open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tai nạn C-130 của Không quân Chile 2019

Vào ngày 9 tháng 12 năm 2019, một chiếc máy bay vận tải quân sự Lockheed C-130 Hercules của Không quân Chile đã bị rơi ở eo biển Drake khi đang trên đường đến Căn cứ quân sự Eduardo Frei Montalva của Chile nằm trên đảo King George ở Nam Cực.

Địa điểm tai nạn được xác định vào ngày 12 tháng 12 năm 2019 sau một cuộc tìm kiếm kéo dài ba ngày, nhưng không có người sống sót nào được tìm thấy.

## Máy bay
Máy bay được chế tạo vào năm 1978 cho Không quân Hoa Kỳ với số đuôi *77-0324* và số sê-ri *382-4776*, nhưng được giao cho Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ với tư cách là máy bay chở dầu KC-130R cho các hoạt động tiếp nhiên liệu trên không và được giao cho BuNo *160628*. Nó hoạt động ở Cherry Point, Bắc Carolina (VMGR-252) và ở Iwakuni, Nhật Bản (VMGR-152).

Máy bay được cất giữ tại AMARG từ năm 2009 đến 2014. Sau khi được Không quân Chile mua với giá 7 triệu USD, nó đã được tân trang lại tại Hill AFB, Utah, theo tiêu chuẩn C-130H và được giao vào năm 2015 theo số đuôi mới 990.

## Tai nạn
Máy bay đã rời Punta Arenas, Patagonia, Chile, lúc 19:55 UTC (16:55 giờ địa phương) trên đường bay đến đảo King George, Nam Cực. Chuyến bay nhằm cung cấp hỗ trợ hậu cần cho một căn cứ ở Lãnh thổ Nam Cực của Chile, và đưa nhân viên kiểm tra một đường cung cấp nhiên liệu nổi và các thiết bị khác tại căn cứ. Không quân Chile có tuyến bay từ Punta Arenas đến đảo King George hàng tháng. Liên lạc vô tuyến với máy bay bị mất lúc 21 giờ 13 phút UTC. Ngày hôm sau, các quan chức xét hỏi chiếc máy bay "bị rơi khi mất tích trong bao lâu."

## Tìm kiếm

Một cuộc tìm kiếm được tiến hành bởi lực lượng máy bay của Không quân Chile, Argentina, Brazil, Vương quốc Anh và Uruguay. Ngoài ra, hai tàu khu trục của Hải quân Chile đã tìm kiếm trong khu vực nơi mà máy bay được định vị lần cuối bởi radar. Họ được hỗ trợ bởi một nhóm các nhà phân tích hình ảnh vệ tinh từ Đơn vị 9900 của Lực lượng Quốc phòng Israel. Nỗ lực tìm kiếm đã bị cản trở bởi biển động và tầm nhìn hạn chế.

## Địa điểm tai nạn
Cuối cùng cũng xác định được địa điểm tai nạn, các mảnh vỡ từ một chiếc máy bay đã được tìm thấy trôi nổi trong vùng biển trải 19 dặm (31&nbsp;km) từ vị trí cuối cùng được định vị máy bay mất tích. Các mảnh vỡ và vật dụng khác đã được phát hiện bởi tàu nghiên cứu vùng cực của Hải quân Brazil Almirante Maximiano.

Địa điểm gặp nạn nằm ngoài khơi Nam Mỹ vào ngày 12 tháng 12, cách vị trí cuối cùng được biết đến của C-130 . Phần thân máy bay và các thành phần chính được xác định cùng với các thi thể. Chỉ huy không quân Chile Arturo Merino xác nhận rằng tất cả mọi người đã thiệt mạng.

## Hành khách và phi hành đoàn
Có tất cả 38 người trên máy bay, gồm 21 hành khách và 17 phi hành đoàn. Mười lăm hành khách là quân nhân của Không quân Chile, ba người là lính Chile, hai người là dân thường của công ty xây dựng và kỹ thuật Inproser, và một người là sinh viên Đại học Magallanes. Phi hành đoàn gồm toàn bộ nhân viên không quân Chile.

## Tham khảo
Epinephelus labriformis

***Epinephelus labriformis***, thường được gọi là **cá mú sao**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Phân bố và môi trường sống
*E. labriformis* có phạm vi phân bố rộng khắp Đông Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy từ phía nam bang California (Hoa Kỳ), trải dài xuống bán đảo Baja California và vịnh California, dọc theo Trung Mỹ và Nam Mỹ đến Bắc Peru, bao gồm các đảo ngoài khơi là đảo Cocos, quần đảo Revillagigedo và quần đảo Galápagos. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 50 m trở lại; cá con có thể sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả
*E. labriformis* trưởng thành có chiều dà cơ thể lớn nhất đo được là 60&nbsp;cm; tuổi thọ trung bình khoảng 30 năm. Chiều dài tiêu chuẩn bắt đầu trưởng thành tình dục đối với cá mái là 15&nbsp;cm, và 23&nbsp;cm đối với cá đực. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu đỏ hoặc màu ô liu với các đốm màu nâu sẫm và trắng phủ khắp thân và đầu, cả trên các vây. Đầu có các vệt màu nâu đỏ từ mõm xung quanh mắt đến má. Có duy nhất một đốm đen trên cuống đuôi. Đuôi bo tròn. Vây bụng ngắn.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 19; Số vảy đường bên: 56 - 68.

Thức ăn của *E. labriformis* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng được đánh bắt trong nghề cá và là mục tiêu đánh bắt ở khắp vịnh California và dọc theo bờ biển Mexico ở Thái Bình Dương.

## Chú thích
Freddie Figgers

**Freddie Figgers** là một lập trình viên, nhà phát minh, và một doanh nhân người Mỹ gốc Phi. Ông là người sáng lập công ty truyền thông Figgers và có 4 bằng sáng chế mang tên ông.

## Tiểu sử

Figgers sống ở Coral Gates nhưng được sinh ở Quincy, Florida vào 26/9/1989. Freddie khi mới sinh đã bị mẹ đẻ của ông vứt ở bãi rác. Cặp vợ chồng Nathan và Betty Figgers sau đó đã nuôi dưỡng ông. Để giúp bố ông sống với bệnh Alzheimer, Freddie đã tạo một đôi giày với 1 thiết bị theo dõi GPS với liên lạc hai chiều.  Khi ông 15 tuổi, Freddie đã bắt đầu với một công ty dịch vụ điện toán đám mây. Ở tuổi 16, Freddie đã thành lập công ty  Figgers Communication của ông. Đến lúc 24 tuổi,  ông đã có 80 chương trình phần mềm tùy chỉnh được xây dựng, thiết kế và thực hành.

Freddie có 4 bằng sáng chế, bao gồm Figgers F1 Phone. Figgers cũng có một chứng chỉ dải quang phổ từ FCC. Figgers tham gia vào cộng đồng Florida của ông bằng cách tài trợ cho các chương trình thanh thiếu niên, thanh toán hóa đơn cho người già và giúp bảo lãnh cho những ngôi nhà trong diện tịch thu tài sản, cũng như tặng học bổng đại học tới học sinh năm cuối trường Trung học.

## Tham khảo
Epinephelus lebretonianus

***Epinephelus lebretonianus***, tên thường gọi là **Mystery grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.

## Phân bố và môi trường sống
*E. lebretonianus* chỉ được biết đến qua một mẫu vật duy nhất, nhưng lại không rõ vị trí tìm thấy ban đầu của nó. Mẫu vật đã được thu thập trong chuyến đi vòng quanh thế giới trên hai con tàu *Astrolabe* và *Zélée* nhằm tìm ra Nam Cực, và được cho là đã được thu thập ở đâu đó ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Không rõ độ sâu tìm thấy chúng.

## Mô tả
Mẫu vật duy nhất được biết đến của *E. lebretonianus* có chiều dài cơ thể là 25&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục, có màu nâu lốm đốm trắng. Đầu và thân được phủ chi chít bởi các chấm màu nâu đen. Trừ vây ngực và vây bụng màu trắng, các vây còn lại có màu nâu viền đen với các vằn màu nâu sẫm. Có 3 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 16.

Như những đồng loại của nó, thức ăn của *E. lebretonianus* có thể là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác.

## Chú thích
Nguyễn Văn Dũng (cầu thủ bóng đá, sinh 1994)

**Nguyễn Văn Dũng** (sinh ngày 14 tháng 4 năm 1994 tại Thái Bình) là một cầu thủ bóng đá người Việt Nam. Hiện anh đang thi đấu ở vị trí hậu vệ cho câu lạc bộ  tại giải hạng nhất quốc gia V.League 2.

## Sự nghiệp câu lạc bộ
Năm 2016, anh thi đấu cho câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn theo dạng hợp đồng cho mượn.

## Danh hiệu

### Câu lạc bộ
**[[Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (2016)|Hà Nội FC]]**
***[[V.League 1]]**: 
: **Vô địch:** 2016, 2018, 2019, 2022
: **Á quân:** 2014, 2015, 2020
: **Hạng 3:**: 2017
***[[Siêu cúp bóng đá Việt Nam]]**: 
: **Vô địch:** 2018, 2019, 2020, 2022
: **Á quân:** 2015, 2016
***[[Giải bóng đá Cúp Quốc gia]]**: 
: **Vô địch:** 2019, 2020, 2022
: **Á quân:** 2015, 2016

## Tham khảo
Nhóm ngôn ngữ Ấn-Arya Bắc

**Nhóm** **ngôn ngữ Ấn-Arya Bắc,** còn được gọi là **nhóm** **ngôn ngữ Pahar,** là một nhóm các ngôn ngữ Ấn-Arya nói trong phạm vi hạ Himalaya, từ Nepal ở phía đông, qua bang Uttarakhand và Himachal Pradesh, Ấn Độ và đạt đến phía tây đến vùng Jammu, Jammu và Kashmir. Tên gọi *Pahar* (không nên nhầm lẫn với tiếng Pahar) là thuật ngữ của G.A. Grierson.

## Phân loại
Nhóm ngôn ngữ Pahar rơi vào ba nhóm. 
; Pahar Đông 
* Tiếng Jumli được nói bởi khoảng 40.000 người trong khu vực Karnali của Nepal. 
* Tiếng Nepal được nói bởi khoảng 11.100.000 người ở Nepal, 265.000 người ở Bhutan và 2.500.000 người ở Ấn Độ. Đây là một ngôn ngữ chính thức ở Nepal và Ấn Độ. 
; Pahar Trung 
* Tiếng Kumaon được nói bởi khoảng 2.360.000 người ở Uttarakhand. 
* Tiếng Garhwal được nói bởi khoảng 2.900.000 người ở Uttarakhand. Hầu hết trong số này là người Garhwal từ mạn tây bắc của bang. 
* Tiếng Dotyali được ước tính bởi khoảng 1 triệu người ở vùng viễn tây Nepal, mặc dù đây là ngôn ngữ lai, nó được công nhận là một phương ngữ của tiếng Nepal, nhưng cũng gần với tiếng Kumaon và tiếng Garhwal.

; Pahar Tây

* Có chừng một tá ngôn ngữ Pahar Tây, trong đó tiếng Dogri và tiếng Kangri là những ngôn ngữ được biết đến nhiều nhất.

## Về ngôn ngữ
Hy Mã Lạp Sơn chạy dọc Nepal, Ấn Độ và Pakistan. Từ 'Pahar' có nghĩa là 'núi' trong hầu hết các ngôn ngữ như tiếng Nepal, tiếng Hindi (Parbat là từ đồng nghĩa) cũng như tiếng Urdu (Koh là từ đồng nghĩa). Do mức độ phổ biến của nó ở Vùng Hy Mã Lạp Sơn, nhóm ngôn ngữ này còn được gọi là Hy Mã Lạp Sơn. Vì các ngọn núi có xu hướng cô lập các cộng đồng khỏi sự thay đổi, nên các phương ngữ ở vùng núi có xu hướng có những đặc điểm riêng với một số phương ngữ núi khác trong khi vẫn bị cô lập với nhau - dường như có một cụm phương ngữ. Tất cả các phương ngữ này thường được gọi là nhóm ngôn ngữ 'Pahar', và hầu hết mọi người từ dãy Hy Mã Lạp Sơn được gọi là người Pahar.

## Tham khảo

* "  ". *Encyclopædia Britannica* (tái bản lần thứ 11. ). Nhà xuất bản Đại học Cambridge.

## Liên kết ngoài
Himachali Pahari Language
Epinephelus longispinis

***Epinephelus longispinis***, tên thông thường là **Longspine grouper** (cá mú gai dài), là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1864.

## Phân bố và môi trường sống
*E. longispinis* có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương. Loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Kenya đến Đông Cape, Nam Phi, bao gồm Madagascar, miền nam Ấn Độ và tất cả các quần đảo nằm trong Ấn Độ Dương, trải rộng về phía đông đến biển Andaman, xuống phía nam đến phía tây đảo Sumatra, phía nam Java, Bali, Lombok, và quần đảo Watubela ở phía đông biển Banda. Nó đã được ghi nhận thêm tại vịnh Ba Tư, ngoài khơi Iraq (2012) và tây bắc Ấn Độ (2019). Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 70 m trở lại; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả
*E. longispinis* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là khoảng 55&nbsp;cm; trưởng thành tình dục khi đạt được tổng chiều dài là 23&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu xám với các đốm lớn màu trắng, chấm nâu phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Đuôi được bo tròn. Có 2 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. longispinis* chủ yếu là các loài động vật giáp xác (đặc biệt là cua nhỏ) và động vật thân mềm, nhưng hiếm khi ăn các loài cá nhỏ hơn và mực. Chúng được đánh bắt trong nghề cá thương mại.

## Chú thích
Crayon Shin-chan: Gekitotsu! Rakuga Kingdom to Hobo Yonin no Yūsha

là phim anime 2020 được sản xuất bởi Shin-Ei Animation. Là bộ phim điện ảnh thứ 28 trong series manga và anime hài hước *[[Shin – Cậu bé bút chì]]*. Ra mắt tại các rạp phim Nhật Bản từ 24 tháng 4 năm 2020. Đạo diễn của bộ phim là Takahiko Kyogoku, cũng là nhà biên kịch cùng với Ryo Takada. Ngày 3 tháng 4 phim được thông báo bị hoãn chiếu do tác động từ Đại dịch COVID-19.

## Phân vai

* Yumiko Kobayashi : Shinnosuke Nohara
* Miki Narahashi: Misae Nohara
* Toshiyuki Morikawa:  Hiroshi Nohara
* Satomi Kōrogi: Himawari Nohara
* Mari Mashiba: Tōru Kazama & Bạch Tuyết
* Tamao Hayashi : Nene
* Teiyū Ichiryūsai: Masao
* Chie Satō : Bo
* Shizuka Itō : Nanako
* Mizuki Ōtsuka
* Hiroshi Kamiya : Buriburizaemon

## Phòng vé
Ra mắt 317 rạp, bộ phim đã mở màn ở vị trí số 1 và bán được 212.000 vé với thu nhập khoảng 262 triệu yên (khoảng 2,47 triệu đô la Mỹ) trong tuần đầu công chiếu.  Đến cuối tuần thứ sáu, bộ phim tụt từ hạng 5 xuống hạng 7 và thu về tổng doanh thu là 1.085.377.700 yên (khoảng 10,28 triệu đô la Mỹ). 

## Tham khảo
Định lý số nguyên tố

Trong lý thuyết số, **định lý số nguyên tố** (**prime number theorem -** **PNT**, hay **định lý phân bố số nguyên tố**) mô tả sự phân bố tiệm cận của các số nguyên tố giữa các số nguyên dương. Định lý này chuẩn hóa ý tưởng trực quan rằng các số nguyên tố trở nên ít phổ biến hơn khi chúng trở nên lớn hơn bằng cách định lượng chính xác tỷ lệ xuất hiện các số này. Định lý đã được Jacques Hadamard và Charles Jean de la Vallée Poussin chứng minh độc lập vào năm 1896 bằng cách sử dụng các ý tưởng của Bernhard Riemann (đặc biệt là hàm zeta Riemann).

Tỷ lệ phân phối đầu tiên như vậy được tìm thấy là , trong đó  là hàm đếm số nguyên tố và  là logarit tự nhiên của . Điều này có nghĩa là với  đủ lớn, xác suất một số nguyên ngẫu nhiên không lớn hơn  là số nguyên tố rất gần với . Do đó, một số nguyên ngẫu nhiên có tối đa  chữ số (cho  đủ lớn) có xác suất là số nguyên tố bằng 1/2 xác suất của một số nguyên ngẫu nhiên có nhiều nhất  chữ số. Ví dụ: trong số các số nguyên dương có nhiều nhất 1000 chữ số, có khoảng một trong 2300 số là số nguyên tố (), trong khi trong số các số nguyên dương có nhiều nhất 2000 chữ số, thì khoảng một trong 4600 số là số nguyên tố (). Nói cách khác, khoảng cách trung bình giữa các số nguyên tố liên tiếp giữa các số nguyên  đầu tiên là khoảng .

## Nội dung

Đặt  là hàm đếm số nguyên tố cho số lượng các số nguyên tố nhỏ hơn hoặc bằng , với bất kỳ số thực  nào. Ví dụ:  vì có bốn số nguyên tố (2, 3, 5 và 7) nhỏ hơn hoặc bằng 10. Định lý số nguyên tố sau đó nói rằng  là một xấp xỉ tốt với , theo nghĩa là giới hạn của *thương số* giữa hai hàm  và  khi  tăng vô hạn, bằng 1:

: \lim_{x\to\infty}\frac{\;\pi(x)\;}{\;\left[ \frac{x}{\log(x)}\right]\;} = 1,

được gọi là **quy luật tiệm cận của việc phân phối số nguyên tố**. Sử dụng ký hiệu tiệm cận, kết quả này có thể được trình bày lại dưới dạng

: \pi(x)\sim \frac{x}{\log x}.

## Tham khảo

## Sách tham khảo
*
*
Phà Hàm Luông

**Phà Hàm Luông** là một tuyến phà nằm trên Quốc lộ 60 nối hai bờ phường Bến Tre. Bến phà cách cầu Hàm Luông hiện hữu khoảng 2,3&nbsp;km về phía hạ lưu.

Phà Hàm Luông là một tuyến phà quan trọng, chủ yếu phục vụ việc di chuyển người và phương tiện qua sông Hàm Luông. Nó đóng vai trò kết nối với các xã thuộc Cù lao Minh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển và phát triển kinh tế khu vực.

Lúc 7 giờ ngày 25 tháng 4 năm 2010, bến phà chính thức ngừng hoạt động và giải thể ngày 30 tháng 4 năm 2010 sau khi cầu Hàm Luông chính thức được khánh thành. 

## Lịch sử hoạt động
Thời điểm chưa có cầu Hàm Luông, phà là phương tiện duy nhất để nối liền hai bờ sông, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong giao thông và đời sống của người dân khu vực sông Hàm Luông. Người dân, xe cộ, hàng hóa đều phụ thuộc vào tuyến phà này mỗi ngày.

Vào giờ cao điểm hoặc dịp lễ Tết, phà thường xuyên quá tải, người và xe chen chúc đến mức phải thêm cầu phao nổi dự phòng cho phà có thêm bến cặp vào để giải phóng hành khách và phương tiện.

Vào năm 1960, phà Hàm Luông được cải tiến với kiểu bến quay, tức là khi xe ô tô chạy xuống bến, nếu mũi phà quay về hướng nào thì nhân viên sẽ xoay đầu xe theo hướng đó. Phà lúc này được làm bằng sắt từ khung đến sàn, có mui che và chạy bằng động cơ thủy. Một chiếc phà có thể chở được nhiều ô tô cùng lúc.

Trước năm 1980, mỗi giờ chỉ có một chuyến phà, bắt đầu từ 4 giờ sáng đến 7 giờ tối là ngừng. Ngoài khoảng thời gian này, nếu có nhu cầu thì phải dùng phà chạy đột xuất. Những chuyến phà đột xuất thường chỉ được dùng trong các trường hợp đặc biệt, như chở người bệnh nặng từ phía Mỏ Cày sang thị xã Bến Tre (nay là phường Bến Tre), hoặc đưa đón cán bộ đi công tác về trễ.

## Xem thêm

* Cầu Hàm Luông
* Sông Hàm Luông

## Tham khảo
It'z Icy

**IT'z ICY** là EP đầu tay của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc ITZY, được phát hành vào ngày 29 tháng 7 năm 2019 bởi JYP Entertainment với bài hát chủ đề là "ICY". Album gồm hai phiên bản là "IT'z" và "ICY".

## Phát hành
Vào tháng 5 năm 2019, JYP Entertainment đã tổ chức một cuộc phỏng vấn và chính thức xác nhận rằng ITZY đang chuẩn bị trở lại vào tháng 7. Vào 6 giờ chiều (múi giờ GMT +9, tức 4 giờ chiều tại Việt Nam) ngày 29 tháng 7 năm 2019, mini-album IT'z ICY chính thức được phát hành.
## Quảng bá
IT'z ICY bắt đầu được quảng bá vào ngày 9 tháng 7 năm 2019 với poster teaser của cả nhóm. Các poster teaser của các thành viên lần lượt được hé lộ mỗi ngày từ ngày 14 đến ngày 18 với thứ tự Yeji, Lia, Ryujin, Chaeryeong và Yuna. Teaser cho video âm nhạc được đăng tải vào ngày 24 tháng 7. Ngày hôm sau, teaser video âm nhạc thứ hai và cũng là cuối cùng được đăng tải.

Vào ngày 2 tháng 8, video vũ đạo của bài hát "ICY" được đăng tải trên kênh YouTube chính thức của ITZY. Sau đó là video vũ đạo của bài "IT'z SUMMER" được đăng tải vào ngày 5/8. 
## Danh sách đĩa nhạc
Hình học Diophantos

Trong toán học, **hình học Diophantos / hình học Diophantine** là các nghiên cứu về các điểm của các đa tạp đại số có tọa độ là các số nguyên, số hữu tỷ và khái quát của chúng. Các khái quát này thường là các trường không đóng đại số, chẳng hạn như trường số, trường hữu hạn, trường hàm và trường ''p'' -adic (nhưng không phải là số thực được sử dụng trong hình học đại số thực). Nó là một nhánh con của hình học số học và là một cách tiếp cận lý thuyết về phương trình Diophantos, hình thành các bài toán về các phương trình như vậy với thuật ngữ hình học đại số.

Một phương trình đơn giản tương ứng với một siêu mặt, và các phương trình Diophantine đồng thời làm phát sinh một đa tạp đại số *V* trên *K*; câu hỏi điển hình là về bản chất của tập hợp *V*(*K*) của các điểm trên *V* với tọa độ trong *K* và bằng các hàm số chiều cao, các câu hỏi định lượng về "kích thước" của các lời giải này có thể được đặt ra, cũng như định tính các vấn đề về bất kỳ điểm nào tồn tại, và nếu vậy liệu có một số lượng vô hạn nghiệm hay không. Với cách tiếp cận hình học, việc xem xét các phương trình đồng nhất và tọa độ đồng nhất là cơ bản, vì những lý do tương tự mà hình học chiếu là phương pháp chủ đạo trong hình học đại số. Do đó, các giải pháp số hợp lý là sự cân nhắc chính; nhưng các giải pháp tích phân (ví dụ các điểm mạng tinh thể) có thể được xử lý theo cách tương tự như một đa tạp affine có thể được xem xét bên trong một giống chiếu có thêm điểm ở vô cực.

Cách tiếp cận chung của hình học Diophantine được minh họa bằng định lý Faltings (một phỏng đoán của L. J. Mordell) nói rằng một đường cong đại số *C* của chi *g* > 1 so với các số hữu tỷ chỉ có một số hữu hạn các điểm hữu tỷ. Hệ quả đầu tiên của định lý này có thể là định lý của Hilbert và Hurwitz xử lý trường hợp *g* = 0. Lý thuyết này bao gồm cả các định lý và nhiều giả thuyết và các câu hỏi mở.

## Sách tham khảo
*

## Tham khảo

## Đọc thêm
* 
* 
* 
*
Alaudala

***Alaudala*** là một chi chim trong họ Alaudidae. Nó được tách ra từ chi *[[Calandrella]]*.

## Từ nguyên
Tên chi là dạng thu nhỏ của *[[Alauda]]*.

## Các loài
Bao gồm các loài sau:
* *[[Alaudala athensis]]* (Sharpe, 1900)
* *[[Alaudala cheleensis]]* Swinhoe, 1871
* *[[Alaudala somalica]]* Sharpe, 1895
* *[[Alaudala rufescens]]* (Vieillot, 1819)
* *[[Alaudala raytal]]* (Blyth, 1845)

## Hình ảnh

## Chú thích

 
## Tham khảo
* 
*
Actinodendron arboreum

**Actinodendron arboreum**, tên trong tiếng Anh thường được gọi là **hải quỳ cây** hoặc **hải quỳ lửa**, là một loài hải quỳ thuộc họ Actinodendronidae. Nó có nguồn gốc từ Ấn Độ-Thái Bình Dương, nơi nó phát triển ở độ sâu xuống tới 28 mét (92&nbsp;ft). Hầu hết các loài hải quỳ đều vô hại với con người, nhưng A. arboreum có nọc độc cao và vết chích của nó có thể gây loét da nghiêm trọng (cũng được đề xuất bởi tên thay thế của nó, hải quỳ lửa địa ngục).

## Tham khảo



## Liên kết ngoài
Madalyn Murray O'Hair

**Madalyn Murray O'Hair** (tên khai sinh **Madalyn Mays**; 13 tháng 4 năm 1919 - 29 tháng 9 năm 1995)  là một nhà hoạt động người Mỹ ủng hộ chủ nghĩa vô thần và tách biệt nhà thờ ra khỏi nhà nước. Năm 1963, bà thành lập American Atheists và làm chủ tịch cho đến năm 1986, sau đó con trai bà Jon Garth Murray đã kế vị bà. Bà đã viết ra những số đầu tiên của *Tạp chí Vô thần Mỹ*.

O'Hair được biết đến nhiều nhất với vụ kiện *Murray v.* *Curlett*, thách thức chính sách của những lời cầu nguyện và đọc Kinh Thánh bắt buộc tại các trường công lập ở Baltimore, trong đó bà đưa cho con trai đầu lòng của mình là William J. Murray làm nguyên đơn. Hợp nhất với vụ kiện *Trường học Abington v.* *Schempp* (1963), hai vụ này đã được Tòa án Tối cao Hoa Kỳ xét xử, phán quyết chính thức rằng xử phạt trường học do việc đọc Kinh Thánh bắt buộc trong các trường công lập Mỹ là vi hiến. Tòa án Tối cao đã cấm cầu nguyện được tài trợ chính thức trong các trường học ở *Engel v.* *Vitale* (1962) với lý do tương tự. Thông qua những American Atheists, O'Hair đã đệ trình nhiều vụ kiện khác về các vấn đề tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước.

Năm 1995, O'Hair, con trai thứ hai của bà Jon Garth Murray (được gọi là "Garth"), và cháu gái và con gái nuôi Robin Murray O'Hair của bà (con gái của William J. Murray (con trai của bà) và bạn gái thời trung học Susan của William), đã biến mất khỏi Austin, Texas. Garth Murray đã rút hàng trăm ngàn đô la từ quỹ của American Atheists, và có suy đoán rằng bộ ba này đã bỏ trốn. David Roland Waters, một tên tội phạm bị kết án và cựu nhân viên của những người vô thần Mỹ, sau đó đã bị kết án giết O'Hair, Jon Garth Murray và Robin Murray O'Hair. Các thi thể không được tìm thấy cho đến khi Waters dẫn các nhà chức trách đến nơi chôn cất của họ sau khi bị kết án.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 1968 debate between Baptist minister Walter Martin and O'Hair – MP3 file
* FBI Records: The Vault - Madalyn Murray O'Hair at fbi.gov
* Biography of O'Hair at Rotten.com
* 
* Madalyn Murray O'Hair vs. Religious Broadcasting at urbanlegends.about.com 
* Meeting Satan Herself: An evening with Madalyn Murray O'Hair: ngày 14 tháng 9 năm 1977
* The Murder of Madalyn Murray O'Hair: America's Most Hated Woman Crime Magazine
Epinephelus macrospilos

***Epinephelus macrospilos***, tên thường gọi là **Snubnose grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1855.

## Phân bố và môi trường sống
*E. macrospilos* có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar, Sri Lanka và tất cả các quần đảo nằm trong Ấn Độ Dương, trải rộng về phía đông đến biển Andaman. Ở Tây Thái Bình Dương, chúng có mặt ở gần khắp quần đảo Mã Lai (trừ vùng biển bao quanh đảo Borneo). Ở Biển Đông, *E. macrospilos* có mặt ở khắp đường bờ biển Việt Nam và vịnh Bắc Bộ, và ở cả quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara; phía nam trải dài xuống đến vùng đông bắc Úc; phía đông trải rộng khắp các đảo thuộc 3 tiểu vùng: Melanesia, Micronesia, Polynesia. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 44 m trở lại; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả
*E. macrospilos* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là 52&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu xám nâu với rất nhiều đốm nâu phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Đuôi bo tròn, có viền trắng; đôi khi cũng xuất hiện ở sau vây lưng và vây hậu môn, và cả vây ngực. Thường bị nhầm lẫn với các loài *[[Epinephelus quoyanus]]*, *[[Epinephelus faveatus]]*, *[[Epinephelus corallicola]]* và *[[Epinephelus howlandi]]*.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 19; Số vảy đường bên: 49 - 52.

Thức ăn của *E. macrospilos* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác, hoặc thỉnh thoảng là giun biển. Chúng được đánh bắt trong nghề cá quy mô nhỏ, nhưng không phải là mục tiêu được đánh bắt.

## Chú thích
Nguyễn Quốc Long

**Nguyễn Quốc Long** (sinh ngày 19 tháng 2 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí hậu vệ cho câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn tại V-League 1.

## Chú thích
Hình học số học

Trong toán học, **hình học số học** đại khái là ứng dụng các kỹ thuật từ hình học đại số vào các vấn đề trong lý thuyết số. Hình học số học tập trung vào hình học Diophantine, nghiên cứu các điểm hữu tỷ của các đa tạp đại số.

Theo thuật ngữ trừu tượng hơn, hình học số học có thể được định nghĩa là nghiên cứu các sơ đồ loại hữu hạn trên phổ của vành số nguyên.

## Tổng quan
Các đối tượng cổ điển được hình học số học đề cập đến là các điểm hữu tỷ: tập hợp nghiệm của một hệ phương trình đa thức trên các trường số, trường hữu hạn, trường p-adic hoặc trường hàm số đại số, tức là các trường không đóng đại số trừ các số thực. Điểm hữu tỷ có thể được đặc trưng trực tiếp bởi các [hàm [chiều cao]] đo độ phức tạp số học của chúng.

Cấu trúc của các đa tạp đại số được xác định trên các trường không đại số đã trở thành một lĩnh vực quan tâm nảy sinh với sự phát triển trừu tượng hiện đại của hình học đại số. Trên các lĩnh vực hữu hạn, cohomology étale cung cấp các bất biến tôpô liên quan đến các đa tạp đại số. Lý thuyết Hodge p-adic cung cấp các công cụ để kiểm tra khi các đặc tính chung của các đa tạp này trên các số phức mở rộng đến các trường trên các trường p-adic.

## Tham khảo
Đạo luật Công dân, 2019

**Đạo luật Công dân (Sửa đổi) năm 2019** ( viết tắt **CAA**), của Quốc hội Ấn Độ đã sửa đổi Đạo luật Công dân năm 1955 cung cấp một con đường đến quốc tịch Ấn Độ cho các dân tộc thiểu số từ Pakistan, Bangladesh và Afghanistan. Các nhóm thiểu số tôn giáo đủ điều kiện được liệt kê là người Ấn giáo, người theo đạo Sikh, Phật tử, tín đồ Kỳ Na giáo, người theo Hỏa giáo và tín đồ Kitô hữu. Người Hồi giáo không được hưởng đủ điều kiện như vậy. Những người thụ hưởng phải vào Ấn Độ vào hoặc trước ngày 31 tháng 12 năm 2014 và phải đối mặt với "đàn áp tôn giáo hoặc sợ bị đàn áp tôn giáo" tại quốc gia gốc của họ. Đạo luật cũng nới lỏng yêu cầu cư trú từ 11 năm đến 5 năm cho những người di cư này.

Đảng Bharatiya Janata cầm quyền đã hứa trong tuyên ngôn bầu cử năm 2014 nhằm cung cấp một ngôi nhà tự nhiên cho những người tị nạn Ấn Độ bị đàn áp. Các chuyến đi của những người tị nạn như vậy đã được báo cáo trên các phương tiện truyền thông. Vào năm 2015, chính phủ đã thông qua các lệnh hợp pháp hóa những người tị nạn như vậy bất kể tài liệu du lịch của họ và cấp cho họ thị thực dài hạn. Theo Cục Tình báo, hơn 30.000 người di cư, hầu hết trong số họ theo đạo Hindu hoặc đạo Sikh, đã được chấp nhận bởi các điều khoản này và có thể sẽ được hưởng lợi từ Đạo luật Công dân sửa đổi.

Đạo luật sửa đổi đã bị chỉ trích ở Ấn Độ và nước ngoài vì vi phạm Hiến pháp thế tục của Ấn Độ và lời hứa bình đẳng của nó theo Điều 14. Một kiến nghị phản đối dự luật đã được ký bởi hơn 1.000 nhà khoa học và học giả Ấn Độ. Đạo luật này cũng bị Ủy ban Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế chỉ trích. Một số nhà phê bình của Đạo luật tin rằng nó hợp pháp hóa sự phân biệt tôn giáo.

Việc thông qua Đạo luật đã gây ra các cuộc biểu tình quy mô lớn ở Ấn Độ. Các nhóm Hồi giáo và các nhóm thế tục đã phản đối cáo buộc phân biệt tôn giáo. Người dân Assam và các quốc gia đông bắc khác tiếp tục phản đối vì sợ rằng những người nhập cư bất hợp pháp không theo đạo Hồi trong khu vực của họ sẽ được phép ở lại.

Một số quốc gia không theo đạo Hồi ở ngoại vi Ấn Độ đáng chú ý vì sự vắng mặt của họ trong dự luật. Người Ấn Độ nói tiếng Tamil từ Sri Lanka, nhiều người định cư hợp pháp tại bang Tamil Nadu của Ấn Độ, không được đề cập; cũng không phải là người Ấn giáo ở Phật giáo Nepal và Bhutan, hoặc người tị nạn Tây Tạng từ Trung Quốc.

## Ghi chú

## Tham khảo
Lưu Diễm (định hướng)

**Lưu Diễm** có thể là:

## Việt Nam
* Lưu Diễm (劉琰), thủ khoa Thái học sinh năm 1232 thời nhà Trần.

## Trung Quốc
* Lưu Diễm (劉琰), quan viên, tướng lĩnh thời Tam Quốc.
* Lưu Diễm (劉琰), quan viên nhà Thanh.
* Lưu Diễm (劉艷), vận động viên trượt băng nghệ thuật.

## Khác
* Lưu Diễm (劉灧), nhân vật hư cấu trong phim truyền hình *[[Ban Thục truyền kỳ]]*.
Epinephelus magniscuttis

***Epinephelus magniscuttis***, thường được gọi là **cá mú vệt đốm**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1963.

## Phân bố và môi trường sống
*E. magniscuttis* có phạm vi phân bố rải rác khắp Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Nam Mozambique đến KwaZulu-Natal, Nam Phi; bao gồm các nhóm đảo Réunion, Mauritius và Comoros (nhưng không có mặt ở Madagascar); và phía đông Ấn Độ. Ở Thái Bình Dương, loài này được tìm thấy ở nhóm đảo phía bắc Philippines; đảo Timor; New Ireland (Papua New Guinea); Vanuatu Fiji và Tonga (2003); rạn san hô Myrmidon ở biển San Hô (1994) và rạn san hô Great Barrier (2013). Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 50 đến 300 m; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả
*E. magniscuttis* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là 150&nbsp;cm; tổng trọng lượng là 50&nbsp;kg. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu nhạt với các chấm nhỏ màu nâu sẫm đến lục xám phủ khắp đầu và thân trên, và trên cả các vây (trừ thân dưới và trên vây hậu môn). Sau mắt có một hàng các chấm riêng biệt. Đuôi được bo tròn. Có 2 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. magniscuttis* là các loài động vật giáp xác, động vật thân mềm và các loài cá nhỏ hơn. Chúng được đánh bắt trong nghề cá.

## Chú thích
Điểm hữu tỷ

Trong lý thuyết số và hình học đại số, một **điểm hữu tỷ** của đa tạp đại số là một điểm có tọa độ thuộc về một trường nhất định. Nếu trường không được đề cập tới, trường số hữu tỷ thường được coi là ngầm định. Nếu trường nói đến là trường các số thực, một điểm hữu tỷ thường được gọi là điểm thực.

Nghiên cứu các điểm hữu tỷ là mục tiêu trung tâm của lý thuyết số và hình học Diophantine. Ví dụ, định lý lớn của Fermat có thể được trình bày lại như sau: với , đường cong Fermat của phương trình x^n+y^n=1 không có điểm hữu tỷ nào khác ngoài ,  và, nếu  là chẵn,  và .

## Định nghĩa
Cho một trường *k* và một phần mở rộng đại số đóng *K* của *k*, một đa tạp affine *X* trên *k* là tập hợp các không điểm phổ biến trong K^n của một tập hợp các đa thức có hệ số thuộc *k*:

: f_1(x_1,\ldots,x_n)=0,\ldots, f_r(x_1,\dots,x_n)=0.

Các không điểm phổ biến này được gọi là các *điểm* của *X.*

Một **điểm hữu tỷ** *k* (k - hữu tỷ hoặc *k*-**point**) của *X* là một điểm của *X* thuộc về *k* *n*, nghĩa là một chuỗi (*a* 1,..., *a**n*) của *n* phần tử của *k* sao cho *f* *j*  (*a*1,..., *a**n*) = 0 với mọi *j*. Tập hợp các điểm hữu tỷ *k* của *X* thường được ký hiệu là *X*(*k*).

Đôi khi, khi trường *k* được hiểu hoặc khi *k* là trường **Q** của các số hữu tỷ, người ta nói "điểm hữu tỷ" thay vì "điểm *k*-hữu tỷ".

Ví dụ: các điểm hữu tỷ của vòng tròn đơn vị với phương trình

: x^2+y^2=1

là các cặp số hữu tỷ

: \left(\frac ac, \frac bc\right),

Trong đó (a, b, c) là một bộ ba số Pythagore.

## Ghi chú

## Sách tham khảo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Epinephelus maculatus

***Epinephelus maculatus***, tên thường gọi là **Highfin grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1790.

## Phân bố và môi trường sống
*E. maculatus* có phạm vi phân bố rộng khắp Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy ở khắp quần đảo Mã Lai (không có mặt ở đảo Sumatra và hầu hết đảo Borneo, trừ phía đông) và quần đảo Trường Sa (Việt Nam), ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara, cũng như miền nam Nhật Bản; phía nam trải dài xuống đến bờ đông Úc; phía đông trải rộng khắp các đảo thuộc 3 tiểu vùng: Melanesia, Micronesia, Polynesia. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 2 đến 100 m; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả

*E. maculatus* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là 60&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu xám với các chấm màu nâu sẫm phủ khắp đầu và thân, và cả các vây. Có hai mảng đốm trắng nằm xen kẽ với hai mảng đốm đen dọc lưng. Cá con có màu nâu đen với các mảng đốm trắng rải rác khắp đầu và thân. Đuôi bo tròn.

Số gai ở vây lưng: 11 (gai thứ 3 và 4 dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 18; Số vảy đường bên: 48 - 51.

Thức ăn của *E. maculatus* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng được đánh bắt trong nghề cá thương mại, nhưng không được nhắm mục tiêu như các loài cá mú khác.

## Chú thích
Hàm đếm số nguyên tố

Trong toán học, **hàm đếm số nguyên tố** là hàm số đếm số lượng các số nguyên tố nhỏ hơn hoặc bằng với một số thực *x.*   Nó được ký hiệu là  (*x*) (không liên quan đến số ). 

## Lịch sử
Mối quan tâm lớn của lý thuyết số là tốc độ tăng trưởng của hàm đếm số nguyên tố. Nó được Gauss và Legendre phỏng đoán vào cuối thế kỷ 18 là xấp xỉ với

:  \frac x {\ln(x)} 

theo nghĩa

: \lim_{x\rightarrow\infty} \frac{\pi(x)}{x/\ln(x)}=1. 

Phát biểu này là nội dung của định lý số nguyên tố. Một tuyên bố tương đương là

: \lim_{x\rightarrow\infty}\pi(x) / \operatorname{li}(x)=1\!

Trong đó li là hàm tích phân logarit. Định lý số nguyên tố được Jacques Hadamard và Charles de la Vallée Poussin chứng minh lần đầu tiên vào năm 1896 một cách độc lập, sử dụng các thuộc tính của hàm Riemann zeta do Riemann giới thiệu vào năm 1859. Cách chứng minh định lý số nguyên tố không sử dụng hàm zeta hoặc giải tích phứ đã được Atle Selberg và Paul Erdős tìm ra vào khoảng năm 1948 (hầu hết các phần này đều được họ tìm ra hoàn toàn độc lập với nhau).

Ước tính chính xác hơn về \pi(x)\! bây giờ đã được biết đến; ví dụ 

: \pi(x) = \operatorname{li}(x) + O\bigl(xe^{-\sqrt{\ln x}/15}\bigr)\!

trong đó *O* là ký hiệu O lớn. Đối với hầu hết các giá trị của x chúng ta quan tâm đến (tức là khi x không lớn quá mức), giá trị \operatorname{li}(x)\!  luôn lớn hơn \pi(x)\!. Tuy nhiên, hiệu  \pi(x) - \operatorname{li}(x) được biết là thay đổi dấu vô hạn lần. Để thảo luận về điều này, xem số Skewes.

### Dạng chính xác
Bernhard Riemann đã chứng minh rằng hàm đếm số nguyên tố chính xác là 

: \pi(x) = \operatorname{R}(x) - \sum_{\rho}\operatorname{R}(x^\rho) 

trong đó

: \operatorname{R}(x) = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{\mu(n)}{n} \operatorname{li}(x^{1/n}),

 là hàm Mobius,  là hàm số tích phân logarit, *ρ* đánh dấu mỗi giá trị zero của hàm zeta Riemann, và  không được đánh giá với một nhánh rẽ nhưng thay vì coi là . Một cách tương đương, nếu các giá trị 0 tầm thường được thu thập và tổng được lấy *chỉ* qua các giá trị 0 không tầm thường *ρ* của hàm zeta Riemann, sau đó  có thể được viết thành

: \pi(x) = \operatorname{R}(x) - \sum_{\rho}\operatorname{R}(x^\rho) - \frac{1}{\ln{x}} + \frac{1}{\pi} \arctan{\frac{\pi}{\ln{x}}} .

Giả thuyết Riemann gợi ý rằng với mỗi giá trị 0 không tầm thường thì 

## Bảng của  (''x''), ''x'' / ln ''x'' và li (''x'')
Bảng này cho thấy ba hàm số  (*x*), *x* / ln *x* và li(*x*) so sánh ở các giá trị mũ của 10. Xem thêm, và  

:

## Tham khảo
Epinephelus melanostigma

***Epinephelus melanostigma***, tên thông thường là **One-blotch grouper** (cá mú một đốm), là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1953.

## Phân bố và môi trường sống
*E. melanostigma* có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy ở Yemen và, dọc theo bờ biển phía nam Đông Phi đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và một số các quần đảo trong Ấn Độ Dương; băng qua gần khắp quần đảo Mã Lai (trừ phía đông đảo Sumatra và vùng biển bao quanh đảo Borneo); ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (miền nam Nhật Bản); ở phía nam, chúng có mặt ở vùng biển phía tây bắc Úc, phía đông giới hạn đến một số các quần đảo thuộc 3 tiểu vùng: Melanesia, Micronesia, Polynesia. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 30 m trở lại; cá con có thể sống ở vùng nước nông hơn.

## Mô tả
*E. melanostigma* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là 35&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu xám nâu với các đốm màu nâu sẫm hình tổ ong phủ dày khắp thân và đầu, cả trên các vây. Có duy nhất một đốm đen lớn ngay giữa lưng. Đuôi bo tròn. Vây bụng ngắn. Hoa văn trên cơ thể của loài này tương tự với một số đồng loại thuộc chi *[[Epinephelus]]*, khiến chúng dễ bị nhầm lẫn với nhau.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 19; Số vảy đường bên: 56 - 68.

Thức ăn của *E. melanostigma* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng được đánh bắt trong nghề cá, nhưng hạn chế.

## Chú thích
Nguyên âm đơn

**Nguyên âm đơn** là nguyên âm mà khi phát âm, lưỡi và cơ quan nói khác không di chuyển và âm tiết chỉ gồm một âm vị nguyên âm duy nhất, phân biệt với nguyên âm đôi - kết hợp của hai nguyên âm kế nhau trong cùng một âm tiết.

## Tham khảo
Phong tục gọi tên Tây Ban Nha

**Phong tục đặt tên Tây Ban Nha** là truyền thống đặt tên cho trẻ em được thực hiện ở Tây Ban Nha. Theo các phong tục này, tên của một người bao gồm một tên riêng (đơn giản hoặc hỗn hợp) theo sau là hai tên họ. Trong lịch sử, họ thứ nhất là họ đầu tiên của cha và họ thứ hai là họ đầu tiên của mẹ. Trong những năm gần đây, thứ tự họ như vậy trong một gia đình được quyết định khi đăng ký tên cho con đầu lòng, nhưng thứ tự theo truyền thống như trên vẫn là sự lựa chọn chủ yếu cho các đứa con sau. Thông thường, thực tế là người ta chỉ sử dụng một tên riêng cùng với họ đầu tiên trong hầu hết các trường hợp (ví dụ: "Miguel de Unamuno" thay cho Miguel de Unamuno y Jugo; "Lionel Messi" thay cho "Lionel Andrés Messi Cuccittini"). Tên đầy đủ (*fullname*) thường được dành riêng cho các vấn đề pháp lý, chính thức và trong văn bản, tài liệu; tuy nhiên, cả hai họ của cha và mẹ cũng đôi khi được sử dụng một cách có hệ thống khi tên họ đầu tiên rất phổ biến (ví dụ: Federico García Lorca, Pablo Ruiz Picasso hoặc José Luis Rodríguez Zapatero) để có được một tên tùy chỉnh cụ thể để dễ phân biệt hơn. Trong những trường hợp này, thông thường chỉ sử dụng họ thứ hai, như trong Federico García Lorca, Pablo Ruiz Picasso hoặc José Luis Rodríguez Zapatero. Điều này không ảnh hưởng đến bảng chữ cái: các cuộc thảo luận về "Lorca", một nhà thơ Tây Ban Nha, tên phải được sắp xếp theo thứ tự chữ cái trong một chỉ mục dưới "García Lorca", không bao giờ viết "Lorca".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Hispanic Heraldry – Information about Hispanic surnames 
*Catalan Society of Heraldry – Information about Catalan surnames 
*Spanish words and phrases to describe your family 
*Territorial distribution of surnames (Data from the Register on ngày 1 tháng 1 năm 2006) and several Excel tables about name and surname distribution by age and province, from the *[[Instituto Nacional de Estadística (Spain)]]*.
Thống đốc California

**Thống đốc bang California** là  người đứng đầu bang California. Thống đốc bang California là giám đốc điều hành của chính phủ tiểu bang và Tổng tư lệnh của lực lượng quân đội và Cục dự trữ quân sự bang California.

Được thành lập trong Hiến pháp California, trách nhiệm của thống đốc cũng bao gồm việc đưa Địa chỉ tiểu bang hàng năm cho Cơ quan lập pháp bang California, nộp ngân sách và đảm bảo luật pháp tiểu bang được thi hành. Vị trí được thiết lập vào năm 1849, một năm trước khi California trở thành một tiểu bang.

Thống đốc hiện tại của California là Gavin Newsom từ ngày 7 tháng 1 năm 2019.

## Danh sách

## Ghi chú

## Tham khảo
Cá mú chấm tổ ong

**Cá mú/song chấm tổ ong**, danh pháp: ***Epinephelus merra***, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1793.

## Từ nguyên
Từ định danh bắt nguồn từ *Ikan Meer*, tên tiếng Indonesia của loài cá mú này.

## Phân bố và môi trường sống
Cá mú chấm tổ ong có phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Đông Phi (nhưng không mấy phổ biến) trải dài về phía đông đến quần đảo Line và Tuamotu, ngược lên phía bắc đến miền nam Nhật Bản, xa về phía nam đến Nam Phi và Úc.

Cá trưởng thành sống gần các rạn san hô, đặc biệt phổ biến ở các đầm phá nông và ám tiêu ở độ sâu khoảng 20 m trở lại, nhưng cũng có thể tìm thấy ở độ sâu đến 50 m. Cá con ẩn mình giữa các cụm san hô *[[Acropora]]*.

## Mô tả
Cá mú chấm tổ ong có chiều dài lớn nhất được ghi nhận là 36,5&nbsp;cm. Cá có màu trắng xám, phủ đầy các đốm nâu sẫm hoặc nâu đỏ sát nhau. Các đốm ở phần bụng nhạt hơn và cách xa nhau. Một số đốm dọc thân thường nối với nhau tạo thành các dải sọc. Vây ngực dày đặc các đốm đen nhỏ, chủ yếu trên các tia vây. Các chóp gai lưng có màu trắng hoặc vàng nhạt, mỗi gai có một chấm đen nhỏ.

Số gai vây lưng: 11; Số tia vây lưng: 15–17; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây hậu môn: 8; Số tia vây ngực:  16–18; Số vảy đường bên: 48–54.

## Sinh thái
Thức ăn của cá mú chấm tổ ong là các loài cá nhỏ hơn và động vật giáp xác. Dữ liệu từ đảo Réunion cho thấy cá mú chấm tổ ong là loài lưỡng tính tiền nữ (protogynous hermaphrodite). Sự chuyển đổi giới tính diễn ra ở độ tuổi 3–5 năm, ứng với chiều dài tổng trong khoảng từ 18 đến 20&nbsp;cm.

## Thương mại
Cá mú chấm tổ ong là loài có giá trị trong nghề cá thủ công ở Thái Bình Dương. Đây là một trong số ít các loài cá mú được ưa chuộng vì có giá trị cao, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu ở Việt Nam. Cá con được đánh bắt từ tự nhiên để nuôi trồng thủy sản.

## Tham khảo
Phương ngữ Luo

**Phương ngữ Luo**, ***Dholuo*** hoặc *Nilotic Kavirondo,* là phương ngữ cùng tên của nhóm ngôn ngôn Luo của nhóm ngôn ngữ Nin, được nói bởi khoảng 6 triệu người Luo tại Kenya và Tanzania, trở xuống bờ đông của hồ Victoria và khu vực phía Nam. Nó được sử dụng để phát sóng trên KBC (Tập đoàn phát thanh Kenya, trước đây là *Đài tiếng nói Kenya*).

Tiếng Luo có thể thông hiểu lẫn nhau với tiếng Alur, tiếng Lango, tiếng Acholi và tiếng Adhola của Uganda. Tiếng Luo và những ngôn ngữ nói trên tất cả đều có liên quan về mặt ngôn ngữ học đến tiếng Luwo, tiếng Nuer, tiếng Bari, tiếng Jur chol của Sudan và Anuak của Ethiopia do nguồn gốc dân tộc chung các dân tộc Luo những người nói ngôn ngữ Luo.

Người ta ước tính rằng tiếng Luo có 90% từ vựng tương tự với Lep Alur (Alur), 83% với Lep Achol (Acholi), 81% với Lango và 93% với Dhopadhola (Adhola). Tuy nhiên, những thứ tiếng này thường được tính là các ngôn ngữ riêng biệt mặc dù có nguồn gốc dân tộc chung do sự thay đổi ngôn ngữ do sự dịch chuyển địa lý gây ra.

## Tham khảo

## Tài liệu

* Gregersen, E. (1961). *Luo: A grammar*. Dissertation: Yale University.
* Stafford, R. L. (1965). *An elementary Luo grammar with vocabularies*. Nairobi: Oxford University Press.
* Omondi, Lucia Ndong'a (1982). *The major syntactic structures of Dholuo.* Berlin: Dietrich Reimer.
* Tucker, A. N. (ed. by Chet A. Creider) (1994). *A grammar of Kenya Luo (Dholuo).* 2 vols. Köln: Rüdiger Köppe Verlag.
* Okoth Okombo, D. (1997). *A Functional Grammar of Dholuo.* Köln: Rüdiger Köppe Verlag.
* Odaga, Asenath Bole (1997). *English-Dholuo dictionary.* Lake Publishers & Enterprises, Kisumu. .
* Odhiambo, Reenish Acieng' and Aagard-Hansen, Jens (1998). *Dholuo course book.* Nairobi.

## Liên kết ngoài

* Luo phrases and basics 
* Practical guide for learning Luo
*  - one of the earliest books on Dholuo
Nhóm ngôn ngữ Luo

**Nhóm ngôn ngữ Luo**, **Lwo** hoặc **Lwoian** được sử dụng bởi sắc tộc Luo trong một khu vực từ miền nam Sudan đến miền nam Kenya, với tiếng Luo kéo dài đến phía bắc Tanzania và tiếng Alur vào Cộng hòa Dân chủ Congo. Chúng tạo thành một trong hai nhánh của nhóm ngôn ngữ Tây Nin, nhánh còn lại là Dinka-Nuer. Các ngôn ngữ Nam Luo rất dễ thông hiểu lẫn nhau, và ngoài bản sắc dân tộc, chúng có thể được coi là một ngôn ngữ duy nhất.

Độ sâu thời gian của sự phân chia các ngôn ngữ Luo là vừa phải, có lẽ gần hai thiên niên kỷ. Sự phân chia trong cụm phương ngữ Nam Luo nông hơn đáng kể, có lẽ từ năm đến tám thế kỷ trước, phản ánh sự di cư do tác động của Hồi giáo Sudan.

* **Nam** (Uganda và các nước láng giềng) 
**Adhola (Uganda)
** Kumam (Uganda) 
** Luo-Acholi 
***Dholuo (Luo Kavirondo) (Kenya, Tanzania)
*** Alurát Acholi 
****Alur (Uganda, Cộng hòa Dân chủ Congo)
**** Lango-Acholi 
*****Lango (Uganda)
***** Acholi (Uganda, Nam Sudan)
* **Bắc** 
** Shilluk-collo (Nam Sudan) 
** Belanda Bor (Nam Sudan) 
** Thuri (Nam Sudan) 
** Nhóm ngôn ngữ Jur 
*** Jur (Nam Sudan) 
*** Anuak (Nam Sudan, Ethiopia) 
*** Päri (Nam Sudan)

## Tài liệu

* Gilley, Leoma G. 2004. "The Lwoian family." *Occasional Papers in the Study of Sudanese Languages*, 9, 165–174.

## Tham khảo
Epinephelus miliaris

***Epinephelus miliaris***, tên thường gọi là **Netfin grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

## Phân bố và môi trường sống
*E. miliaris* có phạm vi phân bố rộng rãi ở Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Kenya đến Bắc Mozambique; bao gồm Madagascar và các quần đảo, nhóm đảo nằm trong Ấn Độ Dương. Ở Thái Bình Dương, loài này được tìm thấy ở khắp Philippines; phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), và phía đông trải rộng đến một số các quần đảo thuộc 3 tiểu vùng: Melanesia, Micronesia, Polynesia. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 180 m trở lại; cá con sống ở vùng nước nông hơn (16 m trở lại).

## Mô tả
*E. miliaris* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là 53&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu nhạt với các đốm màu nâu sẫm phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Chóp các tia vây có các đốm đen. Đuôi được bo tròn. Có 2 - 4 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. miliaris* là các loài động vật giáp xác, động vật thân mềm và các loài cá nhỏ hơn. Chúng sống đơn độc. Chúng được đánh bắt trong nghề cá.

## Chú thích
Cordylus

***Cordylus*** là một chi thằn lằn cỡ nhỏ và trung bình trong họ Cordylidae phân bố ở châu Phi, chúng là loài sinh vật sống về ban ngày. Nhiều loài thằn lằn trong chi này sống trong cùng một nhóm với một con đực bảo vệ lãnh thổ.
## Các loài
Hiện hành, chi thằn lằn này gồm các loài sau đây:
* *[[Cordylus angolensis]]* 
* *[[Cordylus aridus]]* 
* *[[Cordylus beraduccii]]* 
* *[[Cordylus cloetei]]* 
* *[[Cordylus cordylus]]* 
* *[[Cordylus imkeae]]* 
* *[[Cordylus jonesii]]* 
* *[[Cordylus machadoi]]* 
* *[[Cordylus macropholis]]* 
* *[[Cordylus marunguensis]]* 
* *[[Cordylus mclachlani]]* 
* *[[Cordylus meculae]]* 
* *[[Cordylus minor]]* 
* *[[Cordylus namakuiyus]]* 
* *[[Cordylus niger]]* 
* *[[Cordylus nyikae]]* 
* *[[Cordylus oelofseni]]* 
* *[[Cordylus rhodesianus]]* 
* *[[Cordylus rivae]]* 
* *[[Cordylus tropidosternum]]* 
* *[[Cordylus ukingensis]]* 
* *[[Cordylus vittifer]]* 
## Tham khảo

*Branch, Bill (2004). *Field Guide to Snakes and other Reptiles of Southern Africa*. Third Revised edition, Second impression. Sanibel Island, Florida: Ralph Curtis Books Publishing. 399 pp. . (Genus *Cordylus*, pp.&nbsp;185–186).
*Broadley DG (2006). 
*FitzSimons VF (1943). *The Lizards of South Africa*. Pretoria: Transvaal Museum Memoir.
*Laurenti JN (1768). *Specimen medicum, exhibens synopsin reptilium emendatam cum experimentis circa venena et antidota reptilium austriacorum.* Vienna: "*Joan. Thom. Nob. de Trattnern*". 214 pp. + Plates I–V. (*Cordylus*, new genus, p.&nbsp;51). (in Latin).
*Spawls S, Howell K, Drewes R, Ashe J (2002). *A Field Guide to the Reptiles of East Africa*. San Diego: Academic Press. 543 pp.

## Liên kết ngoài
*Tallbo
*Live Birth
*Sungrazers
*Armadillo Lizards