open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
U.S. Cremonese

**Unione Sportiva Cremonese**, thường được gọi là **Cremonese**, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Ý có trụ sở tại Cremona, Lombardy và hiện đang chơi ở Serie A sau khi thăng hạng từ Serie B vào mùa giải 2024–25 thông qua vòng play-off.

Một số cầu thủ nổi tiếng từng chơi cho Cremonese gồm Pasquale Vivolo, Antonio Cabrini, Gustavo Dezotti, Anders Limpar, Enrico Chiesa, Gianluca Vialli, Giuseppe Favalli, John Aloisi và Władysław muda.

## Lịch sử
Cremonese đã thi đấu ở Serie A trong mùa đầu tiên (1929 -30) nhưng bước vào thời kỳ suy tàn kéo dài, mòn mỏi ở những giải đấu thấp hơn trước cuối những năm 1970. Đến năm 1984, họ đã thăng hạng lên Serie A, vào các mùa giải 1984-85, 1989, 1990 và 1991.

Cremonese đã có một giải đấu thành công tại Cúp Anh-Ý 1992/93, đánh bại Bari 4-1 trong trận bán kết, và Derby County 3-1 trong trận chung kết tại Sân vận động Wembley cũ: Người ghi bàn của Cremonese là Corrado Verdelli, Riccardo Maspero và Andrea Tentoni, với bàn thắng của Derby được ghi bởi Marco Gabbiadini.

Dưới thời Luigi Simoni, Cremonese trở lại Serie A năm 1993. Đội hình có chất lượng với các hậu vệ Luigi Gualco và Corrado Verdelli, cầu thủ chơi tiền vệ Riccardo Maspero và trung phong Andrea Tentoni và Matjaž Florijančič, Cremonese thi đấu thành công ở Serie A với vị trí thứ 10 năm 1993 vào sau đó xuống hạng năm 1996.

Sự xuống hạng dẫn đến sự suy thoái của câu lạc bộ, xuống Serie C2 vào năm 2000 trước khi thăng hạng liên tiếp trở lại Serie B vào năm 2005. Kể từ đó, Giovanni Dall'Igna, một hậu vệ khác từ Serie A, đã trở lại câu lạc bộ. Tuy nhiên, Cremonese đã xuống hạng Serie C1 trong mùa giải 2005/2006. Cremonese đã cố gắng trở lại Serie B kể từ: nỗ lực tốt nhất của họ là ở mùa giải 2009/10, khi họ bị Varese đánh bại trong trận chung kết play-off thăng hạng (2 - 1 chung cuộc).

## Giải thưởng

## Đội hình
### Đội hình hiện tại

### Cho mượn

## Huấn luyện viên

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*   
* Hồ sơ  tại Serie B
Terza Categoria

**Terza Cargetoria** là cấp độ thấp nhất của bóng đá "nghiệp dư" ở Ý. Đây là giải hạng chín và thấp nhất trong hệ thống giải đấu bóng đá Ý. Mỗi đội chiến thắng ở mỗi bảng trong cấp độ Terza Cargetoria sẽ thăng hạng lên Seconda Cartegoria. Không giống như tất cả các cấp trên Terza Cargetoria, giải đấu này không có xuống hạng.

Cấp độ bóng đá Ý này hoàn toàn nghiệp dư và được điều hành ở cấp tỉnh từ Ủy ban Địa phương và Tỉnh. Đây cũng là bộ phận bóng đá Ý duy nhất mà huấn luyện viên trưởng không được yêu cầu sở hữu bất kỳ giấy phép nào do liên đoàn phát hành.

Về lý thuyết, đây là giải đấu cuối cùng ở Ý mà từ đó một đội có thể đi hết chặng đường và trở thành nhà vô địch Serie A.

## Sự ra đời của Terza Cargetoria
Vì sự ra đời của Lega Nazionale Dilettanti (Liên đoàn nghiệp dư) năm 1959,   (nghĩa đen Second Division), được chuyển đổi thành các Terza Categoria i (theo nghĩa đen Giải hạng ba).

Với sự cải tổ của Lega Pro trước mùa giải 2014-2015, trong đó Lega Pro Prima Divisione và Lega Pro Seconda Divisione đã thống nhất khôi phục Serie C như cấp quốc gia thứ ba mới, giải đấu đã trở thành giải đấu quốc gia cấp độ chín, nhưng vẫn là thứ năm trong hệ thống thi đấu nghiệp dư.

## Xem thêm

* Hệ thống giải bóng đá Ý

## Tham khảo
Phản ứng Diels-Alder

**Phản ứng Diels-Alder (phản ứng Đinxơ-Anđơ)** là phản ứng hóa học trong hóa học hữu cơ, trong đó một anken (dienophile) phản ứng với diene hệ liên hợp, tạo thành dẫn xuất cyclohexene. Otto Diels và Kurt Alder được trao giải thưởng Nobel về hóa học năm 1950 vì xây dựng thành công phản ứng này.

.

## Phản ứng cộng vòng
Phản ứng Diels-Alder là trường hợp đặc biệt của loại phản ứng tổng quát hơn: phản ứng cộng vòng giữa các hệ π. Trong phản ứng Diels-Alder, 4 electron π của hệ diene liên hợp phản ứng với liên kết đôi của anken chứa 2 electron π. Tên của phản ứng này là phản ứng cộng đóng vòng [4 + 2] (cycloaddition [4 + 2])Việc thực hiện các phản ứng này đòi hỏi phần lớn cần cung cấp nhiệt.

## Quy tắc Alder
Sự dễ dàng của phản ứng Diels-Alder phụ thuộc mạnh vào bản chất các nhóm thế của diene và dienophil. Phản ứng nguyên mẫu dưới đây, giữa eten và buta-1,3-dien, rất khó và cho năng suất tạo cyclohexen tương đối thấp. 

Quy tắc Alder: phản ứng dễ dàng thực hiện hơn giữa diene giàu electron và dienophil nghèo electron. Nói cách khác, một diene "tốt" là được gắn thêm các nguyên tử hoặc nhóm nguyên tử đẩy electron vào hệ liên hợp, một dienophile "tốt" là được gắn thêm các nguyên tử hoặc nhóm nguyên tử hút electron từ nối đôi.

Sự hút và đẩy election của các nhóm thế phụ thuộc vào các hiệu ứng của phản ứng (hiệu ứng cảm ứng, liên hợp, siêu liên hợp). Dưới đây, phản ứng giữa 2,3-dimetylbuta-1,3-dien (có 2 nhóm methyl đẩy electron vào hệ diene liên hợp) và propenal (nhóm aldehyd hút electron khỏi nối đôi) được thực hiện với hiệu suất cao. 

Các ankin được mà nguyên tử cacbon gắn với các nhóm thế hút electron sẽ trở thành dienophil "tốt" và là đối tượng phản ứng Diels - Alder. Thật vậy, phản ứng giữa etin được gắn các nhóm thế hút electron (ví dụ (CH3OOC)-C≡C-(COOCH3)) với buta-1,3-diene là có thể xảy ra.

## Hóa học lập thể của phản ứng
Phản ứng mở rộng vòng [4+2] này nằm dưới sự kiểm soát lập thể, dẫn đến sự hình thành một đồng phân *[[Đồng phân endo-exo|endo]]*. Sự chọn lọc này thường được chứng minh bằng tính bền của sản phẩm dạng đồng phân ''endo''

Phản ứng có thể đảo ngược. Các hợp chất exo thường ổn định nhất về mặt nhiệt động lực học. Nếu phản ứng được thực hiện trong một thời gian rất dài, thì trạng thái cân bằng sẽ có lợi cho sản phẩm exo.

## Phản ứng ngược
Phản ứng ngược, hay *retro-Diels-Alder*, được sử dụng để điều chế các hợp chất. Ví dụ, cracking cyclohexene sẽ cho butadien và eten.

## Thực tiễn
Phản ứng Diels-Alder gây ra nhiều vấn đề, cyclopentadiene là một ví dụ. Trong quá trình điều chế cyclopentadiene, thao tác làm giảm nhiệt độ đến nhiệt độ phòng sẽ hình thành hợp chất ba vòng. Hợp chất thu được, ổn định ở nhiệt độ phòng (Teb=140**°C**), phải được chưng cất từ từ để thu hồi cyclopentadiene (Teb=41**°C**) nhờ *phản ứng retro-Diels-Alder*.

## Ghi chú và tài liệu tham khảo
Đại Hành hoàng đế

**Đại Hành hoàng đế** (chữ Hán: 大行皇帝) là một cụm danh từ ám chỉ đến Hoàng đế vừa mất mà chưa kịp đặt thụy hiệu cùng miếu hiệu. Cách gọi này rất phổ biến trong các văn bản, thư tịch các triều đại Trung Quốc, Việt Nam cùng Nhật Bản.

## Giải thích
Theo cuốn Lục bộ thành ngữ (六部成語) đời nhà Thanh, ở phần Lễ bộ có ghi chú: "Đại Hành: Hoàng đế vừa băng, tôn thụy chưa định, tạm xưng Đại Hành, ý nói đức hạnh mọi thứ đều hoàn hảo, không thiếu sót điều gì".

Phần *"Lễ điển"* của Thông điển lại nói: "*Lễ ký viết, khi cáo tang sẽ gọi 『Đăng hà』, cũng là từ dùng cho cáo phó. Có người nói cụm từ Đại Hành là bắt đầu từ đời Hán. Tra lại Hán thư, thấy viết: 『Đại Hành tại tiền điện』, lại viết 『Đại Hành vô di chiếu』, đây là từ ám chỉ việc cáo phó. Thụy pháp, Đại Hành nhận đại danh, Tiểu Hành nhận tiểu danh. Khi (Hoàng đế) băng thời gian đầu mà chưa có thụy, mà Hoàng đế kế vị đã đăng cơ, tắc thần tử khi dùng từ có khác biệt, nên gọi Đại Hành. Cách gọi này, có ý tôn vinh đức độ to lớn, như vậy khi có thụy cũng nhận đại danh*".

Cho nên, khi Đại Hành hoàng đế có thụy hiệu cùng miếu hiệu, lập tức gọi bằng thụy hiệu cùng miếu hiệu vừa được định, không còn gọi "Đại Hành hoàng đế" nữa. Ở lịch sử Việt Nam, Lê Hoàn vừa mất, nên gọi [Đại Hành hoàng đế], nhưng sau đó con cháu mải giao tranh, thời gian tiếp nối ngắn ngủi mà không có thụy hiệu và miếu hiệu. Từ đó, Lê Hoàn được gọi bằng [**Lê Đại Hành**].

## Vấn đề khác
* Tử Cung (梓宮): quan tài của quân chủ thời xưa, tiêu chuẩn lấy gỗ [Tử mộc; 梓木] làm thành, nên gọi như vậy.
* Đại Hành hoàng hậu (大行皇后): Hoàng hậu khi mất chưa có thụy hiệu (không thể có miếu hiệu), cũng như vậy gọi là Đại Hành. Điều này tương tự với Hoàng thái hậu, Thái hoàng thái hậu cùng Thái thượng hoàng.
* : vị Thiên hoàng vừa qua đời mà chưa định thụy hiệu cùng miếu hiệu.
* Tiên Hành điện hạ (先行殿下선행전하; Seonhaeng jeonha): đây là cách gọi quân chủ qua đời mà chưa có thụy/ miếu tại Triều Tiên. Do Triều Tiên chỉ xưng tước Vương, nên không thể gọi là [Đại Hành hoàng đế].

## Chú thích

## Tham khảo
2014 SR349

**** là một vật thể ngoài Hải Vương tinh và vật thể đĩa phân tán ở vùng xa của Hệ Mặt Trời. Nó được quan sát lần đầu vào ngày 19 tháng 9 năm 2014, bởi các nhà khoa học Scott Sheppard và Chad Trujillo tại đài quan sát Cerro Tololo tại Chile.

## Khám phá
Được khám phá vào ngày 19 tháng 9 năm 2014, vật thể này được phát hiện tại Chile, trong một cuộc khảo sát thiên văn học cho những thiên thể nhỏ nằm trong vành đai Kuiper. Sự khám phá của nó được công nhận chính thức vào ngày 29 tháng 8 năm 2016. Thiên thể này được viết tắt là **SR**, đánh số 349 và có 2014 - là năm nó được phát hiện. Trong cuộc khảo sát này, nó, sednoid  và .

## Đặc điểm vật lý
2014 SR349 có cường độ là 24.12.

## Xem thêm

* Đĩa phân tán

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 2014 SR349 at the *JPL Small-Body Database*
** Close approach **·** Discovery **·** Ephemeris **·** Orbit diagram **·** Orbital elements **·** Physical parameters
2013 FT28

**** là một vật thể ngoài Hải Vương tinh.

## Khám phá
Sự tồn tại của TNO này được khám phá vào ngày 16 tháng 3 năm 2013 tại đài quan sát Cerro Tololo, La Serena, Chile. Sự khám phá được công nhận vào ngày 30 tháng 8 năm 2016. Trong cuộc khảo sát cho các vật thể tại vành đai Kuiper, hành tinh vi hình này đã được khám phá cùng 2012 VP113 và 2014 SR349. Nó được viết tắt là **FT**, đánh số 48 và có 2013 - năm nó được khám phá.

## Đặc điểm vật lý và quỹ đạo
2013 là thiên thể đầu tiên có trục bán chính, củng điểm quỹ đạo ngược thẳng hàng với các thiên thể khác trong khu vực vành đai Kuiper. Quỹ đạo của  cho thấy có thể nó có sự tác động cộng hưởng với các hành tinh lớn. Acgumen của cận điểm của nó giống với một TNO khác, 2015 KG163.

## Xem thêm

* Vật thể ngoài Hải Vương tinh

## Tham khảo
Prima Categoria

**Prima Cargetoria** là một giải đấu của bóng đá ở Ý. Đây là cấp độ thứ bảy (kể từ 2014–15) trong hệ thống giải bóng đá Ý và được tổ chức bởi Lega Nazionale Dilettanti (Liên đoàn nghiệp dư quốc gia) với các Ủy ban khu vực. Mỗi đội chiến thắng ở mỗi bảng đấu trong cấp độ Prima Cargetoria sẽ được thăng hạng lên *[[Promozione]]*, hạng sáu. Tùy thuộc vào quy tắc địa phương của mỗi giải đấu, một số đội bóng mỗi năm phải xuống hạng, hạng tám của bóng đá Ý, *[[Seconda Categoria]]*.

Cấp độ này của bóng đá Ý là hoàn toàn nghiệp dư và được điều hành ở cấp độ khu vực.

Từ năm 1898–1922, giải đấu bóng đá cao nhất ở Ý cũng có tên là Prima Categoria, tiền thân của Prima Divisione sau đó và Serie A hiện nay. Prima Categoria này không liên quan gì đến giải đấu ngày nay, được thành lập vào năm 1959.

## Lịch sử
Ban đầu, giải đấu này tương đương với Serie A, cho đến năm 1922, đây thực tế là tên chính thức của giải đấu hàng đầu của Ý.

Với sự cải tổ của Pro League trước mùa giải 2014-2015, trong đó Lega Pro Prima Divisione và Lega Pro Seconda Divisione đã thống nhất khôi phục Serie C như cấp quốc gia thứ ba mới, giải đấu này trở thành cấp quốc gia thứ bảy, nhưng vẫn cao thứ ba trong khối thi đấu ng hiệp dư.

## Tính năng, đặc điểm
Được thành lập gần đây vào năm 1959, được tổ chức bởi các ủy ban khu vực của FIGC, và do đó không có cấu trúc được xác định trước. Số vòng đấu trong đó giải đấu ở cấp khu vực khác nhau, cũng như số lượng đội tham gia ở mỗi giải đấu, theo www.datasport.it, số lượng đội trong giải đấu đầu tiên là 1686.

## Thắng hạng
Các đội được thăng hạng là những đội chiến thắng trong bảng của họ. Khác nhau từ vùng này sang vùng khác, có một cơ chế cho phép các trận playoffs để các đội chiến thắng được đưa vào danh sách kết quả (trong trường hợp trống) ở Promozione.

## Xuống hạng
Các đội sẽ xuống hạng đến Seconda Categoria.

## Prima Cargetoria theo vùng

* Prima Cargetoria Abruzzo - 5 bảng 
* Prima Cargetoria Basilicata - 2 bảng 
* Prima Cargetoria Calabria - 4 bảng 
* Prima Cargetoria Campania - 7 bảng 
* Prima Cargetoria Emilia từ Romagna - 8 bảng 
* Prima Cargetoria Friuli - Venezuelaia Giulia - 3 bảng 
* Prima Cargetoria Lazio - 9 bảng 
* Prima Cargetoria Liguria - 4 bảng 
* Prima Cargetoria Lombardia - 12 bảng 
* Prima Cargetoria Marche - 4 bảng 
* Prima Cargetoria Molise - 3 bảng 
* Prima Cargetoria Piemonte và Thung lũng Aosta - 8 bảng 
* Prima Cargetoria Puglia - 3 bảng 
* Prima Cargetoria Sardegna - 5 bảng 
* Prima Cargetoria Sicilia - 21 bảng 
* Prima Cargetoria Toscana - 6 bảng 
* Prima Cargetoria Trentino-Alto Adige / Südtirol - 3 bảng 
* Prima Cargetoria Umbria - 3 bảng 
* Prima Cargetoria Veneto - 8 bảng

## Tham khảo

* Carlo F. Chiesa, *La grande repositoryia del calcio italiano*, Guerin Sportivo, 2012-
US Quevilly-Rouen Métropole

**US Quevilly-Rouen Métropole** (), Được gọi đơn giản là US **Quevilly** hoặc **USQRM** là một câu lạc bộ  bóng đá Pháp có trụ sở tại Le Petit-Quevilly (Seine-Maritime). Họ chơi tại Sân vận động Robert Diochon, có sức chứa 12.018 chỗ ngồi.

## Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập như US Quevilly vào năm 1902 và màu sắc của đội là vàng và đen. Câu lạc bộ lọt vào trận chung kết Coupe de France năm 1927, và bán kết vào năm 1968 và 2010. Trong mùa giải 2010-11 US Quevilly đã chiến thắng tại CFA bảng A và được thăng hạng Championnat National.

Năm 2012, họ đã lọt vào Chung kết Coupe de France lần thứ hai, đánh bại Rennes 2 - 1 ở bán kết (Laup ghi bàn trong thời gian thêm). Họ đã thua 0 - 1 trước Olympique Lyonnais trong trận chung kết, được tổ chức tại Stade de France vào ngày 28 tháng 4 năm 2012.

Vào tháng 4 năm 2015, US Quevilly đã cùng với FC Rouen thành lập US Quevilly-Rouen Métropole, thay thế US Quevilly trong Giải vô địch nghiệp dư Championnat de France cho mùa 2015  Đây không phải là một sự hợp nhất thẳng, vì FC Rouen tiếp tục tồn tại như một thực thể riêng biệt, với thực thể chung mới kết hợp màu sắc và màu của FC Rouen vào trang phục của câu lạc bộ.

Vào năm 2016, US Quevilly-Rouen đã được thăng hạng lên Championnat National mùa giải 2016-17 bằng cách chiến thắng bảng A của CFA 2015 Họ đã thăng hạng trở lại lên giải hạng hai của Pháp vào tháng 5 năm 2017 và sẽ chơi  ở Ligue 2 năm 2017-18. Sau khi chỉ chơi một mùa ở Ligue 2, US Quevilly-Rouen đã xuống hạng trở lại Championnat National sau khi kết thúc vị trí thứ 19. Từ ngày 1 tháng 7 năm 2018, FC Rouen không còn là một phần của dự án. Logo đã được thay đổi để xem xét điều này.

## Đội hình hiện tại

### Cho mượn

## Danh hiệu
**Quốc gia**

* Chung kết Coupe de France năm 1927, 2012 
* Bán kết Coupe de France: 1968, 2010 
* Vòng tứ kết Coupe de France: 2005 
* Nhà vô địch France Amateur: 1954, 1955, 1958, 1967 
* Nhà vô địch du Groupe Ouest: 1954, 1955, 1956, 1959, 1966, 1967 
* Nhà vô địch du Groupe Nord: 1958, 1963, 1964, 1969 
* Nhà vô địch du Groupe A: 2011 
* Nhà vô địch France Amateur: 1959, 1963 
* Giải hạng 3 
* Chung kết: 1973 
* Nhà vô địch du Groupe Ouest: 1973

; Đội trẻ

* Coupe Gambardella 
* Vô địch: 1967 
* Á quân: 1960

## Cựu huấn luyện viên

* Régis Brouard 
* Barshe Canteloup 
* Richard Dezire 
* Eric Fouda 
* Jacques Lefèvre 
* M. Tiarci

## Tham khảo


## Liên kết ngoài

*
Hoàng Châu (định hướng)

**Hoàng Châu** có thể là:

## Địa danh
### Việt Nam
; Địa danh cũ
* Xã Hoàng Châu (huyện Cát Hải, Hải Phòng); nay là một phần đặc khu Cát Hải

### Trung Quốc
* Khu Hoàng Châu, tỉnh Hồ Bắc

## Nhân danh
* Hoàng Châu (sinh 1971), nữ ca sĩ Việt Nam
Scarus altipinnis

***Scarus altipinnis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1879.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh là *altus* ("cao") và *pinnis* ("vây"), hàm ý đề cập đến tia vây giữa vây lưng dài hơn các tia còn lại ở cá đực.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. altipinnis* có phạm vi phân bố ở Tây và Trung Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận ở ngoài khơi Kashiwa-jima (phía nam Kōchi, Nhật Bản), bao gồm quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara, trải dài đến hầu hết các đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương, xa về phía đông đến quần đảo Line và đảo Ducie, giới hạn phía nam đến bờ đông Úc, đảo Lord Howe và đảo Rapa Iti, nhưng không được quan sát tại đảo Wake, quần đảo Marquises, đảo Howland, đảo Jarvis và đảo Palmyra.

Những ghi nhận về sự xuất hiện của loài này ở Philippines và Indonesia nhiều khả năng là do xác định nhầm với *[[Scarus prasiognathos]]* và *[[Scarus xanthopleura]]*.

*S. altipinnis* sống gần các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 50 m.

## Mô tả
*S. altipinnis* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 60&nbsp;cm. Màng vây bao lấy tia vây mềm đầu tiên và tia gai cuối cùng ở vây lưng của cá trưởng thành vươn dài thành sợi vây, là loài duy nhất trong chi có đặc điểm này. Vây đuôi bo tròn, phát triển hai thùy đuôi dài hơn ở cá trưởng thành.

Cá đực màu xanh lục lam sẫm (màu xanh lục sáng hơn ở thân sau). Vảy có viền màu cá hồi (hồng cam). Đầu có màu cam, lốm đốm nhiều vệt chấm xanh ở xung quanh mắt. Mõm và cằm có các vệt xanh lục lam. Cá cái có màu nâu đỏ với các hàng chấm trắng ở hai bên thân. Cá con xám sẫm lốm đốm, trắng ở cuống và vây đuôi, màu vàng ở mõm.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 15.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. altipinnis* chủ yếu là tảo. *S. altipinnis* trưởng thành có xu hướng sống thành từng nhóm hoặc đàn lớn, còn cá con thường sống đơn độc. Chúng là loài lưỡng tính tiền nữ (cá đực là từ cá cái chuyển đổi giới tính mà thành).

*S. altipinnis* được đánh bắt để làm thực phẩm, và cũng có thể được xuất khẩu.

## Tham khảo
Scarus arabicus

***Scarus arabicus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1902.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "thuộc Ả Rập", hàm ý đề cập đến bán đảo Ả Rập, nơi mẫu định danh được thu thập ở ngoài khơi Mukalla (Yemen).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. arabicus* chỉ được ghi nhận ở phía nam bán đảo Ả Rập, thuộc vùng biển của Yemen và Oman (trừ Muscat trở lên phía bắc); những ghi nhận về sự xuất hiện của loài này ở ngoài khơi Pakistan và Somalia cần được xem xét lại.

Môi trường sống của *S. arabicus* là các rạn san hô, độ sâu được tìm thấy đến ít nhất là 50 m.

## Mô tả
*S. arabicus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 50&nbsp;cm. Vây đuôi cụt ở cá cái, lõm vào trong tạo thành hình lưỡi liềm ở cá đực. Không có răng nanh ở cả hai giới.

Cá đực có màu xanh lục lam (phớt màu vàng ở thân trước), chuyển sang màu xanh lam ở bụng. Vảy trên thân có các vạch màu hồng. Đầu có màu vàng lục, xanh lục ở mõm và trước mắt. Rìa môi trên có sọc màu hồng. Cá cái màu nâu xám; vảy trên thân viền màu cam. Vùng dưới đầu có màu xanh lam. Đuôi sẫm nâu hơn, có viền trắng ở rìa sau. Vây lưng và vây hậu môn có viền xanh sáng.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 15.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. arabicus* chủ yếu là tảo. Loài này có xu hướng sống đơn độc. Tuổi thọ tối đa được ghi nhận ở *S. arabicus* là 25 năm tuổi.

*S. arabicus* được đánh bắt để làm thực phẩm, nhưng không phải là loài được nhắm mục tiêu.

## Tham khảo
Scarus caudofasciatus

***Scarus caudofasciatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *caudo-* ("đuôi") và *fasciatus* ("có dải sọc"), hàm ý đề cập đến các dải sọc ở thân sau và đuôi của cá cái.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. caudofasciatus* có phạm vi phân bố ở Tây Ấn Độ Dương. Từ Biển Đỏ, loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi trải dài đến vịnh Sodwana của Nam Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc xung quanh, về phía đông đến Maldives.

Môi trường sống của *S. caudofasciatus* là rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến 50 m.

## Mô tả
*S. caudofasciatus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 50&nbsp;cm. Vây đuôi cụt và lõm dần ở cá cái, lõm sâu hơn ở cá đực trưởng thành với hai thùy đuôi dài tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực có màu xanh lục. Đầu có các vệt màu xanh lục lam bao quanh miệng và cằm. Vây lưng và vây hậu môn cùng hai thùy đuôi có dải viền xanh lam; vây ngực và vây bụng cũng màu xanh lam. Cá cái màu nâu đen với các dải sọc trắng ở thân sau.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. caudofasciatus* chủ yếu là tảo. *S. caudofasciatus* trưởng thành thường sống đơn độc và có tính cảnh giác cao.

## Tham khảo
Scarus coelestinus

***Scarus coelestinus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "ở thiên đường", hàm ý đề cập đến màu sắc của vảy cá, được mô tả là "có màu xanh da trời rất đẹp".

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. coelestinus* có phạm vi trải dài từ bờ biển phía nam bang Florida (Hoa Kỳ) và Bermuda đến khắp vùng biển Caribe (không xuất hiện ở phần lớn vịnh México), bao gồm toàn bộ Antilles, giới hạn ở phía nam đến Venezuela.

Môi trường sống của *S. coelestinus* là các rạn san hô viền bờ và được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 75 m.

## Mô tả
*S. coelestinus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 77&nbsp;cm. Vây đuôi lõm ở cá cái và cá đực; thùy đuôi của cá đực dài hơn cá cái tạo thành hình lưỡi liềm. Cá trưởng thành cả hai giới và cả cá con đều có màu xanh lam đen. Đầu có màu xanh lam sáng; quanh mắt có các vệt màu xanh thẫm. Các vây có viền xanh lam sáng. Phiến răng màu xanh lục lam.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. coelestinus* chủ yếu là tảo. Chúng thường kiếm ăn theo đàn, dùng phiến răng cạo tảo bám trên san hô chết và mỏm đá, thường cùng với đàn của cá đuôi gai.

*S. coelestinus* cũng đã được quan sát là ăn cả trứng của cá thia biển *[[Abudefduf saxatilis]]*. Một nhóm khoảng 15–25 cá thể *S. coelestinus* sử dụng bộ hàm chắc khỏe của chúng để loại bỏ cả trứng và lớp nền bên dưới tổ của *A. saxatilis*. Những cá thể *A. saxatilis* ban đầu sẽ cố gắng bảo vệ tổ của mình nhưng nhanh chóng bị *S. coelestinus* áp đảo về số lượng. Bên cạnh đó, nhiều loài "cơ hội" cũng tham gia vào việc lấy trứng, đặc biệt là cá bàng chài *[[Thalassoma bifasciatum]]*, là những loài không thể đột nhập vào được tổ của *A. saxatilis* khi không có sự "trợ giúp" của *S. coelestinus*.

*S. coelestinus* được đánh bắt để làm thực phẩm.

## Tham khảo
Scarus chameleon

***Scarus chameleon*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1986.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Anh có nghĩa là "tắc kè hoa", hàm ý đề cập đến khả năng thay đổi màu sắc nhanh chóng như loài tắc kè hoa của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. chameleon* có phạm vi phân bố tập trung chủ yếu ở Tây Thái Bình Dương, thưa vắng hơn ở Đông Ấn Độ Dương (chỉ được ghi nhận tại đảo Giáng Sinh và bờ biển Tây Úc). Từ vùng biển miền trung Việt Nam (bao gồm Côn Đảo và quần đảo Trường Sa), loài này được ghi nhận trải dài đến phần lớn các đảo quốc thuộc khu vực Tam giác San Hô (trừ Malaysia); ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản); về phía nam đến bang New South Wales và đảo Lord Howe (Úc); xa nhất ở phạm vi phía đông là đến Fiji.

*S. chameleon* sống gần các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 35 m.

## Mô tả
*S. chameleon* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 31&nbsp;cm. Cá cái và cá đực có khả năng chuyển đổi thành nhiều kiểu màu khác nhau. Vây đuôi hơi bo tròn ở cá cái và lõm sâu tạo thành hình lưỡi liềm ở cá đực trưởng thành.

Cá cái nhìn chung mang các tông màu nâu, từ nâu xám đến nâu sẫm, nhưng cũng có thể là màu vàng nâu; phần thân dưới thường là màu trắng. Các dải sọc sáng màu hơn có thể ẩn hoặc hiện tùy theo cảm xúc của chúng. Cá cái của *S. chameleon* thường bị nhầm lẫn với nhiều loài *[[Scarus]]* cái khác có cùng khu vực phân bố.

Cá đực có màu xanh lục lam, đặc trưng bởi một dải màu hồng da cam (có thể chuyển qua lại giữa các tông màu đậm hoặc nhạt) ở giữa thân. Vảy ở thân trên có các vạch màu hồng cam (sẫm tím khi được quan sát dưới nước). Đầu có các vệt màu lục lam bao quanh mắt và mõm. Các vệt hồng và xanh lốm đốm trên vây đuôi.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. chameleon* chủ yếu là tảo. Cá cái thường lẫn vào đàn của các loài *[[Scarus]]* khác khi kiếm ăn, trong khi cá đực thường bơi tách biệt.

*S. chameleon* thường được đánh bắt để làm thực phẩm.

## Tham khảo
Scarus falcipinnis

***Scarus falcipinnis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1868.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *falcatus* ("có hình lưỡi liềm") và *pinnis* ("vây"), hàm ý đề cập đến hình dạng vây đuôi của cá đực.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. falcipinnis* được ghi nhận ở bờ biển phía nam Oman và dọc theo bờ biển Đông Phi đến Mozambique (ghi nhận ở Somalia cần được xem xét lại), bao gồm các đảo quốc ở phía đông là Madagascar, Comoros, Seychelles, Réunion, Mauritius (và cả Rodrigues), xa hơn là đến quần đảo Chagos.

Môi trường sống của *S. falcipinnis* là các rạn san hô viền bờ, độ sâu đến ít nhất là 25 m.

## Mô tả
*S. falcipinnis* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 60&nbsp;cm. Vây đuôi lõm ở cá cái và cá đực; cá đực có hai thùy đuôi dài tạo thành hình lưỡi liềm ở cá đực. Cá đực còn có thêm răng nanh ở phía sau phiến răng của hàm trên.

Cá cái có màu ô liu xám; vảy trên thân viền nâu. Thân lốm đốm nhiều chấm trắng, tập trung nhiều ở thân sau. Đầu có màu cam nhạt, chuyển sang đỏ tươi ở xung quanh miệng và bụng. Phiến răng trắng. Thân sau có nhiều chấm xanh óng. Cá đực có màu xanh lục lam sẫm, vảy có viền màu cam. Má có một vùng màu xanh lục lam sáng, tách thành hai sọc kéo dài lên mõm và dưới cằm, vùng màu xanh này còn lan rộng xuống ngực và bụng, cũng như vây hậu môn và kết thúc ở rìa dưới cuống đuôi. Phiến răng màu xanh.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 15–16.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. falcipinnis* chủ yếu là tảo. Loài này thường sống thành đàn và tập trung trên các rạn san hô. Tuổi thọ tối đa được ghi nhận ở *S. falcipinnis* là 10 năm tuổi.

## Thương mại
*S. falcipinnis* được đánh bắt để làm thực phẩm, chủ yếu được tiêu thụ tại địa phương. Chúng không phải là loài được nhắm mục tiêu thương mại.

## Tham khảo
Scarus festivus

***Scarus festivus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "vui mắt", không rõ hàm ý, có lẽ đề cập đến việc cá đực có nhiều màu sắc.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Ở Ấn Độ Dương, *S. festivus* được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và những đảo quốc xung quanh, trải dài về phía đông đến Maldives và quần đảo Chagos.

Ở Thái Bình Dương, từ vùng biển Nha Trang (Việt Nam), *S. festivus* được ghi nhận trải dài đến vùng biển các nước Đông Nam Á hải đảo và một số đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương; phía bắc giới hạn đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara (Nhật Bản).

Môi trường sống của *S. festivus* là các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

## Mô tả
*S. festivus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 45&nbsp;cm. Cá đực có màu xanh lục; vảy có viền màu cam. Trán có bướu lớn nhô lên rõ rệt. Đầu có các vệt màu xanh lục lam bao quanh miệng, băng qua mắt, cũng như trên mõm và dưới cằm. Vây đuôi có thùy dài và nhọn, có dải viền màu cam tạo thành hình lưỡi liềm; rìa sau của đuôi có màu lục lam. Cuống đuôi có thể có đốm màu vàng. Vây lưng và vây hậu môn cùng hai thùy đuôi có dải rìa ngoài màu xanh lam. Vây lưng và vây hậu môn có dải màu cam ở giữa.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. festivus* chủ yếu là tảo, đôi khi chúng ăn cả san hô.

## Thương mại
*S. festivus* chủ yếu được đánh bắt thủ công và được bán ở các chợ cá.

## Tham khảo
Scarus flavipectoralis

***Scarus flavipectoralis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1958.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *flavus* ("màu vàng") và *pectoralis* ("thuộc vùng ngực"), hàm ý đề cập đến màu vàng của vây ngực ở cả hai giới.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. flavipectoralis* có phạm vi phân bố tập trung ở Tây Thái Bình Dương, thưa vắng hơn ở Đông Ấn Độ Dương (chỉ được ghi nhận tại Rạn san hô Scott và Seringapatam và quần đảo Ashmore và Cartier). Từ vùng biển Việt Nam, loài này được ghi nhận trên khắp các nhóm đảo thuộc khu vực Tam giác San Hô, trải dài về phía đông đến quần đảo Caroline (Palau và Liên bang Micronesia), quần đảo Marshall, Vanuatu, Nouvelle-Calédonie, Tonga và Niue (New Zealand), về phía nam đến rạn san hô Great Barrier và đảo Lord Howe (Úc).

*S. flavipectoralis* sống gần các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá, thường ở khu vực có nền đáy cát, độ sâu đến ít nhất là 40 m (thường được quan sát ở độ sâu hơn 20 m).

## Mô tả
*S. flavipectoralis* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 40&nbsp;cm. Vây đuôi cụt ở cá cái và lõm vào trong ở cá đực trưởng thành. Cá đực còn có thêm răng nanh ở phía sau các phiến răng.

Đầu và một phần thân trước (trên gốc vây ngực) của cá đực có màu nâu da cam, phần thân còn lại có màu xanh lục lam với các vạch màu hồng cam trên vảy. Vây ngực trong suốt, màu vàng. Có dải màu xanh lục từ trước mõm kéo dài ra sau đến trên gốc vây ngực, băng ngang qua mắt. Cá đực lớn hơn có một mảng màu vàng trên thân sau kéo dài đến cuống đuôi. Vây đuôi có vệt màu cam tươi ở rìa sau, viền xanh lam ở hai thùy với dải màu hồng cam ở giữa. Vây lưng và vây hậu môn màu xanh, có các dải sọc hồng cam. Cá cái và cá con có màu nâu xám (nhạt hơn ở bụng và sẫm hơn ở đầu); vây ngực trong suốt phớt vàng (vàng tươi ở gốc vây).

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

*S. flavipectoralis* có nhiều nét tương đồng với *[[Scarus maculipinna]]*, như vùng màu nâu cam ở thân trước (của *S. flavipectoralis* lan rộng về phía sau hơn), dải sọc xanh băng qua mắt và kiểu màu của vây đuôi. Tuy nhiên, *S. maculipinna* đực lại không có vệt vàng ở thân sau như *S. flavipectoralis*.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. flavipectoralis* chủ yếu là tảo. *S. flavipectoralis* có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm.

*S. flavipectoralis* được đánh bắt để làm thực phẩm, và cũng có thể được xuất khẩu thương mại.

## Tham khảo
Scarus forsteni

***Scarus forsteni*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1861.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của Eltio Alegondas Forsten, nhà tự nhiên học người Hà Lan, người đã thu thập mẫu gốc.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. forsteni* có phạm vi phân bố tập trung ở Tây Thái Bình Dương, thưa vắng hơn ở Đông Ấn Độ Dương (được ghi nhận tại quần đảo Cocos (Keeling), đảo Giáng Sinh và các rạn san hô vòng ngoài khơi Tây Úc). Từ vùng biển Việt Nam (và cả quần đảo Trường Sa), loài này được ghi nhận trên khắp các nhóm đảo thuộc khu vực Tam giác San Hô; ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara (Nhật Bản); trải dài về phía đông đến nhiều đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương (trừ quần đảo Marquises và quần đảo Hawaii), xa nhất ở phía đông đến đảo Ducie; giới hạn phía nam đến rạn san hô Great Barrier và các rạn san hô trên biển San Hô.

*S. forsteni* sống gần các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

## Mô tả
*S. forsteni* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 55&nbsp;cm. Vây đuôi lõm ở cả hai giới, nhưng thùy đuôi của cá đực trưởng thành dài và nhọn, tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực còn có thêm răng nanh ở phía sau phiến răng hàm trên.

Cá đực có màu xanh lục lam; vảy trên thân có các vạch màu cá hồi (hồng cam) (đôi khi có một vùng màu hồng cam ngay giữa thân). Vùng từ đỉnh đầu đến gáy và mắt có màu tím xám. Quanh mõm có vệt màu xanh lục, kéo dài ra sau tạo thành một dải nằm dưới mắt. Vây lưng và vây hậu môn màu xanh, có các dải sọc hồng cam. Vây đuôi có với dải màu hồng cam ở hai thùy. Phiến răng màu xanh lam thẫm. Cá đực thường bị nhầm lẫn với *[[Scarus tricolor]]*, nhưng *S. forsteni* không có đốm màu vàng ở gốc vây ngực như *S. tricolor* đực.

Cá cái có màu nâu đỏ. Một số vảy ở hai bên thân có màu xanh lam, ánh các vệt màu như cầu vồng. Cá con có thêm các dải sọc trắng với một đốm trắng nhỏ ở giữa thân.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13–14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. forsteni* chủ yếu là tảo. Chúng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm. *S. forsteni* là loài lưỡng tính tiền nữ, tức cá đực là từ cá cái chuyển đổi giới tính mà thành.

*S. forsteni* được đánh bắt để làm thực phẩm, và cũng có thể được xuất khẩu thương mại.

## Tham khảo
Scarus fuscocaudalis

***Scarus fuscocaudalis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2000.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *fuscus* ("sẫm tối") và *caudalis* ("ở đuôi"), hàm ý đề cập đến màu sẫm đen của vây đuôi cá cái.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. fuscocaudalis* được ghi nhận từ quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) và đảo Đài Loan trải dài về phía nam đến một số vùng biển thuộc Philippines và Indonesia, về phía đông đến Papua New Guinea, Guam, Liên bang Micronesia và quần đảo Marshall.

Môi trường sống của *S. fuscocaudalis* là các rạn san hô viền bờ ở độ sâu khoảng từ 20 đến ít nhất là 45 m.

## Mô tả
*S. fuscocaudalis* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 25&nbsp;cm. Vây đuôi của cá đực lõm sâu hơn ở cá cái, với hai thùy dài tạo thành hình lưỡi liềm, còn cá con có vây đuôi cụt.

Cá cái có màu nâu phớt hồng hoặc màu hồng sẫm; vùng họng và ngực có màu xanh lục với các sọc xanh cùng màu kéo dài đến bụng. Vây đuôi màu đen, hai thùy đuôi có màu cam và một dải viền trắng ở rìa sau. Cá đực có các màu hồng và xanh lục trên thân. Đầu màu xanh lam với các vệt màu hồng (một dải rộng trên mõm băng qua phía dưới mắt đến gốc vây ngực, và một dải khác từ sau mắt kéo dài đến phần trên của nắp mang). Vây đuôi màu tím, thùy đuôi màu hồng được viền xanh lam.

Số gai vây lưng: 8–9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. fuscocaudalis* chủ yếu là tảo. Chúng thường sống theo từng nhóm nhỏ. Loài này không được nhắm mục tiêu trong hoạt động khai thác thủy sản, và cũng hiếm khi bị đánh bắt.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Scarus fuscopurpureus

***Scarus fuscopurpureus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1871.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *fuscus* ("sẫm tối") và *purpureus* ("tím"), hàm ý đề cập đến màu sắc của cá cái (nâu tím).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. fuscopurpureus* có phạm vi phân bố từ Biển Đỏ trải dài về phía nam đến Somalia, băng qua bờ biển Yemen và Oman ở phía đông, ngược lên vịnh Ba Tư ở phía bắc đến Kuwait.

*S. fuscopurpureus* sống ở vùng nước nông, thường xuất hiện trên nền đáy cát hoặc cỏ biển và gần các rạn san hô, độ sâu đến ít nhất là 20 m.

## Mô tả
*S. fuscopurpureus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 38&nbsp;cm. Vây đuôi cụt ở cá cái, lõm sâu với hai thùy đuôi dài ở cá đực tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực và cá cái có răng nanh ở phía sau phiến răng của hàm trên, riêng cá đực có răng nanh ở cả sau phiến răng hàm dưới.

Cá đực và cá cái có 3 dải sọc xanh sau mắt, các vệt sọc tương tự bao quanh miệng và kéo dài ngược lên mắt, cũng như trên cằm. Vây lưng và vây hậu môn, cũng như vây đuôi có viền xanh lam sáng. Cá đực có màu xanh lục lam, thường có dải màu hồng hay màu cam nhạt ở bên thân. Vảy ở thân trước có viền đỏ, chuyển thành màu cá hồi (hồng cam) ở thân sau. Đầu có màu xanh lục sáng. Cá cái có màu nâu đỏ đến nâu tím, phớt cam ở cằm; vảy giữa thân thường có màu lục sẫm.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14–15.

*S. fuscopurpureus* là một loài chị em với *[[Scarus russelii]]*, một loài có phạm vi rộng rãi ở Ấn Độ Dương.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. fuscopurpureus* chủ yếu là tảo. *S. fuscopurpureus* có thể sống theo cặp hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ.

## Tham khảo
Scarus dimidiatus

***Scarus dimidiatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1859.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "bị chia đôi", hàm ý đề cập đến màu sắc trên cơ thể của cá đực, xanh sáng ở thân trước và xanh sẫm ở thân sau.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống

*S. dimidiatus* có phạm vi phân bố rộng rãi ở Tây Thái Bình Dương, thưa vắng hơn ở Đông Ấn Độ Dương (chỉ được ghi nhận tại quần đảo Cocos (Keeling), một phần bờ biển Tây Úc cùng các rạn san hô vòng ngoài khơi). Loài này được ghi nhận ở hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á; ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản); về phía đông trải dài đến một số đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến quần đảo Samoa); giới hạn phía nam đến rạn san hô Great Barrier và đảo Lord Howe.

*S. dimidiatus* sống gần các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 12 m.

## Mô tả
*S. dimidiatus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 40&nbsp;cm. Vây đuôi cụt hoặc hơi bo tròn ở cả cá con và cá trưởng thành.

Đầu và thân trước (đến gốc vây ngực) của cá đực có màu xanh lục lam, phần thân còn lại có màu xanh rất sẫm. Vảy ở thân sau có các vạch màu hồng da cam. Băng qua mắt là một dải màu xanh lam tím; bên dưới dải tím này là một dải màu xanh lục nhạt vòng xuống cằm và quanh mõm. Cá cái và cá con có màu vàng xám với các vệt màu sẫm trên lưng; vùng đầu màu xám (sẫm hơn ở nửa trên).

Jordan và Seale đã mô tả hai loài mới vào năm 1906 nhưng thực ra là kiểu hình cá đực và cá cái của *S. dimidiatus*: *Callyodon fumifrons* (đực) và *C. zonularis* (cái).

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. dimidiatus* chủ yếu là tảo. *S. dimidiatus* cái thường hợp thành đàn gần các rạn san hô.

*S. dimidiatus* được đánh bắt để làm thực phẩm, và cũng có thể được xuất khẩu thương mại.

## Tham khảo
Scarus hoefleri

***Scarus hoefleri*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1881.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của W. Höfler, bạn của tác giả Franz Steindachner, người đã thu thập hoặc cung cấp mẫu gốc, và cũng là một trong những người cung cấp mẫu cá cho Steindachner từ châu Phi.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. hoefleri* là loài duy nhất của chi *Scarus* tính đến thời điểm hiện tại được biết đén ở Đông Đại Tây Dương. Loài này được ghi nhận từ bờ biển Mauritanie trải dài đến Congo, bao gồm đảo quốc Cabo Verde và São Tomé và Príncipe ở ngoài khơi.

Môi trường sống của *S. hoefleri* là các rạn san hô viền bờ và trong những thảm cỏ biển ở độ sâu khoảng từ 3 đến ít nhất là 30 m.

## Mô tả
*S. hoefleri* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 66&nbsp;cm. Vây đuôi của cá đực lõm với hai thùy đuôi hơi dài, còn cá cái có vây đuôi cụt. Cá đực có màu xanh lục; vảy có màu đỏ. Mõm và hai bên má có màu vàng, có các vệt xanh lam. Vây lưng màu đỏ. Nửa trong của vây hậu môn màu đỏ, nửa ngoài màu xanh lam. Vây đuôi xanh thẫm, có vệt vàng ở giữa. Cá cái có các vệt đốm màu sẫm và sáng màu ở trên lưng. Gốc vây ngực có đốm đen lớn.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. hoefleri* chủ yếu là tảo. Chúng sống đơn độc hoặc theo từng nhóm nhỏ.

## Thương mại
*S. hoefleri* được nhắm mục tiêu đánh bắt trong ngành thủy sản thương mại, cũng như khai thác thủ công.

## Tham khảo
Scarus hypselopterus

***Scarus hypselopterus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi 2 từ trong tiếng Latinh, *hypselos* ("cao") và *pterus* ("vây, cánh"), hàm ý đề cập đến vây lưng của loài này vươn cao hơn so với *[[Scarus psittacus]]*.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. hypselopterus* có phạm vi phân bố tập trung ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận tại bờ biển vịnh Thái Lan và hầu hết vùng biển bao quanh Đông Nam Á hải đảo (trừ phần lớn Biển Đông), bao gồm cả Palau; ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) và đảo Đài Loan.

*S. hypselopterus* sống xung quanh các rạn san hô ngoài khơi và trong các đầm phá, thường là những khu vực có sự phát triển phong phú của san hô, độ sâu khoảng từ 10 đến 30 m.

## Bị đe dọa
Các hoạt động khai thác tận diệt và sự suy thoái môi trường sống đang diễn ra trên 90% phạm vi phân bố của *S. hypselopterus*. Bên cạnh đó, số lượng của loài này đã suy giảm ước tính khoảng 50 đến 60% trong khoảng 20–30 năm qua ở Philippines. Vì vậy, *S. hypselopterus* được xếp vào danh sách Loài sắp bị đe dọa.

## Mô tả
*S. hypselopterus* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 31&nbsp;cm. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài; mõm tròn. Cá đực có các vệt màu xanh lục băng qua mắt, kiểu màu trên thân tương tự với *[[Chlorurus bowersi]]* nhưng khoảng màu nâu da cam ở *S. bowersi* không lan rộng về phía sau (đến vây hậu môn) như *S. hypselopterus*. Cá cái có màu nâu nhạt với một đốm đen ở phía trước vây hậu môn; cuống và vây đuôi có màu vàng. Đốm đen nhỏ xuất hiện ở gốc vây ngực của cá đực và cá cái.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

*S. hypselopterus* được xếp vào nhóm phức hợp loài với *[[Scarus flavipectoralis]]* và *[[Scarus maculipinna]]*. Cá cái của *S. hypselopterus* không có các dải sọc trắng và đốm vàng lớn ở gốc vây ngực, nhưng lại có đốm đen trên vây hậu môn và vây ngực như *S. maculipinna*, và đuôi của *S. hypselopterus* có màu vàng. Cá cái của *S. flavipectoralis* không có đốm đen trên vây hậu môn và vây lưng.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Scarus longipinnis

***Scarus longipinnis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *longus* ("dài") và *pinnis* ("vây"), hàm ý đề cập đến vây lưng vươn cao và vây bụng dài ở cả cá đực và cá cái (những vây này ở cá đực dài hơn cá cái).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. longipinnis* có phạm vi phân bố giới hạn ở Nam Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận tại một số vị trí sau: vùng biển phía nam Papua New Guinea; rạn san hô Great Barrier (Úc) và các rạn san hô trên biển San Hô; Nouvelle-Calédonie; Tonga; Niue; quần đảo Cook và quần đảo Australes; xa nhất là quần đảo Pitcairn.

Môi trường sống của *S. longipinnis* là các rạn san hô viền bờ và rạn san hô vòng, được tìm thấy ở độ sâu khoảng từ 10 đến 55 m.

## Mô tả
*S. longipinnis* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 40&nbsp;cm. Vây đuôi lõm ở cá cái và cá đực, cá đực trưởng thành có hai thùy đuôi rất dài. Cá đực còn có thêm răng nanh phía sau các phiến răng ở hàm trên. Vây lưng vươn cao ở cả hai giới, là đặc điểm dễ nhận biết nhất của loài này.

Cá cái có màu nâu cam, trên đầu có các vệt sọc màu lục lam bao quanh mõm và cằm, cũng như hai bên má. Cá đực có màu xanh lục lam với nhiều dải màu cam (có màu hồng tím khi được quan sát dưới nước) ở thân; vày trên thân cũng có các vạch cam. Đầu có màu cam với các vệt sọc xanh nhưng rõ hơn cá cái. Vây lưng có màu cá hồi pha hồng ở trước, viền xanh lam óng với một đốm đen nhỏ trên màng vây đầu tiên, chuyển thành màu xanh lục phớt vàng về phía sau; ở gốc gây có một vùng màu xanh tím. Vây hậu môn có một dải sọc ngang màu hồng cam. Vây đuôi có dải màu hồng tím ở hai thùy, một dải cùng màu nối hai dải sọc trên thùy đuôi tạo thành hình chữ H.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. longipinnis* chủ yếu là tảo. Chúng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành nhóm nhỏ; cá đực có thể sống theo chế độ hậu cung, gồm nhiều con cá cái cùng sống trong lãnh thổ của nó. *S. longipinnis* là một loài lưỡng tính tiền nữ, tức cá đực là từ cá cái chuyển đổi giới tính mà thành.

*S. longipinnis* có thể bị đánh bắt ở một số nơi trong khu vực, nhưng chúng không phải loài được nhắm mục tiêu.

## Tham khảo
Scarus iseri

***Scarus iseri*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1789.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của Paul Erdmann Isert, nhà thực vật học người Đức, người đã cung cấp mẫu gốc.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. iseri* có phạm vi trải dài từ bờ biển phía nam bang Florida (Hoa Kỳ) và Bermuda đến khắp vùng biển Caribe (không xuất hiện ở phần lớn vịnh México), bao gồm toàn bộ Antilles, giới hạn ở phía nam đến Venezuela.

Môi trường sống của *S. iseri* là các rạn san hô viền bờ và trong những thảm cỏ biển của chi *[[Thalassia]]*, độ sâu khoảng từ 3 đến 30 m.

## Mô tả
*S. iseri* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 35&nbsp;cm. Cá đực trưởng thành có màu xanh lam xám, trắng dần về phía bụng; vảy trên thân có viền màu hồng. Có một vệt sọc màu tía viền xanh lam sáng trên mõm, băng qua mắt và kéo dài đến nắp mang. Sau gốc vây ngực thường có dải màu vàng hoặc đỏ. Vây lưng và vây hậu môn cùng hai thùy đuôi có dải viền xanh óng, có các vệt sọc hồng. Cá cái, cá đực đang lớn và cá con màu nâu. Thân có các dải sọc ngang màu trắng. Mõm có màu vàng.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 11–12.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. iseri* chủ yếu là tảo. *S. iseri* là một loài lưỡng tính tiền nữ, tức cá đực là từ cá cái chuyển đổi giới tính mà thành. Cá đực trưởng thành giao phối riêng lẻ với từng con cá cái, còn cá đực đang lớn sinh sản theo một nhóm lớn.

*S. iseri* thường sống thành đàn. Cá đực có thể sống theo chế độ hậu cung, gồm nhiều con cái cùng sống trong lãnh thổ của nó.

## Thương mại
*S. iseri* được nhắm mục tiêu đánh bắt trong ngành thủy sản thương mại, cũng như khai thác thủ công.

## Tham khảo