open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kuopio

**Kuopio** là một thành phố và khu đô thị tự quản ở Bắc Savonia ở tỉnh Đông Phần Lan. Nó được thành lập vào năm 1653. Dân số của Kuopio là 122.590 người (31 tháng 12 năm 2022). Kuopio là một thành phố sinh viên sôi nổi với hơn 6.000 sinh viên theo học tại trường Đại học Đông Phần Lan và hơn 5.000 sinh viên theo học tại Đại học Bắc Savonia khoa học ứng dụng. Kuopio còn được biết đến với ngọn đồi cây cối rậm rạp tên là Puijo và tháp quan sát cao chót vót trên đỉnh, Tháp Puijo, cũng như món ăn truyền thống địa phương, "kalakukko" (có nghĩa là "cá gà"). Thành phố có sân bay Kuopio. 

## Xem thêm
* Joensuu
* Jyväskylä
* Savonlinna

## Tham khảo

## Chú thích
Trần Ngọc Giải

**Trần Ngọc Giải** (1904–1931), bí danh **Thuận Hòa**, là một nhà cách mạng Việt Nam.

## Cuộc đời
Trần Ngọc Giải sinh năm 1904 ở làng Thới Thuận, tổng Hòa Thịnh, quận An Hóa, tỉnh Mỹ Tho, nay là xã Thới Thuận, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre. Ông xuất thân từ một gia đình nông dân làm nghề biển và nghề rừng (đốn củi rừng ngập mặn). Em gái thứ tư của ông là Trần Thị Cầm (Tư Châu) cũng tham gia hoạt động cách mạng.

Năm 1926, ông rời gia đình lên Sài Gòn, gia nhập công hội bí mật do Tôn Đức Thắng phụ trách. Năm 1927, ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, được Kỳ bộ Nam Kỳ và công hội bí mật cử đi học lớp huấn luyện chính trị do Hồ Tùng Mậu giảng dạy ở Quảng Châu, cùng với Trần Hòe (Trần Văn Hoa), Bùi Văn Thêm, Đặng Văn Sâm, Nguyễn Văn Ngọc. Tiếp đó, tỉnh Mỹ Tho và Gò Công lại có thêm các học viên Lê Hoàng Chiếu, Trần Trung Nguyệt (Bảo Lương), Nguyễn Thìn, Lê Văn Phát.

Khoảng 1927–1928, ông về nước, được Kỳ bộ phân công về Mỹ Tho xây dựng cơ sở. Tỉnh bộ Mỹ Tho được thành lập gồm Trần Ngọc Giải, Trần Hòe, Lê Hoàng Chiếu, do Trần Ngọc Giải làm Bí thư. Tỉnh bộ đã phát triển nhiều chi bộ trong toàn tỉnh, đặc biệt là chi bộ xã Vĩnh Kim với gánh hát Đồng Nữ Ban. Năm 1928, Kỳ bộ phân công Nguyễn Ngọc Ba về phụ trách Tỉnh bộ Mỹ Tho, ông được điều về hoạt động ở vùng nông thôn. Tháng 3 năm 1929, Kỳ bộ Nam Kỳ mới được bầu ra gồm Phạm Văn Đồng, Nguyễn Kim Cương, Nguyễn Văn Côn, Trần Ngọc Quế, Trần Ngọc Giải, do Phạm Văn Đồng làm Bí thư. Đến tháng 8, An Nam Cộng sản Đảng thành lập, ông cùng Nguyễn Ngọc Ba, Lê Hoàng Chiếu, Nguyễn Thiệu, Nguyễn Văn Ngự tiến hành thành lập các chi bộ cộng sản trong tỉnh.

Tháng 4 năm 1931, ông bị thực dân Pháp bắt giữ và bị tra tấn đánh đập trong nhiều tháng, đến khi không thể cử động thì được đưa vào bệnh viện Chợ Quán nhưng vẫn bị mật thám canh giữ. Ngày 10 tháng 6, ông mất ở nhà thương Chợ Quán, xác bị chôn ở nghĩa trang Tân Sơn Nhất. Đến những năm 1960, khi quân đội Mỹ mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất, các ngôi mộ trong nghĩa trang bị san bằng, không tìm được dấu tích.

## Vinh danh
Tên của ông được đặt cho một con đường ở thành phố Mỹ Tho (Tiền Giang).

## Tham khảo
* 
* 
* 

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Palaeoscolecida

**Palaeoscolecida** là một nhóm động vật trong liên ngành Ecdysozoa đã tuyệt chủng, chúng giống như các loài Priapulida *bọc giáp*, từ muộn kỷ Silur. Hoá thạch của *Palaeoscolecida* được tìm thấy dưới dạng *phần cơ thể cứng bị rời rạc* một số khác cũng được tìm thấy ở trầm tích Lagerstätte kỷ Cambri. Tên của nhóm này, được lấy từ tên chi Palaeoscolex. Các chi khác bao gồm *[[Cricocosmia]]* từ Hạ Cambri, khu sinh học Chengjiang.

## Phân loại học
### Phân loại của Linnæus
; Bộ không xác định
* Họ Chalazoscolecidae Conway Morris & Peel 2010
*: Được xác định bởi sự hiện diện của lớp biểu bì mịn, có vảy và có phần cơ thể cứng (sclerite).
** *[[Chalazoscolex pharkus]]*
** *[[Xystoscolex boreogyrus]]*
; Bộ Cricocosmida Han et al. 2007
: Được xác định bởi sự hiện diện của phần cổ giữa vòi và thân không *bọc giáp*, và một cặp móc đơn ở phần sau.
:* Họ Cricocosmiidae
:** *[[Tabelliscolex]]:*
:*** *[[Tabelliscolex hexagonus]]*
:*** *[[Tabelliscolex maanshanensis]]*
:*** *[[Tabelliscolex chengjiangensis]]*
:** *[[Cricocosmia]]:*
:*** *[[Cricocosmia jinningensis]]*
:** *[[Houscolex]]*
:* Họ Maotianshaniidae
:** *[[Maotianshania cylindrica]]* Sun và Huo, 1987
:* Họ Palaeoscolecidae
:***[[Wronascolex]]*
:**: Được xác định bởi loài *Hadimopanella* với 3 đến 10 nút (node).
:***[[Palaeoscolex]]*
:**: Được xác định bởi loài *Milaculum*- dạng tấm hình chữ nhật với các hàng nút (node) song song.
:***[[Utahscolex]]* Whitaker et al. 2020
:** *[[Ashetscolex]]* Muir et al 2014
:** *[[Sanduscolex]]* Muir et al 2014
:* Family Tylotitidae
:** *[[Tylotites petiolaris]]* Luo and Hu, 1999
; Loài thuộc Palaeoscolecidae hoặc chưa xác định

; Mẫu vật hoá thạch hiển vi (Microfossil material)

## Xem thêm
* Priapulida
* Phân loại giới Động vật
* Phân loại Động vật không xương sống (Brusca & Brusca, 2003)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Outkast

**Outkast** (đôi khi được viết là **OutKast**) là bộ đôi nhạc hip-hop được thành lập vào năm 1992 tại Atlanta, Georgia bao gồm André "3000" Benjamin (hay Dré) và Antwan "Big Boi" Patton. Ban nhạc có thành công lớn kể từ cuối thập niên 1990, góp phần phổ biến phong cách Southern hip-hop thông qua những giai điệu cuốn hút, ca từ sâu sắc và chủ đề tích cực, pha trộn với nhiều phong cách âm nhạc khác như funk, psychedelia, jazz và techno.

Benjamin và Patton gặp nhau khi còn là học sinh tại trường trung học Tri-Cities. Họ ra mắt album đầu tay *[[Southernplayalisticadillacmuzik]]* (1994) với đĩa đơn thành công "Player's Ball". Họ tiếp tục phát hành *[[ATLiens]]* (1996) và *[[Aquemini]]* (1998) trải nghiệm những dòng nhạc khác nhau. Outkast nhận được sự quan tâm nhiều hơn với thành công của album *[[Stankonia]]* (2000), bao gồm các đĩa đơn "Ms. Jackson" và "B.O.B.", trong đó "Ms. Jackson" là đĩa đơn quán quân đầu tiên của họ tại ''Billboard'' Hot 100. Album tiếp theo *[[Speakerboxxx/The Love Below]]* (2003) là album duy nhất của họ đạt vị trí quán quân tại ''Billboard'' 200 với hai đĩa đơn quán quân nổi tiếng "Hey Ya!" và "The Way You Move", giành Giải Grammy cho Album của năm và nhận liên tiếp các chứng chỉ Vàng và Kim cương.

Năm 2006, Outkast thực hiện bộ phim ca nhạc *[[Idlewild (phim)|Idlewild]]* và phát hành album nhạc phim cùng tên, cũng là album cuối cùng của ban nhạc, chỉ 3 ngày trước khi bộ phim ra mắt. Hai thành viên tiếp tục thực hiện những dự án solo thành công. Họ tái hợp nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày thành lập và đi lưu diễn hơn 40 liên hoan âm nhạc toàn cầu, trong đó có Coachella Festival vào tháng 4 năm 2014.

Outkast được công nhận rộng rãi là một trong những nghệ sĩ hip-hop vĩ đại nhất mọi thời đại với hơn 20 triệu đĩa đã bán, nhiều album phòng thu xuất sắc cùng 6 Giải Grammy. Tạp chí *[[Rolling Stone]]* xếp Outkast ở vị trí số 7 trong danh sách "20 bộ đôi nghệ sĩ vĩ đại nhất", trong khi Pitchfork và chính *Rolling Stone* cũng xếp ban nhạc này ở vị trí số 1 trong danh sách những nghệ sĩ hip-hop vĩ đại nhất mọi thời đại.

## Danh sách đĩa nhạc

; Album phòng thu
* *[[Southernplayalisticadillacmuzik]]* (1994)
* *[[ATLiens]]* (1996)
* *[[Aquemini]]* (1998)
* *[[Stankonia]]* (2000)
* *[[Speakerboxxx/The Love Below]]* (2003)
* *[[Idlewild (album của Outkast)|Idlewild]]* (2006)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* 
* 
*
Schlumbergera

**Chi Lan càng cua** (danh pháp khoa học: ***Schlumbergera***) hay **chi Tiên nhân chỉ**, là một chi thực vật có hoa trong Họ Xương rồng (Cactaceae), được Charles Antoine Lemaire mô tả khoa học đầu tiên năm 1858. Chi này được tìm thấy ở các vùng núi miền duyên hải Đông Nam Brasil, mọc bám trên thân cây khác hoặc trên đá trong môi trường có độ ẩm cao, khác hẳn với những chi khác trong Họ Xương rồng, thích nghi ở điều kiện sa mạc khô hạn. Ở khu vực Nam Bán Cầu, người ta thường gọi chi này là **xương rồng giáng sinh**, **xương rồng tạ ơn**, **xương rồng cua** và **xương rồng ngày lễ**. Ở Brasil, người ta còn gọi chi này là *Flor de Maio* (**Hoa tháng năm**), vì thời gian ra hoa của chúng ở khu vực Nam Bán Cầu rơi vào tháng 5 trong năm. Lan càng cua (*Schlumbergera truncata*) là loài đại diện trong chi, được sử dụng làm cây trang trí và gần đây được du nhập vào Việt Nam.

## Các loài
Theo Thực vật chí Thế giới Trực tuyến (WFO), tính đến nay có 11 loài và 2 phân loài trong chi Lan càng cua đã được công nhận:

* *[[Schlumbergera × buckleyi]]* (T.Moore) Tjaden
* *[[Schlumbergera × eprica]]* Süpplie
* *[[Schlumbergera × exotica]]* Barthlott & Rauh
* *[[Schlumbergera kautskyi]]* (Horobin & McMillan) N.P.Taylor
* *[[Schlumbergera lutea]]* Calvente & Zappi
* *[[Schlumbergera microsphaerica]]* (K.Schum.) P.V.Heath
* *[[Schlumbergera opuntioides]]* (Loefgr. & Dusén) D.R.Hunt
* *[[Schlumbergera orssichiana]]* Barthlott & McMillan
* *[[Schlumbergera × reginae]]* McMillan & Orssich
* *[[Schlumbergera russelliana]]* (Hook.) Britton & Rose
* *[[Schlumbergera truncata]]* (Haw.) Moran - Lan càng cua

## Hình ảnh

## Chú thích
All-Nippon News Network

**Hãng thông tấn All-Nippon** hay , (viết tắt: **ANN**) là mạng truyền hình tin tức lớn nhất Nhật Bản có trụ sở tại thành phố Tokyo. Thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1970. ANN thuộc sở hữu bởi hai công ty lớn đó là TV Asahi và Asahi Shimbun.

## Tham khảo
Shingo La

**Shingo La** (còn được gọi là **Shinku La**) là một đèo núi ở Ấn Độ, tại ranh giới giữa bang Ladakh và Himachal Pradesh. Nó kết nối vùng Lahaul của Himachal Pradesh với vùng Zanskar của Ladakh. Hiện đang xây dựng một con đường chiến lược trên đèo để đảm bảo tuyến đường quanh năm đến Ladakh, là một lựa chọn thay thế cho tuyến đường cao tốc Leh-Manali.

## Địa lý
Đèo nằm trên một đường dài liên kết Zanskar và Lahaul, thường được sử dụng bởi người địa phương và những người đi bộ đường dài, mất khoảng mười ngày để hoàn thành. Đối với những người đi bộ đường dài, đây là một trong những đèo có độ cao 5000m dễ nhất ở Himalaya Ấn Độ, không yêu cầu đi qua băng hà hoặc leo núi dốc. Đèo thường bị phủ tuyết trong mùa đông từ tháng 10 đến tháng 4 và dễ xảy ra tuyết lở. Có một tấm biển chính thức công bố độ cao của đèo là 16.615,500 feet. Chiều cao được chỉ ra bởi các trang web trekking khác nhau dao động từ 4900 đến 5100 mét.
## Đường bộ
Một con đường nối Darcha với Padum qua đèo Shingo La được đầu tư vào năm 1999, sau cuộc xung đột Kargil, và công việc chuẩn bị ban đầu bắt đầu vào năm 2002. Dự án đã được chấp thuận vào năm 2004 và dự kiến hoàn thành vào năm 2012.

Một con đường nguyên thủy từ Ramjak ở Lahaul đến Kargyakh ở Zanskar qua Shingo La ban đầu được xây dựng từ tháng 5 năm 2014 đến tháng 6 năm 2017 bởi một cựu nhân viên chính phủ từ Zanskar sử dụng quỹ của chính mình và sự giúp đỡ của người dân địa phương. Anh ấy đã cố thuyết phục chính phủ xây dựng con đường, nhưng khi thất bại trong việc thuyết phục họ, anh ấy quyết định tự xây dựng và được trao giải thưởng Padma Shri vào năm 2021 vì thành tựu đó. Sau đó, đường đã được Border Roads Organisation (BRO) tiếp quản và lát đường bê tông. Con đường mới này có khả năng chịu tải trọng xe tải lên đến 18 tấn. Một dịch vụ minibus cho Padum sử dụng đường này đã được bắt đầu bởi Himachal Road Transport Corporation (HRTC). BRO đang chuyển đường thành đường hai chiều và đang lên kế hoạch xây một đường hầm dưới đèo để kết nối cả năm. Tổ chức này cũng đang cố gắng giữ cho con đường mở cả trong mùa đông.
## Xem thêm
* Đường biên giới Ấn Độ-Trung Quốc
* Đường Leh-Manali
* Đường Nimmu-Padam-Darcha
## Chú thích
Tiny Dancer

"**Tiny Dancer**" là ca khúc do Elton John và Bernie Taupin sáng tác. Ca khúc lần đầu được phát hành trong album *[[Madman Across the Water]]* (1973) của John và trở thành đĩa đơn vào năm 1972. Năm 2021, ca khúc được xếp hạng 47 trong danh sách "500 bài hát vĩ đại nhất" của tạp chí *[[Rolling Stone]]*.

Phải tới năm 2005, "Tiny Dancer" mới đạt chứng chỉ Vàng bởi RIAA sau đó lần lượt là các chứng chỉ Bạch kim (2011) và 3x Bạch kim (2018). Tại Anh, ca khúc này được British Phonographic Industry trao chứng chỉ Vàng vào năm 2018, Bạch kim vào năm 2019 và 2x Bạch kim vào năm 2021 cho dù chưa bao giờ trở thành đĩa đơn tại quốc gia này.

## Xếp hạng

## Chứng chỉ

## Thành phần tham gia sản xuất
* Elton John – piano, hát chính
* Caleb Quaye – guitar điện
* B. J. Cole – pedal steel guitar
* Davey Johnstone – guitar acoustic
* David Glover – bass 
* Roger Pope – trống
* Paul Buckmaster – chỉ huy và phối khí dàn nhạc
* David Katz – thiết bị dàn nhạc
* Tony Burrows, Nigel Olsson, Roger Cook, Dee Murray, Lesley Duncan, Barry St. John, Terry Steele, Liza Strike, Sue and Sunny – hát bè

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Đào Văn Long

**Đào Văn Long** là giáo sư, tiến sĩ và là bác sĩ lĩnh vực tiêu hóa - gan mật người Việt Nam. Ông từng công tác tại các bệnh viện như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Hội khoa học tiêu hóa Việt Nam và Viện Nghiên cứu & Đào tạo tiêu hóa, gan mật.

Năm 2008, Ông được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú. Năm 2021, ông được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân vì đã có công trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo tại Việt Nam. Ngoài ra, Đào Văn Long còn được Chủ tịch nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba vào năm 2010 và hạng Nhì vào năm 2015.

Ông là tác giả của 8 quyển sách, chủ trì 8 đề tài cấp Bộ Y tế, 8 bài báo quốc tế, 42 bài báo trong nước.

## Tiểu sử
Đào Văn Long sinh ngày 20 tháng 6 năm 1956 tại thị xã Nghi Sơn, Thanh Hóa. Năm 1983, ông tốt nghiệp trường Đại học Y Hà Nội. Sau đó, ông hoàn thành chương trình Bác sĩ nội trú tại cùng trường vào năm 1986. Ông tiếp tục đào tạo và hoàn thành học vị Tiến sĩ chuyên ngành nội tiêu hóa tại trường Đại học Y Hà Nội vào năm 1993. Năm 1995, ông hoàn thành chương trình Bác sĩ chuyên khoa II chuyên ngành nội tiêu hóa tại cùng trường. Năm 2004, ông được phong học hàm phó giáo sư. Năm 2015, ông được phong học hàm Giáo sư.

Sau đó, ông đã có nhiều trải nghiệm giảng dạy tại trường Đại học Y Hà Nội từ năm 1987 đến năm 2003, trong đó thời gian từ năm 2003 đến năm 2009, ông đã là Phó Hiệu trưởng - Phó Chủ nhiệm bộ môn Nội tại tại trường Đại học Y Hà Nội. Ông cũng từng đảm nhận vị trí giám đốc bệnh viện — giám đốc trung tâm nội soi tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến năm 2013.

Từ năm 2013 đến năm 2016, ông tiếp tục đảm nhận vị trí giám đốc trung tâm nội soi tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và là phó chủ nhiệm bộ môn tại trường Đại học Y Hà Nội, cũng như là trưởng khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Bạch Mai. Từ tháng 6 năm 2017 đến nay, ông tiếp tục làm giảng viên bộ môn Nội tại tại trường Đại học Y Hà Nội. Và từ tháng 3 năm 2018 đến nay, ông là phó viện Trưởng tại Viện nghiên cứu và đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.

## Chú thích
Arenaria saxatilis

***Arenaria saxatilis*** là danh pháp khoa học. Nó có thể là đồng nghĩa của:
* *Arenaria saxatilis* L., 1753 = *[[Eremogone saxatilis]]* (L.) Ikonn., 1973
* *Arenaria saxatilis* Vill., 1786 = *[[Minuartia rostrata]]* (Pers.) Rchb., 1841
* *Arenaria saxatilis* C.C.Gmel., 1806 = *[[Sabulina verna]]* (L.) Rchb., 1832 subsp. *verna*
* *Arenaria saxatilis* auct. ex Steud., 1840 nom. inval. = *[[Minuartia setacea]]* (Thuill.) Hayek, 1908 subsp. *setacea*
* *Arenaria saxatilis* Bout. ex Willk., 1878 = *[[Arenaria obtusiflora]]* Kunze, 1846 subsp. *obtusiflora*
Arenaria juniperina

***Arenaria juniperina*** là danh pháp khoa học. Nó có thể là:
* *Arenaria juniperina* L., 1767 = *[[Sabulina juniperina]]* (L.) Dillenb. & Kadereit, 2014
* *Arenaria juniperina* Vill., 1789 nom. illeg. = *[[Arenaria grandiflora]]* L., 1759 subsp. *grandiflora*
* *Arenaria juniperina* Pursh, 1813 nom. illeg. = *[[Sabulina verna]]* (L.) Rchb., 1832 subsp. *verna*
Công quốc Gascogne

**Công quốc Gascony** hay **Công quốc Vasconia** (tiếng Basque: *Baskoniako dukerria*; tiếng Occitan: *ducat de Gasconha*; tiếng Pháp: *duché de Gascogne*, *duché de Vasconie*) là một công quốc nằm ở Tây Nam nước Pháp và Đông Bắc Tây Ban Nha ngày nay, một lãnh thổ bao gồm khu vực hiện đại của Gascony. Công quốc Gascony, khi đó được gọi là *Wasconia*, ban đầu người Frank thiết lập một vùng đệm để kiểm soát xứ Basque. Tuy nhiên, công quốc đã trải qua các thời kỳ khác nhau, từ những năm đầu tiên với yếu tố văn hoá Basque đặc trưng cho đến sự hợp nhất trong liên minh cá nhân với Công quốc Aquitaine cho đến thời kỳ sau đó với tư cách là một quốc gia phụ thuộc của các vị vua Plantagenet của Vương quốc Anh.

Trong Chiến tranh Trăm năm, Charles V của Pháp đã chinh phục hầu hết Gascony vào năm 1380, và dưới thời Charles VII của Pháp, nó được sáp nhập toàn bộ vào Vương quốc Pháp vào năm 1453. Phần tương ứng trong Bán đảo Iberia trở thành Vương quốc Navarre.

## Tham khảo

## Thư mục

*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài
*Auñamendi Encyclopedia: Ducado de Vasconia.
*Sedycias, João. ''História da Língua Espanhola''.
*
Công quốc Aquitaine

**Công quốc Aquitaine** (tiếng Occitan: *Ducat d'Aquitània*; tiếng Pháp: *Duché d'Aquitaine*) là một thái ấp lịch sử ở các khu vực phía Tây, Trung và Nam của nước Pháp ngày nay về phía Nam của sông Loire, mặc dù phạm vi cũng như tên gọi của nó dao động rất nhiều trong nhiều thế kỷ, vào thời điểm bao gồm phần lớn khu vực ngày nay là Tây Nam nước Pháp (Gascony) và miền Trung nước Pháp.

Nó có nguồn gốc từ thế kỷ thứ VII, với tư cách là một công quốc của Francia, cuối cùng thì trở thành các tỉnh Aquitania Prima và Secunda của Đế quốc La Mã. Với tư cách là một công quốc, nó đã tan rã sau cuộc chinh phục của công quốc độc lập Waiofar của người Aquitani, tiếp tục trở thành một tiểu vương quốc trong Đế chế Carolingian. Sau đó nó được Tây Francia tiếp nhận sau Hiệp ước Verdun năm 843 và nhanh chóng xuất hiện trở lại với tư cách là một công quốc phụ thuộc. Năm 1153, một Aquitaine mở rộng đã cam kết trung thành với các vị Vua Angevin của Anh. Kết quả là, một sự cạnh tranh đã nảy sinh giữa các quốc vương Pháp và Angevins về quyền kiểm soát lãnh thổ của họ ở Pháp. Đến giữa thế kỷ XIII, chỉ còn lại Công quốc Gascony trong tay Angevin. Chiến tranh Trăm năm cuối cùng đã chứng kiến vương quốc Pháp giành được toàn quyền kiểm soát Aquitaine vào những năm 1450, với phần lớn lãnh thổ của nhà nước này được sáp nhập trực tiếp vào chính lãnh địa của hoàng gia Pháp.

## Tham khảo

## Thư mục

*Lewis, Archibald R. "The Dukes in the Regnum Francorum, A.D. 550-751." *Speculum*, Vol. 51, No. 3. (July 1976), pp.&nbsp;381–410.
* Emile Mabille, (1870) ''Le Royaume D'Aquitaine Et Ses Marches Sous Les Carlovingiens''
* Jean Penant, (2009) *Occitanie, l'épopée des origines*
Jaime Báez

**Jaime Báez Stábile** (sinh ngày 25 tháng 4 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp Uruguay, hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cánh cho câu lạc bộ Ý Frosinone.

## Sự nghiệp thi đấu
Sinh ra tại Montevideo, Báez bắt đầu sự nghiệp tại câu lạc bộ Juventud. Anh ra mắt đội bóng trong mùa giải 2012–13.

Ngày 9 tháng 8 năm 2018, Báez gia nhập câu lạc bộ Serie B Cosenza theo dạng cho mượn đến ngày 30 tháng 6 năm 2019.

Ngày 2 tháng 8 năm 2019, anh ký hợp đồng 3 năm với Cosenza.

Ngày 29 tháng 1 năm 2021, Báez gia nhập câu lạc bộ Cremonese.

Ngày 13 tháng 1 năm 2023, Báez chuyển đến Frosinone.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Động đất Ishikawa 2023

**** là trận động đất xảy ra vào lúc 14:42 (JST), ngày 5 tháng 5 năm 2023. Trận động đất có cường độ 6.5 richter, tâm chấn độ sâu khoảng 12 km. Do trận động đất nằm gần ngoài khơi bán đảo Noto, Ishikawa nên có cảnh báo mực nước thủy triều có thể xảy ra.

Hậu quả trận động đất đã làm 1 người chết, 49 người bị thương, nhiều công trình nhà cửa, đường xá bị thiệt hại nặng. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cảnh báo một trận động đất với chấn động tương tự có thể xảy ra trong khoảng tuần tới. Đây là trận động đất diễn ra đúng vào ngày thiếu nhi (tức là ngày cuối cùng của kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng).

## Thang địa chấn

## Hậu quả

### Thiệt hại
Trận động đất đã làm 3 tòa nhà bị sập, hai người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Các tòa nhà và công trình ở Suzu bị hư hại nghiêm trọng, bao gồm khách sạn, nghĩa trang, đồn cảnh sát và nhiều công trình khác. 

Một người đàn ông 65 tuổi ở Suzu bị ngã xuống khi sửa mái nhà nhưng đã tử vong tại bệnh viện. Ít nhất 49 người bị thương, trong đó có 2 người bất tỉnh, 2 người bị thương do nhà sập, một trẻ vị thành niên bị tủ quần áo rơi trúng và một người khác bị bỏng nặng. Trong số những người bị thương, có một người bị gãy xương, một người bị chấn thương sọ não và cả 2 đều bị thương nặng, 2 người phải nhập viện điều trị.

### Các dịch vụ bị ảnh hưởng
Hai thang máy đã tạm ngừng hoạt động tại tòa nhà chọc trời Abeno Harukas ở Osaka, vào lúc 16:00 (JST) thang máy đã hoạt động trở lại. Các chuyến tàu cao tốc Shinkansen đã bị hoãn giữa hai thành phố Nagano và Kanazawa.

## Tham khảo
Khi ở Roma thì hãy làm như người La Mã

**Khi ở [[Roma]] thì hãy làm như [[Người Roma|người La Mã]]** (Tiếng Latinh thời Trung Cổ **sī fuerīs Rōmae, Rōmānō vīvitō mōre; sī fuerīs alibī, vīvitō sīcut ibī**; thường được rút ngắn thành **Khi ở Roma...**), hoặc phiên bản sau này là **khi ở Roma thì hãy làm như [[Giáo hoàng]]**, là một câu tục ngữ được gán cho Thánh Ambrose. Câu tục ngữ này có nghĩa là tốt nhất bạn nên tuân theo truyền thống hoặc phong tục của nơi mà bạn đến thăm. Câu này tương đồng với câu *nhập gia tùy tục* của người Việt Nam.

Thánh Monica cùng cậu con trai mình là Thánh Augustine phát hiện ra rằng Thứ Bảy được coi là ngày ăn kiêng ở Roma mà họ dự định đến thăm. Tuy vậy, lúc họ từng sống ở Milano thì Thứ Bảy không phải là ngày ăn kiêng. Họ bèn hỏi ý kiến Thánh Ambrose thì được cho biết rằng "Khi tôi ở đây (ở Milano) thì tôi không ăn kiêng vào ngày Thứ Bảy còn lúc ở Roma thì tôi ăn kiêng vào ngày Thứ Bảy". Câu trả lời đó được cho là đã dẫn đến câu nói "Khi ở Roma thì hãy làm như người La Mã".

## Tham khảo
Roma không được xây trong một ngày

**Roma không được xây trong một ngày** là câu ngạn ngữ chứng minh sự cần thiết của thời gian để đạt được những thứ tuyệt vời chắc chắn không thể diễn ra một sớm một chiều. Nó là bản dịch tiếng Anh thông thường của cụm từ tiếng Pháp thời Trung Cổ , từ tuyển tập , xuất bản khoảng năm 1190. Dạng tiếng Pháp hiện đại là «».

Cụm từ này (như "Roma không được xây trong một ngày") xuất hiện bằng tiếng Anh trong cuốn *A Dialogue Conteinyng the Nomber in Effect of all the Prouerbes in the Englishe Tongue* của John Heywood (khoảng năm 1538), trong khi Nữ hoàng Elizabeth I từng đề cập đến ý tưởng này bằng tiếng Latinh trong một bài phát biểu tại Cambridge năm 1563. Phiên bản ở thể hoàn thiện hiện tại và ''oratio recta'' của câu nói tiếng Latinh—phiên bản mà người ta sẽ sử dụng cho một trích dẫn độc lập—sẽ là *Roma uno die non est condita*.

## Tham khảo
Đứng trên vai người khổng lồ

"**Đứng trên vai người khổng lồ**" là cụm từ mang tính ẩn dụ có nghĩa là "vận dụng sự hiểu biết của những nhà tư tưởng lớn đi trước để đạt được tiến bộ về trí tuệ".

Đây là phép ẩn dụ về những chú lùn **đứng trên vai người khổng lồ** () và thể hiện ý nghĩa "tìm ra sự thật bằng cách khởi tạo dựa trên những khám phá trước đó". Theo lời học giả John thành Salisbury viết trong cuốn *Metalogicon* thì khái niệm này vốn là do triết gia Bernard thành Chartres đề ra từ thế kỷ 12: "Ngài Bernard từng đem chúng ta ra so sánh với chú lùn ngồi trên vai người khổng lồ. Ông ấy chỉ ra rằng chúng ta nhìn được nhiều hơn và xa hơn những người tiền nhiệm của chúng ta, không phải vì chúng ta có tầm nhìn sắc bén hơn hay chiều cao lớn hơn, mà bởi vì chúng ta được nâng lên và sinh ra trên tầm vóc khổng lồ của họ".

Tuy vậy cách diễn đạt quen thuộc và phổ biến nhất của khái niệm này từng xuất hiện trong một bức thư năm 1675 của Isaac Newton: "nếu tôi có nhìn xa hơn [hơn những người khác] thì đó là nhờ đứng trên vai người khổng lồ".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Khái quát về lịch sử biểu thức
Kurganmashzavod

**JSC Kurganmashzavod** (; **Nhà máy sản xuất phương tiện** **Kurganian**) là một công ty chuyên sản xuất xe thiết giáp của Nga có trụ sở tại Kurgan, Liên bang Nga. Nhà máy được biết đến với sản phẩm chủ yếu là dòng xe chiến đấu bộ binh BMP.

## Tổng quan
Sản phẩm chính của nhà máy là các xe thiết giáp bộ binh BMP-2 và BMP-3 nổi tiếng, với việc có trong trang bị của 29 quốc gia. Ngoài ra, công ty cũng sản xuất các loại xe dân sự, như máy kéo cỡ nhỏ, máy xây dựng và xe buýt, cùng với nhiều loại xe khác.

Kurganmashzavod JSC là tổ hợp sản xuất chế tạo lớn nhất của tỉnh Kurgan. Đây là một tổ hợp sản xuất lớn, với 3 xưởng, 6 nhà máy đặc biệt và các phân xưởng phụ trợ đảm bảo dây chuyền sản xuất toàn bộ khép kín. Nhà máy tham gia phát triển công nghệ, thử nghiệm vũ khí trang bị và sản xuất xe thiết giáp quy mô lớn.

Giám đốc của nhà máy tính đến năm 2018 là Pyotr Aleksandrovich Tyukov.

## Lịch sử
[nhỏ|[Vladimir Shamanov visiting the Kurganmashzavod plant in 2013]]
Nhà máy được thảnh lập với vai trò ban đầu là sản xuất cần trục cỡ lớn. Năm 1954 việc chế tạo các sản phẩm thiết bị quân sự bắt đầu được tiến hành với việc nhà máy sản xuất xe kéo bánh xích ATS và ATS-59, được sử dụng cho việc khai thác các giếng dầu vùng Tyumen, bên cạnh việc xuất khẩu. Máy kéo ATS-59 cũng được chế tạo theo giấy phép tại Ba Lan. Tháng 10 năm 1966, nhà máy sản xuất xe thiết giáp bộ binh BMP-1, năm 1967, công việc sản xuất quy mô lớn xe thiết giáp được tiến hành.

Những năm 70s, nhà máy được tổ chức lại nhằm sản xuất các phương tiện quân sự ở quy mô lớn. Quy mô sản xuất đã tăng gấp 5 lần so với trước đây. Từ năm 1983, nhà máy giới thiệu mẫu xe BMP-2, và vào năm 1987 là xe BMP-3.

Vào năm 2008, nhà máy tái thiết lập quy trình sản xuất nhằm tăng hiệu quả trong quá trình sản xuất. Nhà máy đặt mục tiêu sẽ sản xuất hàng ngàn xe thiết giáp, thay vì hàng chục xe mỗi năm như hiện nay, phục vụ nhu cầu trang bị của quân đội Nga và dành cho xuất khẩu.

Năm 2007, lợi nhuận thường niên của công ty là 231 triệu đô la. Trong đó xuất khẩu chiếm 20%.

Kurganmashzavod nhận được hợp đồng lớn trị giá 250 triệu đô la để sản xuất xe BMP-3 trong giai đoạn 2007-2010. Công ty trích ra 40 triệu đô la để mua sắm các trang thiết bị phục vụ việc sản xuất.

Năm 2019, công ty thuộc quyền sở hữu của Tập đoàn hệ thống vũ khí chính xác (một thành viên của tập đoàn Rostec).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Official site for the company's military products 
* Official site for the company's civilian products
Dương Văn Môn

**Dương Văn Môn** là kẻ giết người tập thể người Nùng đã đâm chết ít nhất 11 người và làm bị thương sáu người khác ở huyện Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam vào ngày 8 tháng 8 năm 1998.

Môn vốn là tay nông dân trồng lúa nghèo người dân tộc thiểu số và được cho là đã từng mắc một chứng bệnh tâm thần không xác định. Khi mẹ ông qua đời, người ta kể lại là chính ông ấy đã đào một ngôi mộ trên đất của làng nhưng về sau bị từ chối sử dụng, và do vậy ông đành phải chôn bà mẹ trong khu vườn nhà mình. Ông cũng lâm vào cảnh nợ nần chồng chất để lo cho tang lễ truyền thống.

Vào ngày thứ ba trong đám tang, khi khách khứa của Môn bắt đầu phàn nàn rằng không có đủ đồ ăn và thức uống, người đàn ông 35 tuổi này bèn tự trang bị cho mình hai con dao giống như mã tấu và bắt đầu tấn công người thân và hàng xóm của mình. Đầu tiên, ông đâm một người phụ nữ lớn tuổi đang chuẩn bị thức ăn trong nhà, cùng một đứa trẻ, và cuối cùng bắt đầu đuổi theo mọi người khắp làng, giết chết tổng cộng 11 người, trong đó có 7 trẻ em và khiến 6 người khác bị thương, bao gồm cả vợ mình. Một trong những người bị thương đã chết trong bệnh viện, theo trình báo ban đầu của người dân nơi đây. Ngay khi xảy ra vụ việc, ông ấy cố gắng tự tử bằng cách uống thuốc trừ sâu nhưng buộc phải nôn ra khi bị dân làng bắt trói 4 tiếng rưỡi sau đó. Lực lượng công an nghe được tin này liền chạy tới hiện trường bắt giữ Môn rồi áp giải đến bệnh viện ngay lập tức.

Môn bị kết án tử hình vì tội giết 11 người vào tháng 11 năm 1998.

## Tham khảo
Dương Chí Liệt

**Dương Chí Liệt** (chữ Hán: 杨志烈, ? – ?) là thủ lĩnh người Giao Châu khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của nhà Đường.

Ông quê quán ở Long Biên, Giao Châu, tổ tiên vốn là dòng dõi hào trưởng lâu đời. Cha của ông là Dương Thanh được nhà Đường cử làm Thứ sử Hoan Châu. Năm 819, nhân được giao 3.000 quân đi đánh người Tày, Nùng, Tráng ở Hoàng Động (nay thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam), ông cùng cha mình và thủ hạ thân tín là Đỗ Sĩ Giao đồng mưu kêu gọi binh sĩ không nên đi đánh người Hoàng Động mà phản lại Lý Tượng Cổ. Được các binh sĩ ủng hộ, hai cha con bèn mang quân về đánh chiếm phủ thành Tống Bình, giết chết quan đô hộ Lý Tượng Cổ, vợ con cùng hàng nghìn quan lại và thuộc hạ trong phủ. Rồi phát binh đánh chiếm toàn cõi Giao Châu khiến An Nam đô hộ phủ của nhà Đường bị rúng động.

Dương Thanh về sau bị tướng nhà Đường Quế Trọng Vũ đánh bại, con trai là Dương Chí Trinh bị bắt và xử tử vào năm 820. Tuy vậy Đỗ Sĩ Giao vẫn ủng hộ lập Dương Chí Liệt lên làm thủ lĩnh nghĩa quân và rút lui về Tao Khê ở Trường Châu (nay thuộc tỉnh Ninh Bình, Việt Nam) hòng bảo toàn lực lượng tiếp tục cuộc chiến chống lại nhà Đường. Nhưng chẳng được bao lâu vì thế lực suy yếu, quân lương cạn kiệt nên ông đành dẫn toàn quân ra đầu hàng triều đình nhà Đường. Không rõ số phận lúc cuối đời của ông ra sao.

## Tham khảo
Lưu Diên Hựu

**Lưu Diên Hựu** (chữ Hán: 劉延祐, ? – 687) là nhân vật chính trị thời Đường, quê huyện Bành Thành, Từ Châu. 

## Tiểu sử
Lưu Diên Hựu là con của người em trai Lưu Dận Chi, từ nhỏ ông đã có chí học tập, cùng Tôn Vạn Thọ, Lý Bách Dược rất thân thiết với nhau. Những năm Vũ Đức, Bác của ông được Đỗ Yêm tiến cử làm Tín Đô lệnh, thi hành chính sự rất có ân uy với dân. Đầu những năm Vĩnh Huy, khi đang làm Trước tác lang, Hoằng Văn quán học sĩ, ông có cùng nhóm Lệnh Hồ Đức Phân, Dương Nhân Khanh biên soạn *Quốc sử* và *Thực lục*, nhờ công lao này mà được phong Dương Thành huyện nam. Sau làm Thứ sử Sở Châu cho đến cuối đời.   

Diên Hựu được lấy đậu tiến sĩ, được triều đình bổ nhiệm làm Vị Nam úy, rất có tài làm quan, chính trị đứng đầu. Lý Tích than rằng: "Túc hạ tuổi tác còn trẻ đã có tiếng tốt, nên ghìm bớt lại một chút, chớ để vượt hơn mọi người". Diên Hựu kính cẩn nghe theo. Sau làm Hữu ty lang trung, Kiểm hiệu ty tân thiếu khanh, phong Tiết huyện nam.

Cháu của Lý Tích là Từ Kính Nghiệp khởi binh chống lại việc Võ hậu lâm triều thất bại, triều đình bèn ban chiếu cho Diên Hựu cầm phù tiết đến quân. Khi ấy quan lại trong triều nghị luận rằng những quan ngũ phẩm của Kính Nghiệp đặt ra nên xử tội chết còn lục phẩm thì phải lưu đày. Diên Hựu cho là họ bị vu cáo hoặc ép phải theo giặc thì nên lấy tình mà xét, chủ trương kẻ nhận quan ngũ phẩm thì lưu đày còn lục phẩm trở xuống thì xóa tên nhờ vậy mà cứu được rất nhiều người. Triều đình luận công ban thưởng bèn thăng làm Thứ sử Cơ Châu rồi sau chuyển làm An Nam Đô hộ.  

Năm Thùy Củng thứ ba (687), các hộ người Lái vùng Lĩnh Nam xưa nay chỉ nộp một nửa thuế hàng năm, Lưu Diên Hựu liền bắt phải nộp đủ, khiến người Lái vùng Lĩnh Nam oán hận bèn mưu đồ chống đối. Ông cho giết thủ lĩnh của họ là Lý Tự Tiên nhưng bộ hạ của Lý Tự Tiên là Đinh Kiến và Lý Tư Thận lại dấy loạn, tụ tập lực lượng bao vây phủ An Nam. Trong thành quân ít, không thể chống đỡ nổi, chỉ biết cố thủ đợi cứu viện. Có hào tộc ở Quảng Châu là Phùng Tử Du muốn lập công to bèn án binh bất động không chịu tới cứu giúp khiến Diên Hựu bị quân của Đinh Kiến giết chết. Tư mã Quế Châu Tào Huyền Tĩnh tiến quân vây đánh, phá tan quân người Lái, bắt sống Đinh Kiến rồi đem chém đầu. 

## Tham khảo
* *[[Cựu Đường thư]]* quyển 190, liệt truyện 140 – **Văn uyển thượng**
* *[[Tân Đường thư]]* quyển 201, liệt truyện 126 – **Văn nghệ thượng**
* *[[Tư trị thông giám]]* quyển 204, Đường kỷ 20 – **Thùy Củng năm thứ 3 (687)**
Triệu Xương

**Triệu Xương** (chữ Hán: 趙昌, 730 – 814) tự **Hồng Tộ**, là quan lại thời Đường.

## Tiểu sử
Triệu Xương vốn là người Cổ Thành, Định Châu (nay là Tấn Châu, Hà Bắc), quê gốc ở Thiên Thủy, con của Triệu Cư Trinh, cháu của Triệu Bất Khí. Ban đầu ông vào làm thuộc lại trong phủ của Chiêu Nghĩa tiết độ sứ Lý Thừa Chiêu sau thăng dần đến Thứ sử Kiền Châu.

Năm Trinh Nguyên thứ 7 đời Đường Đức Tông (791), tù trưởng người Lạo ở An Nam là Đỗ Anh Hàn làm phản, đô hộ Cao Chính Bình lo lắng mà chết, triều đình cho Xương làm An Nam Đô hộ trong suốt mười năm, các tộc người man di bèn cùng hướng theo giáo hóa không dám hung hãn nữa. Năm Trinh Nguyên thứ 10 (794), ông bị bệnh ở chân xin về triều nghỉ ngơi nên triều đình bèn cử Binh bộ lang trung Bùi Thái sang thay làm An Nam Đô hộ, cho Xương về làm Quốc tử Tế tửu. Chưa được bao lâu thì tướng trong châu đuổi Thái đi, Đường Đức Tông vời Xương vào triều hỏi han sự tình, khi ấy ông đã hơn bảy mươi tuổi rồi mà vẫn đối đáp đâu ra đó khiến Hoàng đế ngạc nhiên, lại phong làm An Nam Đô hộ. Chiếu thư tới nơi, dân chúng đều chúc mừng lẫn nhau, phản binh cũng yên.

Đường Hiến Tông mới nối ngôi, cho Xương làm Kiểm hiệu Hộ bộ Thượng thư, đổi làm Lĩnh Nam tiết độ sứ. Năm Nguyên Hòa thứ 3 (808), Xương hàng phụ được cõi xa xôi, có công lao nên triều đình đổi làm Kinh Nam tiết độ sứ. Hoàng đế lại triệu ông về triều phong là Thái tử tân khách rồi đổi làm Công bộ Thượng thư kiêm Đại lý khanh. Năm Nguyên Hòa thứ 6 (811), ra làm Thứ sử Hoa Châu. Lúc đó Xương đã hơn tám mươi tuổi đến trước điện Lân Đức tiến lại quỳ bái vô cùng khỏe mạnh, Hoàng đế còn hỏi thăm ông về thuật di dưỡng như thế nào. Ông ở Hoa Châu được ba năm rồi sau về triều làm Thái tử Thiếu bảo.

Năm Nguyên Hòa thứ 9 (814), ông qua đời năm 85 tuổi, triều đình truy tặng Đại đô đốc Dương Châu, thụy hiệu là **Thành**.

## Tham khảo
* *[[Cựu Đường thư]]* quyển 151, liệt truyện 101 – **Triệu Xương truyện**
* *[[Tân Đường thư]]* quyển 170, liệt truyện 95 – **Triệu Xương truyện**
* *[[Tư trị thông giám]]* quyển 233, Đường kỷ 49 – **Trinh Nguyên năm thứ 6 (790)**
Sangir (đảo)

**Sangir Besar**, thường gọi là **đảo Sangir** (các dạng chính tả khác "Sangihe", "Sanghir" hoặc "Sangi"), là một đảo thuộc quần đảo Sangir. Tên tiếng Indonesia của đảo có nghĩa là " Sangir Lớn", chỉ đến thực tế đây là đảo chính của quần đảo. Đảo thuộc về tỉnh Bắc Sulawesi. Ngôn ngữ chính trên đảo là tiếng Sangir.

Đây là hiện trường vụ phun trào dữ dội của núi lửa Gunung Awu vào ngày 2 tháng 3 năm 1856. Ngọn núi hiện tại đã được định hình lại do vụ phun trào và ngập lụt lan rộng. Số người chết được ước tính vượt quá hai nghìn, có thể lên tới 6.000. Các vụ phun trào lớn khác xảy ra vào năm 1966 và 2004.

Các loài đớp ruồi lan sẫm và sáo Sangihe cực kỳ nguy cấp là loài đặc hữu của đảo Sangir.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Sangir-Talaud group
Quần đảo Sangihe

**Quần đảo Sangihe** (còn viết là "Sangir", "Sanghir" hoặc "Sangi") &ndash;  &ndash; là một nhóm đảo gồm hai huyện của tỉnh Bắc Sulawesi, tại phía bắc Indonesia, là huyện Quần đảo Sangihe (*Kabupaten Kepulauan Sangihe*) và huyện Quần đảo Sitaro (*Kabupaten Siau Tagulandang Biaro*). Hai huyện này nằm ở phía đông bắc của Sulawesi giữa biển Celebes và biển Molucca, gần như nằm giữa Sulawesi và đảo Mindanao của Philippines; quần đảo Sangihe tạo thành giới hạn phía đông của biển Celebes. Quần đảo có tổng diện tích , với nhiều đảo là các núi lửa hoạt động tích cực với đất và núi màu mỡ.

Các đảo chính của nhóm, từ bắc xuống nam, là Sangir Besar (hay đảo Sangir), Siau (hay Siao), Tahulandang và Biaro. Đảo lớn nhất là Sangir Besar và có một ngọn núi lửa đang hoạt động là Núi Awu (1.320 m). Tahuna là thị trấn và hải cảng chính, cũng là nơi có sân bay duy nhất của quần đảo là Sân bay Naha.

Khu vực này nằm dưới sự kiểm soát của Hà Lan vào năm 1677, và trở thành một phần của Indonesia khi nước này tuyên bố độc lập khỏi Hà Lan vào năm 1945.

Ngôn ngữ Sangir được nói trên các đảo; ngôn ngữ Nam Đảo này cũng được nói ở một số hòn đảo ở Philippines và ở phần cực bắc của đảo Sulawesi.

Mảng kiến tạo Sangihe được đặt tên theo vòng cung đảo và hoạt động rất tích cực.

Năm 2007, Quần đảo Sitaro (được đặt tên theo ba hòn đảo lớn nhất - đảo SIau, đảo TAgulandang và đảo BiaRO) trở thành một huyện mới sau khi tách khỏi Quần đảo Sangihe. Dân số của nhóm đảo này là 189.676 theo điều tra dân số năm 2010, bao gồm 126.133 ở Quần đảo Sangihe và 63.543 ở Quần đảo Sitaro.

Đảo Marore là một trong những điểm tọa độ thuộc Quần đảo Sangihe được sử dụng để xác định đường cơ sở của Indonesia. Nhiều  năm trước, hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp đã làm hỏng hệ sinh thái san hô và rừng ngập mặn. Năm 2012, san hô được phục hồi nhưng rừng ngập mặn thì chưa.

## Tham khảo
Kashmir (bài hát)

"**Kashmir**" là ca khúc của ban nhạc rock người Anh Led Zeppelin, được phát hành trong album *[[Physical Graffiti]]* (1975). Ca khúc này được sáng tác và sản xuất trong vòng 3 năm bởi Jimmy Page và Robert Plant với sự hỗ trợ từ John Bonham.

"Kashmir" là ca khúc trình diễn trực tiếp tiêu biểu và thường xuyên được thể hiện trong các chương trình hòa nhạc của ban nhạc. Cùng với "Stairway to Heaven", đây thường được coi là một trong những ca khúc mang âm hưởng progressive nhất của Led Zeppelin.

## Tôn vinh
"Kashmir" được nhiều tạp chí nổi tiếng trên thế giới xếp hạng:

(*) không có thứ tự cụ thể

## Xếp hạng và chứng chỉ

;Chứng chỉ

## Tham khảo

;Ghi chú

## Thư mục
*
*
*
*
*
Lactophrys trigonus

***Lactophrys trigonus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Lactophrys]]* trong họ Cá nóc hòm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1758.

## Từ nguyên
Từ định danh *trigonus* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *tri* ("ba") và *gonus* ("góc"), hàm ý đề cập đến hình dạng tam giác của loài này khi nhìn từ phía trước.

## Phân bố và môi trường sống
*L. trigonus* có phân bố rộng rãi ở Tây Đại Tây Dương, từ bang Massachusetts (Hoa Kỳ) và Bermuda trải dài về phía nam, băng qua vịnh México và biển Caribe đến Brasil (bao gồm quần đảo Fernando de Noronha ngoài khơi).

*L. trigonus* thường sống trên các rạn san hô và thảm cỏ biển, được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 50 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *L. trigonus* là 55&nbsp;cm. Thân màu xanh lục nâu hoặc nâu tanin. Một mảng hoa văn tổ ong viền sẫm sau gốc vây ngực và giữa thân. Những cá thể lớn mất đi các đốm lục giác này, đồng thời phát triển hoa văn dạng lưới trên toàn bộ cơ thể. Cá con màu vàng lục hoặc cam, rải rác những đốm sẫm viền trắng.

## Sinh thái
Thức ăn của *L. trigonus* là hải miên, hải tiêu, động vật thân mềm, động vật giáp xác và giun nhiều tơ, đôi khi là cả cỏ biển.

## Thương mại
*L. trigonus* là một loại thực phẩm chất lượng ở vùng Caribe; còn ở Brasil, chúng được khai thác trong hoạt động thương mại cá cảnh.

## Tham khảo
Anggara Wicitra Sastroamidjojo

**Anggara Wicita Sastroamidjojo** (sinh ngày 16 tháng 5 năm 1989) là một chính trị gia người Indonesia, ông là đại biểu của Hội đồng Đại diện Nhân dân Khu vực Jakarta thuộc Đảng Đoàn kết Indonesia. Ông được bầu vào hội đồng vào năm 2019.

## Tiểu sử
Anggara sinh ngày 16 tháng 5 năm 1989 tại Jakarta. Ông tốt nghiệp trung học phổ thông  vào năm 2007 sau đó tiếp tục theo học ngành quảng cáo. Trước khi bắt đầu sự nghiệp chính trị, ông từng làm quản lý dự án, người khảo sát địa hình và giám đốc sáng tạo.

Về chính trị, Anggara gia nhập Đảng Đoàn kết Indonesia (PSI) và trở thành chủ tịch chi nhánh của đảng ở Nam Jakarta. Ông được bầu vào Hội đồng Đại diện Nhân dân Khu vực Jakarta sau cuộc bầu cử năm 2019 với tư cách là một trong tám nhà lập pháp của PSI. Ông tranh cử tại khu vực bầu cử số 7 của Jakarta và giành được 9.027 phiếu bầu. Trong hội đồng, ông được bổ nhiệm làm phó chủ tịch Ủy ban E phụ trách phúc lợi.

Ông được bổ nhiệm vị trí lãnh đạo phe PSI trong cơ quan lập pháp vào tháng 4 năm 2022. Ông chỉ trích ủy ban trung ương của PSI về các cuộc công kích của đảng chống lại thống đốc Anies Baswedan, điều mà ông cho là quá "cá nhân". Ông tỏ ra nghi vấn về lý do tài chính đằng sau việc Jakarta tổ chức giải đua xe , với phí cam kết lớn (560 tỷ Rupiah) so với lợi nhuận hoạt động được công bố từ sự kiện (5 tỷ Rupiah). Năm 2023, ông đề xuất tăng lương cho nhân viên y tế thành phố ở Jakarta để cạnh tranh với các bệnh viện tư nhân.

## Gia đình
Anggara là cháu nội của cựu Thủ tướng Indonesia Ali Sastroamidjojo. Ông nhận được sự chú ý của giới truyền thông vào tháng 4 năm 2022 khi mang theo đứa con bảy tháng tuổi của mình vào phòng lập pháp.

## Chú thích
Otto le Roi

nhỏ
**Otto le Roi** (28 tháng 11 năm 1878 – 11 tháng 10 năm 1916) là một nhà tự nhiên học người Đức gốc Pháp. Ông từng làm việc tại Bảo tàng Koenig, chuyên môn về các loài chim. Bên cạnh đó ông cũng quan tâm đến các loài chuồn chuồn, động vật lưỡng cư và động vật thân mềm.

Ông sinh ra ở Zweibrücken. Tổ tiên của ông là người Pháp và đã phụng sự các hoàng đế Pháp. Ông học chuyên ngành nhân văn học tại Apostle Gymnasium ở Köln, và sau đó học Dược tại Đại học Bonn. Ông đã vượt qua kỳ thi *[[Staatsexamen]]* vào năm 1904 nhưng quyết định theo đuổi sở thích của mình với ngành động vật học. Ông nhận bằng tiến sĩ vào năm 1906 cho các nghiên cứu về hà biển. Ông tiếp tục các cuộc thám hiểm để sưu tầm các loài sinh vật vào các năm 1907 và 1908 đến Spitzbergen. Năm 1910, ông đến thăm thung lũng sông Nile.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Die Vogelfauna der Rheinprovinz (Part 1, 1906) (Part 2, 1907) 
* Các tác phẩm khác
Supiori (đảo)

**Supiori** là một đảo thuộc quần đảo Schouten trên vịnh Cenderawasih, ngay phía tây của đảo Biak thuộc tỉnh Papua, Tây New Guinea, Indonesia.

## Mô tả
Đảo có địa hình hiểm trở, rừng mưa nhiệt đới bao phủ phần lớn đảo. Đảo dài khoảng 40&nbsp;km và rộng 25&nbsp;km, có tổng diện tích 514,49&nbsp;km² (bao gồm các đảo nhỏ ngoài khơi như Rani nhưng không bao gồm quần đảo Aruri lân cận). Điểm cao nhất của đảo có độ cao 1.034 m.

Các khu định cư chính bao gồm Korido trên bờ biển phía nam và Yenggarbun trên bờ biển phía bắc. Phía nam Supiori là các đảo san hô nhỏ Aruri (Insumbabi) và Rani. Trước năm 1963, hòn đảo này là một phần của New Guinea thuộc Hà Lan. Đảo bao gồm huyện Supiori của tỉnh Papua.

## Lịch sử
Hòn đảo được người châu Âu nhìn thấy lần đầu tiên khi một người Bồ Đào Nha là Jorge de Menezes đến vào năm 1526. Menezes đổ bộ lên quần đảo Biak, là nơi ông buộc phải trú đông. Một trong những lần nhìn thấy đầu tiên thuộc về nhà hàng hải người Tây Ban Nha Álvaro de Saavedra vào ngày 24 tháng 6 năm 1528, khi cố gắng từ Tidore trở về Tân Tây Ban Nha. Quần đảo Schouten được ghi là Islas de Oro (Quần đảo Vàng trong tiếng Tây Ban Nha).

Đảo được nhìn thấy một lần nữa bởi nhà hàng hải Tây Ban Nha Íñigo Órtiz de Retes vào năm 1545. Đảo được người Tây Ban Nha ghi vào bản đồ là Los Martires, có thể vì đó là nơi nhà hàng hải Tây Ban Nha Hernando de Grijalva bị thủy thủ đoàn nổi loạn của ông sát hại.

## Tham khảo
Bí mật nghiệt ngã

***Bí mật nghiệt ngã*** là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim AquaBlue do Huỳnh Đông làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 21h00 thứ 2, 3 hàng tuần bắt đầu từ ngày 1 tháng 11 năm 2022 và kết thúc vào ngày 15 tháng 5 năm 2023 trên kênh THVL1.

## Nội dung
*Bí mật nghiệt ngã* là câu chuyện về cuộc đời của hai anh em cùng cha khác mẹ là Duy (Nguyễn Quốc Trường Thịnh) và Hải Đăng (Khắc Minh). Hoàn cảnh éo le đã khiến hai anh em phải sống chung một nhà. Nhưng thay vì yêu thương và đùm bọc nhau vì mối quan hệ ruột rà, Duy và Hải Đăng liên tục trải qua nhiều sóng gió, gay cấn từ đầu đến cuối.

## Diễn viên
*Thùy Trang trong vai *Bà Trúc Lệ*
*Huỳnh Đông trong vai *Ông Phong Điền*
*Lưu Đê Ly trong vai *An Hạ*
*Nguyễn Quốc Trường Thịnh trong vai *Duy*
*Bùi Lê Kim Ngọc trong vai *Bích Thủy*
*Khắc Minh trong vai *Hải Đăng*
*Công Ninh trong vai *Ông Hai*
*Kim Huyền trong vai *Bà Hai*
*Hoài An trong vai *Cô Tư*
*Ngọc Thảo trong vai *Ông Tài*
Cùng một số diễn viên khác,....

## Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Vì sao" do Văn Tứ Quý sáng tác và ca sĩ Quốc Anh thể hiện.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  (xếp hạng lượng người xem chương trình trên cả nước (lọt top 10))
Sự nghèo nàn của tác nhân kích thích

**Sự nghèo nàn của tác nhân kích thích** (, thường viết tắt là **POS**) là một lý luận ngôn ngữ học gây nhiều tranh cãi cho rằng, dữ liệu ngôn ngữ thời ấu thơ chưa đủ phong phú để trẻ em có thể lĩnh hội toàn bộ các đặc điểm của ngôn ngữ. Ví dụ, những câu nói mà trẻ em lắng nghe không thể nào chứa đủ thông tin cần thiết để giúp chúng thấu hiểu ngữ pháp. Đây được coi là luận cứ chống lại thuyết duy nghiệm – thuyết cho rằng con người học ngôn ngữ chỉ bằng kinh nghiệm; đồng thời cũng là một lý luận trụ cột của thuyết Ngữ pháp phổ quát (UG).

## Xem thêm

* Chủ nghĩa duy nghiệm
* Chủ nghĩa duy lý
* Colorless green ideas sleep furiously
* Cú pháp học
* Ngữ nghĩa học
* Ngữ pháp phổ quát
* Tabula rasa
* Thụ đắc ngôn ngữ
* Tự nhiên hay tập nhiễm

## Tham khảo

## Đọc thêm
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Họ Sẻ Tân Thế giới

**Họ Sẻ Tân Thế giới** (danh pháp khoa học: **Passerellidae**) là một họ chủ yếu gồm các loài chim Tân Thế giới thuộc bộ Sẻ (Passeriformes). Chúng là loài chim ăn hạt màu nâu hoặc xám, có mỏ hình nón và nhiều loài có kiểu đầu đặc biệt. Họ này quan hệ gần gũi với Họ Sẻ đồng (Emberizidae). Sẻ Tân Thế giới có vẻ ngoài và thói quen tương tự với sẻ thông, nên đôi khi chúng từng được phân loại chung họ.

## Phân loại
Hiệp hội Nhà điểu học Quốc tế (IOU) công nhận 138 loài thuộc họ này, chia thành 30 chi:

**Passerellidae**

Dưới đây là sơ đồ phát sinh chủng loại họ Passerellidae, dựa trên nhiên cứu năm 2016 của Robert Bryson và đồng nghiệp.

## Chú thích

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*American Sparrow videos, photos and sounds on the Internet Bird Collection
VK 4501 (P)

**VK 4501 (P)** là một dự án xe tăng hạng nặng của hãng Porsche của Đức thiết kế để sản xuất hàng loạt vào thế chiến thứ hai.Tuy nhiên nó không trở thành hiện thực do dự án xe tăng của hãng  Hensche được chọn và sản xuất với chiếc Tiger 1.Về sau, các bộ phận của xe tăng này đã được dùng làm tháp pháo tự hành chống tăng  Elefant.

## Phát triển
Vào ngày 26 tháng 5 năm 1941, Henschel và Porsche được yêu cầu đệ trình thiết kế xe tăng hạng nặng 45 tấn có khả năng lắp súng 8,8&nbsp;cm Kwk 36 L/56 tốc độ cao vốn lấy từ súng phòng không 88 mm Flak 37 của Đức. Cả xe tăng Henschel và Porsche đều được trang bị cùng một tháp pháo do Krupp cung cấp. Công ty Porsche đã làm việc để chỉnh sửa xe tăng hạng trung VK 30.01 (P) , nguyên mẫu xe tăng hạng trung của Porsche và các bộ phận chỉnh sửa được sử dụng trên nó cho xe tăng mới.

Bình xăng mới của Porsche, được chỉ định là VK 45.01 (P) sẽ được cung cấp năng lượng bởi động cơ xăng Porsche Type 101 làm mát bằng không khí V-10 kép được gắn ở phía sau bình xăng. Sau đó, mỗi động cơ đôi sẽ dẫn động một máy phát điện riêng biệt, một máy phát điện cho hai bên thùng, sau đó sẽ cung cấp năng lượng cho mỗi động cơ trong số hai động cơ điện, một động cơ cung cấp năng lượng cho mỗi đường ray từ đĩa xích truyền động phía sau. Nhưng động cơ và bộ truyền động nói chung là những thiết kế mới và không chính thống cho xe tăng (ngoài một số thử nghiệm ngắn trong những năm đầu tiên), và do kém phát triển nên dễ bị hỏng hóc hoặc phải bảo trì thường xuyên. Đức Quốc xã cũng gặp khó khăn trong việc kiếm thêm lượng đồng chất lượng cao để chế tạo các đội phương tiện hoàn toàn mới chạy bằng điện bên cạnh nhu cầu ngày càng tăng của đội tàu U-boat (vốn sử dụng hộp số diesel-điện rất giống nhau, hoạt động hoàn hảo tốt). Những vấn đề này và thực tế là các cuộc thử nghiệm đã chứng minh rằng chiếc xe tăng này kém cơ động hơn so với đối thủ cạnh tranh của nó, là lý do tại sao nguyên mẫu VK 45.01 (H) H1 được trang bị vũ khí giống hệt và thông thường hơn của Henschel, trở thành Tiger I, đã được thông qua để sản xuất thay thế.

Khung gầm VK 45.01 (P) sau đó được chọn làm cơ sở cho một chiếc Jagdpanzer hạng nặng mới (mặc dù được chỉ định là Panzerjäger) mà cuối cùng sẽ được gọi là Ferdinand và lắp loại Pak 43/2 88&nbsp;mm mới, dài hơn.

Chỉ có một xe tăng được đưa vào phục vụ với tư cách là xe tăng chỉ huy trong đơn vị Ferdinand (Elefant), và phục vụ trong Panzerjäger Abteilung 653.  Nó được triển khai vào tháng 4 năm 1944 và bị phá hủy vào tháng 7 sau đó.

Khung gầm của VK 45.01 (P) và nhiều bộ phận của Elefant sau đó được sử dụng để phát triển nguyên mẫu xe tăng hạng nặng VK 45.02 (P)

## Xem thêm

* Tiger 1
* Danh sách xe tăng

:
## Tham khảo