Saturn IB

**Saturn IB** (phát âm là *Saturn one bee*, còn được xem là phiên bản nâng cấp của Saturn I) là một phương tiện phóng của Hoa Kỳ do Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia (NASA) phát triển cho chương trình Apollo. Tên lửa này thay thế tầng hai S-IV của Saturn I bằng tầng S-IVB mạnh hơn, cho phép đưa mô-đun chỉ huy và phục vụ Apollo (CSM) được nạp nhiên liệu một phần, hoặc mô-đun Mặt Trăng Apollo (LM) được nạp đầy đủ, vào quỹ đạo Trái Đất thấp để phục vụ các chuyến bay thử nghiệm sớm, trước khi tên lửa Saturn V lớn hơn sẵn sàng cho các nhiệm vụ bay tới Mặt Trăng.

Nhờ sử dụng chung tầng trên S-IVB, Saturn IB và Saturn V cung cấp một giao diện thống nhất cho tàu vũ trụ Apollo. Khác biệt chính là trên Saturn V, tầng S-IVB chỉ đốt một phần nhiên liệu để đạt quỹ đạo Trái Đất, sau đó có thể được khởi động lại nhằm thực hiện thao tác đưa tàu vào quỹ đạo chuyển tiếp tới Mặt Trăng. Trong khi đó, tầng S-IVB của Saturn IB cần sử dụng toàn bộ nhiên liệu để đạt quỹ đạo Trái Đất.

Saturn IB đã thực hiện hai chuyến bay CSM không người lái, một chuyến bay quỹ đạo LM không người lái và nhiệm vụ quỹ đạo CSM có người lái đầu tiên (ban đầu dự kiến là Apollo 1, sau đó được thực hiện với Apollo 7). Tên lửa này cũng phóng nhiệm vụ AS-203, một chuyến bay không mang tải trọng, nhằm để lại nhiên liệu hydro lỏng trong tầng S-IVB. Nhiệm vụ này góp phần hỗ trợ thiết kế phiên bản S-IVB có khả năng khởi động lại, được sử dụng trên Saturn V, thông qua việc quan sát hành vi của hydro lỏng trong môi trường không trọng lượng.

Năm 1973, một năm sau khi chương trình Apollo kết thúc, ba chuyến bay sử dụng tổ hợp Apollo CSM/Saturn IB đã đưa các phi hành đoàn tới trạm vũ trụ Skylab. Năm 1975, chuyến bay Apollo/Saturn IB cuối cùng được phóng để đưa phần Apollo của Dự án Thử nghiệm Apollo-Soyuz (ASTP) lên quỹ đạo. Một tổ hợp Apollo CSM/Saturn IB dự phòng cũng đã được lắp ráp và sẵn sàng cho nhiệm vụ cứu hộ Skylab, nhưng cuối cùng không được sử dụng.

Các tên lửa Saturn IB còn lại trong kho của NASA đã bị loại bỏ sau nhiệm vụ ASTP, do không còn phù hợp với nhu cầu sử dụng, trong khi các yêu cầu phóng tải trọng hạng nặng của chương trình không gian Hoa Kỳ có thể được đáp ứng hiệu quả hơn bởi dòng tên lửa Titan III, vốn rẻ hơn và linh hoạt hơn.

## Lịch sử
Năm 1959, Ủy ban Silverstein của NASA đã đưa ra các khuyến nghị để phát triển các phương tiện phóng tới Sao Thổ, phát triển từ C-1. Khi chương trình Apollo được bắt đầu vào năm 1961 với mục tiêu hạ cánh trên Mặt trăng, NASA đã chọn Saturn I cho các nhiệm vụ thử nghiệm quỹ đạo Trái Đất. Tuy nhiên, giới hạn tải trọng của Sao Thổ I là 20.000 pound (9.100&nbsp;kg) nên chỉ cho phép thử nghiệm mô-đun chỉ huy với mô-đun đẩy nhỏ hơn, vì mô-đun chỉ huy và dịch vụ sẽ có trọng lượng khô ít nhất 26.300 pound (11.900&nbsp;kg), Ngoài động cơ đẩy và nhiên liệu điều khiển phản ứng. Vào tháng 7 năm 1962, NASA đã công bố lựa chọn C-5 cho nhiệm vụ hạ cánh trên mặt trăng và quyết định phát triển một phương tiện phóng khác bằng cách nâng cấp Saturn I, thay thế giai đoạn thứ hai S-IV của nó bằng S-IVB, cũng sẽ được sửa đổi cho sử dụng như giai đoạn thứ ba Saturn V. Giai đoạn đầu tiên của S-I cũng sẽ được nâng cấp lên S-IB bằng cách cải thiện lực đẩy của động cơ và loại bỏ một số trọng lượng. Saturn IB mới, với khả năng tải trọng ít nhất 35.000 pound (16.000&nbsp;kg), [4] sẽ thay thế Saturn I để thử nghiệm quỹ đạo Trái Đất, cho phép mô-đun chỉ huy và dịch vụ được bay với tải nhiên liệu một phần. Nó cũng sẽ cho phép khởi động mô-đun du hành mặt trăng 32.000 pound (15.000&nbsp;kg) riêng biệt để thử nghiệm quỹ đạo Trái Đất chưa được khai thác và phi hành đoàn, trước khi Saturn V sẵn sàng bay. Nó cũng sẽ cung cấp sự phát triển sớm cho giai đoạn thứ ba.

Vào ngày 12 tháng 5 năm 1966, NASA tuyên bố chiếc xe sẽ được gọi là "Sao Thổ I được nâng cấp", đồng thời "mô-đun du ngoạn mặt trăng" được đổi tên thành mô-đun mặt trăng. Tuy nhiên, thuật ngữ "Saturn I" được nâng cấp đã được hoàn nguyên thành Saturn IB vào ngày 2 tháng 12 năm 1967.

Vào thời điểm nó được phát triển, khả năng tải trọng Saturn IB đã tăng lên 41.000 pound (19.000&nbsp;kg). Đến năm 1973, khi nó được sử dụng để khởi động ba nhiệm vụ Skylab, động cơ giai đoạn đầu đã được nâng cấp hơn nữa, nâng khả năng tải trọng lên 46.000 pound (20.865 kg).

## Tham khảo