía đông nam thành phố Jhansi. Nhóm các di tích này được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ 1986. Chúng nổi tiếng với những biểu tượng kiến trúc phong cách đền thờ Hindu và những tác phẩm nghệ thuật khiêu dâm.

Hầu hết các ngôi đền Khajuraho được xây dựng từ năm 950 đến 1050 dưới triều đại Chandela. Các ghi chép lịch sử cũng lưu ý rằng, Khajuraho vào thế kỷ 12 có đến 85 ngôi đền trải rộng trên khu vực 20&nbsp;km vuông. Giờ chỉ còn 25 ngôi đền trải rộng trên 6&nbsp;km vuông là còn tồn tại. Trong số những đền thờ còn sót lại, Kandariya Mahadeva là ngôi đền lớn nhất và được trang trí công phu nhất với những chi tiết, biểu tượng, biểu cảm phức tạp của nghệ thuật Ấn Độ cổ.

Nhóm di tích được xây dựng cùng nhau nhưng dành cho hai tôn giáo là Ấn Độ giáo và Kỳ Na giáo cho thấy một truyền thống chấp thuận và tôn trọng quan điểm tôn giáo đa dạng giữa người Ấn giáo và người Kỳ Na giáo trong khu vực.
## Vị trí
Nhóm di tích Khajuraho nằm ở huyện Chhatarpur, Madhya Pradesh, nằm cách khoảng  về phía đông nam New Delhi. Các đền thờ nằm gần một thị trấn nhỏ được gọi là Khajuraho với dân số khoảng 20.000 người (năm 2001). Tại đây có Sân bay Khajuraho với các chuyến bay đến Delhi, Agra, Varanasi và Mumbai. Ngoài ra, khu vực cũng có hệ thống đường sắt Ấn Độ với một nhà ga cách khu di tích khoảng 6&nbsp;km.

Khajuraho cũng nằm cách Quốc lộ 39 khoảng 10&nbsp;km, cách Chhatarpur khoảng 50&nbsp;km và kết nối với thành phố thủ phủ bang Bhopal theo Quốc lộ 146. Đền Bhand Deva nằm ở Rajasthan được xây dựng theo phong cách của các di tích Khajuraho có niên đại từ thế kỷ 10 thường được gọi là "Tiểu Khajuraho".
## Lịch sử
Nhóm di tích Khajuraho được xây dựng dưới thời cai trị của triều đại Chandela. Quá trình xây dựng gần như được bắt đầu ngay khi quyền lực của họ gia tăng khắp vương quốc sau này được biết đến là Bundelkhand. Hầu hết các đền thờ được xây dựng dưới triều đại của vua Yashovarman và Dhanga. Di sản của Yashovarman biểu hiện tốt nhất tại Đền Lakshmana trong khi Đền Vishvanatha là minh chứng nổi bật nhất dưới triều đại của vua Dhanga. Ngôi đền lớn nhất và nổi tiếng nhất còn tồn tại là Kandariya Mahadeva, được xây dựng dưới triều đại của vua Vidyadhara. Các bản khắc của ngôi đền cho thấy nhiều ngôi đền hiện đang tồn tại đã hoàn thành trong khoảng từ năm 970 đến 1030, và những ngôi đền còn lại được hoàn thành trong những thập kỷ sau đó.
## Tham khảo

## Đọc thêm
* M.R. Anand and Stella Kramrisch, *Homage to Khajuraho*, 
* Alain Daniélou, *The Hindu Temple: Deification of Eroticism*, 
* Prasenjit Dasgupta, *Khajuraho*, Patralekha, Kolkata, 2014
* Devangana Desai, *The Religious Imagery of Khajuraho*, Franco-Indian Research P. Ltd. (1996) 
* 
* Phani Kant Mishra, *Khajuraho: With Latest Discoveries,* Sundeep Prakashan (2001) 
* L. A. Narain, *Khajuraho: Temples of Ecstasy*. New Delhi: Lustre Press (1986)
## Liên kết ngoài

* Khajuraho Group of Monuments UNESCO
* Archaeological Survey of India, Bhopal Division
* R. Nath Mughal Architecture Image Collection, Images of Khajuraho - University of Washington Digital Collection
Theta Serpentis

**Theta Serpentis** (**Serpentis**, viết tắt **Theta Ser**, **Ser**) là một hệ thống ba sao trong chòm sao Cự Xà.

Nó bao gồm một cặp sao đôi định danh là **Theta Serpentis AB** và có hai thành phần sao có tên **Theta¹ Serpentis** hoặc **Theta Serpentis A** (và cũng có thể đặt tên là **Alya** ) và **Theta² Serpentis** hoặc **Theta Serpentis B,** cùng với một sao đôi đồng hành **Theta Serpentis C.** 

Dựa trên phép đo thị sai trong sứ mệnh Hipparcos, θ Serpentis AB cách khoảng 160 năm ánh sáng, và θ Serpentis C cách khoảng 86 năm ánh sáng, từ Mặt Trời.

## Danh pháp
*Serpentis* (được Latin hóa thành *Theta Serpentis*) là tên gọi của hệ thống; *θ¹* và *θ² Serpentis* là hai thành phần sáng nhất. Tên gọi của hai thành phần là *Theta Serpentis AB* và *C*, và các thành phần *của AB* - *Theta Serpentis A* và *B* - xuất phát từ quy ước được sử dụng bởi Danh mục Đa quốc gia Washington (WMC) cho nhiều hệ thống sao và được Liên minh Thiên văn Quốc tế thông qua (IAU).

Hệ thống sao này mang tên truyền thống *Alya*, hay *Alga*, từ tiếng Ả Rập الية *"alyah* " đuôi béo (của một con cừu) tiếng Ả Rập. Năm 2016, IAU đã tổ chức một nhóm làm việc về tên sao (WGSN)  để lập danh mục và chuẩn hóa tên riêng cho các ngôi sao. WGSN quyết định gán tên thích hợp cho từng ngôi sao thay vì toàn bộ nhiều hệ thống sao. IAU đã phê duyệt tên *Alya* cho thành phần Theta Serpentis A vào ngày 21 &nbsp; Tháng 8 năm 2016 và hiện tại nó đã được đưa vào Danh sách Tên Sao được IAU phê duyệt.

Trong danh mục các ngôi sao trong *Lịch sử* của Al Achsasi al Mouakket, ngôi sao này được chỉ định tên *Dzaneb al Haiyet*, được dịch sang tiếng Latin là *Cauda Serpentis*, có nghĩa là 'cái đuôi của con rắn'.

## Tính chất
Cả Theta¹ Serpentis và Theta² Serpentis đều là những sao lùn dãy chính loại A màu trắng. có cấp sao biểu kiến là +4,62 trong khi θ² mờ hơn có cấp sao biểu kiến +4,98. Hai ngôi sao này cách nhau 22 giây cung trên bầu trời, nghĩa là chúng cách nhau ít nhất 900 AU với chu kỳ quỹ đạo ít nhất 14.000 năm. Cả hai ngôi sao này tương tự nhau về mọi phương diện, có độ sáng lần lượt là 18 và 13 lần độ sáng của Mặt Trời, bán kính khoảng hai lần bán kính Mặt Trời và cũng có khối lượng gấp khoảng 2 lần Mặt Trời. Cả hai ngôi sao có nhiệt độ bề mặt 8.000 kelvins.

Theta Serpentis C là một ngôi sao loại G màu vàng với cấp sao biểu kiến là +6,71. Nó cách 7 giây cung so với θ².

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Alya