Rau củ sấy giòn

**Rau củ sấy giòn** (*Vegetable chips* hoặc *veggie chips*) là món đồ khô ăn vặt (*chip/bim bim/snack*) được chế biến từ các loại rau củ khác ngoài khoai tây. Mặc dù về mặt chế biến thì Khoai tây lát mỏng cũng được coi là "*rau củ sấy giòn*", nhưng vì chúng là dạng sản phẩm đồ khô phổ biến nhất nên được phân loại riêng, còn bất kỳ loại rau củ sấy giòn nào khác làm từ rau củ đều được xếp vào một danh mục riêng biệt. Rau củ sấy giòn có thể được chiên, chiên ngập dầu, khử nước, sấy khô hoặc nướng. Nhiều loại rau củ hoặc rau khác nhau có thể được sử dụng để chế biến. Đây là các loại nông sản như khoai lang, cà rốt, củ dền, khoai môn, mít, chuối, đậu bắp, đậu que được sơ chế (thái lát mỏng hoặc để nguyên miếng nhỏ), sau đó trải qua quá trình xử lý nhiệt để loại bỏ nước và tạo độ giòn. Rau củ sấy giòn có thể ăn như một món ăn vặt và có thể dùng kèm với các món khác như xốt chấm, hoặc dùng làm đồ rắc phủ (*topping*) trang trí cho các món ăn. Tại Hoa Kỳ, rau củ sấy giòn thường được sản xuất hàng loạt, với nhiều thương hiệu được tiếp thị đến người tiêu dùng. Rau củ sấy giòn gắn liền với sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến nông sản sau thu hoạch.
## Chế biến
Rau củ sấy giòn có thể được chế biến bằng cách thái lát rau củ rồi đem chiên, chiên ngập dầu, nướng, khử nước, hoặc đơn giản là sấy khô. Rau củ sấy giòn có thể được sản xuất từ nhiều loại rau củ và rau ăn lá đa dạng, chẳng hạn như cà rốt, củ cải, củ cải Thụy Điển (*swede*), củ mùi tây (*parsnip*), rễ rau mùi tây, rễ cây chervil, rễ cần tây (*celeriac*), củ dền, củ cải đỏ, cúc vu (*Jerusalem artichoke*), khoai môn, khoai sọ (*malanga*, *eddoe*), khoai lang, bí đỏ hồ lô, hành tây, tỏi, bí ngòi, củ từ, sắn (khoai mì), cải xoăn, rau bina, thì là, và củ đậu, cùng nhiều loại khác. Một số phiên bản nướng sử dụng rau củ thái lát, trộn nhẹ với dầu, rồi nướng trong lò cho đến khi giòn tan. Rau củ sấy giòn chế biến theo phương pháp này được mô tả là lành mạnh hơn so với loại chiên ngập dầu, đặc biệt là khi sử dụng dầu ô liu "*tốt cho tim mạch*". Rau củ sấy giòn có thể được tiêu thụ như một món đồ ăn nhẹ và có thể ăn kèm với nhiều loại xốt chấm khác nhau như salsa, guacamole, và xốt đậu. Chúng cũng được sử dụng làm đồ rắc phủ (*topping*) cho các món súp, salad và các món ăn khác.
## Các loại

Sắn lát khô là một loại thực phẩm phổ biến ở phần lớn châu Phi, bao gồm Cộng hòa Dân chủ Congo, Ghana và Malawi. Tại Ghana, sắn lát được gọi là *konkonte*. Tuy nhiên, một tỷ lệ lớn tổng sản lượng cây trồng được chế biến ở quy mô làng xã thành các sản phẩm sắn điển hình như gari, bột sắn, sắn lát (*konkonte*) hoặc fufu. Sắn thường được chế biến vì tính chất cực kỳ. Sắn lát phơi khô cũng được sử dụng để bổ sung hàm lượng carbohydrate trong thức ăn chăn nuôi gia súc ở Ghana. Tại Malawi, sắn lát được chế biến bằng cách ngâm sắn, thái lát, rồi để khô, đây là phương thức chính để vận chuyển sắn từ vùng sản xuất đến các chợ. Ngoài việc chế biến sắn lát sấy khô từ củ sắn sống thái lát mỏng rồi chiên hoặc chiên ngập dầu ngay lập tức, lát sắn khô cũng có thể được làm theo quy trình nhiều bước, bắt đầu từ một loại bột nhào làm từ bột sắn, bột nhào được hấp chín, thái lát mỏng, phơi khô, rồi sau đó chiên trong dầu, kiểu lát sây bột sắn này là món ăn phổ biến ở Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Philippines. Cải xoăn sấy giòn (*Kale chips*) trở nên phổ biến cùng với trào lưu thực phẩm (*Food trends*) đề cao cải xoăn vì giá trị dinh dưỡng của nó. Là một loại lá chứ không phải rễ hay củ, cải xoăn sấy giòn thường có chứa dầu và muối, đôi khi thêm gia vị hoặc hương liệu. Sản phẩm khổ qua (mướp đắng) sấy giòn được làm từ một loại cây phổ biến ở châu Á, châu Phi và vùng Caribe. Món sấy khô này được làm từ quả của cây, được thái lát và phơi khô dưới nắng, hoặc tẩm bột rồi chiên lên. 
## Sản phẩm

Các phiên bản đơn giản được làm bằng cách thái lát rau củ và sấy khô chúng, mà không cần nấu nướng gì. Đôi khi một chiếc bàn bào Mandoline được sử dụng để thái rau củ làm lát khô mỏng, giúp tạo ra các lát mỏng và tăng độ đồng đều về kích thước. Rau củ sấy giòn có thể được tẩm ướp với các gia vị như muối, muối biển, tiêu, gia vị Cajun, cà ri, hạt tiêu Jamaica (*allspice*), bột ớt chipotle, ớt bột paprika ngọt hoặc hun khói, gia vị adobo, hẹ sấy khô, và nhiều loại khác Các loại sản phẩm sản xuất hàng loạt có thể chứa chất bảo quản thực phẩm hoặc bột ngọt. Rau củ sấy giòn có thể tự làm tại nhà bằng nhiều công thức và quy trình chế biến khác nhau. Cà rốt sấy giòn là những lát cà rốt đã được chiên hoặc khử nước. Một số công ty Hoa Kỳ sản xuất hàng loạt và cung cấp lát cà rốt sấy cho người tiêu dùng, chẳng hạn như Connecticut Country Fair Snacks, Ltd. và Caroff Foods Corporation, cùng nhiều công ty khác. Món khoai tây chiên kiểu cũ đã có thêm một vài đối thủ cạnh tranh mới dành cho những khẩu vị quan tâm đến dinh dưỡng như món ăn nhẹ giòn tan làm từ cà rốt chiên. Trong những năm qua, Công ty Connecticut Country Fair Snacks, Ltd., một công ty ở Southington, Ct. đã tiếp thị rầm rộ món rau củ chiên giòn. Ở Việt Nam, sản phẩm phổ biến đối với người Việt là ban đầu là mít sấy (*Jackfruit chips*) được Công ty Vinamit ra lò.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
*