FN 5.7×28mm

Đạn **FN 5.7×28mm** (hay còn gọi là **FN 5.7×28mm NATO**) là loại đạn súng ngắn có vận tốc cao và không khói được phát triển bởi công ty FN Herstal của Bỉ. 

Đạn 5.7x28mm được phát triển để đáp ứng yêu cầu từ NATO để thay thế cho đạn 9x19mm Parabellum, và trong quá trình phát triển loại đạn thì FN Herstal cũng đã tạo ra súng tiểu liên P90, sau đó đạn 5.7x28mm cũng đã được sử dụng cho súng ngắn Five-seven. Vào các năm 2002-2003, NATO đã tiến hành các thử nghiệm để tìm ra loại đạn thích hợp để thay thế, khi đó 5.7x28mm đã chạm chán với đối thủ là đạn 4.6×30mm được phát triển bởi Heckler & Koch. Cuối cùng thì phía NATO đã quyết định chọn 5.7x28mm làm tiêu chuẩn nhưng bị phía Đức phản đối và quá trình tiêu chuẩn hóa đã bị dừng lại, mãi đến năm 2021 thì NATO đã chính thức thông qua và đạn 5.7x28mm đã được tiêu chuẩn hóa với tên **5.7x28mm NATO**.

## Chi tiết thiết kế
Đạn 5.7x28mm nặng 6,0 gram, nhẹ hơn khi so với đạn 9x19mm nên giúp giảm gánh nặng và cho việc có thể mang theo nhiều đạn hơn. Mặc dù nó có nhược điểm là âm thanh và tia lửa đầu nòng khá lớn nhưng bù lại nó độ giật thấp hơn đạn 9x19mm khoảng 30%. Do đạn có vận tốc cao nên khi bắn ra, viên đạn bay với quỹ đạo cực kỳ phẳng. Một biến thể của nó với tên gọi là SS190 có khả năng xuyên thủng áo giáp chống đạn làm từ kevlar.

Theo phía FN Herstal, đạn 5.7x28mm khi bắn từ súng P90 có tầm bắn hiệu quả khoảng 200 mét và tối đa đến 1800 mét, còn khi được bắn từ súng ngắn Five-seven thì tầm bắn hiệu quả đạt 50 mét và tối đa đến 1,510 mét. 

Đạn 5.7x28mm là loại đạn không giãn nở phân mảnh khi bắn trúng mục tiêu nên nó không vi phạm vào Công ước La Hay 1889 về việc cấm sử dụng đạn phân mảnh trong chiến tranh, hiện nay nhiều quốc gia đã áp dụng 5.7x28mm vào quân đội của mình.

## Các biến thể
**SS90 (nguyên mẫu)**

Đạn SS90 được chế tạo và sử dụng với các khẩu P90 đời đầu. Nó được bọc kim loại và nặng khoảng 1,5 gram, nó có sơ tốc đầu nòng khoảng 850 mét/giây. Đến năm 1994 thì nó được thay thế hoàn toàn bằng loại đạn SS190.

**SS190** 

Đạn SS190 là loại đạn được bọc thép được giới thiệu vào năm 1993 như là một bản cải tiến từ đạn SS90 trước đó. Nó có hiệu suất vượt trội hơn khi so với SS90 trước đó, chiều dài cũng giảm đi nên có thể sử dụng với súng ngắn Five-seven thuận tiện hơn, đầu đạn xuyên phá bằng thép và lõi bằng nhôm. SS190 khi bắn từ súng tiểu liên P90 cho ra sơ tốc đầu nòng khoảng 715 mét/giây. Loại đạn này được hiệp hội ATF phân loại vào đạn xuyên giáp.

**L191 (vạch đường)**

Đạn L191 (hay còn gọi là S191) là loại đạn vạch đường được thiết kế giúp dễ dàng nhận biết đường đạn khi khai hỏa trong môi trường ban đêm và ánh sáng yếu. Hiệu suất của L191 hoàn toàn tương tự như SS190 và nó cũng được hiệp hội ATF phân loại vào đạn xuyên giáp.

**SS192** **(đầu rỗng)**

Đạn SS192 là loại đạn đầu rỗng đã bị ngừng sản xuất vào năm 2004. Viên đạn có chiều dài 21,6mm với đầu đạn rỗng nặng 1,8 gram. SS192 được hiệp hội ATF phân loại vào đạn không xuyên giáp.

**SB193** **(cận âm)**

Đạn SB193 (hay còn gọi là SS193) là loại đạn cận âm có trọng lượng 3,6 gram, khi sử dụng cùng nòng giảm thanh thì tiếng súng được giảm đi đáng kể, vì sơ tốc đầu nòng giảm đi nên lực giật khi bắn cũng giảm đi.

**T194 (huấn luyện)**

Đạn T194 là đạn huấn luyện đã ngưng sản xuất vào năm 2002, nó có thông số và hiệu suất tương tự như SS192.

**SS195LF** **(không chì)**

Đạn SS195LF (*LF* viết tắt cho *lead free* có nghĩa là *không chứa chì*) được tạo ra để thay thế cho SS192 vào năm 2004. Nó cũng có thông số và hiệu suất tương tự như SS192 và được hiệp hội ATF phân loại vào đạn không xuyên giáp, hiện nay nó vẫn được FN Herstal sản xuất tại Bỉ.

**SS196SR** **(dân sự/thể thao)**

Đạn SS196SR được giới thiệu vào năm 2005, nó có đầu đạn lõi chì nặng 2,6 gram và sơ tốc đầu nòng khoảng 500 mét/giây. Được hiệp hội ATF phân loại vào đạn không xuyên giáp. Hiện nó đã bị thay thế bằng loại đạn SS197SR.

**SS197SR (dân sự/thể thao)**

Đạn SS197SR cũng có đầu đạn nặng 2,6 gram như SS196SR nhưng lại có sơ tốc đầu nòng nhanh hơn khoảng 30 mét/giây.

**SS198LF** **(không chì)**

Đạn SS198LF có thiết kế tương tự như SS195LF nhưng có sơ tốc đầu nòng nhanh hơn khoảng 30 mét/giây.

## Các vũ khí sử dụng
**FN Herstal**

* FN Five-seven
* FN P90

**AR57 LLC**

* AR-57

**CMMG**

* CMMG Banshee, Mk57/Mk4
* CMMG Resolute, Mk57/Mk4
* CMMG Dissent, Mk57/Mk4

**KEL-TEC**

* Kel-Tec P50
* Sub-2000

## Tham khảo