Yếu tố người thứ ba

**Yếu tố người thứ ba** hoặc **hội chứng người thứ ba** dùng để chỉ những tình huống được ghi nhận, trong đó một sự hiện diện vô hình, chẳng hạn như một linh hồn hay thực thể, mang lại sự an ủi hoặc hỗ trợ trong những trải nghiệm đau thương/chấn thương tâm lý.

## Lịch sử
Sir Ernest Shackleton, trong cuốn sách mang tên *[[South (book)|South]]* xuất bản năm 1919, đã mô tả niềm tin rằng một người bạn đồng hành vô hình đã tham gia cùng ông và người của mình trong chặng cuối của chuyến thám hiểm Nam Cực 1914–1917. Đoàn thám hiểm này đã bị mắc kẹt trong lớp băng dày hơn hai năm và phải chịu đựng những khó khăn cùng cực trong nỗ lực tìm kiếm sự an toàn. Shackleton viết: "Trong suốt cuộc hành trình dài và mệt mỏi kéo dài ba mươi sáu giờ qua những ngọn núi và sông băng chưa được đặt tên của Nam Georgia, tôi thường cảm thấy như thể chúng tôi là bốn người, chứ không phải ba." Sự thừa nhận của ông đã khiến những người sống sót khác sau những khó khăn cùng cực cũng lên tiếng và chia sẻ những trải nghiệm tương tự.

Những câu thơ từ 359 đến 365 trong bài thơ hiện đại nhan đề *[[The Waste Land]]* của T. S. Eliot năm 1922 lấy cảm hứng từ trải nghiệm của Shackleton, như chính tác giả đã khẳng định trong phần chú thích kèm theo tác phẩm. Chính việc bài thơ đề cập đến "người thứ ba" này đã đặt tên cho hiện tượng (ngay cả khi nó xảy ra với chỉ một người đang gặp nguy hiểm).

Trong những năm gần đây, những nhà thám hiểm nổi tiếng như nhà leo núi Reinhold Messner và các nhà thám hiểm vùng cực Peter Hillary và Ann Bancroft đều báo cáo đã trải qua hiện tượng này. Một nghiên cứu về các trường hợp liên quan đến những nhà thám hiểm cho thấy nhóm lớn nhất trải qua hiện tượng này là những người leo núi, nhóm phổ biến thứ hai là những thủy thủ đi thuyền một mình và những người sống sót sau các vụ đắm tàu, tiếp theo là những nhà thám hiểm vùng cực. Một trải nghiệm tương tự cũng được nhà leo núi Joe Simpson ghi nhận trong cuốn sách năm 1988 của ông có nhan đề *[[Touching the Void (sách)|Touching the Void]]*, kể về trải nghiệm cận tử của ông tại dãy Andes của Peru. Simpson mô tả "một giọng nói" đã khuyến khích và hướng dẫn ông khi ông bò về khu trại căn cứ sau khi bị chấn thương chân kinh hoàng trên đỉnh Siula Grande, bị rơi khỏi vách đá và lọt xuống một khe nứt băng. Một số nhà báo đã liên hệ hiện tượng này với khái niệm thiên thần hộ mệnh hoặc người bạn tưởng tượng. Về mặt khoa học, giới nghiên cứu xem hiện tượng này là cơ chế đối phó hoặc ví dụ về tâm trí hai ngăn. Khái niệm này được phổ biến rộng rãi hơn nhờ cuốn sách năm 2009 mang tên *The Third Man Factor* của John G. Geiger, đã ghi lại hàng loạt các trường hợp tương tự.

Giới tâm lý học hiện đại sử dụng "yếu tố người thứ ba" để điều trị cho các nạn nhân bị chấn thương tâm lý. Họ giúp bệnh nhân "nuôi dưỡng nhân cách bên trong" nhằm mang lại sự hỗ trợ và an ủi cho chính bản thân họ.

## Xem thêm
* Trải nghiệm ngoài cơ thể

## Tham khảo
*https://web.archive.org/web/20130810013324/http://johngeiger.co.uk/uk/third-man.html
*
*
* - describes how the third man factor, is produced in experiments as "feelings of presence" (FoP) - with normal persons.
*

## Trích dẫn

## Liên kết ngoài
* John Geiger's Website