open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Róża Maria Goździewska

**Róża Maria Goździewska** (; còn được biết đến với tên **Różyczka Goździewska**; 31 tháng 3 năm 1936 – 29 tháng 10 năm 1989) là một y tá người Ba Lan, được biết đến là y tá trẻ nhất trong Khởi nghĩa Warszawa năm 1944 khi mới 8 tuổi.

## Tiểu sử
Róża Maria Goździewska, gọi vắn tắt là **Różyczka**; sinh ngày 31 tháng 3 năm 1936. Cha của bà đã bị giết bởi Gestapo vào năm 1943. Một năm sau, vào ngày 1 tháng 8, thành phố Warszawa chìm trong cuộc nổi dậy chống lại quân chiếm đóng của Đức và dân thường bị kẹt ở giữa. Một số binh sĩ trẻ em đã tham gia chiến đấu theo phe của quân nổi dậy Ba Lan.

Goździewska, khi đó mới 8 tuổi, đang giúp việc trong bệnh viện dã chiến tại số 11 phố Moniuszki ở Warszawa. Bà được mô tả như là một y tá làm trò vui cho bệnh nhân, mang nước cho họ uống và cố gắng đuổi ruồi. Bệnh viện dã chiến trên liên kết với đơn vị của quân nổi dậy là . Một người họ hàng của cô, Jadwiga Obretenny, cũng là y tá trong cuộc nổi dậy ở tuổi 19.

Một bức ảnh của Goździewska đang đeo băng tay của Hội Chữ thập đỏ, đã được chụp vào đầu tháng 8 năm 1944 bởi Eugeniusz Lokajski, biệt hiệu "Brok", một binh sĩ kháng chiến và nhiếp ảnh gia của lực lượng Quân đội Nhà. Cuộc khởi nghĩa đã gây ra thương vong lớn cho những người tham gia dân sự và cuối cùng bị quân Đức dập tắt vào ngày 2 tháng 10. Goździewska cùng em gái sống sót sau chiến tranh. Bà đã theo học tại một trường trung học do dòng tu Ursulines điều hành, tốt nghiệp Đại học Công nghệ Śląska và di cư đến Pháp vào năm 1958, kết hôn và có hai con. Bà mất ngày 29 tháng 10 năm 1989 ở tuổi 53.

## Tưởng nhớ
Vào đầu thế kỷ 21, bức ảnh của bà đã trở nên nổi tiếng và được sử dụng trong nhiều ấn phẩm khác nhau của Bảo tàng Khởi nghĩa Warszawa. Bức ảnh sau đó được phục chế dưới dạng ảnh màu vào những năm 2010 và được coi là một trong những bức ảnh nổi tiếng nhất về cuộc Khởi nghĩa Warszawa.

## Tham khảo
Nguyễn Hữu Khôi Nam

**Nguyễn Hữu Khôi Nam** là một nghệ sĩ vĩ cầm người Pháp gốc Việt. Ông là thành viên sáng lập của dàn dây “Nouvelle Génération de Paris”, Tam tấu Turina và Tứ tấu Impresa. 

## Tiểu sử
Nguyễn Hữu Khôi Nam sinh năm 1975 tại Nha Trang, Khánh Hòa và ban đầu học vĩ cầm tại đây. Sau đó, ông học tại Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh dưới sự dẫn dắt của nhà giáo Bùi Công Thành và giáo sư Bích Ngọc. Sau đó, ông tiếp tục tu nghiệp và giành tấm bằng xuất sắc về violin và nhạc thính phòng tại Nhạc viện Boulogne Billancourt và nhạc viện quốc gia Pháp. 

Ông cùng anh trai là nghệ sĩ Nguyễn Hữu Khôi Nguyên tốt nghiệp cao học tại Nhạc viện quốc gia Paris và trúng tuyển vào Dàn nhạc giao hưởng quốc gia Pháp.

## Sự nghiệp
Năm 1993, ông theo anh trai sang Pháp để gây dựng sự nghiệp. Ngày Khôi Nguyên đón ông từ sân bay, anh trai đưa thẳng ông xuống ga tàu điện ngầm ở Paris để đánh đàn như Nguyên đã từng làm trước đây, với ngụ ý "muốn Khôi Nam biết được những gian nan, khổ cực hầu toàn tâm toàn ý vào việc học hành."

Khi học tại Nhạc viện Paris năm thứ ba, Khôi Nam đã vượt qua gần 90 ứng thí đủ mặt tài năng khắp thế giới để giành 1 trong 3 suất tuyển vào Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Pháp. Năm 2002 ông và anh trai là 2 người Việt duy nhất trong dàn nhạc giao hưởng Quốc gia Pháp. Khi đó, cả dàn nhạc chỉ có bốn người châu Á.

Năm 2016, Nguyễn Hữu Khôi Nam tham gia đêm hòa nhạc kỷ niệm 22 năm lần công diễn đầu tiên của Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ Kịch thành phố Hồ Chí Minh.

Khôi Nam còn là một trong những người sáng lập ra nhóm Tam tấu Turina và Tứ tấu Impresa (giành giải nhất cuộc thi nhạc thính phòng Fnapec tại Paris) và thường xuyên được mời diễn ở Châu Âu. Ông cũng là người đồng sáng lập của dàn nhạc dây Nouvelle Génération de Paris.

## Nhận xét
Báo *[[Tiền phong (báo)|Tiền phong]]* nhận xét Nguyễn Hữu Khôi Nam trong một buổi biểu diễn rằng "cả khán phòng Nhà hát Lớn nín lặng lắng nghe tiếng vĩ cầm vuốt ra từ người nhạc công bé nhỏ, nhưng đầy điêu luyện trong trình diễn. Và người nổ tràng pháo tay đầu tiên khi tiếng đàn của Khôi Nam vừa dứt chính là nhạc sĩ Lân Tuất." Báo *[[VietNamNet|Vietnamnet]]* nhận xét tiếng đàn của ông rằng "trên nền tiếng đàn violin trải rộng, dàn nhạc đã kết hợp hài hòa và nâng tiếng đàn lên một bậc âm thanh. Sau mỗi đoạn độc tấu, sự bắt đầu của dàn nhạc lại mang đến sự ấm áp, đầy đặn và bề dày cảm xúc cho một tiếng đàn đôi lúc gai gợn và khô sắc..."

Báo *Văn nghệ* cho biết sau khi trình diễn bản concerto cung Si thứ dành cho violin của Saint-Saen năm 2016, ông nhận được rất nhiều lời khen về phong cách biểu diễn riêng biệt và sự am hiểu của ông về âm nhạc.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Clip: Nguyễn Hữu Khôi Nam đi lên từ khổ luyện ở Paris
James Robb Church

**James Robb Church** (ngày 1 tháng 1 năm 1866 – ngày 18 tháng 5 năm 1923) là Trợ lý Bác sĩ phẫu thuật của Lục quân Hoa Kỳ được trao tặng Huân chương Danh dự vì những hành động quả cảm hồi còn phục vụ trung đoàn Rough Riders trong Chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ. Ông cũng từng tham gia Thế chiến thứ nhất và viết sách về tác động của khí độc cũng như kinh nghiệm làm bác sĩ thời chiến của mình.

## Học vấn
Church tốt nghiệp Trường Đại học New Jersey (nay là Đại học Princeton) khóa năm 1888.

## Huân chương Danh dự
Church được trao tặng Huân chương Danh dự vì những hành động quả cảm tại trận Las Guasimas trong Chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ vào ngày 24 tháng 6 năm 1898.  Ông tiếp nhận huân chương của mình vào ngày 10 tháng 1 năm 1906 từ Tổng thống Theodore Roosevelt cũng từng là lính thuộc trung đoàn Rough Rider. Đây là lần đầu tiên Huân chương Danh dự do đích thân Tổng thống Mỹ trao tặng.


Ngoài việc anh dũng thi hành các nhiệm vụ liên quan đến chức vụ của mình, còn tự nguyện và hỗ trợ mà không có ai khác giúp đỡ để khiêng một số người bị thương nặng từ tiền tuyến về vị trí an toàn ở hậu phương, trong mỗi trường hợp đều phải gánh chịu trận hỏa lực rất nặng và mức độ nguy hiểm lớn lao.


## Thế chiến thứ nhất

Sau khi Chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ kết thúc, ông vẫn còn lưu lại trong quân đội, mang quân hàm Đại tá. Trước khi nước Mỹ tham gia Thế chiến thứ nhất, Church nhận lệnh đến Pháp với tư cách là quan sát viên và tùy viên của Quân đội Pháp. Khi nước Mỹ tham chiến cùng Đồng Minh, Church gia nhập biên chế của đội quân viễn chinh Hoa Kỳ.

Khi đang là quan sát viên ở Pháp, Church đã báo cáo về loại khí độc mới được đưa vào sử dụng trong chiến tranh. Bản thân ông phải chịu tác dụng đáng kể của loại khí độc này. Những bản báo cáo của Church và Charles Flandin tạo cơ sở cho việc hình thành Cục Chiến tranh Hóa học. Ông còn viết một quyển sách kể về kinh nghiệm làm bác sĩ thời chiến của mình có nhan đề *The doctor's part, what happens to the wounded in war* (*Phần việc của bác sĩ, những gì xảy ra với thương binh trong chiến tranh*).

James Robb Church qua đời ngày 18 tháng 5 năm 1923, và được chôn cất tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington, Arlington, Virginia. Phần mộ của ông có thể được đặt tại Khu 3, Lô 1409-A.

## Xem thêm

* Danh sách người nhận Huân chương Danh dự
* Danh sách người nhận Huân chương Danh dự trong Chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ

## Tham khảo
Richard III xứ Normandie

**Richard III** (997/1001 - 6 tháng 8 năm 1027) là nhà cai trị thứ 5 của Công quốc Normandy, tại vị từ tháng 08/1026 đến khi qua đời vào tháng 08/1027. Triều đại của ông chỉ kéo dài vỏn vẹn 1 năm, và mở đầu bằng một cuộc nổi dậy của em trai mình. 

Richard III là con trai cả của Richard II, cháu nội của Richard I xứ Normandy, cháu cố của William Kiếm dài và là chắc nội của nhà quân sự người Viking Rollo, cũng là vị Công tước xứ Normandy đầu tiên.

## Cuộc sống đầu đời
Richard III là con trai cả và người thừa kế của Richard II, Công tước xứ Normandy. Vào khoảng năm 1026, Richard được cha mình cử đi chỉ huy một đội quân lớn để giải cứu Reginald (sau này là Bá tước xứ Burgundy), cũng là anh rể của ông. Đoàn quân đã tấn công giám mục và bá tước Hugh xứ Chalon, người đã bắt và giam giữ Reginald ở Chalon-sur-Saône.

## Cai trị
Khi Richard II qua đời vào tháng 08 năm 1026, con trai cả của ông, Richard III trở thành Công tước xứ Normandy. Ngay sau khi triều đại của ông bắt đầu, người em trai Robert, thấy bất mãn vì được phong cho một lãnh địa quá xa - tỉnh Hiemois ở biên giới Normandy, vì thế đã nổi dậy chống lại anh trai mình. Robert bao vây thị trấn Falaise, nhưng nhanh chóng bị Richard bắt giữ, sau khi thề trung thành với anh trai, Robert được thả tự do và quay về thái ấp của mình. Không lâu sau Richard đã giải tán quân đội và trở về Rouen, khi ông đột ngột qua đời (một số người nói là đáng ngờ), Công quốc Normandy được truyền lại cho người em trai vừa mới nổi dậy.

## Hôn nhân
Vào tháng 01 năm 1027, ông kết hôn với Adela của Pháp, một dòng dõi quý tộc. Bà thường được xác định là con gái nhỏ của Vua Robert II của Pháp, người đã kết hôn với Baldwin V, Bá tước xứ Flanders sau cái chết của Richard ngày 6 tháng 8 năm 1027.

## Hậu duệ
Cuộc hôn nhân của Richard với Adela không có con. Nhưng ông đã có 2 người con ngoài giá thú với một người tình: 

* Alice, người đã kết hôn với Ranulph, Tử tước xứ Bayeux.
* Nicholas, tu sĩ tại Fecamp, Viện trưởng Tu viện Saint-Ouen, Rouen (mất ngày 26 tháng 2 năm 1092). 

## Tham khảo
Cổ Lâm Thanh

**Cổ Lâm Thanh** (古林箐, Gu-Lin-Qing (箐 chữ Nôm của người Dao)) là một hương của huyện Mã Quan châu Văn Sơn tỉnh Vân Nam Trung Quốc.

Cổ Lâm Thanh nằm kẹp giữa hai chi lưu của sông Nậm Thi là Nam Khê Hà ở bên phải trên ranh giới phía tây, và Tiểu Nam Khê Hà ở bên trái trên ranh giới phía đông. Cổ Lâm Thanh tiếp giáp với hương Lão Phạm Trại huyện Hà Khẩu ở phía Tây, trấn Nam Khê huyện Hà Khẩu ở phía nam và đông nam. Phía đông bắc và tây bắc của Cổ Lâm Thanh lần lượt là các hương trấn Miệt Xưởng, Bát Trại cùng của huyện Mã Quan.
 
Hương Cổ Lâm Thanh có các thôn: Cổ Lâm Thanh (古林箐), Ca Thượng (卡上), Đoàn Kết (團結), Bác Giáp (博甲), Phổ Viên (普园, còn gọi là Phổ Nguyên (普元)), Tân Phát trại (新發寨), Phàn Chi Hoa (攀枝花).

Thời nhà Đường, vùng đất Cổ Lâm Thanh ngày nay là vùng đất thuộc Thất Quán Động của Lâm Tây Nguyên An Nam đô hộ phủ (tức Việt Nam thời thuộc Đường). Năm Điều Lộ đầu tiên (679), vua Cao Tông nhà Đường lập ra An Nam đô hộ phủ, đất Cổ Lâm Thanh ngày nay thuộc An Nam đô hộ phủ thời đó. Vùng đất huyện Mã Quan (châu Văn Sơn), và huyện Hà Khẩu châu Hồng Hà ngày nay là là động Thất Quán (七綰洞), thuộc Lâm Tây Nguyên (林西原, Cao nguyên Lâm Tây, ngày nay là tỉnh Lào Cai Việt Nam). Đại Việt địa dư toàn biên của Nguyễn Văn Siêu chép rằngː "*Lâm Tây nguyên ở phía tây [[Phong Châu (kinh đô)|Phong Châu]], bên cạnh Lâm Tây Nguyên có động Thất Quán của người dân tộc thiểu số mà thủ lĩnh là Lý Do Độc (李猶獨), bộ thuộc có thêm các động như động Đào Hoa (桃花), tất cả đều giúp [[Trung Quốc]] canh phòng và thu thuế nơi biên ải với [[Nam Chiếu]]. [[Đường thư]] chép: Lâm Tây Nguyên trước có binh lính canh phòng cả vào mùa đông. Vào năm Đại Trung thứ tám (854) (thời vua [[Đường Tuyên Tông]]), [[Lý Trác]], giữ chức đô hộ [[An Nam]], đã bãi bỏ binh lính biên phòng và giao hết việc phòng biên cho thổ tù Lý Do Độc. Lý Do Độc ở vào thế cô lập không có đủ quân để canh phòng. Nhân đó, viên [[Thác Đông tiết độ sứ]] nước Nam Chiếu dụ dỗ mua chuộc ông ta theo về Nam Chiếu. Từ đó, An Nam bắt đầu bị Nam Chiếu xâm lấn. Tân Đường Thư chép rằngː An Nam Đô hộ phủ cai trị quản lĩnh châu Lâm Tây (林西州). Châu này có 2 huyện làː Lâm Tây và Cam Quất (甘橘).*"  Động Đào Hoa về sau có thể là ải Lê Hoa, tức ải Liên Hoa, nằm trên biên giới Đại Việt và Trung Hoa, nay là hương Liên Hoa Than (Ghềnh Liên Hoa) của huyện Hà Khẩu. Cam Quất có thể là đất thị xã Cam Đường tỉnh Lào Cai Việt Nam ngày nay.

## Tham khảo
Myrtilus

Trong thần thoại Hy Lạp, **Myrtilus** (tiếng Hy Lạp cổ:Μυρτίλος) là một á thần, con trai của thần Hermes. Có nhiều  nguồn khác nhau đề cập tới mẹ của Myrtilus: có thể là một nữ tướng Amazon Myrto, Phaethusa (con gái của vua Danaus), hoặc là một tiên nữ nymphe hoặc một người phụ nữ phàm trần tên là Clytie, Clymene hoặc Cleobule (Theobule). Myrtilus là người đánh xe ngựa cho vua Oenomaus của thành Pisa.

## Thần thoại
Pelops, một người cầu hôn công chúa Hippodamia con gái của vua Oenomaus của thành Pisa phải chiến thắng trong cuộc đưa xe ngựa với vua Oenomaus để cưới được Hippodamia. Vì vậy, Pelops (hoặc chính Hippodamia theo một số dị bản khác) đã tìm tới Myrtilus, người đánh xe ngựa cho nhà vua Oenomaus nhờ sự giúp đỡ và hứa sẽ cho Myrtilus nằm chung giường với Hippodamia vào đêm tân hôn đầu tiên.

Myrtilus, vốn thực ra đem lòng yêu mến Hippodamia nhưng không dám nhờ bàn tay của cha mình là thần Hermes giúp đỡ, vậy nên Myrtilus phải tự chấp nhận bằng cách thay thế những chiếc bánh xe bằng đồng thành những chiếc khác được phủ một lớp sáp ong. Khi cuộc đưa xe ngựa diễn ra, xe ngựa của vua Oenomaus vỡ tan tành khiến cho ông ta chết. Pelops dù chiến thắng nhưng đã quịt lời hứa với Myrtilus. Pelops dụ Myrtilus rồi đẩy ngã anh xuống bờ biển phía đông của bán đảo Peloponnesus, sau này biển đó được đặt tên là Myrtoan để tưởng nhớ tới người anh hùng Myrtilus. Xác chết của Myrtilus sau đó được vớt lên và mang tới đền thờ thần Hermes để tôn vinh cũng như để làm lễ hiến tế hàng năm. Cũng có dị bản nói rằng, Myrtilus sau khi chết đã hóa thành chòm sao Auriga.

Trước khi chết, Myrtilus còn nguyền rủa Pelops rằng con cháu của ông sẽ phải gánh chịu tai họa truyền từ đời này sang đời khác: đó là một mối thù truyền kiếp bắt nguồn từ hai anh em sinh đôi Atreus và Thyestes trước tiên, một trong số những người con trai của Pelops với Hippodamia.

## Chú thích

## Tham khảo
* Gaius Julius Hyginus, *Astronomica from The Myths of Hyginus* translated and edited by Mary Grant. University of Kansas Publications in Humanistic Studies. Online version at the Topos Text Project.
*Gaius Julius Hyginus, *Fabulae from The Myths of Hyginus* translated and edited by Mary Grant. University of Kansas Publications in Humanistic Studies. Online version at the Topos Text Project.
*Sir William Smith, *A new classical dictionary of Greek and Roman biography, mythology and geography: partly based upon the Dictionary of Greek and Roman biography and mythology*, Harper and brothers, 1862, page 621
Ngôn ngữ lập trình đa năng

Trong phần mềm máy tính, **lập trình đa năng** (tiếng Anh: **general-purpose programming language**) là ngôn ngữ lập trình được thiết kế để sử dụng cho việc

Các ngôn ngữ lập trình ban đầu được thiết kế cho tính toán khoa học (tính toán số) hoặc xử lý dữ liệu thương mại, cũng như phần cứng máy tính. Các ngôn ngữ khoa học như Fortran và Algol hỗ trợ tính toán dấu phẩy động và mảng đa chiều, trong khi các ngôn ngữ kinh doanh như COBOL hỗ trợ các định dạng tập tin với trường cố định và bản ghi dữ liệu. Ít được sử dụng hơn là các ngôn ngữ chuyên dụng như IPL-V và LISP đểxử lý danh sách tượng trưng; COMIT để thao tác chuỗi; APT cho các máy điều khiển số. Lập trình hệ thống yêu cầu thao tác với con trỏ thường được thực hiện bằng hợp ngữ, mặc dù JOVIAL đã được sử dụng cho một số ứng dụng quân sự.

## Danh sách
Sau đây là một số ngôn ngữ lập trình đa năng:

* C
* C++
* C#
* Clojure
* Crystal
* D
* Dart
* Delphi
* Elixir
* Erlang
* F#
* Go
* Harbour
* Haskell
* Java
* JavaScript
* Julia
* Kotlin
* Lua
* Modula-2
* Oberon
* Objective-C
* OCaml
* Perl
* PHP
* Pike
* PL/I
* Python
* Racket
* Ruby
* Rust
* Scala
* Swift
* Tcl
* Visual Basic
* Visual Basic .NET
* Zig

## Chú thích

## Xem thêm
* Ngôn ngữ đánh dấu đa năng (*general-purpose markup language*)
* Ngôn ngữ mô hình đa năng (*general-purpose modeling language*)
Scleroctenophora

**Scleroctenophora** là một lớp sứa lược. Cùng với hai lớp khác là sứa lược có tua và sứa lược không tua tạo nên ngành Ctenophora. Được biết đến từ Đá phiến Maotianshan tại Trung Quốc thuộc tỉnh Vân Nam.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Trần Tiến (diễn viên)

**Trần Tiến** (30 tháng 11 năm 1937 &ndash; 22 tháng 1 năm 2023) là nghệ sĩ kịch nói nổi tiếng Việt Nam, được biết đến qua vai Đế Thích trong *[[Hồn Trương Ba, da hàng thịt (kịch)|Hồn Trương Ba da hàng thịt]]* và Đại Cát trong vở *Quẫn*. Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 1993.

## Tiểu sử
Trần Tiến sinh ngày 30 tháng 11 năm 1937 tại Hà Nội, trong gia đình có ba anh em, từng theo học tại trường Trung học cơ sở Trưng Vương và trường Bưởi.

## Sự nghiệp
Trần Tiến bắt đầu hoạt động nghệ thuật từ 1954, khởi đầu với Chèo với một số vai diễn hề gậy, hề chèo ấn tượng. Thế Lữ và Đào Mộng Long đã phát hiện năng khiếu của Trần Tiến nên đã khuyến khích ông đến với kịch nói và sau này là điện ảnh. Năm 1961, ông học khóa diễn viên Trường Nghệ thuật Sân khấu cùng Thế Anh, Ngọc Hiền, Cao Khương, Đoàn Dũng, Trọng Khôi, Thanh Tú, Mỹ Dung,...

Đến năm 1993, ông được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.

Năm 1997, Trần Tiến được Nhà nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhất.

Trần Tiến là diễn viên công tác tại Nhà hát kịch Trung ương, đến năm 2012 thì nghỉ hưu.

## Đời tư
Trần Tiến là em trai của nghệ sĩ Trần Văn Nghĩa, nguyên Giám đốc Nhà hát Múa rối Trung ương. Ông sau đó đã kết hôn với nghệ sĩ Lê Mai khi họ cùng công tác ở Đoàn Kịch nói Trung ương, họ có với nhau 3 người con gái đều là các nghệ sĩ nổi tiếng. Năm 1970 hai người ly hôn, nhưng vì hoàn cảnh sống khó khăn nên họ vẫn sống chung nhà cho đến khi con gái lớn là Lê Vân kết hôn.

Sau khi Lê Vân phát hành cuốn tự truyện *[[Lê Vân, yêu và sống]]*, cuộc sống của Trần Tiến có sự đảo lộn, trong cuốn sách Lê Vân miêu tả ông là một người bố không tốt khiến ông rất buồn bực. Lê Vân công khai xin lỗi ông qua báo chí, mối quan hệ gia đình cũng dần bình thường trở lại. Ông an hưởng tuổi già với một người phụ nữ tên Hạnh, bà rất được Lê Khanh kính phục.

Trần Tiến qua đời vào ngày 22 tháng 1 năm 2023 (mùng 1 Tết Nguyên Đán) tại Hà Nội, hưởng thọ 86 tuổi. Trong 5 năm trước khi qua đời, ông đã mắc bệnh giãn phế nang và phải sống chung bình oxy trong suốt quãng thời gian đó.

## Tác phẩm

### Kịch tiêu biểu

### Phim

## Ghi chú

## Tham khảo
Thaumactena

***Thaumactena ensis*** là một loài sứa lược đã tuyệt chủng thuộc lớp Scleroctenophora. Chúng sống ở môi trường biển.
## Xem thêm
* https://www.iflscience.com/plants-and-animals/ancient-jellies-had-hard-armor-and-no-tentacles/

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Giải thưởng Thể thao Thế giới Laureus cho Vận động viên nữ của năm

**Giải thưởng Thể thao Thế giới Laureus cho Vận động viên nữ của năm** là một hạng mục của Giải thưởng Thể thao Thế giới Laureus, được trao cho các vận động viên nữ có nhiều thành tích xuất sắc trong năm.

Marion Jones là người đầu tiên nhận giải thưởng này (năm 2000), tuy nhiên sau đó cô đã bị tước giải thưởng vì hành vi sử dụng chất cấm. Tính đến năm 2021, Serena Williams là người nhiều lần đoạt giải nhất (4 lần).

## Danh sách những vận động viên được đề cử và nhận giải

## Thống kê
:*Tính đến thời điểm đề cử giải thưởng 2022*

## Chú thích
Monte-Carlo Masters 2022

**[[Monte-Carlo Masters]] 2022** (còn được biết đến với **Rolex Monte-Carlo Masters** vì lý do tài trợ) là một giải quần vợt nam chuyên nghiệp thi đấu trên mặt sân đất nện ngoài trời. Đây là lần thứ 115 giải Monte Carlo Masters được tổ chức. Giải đấu diễn ra tại Monte Carlo Country Club ở Roquebrune-Cap-Martin, Pháp (thường được gọi là Monte Carlo, Monaco). Giải đấu là một phần của ATP Masters 1000 trong ATP Tour 2022.

## Điểm và tiền thưởng
### Phân phối điểm
Bởi vì Monte Carlo Masters là giải Masters 1000 không bắt buộc, quy tắc đặc biệt về phân phối điểm đang ở trong vị trí. Monte Carlo Masters được tính trong thành tích của các tay vợt là giải 500, trong khi đó điểm được phân phối như Masters 1000.

### Tiền thưởng

*mỗi đội

## Nội dung đơn
### Hạt giống

1 Bảng xếp hạng vào ngày 4 tháng 4 năm 2022

### Vận động viên khác
Đặc cách:
*  Lucas Catarina
*  David Goffin
*  Jo-Wilfried Tsonga
*  Stan Wawrinka

Bảo toàn thứ hạng:
*  Borna Ćorić

Vượt qua vòng loại:
*  Sebastián Báez
*  Hugo Dellien
*  Jiří Lehečka
*  Jaume Munar
*  Holger Rune
*  Emil Ruusuvuori
*  Bernabé Zapata Miralles

Thua cuộc may mắn:
*  Benjamin Bonzi
*  Maxime Cressy
*  Oscar Otte

### Rút lui
*  Roberto Bautista Agut → thay thế bởi  Benjamin Bonzi 
*  Matteo Berrettini → thay thế bởi  Arthur Rinderknech 
*  Cristian Garín → thay thế bởi  Oscar Otte 
*  Dominik Koepfer → thay thế bởi  Marcos Giron
*  Daniil Medvedev → thay thế bởi  Tallon Griekspoor
*  Gaël Monfils → thay thế bởi  Maxime Cressy
*  Rafael Nadal → thay thế bởi  Benoît Paire
*  Dominic Thiem → thay thế bởi  Lorenzo Musetti

## Nội dung đôi
### Hạt giống

1 Bảng xếp hạng vào ngày 4 tháng 4 năm 2022.

### Vận động viên khác
Đặc cách:
*  Romain Arneodo /  Hugo Nys 
*  Marcelo Melo /  Alexander Zverev
*  Petros Tsitsipas /  Stefanos Tsitsipas

### Rút lui
;Trước giải đấu
*  Jamie Murray /  Bruno Soares → thay thế bởi  Rohan Bopanna /  Jamie Murray 
*  John Peers /  Filip Polášek → thay thế bởi  Aslan Karatsev /  John Peers
*  Raven Klaasen /  Ben McLachlan → thay thế bởi  Nikoloz Basilashvili /  Alexander Bublik

## Nhà vô địch
### Đơn

* ** [[Stefanos Tsitsipas]]** đánh bại  Alejandro Davidovich Fokina, 6–3, 7–6(7–3)

### Đôi

*  **[[Rajeev Ram]]** /  **[[Joe Salisbury]]** đánh bại  Juan Sebastián Cabal /  Robert Farah, 6–4, 3–6, [10–7]

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* Thông tin giải đấu tại Hiệp hội Quần vợt Chuyên nghiệp (ATP)
Monte-Carlo Masters 2022 - Đơn

Stefanos Tsitsipas là đương kim vô địch và bảo vệ thành công danh hiệu, đánh bại Alejandro Davidovich Fokina trong trận chung kết, 6–3, 7–6(7–3). Với việc bảo vệ thành công danh hiệu ATP Tour Masters 1000 đầu tiên trong trận chung kết Masters 1000 thứ 4 trong sự nghiệp, Tsitsipas trở thành tay vợt thứ 6 giành danh hiệu Monte-Carlo Masters liên tiếp trong Kỷ nguyên Mở. Đây cũng là danh hiệu Masters 1000 thứ 2, danh hiệu đơn ATP thứ 8 và danh hiệu thứ 4 trên mặt sân đất nện của anh. Davidovich Fokina có cơ hội giành danh hiệu ATP đầu tiên trong sự nghiệp và trở thành nhà vô địch Monte-Carlo đầu tiên không xếp hạt giống sau Thomas Muster vào năm 1992, nhưng thua trong trận chung kết trước Tsitsipas.

Rafael Nadal không tham dự giải đấu do chấn thương gãy xương sườn. Đây là lần đầu tiên Nadal không tham dự giải đấu kể từ sau năm 2004.

## Hạt giống
8 hạt giống hàng đầu được miễn vào vòng 2. 

## Kết quả

### Chung kết


### Nửa trên
#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

### Nửa dưới
#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

## Vòng loại
### Hạt giống

### Vượt qua vòng loại

### Thua cuộc may mắn

### Kết quả vòng loại
#### Vòng loại thứ 1

#### Vòng loại thứ 2

#### Vòng loại thứ 3

#### Vòng loại thứ 4

#### Vòng loại thứ 5

#### Vòng loại thứ 6

#### Vòng loại thứ 7

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Kết quả vòng đấu chính
* Kết quả vòng loại
Monte-Carlo Masters 2022 - Đôi

Rajeev Ram và Joe Salisbury là nhà vô địch, đánh bại Juan Sebastián Cabal và Robert Farah trong trận chung kết, 6–4, 3–6, [10–7]. Đây là danh hiệu ATP Tour Masters 1000 đầu tiên trên mặt sân đất nện và danh hiệu Masters 1000 thứ 2 của Ram và Salisbury. Cabal và Farah có cơ hội giành danh hiệu Masters 1000 thứ 3, nhưng thua trong trận chung kết trước Ram và Salisbury.

Nikola Mektić và Mate Pavić là đương kim vô địch, nhưng thua ở vòng tứ kết trước Cabal và Farah.

## Hạt giống
4 hạt giống hàng đầu được miễn vào vòng 2. 

## Kết quả

### Chung kết


### Nửa trên

### Nửa dưới

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Kết quả vòng đấu chính
Eden of Coronet

**Eden of Coronet** là cây đàn guitar  được làm bằng vàng trắng 18 kara và đính 11.441 viên kim cương. Được đưa vào hoạt động năm 2015, cây đàn được *[[Sách Kỷ lục Guinness]]* mô tả là "cây đàn guitar giá trị nhất thế giới" vào thời điểm đó, trị giá 2 triệu đô la.

## Thông tin
Eden of Coronet được ủy quyền bởi công ty trang sức Hồng Kông Aaron Shum (chủ thương hiệu Coronet) hợp tác với . Thiết kế được đặt trên mô hình Gibson SG. Gibson đã hợp tác với nhà thiết kế trang sức Aaron Shum và nhạc sĩ  để tạo ra cây đàn. Công ty Hồng Kông Chow Tai Fook đã cung cấp kim cương cho dự án. Đàn ghi ta có thể chơi được.

Ban đầu cây đàn được giới thiệu và trưng bày tại Trung tâm mua sắm Marina ở Abu Dhabi cho  2015, sau đó trưng bày tại Trung Quốc. Cây đàn trở lại Abu Dhabi vào tháng 10 năm 2019 và tiếp tục trưng bày tại Baselworld.

Năm 2015, cây đàn được định giá 2 triệu đô la, trở thành cây đàn đắt nhất thế giới vào thời điểm đó. Kỷ lục đã bị phá vỡ nhiều lần.

## Thiết kế
Phần thân đàn được dát vàng trắng và đính kim cương xếp thành hình bông hoa và các chi tiết thiên nhiên khác. Cây đàn được đặt tên là "Eden" vì các họa tiết lấy cảm hứng từ thiên nhiên.

Cây đàn được đính 11.441 viên kim cương (400 kara) và bao phủ bằng  vàng, 68 nghệ nhân mất 700 ngày để tạo ra. Đàn có phần cứng chrome, bao gồm hai bộ cảm ứng âm thanh Humbucker với vỏ chrome. Các nút điều chỉnh âm sắc của cây đàn guitar được ẩn bên dưới một lớp kim cương.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Eden of Coronet – Musikmesse 2015
* Guinness World Records
* Video of the guitar's unveiling
*
Thủy tinh hóa

phải|nhỏ|382x382px|Một thí nghiệm thủy tinh hóa, sử dụng thủy tinh nóng chảy.
**Thủy tinh hóa** (Vitrification, từ tiếng Latinh *vitrum* nghĩa là 'thủy tinh', và tiếng Pháp *vitrifier*) là sự hóa rắn của một chất lỏng bằng cách tăng độ nhớt của nó khi nó nguội đi, không có sự kết tinh và do đó tạo ra một vật liệu rắn vô định hình (thủy tinh). Điều này có thể thực hiện được bằng cách chẳng hạn làm lạnh nhanh (chẳng hạn với nitơ lỏng), kết hợp với các phụ gia để ngăn chặn sự kết tinh.

Thủy tinh khác biệt với các chất lỏng về mặt cấu trúc và có bậc liên kết cao hơn với số chiều Hausdorff của các liên kết tương tự các tinh thể: dimH = 3.

Trong sản xuất đồ gốm sứ, thủy tinh hóa là nguyên nhân cho tính không thấm nước của sản phẩm.

Trên thực tế, thủy tinh hóa thường được thực hiện bằng cách nung nóng vật liệu đến khi chúng hóa lỏng, rồi làm nguội chất lỏng một cách nhanh chóng, sao cho nó đi qua điểm chuyển thủy tinh để hình thành nên chất rắn dạng thủy tinh. Một số phản ứng hóa học nhất định cũng tạo ra thủy tinh.

Dưới phương diện hóa học, thủy tinh hóa là tính chất của các vật liệu phi kết tinh hay các hệ bất ổn định và xảy ra khi liên kết giữa các hạt cấu tạo nên vật liệu (nguyên tử, phân tử, hay các khối nhỏ vật liệu) trở nên cao hơn một giá trị ngưỡng. Sự dao động nhiệt phá vỡ các liên kết; do đó, nhiệt độ càng thấp thì mức độ liên kết càng tăng. Bởi điều đó, các vật liệu vô định hình có một ngưỡng nhiệt độ đặc trưng được gọi là nhiệt độ chuyển thủy tinh (*T*g): ở dưới *T*g các vật liệu vô định hình có tính chất giống thủy tinh, trong khi ở trên *T*g chúng nóng chảy.

Theo một nghĩa khác của từ này, sự chèn vật liệu vào một ma trận dạng thủy tinh cũng được gọi là *thủy tinh hóa*. Một ứng dụng là sự thủy tinh hóa các chất thải phóng xạ để thu được một chất được hy vọng là an toàn và ổn định hơn để xử lý.

Trong vụ phun trào núi lửa Vesuvius năm 79 sau Công nguyên, não của một nạn nhân đã bị thủy tinh hóa do sức nóng cực độ của tro núi lửa, tuy nhiên khẳng định này vẫn đang còn gây nhiều nghi vấn.

## Ứng dụng
Những ứng dụng phổ biến nhất là trong ngành làm gốm sứ, thủy tinh, và một số loại thực phẩm như kẹo bông; nhưng cũng có nhiều ứng dụng khác như trong bảo quản đông lạnh trong y tế.

* Khi làm thủy tinh, hỗn hợp nóng chảy được làm nguội đủ nhanh để chống sự kết tinh.
* Trong bảo quản đông lạnh và cryonics
* Trong bảo quản lạnh noãn bào một cách đồng nhất và không kết tinh

## Xem thêm

* Cryogenics
* Kết tinh
* Siêu lạnh (nhiệt động lực học)

## Tài liệu

* 
* Stefan Lovgren, "Corpses Frozen for Future Rebirth by Arizona Company", March 2005, *[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]*
* S. Al-Hasani, K. Diedrich et al.: Cryopreservation of human oocytes. Hum Reprod 1987; 2: 695–700.
* M. J. Ashwood-Smith, J. Farrant: Low temperature preservation in medicine and biology. Pitman Press, Bath, 1980.
* K. Elliot, J. Whelan, CIBA Foundation Symposium 52: The freezing of mammalian embryos. Elsevier/ North Holland, Amsterdam, 1977.
* Illustration "What is Vitrification?"

## Tham khảo
Charles của Luxembourg

**Charles của Luxembourg** (Charles Jean Philippe Joseph Marie Guillaume; sinh ngày 10 tháng 5 năm 2020) là con duy nhất của Guillaume V của Luxembourg và Stéphanie xứ Lannoy. 

## Xem thêm
* María Teresa, Đại công tước phu nhân Luxembourg
* Henri của Luxembourg
* Laurent của Bỉ

## Tham khảo
Beroidae

**Beroidae** là một họ trong bộ **Beroida** thuộc ngành Sứa lược. Gồm ba chi là Beroe, Neis và Idyia. Loài thuộc họ Beroidae được tìm thấy trong tất cả đại dương và biển. Và chúng bơi tự do tạo thành một phần của sinh vật phù du. Beroida

## Giải phẫu học
Neis cordigera là một trong những loài lớn nhất trong lớp Nuda, thường có chiều dài vượt quá 30&nbsp;cm (12 inch).

## Phân loại
Có khoảng 25 loài trong họ Beroidae, được chia thành hai chi. Họ và bộ được đặt tên vào năm 1825 hoặc 1829 bởi nhà tự nhiên học người Đức Johann Friedrich Eschscholtz.
### Chi [[Beroe]]
Theo World Register of Marine Species chi Beroe được chia thành các loài sau đây: 
**[[Beroe abyssicola]]* Mortensen, 1927
**[[Beroe australis]]* Agassiz & Mayer, 1899
**[[Beroe baffini]]* Kramp, 1942
**[[Beroe basteri]]* Lesson, 1830
**[[Beroe campana]]* Komai, 1918
**[[Beroe compacta]]* Moser, 1909
**[[Beroe constricta]]* Chamisso & Eysenhardt, 1821
**[[Beroe cucumis]]* Fabricius, 1780
**[[Beroe culcullus]]* Martens, 1829
**[[Beroe cyathina]]* A. Agassiz, 1860
**[[Beroe flemingii]]* (Eschscholtz, 1829)
**[[Beroe forskalii]]* Milne Edwards, 1841
**[[Beroe gilva]]* Eschscholtz, 1829
**[[Beroe gracilis]]* Künne, 1939
**[[Beroe hyalina]]* Moser, 1907
**[[Beroe macrostoma]]* Péron & Lesueur, 1808
**[[Beroe mitraeformis]]* Lesson, 1830
**[[Beroe mitrata]]* (Moser, 1907)
**[[Beroe ovale]]* Bosc, 1802
**[[Beroe ovata]]* Bruguière, 1789
**[[Beroe pandorina]]* (Moser, 1903)
**[[Beroe penicillata]]* (Mertens, 1833)
**[[Beroe ramosa]]* Komai, 1921
**[[Beroe roseus]]* Quoy & Gaimard, 1824
**[[Beroe rufescens]]* (Eschscholtz, 1829)

## Tham khảo
Bão Athina

**Bão Athina**, còn được biết đến với tên gọi là ***bão Christian*** là cơn bão (dạng xoáy thuận ngoài nhiệt đới) đầu tiên của mùa bão ở châu Âu 2021-22. Bão đã gây ra những đợt mưa rất lớn ở Ý và Hy Lạp khi đổ bộ, gây ra những đợt gió mạnh làm tốc mái nhà cửa, gãy đổ cây cối và mất điện nghiêm trọng tại nhiều vùng mà nới bão đi qua.

## Lịch sử khí tượng

Một vùng áp thấp ngoại nhiệt đới hình thành vào ngày 4 tháng 10 ở phía tây Địa Trung Hải và được Đại học Tự do Berlin đặt tên là ***Christian***. Áp thấp ngoại nhiệt đới dần dần mạnh lên và di chuyển về phía Đông Nam, dọc theo nước Ý. Bão được Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hellenic ***Athina*** vào ngày 6 tháng 10. Bão dần dần mạnh lên khi đến miền nam nước Ý vào ngày 8 tháng 10 và đổi hướng đi theo phía Đông Bắc, rồi đổ bộ Hy Lạp và suy yếu. Bão tiếp tục đổi hướng di chuyển theo hướng Đông Đông Nam và suy yếu dần. Sang ngày hôm sau, tức là ngày 9 tháng 10, bão tan.

## Ảnh hưởng

### Hy Lạp
Sau khi Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hellenic đặt tên cho cơn bão là Athina, dự báo sẽ có mưa lớn và gió giật mạnh trên khắp đất nước, đặc biệt là ở phía nam và quần đảo Ionia, bắt đầu từ ngày 6 tháng 10. Cơ quan thời tiết đã ban hành cảnh báo thời tiết cho các khu vực có thể bị ảnh hưởng. Corfu và Paxos là những khu vực đầu tiên ở Hy Lạp phải hứng chịu những trận mưa lớn và gió giật rất mạnh của cơn bão. Trước đó đã xảy ra một số trận ngập lụt nhỏ trên đường phố, nhưng không có thiệt hại nào đáng kể được báo cáo về bất kỳ hòn đảo nào trong số hai hòn đảo. Cả Zagora và Pelion đều trải qua lượng mưa khoảng 700&nbsp;mm (28&nbsp;in), nhiều hơn gấp đôi lượng mưa đã xảy ra ở Athens. Nhiều chuyến bay đi và đến Hy Lạp cũng đều phải tạm hoãn.

Sau khi bão tan, khoản trợ cấp khẩn cấp trị giá 20 triệu euro đã được công bố để phục hồi phía bắc Evia. Sau thảm họa ở thành phố, những cư dân bị ảnh hưởng nặng nề do ngập lụt cũng đã yêu cầu chính phủ hỗ trợ. Do sự tàn phá lớn của bão Athina, Agia inLarissa cũng được yêu cầu ban bố tình trạng khẩn cấp khu vực này.

### Nước Ý
Lượng mưa lớn từ bão đã gây ra lũ lụt lớn trên khắp Liguria, Rossiglione nhận được lượng mưa 900&nbsp;mm (35&nbsp;in) trong khi Savona nhận được 540&nbsp;mm (21&nbsp;in), cả hai đều là lưỡng mưa kỷ lục từ trước đến nay. Nó phá vỡ kỷ lục trước đó là 472&nbsp;mm (18,6 in) vào tháng 11 năm 2011 trong cùng khu vực. Do lượng mưa quá lớn, nước sông tràn bờ gây ra nhiều đợt lũ lụt ở các thành phố và đô thị ven sông. Hậu quả của những tác động này, hoạt động đường sắt và giao thông vận tải bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Do đó, các trường học và các địa điểm công cộng khác, đặc biệt là ở Genoa, đều bị đóng cửa để tránh ảnh hưởng của bão gây ra. Bão cũng gây ra nhiều vụ mất điện nghiêm trọng trong nững khu vực này, khiến cuộc sống của rất nhiều người bị đảo lộn. Nhiều chuyến bay cũng bị tạm hoãn khi đi và đến những khu vực này

## Xem thêm

* Bão Ballos (2021)
* Bão Ida (2021)

## Tham khảo
Astyanax (thần thoại)

Trong thần thoại Hy Lạp, **Astyanax** (;  *Astyánax*, "người bảo vệ thành") là con trai của hoàng tử Hector thành Troy với công chúa Andromache. Một cái tên khác của Astynax là **Scamandrius** (tiếng Hy Lạp: Σκαμάνδριος Skamandrios) được đặt theo tên của dòng sông Scamander.

Trong chiến tranh thành Troy, Astyanax bị tướng Neoptolemus (con trai của á thần Achilles) giết bằng cách ném qua bức tường thành. Neoptolemus cũng là người giết ông nội của Astyanax là vua Priam khi ông khoảng 80 tuổi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Nattawin Wattanagitiphat

**Nattawin Wattanagitiphat** (tiếng Thái: **ณัฐวิญญ์ วัฒนกิติพัฒน์**, phiên âm: Nát-tha-vin Vát-tha-na-kít-ti-bát, sinh ngày 24 tháng 2 năm 1994) còn có biệt danh là **Apo** (tiếng Thái: **อาโป**, phiên âm: A-bô) là một nam diễn viên và người mẫu Thái Lan. Anh trực thuộc Channel 3 từ năm 2014 đến năm 2019. Anh còn được biết đến trong bộ phim *Sood Kaen Saen Ruk* (2015).

## Tiểu sử và giáo dục
Nattawin Wattanagitiphat sinh ngày 24 tháng 2 năm 1994. Anh học tại Đại học Thammasat trước khi chuyển sang khoa nghệ thuật truyền thông tại Đại học Rangsit.

## Sự nghiệp
Vào năm 2014, Nattawin đã kí hợp đồng làm diễn viên với Channel 3 và được ra mắt trong bộ phim *Sood Kaen Saen Ruk*. Sau đó cùng năm, anh đóng trong bộ phim *Luead Mungkorn*, một bộ sê ri Thái lakorn bao gồm 5 bộ phim. Vào năm 2018, lakorn cuối cùng của anh với Channel 3 là *Chart Suer Pun Mungkorn*. Nattawin tạm ngưng 2 năm sau khi hợp đồng của anh hết hạn vào năm 2019.

Vào năm 2021, Nattawin trở lại với tư cách diễn viên tự do trong bộ phim sê ri BL Thái, *[[KinnPorsche|KinnPorsche The Series]]*, thủ vai chính Porsche. Series sẽ được phát sóng trên iQIYI.

## Cuộc sống cá nhân
Vào năm 2019, anh ấy đã xuất gia trong 1 tháng tại đền Somphanas.

## Điện ảnh
### Phim truyền hình

### Chương trình

## Danh sách đĩa nhạc

## Chuyến lưu diễn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Bari azide

**Bari azide** là một hợp chất vô cơ có chứa nhóm azide có công thức hóa học là **Ba(N<sub>3</sub>)<sub>2</sub>**. Nó là một muối bari của acid hydrazoic. Giống như hầu hết các hợp chất azide khác, nó rất dễ nổ. Nó ít nhạy cảm với va đập cơ học hơn chì(II) azide.

## Điều chế
Bari azide có thể được điều chế bằng cách cho natri azide phản ứng với một muối bari có thể tan được. Nó cũng có thể được điều chế bằng cách cho acid hydrazoic phản ứng với bari carbonat. Cần cẩn thận để tránh hình thành các tinh thể lớn trong dung dịch vì các tinh thể bari azide sẽ nổ nếu gặp ma sát/va đập hoặc nếu được làm khô hoàn toàn. Sản phẩm phải được bảo quản ngập trong ethanol.

## Sử dụng
Bari azide có thể được sử dụng để điều chế magnesi azide, natri azide, kali azide, lithi azide, rubidi azide và kẽm azide bằng cách cho tác dụng với các muối sulfat tương ứng của chúng:
:Ba(N3)2 + Li2SO4 → 2LiN3 + BaSO4
Nó cũng có thể được sử dụng làm nguồn cung cấp nitơ có độ tinh khiết cao bằng cách đun nóng:
:Ba(N3)2 → Ba + 3N2
Phản ứng này cũng tạo ra kim loại bari, được sử dụng như một chất nhận trong các ứng dụng chân không.

## Xem thêm
*Acid hydrazoic

## Tham khảo
Paradoryphoribius chronocaribbeus

***Paradoryphoribius chronocaribbeus*** là một loài động vật đã tuyệt chủng. Chúng thuộc bộ Parachela. Loài này là hóa thạch thứ ba trong ngành gấu nước được đặt tên và mô tả vào năm 2021 từ thế Trung Tân trong hổ phách Dominican từ Cộng hòa Dominican. Hiện tại, chúng chỉ chứa một loài duy nhất là *Paradoryphoribius chronocaribbeus*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Công quốc Meranien

**Công quốc Meranien** là một Địa vị Hoàng gia trong Đế chế La Mã Thần thánh, tồn tại từ năm 1152 đến năm 1248. Các công tước của Meranien được công nhận là Thân vương Đế chế, hưởng quyền Trực trị của Hoàng đế vào thời điểm mà những khái niệm này mới được sử dụng để phân biệt các cấp bậc cao nhất của giới quý tộc đế quốc.
Cái tên *"Meranien"* ("sea-land") bắt nguồn từ *meer* trong tiếng Đức cao địa để chỉ biển hoặc từ *morje* trong tiếng Slav. Tên theo nghĩa đen có nghĩa là "đất liền bên biển" ( *am Meer* ), đề cập đến vị trí của vùng đất bên Biển Adriatic. 
## Danh sách Công tước của Meranien
nhỏ|Gia đình Công tước '''Berthold'''
* **Konrad II. (Scheyern-Dachau)** Khoảng năm 1153 đến năm 1159
* **Konrad III. (Scheyern-Dachau)** Khoảng năm 1159 đến năm 1182
* **Berthold IV. của Andechs** Khoảng năm 1180/1182 đến 1204
* **Otto VII. của Andechs** Từ năm 1204 đến năm 1234
* **Otto VIII. của Andechs** Từ năm 1234 đến năm 1248
## Chú thích

## Tham khảo
; Nguồn

; Thư mục

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Đọc thêm

*
*

## Liên kết ngoài

*Herrschaftsbereiche der Andechs-Meranier in Europa, a map by Anton Köcheler, at Gerhard Arneth, *Die Andechs-Meranier: Der Aufstieg einer Grafenfamilie zum Fürstengeschlecht mit europäischer Bedeutung*
Clitheroe F.C.

**Clitheroe FC** là một câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1877, có trụ sở tại Clitheroe, Lancashire, Anh . Đội bóng hiện thi đấu tại .
## Danh hiệu

***[[Lancashire FA Challenge Trophy]]**
**Nhà vô địch các mùa giải 1892-93, 1984–85
***[[Lancashire Combination]] Division Two**
**Nhà vô địch mùa giải 1959-60
***[[Lancashire Combination]] Division One**
**Nhà vô địch mùa giải 1979-80
***[[North West Counties Football League]] Division Three**
**Nhà vô địch mùa giải 1983-84
***[[North West Counties Football League]] Division Two**
**Nhà vô địch mùa giải 1984-85
***[[North West Counties Football League]] Division One**
**Nhà vô địch các mùa giải 1985–86, 2003–04
***North West Counties Floodlit Trophy**
**Nhà vô địch mùa giải 1998-99

## Thống kê

*Thành tích tốt nhất tại FA Cup: Vòng loại thứ ba các mùa giải 1959-60, 1965–66, 1967–68, 2007-08
*Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Chung kết mùa giải 1995-96, Bán kết mùa giải 2000-01
*Kỷ lục khán giả đến sân: 2,050 người(trong trận đấu với Mangotsfield United, bán kết FA Vase mùa giải 1995-96)
*Phí chuyển nhượng kỷ lục: 45,000 bảng đến Crystal Palace F.C. cho cầu thủ Carlo Nash

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Clitheroe FC Trang web không chính thức 
*Trang web chính thức
Danh sách Tổng thống Ethiopia

Đây là **danh sách [[Tổng thống Ethiopia|Tổng thống]] [[Ethiopia]]** và cũng là danh sách **nguyên thủ quốc gia** sau khi Đế quốc Ethiopia sụp đổ năm 1974.

Trước năm 1974, các nguyên thủ quốc gia của Đế quốc Ethiopia đều là Hoàng đế hoặc nhiếu chính. Từ cuộc đảo chính của Derg dẫn đến sự sụp đổ của đế quốc vào tháng 9 năm 1974 cho đến tháng 3 năm 1975, Derg coi thái tử Asfaw Wossen (sau này tên là Amha Selassie) là quốc vương (không phải hoàng đế) và là *nguyên thủ quốc gia* trên danh nghĩa - mà thái tử từ chối chấp nhận. Trong thời gian này, *Chủ tịch Derg*, các nhà lãnh đạo Derg, được coi là *quyền nguyên thủ quốc gia*. Vào ngày 21 tháng 3 năm 1975, *chính quyền quân sự Derg* bãi bỏ chế độ quân chủ và hoàn toàn tiếp quản. Cho đến khi thành lập Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Ethiopia năm 1987, vẫn còn do các nhân vật Derg nằm quyền, các chủ tịch Derg được coi là *nguyên thủ quốc gia* – nhưng không phải là *tổng thống*. Sau sự sụp đổ của Derg và việc thành lập Chính phủ chuyển tiếp Ethiopia năm 1991, tổng thống trực tiếp đầu tiên (Meles Zenawi) được coi là *Tổng thống lâm thời*.

Kể từ khi chính thức thành lập chức vụ tổng thống vào năm 1987, đã có 6 tổng thống chính thức. Tổng thống là nguyên thủ quốc gia của Ethiopia. Tổng thống hiện tại là Taye Atske Selassie, được bầu vào ngày 7 tháng 10 năm 2024 bởi các thành viên của Quốc hội.

## Danh sách
Trong danh sách, các *Chủ tịch Derg* được coi là *nguyên thủ quốc gia* – nhưng không được coi là tổng thống. Do đó, việc đánh số bắt đầu với sự thành lập chức vụ *tổng thống Ethiopia* đầu tiên vào năm 1987.

## Dòng thời gian

## Xem thêm
**Hoàng đế Ethiopia
**Danh sách Hoàng đế Ethiopia
*Tổng thống Ethiopia
*Thủ tướng Ethiopia
**Danh sách Thủ tướng Ethiopia
*Người cai trị Ethiopia
*Phó Tổng thống Ethiopia

## Ghi chú

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*World Statesmen – Ethiopia
Chim sâu dậy sớm

Một chú **chim sâu dậy sớm** hay còn gọi là **chim sớm** hoặc **chim sáng** chỉ đến một người thường xuyên thức dậy sớm vào buổi sáng đồng thời cũng đi ngủ sớm vào ban tối. Những loài chim như chim sâu và sơn ca luôn bắt đầu ngày mới từ thời điểm rất sớm, điều này giải thích cho việc người ta sử dụng cụm từ *chim sâu dậy sớm* để chỉ đến người có khả năng chìm vào giấc ngủ từ khoảng 10 giờ tối cho đến 6 giờ sáng (hoặc sớm hơn). Những con người "chim sâu" này có xu hướng cảm thấy tràn trề năng lượng nhất là thời điểm ngay sau khi họ ngủ dậy vào ban sáng. Do đó họ phù hợp hơn cả khi làm việc vào ca sáng.

Đối lập với chim sâu và sơn ca là loài cú, vốn tỉnh dậy vào ban đêm. Một người được gọi là *cú đêm* là người thường xuyên ngủ dậy muộn và có thể cảm thấy tỉnh táo nhất vào buổi tối và buổi đêm. Các nhà nghiên cứu theo truyền thống thì sử dụng các thuật ngữ **morningness** và *eveningness* để nói đến hai kiểu người này.

## Xem thêm

* Sơn ca
* Rối loạn giấc ngủ nhịp sinh học
* Sinh vật ban ngày
* Cú đêm
* Loài ăn đêm
* Dậy sớm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Munich ChronoType Questionnaire (MCTQ)
Sóng tình (phim truyền hình)

***Sóng tình*** là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Công ty Sóng Vàng do Xuân Cường làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 18h00 từ thứ 4 đến thứ 7 hàng tuần bắt đầu từ ngày 20 tháng 3 năm 2009 và kết thúc vào ngày 9 tháng 5 năm 2009 trên kênh HTV9.

## Nội dung
*Sóng tình* xoay quanh thực trạng sống thử đang diễn ra hằng ngày giữa các bạn trẻ. Hằng (Ngân Khánh) và Đạt (Thành Đạt) yêu nhau từ thuở còn học phổ thông ở tỉnh lẻ. Tuy nhiên khi cả hai bắt đầu "sống thử" thì tình yêu nhiều năm của họ nhanh chóng tan vỡ. Một cặp sống thử khác là Trọng (Tấn Phát), sinh viên ở cùng nhà trọ với Đạt, với người yêu là Diệp (Lục Diệp). Trong khi Diệp đảm đang lo toan mọi việc, Trọng lao đầu vào cờ bạc và đánh đập Diệp, khiến cô dần rơi vào trầm cảm và mất niềm tin vào cuộc sống. Tuấn (Minh Luân) thì lại là sinh viên nghèo chạy xe ôm rơi vào bẫy tình của Hà, một phụ nữ lẳng lơ sống nhờ tiền trợ cấp của người thân từ nước ngoài. Mối quan hệ giữa Tuấn và Hà sau đó đã gây nên oán hận trong lòng Xuyến (Quỳnh Như), cô bạn gái "sống thử" cùng Tuấn. Đối trọng với các mối tình sống thử đó lại có tình yêu trong sáng giữa Linh (Thúy Diễm) và Trình (Ngọc Thuận). Dù gặp nhiều trắc trở vì hoàn cảnh gia đình, nhưng nhờ có sự cảm thông và kiên trì trong tình yêu, Trình và Linh đã có một kết thúc hạnh phúc trọn vẹn...

## Diễn viên
*Ngân Khánh trong vai *Hằng*
*Thành Đạt trong vai *Đạt*
*Lục Diệp trong vai *Diệp*
*Tấn Phát trong vai *Trọng*
*Minh Luân trong vai *Tuấn*
*Quỳnh Như trong vai *Xuyến*
*Ngọc Thuận trong vai *Trình*
*Thúy Diễm trong vai *Linh*
Cùng một số diễn viên khác....

## Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Khi tình yêu thức giấc" do Nguyễn Hoài Anh sáng tác và Hanni thể hiện.

## Đón nhận
Tại thời điểm phát sóng, bộ phim đã "thu hút sự chú ý của khán giả", được cho là vì lời thoại súc tích, cô đọng; tình tiết phim được xây dựng chặt chẽ với các thắt-mở nút hợp lý cùng diễn xuất "sắc nét của dàn diễn viên. Bài viết trên *Báo Cần Thơ* đã đánh giá phim "cho người xem cảm giác lâu lắm rồi truyền hình Việt mới đề cập đến giới trẻ chân thực và gần gũi như vậy".

## Giải thưởng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* *[https://m.youtube.com/playlist?list=PLSpBOthqrKJPxNin9v_W3plnmpGgpovNQ Sóng tình]* trên Giai Tri TV
Shehbaz Sharif

**Mian Muhammad Shahbaz Sharif** (tiếng Punjab và , ; sinh ngày 23 tháng 9 năm 1951) là một chính trị gia người Pakistan giữ chức vụ thủ tướng thứ 23 và đương kim thủ tướng Pakistan, tại vị kể từ ngày 11 tháng 4 năm 2022. Ông là đương kim chủ tịch của Liên đoàn Hồi giáo Pakistan (N). Trước đây, ông đã từng ba lần giữ chức vụ Thủ hiến của Punjab trong sự nghiệp chính trị của mình, khiến ông trở thành Thủ hiến tại vị lâu nhất của Punjab.

Shehbaz được bầu vào Hội đồng tỉnh Punjab năm 1988 và Quốc hội Pakistan năm 1990. Ông lại được bầu vào Hội đồng Punjab vào năm 1993 và được bầu làm Lãnh đạo phe đối lập. Ông được bầu làm thủ tướng lần đầu tiên vào năm 1997, Shehbaz tuyên thệ nhậm chức Bộ trưởng của Punjab vào ngày 20 tháng 2 năm 1997. Sau cuộc đảo chính Pakistan 1999, Shehbaz cùng với gia đình đã trải qua nhiều năm tự lưu vong tại Ả Rập Xê Út, trở về Pakistan vào năm 2007. Shehbaz được bổ nhiệm làm Bộ trưởng nhiệm kỳ thứ hai sau chiến thắng của PML-N ở tỉnh Punjab trong cuộc tổng tuyển cử ở Pakistan năm 2008. Ông được bầu làm Thủ hiến Punjab lần thứ ba vào năm 2013 và phục vụ nhiệm kỳ của mình cho đến khi đảng của ông thất bại trong cuộc tổng tuyển cử Pakistan 2018. Ông được đề cử làm Chủ tịch Liên đoàn Hồi giáo Pakistan-N sau khi anh trai ông Nawaz Sharif bị truất quyền nắm giữ. Ông được đề cử làm Thủ lĩnh phe đối lập sau cuộc bầu cử năm 2018.

Vào tháng 12 năm 2019, Cục giải trình quốc gia Pakistan (NAB) đã phong tỏa 23 bất động sản thuộc về Shehbaz và con trai của ông ta, Hamza Sharif, với cáo buộc rửa tiền. Vào ngày 28 tháng 9 năm 2020, NAB đã bắt Shehbaz tại Tòa án tối cao Lahore và truy tố anh ta về tội rửa tiền. Ông đã bị giam giữ trong khi chờ xét xử. Vào ngày 14 tháng 4 năm 2021, Tòa án tối cao Lahore đã trả tự do cho ông sau khi nộp tiền bảo lãnh cho cáo buộc rửa tiền. Giữa cuộc khủng hoảng chính trị Pakistan 2020–2022, ông được bầu làm Thủ tướng vào ngày 11 tháng 4 năm 2022 sau cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chống lại Imran Khan.

## Tham khảo
Mảnh vụn

**Mảnh vụn** là một mảnh vỡ của một vật thể lớn hơn, hoặc một vật thể lạ–dị vật–xâm vào, hoặc bị cố tình tiêm vào cơ thể. Dị vật phải nằm ngay trong mô (tập hợp của tế bào) mới được coi là một mảnh vụn (theo các chuyên gia). Các mảnh vụn có thể gây ra cơn đau khởi đầu do chúng xé qua thịt và cơ bắp (bắp thịt), cơn nhiễm trùng qua vi khuẩn ở trên dị vật, và nội thương trầm trọng do dần dần di chuyển đến các cơ quan và xương trọng yếu.

Mảnh vụn thường thường là gỗ (được gọi là **dằm**), nhưng cũng có nhiều loại khác. Theo Học viện Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ (AAFP), các mảnh vụn thường thấy là thủy tinh, nhựa, kim loại, và gai của động vật.

Cho bất kỳ vết thương nào làm rách da, mảnh vụn vẫn có thể dẫn đến nhiễm trùng, nếu không được chữa, thì có thể làm thành những biến chứng rắc rối hơn. Nếu mảnh vụn ở trong cơ thể hơn 2-3 ngày, hoặc nếu vết thương có những dấu hiệu bị viêm (đau, sốt, đỏ, sưng) hoặc đau khi bị chạm đến (dù mảnh vụn có được gỡ ra hay không), bạn khuyên nên đi thăm bác sĩ.

## Nhiễm trùng

Nhiễm trùng thường được xác định bằng khoảng thời gian mà các vật thể ở lâu trong người. Những vật thể nào mà có chất độc, bụi bẩn, bị đâm sâu, hoặc bị cắn, thường lấy một thời gian ngắn hơn trước khi vết thương được thấy rõ là bị nhiễm trùng. Theo AAFP, các bệnh nhân lớn tuổi, hoặc mắc bệnh tiểu đường, hoặc có những vết thương dài hơn, rộng hơn, hoặc bị cứa sâu hơn, sẽ có rủi ro nhiễm trùng cao hơn nhiều. Dĩ nhiên đơn giản nhất để tránh nhiễm trùng là gỡ bỏ hoàn toàn các mảnh vụn hoặc dị vật càng sớm càng tốt. Mặc dù nhiễm trùng nói chung là biến chứng lớn nhất mắc phải với mảnh vụn, trải từ 1,1 đến 12%, việc dùng các kháng sinh trong các ca không bị cắn, thường thường được cộng đồng y tế cho là không cần thiết cho lắm. Mặc dù là ca hiếm gặp, nhưng nhiễm trùng do các vết thương trên người cùng có thể dẫn đến uốn ván.

## Xem thêm
* Sơ cứu
* Vết thương
* Ong đốt
* Côn trùng đốt
* Chấn thương xuyên thấu

## Tham khảo