Sophie của Artois

**Sophie của Artois** (5 tháng 8 năm 1776 – 5 tháng 12 năm 1783) là đứa con thứ hai của Maria Teresa của Sardegna và Charles X của Pháp.

## Tiểu sử

Sophie d'Artois được sinh ngày 5 tháng 8 năm 1776 tại Cung điện Versailles, là con gái đầu của Charles Philippe, (Sau này là Charles X) được biết đến với tước hiệu Bá tước xứ Artois (Comte d'Artois), dưới thời kỳ trị vì của người chú – Vua Louis XVI của Pháp. Cha của bà là con trai út của Louis, Trữ quân nước Pháp  và Trữ phi Maria Josepha của Ba Lan. Còn mẹ của bà là Vương nữ Maria Teresa của Sardegna, con gái thứ ba của Vua Vittorio Amedeo III của Sardegna và María Antonia của Tây Ban Nha. 

Sophie có vài nét rất giống với người chị họ của mình là Marie Thérèse Charlotte của Pháp, Madame Royale con gái của Louis XVI. Điều này thể hiện rõ trong những bức tranh chân dung. Cả hai vương nữ đều có khuôn mặt thiên thần, mặc chiếc váy muslin xinh xắn và cầm hoa (biểu tượng của sự thuần khiết, gắn liền với tuổi thơ của họ). 

Tại triều đình Versailles, cô bé biết với danh xưng *[[Fils de France#Mademoiselle|Mademoiselle]]* – Danh xưng này thường dành cho người con gái lớn nhất của *[[Fils de France#Monsieur|Monsieur]]* cùng *[[Fils de France#Madame|Madame]]* khi chưa kết hôn. Ngoài ra, Sophie còn mang các danh xưng khác như *Mademoiselle d’Angoulême* và *Mademoiselle d’Artois*, trong đó *d’Angoulême* phản ánh tước hiệu *Công tước xứ Angoulême* của anh trai Louis Antoine d’Artois, còn tên gọi Artois bắt nguồn từ lãnh địa (*appanage*) thuộc quyền sở hữu của cha bà, Bá quốc Artois (và do đó mang tước hiệu bá quốc của cha mình làm họ). 

Là con gái của một *[[fils de France]]* (Con trai nước Pháp) nhưng không phải là một Trữ quân, nên bản thân chỉ là một *Petite-file de France* (Cháu gái nước Pháp). Theo một quy định của Louis XIV vào tháng 3 năm 1710, con cái của Trữ quân chính thức là Con trai và Con gái của Pháp (*Fils de France* và *Fille de France*). Ngoài ra, Louis XVI tuyên bố rằng cháu gái (Sophie) và các anh chị em sẽ được gọi là Cháu trai và Cháu gái của Pháp (*Petit-fils et Petite-file de France*) mặc dù họ không phải là con của một vị vua hay một trữ quân. Tước vị này đã mang lại cho Sophie danh xưng *Điện hạ Hoàng gia* (Altesse Royale), nhưng lại được biết đến nhiều hơn dưới danh xưng *Mademoiselle*. 

Sophie (có thể là mắc bệnh viêm phổi nặng) qua đời ngày 5 tháng 12 năm 1783 tại Cung điện Versailles khi mới bảy tuổi. Bà được chôn cất tại Vương cung thánh đường Saint Denis ở ngoại ô Paris. Trong khi trái tim của Sophie được đưa đến và chôn cất tại nhà nguyện Sainte-Anne thuộc giáo đường Val-de-Grâce – nơi cất giữ trái tim của các vương tử và vương nữ thuộc hoàng tộc Pháp.

Vương hậu Maria Antonia đã viết một lá thư gửi cho anh trai mình là Hoàng đế Joseph II của Thánh chế La Mã, đề ngày 20 tháng 12 năm 1783:“Bá tước xứ Artois đau buồn trước cái chết của con gái mình [...]. Về phần Bá tước phu nhân xứ Artois, bà không tỏ ra buồn bã hơn chút nào so với những việc khác.”

= Tổ tiên =

## Chú thích


### Tham khảo và Đọc thêm
* Campan, Jeanne-Louise-Henriette. *Mémoires sur la vie privée de Marie-Antoinette*, Paris, 1822, chương XV.
* Marie-Antoinette. *Lettre à Joseph II*, 20 décembre 1783, in *Correspondance secrète de Marie-Antoinette avec l’empereur Joseph II et le comte de Mercy-Argenteau*, Paris, 1874, t. II, tr. 314–316.  
* Fraser, Antonia. *Marie-Antoinette: The Journey*, London, Weidenfeld & Nicolson, 2001, tr. 247–248.  
* Lever, Évelyne. *Les derniers Bourbons – De Louis XV à Charles X*, Paris, Fayard, 1985, tr. 182–184.  
* Archives Nationales de France, série O/1/3247 – *Maison du comte d’Artois* (dossier sur la mort de Madame Sophie, 1783).