open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tiếng Nạp Mộc Y

**Tiếng Nạp Mộc Y** () là ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Nạp thuộc ngữ tộc Tạng-Miến được sử dụng bởi khoảng 10.000 người, chủ yếu tại phía Nam tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc (tại các huyện Mộc Lý và Miện Ninh). Theo Tôn Hoàng Khai (2001) và Guillaume Jacques (2011), tiếng Nạp Mộc Y được phân loại vào nhóm ngôn ngữ Khương. Ngôn ngữ này bị đe dọa và hàng năm số lượng người nói giảm vì nhiều thanh thiếu niên không sử dụng. Vì vậy, họ nói phương ngữ Tứ Xuyên của tiếng Quan thoại thay cho ngôn ngữ này.

## Phân bố địa lý
Tiếng Nạp Mộc Y được sử dụng tại bốn ngôi làng ở phía Nam Tứ Xuyên:
* **': Đại Thủy 大水村, Dân Thăng 民胜鄉, [[Tây Xương]] (80 người)
* **': Hương Thủy 響水村, Hương Thủy 響水鄉, Tây Xương (800 người)
* **': Đông Phong 東風村, Trạch Viễn 澤遠鄉, [[Miện Ninh]] (560 người)
* **': Lão Nha 老鴉村, Sa Bá 沙壩鎮, Miện Ninh (290 người)
Ngôn ngữ này còn được sử dụng tại các huyện Mộc Lý và Diêm Nguyên thuộc châu tự trị Lương Sơn và huyện Cửu Long thuộc châu tự trị Garzê.

## Phương ngữ
Tiếng Nạp Mộc Y được chia thành hai phương ngữ khác nhau, một phương ngữ sử dụng tại Mộc Lý, còn lại một phương ngữ sử dụng tại Miện Ninh. Sự khác biệt chủ yếu của hai phương ngữ này là âm vị học, trong đó phương ngữ Miện Ninh và Diêm Nguyên có ít cụm phụ âm hơn so với phương ngữ Cửu Long và Mộc Lý.

## Ngữ âm
Tiếng Nạp Mộc Y có 40 phụ âm đầu và 10 nguyên âm. Tuy nhiên không có độ dài nguyên âm, mặc dù các người nói đôi khi có thể kéo dài một nguyên âm tại âm tiết đầu để nhấn mạnh một từ.

## Tham khảo

* 

## Liên kết ngoài
* ELAR archive of Namuyi language documentation materials
Ebosia bleekeri

***Ebosia bleekeri*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Ebosia]]* trong họ Cá mù làn. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1884.

## Từ nguyên
Mặc dù không được giải nghĩa nhưng từ định danh *bleekeri* rõ ràng được đặt theo tên của Pieter Bleeker.

## Phân bố
*E. bleekeri* có phân bố tập trung ở Tây Thái Bình Dương, đã được ghi nhận từ Trung Nhật Bản, đảo Jeju (Hàn Quốc), đảo Đài Loan, vịnh Nha Trang (Việt Nam), Philippines, Nam Indonesia, đông bắc Úc và Vanuatu, độ sâu khoảng 110–152 m.

## Mô tả
Chiều dài chuẩn lớn nhất được ghi nhận ở *E. bleekeri* là 22 cm. *E. bleekeri* đực có số lượng ngạnh quanh mắt nhiều và cứng chắc hơn so với con cái. Sự dị hình giới tính còn được ghi nhận qua màu sắc vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi (gọi chung là vây giữa), với vây giữa màu vàng cam ở cá đực và màu đỏ ở cá cái.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 9–10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 6–8; Số tia vây ngực: 15–17.

## Tham khảo
Bà Rồng

**Bà Rồng** (*Dragon Lady*) là thuật ngữ trong văn hóa truyền thông phương Tây chỉ về hình tượng của một số phụ nữ Đông Á được xây dựng hình mẫu của một quý bà có nội tâm mạnh mẽ, độc đoán, bí ẩn, kiêu sa, quyến rũ, quý phái và âm hiểm Hình mẫu quan niệm *bà Rồng* trong truyền thông phương Tây lấy cảm hứng từ các nhân vật do nữ diễn viên Anna May Wong thủ vai, thuật ngữ này xuất phát từ nữ nhân vật phản diện Dragon Lady trong loạt truyện tranh *[[Terry và những tay cướp biển]]*, kể từ đó, tên gọi này đã được áp dụng cho những phụ nữ quyền lực từ một số vùng miền nhất định của Châu Á, cũng như một số nữ diễn viên điện ảnh Châu Á và người Mỹ gốc Á. Khuôn mẫu đã tạo ra một lượng lớn tài liệu xã hội học. Bà Rồng (Dragon Lady) là một trong hai khuôn mẫu chính dùng để mô tả phụ nữ, khuôn mẫu còn lại là *Liên hoa* (Hoa sen/ Lotus Blossoms) có xu hướng trái ngược với khuôn mẫu bà Rồng (Dragon Lady), có tính cách gợi dục và phục tùng. Thuật ngữ bà Rồng cũng được dùng để chỉ bất kỳ người phụ nữ mạnh mẽ nhưng gai góc nào, thường theo nghĩa xúc phạm.

Kể từ những năm 1930, khi thuật ngữ Bà Rồng được sử dụng ổn định, thuật ngữ này đã được áp dụng vô số lần cho những phụ nữ quyền lực ở Đông Á, Đông Nam và Nam Á, chẳng hạn như Tống Mỹ Linh, còn được gọi là Bà Tưởng (vợ của Tưởng Giới Thạch) hay bà Trần Lệ Xuân (Madame Nhu) của Việt Nam, Devika Rani của Ấn Độ, và bất kỳ nữ diễn viên điện ảnh châu Á hoặc người Mỹ gốc Á nào. Ở Hoa Kỳ, bà Tống Mỹ Linh đã thu hút một đám đông 30.000 khán thính giả và bà được lên trang bìa của tạp chí TIME, đầu tiên với chồng mình với danh hiệu là "Vợ chồng trong năm" và lần thứ hai là với danh hiệu *Dragon Lady*. Khuôn mẫu đó cũng như trường hợp của các bức tranh biếm họa về chủng tộc khác - đã tạo ra một lượng lớn tài liệu xã hội học. Ngày nay, "Dragon Lady" thường được dùng theo cách ngược thời gian để chỉ những người sống trước khi thuật ngữ này trở thành một phần của tiếng lóng của Mỹ vào những năm 1930. Ví dụ, người ta tìm thấy thuật ngữ này trong các tác phẩm gần đây về "Bà Rồng" Từ Hi Thái hậu người còn sống vào đầu thế kỷ XX. Việc sử dụng thuật ngữ "Dragon Lady" theo cách lỗi thời ngày nay trong những trường hợp như vậy có thể khiến người đọc hiện đại cho rằng thuật ngữ này đã được sử dụng sớm hơn so với thực tế. Anna May Wong là nữ diễn viên đương đại đảm nhận vai *Long Nữ* trong Điện ảnh Mỹ trong bộ phim Con gái của rồng (Daughter of the Dragon), công chiếu năm 1931.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
*
Trao đổi hiện vật

**Trao đổi hiện vật** (*Barter* hay *baretor*) là một hệ thống giao dịch trong đó những người tham gia giao dịch thực hiện việc trao đổi trực tiếp các loại hàng hóa hoặc dịch vụ để đổi lấy hàng hóa hoặc dịch vụ khác mà không sử dụng phương tiện trao đổi, chẳng hạn như tiền. Đây chính là phương pháp trao đổi hàng hóa và dịch vụ trực tiếp để lấy hàng hóa và dịch vụ khác mà không cần tới phương tiện trao đổi (tức không sử dụng tiền). Để phương pháp này thành công, người ta cần có sự trùng khớp nhu cầu của các bên tham gia trao đổi. Các nhà kinh tế kể từ thời Adam Smith (1723–1790) thường tưởng tượng các xã hội tiền hiện đại là những ví dụ để sử dụng sự kém hiệu quả của trao đổi hàng hóa để giải thích sự xuất hiện của tiền tệ, của kinh tế, và do đó là kỷ luật của chính kinh tế. Những hạn chế của trao đổi hàng lấy hàng thường được giải thích về mặt không hiệu quả của nó trong việc tạo điều kiện trao đổi so với việc sử dụng tiền tệ làm trung gian.

Các nhà kinh tế thường phân biệt loại kinh tế theo hình thức **hàng đổi hàng** với nền kinh tế quà tặng theo nhiều cách, chẳng hạn, trao đổi hàng hóa với đặc điểm có đi có lại (trao đổi qua lại), không bị trì hoãn về mặt thời gian. Trao đổi hàng hóa thường diễn ra trên cơ sở giao dịch tay đôi, nhưng có thể có nhiều bên tham gia (nếu nó được trung gian thông qua trao đổi thương mại). Ở hầu hết các nước phát triển, trao đổi hàng hóa thường tồn tại song song với các hệ thống tiền tệ ở một mức độ rất hạn chế. Các tác nhân thị trường sử dụng hàng đổi hàng thay thế tiền làm phương thức trao đổi trong thời kỳ khủng hoảng tiền tệ, chẳng hạn như khi tiền tệ trở nên không ổn định (chẳng hạn như siêu lạm phát hoặc khi rơi vào vòng xoáy giảm phát) hoặc đơn giản là không thể tiến hành việc giao thương, mậu dịch. Trao đổi hiện vật cho phép các cá nhân giao dịch các mặt hàng mà họ đã có nhưng không sử dụng đến để lấy các mặt hàng mà họ cần trong khi vẫn có thể giữ tiền mặt trong tay để thanh toán cho các chi phí không thể thanh toán qua trao đổi hiện vật như các khoản thế chấp, chi phí giáo dục, hóa đơn y tế và các tiện ích như điện nước. Trao đổi hiện vật cũng có thể có lợi ích về mặt tâm lý vì nó có thể tạo mối quan hệ cá nhân sâu sắc hơn giữa các đối tác thương mại so với giao dịch kiểu giao dịch bằng  tiền thông thường.

## Chú thích
Vương Linh

**Vương Linh** (sinh năm 1960), tên khai sinh là **Đoàn Vương Linh**, là một diễn viên, biên đạo múa người Việt Nam, được tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2015. Bà cùng chồng là Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Văn Hùng được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2022.

## Tiểu sử
Năm 1972, Vương Linh vào học tại Trường Múa Việt Nam.

Năm 1980, Vương Linh (cùng với Đặng Hùng, người sau này là chồng bà), đại diện Việt Nam dự thi một cuộc thi ballet quốc tế và họ là hai trong số bốn người tốt nghiệp khóa 9 được Nhà nước gửi sang Liên Xô. Vương Linh được đào tạo tại Trường Đại học Nghệ thuật Sân khấu Moskva. Tháng 4 năm 1986, sau khi tốt nghiệp đại học múa tại Liên Xô, Vương Linh (cùng với Đặng Hùng, lúc này là chồng bà) trở về nước, công tác tại Nhà hát Giao hưởng Nhạc – Vũ kịch Việt Nam. Đến năm 1988, Vương Linh theo chồng chuyển vào miền Nam và công tác tại *Đoàn ca múa nhạc Bông Sen*.

Năm 1995, Vương Linh cùng với chồng mở lớp dạy múa, sau này trở thành *Đoàn múa Những Ngôi Sao nhỏ*.

Vương Linh được Nhà nước phong tặng Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2015.

Năm 2022, Vương Linh cùng chồng (đồng tác giả) nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật cho 4 tác phẩm múa: *Khát vọng Tây Nguyên; Hội trống sang canh; Gọi mưa; Vũ hội xuân*.

## Đời tư
Vương Linh và Đặng Hùng quen nhau năm 1972 khi cùng học tại Trường Múa Việt Nam. Nhung đến năm 1980, khi hai người cùng được gửi sang Liên Xô đào tạo mới nảy sinh tình cảm. Năm 1983, họ tổ chức đám cưới tại hội trường ký túc xá đại học ở Moskva.

Con gái lớn của họ là Linh Nga sinh năm 1986, tại Liên Xô, hiện tại là một nghệ sĩ múa có tiếng  đã được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Con trai út của họ là Hùng Minh, sinh năm 1995, theo học ngành quản trị du lịch.

## Tham khảo
Abarenicola

***Abarenicola*** là một chi gium nhiều tơ thuộc họ Arenicolidae.

Các loài thuộc chi này có phạm vi phân bố toàn cầu.

Các loài:

**[[Abarenicola affinis]]* 
**[[Abarenicola assimilis]]* 
**[[Abarenicola brevior]]* 
**[[Abarenicola claparedi]]* 
**[[Abarenicola devia]]* 
**[[Abarenicola gilchristi]]* 
**[[Abarenicola haswelli]]* 
**[[Abarenicola insularum]]* 
**[[Abarenicola oceanica]]*
**[[Abarenicola pacifica]]* 
**[[Abarenicola pusilla]]* 

## Tham khảo
Abarenicola affinis

***Abarenicola affinis*** là một loài giun nhiều tơ thuộc họ Arenicolidae.

Loài này được tìm thấy ở Nam bán cầu. Chúng thường sinh sống trong trầm tích mềm và là động vật ăn lọc. 

## Tham khảo
Abaris (bọ cánh cứng)

***Abaris*** là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Carabidae, gồm có các loài sau:

* *[[Abaris aenea]]* Dejean, 1831
* *[[Abaris aequinoctialis]]* Chaudoir, 1852
* *[[Abaris aquilonaria]]* Will, 2002
* *[[Abaris basistriata]]* Chaudoir, 1873
* *[[Abaris bicolor]]* Will, 2002
* *[[Abaris bigenera]]* Bates, 1882
* *[[Abaris convexa]]* Will, 2002
* *[[Abaris erwini]]* Will, 2002
* *[[Abaris franiai]]* Will, 2002
* *[[Abaris impunctata]]* Will, 2002
* *[[Abaris inaequaloides]]* Will, 2002
* *[[Abaris inflata]]* Will, 2002
* *[[Abaris metallica]]* Will, 2002
* *[[Abaris mina]]* Will, 2002
* *[[Abaris napoensis]]* Will, 2002
* *[[Abaris nigra]]* Will, 2002
* *[[Abaris nitida]]* Will, 2002
* *[[Abaris nobilis]]* Will, 2002
* *[[Abaris notiophiloides]]* Bates, 1871
* *[[Abaris opaca]]* Will, 2002
* *[[Abaris picipes]]* Bates, 1871
* *[[Abaris retiaria]]* Will, 2002
* *[[Abaris robustula]]* Tschitscherine, 1898
* *[[Abaris splendidula]]* (LeConte, 1863)
* *[[Abaris striolata]]* Bates, 1871
* *[[Abaris tachypoides]]* Bates, 1871
* *[[Abaris wardi]]* Will, 2002

## Tham khảo
Abaris splendidula

***Abaris splendidula*** là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Bọ chân chạy. Loài này được tìm thấy ở Baja California cũng như Arizona và México. Chúng sống trong môi trường khô và mát mẻ.

## Tham khảo

## Đọc thêm

* 
* 
*
Abarema zolleriana

***Abarema zolleriana*** là một loài cây họ đậu thuộc chi *[[Abarema]]* trong họ Đậu.

## Ghi chú

## Tham khảo
*  (1996): Silk Tree, Guanacaste, Monkey's Earring: A generic system for the synandrous Mimosaceae of the Americas. Part I. *Abarema, Albizia*, and Allies. *Memoirs of the New York Botanical Garden* **74**(1): 1–292. 
*  (2005): Genus ''Abarema''. Version 10.01, November 2005. Retrieved 2009-12-19.
Abaristophora

***Abaristophora*** là một chi ruồi thuộc họ Ruồi lưng gù. 

## Loài
**[[Abaristophora arctophila|A. arctophila]]* Schmitz, 1927
**[[Abaristophora austrophila|A. austrophila]]* (Schmitz, 1939)
**[[Abaristophora brevicornis|A. brevicornis]]* (Schmitz, 1939)
**[[Abaristophora diversipennis|A. diversipennis]]* Borgmeier, 1962
**[[Abaristophora domicamberae|A. domicamberae]]* Disney & Ross, 1996
**[[Abaristophora nana|A. nana]]* (Schmitz, 1939)
**[[Abaristophora nepalensis|A. nepalensis]]* Disney & Ross, 1997
**[[Abaristophora sachalinensis|A. sachalinensis]]* Mikhailovskaya, 1988
**[[Abaristophora similicornis|A. similicornis]]* (Schmitz, 1939)
**[[Abaristophora subarcuata|A. subarcuata]]* (Schmitz, 1939)
**[[Abaristophora tonnoiri|A. tonnoiri]]* (Schmitz, 1939)

## Tham khảo
Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Cuba)

**Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường Cộng hòa Cuba** (), viết tắt **CITMA**, là cơ quan chính phủ Cuba giám sát hoạt động chính trị của nhà nước trong các vấn đề khoa học, công nghệ, môi trường và việc sử dụng năng lượng hạt nhân ở Cuba. Trụ sở chính tọa lạc trong tòa nhà *Calle Línea*, con phố ở trung tâm La Habana nằm cạnh Malecón và một phần của Vedado, một phường thuộc khu tự quản Plaza de la Revolución.

## Lịch sử
Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường được thành lập vào năm 1994, với tư cách là cơ quan kế thừa của Viện Hàn lâm Khoa học Cuba. Bộ trưởng hiện tại là Elba Rosa Pérez Montoya tại nhiệm từ năm 2012, bộ trưởng tiền nhiệm là José Miguel Miyar Barruecos giữ chức từ tháng 3 năm 2009 đến tháng 3 năm 2012.

## Chức năng
CITMA thúc đẩy chính sách môi trường và nghiên cứu khoa học, như việc sử dụng năng lượng hạt nhân một cách hòa bình, theo cách tích hợp và phối hợp chặt chẽ nhằm đóng góp cho sự phát triển bền vững của nhà nước. Bên cạnh những quyền hạn chung cho tất cả các cơ quan hành chính trung ương của nhà nước, nó còn có những quyền hạn và chức năng cụ thể sau:
*Đề xuất, đánh giá chiến lược, chính sách khoa học và công nghệ phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, xác lập mục tiêu, ưu tiên, đường lối, chương trình tương ứng, chỉ đạo và kiểm soát việc thực hiện.
*Chỉ đạo, kiểm soát quá trình chuẩn bị, thực hiện và đánh giá chương trình nghiên cứu khoa học và đổi mới công nghệ.
*Thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi cho sự tham gia của cộng đồng khoa học trong việc phát triển và đánh giá chiến lược và chính sách khoa học và công nghệ.
*Đề xuất chiến lược, chính sách cần thực hiện cho quá trình xây dựng kế hoạch và ngân sách dành cho đổi mới khoa học và công nghệ theo các ưu tiên đã được phê duyệt.
*Chỉ đạo, điều phối và kiểm soát quá trình tích hợp khoa học, công nghệ, sản xuất và các nhân tố khác; trong việc tạo ra và sử dụng tri thức khoa học, kỹ thuật thông qua các trung tâm khoa học và những hình thức tích hợp khác liên quan đến hoạt động ưu tiên.

## Cơ quan
Bộ này giao nhiệm vụ cho nhiều cơ quan, trung tâm và tổ chức liên quan đến lĩnh vực quản lý dưới quyền mình, trong đó có:
* Cục Môi trường (*Agencia de Medio Ambiente*, AMA)
* Trung tâm Thông tin, Quản lý và Giáo dục Môi trường (*Centro de Información, Gestión y Educación Ambiental*, CIGEA)
* Viện Địa vật lý và Thiên văn học (*Instituto de Geofísica y Astronomía*, IGA)
* Viện Địa lý Nhiệt đới (*Instituto de Geografía Tropical*, IGT)
* Viện Khí tượng học (*Instituto de Meteorología*, INSMET)
* Trung tâm Kiểm định và Kiểm soát Môi trường (*Centro de Inspección y Control Ambiental*, CICA)
* Hệ thống Khu bảo tồn Quốc gia Cuba (*Sistema Nacional de Áreas Protegidas de Cuba*, SNAP)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang chủ CITMA
Bộ Tư pháp (Cuba)

**Bộ Tư pháp** (), viết tắt **MINJUS**, là cơ quan chính phủ Cuba chịu trách nhiệm về hệ thống pháp luật ở Cuba. Bộ này chính thức thành lập vào năm 1959 và là thành viên trực thuộc Hội đồng Bộ trưởng.

## Nhiệm vụ và quyền hạn
Bộ Tư pháp Cuba có nhiệm vụ và quyền hạn như sau:
* Hướng dẫn, phối hợp xây dựng và thực hiện Kế hoạch lập pháp của Nhà nước và Chính phủ.
* Tham gia tư vấn pháp lý và lập pháp cho Nhà nước, Chính phủ và OACE (Khối cơ quan quản lý trung ương của Nhà nước) và các tổ chức nhà nước khác.
* Phối hợp với các cơ quan ban ngành khác đánh giá tính hiệu quả của văn bản quy phạm pháp luật.
* Thúc đẩy thủ tục xem xét lại các bản án cuối cùng thuộc lĩnh vực hình sự, trao quyền tự do có điều kiện đặc biệt, ra lệnh trục xuất người nước ngoài bị trừng phạt khỏi lãnh thổ quốc gia và hủy bỏ hồ sơ tội phạm.
* Tuyên bố về giá trị pháp lý của văn bản quy phạm pháp luật.
* Chỉ đạo và kiểm soát việc thực hiện các chức năng công chứng về mặt kỹ thuật, quy phạm và phương pháp.
* Chỉ đạo và kiểm soát chính sách đăng ký hồ sơ công và điều chỉnh hoạt động của chúng, phối hợp với các cơ quan tương ứng.
* Đại diện cho Nhà nước trong các thủ tục pháp lý về phân chia, xét xử, chia tách, xác định lại và đăng ký bất động sản.
* Thành lập và tổ chức "Ủy ban Bồi thường" theo quy định của Luật số 80 năm 1996.
* Thiết lập hướng dẫn về phương pháp-kỹ thuật cho cố vấn pháp lý của OACE, tổ chức nhà nước và đơn vị thuộc khu vực liên doanh và tư nhân.
* Quy định dịch vụ do Nhân viên Tư vấn Pháp luật cung cấp.
* Thực hiện chức năng mà Luật quy định liên quan đến dịch vụ do ONBC (văn phòng luật tập thể) cung cấp.
* Quy định dịch vụ hỗ trợ pháp lý do hiệp hội dịch vụ dân sự cung cấp.
* Giải quyết vấn đề pháp lý phát sinh từ mối quan hệ với các tổ chức giáo hội hoặc tôn giáo.
* Hướng dẫn, kiểm soát việc áp dụng chính sách đối với các vấn đề về hiệp hội và quỹ.
* Đại diện cho Nhà nước trước các hiệp hội mà Bộ là cơ quan có mối liên hệ.
* Chỉ đạo việc xuất bản, in ấn và lưu hành *Công báo Cộng hòa Cuba*.
* Đẩy mạnh việc phát triển Công nghệ Thông tin Pháp luật.
* Tham gia cùng các cơ quan, tổ chức tương ứng vào việc phổ biến Pháp luật và góp phần giáo dục pháp luật cho người dân.

## Danh sách Bộ trưởng (sau năm 1959)
* Angel Fernandez Rodriguez (1959)
* Alfredo Yabur Maluf (1959–1972)
* Armando Torres Santrayl (1973–1979)
* Osvaldo Dorticos Torrado (1980–1983)
* Hector Garcin y Guerra (1983)
* Ramon de la Cruz Ochoa (1983)
* Mercedes Castro (1983)
* Juan Escalona Reguera (1983–1990)
* Carlos Amat Fores (1990–1996)
* Roberto Diaz Sotolongo (1996–2007)
* Maria Esther Reus Gonzalez (2007–2018) [nữ bộ trưởng đầu tiên]
* Oscar Manuel Silveira Martínez (2018 đến nay)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Công báo Cộng hòa Cuba.
Năm thường bắt đầu vào Thứ hai

Một **năm thường bắt đầu vào Thứ Hai** là năm không nhuận bất kỳ nào (năm có 365 ngày) bắt đầu vào Thứ Hai, ngày 1 tháng 1 và kết thúc vào Thứ Hai, ngày 31 tháng 12 . Do đó chữ cái Dominical của nó là **G**. Năm gần đây nhất thuộc loại này là 2018 và năm tiếp theo sẽ là 2029 theo Công lịch, tương tự với 2019 và 2030 theo lịch Julius.Trong thế kỷ sẽ có 3 năm-thường-khả-thi dạng này mà một trong số chúng có năm-thế-kỷ (năm bắt đầu của thế kỷ) khi chia cho 400 sẽ có số dư là 300. Năm gần đây nhất là năm 1900 và năm tiếp theo sẽ là năm 2300.

Bất cứ năm thường nào bắt đầu vào Thứ Hai đều có hai ngày thứ Sáu ngày 13 xảy ra vào tháng Tư và tháng Bảy. Từ tháng 7 của năm trong loại năm này đến tháng 9 của năm tiếp theo cùng loại năm này là quãng thời gian dài nhất không có thứ Sáu ngày 13; trừ khi năm liền theo là năm nhuận bắt đầu từ thứ Ba, trong trường hợp này khoảng cách giảm xuống chỉ còn 11 tháng, vì thứ Sáu ngày 13 tiếp theo là vào tháng Sáu. Thời gian từ tháng 7 của năm trước loại năm này đến tháng 9 năm thuộc loại năm này là khoảng thời gian dài nhất không có ngày thứ Hai May Mắn. Những năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Sáu cũng chung đặc điểm này, từ tháng 8 của năm thường trước đó đến tháng 10 năm cùng loại.
## Chu kỳ
Trong dương lịch hiện tại, cùng với các năm bắt đầu bằng Chủ nhật, Thứ tư, Thứ Sáu hay Thứ Bảy, có 40 dạng năm lặp lại thẹo chu kỳ 400 năm. Có 40 năm thường của mỗi chu kỳ bắt đầu vào thứ Hai. Chu kỳ phụ 28 năm chỉ xuất hiện trong những năm-thế-kỷ chia hết cho 400, ví dụ: 1600, 2000 và 2400.

## Ngày lễ

### Quốc tế

* Lễ Tình nhân vào thứ Tư
* Halloween vào thứ Tư
* Giáng sinh vào Thứ Ba
* Ngày Quốc tế Lao động vào Thứ Ba

### Việt Nam

* Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào thứ Bảy
* Lễ kỷ niệm thống nhất Đất nước vào thứ Hai
* Ngày quốc khánh vào Chủ nhật

## Tham khảo
Abaristophora tonnoiri

***Abaristophora tonnoiri*** là một loài ruồi được Schmitz phát hiện năm 1939. Loài này được ghi nhận trong Systema Dipterorum với danh pháp *Antipodiphora tonnoiri*.

## Tham khảo
Ayabe, Kyōto

là thành phố thuộc phủ Kyōto, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 31.846 người và mật độ dân số là 92 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 347,1&nbsp;km2.

## Địa lý
### Đô thị lân cận
*Kyōto
**Maizuru
**Fukuchiyama
**Nantan
**Kyōtamba
*Fukui
**Ōi
**Takahama

### Khí hậu

## Giao thông
### Đường sắt
 JR West – Tuyến San'in chính
* -  -  - 
 JR West – Tuyến San'in chính
* -  - 

### Cao tốc/Xa lộ
* Cao tốc Maizuru-Wakasa
* Cao tốc Kyōto Jūkan
*
*
*

## Tham khảo
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2026 – Khu vực châu Phi (Bảng A)

**Bảng A của vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2026 khu vực châu Phi** là một trong chín bảng đấu của CAF cho vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2026. Bảng này bao gồm các đội tuyển Ai Cập, Burkina Faso, Guiné-Bissau, Sierra Leone, Ethiopia và Djibouti.

Đội nhất bảng sẽ trực tiếp giành quyền tham dự Giải vô địch bóng đá thế giới 2026, và các đội nhì bảng sẽ có thể giành quyền thi đấu tại vòng play-off để xác định một đội tiến vào vòng play-off liên lục địa.

## Bảng xếp hạng

## Các trận đấu

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Cầu thủ ghi bàn

## Kỷ luật
Một cầu thủ tự động bị treo giò ở trận đấu tiếp theo nếu phải nhận một trong các hình phạt sau:

* Nhận một thẻ đỏ (thời gian treo giò vì thẻ đỏ có thể nhiều hơn nếu là lỗi vi phạm nghiêm trọng).
* Nhận hai thẻ vàng trong hai trận đấu khác nhau; án treo giò do thẻ vàng sẽ được tính sang các vòng loại tiếp theo, nhưng không áp dụng cho vòng chung kết hoặc bất kỳ trận đấu quốc tế nào khác trong tương lai.

Các quyết định kỷ luật sau đây đã được thực hiện trong suốt giải đấu:

## Tham khảo
Abas unipunctata

***Abas unipunctata*** là một loài ve bướm thuộc họ Rầy chồng cánh (Achilidae). Chúng là loài duy nhất của chi ***Abas***. Chi và loài được Ronald Gordon Fennah mô tả khoa học năm 1950. Loài này được mô tả dựa trên một cá thể cái thu thập được tại Senahú, Alta Verapaz ở Guatemala.

## Tham khảo
Ebosia falcata

***Ebosia falcata*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Ebosia]]* trong họ Cá mù làn. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1978.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *falcata* trong tiếng Latinh có nghĩa là "có hình lưỡi liềm", hàm ý đề cập đến xương đỉnh đầu thuôn dài của cá đực trưởng thành thuộc loài này.

## Phân bố
*E. falcata* có phân bố tập trung ở Ấn Độ Dương, được ghi nhận ngoài khơi Somalia, Pakistan, bờ tây Ấn Độ và bờ biển Andaman thuộc Thái Lan, độ sâu khoảng 47–243 m.

## Mô tả
Chiều dài chuẩn lớn nhất được ghi nhận ở *E. falcata* là 12&nbsp;cm. Chúng có màu đỏ nhạt, một đốm phía trên gốc vây ngực và các đốm trên màng vây ngực tương đối lớn. Cá đực có vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi (gọi chung là vây giữa) màu vàng nhạt, vây ngực vàng tươi hơn.
 
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 9–10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số tia vây ngực: 16–18.

## Tham khảo
Tu-bồ-đề

**Tu-bồ-đề** (, , , ) là một trong Thập đại đệ tử của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Tôn giả Tu-bồ-đề thường xuất hiện trong kinh điển Đại Thừa hệ Bát-nhã-ba-la-mật-đa (*Prajñāpāramitā*). Trong số những đại đệ tử của Đức Phật thì Tôn giả Tu Bồ Đề được tôn xưng là đệ nhất giải "*Không*" (đại diện cho tính Không), có nghĩa là trong hàng Thanh văn tôn giả là người thấu hiểu lý Không (*Śūnyatā*) của Bát Nhã. Tôn giả Tu Bồ Đề đóng một vai trò lớn hơn nhiều trong Phật giáo Đại thừa so với Phật giáo Nguyên thủy.

## Hành trạng
Trong kinh điển Bắc Tông có chép về truyền thuyết sự tích của Tu Bồ Đề, theo đó, ông sinh ra trong gia đình có hoàn cảnh khó khăn, tài sản vơi cạn nhưng gia đình ông vẫn tin rằng việc ông chào đời là một điềm lành, ngày sau đứa bé sẽ trở thành một nhân vật phi phàm. Mẹ ông đặt tên cho đứa bé là Tu Bồ Đề, có nghĩa là không sanh hay Thiện Cát, tốt lành, hay Thiện Hiện, hiện điềm tốt. Khi tuổi còn nhỏ Tu Bồ Đề không mấy thiết tha với tài lợi, cha mẹ cho vật gì thì Tu Bồ Đề đem bố thí hết cho người nghèo khổ thiếu thốn, ông cũng có mong muốn được đi tu cho nên sau này khi gặp Đức Phật Tu Bồ Đề liền xin xuất gia theo tăng đoàn. Từ hồi còn nhỏ ở với cha mẹ Tu Bồ Đề thường đem của cải ban bố cho người. Sau khi theo Phật mỗi sáng đi khất thực, dù xa đến đâu ông cũng đến khất thực những gia đình giàu có.
## Chú thích

## Tham khảo
*
*
*
* 
* 
* 
*  First published in the *Journal of the Asiatic Society of Bengal*, Vol. LI (1882).
* 
* 
* 
*  Ebook: .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Lãnh địa Utrecht

**Lãnh chúa Utrecht** (tiếng Hà Lan: *Heerlijkheid Utrecht *) được thành lập vào năm 1528 khi Hoàng đế Karl V của Nhà Habsburg chinh phục Giáo phận vương quyền Utrecht, trong Chiến tranh Guelders.

Năm 1528, theo yêu cầu của Heinrich xứ Pfalz, Giám mục vương quyền xứ Utrecht, lực lượng Habsburg dưới sự chỉ huy của Georg Schenck van Toutenburg, đã giải phóng giáo phận, vốn bị Công quốc Guelders chiếm đóng từ năm 1521–1522. Vào ngày 20 tháng 10 năm 1528, Giám mục Heinrich bàn giao quyền lực cho Hoàng đế Karl V. Giáo phận vương quyền Utrecht chấm dứt tồn tại và được chia thành Lãnh địa Utrecht và Lãnh địa Overijssel, cả hai đều được cai trị bởi Stadtholder của Nhà Habsburg.

Từ năm 1528 đến năm 1584, Stadtholder xứ Utrecht giống như Stadtholder của Bá quốc Holland. Quyền lãnh chúa trở thành một phần của Vùng đế chế Bourgogne theo Lệnh trừng phạt thực dụng năm 1549, và là một trong Mười bảy tỉnh.

Trong Chiến tranh Tám mươi năm, ngay từ đầu Utrecht đã tham gia cuộc nổi dậy chống lại con trai của Karl là Felipe II của Tây Ban Nha. Nó là trung tâm của Liên minh Utrecht vào năm 1579.

Khi Cộng hòa Batavia được thành lập vào năm 1795, quyền địa chúa của Utrecht bị bãi bỏ.

## Chú thích

## Tham khảo
Bá quốc Holland

**Bá quốc Holland** (tiếng Hà Lan: *Graafschap Holland*) là một nhà nước trong Đế quốc La Mã Thần thánh và từ năm 1433 là một phần của Hà Lan Bourgogne, từ năm 1482 là một phần của Hà Lan Habsburg và từ năm 1581 trở đi là một tỉnh của Cộng hòa Hà Lan cho đến Cách mạng Batavia vào năm 1795. Lãnh thổ của Bá quốc Holland tương ứng với các tỉnh hiện tại là Noord-Holland và Zuid-Holland của Vương quốc Hà Lan hiện đại.

Bá quốc Holland là Bá quốc La Mã Thần thánh đầu tiên trong khu vực đạt được mức độ phát triển kinh tế, văn hóa, quân sự và công nghệ, đã có thời gian trải qua quá trình phát triển này trước khi lãnh thổ được phân loại là một bá quốc.

## Tham khảo

## Thư mục
*
*
*
*
*
Hinoemata, Fukushima

là làng thuộc huyện Minamiaizu, tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính của làng là 504 người và mật độ dân số là 1,3 người/km2. Tổng diện tích của làng là 390,5&nbsp;km2.

## Địa lý
### Đô thị lân cận
*Fukushima
**Tadami
**Minamiaizu
*Niigata
**Uonuma
*Gunma
**Katashina
*Tochigi
**Nikkō

### Khí hậu

## Giao thông
### Cao tốc/Xa lộ
*
*

## Tham khảo
Bảo mật dữ liệu

**Bảo mật dữ liệu** (*Data security*) hay còn gọi là **An ninh dữ liệu** có nghĩa là bảo vệ dữ liệu kỹ thuật số (chẳng hạn như dữ liệu nằm trong cơ sở dữ liệu) khỏi các lực phá hoại và khỏi các hành động không mong muốn của người dùng trái phép hoặc các nguy cơ như tấn công mạng hay vi phạm dữ liệu. Bảo mật dữ liệu chính là việc sử dụng các giải pháp để giúp cho những thông tin, dữ liệu của tổ chức, cá nhân tránh khỏi sự đánh cắp từ những kẻ xấu hoặc tin tặc. Bảo mật tốt thông tin dữ liệu giúp người dùng tránh rủi ro và có thể tương tác một cách nhanh chóng và hiệu quả đối với hệ thống dữ liệu được bảo mật an toàn. Đặc tính của bảo mật dữ liệu bao gồm tính bảo mật, tính toàn vẹn, tính chính xác và tính sẵn sàng. Bảo mật dữ liệu còn có ý nghĩa quan trọng đối với vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân. 

Các giải pháp bảo mật dựa trên phần mềm mã hóa dữ liệu để bảo vệ dữ liệu khỏi bị đánh cắp. Các biện pháp được bàn đến như việc mã hóa ổ đĩa đề cập đến công nghệ mã hóa mã hóa dữ liệu trên ổ đĩa cứng. Tuy nhiên, chương trình độc hại hoặc tin tặc (hacker) có thể làm hỏng dữ liệu khiến dữ liệu không thể phục hồi được, khiến hệ thống không thể sử dụng được. Các giải pháp bảo mật dựa trên phần cứng ngăn chặn quyền truy cập đọc và ghi vào dữ liệu, cung cấp khả năng bảo vệ nghiêm ngặt chống giả mạo và truy cập trái phép. Bảo mật dựa trên phần cứng hoặc bảo mật máy tính được hỗ trợ cung cấp giải pháp thay thế cho bảo mật máy tính chỉ bằng phần mềm. Mã thông báo bảo mật chẳng hạn như những thiết bị sử dụng PKCS#11 hoặc điện thoại di động có thể an toàn hơn do cần có quyền truy cập thực tế để có thể bị tấn công. Quyền truy cập chỉ được bật khi mã thông báo được kết nối và nhập đúng số nhận dạng cá nhân (PIN). Tuy nhiên, bất kỳ ai có quyền truy cập vật lý vào nó đều có thể sử dụng dongle. Các công nghệ mới hơn về bảo mật dựa trên phần cứng giải quyết vấn đề này bằng cách cung cấp đầy đủ bằng chứng về bảo mật dữ liệu.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Getting Ready for New Data Laws - Local Gov Magazine
* EU General Data Protection Regulation (GDPR) 
* Countering ransomware attacks
Nishikyō, Kyōto

là quận thuộc thành phố Kyōto, phủ Kyōto, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính của quận là 149.837 và mật độ dân số là 2.500 người/km2. Tổng diện tích của quận là 59,24&nbsp;km2.

## Tham khảo
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2026 – Khu vực châu Phi (Bảng E)

**Bảng** **E của vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2026 khu vực châu Phi** là một trong chín bảng đấu của CAF cho vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2026. Bảng này bao gồm các đội tuyển  Morocco, Zambia, Cộng hòa Congo, Tanzania và Niger. Eritrea cũng được bốc thăm vào bảng này, nhưng đã rút lui trước khi các trận đấu đầu tiên diễn ra. 

Cộng hòa Congo đã bị đình chỉ vào ngày 6 tháng 2 năm 2025 do sự can thiệp của chính phủ vào các hoạt động của Liên đoàn bóng đá Congo. Không có thông báo nào về tình hình của đội tuyển này đã ngay lập tức được đưa ra, và CAF ban đầu đã hủy toàn bộ các trận đấu còn lại của Cộng hòa Congo. Tuy nhiên, Tanzania và Zambia sau đó đã được xử thắng 3–0 do Cộng hòa Congo bỏ cuộc. Lệnh đình chỉ đã được FIFA gỡ bỏ vào ngày 14 tháng 5 năm 2025.

Đội nhất bảng sẽ trực tiếp giành quyền tham dự Giải vô địch bóng đá thế giới 2026, và các đội nhì bảng sẽ có thể giành quyền thi đấu tại vòng play-off để xác định một đội tiến vào vòng play-off liên lục địa.

## Bảng xếp hạng

## Các trận đấu

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Cầu thủ ghi bàn

## Kỷ luật
Một cầu thủ tự động bị treo giò ở trận đấu tiếp theo nếu phải nhận một trong các hình phạt sau:

* Nhận một thẻ đỏ (thời gian treo giò vì thẻ đỏ có thể nhiều hơn nếu là lỗi vi phạm nghiêm trọng).
* Nhận hai thẻ vàng trong hai trận đấu khác nhau; án treo giò do thẻ vàng sẽ được tính sang các vòng loại tiếp theo, nhưng không áp dụng cho vòng chung kết hoặc bất kỳ trận đấu quốc tế nào khác trong tương lai.

Các quyết định kỷ luật sau đây đã được thực hiện trong suốt giải đấu:

## Ghi chú

## Tham khảo
Abas wittii

***Abas*** là một chi tảo cát đã tuyệt chủng chứa duy nhất một loài là ***Abas wittii***. Theo các quan sát, *Abas* được cho là tồn tại từ thế Eocen đến thế Oligocen ở những vùng nhiệt đới.

## Tham khảo
Abasanistus

***Abasanistus*** là một chi ruồi thuộc họ Ruồi đen.

## Loài
**[[Abasanistus aureopictus]]* James, 1973
**[[Abasanistus claviger]]* James, 1973
**[[Abasanistus paulseni]]* (Philippi, 1865)
**[[Abasanistus rubriceps]]* (Philippi, 1865)
**[[Abasanistus rubricornis]]* Kertész, 1923

## Tham khảo
Ebosia

***Ebosia*** là một chi cá biển thuộc phân họ Scorpaeninae trong họ Cá mù làn. Chi này được lập bởi Jordan & Starks vào năm 1904.

## Từ nguyên
Từ định danh được Latinh hóa từ *Eboshi*, một loại mũ đội đầu cổ xưa của người Nhật, hàm ý đề cập đến phần phụ ở gáy xương của cá đực trưởng thành thuộc chi này.

## Các loài
Có 4 loài hiện được ghi nhận trong chi này, bao gồm:

* *[[Ebosia bleekeri]]* 
* *[[Ebosia falcata]]* 
* *[[Ebosia saya]]* 
* *[[Ebosia vespertina]]* 

## Phân bố
Các loài *Ebosia* được tìm thấy ở vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, độ sâu thường hơn 100 m.

## Tham khảo
Chi phối cách

Trong lĩnh vực ngôn ngữ học, **chi phối cách** (*case government*) là sự chi phối (*government*) cách ngữ pháp của một danh từ, trong đó có một động từ hay một giới từ 'chi phối' cách trong phần phụ cụm danh từ của nó (v.d. trong tiếng Đức, *für* (cho, đối với) chi phối nghiệp cách: *für mich* 'đối với tôi-acc.'). Sự chi phối này có thể bổ nghĩa cho động từ, kể cả các nghĩa không liên quan, một cách đáng kể.

Sự chi phối cách là một khái niệm quan trọng với nhiều cách ngữ pháp khác biệt trong các ngôn ngữ (v.d. tiếng Phần Lan và tiếng Nga). Nó đóng vai trò ít hơn trong tiếng Anh vì ngôn ngữ này không dựa vào cách ngữ pháp, trừ trường hợp phân biệt các đại từ chủ ngữ (*I, he, she, we, they*) với tân ngữ (*me, him, her, us, them*). Tuy nhiên, không có sự chi phối thực sự trong tiếng Anh cả, nhưng nếu các đại từ chủ ngữ đã nói trên được hiểu là đại từ thông thường trong nghiệp cách thì xuất hiện trong câu, chẳng hạn: *He found me* ("Anh ta đã tìm thấy tôi", không phải **He found I*).

## Giới từ

Trong tiếng Đức tiêu chuẩn, có các giới từ chi phối từng cách trong ba cách gián tiếp sau: nghiệp cách, vị cách và thuộc cách. Phần lớn của việc đánh dấu cách trong tiếng Đức được quan sát theo các yếu tố bổ nghĩa cho danh từ (v.d. từ hạn định, tính từ). Trong những cách gián tiếp đó (v.d. không phải chủ cách), các giới từ được cung cấp chỉ ra các cách khác nhau: *ohne* 'không có' chi phối nghiệp cách, *mit* 'với' chi phối vị cách và *wegen* 'bởi vì' chi phối thuộc cách. Ví dụ về *Löffel* 'thìa, muỗng' (giống đực), *Messer* 'dao' (giống trung) và *Gabel* 'nĩa' (giống cái) là những cụm danh từ xác định cho một trong bốn cách, được phân tích trong bảng sau:

Ngoài ra còn có giới từ hai chiều chi phối vị cách khi cụm giới từ ám chỉ **vị trí** (*ở đâu?*), chi phối nghiệp cách khi ám chỉ **hướng** (*từ/đến đâu?*).

## Xem thêm
* Chi phối (ngôn ngữ học)
* Cách ngữ pháp
* Vai trò theta

## Tham khảo

*
Phạm Thị Ngọc Bích

**Phạm Thị Ngọc Bích** (sinh năm 1961) là diễn viên múa, biên đạo múa, đạo diễn chương trình người Việt Nam. Bà đã được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

## Tiểu sử
**Phạm Thị Ngọc Bích** sinh năm 1961 tại Thái Bình. Năm 1975, Ngọc Bích trúng tuyển vào Trường Múa Việt Nam. Đến năm 1979, bà tốt nghiệp xuất sắc khóa 3, hệ 4 năm Trường Múa Việt Nam và gia nhập Đoàn Ca múa Nhạc Trung ương. Từ năm 1986, Ngọc Bích bắt đầu làm biên đạo múa cho các đoàn nghệ thuật sân khấu Trung ương và địa phương trong các vở diễn chèo, cải lương, kịch nói, múa rối,... và đã được tặng nhiều Huy chương Vàng tại hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc và được tặng giải đặc biệt của Liên đoàn sân khấu Múa rối quốc tế. Nhiều chương trình, sự kiện lớn của đất nước do bà làm tổng đạo diễn cũng đã nhận được rất nhiều Giải A của Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam trong suốt hai thập kỷ qua. Ngọc Bích đã dàn dựng được gần 300 tiết mục múa cho vở diễn sân khấu, có hàng trăm vở đạt được Huy chương Vàng, Bạc.

Ngọc Bích đã được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 2006. Năm 2015, bà nhận danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và Huân chương Lao động hạng Ba. Năm 2022, bà được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

## Giải thưởng
* Huy chương Vàng tại Hội diễn Ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc, đợt II (2009).
* Huy chương Vàng tại Liên hoan nghệ thuật múa không chuyên toàn quốc lần thứ III (2011).

## Vinh danh
* Nghệ sĩ ưu tú (2007).
* Nghệ sĩ Nhân dân (2015).
* Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật (2022).

### Khen thưởng
* Huân chương Lao động hạng Ba (2015).

## Tham khảo
U-35 (tàu ngầm Đức)

Ít nhất ba tàu ngầm của Hải quân Đức từng được đặt cái tên ***U-35***:

*  là một tàu ngầm  hạ thủy năm 1914, phục vụ trong Thế Chiến I cho đến khi đầu hàng năm 1918
** Trong Thế Chiến I, Đức còn có các tàu ngầm với tên tương tự:
***  là một tàu ngầm duyên hải  hạ thủy năm 1915 và bị đánh chìm năm 1918
***  là một tàu ngầm rải mìn  hạ thủy năm 1916 và bị đánh đắm năm 1918
* ''U-35'' (1936) là một  hạ thủy năm 1936, hoạt động trong Thế Chiến II và bị đánh chìm năm 1939
* ''U-35'' (S185) là một  hạ thủy năm 2011 và hiện vẫn đang hoạt động
Claudia Sheinbaum

**Claudia Sheinbaum Pardo** (sinh ngày 24 tháng 6 năm 1962) là một chính trị gia, nhà khoa học và học giả người Mexico, hiện là Tổng thống của Mexico, người phụ nữ đầu tiên được bầu vào vị trí này. Bà là thành viên của Phong trào Tái thiết Quốc gia.

Từ năm 2000 đến năm 2006, Sheinbaum giữ chức Giám đốc Sở Môi trường Thành phố Mexico trong nhiệm kỳ Andrés Manuel López Obrador là Thị trưởng. Bà là quận trưởng quận Tlalpan từ năm 2015 đến năm 2017 và được bầu làm người đứng đầu chính quyền Thành phố Mexico trong cuộc bầu cử năm 2018, nơi bà điều hành một chiến dịch nhấn mạnh việc kiềm chế tội phạm và thực thi luật quy hoạch.

Là một nhà khoa học chuyên nghiệp, Sheinbaum nhận bằng Tiến sĩ kỹ thuật năng lượng tại Đại học Tự chủ Quốc gia Mexico. Bà là tác giả của hơn 100 bài báo và hai cuốn sách về năng lượng, môi trường và phát triển bền vững. Bà đã đóng góp cho Hội đồng liên chính phủ về biến đổi khí hậu và năm 2018 được vinh danh là một trong 100 phụ nữ của BBC.

Tháng 6 năm 2023, Sheinbaum từ chức người đứng đầu chính quyền thành phố để tìm kiếm đề cử tổng thống của Morena trong cuộc bầu cử năm 2024. Tháng 9, bà giành được đề cử của đảng trước đối thủ gần nhất của mình, cựu ngoại trưởng Marcelo Ebrard. Tháng 6 năm 2024, bà giành chiến thắng vang dội trong cuộc tổng tuyển cử, trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Mexico, đồng thời là tổng thống đầu tiên có gốc chủ yếu là người Do Thái.

## Tham khảo
Lan (tên)

**Lan** là tên riêng, thường sử dụng trong tiếng Hán và tiếng Việt để đặt cho phụ nữ.

## Tên theo cách đặt Đông Á

* Hương Lan (sinh 1956), ca sĩ Việt Nam
* La Lan (sinh 1934), nữ diễn viên Hồng Kông
* Ngọc Lan (1956-2001), ca sĩ Việt Nam
* Trần Đồng Lan (sinh 1997), nữ diễn viên Mỹ gốc Việt
* Xuân Lan (sinh 1978), siêu mẫu Việt Nam
* Trương Mỹ Lan (sinh 1956) tên thường gọi của Trương Muội, nữ tỉ phú người Việt

## Tên theo cách đặt phương Tây

* Lan Cao (sinh 1961), tiểu thuyết gia người Mỹ gốc Việt

## Giả tưởng

* Lan, nhật vật truyện ngắn *Gió lạnh đầu mùa* của Thạch Lam
* Lan Fan, một nhân vật phụ trong manga *Fullmetal Alchemist*
* Lan Kellyan, nhân vật hư cấu trong cuốn sách *Monarch, the Big Bear of Tallac* của Ernest Thompson Seton
* Nguyễn Thị Lan, nhân vật chính trong *[[Tắt lửa lòng]]* của Nguyễn Công Hoan và câu chuyện Lan và Điệp

## Xem thêm

* họ Lan
Dedie Rachim

**Dedie Abdu Rachim** (sinh ngày 6 tháng 4 năm 1966) là một chính trị gia người Indonesia và là cựu viên chức của Ủy ban Bài trừ Tham nhũng (KPK), ông giữ chức phó thị trưởng Bogor, Tây Java từ năm 2019 đến năm 2024, dưới quyền Bima Arya Sugiarto.

## Xuất thân
Dedie Abdu Rachim sinh ngày 6 tháng 4 năm 1966 tại huyện Garut, tỉnh Tây Java. Mặc dù Rachim là tín hữu Hồi giáo, ông theo học tại Trường Công giáo Regina Pacis ở Bogor. Sau khi tốt nghiệp trường Regina Pacis, ông theo học ngành thiết kế công nghiệp tại Học viện Công nghệ Bandung. Năm 2013, Rachim nhận bằng thạc sĩ hành chính công từ Đại học Indonesia.

## Sự nghiệp
### Ủy ban Bài trừ Tham nhũng
Sau khi hoàn thành việc học, Rachim làm nhân viên tư nhân một thời gian. Năm 2005, ông vượt qua cuộc tuyển chọn rồi trở thành viên chức của Ủy ban Bài trừ Tham nhũng (KPK) và kết nạp ủy ban này. Ông là viên chức chính quy cho đến năm 2009, sau đó đến năm 2017, ông làm giám đốc hoặc quyền giám đốc của một số đơn vị KPK, bao gồm báo cáo tài sản, nghiên cứu và phát triển, giáo dục công và quan hệ chính phủ. Phận sự chính của ông tại KPK là tiếp cận công chúng và liên cơ quan.

### Chính trị
Vào tháng 12 năm 2017, thị trưởng đương nhiệm Bima Arya đã đề nghị Rachim làm ứng cử viên liên danh cùng ông trong cuộc tranh cử nhiệm kỳ thứ hai của Arya. Vào ngày 27 tháng 12 năm 2017, Rachim từ chức tại KPK để tranh cử, ông là viên chức KPK đầu tiên từ chức để tham gia một cuộc bầu cử. Các viên chức KPK trước đó chỉ tham gia chính trị sau khi nghỉ hưu ở KPK. Arya-Rachim, được ủng hộ bởi liên minh các đảng bao gồm Đảng Ủy nhiệm Dân tộc (PAN), Đảng Dân chủ, Hanura, Golkar và Nasdem, giành chiến thắng trong cuộc bầu cử với 215.708 phiếu bầu (43,6%) trong cuộc đua bốn ứng cử viên. Rachim nhậm chức phó thị trưởng vào ngày 20 tháng 4 năm 2019.

Vào tháng 2 năm 2024, Rachim kết nạp Đảng Ủy nhiệm Dân tộc, vì đảng này ủng hộ Rachim tranh cử chức thị trưởng trong cuộc bầu cử năm 2024. Nhiệm kỳ của Arya và Rachim kết thúc vào ngày 20 tháng 4 năm 2024, trong một bài phát biểu tạm biệt, Arya ủng hộ Rachim tranh cử chức thị trưởng.

## Chú thích
Lãnh địa Frisia

**Lãnh địa Frisia** (Tiếng Tây Frisia: *Hearlikheid Fryslân*; tiếng Hà Lan: *Heerlijkheid Friesland*) là một lãnh địa phong kiến ở Hà Lan. Nó được thành lập vào năm 1498 bởi Hoàng đế Maximilian I của Thánh chế La Mã và được cải tổ lại vào năm 1524 khi Hoàng đế Karl V chinh phục Frisia. Sau Hòa ước Westphalia năm 1648, Frisia trở thành một phần của Hà Lan Habsburg.

Frisia đã nhiều lần nổi dậy chống lại quyền cai trị của người Nhà Habsburg Áo và Tây Ban Nha, họ là tỉnh thứ 5 tham gia vào Liên minh Utrecht và cuối cùng là một tỉnh của Cộng hòa Hà Lan. Frisia cũng giống như các tỉnh khác của nền cộng hòa Hà Lan, đều bị bãi bỏ quyền phong kiến sau Cách mạng Batavia.

## Lịch sử
Thời kỳ ban đầu, Frisia được hình thành như một vương quốc với tên gọi là Vương quốc Frisia, và nó bị sáp nhập vào Francia vào năm 734, sau Trận Boarn. Trong thời kỳ suy yếu của Đế chế Carolus vào thế kỷ IX, Frisia là một điềm giao thương quan trọng và thường bị người Viking đột kích cướp phá. Theo Hiệp ước Meerssen năm 870, Frisia được chuyển giao cho Vương quốc Đông Frank. Năm 882, Hoàng đế Charles Béo đã phong cho thủ lĩnh người Viking là Godfrid làm Công tước xứ Frisia. Sau cái chết của Gerolf năm 885, người Frisia được trao quyền tự trị, họ thoát khỏi các phong tục phong kiến và phía trên họ chỉ có hoàng đế chứ không còn chế độ phong kiến trung gian. Năm 962, Frisia trở thành một phần của Đế chế La Mã Thần thánh.

Từ năm 1282, các nhà cai trị của Bá quốc Holland đã nỗ lực xâm chiếm Frisia nhưng bất thành. Các cuộc xung đột kéo dài giữa Vetkopers và Schieringers (135-1498) đã tàn phá Frisia. Năm 1464, Hoàng đế Nhà Habsburg là Friedrich III của Thánh chế La Mã đã nâng thủ lĩnh người Ulrich lên làm Bá tước xứ Đông Frisia và gia tộc này cai trị nó cho đến năm 1744. Cuối cùng, vào năm 1498, Hoàng đế Maximilian I của Thánh chế La Mã đã chấm dứt quyền tự trị của vùng Tây Frisia và bổ nhiệm Albrecht III xứ Sachsen là chủ sở hữu cha truyền con nối.

Người Frisia không chịu khuất phục trong Chiến tranh Guelders và họ đã kiểm soát phần lớn Frisia. Năm 1522, hoàng đế Karl V của Thánh chế La Mã cử quân đội đến chinh phục các vùng đất nổi loạn ở Vùng đất thấp. Frisia đã thất bại và bị sáp nhập vào Mười bảy tỉnh dưới quyền cai trị của Nhà Habsburg.

Năm 1556, Hoàng đế Karl V thoái vị, Felipe II của Tây Ban Nha thừa kế phần còn lại của Hà Lan và người Frisia tham gia cuộc nổi dậy chống lại sự cai trị của Tây Ban Nha. Frisia trở thành tỉnh thứ 5 gia nhập Liên minh Utrecht của quân nổi dậy Hà Lan. Từ năm 1580 trở đi, tất cả stadtholder của Frisia đều đến từ người Nhà Nassau-Dietz.

Khi Cộng hòa Batavia được thành lập vào năm 1795, Lãnh địa Frisia bị bãi bỏ.

## Tham khảo
Gokase, Miyazaki

là thị trấn thuộc huyện Nishiusuki, tỉnh Miyazaki, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thị trấn là 3.472 người và mật độ dân số là 20 người/km2. Tổng diện tích thị trấn là 171,7&nbsp;km2.

## Tham khảo
Abatetia

***Abatetia*** là một chi ruồi thuộc họ Dolichopodidae. Chi này chứa duy nhất một loài, ***Abatetia robusta***, được tìm thấy ở New Zealand. Danh pháp ban đầu của loài này là *Nelsonia*, do Octave Parent đặt năm 1933. Chi này sau đó được Parent nhập vào chi *[[Cymatopus]]* vào năm 1937. Cùng với đó, David Miller nhận thấy *Nelsonia* vốn đã được đặt cho một đơn vị phân loại khác (Merriam, 1897), và do đó ông đã đổi danh pháp của chi này thành *Abatetia* vào năm 1945. Dù vậy, chi này vẫn được xem là đồng nghĩa với chi *Cymatopus* mãi tới năm 1984, khi nó lại được tách trở lại bởi Henk J. G. Meuffels và Patrick Grootaert. Vì *Nelsonia* đã được đặt cho một đơn vị phân loại khác nên *Abatetia* trở thành danh pháp chính thức của chi này.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Chuột chũi Ngọc Linh

**Chuột chũi Ngọc Linh** (***Euroscaptor ngoclinhensis***) là một loài thú có vú thuộc họ Chuột chũi. Đây là loài động vật đặc hữu ở miền Trung Việt Nam. Chúng được đặt theo tên ngọn núi Ngọc Linh, nơi chúng lần đầu được phát hiện ở vùng lân cận.

## Phân loại
*E. ngoclinhensis* được mô tả vào năm 2016 như là một phân loài của chuột chũi răng nhỏ (*E. parvidens*), tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2020 đã chỉ ra sự khác biệt nổi bật giữa *ngoclinhensis* và *parvidens*, nên đã tách *E. ngoclinhensis* thành loài riêng biệt.

*E. ngoclinhensis* được cho là đã tách khỏi *E. parvidens* vào cuối thế Pliocene hoặc đầu thế Pleistocene, khoảng 4,6 đến 2,0 triệu năm trước.

## Phân bố
Loài này được cho là đặc hữu của Việt Nam, được tìm thấy tại Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Kontum, Gia Lai và Phú Yên.

## Mô tả
Loài chuột chũi này có kích thước nhỏ bằng loài Chuột chũi Việt Nam, nhưng răng nhỏ hơn. Nó có kích thước cơ thể và hộp sọ nhỏ hơn cùng với hàng răng trên và dưới ngắn hơn so với *E. parvidens*. Chúng có đuôi hình củ hành và một cái mõm dài và rộng vừa phải. Cũng như các loài chuột chũi khác, chúng đào hầm, sống hoàn toàn dưới mặt đất, thức ăn chủ yếu là các loài giun, côn trùng sống ở khu vực phân bố.

## Tham khảo
2 ngày 1 đêm (mùa 3)

Mùa thứ ba của chương trình trải nghiệm thực tế ***[[2 ngày 1 đêm (chương trình truyền hình Việt Nam)|2 ngày 1 đêm]]*** do Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và công ty Đông Tây Promotion phối hợp thực hiện, được phát sóng trên kênh HTV7 và ứng dụng VieON, YouTube từ ngày 16 tháng 6 đến ngày 12 tháng 1 năm 2025. Chủ đề của mùa này là *Không giới hạn*. Tất cả các thành viên chính ở mùa trước, gồm Trường Giang, Kiều Minh Tuấn, Ngô Kiến Huy, Lê Dương Bảo Lâm, Cris Phan và HIEUTHUHAI, đều tiếp tục góp mặt trong mùa này.

## Danh sách thành viên

## Danh sách tập
### Mùa 3

### Mùa lễ hội 2

## Xem thêm

* 2 ngày 1 đêm (chương trình truyền hình Việt Nam)
* Danh sách tập của 2 ngày 1 đêm (Việt Nam)

## Ghi chú

## Tham khảo
Scorpaenodes guamensis

***Scorpaenodes guamensis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scorpaenodes]]* trong họ Cá mù làn. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1824.

## Từ nguyên
Từ định danh *guamensis* được đặt theo tên gọi của đảo Guam, nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập (–*ensis*: hậu tố trong tiếng Latinh biểu thị nơi chốn).

## Phân bố và môi trường sống
*S. guamensis* có phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, gồm cả Biển Đỏ. Từ Đông Phi, phạm vi của *S. guamensis* trải rộng về phía đông đến quần đảo Marquises, ngược lên phía bắc đến Nam Nhật Bản, giớ hạn phía nam đến Nam Phi, Úc (gồm cả đảo Norfolk) và quần đảo Kermadec. Loài này cũng được ghi nhận ở vùng biển Việt Nam.

*S. guamensis* sống trên đới mặt bằng rạn, dốc rạn hoặc đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 20 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *S. guamensis* là 14&nbsp;cm. Loài này có màu nâu/nâu đỏ, lốm đốm các mảng màu sẫm và nhạt. Vây với các chấm nâu và trắng xếp thành hàng. Đốm đen nổi bật ở rìa trên nắp mang, có thể bao quanh bởi mảng trắng.

Số gai vây lưng: 13–14; Số tia vây lưng: 7–9; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây hậu môn: 5; Số gai vây bụng: 1; Số tia vây bụng: 5; Số tia vây ngực: 17–20.

## Sinh thái
*S. guamensis* là loài ăn đêm, thức ăn chủ yếu là tôm cua nhỏ và giun nhiều tơ.

Rãnh tuyến trước bên có tuyến nọc độc.

## Tham khảo
Abathymermis

***Abathymermis*** là một chi tuyến trùng thuộc họ Mermithidae.

Chi này được Ivan Rubtsov mô tả năm 1871.

Loài:
* *[[Abathymermis bissacea]]* Rubtsov, 1973
* *[[Abathymermis fiseri]]* Johnson & Kleve, 1995
* *[[Abathymermis ivaschkini]]* Gafurov, 1980
* *[[Abathymermis oesophaga]]* Gafurov & An, 1989
* *[[Abathymermis parva]]* Rubtsov, 1973
* *[[Abathymermis shocki]]* Johnson & Kleve, 1995

## Tham khảo
Chuột chũi Fansipan

**Chuột chũi Fansipan** (***Uropsilus fansipanensis***) là loài chuột chũi giống chuột chù đặc hữu của Việt Nam.

Năm 2023, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Hội Hỗ trợ phát triển khoa học Nhật Bản (JSPS), Viện Nghiên cứu hệ Gen (VAST) và Bảo tàng Đại học Kyoto thuộc Đại học Kyoto, Nhật Bản đã phát hiện được loài Chuột chũi vòi mới tại đỉnh Fansipan, Vườn Quốc gia Hoàng Liên, Lào Cai. Đây cũng là lần đầu tiên ghi nhận giống Chuột chũi vòi *Uropsilus* ở Việt Nam.

## Mô tả
*Uropsilus fansipanensis* có sự phân nhánh rõ ràng so với các quần thể ở Trung Quốc. Đặc trưng của Chuột chũi vòi Fansipan là chiếc mũi kéo dài thành dạng vòi; lông trên lưng màu đỏ nâu đậm, lông dưới bụng màu xám; đuôi đơn màu xám đậm với các vảy trắng ở gốc đuôi.

## Tham khảo