Louise của Hessen-Kassel

**Louise của Hessen-Kassel** (tiếng Đan Mạch: *Louise Wilhelmine Frederikke Caroline Auguste Julie*; tiếng Đức: *Luise Wilhelmine Friederike Caroline Auguste Julie*; 7 tháng 9 năm 1817 – 29 tháng 9 năm 1898) là Vương hậu Đan Mạch với tư cách là vợ của Christian IX của Đan Mạch từ ngày 15 tháng 11 năm 1863 cho đến khi qua đời vào năm 1898. Từ năm 1863 đến năm 1864, Luise cũng là Công tước phu nhân xứ Schleswig, Holstein và Lauenburg.

## Thân thế
Louise của Hessen-Kassel sinh ngày 7 tháng 9 năm 1817, là con gái của Wilhelm xứ Hessen-Kassel và Charlotte của Đan Mạch, con gái của Thế tử Đan Mạch Frederik và Sophie Friederike xứ Mecklenburg-Schwerin. Louise có ba anh chị em sống đến tuổi trưởng thành là Marie Luise Charlotte, Friedrich Wilhelm và Auguste Sophie.

Louise có quan hệ mật thiết với vương thất Đan Mạch khi là cháu gái gọi bác của Christian VIII. Vì vậy, Louise có khả năng kế vị rất gần khi nhiều thành viên của vương thất đã lớn tuổi và không có hậu duệ. Thái tử Frederik (sau này là Vua Frederik VII) dù đã kết hôn hai lần nhưng vẫn không có con nối dõi, dẫn đến việc thừa kế truyền thống theo dòng nam có thể chấm dứt trong thế hệ tiếp theo. Là hậu duệ nữ của Frederik III của Đan Mạch, Louise được hưởng quyền kế vị theo chế độ *agnatic-cognatic succession* dựa vào Luật Nhà vua, trong trường hợp nhánh nam của Vua Frederik III tuyệt diệt.

Cả Đan Mạch và Schleswig đều tuân theo quy tắc kế vị trong Luật Nhà vua, cho phép Louise có quyền tuyên bố ngai vàng. Tuy nhiên, do không phải là hậu duệ nhánh phụ hệ của Vương tộc Oldenburg, Louise không đủ điều kiện để thừa kế ngai vàng Holstein – vốn đang được kế vị theo chế độ *agnatic seniority* hay "trưởng bối kế thừa". Điều này đe dọa đến sự tồn tại của chế độ quân chủ chung giữa Đan Mạch và cả hai công quốc. 

## Hôn nhân

Ngày 26 tháng 5 năm 1842, Louise kết hôn với anh em họ là Christian xứ Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg tại Cung điện Amalienborg, Copenhagen. Cuộc hôn nhân là sự kết hợp giữa quyền kế vị yếu kém của Christian và quyền kế vị cao hơn của Louise. Tuy có một cuộc sống yên bình, nhưng yêu sách của hai vợ chồng lại bị tranh chấp trong hơn một thập kỷ. Yêu sách của Louise bị phản đối bởi Gia tộc Augustenborg, vốn nắm giữ yêu sách mạnh nhất đối với ngai vàng Holstein và kém hơn đối với ngai vàng Đan Mạch và Schleswig. Gia tộc Augustenborg lập luận rằng Luật Nhà vua hoàn toàn dành cho nhánh phụ hệ và tự coi gia tộc mình là cơ hội để duy trì chế độ quân chủ không chia cắt.

Năm 1847, Vua Christian VIII quyết định truyền ngôi cho Công tử Christian xứ Glücksburg trong trường hợp Thái tử Frederik không có con trai nối dõi, và quyết định được thông báo đến các cường quốc châu Âu. Vấn đề kế vị vẫn tiếp tục gây tranh cãi, dẫn đến việc Gia tộc Augustenborg nổi dậy chống lại Đan Mạch trong Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất. Gia tộc Augustenborg sau đó bị loại khỏi danh sách kế vị, và điều này càng chắc chắn rằng Christian xứ Glücksburg sẽ là người thừa kế.

Mặc dù được mẹ và các anh chị em từ bỏ quyền kế vị để nhường ngôi, nhưng bản thân Louise cũng đã từ bỏ quyền kế vị để chuyển giao cho Christian. Năm 1852, lệnh kế vị được các nước Bắc Âu và các cường quốc tại Luân Đôn xác nhận. Cùng với đó, con cái của Christian và Louise cũng sẽ là người thừa kế ngai vàng Đan Mạch, dựa theo Luật Nhà vua và hiệp ước quốc tế. Tuy quyết định này đã giải quyết được khủng hoảng kế vị tại Đan Mạch, nhưng chưa giải quyết được tình hình giữa Đan Mạch với các công quốc Schleswig và Holstein. Luật kế vị của Holstein được dựa trên Luật Salic, tức chỉ riêng nam giới mới được kế vị, nên rất khó để nhất trí với yêu sách của Christian chừng nào dòng họ Augustenborg vẫn còn tồn tại, và Phổ còn theo chủ nghĩa dân tộc Đức một cách mạnh mẽ. Mẫu thuẫn này đã dẫn đến Chiến tranh Schleswig lần thứ hai vào năm 1864.

Vào thời điểm năm 1853, Đan Mạch đã trở thành nhà nước theo chế độ quân chủ lập hiến. Quốc hội Đan Mạch sau đó sửa đổi luật kế vị và tôn xưng Christian là Thể tử Đan Mạch. Điều này khẳng định rằng Christian sẽ kế vị ngai vàng sau khi Vua Frederik VII băng hà (trừ khi chú của Vua Frederik là Thế tử Ferdinand sống lâu hơn cháu trai). Mặc dù không tán thành lựa chọn này, nhưng Frederik vẫn ký thành luật vào ngày 3 tháng 7 năm 1853.

Louise không tán thành cuộc hôn nhân không đăng đối giữa Vua Frederik VII với Louise Rasmussen, và Nhà vua ngược lại cũng không tán thành việc Christian kế vị ngai vàng. Vì vậy, mối quan hệ giữa hai vợ chồng Louise trở nên căng thẳng và cả hai ít khi dành thời gian cho nhau.

## Vương hậu Đan Mạch

Vua Frederik VII băng hà vào ngày 15 tháng 11 năm 1863 và Christian lên ngôi Quốc vương Đan Mạch, lấy hiệu là Christian IX. Cuộc hôn nhân giữa Louise và Christian dường như một phần là vì tình yêu, và được coi là hạnh phúc. Louise đã ủng hộ chồng trong cuộc đấu tranh giành quyền thừa kế ngai vàng, và cả hai đã gắn bó với nhau trong những năm tháng tranh giành quyền kế vị. Lòng trung thành của Louise được cho là rất quan trọng đối với Christian, khi ông phải lệ thuộc vào trí thông minh, khả năng phán đoán và sức mạnh tâm lý của vợ mình, tất cả đều được coi là vượt trội hơn. Lối sống của Nhà vua và Vương hậu được miêu tả là giản dị và khắc khe. Vì điều này phù hợp với quan điểm đương thời về một gia đình mẫu mực, nên vương thất Đan Mạch được coi là hình mẫu về mặt đạo đức. Cũng chính vì vậy, việc cô con gái chưa chồng Thyra mang thai vào năm 1870 đã trở thành một gánh nặng cho vương thất. Louise đã kiểm soát tình hình và che giấu mọi chuyện khỏi công chúng bằng cách gửi Thyra sang Hy Lạp để sinh con, giữ toàn bộ sự việc như bí mật trong gia đình.

Khi trở thành vương hậu, Louise sống tách biệt với dân chúng và không tìm kiếm bất kì mối quan hệ hay sự công nhận. Louise không tham gia vào công việc nhà nước, mà chỉ tập trung vào việc sắp xếp cuộc hôn nhân cho sáu người con, và bị ảnh hưởng bởi tư tưởng chống Đức. Những cuộc hôn nhân địa vị cao mà Louise sắp đặt đã đảm bảo vị thế quốc tế của triều đại Glücksburg mới khai sinh, kết nối Đan Mạch với Anh, Nga, Thụy Điển và Hy Lạp. Thành công của sáu người con Louise phần lớn là nhờ tham vọng của chính bà, thay vì nỗ lực của Vua Christian IX. Một số người thậm chí còn so sánh năng lực lãnh đạo của Vương hậu Louise với Nữ vương Victoria của Anh.

Được mệnh danh là "Mẹ vợ của châu Âu", các cuộc họp gia đình thường niên của Vương hậu Louise tại Bernstorff và Fredensborg thu hút nhiều sự chú ý, và biến Vuơng hậu thành biểu tượng của đời sống gia đình. Những sự kiện quan trọng của Louise bao gồm lễ kỷ niệm đám cưới bạc vào ngày 26 tháng 5 năm 1867, khi bà nhận được sự ca ngợi từ công chúng; lễ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 70 vào năm 1887; lễ kỷ niệm đám cưới vàng vào năm 1892, và sinh nhật lần thứ 80 vào năm 1897. 

Vương hậu Louise quan tâm đến âm nhạc và hội họa, và là người bảo trợ cho các nghệ sĩ như Elisabeth Jerichau Baumann. Một số bức tranh do chính Vương hậu vẽ cũng được trưng bày và làm quà tặng cho thành viên của các triều đại hoàng gia khác. Louise đã hỗ trợ 26 tổ chức từ thiện khác nhau, bao gồm Vallø stift; *Kronprinsesse Louises praktiske Tjenestepigeskole* (Trường dành cho nữ hầu gái của Thái tử phi Louise) và *Dronning Louises Børnehospital* (Bệnh viện nhi Vương hậu Louise). Vào năm 1857, bà thành lập *Louisestiftelsen* (Tổ chức Louise), một trại trẻ mồ côi dành cho trẻ em gái với mục đích nuôi dạy để trở thành người giúp việc gia đình, điều này phản ánh rõ tư tưởng bảo thủ của Louise. Dự án nổi tiếng nhất, cũng như dự án mà chính bà coi là quan trọng nhất, đó là *Diakonissestiftelsen* (Tổ chức Nữ phó tế) vào năm 1863, nơi giới thiệu nghề Nữ phó tế đến Đan Mạch. Năm 1881, bà thành lập *Belønnings-og Forsørgelsesforeningen* (Quỹ Khen thưởng và Tự lực), hỗ trợ những người giúp việc bằng cách hỗ trợ tài chính cho người bệnh, đang thất nghiệp và đã nghỉ hưu, và vào năm 1891, Louise khởi xướng *Foreningen til Oprettelse af Friskolebørneasyler i Kbh.s Arbejderkvarter* (Quỹ thành lập Nhà thương điên của Trường Charter tại Khu lao động của Copenhagen). Vốn là người cực kỳ bảo thủ, các hoạt động từ thiện của Vương hậu Louise được hiểu là do nỗi sợ trước chủ nghĩa xã hội và phong trào lao động đang phát triển.

Trong những năm cuối đời, Louise trở nên điếc và yếu ớt, và bà được chăm sóc bởi hai nữ phó tế từ tổ chức do chính bà sáng lập. Vương hậu Louise qua đời tại Cung điện Bernstorff vào ngày 29 tháng 9 năm 1898, thọ 81 tuổi, và được an táng tại Nhà thờ chính tòa Roskilde vào ngày 15 tháng 10 năm 1898. Louise là Vương hậu Đan Mạch tại vị trong suốt 35 năm, lâu hơn bất kỳ vị vương hậu tiền nhiệm nào.

## Con cái

## Gia phả





## Tham khảo

## Nguồn tài liệu

|-