Chiến tranh giành độc lập Namibia

**Chiến tranh giành độc lập Namibia** kéo dài từ năm 1966 đến năm 1990, là cuộc chiến du kích của Tổ chức Nhân dân Tây-Nam Phi (SWAPO) và các lực lượng khác chiến đấu chống lại chính phủ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi. Nó gắn liền với cuộc chiến tranh biên giới Nam Phi.

Nam Phi đã nắm quyền cai quản khu vực mà về sau vẫn còn gọi là Tây-Nam Phi kể từ khi chiếm được của Đức trong Thế chiến I rồi sau đó nhận được sự ủy nhiệm từ Hội Quốc Liên trao quyền quản lý vùng lãnh thổ này. Năm 1966 Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, tổ chức kế thừa Hội Quốc Liên đã hủy bỏ ủy nhiệm quyền cai trị vùng lãnh thổ Tây-Nam Phi của Nam Phi và tuyên bố rằng nó thuộc quyền quản lý trực tiếp của Liên Hợp Quốc. Nam Phi từ chối công nhận nghị quyết này và tiếp tục quản lý lãnh thổ trên thực tế.

Ngày 22 tháng 8 năm 1966, lực lượng du kích SWAPO đã phát động một cuộc tấn công chống lại Lực lượng Phòng vệ Nam Phi tại Omugulugwombashe. Đây là trận đánh vũ trang đầu tiên trong cuộc đấu tranh giành độc lập ở Namibia. Trong ngày lễ kỷ niệm thì 26 tháng 8 là ngày nghỉ lễ ở Namibia. Liên Hợp Quốc đã công nhận ngày này như là *Ngày Namibia* nhưng người Namibia thường gọi đó là *[[Ngày Anh hùng (Namibia)|Ngày Anh hùng]]*.

Chiến tranh đã kết thúc với Hiệp định New York ký vào ngày 22 tháng 12 năm 1988, trong đó cũng đã chấm dứt sự dính líu trực tiếp của quân đội nước ngoài trong cuộc Nội chiến Angola. Độc lập đến với Namibia vào ngày 21 tháng 3 năm 1990 qua cuộc bầu cử chứng kiến cảnh SWAPO giành chiến thắng 55 trong số 72 ghế trong Quốc hội Namibia, cho phép họ thành lập chính phủ quốc gia của riêng mình.
## Giao tranh

### Giai đoạn nổi dậy, 1964-1974

#### Giai đoạn những năm 1960
Tháng 9 năm 1965, 1 nhóm du kích 7 người di chuyển qua biên giới Angola/Nam Phi và thành lập trại du kích.

Ngày 26 tháng 9 năm 1966, Quân đội chính phủ Nam Phi tiến hành chiến dịch Blouwildebees, mặc dù họ đã thành công trong chiến dịch thì các hoạt động của SWAPO vẫn không dừng lại.

#### Giai đoạn những năm 1970
Từ ngày 14 tháng 11 năm 1975 đến tháng 1 năm 1976, Nam Phi cùng FNLA, UNITA và Zaire tiến hàng chiến dịch Savannah nhưng thất bại và bị MPLA và Cuba đánh bại.

Ngày 10 tháng 11 năm 1975, MPLA phòng thủ căn cứ Quifangondo thành công trong cuộc tấn công của FNLA.

Ngày 1 tháng 11 năm 1976 đến ngày 31 tháng 3 năm 1977, Nam Phi tiến hành chiến dịch Seiljag.

Tháng 5 năm 1978, Nam Phi tiến hành chiến dịch Bruilof hay chiến dịch Wedding với mục đích tiêu diệt các căn cứ của PLAN (Quân đội giải phóng nhân dân Namibia) ở vùng lân cận Chetequera

Từ ngày 4 đến 10 tháng 5 năm 1978, Nam Phi thành công tiến hành chiến dich Reindeer. Đồng thời cũng diễn ra trận Cassinga (còn được gọi là đột kích Cassinga hay thảm sát Kassinga)

Từ ngày 6 đến 13 tháng 3 năm 1979, Nam Phi tiến hành chiến dịch Rekstok với mục đích tiêu diệt các căn cứ của PLAN (Quân đội giải phóng nhân dân Namibia) tại Mongua, Oncocua, Henhombe và Heque.

#### Giai đoạn những năm 1980
Từ ngày 10 tháng 6 đến 1 tháng 7 năm 1980, Quân đội Nam Phi thực hiện chiến dịch Skeptic nhằm tìm kiếm các cơ sở khác nhau của PLAN trên Angola.

Ngày 30 tháng 7 năm 1980, Nam Phi tiêu hủy 1 căn cứ của MPLA và giết chết 27 lính SWAPO mà không có bất kỳ thương vong nào.

Ngày 19 tháng 2 năm 1980, Nam Phi triển khai ném bom trên Angola nhằm tiêu diệt SWAPO và PLAN.

Từ ngày 23 tháng 8 đến 2 tháng 9 năm 1981, Nam Phi đưa 5,000 binh sĩ vào chiếm đóng tại Xangongo và Ongiva suốt chiến dịch Protea.

Từ 1 đến 20 tháng 11 năm 1981, Nam Phi mở chiến dịch Daisy nhằm phá hủy trụ sở chính và các căn cứ của PLAN ở các địa phương thuộc Chitequeta and Bambi. 

Từ ngày 9 đến 14 tháng 3 năm 1982, Nam Phi đã triển khai quân đội trong chiến dịch Super nhằm ngăn chặn các du kích Namibia xâm nhập vào Tây Nam Phi.

Từ ngày 15 tháng 2 đến 15 tháng 4 năm 1983, SADF tổ chức 1 chiến dịch lớn nhằm tiêu diệt những phiến quân Namibia ở phía bắc của Tây Nam Phi.

Ngày 29 tháng 12 năm 1983, SADF tổ chức ném bom PLAN ở Lubango, Angola.

Từ ngày 29 đến 30 tháng 6 năm 1985, nam Phi tổ chức chiến dịch Boswilger để truy đuổi và tiêu diệt quân nổi dậy.

Từ ngày 15 đến 22 tháng 9 năm 1985, Nam Phi mở cuộc tấn công phủ đầu nhằm vào các căn cứ của PLAN ở các khu vực Evale, Anhanca và Dova ở Angola.

Ngày 31 tháng 10 năm 1987, Nam Phi tấn công vào căn cứ Bộ Tư lệnh Phương Bắc của PLAN.

Từ ngày 1 đến 9 tháng 4 năm 1989, Nam phi tổ chức chiến dịch Merlyn nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của quân nổi dậy PLAN (SWAPO) vào Tây Nam Phi / Namibia trái với lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 1 tháng 4 năm 1989.
## Xem thêm
*Chiến tranh biên giới Nam Phi
*Nội chiến Angola
*Quân Địa phương Tây-Nam Phi
*Cảnh sát Tây-Nam Phi
*Koevoet

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Dữ liệu về các sự kiện xung đột vũ trang Onwar: Chiến tranh giành độc lập Namibia 1966–1988
*CIA, the World Factbook: Namibia