Amiga Zorro III

**Zorro III** là một đặc tả bus máy tính, được giới thiệu vào năm 1990 cùng với Amiga 3000. Với vai trò là một bus mở rộng, nó được sử dụng để gắn các thiết bị ngoại vi vào bo mạch chủ Amiga. Được thiết kế bởi kỹ sư trưởng của Commodore International là Dave Haynie, bus Zorro III 32-bit đã thay thế bus Zorro II 16-bit được sử dụng trong Amiga 2000. Giống như bus Zorro II, Zorro III cho phép tự động nhận diện Plug and Play thực sự (tương tự và có trước bus PCI của PC), trong đó các thiết bị được cấp phát động các tài nguyên chúng cần khi khởi động.

## Chi tiết
Zorro III tiếp tục thiết kế địa chỉ ánh xạ bộ nhớ trực tiếp của Zorro II (không giống như các bộ vi xử lý 80x86, dòng MC68K được sử dụng trong Amiga không có cơ chế địa chỉ I/O riêng biệt). Tương tự như Zorro II trên các hệ thống 24-bit, Zorro III dành riêng một phần lớn không gian địa chỉ bộ nhớ thực 32-bit cho các thẻ ánh xạ bộ nhớ lớn, và một phần nhỏ hơn với độ phân giải cấp phát nhỏ hơn cho các loại bảng mạch "I/O". Zorro III chưa bao giờ được hỗ trợ trên các thiết bị địa chỉ 24-bit hoặc dữ liệu 16-bit—nó yêu cầu một CPU 32-bit đầy đủ. CPU có thể truy cập trực tiếp bất kỳ thiết bị Zorro III nào như bộ nhớ, vì vậy các bản mở rộng bộ nhớ Zorro có thể được tạo ra (và đã được tạo ra) cũng như có thể sử dụng bộ nhớ video trên card đồ họa làm RAM hệ thống.

Là một bus bất đồng bộ, Zorro III quy định các chu kỳ bus có độ dài cố định, trong đó một giao dịch tuân thủ các thông số kỹ thuật của bus có thể được thực hiện. Việc triển khai ban đầu của Zorro III nằm trong mảng cổng "Fat" Buster (Bộ điều khiển BUS) của Commodore, được hỗ trợ bởi một PAL tốc độ rất cao và nhiều chip đệm TTL để đệm bus, cách ly và đa hợp. Việc triển khai trên Amiga 4000 về cơ bản là giống nhau, nhưng tích hợp một mảng cổng thứ hai để thay thế các chip đệm TTL. Chip Buster cung cấp khả năng phân xử bus, chuyển đổi giữa các giao thức bus MC68030 và các chu kỳ bus Zorro II hoặc Zorro III (được ánh xạ theo địa lý dựa trên địa chỉ bus Zorro), và một cơ chế ngắt có vectơ, thường không được sử dụng. Các bus master của Zorro II là những thiết bị chiếm dụng bus hợp lệ, nhưng các thiết bị Zorro III được phân xử công bằng và có thời gian chiếm giữ bus bị giới hạn bởi bộ điều khiển.

Mặc dù là bus 32-bit, Zorro III sử dụng cùng một khe cắm 100 đường và đầu nối cạnh như Zorro II. Các đường địa chỉ và dữ liệu bổ sung được cung cấp bằng cách đa hợp một số kết nối hiện có với bản chất của các đường thay đổi tại các giai đoạn khác nhau của chu kỳ truy cập bus (ví dụ: địa chỉ trở thành dữ liệu). Tuy nhiên, bus không được đa hợp hoàn toàn; 8-bit địa chỉ thấp hơn có sẵn trong các chu kỳ dữ liệu, cho phép Zorro III hỗ trợ chu kỳ truyền tải nhanh (burst cycle) ở chế độ trang. Các card mở rộng Zorro II được thiết kế đúng cách có thể cùng tồn tại với các card Zorro III; một bus master Zorro III không nhất thiết phải hỗ trợ truy cập DMA đến các mục tiêu bus Zorro II. Các card có thể phát hiện bảng mạch nền Zorro III so với Zorro II, cho phép một số card Zorro III hoạt động khi được kết nối với bus Zorro II cũ hơn, mặc dù với tốc độ dữ liệu bị giảm của Zorro II.

Bus Zorro III có băng thông lý thuyết là 150&nbsp;MByte/s, dựa trên một thiết bị chủ và tớ Zorro III lý tưởng chạy với thời gian thiết lập và duy trì tối thiểu. Tốc độ truyền thực tế giữa phiên bản Zorro III trên Amiga 3000/4000 và card Zorro III là khoảng 13,5&nbsp;MByte/s do những hạn chế của chip Buster. Con số này có thể so sánh với lần triển khai PCI đầu tiên của Intel, đạt đỉnh 25&nbsp;MByte/s. Zorro III đã được tối ưu hóa cho các lần triển khai giao thức trên một chip duy nhất trong tương lai, nhưng các nguồn lực có sẵn tại Commodore vào năm 1990 đã hạn chế việc triển khai ban đầu.

Đây cũng là yếu tố hạn chế đối với các bo mạch mở rộng PCI cho Amiga của bên thứ ba như Elbox Mediator PCI hoặc Matay Prometheus PCI (khoảng 12&nbsp;MByte/s từ PCI sang hệ thống 68k). Việc truyền DMA giữa hai card Zorro III (hoặc các card PCI trên một bo mạch mở rộng PCI) có thể nhanh hơn nhiều.

## Bản đồ bộ nhớ

## Vật lý
Đầu nối vật lý là loại đầu nối cạnh thẻ tiêu chuẩn cách nhau  với 2 hàng 50 chân.

Nguồn điện:

## Xem thêm

*Danh sách tốc độ bit của giao diện#Bus máy tính

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông số kỹ thuật Bus Zorro III (PDF), thule.no
* Cơ sở dữ liệu phần cứng Amiga - Mô tả và hình ảnh về các card Zorro III, amiga.resource.cx
* Cuốn sách lớn về phần cứng Amiga, amigahardware.mariomisic.de