Lux (album của Rosalía)

***Lux*** (cách điệu viết hoa tất cả chữ cái) là album phòng thu thứ tư của ca sĩ người Tây Ban Nha Rosalía, được phát hành vào ngày 7 tháng 11 năm 2025 thông qua Columbia Records. *Lux* được thu âm với Dàn nhạc giao hưởng Luân Đôn dưới sự chỉ huy của Daníel Bjarnason, Rosalía giữ vai trò giám đốc sản xuất. Các nghệ sĩ khách mời bao gồm Björk, Carminho, Dougie F, Estrella Morente, Sílvia Pérez Cruz, Yahritza y su Esencia và Yves Tumor. Những nghệ sĩ cộng tác khác bao gồm Angélica Negrón và Caroline Shaw phụ trách phối khí, Charlotte Gainsbourg và Guy-Manuel de Homem-Christo là nhà soạn nhạc, Noah Goldstein và Pharrell Williams là nhà sản xuất, Venetian Snares phụ trách lập trình trống. Bản đĩa của album gồm 18 bài, bản kỹ thuật số lược bỏ ba bài.

*Lux* được mô tả là khám phá các chủ đề trữ tình về "sự thần bí, chuyển hóa và tâm linh nữ tính". Các bài hát lấy cảm hứng từ cuộc đời của các nữ thánh nhân, bao gồm Hildegard von Bingen, Rabia Al-Adawiya và Miriam, mối quan hệ của Rosalía với Thiên Chúa, các mối quan hệ tình cảm của cô và các tác phẩm của nhà văn Clarice Lispector và Simone Weil. Album được chia thành bốn chương và sử dụng 14 thứ tiếng, mỗi thứ tiếng tương ứng với một nữ thánh nhân. Rosalía dành khoảng hai đến ba năm học các ngôn ngữ. Rosalía thường soạn lời  thô bằng Google Dịch trước khi đưa cho các dịch giả và nhà ngữ âm chuyên nghiệp trau chuốt.

"Berghain", đĩa đơn chính của album, được phát hành vào ngày 27 tháng 10 năm 2025. Album được giới phê bình âm nhạc tán dương về tham vọng, âm thanh giao hưởng và sự pha trộn giữa các yếu tố pop đương đại và nhạc cổ điển. Trên Metacritic, *Lux* là album được đánh giá cao nhất năm 2025 và là album được đánh giá cao thứ tư mọi thời đại. Album lập kỷ lục Spotify về số lượt phát trực tuyến trong một ngày của một nữ nghệ sĩ nói tiếng Tây Ban Nha với 42,1 triệu lượt phát.

## Bối cảnh
Sau khi phát hành album phòng thu thứ ba *[[Motomami]]* và đi lưu diễn thế giới quảng bá album vào năm 2022, Rosalía biểu diễn liên tục 20 ngày tại các lễ hội âm nhạc ở châu Mỹ và châu Âu vào năm 2023. Tháng 3 năm 2023, cô phát hành đĩa mở rộng hợp tác *RR* với chồng chưa cưới khi đó là Rauw Alejandro. Từ năm 2023 đến năm 2024, Rosalía phát hành nhiều sản phẩm hợp tác, bao gồm với Björk, Lisa và Ralphie Choo.

Rosalía lần đầu tiên cho biết cô đang thực hiện dự án mới trong tuần quảng bá cho *Motomami*. Cô ám chỉ trực tiếp hơn về album vào năm 2024. Trong dịp Halloween, cô mặc một bộ trang phục lấy cảm hứng từ bìa album *[[Imaginal Disk]]* (2024) của Magdalena Bay, trên trán cô có hình một chiếc CD khắc chữ "R4". Cô cũng chia sẻ trên Instagram rằng một trong những quyết tâm năm mới của cô là phát hành một album mới.

Năm 2025, Rosalía bắt đầu hé lộ về album tiếp theo. Tháng 6 năm 2025, cô ký hợp đồng với September Management của Jonathan Dickins và dự kiến sẽ ra mắt album mới vào cuối năm, sau đó đi lưu diễn vào năm 2026. Tháng 8 năm 2025, cô chia sẻ những bài đăng trên Instagram với các hình ảnh như khuông nhạc, phòng thu và nghệ thuật Công giáo. Rosalía xác nhận rằng những bài đăng trên Instagram là những thông điệp nhá hàng cho album mới. Trong cùng tháng, cô xuất hiện trên trang bìa của số tháng 9 của *[[Elle|Elle USA]]* và tiết lộ rằng album thứ tư của mình "hoàn toàn khác album mới nhất" của cô. Sau một cuộc phỏng vấn, ấn bản tiếng Tây Ban Nha của *Elle* đăng một bài viết tiết lộ kế hoạch phát hành album vào tháng 11, nhưng sau đó gỡ xuống.

Ngày 13 tháng 10, Rosalía đăng tổng phổ của "Berghain" trên Substack. Ngày 14 tháng 10, những bảng quảng cáo album xuất hiện ở Madrid và Thành phố New York. Ngày 19 tháng 10, cô đăng một video quay bản thân nghe một dàn nhạc biểu diễn tác phẩm "Carmesí". Ngày 20 tháng 10, Rosalía ra thông báo chính thức công bố tên và ngày phát hành của album. Cô mua một bảng quảng cáo ở Quảng trường Thời đại và có một buổi phát sóng trực tiếp ở Quảng trường Callao tiết lộ bìa album trên TikTok và Instagram.

## Sáng tác
Quá trình sáng tác album được mô tả là mất từ hai đến ba năm.

Rosalía dành phần lớn thời gian nghiên cứu cách viết lời và hát bằng những ngoại ngữ. Cô thường viết thử lời nhạc thô bằng Google Dịch rồi đưa cho các dịch giả chuyên nghiệp, giáo viên ngữ âm và đồng nghiệp trau chuốt. Rosalía cho biết quá trình sáng tác chủ yếu dựa trên trực giác và thử nghiệm, đồng thời nhấn mạnh rằng cô không dùng trí tuệ nhân tạo. Charlotte Gainsbourg góp ý về lời cho bài hát "Jeanne" và Justice góp ý cho "Sauvignon Blanc". Rosalía cho biết "97%" album là sáng tác của chính cô. Bài hát "Mio Cristo Piange Diamanti" mất một năm và được sáng tác tại Miami và Los Angeles.

Album được thu âm từ năm 2023 đến năm 2025 tại Pháp, Tây Ban Nha, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Carminho, nghệ sĩ khách mời trong bài hát "Memória", cho biết cô "cảm thấy vô cùng vinh dự và tự hào" vì Rosalía sử dụng thể loại nhạc fado truyền thống của Bồ Đào Nha và hát bằng tiếng Bồ Đào Nha. Nhạc trưởng Daníel Bjarnason đánh giá album của Rosalía "khác với bất cứ sản phẩm nào khác" mà anh từng góp mặt và ca ngợi trực giác, tính cởi mở, thử nghiệm của cô. Yahritza y su Esencia tiết lộ rằng Rosalía lần đầu tiên liên lạc với họ chỉ vài tháng trước khi album hoàn thành với lời mời tham gia bài hát "La Perla".

## Nội dung
*Lux* trong tiếng Latinh có nghĩa là ánh sáng. Maria Sherman của Associated Press nhận xét rằng tiêu đề album còn ám chỉ đến sự xa hoa (), thể hiện thông qua âm thanh hoành tráng, giao hưởng của album. Bộ trang phục của Rosalía trên bìa album được so sánh với một chiếc áo bó. Nhiếp ảnh gia Noah Dillon cho biết Rosalía và em gái Pili liên hệ anh vào cuối năm 2024 về việc chụp ảnh bìa album.

Rosalía lấy cảm hứng cho album từ cuộc đời của các nữ thánh nhân và các tác phẩm của nhà triết học người Pháp Simone Weil và nhà văn người Brazil Clarice Lispector. Rosalía hát bằng ngôn ngữ mẹ đẻ là tiếng Catalunya và tiếng Tây Ban Nha, đồng thời hát bằng 12 ngoại ngữ khác trong album: tiếng Ả Rập, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Hebrew, tiếng Ý, tiếng Nhật, tiếng Latinh, Quan thoại, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Sicilia và tiếng Ukraina. Lời của một số bài hát hoàn toàn bằng ngoại ngữ mà Rosalía không quen nói. Mỗi ngoại ngữ tương ứng với một nữ thánh nhân, bao gồm Hildegard von Bingen và Olga xứ Kiev trong Kitô giáo, Rabia Basri trong Sufi giáo, Miriam trong Do Thái giáo và Tì-kheo-ni Vimala trong Phật giáo. Rosalía chỉ ra rằng nhiều nữ thánh nhân này xuất thân từ hoàn cảnh bạo lực hoặc vật chất trước khi trở thành thánh nhân.

Album được mô tả trong thông cáo báo chí là "[vẽ nên] một cung bậc cảm xúc rộng lớn về sự thần bí, chuyển hóa và tâm linh nữ tính — di chuyển giữa sự thân mật và quy mô opera để tạo ra một thế giới rạng rỡ, nơi âm thanh, ngôn ngữ và văn hóa hòa quyện làm một." Tờ *The* *New York Times* mô tả album là "một tác phẩm tâm huyết khám phá sự thiêng liêng của nữ tính và sự tàn bạo của tình yêu." Rosalía — xuất thân từ một gia đình theo Kitô giáo nhưng không theo tôn giáo nào — cho biết album là một nỗ lực đền đáp lại Thiên Chúa, đồng thời truyền tải hành trình cá nhân của cô và không phản ánh một hệ phái nào. Một số nhà báo so sánh những bài hát về sự tan vỡ và những mối tình thất bại với các mối quan hệ ngoài đời thực của Rosalía.

### Thể loại nhạc
Album được mô tả là thuộc thể loại nhạc "orchestral pop", "pop cổ điển avant-garde", nhạc cổ điển, pop, art pop hoặc avant-pop với những yếu tố nhạc cổ điển. Album được chia thành các chương, một thuật ngữ được sử dụng trong nhạc cổ điển. Rosalía cho biết bài hát "Mio Cristo Piange Diamanti" được sáng tác phỏng theo một aria.

## Phát hành

### Sự kiện quảng bá
20 buổi tiệc nghe album trước khi phát hành được tổ chức, trong đó 18 buổi diễn ra vào ngày 5 tháng 11. Rosalía tham dự ba buổi tiệc nghe nhạc tại Thành phố México, Thành phố New York và Barcelona. Sau buổi tiệc ở Thành phố México, Rosalía đi vòng quanh thành phố cùng nhóm nhạc Latin Mafia và đăng các đoạn video về chuyến đi trên mạng xã hội. Có suy đoán rằng sắp có một sự hợp tác giữa Rosalía và Latin Mafia. Buổi tiệc ở Thành phố New York ước tính có 100 người tham dự cùng với một số người nổi tiếng. Người tham dự được tặng bật lửa mang tên *Lux* khi ra về. Buổi tiệc ở Barcelona được tổ chức tại Bảo tàng Quốc gia Nghệ thuật Catalunya, ước tính có 900 người tham dự. Khi khách mời bước vào, Rosalía nằm bất động giữa phòng, được một tấm vải trắng gợn sóng lớn phủ phủ trên.

### Đĩa đơn và video âm nhạc
Đĩa đơn chính, "Berghain", được phát hành vào ngày 27 tháng 10 năm 2025 cùng với video âm nhạc do Nicolas Méndez đạo diễn. Lời bài hát bằng tiếng Tây Ban Nha, tiếng Đức và tiếng Anh. "Reliquia" được đăng trên Spotify vào ngày 4 tháng 11 nhưng bị xóa cùng ngày; đội ngũ của Rosalía không giải thích việc xóa bài hát. "La Perla", đĩa đơn thứ hai, dự kiến được phát hành trên các đài phát thanh Ý vào ngày 5 tháng 12 năm 2025.

## Đón nhận

### Đánh giá chuyên môn
*Lux* được giới phê bình âm nhạc tán dương rộng rãi theo trang web tổng hợp đánh giá Metacritic, với điểm trung bình là 97 trên 100 dựa trên 16 bài đánh giá, trở thành album được đánh giá tốt nhất của trang web này năm 2025 và là album hay thứ tư mọi thời đại. Trang web tổng hợp đánh giá AnyDecentMusic? chấm cho album số điểm trung bình là 9,2 trên 10 dựa trên 19 bài đánh giá. 

### Doanh thu
*Lux* ra mắt ở vị trí thứ 4 trên ''Billboard'' 200 với hơn 46.000 đơn vị album tương đương — bao gồm 19.000 bản bán album thuần túy, là album đầu tiên của Rosalía xuất hiện trên top 10 trên ''Billboard'' 200. Ở châu Âu, *Lux* ra mắt ở vị trí số 1 tại Tây Ban Nha và đồng thời nhận được chứng nhận bạch kim (là dự án thứ tư đứng đầu bảng xếp hạng và album thứ ba đứng đầu bảng xếp hạng của cô tại quê nhà), vị trí thứ 2 tại Đức và Pháp, vị trí thứ 4 tại Ý và Ireland, và vị trí thứ 7 tại Thụy Điển. Tại Anh, album ra mắt ở vị trí thứ 4 trên bảng xếp hạng Official Charts Company, là album đạt thứ hạng cao nhất của một nghệ sĩ nữ người Tây Ban Nha tại Anh. Tại Úc, album ra mắt ở vị trí thứ 15 trên bảng xếp hạng Albums Chart của Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc.

*Lux* lập kỷ lục về số lượt phát trực tuyến Spotify trong ngày đầu tiên nhiều nhất của một nghệ sĩ nữ nói tiếng Tây Ban Nha với 42,1triệu lượt phát. 12 trong số 15 bài hát của album lọt vào danh sách 50 bài hát được stream hàng ngày nhiều nhất trên toàn cầu của Spotify. Trong số 12 bài đó, 6 bài lọt vào top 20.

## Giải thưởng

### Danh sách cuối năm

## Danh sách bài hát
Ngoại trừ "Sauvignon Blanc" (lời của Rosalía và Andrew Wyatt) và "Memória" (lời của Rosalía và Carminho), Rosalía viết toàn bộ lời của tất cả bài hát.

* "Focu 'Ranni", "Jeanne" và "Novia Robot" chỉ có trên bản đĩa cứng. Ngoài ra, "Dios Es un Stalker" có thời lượng là 2:10 trên bản kỹ thuật số, được thể hiện dưới dạng một bản thu khác, với tông trầm hơn, không có điệp khúc thứ hai và đoạn chuyển tiếp, nên tổng thời lượng của bản kỹ thuật số là 49:27.
* "Mio Cristo Piange Diamanti" có nhan đề là "Mio Cristo" trên bản đĩa cứng
* "Mundo Nuevo" không ghi nhận nhạc sĩ mà chỉ người soạn nhạc và được liệt kê là một tác phẩm truyền thống
* Lời "I'll fuck you till you love me" trong "Berghain" ban đầu là của Mike Tyson 
* "La Yugular" có một mẫu âm thanh của Patti Smith
* "Reliquia" lấy cảm hứng từ Rosa thành Lima
* "Berghain" lấy cảm hứng từ Hildegard von Bingen và Vimala
* "Focu 'Ranni" lấy cảm hứng từ Rosalia thành Palermo
* "Sauvignon Blanc" lấy cảm hứng từ Têrêsa thành Ávila
* "Jeanne" lấy cảm hứng từ Jeanne d'Arc
* "Novia Robot" lấy cảm hứng từ Tôn Bất Nhị và Miriam
* "La Yugular" lấy cảm hứng từ Rabia Al-Adawiya
* "Magnolias" lấy cảm hứng từ Anandamayi Ma
* "Porcelana" lấy cảm hứng từ Ryōnen Gensō
* "Mio Cristo Piange Diamanti" lấy cảm hứng từ Clare thành Assisi
* "De Madrugá" lấy cảm hứng từ Olga xứ Kiev

## Bảng xếp hạng

## Chứng nhận

## Lịch sử phát hành

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Lời chính thức của ''Lux'' trên Genius