open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Di truyền học quần thể

**Di truyền học quần thể** là một chuyên ngành của di truyền học nghiên cứu về những khác biệt trong di truyền bên trong và giữa các quần thể, và là một phần của sinh học tiến hóa. Các nghiên cứu trong nhánh của sinh học này xem xét các hiện tượng như thích nghi, hình thành loài và cấu trúc quần thể.

Di truyền học quần thể là một thành phần tối quan trọng trong sự nổi lên của thuyết tổng hợp tiến hóa hiện đại. Những người thành lập chính ra nó là Sewall Wright, J. B. S. Haldane và Ronald Fisher, những người cũng thành lập nên bộ môn liên quan là di truyền học số lượng. Ban đầu là một bộ môn chủ yếu là toán học, di truyền học quần thể hiện đại bao gồm cả lý thuyết, thí nghiệm và công tác thực địa. Các mô hình di truyền học quần thể được sử dụng cho cả việc suy luận thống kê từ dữ liệu chuỗi DNA và cho việc chứng minh/bác bỏ một khái niệm.

Thứ chia tách di truyền học quần thể ngày nay khỏi những hướng tiếp cận với tiến hóa mô hình mới hơn, kiểu hình hơn chính là việc nhấn mạnh vào các hiện tượng di truyền như gien trội, sự át gien, và mức độ mà sự tái kết hợp gien bẻ gãy sự mất cân bằng liên kết. Việc này khiến nó thích hợp để so sánh với dữ liệu hệ gien học quần thể.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Population Genetics Tutorials 
* Molecular population genetics
* The ALlele FREquency Database  at Yale University
* EHSTRAFD.org - Earth Human STR Allele Frequencies Database 
* History of population genetics
* How Selection Changes the Genetic Composition of Population , video of lecture by Stephen C. Stearns (Yale University)
* National Geographic: Atlas of the Human Journey  (Haplogroup-based human migration maps)
* Monash Virtual Laboratory  - Simulations of habitat fragmentation and population genetics online at Monash University's Virtual Laboratory.
Molybden(IV) sulfide

**Molybden(IV) sulfide** là một hợp chất vô cơ của molybden và lưu huỳnh. Công thức hóa học của hợp chất này được quy định là **MoS<sub>2</sub>**.

Hợp chất này được phân loại vào nhóm hợp chất đichalcogenua của kim loại chuyển tiếp. Về bề ngoài, hợp chất này là một chất rắn màu đen ánh bạc, tương tự như khoáng sản molybdenit, quặng chính của chất molybden. Về hóa tính, hợp chất MoS2 tương đối trơ. Hợp chất này không phản ứng hay bị ảnh hưởng bởi axit loãng và oxy. Về ngoại hình và xúc giác, molybden(IV) sulfide cũng tương tự như than chì. Nó được sử dụng rộng rãi như một chất bôi trơn rắn vì ma sát và có độ cứng cao.

## Phản ứng hóa học
Molybden(IV) sulfide ổn định trong không khí và chỉ bị phản ứng với các thuốc thử "tích cực". Nó phản ứng với oxy khi đun nóng, tạo ra hợp chất mới là molybden(VI) oxit:
:2MoS2 + 7O2 → 2MoO3 + 4SO<sub>2</sub>↑

Khí clo cũng phản ứng với molybden(IV) sulfide ở nhiệt độ cao để tạo thành molybden(V) chloride:
:2MoS2 + 7Cl2 → 2MoCl5 + 2S<sub>2</sub>Cl<sub>2</sub>

## Phản ứng can thiệp
Molybden(IV) sulfide là chất tạo thành các hợp chất xen kẽ. Hoạt tính này có liên quan đến việc sử dụng nó như một vật liệu catot trong pin. Ví dụ điển hình là hợp chất có công thức tổng quát là LixMoS2. Với lithi butyl, sản phẩm là LiMoS2.

## Tham khảo
Đồng(I) sulfide

**Đồng(I) sulfide**  là một sulfide của đồng, một hợp chất hóa học của đồng và lưu huỳnh. Nó có công thức hóa học **Cu<sub>2</sub>S**. Nó được tìm thấy trong tự nhiên như là khoáng chất chalcocit. Thực tế hợp chất tồn tại ở một phạm vi rất hẹp, từ Cu1,997S đến Cu2,000S.

## Điều chế và phản ứng
Cu2S có thể được điều chế bằng cách đun nóng đồng trong hơi lưu huỳnh hoặc H<sub>2</sub>S. Phản ứng của bột đồng trong lưu huỳnh chảy nhanh tạo ra Cu2S, trong khi đó các bột viên của đồng đòi hỏi nhiệt độ cao hơn nhiều. Cu2S phản ứng với oxy để hình thành SO<sub>2</sub>:
:2Cu2S + 3O2 → 2Cu<sub>2</sub>O + 2SO2↑

Trong sản xuất đồng, ⅔ đồng(I) sulfide bị oxy hóa như trên, và Cu2O phản ứng với CuS<sub>2</sub> để tạo Cu kim loại:
:Cu2S + 2Cu2O → 6Cu + SO2↑

## Cấu trúc
Có hai dạng Cu2S: dạng Đơn nghiêng nhiệt độ thấp ("low chalcocite") có cấu trúc phức tạp với 96 nguyên tử đồng trong tế bào đơn vị và dạng lục phương ổn định trên 104 ℃. Trong cấu trúc này có 24 nguyên tử Cu khác biệt về cấu hình tinh thể và cấu trúc đã được mô tả như là một xấp xỉ với một mảng lục nguyên khép kín các nguyên tử lưu huỳnh với các nguyên tử Cu trong phối hợp phẳng 3. Cấu trúc này ban đầu được gán một tế bào hình tam giác do sự kết cặp của tinh thể mẫu.

Ngoài ra còn có một pha thể tinh thể khác biệt (khoáng chất djurleit) với công thức Cu1,96S, không có chuẩn độ (Cu1,934–1,965S) và có cấu trúc đơn nghiêng với 248 nguyên tử đồng và 128 phân tử sulfide trong tế bào đơn vị. Cu2S và Cu1,96S có hình dáng giống nhau và khó phân biệt chúng với nhau

## Tham khảo
Tính trội (di truyền học)

Trong di truyền học, **tính trội** là hiện tượng một biến thể (alen) của một gen trên nhiễm sắc thể che lấp hoặc lấn át tác động của một biến thể khác của cùng một gen trên nhiễm sắc thể tương đồng. Biến thể đầu tiên được gọi là **trội** và biến thể thứ hai là **lặn**. Tính trạng có hai biến thể khác nhau của cùng một gen trên mỗi nhiễm sắc thể ban đầu là do đột biến ở một trong các gen, mới (*de novo*) hoặc di truyền.

Các thuật ngữ **gen trội** nhiễm sắc thể thường hoặc **gen lặn** nhiễm sắc thể thường được sử dụng để mô tả các biến thể gen trên các nhiễm sắc thể phi giới tính (các nhiễm sắc thể thường) và các đặc điểm liên quan của chúng, trong khi các biến thể trên các nhiễm sắc thể giới tính (các nhiễm sắc thể thường) được gọi là gen trội liên kết với X, gen lặn liên kết với X hoặc liên kết với Y; chúng có kiểu thừa kế và biểu hiện phụ thuộc vào giới tính của cả bố mẹ và con cái. Vì chỉ có một bản sao của nhiễm sắc thể Y nên các đặc điểm liên kết với Y không thể là trội hay lặn.

Ngoài ra, còn có các dạng trội khác như trội không hoàn toàn, trong đó một biến thể gen có ảnh hưởng một phần so với khi nó hiện diện trên cả hai nhiễm sắc thể và đồng trội, trong đó các biến thể khác nhau trên mỗi nhiễm sắc thể đều biểu hiện các đặc điểm liên quan của chúng.

Tính trội là một khái niệm quan trọng trong di truyền Mendel và di truyền học cổ điển. Các chữ cái và hình vuông Punnett được sử dụng để thể hiện các nguyên tắc của tính trạng trội trong giảng dạy và việc sử dụng các chữ cái viết hoa cho các alen trội và các chữ cái viết thường cho các alen lặn là một quy ước được tuân thủ rộng rãi. Một ví dụ điển hình về tính trạng trội là sự di truyền hình dạng hạt ở đậu Hà Lan.

Hạt đậu có thể mang hình dạng tròn, liên kết với alen *R* hoặc nhăn nheo, kết hợp với alen *r*. 

Trong trường hợp này, có thể có ba tổ hợp alen (kiểu gen): *RR*, *Rr* và *rr*. Các cá thể *RR* (đồng hợp tử) tạo thành kiểu hình hạt đậu tròn và các cá thể *rr* (đồng hợp tử) tạo thành kiểu hình hạt đậu nhăn nheo. Ở các cá thể Rr (dị hợp tử), alen *R* che lấp sự hiện diện của alen *r*, vì vậy những cá thể này cũng có hạt đậu tròn. Do đó, alen *R* chiếm ưu thế so với alen *r* và alen *r* lặn so với alen *R*.

Tính trội thì không cố hữu đối với cả một alen lẫn kiểu hình của nó. Đó là một hiệu ứng tương đối chặt chẽ giữa hai alen của một gen nhất định có chức năng bất kỳ; một alen có thể chiếm ưu thế so với alen thứ hai của cùng một gen, lặn ở gen thứ ba và đồng trội với gen thứ tư. Ngoài ra, một alen có thể chiếm ưu thế đối với một tính trạng nhưng không phải là tính trạng khác.

Tính trội khác với hiện tượng tương tác át chế (epistasis), hiện tượng một alen của một gen che lấp tác động của các alen của một gen khác.

## Xem thêm
* DNA ty thể

## Tham khảo

* "On-line notes for Biology 2250 – Principles of Genetics". Memorial University of Newfoundland.
*  — Sickle-Cell Anemia
*  — ABO blood groups

## Liên kết ngoài
* "Online Mendelian Inheritance in Man" (OMIM)
* "Autosomal dominance of Huntington's Disease".  Huntington's Disease Outreach Project for Education at Stanford
* "Examples of incomplete dominance" (YouTube)
Nhiễm sắc thể giới tính

**Nhiễm sắc thể giới tính** là một loại nhiễm sắc thể khác với một nhiễm sắc thể thường ở hình dạng, kích thước và chức năng. Nhiễm sắc thể giới tính của con người, một cặp nhiễm sắc thể giới tính thông thường của động vật có vú, quyết định giới tính của một cá nhân được tạo ra trong quá trình sinh sản hữu tính. Nhiễm sắc thể bình thường khác với nhiễm sắc thể giới tính bởi vì nhiễm sắc thể bình thường xuất hiện theo cặp mà các thành tố của nó đều có cùng dạng nhưng khác các cặp khác trong một tế bào lưỡng bội, trong khi đó các thành tố của một cặp nhiễm sắc thể giới tính có thể khác nhau và do đó quyết định giới tính.

## Quyết định giới tính
Tất cả sinh vật lưỡng bội với giới tính được quyết định bằng nhiễm sắc thể giới tính sẽ nhận một nửa số nhiễm sắc thể giới tính từ mỗi bố và mẹ của chúng. Với động vật có vú, con đực là XY, chúng có thể truyền lại hoặc là nhiễm sắc thể X hoặc là nhiễm sắc thể Y, và con cái là XX, chúng có thể truyền lại một trong hai nhiễm sắc thể X. Với một con động vật có vú là con đực thì nó phải nhận một nhiễm sắc thể Y từ bố và một nhiễm sắc thể X từ mẹ, còn con cái thì nhận một nhiễm sắc thể X từ cả bố và mẹ. Do đó tinh trùng của người đàn ông chính là thứ quyết định giới tính của con đối với con người.

## Tham khảo
Thống kê huy chương Thế vận hội của nước chủ nhà qua từng kỳ

Các bảng dưới đây thống kê số huy chương và xếp thứ của nước chủ nhà trong từng kỳ Thế vận hội Mùa hè và Thế vận hội Mùa đông, dựa trên các bảng tổng sắp huy chương của các kỳ đại hội.

## Thế vận hội Mùa hè

## Thế vận hội Mùa đông

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Geopolitics of Winter Olympic Medal Counts, *[[The Atlantic]]*, ngày 7 tháng 2 năm 2014
* One Benefit of Hosting the Olympics? More Medals, NPR, ngày 8 tháng 8 năm 2012
Najran

**Najran** ( **), là một thành phố tại miền tây nam của Ả Rập Xê Út, gân biên giới với Yemen. Đây là thủ phủ của vùng Najran. Thành phố được xác định là đô thị mới, là một trong các thành phố phát triển nhanh nhất toàn quốc; dân số địa phương tăng từ 47.500 vào năm 1974 và 90.983 vào năm 1992 lên đến 246.880 vào năm 2004. Cư dân thành phố chủ yếu có nguồn gốc từ các bộ lạc cổ Yam, Makram và Hamdan. Kể từ năm 1924, quân Yemen phát động các cuộc tấn công nhằm sáp nhập Najrān. Theo cầu viện của thủ lĩnh một thị tộc của bộ lạc Yam, quân của Nhà Saud tiến hành bao vây Najran vào năm 1934, đánh bại quân Yemen.

Đa số cư dân Najran là tín đồ hệ phái Hồi giáo Shia và Ismail. Tín đồ hệ phái Hồi giáo Sunni là nhóm lớn thứ nhì trong thành phố, còn giáo phái Shia Zaydi là nhóm tôn giáo nhỏ nhất. Truyền thuyết địa phương cho rằng vùng đất lấy theo tên người đầu tiên định cư trong khu vực là Najran ibn Zaydan ibn Saba ibn Yahjub ibn Yarub ibn Qahtan.

Najran là một trung tâm của người Yemen về làm vải và ban đầu *kiswah* hay vải của Ka'aba được làm tại đây. Từng có một cộng đồng Do Thái giáo tại Najran, nối tiếng với quần áo họ làm ra. Theo truyền thuyết của người Do Thái Yemen, người Do Thái tại Najran có nguồn gốc từ Mười bộ lạc. Najran cũng là một điểm dừng chân quan trọng trên Con đường hương liệu.

## Khí hậu

## Tham khảo

* This text is adapted from William Muir's public domain, *The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall*.

## Đọc thêm
* Irfan Shahîd, *The Martyrs of Najrân. New Documents*, Brussels (1971).
* Irfan Shahîd, *Byzantium and the Arabs in the Fifth Century*, Dumbarton Oaks (1989), .
* Hugh Goddard, *A History of Christian-Muslim Relations*, Edinburgh University Press (2000), .
* Josef W. Meri, Jere L. Bacharach, *Medieval Islamic Civilization*, Taylor & Francis (2006), .
* Mark A. Caudill, *Twilight in the Kingdom*, Greenwood Publishing Group (2006), .
* Andre Vauchez, Richard Barrie Dobson, Michael Lapidge, Adrian Walford, *Encyclopedia of the Middle Ages*, Routledge (2001), .
* Joel Thomas Walker, *The Legend of [[Mar Qardagh]]*, University of California Press (2006), .

## Liên kết ngoài
* Travel through the province of Najran, Splendid Arabia: A travel site with photos and routes
Al Bahah

**Al-Bahah** ( **) là một thành phố tại miền tây nam của Ả Rập Xê Út. Đây là thủ phủ của vùng Al Bahah, và là một trong các điểm du lịch chính tại vương quốc. Thành phố có khí hậu dễ chịu và được hơn bốn mươi khu rừng bao quanh, như Raghdan, al Zaraeb và Baidan. Do được nhà nước đặc biệt quan tâm, thành phố Al Baha có nhiều thể chế giáo dục, du lịch và y tế. Thành phố được xem là thủ phủ của các bộ lạc Ghamdi và Zahrani tại Ả Rập Xê Út, và hầu hết cư dân thành phố xuất thân từ các bộ lạc bản địa.

## Khí hậu
Khí hậu Al Baha chịu tác động lớn từ đặc điểm địa lý khác nhau tại đây. Khí hậu Al-Baha nhìn chung là ôn hoà, nhiệt độ dao động từ 12&nbsp;°C đến 23&nbsp;°C. Do có độ cao 2.500 m so với mực nước biển, khí hậu Al-Bahah ôn hoà vào mùa hè và lạnh vào mùa đông.

## Giao thông
Sân bay nội địa Al-Baha nằm cách 45&nbsp;km về phía đông của thành phố Al Baha và được khai trương vào năm 1982. Sân bay Al-Baha tiếp nhận các chuyến bay từ các thành phố trong vương quốc.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* A travel through the province of Al Bahah, Splendid Arabia: A travel site with photos and routes
* "Marble Village of Dhee Ayn
* A travel guide to Jeddah city, Saudi Arabia
Bye Bye Bye

"**Bye Bye Bye**" là một bài hát của nhóm nhạc nam nước Mỹ NSYNC nằm trong album phòng thu thứ hai của họ, *[[No Strings Attached (album của NSYNC)|No Strings Attached]]* (2000). Nó được phát hành vào ngày 11 tháng 1 năm 2000 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi Jive Records. Bài hát được viết lời và sản xuất bởi Kristian Lundin và Jake Schulze, với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Andreas Carlsson, mang nội dung đề cập đến việc kết thúc một mối quan hệ tình cảm. Nội dung của nó cũng được cho là liên quan đến việc nhóm tách khỏi người quản lý cũ Lou Pearlman và hãng đĩa cũ của họ RCA Records.

Sau khi phát hành, "Bye Bye Bye" đa phần nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao sự bắt tai của nó. Bài hát cũng gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại nhiều lễ trao giải lớn, bao gồm hai đề cử giải Grammy cho Thu âm của năm và Trình diễn giọng Pop xuất sắc nhất của bộ đôi hoặc nhóm nhạc tại lễ trao giải thường niên lần thứ 43. "Bye Bye Bye" cũng đạt được những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Canada và New Zealand, và lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vuơn đến top 5 ở Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, bài hát đạt vị trí thứ tư trên bảng xếp hạng ''Billboard'' Hot 100, trở thành đĩa đơn thứ ba của họ lọt vào top 10 tại đây.

Video ca nhạc cho "Bye Bye Bye" được đạo diễn Wayne Isham, trong đó NSYNC hóa thân thành những chú rối bị điều khiển bởi một cô gái, trước khi bị rượt đuổi bởi cô khi đang cố gắng trốn thoát. Nó đã ngay lập tức nhận được nhiều lượt yêu cầu phát sóng liên tục trên những kênh truyền hình âm nhạc như VH1 và chương trình *[[Total Request Live]]* của MTV, cũng như chiến thắng ba hạng mục trên tổng số bảy đề cử tại Giải Video âm nhạc của MTV năm 2000 cho Video Pop xuất sắc nhất, Video có vũ đạo xuất sắc nhất và Bình chọn của khán giả. Để quảng bá bài hát, nhóm đã trình diễn bài hát trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải, như *[[Today (chương trình truyền hình Mỹ)|Today]]*, *[[Top of the Pops]]*, Giải Video âm nhạc của MTV năm 2000 và Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2000. Đây được xem là bài hát trứ danh trong sự nghiệp của NSYNC, trong khi video ca nhạc của nó cũng được tham chiếu lại trong những video ca nhạc của những nghệ sĩ khác, bao gồm "Like Nobody's Around" của Big Time Rush và "Walks Like Rihanna" của The Wanted.

## Danh sách bài hát
***Đĩa CD**
# "Bye Bye Bye" – 3:19
# "Bye Bye Bye" (không lời) – 3:19
# "Could It Be You" – 3:41

* **Remixes**
#"Bye Bye Bye" (Teddy Riley's Funk phối lại) – 4:50
#"Bye Bye Bye" (Teddy Riley's Club phối lại) – 5:28
#"Bye Bye Bye" (Riprock 'n' Alex G. Club phối lại) – 6:32 	
#"Bye Bye Bye" (Riprock 'n' Alex G. Club phối lại Radio chỉnh sửa) – 4:53 	
#"Bye Bye Bye" (Sal Dano's Peak Hour Dub) – 8:30

## Xếp hạng

### Xếp hạng tuần

### Xếp hạng cuối năm

### Xếp hạng thập niên

## Chứng nhận

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Bunsenit

**Bunsenit** là hình thức tự nhiên của nickel(II) oxide, NiO. Nó xuất hiện ở các lớp phủ màu lục đậm màu xanh lá cây hiếm. Nó thường kết tinh trong những tinh thể lập phương và xuất hiện ở hình dạng như hình thành khối, tinh thể bát diện và dạng tinh thể. Nó là một thành viên của pericla.

## Trong tự nhiên
Lần đầu nó được công bố năm 1868 cho một mẫu từ một nhiệt dịch nickel-urani địa chất từ Johanngeorgenstadt, dãy núi quặng, Sachsen, Đức và đặt tên theo nhà hóa học đức Robert Bunsen (1811-1899). Các nơi khác trên thế giới, bao gồm phía tây của các khoáng vật tan ở quận Barberton, Transvaal, Nam Phi và từ nam của Kambalda Tây Úc. Tại Nam Phi đã xuất hiện và đã có những bằng chứng của nhiệt biến chất của một niken - phong phú thiên thạch. Nó xảy ra liên kết với bản địa thanh diên, annabergit, aerugit, xanthiosit ở Đức, và với liebenbergit, trevorit, nikenoan, serpentin, nikenoan ludwigite, violarite, millerit, gaspeit, nimit và bonaccordite ở Nam Phi xảy ra.

## Các tính năng
Bunsenit là một oxide có công thức hóa học NiO. Kết tinh trong hệ đẳng độ. Nó ở dạng các tinh thể bát diện nhỏ, có thể được sửa đổi bởi khối hoặc dodecahedron. Độ cứng của nó trên thang Mohs là 5,5.

Theo phân loại Niken-Strunz, bunsenit thuộc "04.AB: oxy với tỷ lệ kim loại: oxy = 2,1 và 1: 1, với Cation: Anion (M: O) = 2: 1 (và 1,8: 1) "cùng với các khoáng chất sau: crednerit, tenorit, delafossit, mcconnellit, bromelit, zincit, vôi, manganit, monteponit, perclassis, wüstite và paladinit.
## Tham khảo
Trevorit

**Trevorit** là một hiếm nickel sắt oxide khoáng sản thuộc nhóm spinel. Nó có công thức hóa học NiFe3+2O4. Đây là một khoáng chất đen với đặc tính spinel điển hình của kết tinh trong hệ thống khối, màu đen sọc, dễ truyền và không hòa tan trong hầu hết các acid.

Có ít nhất một phần dung dịch rắn giữa trevorit và magnetit, với nhiều chất magnetit từ đá siêu mafic chứa ít nhất một lượng Ni. Fe2+ và Mg2+ có thể thay thế cho Ni trong trevorit.

## Phát hiện và sự xuất hiện
Nó lần đầu tiên được mô tả cho một sự xuất hiện trong Bon Accord Nickel Deposit, Bon Accord, Bon Accord, Barberton, Mpumalanga, Nam Phi trong năm 1921 và được đặt tên cho Major Tudor Gruffydd Trevor (1865-1958) là một thanh tra mỏ ở Nam Phi.

Trong Bon Accord nó xảy ra như là một khoản trầm tích liên lạc giữa một ultramafic intrusion và một thạch anh. Trong một sự xuất hiện tại Mount Clifford, Úc, nó xảy ra liên quan đến một quặng niken sulfide gần với một gabro như peridotit. Kết hợp chất khoáng bao gồm nimit, willemseit, nikenoan tan, violarit, millerit, reevesit và goethit tại Bon Accord, và với niken gốc, heazlewoodit và millerit ở Mt. Clifford.

Nó cũng đã được báo cáo từ các lĩnh vực hydrothermal Logatchev-1 trên Sống núi giữa Đại Tây Dươngtrong sự hình thành Hatrurim trong Negev ở Israel;  Josephine Creek, Josephine County, Oregon, và  Gabbs của Quận Nye, Nevada.

## Tham khảo

* &#x7C;tựa đề= trống hay bị thiếu ()
Wolfram(VI) oxide

**Wolfram(VI) oxide**, còn gọi là tungsten triOxide hoặc anhydride tungstic, có công thức là WO3, là một hợp chất hóa học có chứa oxy và kim loại Wolfram chuyển tiếp. Nó thu được như một chất trung gian trong việc thu hồi wolfram từ các khoáng chất của nó.

Wolfram (VI) Oxide tồn tại trong tự nhiên dưới dạng ngậm nước, bao gồm các khoáng chất: wolfoat WO3·H2O, meymacit WO3·2H2O và hydrotungstit (có cùng thành phần như meymacit, tuy nhiên đôi khi được viết là H2WO4). Những khoáng chất này là những khoáng vật wolfram thứ cấp nên rất hiếm gặp.

## Lịch sử
Wolfram có lịch sử phát hiện lâu dài, đã bắt nguồn từ việc khám phá ra nó trong thế kỷ 18. Peter Woulfe là người đầu tiên nhận ra một "yếu tố" mới trong khoáng vật Wolframite tồn tại trong tự nhiên. Tungsten ban đầu được gọi là wolfram, cũng là cách lý giải cho kí hiệu nguyên tố "W" của nó. Nhà khoa học người Thụy Điển Carl Wilhelm Scheele cũng đã góp phần với khám phá của mình về các nghiên cứu về lớp khoáng tinh mảnh.

Năm 1841, một nhà hóa học tên là Robert Oxland đưa ra các bước đầu tiên để điều chế wolfram triOxide và muối wolfram. Ông đã được cấp bằng sáng chế cho thí nghiệm này của mình ngay sau đó, và được coi là người sáng lập ra ngành nghiên cứu cách hệ thống về nguyên tố wolfram.

## Tham khảo
Zirconi(IV) oxide

**Zirconi(IV) Oxide** (công thức hóa học: **ZrO<sub>2</sub>**), đôi khi được gọi với một cái tên khác là *zirconia* (thường cái tên này bị nhầm lẫn với zircon), hoặc zirconi dioxide là một dạng hợp chất Oxide tinh thể màu trắng của zirconi. Dạng tự nhiên nhất của nó, với cấu trúc tinh thể đơn nghiêng, là chất khoáng baddeleyit. Zirconi(IV) Oxide có cấu trúc khối ổn định, khối này được tổng hợp tạo ra nhiều nhiều màu sắc khác nhau để sử dụng làm đá quý và mô phỏng kim cương.

## Sử dụng
Việc sử dụng chính của hợp chất zirconi(IV) Oxide là sản xuất gốm sứ, với các ứng dụng khác bao gồm cả lớp phủ bảo vệ trên các hạt titan(IV) Oxide, như là vật liệu chống cháy, cách điện, chất mài mòn và men. Zirconi(IV) Oxide ổn định được sử dụng trong cảm biến oxy và màng tế bào nhiên liệu vì nó có khả năng cho phép oxy di chuyển tự do qua cấu trúc tinh thể ở nhiệt độ cao. Độ dẫn ion cao (và tính dẫn điện thấp) làm cho nó trở thành một trong những chất điện cực hữu ích nhất.  Zirconi(IV)` Oxide cũng được sử dụng như chất điện phân rắn trong các thiết bị có chứa Chromi.

## Tham khảo
Chùa Phúc Lâm (Hải Phòng)

**Chùa Dư Hàng** (tên chữ là Phúc Lâm tự) là một ngôi chùa cổ, được xây dựng thời Tiền Lê; trung tâm phật giáo, du lịch tâm linh, di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia; tọa lạc số 121 phố Chùa Hàng, quận Lê Chân.

## Lịch sử
Phúc Lân tự được xây dựng từ thời Tiền Lê (980-1009).

Cuối thời Vua Lê Đại Hành có vị sư tổ đến chùa thuyết pháp, khai sáng giáo lý nhà Phật. Thời Trần (1225-1400), các vị sư tổ thiền phái Trúc Lâm Yên Tử do Trần Nhân Tông sáng lập cũng đã có những liên hệ với chùa. Đến các đời vua Lê Gia Tông (năm 1672), vua Thành Thái (năm 1899), chùa được trùng tu, bổ sung thêm các gác chuông. Vào năm 1917, chùa được xây thêm thư các, vườn tượng, sửa sang vườn tháp.

Chùa Dư Hàng là nơi hoạt động cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ tiền khởi nghĩa 1945. Năm 1926, đông đảo tăng ni, phật tử và học sinh... làm lễ truy điệu nhà yêu nước Phan Chu Trinh ngay tại chùa. Sau Cách mạng Tháng Tám (1945), chùa còn là nơi diễn ra lễ ra mắt của Hội Tăng gia cứu quốc Hải Phòng, tổ chức “Tuần lễ vàng”…

Năm 1986, chùa Dư Hàng đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử - văn hoá cấp quốc gia.

## Kiến Trúc
Chùa được xây dựng theo kiến trúc cổ với: tam quan, Phật điện, nhà Tổ, nhà thờ Mẫu, nhà phương trượng, tăng xá. Quang cảnh chùa là một quần thể kiến trúc hòa nhập thiên nhiên, thanh bình giữa lòng đô thị. Khuôn viên hoàn chỉnh của chùa gồm tòa Phật điện 7 gian, gác chuông cao 3 tầng, mái đao cong vút, quả chuông đồng cỡ lớn, chữ đề: "Phúc Lâm tự chung", nghĩa là chuông chùa Phúc Lâm. Chùa còn có một gác chuông 5 gian 2 tầng, treo một quả chuông lớn.

Ngôi chùa được xây theo kiểu chữ "đinh". Tiền đường cách gác chuông một sân rộng; bên phải là 5 gian nhà tổ, nhà thọ trai và nhà ngang; bên trái là 5 gian nhà hậu.

## Cổ vật
Chùa Dư Hàng lưu giữ nhiều di vật quí như: chuông, khánh, đỉnh đồng, đồ trang trí mỹ thuật bằng gốm sứ, đá xanh và đặc biệt là bộ sách kinh Tràng A Hàm - một tài liệu cổ về giáo lý đạo Phật được lưu truyền từ nhiều đời sư trụ trì.

## Chú thích
Vanadi(V) oxide

**Vanadi(V) oxide** (còn được gọi với cái tên *vanadi pentoxide*) là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học **V<sub>2</sub>O<sub>5</sub>**. Hợp chất này là một chất rắn có màu nâu hoặc vàng, mặc dù khi kết tủa tươi từ dung dịch nước, màu của nó là màu cam. Do trạng thái oxy hóa cao, nó vừa là oxide lưỡng tính vừa là một chất oxy hóa. Trong công nghiệp, nó là hợp chất quan trọng nhất của vanadi, tiền chất chính của các hợp kim của vanadi và là một chất xúc tác công nghiệp được sử dụng rộng rãi.

Các dạng khoáng chất của hợp chất này, và một trong số đó là shcherbinait, rất hiếm, hầu như luôn luôn được tìm thấy trong các miệng núi lửa. Dạng ngậm nước, V2O5·3H2O, cũng được biết đến dưới tên là navajoit.

## Phản ứng
V2O5 có thể tác dụng với nước (H2O) để tạo ra H<sub>3</sub>VO<sub>4</sub>, hay HVO<sub>3</sub> hoặc các acid giữa hai acid đã kể trên.

## Sử dụng
Về ứng dụng quan trọng nhất, hợp chất này được sử dụng phổ biến trong việc sản xuất ferrovanadi. Oxide được làm nóng bằng sắt phế liệu và ferrosilic, với vôi được thêm vào để tạo thành xỉ calci silicat. Nhôm cũng có thể được sử dụng, tạo ra hợp kim sắt-vanadi cùng với aluminat là các sản phẩm phụ từ phản ứng.

## Tham khảo
Chu Định Vương (định hướng)

**Chu Định Vương** (*[[chữ Hán]]*:周定王) có thể là những vị quân chủ sau:
## Danh sách
*Chu Định vương Cơ Du, vị quân chủ thứ 21 của nhà Chu
*Chu Định vương Chu Túc, phiên vương nước Chu đời nhà Minh
## Xem thêm
*Định Vương
*Sở Định Vương
*Chu Định công
*Chu Ẩn vương
*Chu Văn vương
*Chu Thành Vương
*Chu Hiếu Vương
*Chu Ý Vương
*Chu Trang Vương
*Chu Khang Vương
*Chu Điệu Vương
*Chu Giản Vương
*Chu Kính Vương
*Chu Cung Vương
*Chu Huệ Vương
*Chu Chiêu Vương
Chu Điệu Vương (định hướng)

**Chu Điệu Vương** (*[[chữ Hán]]*:周悼王) có thể là những nhân vật lịch sử sau:
## Danh sách
#Chu Điệu vương Cơ Mãnh, vị vua thứ 25 của nhà Chu
#Chu Điệu Vương Triệu Huyền Hữu (赵玄祐) thời Bắc Tống, có các thụy hiệu khác là Chu Điệu Hiến Vương hoặc Điệu Hiến thái tử, trước kia từng làm Tín Điệu công hay Tín Điệu Hiến công) 
#Chu Điệu vương Chu An 㶇 (朱㶇安), truy phong phiên vương nước Chu đời nhà Minh, trước kia gọi là Chu Vinh Điệu thế tử.

## Xem thêm
*Điệu vương
*Lỗ Điệu Vương
*Phù Điệu Vương
*Tần Điệu Vương 
*Vũ Điệu vương
*Y Điệu Vương
*Lương Điệu Vương
*Chu Văn vương
*Chu Thành Vương
*Chu Hiếu Vương
*Chu Ý Vương
*Chu Trang Vương
*Chu Khang Vương
*Chu Cung Vương
*Chu Giản Vương
*Chu Kính Vương
*Chu Ẩn vương
*Chu Huệ Vương
*Chu Định Vương
*Chu Chiêu Vương
Tantal(V) oxide

**Tantal(V) oxide**, còn được gọi dưới một cái tên khác là *tantal pentoxide*, là một hợp chất vô cơ có thành phần gồm hai nguyên tố tantal và oxy, có công thức hóa học **Ta<sub>2</sub>O<sub>5</sub>**. Về mặt bề ngoài, hợp chất này là một chất rắn màu trắng không tan trong tất cả các dung môi, trừ các base mạnh và axit fluorhydric. Ta2O5 là một vật liệu trơ với chỉ số khúc xạ cao và hấp thụ thấp (không màu), làm cho nó có ứng dụng rộng rãi trong việc chế tạo các lớp phủ. Hợp chất này cũng được sử dụng rộng rãi trong sản xuất tụ điện, do hằng số điện trở cao của nó.

## Sử dụng
### Trong điện tử
Tantal(V) oxide đã được sử dụng trong nhiều linh kiện điện tử, đặc biệt là trong các tụ điện tantal. Chúng được sử dụng trong điện tử ô tô, điện thoại di động và máy nhắn tin, mạch điện tử; các bộ phận màng mỏng; và các công cụ tốc độ cao. Ngoài ra, tantan(V) Oxide còn có những ứng dụng khác, ví dụ như trong các bộ cảm biến chuyển đổi.

### Sử dụng khác
Do chỉ số khúc xạ cao, Ta2O5 được sử dụng trong chế tạo thấu kính thủy tinh.

## Tham khảo
Erbi(III) oxide

**Erbi(III) Oxide**, được tổng hợp từ erbi lithanit có công thức hóa học là **Er<sub>2</sub>O<sub>3</sub>**. Nó được mô tả một phần bởi Carl Gustaf Mosander năm 1843, và lần đầu tiên thu được dưới dạng tinh khiết vào năm 1905 bởi Georges Urbain và Charles James. Erbi(III) Oxide là một hợp chất có màu hồng với cấu trúc tinh thể khối. Trong điều kiện nhất định, nó cũng có thể có dạng lục giác.  Erbi(III) Oxide là một chất gây độc khi hít hay vô tình uống phải, hoặc tiêm vào máu với lượng lớn. Ảnh hưởng của hóa chất ở nồng độ thấp trên người trong thời gian dài chưa được xác định.

## Sử dụng
Các ứng dụng của Er2O3 rất đa dạng, tùy vào nhu cầu sử dụng các tính chất: tính chất điện, quang học và quang phát quang. Vật liệu nano pha tạp với Er3+ rất được quan tâm vì chúng có đặc tính quang học và điện trở phụ thuộc vào kích cỡ thước hạt.

Erbi(III) Oxide là một trong những hợp chất của kim loại thuộc nhóm đất hiếm quan trọng nhất được sử dụng trong y học cũng như sinh học. Tính chất phát quang của các hạt nano erbi(III) Oxide trên các ống nano cacbon làm cho chúng trở nên hữu ích trong các ứng dụng y sinh học.

## Tham khảo
Caesi nitrat

**Caesi nitrat** là một hợp chất với công thức hóa học CsNO3. Đây là một nitrat kim loại kiềm, được sử dụng trong các chế phẩm pháo hoa, làm chất màu và chất oxy hóa, ví dụ. trong các pháo sáng. Phát xạ caesi chủ yếu do hai vạch quang phổ 852.113&nbsp;nm và 894.347&nbsp;nm.

Caesi nitrat được sử dụng trong quang phổ hồng ngoại, trong tia X-phosphor và trong các máy đếm sương mù. Nó cũng được sử dụng trong sản xuất thấu kính và ống kính quang học.

## Tính chất
Cũng như các nitrat kim loại kiềm khác, caesi nitrat phân hủy khi nung nóng nhẹ tạo ra caesi nitrit:
: 2CsNO3 → 2CsNO2 + O2
Ở nhiệt độ cao hơn nữa, caesi nitrat phân hủy thành oxit:
:\mathsf{4\ CsNO_3 \ \xrightarrow{700^oC}\ 2\ Cs_2O + 2\ N_2\uparrow + 5\ O_2\uparrow }

* Khi trộn các dung dịch đặc của caesi nitrat và axit nitric, các solvat được hình thành (n = 1 ÷ 2):
::\mathsf{2\ CsNO_3 + \mathit{n}HNO_3 \ \xrightarrow{\ }\ CsNO_3\cdot\mathit{n}HNO_3\downarrow }
* Caesi nitrat tham gia phản ứng khử với nguyên tử hydro:
::\mathsf{CsNO_3 + 2\ H \ \xrightarrow{Zn, HCl, 20^oC}\ CsNO_2 + H_2O }
::\mathsf{CsNO_3 + 8\ H \ \xrightarrow{Zn, NaOH, 100^oC}\ CsOH + NH_3\uparrow + H_2O }

Cesi cũng tạo thành hai nitrit axit bất thường, có thể được mô tả như là CsNO3·HNO3 and CsNO3·2HNO3 (nhiệt độ nóng chảy 100&nbsp;°C và 36–38&nbsp;°C).

## Điều chế
Caesi nitrat được điều chế thông qua phản ứng của acid nitric trên caesi kim loại, oxide, hydroxide hoặc carbonat:
::\mathsf{21\ Cs + 26\ HNO_3 \ \xrightarrow{\ }\ 21\ CsNO_3 +\ NO\uparrow +\ N_2O\uparrow +\ N_2\uparrow +\ 13\ H_2O }
::\mathsf{Cs_2O + 2\ HNO_3 \ \xrightarrow{\ }\ 2\ CsNO_3 + H_2O }
::\mathsf{CsOH + HNO_3 \ \xrightarrow{\ }\ CsNO_3 + H_2O }
::\mathsf{Cs_2CO_3 + 2\ HNO_3 \ \xrightarrow{\ }\ 2\ CsNO_3 + CO_2\uparrow +\ H_2O }
## Ứng dụng
Caesi nitrat được sử dụng rộng rãi trong các pháo hoa quân sự, trong pháo sáng và tia hồng ngoại. Sử dụng trong quá trình theo dõi sương mù được dựa trên tính ion hóa dễ dàng của nguyên tố này. Các ion caesi hình thành trong ngọn lửa trong quá trình đốt cháy các thành phần hoạt hoá pháo hoa hoạt động như các hạt nhân ngưng tụ và do đó làm tăng lượng chất aerosol, điều quan trọng đối với sự hấp thụ bức xạ.

## Tham khảo

## Sách tham khảo
* 
* 
* 
* 
*
Thủy ngân(I) nitrat

**Thủy ngân(I) nitrat** là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học Hg2(NO3)2. Nó được dùng làm tiền chất để điều chế các hợp chất thủy ngân(I), và là chất độc giống như mọi hợp chất thủy ngân khác.

## Phản ứng
Thủy ngân(I) nitrat được tạo thành khi cho thủy ngân hóa hợp với axit nitric loãng (với axit đặc sẽ tạo ra thủy ngân(II) nitrat). Thủy ngân(I) nitrat là một chất khử, sẽ bị oxy hóa khi tiếp xúc với không khí.

Thủy ngân(II) nitrat có thể hóa hợp với thủy ngân kim loại để tạo thành thủy ngân(I) nitrat.

Dung dịch thủy ngân(I) nitrat có tính axit do phản ứng chậm với nước:
: Hg2(NO3)2 + H2O ⇌ Hg2(NO3)(OH) + HNO3
Hg2(NO3)(OH) tạo thành chất kết tủa màu vàng.

Nếu dung dịch được đun sôi hoặc tiếp xúc với ánh sáng, thủy ngân(I) nitrat trải qua một phản ứng phân huỷ sinh ra thủy ngân kim loại và thủy ngân(II) nitrat:
: Hg2(NO3)2 ⇌ Hg + Hg(NO3)2
Những phản ứng này có tính thuận nghịch; axit nitric được hình thành có thể tái hòa tan muối thủy ngân cơ bản.

Chất này không ổn định, khi thêm kiềm vào dung dịch muối, một kết tủa màu đen được tạo thành:
: \mathsf{Hg_2(NO_3)_2 + 2KOH \rightarrow HgO\downarrow + Hg\downarrow + 2KNO_3 + H_2O}

Chất này có thể thu được từ các phản ứng trao đổi hoặc từ thủy ngân kim loại dưới tác động của axit nitric và nhiệt độ không cao hơn 45&nbsp;°C.

## Tham khảo
Ceri(IV) oxide

**Ceri(IV) Oxide**, còn được gọi dưới nhiều cái tên khác là *Ceric Oxide*, *Ceric dioxide*, là một Oxide của kim loại Ceri, một kim loại thuộc nhóm đất hiếm. Hợp chất này có công thức hóa học được quy định là **CeO<sub>2</sub>** và tồn tại ở dạng bột màu vàng nhạt. Nó cũng là một hóa chất có tính thương mại cao, là một sản phẩm thương mại quan trọng và là chất trung gian trong việc tinh chế nguyên tố từ quặng.

## Sản xuất
Ceri có trong tự nhiên trong một hỗn hợp với các nguyên tố đất hiếm khác trong quặng chính của nó là bastnaesit và monazit. Sau khi tách các ion kim loại thành dung dịch nước, Ce được tách tách ra khỏi hỗn hợp đó bằng cách thêm vào một chất oxy hóa và điều chỉnh độ pH dung dịch. Bước này khai thác độ hòa tan thấp của CeO2 và thực tế là các nguyên tố đất hiếm khác đều chống lại tính oxy hóa.

Ceri(IV) Oxide được hình thành bởi quá trình nung nóng Ceri(III) oxalat hoặc Ceri(III) hydroxide. Ngoài Ceri(IV) Oxide, Ceri còn có loại Oxide khác là Ceri(III) Oxide, có công thức hóa học Ce2O3, không ổn định và bị oxy hóa thành Ceri(IV) Oxide.

## Nghiên cứu

### Tách nước
Chu trình Ceri(III) Oxide-Ceri(IV) Oxide, còn được gọi là chu trình CeO2/Ce2O3 là một quá trình tách nước hóa học hai bước dựa trên Ceri(IV) Oxide và Ceri(III) Oxide để sản xuất hydro.

## Tham khảo
Diaspore

**Diaspore** , còn được gọi là **diasporit**, **empholit**, **kayserit**, hoặc **tanatarit **là một khoáng vật hydroxide oxit nhôm, α-AlO(OH), kết tinh trong hệ tinh thể trực thoi và không đồng nhất với goethit. Nó xuất hiện đôi khi như các tinh thể phẳng, nhưng thường là khối lượng lamellar hoặc vảy, bề mặt phẳng là một hướng tách hoàn hảo mà trên đó ánh là đặc trưng của ngọc trai. Nó không màu hoặc màu xám-trắng, vàng, đôi khi màu tím, và thay đổi từ mờ sang trong suốt. Nó có thể dễ dàng phân biệt với các khoáng chất trong suốt không màu khác với sự phân tách hoàn hảo và màu ngọc trai—giống như mica, tan, brucit, và thạch cao—bởi độ cứng lớn hơn của nó là 6,5 - 7. Trọng lực riêng là 3,4. Khi đun nóng trước ống xả, nó sẽ tàn phá dữ dội, phá vỡ thành những quả ngọc trai trắng.

Khoáng sản xuất hiện như là một sản phẩm thay đổi của corundum hoặc xơ và được tìm thấy trong đá vôi và đá tinh thể khác. Các tinh thể phát triển tốt được tìm thấy trong các khoáng chất cặn của Urals và tại Chester, Massachusetts, và kaonilit ở Schemnitz ở Hungary. Nếu có thể kiếm được với số lượng lớn, nó sẽ có tầm quan trọng kinh tế như một nguồn nhôm.

Diaspore, cùng với gibbsit và boehmit là một thành phần chính của quặng boxit.

Lần đầu tiên nó được tìm thấy là năm 1801, xuất hiện ở Mramorsk Zavod, Sverdlovsk, Trung Urals, Nga. Tên gọi, được đặt ra bởi René Just Haüy, là từ hy lạp cho διασπείρειν, *để phân tán,* ám chỉ đến sự phân hủy của nó khi nung.

Csarit, ottomanit và zultanit là những tên thương mại cho diaspore, từ dãy núi İlbir của tây nam Thổ Nhĩ Kỳ.

## Tham khảo
Lý Hỉ Minh

**Lý Hỉ Minh** (; sinh năm 1955) là Đô đốc Hải quân Trung Hoa Dân Quốc (ROCN). Từ năm 2017 đến 2019, ông là Tổng Tham mưu trưởng Bộ Quốc phòng Đài Loan. Trước đó, ông là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (2016—2017), và Tư lệnh Hải quân Trung Hoa Dân Quốc (2015—2016).

## Thân thế và binh nghiệp
Lý Hỉ Minh sinh năm 1955, quê gốc Thanh Đảo. Lý Hỉ Minh nhập ngũ năm 1977, xuất thân bộ đội tàu ngầm, từng đảm nhiệm chức vụ Đội trưởng Chiến đội 256 Hải quân; Hạm đội trưởng Hạm đội 124 Hải quân;

Lý Hỉ Minh tốt nghiệp Trường Sĩ quan Hải quân Trung Hoa Dân Quốc năm 1977; 
năm 1992, tốt nghiệp Học viện Hải quân Trung Hoa Dân Quốc; năm 1998, ông tốt nghiệp Học viện Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ.

Ngày 1 tháng 4 năm 2007, nhậm chức Chủ nhiệm Văn phòng Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Đài Loan.

Ngày 1 tháng 11 năm 2008, bổ nhiệm giữ chức vụ Ti trưởng Ti Quy hoạch Chiến lược, Bộ Quốc phòng Đài Loan. Ngày 1 tháng 10 năm 2010, Lý Hỉ Minh được bổ nhiệm làm Thứ trưởng thường trực Bộ Quốc phòng Đài Loan. Ngày 1 tháng 7 năm 2012, nhậm chức Phó Tư lệnh Hải quân Trung Hoa Dân Quốc.

Ngày 1 tháng 8 năm 2013, Lý Hỉ Minh được bổ nhiệm làm Phó Tổng Tham mưu trưởng Bộ Quốc phòng Đài Loan. Ngày 30 tháng 1 năm 2015, Phó Tổng Tham mưu trưởng Lý Hỉ Minh được bổ nhiệm làm Tư lệnh Hải quân Trung Hoa Dân Quốc, đồng thời phong quân hàm Nhị cấp Thượng tướng Hải quân.

Ngày 1 tháng 6 năm 2016, Lý Hỉ Minh được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Đài Loan. Ngày 1 tháng 5 năm 2017, Lý Hỉ Minh nhậm chức Tổng Tham mưu trưởng Bộ Quốc phòng Đài Loan. Ông giữ chức vụ này cho đến ngày 1 tháng 7 năm 2019. Người thay thế ông là Thượng tướng Thẩm Nhất Minh.

## Tham khảo
Mũ bóng chày

**Mũ bóng chày** là một loại mũ mềm với phần che nắng phía trước được thiết kế như một mặt phẳng thay vì hơi cong như mũ lưỡi trai và hơi tròn, phía sau nón có khóa bằng nhựa để điều chỉnh độ rộng cũng như kích thước. Phần kích thước của mũ snapback được chia thành 2 nhóm đó là "kích thước cố định" và "kích thước điều chỉnh". Những chiếc nón "kích thước cố định" thường chỉ vừa với đường tròn từ 55,88 cm tới 59,69&nbsp;cm còn "kích thước điều chỉnh" có khóa điều chỉnh kích cỡ ở phía sau.

Khởi điểm từ năm 1950, bóng chày mở rộng phạm vi của nó. Ban đầu chỉ có ở phía Đông nước Mỹ và phát triển ra phía Tây và rồi từ mũ bóng chày đã được biến tấu thành những chiếc mũ snapback mang nhiều màu sắc, phong cách đa dạng.

Xu hướng Snapback bắt đầu vào những năm 1990 ở Mỹ, các khu đô thị như New York với tiêu biểu là đội bóng chày New York Yankees và thành phố Los Angeles là những nơi khơi dậy phong trào snapback đầu tiên ở nước Mỹ. Một trong những điều đáng chú ý nhất của Snapback chính là phần phía trước mũ thường thêu logo tên của các đội thể thao (bóng chày, bóng rổ, bóng bầu dục...), chúng được thiết kế để mọi ngươi có thể thể hiện cho người khác biết đến tình yêu thể thao của người Mỹ. Với ý nghĩa của một chiếc mũ snapback mang lại là thể hiện sự tự hào, lòng đam mê và tình yêu dành cho bóng chày luôn muốn đội bóng yêu thích của bạn dành được chiến thắng. Bởi tính chất như vậy, chúng đã phát triển thành xu hướng trong thế giới của trang phục thể thao. Hiện nãy nón snapback còn được gọi là nón hip hop.

## Một số mẫu nón được biến tấu từ mũ Snapback

* **Strapback:** Phần khoá thường được thiết kế với da hoặc vải, gồm một hàng lỗ hoặc trơn, điều chỉnh như dây thắt lưng.
* **Fitted:** Phía sau nón không có khoá điều chỉnh. Một nón thường được thiết kế với một kích thước nhất định.
* **Trucker:** Là nón có phần thiết kế phía sau dạng lưới.

## Liên kết ngoài
Platin(IV) oxide

**Platin(IV) Oxide**, hay *platin dioxide*, còn được gián tiếp nhắc đến với cụm tên khác là *chất xúc tác của Adams*, thường có công thức hóa học là **PtO<sub>2</sub>**. Thực tế, platin(IV) Oxide được biết đến dưới dạng ngậm nước monohydrat PtO2·H2O. Hợp chất này là một chất xúc tác cho quá trình hydro hóa và quá trình thủy phân trong các phản ứng tổng hợp hữu cơ. Hợp chất platin(IV) Oxide tồn tại dưới dạng bột màu nâu sẫm đến đen, và rất có giá trị về kinh tế. Thông thường thì bản thân các Oxide không phải là một chất xúc tác hoạt động, nhưng nó trở nên hoạt động sau khi tiếp xúc với hydro, sau đó nó chuyển thành platin đen và chịu trách nhiệm cho các phản ứng.

## Quá trình phát triển
Trước khi chất xúc tác của Adams được phát hiện, việc giảm lượng chất hữu cơ được thực hiện bằng cách sử dụng bạch kim dạng keo hoặc bạch kim đen. Các chất xúc tác dạng keo hoạt động mạnh hơn nhưng gây khó khăn trong việc chiết tách các sản phẩm phản ứng. Điều này đã dẫn đến việc bạch kim đen được sử dụng rộng rãi hơn. Adam đã nêu lên cảm nhận của mình:
:*"…Một vài vấn đề mà tôi giao cho sinh viên của tôi liên quan đến giảm xúc tác. Vì mục đích này chúng tôi đã sử dụng chất xúc tác platin đen với phương pháp tốt nhất được phổ biến và ứng dụng rộng rãi vào thời điểm đó. Các sinh viên của tôi đã gặp nhiều rắc rối với chất xúc tác mà họ thu được trong đó thường xuyên, hợp chất này không hoạt động mặc dù được điều chế theo cùng các bước chi tiết...Tôi đã bắt đầu một nghiên cứu để tìm ra các điều kiện để điều chế chất xúc tác, với mong muốn nó hoạt động đồng nhất."*

## Tham khảo
Bệnh ống thận và mô kẻ thận

## Định nghĩa
**[[Bệnh]] [[Nephron|ống thận]] và mô kẽ thận** gây ra bởi tình trạng viêm nhiễm. Quá trình viêm diễn ra ở ống thận có thể ảnh hưởng đến tổ chức liên kết thận và ngược lại. Do đó khó phân biệt cụ thể sự tổn thương diễn ra chính xác ở đâu. Thường bệnh lý này đi kèm với sự biến đổi mô học về cấu trúc và chức năng của các tế bào ống thận và mô kẽ thận.
## Nguyên nhân
Có thể do nhiễm trùng, nhiễm độc, bệnh tự miễn hay di truyền...

## Phân loại
### Cấp tính
Tổn thương có phù nề làm bít hẹp lòng ống thận với sự xâm nhập các bạch cầu đơn nhân vào khoảng kẽ. Sự tổn thương diễn ra rải rác và khu trú.
### Mạn tính
Tổn thương đặc trưng bởi sự teo hóa các tế bào ống thận và mô liên kết. Lâu dần dẫn đến sự xơ hóa, làm dãn lòng ống thận, kém chức năng và tiến tới suy thận không hồi phục.
## Triệu chứng
Các triệu chứng điển hình là sự mất chức năng ở ống lượn gần làm giảm Kali máu, tăng amoniacid niệu, phosphate niệu, acid uric niệu, glucose niệu, HCO3- niệu,...
Triệu chứng nghiêm trọng nhất là sự toan hóa và cô đặc nước tiểu. pH giảm dưới 5,5 gây toan hóa ống góp và các ống thận, làm trầm trọng thêm các diễn tiến hoại tử ở đây. Sự giảm sản xuất hệ đệm amoni cũng góp phần dẫn đến toan hóa máu.
## Các bệnh lý thường gặp
### Hoại tử ống thận cấp
Phát sinh từ sự nhiễm trùng ống thận do vi khuẩn hoặc thứ phát sau các rối loạn huyết động tại thận. Điển hình bởi việc xơ hóa ống thận, teo các tế bào biểu bì và phù nề xâm lấn lòng ống.
### Viêm thận kẽ
Còn gọi là viêm tổ chức liên kết thận, viêm bể thận hay viêm thận ngược dòng. Bệnh sinh do sự nhiễm trùng ngược dòng bắt nguồn từ sự tắc nghẽn niệu quản do sỏi hay là viêm bàng quang. Bệnh thường gặp ở phụ nữ. Tổn thương thường thấy là sự tăng sinh các tổ chức xơ làm chèn ép các nhu mô thận. Lâu dần dẫn đến chít hẹp lòng ống thận, xơ hóa toàn bộ và cuối cùng là suy thận không hồi phục. Giai đoạn đầu thường điển hình bởi tình trạng đái ra mủ.
## Tham khảo
Columbit

**Columbit**, còn được gọi là **niobit&nbsp;**và **columbat**&nbsp;[(Fe, Mn)Nb2O6] là một&nbsp;&nbsp;khoáng vật. Nhóm khoáng sản này lần đầu tiên được tìm thấy ở Haddam, Connecticut, Hoa Kỳ. Nó tạo thành một chuỗi với ferrotantalit tương tự tantalum-dominant và một chuỗi với manganese-dominant tương tự manganocolumbit. Khoáng giàu sắt của nhóm columbit là ferrocolumbit. Đôi khi thiếc và wolfram có thể có mặt trong khoáng sản. Yttrocolumbit là khoáng sản giàu ytri&nbsp; của&nbsp;columbit với công thức (Y, U, Fe)&nbsp;(Y,U,Fe)(Nb,Ta)O4. Đây là một khoáng chất phóng xạ được tìm thấy ở Mozambique.

Columbit là có cấu trúc hệ tinh thể trực thoi như tantalit. Trong thực tế, columbit và tantalit có thể kiên kết lại với nhau gọi là  columbit-tantalit hoặc coltan. Tuy nhiên, tantalit có trọng lượng riêng lớn hơn columbit, tantalit là 8.0 so với columbite chỉ là 5.2.
Columbit cũng rất giống với tapiolit. Những khoáng chất này có cùng thành phần hóa học nhưng cấu trúc đối xứng tinh thể khác nhau: columbit là hệ tinh thể trực thoi và tapiolit là hệ tinh thể bốn phương.&nbsp;Viên pha lê đơn tinh thể lớn nhất được ghi chép bao gồm các tấm 6&nbsp;mm (0,24 inch) dày 76&nbsp;cm × 61&nbsp;cm (30 in × 24 in).

## Sự xuất hiện
Columbit lần đầu tiên được tìm thấy ở Hoa Kỳ đã được biết đến từ một mẫu vật có lẽ bắt nguồn từ John Winthrop (1606-1676), thống đốc đầu tiên của Connecticut Colony và bộ sưu tập khoáng sản khổng lồ.&nbsp; Cùng với 600 mẫu khác, nó được Wait Winthrop (1681-1747) quyên góp cho Hans Sloane- chủ tịch Hội Hoàng gia Anh, khi trở thành Ủy viên Hội Hoàng gia năm 1737.

Năm 1801, Charles Hatchett khám phá ra nguyên tố nobi trong mẫu vật này,sau đó ông đã đặt tên cho nó là columbit để tôn vinh Cristoforo Colombo, người phát hiện ra châu Mỹ.

## Xem thêm
* Danh sách khoáng vật
## Tham khảo
Silic monoxide

**Silic monOxide** là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học **SiO**, trong đó, silic tồn tại trong trạng thái oxy hóa là +2. Trong trạng thái là hơi, nó là một phân tử điatomic. Ngoài ra, hợp chất này cũng đã được tìm thấy trong các ngôi sao và hợp chất này được đánh giá là loại Oxide silic phổ biến nhất trong vũ trụ.

Khi khí SiO được làm nguội nhanh chóng, nó ngưng tụ để tạo thành một vật liệu bằng thủy tinh dạng polyme có màu nâu đen, với công thức để miêu tả là (SiO)n. Hợp chất mới này có giá trị về kinh tế, thương mại và được sử dụng tạo thành các màng SiO. Chất (SiO)n khá nhạy cảm với không khí và độ ẩm. Bề mặt của nó dễ bị oxy hóa trong không khí ở nhiệt độ phòng, tạo ra lớp bề mặt SiO<sub>2</sub>, có tác dụng bảo vệ vật liệu này khỏi quá trình oxy hóa. Tuy nhiên, (SiO)n bị biến đổi với phản ứng một chiều tạo thành SiO2 và Si, với điều kiện nhiệt độ khá cao là từ khoảng 400 đến 800 ℃ trong vài giờ, và diễn ra rất nhanh chóng khi nhiệt độ từ 1.000 đến 1.440 ℃, mặc dù phản ứng không hoàn toàn.

## Tham khảo
Baotit

**Baotit**&nbsp;Ba4Ti4(Ti, Nb, Fe)4(Si4O12)O16C là một khoáng sản hiếm của silic.&nbsp;Nó có cấu trúc tinh thể là hệ tinh thể bốn phương, mặc dù thường bị biến dạng thay đổi thành hệ tinh thể đơn nghiêng. Được đặt tên theo nơi khám phá đầu tiên, Bao Đầu, Trung Quốc, baotit đã được tìm thấy trong các mạch địa chất đá ở các địa điểm khác nhau trên thế giới.
## Cấu trúc
Cấu trúc tinh thể của baotit là hệ tinh thể bốn phương, trong đó (Ti, Nb, Fe) -octahedra liên kết các cạnh, tạo thành chuỗi và liên kết chéo ở các góc; các chuỗi này tương tự như các chuỗi trong rutil.&nbsp;Bốn tứ diện silicat chia sẻ các góc tạo các vòng tròn đặc trưng trên mặt phẳng vuông góc với trục vít.&nbsp;Cation bari ở giữa các vòng và các chuỗi rutil, trong khi chloride làm đầy khoảng trống giữa mỗi vòng.&nbsp;Sự có mặt của clo không cần thiết để cấu trúc cân bằng điện tích.

## Sự xuất hiện địa chất
Mẫu đầu tiên của baotit được tìm thấy cùng với galena, pyrit, albite, aegirin&nbsp;và amphibol&nbsp;kiềm trong thạch anh cắt&nbsp;tại mỏ Bayan Obo ở Trung Quốc.&nbsp;Các loại hạt từ quận Ravalli, Montana&nbsp; được tìm thấy trong lớp vỏ canxit mỏng trên quần thể Eschynite trong tĩnh mạch cacbon.&nbsp;Baotit cũng tìm thấy ở sông Haast, New Zealand như là một giai đoạn phụ trợ của các tĩnh mạch cacbonatit, fenit và thủy nhiệt có liên quan đến một con đê bao.&nbsp;Sự xâm nhập đê của các magmas có nguồn gốc từ mantle-derived&nbsp;có thể là do gần ranh giới của dãy núi Alpine trên đảo phía nam, New Zealand.

## Tham khảo
Paladi(II) oxide

**Paladi(II) oxide** là một hợp chất vô cơ có thành phần chính là nguyên tố paladi và oxy, có công thức hóa học được quy định là **PdO**. Hợp chất này là một oxide đặc trưng của paladi. Nó được điều chế bằng cách cho kim loại phản ứng với khí oxy. Ở nhiệt độ cao, trên khoảng 900 ℃, oxide này bị phân hủy trở lại thành nguyên tố kim loại paladi và khí oxi. Oxide này trơ, không phản ứng với axit.

## Điều chế
PdO thường thu được như là một hợp chất chỉ được tạo ra cho các ứng dụng là làm một chất xúc tác. paladi(II) oxide được điều chế bằng cách làm nóng kim loại paladi dạng xốp với khí oxi ở nhiệt độ 350 ℃.
:2Pd + O2 → 2PdO
Oxide thu được là PdO, có bề ngoài là một dạng bột có màu dương đen. Oxide này cũng có thể được điều chế đặc biệt bằng cách nung nóng hỗn hợp paladi(II) chloride và kali nitrat:
:2PdCl2 + 4KNO3 → 2PdO + 4KCl + 4NO<sub>2</sub>↑+ O2↑
Một cách điều chế khác cũng tương tự là hòa tan kim loại paladi trong dung dịch nước cường toan, sau đó bổ sung natri nitrat vào phản ứng, với nhiệt độ cần thiết là 600 ℃.

## Tham khảo
Neodymi(III) oxide

**Neodymi(III) Oxide** hoặc **neodymi sesquiOxide** là một hợp chất vô cơ tạo thành bởi nguyên tổ neodymi và nguyên tố oxy, có công thức hóa học là **Nd<sub>2</sub>O<sub>3</sub>**. Hợp chất này cũng có dạng cấu trúc tinh thể xám-xanh dương lục giác. Dioxide đất hiếm đidymi, trước đây được coi là một hợp chất, thực ra một phần của nó chứa neodymi(III) Oxide.

## Ứng dụng
Neodymi(III) Oxide được sử dụng thành chất lỏng dope, dùng cho kính, bao gồm cả kính mát, để chế tạo laser trạng thái rắn, kính màu và men. Thủy tinh pha với hợp chất neodymi chuyển màu tím do sự hấp thụ của ánh sáng màu vàng và xanh lục, và được sử dụng trong làm kính chuyên dụng ngành hàn xì. Một số thủy tinh được làm từ neodymi là điclroic có tính chất đặc biệt là nó có thể thay đổi màu sắc tùy thuộc vào ánh sáng. Một loại thủy tinh được đặt tên là khoáng alexandrit, xuất hiện màu xanh trong ánh sáng mặt trời và màu đỏ trong ánh sáng nhân tạo. Khoảng 7000 tấn neodymi(III) Oxide được sản xuất trên toàn thế giới mỗi năm. Hợp chất này cũng được sử dụng làm chất xúc tác trong các phản ứng trùng hợp.

## Phản ứng
Neodymi(III) Oxide được tạo ra khi đốt cháy neodymi(III) nitrat hoặc neodymi(III) hydroxide trong không khí.

## Tham khảo