Đại học quốc gia

Một **đại học quốc gia** (tiếng Anh: *national university*) chủ yếu là một trường đại học do chính phủ thành lập hoặc quản lý, nhưng đồng thời cũng có thể hoạt động tự chủ mà không chịu sự kiểm soát trực tiếp của nhà nước. Tại Hoa Kỳ, thuật ngữ "đại học quốc gia" (national university) ám chỉ đẳng cấp thể chế cao nhất trong giáo dục, khác nghĩa với "đại học được liên bang cấp hiến chương" (federally-chartered university). Trên toàn cầu, một số đại học quốc gia gắn liền với các nguyện vọng văn hóa hoặc chính trị của quốc gia đó.

Ví dụ, Đại học Quốc gia Ireland trong những ngày đầu của nền độc lập Ireland đã thu thập một lượng lớn thông tin về tiếng Ireland và văn hóa Ireland. Tại Argentina, các đại học quốc gia là kết quả của cuộc cải cách đại học Argentina năm 1918 và các cải cách sau đó, nhằm cung cấp một hệ thống đại học thế tục không chịu ảnh hưởng trực tiếp của giáo hội hoặc chính phủ bằng cách trao quyền tự trị cho các tổ chức này.

## Danh sách các đại học quốc gia

### Albania

### Argentina

* Đại học Công nghệ Quốc gia
* Đại học Quốc gia Córdoba
* Đại học Nghệ thuật Quốc gia
* Đại học Quốc gia Arturo Jauretche
* Đại học Quốc gia Guillermo Brown
* Đại học Quốc gia Austral Patagonia
* Đại học Quốc gia Avellaneda
* Đại học Quốc gia Catamarca
* Đại học Quốc gia Trung tâm Buenos Aires
* Đại học Quốc gia Chilecito
* Đại học Quốc gia Comahue
* Đại học Quốc gia Cuyo
* Đại học Quốc gia Delta
* Đại học Quốc gia Entre Ríos
* Đại học Quốc gia Formosa
* Đại học Quốc gia General San Martín
* Đại học Quốc gia General Sarmiento
* Đại học Quốc gia Hurlingham
* Đại học Quốc gia José C. Paz
* Đại học Quốc gia Jujuy
* Đại học Quốc gia La Matanza
* Đại học Quốc gia La Pampa
* Đại học Quốc gia La Plata
* Đại học Quốc gia La Rioja
* Đại học Quốc gia Lanús
* Đại học Quốc gia Lomas de Zamora
* Đại học Quốc gia Luján
* Đại học Quốc gia Mar del Plata
* Đại học Quốc gia Misiones
* Đại học Quốc gia Moreno
* Đại học Quốc gia Tây Bắc Buenos Aires
* Đại học Quốc gia Patagonia San Juan Bosco
* Đại học Quốc gia Pilar (Argentina)
* Đại học Quốc gia Quilmes
* Đại học Quốc gia Rafaela
* Đại học Quốc gia Río Cuarto
* Đại học Quốc gia Río Negro
* Đại học Quốc gia Río Tercero
* Đại học Quốc gia Rosario
* Đại học Quốc gia Salta
* Đại học Quốc gia San Antonio de Areco
* Đại học Quốc gia San Juan
* Đại học Quốc gia San Luis
* Đại học Quốc gia Santiago del Estero
* Đại học Quốc gia Chaco Austral
* Đại học Quốc gia Comechingones
* Đại học Quốc gia Littoral
* Đại học Quốc gia Đông Bắc
* Đại học Quốc gia Phía Nam
* Đại học Quốc gia Phía Tây
* Đại học Quốc gia Tierra del Fuego
* Đại học Quốc gia Tres de Febrero
* Đại học Quốc gia Tucumán
* Đại học Quốc gia Villa María
* Đại học Quốc gia Villa Mercedes
* Đại học Quốc gia Raúl Scalabrini Ortiz
* Đại học Sư phạm Quốc gia
* Đại học Buenos Aires
* Đại học Quốc phòng

### Úc
* Đại học Quốc gia Úc

### Bangladesh
* Đại học Quốc gia Bangladesh

### Bhutan
* Đại học Hoàng gia Bhutan

### Bosnia và Herzegovina
* Đại học Sarajevo

### Brazil

* Đại học Brasília

### Brunei
* Đại học Brunei Darussalam

### Campuchia
* Viện Ngoại ngữ
* Viện Công nghệ Campuchia
* Đại học Quản lý Quốc gia
* Đại học Hoàng gia Nông nghiệp
* Đại học Hoàng gia Mỹ thuật
* Đại học Hoàng gia Luật và Kinh tế
* Đại học Hoàng gia Phnôm Pênh
* Đại học Khoa học Sức khỏe

### Canada
* Học viện Quân sự Hoàng gia Canada

### Chile
* Đại học Chile

### Trung Quốc

#### 39 trường Đại học thuộc [[Đề án 985]]/[[Đề án 211]]/Xây dựng Song nhất lưu

* Đại học Phục Đán
* Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân
* Đại học Nam Kinh
* Đại học Giao thông Tây An
* Đại học Bắc Hàng
* Học viện Công nghệ Bắc Kinh
* Đại học Sư phạm Bắc Kinh
* Đại học Trung Nam
* Đại học Dân tộc Trung ương (Đại học Dân tộc Trung Quốc)
* Đại học Trùng Khánh
* Đại học Công nghệ Đại Liên
* Đại học Sư phạm Hoa Đông
* Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung
* Đại học Hồ Nam
* Đại học Cát Lâm
* Đại học Hải dương Trung Quốc
* Đại học Thiên Tân
* Đại học Đồng Tế
* Đại học Khoa học và Công nghệ Điện tử Trung Quốc
* Đại học Vũ Hán
* Đại học Hạ Môn
* Đại học Sơn Đông
* Đại học Tứ Xuyên
* Đại học Công nghệ Hoa Nam
* Đại học Đông Nam
* Đại học Tôn Trung Sơn
* Đại học Bắc Kinh
* Đại học Giao thông Thượng Hải
* Đại học Thanh Hoa
* Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc
* Đại học Chiết Giang
* Đại học Nông nghiệp Trung Quốc
* Đại học Lan Châu
* Đại học Nam Khai
* Đại học Quốc gia Công nghệ Quốc phòng
* Đại học Đông Bắc
* Đại học Nông Lâm Tây Bắc
* Đại học Bách khoa Tây Bắc
* Đại học Nhân dân Trung Quốc

### Colombia
* Đại học Quốc gia Colombia
* Đại học Antioquia 
* Đại học Valle
* Đại học Atlántico 
* Đại học Công nghiệp Santander 
* Đại học Cartagena
* Đại học Cauca
* Đại học Pamplona
* Đại học Caldas
* Đại học Quindío
* Đại học Tolima
* Đại học Nam Colombia
* Đại học Nariño
* Đại học Sư phạm và Công nghệ Colombia
* Đại học Cundinamarca
* Đại học Llanos
* Đại học Amazon
* Đại học Magdalena
* Đại học Córdoba (Colombia)
* Đại học Sucre
* Đại học Phổ thông Cesar
* Đại học La Guajira
* Đại học Công nghệ Chocó

### Costa Rica
*Học viện Công nghệ Costa Rica (TEC)
*Đại học Mở Nhà nước (UNED)
*Đại học Kỹ thuật Quốc gia (UTN)
*Đại học Quốc gia Costa Rica (UNA)
*Đại học Costa Rica (UCR)

### Ecuador

* Đại học Nhà nước Amazon
* Đại học Các Lực lượng Vũ trang – ESPE
* Trường Cao đẳng Bách khoa Nông nghiệp "Manuel Félix López" (ESPAM)
* Đại học Nông nghiệp Ecuador (UAG)
* Đại học Nhà nước Bolívar (UEB)
* Đại học Trung ương Ecuador
* Trường Bách khoa Cao cấp Littoral
* Đại học Nhà nước Milagro (UNEMI)
* Trường Bách khoa Quốc gia (Ecuador)
* Đại học Quốc gia Chimborazo (UNACH)
* Đại học Giáo dục Quốc gia (Ecuador)
* Đại học Quốc gia Loja (UNL)
* Đại học Kỹ thuật Phía Bắc (UTN)
* Đại học Nhà nước Bách khoa Carchi (UPEC)
* Trường Cao đẳng Bách khoa Chimborazo (ESPOCH)
* Đại học Khu vực Amazon "Ikiam"
* Đại học Thế tục Manabí "Eloy Alfaro" (ULEAM)
* Đại học Nhà nước Nam Manabí (UESM)
* Đại học Kỹ thuật Ambato (UTA)
* Đại học Kỹ thuật Babahoyo (UTB)
* Đại học Kỹ thuật Cotopaxi (UTC)
* Đại học Kỹ thuật Machala (UTMACH)
* Đại học Kỹ thuật Manabí (UTM)
* Đại học Nghệ thuật (Ecuador)
* Đại học Cuenca
* Đại học Guayaquil
* 
* Đại học Kỹ thuật Nhà nước Quevedo
* Đại học Yachay

### Ai Cập
* Đại học Học tập Điện tử Ai Cập
* Đại học Galala
* Đại học Quốc tế King Salman
* Đại học Quốc tế Alamein
* Đại học New Mansoura
* Đại học Nile
* Đại học Tin học Ai Cập

### Xích đạo Guinea
* Đại học Quốc gia Xích đạo Guinea

### Eswatini (trước đây là Swaziland)
*Đại học Eswatini

### Fiji (trước đây là Quần đảo Fiji)
*Đại học Quốc gia Fiji

### Hy Lạp
* Đại học Quốc gia và Kapodistrian Athens
* Đại học Kỹ thuật Quốc gia Athens

### Guatemala
* Đại học San Carlos de Guatemala

### Guyana
* Đại học Guyana

### Iceland
* Đại học Iceland

### Ấn Độ

#### [[Danh sách các Viện Tầm quan trọng Quốc gia|Các Viện Tầm quan trọng Quốc gia]] (91 viện)

* Viện Khoa học Y tế Toàn Ấn Độ (7 đang hoạt động, 13 sắp tới)
* Các Viện Công nghệ Ấn Độ (23 đang hoạt động)
* Các Viện Công nghệ Quốc gia (31 đang hoạt động)
* Các Viện Công nghệ Thông tin Ấn Độ (23 đang hoạt động)
* Các Viện Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ Ấn Độ
* Các Viện Giáo dục và Nghiên cứu Khoa học Ấn Độ (7 đang hoạt động, 1 sắp tới)
* Viện Giáo dục và Nghiên cứu Dược phẩm Quốc gia (7 đang hoạt động, 4 sắp tới)
* Viện Thống kê Ấn Độ (Trụ sở chính tại Kolkata với 4 chi nhánh)
* Trường Quy hoạch và Kiến trúc (3 đang hoạt động)
* Các Viện Quản lý Ấn Độ (20 đang hoạt động)
'''Các Đại học Trung ương của Ấn Độ'''

* Học viện Khoa học Ấn Độ

*Các Đại học Luật Quốc gia
*Viện Giáo dục và Nghiên cứu Khoa học Quốc gia
*Jamia Millia Islamia
* Đại học Mở Quốc gia Indira Gandhi
* Đại học Pondicherry
* Đại học Nalanda
* Đại học Hồi giáo Aligarh
* Đại học Jawaharlal Nehru
* Đại học Delhi
* Đại học Tezpur
* Đại học Assam
* Đại học North-Eastern Hill
* Đại học Mizoram
* Đại học Rajiv Gandhi
* Đại học Tripura
* Đại học Nagaland
* Đại học Manipur
* Đại học Trung ương Rajasthan
* Đại học Trung ương Kashmir
* Đại học Trung ương Jammu
* Đại học Trung ương Gujarat
* Đại học Trung ương Haryana

### Indonesia
* Đại học Airlangga
* Đại học Andalas
* Học viện Công nghệ Bandung
* Đại học Brawijaya
* Đại học Diponegoro
* Đại học Giáo dục Indonesia
* Đại học Gadjah Mada
* Đại học Hasanuddin
* Đại học Hồi giáo Quốc tế Indonesia
* Đại học IPB (Học viện Nông nghiệp Bogor)
* Đại học Mở Indonesia
* Đại học Nhà nước Malang
* Đại học Nhà nước Padang
* Đại học Padjadjaran
* Đại học Sebelas Maret
* Đại học Nhà nước Semarang
* Học viện Công nghệ Sepuluh Nopember
* Đại học Nhà nước Surabaya
* Đại học Syiah Kuala
* Đại học Indonesia
* Đại học Bắc Sumatra
* Đại học Nhà nước Yogyakarta

### Iran
* Đại học Quốc gia Iran

### Ireland
* Đại học Quốc gia Ireland

### Israel

### Nhật Bản

### Kazakhstan
* Đại học Quốc gia Kazakhstan Al-Farabi
* Đại học Y khoa Quốc gia Kazakhstan
* Đại học Quốc gia Á-Âu L.N.Gumilyov

### Latvia

### Lithuania

* Đại học Vilnius
* Đại học Kỹ thuật Vilnius Gediminas
* Đại học Mykolas Romeris
* Đại học Vytautas Magnus (trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến, tên của trường là Đại học Lithuania)
* Đại học Khoa học Sức khỏe Lithuania
* Đại học Thể thao Lithuania
* Đại học Công nghệ Kaunas
* Đại học Klaipėda

### Lesotho
* Đại học Quốc gia Lesotho

### Malaysia
* Đại học Hồi giáo Quốc tế Malaysia
* Đại học Quốc phòng Malaysia
* Đại học Quốc gia Malaysia
* Đại học Giáo dục Sultan Idris
* Đại học Malaysia Kelantan
* Đại học Malaysia Pahang
* Đại học Malaysia Perlis
* Đại học Malaysia Sabah
* Đại học Malaysia Sarawak
* Đại học Malaysia Terengganu
* Đại học Putra Malaysia
* Đại học Khoa học Hồi giáo Malaysia
* Đại học Sultan Zainal Abidin
* Đại học Kỹ thuật Malaysia Melaka
* Đại học Công nghệ MARA
* Đại học Utara Malaysia
* Đại học Malaya
* Đại học Khoa học Malaysia
* Đại học Công nghệ Malaysia

### Mexico
* Đại học Tự trị Quốc gia Mexico
* Học viện Bách khoa Quốc gia

### Mông Cổ
* Đại học Quốc gia Mông Cổ

### Myanmar

### Nepal
* Đại học Tribhuvan

### Pakistan
* Đại học Quaid-i-Azam
* Đại học Punjab
* Học viện Quân sự Pakistan
* Đại học Quốc phòng, Islamabad
* Trường Cao đẳng Nghệ thuật Quốc gia
* Đại học Dệt may Quốc gia
* Đại học Quốc gia về Máy tính và Khoa học Mới nổi
* Đại học Ngôn ngữ Hiện đại Quốc gia
* Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia
* Đại học Khoa học Y tế Quốc gia
* Đại học Mở Allama Iqbal

### Panama
* Đại học Panama
* Đại học Công nghệ Panama
* Đại học Tự trị Chiriqui

### Paraguay
* Đại học Quốc gia Asunción
* Đại học Quốc gia Concepción
* Đại học Quốc gia Itapúa
* Đại học Quốc gia Pilar
* Đại học Quốc gia Villarrica
* Đại học Quốc gia Este

### Peru

* Đại học Quốc gia San Marcos
*Đại học Kỹ thuật Quốc gia
*Đại học Nông nghiệp Quốc gia
*Đại học Giáo dục Quốc gia Enrique Guzmán y Valle

### Philippines

* Hệ thống Đại học Philippines, bao gồm tám (8) trường đại học thành viên tự chủ:
** Đại học Philippines Baguio
** Đại học Philippines Cebu
** Đại học Philippines Diliman
** Đại học Philippines Los Baños
** Đại học Philippines Manila
** Đại học Philippines Mindanao
** Đại học Philippines Visayas
** Đại học Mở Đại học Philippines

### Ba Lan

### Samoa
* Đại học Quốc gia Samoa

### Ả Rập Xê Út
* Đại học Nhà vua Saud

### Singapore

* Đại học Công nghệ Nanyang
* Đại học Quốc gia Singapore
* Học viện Công nghệ Singapore
* Đại học Quản lý Singapore
* Đại học Khoa học Xã hội Singapore
* Đại học Công nghệ và Thiết kế Singapore

### Quần đảo Solomon
* Đại học Quốc gia Quần đảo Solomon

### Somalia
* Đại học Quốc gia Somali

### Hàn Quốc

### Sri Lanka
*Đại học Colombo (Tỉnh Tây)
*Đại học Peradeniya (Tỉnh Trung bộ)
*Đại học Ruhuna (Tỉnh Nam)
*Đại học Sri Jayewardenepura (Tỉnh Tây)
*Đại học Kelaniya (Tỉnh Tây)
*Đại học Moratuwa (Tỉnh Tây)
*Đại học Jaffna (Tỉnh Bắc)
*Đại học Miền Đông, Sri Lanka (Tỉnh Đông)
*Đại học Đông Nam Sri Lanka, Oluvil (Tỉnh Đông)
*Đại học Rajarata (Tỉnh Bắc Trung bộ)
*Đại học Sabaragamuwa của Sri Lanka (Tỉnh Sabaragamuwa)
*Đại học Wayamba của Sri Lanka, Kuliyapitiya và Makandura (Tỉnh Tây Bắc)
*Đại học Uva Wellassa (Tỉnh Uva)
*Đại học Nghệ thuật Biểu diễn & Thị giác (Tỉnh Tây)
* Đại học Mở Sri Lanka(giáo dục từ xa)
* Đại học Ceylon (đã giải thể)
* Đại học Sri Lanka (đã giải thể)

### Thụy Sĩ
* 
* ETH Zürich (Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ Zürich)

### Đài Loan

Trong số hàng chục trường đại học công lập, bao gồm sáu trường đại học nghiên cứu:
* Đại học Quốc gia Trung ương (Đại học Trung ương Quốc lập)
* Đại học Quốc gia Trung Chính (Đại học Trung Chính Quốc lập)
* Đại học Quốc gia Thành Công (Đại học Thành Công Quốc lập)
* Đại học Quốc gia Dương Minh Giao thông
* Đại học Quốc gia Tôn Trung Sơn (Đại học Tôn Trung Sơn Quốc lập)
* Đại học Quốc gia Đài Loan
* Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Đài Loan
* Đại học Sư phạm Quốc gia Đài Loan
* Đại học Quốc gia Thanh Hoa

### Thái Lan
* Đại học Burapha
* Đại học Chiang Mai
* Đại học Chulalongkorn
* Đại học Kasetsart
* Đại học Khon Kaen
* Học viện Công nghệ Tiên vương Ladkrabang
* Đại học Công nghệ Tiên vương Bắc Bangkok
* Đại học Công nghệ Tiên vương Thonburi
* Đại học Songkla
* Đại học Mahidol
* Đại học Silpakorn
* Đại học Srinakharinwirot
* Đại học Thaksin
* Đại học Thammasat
* Đại học Ubon Ratchathani

### Tonga
* Đại học Quốc gia Tonga

### Ukraina
* Đại học Quốc gia Cherkasy
* Đại học Quốc gia Bách khoa Chernihiv
* Đại học Quốc gia Karazin Kharkiv
* Đại học Kỹ thuật Quốc gia Ukraina
* Đại học Quốc gia Học viện Kyiv-Mohyla
* Học viện Luật Quốc gia Yaroslav Mudryi của Ukraina
* Đại học Quốc gia Odesa
* Đại học Quốc gia Oles Honchar Dnipro
* Đại học Quốc gia Taras Shevchenko Kyiv

### Hoa Kỳ

Tại Hoa Kỳ, thuật ngữ "đại học quốc gia" (national university) ám chỉ đẳng cấp thể chế cao nhất trong giáo dục, khác nghĩa với "đại học được liên bang cấp hiến chương" (federally-chartered university). Ở Mỹ, "đại học quốc gia" biểu thị các tổ chức nổi bật trong khu vực với chiến lược tuyển sinh ít nhất là trên toàn quốc, nhận được các khoản tài trợ quy mô lớn, hoạt động nghiên cứu quốc tế, vốn hỗ trợ trên 350 triệu đô la, và sự xuất sắc trong khu vực với uy tín tương ứng. Khái niệm về các trường đại học quốc gia Hoa Kỳ được cho là có nguồn gốc từ sự ra đời của Hiệp hội Viện Đại học Mỹ, tuy nhiên hiệp hội này không bao gồm tất cả các trường đại học quốc gia tại Hoa Kỳ.

Một số cơ sở giáo dục đại học được liên bang cấp hiến chương của Hoa Kỳ bao gồm:
* Đại học George Washington, được Quốc hội cấp hiến chương vào năm 1821; Washington từ lâu đã ủng hộ việc thành lập một trường đại học quốc gia. Đây là một tổ chức tư nhân không liên kết với chính phủ quốc gia.
** Trường Luật Đại học Quốc gia (1869-1954), nay là một phần của trường luật George Washington
* Đại học Các Quốc gia Người da đỏ Haskell
* Đại học Ohio, được cấp hiến chương trong Sắc lệnh Tây Bắc và ban đầu được đặt tên là Đại học American Western
* Học viện Bách khoa Người da đỏ Tây Nam
* Học viện Không quân Hoa Kỳ
* Học viện Tuần duyên Hoa Kỳ
* Học viện Hàng hải Hoa Kỳ
* Học viện Quân sự Hoa Kỳ
* Học viện Hải quân Hoa Kỳ
* Đại học Gallaudet

### Uruguay
* Đại học Cộng hòa

### Uzbekistan
*Đại học Quốc gia Uzbekistan

### Vanuatu
* Đại học Quốc gia Vanuatu

### Việt Nam

* Đại học Quốc gia Hà Nội
* Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

## Xem thêm
* Trường bách khoa
* Đại học công lập
* Cách mạng đại học

## Tham khảo