Lời nói là bạc, im lặng là vàng

"**Lời nói là bạc, im lặng là vàng**" () là câu ngạn ngữ phương Tây ca ngợi giá trị sự . Nhiều khả năng câu ngạn ngữ bắt nguồn từ văn hóa Ả Rập, nơi câu nói này đã được sử dụng từ thế kỷ thứ IX.

## Ý nghĩa
Theo nhà sử học David Wasserstein, "Lời nói là bạc, im lặng là vàng" "có lẽ là câu ngạn ngữ nổi tiếng nhất liên quan đến im lặng." Tiếng Anh cũng có những câu tương tự, ví dụ như: "Still waters run deep" hay "Empty vessels make the most sound." 

Các ngôn ngữ khác cũng có câu tương tự. Chẳng hạn, cuốn Talmud có câu ngạn ngữ tiếng Aram: "Nếu một chữ đáng giá một , thì im lặng trong chớp mắt đáng giá gấp đôi." Câu này đã được dịch sang tiếng Anh vào thế kỷ XVII. Việc ca ngợi sự im lặng thậm chí còn xuất hiện trong nhiều tác phẩm cổ xưa hơn, thậm chí cả trong Kinh Thánh. Châm Ngôn  viết: "Hễ lắm lời, vi phạm nào có thiếu. Những ai cầm giữ miệng mình là khôn ngoan."

## Nguồn gốc
Năm 1932, giáo sư Richard Jente miêu tả câu ngạn ngữ phiên bản "bạc và vàng" "có nguồn gốc phương Đông." Năm 1999, David Wasserstein nhận xét, "nguồn gốc phương Đông" mà nhiều nhà nghiên cứu trước đó đề cập nhiều khả năng là câu tục ngữ "shekel" tiếng Aram, vì nó gắn kết giữa lời nói, im lặng và giá trị tiền tệ. Tuy nhiên, Wasserstein lập luận rằng, bản dịch tiếng Anh câu ngạn ngữ "shekel" (được John Ray xuất bản trong cuốn *Collection of English Proverbs* năm 1678) và câu ngạn ngữ trong văn hoá châu Âu có thể cùng nguồn gốc cổ xưa, nhưng chúng hoàn toàn khác nhau. Nguyên nhân do phiên bản tiếng Aram sử dụng "đồng tiền shekel," còn các nước châu Âu lại sử dụng "bạc và vàng." Phiên bản sau này được Wasserstein truy nguồn về văn hoá Ả Rập. Nhiều tài liệu ghi nhận câu ngạn ngữ đã được những người nói tiếng Ả Rập sử dụng rộng rãi suốt nhiều thế kỷ, chẳng hạn như trong các tác phẩm của học giả Hồi giáo thế kỷ XI  và nhà văn thế kỷ IX . Về sau, câu này có thêm dị bản: "Nếu lời nói được nhào nặn bằng bạc, thì sự im lặng được đúc bằng vàng." Câu ngạn ngữ "bạc và vàng" cũng từng xuất hiện ở Tây Ban Nha khi nước này bị Hồi giáo chiếm đóng, và được  xứ Cordoba ghi lại vào thế kỷ XI.

Một số tác phẩm tiếng Ả Rập gán câu ngạn ngữ này cho Vua Solomon. Trong tác phẩm "*The Vita of Gregory of Khandzta*," nhà văn người Gruzia thế kỷ X  cũng viết rằng, câu ngạn ngữ xuất phát từ Vua Solomon. Dẫu vậy, theo Wasserstein, không có bằng chứng nào xác thực nguồn gốc này. Hiện tại, vẫn chưa có phiên bản Do Thái cổ nào của câu tục ngữ sử dụng khái niệm "bạc và vàng" được phát hiện. Ông cũng lưu ý rằng, một số tác phẩm tiếng Ả Rập khác, dù cũng không có bằng chứng xác thực, đã gán câu tục ngữ "bạc và vàng" cho . Từ những thông tin trên, Wasserstein kết luận, nguồn gốc thực sự của câu ngạn ngữ có thể đã thất truyền, trong khi những nguồn cổ nhất còn sót lại chỉ gán câu nói cho "các bậc hiền triết xưa."

Cũng theo Wasserstein, câu ngạn ngữ phiên bản "bạc–và–vàng" nhiều khả năng đã du nhập vào văn hoá phương Tây qua tác phẩm của một người  thế kỷ XIV. Đó là , còn được biết đến với tên gọi Shem Tob ben Isaac Ardutiel. Ông là một nhà văn tiếng Hebrew, đồng thời cũng chuyên dịch các văn bản Ả Rập. Trong những thế kỷ sau, câu ngạn ngữ dần được sử dụng trong tiếng Tây Ban Nha và sau cùng lan sang các ngôn ngữ châu Âu khác.

Theo Jente, câu ngạn ngữ phổ biến ở Đức đầu thế kỷ XIX rồi lan sang tiếng Anh, có thể do những người Đức nhập cư Hoa Kỳ du nhập. Wasserstein viết rằng, lần đầu tiên câu ngạn ngữ này được sử dụng trong tiếng Anh là tiểu thuyết **' của [[Thomas Carlyle]]. Tuy nhiên, vì lý do nào đó, Carlyle lại gán nguồn gốc câu nói này cho [[Thụy Sĩ|Thuỵ Sĩ]]. Dù vậy, câu nói tương tự "Diễn ngôn là bạc, im lặng là vàng" thực tế đã xuất hiện sớm hơn, cụ thể vào năm 1818. Khi đó, nó được xem là một câu ngạn ngữ [[Hy Lạp]] và được in trong tuyển tập trích dẫn từ cuốn ''Researches in Greece'' do  viết vào năm 1814.
 
Nguồn gốc và lịch sử lần xuất hiện đầu tiên của câu ngạn ngữ trong tiếng Anh đã thu hút sự quan tâm của công chúng [[Anh|nước này]] nửa sau thế kỷ XIX. Thời điểm đó, vấn đề này được đem ra làm đề tài trong loạt bài trên tạp chí văn học **'. Dựa trên ngữ liệu từ tác phẩm của Carlyle, nhiều cộng tác viên đã đưa ra ý kiến bình luận về câu hỏi này.

## Ghi chú

## Nguồn