U-505 (tàu ngầm Đức)

***U-505*** là một tàu ngầm tấn công  thuộc phân lớp Type IXC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1941, nó đã thực hiện được 12 chuyến tuần tra, đánh chìm được tám tàu buôn với tổng tải trọng . Con tàu bị Hải quân Hoa Kỳ chiếm được vào ngày 4 tháng 6, 1944, sống sót qua cuộc xung đột và hiện là một tàu bảo tàng tại Chicago.

Trong suốt quãng đời hoạt động kém may mắn, *U-505* từng là tàu ngầm U-boat bị hư hại nặng nhất quay trở về được đến cảng, có sáu chuyến tuần tra hỏng, và là tàu ngầm duy nhất trong Thế Chiến II có hạm trưởng tự vẫn trong hoàn cảnh tác chiến. Nó bị Đội đặc nhiệm 22.3 Hải quân Hoa Kỳ chiếm được ngoài khơi Tây Sahara, là một trong số sáu tàu ngầm U-boat bị lực lượng Đồng Minh chiếm trong chiến tranh, và toàn bộ thủy thủ đoàn ngoại trừ một người đã bị bắt làm tù binh chiến tranh. *U-505* được kéo đến Bermuda, đổi tên thành **USS ''Nemo***, và việc chiếm giữ con tàu đã được giữ bí mật tuyệt đối cho đến hết chiến tranh.

*U-505* được trao tặng cho [[Bảo tàng Khoa học và Công nghệ (Chicago)|Bảo tàng Khoa học và Công nghệ]] tại [[Chicago]], [[Illinois]] vào năm 1954. Hiện nó là một trong số bốn tàu ngầm U-boat của Đức được giữ lại và bảo tồn như một [[tàu bảo tàng]], và là một trong hai chiếc lớp [[Type IX (lớp tàu ngầm)#Type IXC|Type IXC]] còn lại, cùng với [[U-534 (tàu ngầm Đức)|*U-534*]].

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===

Thiết kế của tàu ngầm [[Type IX (lớp tàu ngầm)#Type IXC|Type IXC]] có kích thước hơi nhỉnh hơn so với phân lớp [[Type IXB (lớp tàu ngầm)|Type IXB]] dẫn trước. Chúng có [[trọng lượng choán nước]]  khi nổi và  khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao  và mớn nước .

Chúng trang bị hai [[động cơ diesel]] [[MAN SE|MAN]] M 9 V 40/46 [[siêu tăng áp]] 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa  khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai [[động cơ điện|động cơ]]/[[máy phát điện]] [[Siemens-Schuckert]] 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động  ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu [[ống phóng ngư lôi]] , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả [[ngư lôi]] . Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo [[Hải pháo 10,5 cm SK C/32| SK C/32]] với 110 quả đạn, một pháo phòng không [[3,7 cm SK C/30| SK C/30]] và hai pháo phòng không [[2 cm FlaK 30| C/30]]. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.

=== Chế tạo ===
*U-505* được đặt hàng vào ngày [[25 tháng 9]], [[1939]], và được đặt lườn tại xưởng tàu [[Deutsche Werft]] ở [[Hamburg]] vào ngày [[12 tháng 6]], [[1940]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[24 tháng 5]], [[1941]], và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày [[26 tháng 8]], [[1941]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Đại úy Hải quân]] Axel-Olaf Loewe. 

== Lịch sử hoạt động ==
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện trong thành phần [[Chi hạm đội U-boat 4]], *U-505* được điều sang [[Chi hạm đội U-boat 2]] từ ngày [[1 tháng 2]], [[1942]] để hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi bị mất. 

=== 1942 ===
==== Chuyến tuần tra thứ nhất ====
*U-505* khởi hành từ cảng [[Kiel]], Đức vào ngày [[19 tháng 1]], [[1942]] cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó tiến ra [[Bắc Hải (châu Âu)|Bắc Hải]], rồi băng qua [[vùng GIUK|khe GI-UK]] giữa các [[quần đảo Shetland]] và [[Faroe]] để vòng qua [[quần đảo Anh]] và hoạt động tại vùng biển [[Bắc Đại Tây Dương]] về phía Tây [[Ireland]] ([[Khu vực Tiếp cận phía Tây]]). Nó không đánh chìm được mục tiêu nào, nên kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về cảng [[Lorient]] bên bờ Đại Tây Dương của [[Pháp]] đã bị Đức chiếm đóng, đến nơi vào ngày [[3 tháng 2]].

==== Chuyến tuần tra thứ hai ====
*U-505* xuất phát từ cảng Lorient vào ngày [[11 tháng 2]] cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã hướng xuống phía Nam để hoạt động dọc bờ biển [[Tây Phi]] cho đến tận ngoài khơi [[Bờ Biển Ngà]]. Vào ngày [[5 tháng 3]], nó phóng [[ngư lôi]] tấn công và đánh chìm chiếc tàu buôn Anh *Benmohr*  ở vị trí khoảng  về phía Tây Nam [[Freetown]], [[Sierra Leone]]. Sang ngày hôm sau [[6 tháng 3]], nó lại đánh chìm chiếc [[tàu chở dầu]] [[Na Uy]] *Sydhav*  ở vị trí về phía Đông [[Monrovia]], [[Liberia]]. Đến ngày [[3 tháng 4]], nó tiếp tục đánh chìm chiếc tàu buôn Hoa Kỳ *West Irmo*  ở vị trí khoảng  về phía Tây Nam [[Sekondi-Takoradi|Takoradi]], [[Ghana]]. Cuối cùng vào ngày [[4 tháng 4]], nó đánh chìm chiếc tàu buôn [[Hà Lan]] *Alphacca*  ở vị trí khoảng  về phía Nam [[mũi Palmas]], Liberia. Vào ngày [[18 tháng 4]], *U-505* bị một máy bay Đồng Mình không rõ nhận dạng tấn công giữa Đại Tây Dương, nhưng chỉ bị hư hại nhẹ. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Lorient vào ngày [[7 tháng 5]].

==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
*U-505* khởi hành từ cảng Lorient vào ngày [[7 tháng 6]] cho chuyến tuần tra thứ ba, và đã băng qua suốt Đại Tây Dương để hoạt động tại vùng [[biển Caribe]] và [[vịnh Mexico]] trong khuôn khổ [[Thời kỳ sung sướng thứ hai|Chiến dịch Paukenschlag]] (tiếng Anh: Chiến dịch Drumbeat). Vào ngày [[28 tháng 6]], nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Hoa Kỳ *Sea Thrush*  ở vị trí khoảng  về phía Đông Bắc [[San Juan, Puerto Rico]]. Sang ngày hôm sau [[29 tháng 6]], nó lại đánh chìm chiếc [[tàu Liberty]] Hoa Kỳ   ở vị trí khoảng  về phía Đông Bắc San Juan. Đến ngày [[22 tháng 7]], nó bắn hải pháo đánh chìm chiếc thuyền buồm [[Colombia]] [[quốc gia trung lập|trung lập]] *Urious*  ở vị trí về phía Đông đảo [[San Andrés (đảo)|San Andrés]], Colombia. Đây là một trong số loạt sự kiện đưa đến việc Colombia tuyên chiến với [[Đức Quốc xã]] một năm sau đó. *U-505* quay trở về Lorient vào ngày [[25 tháng 8]].

==== Chuyến tuần tra thứ tư ====
Chuyến tuần tra thứ tư của *U-505*, cùng xuất phát và kết thúc tại Lorient, diễn ra từ ngày [[4 tháng 10]] đến ngày [[12 tháng 12]]. Chiếc tàu ngầm đã hướng xuống phía Tây Nam để hoạt động tại vùng bờ biển phía Đông Bắc của lục địa [[Nam Mỹ]]. Tại đây vào ngày [[7 tháng 11]], nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Anh *Ocean Justice*  ở vị trí ngoài khơi bờ biển [[Venezuela]]. 

Ba ngày sau đó [[10 tháng 11]], ở vị trí về phía Đông Nam [[Trinidad]], chiếc tàu ngầm bất ngờ bị một [[máy bay ném bom]] [[Lockheed Hudson]] thuộc Liên đội 53 [[Không quân Hoàng gia Anh]] (RAF) thả bốn quả [[mìn sâu]] tấn công, một quả đã kích nổ ngay trên sàn tàu. Vụ nổ đã làm một sĩ quan trực trên cầu tàu và một thủy thủ bị thương nặng, phá hủy khẩu pháo phòng không, và khiến lườn tàu áp lực bị hư hại nặng. Tuy nhiên vụ nổ cũng khiến chiếc máy bay Anh bị rơi, khiến toàn bộ năm thành viên đội bay thiệt mạng. *U-505* bị hỏng máy bơm và nước ngập vào khoang động cơ nhiều đến mức Đại úy Zschech hạm trưởng hầu như muốn ra lệnh bỏ tàu; tuy nhiên đội kỹ thuật đã dành ra gần hai tuần để sửa chữa và bịt kín các lổ thủng. *U-505* chuyển sĩ quan bị thương sang tàu ngầm tiếp liệu [[Type XIV (lớp tàu ngầm)|Milchkuh]] (bò sữa) [[U-462 (tàu ngầm Đức)|*U-462*]] vào ngày [[22 tháng 11]], rồi cố lết về căn cứ. Công việc sửa chữa những hư hại kéo dài đến sáu tháng.

=== 1943 ===
==== Chuyến tuần tra thứ năm ====
*U-505* xuất phát từ Lorient vào ngày [[1 tháng 7]], [[1943]] cho chuyến tuần tra thứ năm, và hướng ra Đại Tây Dương. Chiếc U-boat vẫn còn đang di chuyển trong [[vịnh Biscay]], khi một thùng nhiên liệu rò rỉ đã làm lộ tung tích, và ba [[tàu khu trục]] [[Hải quân Hoàng gia Anh]] đã truy đuổi nó trong suốt 30 giờ. Cho dù không bị hư hại nặng, chiếc tàu ngầm vẫn phải kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Lorient vào ngày [[13 tháng 7]] để sửa chữa.

==== Chuyến tuần tra thứ sáu, thứ bảy, thứ tám và thứ chín ====
Trong suốt bốn chuyến tuần tra tiếp theo: từ [[1 tháng 8|1]] đến [[2 tháng 8]], từ [[14 tháng 8|14]] đến [[15 tháng 8]], từ [[21 tháng 8|21]] đến [[22 tháng 8]], và từ [[18 tháng 9|18]] đến [[30 tháng 9]], *U-505* buộc phải quay trở lại cảng không lâu sau khi khởi hành do thiết bị trục trặc hay bởi sự phá hoại của công nhân Pháp tham gia phong trào [[Kháng chiến Pháp]].

Những hư hỏng tìm thấy bao gồm thiết bị điện và radar bị phá hoại, thùng nhiên liệu diesel bị đục thủng, và những mối hàn lỏng lẻo. Sự việc xảy ra thường xuyên đến mức con tàu trở thành đề tài của những câu chuyện châm biếm. Khi quay trở về sau một chuyến đi bị phá hoại, bến tàu nơi nó neo đậu được sơn dòng chữ: "Vùng hoạt động của *U-505*". Vào lúc mà nhiều tàu U-boats khác bị đánh chìm, Đại úy Zschech hạm trưởng của *U-505* nghe thấy lời nói đùa từ một hạm trưởng U-boat khác: "Chỉ có một chỉ huy luôn luôn quay trở về ... Zschech."

==== Chuyến tuần tra thứ mười ====
*U-505* xuất phát từ Lorient vào ngày [[9 tháng 10]] cho chuyến tuần tra thứ mưới, và đã hoạt động tại vùng biển Đại Tây Dương ngoài khơi [[Bồ Đào Nha]]. Các tàu khu trục Anh đã phát hiện chiếc tàu ngầm ở vị trí về phía Đông quần đảo [[Azores]] vào ngày [[ 24 tháng 10]], và *U-505* phải lặn sâu để né tránh đợt tấn công bằng mìn sâu kéo dài. Áp lực tâm lý kéo dài đưa đến việc Đại úy Zschech tự bắn vào đầu để tự tử tại phòng điều khiển, và hạm phó thứ nhất Trung úy Paul Meyer phải nắm quyền chỉ huy con tàu và đưa nó quay trở về căn cứ vào ngày [[7 tháng 11]]. Zschech được ghi nhận là trường hợp sĩ quan tàu ngầm duy nhất tự tử dưới nước trong chiến tranh.
 
=== 1944 ===
==== Chuyến tuần tra thứ mười một ====
Dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng mới, [[Trung úy Hải quân]] Harald Lange, *U-505* rời Lorient vào ngày [[25 tháng 12]], [[1943]] cho chuyến tuần tra thứ mười một. Nó chỉ hoạt động ngoài khơi vịnh Biscay, và cứu vớt được 33 người sống sót từ chiếc [[tàu phóng lôi]] *T25* bị tàu tuần dương Anh đánh chìm trong vịnh Biscay vào ngày [[28 tháng 12]], trước khi quay trở về Lorient vào ngày [[2 tháng 1]], [[1944]].

==== Chuyến tuần tra thứ mười hai ====
*U-505* xuất phát từ cảng Brest vào ngày [[16 tháng 3]] cho chuyến tuần tra thứ mười hai, cũng là chuyến cuối cùng, và đã hướng xuống phía Nam để hoạt động dọc theo bờ biển [[Tây Phi]]. Nhờ giải mã các bức điện của Đức, phía [[Khối Đồng Minh thời Chiến tranh thế giới thứ hai|Đồng Minh]] biết được một số tàu ngầm U-boat đang hoạt động tại khu vực quần đảo [[Cabo Verde]], nhưng không biết chính xác vị trí của chúng, vì vậy Đội đặc nhiệm 22.3 được phái đến khu vực này. 

Đơn vị [[chiến tranh chống tàu ngầm|tìm-diệt tàu ngầm]], này dưới quyền chỉ huy của [[Đại tá Hải quân]] [[Daniel V. Gallery]], bao gồm [[tàu sân bay hộ tống]]  và một đội [[tàu hộ tống khu trục]] bao gồm , , ,  và  dưới quyền [[Trung tá Hải quân]] Frederick S. Hall. Đội đặc nhiệm 22.3 xuất phát từ [[Norfolk, Virginia]] vào ngày [[15 tháng 5]] và đã truy lùng tàu U-boat tại khu vực vào cuối [[tháng 5]], sử dụng thiết bị định vị vô tuyến và máy bay tuần tra trên không.

==== Bị tấn công và chiếm giữ ====
Lúc 11 giờ 09 phút ngày [[4 tháng 6]], ở vị trí khoảng  ngoài khơi bờ biển [[Río de Oro]], tại tọa độ , *Chatelain* phát hiện tín hiệu [[sonar]] của *U-505* trước mũi tàu bên mạn phải ở khoảng cách chỉ có . Chiếc tàu hộ tống khu trục lập tức áp sát mục tiêu, trong khi tàu sân bay *Guadalcanal* đi hết tốc độ tách ra xa và cho phóng thêm một [[máy bay tiêm kích]] [[Grumman F4F Wildcat|F4F Wildcat]] để hỗ trợ cho một [[máy bay ném bom-ngư lôi]] [[Grumman TBF Avenger|TBM Avenger]] và một chiếc Wildcat khác vốn đang tuần tra tại khu vực.

*Chatelain* ở khoảng cách quá gần *U-505* đến mức [[mìn sâu]] không thể chìm đủ nhanh để tấn công chiếc U-boat, nên nó bắn ra một loạt [[súng cối]] chống ngầm [[Hedgehog]] trước khi băng qua vị trí đối thủ, rồi vòng lại tiếp tục tấn công bằng một loạt mìn sâu. Một chiếc máy bay nhìn thấy *U-505* nên đã bắn xuống nước để đánh dấu vị trí trong khi *Chatelain* thả mìn sâu, và sau khi các quả mìn kích nổ, một vệt dầu loang lớn trồi lên mặt nước. Bảy phút sau đợt tấn công đầu tiên của *Chatelain*, chiếc tàu ngầm bị hư hại nặng trồi lên mặt biển ở khoảng cách . *Chatelain* tấn công bằng tất cả các cỡ pháo, có sự tham gia của các tàu chiến khác và hai chiếc Wildcat.

Trung úy Lange hạm trưởng của *U-505* tin rằng con tàu đã bị hư hại nặng nên ra lệnh bỏ tàu. Tuy nhiên các thủy thủ đoàn khi rời tàu đã không đánh chìm đúng cách, mở một số van, nhưng để động cơ tiếp tục chạy. Bánh lái tàu bị hư hại bởi mìn sâu, khiến chiếc U-boat chạy vòng theo chiều kim đồng hồ với vận tốc khoảng . Chỉ huy chiếc *Chatelain* thấy chiếc tàu ngầm hướng về phía tàu mình, cho rằng đối thủ sắp tấn công, nên ra lệnh phóng một quả ngư lôi vào đối phương; quả ngư lôi trượt qua phía mũi của *U-505*.

==== Hoạt động cứu hộ ====

Đại tá Gallery chỉ huy Đội đặc nhiệm 22.3 vẫn luôn mong muốn bắt sống một tàu U-boat đối phương, nên luôn khuyến khích các hạm trưởng dưới quyền lập kế hoạch cho một hoạt động như vậy. Trong khi *Chatelain* và *Jenks* cứu vớt những người sống sót, một đội đổ bộ từ *Pillsbury* do Trung úy [[Albert David]] dẫn đầu đã áp sát và đổ bộ lên *U-505* qua tháp chỉ huy. Họ tìm thấy thi thể một thủy thủ, là người duy nhất thiệt mạng trong trận này, rồi bắt đầu thu thập các tài liệu và bảng mật mã, đóng các van đánh chìm và cho ngừng động cơ. Chiếc U-boat giờ đây bị ngập nhiều nước và bị chìm phần đuôi tàu. Nhà nghiên cứu U-boat Derek Waller cho rằng một thủy thủ Đức, Ewald Felix, đã can thiệp ngăn trở việc đánh đắm tàu.

*Pillsbury* tìm cách nối dây cáp để kéo *U-505*, nhưng nó liên tục va chạm với chiếc tàu ngầm, và sau đó tách ra xa với ba khoang bị ngập nước. Sau đó một đội đổ bộ thứ hai từ *Guadalcanal* lại đổ bộ lên chiếc tàu ngầm, do Trung tá Earl Trosino, sĩ quan trưởng phòng máy dẫn đầu. Họ nối được dây cáp kéo từ *Guadalcanal*, và Trung tá Trosino đã thành công trong việc ngắt kết nối từ [[động cơ diesel]] sang [[động cơ điện]], trong khi trục chân vịt vẫn được kết nối. Điều này cho phép trục chân vịt quay trong khi được kéo đi sẽ hoạt động như [[máy phát điện]] và nạp lại điện cho [[ắc-quy]]. Nguồn điện được khôi phục đã giúp bơm nước ra khỏi tàu và đẩy nước ra khỏi các [[thùng dằn]], giúp chiếc U-boat lấy lại được độ nổi khi đi trên mặt nước.

Địa điểm bắt giữ được *U-505* gần với bờ biển [[Casablanca]], [[Maroc]] do phía Đồng Minh kiểm soát, nhưng cũng đầy dẫy gián điệp do Đức Quốc Xã cài đặt. Vì vậy *U-505* được kéo đến một cảng an toàn và bí mật hơn. Sau ba ngày kéo đi, *Guadalcanal* bàn giao *U-505* cho chiếc [[tàu kéo|tàu kéo hạm đội]] . Đến ngày [[19 tháng 6]], chiếc U-boat được kéo đến căn cứ hải quân tại Great Sound, [[Bermuda]], sau hành trình dài . Hải quân Hoa Kỳ bắt giữ 58 [[tù binh chiến tranh]] từ *U-505*, ba người trong số đó bị thương; họ bị giam giữ tại trại tù binh gần [[Ruston, Louisiana]], trong điều kiện an ninh hết sức nghiêm ngặt. 

Việc giữ bí mật quan trọng đến mức lá cờ chiến trận của con tàu được đích thân Tổng tư lệnh [[Hạm đội Đại Tây Dương Hoa Kỳ|Hạm đội Đại Tây Dương]] cất giữ trong suốt chiến tranh. Thủy thủ đoàn của *U-505* bị cách ly với mọi tù binh khác, và [[Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế|Hội Chữ thập đỏ]] không được phép tiếp xúc. Hải quân Đức cuối cùng công bố *U-505* bị mất với toàn bộ thủy thủ đoàn và thông báo cho gia đình; họ chỉ quay trở về Đức vào năm 1947.

Theo nguồn của sử gia [[Clay Blair]], [[Đô đốc]] [[Ernest King]], [[Chủ nhiệm tác chiến Hải quân Hoa Kỳ]] đã tỏ thái độ giận dữ đối với Đại tá Gallery, và từng cân nhắc đưa Gallery ra [[tòa án binh]], vì có thể khiến hệ thống [[Ultra (mật mã)|Ultra]] chuyên giải mật mã [[máy Enigma|Enigma]] của Đức mất hiệu lực. Nếu Hải quân Đức biết được một tàu U-boat bị chiếm giữ, Bộ tổng chỉ huy U-boat có thể thay đổi bảng mã để siết chặt an ninh cho máy Enigma, đưa đến việc tình báo Đồng Minh không giải mã được đối phương ngay trước khi diễn ra cuộc [[đổ bộ Normandy]]. Do phía Đồng Minh đã xâm nhập được hệ thống Enigma sau khi chiếm được các chiếc [[U-110 (tàu ngầm Đức) (1940)|*U-110*]] năm [[1941]] và [[U-559 (tàu ngầm Đức)|*U-559*]] năm [[1942]], chỉ thị chung là sẽ đánh chìm mọi tàu U-boat ngay lập tức thay vì tìm cách bắt giữ chúng.

Trung úy [[Albert David]] được tặng thưởng [[Huân chương Danh dự]] do thành tích dẫn đầu đội đổ bộ từ USS *Pillsbury* chiếm giữ *U-505*, đây là lần duy nhất mà phần thưởng quân sự cao quý nhất này được trao tặng cho một thủy thủ Hạm đội Đại Tây Dương trong Thế Chiến II. Hai thủy thủ khác trong đội của David được tặng thưởng [[Huân chương Chữ thập Hải quân (Hoa Kỳ)|Huân chương Chữ thập Hải quân]]; Trung tá Trosino được tặng thưởng [[Legion of Merit]] (Huân chương Quân công), còn Đại tá Gallery được tặng thưởng [[Huân chương Phục vụ Xuất sắc Hải quân]]. Tập thể Đội đặc nhiệm 22.3 được tặng danh hiệu [[Đơn vị Tuyên dương Tổng thống (Hoa Kỳ)|Đơn vị Tuyên dương Tổng thống]].

=== Sau chiến tranh ===

Hải quân Hoa Kỳ lưu giữ *U-505* tại Căn cứ Hoạt động Bermuda, nơi sĩ quan tình báo và kỹ sư hải quân nghiên cứu cặn kẻ về con tàu. Để giúp giữ kín việc bắt giữ con tàu, và tạo ấn tượng rằng *U-505* đã bị đánh chìm, nó được sơn giống như một tàu ngầm Hoa Kỳ và đổi tên thành USS *Nemo*. Khi cuộc xung đột kết thúc tại Châu Âu, con tàu được sử dụng vào việc tiếp thị bán trái phiếu chiến tranh. Bất cứ ai mua trái phiếu đều có thể mua thêm vé để tham quan *U-505*. Trong tháng 6, 1945, con tàu đã ghé đến [[ thành phố New York]], [[Philadelphia]] và [[Baltimore]], và Đại tá đã hiện diện khi khai mạc cuộc triển lãm tại [[Washington, D.C.]]. 

=== "Bầy sói" tham gia ===
*U-505* từng tham gia một [[Bầy sói (chiến thuật hải quân)|bầy sói]]:
* Hela (28 tháng 12, 1943 – 1 tháng 1, 1944)

=== Tóm tắt chiến công ===
*U-505* đã đánh chìm được tám tàu buôn với tổng tải trọng :


== Tàu bảo tàng ==

Hải quân Hoa Kỳ không có kế hoạch sử dụng *U-505* sau chiến tranh, sau khi các chuyên gia đã khảo sát con tàu kỹ càng tại Bermuda. Nó bị bỏ không tại [[Xưởng hải quân Portsmouth]], và hải quân dự định sử dụng nó như mục tiêu giả lập trong thực hành tác xạ hải pháo và ngư lôi. Vào năm [[1946]], Gallery, giờ đã được thăng hàm [[Chuẩn đô đốc]], phản đối kế hoạch sử dụng *U-505* như vậy, nên thông báo kế hoạch này cho em trai của ông là linh mục tuyên úy John Ireland Gallery. Cha Gallery đã liên hệ Lenox R. Lohr, giám đốc [[Bảo tàng Khoa học và Công nghệ (Chicago)|Bảo tàng Khoa học và Công nghệ Griffin]] tại [[Chicago]], [[Illinois]], để xem họ có quan tâm đến con tàu hay không ? Viện bảo tàng có ý định trưng bày một tàu ngầm, nên việc sở hữu *U-505* xem ra phù hợp. Chính phủ Hoa Kỳ đồng ý trao tặng *U-505* cho viện bảo tàng vào tháng 9, 1954, và cư dân Chicago đã quyên góp được 250.000 đô la cho chi phí vận chuyển và lắp đặt. [[Tau kéo]] thuộc lực lượng [[Tuần duyên Hoa Kỳ]] đã kéo chiếc tàu ngầm đến Chicago ngang qua [[Ngũ Đại Hồ]] và [[Detroit]], [[Michigan]] vào tháng 7, 1954.

Do hầu như mọi linh kiện bên trong con tàu đều đã bị tháo dỡ khi được chuyển đến Chicago, nó ở trong tình trạng không thể trưng bày và tham quan. Vì vậy, Lenox R. Lohr, giám đốc bảo tàng, đã liên hệ các nhà sản xuất thiết bị gốc của Đức để đặt mua linh kiện và chi tiết thay thế. Đô đốc Gallery mô tả trong hồi ký của ông rằng mọi công ty được liên hệ đều đã cung cấp phụ tùng cần thiết miễn phí, phần lớn đều kèm theo lá thư bày tỏ hy vọng con tàu được trưng bày là một vinh danh đối với kỹ thuật Đức. Viện bảo tàng chính thức đưa *U-505* ra trưng bày vào ngày [[25 tháng 9]], [[1954]] như một [[đài tưởng niệm]] chiến tranh cho mọi thủy thủ đã thiệt mạng tại Đại Tây Dương trong Thế Chiến I và Thế chiến II. 

Hải quân từng tháo dỡ [[kính tiềm vọng]] của *U-505* và đặt trong một bể nước nhằm sử dụng trong nghiên cứu tại [[Phòng thí nghiệm Tàu ngầm Bắc cực]] tại [[Point Loma, California]], và bị bỏ quên tại đây. Nó được phát hiện khi tháo dỡ phòng thí nghiệm vào năm 2003, và được Hải quân trao lại cho viện bảo tàng để trưng bày cùng với chiếc tàu ngầm.

Đến năm 2004, phần vỏ ngoài của chiếc U-boat bị hư hại đáng kể do thời tiết ngoài trời, nên viện bảo tàng đã chuyển nó sang một tầng ngầm được điều chỉnh khí hậu vào tháng 4, 2004. Con tàu được phục chế và mở trở lại cho tham quan vào ngày 5 tháng 6, 2005. Đến năm 2019, viện bảo tàng tiến hành phục chế *U-505* cho gần sát với con tàu nguyên bản. Ngoài ra còn khánh thành thêm một gian trưng bày đặc biệt những hiện vật của chiếc tàu ngầm tại sảnh chính của viện bảo tàng.



== Xem thêm ==
* [[Trận Đại Tây Dương (1939-1945)]]
=== Tàu ngầm U-boat bị chiếm trong chiến tranh ===
* [[U-110 (tàu ngầm Đức) (1940)|*U-110*]]
* [[U-570 (tàu ngầm Đức)|*U-570*]], sau là HMS *Graph*
* [[U-559 (tàu ngầm Đức)|*U-559*]]
* [[U-744 (tàu ngầm Đức)|*U-744*]]
* [[U-1024 (tàu ngầm Đức)|*U-1024*]]

=== Tàu ngầm U-boat còn sống sót ===
* [[U-534 (tàu ngầm Đức)|*U-534*]]
* [[U-995 (tàu ngầm Đức)|*U-995*]]
* [[U-2540 (tàu ngầm Đức)|*U-2540*]]

== Tham khảo ==
=== Ghi chú ===

=== Chú thích ===

=== Thư mục ===

* 
* 
* 
* 
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Kohnen, David. "F-21 and F-211: A Fresh Look into the Secret Room" in Randy C. Bolano and Craig L. Symonds, ed., *New Sources in Naval History: Selected Papers from the Fourteenth Naval History Symposium* (Naval Institute, 2001).
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 


=== Đọc thêm ===
* 
* 
* 
* 

== Liên kết ngoài ==

* 
* 
* [http://www.msichicago.org/whats-here/exhibits/u-505/ *U-505*] at MSIChicago.org
* [http://www.uboatarchive.net/U-505.htm *U-505*]  at uboatarchive.net
* [https://web.archive.org/web/20071014044320/http://hnsa.org/ships/u505.htm *U-505*] at HNSA Ship (archived)
* 
* [http://www.pritzkermilitarylibrary.org/Home/u-boat-threat.aspx Panel Discussion] , [[Pritzker Military Library]], 4 February 2013, about the U-505 moderated by [[John Allen Williams]] with panelists [[Marc Milner]], [[Stephen Budiansky]] and Kurt Haunfelner
* [https://www.youtube.com/watch?v=xw1wz1e5FBo&t=4s Mark Felton's video report on U-505]
* [https://www.youtube.com/watch?v=IFpih6iAzbA *Away Boarders!" - the US Governments official film on the capture of U-505]