open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marina Machete

**Marina Machete Reis** (sinh ngày 1 tháng 10 năm 1995) là người mẫu và hoa hậu người Bồ Đào Nha từng đăng quang cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Bồ Đào Nha 2023. Cô đại diện Bồ Đào Nha và lọt Top 20 chung cuộc Hoa hậu Hoàn vũ 2023 được tổ chức tại El Salvador.

Machete sẽ là một trong hai phụ nữ người chuyển giới tranh tài tại Hoa hậu Hoàn vũ 2023, người còn lại là Rikkie Valerie Kollé, đến từ Hà Lan. Trước Machete và Kollé, chỉ có một phụ nữ chuyển giới từng tham gia Hoa hậu Hoàn vũ, cụ thể hơn là người Tây Ban Nha Ángela Ponce, vào năm 2018. Với việc lọt Top 20 chung cuộc, cô đã trở thành người chuyển giới đầu tiên lọt vào vòng trong của lịch sử Hoa hậu Hoàn vũ.

## Tiểu sử
Machete sinh ngày 1 tháng 10 năm 1995 tại Palmela, quận Setúbal. Từ khi còn là thiếu niên, cô đã tham gia vào một số dự án xã hội ở Bồ Đào Nha.

Năm 2018, Machete bắt đầu làm tiếp viên hàng không.

## Các cuộc thi sắc đẹp
### Hoa hậu Hoàn vũ Bồ Đào Nha 2023
Vào ngày 5 tháng 10 năm 2023, Machete đại diện cho Palmela tại Hoa hậu Hoàn vũ Bồ Đào Nha 2023 và tranh tài với 16 ứng cử viên khác tại Borba Events Pavilion. Anh ấy đã giành được danh hiệu, kế nhiệm Telma Madeira. Cô cũng là người phụ nữ người chuyển giới đầu tiên dự thi Hoa hậu Hoàn vũ Bồ Đào Nha.

Cùng ngày, cô cũng giành được giải Hoa hậu tự tin xinh đẹp, giải thưởng được trao cho thí sinh tạo được nhiều hoạt động nhất trên mạng xã hội trước sự kiện.

### Hoa hậu Hoàn vũ 2023
Với tư cách là Hoa hậu Bồ Đào Nha, Machete đã đại diện cho Bồ Đào Nha tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2023 ở El Salvador và trở thành một trong 20 người đẹp lọt vào vòng chung kết.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Tác phẩm điêu khắc Samson và Hercules

**Tác phẩm điêu khắc Samson và Hercules**  là một cặp tượng Atlantes bằng gỗ sồi của nhân vật Samson trong Kinh thánh và anh hùng Hercules của La Mã, được chạm khắc lần đầu vào năm 1657 và đặt tại Nhà Samson và Hercules ở Tombland, Norwich. Tượng Samson gốc hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Norwich tại Bridewell, và tượng Hercules gốc đã bị thất lạc.

## Lịch sử
Hai bức tượng Samson và Hercules ban đầu được Thị trưởng Norwich Christopher Jay đặt hàng vào năm 1657 để đặt bên ngoài ngôi nhà mới của ông ở Tombland, Norwich. Tượng Samson được chạm khắc từ một thân cây sồi duy nhất.

Hai bức tượng được chuyển đến sân sau của tòa nhà vào năm 1789, nhưng được đặt lại ở cửa trước vào năm 1890, thời điểm đó bức tượng Hercules gốc đã bị hư hỏng nặng và được thay thế bằng một bản sao. Từ năm 1934 đến năm 2003, tòa nhà được sử dụng làm phòng khiêu vũ và sau đó là hộp đêm. Nơi này được đặt tên là Nhà Samson và Hercules trong Thế chiến thứ hai, nhưng sau đó được đổi tên thành Ritzy's vào năm 1983.

Vào mùa hè năm 1992, cánh tay phải của tượng Samson rơi ra, khiến Dịch vụ Bảo tàng Norfolk (NMS) phải gỡ bỏ hai bức tượng. Chúng được thay thế tại địa điểm tổ chức bằng các bản sao bằng sợi thủy tinh vào năm 1998. Những bản sao này đã được sơn màu đỏ khi ngôi nhà trở thành nhà hàng tôm hùm, và được sơn các màu khác trong những năm sau đó.

Công ty bảo tồn Plowden & Smith được NMS ủy quyền vào năm 2014, và giám sát quá trình kéo dài 4 năm để loại bỏ 60 lớp sơn chì đã tích tụ trên tác phẩm điêu khắc, nặng 28 kilôgam (62 lb). Ngoài việc loại bỏ sơn, nấm mốc tích tụ trên đầu tác phẩm điêu khắc, cũng như "sự mục nát nghiêm trọng và lan rộng" và độ mềm của gỗ do thiệt hại do nước, đã được xử lý bằng chất kết dính dạng lỏng và một phần thân bị mất đã được lấp đầy bằng sợi cellulose. Chi phí xử lý là 32.000 bảng Anh và được đề cử cho hạng mục "dự án trùng tu tốt nhất của năm" tại Triển lãm Bảo tàng + Di sản sau khi hoàn thành vào năm 2019.

Mặc dù đã được phục hồi, tác phẩm điêu khắc vẫn chưa thể trưng bày vì độ dễ vỡ của nó. Năm 2018, Bảo tàng Norwich tại Bridewell đã bắt đầu một chiến dịch gây quỹ có tên Saving Samson, để tài trợ cho một tủ trưng bày cho tác phẩm điêu khắc, và đã huy động được 15.000 bảng Anh cần thiết để mua một chiếc tủ kính điều khiển môi trường đặt làm riêng. Tác phẩm điêu khắc đã được ra mắt tại bảo tàng vào tháng 4 năm 2019.

## Chú thích
Mai Hoa Hồng Đào

**Mai Hoa Hồng Đào** (tiếng Anh: Mr. & Mrs. Chen) là một bộ phim truyền hình hiện đại về chủ đề chiến tranh điệp viên được quay ở Trung Quốc đại lục vào năm 2022, bộ phim do Tiêu Vinh Lượng đạo diễn, với Hải Phi là tổng biên, Nghê Học Lễ là biên kịch , với sự tham gia của Quan Hiểu Đồng và Hàn Đông Quân diễn chính, Điền Lôi, Lục Tứ Trinh, Tưởng Nghị,  Vương Tú Trúc và Lưu Hải Khoan, với Đàm Khải, Trương Manh, Triệu Dịch Hoan cùng tham gia với vai trò khách mời, được phát sóng trên Đông Phương TV và Bắc Kinh TV ngày 11 tháng 10 năm 2023, đồng thời sẽ được phát sóng đồng thời trên Tencent Video và iQiyi.

Bộ phim kể về đôi tình nhân cũ Tả Song Đào và Trần Gia Bình bất ngờ đoàn tụ, giành lại tình yêu và cùng theo đuổi niềm tin.

## Nội dung
Năm 1940 tại Thượng Hải, trong nhiệm vụ mang mã "Mai Hoa Tứ" của Đảng Cộng sản Trung Quốc, thành viên ngầm Trần Gia Bình đối mặt với nguy cơ tiết lộ bản thân khi đột nhiên gặp lại tình yêu đầu đời của mình, cô bạn gái ngày xưa Tả Song Đào. Lúc này, Tả Song Đào đã trở thành một đặc công của Quân đội Quốc dân Trung Quốc và đang cố gắng tìm cách thoát khỏi tình huống khó khăn sau khi thất bại trong một nhiệm vụ ám sát. Hai người không biết về danh tính đặc công của nhau và chỉ dựa vào sự hiểu biết sâu sắc từ quá khứ để đối phó với cuộc kiểm tra nghiêm ngặt của người Nhật, cuối cùng họ đã vượt qua khỏi tình huống gian nan dưới danh nghĩa là một cặp đôi tình nhân.Bất ngờ, người Nhật ép buộc họ kết hôn do nghi ngờ về mối quan hệ giả mạo giữa họ. Lúc này, Tả Song Đào cũng đã tự mình tiến vào làm việc tại một công ty thương mại. Từ đó, Trần Gia Bình phải vừa thực hiện nhiệm vụ vừa đối mặt với nguy cơ tiết lộ danh tính, đồng thời cố gắng tìm hiểu thêm về danh tính thật sự của Tả Song Đào. Cuộc chiến đấu trở nên ngày càng khốc liệt, và cuối cùng, Trần Gia Bình phát hiện ra rằng Tả Song Đào chính là đặc công của Quân đội Quốc dân Trung Quốc với biệt danh "Hồng Đào Ngữ", còn Tả Song Đào cũng khám phá ra rằng Trần Gia Bình là đặc công của Đảng Cộng sản Trung Quốc với biệt danh "Mai Hoa Tứ". Sau khi hiểu rõ hơn về tư tưởng và đóng góp của nhau trong cuộc chiến tranh chống Nhật Bản, dưới sự tác động của niềm tin vào chủ nghĩa cộng sản, họ cuối cùng quyết định cùng nhau chiến đấu. Họ trải qua nhiều thử thách khó khăn dưới sự hướng dẫn của tổ chức Đảng và cùng nhau bắt đầu một hành trình mới.

## Diễn viên

### Diễn viên chính

### Diễn viên khác

## Rating

## Giải thưởng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Brenda K. Starr

**Brenda Joy Kaplan** (sinh ngày 14 tháng 10 năm 1966), nghệ danh **Brenda K. Starr**, là một nghệ sĩ và ca sĩ người Mỹ. Ban đầu bà được biết đến nhiều vì sự nghiệp của mình trong dòng nhạc R&B, nhạc dance và nhạc pop, nhưng hiện nay thì bà nổi tiếng với các sản phẩm âm nhạc theo phong cách salsa. Bà còn nổi tiếng với tác phẩm thập niên 1980 của mình với phong cách freestyle Latinh.

## Thiếu thời
Brenda Joy Kaplan sinh ra trong một gia đình có bố là một tín đồ Do Thái người Mỹ, nghệ sĩ đàn organ Harvey Kaplan (nghệ danh là Harvey Kaye khi ông chơi cho ban nhạc Spiral Starecase vào thập niên 1960) và mẹ là một tín hữu Công giáo người Puerto Rico.

## Tham khảo
Anna Burns

**Anna Burns** (sinh ngày 7 tháng 3 năm 1962) là một nhà văn Bắc Ireland. Bà sinh ra tại Belfast, Bắc Ireland, và sống tại Đông Sussex, Anh. Tiểu thuyết *Milkman* của bà đã giành giải Booker năm 2018 và nhiều giải thưởng văn học quan trọng khác, trong đó có Giải thưởng Văn học Quốc tế Dublin năm 2020.

## Tác phẩm
### Tiểu thuyết
**No Bones* (2001)
**Little Constructions* (2007)
**Milkman* (*Người giao sữa*, 2018)
**Love at Cafe Lompar* (2021)

### Tiểu thuyết ngắn
* *Mostly Hero* (2014)

## Giải thưởng
* Winifred Holtby Memorial Prize, 2001 (*No Bones*)
* Lọt vào chung khảo Orange Prize for Fiction, 2002 (*No Bones*)
* Giải Man Booker, 2018 (*Milkman*)
* National Book Critics Circle Award for Fiction, 2018 (*Milkman*)
* Orwell Prize for Political Fiction, 2019 (*Milkman*)
* Christopher Ewart-Biggs Memorial Prize, 2018-2019 (*Milkman*)
* Lọt vào chung khảo Women's Prize for Fiction, 2019 (*Milkman*)
* International Dublin Literary Award, 2020 (*Milkman*)

## Tham khảo
Ngày Thế giới chống lại Án tử hình

Ngày Thế giới chống án tử hình (ngày 10 tháng 10) là ngày vận động cho việc bãi bỏ án tử hình trên toàn cầu và chấm dứt tình trạng vi phạm nhân quyền liên quan đến việc hành quyết phạm nhân. Ngày này được tổ chức lần đầu tiên bởi Liên đoàn Thế giới Chống lại Án tử hình (WCADP – *World Coalition Against the Death Penalty*) vào năm 2003.

Nhiều tổ chức phi chính phủ và chính phủ thế giới đứng ra hậu thuẫn cho ngày này, bao gồm Tổ chức Ân xá Quốc tế, Liên minh Châu Âu và Liên Hợp Quốc. Vào ngày 26 tháng 9 năm 2007, Hội đồng Châu Âu cũng tuyên bố ngày 10 tháng 10 là Ngày Châu Âu chống lại án tử hình.

## Tình hình án tử hình ở Việt Nam và Đông Nam Á
Án tử hình là hình phạt cao nhất trong hệ thống hình phạt của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, xu hướng chung trên thế giới là giảm dần việc áp dụng án tử hình, và nhiều quốc gia đã hoàn toàn xóa bỏ hình phạt này.

### [[Hình phạt tử hình ở Việt Nam|Việt Nam]]
Trong những năm gần đây, phạm vi áp dụng án tử hình ở Việt Nam đã được thu hẹp đáng kể. Cụ thể, năm 2015, Quốc hội đã quyết định bãi bỏ án tử hình đối với tội cướp tài sản có tính chất nghiêm trọng, cướp tài sản có tính chất đồng phạm giản đơn.

Hình phạt tử hình không áp dụng đối với người dưới 18 tuổi khi phạm tội, phụ nữ có thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi hoặc người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử.

### Đông Nam Á
Tình hình án tử hình ở Đông Nam Á cũng đang có những thay đổi tích cực. Tính đến năm 2023, đã có ba quốc gia ở khu vực này hoàn toàn xóa bỏ án tử hình, đó là Campuchia, Timor-Leste và Philippines. Ngoài ra, vào ngày 3 tháng 4 năm 2023, Malaysia đã thông qua cải cách xóa bỏ án tử hình bắt buộc, giảm số tội danh bị kết án tử hình và bãi bỏ án tù chung thân suốt đời (thời hạn cố định là 30 năm). Bên cạnh đó, Brunei, Lào đã tạm ngưng thực thi án tử hình trên thực tế (*[[de facto]])*.

## Xem thêm
* Tử hình
* Quyền được chết
* Luật cấm chết
* Xá tội
* Luật hình sự Việt Nam
* Hình phạt tử hình theo quốc gia

## Liên kết ngoài
*World Day Against the Death Penalty
*European Day against Death Penalty
*Số liệu án tử hình năm 2023 của Việt Nam
*Death Penalty Worldwide
## Chú thích

Dịch từ bài :en:World Day Against the Death Penalty của Wikipedia tiếng Anh
VnExpress Marathon

**VnExpress Marathon** là giải đấu marathon do báo điện tử *[[VnExpress]]* tổ chức. Giải đấu lần đầu tiên được tổ chức tại thành phố Quy Nhơn vào năm 2019. VnExpress Marathon có nhiều giải đấu xuyên suốt trong năm ở các tỉnh thành của Việt Nam như Đà Nẵng, Hà Nội, Hạ Long, Hải Phòng, Huế, Nghệ An, Nha Trang, Quy Nhơn, Cần Thơ và Thành phố Hồ Chí Minh. Một giải đấu đặc biệt dành cho các chân chạy lành nghề (chỉ cho cự ly 21&nbsp;km và 42&nbsp;km) được diễn ra tại Hà Nội vào ngày 20 tháng 4 năm 2025.

Ngoài cự ly full marathon (42&nbsp;km), giải đấu VnExpress Marathon còn tổ chức các cự ly bán marathon (21&nbsp;km), 10&nbsp;km và 5&nbsp;km. Các giải chạy đều đạt chuẩn  để làm căn cứ cho các vận động viên nộp đơn tham dự các giải chạy lớn trên thế giới như Boston Marathon, Chicago Marathon, Marathon Thành phố New York...

Năm 2026, Hạ Long sẽ ngừng tổ chức giải theo thông báo từ BTC, bên cạnh đó sẽ có thể có các địa điểm mới sẽ được tổ chức.

## Hệ thống giải chạy

## Kết quả

## Xem thêm
*Tiền Phong Marathon

## Tham khảo
### Ghi chú

### Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Nicholas Sparks

**Nicholas Charles Sparks** (sinh ngày 31 tháng 12 năm 1965) là nhà văn dòng sách lãng mạn, biên kịch và nhà sản xuất phim người Mỹ. Ông đã xuất bản 23 tiểu thuyết, đều thuộc danh sách bán chạy của *New York Times*, được dịch ra hơn 50 thứ tiếng với 105 triệu bản bán ra trên toàn cầu. Nicholas Sparks sống tại North Carolina, Mỹ, và nhiều tác phẩm của ông cũng lấy bối cảnh tại đây.

## Tác phẩm
### Tiểu thuyết
* *The Notebook* (*Nhật ký*, 1996)
* *Message in a Bottle* (*Lá thư trong chai*, 1998)
* *A Walk to Remember* (*Đoạn đường để nhớ*, 1999) 
* *The Rescue* (2000) 
* *A Bend in the Road* (2001) 
* *Nights in Rodanthe* (*Những đêm ở Rodanthe*, 2002) 
* *The Guardian* (2003) 
* *The Wedding* (2003) 
* *True Believer* (2005) 
* *At First Sight* (2005) 
* *Dear John* (*John yêu dấu*, 2006) 
* *The Choice* (2007) 
* *The Lucky One* (*Kẻ may mắn*, 2008) 
* *The Last Song* (*Bản tình ca cuối cùng*, 2009)
* *Safe Haven* (*Thiên đường bình yên*, 2010) 
* *The Best of Me* (*Dành hết cho em*, 2011)
* *The Longest Ride* (*Đường đời bất tận*, 2013) 
* *See Me* (*Kẻ giấu mặt*, 2015) 
* *Two by Two* (2016) 
* *Every Breath* (2018) 
* *The Return* (2020) 
* *The Wish* (2021) 
* *Dreamland* (2022)

### Phi hư cấu
**Wokini: A Lakota Journey to Happiness and Self-Understanding* (1990)
**Three Weeks With My Brother* (2004)

## Chuyển thể
### Phim
Các phim chuyển thể từ tiểu thuyết của Sparks mà ông cũng đóng vai trò nhà sản xuất:
**Safe Haven* (2013)
**The Best of Me* (2014)
**The Longest Ride* (2015)
**The Choice* (2016)
**The Notebook* (bản truyền hình, 2021)
Các phim khác chuyển thể từ tiểu thuyết của Sparks:
**Message in a Bottle* (1999)
**A Walk to Remember* (2002)
**The Notebook* (bản điện ảnh, 2004)
**Dear John* (2006)
**Nights in Rodanthe* (2008)
**The Last Song* (2009)
**The Lucky One* (2012)
### Khác
*The Notebook* cũng được chuyển thể thành nhạc kịch Broadway, nhạc và lời do Ingrid Michaelson viết. Vở nhạc kịch dự kiến được công diễn vào mùa xuân năm 2024.

## Liên kết ngoài
*Trang web cá nhân
*Các tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt

## Tham khảo
Cờ tướng tại Đại hội Thể thao châu Á 2022

**[[Cờ tướng]]** tại **[[Đại hội Thể thao châu Á 2022]]** được tổ chức tại toà nhà Trí Lực, Viện Cờ Hàng Châu, Hàng Châu, Trung Quốc, từ ngày 28 tháng 9 đến ngày 7 tháng 10 năm 2023.

## Quốc gia tham dự
Có tổng cộng 39 vận động viên đến từ 9 quốc gia tham gia thi đấu môn Cờ tướng tại Đại hội Thể thao châu Á 2022:

*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Lịch thi đấu

## Danh sách huy chương

## Bảng tổng sắp huy chương

## Liên kết ngoài
*Cờ tướng tại Đại hội Thể thao châu Á 2022 

## Tham khảo
Shakuntala

**Shakuntalaa** (tiếng Phạn: Śakuntalāa, phát âm âm nhạc là *Sơ-kun-ta-la*) là vợ của vua Dushyanta và là mẹ của Hoàng đế Bharata. Câu chuyện của bà được kể trong tác phẩm Adi Parva, phần đầu tiên trong số mười tám phần của sử thi Ấn Độ cổ đại Mahabharata, sau này được nhiều nhà văn dựng kịch, bản chuyển thể nổi tiếng nhất là Vở kịch *Abhijñānaśākuntala* của Kalidasa. Có hai câu chuyện khác nhau về cuộc đời của Shakuntala. Phiên bản đầu tiên mô tả trong bộ sử thi Mahabharata, một trong hai sử thi lớn của Ấn Độ giáo theo truyền thống được cho là của nhà hiền triết Vyasa. Câu chuyện này đã được nhà thơ Kalidasa chuyển thể thành vở kịch vào thế kỷ thứ 4-5 CN.
## Câu chuyện
Câu chuyện thần thoại này bắt đầu từ bối cảnh một lần, Vishvamitra bắt đầu thiền định để đạt được trạng thái Brahmarshi. Sự sám hối mãnh liệt khiến thần sét Indra kinh hãi vì sợ Vishvamitra nhòm ngó đến ngai vàng của mình. Để kết thúc việc đền tội, Indra đã cử Menaka là một vũ nữ Apsara, đến để dụ anh ta và đưa ra khỏi nơi cầu nguyện. Menaka đến chỗ thiền định của Vishwamitra và bắt đầu quyến rũ anh ta. Vishvamitra không thể kiểm soát được dục vọng và ham muốn của mình và đã trót nhỡ phá giới. Vishvamitra và Menaka sống với nhau được vài năm và họ ân ái sinh được một cô con gái khả ái.

Sau này Vishvamitra nhận ra tất cả những điều đó đều là thủ đoạn của Indra và nhận ra rằng mình cần phải kiểm soát cảm xúc. Vishvamitra rời Menaka và Menaka để đứa bé gần nơi ẩn náu của Rishi Kanva trước khi trở về cõi trời. Rishi Kanva tìm thấy hai đứa trẻ xinh đẹp trong ẩn thất của mình được những con *chim Shakunta* (tiếng Phạn: शकुन्त, *śakunta*) vây quanh vì vậy, ông đặt tên cho bé gái là Shakuntala (tiếng Phạn: शकुन्तला) nghĩa là được hộ giá Shakunta. Sau này, Vua Dushyanta lần đầu chạm mặt Shakuntala khi dẫn quân đi vi hành xuyên rừng, lúc này nhà vua đang truy đuổi một con nai bị thương trong chuyến đi săn. Shakuntala và Dushyanta yêu nhau và kết hôn. Trước khi trở về vương quốc của mình, Dushyanta đã trao chiếc nhẫn hoàng gia cá nhân của mình cho Shakuntala như một biểu tượng cho lời hứa với vợ rằng sẽ đưa cô ấy về cung điện của mình với tư cách là nữ hoàng.
## Phim ảnh

## Chú thích

## Tham khảo
* Dorothy Matilda Figueira. ''Translating the Orient: The Reception of Sakuntala in Nineteenth-Century Europe''. SUNY Press, 1991. 
* Romila Thapar. *Sakuntala: Texts, Readings, Histories*. Columbia University Press, 2011. 
* Vyasa. *[[Mahabharata]]*.
Tôn giáo thời tiền sử

**Tôn giáo thời tiền sử** (*Prehistoric religion*) hay **Tôn giáo thời nguyên thủy** là việc thực hành tôn giáo của các nền văn hóa loài người thời tiền sử. Vào thời kỳ trước khi có ghi chép bằng văn tự chiếm phần lớn trải nghiệm của con người với hơn phần lớn trải nghiệm của con người xảy ra chỉ trong thời kỳ thời kỳ đồ đá cũ. Các nền văn hóa thời tiền sử trải dài trên toàn cầu và tồn tại hơn hai triệu rưỡi năm. Việc thực hành tôn giáo của con người vào thời tiền sử rất nhiều và đa dạng, và việc nghiên cứu về chúng rất khó khăn do thiếu tài liệu mô tả chi tiết về tín ngưỡng của người tiền sử. Tiền sử là thời kỳ trong lịch sử loài người chưa có ghi chép bằng văn tự. Việc thiếu bằng chứng bằng văn tự đòi hỏi phải sử dụng bằng chứng khảo cổ học, điều này gây khó khăn cho việc ngoại suy các tuyên bố mang tính kết luận về niềm tin tôn giáo.

Phần lớn nghiên cứu về tôn giáo thời tiền sử dựa trên những suy luận từ bằng chứng lịch sử (văn tự) và dân tộc học, ví dụ như sự tương tự giữa tôn giáo thời đồ đá cũ và xã hội săn bắt hái lượm hiện đại. Tính hữu ích của phép loại suy trong lý luận khảo cổ học rất phức tạp và gây tranh cãi về mặt lý thuyết, nhưng trong bối cảnh tôn giáo thời tiền sử có thể được củng cố bằng bằng chứng gián tiếp; ví dụ, người ta nhận thấy rằng đất son đỏ có ý nghĩa quan trọng đối với nhiều xã hội thời tiền sử và đối với những người săn bắn hái lượm hiện đại. Tôn giáo tồn tại trong mọi nền văn hóa của con người nhưng việc nghiên cứu tôn giáo thời tiền sử chỉ được phổ biến rộng rãi vào khoảng cuối thế kỷ 19. Một hiệu ứng nền tảng trong khảo cổ học tiền sử, một lĩnh vực được tiên phong từ các nhà nhân văn thế tục thế kỷ XIX, những người nhận thấy tôn giáo là mối đe dọa đối với lĩnh vực nghiên cứu dựa trên sự tiến hóa, có thể đã cản trở việc gán động cơ tôn giáo ban đầu cho con người thời tiền sử.

Tôn giáo thời tiền sử khác với hình thức tôn giáo được hầu hết các nhà bình luận thế kỷ 21 biết đến, dựa trên niềm tin chính thống và nghiên cứu Kinh thánh. Đúng hơn, tôn giáo thời tiền sử, giống như tôn giáo của người săn bắt hái lượm sau này, có thể được rút tỉa ra từ Shaman giáo và trải nghiệm đê mê, cũng như thuyết vật linh, mặc dù các phân tích cho thấy thuyết vật linh có thể đã xuất hiện sớm hơn. Mặc dù bản chất của tôn giáo thời tiền sử là mang tính suy đoán nhưng bằng chứng để lại trong hồ sơ khảo cổ học gợi ý mạnh mẽ về một khuôn khổ có tầm nhìn xa nơi đức tin được thực hành thông qua việc đi vào trạng thái xuất thần, trải nghiệm cá nhân với các vị thần và các dấu hiệu nổi bật khác của Shaman giáo đến mức của một số tác giả gợi ý, theo lời của nhà khảo cổ học pháp sư Neil Price, rằng những xu hướng và kỹ thuật này theo một cách nào đó đã ăn sâu vào tâm trí con người.

## Chú thích
N-tv

**n-tv** là kênh truyền hình tại Đức thuộc sở hữu của ntv Nachrichtenfernsehen GmbH và RTL Deutschland. Phát sóng lần đầu vào ngày 30 tháng 11 năm 1992.

## Tham khảo
Kỷ nguyên Việt Nam

**Kỷ nguyên Việt Nam** () là một thuật ngữ được Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ (VA) sử dụng để phân loại những cựu chiến binh từng tham gia chiến tranh Việt Nam. Nhiều cơ quan khác nhau của chính quyền liên bang, tiểu bang và địa phương cũng như các nhà tuyển dụng tư nhân thường dành sự quan tâm đặc biệt cho các cựu chiến binh Kỷ nguyên Việt Nam về việc làm và đôi khi được cộng thêm điểm xét tuyển.

Vì mục đích của VA, theo Bộ luật Quy định Liên bang Chương 38 Đoạn 3.2 (f), Kỷ nguyên Việt Nam là "Giai đoạn bắt đầu từ ngày 1 tháng 11 năm 1955 và kết thúc vào ngày 7 tháng 5 năm 1975, trong trường hợp cựu chiến binh từng tham chiến tại Việt Nam Cộng hòa vào thời gian đó. Giai đoạn này bắt đầu từ ngày 5 tháng 8 năm 1964 và kết thúc vào ngày 7 tháng 5 năm 1975, bao gồm tất cả các trường hợp khác".

Ngày 5 tháng 8 năm 1964 rất có ý nghĩa vì đó là ngày Mỹ bắt đầu ném bom miền Bắc Việt Nam tại Vịnh Bắc Bộ. Hai ngày sau, ngày 7 tháng 8 năm 1964, Quốc hội thông qua Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ, trao quyền lực đáng kể cho Chính quyền Johnson hòng tiến hành chiến tranh ở Việt Nam. Trận chiến Vịnh Bắc Bộ được coi là khởi đầu cho sự leo thang mạnh mẽ trong hoạt động của Mỹ tại Việt Nam. Ngày kết thúc chiến tranh được ghi nhận là ngày 7 tháng 5 năm 1975, vì Tổng thống Gerald R. Ford tuyên bố kết thúc chiến tranh vào ngày hôm đó.

## Tham khảo
Các đồn điền chè cổ trên dãy núi Vân Hải tại Phổ Nhĩ

**Các đồn điền chè cổ trên [[Vân Hải sơn|dãy núi Vân Hải]] tại [[Phổ Nhĩ]]** nằm ở phía đông nam của huyện tự trị Lan Thương, thuộc Phổ Nhĩ, Vân Nam, Trung Quốc. Đây là đại diện tiêu biểu của rừng chè nhân tạo gồm 5 khu vực rừng chè cổ thụ, 9 làng cổ và 3 rừng phòng hộ. Năm 2013, các đồn điền chè cổ trên dãy núi Vân Hải được xếp hạng là Di tích văn hóa lịch sử trọng điểm được bảo vệ cấp quốc gia (đợt 7). Ngày 17 tháng 9 năm 2023, nó đã chính thức được UNESCO công nhận là Di sản thế giới trong phiên họp lần thứ 45.。
## Tổng quan
Các đồn điền chè cổ trên dãy núi Vân Hải là mô hình về quá trình phát triển nhân tạo của tổ tiên người Thái và Bố Lãng trồng trà lá to ở Vân Nam (trà Phổ Nhĩ). Đây là đồn điền chè được bảo tồn tốt nhất trên thế giới, đồng thời là đồn điền chè lâu đời nhất và lớn nhất. Từ thế kỷ 10 đến 14, khi tổ tiên của người Bố Lãng và người Thái di cư lên núi Vân Hải, họ phát hiện ra một vùng rộng lớn các cây chè hoang nên đã xây dựng làng trong rừng và trồng chè xung quanh các làng, hình thành truyền thống trồng chè trong rừng. Trong thời nhà Minh và Thanh, do hoạt động buôn bán chè bùng nổ, quy mô trồng cây chè ở núi Vân Hải được mở rộng và rừng chè cổ trở thành nguồn thu nhập quan trọng của các nhóm dân tộc địa phương.

Quần thể cảnh quan này gồm 5 rừng chè cổ thụ với quy mô lớn, 5 làng cổ của người Bố Lãng, 4 làng của người Thái cùng 3 khu rừng phòng hộ riêng biệt. Tổng diện tích khu di sản là 19.095,74 ha, bao gồm 7.167,89 ha diện tích vùng lõi và 11.927,85 ha vùng đệm. Khu di sản thuộc địa phận hành chính của Cảnh Mại thôn và Mang Cảnh Thôn thuộc Huệ Dân trấn tổng cộng có 10 làng (trong đó có 9 làng cổ) với 1.231 hộ gia đình và 5.088 nhân khẩu. Ước tính số lượng cây chè cổ thụ trong khu di sản là trên 1,2 triệu cây.
## Tham khảo
Con mắt Shinjuku

là tác phẩm điêu khắc do  dựng nên vào năm 1969 và được lắp đặt tại Ga Shinjuku ở Tokyo, Nhật Bản. Tác phẩm điêu khắc này nằm bên dưới Tòa nhà Subaru và từng được mô tả là "tác phẩm nghệ thuật công cộng bắt mắt nhất trong thành phố". Theo tác giả, con mắt này tượng trưng cho những hoài niệm về một thời của Shinjuku và dõi theo tất cả những thay đổi của khu phố tấp nập này.

## Tham khảo
Bơi lội tại Đại hội Thể thao châu Á 2022

**Bơi lội** tại **[[Đại hội Thể thao châu Á 2022]]** được tổ chức tại Trung tâm thể thao dưới nước của Công viên thể thao Olympic Hàng Châu trong Sân vận động Công viên Thể thao Hàng Châu, Hàng Châu, Trung Quốc, từ ngày 24 đến ngày 29 tháng 9 năm 2023.

## Lịch thi đấu

## Danh sách huy chương
Nguồn:

### Nam

 Swimmers who participated in the heats only and received medals.

### Nữ

 Swimmers who participated in the heats only and received medals.

### Mixed

 Swimmers who participated in the heats only and received medals.

## Bảng tổng sắp huy chương
Nguồn:

## Quốc gia tham dự
37 quốc gia tranh tài tại Đại hội Thể thao châu Á 2022:

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Kỷ lục môn Bơi lội tại Đại hội Thể thao châu Á
Đinh Trịnh Chính

**Đinh Trịnh Chính** (sinh ngày 17 tháng 12 năm 1927) là luật sư, quan chức và nhà ngoại giao Việt Nam Cộng hòa, ông từng giữ chức Tổng trưởng Bộ Thông tin, Ủy viên Tâm lý chiến Việt Nam Cộng hòa, Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Thái Lan.

## Tiểu sử
Đinh Trịnh Chính sinh ngày 17 tháng 12 năm 1927 tại Hà Nội, Bắc Kỳ, Liên bang Đông Dương.

Trong chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất, ông là thành viên của đội du kích Việt Minh. Năm 1945, ông theo học tại Trường Chính trị Quân sự Cách mạng Vĩnh Yên (tiền thân của Trường Lục quân Yên Bái). Năm 1946, ông học tại Trường Lục quân Trần Quốc Tuấn ở Yên Bái, miền Bắc Việt Nam. Năm 1949, ông sang Hồng Kông nhập học một trường kinh doanh. Ông tốt nghiệp Trường Luật Hà Nội năm 1955 rồi vào Đại học Missouri để học chuyên ngành báo chí, phát thanh và truyền hình cùng năm.

Từ năm 1959 đến năm 1962, ông sang Lào làm cố vấn cho Bộ Thông tin và Ngoại giao của Chính phủ Hoàng gia Lào. Năm 1965, ông giữ chức Tổng trưởng Thông tin trong nội các Phan Huy Quát. Năm 1966, ông được bổ nhiệm làm Ủy viên Tâm lý chiến trong nội các Nguyễn Cao Kỳ. Cùng năm đó, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng tại Phủ Thủ tướng cho đến năm 1967.

Từ tháng 2 năm 1967 đến năm 1970, ông giữ chức Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Vương quốc Thái Lan. Từ năm 1970 đến năm 1971, ông làm giảng viên Khoa Báo chí Viện Đại học Đà Lạt và sau đó làm luật sư tại Tòa phúc thẩm Sài Gòn.

## Đời tư
Theo cuốn *Who's who in Vietnam* xuất bản năm 1974 cho biết Đinh Trịnh Chính đã kết hôn và có 6 người con.

## Tham khảo
Châu Kim Nhân

**Châu Kim Nhân** (1 tháng 10 năm 1928 – 29 tháng 6 năm 2018) là quan chức Việt Nam Cộng hòa và nguyên Tổng trưởng Bộ Tài chánh Việt Nam Cộng hòa. Ông được kính trọng vì là một quan chức lương thiện và làm việc cần cù.

## Tiểu sử
Châu Kim Nhân sinh ngày 1 tháng 10 năm 1928 tại làng Uyên Hưng, huyện Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa.

Ông tốt nghiệp khóa Đốc sự 2, ban Kinh tế Tài chánh tại Học viện Quốc gia Hành chánh ở Sài Gòn năm 1958, sau đó sang Anh du học và tốt nghiệp Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị Luân Đôn, chuyên ngành chính trị và kinh tế.

Từ năm 1966 đến 1967, ông vào làm Đổng lý Văn phòng Bộ Tài chánh trong nội các Nguyễn Cao Kỳ. Năm 1972, ông được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc Cơ quan Tiếp vận Trung ương trực thuộc Phủ Thủ tướng, chịu trách nhiệm quản lý các nguồn viện trợ nước ngoài và tài trợ dân sự cung cấp cho Việt Nam Cộng hòa. Cùng với Đỗ Hải Minh – Phó Tổng Giám đốc cũng tốt nghiệp Học viện Quốc gia Hành chánh – ông đã cân đối các nguồn tài chính của đất nước, viện trợ nước ngoài và quỹ chiến tranh. Đóng góp lớn nhất của ông là điều tra và ngăn chặn nhiều vụ tham ô, lạm dụng công quỹ trong nước.

Từ tháng 4 năm 1972 đến tháng 7 năm 1973, ông giữ chức vụ Tổng Giám đốc Tổng nha Tài chính và Thanh tra Quân phí Bộ Quốc phòng. Từ tháng 7 đến tháng 11 năm 1973, ông làm Phụ tá Tổng trưởng Quốc phòng cho Đại tướng Trần Thiện Khiêm. Từ năm 1973 đến 1974, ông lên làm Tổng trưởng Bộ Tài chánh Việt Nam Cộng hòa. Từ năm 1974 đến năm 1975, ông là Phụ tá Thủ tướng đặc trách Kinh tế và Tài chính.

Sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975, ông muốn ở lại cùng đồng bào, nhưng sau cùng vì nghe lời thuyết phục của bạn bè nên đã lên chiếc tàu của Hàn Quốc rời khỏi Việt Nam vào ngày 1 tháng 5 năm 1975. Sau khi định cư ở Maryland, Mỹ, ông sống cùng gia đình trong một ngôi nhà nhỏ đơn sơ và đảm nhận một công việc kín đáo tại Đại học Maryland. Ông sống một cuộc đời gần như ẩn dật ở Mỹ, ngoại trừ việc thỉnh thoảng viết thư cho Tổng thống Mỹ George H. W. Bush về tình hình thế giới và Việt Nam.

Ông qua đời ngày 29 tháng 6 năm 2018 tại nước Mỹ.

## Giai thoại
Châu Kim Nhân nổi tiếng là vị quan chức liêm chính trong thời gian làm Tổng trưởng Bộ Tài chánh Việt Nam Cộng Hòa. Theo bài báo của Huỳnh Bá Thành thì Châu Kim Nhân là Tổng trưởng đầu tiên có ô tô không có điều hòa. Ngoài ra, ông thích nói chuyện thoải mái với các phóng viên, ông là vị Tổng trưởng giải thích nhiều nhất với giới truyền thông, bất cứ ai muốn đặt câu hỏi gì về thuế má và tài chính thì cứ quay điện thoại số "94381" sẽ được trả lời liền.

## Tham khảo
Nhân vật phụ

**Nhân vật phụ** hay **nhân vật bên lề** là các nhân vật không phải là trọng tâm của một câu chuyện, nhưng có vai trò ảnh hưởng tới cốt truyện. Họ thường xuất hiện (hoặc được nhắc đến) trong câu chuyện không đơn giản, qua loa như các nhân vật quần chúng, mà vai trò của họ có ảnh hưởng trực tiếp đến các nhân vật chính.

Thuật ngữ nhân vật phụ thường bị ngộ nhận với nhân vật phó chính và nhân vật thứ chính, tuy nhiên nhân vật phụ không có vai trò quan trọng như hai nhóm nhân vật này. Nhân vật phụ có thể phát triển một cốt truyện phức tạp của riêng họ, nhưng điều này thường liên quan đến nhân vật chính thay vì là câu chuyện riêng biệt trong cốt truyện. Trong nhiều tác phẩm, các nhân vật phụ có thể nhận được sự yêu thích từ người hâm mộ nhiều hơn cả nhân vật chính, nhân vật phó chính và nhân vật thứ chính, có lẽ là do cách xây dựng của họ rất đa dạng mà không bị rập khuôn như các nhân vật chính.

Trong một số trường hợp, đặc biệt là trong các tác phẩm đang phát sóng như sách truyện tranh và chương trình truyền hình, các nhân vật phụ có thể trở thành nhân vật chính trong các tác phẩm spin-off nếu họ nhận được đủ sự ủng hộ của khán giả.

Một số nhân vật phụ nổi tiếng, chẳng hạn như Neville Longbottom (Harry Potter), Picollo (trong Dragon Ball) hay Uchiha Itachi (trong Naruto).

## Xem thêm
*Nhân vật chính
*Nhân vật phản diện
*Vai diễn khách mời
*Cộng sự

## Tham khảo
Stefan Bajcetic

**Stefan Bajčetić Maquieira**  (; sinh ngày 22 tháng 10 năm 2004) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ phòng ngự hoặc trung vệ cho câu lạc bộ Liverpool tại Premier League.

## Sự nghiệp quốc tế
Bajčetić có đủ điều kiện để đại diện cho Tây Ban Nha và Serbia ở cấp độ quốc tế. Năm 2021, anh được huấn luyện viên Pablo Amo triệu tập vào đội U18 Tây Ban Nha tham dự giải đấu Lafarge Foot Avenir, và đã ra sân trong tất cả 3 trận đấu khi Tây Ban Nha vô địch giải đấu. Thời gian của anh ấy với đội trẻ đã bị gián đoạn bởi chấn thương vào năm 2023, trong bối cảnh anh sắp được triệu tập vào đội U21 và có tin đồn rằng anh cũng sẽ được triệu tập vào đội tuyển quốc gia.

Bajčetić đã có trận ra mắt đội U21 Tây Ban Nha vào ngày 8 tháng 9 năm 2023, khi vào sân thay người trong chiến thắng 6-0 trước Malta.

## Thống kê sự nghiệp

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*Profile at the Liverpool F.C. website
Ben Doak

**Ben Gannon Doak** (sinh ngày 11 tháng 11 năm 2005) là cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Scotland thi đấu ở vị trí tiền vệ cánh cho câu lạc bộ Bournemouth tại Premier League và đội tuyển bóng đá quốc gia Scotland.

## Sự nghiệp câu lạc bộ

### Liverpool
Doak ký hợp đồng với Liverpool vào tháng 3 năm 2022, với số tiền bồi thường đào tạo khoảng 600.000 bảng mà Celtic sẽ nhận được. Vào ngày 9 tháng 11 năm 2022, Doak ra mắt Liverpool khi vào sân thay người ở phút thứ 74 trong chiến thắng 3-2 trên chấm phạt đền trước Derby County ở vòng 3 EFL Cup 2022-23 tại Anfield. Năm ngày sau, anh ký hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên với Liverpool, sau khi tròn 17 tuổi. Doak ra mắt giải đấu cho Liverpool vào ngày 26 tháng 12 trong chiến thắng 3-1 trước Aston Villa, và trở thành cầu thủ Scotland trẻ nhất xuất hiện tại Premier League.

Vào ngày 30 tháng 7 năm 2023, Doak ghi bàn thắng đầu tiên cho đội một của Liverpool trong trận giao hữu tiền mùa giải gặp Leicester City, với chiến thắng 4-0 của đội anh tại Sân vận động Quốc gia Singapore.

## Sự nghiệp quốc tế
Vào ngày 2 tháng 9 năm 2021, sau khi từng khoác áo đội tuyển U16, Doak đã ra mắt đội tuyển U17 Scotland, ghi bàn trong trận hòa 1-1 với Xứ Wales. Anh đã giúp đội U17 lọt vào vòng chung kết Giải vô địch bóng đá U17 châu Âu 2022, nhưng đã bỏ lỡ giải đấu do chấn thương.

Doak được triệu tập vào đội tuyển U21 lần đầu tiên vào tháng 9 năm 2022, khi mới 16 tuổi. Anh ra mắt với tư cách là người thay thế vào ngày 22 tháng 9 năm 2022 trước Bắc Ireland và ghi bàn trong vòng 7 phút; khi làm vậy, anh trở thành cầu thủ trẻ nhất ghi bàn cho đội tuyển U21 Scotland.
## Thống kê sự nghiệp
### Câu lạc bộ

### Quốc tế

## Tham khảo
Bùi Xuân Hạnh

**Bùi Xuân Hạnh** (tên khai sinh là **Bùi Thị Xuân Hạnh**; sinh ngày 21 tháng 10 năm 2001) là một hoa hậu và người mẫu Việt Nam. Cô đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2023 và đại diện đầu tiên của Việt Nam tại Hoa hậu Hoàn vũ Quốc tế (Miss Cosmo). Cô cũng từng tham gia cuộc thi The Face Vietnam 2023 thuộc đội của huấn luyện viên Vũ Thu Phương và đạt danh hiệu Á quân của cuộc thi.

## Tiểu sử
Bùi Xuân Hạnh sinh năm 2001 tại Ninh Bình, cô từng theo học tại trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy (chuyên Hóa Học) và tốt nghiệp trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

## Sự nghiệp
### The Face Vietnam 2023
Xuân Hạnh chính thức ghi danh tại The Face Vietnam 2023 với tư cách là thí sinh của đội huấn luyện viên Vũ Thu Phương. Vào đêm chung kết của cuộc thi, qua các vòng thi xuất sắc, cô đạt được vị trí Á quân chung cuộc với Quán quân là Huỳnh Tú Anh thuộc đội huấn luyện viên Anh Thư.

### Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2023
Xuân Hạnh tiếp tục tham gia vào đấu trường nhan sắc với việc ghi danh tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2023 và cũng là cuộc thi nhan sắc đầu tiên mà cô tham gia. Cô đã giành chiến thắng tại cuộc thi này.

### Hoa hậu Hoàn vũ Quốc tế 2024
Với danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2023, cô đã chính thức trở thành đại diện Việt Nam tại Hoa hậu Hoàn vũ Quốc tế - Miss Cosmo 2024 được tổ chức vào tháng 9 năm 2024 tại Thành phố Hồ Chí Minh, và lọt Top 5 chung cuộc.

## Danh sách phim

### Truyền hình

## Thành tích
* Á quân The Face Vietnam 
** Giải phụ Người đẹp Thời trang
** Chiến thắng thử thách "Cosmo Look"
* Đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2023
* Top 5 Hoa hậu Hoàn vũ Quốc tế 2024
** Giải phụ Trang phục Dạ hội đẹp nhất

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Conor Bradley

**Conor Bradley** (sinh ngày 9 tháng 7 năm 2003) là một cầu thủ bóng đá người Bắc Ireland thi đấu ở vị trí hậu vệ phải cho Liverpool và đội tuyển quốc gia Bắc Ireland.

## Sự nghiệp câu lạc bộ
Bradley bắt đầu sự nghiệp trẻ của mình với câu lạc bộ quê nhà St. Patrick's F.C. khi mới 9 tuổi. Anh tiếp tục chơi cho Dungannon United Youth và Dungannon Swifts, trước khi gia nhập học viện trẻ của câu lạc bộ Anh Liverpool vào năm 2019 theo chương trình học bổng hai năm. Tuy nhiên, sau một năm tại câu lạc bộ, anh đã ký hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên với Liverpool, có thời hạn ba năm cho đến năm 2023.

Anh đã có trận ra mắt đội một Liverpool trong trận giao hữu tiền mùa giải với VfB Stuttgart vào tháng 7 năm 2021, chơi trọn vẹn 30 phút của trận đấu. Anh cũng vào sân thay người ở phút thứ 80 trong trận giao hữu tiền mùa giải cuối cùng của đội gặp CA Osasuna vào ngày 9 tháng 8. Anh có trận ra mắt chuyên nghiệp cho Liverpool trong trận đấu Carabao Cup gặp Norwich City vào tháng 9 năm 2021, trở thành cầu thủ Bắc Ireland đầu tiên ra sân trong một trận đấu chính thức cho Liverpool kể từ Sammy Smyth vào năm 1954.

Vào ngày 21 tháng 6 năm 2022, Bradley ký hợp đồng cho mượn một mùa giải với Bolton Wanderers, một câu lạc bộ ở League One và ra mắt vào ngày 30 tháng 7 trong trận hòa 1-1 trước Ipswich Town. Anh ghi bàn thắng đầu tiên cho câu lạc bộ trong chiến thắng 5-1 ở EFL Cup trước Salford City vào ngày 9 tháng 8. Một tuần sau, anh ghi bàn thắng đầu tiên ở giải đấu, bàn thắng duy nhất của trận đấu trong chiến thắng 1-0 trước Morecambe Vào ngày 2 tháng 4, anh đá chính trong trận chung kết EFL Trophy 2023, nơi Bolton đánh bại Plymouth Argyle 4-0. Vào ngày 29 tháng 4, anh đá chính trong chiến thắng 2-0 trước Fleetwood Town giúp Bolton lọt vào vòng play-off League One 2023. Cùng ngày, anh được bình chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Bolton Wanderers cho mùa giải 2022–23, đồng thời nhận được giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất năm do cầu thủ bình chọn và giải thưởng Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất năm, giải thưởng sau cùng anh chia sẻ với James Trafford.

## Sự nghiệp quốc tế
Bradley đã chơi cho đội tuyển U16 Bắc Ireland vào năm 2018, và là đội trưởng dẫn dắt đội giành chức vô địch Victory Shield. Năm sau, anh xuất hiện trong đội U17, bao gồm cả vòng loại Giải vô địch bóng đá U17 châu Âu 2019.

Vào tháng 5 năm 2021, Bradley được triệu tập lên đội tuyển quốc gia tham dự các trận giao hữu gặp Malta và Ukraine. Anh đã có trận ra mắt quốc tế vào ngày 30 tháng 5 gặp Malta, vào sân thay người ở phút thứ 85 cho Stuart Dallas. Trận đấu tại Klagenfurt kết thúc với chiến thắng 3-0 cho Bắc Ireland.

## Thống kê sự nghiệp
### Câu lạc bộ

### Quốc tế

:*Điểm số và kết quả liệt kê số bàn thắng của Bắc Ireland trước, cột điểm số cho biết số điểm sau mỗi bàn thắng của Bradley*

## Danh hiệu
**Bolton Wanderers**
*EFL Trophy: 2022–23

**Liverpool**
* Premier League: 2024–25
* EFL Cup: 2023–24

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Conor Bradley at Liverpool F.C.
* 
*
Bobby Clark

**Bobby Lamont Clark** (sinh ngày 7 tháng 2 năm 2005) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Liverpool tại Premier League.

## Sự nghiệp
Clark chuyển đến học viện của Liverpool từ Newcastle United vào tháng 8 năm 2021. Phí chuyển nhượng được cho là khoảng 1,5 triệu bảng Anh, bao gồm cả các khoản phụ phí. Anh đã ký hợp đồng chuyên nghiệp với câu lạc bộ ngay sau sinh nhật lần thứ 17 của mình vào tháng 2 năm 2022. Hợp đồng có thời hạn 5 năm và huấn luyện viên trưởng đội một của Liverpool, Jurgen Klopp, đã cam kết cá nhân rằng sẽ có một con đường dẫn đến đội một dành cho Clark.

Trong mùa giải 2021-22, Clark đã ghi 13 bàn thắng trong 23 trận đấu cho đội U18 Liverpool. Anh cũng có trận ra mắt cho đội dự Liverpool, tham dự giải đấu Premier League 2. Mùa hè năm 2022, Clark đã cùng đội một Liverpool tham gia chuyến du đấu châu Á với các trận đấu tại Thái Lan và Singapore. Clark đã được BBC Sport xếp vào danh sách Wonderkids (Những tài năng trẻ xuất sắc), avà được trang web này xác định là một trong "5 cầu thủ bóng đá trẻ người Anh đáng chú ý" vào tháng 8 năm 2022.

Clark đã ngồi dự bị trong trận đấu trên sân nhà đầu tiên của Liverpool ở mùa giải Premier League 2022-23, gặp Crystal Palace F.C. tại Anfield. Vào ngày 27 tháng 8 năm 2022, Clark đã có trận ra mắt chuyên nghiệp khi vào sân thay người cho Liverpool trong chiến thắng 9-0 trên sân nhà trước AFC Bournemouth tại Anfield.

Vào ngày 9 tháng 11 năm 2022, Clark đã đá chính trận đấu đầu tiên cho Liverpool trong chiến thắng trước Derby County ở vòng 3 EFL Cup tại Anfield.

Vào ngày 30 tháng 7 năm 2023, Clark đã ghi bàn thắng đầu tiên cho Liverpool trong trận giao hữu trước mùa giải gặp Leicester City, với kết quả chung cuộc là 4-0 nghiêng về Liverpool tại Sân vận động Quốc gia Singapore.

## Sự nghiệp quốc tế
Clark có trận ra mắt đội tuyển quốc gia U16 Anh trong trận đấu với U16 Wales vào tháng 4 năm 2021.

Vào ngày 21 tháng 9 năm 2022, Clark có trận ra mắt đội tuyển U18 Anh trong chiến thắng 1-0 trước Hà Lan ở Pinatar.

Vào ngày 6 tháng 9 năm 2023, Clark có trận ra mắt đội tuyển U19 Anh trong trận thua 1-0 trước Đức ở Oliva.

## Thống kê sự nghiệp

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Tiếng Lak

**Tiếng Lak** (лакку маз, *lakːu maz*) là một ngôn ngữ riêng thuộc hệ Đông Bắc Kavkaz. Đây là ngôn ngữ được sử dụng bởi khoảng 157.000 người Lak, một dân tộc sống ở cộng hòa tự trị Dagestan của Nga (là một trong sáu ngôn ngữ tiêu chuẩn hoá ở khu vực này).

## Lịch sử

Năm 1864, nhà dân tộc học và ngôn ngữ học người Nga P. K. Uslar đã viết: "Ngữ pháp tiếng Kazikumukh hoặc như tôi đã gọi tắt bằng ngôn ngữ mẹ đẻ, ngữ pháp tiếng Lak, Lakku maz, tiếng Lak, đã được sẵn sàng".

Tiếng Lak đã trải qua nhiều thế kỉ thông qua một lượng từ mượn tiếng Ả Rập, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Ba Tư, và tiếng Nga. Khi Dagestan là một đơn vị hành chính thuộc Liên Xô và sau đó là Nga, phần lớn là mượn từ tiếng Nga (đặc biệt là từ vựng chính trị và kỹ thuật). Có một đài báo chí và phát thanh bằng ngôn ngữ này.

Theo Hiến pháp Cộng hòa Dagestan năm 1994, tiếng Lak được đặt như một ngôn ngữ nhà nước cùng với tiếng Nga và một số ngôn ngữ khác nói ở Dagestan (khoảng 20 ngôn ngữ địa phương không được viết và không có địa vị chính thức). Tiếng Lak được dùng làm công cụ giảng dạy tại các trường tiểu học và làm môn học tại các trường trung học, dạy nghề và đại học. Có một báo chí bằng ngôn ngữ này, "Ilchi".

Tiếng Lak tiêu chuẩn dựa trên phương ngữ tại thành phố Kumukh (không nhầm lẫn với dân tộc Kumyk). Ngôn ngữ này có các phương ngữ sau: Kumukh, Vitskhi, Arakul, Balkhar, Shadni, Shalib, Vikhli, Kuli, và Kaya.

Ban đầu từ vựng được cho là gần giống với tiếng Dargin và hai ngôn ngữ này thường được kết hợp trong một nhóm con Lak–Dargin của các ngôn ngữ Dagestan. Tuy nhiên, việc nghiên cứu sâu hơn đã khiến các nhà ngôn ngữ học kết luận sự liên kết này là không đủ.

## Ngữ âm

### Phụ âm

# Các phụ âm này do Schulze đưa ra, nhưng không phải Titus. 
# Phụ âm /ʡ/ do Titus đưa ra, nhưng không phải Schulze.
# Âm này phiên âm là âm tắc thanh hầu (đặt tên là "âm thanh quản thanh hầu" khá mơ hồ bởi cả hai nguồn).
# Theo Catford (1977) một số phương ngữ có các âm /t͡p, d͡b, t͡pʼ/.

### Nguyên âm
Năm nguyên âm được trình bày là /a, e, i, o, u/. Ba nguyên âm /i, a, u/ có thể được yết hầu hóa dưới dạng /iˤ, aˤ, uˤ/, và cũng có các tha âm vị phía trước của [e, æ, œ].

## Ngữ pháp
Tiếng Lak là một trong số ngôn ngữ Đông Kavkaz với sự phù ứng (*agreement*) động từ theo ngôi. Nhìn chung, ngôn ngữ này chỉ phân biệt giữa người nói và người không tham gia nói. Tức là, hình vị đánh dấu sự phù ứng giữa ngôi thứ nhất và ngôi thứ hai tương tự nhau.

Các đại từ tự do của tiếng Lak chia thành ngôi thứ nhất và ngôi thứ hai

## Chữ viết
Cho đến năm 1928, ngôn ngữ này được viết bằng chữ Ả Rập. Sau đó viết bằng chữ Latinh trong mười năm, và kể từ năm 1938 là chữ Kirin.

Ban đầu bảng chữ cái tiếng Lak bằng chữ Kirin gồm có 48 chữ cái, sau đó là 54 chữ cái khi thêm các chữ kép như "тт", "пп", "чч", "хьхь", v.v.:

### Bảng so sánh chữ viết
Biên soạn theo,

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Lak Grammar by Wolfgang Schulze 
*Transliteration of Lak
*Lak House – Lak culture and society site
*Lak words
Chuyện con mèo dạy hải âu bay

***Chuyện con mèo dạy hải âu bay*** (tiếng Tây Ban Nha: *Historia de una gaviota y del gato que le enseñó a volar*) là kiệt tác dành cho thiếu nhi của nhà văn Chile nổi tiếng Luis Sepúlveda – tác giả của cuốn *Lão già mê đọc truyện tình* đã được dịch ra 60 thứ tiếng và bán được 18 triệu bản khắp thế giới. 

Chuyện con mèo dạy hải âu bay, xuất bản lần đầu năm 1996, cũng đã bán được 5 triệu bản khắp thế giới. Tác phẩm không chỉ là một câu chuyện ấm áp, trong sáng, dễ thương về loài vật mà còn truyền tải thông điệp về trách nhiệm với môi trường về sự sẻ chia và yêu thương cũng như ý nghĩa của những nỗ lực – “Chỉ những kẻ dám mới có thể bay”.

## Nội dung
Cô hải âu Kengah bị nhấn chìm trong "dầu loang" – thứ chất thải mà những con người bí mật đổ ra biển (gây tác hại lớn đến môi trường). Với nỗ lực đầy tuyệt vọng, cô bay vào bến cảng Hamburg và rơi xuống ban công của con mèo mun, to đùng, mập ú Zorba. Trong phút cuối cuộc đời, cô sinh ra một quả trứng và con mèo mun hứa với cô sẽ thực hiện ba lời hứa chừng như không tưởng với loài mèo: không ăn quả trứng, chăm sóc cho tới khi nó nở, dạy cho con hải âu bay.

Lời hứa của một con mèo cũng là trách nhiệm của toàn bộ mèo trên bến cảng, bởi vậy bè bạn của Zorba bao gồm ngài mèo Đại Tá đầy uy tín, mèo Secretario nhanh nhảu, mèo Einstein uyên bác, mèo Bốn Biển đầy kinh nghiệm đã chung sức giúp nó hoàn thành trách nhiệm. Tuy nhiên, việc chăm sóc, dạy dỗ một con hải âu đâu phải chuyện đùa, sẽ có hàng trăm rắc rối nảy sinh và cần có những kế hoạch đầy linh hoạt được bàn bạc kỹ càng.

Khi không dạy được cho Lucky (chú hải âu), Zorba phải cùng bạn bè tìm ra trong con người, ai là người xứng đáng nhất để lũ mèo trên bến cảng phá luật (luật của mèo là cấm nói chuyện với con người vì họ có thể đẩy loài mèo vào phòng thí nghiệm) và cuối cùng họ đã chọn ra người xứng đáng. Đó là một nhà thơ. Cuối cùng thì Zorba đã hoàn thành lời hứa.

## Xuất bản
*Câu chuyện về một con hải âu và con mèo dạy hải âu bay*, có phụ là "*Tiểu thuyết dành cho giới trẻ từ 8 đến 88 tuổi"*, được xuất bản vào tháng 10 năm 1996 bởi Tusquets Editores ở Barcelona, Tây Ban Nha, trong tuyển tập Andanzas. Bìa và minh họa trong truyện được vẽ bởi Miles Hyman.

## Chuyển thể
Tác phẩm được chuyển thể thành phim hoạt hình có tựa đề *La gabbianella e il gatto* và được biết đến bằng tiếng Tây Ban Nha là *Chuyện về một cô hải âu (và về con mèo dạy cô ấy bay)*, bởi đạo diễn Enzo D' Alò, ra mắt năm 1998. Đây là bộ phim thành công nhất về mặt thương mại của đạo diễn Enzo D' Alò khi thu về hơn 12 tỷ lire, trở thành bộ phim nổi tiếng nhất của ông và là bộ phim hoạt hình Ý thành công nhất về mặt thương mại.   

Ngày 1 tháng 6 năm 2018, vở kịch chuyển thể từ tác phẩm do các nữ diễn viên người Chile María Izquierdo và Elvira López đạo diễn và đóng vai chính đã được công chiếu tại Santiago, Chile và được giới thiệu như một trong những tác phẩm của Lễ hội Santiago a Mil tại Nhà hát UC.

## Tham khảo
Ueda Kazuo

(sinh ngày 20 tháng 9 năm 1951) là nhà kinh tế học người Nhật Bản. Hiện tại, ông đang giữ chức vụ làm thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản kể từ ngày 9 tháng 4 năm 2023.

## Tham khảo
Hà Thị Mỹ Dung

**Hà Thị Mỹ Dung** (sinh năm 1972) quê Hà Tĩnh, là một chính khách Việt Nam. Bà hiện là Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam.

## Xuất thân và học vấn
Hà Thị Mỹ Dung, sinh năm 1972 tại xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh. Tại Tiên Điền, các dòng họ Nguyễn, họ Đặng, họ Hà, họ Trần là những dòng họ có nhiều người đỗ đạt. Những người nổi tiếng của họ Hà Tiên Điền có thể kể đến: Hà Văn Đại, Hà Văn Tấn, Hà Văn Mạo, Hà Văn Quyết...

Bà là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam vào năm 2002, có bằng Tiến sĩ kinh tế và Cao cấp lý luận chính trị.
## Sự nghiệp
Hà Thị Mỹ Dung là một trong số ít các cán bộ có mặt và trưởng thành tại Kiểm toán nhà nước ngay từ những ngày đầu thành lập (1994).

Bà có 14 năm giữ vị trí lãnh đạo cấp vụ tại Kiểm toán Nhà nước. Trước khi được bổ nhiệm bà là Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Kiểm toán Nhà nước.

Tháng 4 năm 2021, bà được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn giữ chức Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước. Bà là nữ Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước đầu tiên của Kiểm toán Nhà nước.

Tại Hội nghị của Kiểm toán Nhà nước vào tháng 8-2023, bà được Kiểm toán Nhà nước giới thiệu nhân sự quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV.

## Tham khảo
TRT World

**TRT World** là kênh truyền hình quốc tế thuộc sở hữu của Tập đoàn Phát thanh – Truyền hình Thổ Nhĩ Kỳ. Phát sóng thử nghiệm vào ngày 18 tháng 5 năm 2015.

## Tham khảo
Harvey White

**Harvey David White** (sinh ngày 19 tháng 9 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh chơi ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Stevenage ở giải EFL League One.

Harvey White sinh ra ở Maidstone, Kent và  gia nhập Học viện Tottenham Hotspur khi còn trẻ.

## Sự nghiệp câu lạc bộ
### Tottenham Hotspur
White có trận ra mắt cho Tottenham trong chiến thắng 4-0 tại Europa League trước Ludogorets Razgrad vào ngày 26 tháng 11 năm 2020, vào sân thay người ở phút thứ 82. Anh có trận ra mắt chính thức cho Tottenham vào ngày 10 tháng 1 năm 2021 trong trận đấu vòng 3 FA Cup gặp Marine ở giải đấu hạng 8, kết thúc với chiến thắng 5-0. White gia nhập câu lạc bộ Portsmouth ở giải League One vào ngày 18 tháng 1 năm 2021 theo hợp đồng cho mượn đến hết mùa giải 2020–21. Bàn thắng đầu tiên của anh trong bóng đá chuyên nghiệp đến trong chiến thắng 1-0 trên sân khách trước Oxford United vào ngày 23 tháng 2 năm 2021.

White trở lại đội U21 Tottenham sau khi kết thúc thời hạn cho mượn và được HLV trưởng Antonio Conte triệu tập lên đội một trong kỳ nghỉ World Cup FIFA 2022. Anh đã chơi trong các trận giao hữu gặp OGC Nice và Motherwell và được Conte khen ngợi là "cực kỳ thông minh" sau trận đấu với Nice. White có trận ra mắt Premier League cho Tottenham trước Crystal Palace vào ngày 4 tháng 1 năm 2023, vào sân thay người ở phút thứ 86 trong chiến thắng 4-0. Anh gia nhập câu lạc bộ Derby County ở giải League One theo hợp đồng cho mượn vào ngày 31 tháng 1 năm 2023, cho đến hết mùa giải 2022–23, ra sân 15 trận trong thời gian cho mượn, trong đó 5 trận đá chính.

### Stevenage
White ký hợp đồng với câu lạc bộ Stevenage ở giải League One vào tháng 9 năm 2023 với mức phí không được tiết lộ.

## Sự nghiệp quốc tế
Vào tháng 5 năm 2019, White có trận ra mắt đội U18 Anh trong trận thua sau loạt sút luân lưu sau khi hòa 1-1 trong hiệp phụ với Tây Ban Nha.

## Thống kê sự nghiệp

## Danh hiệu
**Portsmouth**
*Á quân EFL Trophy: 2019–20

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*