Nguyễn Thị Ngọc Trâm

**Nguyễn Thị Ngọc Trâm** (sinh năm 1947) là nữ tiến sĩ, dược sĩ Việt Nam. Bà được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ vào năm 2012 và Giải thưởng Kovalevskaia năm 2006 do những công trình nghiên cứu quan trọng trong lĩnh vực dược.

## Tiểu sử và học vấn

Nguyễn Thị Ngọc Trâm sinh năm 1947, quê gốc ở Nam Đàn, Nghệ An.

Trong kỳ thi nghiên cứu sinh toàn quốc năm 1984, bà đã đạt điểm xuất sắc. Năm 1991, sau 7 năm học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Kỹ thuật Sophia, Bulgaria, Nguyễn Thị Ngọc Trâm bảo vệ luận án Tiến sỹ lĩnh vực chuyên môn Dược học được đánh giá xuất sắc với đề tài nghiên cứu tinh dầu cây thảo quả Việt Nam. Bà trở thành trợ giảng của Khoa Hóa hữu cơ - Trường Đại học Kỹ thuật Sophia, đồng thời là cộng tác viên của Viện Hàn lâm Khoa học Bulgaria. Tại đây, Nguyễn Thị Ngọc Trâm đã tham gia trong nhóm nghiên cứu về các hoạt chất sinh học chiết xuất từ dược thảo có khả năng hỗ trợ điều trị bệnh ung thư. Nhưng sau đó, bà quyết định trở về Việt Nam theo lời khuyên của người cha.

Nơi làm việc của bà là Công ty Cổ phần Dược liệu Trung ương 2, Bộ Y tế. Hiện nay, bà đang giữ chức vụ Giám đốc Công ty TNHH Thiên Dược.

## Sự nghiệp

Nguyễn Thị Ngọc Trâm đã dành nhiều năm tâm huyết nghiên cứu hóa hợp chất thiên nhiên để sản xuất thuốc chữa bệnh, đặc biệt là đối với cây *Trinh nữ hoàng cung* và thành công trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Bà đã có 25 công trình nghiên cứu khoa học đã được đăng tải trên các tạp chí trong và ngoài nước, tham gia 12 công trình nghiên cứu cấp nhà nước và cấp bộ.

Công trình đầu tiên của bà được thực hiện thành công là nghiên cứu chiết xuất tinh dầu cây húng chanh sản xuất thuốc ho cho trẻ em. Đến năm 1990, bà tập trung tìm kiếm cây thuốc quý có chứa các hoạt chất sinh học kích thích miễn dịch, từ kho tàng cây thuốc Việt Nam để tạo ra được những sản phẩm thuốc điều trị bệnh ung bướu. Đến cuối năm 2005, sau gần 15 năm tìm tòi nghiên cứu, sản phẩm của bà đã chính thức được Bộ Y tế cho phép lưu hành toàn quốc và được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học Công nghệ) cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích. “*Trinh nữ hoàng cung*” đã được bào chế thành dạng viên nang là thuốc *Crila* dựa trên kết quả nghiên cứu lâm sàng ở các bệnh viện: Viện lão khoa Trung ương, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, Bệnh viện Y học cổ truyền TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Từ Dũ... Hiệu quả điều trị đạt 89,18% đối với u xơ tuyến tiền liệt, 79,5% đối với u xơ tử cung. Đến nay, *Crila* đã trở thành viên thuốc đầu tiên trên thế giới chữa trị u xơ tử cung từ thảo dược của Việt Nam, đồng thời còn là loại thuốc có ưu thế cạnh tranh về giá cả và chất lượng sản phẩm. Không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước, thuốc *Crila* còn xuất khẩu tới các thị trường lớn trên thế giới. Hiện nay, *Crila* được FDA (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) cho phép bán tại thị trường Mỹ, một trong những thị trường rất chặt chẽ và tiên tiến về các sản phẩm y dược.

Với những đóng góp của mình, bà đã được Nhà nước Việt Nam và các tổ chức có uy tín trao tặng nhiều danh hiệu, phần thưởng: Giải thưởng Kovalepskaia (2006); Sở hữu 3 bằng độc quyền giải pháp hữu ích; Giải nhất “Giải thưởng sáng chế TP Hồ Chí Minh lần thứ tư (2015-2016)”. Đặc biệt, năm 2012, bà đã được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ cho cụm công trình “*Nghiên cứu về cây trinh nữ hoàng cung Việt Nam Crinum latifolium L*.”.**

## Vinh danh

*Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ (2012)

### Giải thưởng khoa học
* Giải thưởng Kovalevskaia (2006)
*Giải nhất “Giải thưởng sáng chế TP Hồ Chí Minh lần thứ tư (2015-2016)”

## Công trình khoa học

### Nước ngoài
Các kết quả nghiên cứu của Nguyễn Thị Ngọc Trâm được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín quốc tế:

* Experimental Pathology and Parasitology (1999), 
* Experimental Pathology and Parasitology (2001), 
* International Immunopharmacology (2001), 
* Z. Naturforsch (2002), 
* Fitoterapia (2002), 
* J.Essent. Oil Res.(2003), 
* Scientia pharmaceutica (2011).

### Trong nước

* *Một yếu tố hoạt hoá tế bào Lympho T mới in vitro và in vivo trong chất chiết xuất bằng nước nóng từ lá cây TNHC (Crinum latifolium L.)*. Tạp chí Dược học (2000); 
* *Khảo sát về thực vật, nuôi trồng và thu hái cây TNHC (Crinum latifolium L.)*. Tạp chí Dược học (2001); 
* *Tác dụng phục hồi thương tổn tế bào lympho T và dòng tủy của viên nang Crila Trinh nữ hoàng cung (Crinum latifolium L.)*.Tạp chí Dược học (2008); 
* *Nghiên cứu định tính, định lượng kaemferol trong lá TNHC bằng phương pháp HPLC*. Tạp chí Dược học (2010); 
* *Trinh nữ Crila – Crinum latifolium L. var. crilae Tram & Khanh, var. n.: Một thứ mới của loài TNHC – Crinum latifolium L. (Họ náng Amaryllidaceae) ở Việt Nam*. Tạp chí Sinh học (2012).

## Gia đình
Nguyễn Thị Ngọc Trâm là cháu nhiều đời của danh thần Nguyễn Công Trứ. Người có ảnh hưởng lớn nhất đối với Nguyễn Thị Ngọc Trâm là người cha bà hết mực yêu thương – Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Anh hùng lao động Nguyễn Văn Trương, nguyên Tổng biên tập Từ điển Bách khoa, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế sinh thái. Chính cụ Nguyễn Văn Trương đã gây dựng cho bà một tình yêu với khoa học và đặt những viên gạch đầu tiên khám phá tri thức khoa học của bà.

## Tham khảo

## Xem thêm

* Giải thưởng Nhà nước đợt III (2012)
* Giải thưởng Kovalevskaia