Vụ sát hại Charlie Kirk

Vào ngày 10 tháng 9 năm 2025, Charlie Kirk, một nhà hoạt động chính trị, tác giả và nhân vật truyền thông cánh hữu người Mỹ, đã bị bắn chết khi đang phát biểu trước đám đông tại khuôn viên trường Đại học Utah Valley (UVU) ở Orem, Utah. Sự kiện được ngoài trời này là điểm đến đầu tiên của chuyến lưu diễn American Comeback Tour mùa thu do Turning Point USA, một tổ chức do ông thành lập, tổ chức.

Vụ sát hại xảy ra trong bối cảnh gia tăng căng thẳng và bạo lực chính trị tại Hoa Kỳ. Vụ việc đã gây ra phản ứng rộng rãi từ các nhân vật công chúng trong nước và quốc tế. Một cuộc truy lùng đã diễn ra ngay lập tức và kết thúc vào sáng ngày 12 tháng 9, khi Donald Trump công bố rằng một nghi phạm đã bị "một người thân cận" giao nộp trong một cuộc phỏng vấn trên Fox News.

## Bối cảnh

Vụ sát hại Kirk xảy ra vào thời điểm có sự "chia rẽ sâu sắc và bạo lực ngày càng thường xuyên trong đời sống chính trị Hoa Kỳ", theo tờ *[[Financial Times]]*.
## Vụ nổ súng
Vào khoảng 12:20chiều MDT, Kirk bị bắn vào cổ khi đang phát biểu tại sự kiện *American Comeback Tour*. Cái chết của anh được Tổng thống Donald Trump thông báo trên tài khoản Truth Social của ông lúc 2:40 chiều và được người phát ngôn của Kirk xác nhận.

## Truy lùng
Các nhà chức trách tìm kiếm thủ phạm ngay sau vụ sát hại.

## Nghi phạm

**Tyler James Robinson** (sinh ngày 16 tháng 4, 2003) là một thanh niên 22 tuổi người Mỹ, cậu đã bị cáo buộc là kẻ xả súng. Vào ngày sau vụ xả súng, bố mẹ cậu đã thuyết phục cậu đến nơi thường trú của họ tại thành phố Washington, Utah, sau khi họ nhận ra sự giống nhau giữa cậu và những hình ảnh trên các bản tin mà các nhà chức trách cho là tay súng. Khi họ thảo luận với nhau về chuyện này, Robinson (được cho là) đã ám chỉ rằng cậu chính là tay súng. Robinson cũng đã nói với họ rằng cậu sợ mình sẽ bị bắn bởi cảnh sát, hoặc một đội SWAT được cử đến nhà bố mẹ cậu. Bố mẹ cậu đã liên lạc với một thành viên của hiệp chúng nhà thờ Mặc Môn mà họ tham gia, ông là một viên thám tử đã nghỉ hưu và trước đó đã từng làm việc cho cảnh sát trưởng quận Washington. Viên thám tử nghỉ hưu đã liên hệ đến cảnh sát trưởng và đã sắp xếp cho Robinson đầu thú. Ông và cha Robinson sau đó đã lái xe đưa Robinson đến văn phòng cảnh sát trưởng vào tối ngày 11 tháng 9 và Robinson đã bị bắt tạm giam mà không có sự cố nào sảy ra trong quá trình này. Thống đốc Spencer Cox đã nói vào ngày hôm sau đó rằng Robinson là kẻ tình nghi duy nhất. Cuộc truy lùng hung thủ đã kết thúc sau 33 giờ. Nếu được chứng minh có tội trong vụ ám sát Kirk, Robinson có thể đối mặt với án tử.

Robinson, con trai của một nhân viên công tác xã hội và một chủ kinh doanh, được sinh ra và lớn lên ở Washington, Utah, cùng với hai người em trai. Gia đình Robinson là thành viên của Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kytô. Bà của Robinson nói rằng đa phần các thành viên trong gia đình đều ủng hộ đảng Cộng Hòa, và cũng nói thêm rằng bà không quen biết "bất cứ một ai ủng hộ đảng Dân Chủ". Những tấm ảnh thời thơ ấu cho thấy các chuyến đi của gia đình Robinson đến những trường tập bắn  và xem triển lãm vũ khí. Cậu tốt nghiệp Trường Trung học Pine View năm 2021; trong thời gian từ 2019 đến 2021, cậu đã theo học các học phần đại học và tích lũy tín chỉ tại Đại học Dixie State. Vào ngày 31 tháng 5 năm 2022, Robinson đã xuất hiện trong một video body camera của cảnh sát  trong đó cậu bị tra hỏi bởi lực lượng thực thi pháp luật sau một vụ va chạm giao thông ở một ngã tư. Vào thời điểm bị bắt giữ, Robinson sống ở St.&nbsp;George, Utah, cách khoảng  về phía tây nam trường đại học Utah Valley. Cậu đang theo học năm ba chương trình dạy nghề điện ở Trường cao đẳng kĩ thuật Dixie. Cậu trước kia đã được nhận vào Đại học bang Utah nhưng đã bỏ học sau một kỳ.

### Điều tra
Các điều tra viên đã chất vấn bạn cùng phòng của Robinson, người đã không bị đưa vào diện tình nghi là hung thủ cho vụ án này, người này đã được mô tả là đã rất "hoảng hồn" và "sốc" bởi vụ xả súng và chối bỏ bất kì sự liên lụy nào đến vụ phạm tội. Thống đốc Cox đã nói rằng người bạn cùng phòng đã "rất hợp tác"  với các điều tra viên, và đã đồng ý cho họ xem tin nhắn riêng tư giữa 2 người xác nhận cho quá trình gây án của Robinson trong tin nhắn đó có liên quan đến một số tình tiết như "cần nhặt lại khẩu súng ở chỗ làm rơi, khẩu súng đã bị bỏ lại trong một bụi cây, các tin nhắn liên quan đến mô tả bằng mắt thường khu vực nơi mà khẩu súng bị bỏ lại, và một tin nhắn ám chỉ đến việc khẩu súng đã bị bỏ lại được quấn trong một tấm khăn." Các tin nhắn cũng nhắc đến một chiếc ống ngắm và các viên đạn được khắc chữ.

Sau vụ xả súng, ai đó trong một nhóm chat Discord riêng tư mà Robinson là thành viên, đã nói rằng Robinson trông giống như người đàn ông trong các bức ảnh nghi phạm được công bố bởi FBI. Robinson (được báo cáo là) đã nói đùa rằng cậu bị một tên doppelgänger đang cố gắng hãm hại cậu, và nhóm chat nên chia cho cậu tiền thưởng của FBI khi giao nộp cậu, và rằng nếu là cậu thực sự làm như vậy cậu sẽ tránh đến quán McDonald's (một ám chỉ đến Luigi Mangione, người đã bị bắt giữ ở một quán McDonald ở Altoona, Pennsylvania vì cáo buộc đã giết hại CEO của UnitedHeathcare Brian Thompson), và rằng nếu là cậu, cậu cũng sẽ thủ tiêu bản tuyên ngôn và khẩu súng. Một tin nhắn được khôi phục khác, được đăng cùng ngày hôm đó, có nội dung có thể tạm dịch là: "Chào các cậu, tôi có một tin xấu cho tất cả các cậu đây. Đó chính là tôi (đã làm điều đó) ở UVU hôm qua. Tôi xin lỗi tất cả mọi người về chuyện này. Tôi  sẽ đi đầu thu với sự giúp đỡ của một người quen là cảnh sát trưởng sau một chút nữa, cảm ơn tất cả các cậu về những thời gian vui vẻ bên nhau và những tiếng cười, tất cả các cậu đã luôn là những người thật tuyệt vời, cảm ơn tất cả các cậu vì mọi thứ."  Một người bạn trong nhóm Discord đã viết sáng hôm sau rằng lời thú tội này có vẻ như là thật cùng lúc kêu gọi mọi người hãy cầu nguyện, cả cho sự thành khẩn của Robinson và cho gia đình Charlie Kirk. Discord sau đó đã đình chỉ tài khoản của Robinson. Vào ngày 15 tháng 9, FBI đã thông báo rằng DNA của Robinson khớp với mẫu được tìm thấy trên một tấm khăn quấn khẩu súng của nghi phạm và trên một chiếc tua vít trên mái nhà mà tay súng khai hỏa.

### Quan điểm chính trị của Robinson và các động cơ có thể liên quan
Công tố viên quận Utah Jeffrey Gray đã nói rằng mẹ Robinson đã kể với các điều tra viên rằng con của bà đã chú ý nhiều hơn đến chính trị kể từ năm ngoái và đã bắt đầu "nghiêng cánh tả nhiều hơn, có xu hướng ủng hộ quyền của người đồng tính và người chuyển giới". Robinson đã được đăng kí bầu cử dưới danh nghĩa cử tri độc lập, và không có ghi nhận về lịch sử bầu cử của cậu tại quận Washington. Robinson không có tiền sử tội phạm trước vụ bắt giữ này.

Vào ngày 14 tháng 9, thống đốc Cox nói rằng Robinson có những quan điểm chính trị rất khác biệt so với gia đình vốn có xu hướng bảo thủ của cậu và có liên hệ đến "Ý thức hệ cánh tả", mặc dù ông đã không thể cung cấp những chứng cứ cụ thể. Theo như Cox, Robinson có vẻ như đã bị cực đoan hóa sau khi bỏ học tại Đại học bang Utah và có thể đã bị ảnh hưởng bởi nhiều khía cạnh của văn hóa Internet. Ông Cox cũng đã nói rằng một trong những người thân của Robinson đã nói với các điều tra viên rằng trong một bữa tối gia đình, Robinson đã thể hiện sự không thích của mình với Charlie Kirk và đã thảo luận về chuyến thăm sắp tới của ông ta đến đại học Utah Valley. Trong khi Trump và các quan chức khác của đảng Cộng Hòa đã cáo buộc rằng Robinson có liên hệ với các nhóm cánh tả và đe dọa sẽ có biện pháp cứng rắn với các nhóm này, nhiều nguồn có liên hệ mật thiết với giới điều tra đã nói, vào ngày 21 tháng 9 rằng, không có bằng chứng như vậy được phát hiện.

Vào ngày 16 tháng 9, công tố Gray đã phát biểu rằng "nghi phạm đã trở nên quan tâm nhiều hơn về vấn đề quyền của người đồng tính và người chuyển giới" và rằng cậu đã có tư tưởng tách biệt so với tư tưởng của gia đình bảo thủ của mình, ông trích dẫn mối quan hệ của Robinson với người bạn cùng phòng là người chuyển giới như một yếu tố. Gray đã tóm tắt thêm chi tiết đoạn tin nhắn mà công tố viên này tin rằng Robinson đã gửi nó đến người bạn cùng phòng, thứ chỉ ra rằng cậu đã lên kế hoặc cho vụ xả súng này trong chỉ hơn một tuần. Khi người bạn cùng phòng hỏi Robinson tại sao cậu ta lại làm điều đó, cậu đã trả lời, "Tôi đã chịu đựng đủ sự thù ghét của anh ta rồi. Một vài sự thù ghét không thể giải quyết bằng việc đàm phán được." Theo như ABC News, các tài liệu buộc tội đã không "chỉ ra sự liên quan của những lập trường này hay những phát ngôn của ông Kirk về những vấn đề đó có phải là một yếu tố thúc đẩy hung thủ không", và hãng thông tấn cũng đã báo cáo rằng "công tố Gray đã nói rằng ông sẽ để một thẩm phán quyết định xem liệu các phát ngôn (bị cáo buộc là) của nghi phạm có được coi là một lời thú tội hay không."

## Hệ quả
Đại học Utah Valley đã tạm dừng các lớp học và hoạt động tại tất cả các cơ sở, bao gồm cả các cơ sở vệ tinh, cho đến ngày 15 tháng 9.

## Phản ứng
Các video quay bằng điện thoại di động về vụ xả súng đã nhanh chóng được đăng tải lên mạng xã hội. Tài khoản X chính thức của UVU đưa tin rằng đã có một phát súng về phía Kirk và anh đã được đội an ninh của anh đưa khỏi hiện trường.

Chỉ trong vài phút sau vụ nổ súng, các video do những người tham dự ghi lại đã bắt đầu lan truyền trên X, Instagram, Threads, YouTube, Telegram và được xem hàng triệu lần. Một số nền tảng đã thêm cảnh báo hoặc giới hạn độ tuổi, trong khi những nền tảng khác gặp khó khăn trong việc xóa các cảnh quay. Các nhà phân tích cho rằng việc sát hại một nhân vật đáng chú ý như vậy được lan truyền rộng rãi trên mạng là chưa từng có tiền lệ và có thể gây ra hậu quả lâu dài.

Một nhận xét do Kirk đưa ra sau vụ xả súng tại trường học Nashville năm 2023—"Không may là có một số người chết vì súng mỗi năm, nhưng cái giá phải trả vẫn xứng đáng, để chúng ta có Tu chính án thứ Hai nhằm bảo vệ các quyền khác do Chúa ban tặng"—đã được đăng lại nhiều lần trên mạng xã hội sau vụ xả súng.

## Chú thích

## Xem thêm
*Bạo lực súng đạn ở Hoa Kỳ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*