Luật bàn thắng sân khách

**Luật bàn thắng sân khách** là phương pháp phá vỡ thế cân bằng trong bóng đá khi hai đội thi đấu theo thể thức hai lượt và mỗi đội thi đấu mỗi lượt trận trên sân nhà của họ. Luật chỉ ra rằng nếu tổng số bàn thắng ghi được bởi mỗi đội bằng nhau, đội nào ghi nhiều bàn thắng “xa sân nhà” hơn giành chiến thắng. Luật này được UEFA giới thiệu lần đầu tiên tại Cúp C2 châu Âu 1965–66.

## Giải thích
**Ví dụ**

* Ở trận lượt đi, tỷ số chung cuộc là: Đội A (Nhà) 1–0 Đội B (Khách)
* Ở trận lượt về, tỷ số chung cuộc là: Đội A (Khách) 1–2 Đội B (Nhà).

Tổng tỷ số lúc này là 2–2. Tuy nhiên, vì Đội A đã ghi được một bàn thắng sân khách ở trận lượt về trong khi Đội B, ở trận lượt đi, không ghi được bàn nào, Đội A được đi tiếp vào giai đoạn sau của giải đấu.

Một ví dụ cụ thể là cặp đấu giữa Marseille và Inter Milan tại vòng 16 đội UEFA Champions League 2011–12. Marseille thắng 1–0 ở trận lượt đi trên sân nhà và thua 1–2 ở trận lượt về trên sân khách. Bởi vì họ chơi "xa sân nhà" và họ đã ghi được 1 bàn (trong khi Inter Milan không ghi bàn nào ở trận lượt đi trên sân khách), nên Marseille giành chiến thắng nhờ luật bàn thắng sân khách.

* *Lượt đi:* Marseille (Nhà) 1–**0** Inter Milan (Khách)
* *Lượt về:* Marseille (Khách)  **1**–2 Inter Milan (Nhà)

## Những trường hợp khác
Nếu hai đội tham gia ở vòng đấu áp dụng thể thức hai lượt sử dụng chung một sân vận động, thì mỗi đội được coi là đội nhà ở mỗi lượt và luật vẫn được áp dụng. Ví dụ, ở trận bán kết UEFA Champions League 2002–03, Inter Milan và A.C. Milan đối đầu với nhau. Cả hai lượt trận đều diễn ra trên San Siro, sân nhà chung của họ ở Milan:
**Lượt đi:* A.C. Milan 0–**0** Inter Milan
**Lượt về:* Inter Milan 1–**1** A.C. Milan

Với tổng tỷ số 1–1, A.C. Milan là đội chiến thắng bởi vì họ là đội "khách" ở trận đấu thứ hai. Không chỉ có trường hợp trên mà có trường hợp hai đội tuyển quốc gia chơi hai lượt trận ở cùng một quốc gia. Trường hợp này xảy ra ở cặp đấu thuộc vòng loại FIFA World Cup 2010 giữa Bahamas và Quần đảo Virgin thuộc Anh, cặp đấu mà Bahamas đã đi tiếp nhờ luật bàn thắng sân khách cho dù cả hai lượt trận đều diễn ra ở Bahamas.

Luật bàn thắng sân khách cũng có thể áp dụng cho những trận đấu xử thua. Celtic thua Legia Warsaw trên sân khách với tỷ số 4–1 ở vòng loại thứ ba UEFA Champions League 2014–15. Ở trận đấu trên sân nhà của họ, Legia đưa một cầu thủ không hợp lệ vào sân, điều đó giúp Celtic thắng 3–0 cho dù trận đấu đó kết thúc với tỷ số 2–0 nghiêng về Legia Warsaw. Việc bị xử thua đồng nghĩa với việc cặp đấu kết thúc với tỷ số 4–4 và Celtic lọt vào vòng sau nhờ một bàn thắng sân khách.

## Loại bỏ
Kể từ năm 2020, nhiều giải đấu (đặc biệt với sự ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 khiến các trận đấu phải thi đấu không khán giả trực tiếp) bắt đầu xem xét lại việc sử dụng luật bàn thắng sân khách. Từ đây, những nhược điểm của luật này được đưa ra:

# Luật bàn thắng sân khách được tạo ra vào những năm 60 của thế kỷ XX, khi nhiều người hâm mộ khó có điều kiện xem các trận đấu ở các địa điểm cách xa hàng trăm kilômét. Nhưng đến hiện tại, việc di chuyển giữa các thành phố đã thuận tiện hơn rất nhiều, khiến ý nghĩa ban đầu của luật trở nên không còn phù hợp.
# Khi tổng tỷ số (bao gồm tỷ số bàn thắng sân khách) là hoà nhau, trận đấu sẽ bước vào 30 phút hiệp phụ *trên sân thi đấu trận lượt về.* Điều này tạo ra một lợi thế không công bằng: đội chủ nhà trận lượt đi có thể có nhiều thời gian để ghi bàn trên sân khách ở trận lượt về hơn, đặc biệt nếu luật vẫn được sử dụng cho hiệp phụ (nghĩa là nếu đội này ghi thêm 1 bàn thì đối thủ buộc phải ghi 2 bàn để thắng).

Luật bàn thắng sân khách sau đó đã được bãi bỏ ở tất cả các giải đấu cấp câu lạc bộ của UEFA từ mùa giải 2021–22, tất cả các giải đấu cấp câu lạc bộ của COMMEBOL từ mùa giải 2022, sau đó là ở tất cả các giải đấu cấp câu lạc bộ của AFC từ mùa giải 2023–24.

## Tham khảo