Thomas Wriothesley, Bá tước Southampton thứ nhất

**Thomas Wriothesley, Bá tước thứ nhất xứ Southampton** (21 tháng 12 năm 1505 – 30 tháng 7 năm 1550), là một quý tộc Anh, thư ký nhà nước, Đại Chưởng ấn và Đô đốc tối cao. Là một chính trị gia tài giỏi bẩm sinh nhưng vô lương tâm và xảo quyệt, luôn thay đổi theo thời thế, Wriothesley phục vụ như một công cụ trung thành của Vua Henry VIII trong việc nhà vua đoạn tuyệt với Giáo hội Công giáo. Được tưởng thưởng hậu hĩnh bằng những lợi ích hoàng gia từ việc giải thể các tu viện, ông vẫn truy tố những người theo Thần học Calvin và các tín đồ Tin lành khác khi tình thế chính trị thay đổi.

## Những năm đầu đời
Thomas Wriothesley, sinh tại London ngày 21 tháng 12 năm 1505, là con trai của William Wriothesley, người mà tổ tiên ông đã viết họ "Wryth", và Agnes Drayton, con gái và người thừa kế của James Drayton ở London. Thomas có hai chị gái, Elizabeth, sinh năm 1507, và Anne, sinh năm 1508, và một anh trai, Edward, sinh năm 1509. Cha và chú của Thomas là những thành viên đầu tiên trong gia đình ông sử dụng cách viết họ "Wriothesley".

Wriothesley được giáo dục ban đầu tại Trường St. Paul, Luân Đôn. Năm 1522, ông được nhận vào Trinity Hall, Cambridge, nơi ông được Stephen Gardiner dạy luật. Mặc dù Wriothesley không lấy bằng, ông và Gardiner vẫn là bạn bè suốt đời. Năm 1524, ở tuổi mười chín, ông bắt đầu sự nghiệp tại triều đình và được Thomas Cromwell chú ý. Trước ngày 4 tháng 5 năm 1530, ông được bổ nhiệm làm Thư ký Văn phòng Hoàng gia dưới quyền Gardiner, lúc đó là thư ký của Vua Henry VIII, một chức vụ mà Wriothesley nắm giữ trong một thập kỷ trong khi vẫn tiếp tục phục vụ Cromwell. Một nhà sử học đã mô tả vị luật sư trẻ tuổi này là "có năng lực, năng nổ, kiên trì và tàn nhẫn, nhưng lại quá tự tin và ích kỷ đến mức không thể chịu nổi."

## Một đại thần hữu ích
Wriothesley và William Brereton là một thành viên của văn phòng hoàng gia, được giao nhiệm vụ giúp nhà vua đạt được sự hủy bỏ hôn nhân với Catalina của Aragón từ Giáo hoàng Clêmentê VII để cho phép Anne Boleyn lên ngôi; họ được cử đi thu thập chữ ký của các thành viên quý tộc thể hiện sự đồng ý với việc hủy bỏ hôn nhân.

Wriothesley đang ở Windsor cùng với triều đình khi loạt cuộc biểu tình được gọi là Cuộc hành hương ân Chúa nổ ra để phản đối những thay đổi tôn giáo do vương quyền và các cố vấn của nó đưa ra. Vị Thư ký của Văn phòng Hoàng gia ngưỡng mộ nhà vua nhưng có lẽ đã học được bài học về sự tàn nhẫn từ cách đối xử với Robert Aske vào năm 1536. "Chính những người như vậy mà nhà vua dựa vào trong những thời điểm khủng hoảng". Những cống hiến của Wriothesley đã được tưởng thưởng hậu hĩnh trong Giải thể các Tu viện. Ông được ban tặng những vùng đất rộng lớn giữa Southampton và Winchester, từng thuộc về các tu viện như Tu viện Beaulieu và Tu viện Titchfield. Ngay cả khi nhìn lại cuộc đời sau này, ông đã có thể 'quên đi' những hành vi thái quá của những năm 1530, Wriothesley vẫn có thể phóng đại lòng trung thành của mình đối với vị vua "nhân từ và dễ chịu" mà ông chỉ biết đến trong bầu không khí sôi nổi của triều đình.

Cho đến tháng 5 năm 1539, ông là đại sứ của Henry VIII tại Brussels. Cuối năm 1539, Anna xứ Kleve dự kiến ​​sẽ đến Anh từ Công quốc Đức, và Wriothesley sẽ dẫn đầu đoàn hộ tống hải quân. Vào ngày 27 tháng 12, Công chúa đến Deal ở Kent, từ đó bà được đưa đến Lâu đài Dover. Vào ngày đầu năm mới, đoàn người đến Lâu đài Rochester. Wriothesley tiếp tục ủng hộ phe Công giáo của Norfolk, nhưng chỉ khi điều đó có lợi cho ông tại triều đình, khi các phe phái nổi lên giữa những người cải cách và những người bảo thủ. Trong bối cảnh thiếu một nhân vật nổi bật, Hội đồng trở nên mang tính hội đồng hơn vào cuối triều đại. Sau khi được cử đi công tác ngoại giao ở nước ngoài, năm 1540, Ngài Thomas Wriothesley được bổ nhiệm làm một trong những Quốc vụ khanh của Nhà vua (một vị trí ông nắm giữ chung với Ralph Sadler), kiêm nhiệm chức Thư ký Hội đồng Cơ mật Anh. Phân chia nhiệm vụ, trách nhiệm của Sadler là thư ký riêng của Nhà vua, trong khi trách nhiệm của Wriothesley hoàn toàn mang tính chính trị. Wriothesley được thưởng tu viện Titchfield đã bị giải thể vì những cống hiến tốt cho nhà vua. Ông nhanh chóng biến nó thành một dinh thự ở vùng quê, và nơi này trở thành trụ sở tổ tiên của gia đình. Dòng dõi quý tộc và tính cách mạnh mẽ cho phép Wriothesley chi phối Sadler, một người xuất thân thường dân. Được phong tước hiệp sĩ năm 1540, Wriothesley kết bạn với Anthony Browne (mất năm 1548) thuộc Quân đoàn Quý tộc được tái thành lập, những người đóng vai trò là đội cận vệ vũ trang của nhà vua theo Sắc lệnh Greenwich.

Việc mở rộng Quân đoàn Quý tộc từ 50 lên 350 thành viên báo hiệu sự trỗi dậy của phe quý tộc bảo thủ tại triều đình trong những năm 1540. Wriothesley, người đã giành được vị trí tại triều đình nhờ lòng trung thành với Thomas Cromwell, đã phản bội Cromwell vào năm 1540, nói với nhà vua rằng Cromwell đã thiếu thận trọng về việc Henry không thể hoàn thành cuộc hôn nhân với Anne xứ Cleves. Tin tức này, cùng với liên minh Cleves đe dọa chiến tranh với Hoàng đế Karl V, đã dẫn đến sự sụp đổ của Cromwell. Wriothesley vui vẻ nói dối Hội đồng và phản bội chủ nhân của mình để chiếm lấy vị trí bên cạnh nhà vua.

Việc Nữ hoàng Catherine Howard bị kết tội và hành quyết vì tội ngoại tình đã báo hiệu rằng cán cân chính trị một lần nữa đang nghiêng về phía Norfolk. Vào ngày 13 tháng 11 năm 1541, Thư ký Wriothesley được cử đi thông báo tin xấu cho các thành viên trong Hoàng gia tại Hampton Court; tất cả các cận thần của bà đều bị giải tán và gửi về nhà. Năm 1542, người ta nói rằng Wriothesley cai quản hầu hết mọi thứ ở Vương quốc Anh. Ông tìm cách thiết lập liên minh giữa Anh và Tây Ban Nha thuộc nhà Habsburg vào năm 1543. Wriothesley là một trong những thành viên của Hội đồng do Giám mục Công giáo Stephen Gardiner đứng đầu, người đã ra lệnh bỏ tù Henry Howard, Bá tước xứ Surrey vì tội say rượu và gây rối. Ông ủng hộ cuộc đàn áp của Gardiner đối với các quan điểm của phái Luther, đe dọa tính mạng của các nhà cải cách Miles Coverdale và Hugh Latimer, báo trước triều đại của Mary I. Tất cả những người theo đạo Tin lành đều bị đuổi khỏi hoàng gia, và những người thuộc giáo phái Thanh giáo cực đoan mới là Calvin giáo bị đối xử đặc biệt khắc nghiệt. Hội đồng thậm chí còn đe dọa Tổng Giám mục Thomas Cranmer, người được chính nhà vua bảo vệ. Ralph Sadler bị cách chức thư ký chính của nhà vua, và được thay thế bởi William Paget, Nam tước thứ nhất của Paget, người khôn ngoan và kín đáo hơn. Nhưng sự trỗi dậy của phe bảo thủ cuối cùng đã khiến Wriothesley phải ra đi vào tháng 1 năm 1544, nhường chỗ cho William Petre, người công khai theo đạo Công giáo. May mắn thay cho Cranmer và những người khác, nhà vua không muốn quay ngược thời gian về những năm 1530, và Katherine Parr, với kinh nghiệm từ hai cuộc hôn nhân trước, đã gây ấn tượng với Wriothesley bằng cách mang lại sự ổn định cho Henry khi ông về già. Hơn nữa, với tư cách là gia sư cho con gái của Henry VIII là Elizabeth, đưa những đứa con của nhà vua về triều đình vào dịp Giáng sinh năm 1543, Parr đã thể hiện những gì mà Wriothesley đã dự đoán chính xác về tiềm năng lãnh đạo tương lai của Elizabeth.

### Một cố vấn tự tin

## Dưới thời Edward VI
Ông là một trong những người thi hành di chúc của Henry, và theo nguyện vọng của vị vua quá cố, ông được phong làm Bá tước Southampton vào ngày 16 tháng 2 năm 1547 và là thành viên của Hội đồng Nhiếp chính, cơ quan sẽ cùng nhau cai trị trong thời kỳ vua Edward VI còn nhỏ tuổi. Ông là một trong số ít thành viên của hội đồng phản đối việc bác ruột của nhà vua, Edward Seymour, Công tước Somerset thứ nhất, lên nắm giữ chức vụ Bảo Quốc công . Wriothesley phản đối việc Somerset nắm giữ quyền lực quân chủ đối với Hội đồng. Tháng 3 năm 1547, ông đột ngột bị cách chức tể tướng với cáo buộc bán một số chức vụ của mình cho các đại biểu. Ông cũng mất ghế trong Hội đồng Cơ mật Anh.

Sau đó, ông được phục hồi chức vụ trong Hội đồng và đóng vai trò chủ chốt trong việc lật đổ Công tước Somerset, nhưng ông vẫn chưa lấy lại được vị trí cũ khi qua đời vào ngày 30 tháng 7 năm 1550. Người kế vị ông tước hiệu bá tước là con trai ông, Henry.

## Hôn nhân và con cái
Southampton kết hôn với Jane Cheney (mất ngày 15 tháng 9 năm 1574) vào năm 1533, con gái và người thừa kế của William Cheney ở Chesham Bois, Buckinghamshire, với Emma Walwyn, con gái của Thomas Walwyn, người mà ông có ba con trai và năm con gái:
*William Wriothesley (mất sớm).
*Anthony Wriothesley (mất sớm).
*Elizabeth Wriothesley (khoảng năm 1535 – được chôn cất ngày 16 tháng 1 năm 1555).
*Mary Wriothesley (khoảng 1537 – tháng 12 năm 1561), kết hôn lần thứ nhất với Richard Lyster, con trai của Margery Lyster và cháu trai của Sir Richard Lyster, và lần thứ hai với William Shelley xứ Michelgrove (cháu trai của Sir William Shelley);
*Katherine Wriothesley, sinh khoảng năm 1539, đã đính hôn với Sir Matthew Arundell, nhưng thay vào đó lại kết hôn với Thomas Cornwallis, người hầu cận của Nữ hoàng Elizabeth.
*Mabel Wriothesley, sinh khoảng năm 1543, kết hôn với Walter Sandys (mất năm 1609).
*Henry Wriothesley, Bá tước Southampton thứ 2 (21 tháng 4 năm 1545 – 4 tháng 10 năm 1581), kết hôn với Mary Browne.

## Tham khảo