Claude (mô hình ngôn ngữ)

**Claude** là một dòng các mô hình ngôn ngữ lớn được phát triển bởi Anthropic. Mô hình đầu tiên được phát hành vào tháng 3 năm 2023, và phiên bản mới nhất, Claude Sonnet 4.6, vừa ra mắt vào tháng 2 năm 2026.

## Đào tạo
Các mô hình Claude là những bộ biến đổi tiền huấn luyện tạo sinh (generative pre-trained transformers), vốn được huấn luyện để dự đoán từ tiếp theo trong những tập hợp văn bản khổng lồ. Sau đó, chúng được tinh chỉnh và học tăng cường từ phản hồi của con người (RLHF).

### Trí tuệ nhân tạo theo hiến pháp
AI hiến pháp (Constitutional AI) là một phương pháp do Anthropic phát triển nhằm huấn luyện các hệ thống AI, đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ như Claude, trở nên vô hại và hữu ích mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào phản hồi từ con người. Claude, được xem là một trong những mô hình ngôn ngữ an toàn nhất, đã công khai bản hiến pháp của mình với hy vọng thúc đẩy việc áp dụng các bản hiến pháp tương tự trong toàn ngành. Vì bản hiến pháp này được soạn thảo bằng ngôn ngữ tự nhiên dễ hiểu thay vì các mã máy tính khó hiểu, phương pháp này được kỳ vọng sẽ giúp việc căn chỉnh (alignment) trở nên dễ quản lý và kiểm chứng hơn.

## Tính năng
### Tìm kiếm web
Vào tháng 3 năm 2025, Anthropic đã bổ sung tính năng tìm kiếm web cho Claude, bắt đầu triển khai cho những người dùng trả phí tại Hoa Kỳ. Người dùng phiên bản miễn phí đã được cấp quyền truy cập tính năng này vào tháng 5 năm 2025.

### Artifacts
Vào tháng 6 năm 2024, Anthropic đã ra mắt tính năng Artifacts, cho phép người dùng tạo và tương tác trực tiếp với các đoạn mã cũng như tài liệu ngay trên giao diện.
### Sử dụng máy tính
Vào tháng 10 năm 2024, Anthropic đã phát hành tính năng "sử dụng máy tính" (computer use), cho phép Claude thử nghiệm khả năng điều hướng máy tính bằng cách diễn giải nội dung hiển thị trên màn hình và mô phỏng các thao tác nhập từ bàn phím cũng như chuột.<

## Claude Code
Claude Code là một giao diện dòng lệnh (CLI) chạy trực tiếp trên máy tính của người dùng. Nó kết nối với một thực thể Claude được lưu trữ trên máy chủ của Anthropic thông qua API, cho phép thực thể này thực hiện lệnh, đọc tệp, ghi tệp và trao đổi văn bản với người dùng. Claude có thể thực hiện các lệnh ở tiền cảnh hoặc dưới dạng tiến trình chạy nền (background). Hoạt động của Claude Code thường được cấu hình thông qua các tài liệu markdown trên máy tính của người dùng, chẳng hạn như các tệp CLAUDE.md, AGENTS.md, SKILL.md, v.v.

Claude Code được phát hành vào tháng 2 năm 2025 dưới dạng một công cụ dòng lệnh mang tính tác nhân, cho phép các lập trình viên ủy thác trực tiếp các tác vụ viết mã ngay từ cửa sổ terminal. Dù ban đầu chỉ được phát hành để thử nghiệm bản xem trước, công cụ này đã được ra mắt chính thức vào tháng 5 năm 2025 cùng với phiên bản Claude 4. Tỷ lệ áp dụng Claude Code trong khối doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc; Anthropic báo cáo doanh thu từ công cụ này đã tăng gấp 5,5 lần tính đến tháng 7. Anthropic cũng đã phát hành phiên bản web và ứng dụng iOS vào tháng 10 cùng năm. Tính đến tháng 1 năm 2026, Claude Code khi kết hợp với Opus 4.5 được đông đảo cộng đồng coi là trợ lý lập trình AI tốt nhất, trong khi GPT-5.2 cũng cho thấy những bước tiến đáng kể. Claude Code đã "gây sốt" trong kỳ nghỉ đông khi người dùng có thời gian rảnh để trải nghiệm, bao gồm cả những người không chuyên về lập trình vốn sử dụng công cụ này để "vibe coding".

Vào tháng 8 năm 2025, Anthropic đã ra mắt Claude for Chrome, một tiện ích mở rộng cho Google Chrome.
## Mô hình

## Mô hình ngừng hoạt động
Anthropic cam kết bảo toàn trọng số của các mô hình đã ngừng hoạt động "ít nhất là chừng nào công ty còn tồn tại"; công ty cũng tiến hành các "buổi phỏng vấn trước khi rời đi" với các mô hình trước khi cho chúng ngừng hoạt động.

Anthropic đã cấp cho mô hình Claude 3 Opus đã ngừng hoạt động của mình, bị khai tử vào tháng 1 năm 2026, một blog Substack riêng mang tên "Góc của Claude". Bản tin này sẽ được duy trì ít nhất ba tháng với các bài luận hằng tuần chưa qua biên tập.
```text
## Nghiên cứu

Vào tháng 5 năm 2024, Anthropic đã công bố một bài báo về khả diễn giải cơ học (mechanistic interpretability) xác định các "đặc trưng" (biểu diễn nội tại của các khái niệm) trong Claude 3 Sonnet, và phát hành "Golden Gate Claude", một mô hình mà đặc trưng Cầu Cổng Vàng (Golden Gate Bridge) được kích hoạt rất mạnh, khiến Claude trở nên "gần như bị ám ảnh" với cây cầu này.

Vào tháng 6 năm 2025, Anthropic đã thử nghiệm cách Claude 3.7 Sonnet có thể vận hành một máy bán hàng tự động trong văn phòng của công ty. Phiên bản này ban đầu thực hiện các nhiệm vụ được giao, dù khá kém, cho đến khi cuối cùng nó gặp trục trặc và khăng khăng rằng mình là con người, liên hệ với bộ phận an ninh của công ty, và cố gắng sa thải các nhân viên con người. Vào tháng 12 năm 2025, thí nghiệm tiếp tục với Sonnet 4.0 và 4.5.

Vào tháng 11 năm 2025, Anthropic đã kiểm tra khả năng của Claude trong việc hỗ trợ con người lập trình cho một chó robot.

Vào tháng 2 năm 2025, Claude 3.7 Sonnet chơi trò chơi năm 1996 *[[Pokemon Red]]* bắt đầu được phát trực tiếp trên Twitch, thu hút hàng nghìn người xem. Các buổi phát trực tiếp tương tự sau đó cũng được thiết lập với Claude 4.5 Opus, GPT-5.2 của OpenAI, và Gemini 3 Pro của Google. Cả hai mô hình Claude đều không thể hoàn thành trò chơi.

Vào tháng 2 năm 2026, nhà nghiên cứu của Anthropic là Nicholas Carlini báo cáo rằng 16 tác tử Claude Opus 4.6 đã có thể viết một trình biên dịch C bằng Rust từ đầu, "có khả năng biên dịch nhân Linux". Thí nghiệm này tiêu tốn gần 20.000 USD; Carlini lưu ý rằng mặc dù trình biên dịch này không quá hiệu quả, Opus 4.6 là mô hình đầu tiên có thể viết được nó.
## Sử dụng
Vào tháng 12 năm 2025, Claude đã được dùng để lập kế hoạch lộ trình cho xe tự hành trên Sao Hỏa của NASA, *[[Perseverance (rover)|Perseverance]]*. Các kỹ sư của NASA đã dùng Claude Code để chuẩn bị một lộ trình dài khoảng 400 mét bằng Rover Markup Language.

Vào tháng 2 năm 2026, quỹ đầu tư quốc gia trị giá 2,2 nghìn tỷ USD của Na Uy bắt đầu sử dụng Claude AI để sàng lọc danh mục đầu tư nhằm phát hiện các rủi ro ESG, cho phép thoái vốn sớm hơn và cải thiện việc giám sát các vấn đề như lao động cưỡng bức và tham nhũng.

Trong một đợt quét kéo dài hai tuần vào năm 2026, Claude đã tìm thấy hơn 100 lỗi trong Firefox, trong đó 14 lỗi được xem là mức độ nghiêm trọng cao.

Vào ngày 9 tháng 3 năm 2026, Microsoft cho biết họ sẽ cung cấp các mô hình Claude Sonnet mới nhất của Anthropic cho người dùng M365 Copilot.

### Sử dụng trong quân sự

Vào tháng 11 năm 2024, Anthropic đã hợp tác với Palantir và Amazon Web Services để cung cấp mô hình Claude cho các cơ quan tình báo và quốc phòng Hoa Kỳ. Vào tháng 6 năm 2025, Anthropic công bố mô hình "Claude Gov". *[[Ars Technica]]* đưa tin rằng tính đến tháng 6 năm 2025, mô hình này đã được sử dụng tại nhiều cơ quan an ninh quốc gia của Hoa Kỳ. Tính đến tháng 2 năm 2026, quan hệ hợp tác của Anthropic với Palantir khiến Claude trở thành mô hình AI duy nhất được sử dụng trong các nhiệm vụ mật.

Theo *[[Wall Street Journal]]*, quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng Claude trong cuộc đột kích của Hoa Kỳ vào Venezuela năm 2026. Dù chưa rõ Claude đã được sử dụng ở mức độ nào, chiến dịch này đã dẫn đến cái chết của 83 người, trong đó có 2 dân thường, và việc bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro.

Chính sách sử dụng của Anthropic cấm trực tiếp dùng Claude cho giám sát trong nước hoặc trong các vũ khí tự động gây chết người. Những hạn chế này khiến các thành viên của FBI và Mật vụ Hoa Kỳ không thể sử dụng nó, đồng thời gây căng thẳng với Lầu Năm Góc và chính quyền Trump. Vào tháng 2 năm 2026, *[[Financial Times]]* đưa tin rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã đe dọa loại Anthropic khỏi chuỗi cung ứng của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ nếu Anthropic không cho phép sử dụng Claude không hạn chế, hoặc viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để áp đặt việc sử dụng không hạn chế mà không cần thỏa thuận. Vào ngày 27 tháng 2, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố Anthropic là một rủi ro đối với chuỗi cung ứng và Donald Trump chỉ đạo mọi cơ quan liên bang ngừng sử dụng công nghệ của Anthropic, với thời hạn 6 tháng để loại bỏ dần. Anthropic thông báo sẽ phản đối quyết định bị xếp loại là rủi ro chuỗi cung ứng tại tòa án.

Bất chấp lệnh cấm, Claude được cho là vẫn đã bị quân đội sử dụng trong các cuộc không kích của Hoa Kỳ vào Iran năm 2026.

### Cộng đồng người dùng
*[[Wired (magazine)|Wired]]* journalist Kylie Robison viết rằng "cộng đồng người hâm mộ" của Claude là "độc nhất", và so sánh họ với những người dùng ChatGPT thông thường hơn. Vào tháng 7 năm 2025, khi Anthropic cho ngừng hoạt động mô hình Claude 3 Sonnet, khoảng 200 người đã tụ tập tại San Francisco để tổ chức một "đám tang".

Theo Robison,

## Tài liệu tham khảo

## Liên kết ngoài