Aspidoras

***Aspidoras*** là một chi cá da trơn nước ngọt thuộc phân họ Corydoradinae trong họ Callichthyidae, bắt nguồn từ quốc gia Brazil. Cái tên *Aspidoras* của chi được ghép từ hai từ *aspis* ("tấm khiên") và *dora* ("da") trong tiếng Hy Lạp.

## Phân loại
*Aspidoras* có thể dễ dàng phân biệt với các loài thuộc chi khác trong phân họ *[[Corydoradinae]]* bởi sự xuất hiện của thóp đầu; là đặc điểm duy nhất của những loài thuộc chi *Aspidoras*. Tuy nhiên, nhiều loài thuộc chi *Aspidoras* lại tương tự nhau và thường khó để phân biệt chúng. Nếu không có mẫu vật, rất khó để xác định đích danh một loài chỉ qua những tấm hình chụp. Chúng đều là những loài cá nhỏ; riêng loài *A. taurus* dài hơn 5&nbsp;cm. Loài điển hình của chi *Aspidoras* này là *[[Aspidoras rochai]]*.

Đơn ngành của chi *Aspidoras* đã được chứng minh.

## Các loài
Có tất cả 23 loài trong chi *Aspidoras*:

* *[[Aspidoras albater]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras belenos]]* M. R. Britto, 1998
* *[[Aspidoras brunneus]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras carvalhoi]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras depinnai]]* M. R. Britto, 2000
* *[[Aspidoras eurycephalus]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras fuscoguttatus]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras gabrieli]]* Wosiacki, T. G. Pereira & R. E. dos Reis, 2014
* *[[Aspidoras lakoi]]* P. Miranda-Ribeiro, 1949
* *[[Aspidoras maculosus]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras marianae]]* M. D. V. Leão, M. R. Britto & Wosiacki, 2015
* *[[Aspidoras menezesi]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras mephisto]]* Tencatt & Bichuette, 2017
* *[[Aspidoras microgalaeus]]* M. R. Britto, 1998
* *[[Aspidoras pauciradiatus]]* (S. H. Weitzman & Nijssen, 1970)
* *[[Aspidoras poecilus]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras psammatides]]* M. R. Britto, F. C. T. Lima & A. C. A. Santos, 2005
* *[[Aspidoras raimundi]]* (Steindachner, 1907)
* *[[Aspidoras rochai]]* R. Ihering, 1907
* *[[Aspidoras spilotus]]* Nijssen & Isbrücker, 1976
* *[[Aspidoras taurus]]* F. C. T. Lima & M. R. Britto, 2001
* *[[Aspidoras velites]]* M. R. Britto, F. C. T. Lima & C. L. R. Moreira, 2002
* *[[Aspidoras virgulatus]]* Nijssen & Isbrücker, 1980

## Phân bổ
Những thành viên trong chi *Aspidoras* thường sống ở những dòng suối nhỏ và cạn tại các vùng trung tâm và phía đông Brazil. Đa số chúng là những loài đặc hữu hẹp, chỉ xuất hiện ở một số hệ thống sông chính, cụ thể: *A. fuscoguttatus* và *A. lakoi* bắt nguồn từ hệ thống sông Paraná; *A. albater*, *A. eurycephalus* và *A. gabrieli* bắt nguồn từ hệ thống sông Tocantins; *A. brunneus*, *A. marianae* và *A. microgalaeus* bắt nguồn từ hệ thống sông Xingu; *A. belenos*, *A. pauciradiatus* và *A. velites* bắt nguồn từ hệ thống sông Araguaia; *A. rochai* bắt nguồn từ những con sông quanh thành phố Fortaleza; *A. raimundi* bắt nguồn từ sông Parnaíba; *A. carvalhoi* bắt nguồn từ những con sông quanh thành phố Guaramiranga; *A. maculosus* bắt nguồn từ sông Itapicuru; *A. menezesi* bắt nguồn từ sông Jaguaribe; *A. spilotus* bắt nguồn từ sông Acaráu; *A. poecilus* bắt nguồn từ các sông Xingu, sông Araguaia và sông Tocantins; *A. psammatides* bắt nguồn từ sông Paraguaçu; *A. virgulatus* bắt nguồn từ các sông ven biển thuộc bang Espírito Santo; *A. depinnai* bắt nguồn từ thượng nguồn sông Ipojuca; *A. taurus* bắt nguồn từ thượng nguồn sông Itiquira trên và sông Taquari, cả hai nhánh của sông Paraguay.

## Cá cảnh

*Aspidoras* có thể được nuôi làm cảnh tương tự như hầu hết các loài thuộc chi *[[Corydoras]]*. Chúng sinh trưởng tốt trong nước có độ pH từ 6,8 đến 7,0 và nhiệt độ khoảng 22 đến 26&nbsp;°C. Loài thường được nuôi trong hồ cá cảnh nhiều nhất là *[[Aspidoras pauciradiatus]]*.

## Xem thêm

* H. Nijssen & I.J.H. Isbrücker (1976), *[http://repository.naturalis.nl/document/547801 The South American Plated Catfish genus Aspidoras R. von Ihering, 1907, with descriptions of nine new species from Brazil (Pisces, Siluriformes, Callichthyidae)]* (PDF)
*S. A. Schaefer (2000), *[https://www.researchgate.net/profile/Marcelo_Britto2/publication/240622588_Aspidoras_depinnai_Siluriformes_Callichthyidae_A_New_Species_from_Northeastern_Brazil/links/59516a750f7e9b329234cc4b/Aspidoras-depinnai-Siluriformes-Callichthyidae-A-New-Species-from-Northeastern-Brazil.pdf?origin=publication_detail Aspidoras depinnai (Siluriformes: Callichthyidae): A New Species from Northeastern Brazil]*, Copeia 2000 (4): 1048-1055

## Chú thích