Gauliga

**Gauliga** () là cấp độ thi đấu cao nhất của bóng đá Đức từ năm 1933 đến năm 1945. Các giải đấu này được giới thiệu vào năm 1933, sau việc Đức Quốc xã lên nắm quyền, bởi Liên đoàn Quốc xã về Thể dục Thể thao Đế chế.

## Tên gọi

Từ tiếng Đức *Gauliga* được ghép từ chữ Gau, nghĩa gần đúng là hạt hoặc vùng, và *Liga*, nghĩa là giải đấu. Số nhiều là *Gauligen*. Mặc dù cái tên Gauliga không còn được sử dụng trong bóng đá Đức nữa, chủ yếu vì nó gắn liền với quá khứ Quốc xã, một số môn thể thao ở Đức vẫn có Gauligen, như thể dục dụng cụ và faustball (bóng đấm).

## Tổng quan

Các Gauligen được thành lập vào năm 1933 để thay thế các giải Bezirksliga (giải cấp quận) tồn tại trước đó ở Đức thời Weimar. Đức Quốc xã ban đầu giới thiệu 16 Gauligen khu vực, một số được chia nhỏ thành các bảng. Việc giới thiệu Gauligen là một phần của quá trình *[[Gleichschaltung]]*, theo đó Đức Quốc xã cải tổ hoàn toàn bộ máy hành chính trong nước. Các Gauligen phần lớn được hình thành dọc theo các Gau mới, được thiết kế để thay thế các bang cũ của Đức, như Phổ và Bayern, và do đó giành quyền kiểm soát tốt hơn đối với đất nước.

Bước đi này là một sự thất vọng đối với nhiều quan chức bóng đá có tư tưởng tiến bộ hơn, như các huấn luyện viên đội tuyển quốc gia Đức Otto Nerz và Sepp Herberger, những người đã hy vọng về một Reichsliga, một giải đấu thống nhất cao nhất cho toàn nước Đức, giống như những giải đã có ở các quốc gia như Ý (Serie A) và Anh (The Football League). Ngay trước khi Đức Quốc xã lên nắm quyền, DFB (Hiệp hội bóng đá Đức) đã bắt đầu cân nhắc nghiêm túc việc thành lập một giải đấu quốc gia như vậy. Trong một phiên họp đặc biệt vào ngày 28 và 29 tháng 5 năm 1933, một quyết định dự kiến sẽ được đưa ra về việc thành lập Reichsliga như một giải đấu chuyên nghiệp. Bốn tuần trước ngày đó, phiên họp đã bị hủy bỏ, chủ nghĩa chuyên nghiệp và hệ tư tưởng Quốc xã không hòa hợp với nhau. Với màn trình diễn thất vọng của đội tuyển Đức tại World Cup 1938, cuộc tranh luận về Reichsliga đã được mở lại. Vào tháng 8 năm 1939, một cuộc họp dự kiến được tổ chức để quyết định về việc tạo ra một hệ thống giải đấu gồm sáu Gauligen như một giai đoạn chuyển tiếp sang Reichsliga, nhưng sự bùng nổ của Chiến tranh thế giới thứ hai ngay sau đó cũng đã chấm dứt cuộc tranh luận này. Trên thực tế, bước đi này không được thực hiện cho đến năm 1963, khi Bundesliga được thành lập, vì lý do tương tự, sau màn trình diễn thất vọng tại World Cup 1962. Tuy nhiên, nó đã làm giảm đáng kể số lượng câu lạc bộ ở các giải đấu hàng đầu trong nước, từ khoảng 600 xuống còn 170.

Bắt đầu từ năm 1935, với việc sáp nhập lại Saarland vào Đức, đất nước và các giải đấu bắt đầu mở rộng. Với chính sách mở rộng xâm lược, và sau đó, thông qua Chiến tranh thế giới thứ hai, nước Đức đã tăng đáng kể về quy mô. Các vùng lãnh thổ mới hoặc giành lại được đã được sáp nhập vào Đức Quốc xã. Tại các vùng được sáp nhập vào Đức đó, các Gauligen mới đã được thành lập.

Với sự bùng nổ của Chiến tranh thế giới thứ hai, bóng đá vẫn tiếp tục nhưng các giải đấu bị thu hẹp quy mô vì nhiều cầu thủ bị gọi nhập ngũ vào quân đội Đức. Hầu hết các Gauligen chia thành các nhóm nhỏ để giảm việc đi lại, điều ngày càng trở nên khó khăn hơn khi chiến tranh kéo dài.

Nhiều câu lạc bộ đã phải sáp nhập hoặc thành lập *Kriegsgemeinschaften* (hiệp hội thời chiến) do thiếu cầu thủ. Giải đấu ngày càng trở nên khiếm khuyết vì danh sách cầu thủ sẵn có của một câu lạc bộ biến động hàng tuần, tùy thuộc vào việc ai đang ở đâu vào thời điểm đó.

Mùa giải cuối cùng, 1944–45, không bao giờ được hoàn thành, vì phần lớn nước Đức đã nằm dưới sự chiếm đóng của Đồng minh và việc Đức đầu hàng vô điều kiện vào ngày 8 tháng 5 năm 1945 đã chấm dứt mọi cuộc thi đấu thể thao, trận đấu chính thức cuối cùng đã được chơi vào ngày 23 tháng 4.

## Tài chính
Không giống như hầu hết các giải đấu ngày nay, nơi thu nhập được tạo ra từ các nhà tài trợ và truyền hình bên cạnh việc bán vé, các đội Gauliga dựa vào việc bán vé là nguồn thu nhập độc quyền. Nhưng trong khi ở các giải đấu ngày nay, đội chủ nhà giữ tiền mặt từ việc bán vé, điều này được xử lý khác trong các Gauligen. Trong mùa giải chính thức, trong các trận đấu cúp hoặc các trận đấu cạnh tranh khác, tiền được chia sẻ giữa Hiệp hội bóng đá Đức, đơn vị nhận 5% thu nhập; câu lạc bộ chủ nhà; và câu lạc bộ khách. Cụ thể, câu lạc bộ chủ nhà nhận 10% cho việc sử dụng sân bãi của họ và 5% cho chi phí hành chính. 75% thu nhập còn lại trong ngày thi đấu được chia sẻ giữa hai câu lạc bộ. Những tỷ lệ này thay đổi đối với các trận play-off tranh chức vô địch Đức; tại đây, các trận đấu thường được chơi trên sân trung lập, do đó 15% thu nhập được phân bổ cho việc thuê sân cũng như chi phí hành chính và đi lại cho các đội, với thu nhập còn lại được chia đều giữa các câu lạc bộ và DFB. Đối với các trận bán kết và chung kết, một khóa phân phối khác lại được áp dụng. Trong trận bán kết, các đội nhận được 20% thu nhập ròng (nghĩa là sau khi đã trừ tiền thuê sân, chi phí hành chính và đi lại), và trong trận chung kết, phần chia của họ giảm xuống còn 15%.

## Hậu quả
Trong khi một số khu vực phải mất đến năm 1947 mới khởi động lại các giải bóng đá, thì ở miền nam nước Đức, một giải đấu cao nhất đã được thành lập ngay sau sự sụp đổ của Đức Quốc xã. Các Oberliga mới đã thế chỗ các Gauligen từ năm 1945, khi sáu giải đấu mới dần dần được hình thành tại phần còn lại của nước Đức:
* Oberliga Süd, thành lập năm 1945
* Oberliga Südwest, thành lập năm 1945
* Oberliga Berlin, thành lập năm 1945
* Oberliga Nord, thành lập năm 1947
* Oberliga West, thành lập năm 1947
* DDR-Oberliga, thành lập năm 1949, giải thể năm 1991 sau khi tái thống nhất nước Đức

## Ảnh hưởng của Đức Quốc xã trong bóng đá
Với việc Đức Quốc xã lên nắm quyền, Hiệp hội bóng đá Đức hoàn toàn nằm dưới sự ảnh hưởng của đảng này. Tất cả các môn thể thao, bao gồm cả bóng đá, đều do *Reichssportführer* (Lãnh đạo Thể thao Đế chế) Hans von Tschammer und Osten kiểm soát. Năm 1935, cúp quốc gia Đức mới được thành lập, Tschammerpokal, nay là DFB-Pokal, được đặt theo tên ông. Đức Quốc xã đã cấm tất cả các câu lạc bộ thể thao công nhân (Arbeiter Sportvereine) và, ngày càng gia tăng, tất cả các hiệp hội thể thao Do Thái. Các câu lạc bộ Do Thái ngay lập tức bị loại khỏi tất cả các giải bóng đá quốc gia vào năm 1933 và phải chơi các giải đấu riêng của họ. Từ năm 1938, tất cả các câu lạc bộ thể thao Do Thái bị cấm hoàn toàn.

Ngoài ra, các câu lạc bộ có mối liên hệ chặt chẽ với người Do Thái đã bị trừng phạt và thất sủng, như Bayern Munich, đội có huấn luyện viên người Do Thái (Richard Dombi) và chủ tịch (Kurt Landauer). Sau khi sáp nhập Áo vào năm 1938, FK Austria Wien, một câu lạc bộ khác có mối quan hệ chặt chẽ với người Do Thái, đã phải chịu sự bức hại và nhiều lãnh đạo của câu lạc bộ, như chủ tịch Emanuel Schwarz, đã phải trốn thoát để sống sót qua chế độ Đức Quốc xã. Ngoài hai câu lạc bộ đó, VfR Mannheim, VfB Mühlburg, 1. FC Kaiserslautern, Stuttgarter Kickers, Eintracht Frankfurt và FSV Frankfurt đều đã hưởng lợi trong thành công trước năm 1933 của họ từ một lượng thành viên Do Thái lớn trong các câu lạc bộ và ban đầu thấy mình không được lòng Đức Quốc xã. Mặc dù người Do Thái sớm bị loại khỏi tất cả các câu lạc bộ này, một số vẫn giữ thái độ cởi mở hơn những người khác và tiếp tục bị Đức Quốc xã ghẻ lạnh. Ví dụ, các cầu thủ của Bayern Munich đã bị chỉ trích nặng nề vì chào đón cựu chủ tịch Landauer của họ tại một trận giao hữu ở Servette Geneva tại Thụy Sĩ.

Tuy nhiên, Đức Quốc xã quan tâm đến việc thúc đẩy thể thao, đặc biệt là bóng đá, vì thành công trong thể thao phục vụ cho các nỗ lực tuyên truyền của họ. Hans von Tschammer und Osten đã đặc biệt ra lệnh rằng các cầu thủ từ các phong trào thể thao công nhân trước đây phải được sáp nhập vào các câu lạc bộ được Đức Quốc xã chấp thuận, vì Đức Quốc xã không thể để mất những cầu thủ giỏi nhất của đất nước. Theo lệnh của ông, các đội không được lựa chọn theo tiêu chí chính trị, mà theo tiêu chí thành tích.

Mặc dù vậy, số lượng cầu thủ và câu lạc bộ hoạt động đã giảm ở các khu vực như Vùng Ruhr, nơi phong trào công nhân có truyền thống mạnh mẽ.

Thực tế là một số cầu thủ nổi tiếng, như Tibulski, Kalwitzki, Fritz Szepan và Ernst Kuzorra của FC Schalke 04, có những cái tên nghe có vẻ ít chất Đức hơn và chủ yếu là hậu duệ của những người nhập cư Ba Lan, đã bị Đức Quốc xã phớt lờ. Ngược lại, những cầu thủ như Szepan đã đại diện thành công cho Đức Quốc xã tại các kỳ World Cup 1934 và 1938. Những cầu thủ Do Thái như hai cựu tuyển thủ quốc gia Gottfried Fuchs và Julius Hirsch không được chào đón như vậy. Fuchs, người đã ghi tới 10 bàn thắng vào lưới Nga năm 1912, đã di cư sang Canada, trong khi Hirsch bị sát hại tại Auschwitz.

### Tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng
Quan điểm của Đức Quốc xã đối với bóng đá và các câu lạc bộ tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng thay đổi rất nhiều. Các câu lạc bộ địa phương ở Đông Âu, như các câu lạc bộ Ba Lan và Séc, không được phép thi đấu tại Gauligen. Tình hình khác biệt ở Tây Âu, nơi các câu lạc bộ từ Alsace, Lorraine và Luxembourg tham gia hệ thống *Gauliga* dưới tên gọi đã được Đức hóa.

Các câu lạc bộ có đa số người Séc, trong khi là một phần của Đế chế Đức, đã chơi giải vô địch quốc gia riêng của họ, Giải vô địch Bohemia/Moravia trong thời gian này, song song với Gauliga Böhmen und Mähren của Đức, nhưng bị phân biệt chủng tộc.

## Giải vô địch Đức

Những người chiến thắng của các Gauligen khác nhau đã đủ điều kiện tham dự vòng chung kết giải vô địch Đức, được tổ chức vào cuối mùa giải.

Từ năm 1934 đến năm 1938, hệ thống này khá đơn giản, khi 16 nhà vô địch Gauliga được phân vào bốn bảng, mỗi bảng bốn đội. Sau vòng tròn hai lượt đi và về, những người chiến thắng của bốn bảng chơi trận bán kết trên sân trung lập. Hai người chiến thắng trong các trận bán kết sẽ vào chung kết để xác định nhà vô địch Đức.

Trong các năm 1939, 1940 và 1941, số lượng bảng đấu được mở rộng để bù đắp cho các Gauligen bổ sung được tạo ra.

Từ năm 1942, giải đấu được chơi theo thể thức loại trực tiếp một trận do tình hình chiến tranh ngày càng tồi tệ.

Trong khi FC Schalke 04 là câu lạc bộ thành công nhất cho đến nay trong kỷ nguyên này, thì vào năm 1941, danh hiệu đã thuộc về Áo với Rapid Wien. Ngoài ra, một câu lạc bộ Luxembourg, Stade Dudelange (đổi tên thành FV Stadt Düdelingen), đã lọt vào vòng đầu tiên của giải vô địch và cúp quốc gia vào năm 1942.

### Các trận chung kết giải vô địch Đức dưới hệ thống Gauliga

### Các trận chung kết cúp Đức dưới hệ thống Gauliga
Giải Cúp Đức lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1935 và ngừng hoạt động vào năm 1943, chỉ khởi động lại vào năm 1953. Dưới thời Đức Quốc xã, nó được gọi là Cúp von Tschammer und Osten.

## Danh sách các Gauligen

### Các Gauligen ban đầu năm 1933
* **[[Gauliga Baden]]**: bao gồm bang Baden, chia thành một số lượng nhóm thay đổi sau năm 1939
* **[[Gauliga Bayern]]**: bao gồm bang Bayern không tính vùng Palatinate, chia thành khu vực phía bắc và phía nam từ năm 1942, chia thành năm bảng riêng biệt vào năm 1944
* **[[Gauliga Berlin-Brandenburg]]**: bao gồm những nơi hiện là bang liên bang Berlin và Brandenburg, cả hai đều thuộc Phổ cho đến năm 1945, trong mùa giải 1939–40 chia thành hai bảng
* **[[Gauliga Hessen]]**: bao gồm những nơi hiện là bang liên bang Hessen ngoại trừ vùng Frankfurt (*Mainhessen*), chia thành một số lượng nhóm thay đổi sau năm 1939, đổi tên thành *Gauliga Kurhessen* từ năm 1941, bao phủ một khu vực nhỏ hơn
* **[[Gauliga Mitte]]**: bao gồm những nơi hiện là các bang liên bang Thüringen và Sachsen-Anhalt, chia thành các bảng khu vực vào năm 1944
* **[[Gauliga Mittelrhein]]**: bao gồm Trung Rhine và Rhineland, khi đó thuộc Phổ, sau năm 1941 chia thành các *Gauligen* là *Köln-Aachen* và *Moselland*
* **[[Gauliga Niederrhein]]**: bao gồm vùng Hạ Rhine
* **[[Gauliga Niedersachsen]]**: bao gồm những nơi hiện là các bang liên bang Hạ Sachsen và Bremen, từ năm 1939 chia thành hai bảng khu vực, năm 1942 chia thành các *Gauligen* *Weser-Ems* và *Südhannover-Braunschweig*
* **[[Gauliga Nordmark]]**: bao gồm những nơi hiện là các bang liên bang Hamburg và Schleswig-Holstein và nửa phía tây của Mecklenburg-Vorpommern, trong mùa giải 1939–40 chia thành hai bảng, từ năm 1942 chia thành các *Gauligen* *Hamburg*, *Schleswig-Holstein* và *Mecklenburg*
* **[[Gauliga Ostpreußen]]**: bao gồm vùng Đông Phổ và Thành phố Tự do Danzig, thi đấu ở hai, từ năm 1935 là bốn bảng khu vực, từ năm 1939 trong một giải đấu duy nhất, bao gồm cả các vùng lãnh thổ Ba Lan bị chiếm đóng, Danzig trở thành một phần của *Gauliga Danzig-Westpreußen* vào năm 1940, giải thể vào năm 1944
* **[[Gauliga Pommern]]**: bao gồm vùng Pomerania, nay bị chia cắt giữa Ba Lan và Đức, cho đến năm 1937 hoạt động ở bảng phía đông và phía tây, chia tách một lần nữa vào năm 1940
* **[[Gauliga Sachsen]]**: bao gồm những nơi hiện là bang liên bang Sachsen, trong mùa giải 1939–40 chia thành hai bảng, năm 1944 chia thành bảy bảng
* **[[Gauliga Schlesien]]**: bao gồm vùng Silesia, trong mùa giải 1939–40 chia thành hai bảng, từ năm 1941 chia nhỏ thành các *Gauligen* *Niederschlesien* và *Oberschlesien*
* **[[Gauliga Südwest/Mainhessen]]**: bao gồm các vùng Palatinate, Saarland và Mainhessen (Frankfurt), từ năm 1939 chia thành hai bảng khu vực, năm 1941 chia nhỏ thành các *Gauligen* *Hessen-Nassau* và *Westmark*
* **[[Gauliga Westfalen]]**: bao gồm vùng Westfalen, chia thành ba bảng khu vực vào năm 1944
* **[[Gauliga Württemberg]]**: bao gồm bang Württemberg, trong mùa giải 1939–40 chia thành hai bảng, năm 1944 chia thành ba bảng

### Các Gauligen được hình thành thông qua việc chia nhỏ các giải đấu hiện có
* **[[Gauliga Südhannover-Braunschweig]]**: được hình thành khi *Gauliga Niedersachsen* tách ra vào năm 1942, bao phủ nửa phía đông của vùng này, *Gauliga Ost-Hannover* tách ra từ nó vào năm 1943, chia thành các bảng khu vực vào năm 1944
* **[[Gauliga Hamburg]]**: được hình thành khi *Gauliga Nordmark* bị tách ra vào năm 1942
* **[[Gauliga Hessen-Nassau]]**: được hình thành khi *Gauliga Südwest/Mainhessen* bị tách ra vào năm 1941, bao phủ vùng hiện là một phần của bang liên bang Hessen
* **[[Gauliga Köln-Aachen]]**: được hình thành khi *Gauliga Mittelrhein* bị tách ra vào năm 1941
* **[[Gauliga Mecklenburg]]**: được hình thành khi *Gauliga Nordmark* bị tách ra vào năm 1942
* **[[Gauliga Moselland]]**: được hình thành khi *Gauliga Mittelrhein* bị tách ra vào năm 1941, thi đấu ở hai bảng khu vực và bao gồm các câu lạc bộ từ Luxembourg
* **[[Gauliga Niederschlesien]]**: được hình thành khi *Gauliga Schlesien* bị tách ra vào năm 1941, bao phủ nửa tây bắc của vùng này
* **[[Gauliga Oberschlesien]]**: được hình thành khi *Gauliga Schlesien* bị tách ra vào năm 1941, bao phủ nửa đông nam của vùng này
* **[[Gauliga Osthannover]]**, tách ra từ *Gauliga Südhannover-Braunschweig* vào năm 1943
* **[[Gauliga Schleswig-Holstein]]**: được hình thành khi *Gauliga Nordmark* bị tách ra vào năm 1942
* **[[Gauliga Weser-Ems]]**: được hình thành khi *Gauliga Niedersachsen* tách ra vào năm 1942, bao phủ nửa phía tây của vùng này, chia thành các bảng khu vực từ năm 1943
* **[[Gauliga Westmark]]**: được hình thành khi *Gauliga Südwest/Mainhessen* bị tách ra vào năm 1941, bao phủ vùng hiện là một phần của các bang liên bang Saarland và Rhineland-Pfalz, cũng bao gồm cả FC Metz từ vùng Lorraine

### Các Gauligen được hình thành sau khi Đức mở rộng

* **[[Gauliga Böhmen und Mähren]]**: được hình thành tại các phần bị chiếm đóng của nơi hiện là Cộng hòa Séc, khi đó được gọi là Vùng bảo hộ Bohemia và Moravia, vào năm 1943, hai bảng khu vực, chỉ bao gồm các câu lạc bộ Đức, các câu lạc bộ Séc chơi giải vô địch riêng của họ
* **[[Gauliga Danzig-Westpreußen]]**: được hình thành tại Reichsgau Danzig-Tây Phổ bị chiếm đóng vào năm 1940
* **[[Gauliga Elsaß]]**: được hình thành tại vùng Alsace của Pháp bị chiếm đóng vào năm 1940, đầu tiên chia thành hai bảng, từ năm 1941 trong một giải đấu duy nhất
* **[[Gauliga Generalgouvernement]]**: được hình thành tại các tỉnh Ba Lan bị chiếm đóng đã trở thành một phần của cái gọi là Phủ Tổng đốc vào năm 1941, với số lượng bảng khác nhau
* **[[Gauliga Ostmark]]**: được hình thành tại quốc gia Áo bị sáp nhập vào năm 1938, năm 1941 mở rộng với các phần phía bắc của Nam Tư và đổi tên thành *Gauliga Donau-Alpenland*
* **[[Gauliga Sudetenland]]**: được hình thành tại các phần nói tiếng Đức chủ yếu (*[[Sudetenland]]*) của Tiệp Khắc bị sáp nhập vào năm 1938, từ năm 1940 cũng với các câu lạc bộ Đức từ Praha, với số lượng bảng khác nhau
* **[[Gauliga Wartheland]]**: được hình thành tại Reichsgau Wartheland bị chiếm đóng vào năm 1941, đầu tiên chia thành hai bảng, từ năm 1942 trong một giải đấu duy nhất

## Các câu lạc bộ trong Gauligen từ các vùng lãnh thổ bị sáp nhập
Ba trong số các Gauligen chứa các câu lạc bộ từ các vùng bị Đức chiếm đóng và sáp nhập sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu vào năm 1939.

Gauliga Elsaß hoàn toàn được tạo thành từ các câu lạc bộ Pháp từ Alsace, những đội phải Đức hóa tên của họ, như RC Strasbourg, đã trở thành Rasen SC Straßburg.

Trong Gauliga Westmark, ba câu lạc bộ từ vùng Lorraine của Pháp đã chơi dưới tên tiếng Đức của họ:
* FV Metz, là FC Metz
* TSG Saargemünd, từ Sarreguemines
* TSG Merlenbach, từ Merlebach

Trong Gauliga Moselland, các câu lạc bộ từ Luxembourg đã tham gia cuộc thi, bao gồm:
* FV Stadt Düdelingen, trước đây là Stade Dudelange
* FK Niederkorn, trước đây là Progrès Niedercorn
* Moselland Luxemburg, trước đây là Spora Luxembourg
* SV Düdelingen, trước đây là US Dudelange
* SV Schwarz-Weiß Esch, trước đây là Jeunesse d'Esch
* Schwarz-Weiß Wasserbillig, trước đây là Jeunesse Wasserbillig

Trong Gauliga Schlesien, sau này là Gauliga Oberschlesien, một số câu lạc bộ từ Ba Lan đã chơi dưới tên tiếng Đức của họ:
* TuS Schwientochlowitz, *là [[Śląsk Świętochłowice]]*
* TuS Lipine, *là [[Naprzód Lipiny]]*
* Germania Königshütte, *là [[AKS Chorzów]]*
* 1. FC Kattowitz, giữ nguyên tên
* Bismarckhütter SV 99, *là [[Ruch Chorzów]]*
* RSG Myslowitz, từ Mysłowice
* Sportfreunde Knurow, từ Knurów
* Adler Tarnowitz, từ Tarnowskie Góry
* Reichsbahn SG Kattowitz, từ Katowice

## Dòng thời gian Gauliga
Dòng thời gian này hiển thị khoảng thời gian tồn tại của một số Gauligen nhất định. Tuy nhiên, lưu ý rằng tất cả các Gauligen đều bị hạn chế nghiêm ngặt sau năm 1944 và không có giải nào hoàn thành mùa giải 1944–45. Do sự sụp đổ quân sự của Đức, thông tin về mùa giải cuối cùng nói chung là hạn chế, đặc biệt là ở các khu vực bị chiếm đóng.

## Xem thêm
* NSRL, Cơ quan Thể thao của Đức Quốc xã
* Danh sách các Gau của Đức Quốc xã

## Trong văn hóa đại chúng
*[[Das große Spiel]]* (*Trận đấu lớn*), một bộ phim về một đội bóng Đức hư cấu, Gloria 03, do Robert Stemmle đạo diễn, phát hành năm 1942. Các cảnh tại trận chung kết được quay tại trận chung kết giải vô địch Đức năm 1941 giữa Rapid Wien và FC Schalke 04.

## Tham khảo

## Đọc thêm
* Matthias Marschik. "Between Manipulation and Resistance: Viennese Football in the Nazi Era" (Giữa thao túng và kháng cự: Bóng đá Viên trong kỷ nguyên Quốc xã). *Journal of Contemporary History*, Tập 34, Số 2 (tháng 4 năm 1999), 
* *Sturmer Fur Hitler : Vom Zusammenspiel Zwischen Fussball Und Nationalsozialismus*, bởi Gerhard Fischer, Ulrich Lindner, Dietrich Schulze-Marmeling, Werner Skrentny, xuất bản bởi *Die Werkstatt*, 
* *Fussball unterm Hakenkreuz*, Nils Havemann và Klaus Hildebrand, Campus Verlag, 

## Liên kết ngoài
* Bảng xếp hạng mọi thời đại của ĐỨC cấp 1 1933/34 – 1944/45 bởi Clas Glenning
* „Fußball ist unser Leben“ – Beobachtungen zu einem Jahrhundert deutschen Spitzenfußballs (bằng tiếng Đức)
* Das große Spiel – The big game tại Internet Movie Database
* Các Gauligen *Das Deutsche Fussball Archiv* 
* Đức – Các giải vô địch 1902–1945 tại *RSSSF.com*
* Where's My Country? Bài viết về sự di chuyển xuyên biên giới của các câu lạc bộ bóng đá, tại *RSSSF.com*
* Đức – Bảng xếp hạng chung cuộc các giải đấu