Grokipedia

**Grokipedia** là một bách khoa toàn thư trực tuyến được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo, do công ty xAI của Mỹ vận hành. Trang web được ra mắt vào ngày 27 tháng 10 năm 2025. Một số mục từ được tạo ra bởi Grok, một mô hình ngôn ngữ lớn thuộc sở hữu của cùng công ty, trong khi những mục khác được sao chép từ Wikipedia, với một số được sửa đổi và một số được sao chép gần như nguyên văn. Các bài viết không thể được chỉnh sửa trực tiếp, mặc dù người dùng đã đăng nhập vào bách khoa toàn thư có thể đề xuất sửa lỗi thông qua một biểu mẫu bật lên, và những đề xuất này sẽ được Grok xem xét.

Elon Musk, nhà sáng lập xAI, đã định vị Grokipedia là một nền tảng thay thế cho Wikipedia nhằm mục tiêu "loại bỏ các nội dung tuyên truyền" mà ông tin rằng đang được trang web này thúc đẩy. Musk cũng mô tả Wikipedia là "thức tỉnh" (woke) và là "một sự mở rộng của các nội dung tuyên truyền từ truyền thông truyền thống".

## Bối cảnh

Wikipedia là một bách khoa toàn thư trực tuyến được viết và duy trì bởi một cộng đồng tình nguyện viên. Những định kiến tiềm tàng của nền tảng này đã trở thành đề tài của nhiều nghiên cứu và tranh luận. Vào năm 2018, tờ *Haaretz* từng nhận định rằng "Wikipedia đã thành công trong việc bị cáo buộc là vừa quá tự do vừa quá bảo thủ, đồng thời nhận về những chỉ trích từ khắp các phe phái trong phổ chính trị".

xAI là một công ty trí tuệ nhân tạo của Mỹ được Elon Musk thành lập vào năm 2023. Sản phẩm chủ lực của công ty là dòng các mô hình ngôn ngữ lớn mang tên Grok.

## Lịch sử
Vào năm 2021, Musk từng bày tỏ sự yêu mến đối với Wikipedia nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập trang web này. Tuy nhiên, đến năm 2022, Musk lại cho rằng Wikipedia đang "mất dần tính khách quan". Sang năm 2023, ông tuyên bố sẽ quyên góp 1 tỷ đô la Mỹ cho dự án nếu nó đổi tên thành "Dickipedia" (một cách chơi chữ mang tính miệt thị). 

Vào tháng 12 năm 2024, Musk đã kêu gọi tẩy chay việc quyên góp cho Wikipedia vì cho rằng nền tảng này có định kiến thiên tả, đồng thời gọi đây là "Wokepedia". Đến tháng 1 năm 2025, Musk đưa ra một loạt tuyên bố trên Twitter để chỉ trích Wikipedia về cách trang này mô tả sự việc ông có một cử chỉ gây tranh cãi tại lễ nhậm chức lần thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump—cử chỉ mà nhiều người cho là giống với kiểu chào của Đức quốc xã. 

Kể từ đó, Musk đã định vị Grokipedia như một giải pháp thay thế cho Wikipedia nhằm "loại bỏ các nội dung tuyên truyền" trên nền tảng cũ, đồng thời mô tả Wikipedia là "thức tỉnh" (woke) và là "một sự mở rộng của các nội dung tuyên truyền từ truyền thông truyền thống".

### Ý tưởng và thông báo
Vào tháng 9 năm 2025, Musk đã phát biểu tại hội nghị podcast *All-In* cùng với David O. Sacks, cố vấn Nhà Trắng về AI và tiền điện tử, về cách Grok thu thập dữ liệu từ Wikipedia và các nguồn khác để có được kiến thức toàn diện hơn về thế giới. Sacks đã gợi ý việc xuất bản kho cơ sở kiến thức này thành một sản phẩm mang tên "Grokipedia".

Sau cuộc đối thoại đó, Musk thông báo rằng xAI đang xây dựng một bách khoa toàn thư trực tuyến mới do AI tạo ra mang tên Grokipedia. Theo thông báo của Musk, đây sẽ là một cơ sở kiến thức vận hành bằng AI, được thiết kế để cạnh tranh với Wikipedia bằng cách giải quyết các định kiến, sai sót và thiên kiến hệ tư tưởng mà họ cho là đang tồn tại trên nền tảng này.

Dự án này tự xếp mình vào hàng ngũ các giải pháp thay thế Wikipedia, chẳng hạn như trang Conservapedia của phe bảo thủ (ra mắt năm 2006) và Ruwiki, một nền tảng thân chính phủ Nga (ra mắt năm 2023). Tuy nhiên, Grokipedia có sự khác biệt rõ rệt khi dựa trên nền tảng cốt lõi là trí tuệ nhân tạo thay vì sự biên tập từ cộng đồng con người.

### Ra mắt và lưu lượng truy cập
Vào ngày 6 tháng 10 năm 2025, Musk thông báo rằng phiên bản thử nghiệm sớm của Grokipedia dự kiến sẽ ra mắt sau hai tuần, nhưng dự án đã bị trì hoãn một thời gian ngắn để giải quyết các vấn đề về chất lượng nội dung. Nền tảng chính thức ra mắt vào ngày 27 tháng 10 năm 2025, sở hữu hơn 800.000 bài viết, so với hơn bảy triệu bài viết trên Wikipedia tiếng Anh thời điểm đó. 

Theo phân tích ban đầu về số lượng sử dụng từ Similarweb (đơn vị đánh giá dữ liệu từ người dùng đăng ký và đối tác), Grokipedia đã ghi nhận mức đỉnh điểm với hơn 460.000 lượt truy cập tại Hoa Kỳ vào ngày 28 tháng 10 năm 2025. Sau đó, lưu lượng truy cập đã sụt giảm đáng kể và ổn định ở mức khoảng 35.000 lượt mỗi ngày trong khoảng thời gian từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 11 năm 2025. Tính đến đầu năm 2026, trang web này đã có hơn 5,6 triệu bài viết.

Vào tháng 1 năm 2026, tờ *[[The Guardian]]* đưa tin rằng mô hình GPT-5.2 thường xuyên trích dẫn Grokipedia làm nguồn trong các câu trả lời, làm dấy lên lo ngại về việc phát tán thông tin sai lệch trên ChatGPT. Cùng tháng đó, The Verge báo cáo rằng tính năng AI Overviews của Google, AI Mode, và mô hình ngôn ngữ Gemini, cũng như Microsoft Copilot và Perplexity AI, đã sử dụng Grokipedia để trả lời các câu hỏi về sự thật mang tính ngách, ít phổ biến hoặc các "truy vấn không nhạy cảm".

Theo một nghiên cứu thực tế (case study) được công bố bởi SEO Engico, trang web này chỉ nhận được 19 lượt nhấp từ Google Search vào tháng 11 năm 2025 nhưng đã đạt xấp xỉ 3,2 triệu lượt nhấp hàng tháng vào tháng 1 năm 2026, với hơn 900.000 trang được lập chỉ mục và hàng triệu từ khóa xếp hạng. Các nhà phân tích cho rằng sự gia tăng đột biến này một phần nhờ vào cấu trúc kỹ thuật của trang web và việc sản xuất nội dung do AI tạo ra trên quy mô lớn. Tuy nhiên, vào đầu tháng 2 năm 2026, mức độ hiển thị của Grokipedia trên Google Search đã sụt giảm mạnh. Các nhà phân tích SEO, bao gồm Glenn Gabe và Malte Landwehr, đã báo cáo về sự tụt hạng nghiêm trọng trong kết quả tìm kiếm tự nhiên cũng như trong Google AI Overviews và AI Mode. Nghiên cứu này cũng trích dẫn các đánh giá độc lập chỉ ra những lo ngại về chất lượng trích dẫn, bao gồm việc dẫn nguồn từ các bên thiếu uy tín và các trường hợp tự trích dẫn. Đến giữa tháng 2 năm 2026, Grokipedia được báo cáo là đã mất đi phần lớn khả năng hiển thị tìm kiếm trước đó, và Wikipedia đã xếp hạng cao hơn Grokipedia trong các lượt tìm kiếm liên quan đến chính tên gọi của nền tảng này.

### Các bản cập nhật

#### Tương lai
Vào tháng 11 năm 2025, Musk thông báo rằng ông dự định cuối cùng sẽ đổi tên trang web thành *Encyclopedia Galactica* khi Grokipedia đạt đến mức độ "đủ tốt", đồng thời thừa nhận rằng nền tảng này vẫn còn một "chặng đường dài phía trước". Tên gọi này được lấy từ ấn phẩm cùng tên trong các tác phẩm của Isaac Asimov và Douglas Adams.

Musk cũng bày tỏ hy vọng sẽ gửi các bản sao của bộ bách khoa toàn thư này lên "Mặt Trăng, Sao Hỏa và tiến vào không gian sâu".
## Nội dung

Mô hình ngôn ngữ lớn Grok là đơn vị tạo và kiểm chứng thông tin cho các bài viết trên Grokipedia. Người dùng không thể trực tiếp chỉnh sửa các bài viết trên Grokipedia, nhưng những người dùng đã đăng nhập có thể đề xuất chỉnh sửa và báo lỗi; các nội dung gửi đi này sẽ được AI Grok xem xét và thực hiện. Một số bài viết gần như giống hệt với các mục tương ứng trên Wikipedia, tuy nhiên định dạng trích dẫn của Grokipedia có sự khác biệt, và một số bài viết trên Grokipedia được tái bản gần như nguyên văn, kèm theo một thông báo miễn trừ trách nhiệm rằng nội dung được "phóng tác từ Wikipedia" theo giấy phép Creative Commons. Những bài khác được viết lại hoàn toàn từ đầu bằng cách sử dụng chatbot AI của Musk, Grok. Tờ *Forbes* đã xác định các bài viết về AMD, Lamborghini và PlayStation 5 là những ví dụ về các bài viết được sao chép từ Wikipedia. Các bài viết có nguồn gốc từ Wikipedia sử dụng giấy phép Creative Commons Ghi công-Chia sẻ tương tự, trong khi các bài viết khác được cấp phép theo "Giấy phép Cộng đồng X" (X Community License), một loại giấy phép chấp nhận việc tái sử dụng và phối lại cho các "mục đích phi thương mại và nghiên cứu", cũng như cho mục đích sử dụng thương mại nếu tuân thủ "tất cả các rào cản bảo vệ được quy định trong Chính sách Sử dụng Chấp nhận được của xAI".

Vào ngày 31 tháng 10 năm 2025, Musk làm rõ rằng việc sao chép các bài viết từ Wikipedia là có chủ đích, cho biết đội ngũ Grokipedia đã chỉ đạo Grok biên soạn 1 triệu bài viết hàng đầu của Wikipedia và thực hiện các thay đổi về nội dung trên đó. Thiết kế của trang web được mô tả là theo phong cách tối giản với một trang chủ đơn giản, hầu như không có gì ngoài một thanh tìm kiếm lớn. Trong một phân tích văn bản so sánh giữa các cặp bài viết tương ứng có nhiều lượt chỉnh sửa nhất từ Grokipedia và Wikipedia, các mục từ trên Grokipedia dài hơn đáng kể và có mật độ trích dẫn thưa thớt hơn; điều này chỉ ra rằng các bách khoa toàn thư do AI tạo ra ưu tiên việc diễn giải hơn là xác thực dựa trên nguồn dẫn.

Bắt đầu từ phiên bản 0.2, Grok trực tiếp xem xét và thực hiện các đề xuất chỉnh sửa đã được phê duyệt, đồng thời một bảng nhỏ sẽ hiển thị xoay vòng tên của một số bài viết vừa được chỉnh sửa gần đây.

Vào tháng 2 năm 2026, tạp chí *[[Columbia Journalism Review]]* đã đưa tin về một phân tích của Tow Center for Digital Journalism, cho thấy rằng Grok—trí tuệ nhân tạo đứng sau Grokipedia—đã bắt đầu tăng cường việc tự đề xuất và phê duyệt các chỉnh sửa trên chính trang web này mà không cần đến sự can thiệp của con người. Theo báo cáo, các đề xuất chỉnh sửa do AI tạo ra đã vượt qua số lượng đóng góp từ con người vào tháng 12 năm 2025 và chiếm hơn 3/4 tổng số các thay đổi được đề xuất. Phân tích này đã làm dấy lên những lo ngại về tính minh bạch, sự giám sát biên tập và các tiêu chuẩn kiểm chứng sự thật, đặc biệt là sau các trường hợp Grok tự đề xuất hoặc sửa đổi các nội dung nhạy cảm về chính trị. Các nhà phê bình được trích dẫn trong báo cáo đã đặt câu hỏi về độ tin cậy của một hệ thống AI tự chỉnh sửa, đồng thời mô tả Grokipedia là một dự án kiến thức được kiểm soát tập trung hơn là một bách khoa toàn thư được duy trì bởi sự cộng tác của cộng đồng.

## Độ tin cậy

Một bài đánh giá vào tháng 11 năm 2025 về nội dung của Grokipedia do PolitiFact thực hiện đã phát hiện ra rằng những nội dung khác biệt so với Wikipedia thường bao gồm các phần không có nguồn dẫn, cũng như những tuyên bố gây hiểu lầm hoặc mang tính chủ quan. Ngoài ra, Grokipedia đôi khi còn đưa vào các trích dẫn sai lệch cho nguồn tài liệu của mình. Bài đánh giá mô tả rằng một số trang dẫn nguồn từ những tài liệu không hề tồn tại, và một vài trang khác không hề có trích dẫn nào ngoài dòng thông báo rằng nội dung được lấy từ Wikipedia. 

Chẳng hạn, trang của ca sĩ người Canada Feist trên Grokipedia được sao chép trực tiếp từ Wikipedia, ngoại trừ một dòng bổ sung cho biết cha cô đã qua đời vào tháng 5 năm 2021; thông tin này trích dẫn một bài báo từ năm 2017, vốn không hề đưa ra tuyên bố như vậy. Các trang này cũng bị chỉ trích là trích dẫn những thông tin và bình luận gián tiếp, không rõ nguồn gốc như Instagram Reels và các nội dung do người dùng tạo ra – vốn là những thứ mà Wikipedia mô tả là "thường không được chấp nhận làm nguồn dẫn".
## Tài liệu tham khảo

## Đọc thêm

* 
*