Tên gọi Đức

Do vị trí địa lý của nước Đức ở trung tâm châu Âu, cũng như lịch sử lâu dài của nó như là một khu vực không thống nhất của các bộ lạc và tiểu bang khác nhau, có nhiều tên gọi khác nhau cho nước Đức ở các ngôn ngữ khác nhau, có lẽ nhiều hơn so với bất kỳ quốc gia châu Âu nào khác. Ví dụ, ở Đức, quốc gia này được gọi là Deutschland, trong tiếng Pháp như Allemagne, tiếng Ý như Germania, tiếng Ba Lan là Niemcy, tiếng Hà Lan Duitsland, tiếng Hungary Németország, tiếng Séc Německo, tiếng Thụy Điển Tyskland.

## Danh sách tên gọi từ các nước

Nói chung, các tên gọi cho nước Đức có thể chia thành 6 nhóm tùy theo nguồn gốc:

**1. Từ tiếng cổ thượng Đức ''diutisc'' 

*[[Afrikaans]]: ''Duitsland''
*[[Tiếng Trung Quốc|Trung Quốc]]:  trong cả [[trung văn giản thể|giản]] và [[trung văn phồn thể|phồn thể]] ([[bính âm]]: ''Déyìzhì'')<br />phổ biến / (''Déguó'', "Dé" là viết tắt của ,<br /> "guó" là "quốc gia")
*[[Tiếng Đan Mạch|Đan Mạch]]: ''Tyskland''
*[[Tiếng Hà Lan|Hà Lan]]: ''Duitsland''
*[[Tiếng Faroe|Faroe]]: ''Týskland''
*[[Tiếng Đức|Đức]]: ''Deutschland''
*[[Tiếng Iceland|Iceland]]: ''Þýskaland''
*[[Tiếng Nhật|Nhật]]:  (''Doitsu'')
*[[Tiếng Hàn|Hàn]]:  (''Dogil''/''Togil'')
*[[Tiếng Hạ Đức|Hạ Đức]]: Düütschland
*[[Tiếng Luxembourg|Luxembourg]]: Däitschland 
*[[Tiếng Nahuatl|Nahuatl]]: ''Teutōtitlan''
*[[Tiếng Na Uy|Na Uy]]: ''Tyskland''
*[[Tiếng Bắc Sami|Bắc Sami]]: ''Duiska''
*[[Tiếng Bắc Sotho|Bắc Sotho]]: ''Tôitšhi''
*[[Tiếng Anh cổ|Anh cổ]]: Þēodiscland
*[[Tiếng Thụy Điển|Thụy Điển]]: ''Tyskland''
*[[Tiếng Việt|Việt]]: 
*[[Tiếng Tây Frisia|Tây Frisia]]: ''Dútslân''
*[[Yiddish]]:  (''Daytshland'')


**2. từ tiếng Latin *[[Germania]]* hay tiếng Hy Lạp *Γερμανία***

*[[Tiếng Aceh|Aceh]]: ''Jeureuman''
*[[Tiếng Albania|Albania]]: ''Gjermania''
*[[Tiếng Aram|Aram]]:''ܓܪܡܢ'' (''Jerman'')
*[[Tiếng Armenia|Armenia]]:  (''Germania'')
*[[Tiếng Bengal|Bengal]]:''জার্মানি'' (''Jarmani'')
*[[Tiếng Bulgaria|Bulgaria]]: Германия (''Germaniya'')
*[[Tiếng Anh|Anh hiện đại]]: ''Germany''
*[[Esperanto]]: ''Germanujo'' (also ''Germanio'')
*[[Tiếng Friuli|Friuli]]: ''Gjermanie''
*[[Tiếng Gruzia|Gruzia]]:  (''Germania'')
*[[Tiếng Hy Lạp|Hy Lạp]]:  (''Germanía'')
*[[Tiếng Gujarat|Gujarat]]:  (''Jarmanī'')
*[[Tiếng Hausa|Hausa]]: ''Jamus''
*[[Tiếng Hebrew|Hebrew]]:  (''Germania'')
*[[Tiếng Hindustan|Hindustan]]: जर्मनी / جرمنی (''Jarmanī'')
*[[Tiếng Ido|Ido]]: ''Germania''
*[[Tiếng Indonesia|Indonesia]]: ''Jerman''
*[[Interlingua]]: ''Germania''
*[[Tiếng Ireland|Ireland]]: ''An Ghearmáin''
*[[Tiếng Ý|Ý]]: ''Germania''
*[[Tiếng Hawaii|Hawaii]]: ''Kelemania''
*[[Tiếng Kannada|Kannada]]: ಜರ್ಮನಿ (''Jarmani'')
*[[Tiếng Lào|Lào]]: ເຢຍລະມັນ (''Yialaman'')
*[[Tiếng Latinh|Latinh]]: ''Germania''
*[[Tiếng Macedonia|Macedonia]]:  ()
*[[Tiếng Mã Lai|Mã Lai]]: ''Jerman''
*[[Tiếng Man|Man]]: ''Yn Ghermaan''
*[[Tiếng Malta|Malta]]: ''Ġermanja''
*[[Tiếng Māori|Māori]]: ''Tiamana''
*[[Tiếng Marathi|Marathi]]: जर्मनी (''Jarmanī'')
*[[Tiếng Mông Cổ|Mông Cổ]]:  (''German'')
*[[Tiếng Nauru|Nauru]]: ''Djermani''
*[[Tiếng Nepal|Nepal]]: जर्मनी (''Jarmanī'')
*[[Tiếng Panjab|Panjab]]: ਜਰਮਨੀ (''Jarmanī'')
*[[Tiếng România|România]]: ''Germania''
*[[Tiếng Rumantsch|Rumantsch]]: ''Germania''
*[[Tiếng Nga|Nga]]:  (''Germaniya'')
*[[Tiếng Samoa|Samoa]]: ''Siamani''
*[[Tiếng Gael Scotland|Gael Scotland]]: ''A' Ghearmailt''
*[[Tiếng Sinhala|Sinhala]]: ජර්මනිය (''Jarmaniya'')
*[[Tiếng Somali|Somali]]: ''Jermalka''
*[[Tiếng Swahili|Swahili]]: ''Ujerumani''
*[[Tiếng Tahiti|Tahiti]]: ''Heremani'' 
*[[Tiếng Tamil|Tamil]]: செருமனி (cerumani), ஜெர்மனி (Jermani)
*[[Tiếng Thái|Thái]]: เยอรมนี (''Yoeramani''), เยอรมัน (''Yoeraman'')
*[[Tiếng Tonga|Tonga]]: ''Siamane''


**3. Tên của bộ lạc Alamanni**

*[[Tiếng Ả Rập|Ả Rập]]:  (**Almānyā*)
*[[Tiếng Asturias|Asturias]]: *Alemaña*
*[[Tiếng Azerbaijan|Azerbaijan]]: *Almaniya*
*[[Tiếng Basque|Basque]]: *Alemania*
*[[Tiếng Breton|Breton]]: *Alamagn*
*[[Tiếng Catalunya|Catalunya]]: *Alemanya*
*[[Tiếng Cornwall|Cornwall]]: *Almayn*
*[[Tiếng Filipino|Filipino]]: *Alemanya*
*[[Tiếng Pháp|Pháp]]: *Allemagne*
*[[Tiếng Galicia|Galicia]]: *Alemaña*
*[[Tiếng Kazakh|Kazakh]]:  (*Almanïya*) Not used anymore or used very rarely, now using Nga "Германия".
*[[Tiếng Khmer|Khmer]]:  (*Prateh Aloumong*)
*[[Tiếng Kurd|Kurd]]: *Elmaniya*
*[[Tiếng Latinh|Latinh]]: *Alemannia*
*[[Tiếng Miranda|Miranda]]: *Almanha*
*[[Tiếng Occitan|Occitan]]: *Alemanha*
*[[Tiếng Piemonte|Piemonte]]: *Almagna*
*[[Tiếng Anishinaabe|Ojibwe]] ᐋᓂᒫ (*Aanimaa*)
*[[Tiếng Ba Tư|Ba Tư]]:  (*'Ālmān*)
*[[Tiếng Quechua|Quechua]]: *Alimanya*
*[[Tiếng Bồ Đào Nha|Bồ Đào Nha]]: *Alemanha*
*[[Tiếng Tây Ban Nha|Tây Ban Nha]]: *Alemania*
*[[Tiếng Tajik|Tajik]]:  *Olmon*
*[[Tiếng Tatar|Tatar]]:  *Almania*
*[[Tiếng Tetum|Tetum]]: *Alemaña*
*[[Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ|Thổ Nhĩ Kỳ]]: *Almanya*
*[[Tiếng Wales|Wales]]: *Yr Almaen* <small>(with preceding definite article)</small>


*'4. Tên của bộ lạc Sachsen**

*[[Tiếng Estonia|Estonia]]: ''Saksamaa''
*[[Tiếng Phần Lan|Phần Lan]]: ''Saksa''
*[[Tiếng Livonia|Livonia]]: ''Saksāmō''
*[[Tiếng Veps|Veps]]: ''Saksanma''
*[[Tiếng Võro|Võro]]: ''S'aksamaa''
*[[Tiếng Digan|Digan]]: ''Ssassitko temm''


**5. Từ tiếng Slav nguyên thủy *němьcь***

*[[tiếng Ả Rập|Ả Rập]]:  (nímsā) nghĩa là [[Áo]]
*[[Tiếng Belarus|Belarus]]:  (''Nyamyecchyna'')
*[[Tiếng Bulgaria|Bulgaria]]:  (''Nemtsiya'')
*[[Tiếng Séc|Séc]]: ''Německo''
*[[Tiếng Hungaria|Hungaria]]: ''Németország''
*[[Tiếng Kashubia|Kashubia]]: ''Miemieckô''
*[[Tiếng Montenegro|Montenegro]]: ''Njemačka''
*[[Tiếng Ottoman|Ottoman Thổ Nhĩ Kỳ]]: (''Nemçe'') meaning all Austrian - [[Holy Roman Empire]] countries
*[[Tiếng Ba Lan|Ba Lan]]: ''Niemcy''
*[[Tiếng Serbia-Croatia|Serbia-Croatia]]: Nemačka, Njemačka / , 
*[[Tiếng Silesia|Silesia]]: ''Ńymcy''
*[[Tiếng Slovak|Slovak]]: ''Nemecko''
*[[Tiếng Slovene|Slovene]]: 
*[[Tiếng Hạ Sorb|Hạ Sorb]]: ''Nimska''
*[[Tiếng Thượng Sorb|Thượng Sorb]]: ''Nemska''
*[[Tiếng Ukraina|Ukraina]]:  (''Nimecchyna'')


**6. Không rõ nguồn**

*[[Tiếng Latvia|Latvia]]: ''Vācija''
*[[Tiếng Litva|Litva]]: ''Vokietija''
*[[Tiếng Curonia mới|Curonia mới]]: ''Vāce Zėm''
*[[Phương ngữ Samogitia|Samogitia]]: ''Vuokītėjė''
*[[Tiếng Latgalia|Latgalia]]: ''Vuoceja''


**Các tên gọi khác:*'
*[[Tiếng Hy Lạp trung cổ|Hy Lạp trung cổ]]: *Frángoi*, *frangikós* (nghĩa là *những người Đức*, *người Đức*) &ndash; theo [[người Frank]].
*[[Tiếng Hebrew]] trung cổ: אַשְׁכְּנַז (Ashkenaz) &ndash; [[Ashkenaz]] (אַשְׁכְּנַז) trong Kinh Thánh là con trai của [[Japheth]] và cháu của [[Noah]]. Ashkenaz được coi là tổ tiên của dân tộc Đức.
*[[Tiếng Latinh Trung cổ]]: *Teutonia*, *regnum Teutonicum* &ndash; [[người Teuton]].
*[[Tiếng Đức]]: *Teutonisch Land*, *Teutschland* được sử dụng đến cuối thế kỷ 19. (*Deutschland* là định danh chính thức ngày nay.)
*[[Tiếng Tahiti]]: *Purutia* (hoặc *Heremani*) &ndash; đọc chệch từ *Prusse*, tên tiếng Pháp dành cho [[Phổ]].
*[[Tiếng Hạ Sorb]]: *bawory* hoặc *bawery* &ndash; tên của [[Bayern]]. 
*[[Tiếng Silesia|Silesia]]: *szwaby* ([[Schwaben]], *bambry* được sử dụng cho thực dân Đức quê ở [[Bamberg]], *Prusacy* cho [[Phổ]], *krzyżacy* (dạng khác của *krzyżowcy* - *thập tự chinh*). *Rajch* hoặc *Rajś* giống với *Reich*. 
*[[Tiếng Bắc Âu cổ]]: *Suðrvegr* &ndash; nghĩa là *con đường phía nam* ([[Na Uy]]), describing Germanic tribes which invaded continental Europe. 
*[[tiếng Anh|Anh]]: *Krauts* bắt nguồn từ *sauerkraut*, món ăn được người Đức ưa chuộng cùng với [[Xúc xích|wurst]]. 
*[[Kinyarwanda]]: *Ubudage*, [[Kirundi]]: *Ubudagi* &ndash; được cho là bắt nguồn từ câu chào *guten Tag* mà người Đức dùng thời thuộc địa, or from *deutsch*.
*[[tiếng Navajo|Navajo]]:  ("Vùng đất của những người đội mũ thép"), tức nói về *Stahlhelm*-binh lính Đức đội mũ thép.
*[[tiếng Lakota|Lakota]]:  ("Xứ nói khó nghe").
*[[tiếng Sudovia|Sudovia]]: *miksiskai*, [[Tiếng Phổ cổ|Phổ cổ]] *miksiskāi* &ndash; bắt nguồn từ từ *miksît* "nói lắp bắp".
*[[tiếng Ba Lan|Ba Lan (tiếng lóng thời cộng sản)]]: *Erefen* bắt nguồn từ R.F.N. = B.R.D. (Cộng hòa Liên bang Đức), *dederon* cho [[Cộng hòa Dân chủ Đức|Đông Đức (DDR)]].
*Ba Lan (trước Thế chiến 2): *Rajch* đối với *Reich*

<gallery widths="160px" heights="128px">
HRR 1789 EN.png|Đế quốc La Mã Thần thánh, 1789
Deutscher Bund.png|Liên bang Đức, 1815–1866
Karte_Deutsches_Reich,_Gliederung_der_oberen_Verwaltungsebenen_1900-01-01.png|Đức (Deutsches Reich), 1871–1918
Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg|Đức (Deutsches Reich), 1919–1937
NS administrative Gliederung 1944.png|Đức Quốc xã, 1944
</gallery>

==Ghi chú==


==Chú thích==


==Thư mục==
* Bithell, Jethro, ed. *Germany: A Companion to German Studies* (5th edition 1955), 578pp; essays on German literature, music, philosophy, art and, especially, history. [https://www.questia.com/library/book/germany-a-companion-to-german-studies-by-jethro-bithell.jsp online edition]; [[Questia]] online edition
* Buse, Dieter K. ed. *Modern Germany: An Encyclopedia of History, People, and Culture 1871-1990* (2 vol 1998)
* Clark, Christopher. *Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600-1947* (2006)
* Detwiler, Donald S. *Germany: A Short History* (3rd ed. 1999) 341pp; [https://www.questia.com/library/book/germany-a-short-history-by-donald-s-detwiler.jsp *Germany A Short History*] ; by Donald S. Detwiler; [[Questia]] online edition
* Fulbrook, Mary. *A Concise History of Germany* (2004)
* Maehl, William Harvey. *Germany in Western Civilization* (1979), 833pp
* Ozment, Steven. *A Mighty Fortress: A New History of the German People* (2005)
* Reinhardt, Kurt F. *Germany: 2000 Years'' (2 vols., 1961), stress on cultural topics

## Liên kết ngoài
* Why are there so many names for Germany, AKA Deutschland, Allemagne, etc.?