open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hồ Ứng Lân

**Hồ Ứng Lân** (chữ Hán: 胡應麟, 1551 – 1602) tên tự là **Nguyên Thụy**, hoặc **Minh Thụy**, hiệu là **Thiếu Thất sơn nhân**, lại có hiệu khác nữa là **Thạch Dương sinh**, người Lan Khê, Chiết Giang, nhà văn và nhà tư tưởng thời Minh.

## Tiểu sử
Cha là Hồ Hy, từng giữ chức Vân Nam thiêm sự. Lúc nhỏ Ứng Lân giỏi đọc sách làm thơ, ngày Bính Tử năm Vạn Lịch thứ 4 (1576) hai mươi sáu tuổi đi thi đậu cử nhân. Năm Vạn Lịch thứ 11 (1583), năm thứ 14 (1586), năm thứ 23 (1595) tham gia hội thí nhưng không đỗ. Năm Vạn Lịch thứ 16 (1588), ông khởi hành lên kinh ứng thí, tuy thi đỗ nhưng mắc bệnh đành phải quay về nhà chữa trị. Năm Vạn Lịch thứ 27 (1599), sau cùng tham gia hội thí lần thứ nhất nhưng vẫn rớt. Mãi tới năm ba mươi tám tuổi mới quyết chí từ bỏ con đường khoa cử về ở ẩn vui thú điền viên, viết được mười tám bộ sách, cùng bộ sưu tập sách hơn bốn vạn quyển. Khởi sự từ năm mười lăm tuổi cho đến năm năm mươi hai tuổi mới qua đời. Ngoài việc dành một phần thời gian chăm sóc cho những người thân yêu và làm những chuyện nhỏ nhặt, còn lại ông đều tập trung vào việc sáng tác. Tính ông rất thích kết giao với hiền sĩ hào kiệt trong thiên hạ, Đại tư không Chu Hành lúc vượt sông Lan Giang muốn gặp mặt ông một lần, phải đậu thuyền chờ tới ba ngày liền, Chu Hành từng khen ông là "thiên hạ kỳ tài". Phạm vi học vấn của ông rất rộng từ Kinh, Sử, Tử, Tập cho đến Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo, cùng với số lượng tác phẩm và bộ sưu tập sách đồ sộ lưu truyền hậu thế.

Nghiên cứu của Hồ Ứng Lân về tiểu thuyết cũng có quan điểm riêng của mình, ông rút ra được từ trong "*[[Cấp trủng tỏa ngữ]]* là ông tổ của truyện kỳ quái xưa nay", "*[[Sơn hải kinh]]*, tác phẩm mở đầu loại truyện kể ma quái", "*[[Yên Đan tử]]* ba quyển, khi nó là ông tổ của tạp truyện tiểu thuyết xưa nay", "*[[Phi Yến]]*, ông tổ của truyền kỳ vậy; *[[Động minh]]*, nguồn gốc của tạp trở"; "*[[Sưu thần]]*, kẻ tiên phong của loại truyện huyền quái; *[[Bác vật]]*, *[[Đỗ dương]]* đều là ông tổ vậy", và trong số các tác phẩm của Lỗ Tấn vẫn thường trích dẫn lời nói của ông.

## Tác phẩm
Cuốn sách *Tứ bộ chính ngụy* của Hồ Ứng Lân dựa trên *Chư tử biện* của Tống Liêm, mở rộng việc xem xét những cuốn sách cổ đại quan trọng và phân tích sự giả mạo từ những cuốn sách cổ này. Công việc nhận dạng làm giả sách cổ nảy sinh ra sớm nhất bắt đầu từ Lưu Tri Kỷ, Liễu Tông Nguyên, do Hồ Ứng Lân cùng với Diêu Tế Hằng nối tiếp làm theo. Những tác phẩm khác của ông gồm có *[[Thi tẩu]]*, *Hoa Dương bác nghị*, *Cửu Lưu tự luận*, *Kinh tịch hội thông*, *Sử thư chiêm tất*, *Trang Nhạc uy đàm*, *Đường Đồng tính danh lục*, *Nhị Dậu sơn phòng ca*, *Thiếu Thất sơn phòng bút tùng*.

## Tham khảo
* Ngô Hàm, **Hồ Ứng Lân niên phổ**
* Hoàng Tông Hy, **Minh nho học án**
* **[[Minh sử]]** **quyển 287, liệt truyện 175, Văn nghệ tam – Hồ Ứng Lân truyện**

## Chú thích
Alfred Molina

**Alfredo** "**Alfred**" **Molina** (sinh ngày 24 tháng 5 năm 1953) là một diễn viên người Anh. Ông được biết đến với vai diễn của mình trong *[[Indiana Jones và chiếc rương thánh tích]]* (1981), *[[Prick Up Your Ears]]* (1987), *[[Enchanted April (phim 1992)|Enchanted April]]* (1992), *[[Maverick (phim)|Maverick]]* (1994), *[[Species (phim)|Species]]* (1995), *[[Anna Karenina (phim 1997)|Anna Karenina]]*, *[[Boogie Nights]]* (1997), *[[Chocolat (phim 2000)|Chocolat]]* (2000), *[[Frida]]* (2002), *[[Spider-Man 2]]* (2004), *[[The Da Vinci Code (phim)|The Da Vinci Code]]* (2006), *[[An Education]]* (2009), *[[Love Is Strange (phim)|Love Is Strange]]* (2014) và Spider-Man: No Way Home (2021)

Molina nổi danh ở West End và thắng một giải Laurence Olivier cho hạng mục "Diễn viên mới xuất sắc nhất thể loại Kịch" nhờ màn trình diễn trong *[[Oklahoma!]]* vào năm 1980. Yvan trong vở *[[Art (kịch)|Art]]* là vai diễn đầu tiên của Molina tại Broadway từ 1998 đến 1999. Ngoài ra, Molina cũng thủ diễn các vai Tevye trong vở nhạc kịch *[[Fiddler on the Roof]]* từ năm 2004 đến 2005 và Mark Rothko trong vở kịch *[[Red (kịch)|Red]]* từ 2009 đến 2010 trên sân khấu Broadway.

Với vai diễn Robert Aldrich trong miniseries Feud (2017), Molina nhận được một đề cử Quả Cầu Vàng và một đề cử Emmy.

## Tiểu sử
Molina sinh ra ở Paddington, Luân Đôn. Cha của ông, Esteban Molina, là một người nhập cư Tây Ban Nha từ Madrid, hành nghề bồi bàn và tài xế. Mẹ của ông, Giovanna (nhũ danh Bonelli), là người Ý và làm nghề dọn dẹp phòng trong một khách sạn và làm đầu bếp. Molina lớn lên trong một khu học chánh ở Notting Hill, tại đó cũng có nhiều gia đình nhập cư khác sinh sống. Năm chín tuổi, Molina quyết định trở thành diễn viên sau khi xem bộ phim *[[Spartacus (phim)|Spartacus]]*, và theo học trường Âm nhạc và Kịch nghệ Guildhall. Ông cũng vượt qua màn thử giọng để được trở thành thành viên của Nhà hát Tuổi trẻ Quốc gia.

## Sự nghiệp
Molina đồng diễn với Leonard Rossiter trong sitcom *[[The Losers (TV series)|The Losers]]* (1978). Molina debut vai diễn đầu tiên của mình  trong *[[Indiana Jones và chiếc rương thánh tích]]* (1981) trong vai Satipo – anh chàng xấu số của Indiana Jones. Đột phá lớn của Molina là bộ phim *[[Letter to Brezhnev]]* (1985) với vai Kenneth Halliwell – người yêu của Joe Orton và sau này chính kẻ giết người. Ban đầu anh được tuyển để diễn vai Arnold Rimmer trong bộ phim truyền hình *[[Red Dwarf]]*, nhưng sau đó Chris Barrie đã thế chỗ.

## Phim đã tham gia

### Điện ảnh

### Truyền hình

## Đề cử và giải thưởng

## Tham khảo
Tai súp lơ

**Tai súp lơ** là một tình trạng chấn thương không thể hồi phục xảy ra khi phần vành tai bị chấn thương dẫ  đến xuất hiện tình trạng tích tụ máu đông hoặc một khối dịch khác dưới màng tai. Điều này tách sụn ra khỏi màng sụn nằm ngang có vai trò cung cấp chất dinh dưỡng cho nó, làm cho nó chết và dẫn đến sự hình thành mô xơ ở vùng da trên. Kết quả là, tai ngoài trở nên vĩnh viễn bị sưng và biến dạng, trông giống như súp lơ.

Tình trạng này là phổ biến trong võ thuật như đấm bốc, võ thuật hỗn hợp hoặc đấu vật, và trong các môn thể thao tiếp xúc toàn thân như rugby.

## Thuyết trình lâm sàng
Bệnh nhân biểu hiện với tụ máu u có thể có thêm chấn thương, ấn tượng hơn (ví dụ như vết rách đầu / cổ) do nguyên nhân thường xuyên gây chấn thương của tụ máu. Bản thân tai thường căng thẳng, biến động và dịu dàng với cơn đau nhói. Tuy nhiên, do các chấn thương có khả năng đáng chú ý hơn thường liên quan đến tụ máu u nhĩ, tụ máu có thể dễ dàng bị bỏ qua mà không cần chú ý trực tiếp. [1]

## Nguyên nhân / Sinh bệnh học
Cấu trúc của tai được hỗ trợ bởi một khung sụn bao gồm các thành phần riêng biệt sau đây: xoắn, antihelix, concha, tragus và antitragus. Vỏ bọc tích hợp của sụn này cực kỳ mỏng với hầu như không có mỡ dưới da trong khi cũng gắn liền với màng sụn, được cấp nhiều mạch máu để cung cấp mạch máu cho sụn.

## Tham khảo
Đau hông

**Đau hông** là trải nghiệm đau ở các cơ hoặc khớp ở vùng hông / vùng chậu, một tình trạng thường phát sinh từ bất kỳ một số yếu tố nào. Đôi khi nó liên quan chặt chẽ với cơn đau lưng dưới.

## Nguyên nhân
Nguyên nhân gây đau xung quanh khớp hông có thể là đau khớp trong khớp, ngoài khớp, hoặc được gọi là đau từ các cấu trúc lân cận, chẳng hạn như khớp xương khớp, cột sống, cuống họng, hoặc ống bẹn.

Nguyên nhân thường gặp bao gồm:

Viêm bao hoạt dịch trochanteric, gây ra bởi viêm bursa trochanteric của hông ngoài, thường ảnh hưởng đến cả hai hông

Viêm khớp hông, thoái hóa khớp hông do hoại tử xương, chấn thương, nhiễm trùng huyết, viêm khớp dạng thấp hoặc dị tật giải phẫu

Meralgia paresthetica, một rối loạn thần kinh mạn tính của dây thần kinh da đùi bên, phổ biến nhất trong số những người đang mang thai hoặc bị tiểu đường

Hoại tử vô mạch, tế bào chết của mô xương trong khớp hông mang lại bởi tắc mạch máu hoặc đông máu đó là kết quả của tuổi già, nghiện rượu, chấn thương,
bệnh giải nén, hoặc một số nguyên nhân có thể khác; điều trị thường là thay thế toàn bộ hông

Rạn nứt hông, một vết nứt tốt ở đâu đó trong ổ cắm hông, thường gặp ở phụ nữ lớn tuổi và những người bị loãng xương, thường chỉ ở một bên hông

Hông kêu, một tình trạng gây ra bởi rách hông, thường chỉ xảy ra ở một bên hông; có thể được đi kèm với một âm thanh răng rắc khi khớp hông được di chuyển

Bệnh Paget, xương bị mở rộng hoặc biến dạng của hông, một rối loạn di truyền; đau thường ở cả hai hông đồng thời

## Tham khảo
Acanthurus auranticavus

***Acanthurus auranticavus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1956.

## Từ nguyên
Từ định danh *auranticavus* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *aurantia* ("nâu cam") và *cavus* ("lỗ, hốc"), hàm ý đề cập đến vệt màu cam bao quanh ngạnh đuôi của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. auranticavus* được phân bố tập trung ở Tây Thái Bình Dương, rải rác ở Trung Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

Ở Ấn Độ Dương, *A. auranticavus* chỉ được biết đến tại bờ biển Mozambique; hai đảo quốc Seychelles và Maldives; bãi cạn Rowley, rạn san hô Scott và rạn Ashmore (đều thuộc Úc), cũng như ngoài khơi Tây Úc; còn ở Thái Bình Dương, loài cá này xuất hiện phổ biến ở khu vực Đông Nam Á, trải dài về phía đông đến Papua New Guinea và quần đảo Solomon, cũng được ghi nhận tại quần đảo Marshall và Fiji (ghi nhận ở quần đảo Samoa cần được xác minh thêm), phía nam trải dài đến rạn san hô Great Barrier (Úc).

Ở Việt Nam, *A. auranticavus* được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam); đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi); Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận và ngoài khơi Bình Thuận.

*A. auranticavus* sống trên các rạn san hô viền bờ và trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *A. auranticavus* là 45&nbsp;cm. Loài này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của cá đuôi gai. Phần rãnh bao quanh ngạnh này ở *A. auranticavus* có màu cam, một đặc điểm giúp phân biệt chúng với *[[Acanthurus blochii]]*, một loài có vệt vàng ở sau mắt.

Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, màu nâu sẫm với những sọc mảnh gợn sóng ở hai bên thân. Có một vệt đen ở sau mắt; mắt có vòng cam bao quannh con ngươi. Cuống đuôi có dải trắng bao quanh. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, có dải xanh lam nhạt ở rìa sau. Vây hậu môn được viền xanh óng ở rìa.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 25–26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23–24; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái học
Thức ăn của *A. auranticavus* là các loại tảo và vụn hữu cơ. Cá trưởng thành di chuyển theo đàn, thường bơi lẫn vào đàn của những loài cá đuôi gai khác.

Tuổi thọ lớn nhất được biết đến ở *A. auranticavus* là 30 năm tuổi.

## Đánh bắt
*A. auranticavus* được xem là một loài hải sản ở nhiều nơi trong khu vực phân bố của chúng.

## Tham khảo

### Xem thêm
*
Acanthurus bariene

***Acanthurus bariene*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

## Từ nguyên
Từ định danh *bariene* trong danh pháp cũng chính là tên thông thường của loài cá này ở đảo Waigeo, Indonesia, nơi mà mẫu gốc được thu thập.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. bariene* có phạm vi phân bố phổ biến ở Thái Bình Dương và thưa thớt ở Ấn Độ Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài cá này được ghi nhận xung quanh các đảo quốc bao gồm Comoros, Mayotte, Seychelles, Maldives, đảo Giáng Sinh, cũng như các rạn san hô Scott và quần đảo Ashmore và Cartier; từ biển Andaman, *A. bariene* xuất hiện trên khắp vùng biển các nước Đông Nam Á, trải dài đến quần đảo Solomon; phía nam trải dài đến rạn san hô Great Barrier; phía bắc giới hạn đến Nam Trung Quốc, đảo Đài Loan và quần đảo Ryukyu (Nhật Bản).

*A. bariene* sống gần các rạn san hô viền bờ và bãi đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 50 m. Cá chưa trưởng thành sống ở những vùng nước cạn hơn.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. bariene* là 50&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. Ngạnh này được bao quanh bởi một vệt màu nâu sẫm.

Cơ thể của *A. bariene* có màu nâu xám với những đường sọc mờ màu xanh lam ở hai bên thân. Đầu có những đốm màu vàng cam; môi trắng. Mắt có viền màu vàng cam. Một đốm đen viền xanh ở sau mắt, nằm trên nắp mang. Một vệt màu vàng cam ở sau đốm mắt, băng xuống gốc vây ngực, lan rộng sang phần ngực. Vây lưng có màu vàng cam, vây hậu môn màu nâu sẫm. Cả hai vây này đều có viền màu xanh óng ở rìa, và một dải cùng màu ở gốc các vây. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, có màu lam thẫm; rìa sau của đuôi màu xanh óng; gốc vây thường có dải trắng bao quanh; thùy đuôi có màu trắng và cam.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 26 - 28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 25 - 26.

## Sinh thái
*A. bariene* thường ăn tảo bám trên đá hoặc nền cát. *A. bariene* có thể sống đơn độc hoặc bơi theo cặp.

## Đánh bắt
*A. bariene* là một loài hải sản được đánh bắt ở vài nơi trong phạm vi của chúng. Chúng cũng được xem là một loài cá cảnh. Giá bán trực tuyến của *A. bariene* dao động trong khoảng từ 69,99 đến 449,95 USD tùy theo kích cỡ.

## Tham khảo
Acanthurus blochii

***Acanthurus blochii*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1835.

## Từ nguyên
Từ định danh *blochii* được đặt theo tên của Marcus Elieser Bloch, một nhà tự nhiên học người Đức gốc Do Thái, người đầu tiên phát hiện ra loài cá này nhưng lại xác định nhầm là *[[Acanthurus nigricans]]*.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ bờ biển Đông Phi, *A. blochii* được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Hawaii (Hoa Kỳ) và quần đảo Société (Polynésie thuộc Pháp), băng qua hầu hết các vùng biển thuộc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara), giới hạn phía nam trải dài đến rạn san hô Great Barrier và đảo Lord Howe (Úc).

Ở Việt Nam, *A. blochii* được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi); bờ biển Ninh Thuận và ngoài khơi Bình Thuận.

*A. blochii* sống gần các rạn san hô ở độ sâu khoảng từ 2 đến 50 m, đôi khi được nhìn thấy trong các thảm cỏ biển như ở quần đảo Ryukyu.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. blochii* là 45&nbsp;cm. Loài cá này có ngạnh sắc chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, rãnh ngạnh có màu xanh đen.

Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, màu xanh xám với những chấm nhỏ li ti màu vàng nâu tạo thành những vân sọc ở hai bên thân. Một vệt vàng cam ngay sau mắt. Vây lưng và vây hậu môn có dải viền màu xanh óng ở rìa, có các vệt sọc màu vàng cam. Vây đuôi lõm sâu tạo thành hình lưỡi liềm, ánh xanh và thường có dải trắng bao quanh gốc vây. Vây ngực màu nâu trơn.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 25–27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 24–25; Số tia vây ở vây ngực: 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 20–25.

*A. blochii* rất dễ xác định nhầm với *[[Acanthurus mata]]*, *[[Acanthurus dussumieri]]* và *[[Acanthurus xanthopterus]]* do có kiểu hình khá giống nhau. Nếu quan sát kỹ, *A. blochii* có thể được phân biệt với *A. dussumieri* nhờ vào kiểu hình vây đuôi (đuôi của *A. dussumieri* có nhiều đốm đen lớn) và với *A. xanthopterus* ở kiểu hình vây ngực (vây ngực của *A. xanthopterus* màu vàng); *A. blochii* không có màu vàng ở môi trên, và đuôi của *A. blochii* lõm sâu hơn so với *A. mata*.

## Sinh thái học
*A. blochii* bơi theo từng nhóm nhỏ, nhưng có thể hợp thành đàn lớn ở giữa đại dương. Thức ăn của chúng chủ yếu là các loài tảo trên nền cát, nhưng cũng có thể tiêu thụ cả vụn hữu cơ. Chúng cũng ăn cát để giúp nghiền các mảnh tảo trong dạ dày.

Tuổi thọ cao nhất được biết đến ở *A. blochii* là 35 năm tuổi.

## Đánh bắt
*A. blochii* là một trong những loài cá đuôi gai được nhắm mục tiêu đánh bắt ở nhiều nơi trong khu phân bố của chúng. Cá con được nuôi làm cá cảnh với giá bán trực tuyến dao động từ 30 đến gần 100 USD một con.

## Tham khảo

### Xem thêm
*
Acanthurus chronixis

***Acanthurus chronixis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1960.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này không được giải thích rõ bởi tác giả Randall, có lẽ bắt nguồn từ *chronikos* trong tiếng Latinh ("dòng thời gian"), hàm ý đề cập đến sự khác biệt về hình thái giữa cá trưởng thành và cá con, như lời bình luận của Randall.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. chronixis* có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này hiện chỉ được ghi nhận tại đảo san hô Kapingamarangi, thuộc quần đảo Caroline. Những ghi nhận về sự xuất hiện của *A. chronixis* ở ngoài khơi phía tây nam đảo Đài Loan và phía nam Nhật Bản có thể là xác định nhầm với những cá thể chưa trưởng thành của *[[Acanthurus pyroferus]]*.

*A. chronixis* được mô tả dựa trên một mẫu vật duy nhất được thu thập trong một khu vực rạn san hô trên nền đáy cát ở độ sâu chưa tới 6 m.

## Phân loại
*A. chronixis* có số lượng mẫu vật rất ít ỏi: ngoài mẫu gốc kể trên, 2 cá thể chưa trưởng thành (có thể) của loài này cũng được tìm thấy vào cùng thời điểm đó, và một cá thể khác được thu thập vào năm 1980. Do số lượng mẫu vật hạn chế, tình trạng phân loại của *A. chronixis* vẫn chưa chắc chắn.

## Loài nguy cấp
Kapingamarangi là một đảo san hô có diện tích khá nhỏ nhưng lại đông dân cư, và ngành kinh tế chính của cư dân nơi đây là đánh bắt cá. Rất có thể, *A. chronixis* đã bị đánh bắt quá mức tại hòn đảo này, nên loài cá này được xếp vào Loài sắp nguy cấp, theo IUCN.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. chronixis* là 28&nbsp;cm. *A. chronixis* có nhiều điểm tương đồng với loài họ hàng *A. pyroferus* (cũng có phạm vi phân bố trong cùng khu vực): có chung số gai vây lưng và hình thái khá giống nhau, đặc biệt là phần mõm nhô ra.

Tiêu bản của *A. chronixis* có màu nâu sẫm với hai đốm hình bầu dục nhỏ: một ở trên và một (mờ hơn) ở phía sau nắp mang. Gốc vây lưng có một dải màu nâu sẫm. Đuôi lõm sâu, hình cánh nhạn, thùy đuôi nhọn. Màu sắc khi còn tươi không được mô tả lại.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây mềm ở vây lưng: 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 24; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Tham khảo
Acanthurus fowleri

***Acanthurus fowleri*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1951.

## Từ nguyên
Danh pháp của loài cá này, *fowleri*, được đặt theo tên của nhà động vật học người Mỹ Henry Weed Fowler.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. fowleri* có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Thái Bình Dương. Từ đảo Sumatra (Indonesia) và phía tây nam bán đảo Mã Lai, loài cá này được tìm thấy ở hầu hết vùng biển xung quanh các đảo quốc thuộc quần đảo Mã Lai (trừ khu vực Biển Đông trải dài đến biển Java), trải dài đến quần đảo Solomon ở phía đông, cũng bao gồm rạn san hô Scott và quần đảo Ashmore ngoài khơi Tây Úc.

*A. fowleri* sống gần các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 50 m, thường được quan sát ở độ sâu hơn 20 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. fowleri* là 45&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn màu đen chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. Ngạnh này được bao quanh bởi một vệt màu nâu rất sẫm; vùng xung quanh ngạnh này có màu nâu cam.

Cơ thể của *A. fowleri* có màu nâu xám, hơi ánh màu xanh lam nhạt với những đường sọc mờ ở hai bên thân. Đầu có màu xanh tím. Sau nắp mang có một vệt sọc cong hình bán nguyệt (gần như có hình tam giác) màu xanh lam sẫm nằm trên gốc vây ngực. Cuống đuôi có dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm sâu, hình cánh nhạn, màu nâu sẫm; thùy đuôi có màu vàng nhạt; rìa sau có màu xanh ánh kim. Vây lưng có dải màu vàng cam với một đường sọc màu xanh lam ở gốc. Vây hậu môn sẫm nâu. Cả hai vây này đều có viền màu xanh ánh kim ở rìa. Vây ngực trong mờ, có màu vàng tươi.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 26 - 28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 25 - 26.

## Sinh thái
*A. fowleri* thường ăn tảo bám trên bọt biển. Chúng sống đơn độc và có tính cảnh giác.

## Đánh bắt
*A. fowleri* là một loài hải sản được đánh bắt ở nhiều nơi trong phạm vi của chúng. Đây là loài cá thực phẩm được nhắm mục tiêu ở New Ireland và đảo Manus, Papua New Guinea.

*A. fowleri* cũng được xem là một loài cá cảnh. Giá bán trực tuyến của loài cá này dao động trong khoảng từ 219,99 đến 699,95 USD tùy thuộc vào kích thước.

## Tham khảo
Acanthurus gahhm

***Acanthurus gahhm*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

## Từ nguyên
Từ định danh *gahhm* cũng là tên thông thường trong tiếng Ả Rập của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. gahhm* là một loài đặc hữu của Biển Đỏ và vịnh Aden, bao gồm vùng biển xung quanh quần đảo Socotra. *A. gahhm* sống gần các rạn san hô viền bờ hoặc trong các đầm phá, nơi có nền đáy cát hoặc đá dăm, ở độ sâu từ 5 đến 50 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. gahhm* là 40&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.

*A. gahhm* tổng thể có màu nâu sẫm với một vệt đen ngay sau đuôi mắt. Cuống đuôi có một dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm. Rìa của vây ngực có một dải màu vàng. Khu vực xung quanh mắt có màu vàng nhạt. Vây lưng có dải xanh lam ánh kim ở gốc vây, còn vây hậu môn có dải rìa màu xanh sáng

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 26; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái
*A. gahhm* thường bơi theo từng nhóm nhỏ, và đôi khi, những nhóm này thường hợp thành một đàn lớn cùng nhau kiếm ăn.

## Đánh bắt
*A. gahhm* được xem là một loài hải sản, và cũng được đánh bắt nhằm mục đích thương mại cá cảnh.

## Tham khảo
Acanthurus grammoptilus

***Acanthurus grammoptilus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1843.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài cá này, *grammoptilus*, trong tiếng Hy Lạp cổ đại có nghĩa là "có lằn, sọc", không rõ ám chỉ những sọc nào trên cơ thể của chúng (có lẽ là các sọc dọc trên vây lưng và vây hậu môn).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. grammoptilus* có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận ở vùng biển phía bắc Úc, từ Houtman Abrolhos (Tây Úc) vòng qua phía bắc đến vùng biển ngoài khơi bang Queensland (đông bắc Úc), cũng như ở ngoài khơi New Caledonia và Fiji.

*A. grammoptilus* thường sống gần các rạn san hô viền bờ ở khu vực có đáy cát ở độ sâu khoảng từ 5 đến 91 m. Ở bờ tây Úc, chúng được quan sát ở các sườn dốc ở môi trường nước trong.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. grammoptilus* là 35&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc.

Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu sẫm, lốm đốm các chấm nâu cam trên đầu và một dải màu nâu vàng băng qua mắt. Cuống đuôi có một dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm, hình lưỡi liềm, có rìa trắng rất hẹp ở phía sau (rìa trắng rộng hơn ở cá con). Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh ánh kim. Nửa ngoài của vây ngực có màu vàng. Môi có màu trắng xám.

Số gai ở vây lưng: 8 - 9; Số tia vây ở vây lưng: 25 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 24; Số tia vây ở vây ngực: 16 - 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Đánh bắt
*A. grammoptilus* được xem là một loài hải sản, và được người dân bản địa ở Tây Úc đánh bắt. Chúng cũng được xem là một thành phần nhỏ trong buôn bán cá cảnh.

## Chú thích
Acanthurus leucopareius

***Acanthurus leucopareius*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1903.

## Từ nguyên
Danh pháp của loài cá này, *leucopareius*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "má trắng", ám chỉ dải sọc trắng ở trên đầu, ngay sau mắt của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. leucopareius* có phạm vi phân bố tập trung chủ yếu ở những vùng biển thuộc các đảo quốc và quần đảo trên Thái Bình Dương. Từ vùng biển phía đông bán đảo Lôi Châu và đảo Hải Nam, loài cá này được ghi nhận dọc theo bờ đông nam Trung Quốc, trải dài đến đảo Đài Loan, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ogasawara và vùng biển phía nam Nhật Bản; mở rộng phạm vi đến đảo Minami Tori-shima, quần đảo Hawaii và quần đảo Mariana; ở Trung Thái Bình Dương, *A. leucopareius* được tìm thấy ở ngoài khơi New Caledonia, quần đảo Cook, Polynesia thuộc Pháp, quần đảo Pitcairn và đảo Phục Sinh.

*A. leucopareius* sống gần các rạn san hô và đá ngầm, nhất là ở những khu vực có nhiều đá cuội, ở độ sâu đến 85 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. leucopareius* là 25&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.

Cơ thể của *A. leucopareius* có màu nâu, sẫm hơn ở vùng đầu, với các vân sọc ở hai bên thân. Có một dải trắng nổi bật gốc vây lưng băng xuống nắp mang; phía sau dải trắng là một dải nâu rất sẫm băng xuống gốc vây ngực. Cuống đuôi có một dải trắng bao quanh. Vây đuôi hơi lõm, có màu vàng nâu. Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh ánh kim.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 25 - 27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 25.

## Sinh thái
Thức ăn của *A. leucopareius* là các loại tảo sợi. Chúng thường bơi thành đàn lớn, lấn qua lãnh thổ của những đàn cá thia biển và cá đuôi gai khác. Chúng thường lẫn mình vào đàn của *[[Acanthurus triostegus]]* khi kiếm ăn.

## Đánh bắt
*A. leucopareius* là một thành phần của ngành thương mại cá cảnh. Loài này có giá dao động từ 169,95 đến 399,95 USD một con.

## Chú thích
Acanthurus maculiceps

***Acanthurus maculiceps*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1923.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài cá này, *maculiceps*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "lốm đốm", ám chỉ các đốm chi chít trên đầu của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. maculiceps* có phạm vi phân bố thưa thớt ở Ấn Độ Dương, nhưng xuất hiện rộng rãi ở Tây và Trung Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài cá này được ghi nhận ở ngoài khơi Maldives, quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như ngoài khơi đảo Sumatra và Tây Úc. Ở Tây Thái Bình Dương, *A. maculiceps* xuất hiện ở hầu hết vùng biển bao quanh quần đảo Mã Lai, trải dài đến nhiều đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, xa nhất ở phạm vi phía đông là đến quần đảo Samoa và quần đảo Line; phía bắc trải dài đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản); phía nam đến rạn san hô Great Barrier (Úc).

*A. maculiceps* sống gần các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến 30 m.
## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. maculiceps* là 40&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc, được bao quanh bởi viền đen.

Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, màu nâu sẫm với nhiều đốm vàng phủ khắp đầu, những dải sọc ngang màu lam nhạt ở hai bên cơ thể. Có mảng màu vàng trên vùng ngực. Một vệt đen kéo dài ở sau mắt. Dải màu vàng xuất hiện ở gốc vây đuôi, và một đốm màu vàng nằm ở chóp vây ngực.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 22 - 24; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái
*A. maculiceps* có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ, đôi khi các cá thể của *A. maculiceps* nhập vào đàn của những loài cá khác khi ăn tảo.

## Đánh bắt
*A. maculiceps* được xem là một loài cá cảnh, nhưng hiếm khi được đánh bắt. Giá bán trực tuyến của *A. xanthopterus* dao động trong khoảng từ 69,99 đến 499,95 USD tùy theo kích cỡ.

## Tham khảo
Acanthurus monroviae

***Acanthurus monroviae*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1876.

## Từ nguyên
Danh pháp của loài cá này, *monroviae*, được đặt theo tên của nơi đầu tiên phát hiện ra chúng, thủ đô Monrovia của Liberia.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. monroviae* có phạm vi phân bố phổ biến ở Đông Đại Tây Dương. Loài cá này được ghi nhận từ vùng biển ngoài khơi phía nam Maroc trải dài dọc theo bờ biển Tây Phi đến Angola, bao gồm các tất cả các quần đảo ngoài khơi là quần đảo Canary, quần đảo Cape Verde và São Tomé và Príncipe trong vịnh Guinea.

*A. monroviae* cũng đã mở rộng phạm vi của loài đến Địa Trung Hải. Nhiều cá thể của *A. monroviae* đã được tìm thấy dọc theo bờ biển phía nam Bồ Đào Nha, phía nam Tây Ban Nha, ngoài khơi Algérie, Tunisia và Israel. Ngoài ra, ở Tây Đại Tây Dương, *A. monroviae* cũng đã được ghi nhận ở vùng biển phía đông nam của bang São Paulo, Brazil.

*A. monroviae* sinh sống gần các rạn san hô mọc trên đáy đá, và cũng được tìm thấy trong các đầm phá và gần cửa sông. Loài này đã được ghi nhận là sống ở độ sâu đến 200 m, nhưng độ sâu sinh sống phổ biến thường từ khoảng 40 m trở lại.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. monroviae* là 45&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. Ngạnh của chúng có màu vàng nâu, và được bao quanh bởi một đốm màu vàng da cam nổi bật.

Cơ thể của *A. monroviae* có màu nâu xám với những đường vân dọc theo chiều ngang ở hai bên cơ thể. Vây ngực có vệt màu vàng nâu mờ. Đuôi lõm, sáng màu hơn thân, thùy đuôi nhọn. Các vây sẫm nâu hơn thân.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 24 - 26.

## Sinh thái
*A. monroviae* ăn động vật phù du, thực vật phù du và vụn hữu cơ. *A. monroviae* thường sống đơn độc; ở ngoài khơi Brazil, loài này được quan sát là đã nhập vào đàn của *[[Acanthurus chirurgus]]* và kiếm ăn cùng với các thành viên trong đàn.

## Đánh bắt
*A. monroviae* là một thành phần của ngành thương mại cá cảnh. Loài này có giá dao động từ 199,95 đến 299,95 USD một con. *A. monroviae* được thu thập phổ biến nhất là từ Nam Maroc cho đến Nigeria, bao gồm cả Cape Verde.

## Tham khảo
Acanthurus leucocheilus

***Acanthurus leucocheilus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1927.

## Từ nguyên
Danh từ định danh của loài cá này, *leucocheilus*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "môi trắng", hàm ý đề cập đến màu trắng trên môi của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. leucocheilus* có phạm vi phân bố rộng rãi trên khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận từ Yemen dọc theo vùng bờ biển Đông Phi (giới hạn đến Mozambique), bao gồm đảo quốc Seychelles ngoài khơi, mở rộng phạm vi về phía đông đến một phần Sri Lanka, Lakshadweep, Maldives, quần đảo Chagos, và xa hơn nữa là đến đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như các rạn san hô Scott và quần đảo Ashmore ngoài khơi Tây Úc; từ biển Andaman, *A. leucocheilus* xuất hiện ở hầu hết vùng biển các đảo quốc thuộc quần đảo Mã Lai (trừ Biển Đông), trải dài đến một số các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, bao gồm: Palau, quần đảo Marshall, Tuvalu, Niue, quần đảo Line.

*A. leucocheilus* sống gần các rạn san hô viền bờ và đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. leucocheilus* là 45&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn màu trắng chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.

Cơ thể của *A. leucocheilus* có hình bầu dục thuôn dài, màu nâu rất sẫm, gần như đen. Môi của chúng có màu trắng xám. Ở họng có một dải màu trắng mờ. Vây ngực có một vệt màu vàng tươi ở giữa. Cuống đuôi trường có một dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, có dải màu lam sáng ở rìa sau. Chóp sau của vây lưng và vây hậu môn, cũng như vây bụng, có màu cam; riêng vây lưng và vây hậu môn có thêm dải viền màu xanh ánh kim ở rìa. Cá con chưa trưởng thành có màu nâu với vây đuôi màu vàng.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23.

## Sinh thái
Thức ăn của *A. leucocheilus* là các loại tảo sợi và vụn hữu cơ. Chúng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ.

## Đánh bắt
*A. leucocheilus* là loài có tầm quan trọng trong ngành thủy sản thương mại và buôn bán cá cảnh. Chúng được bày bán trong các chợ cá ở Thái Lan và Philippines. Giá bán trực tuyến của *A. leucocheilus* dao động trong khoảng từ 169,95 đến 449,95 USD tùy thuộc vào kích thước.

## Tham khảo
Acanthurus nubilus

***Acanthurus nubilus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1929.

## Từ nguyên
Danh từ định danh của loài cá này, *nubilus*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "sẫm màu", hàm ý đề cập đến màu nâu sẫm của cơ thể.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. nubilus* có phạm vi phân bố ở Tây và Trung Thái Bình Dương. Từ Philippines, *A. nubilus* được ghi nhận về phía nam đến các nhóm đảo phía đông Indonesia, Papua New Guinea và quần đảo Solomon, xa hơn ở phía nam là đến New Caledonia, phía đông trải dài đến một vài đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, bao gồm: quần đảo Mariana, các quần đảo thuộc Polynesia thuộc Pháp và quần đảo Pitcairn.

*A. nubilus* sống gần rạn san hô viền bờ và đá ngầm ở độ sâu từ 25 đến ít nhất là 90 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. nubilus* là 26&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.

Cơ thể của *A. nubilus* có màu nâu rất sẫm. Đầu có những chấm tròn màu vàng nâu đến nâu sẫm, chuyển thành các đường sọc gợn sóng ở hai bên thân và cuống đuôi. Vây lưng và vây hậu môn có những đường sọc màu sẫm đen. Vây đuôi lõm, thùy đuôi nhọn.

Số gai ở vây lưng: 6 - 7; Số tia vây ở vây lưng: 25 - 27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 24.

## Sinh thái
Thức ăn của *A. nubilus* là các loài động vật phù du. Chúng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ.

## Đánh bắt
*A. nubilus* được xem là một loài hải sản ở nhiều nơi trong phạm vi của chúng.

## Tham khảo
Acanthurus polyzona

***Acanthurus polyzona*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1868.

## Từ nguyên
Danh từ định danh của loài cá này, *polyzona*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "nhiều sọc" (*poly*: "nhiều", *zona*: "sọc"), ám chỉ những dải sọc đen ở hai bên thân của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. polyzona* có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Tây Ấn Độ Dương. Loài cá này được ghi nhận ở xung quanh Madagascar và các quốc đảo lân cận, bao gồm Mauritius (và Rodrigues), Réunion, Comoros và Mayotte.

*A. polyzona* sinh sống gần các bãi đá ngầm và rạn san hô, cũng như trong các hồ thủy triều, ở độ sâu đến 15 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. polyzona* là 11&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc, đặc điểm của họ Cá đuôi gai.

*A. polyzona* rất giống với loài họ hàng *[[Acanthurus triostegus]]* về hình thái, nhưng *A. polyzona* có đến 9 dải sọc, trong khi *A. triostegus* chỉ có 6. Cơ thể của chúng có màu kem với 9 dải sọc dọc màu đen ở hai bên đầu và thân (hai trên cuống đuôi, một băng qua mắt, còn lại ở trên thân). Mõm nhọn. Đầu và ngực cũng có vài vệt đốm đen; một ít đốm nằm trên bụng. Các vây hơi sẫm vàng hơn thân. Đuôi cụt ở cả hai loài *A. polyzona* và *A. triostegus*.

## Sinh thái
*A. polyzona* được ghi nhận là đã tạo ra cá thể lai với *A. triostegus* ở ngoài khơi Mauritius.

## Liên kết ngoài
* 

## Tham khảo
Acanthurus nigricauda

***Acanthurus nigricauda*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1929.

## Từ nguyên
Từ định danh *nigricauda* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *nigri* ("đen") và *cauda* ("đuôi"), hàm ý đề cập đến vây đuôi màu nâu sẫm của loài cá này khác so với *[[Acanthurus gahhm]]*, vì trước đây *A. nigricauda* chỉ được xem là phân loài của *A. gahhm* (tuy nhiên màu sắc giữa các mẫu vật có sự thay đổi và tùy theo độ tuổi).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Socotra (Yemen) dọc theo đường bờ biển Đông Phi, *A. nigricauda* được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Société và Tuamotu (Polynésie thuộc Pháp), băng qua phần lớn những vùng biển thuộc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản và ven bờ biển Busan, (Hàn Quốc); phía nam giới hạn đến rạn san hô Great Barrier (Úc) và Nouvelle-Calédonie. Ở Việt Nam, *A. nigricauda* mới chỉ được ghi nhận tại quần đảo Trường Sa.

*A. nigricauda* sống trên các rạn san hô viền bờ và trong đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 30 m, thường tập trung ở những khu vực có nền đáy cát.

## Mô tả

Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *A. nigricauda* là 40&nbsp;cm, nhưng thường được bắt găp với kích thước phổ biến là 30&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn màu đen chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc.

Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, màu nâu sẫm (có thể nhanh chóng chuyển sang màu tím nhạt), không có các sọc gợn sóng trên cơ thể, nhưng có một vệt đen đặc trưng ở ngay sau mắt (cá con dưới 6&nbsp;cm không có vệt đốm này). Một vệt đen khác từ ngạnh cuống đôi kéo dài về trước. Một dải tím có thể xuất hiện ở trên gáy. Vây lưng và vây hậu môn có dải viền màu xanh ánh kim ở rìa. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, thường có một dải màu trắng bao quanh cuống đuôi. Nửa ngoài của vây ngực có màu vàng.

Vệt đen sau mắt giúp phân biệt *A. nigricauda* với những loài cá đuôi gai màu nâu có cùng phạm vi phân bố. Ở cá con đang lớn, đuôi của chúng có màu trắng và cụt.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 25–28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23–26; Số tia vây ở vây ngực: 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 20–21.

## Sinh thái học
Thức ăn của *A. nigricauda* chủ yếu là các loài tảo, nhưng cũng có thể bao gồm cỏ biển và thực vật biểu sinh trên chúng. Chúng bơi theo từng nhóm nhỏ, có khi sống đơn độc. Những cá thể lai giữa *A. nigricauda* và *[[Acanthurus olivaceus]]* đã được nhìn thấy ở ngoài khơi quần đảo Marshall.

## Đánh bắt
*A. nigricauda* được xem là một loại cá thực phẩm, nhưng có thể gây ngộ độc ở một số nơi trong khu vực phân bố của chúng. Loài này cũng được nuôi làm cá cảnh với giá bán trực tuyến lên đến gần 120 USD một con.

## Tham khảo

### Xem thêm
*
Acanthurus reversus

***Acanthurus reversus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. reversus* có phạm vi phân bố ở Trung Thái Bình Dương. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Marquesas (Polynesia thuộc Pháp). Loài cá này được tìm thấy trên khắp các vùng biển bao quanh 10 hòn đảo lớn của Marquesas. Một cá thể *A. reversus* cũng đã được tìm thấy tại đảo san hô Takaroa thuộc quần đảo Tuamotu, và đây có lẽ là một cá thể lang thang.

*A. reversus* sống trong các rạn san hô gần bờ ở độ sâu khoảng từ 4 đến 15 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. reversus* là 34&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. *A. reversus* có hình thái tương tự như loài họ hàng *[[Acanthurus olivaceus]]*.

*A. reversus* tổng thể có màu nâu, nửa thân sau đôi khi nhạt màu hơn nửa thân trước. Một đốm màu cam nằm phía sau rìa trên của nắp mang, nửa sau của đốm cam này được bao quanh đó một vệt đốm lớn màu xanh lam thẫm, kéo dài đến chóp vây ngực. Vây lưng và vây hậu môn có một sọc màu cam nhạt ở gốc vây. Vây lưng mềm có các dải sọc sẫm ở nửa ngoài. Vây hậu môn có viền màu xanh sáng ở rìa. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, màu vàng nhạt với một đường viền màu xanh đen ở rìa sau, hẹp dần về phía hai thùy đuôi. Rìa của vây ngực có một dải màu trắng. Cá con màu vàng tươi với viền xanh ánh kim ở vây lưng và vây hậu môn.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 24 - 25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 23 - 24.

## Sinh thái
Thức ăn của loài cá này là các loại tảo sợi. Chúng sống đơn lẻ hoặc bơi thành từng nhóm nhỏ.

## Tham khảo
Acanthurus tristis

***Acanthurus tristis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1993.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài cá này, *tristis*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "buồn bã", không rõ hàm ý điều gì, có lẽ đề cập đến màu nâu đơn điệu, không mấy bắt mắt của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*A. tristis* có phạm vi phân bố ở Đông Ấn Độ Dương. Loài cá này được ghi nhận từ vùng biển phía tây Myanmar trải dài khắp biển Andaman; từ bờ tây của bán đảo Mã Lai trải dài xuống đảo Sumatra và Java (ít nhất là trải dài đến Bali), xa hơn ở phía nam là đến quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc); ở phạm vi phía tây, *A. tristis* được ghi nhận ở phía nam Ấn Độ, Sri Lanka, Maldives và quần đảo Chagos.

*A. tristis* sống gần các rạn san hô ven bờ và trong các đầm phá nông ở độ sâu khoảng 26 m trở lại.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. tristis* là 25&nbsp;cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc.

Cơ thể của *A. tristis* hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu cam sẫm, với một vùng màu đen phía sau mắt, băng từ mang xuống cổ họng. Đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm. Các vây tiệp màu với thân, riêng vây đuôi có viền trắng ở rìa sau và trên các thùy đuôi. Phần sau của gốc vây lưng và vây hậu môn hơi sẫm đen. Vây ngực màu nâu cam ở gốc, các tia màu nâu sẫm và màng vây trong mờ.

Cá con của *A. tristis* bắt chước kiểu màu của cá bướm gai *[[Centropyge eibli]]*.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 27–28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 24–26; Số tia vây ở vây ngực: 16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Loài hợp lệ
Năm 1956, Randall đã xem *A. tristis* là một danh pháp đồng nghĩa của *[[Acanthurus pyroferus]]*. Năm 1975 và 1980, Randall đã phát hiện những cá thể trưởng thành của *A. tristis* ở Sri Lanka và Maldives có rìa đuôi màu trắng thay vì vàng như *A. pyroferus*, và cũng không có đốm màu đỏ cam ở sau nắp mang như *A. pyroferus*.

Từ năm 1982 đến 1991, Randall đã 4 lần quan sát thấy ở bờ đông của đảo Bali, những cá thể của *A. tristis* và *A. pyroferus* bơi cùng nhau trên các rạn san hô, và màu sắc giữa các cá thể lúc này dễ dàng phân biệt hơn. Vào năm 1993, *A. tristis* chính thức được công nhận là một loài hợp lệ.

Trong những lần quan sát trên, Randall bắt gặp một cá thể có màu sắc trung gian giữa hai loài *A. tristis* và *A. pyroferus*. Cá thể này được công nhận là con lai giữa chúng. Việc lai tạp đã được ghi nhận ở nhiều loài cá đuôi gai, như giữa *[[Acanthurus nigricans]]* với các loài chị em của nó.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Chaetodon andamanensis

***Chaetodon andamanensis*** là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi *Tetrachaetodon*) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.

## Từ nguyên
Từ định danh *andamanensis* được đặt theo tên gọi của biển Andaman, vùng biển mà đảo Nicobar Lớn tọa lạc, là hòn đảo nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập (–*ensis*: hậu tố biểu thị nơi chốn).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. andamanensis* có phân bố giới hạn ở Đông Ấn Độ Dương. Từ bờ biển Ấn Độ, phạm vi của *C. andamanensis* trải dài đến Sri Lanka và Maldives ở phía nam, về phía đông đến quần đảo Andaman và Nicobar (Ấn Độ), quần đảo Mergui (Myanmar), quần đảo Similan (Thái Lan) và đảo Weh (phía bắc đảo Sumatra, Indonesia).

*C. andamanensis* sống tập trung ở những khu vực rạn san hô phát triển trên các rạn viền bờ, độ sâu khoảng 10–40 m.

## Mô tả
*C. andamanensis* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 17 cm. Loài này có màu vàng toàn thân với các sọc ngang ở hai bên thân. Thân trên của *C. andamanensis* có một vệt dài màu xanh da trời rất nhạt (gần như là không có nếu không quan sát kỹ). Đầu có một dải đen viền xanh nhạt băng dọc qua mắt. Một đốm đen viền xanh trên cuống đuôi. Nửa ngoài của vây đuôi trong suốt.

So về kiểu hình, *C. andamanensis* chỉ khác với *[[Chaetodon plebeius]]* ở điểm vệt xanh khá mờ (vệt này rất rõ ở *C. plebeius*), nên *C. andamanensis* từng được xem là một biến dị kiểu hình của *C. plebeius*.

Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 18; Số gai ở vây hậu môn: 4; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Phân loại học
*C. andamanensis* và *C. plebeius* là hai loài chị em gần nhất của nhau. Cả hai loài này hợp thành nhóm chị em với *[[Chaetodon bennetti]]*, *[[Chaetodon speculum]]* và *[[Chaetodon zanzibarensis]]*, đều được xếp vào phân chi *Tetrachaetodon*.

Các loài *Tetrachaetodon* đặc trưng bởi cơ thể màu vàng, dải đen băng dọc qua mắt và một đốm đen lớn nằm trên thân (chỉ có *C. andamanensis* và *C. plebeius* là đốm đen nằm trên cuống đuôi).

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. andamanensis* chủ yếu là san hô. *C. andamanensis* thường sống thành đôi với nhau, nhưng cũng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ.

## Thương mại
*C. andamanensis* ít khi được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

## Tham khảo
Chaetodon argentatus

***Chaetodon argentatus*** là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi *Rhombochaetodon*) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1911.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *argentatus* trong tiếng Latinh mang nghĩa là "ánh bạc", hàm ý đề cập đến màu xám bạc của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ bờ biển phía nam Nhật Bản, gồm cả quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara, *C. argentatus* được phân bố trải dài đến đảo Đài Loan và Philippines.

*C. argentatus* sống tập trung trên các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng 5–20 m.

## Mô tả
*C. argentatus* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 20&nbsp;cm. Loài này có màu xám bạc hoặc màu trắng kem với lớp vảy được viền nâu tạo thành hoa văn mắt lưới trên thân của chúng. Hai bên thân có 3 dải màu nâu đen: dải thứ nhất từ đỉnh đầu uốn cong xuống nắp mang (ngay sau mắt), dải thứ hai hình nêm, từ gai vây lưng xuống giữa thân; dải thứ ba dài nhất, băng qua một phần vây lưng xuống nửa sau của vây hậu môn. Trước trán có một vạch đen ngắn nằm phía trên mắt. Vây lưng có dải trắng xanh viền đen dọc rìa. Vây bụng, vây lưng và nửa trước vây hậu môn tiệp màu với thân. Vây đuôi trong mờ, có một dải đen hình lưỡi liềm và thêm một dải đen ở rìa sau. Vây ngực trong suốt.

Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 21–22; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái học
*C. argentatus* là loài ăn tạp, thức ăn của chúng bao gồm các loài thủy sinh không xương sống nhỏ như động vật phù du. Tuy cũng ăn san hô nhưng chúng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.

*C. argentatus* thường kết đôi với nhau nhưng cũng có thể hợp thành đàn.

## Lai tạp
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa *C. argentatus* với hai loài *[[Chaetodon xanthurus]]* và *[[Chaetodon mertensii]]* đã được bắt gặp trong tự nhiên.

## Thương mại
*C. argentatus* ít khi được xuất khẩu trong ngành kinh doanh cá cảnh. Loài này khó sống tốt trong điều kiện nuôi nhốt.

## Tham khảo