Nguyễn Quang Hạnh

**Nguyễn Quang Hạnh** (sinh năm 1941) là một sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Đại tá, và được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1973. 

Ông là một trong những chiến sĩ lái xe vận tải huyền thoại trên tuyến đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Là một người mang đức tin Công giáo, ông đã lập nhiều chiến công xuất sắc, dũng cảm vượt qua mưa bom bão đạn để bảo vệ hàng hóa và chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong suốt chặng đường quân ngũ và sau ngày đất nước thống nhất, ông đã được giao đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng như Đại đội trưởng Đại đội 1 Ô tô vận tải thuộc Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 35, Bộ Tư lệnh Đoàn 559 (1967-1972); Tham mưu phó, Tham mưu trưởng rồi Trung đoàn trưởng Trung đoàn 17 thuộc Binh đoàn 12 (sau năm 1975); Giám đốc Xí nghiệp cung ứng vật tư vận tải thuộc Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn và sau khi nghỉ hưu là Chủ tịch Hội Truyền thống Trường Sơn huyện Hải Hậu (Nam Định).

## Thân thế và bước đầu tham gia cách mạng
Nguyễn Quang Hạnh sinh năm 1941 (có tên thánh là Phê-rô) trong một gia đình giáo dân truyền thống nền nếp tại Xóm 25, xứ đạo Nam Đường, xã Hải Đường, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Ông là con trai trưởng trong một gia đình có 7 anh chị em.

Với bản tính năng động, nhiệt huyết, dù mới học xong lớp 7/10 phổ thông, ông đã được bà con tín nhiệm giao giữ các chức vụ Xóm trưởng, Đội trưởng đội sản xuất của Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Vũ Đệ, rồi làm Phó ban Kế hoạch HTX hợp nhất xã Hải Đường. Bước đệm này giúp ông bộc lộ năng lực quản lý và được cấp ủy địa phương bồi dưỡng làm đối tượng cảm tình Đảng.

Tháng 5 năm 1965, giữa lúc máy bay Mỹ đánh phá ác liệt miền Bắc, Nguyễn Quang Hạnh tình nguyện nhập ngũ. Quyết định lên đường của ông gác lại tình riêng khi đứa con trai đầu lòng mới vừa tròn 3 tháng tuổi, hay đau ốm, để lại hậu phương cho người vợ hiền tần tảo Nguyễn Thị Lụa chăm sóc.

## "Tuấn mã Trường Sơn" và những chiến công huyền thoại
Trong 3 tháng huấn luyện tân binh, ông đạt thành tích xuất sắc và được cử đi học lớp lái xe kéo dài 6 tháng. Tốt nghiệp xếp hạng 3/150 học viên, ông được biên chế về đội lái xe của Sư đoàn 312. Đến tháng 7 năm 1967, ông được điều động vào chiến trường ác liệt: Binh trạm 35, Đoàn 559, hoạt động trên con đường chiến lược ngã ba Nam sông Bạc (hạ Lào, Tây Kon Tum). Từ đây, ông trở thành Đại đội trưởng Đại đội 1 Ô tô, Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 35.

Trong giai đoạn Mỹ thực hiện "chiến tranh ngăn chặn" khốc liệt nhất, Nguyễn Quang Hạnh nổi lên như một tay lái dũng cảm, mưu trí với những chiến công đặc biệt xuất sắc:
* **Vượt dốc Pô Phiên:** Ngay khi vào chiến trường, ông đã bình tĩnh, xử lý kỹ thuật điêu luyện đưa chiếc xe dã chiến đi đầu khai thông thành công con dốc Pô Phiên sừng sững, hiểm trở bậc nhất trên cung đường.
* **Cứu thương binh trong biển lửa (2/11/1967):** Khi một xe kéo pháo bị máy bay địch bắn cháy làm tắc đường, ông lao thẳng vào dập lửa và cõng hai thương binh đưa về nơi an toàn rồi tiếp tục làm nhiệm vụ.
* **Kỷ lục vận tải (1968 - 1970):** Mùa khô 1968 - 1969, trên cung đường 120km, ông là người đầu tiên đạt kỷ lục vận chuyển cao nhất Trung đoàn 35, luôn vượt định mức trên 25%. Mùa khô 1969 - 1970, ông chạy xe liên tục không nghỉ đêm nào trong suốt 60 ngày đêm tổng công kích.
* **Vượt bãi bom 17/3/1969:** Khi đoàn xe đang chạy, chiếc đi đầu trúng bom khiến tài xế bị thương. Nguyễn Quang Hạnh lập tức nhảy sang lái chiếc xe đó để thông đường. Dù 6 quả bom nổ vây quanh, ông vẫn chắc tay lái, dẫn đầu cả đoàn 19 chiếc xe vượt qua trọng điểm an toàn.
* **Thu hút hỏa lực địch (25/11/1972):** Gặp một chiếc xe chở xăng bốc cháy, ông không quản tính mạng, tự mình lái chiếc xe bom nổ chậm đó lao lên phía trước, đi vào đường tránh để thu hút hỏa lực máy bay địch, sau đó chạy bộ quay lại chỉ huy đoàn xe vượt qua tọa độ chết.

Những chiến công lẫy lừng đó phải đánh đổi bằng nhiều máu và nước mắt. Ông mang trên mình thương tật (Thương binh 4/4) do bom hất văng, cây đè bẹp buồng lái. Đau đớn hơn, năm 1969 (đúng năm ông được kết nạp Đảng), đứa con trai đầu lòng ở quê nhà qua đời. Năm 1970, mẹ ruột ông cũng ra đi khi ông đang ở giữa chiến trường. Nuốt nước mắt vào trong, ông tiếp tục bám vô lăng vì sự nghiệp giải phóng miền Nam.

## Sự nghiệp sau năm 1975 và cuộc sống đời thường
Tháng 5 năm 1975, ông được cử đi học văn hóa tại Lạng Sơn. Sau đó, với quân hàm Trung tá, ông giữ chức Tham mưu phó, rồi Tham mưu trưởng, và trở thành Trung đoàn trưởng Trung đoàn 17 thuộc Binh đoàn 12. Ông đã trực tiếp chỉ huy đơn vị vận chuyển vật tư xây dựng tuyến đường 279 trên phòng tuyến biên giới phía Bắc.

Sau này, ông làm Giám đốc Xí nghiệp cung ứng vật tư vận tải (Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn), quản lý hàng trăm phương tiện và máy móc chuyên dụng tại Thủ đô Hà Nội. Ông nổi tiếng là người chỉ huy liêm chính, không tư lợi, luôn chăm lo đời sống cho bộ đội.

Năm 1996, ông nghỉ hưu ở tuổi 55 với quân hàm Đại tá và trở về quê hương Hải Hậu. Tại đây, ông tích cực tham gia các phong trào xã hội, giữ chức Chủ tịch Hội Truyền thống Trường Sơn huyện Hải Hậu trong hai nhiệm kỳ liên tiếp. Dù trong chiến đấu hay giữa thời bình, Đại tá Nguyễn Quang Hạnh luôn thể hiện cốt cách của một người lính Cụ Hồ, một giáo dân kính Chúa yêu nước mẫu mực.

## Khen thưởng
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, Đại tá Nguyễn Quang Hạnh đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:
* Danh hiệu **[[Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân]]** (Quyết định số 216/QĐ-CTN do Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký ngày 31/12/1973).
* 01 Huân chương Chiến công hạng Nhất (một số nguồn ghi hạng Nhì).
* 04 Huân chương Chiến công hạng Ba.
* 3 lần nhận danh hiệu Chiến sĩ Quyết thắng, 5 lần Chiến sĩ Thi đua, cùng 18 Bằng khen các loại.

## Tham khảo