AGM-179 JAGM

AGM-179 tên đầy đủ là **AGM-179 Joint Air-to-Ground Missile** (**JAGM**) là một chương trình phát triển tên lửa không đối đất của Mỹ nhằm thay thế cho các loại tên lửa hiện có trong trang bị bao gồm BGM-71 TOW, AGM-114 Hellfire, và AGM-65 Maverick. Lục quân, Hải quân, và Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ có dự định mua hàng chục nghìn tên lửa JAGM.

## Mô tả
Chương trình Joint Air-to-Ground Missile (JAGM) là một chương trình phát triển tiếp nối của chương trình Tên lửa Chung Liên hợp AGM-169 không thành công trước đó, vốn bị hủy bỏ do cắt giảm ngân sách. JAGM về cơ bản có cùng mục tiêu và công nghệ áp dụng như JCM nhưng sẽ được phát triển trong một khoảng thời gian dài hơn.

Tên lửa JAGM có hình dáng tương tự như tên lửa Hellfire và cũng được sản xuất trên cùng một dây chuyền. Điểm cải tiến chính so với tên lửa Hellfire là nó có đầu dò 2 chế độ kết hợp chỉ thị laser và radar sóng milimet để bắt mục tiêu; tên lửa Hellfire cũng có các đầu dò này nhưng chỉ một trong hai mà không kết hợp cả hai tùy từng phiêm bản. 

Bộ Chiến tranh có dự định mua tổng số 26.319 Tên lửa Không đối đất Liên hợp AGM-179 với dây chuyền hiện đại hóa để chế tạo được 1.200 tên lửa mỗi năm. Hơn 10% tổng số tên lửa này đã được mua trong giai đoạn Chế tạo Ban đầu  The Department of War plans to purchase 26,319 Joint Air-to-Ground Missiles in total, with the production line currently sized to build 1200 per year. More than 10% of the total planned buy had been procured during the Low Rate Initial Production (LRIP) phase.

Ban đầu là chương trình phát triển của riêng Lục quân, tên lửa AGM-179 đã được trang bị cho cả Hải quân. Tính đến tháng 1 năm 2025, tàu chiến ven bờ lớp *Freedom* đã được trang bị các mô-dun phóng thẳng đứng với 24 tên lửa AGM-114 Hellfire, với ít nhất một tàu đã đi vào biên chế. Bản nâng cấp JAGM-Tầm trung do Lockheed Martin tự bỏ vốn phát triển được thiết kế để phóng thẳng đứng từ bệ 4 ống phóng (JAGM Quad Launcher-JQL) dự kiến triển khai trên tàu như LCS. Ngoài nâng cấp tăng gấp đôi tầm bắn của JAGM từ 8 lên 16 km, JAGM-MR còn có chế độ đầu dò thứ 3 là đầu dò hồng ngoại gần (Near Infared Seeker).

Lockheed Martin cũng đã phát triển AGM-187 JAGM-F, là một biến thể của JAGM được sử dụng cho máy bay cánh cố định. Phiên bản này đã được thử nghiệm trên F-15 Eagle và F/A-18 Super Hornet.

## Lịch sử
Tháng 6/2017, Bộ chiến tranh Hoa Kỳ (Khi đó là Bộ Quốc phòng) đã công bố dự thảo yêu cầu đề xuất cho Chương trình Tên lửa không đối đất chung (JAGM). Năm 2008, Raytheon và Boeing đã hợp tác trong một hợp đồng trị giá 125 triệu đô la, và Lockheed Martin đã được ký một hợp đồng phát triển công nghệ trị giá 122 triệu đô la cho Hệ thống Tên lửa không đối đất chung (JAGM). Các hợp đồng kéo dài 27 tháng dành cho giai đoạn giảm thiểu rủi ro cạnh tranh.

Mùa Xuân 2011, các nhà thầu đưa ra đề xuất của mình với hợp đồng chế tạo dự kiến được ký vào quý đầu tiên năm 2012. Nhưng tháng 9 năm 2011 Lục quân và Hải quân Mỹ đã yêu cầu chấm dứt chương trình JAGM. Năm 2012, chương trình JAGM survived a budget reduction, with reduced funding.

Năm 2012, Lockheed Martin và Raytheon nhận được hợp đồng mở rộng chương trình phát triển công nghệ tên lửa JAGM gồm các giai đoạn thiết kế, thử nghiệm và bắn thử nghiệm. Năm 2013, Lục quân Mỹ tuyên bố sẽ không ký hợp đồng với Raytheon cho phần còn lại của Giai đoạn Phát triển Công nghệ trong khi sẽ tiếp tục hợp đồng với Lockheed. Tháng 2/2012, Hải quân và Thủy quân Lục chiến chấm dứt đầu tư vào chương trình thay vào đó tập trung vào GBU-53/B StormBreaker và tiếp tục mua thêm tên lửa Hellfire. Tháng 3/2014 Hải quân và Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ tham gia lại chương trình phát triển, sau khi tên lửa có khả năng tích hợp lên trực thăng AH-1Z của Thủy quân Lục chiến Mỹ.

Năm 2015, Lục quân Mỹ đưa ra yêu cầu nâng cấp bộ phận dẫn đường của JAGM. Lockheed Martin đề xuất đầu dò kép sử dụng radar laser và radar sóng milimet, Raytheon trong khi đó đề xuất đầu dò ba chế độ, bổ sung thêm kênh dẫn đường ảnh nhiệt. Lockheed Martin cuối cùng được ký hợp đồng kỹ thuật và sản xuất tích hợp đầu dò laser và sóng milimet vào tên lửa Hellfire Romeo. Raytheon đã chọn không tham gia nhưng vẫn bảo lưu đầu dò ba chế độ nếu như Lục quân Mỹ yêu cầu.

Chương trình JAGM chọn mã định danh cho tên lửa là AGM-179. Năm 2018, một hợp đồng sản xuất quy mô nhỏ đã được ký kết. Đầu năm 2022, tên lửa AGM-179A đã đạt được năng lực sẵn sàng vận hành ban đầu trên trực thăng AH-1Z của USMC.

Tháng Tám năm 2022, nhà sản xuất tuyên bố sẵn sàng sản xuất hàng loạt tên lửa JAGM. Đến tháng 2/2022, đã có 1.000 tên lửa đã được sản xuất ở mức quy mô nhỏ, tiến trình sản xuất tốc độ thấp. Các cải tiến cho tên lửa JAGM cũng được tiến hành, như phiên bản tầm trung, có tầm bắn , trong khi kích thước tên lửa không thay đổi.

Tháng 11/2022, Lockheed Martin đã thử nghiệm tên lửa JAGM-MR đạt tầm bay 10 dặm. Phiên bản này tích hợp đầu dò ba chế độ, với bổ sung cảm biến hình ảnh. Lockheed tuyên bố có thể nâng cấp tên lửa mà chi phí chỉ gần bằng phiên bản JAGM nguyên mẫu.

Tháng 6/2024, một chiếc trực thăng tấn công của Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31 đã phóng một tên lửa tấn công tàu mục tiêu đang di chuyển. Đây là lần tham chiến đầu tiên của loại tên lửa này.

## Các nền tảng phóng tên lửa

* AH-64 Apache
* MQ-1C Gray Eagle
* MH-60R/S Seahawk
* MH-60 Black Hawk, Direct Action Penetrator (DAP)
* AH-1Z Viper
* OH-58F Kiowa
* AH-6 Little Bird
* MQ-9 Reaper
* Lockheed Martin F-35 Lightning II
* Mk 41 Vertical Launching System

## Trang bị
; 
*Hà Lan trang bị AGM-179 trên trực thăng AH-64E Apache. Hà Lan đã yêu cầu Mỹ bán 296 quả tên lửa AGM-179A.

; 
*Ba Lan lựa chọn sử dụng tên lửa AGM-178 trên AH-64E Apache. Ba Lan đã yêu cầu Mỹ bán cho quân đội nước này 460 quả tên lửa.

;

*Lựa chọn sử dụng tên lửa AGM-178 trên AH-64E Apache. Đề xuất bán 3.000 quả tên lửa cho Anh đã được Mỹ thông qua vào tháng Mười năm 2023.

;
*Tên lửa JAGM dự định sẽ trang bị cho Lục quân, Hải quân và Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ với một cấu hình tên lửa duy nhất phóng từ nhiều nền tảng. Trang bị JAGM đi kèm với tăng tính linh hoạt hoạt động và giảm chi phí hỗ trợ hậu cần.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Army RDT&E 2009 Budget Item Justification (PDF) 
* Army RDT&E 2010 Budget Item Justification (PDF) 
* U.S. Navy NAVAIR JAGM page
* Lockheed Martin JAGM page
* Raytheon JAGM page
* 2012 Army Weapon Systems Handbook - JAGM 
* HELLFIRE II Missile