Nhận biết ở động vật

**Nhận biết ở động vật** hay **linh tính ở động vật** hay còn gọi là **tự chủ ở động vật** (*Animal autonomy*) là thuật ngữ đề cập đến khả năng tự hiểu, nhận biết, cảm nhận, dự đoán tình huống của động vật có thể xảy ra, thông qua các giác quan, cảm biến, kinh nghiệm sống của chúng. Nhiều động vật có khẳ năng nhận thức và linh tính khiến chúng có thể thực hiện được những hành vi, tập tính khiến con người kinh ngạc. Giác quan nhạy bén của động vật có thể giúp chúng phát hiện ung thư hay dự đoán thiên tai sắp xảy ra như động đất, bão lớn. Não bộ càng lớn, khả năng phản xạ của động vật ăn thịt càng giỏi. Các loài ăn thịt có bộ não lớn hơn tương đồng với kích thước cơ thể sẽ có khả năng phản xạ, xử lý các tình huống tốt hơn. Một số loài như chuột, có khả năng cảm nhận được những nguy hiểm và tháo chạy rất nhanh, một số con chuột khi đã súy dính bẫy hoặc thoát khỏi những cái bẫy thì chúng sẽ tránh những cái bẫy do con người đặt ra.

## Tham khảo

* Bayn T, Cleeremans A and Wilken P (2009) ''The Oxford companion to consciousness'' pp.&nbsp;43f, Oxford University Press. ISBN 978-0-19-856951-0.
* Bekoff, Marc (2013) ''Why Dogs Hump and Bees Get Depressed'' New World Library. ISBN 9781608682201.
*
* 
* Brown, Jason W (2010) ''Neuropsychological Foundations of Conscious Experience'' pp.&nbsp;200–210, Les Editions Chromatika. ISBN 978-2-930517-07-0.
* 
* Dawkins, Marian Stamp (2012) ''Why animals matter: Animal consciousness, animal welfare, and human well-being'' Oxford University Press. ISBN 9780199587827.
* Dawkins, Marian Stamp (1998) ''Through our eyes only? The search for animal consciousness'' Oxford University Press. ISBN 9780198503200.
* Dol, Marcel (1997) ''Animal consciousness and animal ethics: perspectives from the Netherlands'' Uitgeverij Van Gorcum. ISBN 978-90-232-3215-5.
* Griffin, Donald Redfield (1976) ''The Question of Animal Awareness'' Rockefeller Univ. Press.
* Griffin, Donald Redfield (2001) minds: beyond cognition to consciousness'' University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-30865-4.
* 
* Kunkel HO (2000) ''Human issues in animal agriculture'' pp.&nbsp;213–214. Texas A&M University Press. ISBN 978-0-89096-927-4.
* Phillips, Clive (2009) ''The Welfare of Animals: The Silent Majority'' Springer. ISBN 978-1-4020-9218-3.
* Reznikova, Zh. I. (2007) *Animal Intelligence: From Individual to Social Cognition*. Cambridge University Press
* Samorini, Giorgio (2002) ''Animals and Psychedelics: The Natural World and the Instinct to Alter Consciousness'' Inner Traditions/Bear. ISBN 9780892819867. Review
* 
* Shettleworth, S. J. (1998) (2010,2nd ed) *Cognition, evolution and behavior*. New York: Oxford University Press.
* Smith, J. D., Beran, M. J., Couchman, J. J., Coutinho, M. V. C., & Boomer, J. B. (2009). *Animal metacognition: Problems and prospects,[http://psyc.queensu.ca/ccbr/Vol4/SmithABS.html]* Comparative Cognition and Behavior Reviews, 4, 40–53.
* Steiner, Gary (2008) ''Animals and the moral community: mental life, moral status, and kinship'' pp.&nbsp;11–12, Columbia University Press. ISBN 978-0-231-14234-2.
* Stenholm, Stig (2011) ''The Quest for Reality: Bohr and Wittgenstein: Two Complementary Views'' pp.&nbsp;88–92, Oxford University Press. ISBN 978-0-19-960358-9.
* Van Riel, Gerd (2009) ''Ancient perspectives on Aristotle's De anima'' Leuven University Press. ISBN 978-90-5867-772-3.
* Walker, Stephen (1983) ''Animal thought'' p.&nbsp;98, Routledge. ISBN 978-0-7100-9037-9.
; invertebrates
* 
* Sømme, Lauritz S. (2005) "Sentience and pain in invertebrates" Report to Norwegian Scientific Committee for Food Safety.
* Consciousness in a Cockroach *Discover Magazine*, ngày 10 tháng 1 năm 2007.
* Do insects Feel pain?