open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iniistius verrens

***Iniistius verrens*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Iniistius]]* trong họ Cá bàng chài. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1902.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này trong tiếng Latinh có nghĩa là "quét; kéo lê", hàm ý đề cập đến những tia vây bụng vươn dài, có thể chạm đến vây hậu môn.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*I. verrens* có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ vùng biển phía nam Nhật Bản, trải dài xuống đảo Đài Loan và bờ biển Hồng Kông. Ngoài ra, một mẫu vật của *I. verrens* đã được thu thập ở Huế (Việt Nam) tại một chợ cá, cho thấy phạm vi của loài này mở rộng thêm về phía nam.

*I. verrens* sống ở độ sâu đến ít nhất là 12 m. Đây là một loài hải sản có giá trị ở Việt Nam và những nơi khác trong phạm vi của chúng.

## Mô tả
Trán dốc và cứng chắc là điểm đặc trưng của hầu hết các loài thuộc chi *[[Iniistius]]*. Điều này giúp chúng có thể dễ dàng đào hang dưới cát bằng đầu của mình. *I. verrens* có vây bụng vươn dài.

## Tham khảo
Seankhibtawy Seankhibra

**Seankhibtawy Seankhibra** là tên của một vị vua Ai Cập cổ đại thuộc vương triều thứ 11 hoặc nhiều khả năng hơn là vương triều thứ 12 hoặc vương triều thứ Mười Ba của Ai Cập, trong thời kỳ Trung Vương quốc của Ai Cập. Cho tới năm 2018, Seankhibtawy Seankhibra chỉ được biết đến từ một acsitrap duy nhất được tìm thấy tại Ayn Shams, trên nền thành phố cổ đại Heliopolis, tại đây nó từng được đùng để trang trí một ngôi mộ tư nhân. Hiện vẫn chưa rõ liệu rằng Seankhibtawy Seankhibra là một vị vua vô danh chưa được biết đến hoặc là một tên gọi khác của một vị vua được biết đến rõ hơn của vương triều thứ 12 hoặc 13.

## Đồng nhất
Việc xác định danh tính của ông gây nên nhiều vấn đề trong ngành Ai Cập học, vì không có vị vua nào khác đã được biết tới với tên gọi như vậy mà có niên đại thuộc về thời kỳ Trung Vương quốc. Công trình kỷ niệm có tên của vị vua này có niên đại thuộc về thời kỳ Trung Vương quốc dựa trên cơ sở phong cách nghệ thuật. Tên của chủ nhân công trình kỷ niệm này đã bị hư hại, nhưng từ những gì ít ỏi còn sót lại có thể cho thấy rằng đó có thể là người có tên là Heny.

Tước hiệu của các vị vua Ai Cập cổ đại bao gồm 5 tên gọi. Tên prenomen và tên nomen là các tên gọi thường xuyên được sử dụng nhất trên các công trình kỷ niệm. Một tên gọi quan trọng khác là tên Horus. Seankhibtawy Seankhibra xuất hiện trên công trình kỷ niệm này với tên Horus Seankhibtawy và tên prenomen Seankhibra. Không có vị vua nào khác mang kiểu tên kết hợp như vậy. Cho tới năm 2018, chỉ có duy nhất một vị vua đã được biết tới mà đến từ cùng giai đoạn lịch sử với tên prenomen Seankhibra: pharaon Amenemhat VI thuộc giai đoạn đầu vương triều thứ 13. Một vị vua thứ hai có cùng prenomen được chứng thực trong bản danh sách vua Turin là một vi vua ít tên tuổi thuộc vương triều thứ 14 sau này, nhưng ông ta không được biết đến từ bất cứ chứng thực đương thời nào.

Khối acsitrap không rõ nguồn gốc này, nó có thể đến từ một cuộc khai quật cứu không được ghi chép lại. Người đầu tiên chú giải về vị vua này là Detlef Franke, ông ta quy công trình này cho Amenemhat VI. Trong nghiên cứu về Thời kỳ Chuyển tiếp thứ Hai của mình, Kim Ryholt đã ủng hộ niên đại của Franke. Khối acsitrap này chỉ được xuất bản hoàn toàn vào năm 2005 bởi Mey Zaki, ông ta một lần nữa ủng hộ niên đại và sự đồng nhất này. Ngược lại, nhà Ai Cập học William Kelly Simpson xác định niên đại của công trình này là vào giai đoạn cuối của vương triều thứ 11, vào thời kỳ được cho là thuộc triều đại của Mentuhotep IV, một vị pharaon ít được biết đến với chỉ một vài chứng thực. Tuy nhiên, các nhà Ai Cập học khác như Alexander Ilin-Tomich, cho rằng niên đại của công trình này nhiều khả năng là thuộc về vương triều thứ 12 dựa trên cơ sở phong cách, có thể là vào giai đoạn đầu của vương triều này dưới triều đại của Amenemhat I, Senusret I hoặc Amenemhat II.

Do đó, Seankhibtawy Seankhibra hoặc là một vị vua có triều đại ngắn ngủi chưa được chứng thực; hoặc là một tên gọi khác của một trong số những vị vua được đề cập tới ở trên trước khi họ đổi tên thành dạng được biết đến nhiều hơn từ các công trình khác.

## Chú thích
Nguyễn Mạnh Khải (thiếu tướng)

**Nguyễn Mạnh Khải** là Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông đã từng giữ chức vụ Cục trưởng Cục Phòng không Lục quân, Quân chủng Phòng không - Không quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

## Tiểu sử
Tháng 11 năm 2011, Nguyễn Mạnh Khải là Đại tá, Phó Sư đoàn trưởng Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tháng 1 năm 2018, Nguyễn Mạnh Khải là Đại tá, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tháng 5 năm 2019, Nguyễn Mạnh Khải là Đại tá, Ủy viên Ban chỉ đạo Phòng không nhân dân Trung ương, Cục trưởng Cục Phòng không Lục quân, Quân chủng Phòng không - Không quân.

Tháng 8 năm 2019, Nguyễn Mạnh Khải là Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Cục trưởng Cục Phòng không Lục quân, Phó Chủ nhiệm Phòng không toàn quân.

## Lịch sử thụ phong quân hàm
*Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam 
*Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam (thụ phong năm 2019)

## Tham khảo
NGC 6397

**NGC 6397** hay còn được biết đến với tên **Caldwell 86** là tên của một cụm sao cầu nằm trong chòm sao Thiên Đàn. Khoảng cách của cụm sao này với Trái Đất của chúng ta là khoảng xấp xỉ 7800 năm ánh sáng. Điều này làm cho nó trở thành một trong hai cụm sao cầu gần trai đất nhất (cụm sao cầu khác là Messier 4. Số lượng sao của cụm sao này là khoảng 400000 và ta có thể nhìn thấy nó bằng mắt thường trong điều kiện thuận lợi.
NGC 6397 là một trong ít nhất 20 cụm sao cầu của Ngân Hà đã trải qua sự sụp đổ lõi cụm. Tức là lõi gồm có các ngôi sao của nó đã co rút lại đến mức rất cô đặc.
## Ước tính tuổi của Ngân Hà
Vào năm 2004, một nhóm các nhà khoa học đã tập trung nghiên cứu cụm sao này để xác định tuổi của Ngân Hà. Nhóm này gồm Luca Pasquini, Piercarlo Bonifacio, Sofia Randich, Daniele Galli và Raffaele G. Gratton. Họ đã sử dụng Very Large Telescope để xác định lượng Beryli của 2 ngôi sao trong cụm sao này. Điều này đã giúp họ suy ra khoảng thời gian trôi qua giữa thế hệ sao đầu tiên của Ngân Hà và thế hệ sao đầu tiên của NGC 6397. Do vậy, tuổi xấp xỉ của cụm sao này cũng như là của Ngân Hà là khoảng 13,6 tỉ năm, gần bằng với độ tuổi vũ trụ.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Xử Nữ và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Cấp sao biểu kiến +6.68

Kích thước biểu kiến 32&prime;.0

Khối lượng 4.5×104 lần khối lượng mặt trời

Bán kính 34 năm ánh sáng

Độ kim loại –1.76
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
*
NGC 6544

**NGC 6544** là tên của một cụm sao cầu có kích thước nhỏ nằm trong chòm sao Nhân Mã. Cấp sao của nó là 7,5, đường kính của nó là 1'. Nó nằm ở phía chưa đầy 1 độ của cung tròn về hướng đông nam của tinh vân Lagoon, hay Messier 8. NGC 6544 được quan sát lần đầu tiên vào năm 1784 bởi nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel bằng một gương phản xạ có kích thước 18,4 inch. Ông mô tả là nó sáng mờ và lớn, tròn và có thể nhìn thấy từng ngôi sao. Trong danh mục thiên thể NGC cũng có mô tả ngắn như vậy.
trái|nhỏ|Vị trí NGC 6544
Với một ống nhòm có kích thước 10x50 mm, nó xuất hiện như một ngôi sao sáng mờ nhạt còn với kính viễn vọng 120&nbsp;mm với độ phóng to 100x, ta có thể nhìn thấy những ngôi sao nhỏ của no như chỉ là một phần mà thôi. Còn với kính thiên văn từ 200&nbsp;mm với độ phóng đại lớn hơn 100x có thể cho ta thấy hàng tá những ngôi sao mờ nhạt.

Cụm sao cầu này thì có mật độ sao dày đặc một cách vừa phải (trên thang điểm 12 thì nó sẽ là 5). Khoảng cách của nó với mặt trời là khoảng 2900 parsec (tương đương năm ánh sáng) tương ứng với khoảng cách của nó với tâm Ngân Hà là 6100 parsec và chỉ cách mặt phẳng Ngân Hà 100 parsec. Do đó là mà một trong những cụm sao cầu gần với mặt phẳng Ngân Hà nhất từng được biết đến.

## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Xử Nữ và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Cấp sao biểu kiến 9

Kích thước biểu kiến 1'

## Tham khảo

*Tirion, Rappaport, Lovi, Uranometria 2000.0, William-Bell inc. 
* Robert Burnham, Jr, *Burnham's Celestial Handbook: An observer's guide to the universe beyond the solar system*, vol 3, p.&nbsp;1556
## Liên kết ngoài

* NGC 6544
Đường sắt Phủ Lý – Thịnh Châu

**Đường sắt Phủ Lý – Thịnh Châu** là một tuyến nhánh với điểm đầu xuất phát từ ga Phủ Lý, tách khỏi tuyến đường sắt Bắc Nam, đi về phía tây thành phố Phủ Lý và tới bãi đá Phủ Lý. Tuyến dài 6&nbsp;km và chuyên dùng để vận chuyển đá dăm từ mỏ đá Phủ Lý đi các tỉnh phía bắc và phía nam dùng để rải nền cho đường sắt. Năng lực thông qua của tuyến là 1 đôi tàu/ ngày đêm, phần lớn chỉ là tàu chở đá. Điểm cuối là ga Thịnh Châu thuộc địa phận phường Châu Sơn, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Tuyến thuộc quản lý của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

## Tham khảo
Watcom C/C++

**Watcom C / C ++** (hiện tại là **Open Watcom C / C ++**) là một sản phẩm môi trường phát triển tích hợp (IDE) của Watcom International Corporation cho ngôn ngữ lập trình C, C ++ và Fortran. Watcom C / C ++ là một sản phẩm thương mại cho đến khi nó bị ngừng sản xuất, sau đó được phát hành dưới dạng phần mềm nguồn mở không miễn phí dưới tên Open Watcom C / C ++. Nó có các công cụ để phát triển và gỡ lỗi mã cho hệ điều hành DOS, OS / 2, của Windows, Linux hệ điều hành, được dựa trên x86, IA-32, x86-64 bộ xử lý tương thích.

## Lịch sử

## Xem thêm

* Open Watcom Assembler

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Chùa Đồng

**Chùa Đồng** còn có tên Thiên Trúc tự (天竺寺 - chùa Cõi Phật), là ngôi chùa tọa lạc ở đỉnh cao nhất dãy Yên Tử (1.068m). Đây là ngôi chùa trên đỉnh núi bằng đồng lớn nhất châu Á.

## Lịch sử
Yên Tử là nơi tu hành của vua Trần Nhân Tông. Chùa Đồng xưa khi Phật Hoàng Trần Nhân Tông tới Yên Tử và sau khi Ngài viên tịch đều chưa có. Vào thế kỷ 17, thời hậu Lê, một bà phi của chúa Trịnh phát tâm công đức khởi dựng chùa, làm bằng khung sắt, mái đồng, quy mô nhỏ như một khám thờ; ngoài ra tượng Phật, chuông, khánh bên trong đều được làm bằng đồng. Đến năm Canh Thân 1740 đời vua Lê Cảnh Hưng, bão lớn làm đổ chùa, chỉ còn lại dấu tích các hố chôn cột trên mỏm đá. Năm 1930, chùa Long Hoa có bà Bùi Thị Mỹ đã tái tạo chùa Đồng bằng bê tông cốt thép trên một hòn đá vuông nhằm trúng vị trí chùa Đồng cũ.

Năm 1993, ông Nguyễn Sơn Nam, Việt kiều ở Mỹ, cùng với các Phật tử hải ngoại công đức tái thiết một ngôi chùa bằng đồng dựng bên cạnh ngôi chùa năm 1930, quy mô cũng nhỏ như một khán thờ.

Ngày 03 tháng 6 năm 2006 dưới sự chủ trì của Tiến sĩ Phật học Đại Đức Thích Thanh Quyết (Thượng tọa Thích Thanh Quyết) và Ban Quản lý Dự án chùa Đồng, bằng công đức thập phương trong và ngoài nước đã khởi lễ đúc chùa Đồng theo mẫu thiết kế của kiến trúc sư Trần Quốc Tuấn – Viện Bảo Tồn Di Tích. Chùa được khánh thành vào ngày 30 tháng 01 năm 2007, tọa lạc trên đỉnh non thiêng ở vị trí giữa hai ngôi chùa được xây dựng trước đây.

## Quy mô hiện nay
Chùa Đồng mới đã được các nghệ nhân nổi tiếng đúc đồng ở Ý Yên, Nam Định thực hiện. Và ngôi chùa được đúc theo nguyên mẫu của chùa Dâu Keo (Thuận Thành, Bắc Ninh). Chùa Đồng diện tích gần 20 m vuông, nặng 70 tấn, dài 4,6m, rộng 3,6m và chiều cao từ cột nền tới mái là 3,35m. Trong đó, mỗi viên ngói nặng khoảng 4&nbsp;kg, 4 cột chùa mỗi cột nặng 1 tấn. Quả chuông và khánh đồng nặng trên 250&nbsp;kg.

Hệ thống tượng Phật trong chùa gồm 1 pho tượng Phật Thích Ca và 3 pho tượng Tam Tổ Trúc Lâm. Tượng có kích thước cao trung bình từ 0,45-0,87m tọa trên đài sen, trong đó 3 pho tượng Tổ được tạo tác lớn hơn. Tượng Thích Ca trong trang phục áo cà sa, tọa thiền với tư thế kiết già (thế liên hoa tọa). Tượng Đệ nhất Tổ (Trần Nhân Tông) mặc áo cà sa, tay úp lên hai đùi, tư thế ngồi "kiết già kiểu cát tường" hay còn gọi là "cát tường tọa" mắt nhìn xuống soi rọi nội tâm. Tượng Đệ nhị Tổ (Pháp Loa) và Đệ tam Tổ (Huyền Quang) mặc áo cà sa, tư thế ngồi kiết già không lộ bàn chân, tay kết "định ấn". Toàn bộ 3 pho tượng Tổ ngự trên đài sen đặt trên bệ, trang trí hoa văn hình sen, cúc, thị, lá lật, hoa văn sóng nước.

## Lễ hội
Hàng năm, lễ hội ở chùa Đồng nói riêng và Yên Tử nói chung diễn ra vào ngày mùng 10 tháng Giêng (Âm lịch) và 3 ngày đầu năm. Ngoài ra, vào những ngày sóc, vọng hay lễ Vu Lan, Phật đản, nhiều Phật tử cả nước cũng về đây hành hương lên chốn Trúc Lâm Yên Tử linh thiêng.

## Xem thêm

* Núi Yên Tử
* Quần thể di tích danh thắng Yên Tử

## Tham khảo
Clepticus brasiliensis

***Clepticus brasiliensis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Clepticus]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2000.

## Từ nguyên
Từ định danh *brasiliensis* bắt nguồn từ nơi đầu tiên phát hiện ra loài này, Brasil (hậu tố *ensis* dùng để chỉ nơi chốn).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. brasiliensis* có phạm vi phân bố ở Tây Nam Đại Tây Dương. Đây là loài đặc hữu của Brasil và được tìm thấy từ bang Maranhão trải dài đến bang Santa Catarina, bao gồm quần đảo São Pedro và São Paulo, Fernando de Noronha, Trindade và Martin Vaz và đảo san hô Rocas ở ngoài khơi.

*C. brasiliensis* sống xung quanh các rạn đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 60 m.

## Mô tả
*C. brasiliensis* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 24,3&nbsp;cm.

Cá cái có màu hoa cà đến tím chính sắc; chuyển thành màu vàng kim hoặc trắng ở bụng (vệt vàng đôi khi kéo dài từ giữa vây lưng đến bụng hoặc chỉ là một đốm nhỏ ở trên vây hậu môn). Vây lưng sau và vây hậu môn sau có màu đỏ thắm. Vây ngực và vây bụng có màu đỏ. Cá đực (giai đoạn cuối) có màu tím hoặc đỏ thắm; nhạt hơn ở ngực. Mống mắt màu đỏ hoặc vàng kim. Vây đuôi trong suốt, lõm sâu với hai thùy đuôi rất nhọn màu tím hoặc đỏ thắm, có các sợi tia vây vươn dài.

Toàn thân cá đực có tím nhạt, tím chính sắc, hoặc đỏ thắm (rất sẫm màu ở các vây nhưng nhạt hơn ở vùng ngực). Hai bên bụng và cuống đuôi phớt vàng. Cá con có màu hồng ửng đỏ hoặc vàng tươi (trắng ở bụng); hai bên thân có các dải màu đỏ sẫm. Vây bụng và vây hậu môn trắng nhạt, còn vây ngực và đuôi trong suốt, vây lưng màu đỏ hồng.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 17.

## Sinh thái
Thức ăn của *C. brasiliensis* là các loài động vật phù du ở tầng nước giữa. Chúng hợp thành đàn lớn, cá con có xu hướng bơi gần các rạn san hô hơn.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Clepticus parrae

***Clepticus parrae*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Clepticus]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của nhà tự nhiên học người Bồ Đào Nha-Cuba Antonio Parra, người đầu tiên mô tả nhưng lại không đặt tên cho loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. parrae* có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Từ bờ biển bang South Carolina và Bermuda, loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển phía đông nam Hoa Kỳ và trải dài đến vịnh México và biển Caribe, bao gồm khắp Antilles; phía nam đến Venezuela và Trinidad và Tobago.

*C. parrae* sống gần các rạn san hô viền bờ và phổ biến nhất ở độ sâu đến 40 m, tuy nhiên cũng có thể được tìm thấy ở độ sâu đến 100 m.

## Mô tả
*C. parrae* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 30&nbsp;cm. Cơ thể cá trưởng thành có tông màu tím đến màu tía; mõm đen. Cá đực mùa sinh sản có đầu, nửa thân trước, bao gồm cả vây ngực, vây bụng và nửa trước vây lưng màu hơi đen, phần thân sau phớt màu cam hoặc màu vàng (chủ yếu ở thân dưới và vây hậu môn). Đuôi của cá trưởng thành có hình lưỡi liềm, trong khi đuôi của cá con có khía. Cá con có màu tím nhạt, ánh màu bạc ở bụng, với 6 vệt đốm dọc lưng trên đường bên.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 17–18.

## Sinh thái
Thức ăn của *C. parrae* là các loài sinh vật phù du, ốc biển, sứa nhỏ và bọt biển. Chiều dài cơ thể khi thay đổi giới tính xấp xỉ 16&nbsp;cm.

## Tham khảo
Cục Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản toàn Liên bang khóa XVI (1930–1934)

**Cục Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản toàn Liên bang khóa XVI** được bầu tại Hội nghị Trung ương lần thứ nhất của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản toàn Liên bang khóa XVI được tổ chức ngày 30/7/1930.
## Ủy viên chính thức

## Ủy viên dự khuyết

## Tham khảo

## Xem thêm
## Liên kết ngoài
Clepticus africanus

***Clepticus africanus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Clepticus]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2000.

## Từ nguyên
Từ định danh *africanus* bắt nguồn từ nơi đầu tiên phát hiện ra loài này, châu Phi.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. africanus* có phạm vi phân bố ở Đông Đại Tây Dương. Loài này hiện chỉ được biết đến tại São Tomé và Príncipe trong vịnh Guinea. *C. africanus* sống xung quanh các rạn đá ngầm ở độ sâu ít nhất là đến 10 m.

## Mô tả
*C. africanus* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 20,5&nbsp;cm. Cá đực và cá cái có màu xám đen đến nâu sẫm; ánh màu xanh lục ở thân trước và ánh màu xanh lam (hoặc tím) ở thân sau (cá đực ánh màu rõ ràng hơn cá cái). Màu sắc cơ thể sẫm đáng kể ở vùng đầu, phần lưng sau và trên các vây. Bụng màu trắng với vảy viền đen tạo thành họa tiết ca rô. Khu vực từ sau gáy đến gai vây lưng thứ 3–5 có màu vàng kim đến màu đồng (cá cái) hoặc ánh thêm màu xanh lục (cá đực). Mống mắt màu vàng kim pha đỏ. Vây đuôi lõm sâu với hai thùy đuôi rất nhọn, có các sợi tia vây vươn dài.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 17.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Chánh sứ

**Chánh sứ** (正使) là chức danh của người được nhà vua lựa chọn, chỉ định dẫn đầu đoàn sứ bộ của một quốc gia dưới thời phong kiến, có quyền thay mặt vua tiến hành các hoạt động bang giao với các nước khác trong thời gian đi sứ.

## Chánh sứ của Đại Việt sang Trung Quốc thời Mạc

## Chánh sứ của Đại Việt sang Trung Quốc thời Lê Trung hưng

## Chánh sứ của An Nam sang Trung Quốc thời Tây Sơn

## Chánh sứ của Việt Nam sang Trung Quốc thời Nguyễn

## Tham khảo
Danh sách bài hát đứng đầu bảng xếp hạng Gaon Digital Chart năm 2016

Gaon Digital Chart, thuộc Gaon Music Chart, là bảng xếp hạng các ca khúc có diễn biến về mặt thương mại tại Hàn Quốc. Dữ liệu được thu thập bởi Hiệp hội Nội dung Âm nhạc Hàn Quốc. Nó bao gồm các bảng xếp hạng hàng tuần (tính từ Chủ Nhật đến Thứ Bảy), hàng tháng và hàng năm. Dưới đây là danh sách các bài hát đứng đầu bảng xếp hạng hàng tuần và hàng tháng. Bảng xếp hạng Digital Chart xếp hạng các bài hát dựa vào diễn biến thương mại của chúng trên các bảng xếp hạng Gaon Download, Streaming và BGM.

## Bảng xếp hạng hàng tuần

## Bảng xếp hạng hàng tháng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Current Gaon Digital Chart
Cây bách của Abarkuh

Cây bách **của Abarkuh** ( *Sarv-e Abarkuh*), là một cây Cupressus sempervirens ở Abarkuh thuộc tỉnh Yazd của Iran. Nó được Tổ chức Di sản Văn hóa Iran bảo vệ như một di tích tự nhiên quốc gia và thực sự là một điểm thu hút khách du lịch lớn với chiều cao 25 mét và với chu vi 11,5 mét ở thân cây và cao hơn 18 mét xung quanh các nhánh của nó. Nó được ước tính là già hơn bốn thiên niên kỷ và có khả năng là sinh vật lâu đời nhất hoặc lâu đời thứ hai ở châu Á.

Cây bách này được phỏng đoán là già từ 4.000 cho đến 5.000 năm, nhưng khó mà có thể nói chính xác tuổi thật của nó. Các điều kiện thiên nhiên thích hợp của vị trí cây được cho là lý do mà nó sống lâu đến vậy.

Có một truyền thuyết về cây, nói rằng cây đầu tiên được trồng bởi Zoroaster.  

## Xem thêm

## Tham khảo
Đèo Chẹn

**Đèo Chẹn** là đèo trên quốc lộ 37 ở vùng giáp ranh giữa huyện Mai Sơn và huyện Bắc Yên tỉnh Sơn La, Việt Nam.

## Vị trí
Quốc lộ 37 ở vùng này mới được nâng cấp từ đường tỉnh 113 trước đây, nối quốc lộ 6 ở *ngã ba Cò Nòi*  xã Cò Nòi huyện Mai Sơn đi hướng đông bắc tới thị trấn Bắc Yên .

Đỉnh đèo Chẹn ở ranh giới xã Nà Bó huyện Mai Sơn với xã Hua Nhàn huyện Bắc Yên, trong vùng đất *các [[bản]] Kéo Bó*. Đỉnh đèo cách *ngã ba Cò Nòi* cỡ 10&nbsp;km.

Đường tỉnh 113, lúc mở đường có tên *đường 13*, được mở năm 1953 để phục vụ chuyển quân trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Khi đó dân cư còn thưa thớt, tên đèo đặt theo tên *[[bản]] Chẹn* xã Mường Khoa, bản ở cách đỉnh đèo gần 8&nbsp;km. Ngày nay tại vùng đèo đã có thêm nhiều bản mới, là các bản Chẹn và Kéo Bó, và ra đời xã Hua Nhàn.

Cung đèo hiểm trở, là nơi được giới du lịch mạo hiểm ưa khám phá. Tuy nhiên sự hạn chế về bảo dưỡng làm cho đèo và đường là nơi dễ xảy ra tai nạn và sạt lở ách tắc.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Bảy công cụ cơ bản về chất lượng

**Bảy công cụ cơ bản về chất lượng** là một chỉ định được đưa ra cho một tập hợp các kỹ thuật đồ họa cố định được xác định là hữu ích nhất trong việc khắc phục các sự cố liên quan đến chất lượng. Chúng được gọi là *cơ bản* vì chúng phù hợp với những người ít được đào tạo chính thức về thống kê và bởi vì chúng có thể được sử dụng để giải quyết phần lớn các vấn đề liên quan đến chất lượng.

## Tổng quan
Bảy công cụ là: 

# Bảng kiểm tra 
# Biểu đồ kiểm soát 
# Sự phân tầng (luân phiên, biểu đồ dòng chảy hoặc biểu đồ chạy) 
# Biểu đồ Pareto 
# Biểu đồ 
# Sơ đồ nguyên nhân và kết quả (còn được gọi là sơ đồ "xương cá" hoặc sơ đồ Ishikawa) 
# Sơ đồ phân tán

Tên gọi này phát sinh tại Nhật Bản thời hậu chiến, lấy cảm hứng từ bảy vũ khí nổi tiếng của Benkei.  Nó có thể được Kaoru Ishikawa đưa ra, người đã bị ảnh hưởng bởi một loạt các bài giảng W. Edwards Deming đã trao cho các kỹ sư và nhà khoa học Nhật Bản vào năm 1950. Vào thời điểm đó, các công ty Nhật đã bắt đầu đào tạo lực lượng lao động của họ theo kiểm soát chất lượng thống kê, cho thấy sự phức tạp của nó đã làm hầu hết các công nhân của họ e ngại và việc đào tạo lại quy mô để tập trung chủ yếu vào các phương pháp đơn giản hơn, đủ cho các vấn đề liên quan đến chất lượng.  Viện Quản lý Dự án tham khảo bảy công cụ cơ bản trong *[[Hướng dẫn về những kiến thức cốt lõi trong Quản lý dự án]]* như một ví dụ về một bộ công cụ chung hữu ích để lập kế hoạch hoặc kiểm soát chất lượng dự án. 

Bảy công cụ cơ bản này trái ngược với các phương pháp thống kê tiên tiến hơn như lấy mẫu khảo sát, lấy mẫu chấp nhận, kiểm tra giả thuyết thống kê, thiết kế thí nghiệm, phân tích đa biến và các phương pháp khác nhau được phát triển trong lĩnh vực nghiên cứu hoạt động. 

## Tham khảo

### Thư mục

* 
* 
* 
* 
* 
*
(434326) 2004 JG6

**** định danh tạm thời  là một tiểu hành tinh lệch tâm cỡ km, phân loại là vật thể gần Trái Đất và là tiểu hành tinh có khả năng nguy hiểm của nhóm Atira, mà còn được gọi là "Apohele" và "nội thất Trái Đất các thiên thể". Nó là một trong những vật thể quay gần nhất với Mặt trời.

## Khám phá
 được phát hiện vào ngày 11 tháng 5 năm 2004, bởi nhà thiên văn học hàng đầu Brian Skiff  của chương trình *Tìm kiếm vật thể gần Trái Đất của Đài thiên văn Lowell* (LONEOS) tại trạm Anderson Mesa gần Flagstaff, Arizona, Hoa Kỳ.

Vòng cung quan sát của hành tinh bắt đầu bằng quan sát khám phá chính thức của nó tại Anderson Mesa, vì không có sự ưu tiên nào được thực hiện và không có nhận dạng trước được thực hiện.

## Quỹ đạo và phân loại
Nó quay quanh Mặt trời ở khoảng cách 0,3-1.0 AU cứ sau 6 tháng một lần (185 ngày). Quỹ đạo của nó có độ lệch tâm 0,53 và độ nghiêng 19° so với đường hoàng đạo.

 là tiểu hành tinh Atira thứ hai được biết đến - thiên thể đầu tiên là 163693 Atira - có nghĩa là toàn bộ quỹ đạo của nó nằm trong Trái Đất. Chu kỳ quỹ đạo của nó ít hơn sao Kim, khiến nó trở thành một trong những vật thể gần nhất được biết đến với Mặt trời, sau Sao Thủy. Do quỹ đạo lập dị của nó, nó đi qua quỹ đạo của cả hai sao Thủy và sao Kim, mà cũng làm cho nó đi qua sao Thủy và sao Kim. Nó có *khoảng cách quỹ đạo tối thiểu Trái Đất* là  có nghĩa là khoảng cách 14,8 âm lịch.

## Tính chất vật lý
Dựa trên một chuyển đổi chung từ cấp sao tuyệt đối, tiểu hành tinh có đường kính từ 0,6 đến 1,4&nbsp;km.

## Đặt tên
Tính đến năm 2017, hành tinh vi hình này vẫn chưa được đặt tên.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu tiểu hành tinh Lightcurve (LCDB), mẫu truy vấn (thông tin ) 
* Từ điển tên hành tinh nhỏ, sách Google 
* Các tiểu hành tinh và các đường cong quay của sao chổi, CdR - Observatoire de Genève, Raoul Behrend 
* Hoàn cảnh khám phá: Các hành tinh nhỏ được đánh số (430001) - (435000) - Trung tâm hành tinh nhỏ 
* (434326) 2004 JG6  
** Tiếp cận gần &nbsp; **·**   Khám phá &nbsp; **·**   Phù du &nbsp; **·**   Sơ đồ quỹ đạo &nbsp; **·**   Yếu tố quỹ đạo &nbsp; **·**   Thông số vật lý
Labropsis alleni

***Labropsis alleni*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labropsis]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của tiến sĩ Gerald R. Allen, người đã thu thập các mẫu vật của loài này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. alleni* có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận ở vùng biển thuộc khu vực Tam giác San Hô; Palau; quần đảo Marshall và Fiji.

*L. alleni* sống gần các rạn san hô viền bờ và trong các đầm phá ở độ sâu khoảng từ 4 đến 52 m.

## Mô tả
*L. alleni* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 10&nbsp;cm. Có một đốm đen lớn viền màu vàng bao quanh gốc vây ngực ở cá đực và cá cái.

Cá cái: Đầu, gáy, ngực và phía trước của phần thân trên có màu nâu. Phần thân còn lại có màu vàng cam, chuyển thành trắng phớt hồng ở cuống đuôi (đuôi có thể chuyển thành màu hồng hoàn toàn khi vừa được thu thập từ dưới nước). Thân dưới phớt màu xanh lục. Đường sọc màu vàng băng từ trên mắt đến trước đường bên. Vây lưng (có đốm đen ở phía trước), vây hậu môn và vây bụng màu lục phớt vàng, riêng vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam óng ở rìa; vây ngực trong suốt có các tia màu đỏ. Có một đốm đen nhỏ hơn trên gốc vây hậu môn.

Cá đực: Đầu màu tía, hầu hết phần thân còn lại có màu vàng lục nhạt, riêng thân sau và đuôi màu vàng rất nhạt (gần như trắng). Phần trước của vây lưng và vây hậu môn có màu ngọc lam, phần còn lại màu vàng lục lốm đốm xanh. Ngực và thân dưới màu tím nhạt.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 9–10; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13–15.

## Hành vi và tập tính
Cá con (3,5–5&nbsp;cm) ăn ký sinh bám trên cơ thể cá lớn trước khi chuyển sang ăn polyp san hô. *L. alleni* trưởng thành chọn lọc san hô khi ăn. Chúng sống đơn độc hoặc bơi theo cặp.

*L. alleni* được đánh bắt nhằm mục đích thương mại trong ngành buôn bán cá cảnh.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Labropsis manabei

***Labropsis manabei*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labropsis]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1931.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo họ của ông Manabe (không rõ tên riêng), người mà Schmidt cảm thấy biết ơn vì công việc thu thập các mẫu vật trên đảo Amami Oshima.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. manabei* có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ vùng biển phía nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara) và đảo Đài Loan trải dài về phía nam đến quần đảo Trường Sa và vùng biển của các quốc gia thuộc Đông Nam Á hải đảo, và xa nhất về phía nam là đến rạn san hô Scott (Úc).

*L. manabei* sống gần các rạn san hô ven bờ và vùng biển ngoài khơi ở độ sâu khoảng từ 5 đến 30 m.

## Mô tả
*L. manabei* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là gần 12&nbsp;cm. Cá đực trưởng thành có một khoảng màu cam bao quanh gốc vây ngực (cá cái không có đặc điểm này). Đầu có màu nâu tím; môi, cằm và vùng họng có màu xanh lam nhạt. Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam óng ở rìa (cả hai giới). Một đốm đen thường xuất hiện phía trước của vây lưng (cá cái không có đặc điểm này). Vây ngực một đốm đen ở gốc. Cá con và cá cái đang phát triển có ba dải sọc màu đen xen kẽ với các dải màu xanh lam nhạt. Cá con có ngoại hình giống với *[[Diproctacanthus]]* nhưng có vây lưng dài hơn.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Hành vi và tập tính
Thức ăn của *L. manabei* là các polyp san hô. Cá con có thể đóng vai trò là cá dọn vệ sinh: ăn ký sinh bám trên cơ thể cá lớn.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Xói mòn thủy động

**Xói mòn thủy động** là quá trình loại bỏ các trầm tích như phù sa, cát và sỏi từ xung quanh các vật cản đến dòng chảy trong biển, sông và kênh rạch. Xói mòn, gây ra bởi nước di chuyển nhanh, có thể làm sạch các lỗ cọ rửa, làm tổn hại đến tính toàn vẹn của cấu trúc. Đó là sự tương tác giữa thủy động lực học và các đặc tính địa kỹ thuật của chất nền. Đó là một nguyên nhân đáng chú ý của sự cố cầu và một vấn đề với hầu hết các cấu trúc biển được hỗ trợ bởi đáy biển trong các khu vực có dòng thủy triều và đại dương quan trọng. Nó cũng có thể ảnh hưởng đến các cộng đồng sinh học và tài sản được xem là di sản.

## Cơ chế
Bất kỳ sự tắc nghẽn nào trong nước chảy sẽ tạo ra những thay đổi về vận tốc trong cột nước. Sự thay đổi dòng chảy xảy ra trong vùng lân cận của chất nền có thể gây ra chuyển động khác biệt trong vật liệu dưới lòng gần vật cản. Độ lớn của những thay đổi này thay đổi theo tốc độ dòng, hình dạng đặc trưng và đặc tính cơ chất. Nói chung, lòng suối được đào sâu ở đầu thượng nguồn của vật cản và vật liệu được lấy ra khỏi chất nền thường được lắng đọng ở các khu vực được che chở phía sau hoặc liền kề với vật cản nơi vận tốc địa phương giảm đủ. Trong điều kiện vận tốc dòng chảy cao, vật liệu dưới lòng di động và cấu trúc được sắp xếp kém có độ sâu quét có thể khá sâu.

## Xem thêm

* Xói mòn cầu 
* Xói mòn thủy triều

## Tham khảo
Labropsis micronesica

***Labropsis micronesica*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labropsis]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của tiểu vùng Micronesia, nơi mà các mẫu vật được phát hiện.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. micronesica* có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận tại Palau; quần đảo Caroline; quần đảo Mariana; quần đảo Marshall, đều là những đảo quốc, quần đảo thuộc tiểu vùng Micronesia.

*L. micronesica* sống gần các rạn san hô ngoài khơi và trong các đầm phá ở độ sâu khoảng từ 7 đến 33 m; cá con sống trong gần các san hô nhánh *[[Acropora]]*.

## Mô tả
*L. micronesica* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là gần 12&nbsp;cm. Cá đực có màu nâu đỏ, vảy ở mỗi bên thân có màu vàng kim. Môi có màu xanh lam. Mõm có đốm màu lam nhạt trước mắt. Vây đuôi màu nâu đỏ; các tia vây có màu đỏ, viền xanh óng ở rìa sau. Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam óng ở rìa và một dải nâu cận rìa, lốm đốm các vệt màu xanh; riêng vây lưng có đốm đen ở phía trước. Vây ngực màu đỏ da cam ở gốc. Cá con và cá cái đang lớn đều có 3 dải sọc đen dọc theo chiều dài cơ thể, và một dải thứ tư mờ hơn màu nâu từ vùng họng kéo dài đến hậu môn; vùng thân giữa các sọc có màu vàng cam.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Hành vi và tập tính
Cá con, đôi khi có cả cá trưởng thành, có thể đóng vai trò là cá dọn vệ sinh: ăn ký sinh bám trên cơ thể cá lớn.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Labropsis polynesica

***Labropsis polynesica*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labropsis]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của tiểu vùng Polynesia, nơi mà các mẫu vật được phát hiện.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. polynesica* có phạm vi phân bố ở Trung Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận tại quần đảo Cook, quần đảo Austral, quần đảo Society và Tuamotu, đều là những đảo quốc, quần đảo thuộc tiểu vùng Polynesia.

*L. polynesica* sống gần các rạn san hô ngoài khơi và trong các đầm phá ở độ sâu khoảng từ 15 đến 38 m.

## Mô tả
*L. polynesica* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là gần 10,2&nbsp;cm. Cá đực và cá cái trưởng thành có màu nâu sẫm với các đường sọc màu vàng lục dọc theo chiều dài thân (ở dưới nước, các đường sọc này có màu vàng kim). Đầu có màu nâu vàng với một đốm lớn màu cam trên nắp mang (không có ở cá cái). Môi và vùng xung quanh có màu xanh lam nhạt và có một đốm màu lam sẫm ngay khóe miệng. Vây lưng và vây hậu môn màu xanh lục phớt vàng, có viền màu xanh lam óng ở rìa cùng và một dải đen cận rìa. Vây đuôi màu nâu sẫm, gần như đen; cũng được viền màu xanh óng. Vây ngực và vây bụng màu cam. Cá cái nhỏ và cá con có ba dải sọc đen.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số tia vây ở vây ngực: 13–14.

## Hành vi và tập tính
Cá con và cá gần trưởng thành có thể ăn ký sinh bám trên cơ thể cá lớn như một loài cá dọn vệ sinh. Thức ăn chính của loài này là các polyp san hô.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Labropsis xanthonota

***Labropsis xanthonota*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labropsis]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Hy Lạp cổ đại có nghĩa là "màu vàng", hàm ý đề cập đến màu vàng trên vây lưng cá cái, màu dễ nhận thấy nhất trên cơ thể loài này khi chúng ở dưới nước.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. xanthonota* có phạm vi phân bố trên khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi, Madagascar và các đảo quốc trong Ấn Độ Dương, bao gồm quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh; từ quần đảo Mergui trải rộng trên hầu hết vùng biển bao quanh các quốc gia thuộc Đông Nam Á hải đảo; phía bắc đến Nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara) và đảo Đài Loan, trải dài về phía đông băng qua các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương đến quần đảo Samoa, phía nam đến rạn san hô Great Barrier.

*L. xanthonota* sống gần các rạn san hô ngoài khơi và trong các đầm phá ở độ sâu khoảng từ 7 đến 55 m.

## Mô tả
*L. xanthonota* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 13&nbsp;cm.

Cá đực: cơ thể có màu nâu với các đốm màu vàng kim trên vảy. Mang có màu vàng tươi ở phía sau. Vây lưng và vây hậu môn màu nâu cam, viền màu xanh lam óng ở rìa và một dải đen cận rìa; vây lưng có một đốm đen ở phía trước. Hai thùy đuôi màu nâu sẫm, phớt màu cam ở chóp thùy, vùng giữa đuôi có hình chữ V màu trắng xanh. Vây ngực và vây bụng trong suốt.

Cá cái: cơ thể màu xanh đen với các đốm màu cam trên vảy. Hai bên thân có các đường sọc màu xanh lam dọc theo chiều dài thân. Vây lưng màu vàng, viền xanh óng, có một đốm đen ở phía trước. Vây hậu môn và đuôi màu xanh đen, lốm đốm xanh óng.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10; Số tia vây ở vây ngực: 14–15.

## Hành vi và tập tính
Thức ăn của *L. manabei* trưởng thành là các polyp san hô. Cá con đóng vai trò là một loài cá dọn vệ sinh và ăn ký sinh bám trên cơ thể cá lớn. Loài này sống thành từng nhóm nhỏ.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Xói mòn thủy triều

**Xói mòn** **thủy triều** là sự xói mòn đáy biển gây ra bởi dòng thủy triều mạnh dẫn đến việc loại bỏ các trầm tích trong bờ và hình thành các hố sâu và kênh. Ví dụ về quá trình thủy văn này có thể được tìm thấy trên toàn cầu. Hai địa điểm tại Hoa Kỳ nơi mà thủy triều là nhân tố hình thành chủ yếu là Vịnh San Francisco và Elkhorn Slough. Lực thủy triều cũng có thể góp phần vào việc gây xói mòn cầu.

## Quan điểm lịch sử và sự liên quan
Nghiên cứu về thủy triều chủ yếu tập trung tại Elkhorn Slough ở California. Vùng trũng được tiếp xúc trực tiếp với dòng thủy triều bắt đầu vào năm 1947 với việc tạo ra Cảng Moss Landing. Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện trên vùng trũng kể từ khi thủy triều tiếp xúc với danh mục thay đổi hình thái và xác định sẽ mất bao lâu để hệ thống đạt đến trạng thái cân bằng. 

## Sự hình thành
Xói mòn thủy triều được hình thành ở vùng đồng bằng và cửa sông thống trị thủy triều với sự thay đổi của thủy triều. Khi thủy triều thay đổi từ thấp lên cao hoặc cao xuống thấp, nước được vận chuyển qua kênh lấy trầm tích với nó. Với sự xói mòn ngày càng tăng, khối lượng thủy triều ngày càng tăng tạo ra một hệ thống tự kéo dài. Xói mòn thủy triều là rõ ràng nhất khi một rào cản bị phá vỡ do các nhân tố tự nhiên hoặc nhân tạo.

## Giải phẫu học

### Độ sâu
Xói mòn thủy triều có thể được xác định bằng cách xem xét sự thay đổi độ sâu theo thời gian. Độ sâu của các kênh thủy triều được xác định bằng cách sử dụng sonar đa tia hoặc LiDAR. Bằng cách so sánh các mặt cắt ngang của độ sâu kênh trong vài năm và ở các khoảng cách khác nhau trong kênh thủy triều, lượng nước có thể được định lượng.

### Phân phối kích thước hạt
Các mẫu lấy trầm tích cho thấy ở các khu vực thể hiện sự xói mòn của thủy triều, ở đó có sự gia tăng kích thước hạt từ các khu vực xung quanh.

## Ý nghĩa sinh thái
Với ảnh hưởng trực tiếp từ Đại dương, địa mạo học trơn có thể thay đổi đáng kể khiến các loài bản địa khó tồn tại. Điều này có thể được nhìn thấy trong:

· Gia tăng vận chuyển dòng chảy nông nghiệp, chẳng hạn như trầm tích DDT, được biết đến bằng cách tăng cường thủy triều.

· Sự xói mòn đầm lầy và rong lá lớn.

· Mất đi sinh vật đáy vì các kênh sâu hơn nhiều so với sinh vật có thể tồn tại.

## Xem thêm
Xói mòn cầu

Châu thổ

Cửa sông

Vận chuyển trầm tích

## Tham khảo
Labroides bicolor

***Labroides bicolor*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labroides]]* trong họ Cá bàng chài. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài cá này, *bicolor*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "hai màu", ám chỉ màu sắc khác biệt rõ rệt ở thân trước (xanh thẫm) và thân sau (vàng nhạt) của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. bicolor* có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận từ vùng biển phía nam bán đảo Ả Rập, trải dài dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc, bãi ngầm xung quanh; từ Sri Lanka, phạm vi của *L. bicolor* trải dài về phía nam đến Maldives và Chagos, xa hơn nữa là đến quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như vùng biển dọc theo bang Tây Úc; ở phạm vi phía đông, *L. bicolor* xuất hiện trải dài trên hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á, Papua New Guinea, bờ biển phía đông Úc (dọc theo rạn san hô Great Barrier), mở rộng phạm vi đến hầu hết các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất ở phía đông là đến Tuamotu); phạm vi phía bắc giới hạn đến vùng biển phía nam Nhật Bản; phía nam đến đảo Lord Howe và đảo Norfolk.

*L. bicolor* sống gần các rạn san hô viền bờ và các rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến 40 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *L. bicolor* là 15&nbsp;cm. *L. bicolor* có thân mảnh, thuôn dài. Mõm nhọn, môi dày. Đuôi hơi bo tròn. Cá con có màu đen với một dải màu vàng dọc theo lưng (từ mõm chạy dài đến rìa đuôi trên). Cá cái có màu xám với một dải sọc đen dọc theo hai bên thân trước; cơ thể chuyển sang màu vàng nhạt ở thân sau; đuôi có dải viền đen. Cá đực có đầu màu xanh lam thẫm; đen sẫm ở thân trước và chuyển thành màu vàng ở thân sau; đuôi có màu vàng lục với dải viền đen.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 11; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13.

## Sinh thái

Các loài *[[Labroides]]* đều được gọi là cá dọn vệ sinh, vì chúng có chung một tập tính là ăn các loài ký sinh và mô chết bám trên cơ thể hoặc trong các khoang mang ở các loài động vật lớn hơn.

Cá con của *L. bicolor* thường sống đơn độc và khá bí mật trong các hang hốc. Cá trưởng thành có xu hướng bơi trên một khu vực rộng lớn để tìm kiếm các loài cá có ký sinh để mà "dọn dẹp", thay vì tập trung cố định tại một khu vực như những loài cá bàng chài dọn vệ sinh khác (như *[[Labroides dimidiatus]]*).

## Tham khảo
Labroides pectoralis

***Labroides pectoralis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labroides]]* trong họ Cá bàng chài. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1975.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài cá này, *pectoralis*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "ngực", ám chỉ đốm đen trên gốc vây ngực của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. pectoralis* có phạm vi phân bố rộng rãi ở Đông Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận ở ngoài khơi quần đảo Cocos (Keeling), đảo Giáng Sinh và bãi cạn Rowley (Úc), băng qua vùng biển quần đảo Mã Lai (trừ phần lớn đảo Borneo, phía đông Sumatra và phía bắc Java), mở rộng phạm vi đến nhiều đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến quần đảo Line và quần đảo Pitcairn); phạm vi phía bắc giới hạn đến quần đảo Ogasawara (Nhật Bản); phía nam trải dài dọc theo rạn san hô Great Barrier đến đảo Lord Howe.

*L. pectoralis* sống gần các rạn san hô viền bờ và các rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu khoảng từ 2 đến 28 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *L. pectoralis* là 11&nbsp;cm. *L. pectoralis* có thân mảnh, thuôn dài với phần mõm nhọn. Chúng có một đốm đen lớn đặc trưng ở gốc vây ngực. Cá trưởng thành có một dải sọc đen từ mõm băng qua mắt, kéo dài đến vây đuôi; dải sọc này mở rộng hơn khi đi qua thân sau. Lưng cũng có một dải đen mỏng hơn sọc thân. Đầu và thân trước có màu vàng, chuyển dần sang màu cam ở thân sau; ngực và bụng màu trắng, hơi ánh xanh lam. Môi màu đỏ cam. Đuôi hơi bo tròn, có viền màu xanh lam nhạt.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 10 - 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 9 - 11; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13.

## Sinh thái

Các loài *[[Labroides]]* đều được gọi là cá dọn vệ sinh, vì chúng có chung một tập tính là ăn các loài ký sinh và mô chết bám trên cơ thể hoặc trong các khoang mang ở các loài động vật lớn hơn. Chúng sống đơn độc hoặc bơi theo cặp.

## Đánh bắt
*L. pectoralis* được xem là một loài cá cảnh, đặc biệt là vì hành vi dọn vệ sinh của chúng. Loài này cũng được đánh bắt khá phổ biến.

## Tham khảo
Labroides phthirophagus

***Labroides phthirophagus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labroides]]* trong họ Cá bàng chài. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1958.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này, *phthirophagus*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "ăn chấy, rận", ám chỉ hành vi ăn ký sinh bám trên cơ thể của các loài cá khác ở chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. phthirophagus* có phạm vi phân bố giới hạn ở Bắc Thái Bình Dương. Đây là một loài đặc hữu của quần đảo Hawaii và đảo Johnston. *L. phthirophagus* sống gần các rạn san hô và những mỏm đá ngầm ở độ sâu đến 90 m.

## Mô tả

Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *L. phthirophagus* là 12&nbsp;cm. *L. phthirophagus* có thân mảnh, thuôn dài với phần mõm nhọn. Đuôi hơi bo tròn. Cá trưởng thành có một dải sọc màu đen từ mõm băng qua mắt, dọc theo hai bên thân. Phần thân trước có màu vàng tươi, chuyển sang màu xanh lam thẫm ở thân sau. Vây lưng và vây hậu môn có màu xanh lam sáng. Góc đuôi trên và dưới có màu hồng tím. Cá con của *L. phthirophagus* rất giống với *[[Labroides dimidiatus]]*, với cơ thể màu đen (xám nhạt ở bụng) và một dải sọc màu xanh lam dọc lưng.

### Đổi màu
Cũng như *L. dimidiatus*, cá con của *L. phthirophagus* có thể chuyển sang màu sắc của cá trưởng thành khi chúng sống một mình, và nhanh chóng quay về màu sắc ban đầu khi bị những con cá cái trưởng thành của đồng loại tấn công. Ở *L. phthirophagus*, cá cái thường hay tấn công những con nhỏ hơn khi chúng hiển thị màu sắc của cá trưởng thành, vì vậy, mẫu màu sắc của cá con có thể giúp chúng tránh khỏi sự gây hấn của đồng loại. Một số loài trong họ Cá bàng chài cũng có khả năng đổi màu qua lại (như *[[Thalassoma duperrey]]* và *[[Coris gaimard]]*), nhưng chúng không thể đổi màu một cách nhanh chóng như những thành viên *[[Labroides]]*.

Nhiều loài cá rạn san hô như *[[Dascyllus albisella]]* và *[[Zebrasoma flavescens]]* lại thích được *L. phthirophagus* trưởng thành dọn vệ sinh cho. Vì thế, cá con *L. phthirophagus* sẽ chuyển sang màu sắc của cá trưởng thành để tiếp cận những loài cá "khách hàng", cũng là để tìm thức ăn. Điều này cũng đồng nghĩa với việc, chuyển đổi màu sắc cơ thể xảy ra ở những cá thể đang đói.

## Sinh thái
Tất cả những loài trong chi *[[Labroides]]* đều có chung một tập tính, đó là ăn những loài giáp xác ký sinh và dịch nhầy của các loài cá khác. Vì vậy, chúng được xem là những loài cá dọn vệ sinh. *L. phthirophagus* hoạt động chủ yếu vào ban ngày; vào ban đêm, chúng có thể tạo ra một lớp kén bọc lấy cơ thể từ dịch nhầy để bảo vệ bản thân trước những kẻ săn mồi.

## Thương mại
*L. phthirophagus* được thu thập nhằm mục đích buôn bán cá cảnh.

## Tham khảo

### Trích dẫn
* 

### Xem thêm
*
Labroides rubrolabiatus

***Labroides rubrolabiatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Labroides]]* trong họ Cá bàng chài. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1958.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này, *rubrolabiatus*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "môi đỏ", ám chỉ màu đỏ của môi ở loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*L. rubrolabiatus* có phạm vi phân bố rộng rãi ở khu vực Trung Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận chủ yếu ở một vài đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, bao gồm Fiji, quần đảo Samoa, Tonga, quần đảo Cook, quần đảo Line, quần đảo Society và một số vùng lãnh thổ trong Polynésie thuộc Pháp, quần đảo Pitcairn. Những ghi nhận về sự xuất hiện của *L. rubrolabiatus* tại Philippines được xác định là không phải, còn những ghi nhận tại Vanuatu, New Caledonia và phía bắc rạn san hô Great Barrier cần được xác định rõ hơn.

*L. rubrolabiatus* sống gần các rạn san hô viền bờ và các rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến 32 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *L. rubrolabiatus* là 9&nbsp;cm. *L. rubrolabiatus* có thân mảnh, thuôn dài với phần mõm nhọn. Đuôi hơi bo tròn. Cá trưởng thành có một dải sọc màu đen từ mõm băng qua mắt, chạy dọc theo hai bên thân trước. Đầu và nửa thân trước có màu xám hơi ánh vàng. Nửa thân sau có màu vàng cam sẫm. Cuống đuôi và vây đuôi có màu đen, rìa dưới và trên có màu xanh lam sáng. Vây lưng và vây hậu môn có màu vàng nhạt. Môi của *L. rubrolabiatus* có màu đỏ, là điểm đặc trưng của loài cá này so với những loài trong chi *[[Labroides]]*.

## Sinh thái
Tất cả những loài trong chi *[[Labroides]]* đều có chung một tập tính, đó là ăn những loài giáp xác ký sinh, mô chết và dịch nhầy của những loài động vật khác. Vì vậy, chúng được xem là những loài cá dọn vệ sinh. *L. rubrolabiatus* hoạt động chủ yếu vào ban ngày; vào ban đêm, chúng có thể tạo ra một lớp kén bọc lấy cơ thể từ dịch nhầy để bảo vệ bản thân trước những kẻ săn mồi.

## Tham khảo
Tải lượng đáy

**Tải lượng đáy** mô tả các hạt trong một chất lưu chuyển động (thường là nước chảy) được vận chuyển dọc theo lòng của dòng chảy đó. Tải lượng đáy là bổ sung cho tải lượng lơ lửng và tải lượng rửa trôi.

Tải lượng đáy di chuyển bằng cách lăn, trượt và/hoặc nhảy cóc.

Thông thường, các hạt của tải lượng đáy ở hạ lưu sẽ nhỏ hơn và thuôn tròn hơn so với các hạt của tải lượng đáy ở thượng lưu sông suối, một quá trình gọi là làm mịn xuôi dòng. Điều này một phần là do sự cọ mòn và mài mòn do các viên đá va chạm với nhau và với lòng sông suối, do đó dẫn tới sự loại bỏ các kết cấu thô (làm tròn) và làm giảm kích thước của các hạt. Tuy nhiên, sự vận chuyển chọn lọc của trầm tích cũng đóng một vai trò liên quan đến làm mịn xuôi dòng: các hạt nhỏ hơn trung bình dễ bị dòng nước cuốn theo so với các hạt lớn hơn trung bình, vì ứng suất cắt cần thiết để cuốn một hạt là tỷ lệ thuận với đường kính của hạt. Tuy nhiên, mức độ chọn lọc kích thước bị hạn chế bởi **hiệu ứng ẩn** được Parker và Klingeman mô tả năm 1982, trong đó các hạt lớn hơn nhô ra khỏi đáy trong khi các hạt nhỏ bị các hạt lớn hơn che chắn và che giấu, với kết quả là gần như tất cả các hạt thuộc mọi kích thước bị cuốn đi ở mức ứng suất cắt gần như bằng nhau.

Các quan sát thực nghiệm cho thấy rằng một dòng chảy bề mặt tự do đồng nhất trên một mặt phẳng ít kết dính hơn không thể cuốn theo các trầm tích dưới một giá trị tới hạn \tau_* của tỷ lệ giữa các đo đạc lực thủy động lực (gây mất ổn định) và lực hấp dẫn (ổn định) tác dụng lên các hạt trầm tích, được gọi là ứng suất Shields \tau_*. Đại lượng này đước tính theo công thức:

: \tau_*=\frac{u^2_*}{(s-1)gd},

Trong đó u_{*}là vận tốc ma sát, s là mật độ hạt tương đối, d là đường kính hạt hiệu dụng bị cuốn theo dòng chảy và g là trọng lực. Công thức Meyer-Peter-Müller cho khả năng tải lượng đáy trong điều kiện dòng chảy cân bằng và đồng đều phát biểu rằng cường độ của thông lượng tải lượng đáy q_s trên một đơn vị chiều rộng tỷ lệ thuận với phần dư ứng suất cắt so với ứng suất cắt tới hạn \tau_{*c} . Cụ thể, q_s là một hàm phi tuyến tăng đơn điệu của phần dư ứng suất Shields \phi(\tau_{*} -\tau_{*c}), thường được thể hiện dưới dạng một quy luật hàm số lũy thừa.

## Tham khảo