open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svyatoslav Yaroslavich, Đại vương công Tver

**Sviatoslav Yaroslavich** của Tver (? - 1282/1285) - Hoàng tử xứ Tver từ năm 1271 đến 1282/1285. Con trai cả của Yaroslav III Yaroslavich của Tver .

## Tiểu sử
Cả năm sinh và năm mất của Sviatoslav Yaroslavich đều không được biết chính xác. Sau khi lên cầm quyền thay cha, Sviatoslav tham gia vào cuộc đấu tranh với Dmitry Alexandrovich của Pereyaslavsky và Vasily Yaroslavich của Kostroma từ 1272 đến 1277 để giành quyền thống trị Công quốc Vladimir. Ông ủng hộ các tuyên bố rằng các Đại vương công sẽ cai trị vùng Novgorod. Là một đồng minh của Vasily Yaroslavich, ông tấn công các "vùng ngoại ô" của Novgorod như Volok Lamsky , Bezhitsy và Vologda . Cuộc xung đột giữa Tver và Pereyaslavl vẫn tiếp tục sau cái chết của Vasily Yaroslavich và kéo dài cho đến đầu những năm 1290. Sau một chiến dịch quân sự chống lại Dmitri của Pereyaslavsky năm 1282, tên của Svyatoslav biến mất khỏi biên niên sử. Em trai là Mikhail, Đại vương công xứ Tver sẽ kế ngôi ông

## Tài liệu tham khảo

# Тверские (великие и удельные князья) // *Русский биографический словарь* : в 25 томах. — СПб. — М. , 1896—1918
# Э. Клюг , «Княжество Тверское (1247—1485)», Тверь, 1994.
Lễ hội Isle of Wight

**Lễ hội Isle of Wight** là một lễ hội âm nhạc Anh diễn ra ở Isle of Wight tại Newport, Anh. Nó ban đầu là một sự kiện chống văn hóa được tổ chức từ năm 1968 đến năm 1970.

Sự kiện lễ hội Isle of Wight năm 1970 là sự kiện lớn nhất và nổi tiếng nhất trong những lễ hội đầu tiên này và mức độ tham dự cao bất ngờ dẫn đến, vào năm 1971, Quốc hội bổ sung một phần cho Đạo luật Hội đồng Hạt Wight năm 1971 ngăn chặn các cuộc tụ họp ngoài trời qua đêm trên 5.000 mọi người trên đảo mà không có giấy phép đặc biệt từ hội đồng.

Sự kiện này đã được hồi sinh vào năm 2002.

## Chi tiết lễ hội ban đầu
Các sự kiện ban đầu được quảng cáo và tổ chức bởi anh em Foulk (Ron và Ray Foulk) dưới biểu ngữ của công ty Fiery Creations Limited của họ và em trai của họ Bill Foulk. Các địa điểm là Ford Farm (gần Godshill), Wootton và Afton Down (gần Freshwater) tương ứng.
## Tham khảo
Karrueche Tran

**Karrueche Tran** (sinh 17 tháng 5 năm 1988) là nữ diễn viên, người mẫu người Mỹ. Từ khoảng năm 2013 đến 2016, cô vào vai Vivian Johnson trong sê-ri web The Bay.

## Thời thơ ấu
Tran lớn lên tại thành phố Los Angeles, California. Mẹ cô là người Việt Nam còn cha cô là người Mỹ gốc Phi.

## Danh sách phim

### Điện ảnh

## Đời tư
### Mối quan hệ
Karrueche Trần là tình cũ của Chris Brown.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Chứng ngại tiểu tiện

**Chứng ngại tiểu tiện** (tiếng Anh: **paruresis**) là một hội chứng sợ khiến người bệnh gặp khó khăn hoặc không thể đi tiểu khi có sự xuất hiện của người khác, để cảm thấy thoải mái, họ cần một khoảng không gian riêng tư nhất định. Thông thường, người mắc hội chứng này thấy bất tiện khi có người đứng gần mình, nghe thấy tiếng nói hoặc thậm chí là tưởng tượng có người xung quanh. Một ví dụ điển hình dễ bắt gặp ngại tiểu tiện là trong các nhà vệ sinh công cộng, nơi có thể có nhiều người cùng sử dụng một lúc. Một hội chứng khác tương tự, xảy ra với việc đại tiện, là chứng ngại đại tiện (parcopresis).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* International Paruresis Association
* United Kingdom Paruresis Trust (UKPT)
Hợp chất gốc clo

Các **hợp chất giải phóng clo**, còn được gọi là **hợp chất gốc clo**, là họ các hóa chất có thể giải phóng clo. Chúng được sử dụng rộng rãi để khử trùng nước, thiết bị y tế, và các khu vực bề mặt cũng như tẩy trắng các vật liệu như vải.  Sự hiện diện của chất hữu cơ có thể làm hiệu quả khử trùng của hóa chất kém đi. Chúng có thể có dạng bột và được được trộn với nước trước khi sử dụng.

Các tác dụng phụ xảy ra nếu tiếp xúc trực tiếp có thể có như kích ứng da và bỏng hóa chất cho mắt. Chúng cũng có thể gây ăn mòn và do đó có thể yêu cầu phải rửa sạch trên bề mặt. Các hợp chất cụ thể trong họ này bao gồm natri hypochlorite, chloramine, halazone, chlorine dioxide và natri dichloroisocyanurate. Chúng có hiệu quả chống lại nhiều loại vi sinh vật cũng như cả bào tử của các vi khuẩn.

Các hợp chất giải phóng clo lần đầu tiên được sử dụng làm chất tẩy trắng vào khoảng năm 1785, và được dùng làm chất khử trùng vào năm 1915. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 0,01 đến 0,02 USD / 500&nbsp;mg loại chloramine. Chúng được sử dụng rộng rãi trong cả ngành y tế và công nghiệp thực phẩm.

## Chú thích
Chloroxylenol

**Chloroxylenol**, hay còn được gọi là **''para''-chloro-''meta''-xylenol** (**PCMX**), là một chất khử trùng và chất tẩy uế được sử dụng trong khử trùng da và làm sạch dụng cụ phẫu thuật. Chúng cũng có thể được ứng dụng trong một số chất khử trùng gia dụng và chất sát trùng vết thương. Hiệu quả khử trùng của chúng có thể kém hơn một số tác nhân có sẵn khác. Thuốc có sẵn dưới dạng dung dịch.

Thuốc là không hoặc ít độc với người nhưng sẽ cực độc đối với mèo và cá nên phải cẩn thận khi sử dụng. Tác dụng phụ thường không nhiều nhưng có thể bao gồm kích ứng da. Chúng cũng có thể được sử dụng ở dạng trộn với nước hoặc rượu. Chloroxylenol có hiệu quả nhất trong chống lại vi khuẩn Gram dương. Chúng hoạt động bằng cách phá vỡ thành tế bào và ngăn chặn chức năng của các enzyme.

Chloroxylenol lần đầu tiên được sản xuất vào năm 1927. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 2,00 đến 6,20 USD cho một lít dung dịch 5%. Chúng được bán dưới dạng một số công thức khác nhau và dưới một số tên thương hiệu bao gồm **Dettol**.

## Chú thích
Glutaraldehyde

**Glutaraldehyde**, được bán dưới thương mại **Cidex** và **Glutaral** cùng với một số những tên khác, là một loại chất khử trùng cũng như là một loại dược phẩm. Nếu dùng với vai trò một chất khử trùng, chúng sẽ được sử dụng để khử trùng dụng cụ phẫu thuật và các bề mặt khác. Nếu dùng với vai trò một loại thuốc, chúng được sử dụng để điều trị mụn cóc ở dưới của bàn chân. Chúng được bôi dưới dạng dung dịch.

Tác dụng phụ có thể kể đến như kích ứng da. Vì là một chất khử trùng mạnh, glutaraldehyde độc hại và gây kích ứng mạnh. Nếu tiếp xúc với số lượng lớn, các triệu chứng buồn nôn, đau đầu và khó thở cũng có thể xảy ra. Nên sử dụng thiết bị bảo hộ khi dùng thuốc. Glutaraldehyde có hiệu quả chống lại một loạt các vi sinh vật kể cả bào tử của chúng. Chúng có một số các cơ chế hoạt động khác nhau.

Glutaraldehyde được đưa vào sử dụng từ những năm 1960. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 1,50 đến 7,40 USD/lít dung dịch 2%. Ngoài hai ứng dụng trên, còn có một số cách sử dụng thương mại khác, chẳng hạn như thuộc da.

## Chú thích
Ismail Tiliwaldi

**Ismail Tiliwaldi** (; sinh tháng 11 năm 1944) là chính khách nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, người Duy Ngô Nhĩ. Ông là Chủ tịch Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, người đứng đầu chính phủ Tân Cương từ 2003 đến năm 2007 và Phó Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc từ năm 2008 đến năm 2013.

## Tiểu sử
Tiliwaldi là người dân tộc Duy Ngô Nhĩ, ông bắt đầu làm việc năm 1967 và gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 5 năm 1973. Năm 1967, Tiliwaldi tốt nghiệp Đại học Tân Cương với bằng cấp về toán học.

Trong Cách mạng Văn hóa, Tiliwaldi được đưa tới vùng nông thôn để "tái giáo dục". Sau đó, ông làm thông dịch viên tại một trạm máy kéo của công xã địa phương. Năm 1973, ông tìm được công việc ở Ban Tổ chức Huyện ủy Sơ Phụ. Ông học tại Trường Đảng Trung ương vào đầu những năm 1980, có vẻ là tự chuẩn bị cho chức vụ cao hơn.

Ông đảm nhiệm vị trí Phó Trưởng phòng Nhân sự rồi Trưởng phòng Nhân sự của Cơ quan hành chính Địa khu Kashgar, Phó Chuyên viên Cơ quan hành chính Địa khu Kashgar, Phó Bí thư Địa ủy Kashgar kiêm Chuyên viên Cơ quan hành chí Địa khu Kashgar.

Bắt đầu từ năm 1993, Tiliwaldi giữ chức vụ Tổng Thư ký Chính phủ nhân dân Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, Phó Chính ủy Binh đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương. Năm 1998, Tiliwaldi được bầu làm Ủy viên Ban Thường vụ Khu ủy Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương và nhậm chức Phó Bí thư Ủy ban Chính trị Pháp luật Khu ủy Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương.

Tháng 1 năm 2003, ông được bầu làm Chủ tịch Chính phủ nhân dân Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương tại hội nghị lần thứ nhất của Đại hội đại biểu nhân dân khóa X Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương.

Ông là Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVI và Ủy viên chính thức Ủy ban Trung ương khóa XVII.

## Xem thêm

* Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
* Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Who's Who In China's Leadership - Ismail Tiliwaldi
Lên men acid lactic

**Quá trình lên men axit lactic** là quá trình trao đổi chất nhờ đó glucose và các loại đường 6-carbon khác (cũng như disaccharides của các loại đường 6-carbon, ví dụ: sucrose hoặc lactose) được chuyển thành năng lượng tế bào và chất chuyển hóa lactate, là axit lactic trong dung dịch. Nó là một phản ứng lên men kỵ khí xảy ra ở một số vi khuẩn và tế bào động vật, chẳng hạn như các tế bào cơ.

Nếu oxy có trong tế bào, nhiều sinh vật sẽ bỏ qua quá trình lên men và trải qua quá trình hô hấp tế bào; tuy nhiên, các vi sinh vật kỵ khí có cấu trúc sẽ lên men và trải qua sự hô hấp khi có oxy. Đôi khi ngay cả khi oxy có mặt và chuyển hóa hiếu khí đang xảy ra trong ti thể, nếu pyruvate đang xây dựng nhanh hơn nó có thể được chuyển hóa, thì quá trình lên men sẽ xảy ra.

Lactate dehydrogenase xúc tác sự biến đổi của pyruvate và lactate với sự tương tác đồng thời của NADH và NAD+.
Trong quá trình lên men homolactic, một phân tử glucose cuối cùng được chuyển thành hai phân tử axit lactic. Ngược lại, quá trình lên men dị thể tạo ra carbon dioxide và ethanol ngoài axit lactic, trong quá trình gọi là đường phosphoketolase.

## Tham khảo
Prostaglandin E1

**Prostaglandin E1** (PGE1), còn được gọi là alprostadil, là một prostaglandin tự nhiên được dùng làm thuốc. Ở những trẻ bị dị tật bẩm sinh tim, nó được sử dụng bằng cách tiêm chậm vào tĩnh mạch để mở ống động mạch cho đến khi phẫu thuật có thể được thực hiện. Bằng cách tiêm vào dương vật hoặc vị trí trong niệu đạo, nó được sử dụng để điều trị rối loạn cường dương.

Các tác dụng phụ thường gặp khi dùng cho trẻ sơ sinh bao gồm giảm nhịp thở, sốt và hạ huyết áp. Khi được sử dụng cho các tác dụng phụ rối loạn chức năng cương dương có thể bao gồm đau dương vật, chảy máu tại chỗ tiêm, và cương cứng kéo dài. Prostaglandin E1 nằm trong nhóm thuốc giãn mạch. Nó hoạt động bằng cách mở các mạch máu bằng cách thư giãn cơ trơn.

Prostaglandin E1 đã được phân lập vào năm 1957 và được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1981. Nó nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Ở Vương quốc Anh một liều chi phí NHS khoảng 75 pounds. Tại Hoa Kỳ, chi phí từ 100 đến 200 USD mỗi liều. Tuy nhiên, đối với trẻ sơ sinh, Prostaglandin E2 hoạt động cũng giống như prostaglandin E1, và ít tốn kém hơn nhiều.

## Tham khảo
Lê Minh Xuân

**Lê Minh Xuân** (1935-1968) là một liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

## Tiểu sử
Ông sinh năm 1935 trong một gia đình bần nông, quê ở xã Tân Mỹ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, tham gia Việt Minh năm 1959.

Năm 1959, để trả thù cho mâu thuẫn gia đình và chính quyền Việt Nam Cộng hòa (do chính sách Tố Cộng của Ngô Đình Diệm gây phẫn nộ lớn trong dư luận), Lê Minh Xuân tham gia lực lượng bí mật của Việt Minh. Năm 1961 chiến tranh Việt Nam chính thức bùng nổ và lan rộng toàn lãnh thổ, Lê Minh Xuân hoạt động ở đội du kích xã Đức Hòa. Trong chiến đấu ông được đánh giá là một chiến sĩ thông minh, bản lĩnh, gan dạ, xông xáo. Tháng 6 năm 1961, ông được đề bạt làm xã đội trưởng du kích xã Tân Bình, quận Bình Tân, tỉnh Gia Định.

Lực lượng vũ trang Bình Tân phát triển mạnh, Lê Minh Xuân được điều lên huyện đội, làm chỉ huy trung đội, sau làm huyện đội phó. Trong thời gian này ông chứng minh được năng lực chỉ huy chiến đấu, phát động quần chúng, xây dựng cơ sở giỏi, nên được cử đi học trường H.123 của Trung ương Cục miền Nam.

Sau khi học về, ông được đề bạt làm Đại đội trưởng. Từ năm 1964 đến 1967, Lê Minh Xuân tham gia tác chiến trên 100 trận đánh lớn nhỏ. Ông lần lượt giữ chức Tiểu đoàn phó, rồi Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 6 Bình Tân.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968, Lê Minh Xuân chỉ huy Tiểu đoàn 6 Bình Tân - thuộc Trung đoàn Gia Định số 2, từ hướng Tây Nam đánh thọc sâu vào nội thành Sài Gòn. Đơn vị của ông là đơn vị mũi nhọn, đã dũng cảm trụ lại trong vùng ven thành dài ngày nhất, đánh tan hàng chục đợt phản công kích ác liệt, hạ hàng trăm binh lính Hoa Kỳ - QLVNCH. Tuy nhiên, lực lượng tiểu đoàn 6 tổn thất nặng, ông được lệnh rút về phân khu 2.

Đầu năm 1969, Lê Minh Xuân - Trung đoàn Phó, được giao làm Tư lệnh phó Bộ Tư lệnh phân khu 2, cùng Hai Châm - Phó Ban binh vận Y4, chỉ đạo xây dựng cơ sở đánh địch, đóng tại gò nhà ông Tư Quay (ấp 2 Tân Kiên). Liên quân Hoa Kỳ - QLVNCH càn vào khu vực đóng quân, bị đơn vị bảo vệ Lê Minh Xuân nổ súng tiêu diệt được 10 lính Mỹ. Sau đó, những tổ bảo vệ bí mật đưa cán bộ và chỉ huy rút dần về cầu Hưng Nhơn, lúc này đã xế chiều và nóng lòng mở đường máu để thoát vây, Lê Minh Xuân và Hai Châm vượt Bờ Ngựa gần cầu Hưng Nhơn, bị đối phương phát hiện và nổ súng, cả 2 đã hy sinh.

## Vinh danh
Lê Minh Xuân đã được tặng thưởng: 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba, 9 bằng khen và là Chiến sĩ diệt Mĩ 2 năm liền 1965-1966.

Ngày 5 tháng 6 năm 1970, Lê Minh Xuân được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Khi hy sinh ông là trung đoàn phó, Tư lệnh phó Bộ Tư lệnh Phân khu 2, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Để tưởng nhớ ông, Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh lấy tên Lê Minh Xuân đặt tên cho một con đường ở quận Tân Bình. Ở huyện Bình Chánh tên ông được đặt cho tên của một nông trường và 3 trường học: trường tiểu học, THCS, THPT. Trước năm 2025, tên ông còn được đặt cho một đơn vị hành chính cấp xã: xã Lê Minh Xuân, nay là một phần xã Bình Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Tế bào cơ

**Tế bào cơ**  là loại tế bào được tìm thấy trong mô cơ. Tế bào cơ dài, tế bào hình ống phát triển từ myoblasts để tạo thành cơ bắp trong một quá trình được gọi là myogenesis. Có nhiều dạng tế bào cơ thể chuyên biệt khác nhau: các tế bào cơ tim, xương và trơn, với các đặc tính khác nhau. Các tế bào nổi bật của cơ tim và xương được gọi là sợi cơ. Cardiomyocytes là các sợi cơ tạo thành các buồng tim, và có một hạt nhân trung tâm duy nhất. Sợi cơ xương giúp hỗ trợ và di chuyển cơ thể và có xu hướng có hạt nhân ngoại vi. Các tế bào cơ trơn kiểm soát co thắt sự nhu động không tự nguyện như co thắt nhu động trong thực quản và dạ dày.

## Tham khảo
Nuestra Señora de Santa Ana

**Khu truyền giáo Nuestra Señora de Santa Ana** là một trong nhiều khu truyền giáo Kitô thuộc địa được thành lập vào thế kỷ XVII bởi các tu sĩ Dòng Tên ở Nam Mỹ, dưới thời thuộc địa Tây Ban Nha. Nó nằm trong tỉnh thuộc địa Paragoay, và những tàn tích còn sót lại cho đến ngày nay của nó nằm tại Misiones, Argentina.
## Lịch sử
Người Tây Ban Nha đã di dời người Guaraní bản địa từ những ngôi làng của họ để đến các khu truyền giáo được thành lập. Chúng thường được mô hình hóa là các làng nông thôn Tây Ban Nha thuộc địa, với một quảng trường thị trấn được bao quanh bởi một nhà thờ và các tòa nhà hành chính. Nuestra Señora de Santa Ana được thành lập vào năm 1633, nằm ở tỉnh Candelaria, và ngày nay thuộc tỉnh Misiones, Argentina.

Khu truyền giáo này cách 2&nbsp;km từ Santa Ana, và cách không xa khu truyền giáo San Ignacio Miní. Giống như hầu hết các khu định cư thời kỳ đó, khu truyền giáo Santa Ana được đặt dọc theo các tuyến đường thủy, cung cấp nước uống sinh hoạt, các con sông được sử dụng cho hoạt động giao thông và thương mại.

Năm 1984, nó trở thành một phần của Di sản thế giới được UNESCO công nhận, Khu truyền giáo của dòng Tên của Guarani.
## Tham khảo
Siêu Sao Mộc

**Siêu Sao Mộc** (tiếng Anh: **super-Jupiter**) là một thiên thể lớn hơn Sao Mộc. Ví dụ, những thiên thể đồng hành tại đường biên hành tinh – sao lùn nâu được gọi là siêu Sao Mộc, ví dụ như một siêu Sao Mộc quay quanh ngôi sao Kappa Andromedae.

Cho đến năm 2011 đã có 180 siêu Sao Mộc được tìm thấy, một số nóng, một số lạnh. Mặc dù chúng to lớn hơn Sao Mộc nhưng chúng vẫn có kích thước gần tương đương với sao Mộc lên đến 80 lần trọng lượng Sao Mộc. Điều này có nghĩa là lực hấp dẫn bề mặt và mật độ của chúng tăng lên theo tỉ lệ với trọng lượng của chúng. Trọng lượng bị gia tăng nén hành tinh lại do lực hấp dẫn, do đó giữ nó khỏi to ra. Để so sánh, những hành tinh nhẹ hơn Sao Mộc phần nào thì có thể to hơn, được gọi là "puffy planets" (những hành tinh khí khổng lồ có đường kính lớn nhưng có mật độ thấp). Một ví dụ thuộc loại này có thể là hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời HAT-P-1b với trọng lượng bằng một nửa Sao Mộc nhưng lại có đường kính lớn hơn khoảng 1,38 lần.

COROT-Exo-3b, với trọng lượng khoảng 22 lần trọng lượng Sao Mộc, được dự đoán là có mật độ trung bình 26.4 g/cm³, lớn hơn cả osmi (22.6 g/cm³), nguyên tố hóa học có mật độ lớn nhất trong điều kiện thông thường. Sự nén vật chất cực độ bên trong nó gây ra mật độ lớn, bởi vì nó có khả năng được cấu tạo chủ yếu từ hydro. Lực hấp dẫn bề mặt cũng cao, gấp 50 lần Trái Đất.

## Tham khảo

## Đọc thêm
* Brown dwarfs: Failed stars, super Jupiters (2008)
Dung nạp miễn dịch

**Dung nạp miễn dịch**, **khoan dung miễn dịch** là trạng thái không phản hồi (unresponsiveness) của hệ miễn dịch đối với các chất hoặc mô có khả năng gợi ra đáp ứng miễn dịch (immune response) trong sinh vật (organism) đã cho. Nó được gây ra do sự phơi nhiễm trước (prior exposure) với kháng nguyên (antigen) cụ thể đó và tương phản với việc loại bỏ các kháng nguyên bên ngoài thông qua trung gian miễn dịch thông thường. Sự dung nạp được phân loại thành dung nạp trung tâm (central tolerance) hoặc dung nạp ngoại vi (peripheral tolerance) tùy thuộc vào nơi tình trạng (state) ban đầu được gây ra ở tuyến ức (thymus) và tủy xương (bone marrow) (vùng trung tâm) hoặc ở các mô và hạch bạch huyết (lymph nodes) khác (vùng ngoại biên). Các cơ chế mà theo đó các hình thức khoan dung được thiết lập là khác biệt, nhưng hiệu quả kết quả là tương tự.

Dung nạp miễn dịch là quan trọng đối với sinh lý bình thường. Dung nạp trung tâm là cách chính hệ miễn dịch học cách phân biệt (discriminate) chính nó, hay cái thuộc về nó (self), với chất lạ, hay cái không thuộc về nó, (non self). Dung nạp ngoại vi là chìa khóa để ngăn ngừa phản ứng quá mức (over-reactivity) của hệ thống miễn dịch đối với các thực thể môi trường khác nhau (chất gây dị ứng (allergen), hệ vi khuẩn đường ruột (gut microbes), v..v..). Thâm hụt trong dung nạp trung tâm hoặc ngoại vi cũng gây ra bệnh tự miễn dịch, dẫn đến hội chứng như lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp, bệnh tiểu đường loại 1, hội chứng đa tuyến nội tiết tự miễn loại 1 (polyendocrine, APS-1), và hội chứng IPEX (immunodysregulation polyendocrinopathy enteropathy X-linked - IPEX), và có khả năng đóng góp vào bệnh hen suyễn (asthma), dị ứng (allergy), và bệnh viêm ruột (IDB). Và dung nạp miễn dịch trong thai kỳ là điều cho phép một động vật mẹ mang thai một con (offspring) khác biệt về mặt di truyền với một đáp ứng miễn dịch đồng loại (alloimmune) bị tắt (muted) đủ để ngăn ngừa sẩy thai (miscarriage).

Tuy nhiên dung nạp cũng có những sự cân bằng (tradeoffs) tiêu cực hay mặt hạn chế của nó. Nó cho phép một số vi khuẩn gây bệnh (pathogenic microbes) lây nhiễm thành công cho vật chủ và tránh thải trừ. Ngoài ra, gây ra dung nạp miễn dịch trong môi trường vi mô cục bộ là một chiến lược sống còn phổ biến đối với một số khối u ngăn chặn sự loại bỏ của chúng bởi hệ miễn dịch chủ.

## Tham khảo
Sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời

Một **sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời** là một sao chổi ở bên ngoài Hệ Mặt Trời, bao gồm những vật thể liên sao và những sao chổi có quỹ đạo bay quanh những ngôi sao mà không phải Mặt Trời. Sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời đầu tiên được phát hiện vào năm 1987 bay xung quanh Beta Pictoris, một ngôi sao dãy chính nhóm A. Sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời đã được quan sát thấy hoặc hoài nghi rằng đang bay quanh tổng cộng 27 ngôi sao tính đến tháng 2 năm 2019.

Tất cả những hệ sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời đã được phát hiện (Beta Pictoris, HR 10, 51 Ophiuchi, HR 2174, HD 85905, 49 Ceti, 5 Vulpeculae, 2 Andromedae, HD 21620, Rho Virginis, HD 145964, HD 172555, Lambda Geminorum, HD 58647, Phi Geminorum, Delta Corvi, HD 109573, Phi Leonis, 35 Aquilae, HD 24966, HD 38056, HD 79469 và HD 225200) đều bay quanh những sao nhóm A còn rất trẻ.

## Quan sát
Sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời có thể được phát hiện thông qua quang phổ học khi chúng đi ngang qua sao chủ. Tương tự như các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời, việc sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời bay ngang qua sao chủ gây ra những biến đổi trong ánh sáng nhận được từ ngôi sao đó. Những biến đổi này thể hiện qua sự thay đổi trong các vạch hấp thụ của quang phổ sao, do đám mây khí từ sự bốc hơi của sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời tạo ra các đặc điểm hấp thụ bổ sung, chẳng hạn như những vạch được quan sát thấy trong ion hóa canxi. Khi sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời tiến gần đến sao chủ, băng và bụi dễ bay hơi sẽ bốc hơi, giải phóng khí tạo ra các vạch hấp thụ này. Quang phổ thường bao gồm một thành phần ổn định từ ngôi sao và một hoặc nhiều thành phần biến đổi bị dịch chuyển đỏ, đại diện cho sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời. Các thành phần có tính biến đổi này thay đổi trong khoảng thời gian ngắn (khoảng một giờ), cho thấy chuyển động của sao chổi ngoài Hệ Mặt Trời về phía ngôi sao. Ngôi sao chổi ngoài hệ Mặt Trời tiến về phía ngôi sao, và bất kỳ vạch hấp thụ nào được tạo ra từ sự bay hơi của nó đều bị dịch chuyển đỏ so với các vạch hấp thụ của ngôi sao.

## Hình ảnh

PIA22357-InterstellarObject-ʻOumuamua-ExitsSolarSystem.jpg|Interstellar comet 'Oumuamua exiting the Solar System (artist concept) (animation)
Exocomets plunging into a young star (artist’s impression).jpg|Artist’s impression of exocomets plunging into young star HD 172555.[9]
Artist’s impression of exocomets around Beta Pictoris.ogv|Video – artist’s impression of exocomets orbiting the star Beta Pictoris.


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Extrasolar Comets - NASA
Bệnh cơ tim

**Bệnh cơ tim** là một nhóm bệnh ảnh hưởng đến cơ tim. Giai đoạn sớm có thể có ít hoặc không có triệu chứng. Một số người có thể khó thở, cảm thấy mệt mỏi, hoặc bị sưng chân do suy tim. Một nhịp tim bất thường có thể xảy ra cũng như ngất xỉu. Những người bị ảnh hưởng có nguy cơ đột tử do tim tăng cao.

Các loại bệnh cơ tim bao gồm bệnh cơ tim phì đại, bệnh cơ tim giãn nở, bệnh cơ tim hạn chế, loạn sản thất phải loạn nhịp thất, và rối loạn cơ tim takotsubo (hội chứng tim bị vỡ). Trong bệnh cơ tim phì đại cơ tim to và dày lên. Trong bệnh cơ tim giãn nở, tâm thất mở rộng và suy yếu. Trong bệnh cơ tim hạn chế tâm thất cứng lại.

Nguyên nhân thường không rõ. Bệnh cơ tim phì đại thường được kế thừa, trong khi bệnh cơ tim giãn nở được thừa hưởng trong một phần ba các trường hợp. Bệnh cơ tim giãn nở cũng có thể do rượu, kim loại nặng, bệnh tim mạch vành, sử dụng cocain và nhiễm virus. Bệnh cơ tim bị hạn chế có thể do amyloidosis, hemochromatosis và một số phương pháp điều trị ung thư. Hội chứng tim bị vỡ là do căng thẳng về mặt tình cảm hoặc thể chất.

Điều trị phụ thuộc vào loại bệnh cơ tim và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Điều trị có thể bao gồm thay đổi lối sống, thuốc hoặc phẫu thuật. Vào năm 2015, bệnh cơ tim và viêm cơ tim đã ảnh hưởng đến 2,5 triệu người. Bệnh cơ tim phì đại ảnh hưởng đến khoảng 1 trong 500 người trong khi bệnh cơ tim giãn nở ảnh hưởng đến 1 trong 2.500. Chúng dẫn đến 354.000 người chết từ 294.000 người vào năm 1990. Chứng loạn sản thất trái phải là loạn nhịp phổ biến hơn ở người trẻ.

## Tham khảo
Nhiễm sắc tố sắt mô

**Nhiễm sắc tố sắt mô** (thường được gọi là bệnh thừa sắt, lời nguyền Celtic, bệnh Ireland, gen người Anh, bệnh Scotland và bệnh tiểu đường bronzing) cho thấy sự tích tụ sắt trong cơ thể từ bất kỳ nguyên nhân nào. Các nguyên nhân quan trọng nhất là chứng bệnh thiếu máu di truyền (HHC), rối loạn di truyền và tình trạng quá tải sắt truyền, có thể do truyền máu lặp đi lặp lại.
## Dấu hiệu và triệu chứng
Các cơ quan phổ biến nhất bị ảnh hưởng bởi bệnh viêm màng não là gan, tim và các tuyến nội tiết.

Nhiễm sắc tố sắt mô có thể hiện diện với các hội chứng lâm sàng sau đây:
*Bệnh gan mãn tính và xơ gan
*Sự tham gia của tim: suy tim, nhịp tim không đều
Các vấn đề về nội tiết: bệnh tiểu đường (xem bên dưới) và thiểu năng sinh dục (suy giảm các tuyến sản xuất hormone giới tính) dẫn đến tình dục thấp và/hoặc mất khả năng sinh sản ở nam giới và mất chu kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ
Bệnh tiểu đường ở những người bị quá tải sắt xảy ra là kết quả của việc lắng đọng sắt chọn lọc trong các tế bào beta trong tuyến tụy dẫn đến suy chức năng và chết tế bào.

Viêm khớp, từ lắng đọng pyrophosphate calci trong các khớp dẫn đến đau khớp. Các khớp bị ảnh hưởng thường gặp nhất là khớp của bàn tay, đặc biệt là các khớp ngón tay của ngón tay thứ hai và thứ ba.

Bronzing của da. Màu nâu đậm này, trong buổi hòa nhạc với suy insulin do tổn thương tuyến tụy, là nguồn gốc của một biệt danh cho tình trạng này: "bệnh tiểu đường đồng".
## Nguyên nhân và hình thức
Các nguyên nhân có thể được phân biệt giữa các trường hợp chính (di truyền hoặc xác định di truyền) và ít trường hợp phụ thường gặp hơn (được mua trong suốt cuộc đời). Người dân tộc Celtic (Ailen, Scotland, xứ Wales, Cornish, Breton, vv), tiếng Anh và gốc Scandinavia  có tỷ lệ mắc cao, với khoảng 10% là người mang gen biến thể chính, đột biến C282Y trên gen HFE và 1% có triệu chứng.
### Bệnh nhiễm sắc tố sắt mô chính
Mặc dù đã được biết đến hầu hết trong thế kỷ XX rằng hầu hết các trường hợp nhiễm sắc tố máu được thừa kế, chúng được giả định không chính xác phụ thuộc vào một gen đơn lẻ. Đại đa số phụ thuộc vào các đột biến của HFE gen được phát hiện vào năm 1996, nhưng kể từ đó những người khác đã được phát hiện và đôi khi được nhóm lại với nhau thành "bệnh nhiễm sắc tố sắt mô di truyền không cổ điển", "nhiễm sắc tố sắt mô di truyền không liên quan-HFE", hoặc "nhiễm sắc tố sắt mô không phải-HFE".
## Tham khảo
Kẽm sulfat (y tế)

**Kẽm sulfat** được sử dụng y tế như một chất bổ sung trong chế độ ăn uống. Cụ thể hơn thì chúng được sử dụng để điều trị thiếu kẽm và phòng ngừa các triệu chứng ở những người có nguy cơ cao mắc bệnh. Người ta cũng sử dụng thuốc này cùng với liệu pháp bù nước cho trẻ em bị tiêu chảy. Việc sử dụng tùy tiện không được khuyến cáo. Thuốc có thể được đưa vào cơ thể qua đường miệng hoặc tiêm vào tĩnh mạch.

Các tác dụng phụ có thể kể đến như đau bụng, nôn mửa, đau đầu và cảm thấy mệt mỏi. Dùng thuốc ở liều bình thường được coi là an toàn trong thai kỳ và giai đoạn cho con bú, nếu dùng liều lớn hơn là không chắc chắn là an toàn. Cần thận trọng hơn khi sử dụng ở những người có vấn đề về thận.Kẽm là một khoáng chất thiết yếu ở người cũng như các loài động vật khác.

Việc sử dụng kẽm sulfat cho mục đích y tế bắt đầu vào đầu những năm 1600. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Kẽm sulfate có sẵn dưới dạng thuốc gốc và được bán sẵn trên quầy. [3] Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 0,01 đến 18 USD mỗi ngày. Tại Vương quốc Anh mười ngày điều trị ở NHS có giá khoảng 4,32 pounds.

## Chú thích
Amiloride

**Amiloride**, được bán dưới tên thương mại **Midamor** cùng với một số những tên khác, là một loại thuốc thường được sử dụng phối hợp với các loại thuốc khác để điều trị bệnh cao huyết áp hoặc sưng do suy tim hoặc xơ gan. Amiloride thường được sử dụng kết hợp cùng với thiazide hoặc các thuốc lợi tiểu có vòng khác. Thuốc được dùng qua đường cách uống. Chúng sẽ có tác dụng sau khoảng hai giờ và hiệu ứng kéo dài khoảng một ngày.

Các tác dụng phụ thường gặp có thể kể đến như kali máu cao, nôn mửa, chán ăn, phát ban và nhức đầu. Nguy cơ vị tăng kali máu là lớn hơn ở những người có vấn đề về thận, tiểu đường, và những người lớn tuổi. Amiloride nằm trong nhóm thuốc lợi tiểu nhưng giữ lại kali. Chúng hoạt động bằng cách tăng lượng natri và giảm lượng kali được giải phóng bởi ống lượn xa của thận.

Amiloride được tìm ra lần đầu vào năm 1960 và phát triển trong y tế vào năm 1967. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Tại Hoa Kỳ, giá bán buôn cho một tháng điều trị với thuốc là khoảng 20,10 USD. Tại Vương quốc Anh một tháng thuốc có giá tại NHS là khoảng 24 pound.

## Chú thích
Mannitol

**Mannitol** là một loại đường rượu nhưng cũng được sử dụng với vai trò một loại thuốc.  Với vai trò là một loại đường, chúng thường được sử dụng như một chất làm ngọt trong thực phẩm cho người tiểu đường, vì chúng được hấp thu kém ở ruột. Với vai trò là một loại thuốc, chúng sẽ được sử dụng để giảm áp lực trong mắt, như trong bệnh tăng nhãn áp, và để giảm áp lực nội sọ cao. Về mặt y tế, chúng được đưa vào cơ thể bằng cách tiêm. Các hiệu ứng thường bắt đầu trong vòng 15 phút và kéo dài tối đa 8 giờ.

Các tác dụng phụ thường gặp từ việc sử dụng y tế bao gồm các vấn đề về điện giải và mất nước. Các tác dụng phụ nghiêm trọng khác có thể có như suy tim và suy thận nặng.] Không rõ liệu sử dụng có an toàn trong thai kỳ hay không. Mannitol nằm trong nhóm thuốc lợi tiểu thẩm thấu và hoạt động bằng cách kéo chất lỏng từ não và mắt.

Joseph Louis Proust đã phát hiện ra mannitol vào năm 1806. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng US $ 1,12 đến 5,80 một liều. Tại Hoa Kỳ, một đợt điều trị có giá từ 25 đến 50 đô la. Ban đầu nó được làm từ tro hoa và được gọi là *manna* do nó giống với thực phẩm có mặt trong Kinh Thánh. Mannitol nằm trong danh sách thuốc cấm của Cơ quan Chống Doping Toàn cầu vì lo ngại rằng nó có thể che giấu các loại thuốc khác.

## Chú thích
Sao carbon

**Sao carbon** thường là một ngôi sao thuộc dãy cận khổng lồ, một ngôi sao khổng lồ đỏ sáng, có bầu khí quyển chứa nhiều carbon hơn oxy; hai nguyên tố này kết hợp với nhau ở những tầng phía trên của ngôi sao, hình thành carbon monoxide, thứ tiêu thụ tất cả oxy trong bầu khí quyển, để lại nguyên tử carbon tự do hình thành nên các hợp chất carbon khác, khiến ngôi sao có một bầu khí quyển "bồ hóng" và có vẻ ngoài màu đỏ ruby đầy nổi bật. Cũng có một số sao carbon lùn và siêu khổng lồ, trong đó những sao khổng lồ thường thấy hơn đôi lúc được gọi là sao carbon cổ điển để phân biệt.

Ở hầu hết các ngôi sao (ví dụ như Mặt Trời), bầu khí quyển thì giàu oxy hơn carbon. Các ngôi sao thông thường không thể hiện các đặc tính của sao carbon nhưng đủ nguội để tạo thành carbon monoxit thì do đó được gọi là sao giàu oxy.

Sao carbon có các đặc điểm quang phổ khá là đặc biệt, và chúng đầu tiên được nhận ra nhờ phổ của chúng bởi Angelo Secchi vào những năm 1860, một khoảng thời gian tiên phong trong lĩnh vực phổ học thiên văn.

## Cơ chế vật lý thiên văn
Sao carbon có thể được lý giải bằng nhiều hơn một cơ chế vật lý thiên văn. Các *sao carbon cổ điển* thì được phân biệt với các sao *không cổ điển* về mặt trọng lượng, trong đó sao carbon cổ điển thì khổng lồ hơn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* List of 110 carbon stars. Includes HD number; secondary identification for most; position in right ascension và declination; magnitude; spectrum;  magnitude range (for variable stars); period (of variability cycle).
Omeprazole

**Omeprazole**, được bán dưới tên thương mại là **Prilosec** và **Losec** cùng với một số những tên khác, là một loại thuốc được sử dụng trong điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản, bệnh loét dạ dày tá tràng và hội chứng Zollinger-Ellison. Chúng cũng được sử dụng để ngăn ngừa chảy máu đường tiêu hóa trên ở những người có nguy cơ cao. Thuốc có thể được đưa vào cơ thể qua đường miệng hoặc tiêm vào tĩnh mạch.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm buồn nôn, nôn, đau đầu và tăng khí đường ruột. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể có như viêm đại tràng ''Clostridium difficile'', tăng nguy cơ viêm phổi, tăng nguy cơ gãy xương, và có thể sẽ bị ung thư dạ dày. Mức độ an toàn nếu sử dụng thuốc trong thời kỳ mang thai vẫn là chưa rõ ràng Omeprazole là một chất ức chế bơm proton và như vậy ngăn chặn sự giải phóng axit dạ dày.

Omeprazole được phát hiện vào năm 1979. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chúng có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển tính đến năm 2014 là 0,01 đô la Mỹ đến 0,07 đô la Mỹ cho mỗi liều. Tại Hoa Kỳ, chi phí trung bình là 0,50 đô la Mỹ cho mỗi viên thuốc.

## Chú thích
R145

**R145** (**HD 269928**) là ký hiệu phổ sao trong Tinh vân Tarantula trong Đám Mây Magellan Lớn nằm trong chòm sao Dorado. Cả hai thành phần nằm trong số sáng nhất được biết.

## Quan sát

R145 được liệt kê trong Danh mục Henry Draper với độ lớn ảnh 11.8. Loại phổ được cho là O, sau đó bao gồm tất cả các loại sao nóng hiển thị các đường phát xạ. Nó được bao gồm trong tập Henry Draper Extension đầu tiên được xuất bản vào năm 1925.

Năm 1960, R145 được đưa vào Danh mục Radcliffe Magellanic của những ngôi sao sáng nhất trong Đám Mây Magellan Lớn với một loại phổ WN6-7 không chắc chắn. Các ngôi sao trong danh mục được đề cập đến bằng từ viết tắt RMC và số mục nhập danh mục của chúng, hoặc chỉ R với số.

Trong danh mục đầu tiên của LMC Sao Wolf-Rayet s, R145 được liệt kê là số 90 với loại phổ WN7. Các ngôi sao trong danh mục này được gọi bằng chữ viết tắt Brey sau tác giả Breysacher. Trong danh mục thứ tư được xuất bản năm 1999, nó được liệt kê là BAT99-119.

Trong cuộc khảo sát FLAMES Rất lớn Kính viễn vọng xuất bản năm 2011, R145 đã được chỉ định là VFTS 695. Nó được đưa ra loại phổ WN6h để nhận ra rằng nó giữ lại một lượng lớn hydro trong khí quyển của nó. Nó cũng được công nhận rằng có một ngôi sao sáng thứ hai trong hệ thống nhưng một loại phổ không thể được xác định cho nó.

Trong năm 2016, quỹ đạo và các thông số vật lý của hai ngôi sao được tính toán từ dữ liệu khảo sát FLAMES.

## Hệ thống
R145 là hệ thống nhị phân phổ kép hai mặt với chu kỳ quỹ đạo là 159 ngày. Hai ngôi sao có một quỹ đạo lập dị với sự tách biệt khác nhau từ ít hơn một AU đến gần tám AU. Chúng gần giống như vận tốc quỹ đạo và do đó có khối lượng rất giống nhau. Giá trị chính xác phụ thuộc vào độ nghiêng của mặt phẳng quỹ đạo. Độ nghiêng của quỹ đạo R145 được tính bằng polarimetry là 39 °. Tại độ nghiêng nhỏ này, lỗi chính thức của 6 ° chuyển thành các biên sai đáng kể trong khối lượng. Ước tính khối lượng của hai ngôi sao bằng các phương pháp khác cho giá trị lớn hơn, cho thấy độ nghiêng có thể nhỏ hơn 39 °.

## Thành phần
Thành phần chính của R145 được chỉ định là ngôi sao thống trị quang phổ với các đường phát xạ rộng mạnh. Nó là một ngôi sao Wolf-Rayet WN6h với nhiệt độ khoảng 50.000 K. Mặc dù nó có một loại phổ WR, nó là một ngôi sao tương đối trẻ mà vẫn có khoảng 40% hydro trong khí quyển của nó. Sự tăng cường khí quyển của helium và nitơ gây ra bởi sự đối lưu mạnh mẽ và sự mất mát lớn gây ra bởi độ sáng cao và có thể do quay nhanh.

Thành phần thứ cấp thực sự nhẹ hơn và sáng hơn so với sơ cấp. Nó có nhiệt độ thấp hơn khoảng 43.000 K và kích thước lớn hơn ở . Bolometric của nó. Loại phổ của nó được đưa ra là O3.5If . Độ sáng cân bằng của mỗi ngôi sao lớn hơn mặt trời gấp hai triệu lần.

Khối lượng của phần chính và phụ được xác định từ quỹ đạo tính toán là  và  tương ứng, nhưng chúng phụ thuộc mạnh vào độ nghiêng quỹ đạo chính xác và cả hai khối lượng có thể ở đâu đó giữa  và . Tính toán khối lượng phổ và tiến hóa cho thấy hai khối lượng đều gần . Sau đó, độ tuổi của các ngôi sao khoảng 2,2 triệu năm và khối lượng ban đầu của chúng là  và .

## Tham khảo
Mapinguari (thực vật)

***Mapinguari*** là một chi lan
có nguồn gốc từ Trung Mỹ và phía bắc Nam Mỹ. Gồm 4 loài sau:

# *Mapinguari auyantepuiensis* (Foldats) Carnevali & R.B.Singer - Ở Guyana, Suriname, Venezuela, Peru, Brazil.
# *[[Maxillaria desvauxiana|Mapinguari desvauxianus]]* (Rchb.f.) Carnevali & R.B.Singer - Ở Guianas, Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Brazil.
# *Mapinguari foldatsianus* (Carnevali & I.Ramírez) Carnevali & R.B.Singer - Ở Guyana, Venezuela.
# *Mapinguari longipetiolatus* (Ames & C.Schweinf.) Carnevali & R.B.Singer - Ở Costa Rica, Panama, Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru.

## Tài liệu tham khảo
Sao loại S

Một **ngôi sao loại S** (hoặc chỉ là **sao S**) là một sao khổng lồ nguội với số lượng cacbon và oxy xấp xỉ bằng nhau trong bầu khí quyển. Nhóm này lần đầu được định nghĩa vào năm 1922 bởi Paul Merrill cho những ngôi sao có vạch quang phổ và dải phân tử bất thường, giờ đã biết là do các nguyên tố quá trình s.  Dải zirconi monoxit (ZrO) là đặc trưng giúp định nghĩa sao S.

Sao cacbon có nhiều cacbon hơn oxy trong bầu khí quyển. Ở hầu hết các ngôi sao, ví dụ như sao khổng lồ nhóm M, bầu khí quyền của chúng giàu oxy hơn cacbon và chúng thường được gọi là sao giàu oxy. Các sao loại S là loại ở giữa sao cacbon và sao khổng lồ thông thường. Chúng có thể bị chia thành hai nhóm: sao S thực chất, tức những sao mà có được phổ của chúng nhờ vào đối lưu các sản phẩm dung hợp và các nguyên tố quá trình s trên bề mặt; và sao S không thực chất, tức những sao được hình thành thông qua chuyển khối trong một hệ binary.

## Đặc điểm quang phổ
Các ngôi sao nguội, cụ thể là nhóm M, cho thấy các dải phân tử, với titanium(II) oxide (TiO) đặc biệt mạnh. Một phần nhỏ những sao nguội này do đó cũng cho thấy những dải zirconium oxide (ZrO) mạnh. Sự tồn tại của các dải ZrO có thể phát hiển được rõ ràng trong phổ nhìn thấy được là định nghĩa của một sao loại S.

## Tham khảo
Giai đoạn hậu sản

**Giai đoạn hậu sản** (hoặc **thời kỳ hậu sản** hay **giai đoạn sau khi sinh**) bắt đầu ngay sau khi người mẹ sinh con, bao gồm cả mức độ hormone và kích thước tử cung, trở về trạng thái không mang thai. Các thuật ngữ thời kỳ hậu sản, hoặc giai đoạn hậu sản ngay lập tức thường được sử dụng để ám chỉ thời gian 6 tuần đầu sau khi sinh. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mô tả giai đoạn sau khi sinh là giai đoạn quan trọng nhất và bị bỏ qua nhiều nhất trong cuộc đời của các bà mẹ và trẻ sơ sinh; hầu hết các trường hợp tử vong mẹ và/hoặc trẻ sơ sinh xảy ra trong giai đoạn hậu sản. Trong các tài liệu khoa học, thuật ngữ này thường được viết tắt là Px, trong đó x là một số; ví dụ: "ngày P5" phải được đọc là "ngày thứ năm sau khi sinh". Điều này không được nhầm lẫn với danh pháp y khoa sử dụng G P để nói về về số lượng và số trẻ em của thai kỳ (sức chịu đựng và tính chẵn lẻ - gravidity and parity).

Một phụ nữ sinh con tại bệnh viện có thể ra về ngay sau khi ổn định về mặt y tế, có thể sớm nhất là vài giờ sau sinh, mặc dù thời gian trong bệnh viện trung bình của một lần sinh âm đạo là từ một đến hai ngày. Thời gian ở lại bệnh viện nếu sinh mổ sau sinh trung bình là từ ba đến bốn ngày. Trong thời gian này, người mẹ được theo dõi quá trình chảy máu, ruột và chức năng bàng quang, và chăm sóc em bé. Sức khỏe của trẻ sơ sinh cũng được theo dõi. Xuất viện sớm sau sinh thường được định nghĩa là xuất viện của người mẹ và trẻ sơ sinh từ bệnh viện trong vòng 48 giờ sau sinh.

Giai đoạn hậu sản có thể được chia thành ba giai đoạn riêng biệt; giai đoạn ban đầu hoặc cấp tính, 6-12 giờ sau khi sinh; giai đoạn hậu sản sau đó, kéo dài 2-6 tuần và giai đoạn hậu sản muộn, có thể kéo dài đến 6 tháng. Trong giai đoạn sau sinh, 87% đến 94% phụ nữ báo cáo có ít nhất một vấn đề về sức khỏe. Các vấn đề về sức khỏe lâu dài (dai dẳng sau thời kỳ hậu sản muộn) có ảnh hưởng đến 31% phụ nữ.

## Tham khảo
Jack LaLanne

**Francois Henri** "**Jack**" **LaLanne** (/lə'leɪn/ 26 tháng 9, 191423 tháng 1, 2011) là một chuyên gia về thể dục, thể hình, dinh dưỡng và diễn giả truyền cảm hứng thường được biết đến với biệt danh "Godfather of Fitness" và "First Fitness Superhero".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
*
Nuestra Señora de Loreto

**Nuestra Señora de Loreto** là khu truyền giáo được thành lập vào năm 1610, là khu đầu tiên được thành lập bởi các tu sĩ dòng Tên ở tỉnh Paragoay trong suốt thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha. Ngày nay, nó thuộc tỉnh Misiones, Argentina.

Cha Antonio Garriga là một tu sĩ Dòng Tên Tây Ban Nha gắn liền với Nuestra Señora de Loreto bắt đầu vào những năm cuối của thế kỷ XVII cho đến đầu thế kỷ XVIII, khi mà khu truyền giáo phát triển cao nhất. Ông đặc biệt được biết đến như một nhà ngôn ngữ học và truyền giáo cho người Moro. Ông làm việc trong khu vực từ năm 1696. Nuestra Señora de Loreto ngày nay chỉ là một phế tích và không được bảo tồn tốt được như San Ignacio Miní. Năm 1984, khu truyền giáo này cùng với San Ignacio Miní, Nuestra Señora de Santa Ana, Santa María la Mayor đều của Argentina cùng với São Miguel das Missões (Brazil) trở thành một Di sản thế giới của UNESCO.
## Tham khảo
Baby shower

**Baby shower** (nghĩa đen: lễ tắm trẻ) là một buổi tiệc mừng những đứa trẻ sơ sinh chuẩn bị ra đời, cũng như chúc mừng người phụ nữ chuẩn bị làm mẹ. Những hoạt động chính trong tiệc này là tặng quà, ăn uống chúc mừng hay chọn tên cho trẻ. Thông thường, tiệc baby shower chỉ dành cho đứa con đầu lòng và chỉ có phụ nữ được mời tham dự; tuy vậy, truyền thống này cũng đang dần thay đổi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Santa María la Mayor

**Santa María la Mayor** là một khu truyền giáo nằm ở huyện Santa María, thuộc tỉnh Misiones, Argentina. Đây là một trong nhiều khu truyền giáo được thành lập vào thế kỷ XVII bởi các tu sĩ dòng Tên ở Nam Mỹ trong thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha. Năm 1984, nó là một trong số bốn địa điểm ở Argentina được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
## Mô tả
Khu truyền giáo này được thành lập vào năm 1626, đến năm 1744 dân số tại đây là 993 người. Khu truyền giáo bị bỏ hoang sau khi các tu sĩ dòng Tên bị trục xuất khỏi thuộc địa Tây Ban Nha vào năm 1767. Ngày nay, khu truyền giáo chỉ còn là một tàn tích, và không được bảo tồn tốt được như San Ignacio Miní.
## Tham khảo
True Corporation

**True Corporation Public Company Limited** (gọi tắt là **True**) là tập đoàn conglomerate về công nghệ viễn thông của Thái Lan. True sở hữu nhà phân phối truyền hình cáp lớn nhất Thái Lan - TrueVisions, nhà cung cấp mạng internet lớn nhất Thái Lan - True Internet và nhà mạng di động lớn thứ hai Thái Lan - TrueMove H** **(vượt qua Dtac tháng 1 năm 2017). Tính đến tháng 8 năm 2014, True, cùng với quỹ cơ sở hạ tầng viễn thông True Telecommunications Growth Infrastructure Fund, có thị phần trị giá khoảng 10 tỉ USD.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* True Corporation
Sunhouse Group

**Sunhouse Group** (tên đầy đủ: **Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunhouse**, tiếng Anh: **Sunhouse Group.,JSC**) là công ty chuyên về các thiết bị gia dụng được thành lập tại Việt Nam ngày 22 tháng 5 năm 2000. Tên ban đầu của doanh nghiệp này là *[[Công ty trách nhiệm hữu hạn tư nhân|Công ty trách nhiệm hữu hạn]] (TNHH) Phú Thắng*, tới năm 2010, công ty lấy tên như hiện tại.

## Lịch sử
Ngày 22 tháng 5 năm 2000, thành lập công ty TNHH Phú Thắng - tiền thân của Tập đoàn Sunhouse. Công ty ban đầu chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu và phân phối đồ gia dụng (xoong, nồi, chảo,...), dây cáp điện.

Đến năm 2004, để tập trung đầu tư vào quá trình sản xuất đồ gia dụng, công ty TNHH Phú Thắng đã liên doanh với đối tác  công ty TNHH Sunhouse Hàn Quốc, thành lập Công ty TNHH Sunhouse (Việt Nam).

Vào năm 2010, công ty có sự chuyển đổi về loại hình doanh nghiệp, đổi tên thành Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunhouse.

Năm 2015, Sunhouse được vinh danh trong top 100 thương hiệu Việt Nam tiêu biểu của năm tại lễ trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt. 

Năm 2017, Electrolux - tập đoàn sản xuất đồ gia dụng hàng đầu của Thụy Điển - đã có cuộc đàm phán, thương thảo với Sunhouse về việc mua lại công ty này. Tuy nhiên, thương vụ mua lại và sáp nhập ước tính trị giá 250 triệu USD này đã không thành công.

Từ một đơn vị liên doanh với số vốn 7 triệu USD đầu tư cho nhà máy vi mạch Narae, đến năm 2019, Sunhouse đã sở hữu hoàn toàn nhà máy Surface Mount Technology Narae Sunhouse System. Cuối năm 2019, Sunhouse đã hợp tác với Tospo (Hàn Quốc), khánh thành Nhà máy SUNHOUSE Lighting tại cụm công nghiệp Ngọc Liệp, Quốc Oai, Hà Nội. Đây là nhà máy tập trung vào sản xuất thiết bị chiếu sáng dân dụng, bóng đèn LED nhằm phục vụ cho thị trường xuất khẩu Mỹ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ Sunhouse
* Sunhouse trên sàn thương mại điện tử
Chaetodontoplus chrysocephalus

***Chaetodontoplus chrysocephalus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chaetodontoplus]]* trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1855.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại, là *chrysos* ("màu vàng") và *cephalus* ("đầu"), hàm ý đề cập đến phần đầu có màu vàng da cam của mẫu định danh.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Mẫu định danh của *C. chrysocephalus* được thu thập ở ngoài khơi Jakarta (đảo Java, Indonesia). Lần quan sát gần nhất của loài này được biết đến ở Indonesia là vào khoảng năm 2001 (cụ thể tại quần đảo Karimunjawa trên biển Java). Nhiều mẫu vật của loài này cũng đã được quan sát và thu thập ở vùng biển phía nam Nhật Bản và ngoài khơi đảo Đài Loan.

Loài này sống gần các rạn san hô và mỏm đá ngầm ở độ sâu khoảng 15 – 25 m.

## Phân loại học

Nhiều cá thể có kiểu màu trung gian giữa *C. chrysocephalus* và *[[Chaetodontoplus septentrionalis]]* đã được quan sát và ghi nhận. Fraser-Brunner (1933) đã nghi ngờ *C. chrysocephalus* là một biến thể kiểu hình của *C. septentrionalis*. Nhiều nhà khoa học đời sau như Allen (1979) hay Masuda và các cộng sự (1984) cho rằng, *C. chrysocephalus* có thể là kiểu hình cá đực của *C. septentrionalis*.

Nhưng theo Pyle (1993), *C. chrysocephalus* có thể là con lai giữa *C. septentrionalis* với *[[Chaetodontoplus melanosoma]]*, vì *C. chrysocephalus* có xu hướng mang kiểu màu trung gian giữa hai loài này. Giả thiết này một lần nữa được đề cập trong báo cáo của Pyle và Randall (1994), và được đồng tình bởi Allen cùng một số nhà ngư học khác.

*C. melanosoma*, một loài được biết đến chắc chắn ở Philippines, Malaysia và Indonesia, lại được cho là có mặt ở vùng biển phía nam Nhật Bản. Quần thể *melanosoma* Nhật Bản (tạm gọi là *C. cf melanosoma*) lại có vây đuôi hoàn toàn màu vàng, khác biệt so với kiểu hình có đuôi màu đen viền vàng ở các quần thể *melanosoma* thực sự ở Đông Nam Á. Không rõ *C. cf melanosoma* chỉ là biến thể kiểu hình của *C. melanosoma*, hay là một loài chưa được mô tả ở Nhật Bản.

Ngoài ra, không một mẫu vật là cá con của *C. chrysocephalus* được biết đến rất có thể là do chúng khá giống với cá con của *C. melanosoma* và *C. septentrionalis*, hai loài bố mẹ giả định của *C. chrysocephalus*, nên bị xác định nhầm là cá con của một trong hai loài bố mẹ kể trên.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*  
*