Hội chứng cuồng loạn vì Trump

**Hội chứng cuồng loạn vì Trump** (tiếng Anh: *Trump derangement syndrome* – **TDS**), hàm nghĩa **Hội chứng cuồng chống Trump**, là một thuật ngữ mang tính miệt thị được dùng để mô tả những phản ứng tiêu cực đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, những phản ứng này bị cho là phi lý trí và không gắn với các lập trường chính sách thực sự của ông. Thuật ngữ này chủ yếu được những người ủng hộ Trump sử dụng nhằm hạ uy tín các chỉ trích đối với ông, như một cách tái định hình cuộc thảo luận bằng cách cho rằng những người phản đối ông không có khả năng nhận thức thế giới một cách chính xác, do đó khiến TDS là một ngụy biện phi mô thức. Một số nhà báo sử dụng thuật ngữ này để kêu gọi sự kiềm chế khi đánh giá các phát biểu và hành động của Trump. Ngược lại, thuật ngữ này với nghĩa là **Hội chứng cuồng Trump** cũng dần được dùng để mô tả đặc điểm của những người ủng hộ Trump một cách kiên định, không lay chuyển.

## Nguồn gốc thuật ngữ
Nguồn gốc của thuật ngữ này bắt nguồn từ Charles Krauthammer, một nhà bình luận chính trị, bình luận viên và bác sĩ tâm thần theo trường phái bảo thủ, người đã đặt ra cụm từ *[[Bush derangement syndrome|Hội chứng loạn trí Bush]]* vào năm 2003 trong nhiệm kỳ tổng thống của George W. Bush. "Hội chứng" đó được Krauthammer định nghĩa là "sự khởi phát cấp tính của chứng hoang tưởng ở những người bình thường để phản ứng lại các chính sách, nhiệm kỳ tổng thống—hay đúng hơn là—chính sự tồn tại của George W. Bush".

Tương tự, nhà hoạt động bảo thủ David Horowitz đã sử dụng cụm từ "Hội chứng loạn trí Obama" để so sánh "sự cuồng loạn thái quá" trong những lời chỉ trích từ các bộ phận của giới bình luận cánh hữu đối với Barack Obama sau cuộc bầu cử của ông làm tổng thống với hội chứng loạn trí Bush, trích dẫn các so sánh giữa Obama với Stalin, David Koresh, Charles Manson và Saddam Hussein, mặc dù Krauthammer không đồng ý với cách sử dụng cụm từ này của Horowitz. Horowitz đặc biệt áp dụng cụm từ này cho những người ủng hộ các thuyết âm mưu "về nơi sinh", cho rằng Obama không phải là công dân sinh ra tại Hoa Kỳ. Ezra Klein lập luận rằng trong khi những người bị cáo buộc mắc hội chứng loạn trí Bush xuất phát từ sự phản đối các chính sách của Bush, thì những người bị cáo buộc mắc Hội chứng loạn trí Obama lại bị thúc đẩy bởi phản ứng đối với cá nhân Obama, đặc biệt là chủng tộc và gốc gác Kenya của ông, cùng cảm giác của một số người bảo thủ rằng những điều này khiến ông trở nên phi Mỹ.

Lần sử dụng đầu tiên của thuật ngữ *Hội chứng loạn trí Trump* (Trump derangement syndrome) có thể là bởi Esther Goldberg trong một bài xã luận vào tháng 8 năm 2015 trên tờ *[[The American Spectator]]*; bà áp dụng thuật ngữ này cho "những đảng viên Cộng hòa thuộc tầng lớp cai trị", những người coi thường hoặc khinh miệt Trump. Trong một bài xã luận, Krauthammer nhận xét rằng—ngoài sự cuồng loạn chung về Trump—"Hội chứng loạn trí Trump" là "sự bất lực trong việc phân biệt giữa những khác biệt chính sách chính đáng và... các dấu hiệu của bệnh lý tâm thần".

Theo *[[The Independent]]*, "thuật ngữ mang tính chính trị cao" này được đặt ra để gạt bỏ những lời chỉ trích Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông như là sự cuồng loạn của phe tự do, ngụ ý rằng mọi người từ bỏ mọi logic và lý trí do sự không thích của họ đối với tổng thống.

## Định nghĩa
Fareed Zakaria định nghĩa thuật ngữ này là "sự căm ghét Tổng thống Trump mãnh liệt đến mức làm lu mờ phán đoán của mọi người". Biên tập viên của CNN Chris Cillizza gọi TDS là "danh pháp ưa dùng của những người bảo vệ Trump, những người coi sự phản đối ông và các chính sách của ông không gì khác hơn là sự căm ghét mù quáng của những kẻ hay rao giảng về lòng khoan dung và tự do ngôn luận". Chỉ ra các cáo buộc trước đây về hội chứng loạn trí Bush và hội chứng loạn trí Obama, Cillizza cho rằng, "Nhìn rộng hơn, sự gia tăng của các hội chứng loạn trí tổng thống là hệ quả của sự phân cực ngày càng tăng—chưa kể đến sự tự chia rẽ trong nước—đang diễn ra tại đất nước ngày nay." Bret Stephens đã mô tả thuật ngữ này là thứ được các nhóm bảo thủ sử dụng bất cứ khi nào có ai đó lên tiếng chỉ trích Trump, bất kể đảng phái chính trị nào.

Nhà phân tích chính trị CNN John Avlon sử dụng thuật ngữ này theo nghĩa tổng quát hơn bao gồm cả những cảm xúc tích cực cũng như sự căm ghét đối với Trump, để ví dụ, TDS giải thích cho chủ nghĩa phủ nhận về thất bại của Trump trong cuộc bầu cử năm 2020, như một "chẩn đoán chính trị" về những người "đơn giản là không thể chấp nhận sự thật rằng ông ấy đã thua cuộc bầu cử". Định nghĩa mới này, mô tả một cách miệt thị bản chất của những người ủng hộ Trump thay vì những người chỉ trích ông, đã được những người khác tiếp nhận và sử dụng rộng rãi.

Nhà đồng sáng lập *[[Politico]]* John Harris viết rằng TDS có liên quan đến thao túng tâm lý, "một khái niệm tâm lý học khác đang thịnh hành trong kỷ nguyên Trump".

## Sử dụng
Thuật ngữ này đã được các nhà văn ủng hộ Trump áp dụng rộng rãi cho những người chỉ trích Trump, cáo buộc họ phản ứng tiêu cực trước một loạt các tuyên bố và hành động của Trump.

Việc sử dụng thuật ngữ này đã được gọi là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của GOP nhằm làm mất uy tín các chỉ trích đối với hành động của Trump, như một cách "định hình lại" cuộc thảo luận bằng cách gợi ý rằng các đối thủ chính trị của ông không có khả năng nhận thức thế giới một cách chính xác. Tuy nhiên, theo Kathleen Hall Jamieson của Trung tâm Chính sách Công Annenberg, thuật ngữ này có thể gây phản tác dụng đối với những người ủng hộ Trump vì mọi người có thể hiểu rằng chính Trump mới là người "loạn trí", thay vì những người chỉ trích ông. Một số người ủng hộ Trump khẳng định rằng ông chơi một dạng "cờ đa chiều" ở cấp độ trí tuệ mà những người chỉ trích ông không thể hiểu được, điều mà họ cho rằng giải thích lý do tại sao các nhà phê bình lại thất vọng và bối rối trước lời nói và hành động của Trump. Người dẫn chương trình Fox News Bret Baier và cựu Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Paul Ryan đã mô tả Trump là một "kẻ troll", người đưa ra những tuyên bố gây tranh cãi để xem "đầu đối thủ nổ tung".

Thuật ngữ này đã được các nhà báo chỉ trích Trump sử dụng để kêu gọi sự kiềm chế. Fareed Zakaria, người đã kêu gọi người Mỹ bỏ phiếu chống lại Trump và gọi ông là "khối ung thư của nền dân chủ Mỹ", lập luận rằng mọi chính sách của Trump "không thể mặc định là sai trái, xấu xa và nguy hiểm". Adam Gopnik, người có lập trường chống Trump mạnh mẽ, đã phản hồi lại những khẳng định này rằng việc "những người theo chủ nghĩa tự do (và những người bảo thủ theo hiến pháp) phản ứng tiêu cực với mọi sáng kiến, mọi chính sách và mọi ý tưởng của Trump là một sai lầm to lớn và thậm chí là chết người". Lập luận rằng các đối thủ của Trump thay vào đó phải nhận ra rằng vấn đề thực sự là "Sự tự huyễn hoặc loạn trí của Trump" (Deranged Trump Self-Delusion), Gopnik định nghĩa "Hội chứng" này là "cơn co thắt hàng ngày của sự thỏa mãn lòng tự ái và thói hư vinh nhất thời" của Tổng thống Trump.

Trump và các cố vấn truyền thông hàng đầu của ông, bao gồm thư ký báo chí Nhà Trắng hiện tại Karoline Leavitt và giám đốc truyền thông Steven Cheung, đã nhiều lần cáo buộc nhiều nhà phê bình mắc "Hội chứng rối loạn vì Trump nghiêm trọng". Cụm từ này cũng đã được các chính trị gia Đảng Cộng hòa và người dẫn chương trình trò chuyện sử dụng. Newsweek cũng bị Cheung cáo buộc mắc TDS. Đảng Dân chủ và những người khác cho rằng đây không phải là một tình trạng bệnh lý chính thống, không có dữ liệu lâm sàng nào hỗ trợ sự tồn tại của nó và thay vào đó, nó là một nhãn dán được sử dụng để gạt bỏ những lời chỉ trích về ông. Một số người chỉ ra rằng TDS cũng có thể áp dụng cho những người ủng hộ Trump cuồng nhiệt, những người bảo vệ ông một cách mù quáng mà không quan tâm đến sự thật hay hậu quả.

### Ví dụ về việc sử dụng
Thượng nghị sĩ Rand Paul đã trích dẫn cái gọi là hội chứng này nhiều lần. Trong một cuộc phỏng vấn ngày 16 tháng 7 năm 2018, ông nói rằng các nhà điều tra chỉ nên tập trung vào an ninh bầu cử và ngừng "cáo buộc Trump thông đồng với người Nga và tất cả sự điên rồ không có thật này"—những cáo buộc mà ông nói hoàn toàn được thúc đẩy bởi "hội chứng rối loạn vì Trump".

Trump đã sử dụng thuật ngữ này trong một dòng tweet sau Hội nghị thượng đỉnh Nga – Hoa Kỳ 2018 tại Helsinki: "Một số người GHÉT thực tế là tôi rất hòa hợp với Tổng thống Putin của Nga. Họ thà gây chiến tranh còn hơn là nhìn thấy điều này. Đó được gọi là Hội chứng rối loạn vì Trump!" Ông cũng sử dụng nó trong một dòng tweet về cuốn sách của Alan Dershowitz *The Case Against Impeaching Trump* (Vụ kiện chống lại việc luận tội Trump): ".@AlanDersh, một luật sư xuất sắc, mặc dù là một người Dân chủ Tự do, người có lẽ đã không bỏ phiếu cho tôi, đã thảo luận về Cuộc săn phù thủy với sự rõ ràng tuyệt vời và theo một cách rất tích cực. Ông ấy đã viết một cuốn sách mới và rất quan trọng có tên là 'The Case Against Impeaching Trump', mà tôi khuyến khích tất cả những người mắc Hội chứng rối loạn vì Trump nên đọc!"

Vào tháng 7 năm 2018, Jeanine Pirro là khách mời trên chương trình *[[The View (chương trình đàm thoại)|The View]]* để quảng bá cuốn sách mới xuất bản của bà. Khi đang trả lời câu hỏi về cách "nhà nước ngầm" thực sự hoạt động, bà cáo buộc người đồng dẫn chương trình Whoopi Goldberg mắc hội chứng rối loạn vì Trump. Cùng tháng đó, Eric Zorn đã viết trên tờ *[[Chicago Tribune]]* rằng hội chứng này ảnh hưởng đến những người ủng hộ Trump nhiều hơn là những người chỉ trích ông, vì "những gì phe Trump gọi là rối loạn, trong hầu hết các trường hợp, là mối quan tâm hợp lý về hành vi của ông và hướng đi mà ông đang dẫn dắt đất nước.... Hội chứng rối loạn vì Trump thực sự đang lan tràn trên đất nước là sự ảo tưởng của những người vẫn nghĩ rằng ông ấy sẽ làm cho đất nước này trở thành một nơi tốt đẹp hơn cho người dân bình thường."
[nhỏ|[Sarah Huckabee Sanders, Thư ký báo chí Nhà Trắng trong chính quyền Trump đầu tiên, đã sử dụng thuật ngữ này trên mạng.]]
Vào tháng 8 năm 2018, Thư ký báo chí Nhà Trắng của Trump Sarah Huckabee Sanders đã sử dụng thuật ngữ này trong một dòng tweet: "Hội chứng rối loạn vì Trump đang trở thành một đại dịch lớn trong các đảng viên Dân chủ. Thay vì hoảng loạn về nền kinh tế Trump đang bùng nổ, tại sao không ăn mừng nó?"

Vào tháng 9 năm 2018, nhân vật của Fox News và là người ủng hộ Trump, Sean Hannity, đã chỉ trích *[[The Washington Post]]* mắc hội chứng rối loạn vì Trump vì đã nêu trong một bài xã luận rằng Trump, do thái độ của ông đối với biến đổi khí hậu, là "đồng lõa" trong các cơn bão tàn phá Hoa Kỳ; Hannity nói, "bây giờ nó là một chứng loạn thần toàn diện, đó là một mức độ rối loạn tâm lý mà tôi chưa từng thấy."

Vào tháng 3 năm 2019, Bill Maher trên chương trình *[[Real Time with Bill Maher]]* đã lưu ý rằng trong khi hầu hết các tuyên bố của Trump đều đáng bị khinh miệt, nhưng đôi khi ông cũng đưa ra những bình luận hoàn toàn hợp lý nhưng lại bị bêu rếu mà không có lý do chính đáng. Một trường hợp điển hình là sự chỉ trích của Trump đối với việc kỹ thuật quá mức dẫn đến các vụ tai nạn máy bay Boeing 737 MAX và sự ưa thích của ông đối với các sản phẩm dễ sử dụng hơn, điều mà một số nhà bình luận giải thích là bằng chứng của khuynh hướng bảo thủ.

Vào tháng 8 năm 2019, Anthony Scaramucci, cựu Giám đốc truyền thông Nhà Trắng của Trump, đã nói trong các cuộc phỏng vấn với *[[Vanity Fair (tạp chí)|Vanity Fair]]* và CNN rằng ông mắc "hội chứng mệt mỏi vì Trump" thay vì hội chứng rối loạn vì Trump.

Vào tháng 9 năm 2019, Sean Hannity mô tả việc báo chí tiếp tục đưa tin về sự kiên quyết kéo dài nhiều ngày của Trump rằng ông đã đúng khi tuyên bố vào ngày 1 tháng 9 rằng Bão Dorian gây nguy hiểm cho Alabama là "hội chứng rối loạn vì Trump", khẳng định "hầu hết mọi tòa soạn ở Mỹ đều làm hỏng chuyện này và nói dối các bạn", đồng thời nói thêm rằng có "rất nhiều kẻ ngu ngốc bị loạn thần trong đám đông truyền thông".

Thuật ngữ này lại nổi lên vào năm 2024 liên quan đến các phản ứng đối với chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024 của Trump và sự thất bại cuối cùng của Phó Tổng thống Kamala Harris. Vào tháng 10 năm 2024, Bill Maher, bày tỏ lo ngại về nhiệm kỳ thứ hai của Trump, đã tuyên bố: "Việc sợ hãi điều này không phải là loạn trí! Việc thấy điều này đáng báo động không phải là loạn trí!" Một đảng viên Dân chủ tại Hạ viện đã phát biểu sau cuộc bầu cử rằng Đảng Dân chủ cần "vượt qua ý tưởng mà họ gọi là 'Hội chứng rối loạn vì Trump'".

Vào tháng 10 năm 2024, Trump đã gạt bỏ cựu chánh văn phòng của mình John F. Kelly là mắc TDS sau khi ông này gọi tổng thống là một kẻ phát xít và đưa ra những tuyên bố gây tổn hại về quan điểm của Trump đối với Adolf Hitler.

Vào tháng 2 năm 2025, Elon Musk đã hồi sinh thuật ngữ này và nói với người dẫn chương trình Fox News Sean Hannity rằng ông từng được "cánh tả ngưỡng mộ" cho đến khi họ bị nhiễm TDS. Ông nói thêm rằng khi ông nhắc đến tên tổng thống tại một bữa tiệc tối trước khi ông trở lại Nhà Trắng, "như thể họ bị bắn một mũi tên vào tĩnh mạch cảnh chứa đầy ma túy đá và bệnh dại".

Trong vụ bê bối Signalgate, Trump đã giận dữ chỉ trích Thẩm phán Quận Hoa Kỳ James Boasberg, gọi ông là "nhục nhã" và cáo buộc ông mắc hội chứng rối loạn vì Trump "KHỔNG LỒ", cùng những điều khác, sau khi thẩm phán này được giao nhiệm vụ giám sát vụ án liên quan đến các đoạn chat mà theo ông là bất khả thi về mặt thống kê.

Trump đã chỉ trích gay gắt bốn Thượng nghị sĩ Cộng hòa "không trung thành" là Mitch McConnell, Susan Collins, Lisa Murkowski, và Rand Paul, những người đã ra chỉ dấu rằng họ sẽ cùng với Đảng Dân chủ bỏ phiếu cho một nghị quyết chung nhằm chấm dứt tình trạng khẩn cấp quốc gia do ông tuyên bố để gỡ bỏ thuế quan Trump đối với Canada, gọi họ là "cực kỳ khó chịu" và khẩn khoản yêu cầu họ "lên chuyến xe của Đảng Cộng hòa" và giữ lòng trung thành với đảng của mình. Ông viết, "Tại sao họ lại cho phép Fentanyl tràn vào Đất nước chúng ta mà không bị kiểm soát, và không bị trừng phạt. Có gì sai với họ vậy, ngoài việc mắc Hội chứng rối loạn vì Trump, thường được gọi là TDS?" trong bài đăng trên Truth Social qua đêm.

Vào tháng 6 năm 2025, trong thời điểm đỉnh cao của mối thù của Trump với cựu lãnh đạo DOGE của ông, Elon Musk, Trump đã gợi ý rằng Musk "đang mắc 'hội chứng rối loạn vì Trump'".

Vào tháng 12 năm 2025, sau vụ giết hại Rob và Michele Reiner, Trump đã gợi ý trong một bài đăng trên Truth Social rằng cái chết của Rob Reiner là do sự tức giận đối với "hội chứng rối loạn vì Trump" của ông này.

### Đề xuất luật
Một nhóm Đảng Cộng hòa tại Thượng viện Minnesota đã giới thiệu một dự luật vào tháng 3 năm 2025 nhằm phân loại "Hội chứng rối loạn vì Trump" là một bệnh tâm thần và đưa nó vào định nghĩa pháp lý của bang thông qua các quy chế sửa đổi. Dự luật đề xuất rằng "hội chứng" là "sự khởi phát cấp tính của chứng hoang tưởng ở những người bình thường khác phản ứng với các chính sách và nhiệm kỳ tổng thống của Tổng thống Donald J. Trump", điều này nên được công nhận trong bối cảnh pháp lý và y tế. Dự luật cũng nêu rõ rằng các triệu chứng có thể bao gồm "sự cuồng loạn chung do Trump gây ra, tạo ra sự bất lực trong việc phân biệt giữa những khác biệt chính sách hợp pháp và các dấu hiệu bệnh lý tâm thần trong hành vi của Tổng thống Donald Trump", có thể biểu hiện dưới dạng "sự thù địch bằng lời nói dữ dội đối với Trump" và "các hành vi hung hăng và bạo lực công khai" đối với Trump và những người ủng hộ MAGA. Dự luật của Minnesota sử dụng cùng một từ ngữ mà Krauthammer đã sử dụng để mô tả hội chứng rối loạn vì Bush.

Hạ nghị sĩ Hoa Kỳ Warren Davidson của Ohio đã giới thiệu một dự luật vào tháng 5 năm 2025 yêu cầu Viện Y tế Quốc gia (NIH) nghiên cứu hội chứng rối loạn vì Trump và báo cáo hàng năm trước Quốc hội. Davidson nói: "TDS đã chia rẽ các gia đình, đất nước và dẫn đến bạo lực trên toàn quốc — bao gồm hai nỗ lực ám sát Tổng thống Trump. Đạo luật Nghiên cứu TDS sẽ yêu cầu NIH nghiên cứu trạng thái tâm trí độc hại này, để chúng ta có thể hiểu nguyên nhân gốc rễ và xác định các giải pháp."

## Xem thêm

* Lập luận công kích cá nhân
* Quy tắc Goldwater
* Lạm dụng tâm thần học vì mục đích chính trị
* Tâm thần phân liệt thể lừ đừ
* Chủ nghĩa Trump
* Virus tư tưởng woke, một cụm từ được phổ biến bởi Elon Musk

## Chú thích