Thủ thuật loại bỏ mỡ

**Thủ thuật loại bỏ mỡ** (*Fat removal procedures*) là tập hợp các phương pháp can thiệp y khoa và thẩm mỹ nhằm giảm bớt, loại bỏ lượng mô mỡ thừa tại các vị trí cụ thể trên cơ thể, giúp định hình lại đường nét cơ thể, các kỹ thuật này được sử dụng chủ yếu trong phẫu thuật thẩm mỹ tạo hình với mục đích loại bỏ mô mỡ không mong muốn. Thủ thuật này có thể là liệu pháp xâm lấn điển hình như với hút mỡ hoặc các phương pháp không xâm lấn thông qua việc sử dụng liệu pháp laser, sóng tần số vô tuyến (*RF*), siêu âm hoặc nhiệt độ lạnh (huỷ mô bằng lạnh hoặc đông hủy mỡ) để giảm mỡ, đôi khi kết hợp với tiêm thuốc vào cơ thể. Trong quá trình loại bỏ mỡ, nhiều khi mỡ được lấy từ vị trí này chuyển sang vị trí khác trên cùng một người trong thủ thuật ghép tự thân để giảm nguy cơ bài xích, chẳng hạn như trong một số quy trình tái tạo vú và nâng ngực. Các kỹ thuật này khác biệt với phẫu thuật giảm cân, vốn chuyên nhằm mục đích điều trị béo phì bằng cách giảm thiểu lượng thức ăn tiêu thụ hoặc can thiệp vào sự hấp thụ thức ăn trong quá trình tiêu hóa, và cũng khác với làm tan mỡ, vốn chỉ dựa vào các mũi tiêm các chất vào vùng mở được quảng cáo và tiếp thị là sẽ kích hoạt việc gây ra quá trình phân giải lipid.

## Xâm lấn

Thủ pháp loại bỏ mỡ xâm lấn hiện nay gồm phương pháp hút mỡ hoặc phẩu thuật loại bỏ mỡ (thực hiện các ca phẩu thuật cắt giảm, loại bỏ mỡ thừa), trong đó phương pháp hút mở là phổ biến. Hút mỡ là một loại phẫu thuật thẩm mỹ loại bỏ mỡ khỏi cơ thể con người nhằm thay đổi hình dáng cơ thể. Các bằng chứng không ủng hộ tác dụng giảm cân kéo dài quá vài tháng và nó dường như không ảnh hưởng đến các vấn đề liên quan đến béo phì. Tại Hoa Kỳ, đây là phương pháp phẫu thuật thẩm mỹ được thực hiện phổ biến nhất. Các biến chứng nghiêm trọng của thủ thuật này bao gồm huyết khối tĩnh mạch sâu, thủng tạng, chảy máu và nhiễm trùng. Khả năng tử vong xảy ra trong khoảng một trên mười nghìn ca. Thủ thuật có thể được thực hiện bằng cách thức gây mê toàn thân, gây tê vùng hoặc gây tê tại chỗ và liên quan đến việc sử dụng ống thông (*cannula*) và áp lực âm (lực hút) để hút mỡ ra ngoài, thủ thuật này được cho là hoạt động tốt nhất trên những người có cân nặng bình thường hoặc gần bình thường và độ đàn hồi da tốt. Thời gian nghỉ dưỡng sau phẫu thuật có thể kéo dài từ 2–4 tuần đến trọn 3 tháng để bệnh nhân hồi phục hoàn toàn và có thể tiếp tục các hoạt động bình thường.

## Không xâm lấn
### Soi chiếu
Các kỹ thuật siêu âm nhiệt tập trung hoạt động bằng cách nâng nhiệt độ mô lên đến 48°C, dẫn đến hoại tử đông tụ của các tế bào mỡ, trong khi bảo tồn các mạch máu và dây thần kinh. Việc làm nóng thụ động vùng da cũng có thể kích thích tái tạo collagen. Phương pháp *Hydrolipoclasy* là một kỹ thuật đang được nghiên cứu như một phương án thay thế cho thủ thuật hút mỡ. Nó liên quan đến việc tiêm một dung dịch nhược trương vào vùng mỡ và sau đó cho vùng đó tiếp xúc với sóng siêu âm. Một phương pháp soi chiếu khác là chiếu tia Laze, phương pháp này sử dụng ánh sáng laser cường độ thấp làm giảm tính ổn định của màng tế bào tế bào mỡ, cho phép các tế bào giải phóng lượng mỡ dự trữ mà không làm tổn thương tế bào.
### Tiêm tan mỡ
Tiêm tan mỡ (*Injection lipolysis*) là một thủ thuật làm giảm các tích tụ mỡ dưới da cục bộ, phổ biến nhất là mỡ dưới cằm (nọng cằm). Kỹ thuật này bao gồm việc tiêm các chất phân giải lipid, chẳng hạn như Deoxycholic acid (được biết đến với thương hiệu Kybella tại Hoa Kỳ), trực tiếp vào mô mỡ mục tiêu. Deoxycholic acid là một acid mật tự nhiên giúp phân hủy và hấp thụ chất béo trong chế độ ăn uống. Khi tiêm vào mỡ dưới da, nó gây ra sự hòa tan màng tế bào mỡ, khiến chúng bị chết đi. Các tế bào mỡ bị phá hủy sau đó được đào thải dần dần bởi các quá trình trao đổi chất tự nhiên của cơ thể trong những tuần tiếp theo. Mặc dù thủ thuật này thường được coi là an toàn khi được thực hiện bởi chuyên gia chăm sóc sức khỏe có trình độ, các tác dụng phụ tiềm ẩn có thể bao gồm sưng, bầm tím, tê và hiếm khi gây tổn thương thần kinh ở vùng được điều trị.
### Đông hủy mỡ

Đông hủy mỡ là việc loại bỏ mỡ bằng cách làm đông lạnh, thủ thuật này liên quan đến việc áp dụng có kiểm soát sự làm lạnh trong phạm vi nhiệt độ từ −11 đến +5 °C (+12.2 đến +41 °F) để giảm cục bộ các tích tụ mỡ, nhằm mục đích định hình lại đường nét cơ thể. Mức độ tiếp xúc với sự làm lạnh gây ra sự chết tế bào của mô mỡ dưới da, mà không gây tổn thương rõ rệt cho lớp da bên trên Nó có vẻ chủ yếu áp dụng được cho các khối mỡ lồi giới hạn. Tác dụng phụ của thủ thuật này bao gồm đỏ da cục bộ thoáng qua, bầm tím và tê da, và những triệu chứng này dự kiến sẽ giảm dần. Thông thường, các khiếm khuyết về cảm giác (tê, ê) sẽ giảm dần trong vòng một tháng. Tác động lên các dây thần kinh ngoại vi đã được điều tra và không cho thấy kết quả gây hại vĩnh viễn. Một tác dụng phụ khác là tăng sinh mô mỡ nghịch lý (PAH), khiến mô mỡ phát triển to hơn thay vì giảm kích thước như hệ quả của thủ thuật. 

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng tác dụng phụ tăng sinh mô mỡ nghịch lý (PAH) là phổ biến tính trên đầu bệnh nhân, vì một bệnh nhân điển hình thường nhận nhiều lần điều trị. Dựa trên tiền đề rằng các tế bào mỡ dễ bị tổn thương bởi sự làm lạnh hơn các tế bào da (chẳng hạn như viêm mô mỡ do lạnh), đông hủy mỡ được phát triển để áp dụng nhiệt độ thấp lên mô thông qua dẫn nhiệt. Để tránh bỏng lạnh, một mức nhiệt độ và thời gian tiếp xúc cụ thể được xác định, chẳng hạn như 45 phút ở . Mặc dù quy trình chưa được hiểu đầy đủ, có vẻ như mô mỡ được làm lạnh dưới nhiệt độ cơ thể, nhưng trên mức đóng băng, sẽ trải qua quá trình chết tế bào cục bộ theo sau là phản ứng viêm cục bộ, dần dần trong vài tháng dẫn đến việc giảm lớp mô mỡ. Chi phí điển hình cho mỗi vùng điều trị thay đổi tùy thuộc vào địa điểm. Giá tại Mỹ dao động từ 750 đến 1.500 USD, với giá tại Anh khoảng 750 bảng Anh cho mỗi vùng được điều trị và tại Ấn Độ, chi phí đông hủy mỡ (Coolsculpting) thường dao động từ 60.000 đến 115.000 Rupee. Tại Hoa Kỳ, quy trình đông hủy mỡ CoolSculpting được FDA cấp phép để điều trị các khối mỡ lồi rõ rệt ở vùng dưới cằm, đùi, bụng và hông, cùng với mỡ áo ngực, mỡ lưng, bên dưới mông, và bắp tay.
## Về pháp lý

Vào năm 2010, Zerona, một phương pháp điều trị bằng laser mức độ thấp khác, đã được FDA cấp phép tiếp thị như một đèn hồng ngoại Zeltiq đã nhận được sự chấp thuận tiếp thị của FDA cho đông hủy mỡ vùng hông, và vào năm 2012 đã nhận được sự chấp thuận tiếp thị cho đông hủy mỡ vùng bụng. Phương pháp điều trị này cũng đã được cấp phép để điều trị bắp tay, mỡ lưng, mỡ áo ngực, ngấn mỡ dưới mông (*banana roll*), vùng dưới cằm và đùi. Nhiều kỹ thuật phân giải lipid bao gồm tiêm tan mỡ, RF, laser, siêu âm và đông hủy mỡ đã bị cấm tại Pháp theo một sắc lệnh của Cơ quan Y tế Công cộng Pháp vào năm 2011. Sắc lệnh này đã được sửa đổi vào năm 2012, phân biệt các kỹ thuật xâm lấn (vẫn bị cấm) với các kỹ thuật không xâm lấn được phép, các phương pháp chiếu laser, RF, siêu âm và đông hủy mỡ không xâm nhập qua da đã trở nên hợp pháp, còn tiêm tan mỡ và liệu pháp tiêm vi điểm (*Mesotherapy*) vẫn bất hợp pháp. Các thiết bị laser liên quan đến việc đưa đầu dò qua da (xuyên da) nhưng không hút vật liệu đã hóa lỏng ra ngoài cũng bị cấm. Các bác sĩ phẫu thuật được phép thực hiện các kỹ thuật hút mỡ phẫu thuật sử dụng phân giải lipid hỗ trợ bằng laser miễn là có thực hiện việc hút mỡ. Siêu mẫu Linda Evangelista đã khởi kiện vì những tổn hại do biến chứng tăng sinh mô mỡ nghịch lý (*PAH*) gây ra cho nhan sắc của cô. 
## Chú thích