Rasbora

**Cá lòng tong** hay **Cá lòng tong đá** (Danh pháp khoa học: *Rasbora*) là một chi cá trong họ Cá chép, gồm các loại cá cỡ nhỏ sống ở môi trường nước ngọt. Lòng tong là nhóm cá khá phổ biến, có thể sống tại những khu vực có nước chảy mùa mưa và nước tù hãm mùa khô.
## Đặc điểm
Cá lòng tong thuộc nhóm cá thịt trắng, giàu chất đạm và các vitamin A, B, D, chất khoáng như phôtpho và calci. Cá chứa ít chất béo hơn thịt nên dễ tiêu hóa. Cá lòng tong xưa nay được người người ta dùng để kho, kho khô hoặc kho nước với tiêu bột ăn cơm nóng, mình cá bóng nhẫy những mỡ một cách hấp dẫn. Những người bị bệnh tăng huyết áp hoặc bị phù thũng do xơ gan, suy tim, suy thận nên tránh xa món cá kho vì rất mặn.
## Các loài
Hiện hành có 83 loài được ghi nhận trong chi này
* *[[Rasbora amplistriga]]* Kottelat, 2000
* *[[Rasbora api]]* Lumbantobing, 2010
* *[[Rasbora aprotaenia]]* C. L. Hubbs & Brittan, 1954
* *[[Rasbora argyrotaenia]]* Bleeker, 1850 (Silver rasbora)
* *[[Rasbora armitagei]]* Anjana Silva, Maduwage & Pethiyagoda, 2010
* *[[Rasbora arundinata]]* Lumbantobing, 2014 
* *[[Rasbora atranus]]* Kottelat & H. H. Tan, 2011 
* *[[Rasbora atridorsalis]]* Kottelat & X. L. Chu, 1987
* *[[Rasbora aurotaenia]]* Tirant, 1885 (Pale rasbora)
* *[[Rasbora baliensis]]* C. L. Hubbs & Brittan, 1954
* *[[Rasbora bankanensis]]* Bleeker, 1853
* *[[Rasbora beauforti]]* Hardenberg, 1937 (Spotlight rasbora)
* *[[Rasbora bindumatoga]]* Lumbantobing, 2014 
* *[[Rasbora borapetensis]]* H. M. Smith, 1934 (Blackline rasbora)
* *[[Rasbora borneensis]]* Bleeker, 1860
* *[[Rasbora bunguranensis]]* Brittan, 1951
* *[[Rasbora caudimaculata]]* Volz, 1903 (Greater scissortail)
* *[[Rasbora caverii]]* Jerdon, 1849 (Cauvery rasbora)
* *[[Rasbora cephalotaenia]]* Bleeker, 1852
* *[[Rasbora chrysotaenia]]* C. G. E. Ahl, 1937 (Goldstripe rasbora)
* *[[Rasbora cryptica]]* Kottelat & H. H. Tan, 2012 
* *[[Rasbora daniconius]]* F. Hamilton, 1822 (Slender rasbora)
* *[[Rasbora dies]]* Kottelat, 2008

* *[[Rasbora dorsinotata]]* Kottelat & X. L. Chu, 1987
* *[[Rasbora dusonensis]]* Bleeker, 1851 (Rosefin rasbora)
* *[[Rasbora einthovenii]]* Bleeker, 1851 (Brilliant rasbora)
* *[[Rasbora elegans]]* Volz, 1903 (Twospot rasbora)
* *[[Rasbora ennealepis]]* T. R. Roberts, 1989
* *[[Rasbora everetti]]* Boulenger, 1895
* *[[Rasbora gerlachi]]* C. G. E. Ahl, 1928
* *[[Rasbora haru]]* Lumbantobing, 2014 
* *[[Rasbora hobelmani]]* Kottelat, 1984 (Kottelat rasbora)
* *[[Rasbora hosii]]* Boulenger, 1895
* *[[Rasbora hubbsi]]* Brittan, 1954
* *[[Rasbora jacobsoni]]* M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916
* *[[Rasbora johannae]]* Siebert & Guiry, 1996
* *[[Rasbora kalbarensis]]* Kottelat, 1991 (Kalbar rasbora)
* *[[Rasbora kalochroma]]* Bleeker, 1851 (Clown rasbora)
* *[[Rasbora kluetensis]]* Lumbantobing, 2010
* *[[Rasbora kobonensis]]* B. L. Chaudhuri, 1913
* *[[Rasbora kottelati]]* K. K. P. Lim, 1995
* *[[Rasbora labiosa]]* Mukerji, 1935
* *[[Rasbora lacrimula]]* Hadiaty & Kottelat, 2009
* *[[Rasbora lateristriata]]* Bleeker, 1854 (Yellow rasbora)
* *[[Rasbora laticlavia]]* Siebert & P. J. Richardson, 1997
* *[[Rasbora leptosoma]]* Bleeker, 1855 (Copperstripe rasbora)
* *[[Rasbora maninjau]]* Lumbantobing, 2014 
* *[[Rasbora meinkeni]]* de Beaufort, 1931
* *[[Rasbora naggsi]]* Anjana Silva, Maduwage & Pethiyagoda, 2010
* *[[Rasbora nematotaenia]]* C. L. Hubbs & Brittan, 1954
* *[[Rasbora nodulosa]]* Lumbantobing, 2010
* *[[Rasbora notura]]* Kottelat, 2005
* *[[Rasbora ornata]]* Vishwanath & Laisram, 2005
* *[[Rasbora patrickyapi]]* H. H. Tan, 2009
* *[[Rasbora paucisqualis]]* C. G. E. Ahl, 1935 (Largescaled rasbora)
* *[[Rasbora paviana]]* Tirant, 1885 (Sidestripe rasbora)
* *[[Rasbora philippina]]* Günther, 1880 (Mindanao rasbora)
* *[[Rasbora rasbora]]* F. Hamilton, 1822 (Gangetic scissortail rasbora)
* *[[Rasbora reticulata]]* M. C. W. Weber & de Beaufort, 1915
* *[[Rasbora rheophila]]* Kottelat, 2012 
* *[[Rasbora rubrodorsalis]]* Donoso-Büchner & J. Schmidt, 1997
* *[[Rasbora rutteni]]* M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916
* *[[Rasbora sarawakensis]]* Brittan, 1951
* *[[Rasbora semilineata]]* M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916
* *[[Rasbora septentrionalis]]* Kottelat, 2000
* *[[Rasbora spilotaenia]]* C. L. Hubbs & Brittan, 1954
* *[[Rasbora steineri]]* Nichols & C. H. Pope, 1927 (Chinese rasbora)
* *[[Rasbora subtilis]]* T. R. Roberts, 1989
* *[[Rasbora sumatrana]]* Bleeker, 1852
* *[[Rasbora tawarensis]]* M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916
* *[[Rasbora taytayensis]]* Herre, 1924
* *[[Rasbora tobana]]* C. G. E. Ahl, 1934
* *[[Rasbora tornieri]]* C. G. E. Ahl, 1922 (Yellowtail rasbora)
* *[[Rasbora trifasciata]]* Popta, 1905
* *[[Rasbora trilineata]]* Steindachner, 1870 (Three-lined rasbora)
* *[[Rasbora truncata]]* Lumbantobing, 2010
* *[[Rasbora tubbi]]* Brittan, 1954
* *[[Rasbora tuberculata]]* Kottelat, 1995
* *[[Rasbora vietnamensis]]* Vasil'eva & Vasil'ev, 2013 
* *[[Rasbora volzii]]* Popta, 1905
* *[[Rasbora vulcanus]]* H. H. Tan, 1999
* *[[Rasbora vulgaris]]* Duncker, 1904
* *[[Rasbora wilpita]]* Kottelat & Pethiyagoda, 1991
## Trong ẩm thực
Ở đồng bằng sông Cửu Long khi ùa gió chướng về báo hiệu sắp hết năm cũ sang năm mới, xuất hiện rất nhiều cá lòng tong. Có hai loại cá lòng tong phổ biến là lòng tong đá và lòng tong bay. Khi mùa nước nổi bắt đầu dâng ở các tỉnh đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu, thì miệt hạ lưu sông Cửu Long dòng sông dâng nước. Đó cũng là thời điểm bắt đầu mùa cá lòng tong. Đối với cư dân sống ở miền Tây hình ảnh con cá lòng tong thân quen. Khi những đợt gió lạnh từ phương Bắc thổi về, nước các ao hồ, sông rạch chuyển sang trong hơn, người ta có thể nhìn thấy hàng đàn cá lòng tong bơi ở mặt nước nông, ăn móng.

Ở một số vùng sâu thuộc nông thôn miền Tây, khi có gió chướng, nước ròng sát, người ta kéo lưới bắt rất nhiều cá lòng tong. Ăn không hết để làm khô tết đãi khách. Ngoài ra, cá lòng tong kho mắm ăn chẳng thua gì cá linh non. Cá lòng tong kho tương ăn rất ngon. Cá lòng tong có thể chế biến nhiều món, nhưng ngon nhất và nổi tiếng nhất là cá lòng tong kho tiêu trong ơ đất với tóp mỡ. “*Thiếp như con cá lòng tong/Đói đem kho quẹt đỡ lòng trống không*”.

## Tham khảo