open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cá miền xăng tô

**Cá miền xăng tô** (tên khoa học: ***Paracaesio xanthurus***) là một loài cá biển thuộc chi *[[Paracaesio]]* trong họ Cá hồng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1869.

## Từ nguyên
Từ định danh *xanthurus* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: *xanthós* (ξανθός; "có màu vàng") và *ourā́* (οὐρά; "đuôi"), hàm ý đề cập đến vây và cuống đuôi có màu vàng tươi ở loài cá này.

## Tình trạng phân loại
Theo Allen và Anderson (2001), cá miền xăng tô là một nhóm phức hợp loài có thể bao gồm hai (hoặc nhiều) loài khác. *P. pedleyi*, hiện là đồng nghĩa của *P. xanthurus*, được mô tả từ đảo Lord Howe, rạn san hô Middleton và vùng bờ đông Úc cũng có thể nằm trong số này (nếu được công nhận là hợp lệ).

## Phân bố
Từ Đông Phi, cá miền xăng tô được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Australes, ngược lên phía bắc tới biển Nhật Bản và quần đảo Marshall, xa về phía nam đến quần đảo Kermadec. Cá miền xăng tô cũng được ghi nhận tại vùng biển Việt Nam, bao gồm cả quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

Cá miền xăng tô sống trên các rạn san hô, được tìm thấy ở độ sâu khoảng từ 5 đến 250 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá miền xăng tô là 50&nbsp;cm. Cá có màu xanh lam nhạt, dải vàng ở thân trên bắt đầu từ gần đầu vây lưng kéo dài băng qua cuống đuôi và ra cả hai thùy đuôi. Vây lưng màu xám đến hơi vàng, các vây khác màu xám hoặc trắng nhạt.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số vảy đường bên: 68–72.

## Sinh thái
Thức ăn của cá miền xăng tô là động vật phù du.

## Thương mại
Cá miền xăng tô là một loại cá thực phẩm quan trọng ở nhiều khu vực và thường được bán ở dạng tươi sống hoặc đông lạnh.

## Chú thích

## Tham khảo
Sân vận động Lịch sử Crew

**Sân vận động Lịch sử Crew** (), trước đây được gọi là **Sân vận động Columbus Crew** và **Sân vận động Mapfre**, là một sân vận động dành riêng cho bóng đá ở Columbus, Ohio, Hoa Kỳ. Sân chủ yếu đóng vai trò là sân nhà của Columbus Crew SC của Major League Soccer. Sân vận động Mapfre cũng là địa điểm của một loạt các sự kiện bổ sung về bóng đá nghiệp dư và chuyên nghiệp, bóng bầu dục Mỹ, bóng vợt và rugby, và là địa điểm thường xuyên cho các buổi hòa nhạc ngoài trời do sân khấu cố định ở khu vực cuối phía bắc.

Được xây dựng vào năm 1999, đây là sân vận động dành riêng cho bóng đá đầu tiên được xây dựng bởi một đội bóng thuộc giải Major League Soccer, bắt đầu một xu hướng quan trọng trong việc xây dựng sân vận động MLS. Sân vận động được đặt tên theo Bảo hiểm Mapfre có trụ sở tại Madrid sau khi công ty ký thỏa thuận tài trợ được công bố vào ngày 3 tháng 3 năm 2015. Vào tháng 12 năm 2020, thỏa thuận hết hạn và Crew đã đổi tên sân vận động. Sức chứa được công bố là 19.968 người. Vào năm 2015, Sân vận động MAPFRE và Giám đốc Sân vận động Weston Appelfeller, CSFM, đã được vinh danh với giải thưởng Sân cỏ của năm do Hiệp hội các nhà quản lý sân cỏ thể thao (STMA) trao cho bộ phận bóng đá chuyên nghiệp.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Học viện Quốc gia TCIFA

**Học viện Quốc gia TCIFA** () là một sân vận động đa năng ở Providenciales, Quần đảo Turks và Caicos. Sân hiện đang được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Sân vận động có sức chứa 3.000 người và được xây dựng vào năm 2004.

## Tham khảo
Tầng Cenoman

**Tầng Cenoman** trong niên đại địa chất là kỳ đầu tiên của thế Creta muộn, và trong thời địa tầng học thì nó là bậc dưới cùng của thống Creta trên. Kỳ Cenoman tồn tại từ ~  Ma đến  Ma (Ma: Megaannum, *triệu năm trước*).

Kỳ Cenoman kế tục kỳ Alba của thế Creta sớm, và tiếp sau là kỳ Turon của thế Creta muộn.

Tầng Cenoman là đồng niên với tầng Woodbin của thang thời gian khu vực Vịnh Mexico và phần đầu của tầng Eaglefordi của thang thời gian khu vực Bờ Đông Hoa Kỳ.

Vào cuối kỳ Cenoman, một sự kiện thiếu oxy đã diễn ra, được gọi là sự kiện ranh giới Cenoman-Turon hoặc "sự kiện Bonarelli", có liên quan đến một sự kiện tuyệt chủng nhỏ đối với các loài sinh vật biển.

## Địa tầng
Tầng Cenoman được nhà cổ sinh vật học Alcide d'Orbigny người Pháp xác lập trong tài liệu khoa học vào năm 1847. Tên của nó bắt nguồn từ tên Latin của thành phố Pháp Le Mans tỉnh Sarthe là *Cenomanum*. 

Đáy của tầng Cenoman (cũng là đáy của thống Creta trên) ứng với lần xuất hiện đầu tiên của trùng lỗ loài *[[Rotalipora|Rotalipora globotruncanoides]]* trong bản ghi địa tầng. Hồ sơ tham chiếu chính thức (GSSP) cho đáy của Cenoman nằm ở vết lộ trên sườn phía tây của Mont Risou, gần làng Rosans trong Alps thuộc Pháp (Hautes-Alpes), . Đáy tầng, trong hồ sơ tham khảo, nằm dưới đỉnh của Hệ tầng hỗn hợp Marnes.

Đỉnh của Cenoman (đáy của tầng Turon) là ở lần xuất hiện đầu tiên của ammonit loài *[[Watinoceras|Watinoceras devonense]]*.

Hóa thạch chỉ thị quan trọng đối với Cenoman là các loại ammonit *[[Calycoceras|Calycoceras naviculare]]*, *[[Acanthoceras (ammonite)|Acanthoceras rhotomagense]]*, và *[[Mantelliceras|Mantelliceras mantelli]]*.

## Tham khảo

;Văn liệu
*Gradstein, F.M.; Ogg, J.G. & Smith, A.G.; **2004**: *A Geologic Time Scale 2004*, Cambridge University Press.
*Kennedy, W.J.; Gale, A.S.; Lees, J.A. & Caron, M.; **2004**: *The Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP) for the base of the Cenomanian Stage, Mont Risou, Hautes-Alpes, France*, Episodes **27**, pp.&nbsp;21–32.

## Liên kết ngoài

*GeoWhen Database - Cenomanian
*Late Cretaceous timescale, at the website of the subcommission for stratigraphic information of the ICS
*Stratigraphic chart of the Lower Cretaceous (including the Cenomanian), at the website of Norges Network of offshore records of geology and stratigraphy
*Cenomanian Microfossils: 20+ images of Foraminifera
Bell 201

**Bell 201** (tên định danh quân sự **XH-13F**) là một chiếc Model 47G được biến đổi, máy bay trực thăng Bell đầu tiên sử dụng động cơ turbine. Bell 201 được chế tạo nhằm thử nghiệm các tính năng cho chiếc **XH-40** mới, đây là mẫu thử nghiệm của công ty Bell Helicopter cho chiếc UH-1 Iroquois.

Bell 201 sử dụng một động cơ turboshaft Continental CAE XT51-T-3 tạo ra , một phiên bản được cấp phép phát triển của Turbomeca Artouste. Chiếc 201 bay lần đầu vào ngày 20 tháng 10 năm 1954, hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên và được chuyển giao cho Lục quân Hoa Kỳ vào tháng 4 năm 1955 cho các cuộc thử nghiệm tiếp theo.

## Specifications

## Xem thêm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
 
* Model 47G specs from *The International Directory of Civil Aircraft* by Gerard Frawley
* YR-13 / H-13 / OH-13 Sioux / HTL on GlobalSecurity.org
Jo Byung-gyu

**Jo Byung-gyu** (Hangul: 조병규; sinh ngày 23 tháng 4 năm 1996) là một nam diễn viên Hàn Quốc. Anh được khán giả biết đến với các vai chính trong các bộ phim truyền hình ăn khách như ''Lâu đài tham vọng'', *Hot Stove League* và *[[The Uncanny Counter|Nghệ thuật săn quỷ và nấu mì]].* Anh có vai chính đầu tiên trong bộ phim *[[The Uncanny Counter|Nghệ thuật săn quỷ và nấu mì]]* với vai nhân vật chính là So Mun.

## Danh sách phim
### Phim

### Phim truyền hình

### Chương trình truyền hình

## Giải thưởng và đề cử

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Jo Byung-gyu tại HanCinema
Giant Rock

**Giant Rock** là một tảng đá lớn nằm tự do trong sa mạc Mojave tiếp giáp trực tiếp với Landers, California và Trung tâm Chiến đấu Mặt đất Thủy quân Lục chiến Twentynine Palms, có diện tích mặt đất và cao bảy tầng. Giant Rock là tảng đá đứng tự do lớn nhất ở Bắc Mỹ và được coi là tảng đá đứng tự do lớn nhất trên thế giới.

Những người Mỹ bản địa sống trên Joshua Tree, California, từng coi tảng đá mòn này là vật linh thiêng. Vào những năm 1930, Frank Critzer dọn sang sống ở Giant Rock. Lấy cảm hứng từ những con rùa sa mạc tự đào lỗ để làm mát, Critzer đã đào một ngôi nhà ở phía bắc của tảng đá bằng cách sử dụng thuốc nổ. Ông đã thiết kế một hệ thống thu gom nước mưa và một đường hầm để thông gió. Ngôi nhà dưới lòng đất được báo cáo là không bao giờ nóng hơn 80 độ và không bao giờ lạnh hơn 55 độ F. Critzer đã xây dựng một đường băng trên lòng hồ cổ gần đó, trung bình một ngày có một máy bay vào năm 1941. Critzer thiệt mạng trong một vụ nổ bằng thuốc nổ tự chế trong các căn phòng dưới lòng đất của mình vào ngày 24 tháng 7 năm 1942, trong khi đang bị cảnh sát địa phương điều tra.

Trong những năm 1950, Giant Rock là điểm tụ tập của những tín đồ UFO. Nó nằm trên mảnh đất mà lúc đó được George Van Tassel, một người bạn của Critzer, được cho là có khả năng tiếp xúc với đĩa bay và là người tổ chức các cuộc hội thảo về UFO thuê lại. Năm 1947, Van Tassel, một cựu thanh tra máy bay, thuê tài sản từ Cục Quản lý Đất đai và rời Los Angeles và chuyển đến Giant Rock cùng vợ và ba con. Van Tassel cũng xây dựng Integratron gần đó và một quán cà phê, cửa hàng, trạm xăng và Sân bay Giant Rock, mà ông điều hành từ năm 1947 đến năm 1975.

Sân bay Giant Rock được Cục Hàng không Liên bang chứng nhận để sử dụng khẩn cấp cho các hãng hàng không thương mại. Vào đầu những năm 1960, nó có lưu lượng khoảng một chuyến bay mỗi ngày. Trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 1961 đến tháng 10 năm 1962, nó đóng vai trò là địa điểm phóng các khí cầu chứa đầy khí heli được R. F. Miles, Jr. sử dụng để đo mật độ neutron trong bầu khí quyển Trái Đất ở độ cao từ 8.000 đến 115.000 feet.

Đầu năm 2000, Giant Rock bị gãy làm đôi, lộ ra bên trong toàn là đá granit trắng. Bề mặt bên ngoài của tảng đá được bao phủ một phần bằng hình vẽ graffiti.

## Tham khảo
Tấn Túc Tổ

**Tấn Túc Tổ** (*[[chữ Hán]]*:晉肅祖) có thể là:
## Danh sách
*Đông Tấn Túc Tổ Tư Mã Thiệu (có sách chép là Túc Tông)
*Hậu Tấn Túc Tổ Thạch Bân (truy tôn)
## Xem thêm
*Túc Tổ
*Túc Tông
*Tấn Thái Tổ
*Tấn Cao Tổ
Paul Baran

**Paul Baran** (tên khai sinh là **Pesach Baran** ; 29 tháng 4 năm 1926 - 26 tháng 3 năm 2011) là một kỹ sư người Mỹ gốc Ba Lan, người tiên phong trong việc phát triển mạng máy tính. Ông là một trong hai nhà phát minh độc lập về chuyển mạch gói, ngày nay là cơ sở chính cho truyền thông dữ liệu trong mạng máy tính trên toàn thế giới, và đã thành lập một số công ty và phát triển các công nghệ khác là một phần thiết yếu của truyền thông kỹ thuật số hiện đại.

## Đời sống
Ông sinh ra tại Grodno (khi đó là Cộng hòa Ba Lan thứ hai, kể từ năm 1945 là một phần của Belarus) vào ngày 29 tháng 4 năm 1926. Ông là con út trong một gia đình Do Thái có ba người con, với tên Yiddish là "*Pesach*". Gia đình ông chuyển đến Hoa Kỳ vào ngày 11 tháng 5 năm 1928, định cư ở Boston và sau đó ở Philadelphia, nơi cha ông, Morris "Moshe" Baran (1884-1979), mở một cửa hàng tạp hóa. Ông tốt nghiệp Đại học Drexel (sau đó gọi là Học viện Công nghệ Drexel) vào năm 1949, với bằng kỹ sư điện. Sau đó, ông gia nhập Công ty Máy tính Eckert-Mauchly, nơi ông thực hiện công việc kỹ thuật trên các mẫu UNIVAC, nhãn hiệu máy tính thương mại đầu tiên ở Hoa Kỳ. Năm 1955, ông kết hôn với Evelyn Murphy, chuyển đến Los Angeles và làm việc cho Hughes Aircraft về hệ thống xử lý dữ liệu radar. Ông lấy bằng thạc sĩ kỹ thuật tại UCLA năm 1959, với cố vấn Gerald Estrin trong khi tham gia các lớp học ban đêm. Luận án của ông là về nhận dạng ký tự. [3] Trong khi Baran ban đầu ở lại UCLA để theo đuổi bằng tiến sĩ, lịch trình làm việc và đi lại dày đặc đã buộc anh phải từ bỏ công việc tiến sĩ của mình.

## Tham khảo
56.com

**56.com** là một trong những trang web chia sẻ video lớn nhất ở Trung Quốc, nơi người dùng có thể tải lên, xem và chia sẻ các video clip.

Là công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn của Sohu, công ty có trụ sở chính tại Quận Thiên Hà, Quảng Châu, Quảng Đông.

Tên miền *56.com* đã thu hút ít nhất 3,2 triệu khách hàng năm vào năm 2008 theo khảo sát của Compete.com.

Truy cập vào nhà cung cấp video trực tuyến của Trung Quốc 56.com đã bị tạm ngừng kể từ 18:00 ngày 3 tháng 6 năm 2008. 56.com đưa ra giải thích vào lúc 10:00 ngày 4 tháng 6 năm 16, vài giờ sau khi quyền truy cập của trang web bị dừng và nói rằng trang web đã gặp sự cố máy chủ và đang được sửa chữa, nhưng không đưa ra thời gian rõ ràng khi nào các dịch vụ của trang web sẽ được khôi phục hoàn toàn. Một số phương tiện truyền thông, chẳng hạn như Hexun.com và Sina.com, báo cáo rằng 56.com thường xuyên vi phạm các quy tắc liên quan của chính phủ với nội dung video của mình, do đó, nó đã bị chính phủ đưa ra cảnh báo và có thể bị đóng cửa trong vài ngày. Tuy nhiên, điều này đã bị 56.com phủ nhận. Đến ngày 11 tháng 7 năm 2008, 56.com đã hoạt động trở lại.

Vào ngày 31 tháng 12 năm 2014, Sohu đã đạt được thỏa thuận với nhà điều hành mạng xã hội đồng hương Renren để mua lại 56.com. Theo một nguồn tin thân cận với thương vụ này, Sohu đã trả 25 triệu đô la Mỹ cho 56.com.

## Xem thêm

* QQ Video
* Baidu Space
* Tudou
* Youku

## Tham khảo
361˚

**361 Degrees International Limited** (**361°**) là nhà cung cấp giày và hàng thể thao lớn của Trung Quốc, chủ yếu tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. 361 Degrees coi Li Ning Company, China Dongxiang, Xtep và Anta là những đối thủ cạnh tranh chính.

Tính đến tháng 3 năm 2009, thương hiệu đã có 5.543 cửa hàng bán lẻ được ủy quyền tại Trung Quốc. Công ty không sở hữu bất kỳ cửa hàng nào trong số này. Chúng được sở hữu và quản lý bởi 3.031 đại lý ủy quyền.

## Lịch sử
[trái|nhỏ|Một cửa hàng của 361˚ ở [Bắc Kinh]]
Công ty được thành lập vào năm 2003. Tên thương hiệu "361°" được ra mắt vào tháng 1 năm 2004. Nó biểu thị 360 độ trong một vòng tròn cộng với một độ phụ, đại diện cho chức năng chuyên nghiệp cộng với một mức độ đổi mới và sáng tạo. Kể từ năm 2009, khẩu hiệu của thương hiệu là "One Love".

361° là trang phục thể thao chính thức của vận động viên Trung Quốc tại Olympic Vancouver 2010.

Vào ngày 22 tháng 10 năm 2014, 361° trở thành nhà cung cấp đồng phục chính thức cho nhân viên và tình nguyện viên tại Thế vận hội Mùa hè 2016 ở Rio de Janeiro.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
David Baszucki

**David Baszucki** (sinh ngày 20 tháng 1 năm 1963), còn được biết đến với tên người dùng Roblox **david.baszucki**, là một tỷ phú, kỹ sư và nhà phát minh người Mỹ gốc Canada.  Ông được biết đến nhiều nhất với tư cách là người đồng sáng lập và Giám đốc điều hành của Roblox. Trước đây, ông đã thành lập và giữ chức vụ Giám đốc điều hành của Knowledge Revolution, được MSC Software mua lại vào tháng 12 năm 1998.

## Đầu đời và giáo dục
David Baszucki được sinh ngày 20 tháng 1 năm 1963 ở Canada. Ông nhập học tại một trường trung học phổ thông ở  Eden Prairie, bang Minnesota, nơi ông là đội trưởng của nhóm chương trình đố vui tivi của trường ông. Sau đó, ông đã tiếp tục để tổ chức một chương trình radio của ông dành cho KSCO Radio Santa Cruz từ tháng 2 đến tháng 3 năm 2003.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Chiêu Thánh đế

**Chiêu Thánh Đế** (*[[chữ Hán]]*:昭聖帝) là thụy hiệu hoặc Tôn hiệu của một số vị hoàng đế ở các nước đồng văn Hán ngữ.
## Danh sách
*Đường Chiêu Thánh Đế (gọi tắt theo thụy hiệu dài Chiêu Thánh Cung Huệ Hiếu Hoàng Đế, do đó cũng gọi là Huệ Hiếu Đế)
*Trường Sinh Chiêu Thánh Đế (tự xưng)

## Xem thêm
*Chiêu đế
*Thánh đế
*Thánh Thần Đế
*Đại Thánh Đế
*Duệ Thánh đế
*Chiêu Thánh thái hậu
*Chiêu Thánh hoàng hậu
*Chiêu Thánh công chúa
Danh sách hóa thạch chỉ thị

**Hóa thạch chỉ thị**, còn được gọi là **hóa thạch hướng dẫn** hay **hóa thạch chỉ mục**, là hóa thạch được sử dụng để xác định và đồng nhất các phân vị địa tầng trong Niên đại địa chất hoặc các giai đoạn sinh vật. Hóa thạch chỉ thị phải có phạm vi thẳng đứng trong địa tầng là ngắn, phân bố địa lý rộng và có xu hướng tiến hóa nhanh.

Một thuật ngữ khác, là "*Hóa thạch đới*" được sử dụng khi hóa thạch có tất cả các đặc điểm đã nêu ở trên ngoại trừ phân bố địa lý rộng, chúng bị giới hạn trong một khu vực và không thể được sử dụng cho mối tương quan của các địa tầng.

Bảng sử dụng đơn vị thời gian là Ma: *[[Megaannum]]*, triệu năm trước.

## Tham khảo
Samsung Galaxy Book

**Samsung Galaxy Book** là máy tính bảng Windows 10 sản xuất bởi Samsung Electronics. Nó là sự tiếp nối của Galaxy TabPro S và bao gồm 2 phiên bản: 10.6-inch và 12-inch.

Thiết bị kế thừa nó là Samsung Galaxy Book 2, được công bố vào tháng 11 năm 2018. Vào ngày 7 tháng 8 năm 2019, Samsung Galaxy Book S được ra mắt.

## Lịch sử
Vào ngày 27 tháng 2 năm 2017, Samsung tiết lộ Galaxy Book cùng với Samsung Galaxy Tab S3 tại MWC 2017.

Giá đề nghị cho phiên bản 12-inch là $1,130 (chỉ có Wi-Fi) và $1,300 (LTE của Verizon). Thiết bị 10-inch giá khởi điểm là $630.

## Thông số kỹ thuật

Galaxy Book 10 có thiết kế không dùng quạt tản nhiệt (phiên bản 12" có quạt tản nhiệt), và bên phải thiết bị là cổng kết nối USB-C. Máy nặng khoảng 650 gram cho phiên bản 10.6", và 750 gram cho phiên bản 12-inch. So với Tab S3, máy ảnh đã được đặt theo chiều ngang thay vì chiều dọc, và không có phím home vật lý. Hai loa stereo đặt ở phần đỉnh và chân máy. Trên đỉnh gồm nút nguồn, điều chỉnh âm lượng và hai microphone.

Máy tính này sẽ giữ lại một số tính năng thường thấy trên Samsung Galaxy Note series, như Air Command, Smart Select, Samsung Notes,... Cả hai phiên bản đều có bút S Pen (lần đầu tiên xuất hiện trên sản phẩm Windows), và một bàn phím có thể tháo rời. Galaxy Book còn hỗ trợ công nghệ sạc nhanh cho phép máy tính bảng sạc đầy trong khoảng thời gian ngắn. Thời gian sử dụng 10.6-inch kéo dài 10 giờ, và bản 12-inch là 10.5 giờ.

Độ phân giải màn hình 1920x1280 TFT FHD (10.6-inch) và 2160x1440 AMOLED (12.0-inch) với tỉ lệ 3:2. S-pen cung cấp 4096 mức độ nhận biết lực.

## Tham khảo
Các dân tộc Kavkaz

**Các dân tộc Kavkaz** hay **người Kavkaz** là nhóm đa dạng bao gồm hơn 50 nhóm sắc tộc trên khắp vùng Kavkaz.
Các dân tộc Kavkaz được chia loại theo nhóm ngôn ngữ, theo vị trí hoặc theo nguồn gốc di truyền.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
A Power Energy Systems ltd.

**A-Power Energy Generation Systems** (OTC Pink: APWR) là nhà cung cấp các hệ thống phát điện phân tán ở Trung Quốc. Năm 2008, A-Power bước vào năng lượng gió trên thị trường và đã xây dựng tuabin gió lớn nhất, nằm ở Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc, với công nghệ được cấp phép từ Fuhrlaender AG của Đức và dựa trên Norwin của Đan Mạch, và tổng công suất sản xuất hàng năm 1.125 MW.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Tiếng Shabak

**Tiếng Shabak** là một ngôn ngữ Ấn-Âu thuộc nhánh Zaza-Goran trong nhóm ngôn ngữ Iran Tây. Tiếng Shabak là ngôn ngữ của người Shabak sống ở vùng Mosul miền bắc Iraq. Nó gần gũi với tiếng Goran (còn gọi là tiếng Hawram), một ngôn ngữ mà lắm lúc được coi là "phương ngữ tiếng Kurd", dù các phương ngôn tiếng Kurd và nhóm Zaza-Goran là hai nhánh riêng biệt trong nhóm Iran Tây Bắc. Tiếng Shabak thường được là một ngôn ngữ riêng rẽ. Ngôn ngữ này đã và đang chịu ảnh hưởng của tiếng Ả Rập, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Ba Tư. Số người nói ước tính tiếng Shabak vào năm 1989 là 10.000-20.000 người. Hiện tại, ước tính có 250.000 người bản ngữ tiếng Shabak.

## Đại từ

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Ethnologue
* SIL International
* MultiTree
Ichiki Shirō

là nhiếp ảnh gia tiên phong người Nhật.

Ichiki sinh ra ở phiên Satsuma (nay là tỉnh Kagoshima) ở Kyūshū vào ngày 24 tháng 12 năm 1828. Ông trở nên xuất chúng trong việc nghiên cứu các chủ đề liên quan đến sản xuất thuốc súng ở trường súng Takashima-ryū. Chính *[[daimyō]]* phiên Satsuma là Shimazu Nariakira đã công nhận tài năng này và chọn Ichiki làm một trong những gia thần dưới trướng. Năm 1848, Shimazu có được chiếc máy ảnh daguerreotype đầu tiên được nhập khẩu vào Nhật Bản. Từng bị công nghệ phương Tây mê hoặc, ông đã ra lệnh cho đám gia thần của mình (bao gồm cả Ichiki) nghiên cứu và tạo ra những bức ảnh hoạt động được. Do những hạn chế của ống kính vận hành và không được đào tạo bài bản, phải mất nhiều năm để tạo ra một bức ảnh chất lượng, nhưng vào ngày 17 tháng 9 năm 1857, Ichiki đã tạo nên một bức chân dung của Shimazu trong bộ trang phục chỉnh tề. Toàn bộ sự việc đều được ghi lại chi tiết trong hồi ký do Ichiki biên soạn vào năm 1884.

Bức ảnh này đã trở thành đối tượng được nhà Shimazu đem thờ phụng ở đền Terukuni jinja sau khi Nariakira qua đời, nhưng về sau bị thất lạc. Vắng mặt suốt trong một thế kỷ, chiếc daguerreotype được giới chức phát hiện trong một nhà kho vào năm 1975 và sau đó được xác định là chiếc daguerreotype lâu đời nhất còn tồn tại được tạo ra bởi một nhiếp ảnh gia người Nhật. Vì lý do này, nó được chính phủ Nhật chọn làm Tài sản Văn hóa Quan trọng vào năm 1999, bức ảnh đầu tiên nhận được danh hiệu như vậy.

## Tham khảo
Nghị quyết 1624 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

**Nghị quyết 1624 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc** được nhất trí thông qua tại Hội nghị thượng đỉnh thế giới năm 2005 vào ngày 14 tháng 9 năm 2005. Sau khi khẳng định lại các nghị quyết trước đây về chống khủng bố, bao gồm các nghị quyết 1267 (1999), 1373 (2001), 1535 (2004), 1540 (2004), 1566 (2004) và 1617 (2005), Hội đồng kêu gọi tất cả các quốc gia hợp tác để tăng cường an ninh biên giới quốc tế bằng cách tăng cường các thủ tục sàng lọc khủng bố và an ninh hành khách.

Nghị quyết 1624, cùng với Nghị quyết 1625 (2005), được thông qua tại cuộc họp của các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ. Nghị quyết do Vương quốc Anh soạn thảo.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*    
* [Nội dung của Nghị quyết tại undocs.org](https://undocs.org/S/RES/1624(2005))
Quá trình chuyển đổi tổng thống của Joe Biden

Joe Biden, tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ, đã bắt đầu quá trình chuyển đổi sang nhiệm kỳ tổng thống. Ông trở thành ứng cử viên giả định của Đảng Dân chủ cho vị trí tổng thống vào tháng 4 năm 2020 và chính thức chấp nhận đề cử vào tháng 8 cùng năm. Nhóm chuyển tiếp của Biden, do Ted Kaufman dẫn đầu, đã được công bố vào ngày 20 tháng 6. Các đồng chủ tịch khác đã gia nhập nhóm cùng với Kaufman vào tháng 9.

Cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 diễn ra vào ngày 3/11. Vào cuối buổi tối hôm đó, tổng thống đương nhiệm Donald Trump đã tuyên bố chiến thắng dựa trên vị trí dẫn đầu ban đầu về số phiếu bầu trực tiếp được lập bảng, một tuyên bố được nhiều người dự đoán và nhanh chóng bị loại do mất uy tín. Ông cũng yêu cầu tất cả các bảng kê tiếp theo của các phiếu bầu trực tiếp và qua thư chưa được kiểm đếm, một yêu cầu cũng bị bỏ qua. Trump cũng cáo buộc gian lận phổ biến, tham nhũng và các hành vi sai trái khác mà không cung cấp bất kỳ bằng chứng nào và hầu như đã bị phủ nhận. Trump đã bắt đầu nhiều vụ kiện ở nhiều bang tìm cách ngừng kiểm phiếu, từ chối phiếu bầu, ngăn cản việc chứng nhận kết quả, bên cạnh các biện pháp khắc phục hậu quả khác, tất cả đều đã bị bác bỏ kể từ ngày 16 tháng 11. Vào ngày 13 tháng 11, lần đầu tiên và không có bất kỳ bằng chứng nào, Trump tuyên bố rằng 2,7 triệu phiếu bầu đã bị "xóa" bởi hệ thống bỏ phiếu kỹ thuật số được sử dụng ở một số bang và nói rằng các phiếu bầu đã được chuyển từ ông sang Joe Biden.

Sau ba ngày rưỡi kiểm phiếu, vào ngày 7 tháng 11, lúc khoảng 11:30&nbsp;giờ EST, Associated Press, cùng với các mạng truyền hình lớn bao gồm CNN, ABC News, CBS News, NBC News và Fox News, đã gọi cuộc đua giành Joe Biden. Kể từ đó, hầu hết các nguồn đều mô tả ông là tổng thống đắc cử. Tuy nhiên, quản trị viên GSA Emily Murphy, một người được Trump bổ nhiệm, đã đợi đến ngày 23 tháng 11 để đưa ra bức thư "xác minh" tuyên bố Biden là "người chiến thắng rõ ràng"  trên cơ sở Trump vẫn tranh chấp kết quả bầu cử. Tuyên bố đánh dấu sự bắt đầu chính thức của quá trình chuyển đổi, và việc ngăn cản nhóm Biden chuyển đổi đã không cho nhóm này số tiền 6,3 triệu đô la, không gian văn phòng, trạng thái trang web chính phủ và quyền truy cập vào các cơ quan chính phủ. Riêng biệt, Biden đã bị từ chối các cuộc họp giao ban an ninh quốc gia được phân loại hàng ngày  cho đến khi chính quyền Trump chấp thuận việc nhận các cuộc họp giao ban đó của Biden kể từ ngày 24 tháng 11.

Cử tri đoàn đã họp vào ngày 14 tháng 12 năm 2020 và chính thức bầu Biden và Kamala Harris làm Tổng thống và Phó Tổng thống. Kết quả này đã được chứng nhận bởi một phiên họp chung của Quốc hội vào ngày 6 tháng 1 năm 2021, nhưng do những người ủng hộ Trump cố gắng lật ngược kết quả bằng cách xông vào và phá hoại tòa nhà Điện Capitol, chứng nhận chỉ được chính thức công nhận vào ngày 7 tháng 1. Quá trình chuyển đổi của Biden sẽ kết thúc khi ông được nhậm chức lúc 12:00&nbsp;chiều giờ EST vào ngày 20 tháng 1 năm 2021, tại thời điểm đó nhiệm kỳ tổng thống của ông sẽ bắt đầu.

## Tham khảo
Tầng Barrême

**Tầng Barrême** trong niên đại địa chất là kỳ ở khoảng giữa của thế Creta sớm, và trong thời địa tầng học thì nó là bậc gần giữa của thống Creta dưới. Kỳ Barrême tồn tại từ ~  Ma đến  Ma (Ma: Megaannum, *triệu năm trước*).

Kỳ Barrême kế tục kỳ Hauterive, và tiếp sau là kỳ Apt, đều của cùng thế Creta sớm.

## Địa tầng
Tầng Barrême được Henri Coquand xác lập và đặt tên vào năm 1873, theo tên làng Barrême ở lân cận Alpes-de-Haute-Provence, Pháp.

Đáy của Barrême được xác định bởi sự xuất hiện đầu tiên của ammonit *[[Spitidiscus|Spitidiscus hugii]]* và *Spitidiscus vandeckii*. Kết thúc của Barrême được xác định bởi đảo cực địa từ ở đới địa thời M0r, về mặt sinh học gần với sự xuất hiện đầu tiên của ammonit *[[Paradeshayesites|Paradeshayesites oglanlensis]]*.

Tầng Barrême thường được chia thành hai phụ tầng hay phụ kỳ, là Barrême dưới/sớm và trên/muộn. Trong đại dương Tethys, tầng Barrême chứa 11 đới sinh vật ammonit:
* Đới *[[Pseudocrioceras|Pseudocrioceras waagenoides]]*
* Đới *[[Colchidites|Colchidites sarasini]]*
* Đới *[[Imerites|Imerites giraudi]]*
* Đới *[[Hemihoplites|Hemihoplites feraudianus]]*
* Đới *[[Gerhardtia|Gerhardtia sertousi]]*
* Đới *[[Ancyloceras|Ancyloceras vandenheckii]]*
* Đới *[[Coronites|Coronites darsi]]*
* Đới *[[Kotetishvilia|Kotetishvilia compressissima]]*
* Đới *[[Nicklesia|Nicklesia pulchella]]*
* Đới *Nicklesia nicklesi*
* Đới *Spitidiscus hugii*

## Tham khảo

;Văn liệu
*  (1907): Le Barrémien supérieur à faciès Urgonien de Brouzet-lès-Alais (Gard). *Mémoires de la Société Géologique de France, Paléontologie* **15**(37): 5-42. 
*; (2004): A Geologic Time Scale 2004, Cambridge University Press.
*  (2006): Assessment of diachronism of biostratigraphic boundaries by magnetochronological calibration of zonal scales for the Lower Cretaceous of the Tethyan and Boreal belts. *Doklady Earth Sciences* **409**(6): 843-846.

## Liên kết ngoài

*GeoWhen Database - Barremian
*Mid-Cretaceous timescale, at the website of the subcommission for stratigraphic information of the ICS
*Stratigraphic chart of the Lower Cretaceous, at the website of Norges Network of offshore records of geology and stratigraphy
Sân vận động State Farm

**Sân vận động State Farm** (), trước đây được gọi là **Sân vận động Đại học Phoenix**, là một sân vận động đa năng ở Tây Hoa Kỳ, nằm ở Glendale, Arizona, phía tây của Phoenix. Đây là sân nhà của Arizona Cardinals thuộc National Football League (NFL) và là chủ nhà của trận đấu Fiesta Bowl hàng năm. Sân vận động State Farm đã thay thế Sân vận động Sun Devil của Tempe thành sân vận động chính của Thung lũng của mặt trời. Sân vận động tiếp giáp với Gila River Arena, sân nhà của đội NHL Arizona Coyotes.

Sân vận động đã tổ chức Fiesta Bowl, Trận đấu vô địch quốc gia BCS 2007 và 2011, College Football Playoff National Championship 2016, Super Bowl XLII vào năm 2008, Pro Bowl và Super Bowl XLIX vào năm 2015 và sẽ tổ chức Super Bowl LVII vào năm 2023. Đối với bóng đá, sân là một trong những sân vận động tổ chức Cúp Vàng CONCACAF 2015, cũng như trận bán kết đầu tiên của Cúp Vàng CONCACAF 2019 và Cúp bóng đá toàn châu Mỹ vào năm 2016. Đối với bóng rổ, sân đã tổ chức NCAA Final Four vào năm 2017, dự kiến sẽ trở lại vào năm 2024.

Đại học Phoenix mua lại quyền đặt tên vào tháng 9 năm 2006, ngay sau khi sân vận động khánh thành với tên gọi **Sân vận động Cardinals** và giữ quyền đặt tên cho đến tháng 9 năm 2018, khi Cardinals và công ty bảo hiểm State Farm đạt được thỏa thuận về cam kết 18 năm để gọi sân là Sân vận động State Farm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Arizona Cardinals' website for stadium
*Global Spectrum’s website for stadium
*Arizona Sports and Tourism Authority
*University of Phoenix Stadium Seating Chart
Cơn mưa thịt viên

***Cơn mưa thịt viên*** () là nhượng quyền truyền thông do Sony Pictures Animation sản xuất và dựa trên cuốn sách cùng tên của Judi Barrett. Các bộ phim đã nhận được đánh giá chung tích cực từ các nhà phê bình. Bộ phim đã thu về 517 triệu đô la tại phòng vé.

## Phim
### Cơn mưa thịt viên (2009)

Khi Flint Lockwood, một nhà sáng chế muốn phát minh ra "FLDSMDFR", một cỗ máy có thể biến Nước thành Thức ăn, anh đã tạo ra nó với ý định cứu quê hương của mình, một hòn đảo nhỏ bé được gọi là "Swallow Falls", khỏi số phận phải ăn cá mòi cho phần còn lại của cuộc sống của họ. Anh ấy vô tình phóng nó lên bầu trời và gặp thực tập sinh thời tiết của News, Sam Sparks, một nhà Khí tượng học. Họ nhanh chóng phát hiện ra rằng chiếc máy của Flint hiện đang làm mưa thực phẩm, và từ sự thoải mái trong phòng thí nghiệm của mình, Flint có thể lập trình cho chiếc máy làm mưa bất kỳ thực phẩm nào mà anh ấy chọn. Nhưng khi "Dangomiter" kết thúc bằng màu Đỏ, thức ăn bắt đầu lớn hơn và lớn hơn không phải lúc nào cũng ngon hơn. Cơn bão thực phẩm kết thúc bao phủ toàn bộ địa cầu trong lượng thực phẩm khổng lồ, và Flint, Sam, Baby Bent, Steve và Manny sẽ giải cứu thế giới.

### Cơn mưa thịt viên 2 (2013)

Khi trở lại Swallow Falls, họ nhận thấy rằng một môi trường giống như rừng rậm được tạo ra từ thức ăn đã phát triển quá mức trên hòn đảo. Tim ở lại trong khi Flint và những người khác điều tra, tìm thấy một môi trường sống rộng lớn của động vật thực phẩm sống được gọi là thức ăn và gặp một quả dâu tây dễ thương có biệt danh là Barry. Tim, đang tìm kiếm cá mòi tại cửa hàng bán đồ bỏ hoang của mình, bắt gặp một gia đình dưa chua hình người và gắn bó với họ bằng cách đánh cá. Chester phát hiện ra rằng Flint đã cho phép bạn bè của mình tham gia cùng anh ta trong nhiệm vụ, vì vậy anh ta đi đến hòn đảo với Barb, sợ hãi và quyết tâm tách họ ra, và anh ta đến đúng lúc để cứu họ khỏi một Cheespider. Sau đó Flint tìm thấy phòng thí nghiệm cũ của mình và phát minh ra một thiết bị để tìm FLDSMDFR. Sau khi thoát khỏi một cuộc tấn công của Tacodile, Sam nhận thấy rằng cây lương thực đang bảo vệ gia đình của nó, và bắt đầu nghi ngờ Chester làm thế nào để không tốt. Sam cố gắng thuyết phục Flint tiết kiệm thức ăn, nhưng Flint có ý định gây ấn tượng với Chester. Sam tức giận bỏ đi, và những người bạn khác của Flint cũng đi cùng cô. Trong rừng rậm, Manny xác nhận sự nghi ngờ của Sam khi anh đảo ngược logo của Live Corp để tiết lộ từ "Live" là "Evil" bị đánh vần ngược. Ngoài ra, Sam chứng minh rằng thức ăn không có ý nghĩa gì bằng cách thuần hóa Cheespider. Họ cũng biết rằng những người thực phẩm đã biết sự thật về Live Corp trước đây. Khi nhận ra ý định của Chester, cả nhóm sau đó bị phục kích bởi các nhân viên của Evil Corp.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*
Đại học Delaware

**Đại học Delaware** (tên tiếng Anh: **University of Delaware** (tên thông dụng là **UD** hoặc **Delaware**) là một trường đại học nghiên cứu tư thục-công lập tọa lạc ở Newark, tiểu bang Delaware, Hoa Kỳ. UD là trường đại học lớn nhất tiểu bang Delaware.Trường cung cấp ba chương trình liên kết, 148 chương trình cử nhân, 121 chương trình thạc sĩ (với 13 bằng cấp liên kết), và 55 chương trình tiến sĩ trên tám viện đại học. Khu trường sở chính tọa lạc ở Newark, với các khu trường sở vệ tinh nằm ở Dover, Wilmington, Lewes, và Georgetown. Nó được coi là một tổ chức lớn với khoảng 18.200 sinh viên đại học và 4.200 sinh viên sau đại học. Đây là một trường đại học tư nhân được quản lý nhận tài trợ công để trở thành một cơ sở nghiên cứu được nhà nước hỗ trợ cấp đất, cấp biển và cấp không gian.

UD được xếp hạng trong số "R1: Các trường đại học tiến sĩ - Hoạt động nghiên cứu rất cao". Theo National Science Foundation, UD đã chi 186 triệu USD cho nghiên cứu và phát triển năm 2018, xếp thứ 119 ở Hoa Kỳ.  Trường được công nhận với Phân loại Mức độ Tham gia của Cộng đồng bởi Quỹ Carnegie vì Sự Tiến bộ của Giảng dạy.
## Tham khảo
Allianz Field

**Allianz Field** là một sân vận động dành riêng cho bóng đá ở Saint Paul, Minnesota. Đây là sân nhà của Minnesota United FC thuộc Major League Soccer (MLS). Sân vận động có sức chứa 19.400 chỗ ngồi và được thiết kế bởi Populous. Sân được khánh thành vào ngày 13 tháng 4 năm 2019, trong mùa giải MLS thứ ba của Minnesota United. Sân nằm gần Xa lộ Liên tiểu bang 94 và Đại lộ Snelling, có các chuyến tàu trung chuyển do Tuyến Green cung cấp.

Vào ngày 23 tháng 10 năm 2015, chủ sở hữu Minnesota United cho biết đội bóng sẽ xây dựng một sân vận động trên khu vực nhà để xe buýt cũ rộng  ở St. Paul. Sân vận động này có sức chứa khoảng 19.400 chỗ ngồi, được hoàn thành vào đầu năm 2019. Sân được xây dựng với chi phí 200 triệu đô la, do tư nhân tài trợ.

Vào ngày 25 tháng 11 năm 2015, Minnesota United FC đã thuê Populous, một công ty có trụ sở tại Thành phố Kansas để thiết kế sân vận động. Vào ngày 9 tháng 12 năm 2015, đội đã thuê Mortensen Construction để cùng với Populous xây dựng sân vận động. Mortensen đã xây dựng Sân vận động U.S. Bank từ năm 2014–2016 cho Minnesota Vikings, và cùng với Populous xây dựng ba cơ sở thể thao khác của Thành phố Đôi, bao gồm Target Field, Sân vận động TCF Bank và Trung tâm Xcel Energy. Công việc xây dựng sân được hoàn thành vào tháng 2 năm 2019. Sân vận động được khánh thành hai tháng sau đó, vào ngày 13 tháng 4 năm 2019, với trận đấu giữa Minnesota United FC và New York City FC.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Skinwalker Ranch

***Skinwalker Ranch*** (tên gọi tại Anh là ***Skinwalkers***) là một bộ phim kinh dị khoa học viễn tưởng dạng found footage năm 2013 của Mỹ do Devin McGinn đạo diễn. Phim có một video theo yêu cầu và phát hành giới hạn tại rạp vào ngày 30 tháng 10 năm 2013, với sự tham gia của các ngôi sao Taylor Bateman, Steve Berg và Michael Black. Nó dựa trên văn hóa dân gian xung quanh Trang trại Skinwalker tiêu biểu nằm tại Utah, được đồn đại là địa điểm của một số vụ nhìn thấy UFO.

## Cốt truyện
Những điều kỳ lạ đã xảy ra trên Trang trại Skinwalker, mà đỉnh điểm là sự biến mất của con trai chủ trang trại. Điều này thúc đẩy việc cử một nhóm điều tra ghi lại hoạt động và tìm hiểu sự biến mất của cậu bé bằng các camera được thiết lập khắp trang trại. Các máy quay ghi lại hàng loạt sự kiện ngày càng kỳ lạ và lời cảnh báo của một người da đỏ, anh ta nói với cả đoàn rằng tính mạng của họ đang gặp nguy hiểm.

## Diễn viên
* Taylor Bateman trong vai Rebecca
* Steve Berg trong vai Sam
* Michael Black trong vai Britton Sloan
* Erin Cahill trong vai Lisa
* Carol Call trong vai Lissie Miller
* Kyle Davis trong vai Ray Reed
* Mike Flynn trong vai Interviewee
* Jon Gries trong vai Hoyt
* Michael Horse trong vai Ahote
* Nash Lucas trong vai Cody
* Devin McGinn trong vai Cameron Murphy
* Matthew Rocheleau trong vai Matt
* Anne Sward trong vai Interviewee
* Tobijah Tyler trong vai Interviewee
* Clint Vanderlinden trong vai Interviewee
* Larry Page, xuất hiện ẩn danh

## Nhận định
Sự đánh giá quan trọng đối với *Skinwalker Ranch* được trộn lẫn với tiêu cực. Những lời chỉ trích thông thường tập trung vào cốt truyện, mà *[[Shock Till You Drop]]* cho là do quá quen thuộc với những bộ phim về bản chất này và những bộ phim có chủ đích dựa trên những sự kiện có thật. Hai tờ *[[Libertas Film Magazine]]* và *[[Salt Lake Tribune]]* đều đưa ra những đánh giá tích cực cho *Skinwalker Ranch*, với *Tribune* khen ngợi công đoạn hiệu ứng hình ảnh của bộ phim. Dan Callahan của *[[RogerEbert.com]]* đã đưa ra một đánh giá hỗn hợp, nhận xét rằng "Không có điểm nào trong "Skinwalker Ranch" khi có vẻ như đây thực sự có thể là những thước phim được tìm ra (found footage), nhưng nó đã gây ra một số sợ hãi và thậm chí là một vài tiếng cười trung thực mà thời gian hoạt động khá ngắn. Nếu bạn đang tìm kiếm một bộ phim Halloween nhỏ gọn, bạn có thể làm tệ hơn."

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Tầng Sinemur

**Tầng Sinemur** trong niên đại địa chất là kỳ trung gian của thế Jura sớm, và trong thời địa tầng học thì nó là bậc trung gian của thống Jura dưới. Kỳ Sinemur tồn tại từ ~  Ma đến  Ma (Ma: Megaannum, *triệu năm trước*).

Kỳ Sinemur kế tục kỳ Hettange, và tiếp sau là kỳ Pliensbach, của cùng thế Jura sớm.

Ở châu Âu kỳ Sinemur, cùng với kỳ Hettange, chứng kiến sự lắng đọng của Nhóm Lias dưới, ở Anh được gọi là Blue Lias.

## Cổ sinh
### Lưỡng cư

### Synapsid

#### Mammaliaformes

### [[Sauropsida]]
#### †Ichthyosaurs

#### †Plesiosaurs

#### Archosaurs
##### Crocodylomorpha

##### †Ornithischians

##### Theropoda

## Tham khảo

;Tư liệu
*; **2001**: *Global Stratotype Section and Point for base of the Sinemurian Stage (Lower Jurassic)*, Episodes **25(1)**, pp.&nbsp;22–28, PDF
*
*; **1842**: *Paléontologie française. 1. Terrains oolitiques ou jurassiques*, Bertrand, Paris.

## Liên kết ngoài

*GeoWhen Database - Sinemurian
*Lower Jurassic timescale, at the website of the subcommission for stratigraphic information of the ICS
*Stratigraphic chart of the Lower Jurassic, at the website of Norges Network of offshore records of geology and stratigraphy
Đổng Khôi

**Đổng Khôi** (; ? – ?), tự **Hưu Tự** (休緒), là quan viên nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời
Đổng Khôi quê ở huyện Tương Dương, quận Nam, sau tách ra thành quận Tương Dương thuộc Kinh Châu. Có khả năng Đổng Khôi vào Ích Châu sau khi Kinh Châu bị chiếm đóng (219).

Năm 225, Chiêu Tín Hiệu úy Phí Y đi sứ Đông Ngô. Đổng Khôi giữ chức Tuyên Tín Trung lang, làm phó sứ hỗ trợ Phí Y. Một lần, Ngô vương Tôn Quyền vờ say, không hề cố kỵ mà châm chọc trọng thần Dương Nghi, Ngụy Diên bên Quý Hán là lũ tiểu nhân ti tiện, tuy có một ít bản lĩnh, nhưng mỗi khi đắc chí thì quên hết, nếu không khống chế sẽ để lại mối họa. Bởi Dương Nghi với Ngụy Diên bất hòa là mọi người đều biết, nên Phí Y không biết trả lời ra sao. Đổng Khôi bèn nhắc:
:*Ngắn gọn có thể nói cái sự bất hòa Nghi và Diên nổi lên là bởi phẫn hận riêng tư, nhưng không có cái tâm thế khó chế ngự của [[Kình Bố]], [[Hàn Tín]]. Nay giữa lúc tiễu trừ cường tặc, nhất thống [[Hoa Hạ]], công nhờ sức người mà thành tựu, nghiệp bởi tài trí mà rộng mở, nếu loại bỏ những người ấy không dùng, để phòng hậu họa, thì cũng giống như phòng phong ba mà tính bẻ mái chèo, không phải kế hay vậy.*
Tôn Quyền thích ý mà cười. Dịch Trung Thiên cho rằng đây chỉ là câu trả lời qua quýt cho đỡ mất mặt, trong khi Tôn Quyền cố tình hạ thấp năng lực của hai người Nghi, Diên. Thừa tướng Gia Cát Lượng biết chuyện, cho rằng Đổng Khôi biết cách ăn nói. Ba ngày sau khi về nước, Đổng Khôi được làm thuộc quan trong phủ Thừa tướng, sau quan đến Thái thú Ba quận.

Khoảng 234–243, Thượng thư lệnh Phí Y, Trung điển quân Hồ Tế cùng Thị trung Đổng Doãn thường hẹn nhau mở yến. Đổng Khôi bấy giờ giữ chức Lang trung, đến bái phỏng Đổng Doãn, thấy Doãn chuẩn bị lên xe nên định về. Đổng Doãn không hài lòng, cho rằng làm thế là không kính lễ kẻ sĩ, liền cởi ngựa không đi.

## Trong văn hóa
Đổng Khôi không xuất hiện trong tiểu thuyết *[[Tam quốc diễn nghĩa]]* của La Quán Trung.

## Tham khảo
* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *[[Tam quốc chí]]*.
** Bùi Thông (dịch), Phạm Thành Long (hiệu đính), *Tam quốc chí - Tập VI: Thục thư*, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2017. ISBN 9786049542442
* Dịch Trung Thiên, Vũ Ngọc Quỳnh (dịch), *Phẩm Tam quốc*, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2013. ISBN 8936047862351

## Ghi chú

## Chú thích
Phát quang

**Phát quang** hay **phát sáng lạnh** là sự phát xạ tự phát ra ánh sáng của một chất mà không gắn với một quá trình nhiệt. Nó còn được gọi là bức xạ của vật thể lạnh, và phát ra "ánh sáng lạnh".

Bức xạ có thể được gây ra bởi các phản ứng hóa học, năng lượng điện, chuyển động hạ nguyên tử hoặc ứng suất trên tinh thể. Điều này phân biệt sự phát quang với sợi đốt, là ánh sáng do một chất phát ra do quá trình đốt nóng và phổ phát xạ có liên quan chặt chẽ với *[[nhiệt độ màu]]*. Trong lịch sử, phóng xạ từng được coi là một dạng "phát quang vô tuyến", song ngày nay nó được coi là dạng riêng biệt vì nó liên quan nhiều hơn đến bức xạ điện từ.

Thuật ngữ *Phát quang* (luminescence) được Q. C. Lum đưa ra năm 1888: 'Đối với loại kích thích ánh sáng thứ hai này, mà chúng tôi chưa có tên gọi nhất quán, tôi muốn đề xuất tên "phát quang" (*luminescence*) và gọi "phát quang" (*luminescing*) [bất kỳ] vật thể nào phát sáng theo cách này'.

Hình:Luminol.jpg |Luminol và hemoglobin phát sáng hóa học
Hình:Chording mycobacterium tuberculesis culture.jpg |Phát quang UV trong chẩn đoán vi sinh
Hình:Lampyris noctiluca.jpg |Đom đóm cái, Lampyris noctiluca''

Phát sáng lạnh được ứng dụng tạo ánh sáng yếu trong các chi tiết cần hiển thị lúc tối cho các dụng cụ đo đạc, như mặt số, kim chỉ, thang đo và các dấu hiệu của dụng cụ hàng không và hàng hải, của đồng hồ treo tường hay đeo tay,... Các dấu hiệu này được phủ bằng vật liệu phát quang để phát sáng nhờ nguồn năng lượng yếu.

Phát quang sinh học và Lân quang (Phosphorescence)  là các trường hợp riêng của phát sáng lạnh.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Fluorophores.org A database of luminescent dyes
Đỉnh của nhánh sao khổng lồ đỏ

**Đỉnh của nhánh sao khổng lồ đỏ** (**TRGB**) là một vật chỉ thị khoảng cách (phương pháp đo khoảng cách) thường dùng trong thiên văn học. Theo đó, phương pháp này sử dụng độ sáng của các ngôi sao sáng nhất thuộc nhánh khổng lồ đỏ trong thiên hà như một ngọn nến chuẩn để đo khoảng cách từ Trái Đất đến thiên hà đó. Phương pháp này được sử dụng kết hợp với các quan trắc từ Kính viễn vọng không gian Hubble để xác định chuyển động tương đối của Nhóm địa phương trong Siêu đám Xử Nữ. Ngoài kính viễn vọng này, các kính viễn vọng khác có kích thước 8 mét trên mặt đất cũng có thể đo khoảng cách bằng TRGB trong một khoảng thời gian quan sát hợp lý.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
The Fast and the Furious (phim 2001)

***The Fast and the Furious*** là một phim hành động năm 2001 của đạo diễn Rob Cohen và được viết bởi Gary Scott Thompson và David Ayer. Đây là phần đầu tiên trong loạt phim *[[Fast & Furious]]* và với sự đóng góp của các ngôi sao Paul Walker, Vin Diesel, Michelle Rodriguez, Jordana Brewster, Rick Yune, Chad Lindberg, Johnny Strong và Ted Levine. * The Fast and the Furious * theo chân Brian O'Conner (Walker), một cảnh sát chìm được giao nhiệm vụ khám phá danh tính của một nhóm chuyên cướp ô tô ẩn danh do Dominic Toretto (Diesel) cầm đầu.

## Diễn viên
* Paul Walker trong vai Brian O'Conner: Một sĩ quan LAPD được cử đi xâm nhập vào một nhóm không tặc. Sở thích tình yêu của Mia.
* Vin Diesel trong vai Dominic Toretto: Thủ lĩnh của băng cướp và một tay đua đường phố chuyên nghiệp. Anh ta bị cấm tham gia đua xe chuyên nghiệp sau một cuộc tấn công trả đũa bạo lực nhằm vào người đàn ông đã vô tình giết chết cha của Dominic.
* Michelle Rodriguez trong vai Letty Ortiz:Một thành viên trong băng của Dominic và bạn gái của anh ta.
* Jordana Brewster trong vai Mia Toretto:Em gái của Dominic và là chủ sở hữu của cửa hàng tổng hợp Toretto. Mối tình của Brian.
* Rick Yune trong vai Johnny Tran:Một thủ lĩnh băng đảng người Việt và là đối thủ của Dominic.
* Chad Lindberg trong vai Jesse:Một thành viên trong băng của Dominic. Rất thông minh với toán học, đại số và máy tính, nhưng anh ấy bị Rối loạn thiếu tập trung.
* Johnny Strong trong vai Leon:Một thành viên trong phi hành đoàn của Dominic
* Matt Schulze trong vai Vince:Một thành viên trong phi hành đoàn của Dominic và là bạn thời thơ ấu của anh. Anh ấy có một tình yêu đơn phương dành cho Mia.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Tầng Hettange

**Tầng Hettange** trong niên đại địa chất là kỳ đầu tiên của thế Jura sớm, và trong thời địa tầng học là bậc dưới cùng của thống Jura dưới. Kỳ Hettange tồn tại từ ~  Ma đến  Ma (Ma: Megaannum, *triệu năm trước*).

Kỳ Hettange kế tục kỳ Rhaetia của thế Trias muộn, và tiếp sau là kỳ Sinemur, của thế Jura sớm.

Trong địa tầng châu Âu, Hettange là một phần của khoảng thời gian lắng đọng của Nhóm Lias. Một ví dụ là Blue Lias của Anh, có tuổi từ Rhaetia trên đến Sinemur. Một ví dụ khác là tầng Lias dưới từ Đá vôi Alps phía Bắc, nơi các ammonit được bảo quản tốt nhưng rất hiếm, bao gồm cả loài chân đầu Alsatit, đã được tìm thấy.

## Địa tầng
Tầng Hettange được nhà cổ sinh vật học Thụy Sĩ Eugène Renevier xác lập vào năm 1864. Bậc này lấy tên từ tên thị trấn Hettange-Grande ở đông bắc Pháp, ngay phía nam của biên giới với Luxembourg trên con đường chính từ Thành phố Luxembourg đến Metz.

Đáy của tầng Hettange (cũng là đáy của thống Jura dưới và toàn bộ kỷ Jura) được xác định là vị trí trong cột địa tầng nơi các hóa thạch của chi ammonit  * [[Psiloceras]] * lần đầu tiên xuất hiện. Một hồ sơ tham chiếu toàn cầu (GSSP) cho đáy này được xác định năm 2010 theo sự xuất hiện của hệ tầng Kendlbach tại phần Kuhjoch trong Dãy núi Karwendel phía tây Áo.

Đỉnh của tầng Hettange (đáy của Sinemur) là ở những lần xuất hiện đầu tiên của chi ammonit *[[Vermiceras]]* và *[[Metophioceras]]*.

### Sinh địa tầng
Trong đại dương Tethys, tầng Hettange chứa ba đới sinh vật ammonit:
* Đới  *[[Schlotheimia|Schlotheimia angulata]]*
* Đới  *[[Alsatites|Alsatites liasicus]]*
* Đới  *[[Psiloceras|Psiloceras planorbis]]*

## Cổ sinh
### †Ammonit

Vào cuối kỷ Trias, các loại ammonit gần như hoàn toàn biến mất. Tuy nhiên, trong suốt kỳ Hettange, "Neoammonites" phát triển tương đối nhanh chóng, do đó ngay cả ở thời kỳ giữa Hettange, một số lượng lớn các chi và loài đã tồn tại. 
### Crocodylomorpha

### †Ichthyosaurs

### Synapsid

#### Mammaliaformes

### †Ornithischia

### †Plesiosaurs

### †Sauropodomorpha

### †Theropoda

## Tham khảo

;Văn liệu
*; **2004**: *A Geologic Time Scale 2004*, Cambridge University Press.
*: *Notices géologiques et paléontologiques sur les Alpes Vaudoises, et les régions environnantes. I. Infralias et Zone à Avicula contorta (Étage Rhaetien) des Alpes Vaudoises* Bulletin de la Société Vaudoise des Sciences Naturelles **8**, p.&nbsp;39-97. 

## Liên kết ngoài

*GeoWhen Database - Hettangian
*Lower Jurassic timescale, at the website of the subcommission for stratigraphic information of the ICS
*Stratigraphic chart of the Lower Jurassic, at the website of Norges Network of offshore records of geology and stratigraphy