open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vắc-xin viêm não Nhật Bản

**Vắc-xin viêm não Nhật Bản** là một loại vắc xin phòng ngừa viêm não Nhật Bản. Vắc-xin có hiệu quả hơn 90%. Thời hạn bảo vệ của vắc-xin không rõ nhưng hiệu quả giảm theo thời gian. Vắc xin đưa vào cơ thể bằng cách tiêm bắp hoặc tiêm dưới da.

Vắc-xin nằm trong chương trình tiêm chủng định kỳ ở các quốc gia nơi bệnh đang là một vấn đề sức khỏe. Một hoặc hai liều được tiêm vào tùy thuộc vào phiên bản của vắc-xin. Liều bổ sung thường không cần thiết ở những nơi bệnh thường gặp. Ở những người nhiễm HIV/AIDS hoặc những bà mẹ đang mang thai, một vắc-xin bất hoạt được khuyến cáo sử dụng. Khuyến nghị khách du lịch cần được chủng ngừa khi có kế hoạch đến các khu vực mà bệnh đang lưu hành.

Vắc-xin tương đối an toàn. Đau và đỏ có thể xảy ra tại chỗ tiêm. Tính đến năm 2015, đã có 15 loại vắc-xin khác nhau: một số loại được điều chế dựa trên kỹ thuật DNA tái tổ hợp, hay làm suy yếu hoặc bất hoạt virus.

Vắc-xin viêm não Nhật Bản lần đầu tiên được đưa vào sử dụng vào những năm 1930. Vắc xin nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, những thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Tại Hoa Kỳ, chi phí từ 100 đến 200 USD cho một đợt chủng ngừa.

## Tham khảo
Lưu Dự

**Lưu Dự** (chữ Hán: 劉豫; 1073 – 18 tháng 10 năm 1146), tên tự là **Ngạn Du**, người Phụ Thành, Cảnh Châu, là viên quan thời Tống, từng được nhà Kim sắc phong làm **Đại Tề Hoàng đế**.

## Tiểu sử
### Thân thế ban đầu
Ông sinh vào năm Hy Ninh thứ 6 (1073), khoảng những năm Nguyên Phù thời Tống Triết Tông thi đỗ tiến sĩ. Đến thời Tống Huy Tông được phong chức Điện trung thị ngự sử, nhiều lần dâng tấu sớ liên quan đến công việc tổ chức lễ chế, ra làm Hà Bắc tây lộ đề hình; quân Kim tiến về phía nam liền bỏ chức quan chạy nạn tới Chân Châu, sau được Tống Cao Tông dùng làm tri phủ Tế Nam,

Lúc quân Kim tiến đánh Tế Nam, Lưu Dự được người Kim dụ khuyên hàng. Ông thuận theo, bèn lừa viên tướng trấn thủ kiên quyết kháng Kim là Quan Thắng vào trong phủ sát hại, rồi sau đó mới dâng thành đầu hàng. Năm Kiếm Viêm thứ 3 (1129), triều Kim phong Lưu Dự làm tri phủ Đông Bình, đảm nhận chức Kinh lược An phủ sứ các lộ Kinh Đông, Kinh Tây, Hoài Nam.

### Xưng đế kiến quốc
Tháng 9 năm năm Kiếm Viêm thứ 4 triều Tống và năm Thiên Hội thứ 8 triều Kim (1130), Kim Thái Tông sắc phong Lưu Dự làm "Đại Tề Hoàng đế", chia Hoàng Hà phía nam thuộc quyền thống trị của Đại Tề, lấy phủ Đại Danh làm thủ đô, dùng niên hiệu Thiên Hội của nhà Kim; sang tháng 11, được Kim đình đồng ý, bèn đổi niên hiệu thành Phụ Xương.

Năm Phụ Xương thứ 5 (1134), Lưu Dự dời đô tới Khai Phong. Lưu Dự kiêu xa dâm dục, phung phí vô độ, để vơ vét một số tiền lớn bèn ra sức đào bới mộ phần, không chỉ khai quật lăng tẩm các hoàng đế Bắc Tống, ngay đến mồ mả tổ tiên của dân chúng cũng không buông tha, gây ra sự căm phẫn tột độ của nhân dân Nam Tống và những người dân sống dưới ách thống trị của nhà Tề. Lưu Dự nhiều lần xuống phía nam đánh Nam Tống, nhưng xuất binh bất lợi, không có cách nào tiêu diệt nổi nghĩa quân chống Kim ở lưu vực Hoàng Hà.

### Thất thế và cái chết
Năm Phụ Xương thứ 8 (1137), triều Kim giáng phong Lưu Dự làm Thục vương đồng thời phế bỏ nước Tề, đem cả nhà Lưu Dự dời sang phủ Lâm Hoàng, Thượng Kinh. Năm Hoàng Thống thứ 2 (1142) đổi phong thành Tào vương. Ngày 18 tháng 10 năm Hoàng Thống thứ 6 (Mậu Dần tháng 9 năm 1146), Lưu Dự lâm bệnh qua đời, thọ 74 tuổi.

Nước Tề của Lưu Dự, thường gọi là **Lưu Tề** hoặc **Ngụy Tề**, thời gian tồn tại được tám năm (1130–1137).

## Tham khảo
* **[[Tống sử]]** **quyển 475, liệt truyện 234 – Lưu Dự truyện**

## Chú thích
Sân vận động Kuala Lumpur

**Sân vận động Kuala Lumpur** hoặc **Sân vận động KLFA** () là một sân vận động đa năng ở Kuala Lumpur, Malaysia. Sân hiện đang được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Đây là sân nhà của Kuala Lumpur City.

## Lịch sử
Trong quá khứ, sân vận động này được sử dụng làm sân nhà của nhiều đội bóng Malaysia, bao gồm Felda United, PDRM, PLUS, Selangor, UKM FC, và Royal Malaysia Police. Sân vận động này đã bị đóng cửa kể từ tháng 7 năm 2011 do sự miễn cưỡng của Tòa thị chính để sửa chữa sân. Bắt đầu từ năm 2012, sân vận động này đã được sử dụng cho các trận đấu bóng bầu dục. Sân được sử dụng cho trận đấu đầu tiên của Media Prima 6 Regions 2013, giữa Kelab Rakan Muda Malaysia và Câu lạc bộ Cricket Singapore. Từ năm 2013 đến năm 2018, sân vận động đã được cải tạo; sau khi cải tạo, sân vận động có sức chứa 18.000 khán giả.

## Các trận đấu bóng đá quốc tế

## Đường đến
Tuyến xe buýt Rapid KL **T402** đến ga MRT Taman Midah trên Tuyến Kajang và **T400** đến Sri Kota nằm ngay bên ngoài ga LRT Bandar Tun Razak trên Tuyến Sri Petaling.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Sân vận động Kuala Lumpur  tại worldstadiums.com
Pelmatolapia mariae

***Pelmatolapia mariae***, thường được gọi là **cá rô phi đốm**, là một loài cá nước ngọt nhiệt đới thuộc chi *[[Pelmatolapia]]* trong họ Cá hoàng đế. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1899.

## Phân bố và môi trường sống
*P. mariae* được tìm thấy trong các đầm phá ven biển và hạ lưu các con sông thuộc khu vực Tây và Trung Phi (từ Bờ Biển Ngà đến Cameroon). Loài này ưa sống trong vùng nước tĩnh lặng hoặc chảy qua các bãi đá, có đáy bùn hoặc cát; môi trường nước có độ pH vào khoảng 6,0 - 8,0 và nhiệt độ từ 20 đến 25&nbsp;°C.

## Mô tả
*P. mariae* có thể phát triển đạt tới chiều dài tối đa là 32&nbsp;cm, nhưng phổ biến ở mức 17,5&nbsp;cm. Cá trưởng thành có thân màu xanh ôliu với một hàng đốm màu đen ở hai bên thân. Số ngạnh ở vây lưng: 15 - 17; Số vây tia mềm ở vây lưng: 13 - 15; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 10 - 11; Số đốt sống: 29 - 32. Cá con có màu vàng nhạt với 7 - 9 dải sọc màu đen ở hai bên thân. Thức ăn chủ yếu của *P. mariae* là động vật không xương sống nhỏ, các loại rong tảo và các sinh vật phù du.

Mùa sinh sản của loài *P. mariae* rơi vào các tháng 11, tháng 3 - 4 và tháng 7 - 9. Tổ được làm từ các khúc gỗ, lá mục và đá vụn. Những quả trứng (khoảng 600 - 3000 trứng ở mỗi cá mái) sẽ được bảo vệ bởi cả cá bố và cá mẹ; trứng nở sau dó khoảng 1 - 3 ngày. Cá con vẫn nhận được sự che chở của bố mẹ cho tới khi đạt đến chiều dài khoảng 2,5 đến 3&nbsp;cm. Điều này có thể giúp giải thích tại sao cá rô phi đen có thể sống trong nhiều môi trường sống khác nhau và trở nên thống trị so với các quần thể cá khác trong cùng khu vực.

## Loài xâm lấn
*P. mariae* được coi là loài xâm lấn ở châu Úc. Người ta nghĩ rằng tất cả các quần thể của *P. mariae* bắt nguồn từ việc nhập khẩu chúng cho ngành công nghiệp thủy sản nước ngọt từ Singapore hoặc Indonesia. Sau đó, một số cá thể đã trốn thoát ra ngoài và tạo nên các quần thể tự phát. Vì *P. mariae* có xu hướng thống trị môi trường sống của chúng, cộng thêm bản tính hung dữ và mạnh mẽ nên chúng đã gây hại cho các quần thể cá khác trong khu vực.

Điển hình là *P. mariae* đã được tìm thấy trong ao nước làm mát của trạm năng lượng Hazelwood tại bang Victoria, Úc. Nhiệt độ nước ở Victoria quá thấp để chúng có thể tồn tại bên ngoài nơi này, tuy nhiên chúng đã gây một mối phiền toái đối với nhà máy điện ở đây.

Kể từ khi *P. mariae* được coi là một loại cá gây hại mức 3 ở Úc, việc mua bán loài này bị cho là bất hợp pháp ở bang New South Wales nếu không trình được giấy phép. Ngành thủy sản ở New South Wales đang giám sát chặt chẽ quần thể của loài *P. mariae* này và tiền phạt sẽ là 11.000 đô la Úc cho việc sở hữu hoặc mua bán loài cá này.

## Hình ảnh


Tập tin:Hal - Pelmatolapia mariae - 3.jpg
Tập tin:Tilapia mariae Australia.jpg
Tập tin:Tilapiayoung.jpg|Cá con


## Chú thích

## Tham khảo
*
Pelvicachromis sacrimontis

***Pelvicachromis sacrimontis*** là một loài cá nước ngọt nhiệt đới thuộc chi *[[Pelvicachromis]]* trong họ Cá hoàng đế. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1977. Trước đây, *P. sacrimontis* được coi là một danh pháp đồng nghĩa của *[[Pelvicachromis pulcher]]*.

## Phân bố và môi trường sống
*P. sacrimontis* chỉ được tìm thấy duy nhất tại hệ thống các sông Niger và Cross ở phía đông nam Nigeria. Bản chi tiết các địa điểm có mặt của loài *P. sacrimontis* không có sẵn.

## Mô tả
*P. sacrimontis* trưởng thành dài khoảng 10&nbsp;cm; con đực có kích thước lớn hơn con mái khoảng 15 - 25%. Thân của *P. sacrimontis* thường có màu nâu và phần thân trên có màu đậm hơn so với bên dưới. Phần đầu có màu vàng óng; trong khi đó phần bụng cũng có một màu vàng óng kèm theo một khoảng màu hồng tím. Một dải màu đen ở gốc vây lưng được ngăn cách với dải màu đen ở thân giữa bởi một dải màu kem nhạt. *P. sacrimontis* có một đốm đen ở rìa nắp mang. Vây bụng có các màu: xanh da trời, đỏ hồng hoặc tím hồng. Vây ngực có màu vàng nhạt. Một số cá thể có một vài đốm đen ở phần trên của vây đuôi và phần vây lưng. Vây đuôi được bo tròn ở cả hai giới.

*P. sacrimontis* là loài dị hình giới tính. Ở cá đực, vây tia đầu tiên của vây bụng luôn dài nhất; vây lưng và vây đuôi có một đường viền màu đỏ. Ở cá mái, vây đuôi và vây hậu môn thường trong suốt hoặc có màu vàng nhạt; phần bụng màu hồng tím sẽ trở nên nhạt đi sau khi sinh.

## Hình ảnh


Tập tin:Pelvicachromis sacrimontis male.jpg|Cá đực
Tập tin:Pelvicachromis sacrimontis female2.jpg|Cá mái


## Chú thích
Pelvicachromis taeniatus

***Pelvicachromis taeniatus*** là một loài cá nước ngọt nhiệt đới thuộc chi *[[Pelvicachromis]]* trong họ Cá hoàng đế. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1901.

## Phân bố và môi trường sống
*P. taeniatus* được tìm thấy tại hệ thống các con sông ven biển thuộc hai quốc gia Cameroon và Nigeria. Loài này ưa sống trong môi trường nước có độ pH vào khoảng 6,0 - 8,0 và nhiệt độ từ 22 đến 25&nbsp;°C.

## Mô tả

*P. taeniatus* trưởng thành dài khoảng 7&nbsp;cm; con đực có kích thước lớn hơn con mái. Số ngạnh ở vây lưng: 17 - 18; Số vây tia mềm ở vây lưng: 7 - 9; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 10 - 11; Số đốt sống: 29 - 32. *P. taeniatus* là loài dị hình giới tính. Cá đực có vây lưng và vây hậu môn phát triển hơn; trong khi đó, cá mái có những đốm tròn màu đen ở cuối vây lưng và nửa trên của vây đuôi. Điểm đặc biệt của loài này ở cả hai giới là phần môi trên của chúng có màu vàng tươi.

Vào mùa sinh sản, cá mái sẽ xuất hiện một đốm màu hồng tím đặc trưng ở vây bụng. Cá mái thường đẻ trứng trong hang hốc, dưới vỏ cây hoặc lá mục. Thức ăn chủ yếu của loài này là rong rêu, sinh vật phù du và các động vật không xương sống nhỏ.

*P. taeniatus* thường được đánh bắt để phục vụ cho ngành thương mại cá cảnh.

## Chú thích
Petenia splendida

***Petenia splendida***, tên thông dụng trong tiếng Anh là **Bay snook**, là loài cá nước ngọt nhiệt đới duy nhất của chi *Petenia* thuộc họ Cá hoàng đế. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.

Cái tên *Petenia* của loài này được lấy từ tên của hồ Peten Itza ở Guatemala, một môi trường sống của nó.

## Phân bố và môi trường sống
*P. splendida* được tìm thấy tại các sông nhiệt đới thuộc các quốc gia México, Guatemala và Belize. Loài này ưa sống ở các sông hồ có dòng chảy chậm, nơi có đáy cát hoặc bùn nhão; môi trường nước có độ pH vào khoảng 7,0 - 7,5 và nhiệt độ từ 26 đến 30&nbsp;°C.

## Mô tả
*P. splendida* trưởng thành dài khoảng 50&nbsp;cm. Con đực có kích thước lớn hơn con mái một chút và có màu đỏ nổi bật hơn; trong khi đó, con mái có thân hình tròn hơn. Thân của *P. splendida* thay đổi từ màu hồng nhạt sang màu đỏ đậm và vàng cam. Các vây lớn và tròn. Điểm đặc biệt của loài này nằm ở cấu tạo của phần hàm. Hàm của *P. splendida* khá lớn, có thể kéo dài đến hơn 1/4 chiều dài của toàn bộ cơ thể, cho phép chúng có thể săn mồi là những loài cá lớn. Các loại cá có kích thước nhỏ hơn *P. splendida* đều là thức ăn chủ yếu của loài này.

*P. splendida* có thể được nuôi trong các bể cá cảnh. Một điều cần lưu ý là phải nuôi chúng với những loài có kích thước lớn hơn, tránh tình trạng các loài cá nhỏ phải "làm mồi" cho *P. splendida*.

## Chú thích

## Tham khảo

* Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1–3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, USA. 2905. .
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, New Jersey, USA: T.F.H. Publications, 2001.
* Helfman, G., B. Collette y D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, USA, 1997.
* Hoese, D.F. 1986:. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlin, Germany.
* Maugé, L.A. 1986. A J. Daget, J.-P. Gosse y D.F.E. Thys van den Audenaerde (eds.) Check-list of the freshwater fishes of Africa (CLOFFA). ISNB, Bruxelles; MRAC, Tervuren; y ORSTOM, Paris, France. Vol. 2.
* Moyle, P. y J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4th. Ed., Upper Saddle River, New Jersey, USA: Prentice-Hall.
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3rd ed. New York, USA: John Wiley and Sons.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2nd. Ed., London: Macdonald.
* Petenia splendida - picture gallery 
* Catalogue of Life 
* AQUATAB
Phương Anh (ca sĩ, sinh 1993)

**Trần Thị Phương Anh** (sinh ngày 15 tháng 4 năm 1993) thường được biết đến với nghệ danh **Phương Anh Bolero**, là một nữ ca sĩ thành công với dòng nhạc Bolero, trữ tình và là chị ruột của nữ ca sĩ **Phương Ý** (sinh ngày 21 tháng 3 năm 1996) - Thần Tượng Bolero 2019.

## Tiểu sử

**Phương Anh** sinh ngày 15 tháng 4 năm 1993 tại thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk, trong một gia đình Công Giáo có 6 anh chị em, cô là người con thứ 5. Ba mẹ cô là người gốc Huế vào Buôn Ma Thuột lập nghiệp và sinh sống. Phương Anh đam mê ca hát từ nhỏ và thường tham gia các hoạt động văn nghệ của trường từ thời tiểu học.

Khi vào Thành phố Hồ Chí Minh, Phương Anh theo học tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh để trau dồi và nâng cao khả năng âm nhạc của mình, đồng thời vẫn là thành viên tích cực trong ca đoàn Phục Sinh.

Không lâu sau đó, cô được một người bạn giới thiệu đăng ký tham gia sân chơi Thần tượng Bolero (mùa 1) và bất ngờ đến với cô khi tiến sâu đến top 4 của chương trình. Kết quả cô nhận giải Á quân của cuộc thi Thần tượng Bolero (mùa 1) năm 2016. Sau cuộc thi Phương Anh nhận được nhiều sự chú ý và yêu thích của nhiều người, nhưng vì phải hoàn tất học phần tại nhạc viện, cô không tham gia hoạt động ca hát nhiều.

Hiện tại, Phương Anh vẫn xuất hiện ở các sân khấu, phòng trà và được những khán giả yêu dòng nhạc bolero yêu thích, mến mộ.

Cô cũng tạo một kênh YouTube với gần 700 ngàn người theo dõi vào năm 2022 và chuơng trình *Bolero & Em* do Trung tâm Thuý Nga thực hiện cũng đánh dấu sự xuất hiện lần đầu tiên của cô biểu diễn ở bên hải ngoại cùng với người em ruột của mình.

## Album

## Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu hải ngoại

### Trung tâm Thúy Nga

#### Chương trình Liveshow

#### Chương trình Thúy Nga Music Box

## Giải thưởng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Sự kiện Online của Phương Anh Singer
*Facebook của Phương Anh Singer
*Music group của Phương Anh Singer
*
*Spotify của Phương Anh Singer
*Apple music Phương Anh
Pseudocrenilabrus philander

***Pseudocrenilabrus philander*** là một loài cá nước ngọt nhiệt đới thuộc chi *[[Pseudocrenilabrus]]* thuộc họ Cá hoàng đế. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1897.

## Phân bố và môi trường sống
*P. philander* được tìm thấy tại hệ thống sông Orange và từ Natal chạy về phía nam sông Congo, kể cả các chi lưu xung quanh hồ Malawi nhưng không phải trong lòng hồ. Loài này cũng được phát hiện tại hồ Rukwa.

*P. philander* ưa sống trong môi trường nước có độ pH vào khoảng 7,0 và nhiệt độ từ 22 đến 25&nbsp;°C, nơi có nhiều thảm thực vật thủy sinh.

## Mô tả
*P. philander* trưởng thành dài khoảng 13&nbsp;cm, có thể sống trong vòng 5 năm. Số lượng vây tia mềm ở vây hậu môn: 8 - 10. Vây ngực và vây đuôi ngắn và tròn. Thức ăn chủ yếu của loài này là côn trùng, tôm và thậm chí cả cá nhỏ.

Mùa giao phối của *P. philander* bắt đầu từ mùa xuân đến cuối mùa hè. Cá đực bảo vệ lãnh thổ, xây dựng tổ để thu hút cá mái. Sau khi được thụ tinh, cá mái sẽ gom trứng và rời đi. Trứng được ấp trong miệng của cá mái trong 12 - 14 ngày ở nhiệt độ 26&nbsp;°C, cá con sau đó được thả ra. Cá mẹ bảo vệ cá con trong miệng (trong vòng 5 - 7 ngày) khi gặp nguy hiểm.

*P. philander* ít được nuôi làm cảnh và thường bị nhầm lẫn với loài họ hàng của nó, *[[Pseudocrenilabrus multicolor]]*.

## Phân loài
3 phân loài được chấp nhận:

* *Pseudocrenilabrus philander philander* (Weber, 1897)
* *Pseudocrenilabrus philander dispersus* (Trewavas, 1936)
* *Pseudocrenilabrus philander luebberti* (Hilgendorf, 1902)

## Sách tham khảo

* Michael N. Bruton (2012), *[https://books.google.com.vn/books?id=BGHxCAAAQBAJ&pg=PA255&dq=Pseudocrenilabrus+philander&hl=vi&sa=X&ved=0ahUKEwjIzoWZp8LdAhVGp48KHY6tC_gQ6AEIOTAD#v=onepage&q=Pseudocrenilabrus%20philander&f=false Alternative life-history styles of fishes]*, Nhà xuất bản Springer Science & Business Media, tr.96, 251, 255 
* H. Segers, K. Martens (2006), *[https://books.google.com.vn/books?id=plSmwhHhZ9UC&lpg=PA221&dq=Pseudocrenilabrus%20philander&hl=vi&pg=PA221#v=onepage&q=Pseudocrenilabrus%20philander&f=false Aquatic Biodiversity II: The Diversity of Aquatic Ecosystems]*, Nhà xuất bản Springer Science & Business Media, tr.221-222 & 228-229 
* David Alderton (2012), *[https://books.google.com.vn/books?id=laEKBgAAQBAJ&lpg=PA6&dq=Pseudocrenilabrus%20philander&hl=vi&pg=PA6#v=onepage&q=Pseudocrenilabrus%20philander&f=false Cichlids: Understanding Angelfish, Oscars, Discus, and Others]*, Nhà xuất bản BowTie, tr.6 

## Xem thêm

* Katongo, C., Seehausen, O. & Snoeks, J. (2017), ''A new species of Pseudocrenilabrus (Perciformes: Cichlidae) from Lake Mweru in the Upper Congo River System'', *Zootaxa* **4237** (1): 181–190
* Introduction, establishment and spread of theSouthern mouthbrooder Pseudocrenilabrus philanderin the Baakens River, Eastern Cape, South Africa (PDF)

## Chú thích
Reganochromis calliurus

***Reganochromis calliurus*** là loài cá nước ngọt nhiệt đới duy nhất của chi *Reganochromis* thuộc họ Cá hoàng đế. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1901.

Tên của loài này (chính xác hơn là chi này) được đặt theo tên của nhà ngư học Charles Tate Regan để vinh danh ông.

## Phân bố và môi trường sống
*P. philander* là loài đặc hữu của hồ Tanganyika, thuộc địa phận của các quốc gia: Burundi, Congo, Tanzania, Zambia. Loài này được phân bố rộng khắp hồ. *P. philander* ưa sống ở vùng nước sâu có đáy cát hoặc bùn, thường khoảng 60 m trở lên; ưa trong môi trường nước có độ pH vào khoảng 7,0 - 8,5 và nhiệt độ từ 23 đến 28&nbsp;°C.

## Mô tả
*P. philander* trưởng thành dài khoảng 15&nbsp;cm, thân dẹt và dài. *P. philander* có đầu nhỏ, miệng hướng lên và hơi cao do hàm dưới nhô ra. Thân của *P. philander* có màu xám bạc với các hàng vảy bóng. Vây lưng có 14 đến 18 vây tia; vây đuôi có hình quạt. Phần sau của vây lưng và hậu môn, cũng như vây đuôi có màu vàng / đen.

Thức ăn chủ yếu của loài này là côn trùng, rong rêu, sinh vật phù du, cá nhỏ, nhưng chủ yếu là tôm. Cá mái có thể sinh 60 - 200, có khi hơn 300. Cá bố và cá mẹ đều bảo trứng và cá con trong miệng. Sau khoảng 3 tuần, cá con sẽ rời xa bố mẹ.

*P. philander* có thể được nuôi làm cảnh. Nên sử dụng cát để làm đáy hồ để cá có thể dễ tìm thức ăn; tránh dùng đá dăm sắc nhọn.

## Tham khảo

* Mark Smith (1998), *[https://books.google.com.vn/books?id=Vw9IF73TT6gC&lpg=PA75&dq=Reganochromis%20calliurus&hl=vi&pg=PA75#v=onepage&q=Reganochromis%20calliurus&f=false Lake Tanganyikan Cichlids]*, Nhà xuất bản Barron's Educational Series, tr.75 
* Mark Smith (2007), *[https://books.google.com.vn/books?id=J8KbnbwRAfoC&lpg=PT96&dq=Reganochromis%20calliurus&hl=vi&pg=PT79#v=onepage&q=Reganochromis%20calliurus&f=false Lake Tanganyikan Cichlids]*, Nhà xuất bản Barron's Educational Series, tr.78 

## Chú thích
Tilapia sparrmanii

***Tilapia sparrmanii***, tên thường gọi là **cá rô phi sọc** hay **vlei kurper**, là một loài cá nước ngọt nhiệt đới thuộc chi Cá rô phi trong họ Cá hoàng đế. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Phân bố và môi trường sống
*T. sparrmanii* được biết đến ở một số hệ thông sông hồ thuộc các quốc gia tại các khu vực Trung Phi, Đông Phi (chỉ tại hồ Malawi) và Nam Phi. *T. sparrmanii* ưa sống ở những vùng nước nông (thường khoảng 5 m trở lại) có tán cây che dọc bờ sông, hồ, hoặc đầm lầy; môi trường nước có độ pH vào khoảng 7,0 và nhiệt độ từ 22 đến 25&nbsp;°C.

## Mô tả
*T. sparrmanii* trưởng thành có thể dài khoảng 23,5&nbsp;cm, nặng khoảng 445 gam. *T. sparrmanii* có thân màu xám bạc hoặc xanh ô liu, với khoảng 8 - 9 sọc dọc màu sẫm; miệng dưới có dải màu lam; bụng có màu vàng; các đốm vảy có màu đỏ cam; vây lưng có viền đỏ; vây đuôi có hình rẻ quạt. Số ngạnh ở vây lưng: 13 - 15. Thức ăn chủ yếu của loài này là rong rêu, lá cây và các sinh vật phù du, động vật giáp xác nhỏ.

Vào mùa sinh sản, cá đực tưới tinh dịch lên đám trứng ở phía dưới hoặc đính trên các đám thực vật. Cá bố và cá mẹ đều bảo vệ trứng. Trứng và cá con được đưa vào miệng cá bố và cá mẹ trong những lần di cư, tuy nhiên không có bằng chứng nào cho thấy sự ấp trứng bằng miệng ở loài này. Cá bột có thể bơi tự do sau 7 - 8 ngày, khoảng vài tuần sau chúng sẽ tách bố mẹ.

*T. sparrmanii* được sử dụng thương mại trong việc nuôi trồng thủy sản.

## Tham khảo

* A. Maar, M. A. E. Mortimer, I. Van der Lingen (1966), *[https://books.google.com.vn/books?id=03_bCk7uByYC&lpg=PA71&dq=Tilapia%20sparrmanii&hl=vi&pg=PA71#v=onepage&q=Tilapia%20sparrmanii&f=false Fish Culture in Central East Africa]*, Nhà xuất bản Food & Agriculture Org., tr.71-72 
*B.R. Allanson (1979), *[https://books.google.com.vn/books?id=5o9QnR6w9zcC&lpg=PA196&dq=Tilapia%20sparrmanii&hl=vi&pg=PA176#v=onepage&q=Tilapia%20sparrmanii&f=false Lake Sibaya]*, Nhà xuất bản Springer Science & Business Media, tr.176, 190, 196 

## Chú thích
Uaru amphiacanthoides

***Uaru amphiacanthoides***, tên thường gọi là **cá rô phi [[tam giác]]** hay **Uaru**, là một loài cá nước ngọt nhiệt đới thuộc chi *[[Uaru]]* trong họ Cá hoàng đế. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Phân bố và môi trường sống
*U. amphiacanthoides* được tìm thấy ở lưu vực sông Amazon thuộc khu vực Nam Mỹ. *U. amphiacanthoides* ưa sống ở những vùng nước nông (thường khoảng 5 m trở lại) và có các tán cây che dọc bờ sông, hồ, hoặc đầm lầy; môi trường nước sinh sống có độ pH vào khoảng 5,0 - 7,0, độ cứng khoảng 5 - 12 và nhiệt độ từ 26 đến 28&nbsp;°C.

## Mô tả
*U. amphiacanthoides* trưởng thành có thể dài khoảng 25 – 30&nbsp;cm, nặng trung bình khoảng 445 gam. *U. amphiacanthoides* có thân màu xám bạc hoặc màu ô liu, với một đốm hình giọt nước màu nâu sậm ở một bên thân. Ngoài ra, *U. amphiacanthoides* còn có một đốm màu nâu sậm ở ngay mắt và cuống đuôi. Mắt có màu vàng cam. Tới mùa giao phối, đốm thân trở nên lớn hơn và chuyển thành màu đen, chỉ có một ít màu nâu hoặc xám ngoài rìa; lúc này mắt của chúng có màu đỏ cam rất sáng.

Cá mới lớn có màu sáng hơn và xuất hiện lốm đốm những chấm màu trắng. Một khu vực sẽ phát triển thành "đốm giọt nước" khi chúng đạt tới chiều dài 8 – 10&nbsp;cm. Cá bố và cá mẹ đều có tập tính bảo vệ trứng và cá bột.

Thức ăn chủ yếu của loài này là rong rêu, lá cây và các sinh vật phù du.

*U. amphiacanthoides* được nuôi làm cảnh trong các bể cá. Chúng có tuổi thọ 8 - 10 năm khi được chăm sóc đúng cách.

## Chú thích
Unus pro omnibus, omnes pro uno

***Unus pro omnibus, omnes pro uno*** là một cụm từ tiếng Latinh có nghĩa là "Một người vì mọi người, mọi người vì một người". Cụm từ này (bằng tiếng Pháp) đã nổi tiếng nhờ sử dụng trong cuốn tiểu thuyết *[[Ba người lính ngự lâm]]*. Đây là phương châm không chính thức của Thụy Sĩ.

## Sử dụng ban đầu
Trong một cuộc họp vào năm 1618 giữa các nhà lãnh đạo của cộng đồng Bohemian, Công giáo và Tin lành, dẫn đến việc defenestrations của Prague, một đại diện của Tin lành đọc một bức thư khẳng định, "Vì họ cũng hoàn toàn có ý định tiến hành thực hiện chống lại chúng tôi, chúng tôi đến với một thỏa thuận nhất trí giữa chúng ta rằng, bất kể mất mát cuộc sống và chi, danh dự và tài sản, chúng ta sẽ vững chắc, với tất cả cho một và một cho tất cả... chúng ta cũng sẽ không được trợ giúp, nhưng thay vào đó chúng ta sẽ giúp đỡ và bảo vệ nhau tối đa, chống lại mọi khó khăn. "
## ''Ba người lính ngự lâm''
*

Một cho tất cả, và tất cả cho một (*'Un pour tous, tous pour un*'; cũng đảo ngược thành *Mọi người vì một người, một người vì mọi người*) là một phương châm truyền thống liên kết với các anh hùng tiêu đề của cuốn tiểu thuyết *Ba chàng ngự lâm* được viết bởi [[Alexandre Dumas]] cha, xuất bản lần đầu vào năm 1844. Trong tiểu thuyết, đó là phương châm của một nhóm những người lính ngự lâm Pháp tên là Athos, Porthos, Aramis và d'Artagnan, người vẫn trung thành với nhau thông qua dày và mỏng.

Vào ngày 30 tháng 11 năm 2002, trong một đám rước trang trọng nhưng trang nghiêm, sáu lính Cộng hòa đã mang quan tài của Dumas từ địa điểm ban đầu của nó ở Cimetière de [[Villers-Cotterêts]] ở [[Aisne]] đến [[Panthéon, Paris|Panthéon]]. Quan tài được phủ một tấm vải nhung màu xanh dương được ghi phương châm này lên trên.

==Phương châm truyền thống của Thụy Sĩ==

Thụy Sĩ không có phương châm chính thức được xác định trong hiến pháp hoặc các văn bản pháp lý của mình. Các cụm từ, trong tiếng Đức của mình (*Einer für alle, für einen*), tiếng Pháp (*un pout tous, tous pour un*), tiếng Ý (*Uno per tutti, tutti per uno*) và [[tiếng Romansh]] (*In per tuts, tuts per in''), được sử dụng rộng rãi trong thế kỷ XIX. Sau cơn bão mùa thu đã gây ra lũ lụt rộng rãi ở dãy Alps Thụy Sĩ vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10 năm 1868, các quan chức đã đưa ra một chiến dịch viện trợ theo khẩu hiệu đó, cố tình sử dụng nó để gợi lên ý thức bổn phận và đoàn kết dân tộc trong dân số của quốc gia trẻ. Thụy Sĩ đã trở thành một nhà nước liên bang chỉ 20 năm trước đó, và cuộc nội chiến cuối cùng giữa các bang, Sonderbundskrieg, là vào năm 1847. Các quảng cáo trên báo chí sử dụng phương châm kêu gọi quyên góp được chạy khắp mọi miền đất nước. Cụm từ này ngày càng gắn liền với những huyền thoại sáng lập của Thụy Sĩ, thường có sự đoàn kết như một chủ đề trung tâm, đến mức độ "Unus pro omnibus, omnes pro uno" thậm chí được viết trong vòm của Cung điện Liên bang Thụy Sĩ năm 1902. Nó đã được coi là phương châm của đất nước.

Các chính trị gia của tất cả các bên và khu vực thừa nhận nó như là phương châm của Thụy Sĩ.

## Tham khảo
Cung điện Liên bang Thụy Sĩ

**Cung điện Liên bang** (, , , , ) đề cập đến tòa nhà ở Bern, Liên bang Thụy Sĩ (cơ quan lập pháp) và Hội đồng Liên bang (điều hành). Nó bao gồm một tòa nhà hội nghị trung tâm và hai bộ phận chính phủ nhà ở (phía đông và phía tây) và một thư viện.

Hai phòng nơi Hội đồng Quốc gia và Hội đồng các Quốc gia gặp nhau được phân cách bởi Hội trường Mái vòm. Bản thân mái vòm có chiều cao bên ngoài là 64 m và chiều cao bên trong là 33 m. Các khảm ở trung tâm đại diện cho các huy hiệu Liên bang cùng với các phương châm Latin *[[Unus pro omnibus, omnes pro uno]]* (*Một người vì mọi người, mọi người vì một người*), bao quanh bởi huy hiệu của 22 bang tồn tại vào năm 1902. Các huy hiệu của bang Jura, được tạo ra vào năm 1979, được đặt bên ngoài bức tranh.

Tên trong tiếng Đức và tiếng Romansh đều có nghĩa là "ngôi nhà liên bang", trong khi cả hai tên tiếng Pháp và Ý đều dịch sang "Tòa nhà Liên bang".
## Lịch sử
Tòa nhà được thiết kế bởi kiến trúc sư Hans Auer và lễ khánh thành đã diễn ra vào ngày 1 tháng 4 năm 1902. Tổng chi phí, vào thời điểm đó, là 7.198.000 Franc Thụy Sĩ.
## Bố trí
* Liên bang
** Hội đồng Quốc gia
** Hội đồng các bang
* Sảnh mái vòm
* Trung tâm khách truy cập 

;Cánh phía Tây
* Hội đồng Liên bang 
* Thủ tướng Liên bang Thụy Sĩ
* Bộ Ngoại giao Liên bang
* Sở Tư pháp và Cảnh sát Liên bang
* Phòng Carl Lutz.

;Cánh Đông
* Vụ Kinh tế, Giáo dục và Nghiên cứu Liên bang
* Bộ Quốc phòng, Bảo vệ và Thể thao Liên bang
## Tham khảo
Joey Boy

**Joey Boy** hay **Apisit Opasaimlikit** (tiếng Thái: **โจอี้ บอย** hay **อภิสิทธิ์ โอภาสเอี่ยมลิขิต**, phiên âm: Cho-hi Boi hay A-bi-xít Ô-ba-im-li-khít, sinh ngày 25 tháng 12 năm 1974) còn có nghệ danh là **Jo** (tiếng Thái: **โจ้**, đọc là Chô), là một ca sĩ và nhà sản xuất nhạc hip hop người Thái Lan. Anh được coi là *Vua nhạc hip hop Thái*.

## Thời thơ ấu

## Sự nghiệp

## Đời tư

## Danh sách album

## Giải thưởng và đề cử

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Official site
Con đường Triết gia

là lối đi dành cho khách bộ hành men theo ngòi nước nhỏ vùng chân núi ở phía tây Kyoto, Nhật Bản. Con đường nằm trên trục bắc nam, chạy từ Ginkakuji (Ngân Các tự) đến Nanzenji (Nam Thiền tự).

Tương truyền là triết gia Nhật Bản Kitaro Nishida, giáo sư Viện Đại học Kyoto thường đi bách bộ dọc con kênh này để định trí. Hai bên cảnh trí êm đềm, yên tĩnh với cảnh vật thiên nhiên xen cùng những cổ tự như Eikan-do Zenrin-ji (Vĩnh Quan đường Thiền Lâm tự) và Honen-in (Pháp Nhiên viện) nên hai mùa xuân thu cây cỏ thay lá, đơm hoa, du khách đến xem đông đảo. Đây là một thắng cảnh ở Kyoto.

## Liên kết ngoài

* Philosopher's Walk in Kyoto Japan
* Photos and information about Philosopher's Walk in Kyoto Japan 
* :de:Philosophenweg (Heidelberg)

## Tham khảo
Nifurtimox

**Nifurtimox** là một loại thuốc được sử dụng để điều trị bệnh Chagas và bệnh ngủ. Nếu sử dụng để điều trị bệnh ngủ, chúng thường được sử dụng cùng với eflornithine để tạo thành công thức phối hợp nifurtimox-eflornithine. Nếu sử dụng để điều trị bệnh Chagas, đây là phương pháp thứ yếu sau benznidazole, tùy vào sự lựa chọn của bệnh nhân. Thuốc được đưa vào cơ thể qua đường miệng.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm đau bụng, nhức đầu, buồn nôn và sụt  cân. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy rằng thuốc có thể làm tăng nguy cơ ung thư, điều này dấy lên nhiều mỗi lo ngại nhưng những các kết quả tương tự không được tìm thấy trong các thử nghiệm trên người. Nifurtimox không được khuyến cáo sử dụng trong thai kỳ hoặc ở những người có vấn đề về thận hoặc gan đáng kể. Đây là một loại nitrofuran.

Nifurtimox được đưa vào sử dụng y tế từ năm 1965. [3] Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chúng không có sẵn ở Canada hoặc Hoa Kỳ. Tại Hoa Kỳ, thuốc có thể được lấy từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật. Chúng có giá khoảng 20 USD cho một liệu trình điều trị tính đến năm 2013. Ở các vùng có dịch bệnh hoành hành trên thế giới, nifurtimox sẽ được cung cấp miễn phí bởi Tổ chức Y tế Thế giới.

## Chú thích
Benznidazole

**Benznidazole** là một loại thuốc chống ký sinh trùng được dùng để điều trị bệnh Chagas. Thuốc sẽ đạt hiệu quả cao nếu sử dụng khi mới phát bệnh nhưng mức độ hiệu quả sẽ giảm ở những người bị nhiễm ký sinh trùng lâu dài. Đây là phương pháp điều trị ưu tiên và có tác dụng phụ ở mức vừa phải so với nifurtimox. Thuốc được dùng qua đường uống.

Tác dụng phụ thường gặp khá phổ biến. Có thể kế đến như phát ban, tê, sốt, đau cơ, chán ăn và khó ngủ. Tác dụng phụ hiếm gặp hơn bao gồm ức chế tủy xương có thể dẫn đến mức độ tế bào máu thấp. Chúng không được khuyến cáo sử dụng trong khi mang thai hoặc ở những người bị bệnh gan hoặc thận nặng. Benznidazol thuộc họ thuốc nitroimidazole và hoạt động bằng cách tạo ra các gốc tự do.

Benznidazole được đưa vào sử dụng y tế vào năm 1971. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chúng không có sẵn ở Hoa Kỳ, nhưng có thể được lấy từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật. Tính đến năm 2012, Laboratório Farmacêutico do Estado de Pernambuco, một công ty dược phẩm của chính phủ ở Brazil là nhà sản xuất duy nhất cho thuốc này.

## Chú thích
Daunorubicin

**Daunorubicin**, còn được gọi là **daunomycin**, là một loại thuốc hóa trị liệu được sử dụng để điều trị ung thư. Cụ thể hơn thì thuốc này được sử dụng cho ung thư bạch cầu myeloid cấp tính (AML), ung thư bạch cầu lymphocytic cấp tính (ALL), bệnh bạch cầu tủy mãn tính (CML), và sacôm Kaposi. Thuốc được đưa vào cơ thể bằng cách tiêm vào tĩnh mạch. Một công thức liposome được gọi là liposomal daunorubicin cũng đã có mặt.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm rụng tóc, nôn mửa, ức chế tủy xương và viêm bên trong miệng. Các tác dụng phụ nghiêm trọng khác có thể có như bệnh tim và mô chết tại chỗ tiêm. Sử dụng trong thai kỳ có thể gây hại cho em bé. Daunorubicin thuộc họ thuốc anthracycline. Cơ chế hoạt động của chúng một phần là bằng cách ngăn chặn chức năng của topoisomerase II.

Daunorubicin đã được phê duyệt để sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1979. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 5,79 đến 37,18 USD cho một lọ 20&nbsp;mg. Cùng lượng thuốc này ở Anh, được bán bởi NHS, có giá khoảng 55,00 bảng Anh. Ban đầu nó được phân lập từ vi khuẩn của chủng *[[Streptomyces]]*.

## Chú thích
Danh sách đế quốc rộng nhất trong lịch sử Ấn Độ

Đây là một danh sách lịch sử của các đế quốc rộng lớn nhất từng tồn tại trong lịch sử Ấn Độ. Tiêu chí kê trong bảng là diện tích bao phủ hơn 1 triệu km². Một đế chế liên quan đến việc mở rộng của một nhà nước có chủ quyền ra các vùng lãnh thổ bên ngoài. Các giá trị được đưa ra ở đây thường được hiểu là chỉ mang tính biểu thị và không xác định xếp hạng chính xác. Việc tính toán diện tích đất của một đế chế cụ thể có thể gây tranh cãi. Nói chung, danh sách tập trung vào bất kỳ khu vực đất nào đã được khám phá và tuyên bố rõ ràng, ngay cả khi các khu vực này có hoặc không có dân cư.

## Biểu đồ minh họa


DateFormat=yyyy
ImageSize= width:750 height:auto barincrement:23
Period = from:0 till:6000
TimeAxis = orientation:horizontal
PlotArea = right:10 left:5 bottom:50 top:5

Colors =
 id:country value:rgb(0.5,0.85,0.7)
 id:territory value:rgb(0.8,0.8,0.8)
 id:disputed value:rgb(0.8,0.5,0.5)
 id:highlight value:rgb(0.4,0.75,0.6)
 id:minorline value:rgb(0.9,0.9,0.9)
 id:line value:rgb(0.5,0.5,0.5)

PlotData=
 width:15 textcolor:black shift:(5,-5) anchor:from fontsize:s

 bar:C1 from:0 till:5000 color:country text:"Maurya Empire"
 bar:C2 from:0 till:4574 color:country text:"British Raj"
 bar:C3 from:0 till:4000 color:country text:"Mughal Empire"
 bar:C4 from:0 till:3500 color:country text:"Gupta Empire"
 bar:T1 from:0 till:3287 color:territory text:"Republic of India"
 bar:C5 from:0 till:3200 color:country text:"Delhi Sultanate (Tughlaq)"
 bar:C6 from:0 till:2500 color:country text:"Maratha Empire"
 bar:C7 from:0 till:2000 color:country text:"Kushan Empire"
 bar:C13 from:0 till:1000 color:country text:"Empire of Harsha"

ScaleMajor = gridcolor:line unit:year increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:minorline unit:year increment:500 start:0

TextData =
 fontsize:S
 textcolor:black
 pos:(250,25) # tabs:(100-left)
 text:"Total area (in thousands of square kilometers)


## Xem thêm
* Danh sách các đế quốc lớn nhất
*Danh sách các đế quốc và triều đại Ấn Độ

## Tham khảo
Bán cầu đại não

Đại não của động vật có xương sống (não) được tạo thành bởi hai **bán cầu đại não**, thứ được phân tách bởi một đường rãnh gọi là rãnh liên bán cầu. Do đó có thể coi bộ não được chia thành các bán cầu đại não trái và phải. Mỗi bán cầu này có một lớp chất xám ở ngoài, vỏ đại não, được hỗ trợ bởi một lớp chất trắng bên trong. Trong các loài động vật có vú có nhau, các bán cầu được kết nối với nhau bởi thể chai, một bó lớn chứa đầy sợi thần kinh. Những mép nhỏ hơn, bao gồm cả mép trước, mép sau và thể tam giác, cũng có mặt trong các bán cầu và chúng cũng hiện diện ở các loài có xương sống khác. Những mép này chuyển thông tin giữa hai bán cầu để phối hợp những chức năng cục bộ.

Có ba cực đã biết của các bán cầu đại não: *[[Thùy chẩm|cực chẩm]]*, *[[Thùy trán|cực trán]]*, và *[[Thùy thái dương|cực thái dương]].*

Rãnh trung tâm là một rãnh nổi bật chia tách thùy đỉnh với thùy trán và vỏ não vận động chính với vỏ não cảm giác xúc giác chính.

Nhìn bằng mắt thường thì các bán cầu gần như là hình ảnh đối xứng trong gương của nhau, chỉ có một số khác biệt không đáng kể; ví dụ như Yakovlevian torque quan sát được ở não người, tức tình trạng đầu bán cầu phải nghiêng lệch nhẹ sang bên trái. Khi nhìn bằng kính hiển vi, kiến trúc tế bào của vỏ đại não cho thấy chức năng của tế bào, số lượng cấp độ chất dẫn truyền thần kinh và các kiểu phụ thụ thể thì bất đối xứng một cách đáng kể giữa hai bán cầu. Tuy nhiên, trong khi một số những khác biệt về mặt phân bố ở bán cầu thì là nhất quán trong loài người, hay thậm chí là trong một số loài, thì nhiều những khác biệt về mặt phân bố ở bán cầu quan sát được lại biến đổi từ cá thể này sang cá thể khác trong một loài cụ thể.

## Hình ảnh

File:Gray726-Brodman.svg|Lateral surface. (The frontal pole is approximately at 10, the occipital pole is approximately at 17, and the temporal pole is approximately at 38.)
File:Poles of cerebral hemispheres (en) - inferiror view.png|Poles of cerebral hemispheres


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Lý Bảo Điền

**Lý Bảo Điền** (Tiếng Trung Quốc: 李保田，pinyin: Lǐ bǎotián) sinh ngày 28 tháng 11 năm 1946, là một diễn viên phim và hý kịch.

## Cuộc đời
Lý Bảo Điền sinh ra tại Giả Uông (贾汪), Từ Châu (徐州), tỉnh Giang Tô (江苏), gốc tích từ Văn Đăng (文登), Uy Hải (威海), tỉnh Sơn Đông (山东).

Tháng 2 năm 1960, ông gia nhập Từ Châu Địa Khu Bang Tử Kịch Đoàn (徐州地区梆子剧团), học diễn xuất vai Sửu (丑角 - một trong 4 vai diễn trong biểu diễn truyền thống gồm Sinh, Đán, Tịnh và Sửu). Sau đó năm 1966, ông chuyển đến Đoàn văn công Từ Châu Địa Khu (徐州地区文工团). Từ đó, trong giai đoạn cách mạng văn hóa, ông học nhảy và hát trong 10 năm. Đến năm 1978, ông theo học Học viện hý kịch trung ương (中央戏剧学院), lớp đạo diễn, sau khi tốt nghiệp,ông ở lại trường giảng dạy.

Tại Việt Nam, Lý Bảo Điền quen mặt với khán giả qua những bộ phim như Tể tướng Lưu gù (宰相刘罗锅) 1995, và Thần Y Hỷ Lai Lạc (神医喜来乐) 2001.

Ông là hội viên hiệp hội các nhà điện ảnh nghệ thuật Trung Quốc (中国电视艺术家协会), hội viên hiệp hội các nhà điện ảnh Trung Quốc (中国电影家协会), đồng thời là hội trưởng danh dự của hội phê bình lí luận điện ảnh, hội nghiên cứu danh nhân điện ảnh truyền hình Trung Quốc (中国电影评论学会影视名人研究会).

## Các bộ phim tham gia

### Phim điện ảnh

### Phim truyền hình

## Giải thưởng

## Tham khảo
Thể chai

**Thể chai** (Latin: **Corpus callosum**) là một bó thần kinh dày, rộng chứa một bó sợi mép phẳng bên dưới vỏ đại não trong não. Thể chai chỉ được tìm thấy trong các loài động vật có vú có nhau thai. Nó kéo dài ngang qua rãnh dọc, kết nối bán cầu đại não trái và phải, cho phép hai bán cầu giao tiếp với nhau. Nó là cấu trúc chất trắng lớn nhất trong não người, dài khoảng 10 centimet và chứa 200&ndash;300 triệu sợi trục.

Một số những bó thần kinh tách biệt, được phân loại thành các phụ khu, của thể chai thì có chức năng kết nối những phần khác nhau của các bán cầu. Những phụ khu chính bao gồm genu (đầu gối), rostrum (mỏ), the trunk or body, và splenium lồi).

## Cấu trúc

Thể chai tạo thành nền của rãnh dọc chia tách hai bán cầu đại não. Nó cũng tạo thành một phần của nóc của não thất bên.

## Lịch sử
Nghiên cứu đầu tiên về thể chai với mối quan hệ với giới tính được thực hiện bởi R. B. Bean, một nhà giải phẫu học người Philadelphia. Vào năm 1906 ông đã gợi mở rằng "kích thước đặc biệt của thể chai có nghĩa là có thể có những hành vi trí tuệ đặc biệt" và rằng có những khác biệt có thể đo đếm được giữa nam và nữ. Có lẽ do bị ảnh hưởng bởi khí hậu chính trị thời điểm đó, ông tiếp tục tuyên bố rằng có sự khác biệt trong kích thước thể chai của những chủng tộc khác nhau. Nghiên cứu của ông sau cùng thì bị bác bỏ bởi Franklin Mall, giám đốc của phòng thí nghiệm của chính mình.

## Hình ảnh

File:Slide1oo.JPG|Corpus callosum
File:26638.medium-emphasizing-corpus-callosum.png|Coronal T2 (grey scale inverted) MRI of the brain at the level of the caudate nuclei emphasizing corpus callosum
File:Corpuis callosum.png|Corpus callosum parts on MRI
File:Dti-tractography-normal-corpus-callosum.ogv|DTI Corpus callosum
File:Corpus callosum.png|Corpus callosum with Anatomography
File:LocationOfHypothalamus.jpg|Sagittal post mortem section through the midline brain. The corpus callosum is the curved band of lighter tissue at the center of the brain above the hypothalamus. Its lighter texture is due to higher myelin content, resulting in faster neuronal impulse transmission


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* BrainMaps project
* Comparative Neuroscience at Wikiversity
* NIF Search – Corpus callosum  via the Neuroscience Information Framework
* National Organization for Disorders of the Corpus Callosum
* A 3D model of corpus callosum
Nguyễn Văn Công (cầu thủ bóng đá)

**Nguyễn Văn Công** (sinh ngày 1 tháng 8 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Becamex Thành phố Hồ Chí Minh tại V.League 1.

## Sự nghiệp cầu thủ

### Giai đoạn đầu

Văn Công sinh ra trong một gia đình ở huyện Quỳ Hợp, Nghệ An. Anh tham gia trung tâm đào tạo cầu thủ trẻ VSH do hai cựu danh thủ Văn Sỹ Hùng và Văn Sỹ Sơn thành lập tại Thị xã Cửa Lò.

### CLB Hà Nội
Văn Công gia nhập CLB Hà Nội từ năm 2009. Anh lần đầu được ra sân bắt chính ở V-League tại mùa giải 2013, và ngay trong trận đầu tiên bắt chính đã giữ sạch lưới để giúp đội nhà có trận hòa 0-0 trên sân khách khi gặp CLB Sông Lam Nghệ An.

### Đội tuyển U-23 quốc gia
Năm 2014, Văn Công được HLV Toshiya Miura triệu tập vào đội Olympic Việt Nam tham dự Asiad 17 tại Hàn Quốc. Tại giải này, Văn Công là dự bị cho thủ môn Trần Bửu Ngọc và không được ra sân trận nào.

Năm 2015, HLV Miura tiếp tục triệu tập Văn Công vào đội dự tuyển U-23 Việt Nam nhằm chuẩn bị cho SEA Games 28 tổ chức tại Singapore. Tuy nhiên, anh không được chọn vào đội hình chính thức tham dự SEA Games; trong khi đó, thủ môn Phí Minh Long là dự bị cho Văn Công tại CLB Hà Nội lại được chọn.

## Thành tích
### Thành tích cấp CLB
;Hà Nội FC
* V. League 1:
: **Vô địch:** 2013, 2016, 2018, 2019, 2022
: **Á quân:** 2014, 2015, 2020, 2023
: **Hạng ba:** 2017
* Siêu cúp quốc gia:
: **Vô địch:** 2018, 2019, 2020, 2022
: **Á quân:** 2013, 2015, 2016
* Cúp Quốc gia:
: **Vô địch:** 2019, 2020, 2022
: **Á quân:** 2015, 2016
: **Hạng ba:** 2018
* U-21 Quốc gia:
: **Vô địch:** 2013, 2014
* U-19 Quốc gia:
: **Vô địch:** 2011

### Thành tích cá nhân
* U-21 Quốc gia: Thủ môn xuất sắc nhất: 2013, 2014
* U-19 Quốc gia: Thủ môn xuất sắc nhất (2011)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Sân vận động NRG

**Sân vận động NRG** (; phát âm là Sân vận động N-R-G), trước đây là **Sân vận động Reliant**, là một sân vận động đa năng ở Houston, Texas, Hoa Kỳ. Sân được xây dựng với chi phí 352 triệu đô la và có sức chứa 72.220 chỗ ngồi. Đây là cơ sở NFL đầu tiên có mái che có thể thu vào.

Sân vận động là sân nhà của Houston Texans của National Football League, Houston Livestock Show and Rodeo, Texas Bowl, nhiều trận đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Hoa Kỳ, các trận giao hữu của đội tuyển bóng đá quốc gia México, nơi *El Tri* làm chủ nhà, và các sự kiện khác. Sân vận động này từng là nơi tổ chức Super Bowl XXXVIII (2004) và LI (2017), và WrestleMania XXV (2009).

Sân vận động NRG là một phần của tập hợp các địa điểm (bao gồm cả Astrodome), được gọi chung là NRG Park. Toàn bộ khu liên hợp được đặt tên theo NRG Energy theo thỏa thuận quyền đặt tên trị giá 300 triệu đô la Mỹ kéo dài 32 năm vào năm 2000.

## Xem thêm
*Astrodome
*Lịch sử Houston
*Danh sách sân vận động National Football League hiện tại

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web Sân vận động NRG
* Sân vận động NRG tại StadiumDB.com
* NRG Stadium Seating Chart
Quần đảo São Pedro và São Paulo

**Quần đảo São Pedro và São Paulo** ( ) là một nhóm 15 đảo nhỏ và đá ở trung tâm Đại Tây Dương xích đạo. Nó nằm trong Vùng hội tụ giữa hai chí tuyến, một vùng của Đại Tây Dương được đặc trưng bởi những cơn gió thấp trung bình có dấu chấm với các cơn bão địa phương. Nó nằm khoảng 940&nbsp;km từ điểm gần nhất của lục địa Nam Mỹ (thị trấn ven biển miền tây Brasil Touros); 625&nbsp;km về phía đông bắc của quần đảo Fernando de Noronha; 990&nbsp;km từ thành phố Natal; và 1.824&nbsp;km từ bờ biển phía tây châu Phi. Về mặt hành chính, quần đảo thuộc Brasil và là một phần của "khu thuộc bang" đặc biệt (tiếng Bồ Đào Nha: *distrito estadual*) của Fernando de Noronha, ở bang Pernambuco, mặc dù khoảng cách rất lớn giữa hai nhóm đảo và thậm chí còn lớn hơn khoảng cách đến lục địa bang.

Các đảo nhỏ lộ ra lớp vỏ bọc đáy ao và periotit đáy amiăng đen trên đỉnh cao nhất thế giới và lớn thứ hai trên thế giới (sau megamullion Parece Vela dưới Okino Tori-shima ở Thái Bình Dương). Nhóm này là vị trí duy nhất ở Đại Tây Dương, nơi lớp phủ sâu thẳm được tiếp xúc trên mực nước biển.

Năm 1986, quần đảo được chỉ định là một khu vực được bảo vệ môi trường. Đây là một phần của Khu vực bảo vệ môi trường Fernando de Noronha. Từ năm 1998, Hải quân Brazil đã duy trì một cơ sở nghiên cứu có người lái cố định trên các đảo. Hoạt động kinh tế chính quanh các đảo nhỏ là đánh bắt cá ngừ.

## Tham khảo
Monster Games

*Monster Games, Inc.* là một nhà phát triển trò chơi điện tử tư nhân tại Northfield, Minnesota, nước Mỹ, chuyên vềtrò chơi đua xe và các phiên bản chuyển thể trong thể loại hành động, flatform và nhập vai hành động. Công ty thành lập năm 1996.

## Trò chơi đã phát triển
* 1998 – *[[Viper Racing]]* (Microsoft Windows)
* 2000 – *[[NASCAR Heat]]* (Microsoft Windows, PlayStation, Game Boy Color)
* 2001 – *[[NASCAR Heat 2002]]* (PlayStation 2, Xbox)
* 2002 – **' ([[Nintendo GameCube|GameCube]], [[PlayStation 2]])
* 2004 – ''[[Test Drive: Eve of Destruction]]'' ([[PlayStation 2]], [[Xbox (console)|Xbox]])
* 2006 – ''[[Excite Truck]]'' ([[Wii]])
* 2009 – **' (Wii)
* 2009 – ** (WiiWare)
* 2011 – *[[Pilotwings Resort]]* (Nintendo 3DS)
* 2013 – *[[Donkey Kong Country Returns 3D]]* (Nintendo 3DS)
* 2014 – *[[Donkey Kong Country: Tropical Freeze]]* (Wii U) Đồng phát triển với Retro Studios
* 2015 – *[[Xenoblade Chronicles (video game)#Xenoblade Chronicles 3D|Xenoblade Chronicles 3D]]* (New Nintendo 3DS)
* 2016 – *[[NASCAR Heat Evolution]]* (PlayStation 4, Xbox One, Microsoft Windows)
* 2017 – *[[NASCAR Heat 2]]* (PlayStation 4, Xbox One, Microsoft Windows)
* 2018 – *[[NASCAR Heat 3]]* (PlayStation 4, Xbox One, Microsoft Windows)
* 2019 – *[[NASCAR Heat 4]]* (PlayStation 4, Xbox One, Microsoft Windows)
* 2020 – *Tony Stewart's  All American Racing* (PlayStation 4, Xbox One, Microsoft Windows)
* 2021 – *SRX: The Game* (PlayStation 4, Xbox One, Microsoft Windows)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Chlorotoxin

**Chlorotoxin** là một peptide gồm 36 amino acid được tìm thấy trong nọc độc của bọ cạp *[[Leiurus quinquestriatus]]*. Nó phong tỏa những kênh dẫn truyền clo. Thực tế cho thấy chlorotoxin ưu tiên dính kết với các tế bào u glioma (một loại u não), đã được chấp nhận để phát triển những phương pháp mới trong việc điều trị và chẩn đoán một số loại ung thư.

## Nguồn gốc

Chlorotoxin có thể chiết xuất từ những con bọ cạp leiurus, thuộc siêu họ protein độc tố bọ cạp.

## Hóa học

Chlorotoxin là một độc tố nhỏ, có pH 7, có điện tích dương cao. Nó là một peptide bao gồm 36 amino acid, với 8 cysteine (một loại alpha amino acid) tạo thành từ 4 liên kết disulfide.
Chlorotoxin có một tương đồng trình tự đáng kể so với lớp độc tố côn trùng.

## Tác động
Chlorotoxin là một phối tử peptide có ái lực cao với các kênh Cl− và nó chặn các kênh clo dẫn truyền thần kinh nhỏ. Mỗi kênh clor có thể bị chặn chỉ với một phân tử phối tử.

Sự dụng chlorotoxin tái tổ hợp cho thấy chlorotoxin tương tác một cách cụ thể và chọn lọc với các isoform MMP-2. Các isofrom này bị mất sự cân bằng trong glioma và liên quan đến ung thư, nhưng thường không biểu hiện trong não.

## Độc tính
Chlorotoxin làm tê liệt con mồi khi bị chích. Thời gian tê liệt phụ thuộc vào lượng chlorotoxin tiêm vào. Đối với tôm hùm đất, chlorotoxin với nồng độ 1.23-2.23&nbsp;µg/g trọng lượng cơ thể gây ra mất kiểm soát hoạt động sau 20 giây từ khi bị tiêm vào, 40 giây sau tiến triển thành tê cứng hoàn toàn các chi và càng. Trong vòng ±90&nbsp;s sau khi tiêm, cơ đuôi bị bất hoạt. Trong vòng 6 giờ, tôm hùm đất bị vô hiệu hóa. Với nồng độ 0.5&nbsp;µg/g, chlorotoxin cũng gây ra tê liệt nhưng chậm hơn. Tiêm vào côn trùng cũng thấy kết quả tương tự như ở tôm hùm đất.

## Trong văn hóa đại chúng
Trong tập phim Both Sides Now của bộ phim truyền hình House MD, House đề nghị sử dụng độc tố chiết xuất từ bọ cạp để quét lên tụy và soi dưới tia hồng ngoại để phát hiện khối u nhỏ mà không thấy được trên phim MRI.

## Chú thích