Trần Quang Cơ

**Trần Quang Cơ** (22 tháng 5 năm 1927 – 25 tháng 6 năm 2015), nguyên là Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao, phục vụ trong ngành ngoại giao 44 năm cho tới khi ông về hưu năm 1997.

## Tiểu sử
Trần Quang Cơ là sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, từng giảng dạy tại trường Cao đẳng Ngoại giao.

Từ năm 1954, ông được điều từ Cục Địch vận về làm việc cho Bộ Ngoại giao. Sau đó được cử đi học tại Trung Quốc từ năm 1960.

Năm 1962, Khoa Quan hệ quốc tế được tách khỏi Trường Đại học Kinh tế - Tài chính thành Trường Cán bộ ngoại giao - ngoại thương. Trần Quang Cơ là làm Phó Trưởng khoa.

Năm 1964, ông làm Bí thư thứ nhất ở Đại sứ quán Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Indonesia. Năm 1966, ông trở lại Hà Nội, là thành viên đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Paris (68–73) về Việt Nam.

Từ năm 1973 đến 1976, Trần Quang Cơ là Vụ trưởng Vụ Bắc Mỹ, rồi được điểu làm Vụ trưởng Vụ Tây - Bắc Âu. Năm 1980, CP80 được thành lập nhằm tổng kết quá trình đàm phán tại Paris do ông và Phan Hiền phụ trách. trước khi đi làm Đại sứ tại Thái Lan vào năm 1982 cho tới năm 1986. Nhà báo Thái Lan Kavi Chongkittavorn nhận xét, ông là một người lịch lãm, hiểu biết, và sâu sắc. Ông được đưa vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1986, với chức vụ cao nhất là Chủ tịch Công đoàn.

Năm 1986, ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng; trong cùng năm, ông về nước làm Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, tại Đại hội VII trở thành Ủy viên chính thức Trung ương Đảng, làm Thứ trưởng Thường trực thay Đinh Nho Liêm. Năm 1987, ông là Vụ trưởng Vụ Đông Nam Á – Nam Á – Nam Thái Bình Dương kế nhiệm Đặng Nghiêm Hoành, kế nhiệm ông là Lê Công Phụng vào năm 1992.

Trong suốt 12 năm kể từ 1979, Trần Quang Cơ tham gia các cuộc thương lượng nhằm giải quyết chiến tranh tại Campuchia. Sau chiến tranh Việt Nam, ông tham gia cuộc đàm phán bình thường hóa quan hệ với ba nước Hoa Kỳ, Liên Xô và Trung Quốc.

Tháng 2 năm 1991, ông xin rút ra khỏi danh sách đề cử vào Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII nhưng không được chấp thuận. Tháng 7 cùng năm ông gặp Tổng Bí thư Đỗ Mười xin không nhận chức Bộ trưởng ngoại giao thay thế ông Nguyễn Cơ Thạch.

Cuối năm 1993, ở Hội nghị giữa nhiệm kỳ, ông tự xin rút khỏi Ban chấp hành Trung ương Đảng.

Năm 2001, ông cho ra hồi ký 'Hồi ức và Suy nghĩ' nói về các sự kiện ngoại giao thời hậu chiến.

Ông mất ngày 25 tháng 6 năm 2015 tại Hà Nội.

## Nhận xét
* Về quan hệ ngoại giao: Trước năm 1986, Việt Nam đã quá phụ thuộc vào ý thức hệ mà không đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế. "Mình càng ít bạn thì họ càng bắt nạt, thế thôi. Cũng giống như trẻ con ngoài phố ấy."
* Khi được hỏi về quan hệ Việt-Trung vào đầu năm 2009: "Tôi thấy quan hệ hiện giờ... tạm được."

## Khen thưởng
Huân chương Độc lập hạng Nhì

Huân chương Lao động hạng Nhất

2 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất

Huân chương Chiến thắng hạng Nhì

Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng

Kỉ niệm chương " Vì sự nghiệp ngoại giao "

## Đánh giá
TS Đinh Hoàng Thắng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan, nguyên Trưởng Nhóm Tư vấn Lãnh đạo Bộ Ngoại giao, viết về Trần Quang Cơ khi ông mới qua đời: "Trần Quang Cơ đã bảo vệ đến tận cuối cuộc đời mình tất cả những kế sách mà ông cho là hiệu quả trong cuộc đấu tranh không cân sức với Trung Quốc."

## Liên kết ngoài
* Hồi ức và Suy nghĩ Diễn đàn

## Chú thích