open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sao Mộc nóng

**Sao Mộc nóng** (tiếng Anh: *hot-Jupiter*) là một loại hành tinh khí khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời mà về mặt vật lý thì tương tự như Sao Mộc nhưng lại có chu kỳ quỹ đạo rất ngắn (P<10 ngày). Khoảng cách gần từ chúng tới ngôi sao chủ và nhiệt độ bề mặt-bầu khí quyển cao khiến chúng được đặt tên là "Sao Mộc nóng".

Sao Mộc nóng là những hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời dễ phát hiện nhất bằng phương pháp vận tốc xuyên tâm, bởi vì sự dao động mà chúng gây ra cho chuyển động của sao chủ của chúng thì tương đối lớn và nhanh so với của những loài hành tinh khác đã biết. Một trong những Sao Mộc nóng nổi tiếng nhất là 51 Pegasi b. Được phát hiện năm 1995, nó là hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời đầu tiên được phát hiện có quỹ đạo quanh một ngôi sao giống mặt trời. 51 Pegasi b có chu kỳ quỹ đạo khoảng 4 ngày.

## Hình thành và phát triển
Có hai trường tư tưởng chung về nguồn gốc của Sao Mộc nóng: hình thành ở một khoảng cách sau đó di chuyển vào trong và hình thành tại chỗ ở khoảng cách hiện chúng được quan sát thấy. Quan điểm phổ biến hiện nay là cái di chuyển vào trong.

### Mất bầu khí quyển
Nếu bầu khí quyển của một Sao Mộc nóng bị tước đi thông qua quá trình thoát thủy động lực học, lõi của nó có thể trở thành một hành tinh chthonia. Số lượng khí bị lấy đi từ các lớp ngoài cùng thì phụ thuộc vào kích cỡ của hành tinh, loại khí hình thành nên lớp vỏ, khoảng cách quỹ đạo từ ngôi sao, và độ sáng của ngôi sao. Trong một hệ thông thường, ngôi sao khí khổng lồ có quỹ đạo ở khoảng cách 0,02 AU so với ngôi sao chủ sẽ mất 5–7% khối lượng trong suốt vòng đời của nó, nhưng nếu nó có quỹ đạo ở gần hơn 0,015 AU thì tức là sẽ xảy ra hiện tượng bốc hơi ở một tỉ lệ khối lượng hành tinh lớn hơn đáng kể. Tuy vậy vẫn chưa tìm thấy thiên thể nào như vậy và đó vẫn chỉ là giả thuyết.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Inside Exoplanets: Motley Crew of Worlds Share Common Thread
* NASA: Global temperature map of an exoplanet* First known theoretical prediction about existence of Hot Jupiters – by Otto Struve in 1952.
* "Proposal for a Project of High-Precision Stellar Radial Velocity Work". Otto Struve proposal, ngày 24 tháng 7 năm 1952.
* Audio: Cain/Gay Hot Jupiters and Pulsar Planets – Sept 2006.
Tricholoma ustaloides

***Tricholoma ustaloides*** là một loài nấm thuộc chi *[[Tricholoma]]* lớn. Nấm phân bố rộng rãi ở châu Âu, thường sinh trưởng trên cây sồi và cây cử. Mặc dù được xem là nấm không ăn được, nhưng một số cộng đồng dân cư ở México thường ăn loại nấm này.

## Mô tả
Mũ nấm có màu nâu đỏ hoặc nâu hạt dẻ có mép nhạt màu, rất kết dính khi ẩm và có đường kính từ . Hình dạng tổng thể của mũ giống chiếc chuông khi còn non, sau đó dạt phẳng đến hình dạng lồi không đều khi trưởng thành, và thường phát triển thành dạng thùy. Mép mũ thường được uốn vào trong. Phiến nấm xếp đông đúc với nhau, hợp sinh hoặc phân khía hợp nhất vào cuốn, và khi nấm già hoặc thâm đi sẽ có màu trắng hoặc màu vàng thổ hoàng nhạt với vết nâu sẫm. Cuốn dài  và dày , dạng mọc thẳng thô ráp (hình thoi), với các sợi rễ tóc nâu đỏ và một vùng định hình nhọn hoặc màu trắng ở đỉnh thân, đặc biệt trong các mẫu vật trưởng thành. Phần thịt nấm có màu trắng hoặc kem, phần bột có mùi nồng, với vị đắng.

Bào tử có hình dạng hình cầu gồ ghề hoặc hình elip, trong suốt, trơn, không dạng bột và có kích thước 5.5—7.0 x 4.5—5.5 µm. Đảm nấm có 4 bào tử và nang không tồn tại.

## Môi trường sống và phân bố

Loài nấm rễ cộng sinh này thường mọc theo nhóm nhỏ, thường sinh sống gần cây thuộc chi sồi và cử.

Mặc dù tương đối hiếm, nấm phân bố rộng rãi ở châu Âu, bị hạn chế do cây chủ ưa thích ít xuất hiện. Lần xuất hiện đầu tiên được ghi nhận ở México vào năm 1984.

## Tính ăn được

Mặc dù nhiều nguồn tài liệu ghi nhận không thể ăn được, *Tricholoma ustaloides* vẫn được cộng đồng dân cư gần Thành phố México là Ajusco và Topilejo tiêu thụ như thực phẩm.

## Tham khảo
Sân vận động Arrowhead

**Sân vận động Arrowhead** () là một sân vận động bóng bầu dục Mỹ nằm ở Thành phố Kansas, Missouri, Hoa Kỳ. Đây là sân nhà của Kansas City Chiefs thuộc National Football League (NFL). Tên gọi chính thức của sân vận động từ năm 2021 là **GEHA Field tại Sân vận động Arrowhead** (phát âm là G.E.H.A.). Sân vận động này được đổi tên sau khi GEHA ký thỏa thuận quyền đặt tên với Chiefs.

Sân là một phần của Khu liên hợp thể thao Truman cùng với Sân vận động Kauffman liền kề, sân nhà của Kansas City Royals thuộc Major League Baseball (MLB). Sân vận động Arrowhead có sức chứa 76.416 chỗ ngồi, trở thành sân vận động lớn thứ 27 ở Hoa Kỳ và là sân vận động NFL lớn thứ sáu. Sân cũng là cơ sở thể thao có sức chứa lớn nhất ở bang Missouri. Công việc cải tạo với chi phí 375 triệu đô la của sân đã được hoàn thành vào năm 2010.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Arrowhead Stadium at StadiumDB.com
* Arrowhead stadium info on KCChiefs.com – Seating chart – Virtual Tour
* Stadiums of Pro Football: Arrowhead stadium
* Arrowhead Stadium Seating Chart
Thống chế (Thái Lan)

**Thống chế** (, *Chom Phon*) là cấp bậc quân sự cao cấp nhất của Quân đội Thái Lan, được xem là tương đương với cấp bậc Nguyên soái hoặc Thống tướng trong quân đội của một số quốc gia. Cấp bậc Thống chế Thái Lan được chính thức thành lập vào năm 1888, cùng với hệ thống cấp bậc quân đội, bởi Quốc vương Chulalongkorn (Rama V), người muốn hiện đại hóa quân đội theo kiểu phương Tây.

Danh xưng Thống chế được dùng chung trong quân đội, gồm cả Hải, Lục, Không quân. Trong Hải quân, cấp bậc này được thêm hậu tố để thành cấp bậc **Thống chế Hải quân** (, *Chom Phon Ruea*), tương đương Đô đốc hạm đội. Tương tự, trong Không quân, cấp bậc này được gọi là **Thống chế Không quân** (, *Chom Phon Akat*). Thông thường, các cấp bậc này được phong riêng rẽ ở từng nhánh quân chủng, tuy nhiên, cũng đã từng có một số cá nhân giữ cấp bậc Thống chế của cả Hải Lục Không quân trong lịch sử Thái Lan.

Quốc vương Thái Lan giữ danh vị là Lãnh đạo tối cao của các lực lượng vũ trang, mặc nhiên giữ cấp bậc Thống chế Hải Lục Không quân khi đăng quang. Hiện tại, cấp bậc Thống chế chỉ tồn tại như một cấp bậc danh dự phong cho một số thành viên thuộc Hoàng gia Thái Lan. Dù vẫn tồn tại là một cấp bậc quân sự theo luật, trên thực tế, chưa từng có quân nhân nào thụ phong quân hàm này kể từ năm 1973.

Ngoài các quốc vương Thái Lan, đã có 13 người từng được phong cấp bậc này.

## Lãnh đạo tối cao Quân đội

## Danh sách các Thống chế Thái Lan

## Chú thích

## Tham khảo
Björn Kuipers

**Björn Kuipers** (; sinh ngày 28 tháng 3 năm 1973) là một trọng tài bóng đá người Hà Lan. Ông đã là trọng tài FIFA từ năm 2006 và trọng tài UEFA từ năm 2009.

Kuipers cũng là trọng tài được giao bắt chính các trận đấu quan trọng: Siêu cúp châu Âu 2011, Chung kết UEFA Europa League 2013 và 2018, Chung kết Cúp Liên đoàn các châu lục 2013, Chung kết UEFA Champions League 2014 và Chung kết UEFA Euro 2020. 
## Giải vô địch bóng đá thế giới

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Danh sách súng tiểu liên

Đây là danh sách của súng tiểu liên, nó bao gồm súng tiểu liên (SMG), vũ khí phòng vệ cá nhân (PDW) và súng ngắn liên thanh (MP).

## Tham khảo
San Ignacio Miní

**San Ignacio Miní** là một trong nhiều khu truyền giáo Kitô được thành lập năm 1632 ở Argentina, bởi các tu sĩ Dòng Tên tại tỉnh Paraguay ở Nam Mỹ trong thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha. Nó nằm gần thung lũng San Ignacio ngày nay, cách khoảng 60&nbsp;km về phía bắc của Posadas, tỉnh Misiones, Argentina. Năm 1984, nó là một trong số bốn địa điểm truyền giáo ở Argentina được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
## Lịch sử
Khu vực ban đầu được xây dựng vào năm 1610 bởi các tu sĩ dòng Tên là José Cataldino và Simón Maceta tại khu vực được những người bản địa gọi là *[[Guayrá]]* và Chinh tướng Tây Ban Nha gọi là *La Pinería* tại bang Paraná, Brazil. Trước các cuộc tấn công liên tục của *[[Bandeirantes]]* Bồ Đào Nha, khu truyền giáo được chuyển đi vào năm 1666 tại một địa điểm khác cho đến khi chuyển tới đây vào năm 1696. Nó được gọi là San Ignacio Miní (có nghĩa là "nhỏ" trong Guaraní) để phân biệt với các khu truyền giáo lớn hơn cũng nằm trong khu vực.

Trong thế kỷ XVIII, khu truyền giáo này có dân số khoảng 3000 người, chủ yếu là người bản địa. Họ sản xuất các sản phẩm văn hóa và thủ công mỹ nghệ phong phú, để thực hiện hoạt động thương mại với những người Tây Ban Nha thông qua sông Paraná gần đó. Sau sự đàn áp năm 1767, các tu sĩ Dòng Tên đã rời khu truyền giáo một năm sau đó. Người bản xứ đã phá hủy khu truyền giáo này vào năm 1817, cũng như nhiều các khu truyền giáo khác trong khu vực.

Tàn tích ở đây là một trong những di tích được bảo tồn tốt nhất được xây dựng trên lãnh thổ của tỉnh Paraguay, mà ngày nay thuộc các nước Argentina, Brazil và Paraguay. Do là nơi dễ dàng tiếp cận nên nó là một trong những khu truyền giáo được ghé thăm nhiều nhất. Xung quanh tàn tích này là thảm thực vật dày đặc. Khu truyền giáo San Ignacio Miní được xây dựng theo phong cách "Baroque Guaraní" được tìm thấy vào năm 1897. Nó thu hút sự chú ý hơn sau chuyến thám hiểm năm 1903 của nhà thơ Leopoldo Lugones. Chính phủ đã không thực hiện thăm dò và trùng tu chính thức cho mãi đến năm 1940.
## Mô tả
Quảng trường chính ban đầu được bao quanh bởi nhà thờ, một nhà hội đồng, một nghĩa trang, một tu viện và một số ngôi nhà. Nhà thờ tráng lệ với chiều dài 74 mét và rộng 24 mét được thiết kế bởi linh mục người Ý Juan Brasanelli, và xây dựng bằng đá sa thạch đỏ địa phương. Chiều rộng của các bức tường là khoảng 2 mét.

Năm 1984, khu tàn tích được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, cùng với nhiều khu truyền giáo khác ở tỉnh Misiones là Santa Ana, Santa María và Nuestra Señora de Loreto.

Hình ảnh của nó được đưa vào lễ khai mạc Di tích Thế giới 1996 do Quỹ Di tích Thế giới tổ chức thu hút sự chú ý khẩn cấp đến quá trình bảo vệ và tái thiết, cũng như kế hoạch bảo tồn đầy đủ. Với nguồn tài trợ từ American Express, cổng phía đông đã được phục hồi. Sau đó là cổng chính và một trung tâm du khách đã được xây dựng.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Diaporama Ignacio Argentina  
*Jesuit Missions in South America 
*San Ignacion Ruins  
*Misiones' Turist office  
*San Ignacio Touristic  San Ignacio Touristic 
*La imborrable huella evangelizadora  La Nación 
*UNESCO's World Heritage
Sự hoán đổi diệu kỳ

***Leh Lub Salub Rarng*** (, tiếng Việt: *Sự hoán đổi diệu kỳ*) là bộ phim truyền hình Thái Lan phát sóng năm 2017 với sự tham gia của Nadech Kugimiya và Urassaya Sperbund. Phim phát sóng trên kênh Channel 3 (CH3) từ ngày 31 tháng 07 đến 04 tháng 09 năm 2017.

## Tóm tắt nội dung
Đội trưởng Ramin (Nadech Kugimiya) là một đội trưởng tài năng của đội đặc nhiệm. Là người đàn ông nam tính, mạnh mẽ, tài giỏi có bạn gái là Nok Yoong (Ice Preechaya) và Arkom (Tor Thanapob) là cấp dưới của anh. Petra Pawadee (Yaya Urassaya) là một diễn viên kiêm người mẫu nổi tiếng. Petra là một phụ nữ xinh đẹp thông minh không thích đàn ông vây quanh nịnh nọt mình. Cô đối xử tệ bạc với Noo Aem – quản lý riêng, tìm cách thay thế bằng Tomny, một cô gái có vẻ ngoài tomboy về làm quản lý mới. Chuyện hoán đổi linh hồn xảy ra trong một chương trình trình diễn trang sức kim cương mà Petra làm người mẫu và Ramin là người bảo vệ giúp Petra khỏi vụ cướp. Cả hai cùng bị rơi từ tòa nhà trưng bày xuống nhưng lại sống sót một cách kỳ diệu. Khi tỉnh lại thì Ramin và Petra bị hoán đổi linh hồn cho nhau. Họ bắt buộc phải tìm hiểu về cuộc sống của đối phương để tìm cách phối hợp đảm nhiệm vai trò của người kia trong khi tìm cách trở về cơ thể của mình. Arkom hiểu nhầm Ramin giả vờ thành người lưỡng tính để tránh kết hôn. Nok Yoong suy sụp phải vào bệnh viện, Arkom chăm sóc Nok Yoong và cả hai bắt đầu cảm mến nhau. Ramin trong thân xác của Petra đã phát hiện ra kẻ chủ mưu đứng sau vụ đánh cắp vương miện. Trong quá trình điều tra phá án, Ramin và Petra càng ngày càng thân thiết với nhau, dần dần họ phát hiện ra tình cảm cho nhau. Trong trận vây bắt tội phạm Petra bị thương hai người hoán đổi lại thân xác. Cuối cùng, cả hai người quyết định kết hôn với nhau. Nhưng chưa kịp kết hôn thì xảy ra chuyện có vụ cướp kim cương. Tên cướp đã bắt Petra làm con tin. Ramin cứu giúp và cả hai bị tai nạn, thân xác lại hoán chuyển lần nữa. Trải qua bao nhiêu chuyện, cả hai người cũng đến được với nhau. Nhưng đến ngày sinh nở, Ramin trong thân xác Petra đau đớn và bất tỉnh trong phòng sinh, còn Petra cũng ngất đi. Hai linh hồn lại hoán chuyển lần nữa quay về thân xác ban đầu.

## Diễn viên

## Rating
 thể hiện rating thấp nhất,  thể hiện rating cao nhất.

## Phiên bản trước
* Bộ phim này từng có bản gốc vào năm 2003 chiếu trên CH3 với sự tham gia của hai diễn viên Dom Hetrakul và Khemupsorn Sirisukha.

## Nhạc phim
* ละล้ายละลาย / La Lai Lalai Thể hiện bởi: Christina Aguilar
* รักก็คือรัก / Ruk Gor Keu Ruk (Yêu Là Yêu Thôi) Thể hiện bởi: Singto Numchok
* I Honestly Love you Thể hiện bởi: Nasser (GMA Philippines)

## Phát sóng quốc tế
* Tại Philippines, phim được phát sóng trên kênh GMA từ ngày 10/10/2018 đến 22/11/2018 với tựa đề *Switch*, kỷ niệm 15 năm của *GMA The Heart of Asia*. Đây là bộ phim Thái thứ ba chiếu tại Philippines.
* Tại Malaysia, phim được phát sóng trên kênh TV3.

## Tham khảo
Horacio Elizondo

**Horacio Marcelo Elizondo** (sinh ngày 4 tháng 11 năm 1963 ở Don Bosco, quận Quilmes) là một cựu trọng tài bóng đá quốc tế người Argentina được biết đến là trọng tài chính bắt Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2006. Đạt được tất cả các mục tiêu của mình trong vai trò là trọng tài, Elizondo đã giải nghệ vào ngày 10 tháng 12 sau trận đấu giữa Boca Juniors và Lanús, 3 năm trước khi tuổi nghỉ hưu bắt buộc ở 45 tuổi.

## Thống kê

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin trên FIFAworldcup.com 

Horacio Elizondo
Romualdo Arppi Filho

**Romualdo Arppi Filho** (7 tháng 1 năm 1939 &ndash; 4 tháng 3 năm 2023) là một cựu trọng tài bóng đá đến từ Brasil. Ông được biết đến là trọng tài bắt chính 3 trận đấu ở Giải vô địch bóng đá thế giới 1986 ở México, trong đó có Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1986 giữa hai đội tuyển Đức và Argentina. Argentina thắng trận đấu đó 3-2. Ông là trọng tài Brasil thứ hai bắt trận chung kết World Cup.

## Liên kết ngoài
* Thông tin
Bạc sulfadiazin

**Bạc sulfadiazine**, được bán dưới tên thương mại là **Silvadene** cùng một số cái tên khác, là một loại kháng sinh bôi tại chỗ. Chúng có thể được sử dụng với độ dày khác nhau cho vùng da bị bỏng để ngăn ngừa nhiễm trùng. Các bằng chứng thực nghiệm đã cho thấy rằng kháng sinh khác có hiệu quả hơn và do đó việc sử dụng chất này không còn được khuyến cáo.

Các tác dụng phụ thường gặp có thể kể đến như ngứa và đau tại chỗ sử dụng. Các tác dụng phụ khác có thể có như mật độ tế bào bạch cầu thấp, phản ứng dị ứng, đổi màu xám xanh da, ly giải tế bào hồng cầu hoặc viêm gan. Nên thận trọng hơn khi sử dụng thuốc cho những trường hợp bị dị ứng với các sulfonamide khác. Thuốc không nên được sử dụng ở phụ nữ có thai, những người gần đến giai đoạn chuyển dạ. Chúng cũng không được khuyến cáo sử dụng cho trẻ em dưới hai tháng tuổi.

Bạc sulfadiazine được phát hiện vào những năm 1960. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chúng có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Ở các nước đang phát triển, chi phí bán buôn từ 0,004 đến 0,072 USD / gram. Tại Hoa Kỳ, một quá trình điều trị thường có giá ít hơn 25 USD.

## Chú thích
Permethrin

**Permethrin**, được bán dưới thương hiệu  cùng với một số những tên khác, là một loại dược phẩm và thuốc trừ côn trùng. Nếu sử dụng với vai trò một loại thuốc, chúng sẽ được sử dụng để điều trị ghẻ và chấy. Thuốc sẽ dùng bằng cách bôi lên da dưới dạng kem hoặc kem dưỡng da. Nếu sử dụng với vai trò một loại thuốc trừ côn trùng, chúng có thể được phun trên quần áo hoặc màn chống muỗi để diệt côn trùng chạm vào chúng.

Các tác dụng phụ có thể kể đến như phát ban và kích thích tại khu vực sử dụng. Sử dụng trong khi mang thai có vẻ an toàn. Thuốc cũng được chấp thuận cho sử dụng trên và xung quanh những trẻ em trên hai tháng tuổi. Permethrin thuộc họ thuốc pyrethroid. Thuốc hoạt động bằng cách phá vỡ chức năng của các tế bào thần kinh của chấy và ghẻ ve.

Permethrin được phát hiện vào năm 1973. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 0,02 USD đến 0,06 USD / gram. Tại Hoa Kỳ, một đợt điều trị có giá từ 25 đô la Mỹ đến 50 đô la Mỹ. Chúng được bán sẵn trên quầy.

## Chú thích
Kanamycin A

**Kanamycin A**, thường được gọi đơn giản là **[[kanamycin]]**, là một kháng sinh được sử dụng để điều trị nhiễm khuẩn nặng và bệnh lao. Thuốc này không phải là lựa chọn điều trị đầu tiên. Nó được sử dụng qua đường miệng, tiêm vào tĩnh mạch, hoặc tiêm vào cơ bắp. Kanamycin được khuyến cáo chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, thường là từ 7 đến 10 ngày. Như với hầu hết các loại thuốc kháng sinh, nó không hiệu quả với các bệnh do nhiễm virus.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm các vấn đề về nghe và cân bằng cơ thể. Các vấn đề về thận cũng có thể xảy ra. Kanamycin không được khuyến cáo trong khi mang thai vì nó có thể gây hại cho em bé. Nó có thể an toàn trong khi cho con bú. Kanamycin thuộc họ thuốc aminoglycoside. Nó hoạt động bằng cách ngăn chặn việc sản xuất các protein cần thiết cho sự sống còn của vi khuẩn.

Kanamycin lần đầu tiên được Hamao Umezawa phân lập vào năm 1957 từ vi khuẩn Streptomyces kanamyceticus. Nó nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là 0,85 đến 1,52 USD mỗi liều tính đến năm 2014. Thuốc này không còn được bán ở Hoa Kỳ.

## Tham khảo
Matthew Conger

**Matthew Conger** (sinh ngày 11 tháng 10 năm 1978) là một trọng tài bóng đá New Zealand đến từ Palmerston North. Sinh ra ở Texas, Conger làm trọng tài ở A-League của Úc và Giải bóng đá vô địch quốc gia New Zealand. Ông cũng là một giáo viên ở Palmerston North.

Năm 2017, ông giành được giải thưởng Trọng tài New Zealand của năm.

## Giải vô địch bóng đá thế giới

## Tham khảo
Nhựa than

**Nhựa than** hay **hắc ín** là một chất lỏng sền sệt sẫm màu, là sản phẩm phụ của quá trình sản xuất than cốc và khí than từ than đá. Nó có cả ứng dụng trong y tế và công nghiệp. Chất này có thể được bôi cho các khu vực bị ảnh hưởng để điều trị bệnh vẩy nến và viêm da tiết bã (gàu). Nó cũng có thể được sử dụng kết hợp với liệu pháp tia cực tím. Trong công nghiệp thì đây là một chất bảo quản tà vẹt đường sắt và được sử dụng để tạo bề mặt của các con đường.

Các tác dụng phụ bao gồm kích ứng da, nhạy cảm với ánh nắng mặt trời, phản ứng dị ứng và đổi màu da. Mức độ an toàn nếu sử dụng thuốc trong thời kỳ mang thai vẫn là chưa rõ ràng và sử dụng trong thời gian cho con bú thường không được khuyến cáo. Cơ chế hoạt động chính xác chưa được biết. Đây là một hỗn hợp phức tạp của phenol, hydrocarbon thơm đa vòng (PAH), và các hợp chất dị vòng. Chúng thể hiện tính kháng nấm, chống viêm, chống ngứa và chống ký sinh trùng.

Nhựa than được phát hiện vào khoảng năm 1665 và được sử dụng cho mục đích y tế vào đầu những năm 1800. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Than đá có sẵn dưới dạng thuốc gốc và bán sẵn trên quầy. Tại Vương quốc Anh, 125 ml dầu gội chứa 5% nhựa than có giá bán bởi NHS khoảng £ 1,89. Tại Hoa Kỳ một tháng chi phí điều trị ít hơn $ 25 USD. Nhựa than là một trong những nguyên liệu chính bắt đầu cho ngành công nghiệp dược phẩm thời kỳ đầu.

## Chú thích
Nhựa podophyllum

**Nhựa podophyllum**, hay còn được biết đến với tên gọi **podophyllum** hoặc **podophyllin**, là một loại nhựa được lấy từ rễ của cây củ cải Mỹ. Đây là một loại thuốc để điều trị mụn cóc sinh dục và mụn cóc plantar, bao gồm cả ở những người nhiễm HIV/AIDS. .  Thuốc không được khuyến cáo sử dụng trong nhiễm HPV mà không có mụn cóc bên ngoài. Việc sử dụng thuốc được khuyến kích nền được thực hiện bởi một nhà cung cấp chăm sóc sức khỏe chăm sóc da.

Các tác dụng phụ thường gặp có thể kể đến như mẩn đỏ, ngứa và đau ở vị trí sử dụng. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể có như nôn mửa, đau bụng, lú lẫn, ức chế tủy xương và tiêu chảy. Chúng không được khuyến khích cho nhiều hơn một khu vực nhỏ tại một thời điểm. Sử dụng trong khi mang thai được biết là gây nguy hiểm cho em bé. Thuốc hoạt động chủ yếu thông qua podophyllotoxin để ngăn chặn quá trình phân chia tế bào.

Nhựa podophyllin đã được sử dụng để điều trị mụn cóc từ ít nhất 1820. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Tại Hoa Kỳ một đợt điều trị có giá khoảng từ 50 đến 100 USD. Một công thức được gọi là podophyllotoxin với ít tác dụng phụ cũng có sẵn.

## Chú thích
Benzyl benzoate

**Benzyl benzoate** (**BnBzO**), được bán dưới tên thương mại **Scabanca** cùng với một số những tên khác, là một loại dược phẩm và thuốc diệt côn trùng. Nếu dùng với vai tròmột loại dược phẩm, chúng sẽ được sử dụng để điều trị ghẻ và chấy. Để đối phó với ghẻ thì permethrin hoặc malathion thường được ưa chuộng. Chúng được bôi lên da dưới dạng một loại kem dưỡng da. Thông thường sẽ phải cần từ hai đến ba lần bôi.

Các tác dụng phụ có thể bao gồm kích ứng da, một số tác dụng phụ nghiêm trọng hơn có thể có hưng phấn quá độ, mất phối hợp, mất điều hòa, co giật và tê liệt đường hô hấp. Chúng không được khuyến cáo sử dụng cho trẻ em. Thuốc này cũng được sử dụng cho các động vật khác; tuy nhiên, đây là chất độc đối với mèo. Phương thức hoạt động của chúng là không rõ ràng.

Benzyl benzoate lần đầu tiên được nghiên cứu cho y tế vào năm 1918. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Benzyl benzoate có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 0,21 đến 0,53 USD trên 100 mL. Thuốc không có sẵn cho việc sử dụng y tế tại Hoa Kỳ. Tại Vương quốc Anh, chi phí được bán bởi NHS là khoảng £ 2.50 cho 500 mL.

## Chú thích
Xylometazoline

**Xylometazoline**, cũng được viết là **xylomethazoline**, là một loại thuốc được sử dụng để cải thiện các triệu chứng của nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng và viêm xoang. Sử dụng thuốc này không được khuyến cáo trong hơn bảy ngày. Sử dụng cũng không được khuyến cáo ở những trẻ dưới 6 tuổi và một số nguồn lại nói không sử dụng với trẻ dưới ba tháng tuổi. Nó được sử dụng trực tiếp trong mũi dưới dạng thuốc xịt hoặc thuốc nhỏ vào mũi.

Xylometazoline có một số tác dụng phụ bao gồm khó ngủ, kích ứng mũi, buồn nôn và nhức đầu. Sử dụng lâu dài không được khuyến cáo do viêm mũi medicosa khi dừng sử dụng. Sản phẩm không được khuyến cáo sử dụng với phụ nữ đang mang thai. Xylometazoline nằm trong nhóm thuốc giảm đau và alpha-adrenergic.

Xylometazoline được cấp bằng sáng chế vào năm 1956 và được đưa vào sử dụng trong y tế vào năm 1959. Nó nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Xylometazoline có sẵn như là một loại thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 0,75 USD cho một chai 10 ml. Tại Vương quốc Anh, liều lượng chi phí NHS khoảng 2,10 Bảng Anh.

## Cơ chế hoạt động
Thuốc hoạt động bằng cách kích thích các thụ thể adrenergic trên propria lamina của các mạch máu trong mũi. Tác dụng thông mũi là do co thắt tĩnh mạch lớn ở mũi sưng lên trong khi bị viêm nhiễm hoặc dị ứng mũi. Các động mạch nhỏ hơn cũng bị hạn chế và điều này làm cho màu của biểu mô mũi trở nên bớt đỏ rõ rệt hơn sau khi dùng thuốc.

## Tham khảo
Clément Turpin

**Clément Turpin** (; sinh ngày 16 tháng 5 năm 1982) là một trọng tài bóng đá nổi tiếng người Pháp. Anh là trọng tài FIFA kể từ năm 2010, và là trọng tài UEFA kể từ năm 2012.

## Tham khảo
Hành tinh khổng lồ

Một **hành tinh khổng lồ** là một hành tinh có kích cỡ rất lớn. Chúng thường bao gồm các vật liệu có điểm sôi thấp (khí hoặc đá), chứ không phải đá hoặc vật chất rắn khác, nhưng các hành tinh rắn lớn cũng có thể tồn tại. Có bốn hành tinh khổng lồ đã biết trong hệ mặt trời: Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Nhiều hành tinh khổng lồ ngoài Hệ Mặt Trời đã được xác định quay quanh các ngôi sao khác.

Hành tinh khổng lồ đôi khi cũng được gọi là hành tinh jovian, đặt tên theo sao Mộc. Chúng cũng đôi khi được gọi là hành tinh khí khổng lồ. Tuy nhiên, nhiều nhà thiên văn học chỉ áp dụng thuật ngữ thứ hai cho Sao Mộc và Sao Thổ, phân loại Sao Thiên vương và Sao Hải Vương, có các thành phần khác nhau, như những hành tinh băng khổng lồ. Cả hai cái tên đều có khả năng gây hiểu lầm: tất cả các hành tinh khổng lồ bao gồm chủ yếu các chất lỏng tại các điểm quan trọng của chúng, trong đó các pha khí và lỏng không tồn tại. Các thành phần chính là hydro và heli trong trường hợp sao Mộc và sao Thổ, và nước, amonia và mêtan trong trường hợp của Sao Thiên vương và Sao Hải Vương.

Sự khác biệt xác định giữa một sao lùn nâu khối lượng rất thấp và một sao khổng lồ khí (~ 13 MJ) còn đang được tranh luận. Một trường phái tư tưởng dựa trên sự hình thành; ngoài ra còn có một trường phái khác, về tính chất vật lý của lõi hành tinh. Một phần của cuộc tranh luận liên quan đến việc liệu "những ngôi sao lùn nâu" có phải đã từng trải qua phản ứng tổng hợp hạt nhân tại một thời điểm nào đó trong lịch sử của chúng hay không.

## Tham khảo
Soyuz 18a

**Soyuz 18a** (hoặc **Soyuz 18-1**, **Soyuz 7K-T No.39**, **April 5 Anomaly**) là một tàu vũ trụ Soyuz có người lái không thành công của Liên Xô năm 1975. Chuyến bay được dự kiến bay đến trạm vũ trụ Salyut 4, nhưng do tên lửa Soyuz bị hỏng, phi hành đoàn đã không thực hiện được chuyến bay. Các phi hành đoàn bao gồm chỉ huy Vasili Lazarev, và kỹ sư bay Oleg Makarov. Mặc dù nhiệm vụ bị huỷ bỏ và không đạt được mục tiêu đề ra, con tàu đã vượt qua đường Karman ở độ cao 100&nbsp;km và đã được gọi là bay lên quỹ đạo thấp. Phi hành đoàn, có những lo ngại ban đầu rằng họ sẽ đáp xuống Trung Quốc, đã được giải cứu thành công.

## Tham khảo

## Xem thêm
*Soyuz MS-10, chuyến bay không thành công năm 2018
Hóa thẩm thấu

**Thuyết hóa thẩm** ở ty thể là sự liên hệ giữa quá trình tổng hợp ATP với dẫn truyền hydro. Đường phân xảy ra nhờ enzym định vị trong TB chất, axit piruvic tạo nên khuếch tán vào chất nền của ty thể ở đây a.piruvic biến đổi thành axetil-CoA rồi thâm nhập vào chu trình a.xitric. Màng trong ty thể gắn các phân tử chất mang của con đường dẫn truyền hydro và chúng hấp thụ NADH được tạo ra trong phần chất nền. Năng lượng được giải phóng ra không dùng để tổng hợp trực tiếp ATP mà giúp chuyển các ion H+ ra khỏi chất nền, đi vào xoang dịch gian màng. Quá trình này tạo nên sự khác biệt về pH và một điện thế mạnh hai bên màng trong. Cả hai lực này đẩy các ion H+ quay trở lại chất nền đi qua vô số các hạt hình nấm cũng định vị ở màng trong tu thể. Mổi hạt hình nấm tổng hợp một ATP khi mỗi đôi ion H+ được đẩy qua.

## Tham khảo
Liệu pháp bù dịch qua đường uống

**Liệu pháp bù dịch qua đường uống,** hay còn gọi là **Dung dịch bù nước bằng đường uống** (**ORT**) là một loại chất dịch thay thế được dùng để dự phòng và điều trị tình trạng mất nước, đặc biệt do bệnh tiêu chảy. Liệu pháp liên quan đến việc uống nước với lượng đường và muối vừa phải, cụ thể là natri và kali. Dung dịch bù nước bằng đường uống cũng có thể đưa vào cơ thể thông qua một ống thông mũi dạ dày. Điều trị nên đều đặn bao gồm việc sử dụng kẽm bổ sung. Sử dụng liệu pháp bù nước bằng đường uống làm giảm nguy cơ tử vong do tiêu chảy khoảng 93%.

Có thể xuất hiện các tác dụng phụ như nôn mửa, natri máu cao hoặc kali máu cao. Nếu xảy ra nôn mửa, nên ngừng sử dụng trong 10 phút và sau đó bắt đầu lại. Công thức khuyến cáo bao gồm natri chloride, natri citrat, kali chloride và glucose.  Glucose có thể được thay thế bằng sucrose và natri citrat cũng có thể được thay bằng natri bicarbonate, nếu không có sẵn. Chúng hoạt động như glucose làm tăng sự hấp thu natri, dẫn đến tăng hấp thu nước bởi ruột. Có một số công thức khác được làm tại nhà. Tuy nhiên, việc sử dụng các dung dịch tự chế tại nhà chưa được nghiên cứu kỹ.

Liệu pháp bù dịch qua đường uống được phát triển vào những năm 1940, nhưng không được sử dụng phổ biến cho đến những năm 1970. Liệu pháp bù dịch qua đường uống nằm trong Danh Sách Thuốc Cần Thiết của Tổ chức Y tế Thế giới, các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển cho một gói trộn với một lít nước là 0,03 đến 0,20 USD. Trên toàn cầu vào năm 2015, điều trị bù nước bằng đường uống được sử dụng bởi 41% trẻ em bị tiêu chảy.  Việc sử dụng này đã đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm số ca tử vong ở trẻ em dưới năm tuổi.

## Tham khảo
Diethylcarbamazine

**Diethylcarbamazine** (DEC) là một loại thuốc được sử dụng trong điều trị nhiễm giun chỉ bao gồm nhiễm giun chỉ bạch huyết, bạch cầu ưa eosin phổi, và bệnh loét. chúng cũng có thể được sử dụng để phòng ngừa bệnh loét ở những người có nguy cơ cao mắc bệnh. Thuốc này cũng có thể được sử dụng để điều trị cho bệnh onchocerciasis (bệnh mù sông), dù vậy nhưng invermectin được ưa chuộng hơn. Thuốc được dùng qua đường uống.

Các tác dụng phụ thường gặp có thể kể đến như ngứa, sưng mặt, đau đầu và cảm thấy mệt mỏi. Các tác dụng phụ khác có thể có như mất thị lực và chóng mặt. Đây là một phương pháp điều trị được khuyến cáo trong thai kỳ và có vẻ an toàn cho em bé..  Tuy vậy, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo nên đợi cho đến sau khi mang thai để điều trị khi khả thi. Dược phẩm này được làm từ piperazine.

Diethylcarbamazine được phát hiện vào năm 1947. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển ít hơn 0,01 USD / liều. Chúng không có sẵn để mua tại Hoa Kỳ nhưng có thể được lấy từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật.

## Chú thích
WR 142

**WR 142** là sao Wolf-Rayet trong chòm sao Cygnus, một ngôi sao cực kỳ hiếm trên trình tự oxy WO.

## Tính năng
WR 142 thường được giả định là một thành viên của cluster mở Berkeley 87, có khoảng cách từ Sun không được biết đến nhiều nhưng được cho là khoảng 1,23 kilo parsec s (4.000 ánh sáng-năm s). Như với cụm nhà của nó ánh sáng của nó là rất liên sao đỏ, đỏ và dập tắt bởi bụi giữa các vì sao.

Ngôi sao này, của quang phổ phân loại WO2, là một trong rất ít các sao Wolf-Rayet chuỗi oxy được biết đến, chỉ có bốn trong Dải Ngân hà thiên hà và năm trong thiên hà bên ngoài. Nó cũng là một trong những phổ biến nhất được biết đến với nhiệt độ bề mặt 200.000 K. Mô hình bầu không khí cho độ sáng xung quanh , trong khi tính toán từ độ sáng và khoảng cách cho độ sáng  trở lên. Nó là một ngôi sao dày đặc rất nhỏ, với bán kính 40% Mặt trời nhưng khối lượng lớn hơn 20 lần. Rất mạnh gió sao s, với vận tốc thiết bị đầu cuối là 5.000&nbsp;km / giây khiến WR 142 mất / năm. Để so sánh, Mặt trời [Năng lượng gió mặt trời] mất](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_gi%C3%B3_m%E1%BA%B7t_tr%E1%BB%9Di%5D_m%E1%BA%A5t) khối lượng mặt trời mỗi năm do gió mặt trời của nó, ít hơn vài trăm triệu lần so với WR 142.

Phát hiện X-Ray cứng đã được phát hiện từ ngôi sao này với sự trợ giúp của kính viễn vọng không gian Chandra, được cho là do sự hiện diện của đồng hành, [Sao chuỗi chính loại B nằm ở khoảng cách 1 AU từ WR 142. Không có dấu hiệu nào khác của đồng hành và các lý do khác cho tia X độ sáng được xem là có khả năng hơn.

## Trạng thái tiến hóa
Sao WO Wolf-Rayet là giai đoạn tiến hóa cuối cùng của các ngôi sao lớn nhất trước khi bùng nổ như siêu tân tinh e, có thể với tia gamma (GRB). Thuộc tính cơ bản của lõi-sụp đổ Siêu tân tinh và GRB progenitors: Dự đoán cái nhìn của các ngôi sao lớn trước khi chết | tạp chí = Thiên văn học & Vật lý thiên văn. Rất có khả năng WR 142 đang ở giai đoạn cuối cùng của phản ứng hạt nhân, gần hoặc sau khi kết thúc quá trình đốt cháy Heli. Sự tiến hóa của các ngôi sao lớn và phổ của chúng I. Một ngôi sao 60 Msun không quay từ trình tự chính yếu đến độ tuổi trước siêu tân tinh. Người ta ước tính sẽ phát nổ như một siêu tân tinh trong khoảng 2.000 năm. Khối lượng và quay nhanh làm cho GRB có khả năng.

## Xem thêm

* WR 102
* WR 30a
* WR 93b
* Danh sách các ứng cử viên siêu tân tinh

## Tham khảo
Centropyge venusta

***Centropyge venusta*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Centropyge]]* trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1969.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "xinh đẹp, duyên dáng", vì loài này được mô tả là có màu sắc khá bắt mắt.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. venusta* có phạm vi trải dài từ quần đảo Izu và quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) xuống phía nam đến đảo Đài Loan và đảo Luzon (Philippines); ngoài ra còn một báo cáo chưa được xác nhận về một cá thể *C. venusta* lang thang tại Palau.

*C. venusta* sống gần các rạn san hô viền bờ và vách đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 10 tới 40 m.

## Mô tả
*C. venusta* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 12&nbsp;cm. Phần đầu và thân trước, cũng như vây bụng, vây ngực và hầu hết phần vây hậu môn của *C. venusta* có màu vàng, trong khi toàn bộ phần thân sau và các vây còn lại có màu xanh lam thẫm. Vây lưng, vây đuôi và một phần vây hậu môn sau có dải viền màu xanh ánh kim ở rìa, lốm đốm các vệt xanh óng trên các vây.

Đỉnh đầu của *C. venusta* có một vệt đốm hình tam giác màu xanh thẫm như phần thân sau. Vệt đốm này có thể được ngăn cách với phần thân sau cùng màu xanh lam bởi vùng màu vàng ở đầu, hoặc giáp nhau mà không bị ngăn bởi khoảng màu vàng nào. Thường thì vùng màu xanh và vàng trên cơ thể *C. venusta* chiếm diện tích xấp xỉ nhau. Nhưng nhiều cá thể có kiểu hình với vùng màu vàng chiếm phần lớn cơ thể, và vệt đốm xanh trên đỉnh đầu có thể không mang rõ hình dạng tam giác, hoặc thậm chí (nhưng rất hiếm) là tiêu biến.

Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 15.

## Phân loại học
Tình trạng phân loại của *C. venusta* vẫn chưa rõ ràng. Một số nhà khoa học đã xếp *C. venusta* cùng hai loài là *[[Centropyge boylei]]* và *[[Centropyge multifasciata]]* vào chi *Paracentropyge*, trong khi nhiều nhà khoa học khác chỉ xem *Paracentropyge* là một phân chi của *[[Centropyge]]*.

## Sinh thái học
*C. venusta* có thể sống đơn độc, hợp thành từng nhóm nhỏ hoặc bơi theo cặp. *C. venusta* được biết là đã lai tạp với *C. multifasciata*, được ghi nhận ngoài khơi Cagayan (Luzon, Philippines).

## Thương mại
*C. venusta* cũng thường được thu thập cho việc buôn bán cá cảnh. Loài này khá nhát nên không dễ tiếp cận được chúng.

## Tham khảo
Centropyge vrolikii

***Centropyge vrolikii*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Centropyge]]* trong họ Cá bướm gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của Willem Vrolik, nhà giải phẫu học kiêm nghiên cứu bệnh học người Hà Lan.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống

*C. vrolikii* có phạm vi phân bố rộng rãi ở Tây Thái Bình Dương và thưa thớt ở Đông Ấn Độ Dương. Loài cá này được ghi nhận trải dài trên hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á, băng qua Papua New Guinea trải dài đến một số đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất ở phạm vi phía đông là đến Tonga); phạm vi phía bắc giới hạn đến vùng biển phía nam Nhật Bản; phía nam từ rạn san hô Great Barrier trải dài đến đảo Lord Howe (Úc). Ở Đông Ấn Độ Dương, *C. vrolikii* được ghi nhận ở ngoài khơi đảo Giáng Sinh, rạn san hô Scott và Seringapatam, quần đảo Ashmore và Cartier (Úc).

*C. vrolikii* sống gần các rạn san hô viền bờ và các rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến 25 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *C. vrolikii* là 12&nbsp;cm. Cơ thể của *C. vrolikii* có màu nâu nhạt, trắng hơn ở vùng thân giữa và chuyển sang màu đen ở phần thân sau, bao gồm cả vây đuôi, một phần của các vây lưng và vây hậu môn. Vây đuôi, vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam ánh kim. Rìa nắp mang có vệt màu cam, kéo dài xuống gốc vây ngực.

Số gai ở vây lưng: 14–15; Số tia vây ở vây lưng: 15–16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–17.

## Sinh thái học

Thức ăn chủ yếu của *C. vrolikii* là các loài tảo sợi. Chúng sống theo từng nhóm, và một con đực đầu đàn thống trị toàn bộ con cá cái trong hậu cung của nó.

Cá con đang trưởng thành của loài cá đuôi gai *[[Acanthurus pyroferus]]* được quan sát là bắt chước màu sắc của *C. vrolikii*. Ở những nơi mà *C. vrolikii* thưa vắng, *A. pyroferus* có thể bắt chước một số loài *[[Centropyge]]* khác.

*C. vrolikii* được ghi nhận là đã tạo ra những cá thể lai với hai loài họ hàng của nó, *[[Centropyge eibli]]* và *[[Centropyge flavissima]]*, ở những khu vực mà phạm vi của chúng chồng lấn lên nhau.

* *C. vrolikii* × *C. ﬂavissima*: được ghi nhận tại Bắc Mariana và Guam; quần đảo Marshall; Vanuatu; Pohnpei và Kosrae (Liên bang Micronesia).
* *C. vrolikii* × *C. eibli*: được ghi nhận tại vùng biển phía tây Indonesia và tại đảo Giáng Sinh.

## Thương mại
*C. vrolikii* là một loài được đánh bắt và xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

## Tham khảo

### Trích dẫn
* 

### Xem thêm
*
Chaetodontoplus caeruleopunctatus

***Chaetodontoplus caeruleopunctatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chaetodontoplus]]* trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1976.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *caeruleo*: "màu xanh lam" và *punctatus*: "có đốm", hàm ý đề cập đến các chấm màu xanh sáng trên cơ thể của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. caeruleopunctatus* là một loài đặc hữu của Philippines. Loài này được biết đến thông qua một mẫu vật duy nhất được tìm thấy tại đảo Cebu (Trung Visayas) vào năm 1972. Sau đó, chúng được ghi nhận thêm ở ba vị trí gần đó là Anilao, Samar và Zamboanga.

*C. caeruleopunctatus* sống gần các rạn san hô và mỏm đá ngầm ở độ sâu từ 15 đến ít nhất là 40 m.

## Mô tả
*C. caeruleopunctatus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 20&nbsp;cm. *C. caeruleopunctatus* có màu xanh lam thẫm hoặc nâu sẫm, được phủ dày đặc những chấm nhỏ màu xanh sáng (trừ vùng đầu). Vây đuôi nổi bật màu vàng tươi.

Số gai vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 17; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17.

## Sinh thái học
Thức ăn chủ yếu của *C. caeruleopunctatus* là hải miên (bọt biển) và những loài thuộc phân ngành Sống đuôi. Môi trường sống của loài này có thể bị đe dọa bởi việc đánh bắt bằng xyanua và thuốc nổ.

*C. caeruleopunctatus* được xem là một loài cá cảnh nhưng ít khi được xuất khẩu, và đã được nhân giống nuôi nhốt thành công. Trong môi trường nuôi nhốt, *C. caeruleopunctatus* đã được cho lai ghép với *[[Chaetodontoplus melanosoma]]*.

Một bức ảnh chụp một cá thể *Chaetodontoplus* ngoài khơi Nhật Bản cho thấy nó mang kiểu hình trung gian giữa *C. caeruleopunctatus* (phần thân) và *[[Chaetodontoplus septentrionalis]]* (phần đầu), được suy đoán là con lai giữa hai loài này, mặc dù *C. caeruleopunctatus* không được biết đến tại Nhật.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Chaetodontoplus conspicillatus

***Chaetodontoplus conspicillatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chaetodontoplus]]* trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1900.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh mang nghĩa là "có đeo kính", hàm ý đề cập đến vòng xanh bao quanh mắt của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. conspicillatus* là một loài bản địa của Tây Nam Thái Bình Dương. Phạm vi của loài này trải dài từ phía nam của biển San Hô đến Nouvelle-Calédonie, và từ phía nam rạn san hô Great Barrier (Queensland) đến New South Wales, bao gồm hai đảo Lord Howe và đảo Norfolk ngoài khơi biển Tasman (đều thuộc Úc).

*C. conspicillatus* sống tập trung gần các rạn san hô xa bờ, phổ biến ở độ sâu khoảng từ 20 đến 40 m, nhưng cá con thường được nhìn thấy ở những vùng nước nông gần bờ như đầm phá, bến cảng và vịnh, đặc biệt là ở những khu vực có nhiều san hô mềm phát triển.

## Mô tả
*C. conspicillatus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 25&nbsp;cm. *C. conspicillatus* có màu xanh lam xám ở thân trên, sẫm nâu hơn ở thân dưới. Đầu và nắp mang có màu vàng da cam; gốc vây ngực và hầu hết vây đuôi có màu vàng. Mõm, rìa ngoài của vây ngực và vây đuôi có màu đen. Môi và vây bụng có màu trắng hoặc xanh lam sáng. Mắt và nắp mang được bao quanh bởi đường viền màu xanh lam, một sọc xanh tương tự cũng xuất hiện ở má. Vây hậu môn, vây lưng và vây đuôi được viền xanh óng ở rìa. Cá con gần như có màu nâu sẫm, trừ phần lưng và toàn bộ vây lưng có màu kem.

Số gai vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 18; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18.

## Sinh thái học
*C. conspicillatus* bơi theo cặp. Thức ăn chủ yếu của chúng là là hải miên (bọt biển) và những loài thuộc phân ngành Sống đuôi.

*C. conspicillatus* là một loài cá cảnh khá đắt tiền. Trong quá trình nhân giống nuôi nhốt, *C. conspicillatus* đã lai tạp với *[[Chaetodontoplus septentrionalis]]*, một loài ở Tây Bắc Thái Bình Dương, điều không thể xảy ra trong tự nhiên. Bên cạnh đó, *C. conspicillatus* còn được ghi nhận là đã lai tạp với *[[Chaetodontoplus meredithi]]* ngoài khơi bang Queensland, Úc và tại đảo Lord Howe.

## Tham khảo
Danh sách súng shotgun

Đây là danh sách những khẩu shotgun từng được chế tạo trên thế giới.

## Tham khảo
Nữ hóa

Trong sinh học và y học, **nữ hóa** là sự phát triển trong một sinh vật các đặc điểm vật lý thường là đặc thù của riêng các cá thể cái của loài. Điều này có thể đại diện cho một quá trình phát triển bình thường, góp phần vào sự phân biệt giới tính. Nữ hóa cũng có thể được gây ra bởi các yếu tố môi trường, và hiện tượng này đã được quan sát thấy trong một số loài động vật. Trong trường hợp điều trị hormone chuyển giới từ nam sang nữ, quá trình này được cố ý tạo ra một cách giả tạo.

## Bệnh lý nữ hóa

Ở động vật, khi quá trình nữ hóa xảy ra ở nam giới, hoặc ở độ tuổi phát triển không thích hợp, nó thường do rối loạn di truyền hoặc mắc phải của hệ thống nội tiết. Ở người, một trong những biểu hiện phổ biến nhất của nữ quyền bất thường là gynecomastia, vú to lên bất thường có thể là kết quả của việc nâng cao nồng độ kích thích tố nữ tính như estrogen. Sự thiếu hụt hoặc tắc nghẽn các hormone nam tính (androgen) cũng có thể góp phần vào sự nữ hoá. Trong một số trường hợp, nồng độ androgen cao có thể tạo ra cả hai tác dụng bồi bổ nam tính (làm mọc lông trên cơ thể, giọng nói trầm, tăng khối lượng cơ, vv) và tác dụng nữ hóa (gynecomastia) vì các androgen có thể được aromatase trong các mô ngoại vi chuyển đổi thành estrogen.

## Tham khảo
Phân biệt giới tính ở người

**Sự phân biệt giới tính ở người** là quá trình phát triển các khác biệt giới tính ở con người. Nó được định nghĩa là sự phát triển của cấu trúc kiểu hình do hậu quả của hoạt động của kích thích tố sinh ra sau khi xác định tuyến sinh dục. Sự phân biệt giới tính bao gồm sự phát triển của cơ quan sinh dục khác nhau và các bộ phận sinh dục bên trong, vú, lông trên cơ thể và đóng một vai trò trong nhận dạng giới tính.

Sự phát triển của sự khác biệt giới tính bắt đầu với hệ thống xác định giới tính XY hiện diện ở người, và các cơ chế phức tạp chịu trách nhiệm cho sự phát triển của sự khác biệt kiểu hình giữa con người nam và nữ từ một hợp tử không phân biệt. Phụ nữ có 2 nhiễm sắc thể X, và nam giới có 1 nhiễm sắc thể Y và 1 nhiễm sắc thể X. Ở giai đoạn đầu trong phát triển phôi thai, cả hai giới đều có cấu trúc bên trong tương đương. Đây là những ống dẫn mesonephric và ống dẫn paramesonephric. Sự hiện diện của gen SRY trên nhiễm sắc thể Y tạo ra sự phát triển của tinh hoàn ở nam giới, và sự giải phóng hormone tiếp theo gây ra các ống dẫn paramesonephric bị thoái hóa. Ở phụ nữ, các ống dẫn mesonephric bị thoái hóa.

Sự phát triển tình dục khác nhau, được gọi là intersex, có thể là kết quả của các yếu tố di truyền và nội tiết tố.

## Xác định giới tính
Hầu hết các động vật có vú, kể cả con người, đều có hệ thống xác định giới tính XY: nhiễm sắc thể Y mang các yếu tố gây ra sự phát triển của nam giới. Trong trường hợp không có nhiễm sắc thể Y, nữ giới sẽ được hình thành dưới sự hiện diện của 2 gen R-spondin1 và Wnt4. Điều này là do sự hiện diện của vùng xác định giới tính của nhiễm sắc thể Y, còn được gọi là gen SRY. [5] Do đó, động vật có vú đực thường có nhiễm sắc thể X và Y (XY), trong khi động vật có vú nữ thường có hai nhiễm sắc thể X (XX). Ở người, giới tính sinh học được xác định bởi năm yếu tố có mặt lúc sinh: sự hiện diện hay vắng mặt của nhiễm sắc thể Y, loại tuyến sinh dục, hormone giới tính, cơ quan sinh dục bên trong (như tử cung ở phụ nữ) và cơ quan sinh dục bên ngoài.

## Hệ sinh sản

### Phân biệt hệ sinh dục trong

### Phân biệt hệ sinh dục ngoài

Phôi nam giới trở nên khác biệt bên ngoài từ 8 đến 12 tuần, khi androgen làm phình to khung dương vật và gây ra các rãnh sinh dục và xoang để tập trung vào đường giữa, tạo ra một dương vật rõ ràng với một niệu đạo dương vật, và một bìu mỏng, gồ ghề. Dihydrotestosterone sẽ làm phân biệt các đặc tính nam còn lại của cơ quan sinh dục bên ngoài.

## Tham khảo

### Nguồn
*
Chế độ quân dịch bắt buộc

**Chế độ quân dịch bắt buộc** là sự quy định phải gia nhập quân ngũ của một quốc gia. Chế độ quân dịch bắt buộc có từ thời cổ đại và tiếp tục ở một số quốc gia cho đến ngày nay dưới nhiều tên khác nhau. Chế độ quân dịch các quốc gia gần như phổ biến toàn cầu đối với nam thanh niên có từ thời cách mạng Pháp vào những năm 1790, nơi nó trở thành cơ sở của một quân đội rất lớn và mạnh mẽ. Hầu hết các quốc gia châu Âu sau đó sao chép hệ thống trong thời bình, để những người đàn ông ở một độ tuổi nhất định sẽ phải phục vụ trong quân ngũ 1-8 năm làm nhiệm vụ và sau đó chuyển sang lực lượng quân dự bị.

Chế độ quân dịch bị tranh cãi vì nhiều lý do, bao gồm những người từ chối nhập ngũ vì lương tâm thấy không đúng đối với các dính dáng quân sự trên cơ sở tôn giáo hoặc triết học; phản đối chính trị, ví dụ như để phục vụ cho một chính phủ không thích hoặc chiến tranh không được ưa chuộng; và phản đối ý thức hệ, ví dụ, đối với một hành vi vi phạm quyền cá nhân. Những người phản đối có thể trốn tránh quân dịch, đôi khi bằng cách rời khỏi đất nước, và xin tị nạn ở nước khác.

Một số chế độ quân dịch bắt buộc xử lý những người phản đối như thế này bằng cách cung cấp dịch vụ thay thế ngoài vai trò chiến đấu hoặc thậm chí bên ngoài quân đội, chẳng hạn như 'Siviilipalvelus' (dịch vụ dân sự thay thế) ở Phần Lan, Zivildienst (dịch vụ cộng đồng bắt buộc) ở Áo và Thụy Sĩ. Nhiều quốc gia hậu Xô Viết tuyển quân đội nam giới không chỉ cho lực lượng vũ trang mà còn cho các tổ chức bán quân sự chuyên phục vụ trong nước (Quân đội nội bộ) hoặc các nhiệm vụ cứu hộ không chiến đấu (quân phòng). cho quân đội.

Tính đến đầu thế kỷ XXI, nhiều quốc gia không còn là binh lính là người theo chế độ quân dịch bắt buộc, mà dựa vào quân đội chuyên nghiệp với các tình nguyện viên tranh thủ để đáp ứng nhu cầu quân đội. Tuy nhiên, khả năng dựa vào sự sắp xếp như vậy, giả định một mức độ dự đoán được về cả hai yêu cầu chiến tranh và phạm vi thù địch. Nhiều quốc gia đã bãi bỏ chế độ quân dịch bắt buộc vẫn giữ quyền để tiếp tục chế độ này trong thời chiến hoặc thời điểm khủng hoảng. Các quốc gia tham gia vào các cuộc chiến tranh hoặc các cuộc đối đầu giữa các bang có nhiều khả năng thực hiện sự đồng thuận, trong khi các nền dân chủ ít có khả năng hơn là các chế độ tự trị để thực hiện chế độ quân dịch bắt buộc. Các thuộc địa cũ của Anh ít có khả năng có sự tham gia, vì chúng bị ảnh hưởng bởi các tiêu chuẩn chống độc quyền của Anh có thể được truy nguyên trở lại nội chiến Anh.

## Xem thêm

* Chế độ quân dịch bắt buộc tại Hàn Quốc
* Chế độ quân dịch bắt buộc tại Đài Loan
* Chế độ quân dịch bắt buộc tại Việt Nam
* Nghĩa vụ quân sự

## Tham khảo