open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
NGC 663

**NGC 663** hay còn có tên gọi khác là **Caldwell 10** là tên của một cụm sao mở trẻ tuổi nằm trong chòm sao Tiên Hậu. Số lượng các ngôi sao thành viên xấp xỉ của nó là 400 ngôi sao và nó rộng khoảng một phần tư độ của cung tròn tên bầu trời. Nó được báo cáo là có thể nhận thấy bằng mắt thường nhưng để nhìn thấy rõ nhất là cần phải sử dụng một kính viễn vọng. Ngôi sao thành viên sáng nhất của cụm này có thể được nhìn thấy bằng một ống nhòm. Tuy cấp sao biểu kiến của nó là 7,1, nhưng có một vài nhà quan sát lại cho rằng cấp sao biểu kiến của nó phải cao hơn.

Sau khi bị hiệu chỉnh làm cho nó đỏ lên do bụi trong môi trường liên sao, mô đun khoảng cách của nó là xấp xỉ 11,6. Tức là nó có khoảng cách với chúng ta là 2100 parsec với tuổi được ước tính là từ 20 đến 25 triệu năm. Điều này có nghĩa là những ngôi sao của nó mà có quang phổ từ B2 trở lên (nếu khối lượng cao hơn) thì đang phát triển để đến điểm cuối của dãy chính. Cụm sao này nằm ở phía trước của một đám mây phân tử, mặc dù giữa chúng không hề có sự tương tác vật lí với nhau. Đám mây này đã che đi những ngôi sao ở phía sau cụm sao này trong những bức ảnh chụp bình thường vì chúng nằm cách cụm sao NGC 663 300 parsec.

Cụm sao này được cho là tạo thành một phần của mối liên kết sao Cassiopeia OB8. Mối liên kết này nằm trong nhánh Anh Tiên của Ngân Hà cùng với những cụm sao mở khác là Messier 103, NGC 654, NGC 659 và một vài ngôi sao siêu khổng lồ mà phân bố giữa chúng. Tất cả những ngôi sao này đều có tuổi và khoảng cách tương đương nhau.
## Hình ảnh

## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là cụm sao mở nằm trong chòm sao Thiên Hậu và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 01h&nbsp;46.0m

Độ nghiêng +61° 15&prime;
 
Cấp sao biểu kiến 7.1

Kích thước biểu kiến 16.0&prime;

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sử dụng oxy biểu kiến

Trong hệ thống nước ngọt hoặc nước biển, **việc sử dụng oxy biểu kiến** (**AOU**) là sự khác biệt giữa độ hòa tan khí oxy (nghĩa là nồng độ bão hòa) và nồng độ oxy đo được trong nước có cùng tính chất vật lý và hóa học. Sự khác biệt như vậy thường xảy ra khi hoạt động sinh học có tác dụng thay đổi nồng độ oxy xung quanh. Ví dụ, quá trình sản xuất chính giải phóng oxy và tăng nồng độ của nó, trong khi hô hấp tiêu thụ nó và giảm nồng độ của nó.

Do đó, AOU của mẫu nước đại diện cho tổng số hoạt động sinh học mà mẫu đã trải qua kể từ lần cuối ở trạng thái cân bằng với khí quyển. Trong các hệ thống nước nông (ví dụ như hồ), cột nước đầy đủ thường tiếp xúc gần với khí quyển và nồng độ oxy thường gần với độ bão hòa và giá trị AOU gần bằng không. Trong các hệ thống nước sâu (ví dụ như đại dương), nước có thể không tiếp xúc với khí quyển trong thời gian rất dài (năm, thập kỷ, thế kỷ) và các giá trị AOU dương lớn là điển hình. Đôi khi, khi việc sản xuất sơ cấp gần bề mặt đã tăng nồng độ oxy trên mức bão hòa, giá trị AOU âm là có thể (nghĩa là oxy không được sử dụng để dưới nồng độ bão hòa).

## Xem thêm

* Bơm sinh học 
* Sự phú dưỡng 
* Chuyển hóa hồ 
* Chuyển hóa dòng 
* Thiếu oxy 
* Khoáng lại 
* Atlas Thế giới đại dương

## Tham khảo
Hợp hạch deuteri

**Phản ứng tổng hợp** **deuteri**, còn được gọi là **đốt deuteri**, là một phản ứng tổng hợp hạt nhân xảy ra ở các ngôi sao và một số vật thể dưới lòng đất, trong đó một hạt nhân deuterium và một proton kết hợp để tạo thành hạt nhân heli-3. Nó xảy ra như là giai đoạn thứ hai của phản ứng chuỗi proton proton, trong đó một hạt nhân đơteri hình thành từ hai proton hợp nhất với một proton khác, nhưng cũng có thể tiến hành từ deuterium nguyên thủy.

## Trong các tiền sao
Deuteri là hạt nhân hợp nhất một cách dễ dàng nhất để bồi tụ tiền sao, và phản ứng tổng hợp như vậy ở trung tâm của tiền sao có thể tiến hành khi nhiệt độ vượt quá 10 6 &nbsp; K.  Tốc độ phản ứng rất nhạy cảm với nhiệt độ đến mức nhiệt độ không tăng quá nhiều so với mức này. Năng lượng được tạo ra bởi phản ứng tổng hợp truyền động đối lưu, mang nhiệt lượng được tạo ra trên bề mặt.

Nếu không có phản ứng tổng hợp deuteri, sẽ không có ngôi sao nào có khối lượng lớn hơn khoảng hai hoặc ba lần khối lượng Mặt trời trong giai đoạn trước chuỗi chính, vì phản ứng tổng hợp hydro mạnh hơn sẽ xảy ra và ngăn thiên thể tích tụ vật chất. Phản ứng tổng hợp deuterium cho phép tăng thêm khối lượng bằng cách hoạt động như một bộ điều nhiệt tạm thời ngăn nhiệt độ trung tâm tăng lên khoảng một triệu độ, nhiệt độ không đủ nóng để phản ứng tổng hợp hydro, nhưng cho phép thời gian tích lũy khối lượng lớn hơn. Khi cơ chế vận chuyển năng lượng chuyển từ đối lưu sang bức xạ, vận chuyển năng lượng chậm lại, cho phép nhiệt độ tăng lên và phản ứng tổng hợp hydro diễn ra một cách ổn định và bền vững. Phản ứng tổng hợp hydro sẽ bắt đầu lúc 107K.

Tốc độ tạo năng lượng tỷ lệ thuận với (nồng độ deuterium) × (mật độ) × (nhiệt độ) 11.8. Nếu lõi ở trạng thái ổn định, việc tạo ra năng lượng sẽ không đổi. Nếu một biến trong phương trình tăng, hai biến còn lại phải giảm để giữ cho năng lượng không đổi. Khi nhiệt độ được tăng lên đến mức 11.8, nó sẽ đòi hỏi những thay đổi rất lớn về nồng độ deuterium hoặc mật độ của nó để dẫn đến một sự thay đổi nhỏ về nhiệt độ. Nồng độ deuteri phản ánh thực tế rằng các khí là hỗn hợp của hydro thông thường và heli và deuteri.

Khối lượng xung quanh vùng bức xạ vẫn còn rất nhiều deuterium, và phản ứng tổng hợp deuterium tiến hành trong một lớp vỏ ngày càng mỏng dần dần di chuyển ra ngoài khi lõi phóng xạ của ngôi sao phát triển. Việc tạo ra năng lượng hạt nhân ở các khu vực bên ngoài có mật độ thấp này làm cho tiền sao bị phồng lên, làm trì hoãn sự co lại của lực hấp dẫn của vật thể và hoãn sự xuất hiện của nó trên chuỗi chính. Tổng năng lượng có sẵn của phản ứng tổng hợp deuteri tương đương với năng lượng được giải phóng bởi sự co rút hấp dẫn.

Do sự khan hiếm của deuteri trong Vũ trụ, nguồn cung cấp của nó cũng bị hạn chế. Sau vài triệu năm, nó sẽ được tiêu thụ hoàn toàn.

## Tham khảo
Iniistius cyanifrons

***Iniistius cyanifrons*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Iniistius]]* trong họ Cá bàng chài. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này, *cyanifrons*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "trán xanh" (*cyano*: "xanh lam" + *frons*: "trán"), hàm ý đề cập đến dải màu xanh lam trên trán, kéo dài đến vây lưng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*I. cyanifrons* có phạm vi phân bố ở Ấn Độ Dương. Đây là một loài đặc hữu của Ấn Độ, và hiện chỉ được quan sát ở vùng biển phía nam của quốc gia này.

*I. cyanifrons* có thể sống trên nền đáy cát như những loài họ hàng cùng chi với nó.

## Mô tả
*I. cyanifrons* trưởng thành có chiều dài tối đa là gần 15&nbsp;cm. Trán dốc và cứng chắc là điểm đặc trưng của hầu hết các loài thuộc chi *[[Iniistius]]*. Điều này giúp chúng có thể dễ dàng đào hang dưới cát bằng đầu của mình.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 12.

## Tham khảo
Sao biến quang Alpha Cygni

**Sao biến quang Alpha Cygni** là các ngôi sao biến quang thể hiện các xung không xuyên tâm, có nghĩa là một số phần của bề mặt sao đang co lại cùng lúc với các phần khác mở rộng. Chúng là những ngôi sao siêu khổng lồ thuộc loại quang phổ B hoặc A. Biến thiên về độ sáng theo thứ tự 0,1 độ sáng có liên quan đến các xung, thường có vẻ không đều, do bị phách đập trong nhiều chu kỳ xung. Các xung thường có thời gian từ vài ngày đến vài tuần.

Nguyên mẫu của những ngôi sao này, Deneb (α Cygni), thể hiện sự dao động về độ sáng giữa các cường độ +1,21 và +1,29. Các sao biến thể nhanh có biên độ nhỏ đã được biết đến ở nhiều ngôi sao siêu lớn đầu tiên, nhưng chúng không được nhóm chính thức thành một lớp cho đến khi phiên bản thứ tư của Danh mục chung về các ngôi sao biến đổi được xuất bản năm 1985. Người ta đã sử dụng từ viết tắt ACYG cho các sao biến Alpha Cygni. Nhiều sao biến quang màu xanh lam phát sáng (LBV) cho thấy biến thiên kiểu Alpha Cygni trong các pha tĩnh (nóng) của chúng, nhưng phân loại LBV thường được sử dụng trong những trường hợp này.

Một số lượng lớn (32) sao biến dạng này đã được phát hiện bởi Christoffel Waelkens và các đồng nghiệp đang phân tích dữ liệu Hipparcos trong một nghiên cứu năm 1998.

## Xung
Các xung của các sao biến thiên Alpha Cygni không được hiểu đầy đủ. Chúng không bị giới hạn trong phạm vi hẹp của nhiệt độ và độ chói theo cách mà hầu hết các ngôi sao đang dao động. Thay vào đó, hầu hết các siêu sao A và B phát sáng, và có thể cả các sao O và F, cho thấy một số loại xung quy mô nhỏ không thể đoán trước. Các xung xuyên tâm chế độ lạ không điều hòa được dự đoán nhưng chỉ dành cho các siêu sao phát sáng nhất. Các xung cũng đã được mô hình hóa cho các siêu sao ít phát sáng hơn bằng cách giả sử chúng là các sao siêu sao sau đỏ có khối lượng thấp, nhưng hầu hết các biến Alpha Cygni dường như không chuyển qua giai đoạn siêu sao đỏ.

Các xung có thể được gây ra bởi cơ chế kappa, gây ra bởi các biến thể độ mờ của sắt, với các chế độ lạ tạo ra các khoảng thời gian ngắn quan sát được cho cả các xung xuyên tâm và không xuyên tâm. Các chế độ g không được tính toán có thể tạo ra các biến thể thời gian dài hơn, nhưng chúng không được quan sát thấy trong các biến Alpha Cygni.

## Tham khảo
Phát nổ carbon

**Phát nổ carbon** là sự bùng nổ dữ dội của phản ứng tổng hợp hạt nhân nhiệt hạch trong một ngôi sao lùn trắng mà trước đó được làm lạnh chậm. Nó liên quan đến một quá trình nhiệt hạch chạy trốn, lan qua sao lùn trắng chỉ trong vài giây, tạo ra siêu tân tinh loại Ia giải phóng một lượng năng lượng to lớn khi ngôi sao đó  bị vỡ ra. Quá trình kích nổ / khử carbon dẫn đến siêu tân tinh bằng một con đường khác với siêu tân tinh loại II (sập lõi) được biết đến nhiều hơn (loại II được gây ra bởi vụ nổ thảm khốc của các lớp bên ngoài của một ngôi sao lớn khi lõi của nó nổ tung).

Một sao lùn trắng là tàn dư của một ngôi sao có kích thước nhỏ đến trung bình (Mặt Trời của chúng ta là một ví dụ về sao loại này). Vào cuối đời, ngôi sao này đã đốt cháy nhiên liệu hydro và heli và quá trình nhiệt hạch hạt nhân chấm dứt. Ngôi sao không có đủ khối lượng để đốt cháy các nguyên tố nặng hơn nhiều hoặc nổ tung thành sao neutron hoặc siêu tân tinh loại II như một ngôi sao lớn hơn có thể, từ lực hấp dẫn của chính nó, vì vậy nó dần co lại và trở nên rất đậm đặc khi nó nguội đi, phát sáng màu trắng và sau đó là màu đỏ, trong một khoảng thời gian dài hơn nhiều lần so với tuổi hiện tại của Vũ trụ.

Đôi khi, một sao lùn trắng tăng khối lượng từ một nguồn khác - ví dụ, một người bạn đồng hành sao nhị phân đủ gần để ngôi sao lùn có thể hút đủ lượng vật chất lên chính nó; hoặc va chạm với các ngôi sao khác, vật chất bị hút đã bị trục xuất trong quá trình tiến hóa sao của giai đoạn cuối của người bạn đồng hành. Nếu sao lùn trắng thu được đủ vật chất, áp suất và nhiệt độ bên trong của nó sẽ tăng đủ để carbon bắt đầu nung chảy trong lõi của nó. Sự phát nổ carbon nói chung xảy ra tại thời điểm vật chất được bồi tụ đẩy khối lượng của sao lùn trắng gần với giới hạn Chandrasekhar của khoảng 1,4 khối lượng mặt trời. Đây là khối lượng mà trọng lực có thể vượt qua áp suất thoái hóa điện tử đã ngăn ngôi sao sụp đổ trong suốt vòng đời của nó. Điều tương tự cũng xảy ra khi hai sao lùn trắng hợp nhất và khối lượng của cơ thể được hình thành nằm dưới giới hạn Chandrasekhar; nếu hai sao lùn trắng hợp nhất và kết quả *vượt* quá giới hạn, siêu tân tinh loại Ia sẽ được tạo ra.

## Tham khảo
NGC 654

**NGC 654** là tên của một cụm sao mở nằm trong chòm sao Thiên Hậu. Năm 1787, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel đã phát hiện ra cụm sao này. Với cấp sao biểu kiến của nó là 6,5, ta có thể nhìn thấy nó với một ống nhòm. Nó nằm ở phía 2,5 độ của cung tròn theo hướng đông bắc của ngôi sao Delta Cassiopeiae. Một ngôi sao siêu khổng lồ có cấp sao biểu kiến là 7, loại quang phổ là F5Ia có màu hơi vàng có thể là thành viên của cụm sao này.

Khoảng cách của nó là 2400 parsec, tuổi của nó rất nhỏ, khoảng xấp xỉ 15 triêu năm nhưng có thể tuổi của nó lên đến 40 triệu năm. Vùng trung tâm của cụm sao này thì có ít sắc đỏ hơn phần còn lại. Để giải thích điều này, người ta giả thuyết rằng là do hai lớp bụi (một có khoảng cách là 200 parsec, một có khoảng cách 1000 parsec) ở giữa hệ mặt trời và cụm sao này. Phía sau cụm sao này lại còn có thêm một lớp bụi khác. Ngôi sao thành viên xấp xỉ của nó là 80 thành viên. Các ngôi sao của nó có quang phổ từ B0 trở lên và các ngôi sao của nó có những ngôi sao sáng như HD 10494, F5Ia và ta còn thấy nó có 3 ngôi sao Be.

Cụm sao này được cho là tạo thành một phần của mối liên kết sao Cassiopeia OB8. Mối liên kết này nằm trong nhánh Anh Tiên của Ngân Hà cùng với những cụm sao mở khác là Messier 103, NGC 654, NGC 659 và một vài ngôi sao siêu khổng lồ mà phân bố giữa chúng. Tất cả những ngôi sao này đều có tuổi và khoảng cách tương đương nhau.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là cụm sao nằm trong chòm sao Thiên Hậu và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Cấp sao biểu kiến 6.5 

Kích thước biểu kiến 5'
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Dòng nước ngầm

Trong ngành địa chất thủy văn, **dòng nước ngầm** được định nghĩa là "một phần của dòng chảy đã xâm nhập vào mặt đất, đã xâm nhập vào vùng giếng ngầm và đã được xả vào một dòng suối, hoặc suối và nước thấm."  Nó bị chi phối bởi phương trình dòng nước ngầm. Nước ngầm là nước được tìm thấy dưới lòng đất trong các vết nứt và không gian trong đất, cát và đá. Một khu vực nơi nước lấp đầy các không gian này được gọi là vùng nước ngầm hoặc vùng bão hòa. Nước ngầm được lưu trữ và di chuyển chậm qua các lớp đất, cát và đá gọi là tầng ngậm nước. Tốc độ dòng nước ngầm phụ thuộc vào độ thấm (kích thước của các khoảng trống trong đất hoặc đá và mức độ không gian được kết nối) và đầu thủy lực (áp lực nước).

## Nghiên cứu dòng chảy ưu tiên
Dòng chảy thẳng của chất tan trong môi trường xốp (dòng chảy ưu tiên) được nghiên cứu và so sánh với dòng chảy Darcy. Phương pháp được sử dụng cho nghiên cứu là thử nghiệm. Mô hình phòng thí nghiệm được sử dụng tương tự như bộ máy Darcy với một chút sửa đổi. Nghiên cứu đã so sánh vận tốc đo của lần tiếp cận đầu tiên của chất tan với vận tốc trung bình của dòng chảy trong môi trường xốp. Mô hình phòng thí nghiệm bao gồm Ống polyetylen mật độ cao có đường kính 150&nbsp;mm và chiều cao 750&nbsp;mm đầy cát đồng nhất. Chín bộ thí nghiệm được thực hiện với ba loại cát (D10 = 0,6&nbsp;mm và Cu1.42, D10 = 0.11&nbsp;mm và Cu1,55, D10 = 0,3&nbsp;mm và Cu1.4) và ba loại nồng độ nước muối (5%, 10%, 20% theo dung dịch nước muối). Một dung dịch nước muối được tìm thấy là nhanh hơn 1,13 đến 1,84 lần so với tốc độ trung bình của dòng chảy do kết quả của dòng chảy ưu tiên.

## Xem thêm

* Dòng chảy dưới bề mặt 
* Cân bằng năng lượng nước ngầm 
* Baseflow 
* Sinh thái học 
* Nước ngầm 
* Dòng chảy ưu tiên 
* Địa chất thủy văn

## Tham khảo
Vườn quốc gia Phnom Kulen

**Vườn quốc gia Phnom Kulen** là một vườn quốc gia nằm trong dãy núi Phnom Kulen thuộc tỉnh Xiêm Riệp, Campuchia. Được thành lập vào năm 1993, vườn quốc gia này có diện tích . Đây là nơi có bức phù điêu gọi là *Mahendraparvata* và là nơi vua Jayavarman II tự xưng là *[[Chakravarti (thuật ngữ tiếng Phạn)|Chakravarti]]* (Vua của các vị vua), được coi là nền tảng thành lập Đế quốc Khmer.
## Vị trí
Vườn quốc gia nằm ở huyện Svay Leu, cách thành phố tỉnh lỵ Xiêm Riệp 48&nbsp;km và cách đền Banteay Srei 25&nbsp;km qua đường Charles de Gaulle. Vườn quốc gia là nơi có một số đặc điểm tự nhiên, di tích lịch sử khiến cho nó trở thành một địa điểm tham quan thú vị trong khu vực.
## Khảo cổ học
Thung lũng Chup Preah là nơi có nhiều bức tượng điêu khắc thế kỷ 16. Một địa điểm nổi tiếng khác trong vườn quốc gia là Kbal Spean còn được gọi là "Thung lũng của Linga" nằm trên ngọn núi dọc theo sông Kbal Spean, là nhánh của sông Siem Reap. Khu vực này có nhiều hình vẽ của Yoni và Linga cũng như các hình ảnh khác được khắc vào đá dưới lòng sông, bờ sông có thể bị lộ hoàn toàn vào mùa khô khi dòng sông cạn đi. Vào mùa mưa thì khu vực này trở thành lòng sông nông và thác nước nhỏ. Địa điểm này có thể truy cập được bằng cách đi bộ lên dốc qua một khu rừng rậm dài 1,5&nbsp;km từ vị trí đỗ xe.

Tầng bậc Sdach Kamlung là nơi có một ngôi đền nhỏ bằng gạch ở chính giữa. Đây là nơi đã từng bị bao phủ bởi dung nham. Preah Ang Thom là một bức tượng Phật nằm bằng đá sa thạch dài 8 mét. Gần đó là hai cây Chămpa.
## Tham khảo
Iniistius geisha

***Iniistius geisha*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Iniistius]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1986.

## Từ nguyên
Loài cá này được gọi là "geisha", hàm ý đề cập đến tông màu đen - trắng của chúng, gợi nhớ đến một geisha "cao tuổi" mặc trang phục truyền thống.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*I. geisha* có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy ở rìa ngoài của trũng Okinawa, và từ đảo Guam trải dài đến đảo Saipan (quần đảo Bắc Mariana). *I. geisha* được phát hiện ở độ sâu khoảng 100 m.

## Mô tả
Trán dốc và cứng chắc là điểm đặc trưng của hầu hết các loài thuộc chi *[[Iniistius]]*. Điều này giúp chúng có thể dễ dàng đào hang dưới cát bằng đầu của mình.

## Tham khảo
Đốt cháy lithi

**Đốt cháy lithi** là một quá trình tổng hợp hạt nhân trong đó lithium bị đốt cháy trong một ngôi sao. Lithi thường có mặt trong các sao lùn nâu và không phải ở các ngôi sao có khối lượng thấp. Các ngôi sao, theo định nghĩa phải đạt được nhiệt độ cao (2,5 × 106 K) cần thiết để tổng hợp hydro, nhanh chóng làm cạn kiệt lithi của chúng.

## <sup>7</sup>Li
Đốt cháy đồng vị dồi dào nhất của lithium, lithium-7, xảy ra do va chạm 7Li và một proton tạo ra hai hạt nhân heli-4. Nhiệt độ cần thiết cho phản ứng này thấp hơn nhiệt độ cần thiết cho phản ứng tổng hợp hydro. Sự đối lưu trong các ngôi sao có khối lượng thấp đảm bảo rằng lithium trong toàn bộ thể tích của ngôi sao đã cạn kiệt. Do đó, sự hiện diện của dòng lithium trong quang phổ của ứng cử viên sao lùn nâu là một chỉ báo mạnh mẽ cho thấy nó thực sự là sao.

## <sup>6</sup>Li
Từ một nghiên cứu về sự phong phú của lithi ở 53 sao T Tauri, người ta đã phát hiện ra rằng sự suy giảm lithi thay đổi mạnh mẽ theo kích thước, cho thấy rằng việc đốt cháy lithium bằng chuỗi PP, trong giai đoạn cuối đối lưu và không ổn định cuối cùng trong giai đoạn chính trước giai đoạn sau cơn co Hayashi có thể là một trong những nguồn năng lượng chính của các ngôi sao T Tauri. Xoay nhanh có xu hướng cải thiện việc trộn và tăng vận chuyển lithium vào các lớp sâu hơn, nơi nó bị phá hủy. Các ngôi sao T Tauri thường tăng tốc độ quay của chúng khi chúng già đi, thông qua sự co lại và xoay tròn, khi chúng bảo tồn động lượng góc. Điều này gây ra sự gia tăng tỷ lệ mất lithium theo tuổi. Việc đốt cháy lithium cũng sẽ tăng lên với nhiệt độ và khối lượng cao hơn, và sẽ tồn tại trong khoảng hơn 100 triệu năm một chút.

## Trắc nghiệm lithi
Việc sử dụng lithium để phân biệt các sao lùn nâu ứng cử viên với các ngôi sao có khối lượng thấp thường được gọi là **trắc nghiệm lithi**. Những ngôi sao nặng hơn như Mặt Trời của chúng ta có thể giữ lại lithium trong bầu khí quyển bên ngoài của chúng, chúng không bao giờ đủ nóng để làm cạn kiệt lithium, nhưng chúng có thể phân biệt với các sao lùn nâu bởi kích thước của chúng. Các sao lùn nâu ở mức cao trong phạm vi khối lượng của chúng (60-75 *M<sub>J</sub>*) có thể đủ nóng để làm cạn kiệt lithium khi chúng còn nhỏ. Những sao lùn có khối lượng lớn hơn 65 *M<sub>J</sub>* có thể đốt cháy lithi của chúng khi chúng được nửa tỷ năm tuổi; do đó, bài kiểm tra này không hoàn hảo.

## Tham khảo
Colestilan

**Colestilan** (INN, tên thương mại **BindRen**) là một loại thuốc hoạt động như một chất kết dính phosphat  và chất cô lập axit mật. Nó là một loại nhựa trao đổi ion, là một chất cô lập axit mật được sử dụng bằng đường uống đang được phát triển bởi Tập đoàn Mitsubishi Tanabe Pharma để điều trị chứng tăng cholesterol máu và tăng phospho máu. Nó đã được đưa ra ở Nhật Bản cho chứng tăng cholesterol máu. Để điều trị chứng tăng phosphate huyết, nó được đưa ra ở Áo, Đức, Cộng hòa Séc, Bồ Đào Nha và Vương quốc Anh, được đăng ký tại EU. Sự phát triển giai đoạn III ở bệnh nhân nhi bị tăng phospho máu liên quan đến bệnh thận mãn tính đang được tiến hành ở Anh và Đức. Tuy nhiên, công ty đã ngừng phát triển. Ngoài ra, sự phát triển giai đoạn II trong đái tháo đường týp 2 và giai đoạn I trong tăng phospho máu, ở Nhật Bản, cũng đã bị công ty ngừng cung cấp.

Sự phát triển giai đoạn III đối với chứng tăng phospho máu trước đây đã được tiến hành ở Mỹ. Tuy nhiên, Mitsubishi Tanabe Pharma đã ngừng phát triển tại thị trường này. Colestilan cũng đã được điều tra trong các thử nghiệm pha III ở châu Âu và châu Á về tăng cholesterol máu. Tuy nhiên, kể từ tháng 3 năm 2015, không có báo cáo phát triển gần đây nào được xác định cho thuốc trong chỉ định này 

## Sử dụng lâm sàng
Colestilan được sử dụng để điều trị tăng phospho máu (nồng độ phosphate quá cao trong huyết thanh) ở những bệnh nhân được lọc máu, bao gồm lọc màng bụng.

## Chống chỉ định
Colestilan chống chỉ định ở những bệnh nhân bị tắc ruột.

## Tương tác
Chất này có thể ức chế sự tái hấp thu của các loại thuốc khác, cũng như các vitamin tan trong chất béo (A, D, E, K) và folate từ ruột. Kết quả là nồng độ trong máu thấp hơn có thể là vấn đề lâm sàng với thuốc ức chế miễn dịch và thuốc chống động kinh.

## Tác dụng phụ
Tác dụng phụ bao gồm các vấn đề về đường tiêu hóa như táo bón, cũng như thiếu vitamin và calci. Thiếu vitamin K đôi khi gây xuất huyết tiêu hóa.

## Hóa học và cơ chế hoạt động
Colestilan là một chất đồng trùng hợp liên kết ngang của 2-methylimidazole và epichlorohydrin và hoạt động như một loại nhựa trao đổi anion có ái lực với phosphate, anion axit mật và urate. Nó liên kết các anion này trong ruột và loại bỏ chúng khỏi tuần hoàn ruột. Colestilan không được hấp thụ từ ruột, nhưng được bài tiết cùng với các anion bị ràng buộc. 

## Ghi chú và tham khảo
Colestipol

**Colestipol** (tên thương mại **Colestid**, **Cholestabyl**) là một chất cô lập axit mật được sử dụng để làm giảm cholesterol trong máu, đặc biệt là lipoprotein mật độ thấp (LDL). Nó cũng được sử dụng để giảm thể tích và tần số phân, và trong điều trị tiêu chảy mạn tính.

Giống như cholestyramine, colestipol hoạt động trong ruột bằng cách bẫy các axit mật và ngăn không cho chúng được tái hấp thu. Điều này dẫn đến giảm tuần hoàn ruột mật của axit mật, tăng tổng hợp axit mật mới của gan từ cholesterol, giảm cholesterol trong gan, tăng biểu hiện thụ thể LDL và giảm LDL trong máu.

## Tác dụng phụ
Các tác dụng phụ đáng chú ý sau đây có thể xảy ra:

* rối loạn đường tiêu hóa, đặc biệt là táo bón (nhẹ, đôi khi nghiêm trọng) 
* đôi khi tăng VLDL    và tổng hợp triglyceride

## Tương tác
Colestipol có thể liên kết với một số loại thuốc và chất dinh dưỡng trong ruột và ức chế hoặc trì hoãn sự hấp thụ của chúng. Các chất này bao gồm:

* thuốc lợi tiểu thiazide, furosemide 
* đá quý 
* benzylpenicillin, tetracycline 
* digoxin 
* vitamin tan trong lipid (A, D, E, K)

## Chống chỉ định
Colestipol chống chỉ định trong tăng triglyceride máu (mức độ chất béo trung tính cao trong máu).  

## Hóa học
Colestipol là một copolymer của diethylenetriamine (DETA) -Hoặc tetraethylenepentamine theo một số nguồn tin  - và epichlorohydrin. Bản vẽ cấu trúc (trên cùng bên phải) cho thấy các nửa DETA có màu xanh lam và các epichlorohydrin màu đỏ. 

## Ghi chú và tham khảo
Fluvastatin

**Fluvastatin** là một thành viên của statin ma túy lớp, dùng để điều trị tăng cholesterol máu và ngăn ngừa bệnh tim mạch.

Nó được cấp bằng sáng chế vào năm 1982 và được chấp thuận cho sử dụng y tế vào năm 1994.

## Tác dụng phụ
Tác dụng phụ có thể so sánh với các statin khác. Thường gặp là buồn nôn, khó tiêu, mất ngủ và đau đầu. Đau cơ (đau cơ), và hiếm khi tiêu cơ vân, tác dụng phụ đặc trưng cho statin, cũng có thể xảy ra.

## Tương tác
Trái ngược với lovastatin, simvastatin và atorvastatin, fluvastatin không có tương tác liên quan đến các thuốc ức chế men gan CYP3A4 và khả năng tương tác thấp hơn so với hầu hết các statin khác. Fluconazole, một chất ức chế mạnh CYP2C9, làm tăng nồng độ fluvastatin.

## Dược lý

### Cơ chế hoạt động
Fluvastatin hoạt động bằng cách ngăn chặn men gan HMG-CoA reductase, tạo điều kiện cho một bước quan trọng trong quá trình tổng hợp cholesterol.

### Dược lực học
Trong một tổng quan hệ thống của Cochrane, các cường độ liên quan đến liều của fluvastatin trên lipid máu đã được xác định. Trong phạm vi liều tổng cholesterol từ 10 đến 80&nbsp;mg/ngày đã giảm 10,7% xuống 24,9%, cholesterol LDL giảm 15,2% xuống 34,9% và triglyceride từ 3% đến 17,5%.

### Dược động học
Thuốc được hấp thu nhanh chóng và gần như hoàn toàn (98%) từ ruột. Lượng thức ăn làm chậm sự hấp thụ, nhưng không làm giảm nó. Do hiệu ứng vượt qua đầu tiên, tính khả dụng sinh học thấp hơn: khoảng 24-30%   theo các nguồn khác nhau. Hơn 98% chất được liên kết với protein huyết tương.

Một số enzyme cytochrom P450 (chủ yếu là CYP2C9, nhưng CYP3A4 và CYP2C8)  có liên quan đến chuyển hóa fluvastatin, làm cho ít có khả năng tương tác hơn hầu hết các statin khác. Chất chuyển hóa chính không hoạt động và được gọi là " *N* -desisopropyl propionic acid" trong tài liệu.

93-95% thuốc được bài tiết qua phân, dưới 2% trong số đó ở dạng chất ban đầu.

## Tên
Fluvastatin là INN. Tên thương hiệu bao gồm Lescol, Canef, Vastin.

## Nghiên cứu
Dữ liệu từ ấn phẩm của các chuyên gia thử nghiệm điều trị cholesterol (CTT)  đã được sử dụng để xác định tác dụng của fluvastatin, atorvastatin và rosuvastatin đối với việc giảm cholesterol LDL và giảm nhồi máu cơ tim. Trong hai RCT, liều trung bình là 72&nbsp;mg/ngày fluvastatin làm giảm cholesterol LDL 31,9% và giảm nhồi máu cơ tim, nguy cơ tương đối, 0,68 (KTC 95% 0,55 đến 0,85) so với giả dược. Trong năm RCT, liều atorvastatin trung bình là 26&nbsp;mg/ngày làm giảm cholesterol LDL xuống 44,0% và giảm nhồi máu cơ tim, nguy cơ tương đối, 0,67 (KTC 95% 0,58 đến 0,77) so với giả dược. Trong bốn RCT, liều rosuvastatin trung bình là 16 &nbsp; mg/ngày làm giảm cholesterol LDL 48,8% và giảm nhồi máu cơ tim, nguy cơ tương đối, 0,82 (95% CI 0,73 đến 0,93) so với giả dược. Do đó, mặc dù giảm cholesterol LDL với lượng fluvastatin ít hơn nhiều so với atorvastatin và rosuvastatin, fluvastatin làm giảm nhồi máu cơ tim tương tự atorvastatin và ở mức độ lớn hơn rosuvastatin.

## Tham khảo
Vườn quốc gia Kep

**Vườn quốc gia Kep** ( - *Outtyeancheat Kaeb*) là một vườn quốc gia nằm ở tỉnh Kep, Campuchia. Được thành lập vào năm 1993, nó có diện tích  và cách không xa thị xã Krong Kep. Vườn quốc gia bao gồm một dãy núi nhỏ với một con đường và đường mòn chạy qua rất phổ biến cho khách du lịch. Con đường mòn có tầm nhìn tuyệt đẹp ra đảo Phú Quốc ở phía nam và Dãy núi Damrei ở phía tây cùng nhiều đảo nhỏ khác trong Khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo ở phía đông tỉnh Kiên Giang của Việt Nam.
## Tham khảo

## Nguồn
* Protected Areas and Development in The Lower Mekong River Region , International Centre for Environmental Management.
*Kep National Park in the UNEP-WCMC World Database on Protected Areas (WDPA) from the World Conservation Monitoring Centre
## Liên kết ngoài
*World Wildlife Adventures
*Map of Kep National Park 
*KNP on Visitkep.com - Everything about Kep
Bezafibrate

**Bezafibrate** (được bán trên thị trường là **Bezalip** và nhiều tên thương hiệu khác) là một loại thuốc fibrate được sử dụng như một chất làm giảm lipid để điều trị tăng lipid máu. Nó giúp giảm cholesterol LDL và chất béo trung tính trong máu, và tăng HDL.

Nó được cấp bằng sáng chế vào năm 1971 và được chấp thuận cho sử dụng y tế vào năm 1978.

## Sử dụng trong y tế
Bezafibrate cải thiện các dấu hiệu tăng lipid máu kết hợp, giảm LDL và triglyceride hiệu quả và cải thiện mức HDL. Tác dụng chính đối với bệnh suất tim mạch là ở những bệnh nhân mắc hội chứng chuyển hóa, các đặc điểm bị suy giảm do bezafibrate. Các nghiên cứu cho thấy ở những bệnh nhân bị suy yếu dung nạp glucose, bezafibrate có thể trì hoãn tiến triển thành bệnh tiểu đường, và ở những người bị kháng insulin, nó làm chậm tiến triển trong dấu hiệu nghiêm trọng của HOMA. Ngoài ra, một nghiên cứu quan sát trong tương lai ở bệnh nhân rối loạn lipid máu mắc bệnh tiểu đường hoặc tăng đường huyết cho thấy bezafibrate làm giảm đáng kể nồng độ hemoglobin A1c (HbA1c) như là một chức năng của nồng độ HbA1c cơ bản, bất kể sử dụng đồng thời thuốc trị đái tháo đường.

## Tác dụng phụ
Độc tính chính là gan (men gan bất thường); bệnh cơ và trong các trường hợp hiếm gặp tiêu cơ vân đã được báo cáo.

## Công dụng khác
Công ty công nghệ sinh học Úc Giaconda kết hợp bezafibrate với axit chenodeoxycholic trong một sự kết hợp thuốc chống viêm gan C được gọi là Hepaconda.

Bezafibrate đã được chứng minh là làm giảm quá trình tăng phospho protein tau và các dấu hiệu khác của bệnh tau ở chuột biến đổi gen có đột biến tau ở người.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Birmingham đã tìm thấy sự kết hợp của một loại thuốc làm giảm cholesterol, bezafibrate và steroid tránh thai, medroxyprogesterone acetate.

## Phương thức hành động
Giống như các fibrate khác, bezafibrate là chất chủ vận của PPARα; một số nghiên cứu cho thấy nó có thể có một số hoạt động trên PPARγ và PPARδ.

## Tổng hợp
Bằng chứng nữa cho thấy dung sai số lượng lớn đáng kể có sẵn ở vị trí para được đưa ra bởi tác nhân hạ lipid bezafibrate. 

*P*-chlorobenzamide của tyramine trải qua quá trình tổng hợp ether Williamson với ethyl 2-bromo-2-methylpropionate để hoàn thành quá trình tổng hợp. Nhóm ester bị thủy phân trong môi trường phản ứng kiềm.

## Lịch sử
Bezafibrate được giới thiệu lần đầu tiên bởi Boehringer Mannheim vào năm 1977.

## Tham khảo
Dalcetrapib

**Dalcetrapib** (INN, có tên mã **JTT-705**) là một chất ức chế CETP được Hoffmann-La Roche phát triển cho đến tháng 5 năm 2012. Thuốc nhằm mục đích tăng nồng độ " cholesterol tốt" trong máu (cholesterol mang trong các hạt HDL, *còn gọi là* HDL-C). Các quan sát trước cho thấy rằng mức HDL cao tương quan với sức khỏe tim mạch tổng thể tốt hơn, mặc dù vẫn chưa rõ liệu việc tăng mức HDL có dẫn đến tăng sức khỏe tim mạch hay không.

Một thử nghiệm lâm sàng kéo dài 24 tuần cho thấy dalcetrapib đã làm tăng mức HDL-C, hỗ trợ hiệu quả mong muốn của tác nhân. Hơn nữa, thử nghiệm dal-PLAQUE giai đoạn IIb đã tìm thấy bằng chứng giảm mảng bám. Giảm mảng bám là một quan sát dự đoán sau khi tăng HDL.

Tính đến 2010 thử nghiệm giai đoạn II đã bắt đầu và không có bằng chứng về huyết áp tăng đã được quan sát với torcetrapib.

Thử nghiệm dal-VESSEL giai đoạn IIb không tìm thấy bằng chứng về cải thiện giãn nở qua trung gian dòng chảy. Mức tăng khối lượng Lp-PLA <sub>2</sub> tăng 17% đã được ghi nhận. Lp-PLA 2 có liên quan đến bệnh tim mạch vành và đột quỵ.

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III dal-OUTCOMES vượt qua lần phân tích tạm thời đầu tiên của mình vào tháng năm 2011, Tuy nhiên, phát triển được dừng lại trên 07 tháng năm 2012 “do sự thiếu hiệu quả có ý nghĩa lâm sàng.”.

Kết quả của dal-OUTCOMES III đã được công bố vào tháng 11 năm 2012.

Một nghiên cứu hiệp hội trên toàn bộ bộ gen dược lý (GWAS) đã báo cáo rằng các bệnh nhân từ nghiên cứu dal-OUTCOMES mang một alen bảo vệ tại SNP rs1967309 trong gen ADCY9 có thể đã được hưởng lợi từ liệu pháp dalcetrapib. Những thay đổi trong khả năng viêm và khả năng thải cholesterol phần nào có thể giải thích những lợi ích liên quan đến kiểu gen bảo vệ. Thử nghiệm Dal-GenE hiện đang xác nhận những quan sát này. Thử nghiệm lâm sàng này là một nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng giả dược để đánh giá tác dụng của dalcetrapib đối với nguy cơ tim mạch ở những bệnh nhân mắc hội chứng mạch vành cấp tính gần đây mang kiểu gen bảo vệ.

## Xem thêm
* Chất ức chế CETP

## Tham khảo
Evacetrapib

**Evacetrapib** là một loại thuốc đang được phát triển bởi Eli Lilly & Company (tên điều tra **LY2484595**) có tác dụng ức chế protein chuyển cholesterylester (chất ức chế CETP). CETP thu thập triglyceride từ các lipoprotein mật độ rất thấp (VLDL) hoặc lipoprotein mật độ thấp (LDL) và trao đổi chúng với các este cholesteryl từ lipoprotein mật độ cao (HDL), và ngược lại, nhưng chủ yếu là tăng lipoprotein mật độ cao và HD lipoprotein mật độ. Người ta cho rằng điều chỉnh nồng độ lipoprotein làm thay đổi nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Chất ức chế CETP đầu tiên, torcetrapib, đã không thành công vì nó làm tăng nồng độ hormone aldosterone và tăng huyết áp, dẫn đến các sự kiện tim dư thừa khi nghiên cứu. Evacetrapib không có tác dụng tương tự. Khi được nghiên cứu trong một thử nghiệm lâm sàng nhỏ ở những người có LDL và HDL thấp, những cải thiện đáng kể đã được ghi nhận trong hồ sơ lipid của họ.

Đánh giá Evacetrapib để điều trị bệnh mạch máu có nguy cơ cao đã bị ngưng do thiếu hiệu quả, như đã xảy ra trong quá khứ với hai chất ức chế CETP khác (torcetrapib và dalcetrapib ) do tử vong tăng và ít có lợi cho tim mạch tăng HDL). Một số giả thuyết cho rằng các chất ức chế CETP vẫn có thể hữu ích trong điều trị rối loạn lipid máu, mặc dù cần thận trọng. Anacetrapib là chất ức chế CETP thứ tư đang được thử vì lợi ích tim mạch 

## Thử nghiệm

### ACCELERATE
Trong một nghiên cứu năm 2014 ở 165 bệnh nhân Nhật Bản Evacetrapib đã giảm hoạt động CETP một mình hoặc kết hợp với atorvastatin.

Các thử nghiệm giai đoạn III đang chạy với dự kiến hoàn thành vào năm 2016. ACCELERATE đã nghiên cứu evacetrapib ở những người tham gia mắc bệnh mạch máu có nguy cơ cao (nhồi máu cơ tim trước đó, đột quỵ hoặc bệnh mạch máu ngoại biên hoặc một số yếu tố nguy cơ tim mạch). Một phân tích tạm thời được thực hiện vào ngày 7 tháng 10 đã khiến Ủy ban giám sát dữ liệu ủng hộ khuyến nghị dừng nghiên cứu vì tổng số bằng chứng cho thấy evacetrapib khó có thể vượt trội hơn giả dược. ACCENTUATE đang nghiên cứu những bệnh nhân bị tăng lipid máu hoặc tiểu đường.

Vào ngày 3 tháng 4 năm 2016 tại Đại học Tim mạch Hoa Kỳ, lần đầu tiên nhìn thấy dữ liệu về thử nghiệm ACCELERATE  của Eli Lilly về Evacetrapib liên quan đến 12.000 bệnh nhân. Họ đã "choáng váng" vì kết quả cho thấy không có lợi ích gì khi dùng evacetrapib Hồi 434 người tham gia đã dùng Evacetrapib chết vì "bệnh tim mạch, chẳng hạn như đau tim hoặc đột quỵ" và 444 người tham gia dùng giả dược đã chết. Thử nghiệm ACCELERATE do Tiến sĩ Stephen J. Nicholls đứng đầu đã quan sát,

## Tham khảo
Krong Kep

**Krong Kep** là thị xã thủ phủ của tỉnh Kep ở phía nam Campuchia. Thị xã nằm gần Vườn quốc gia Kep. Thị xã có dân số khoảng 38.000 người. Cũng như nhiều thị trấn và làng mạc khác bên bờ vịnh Thái Lan của Campuchia, những người dân ở Kep chủ yếu làm nuôi trồng, khai thác và kinh doanh thủy hải sản, cùng với hoạt động du lịch cũng khá thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.
Bococizumab

**Bococizumab** (USAN; đang phát triển **RN316** ) là một loại thuốc đó là trong phát triển bởi Pfizer nhắm đích PCSK9 để giảm LDL cholesterol. Pfizer đã rút thuốc khỏi sự phát triển vào tháng 11 năm 2016, xác định rằng nó "không có khả năng cung cấp giá trị cho bệnh nhân, bác sĩ hoặc cổ đông." 

## Mô tả
Bococizumab là một kháng thể đơn dòng ức chế PCSK9, một loại protein can thiệp vào việc loại bỏ LDL. Mức LDL là một yếu tố nguy cơ chính đối với bệnh tim mạch.

## Các thử nghiệm lâm sàng
Một nghiên cứu giai đoạn 2b trên bệnh nhân statin đã được trình bày tại Đại học Tim mạch Hoa Kỳ 2014. Tiêm hàng tháng hoặc hai tháng một lần dẫn đến giảm LDL-C đáng kể vào tuần thứ 12.

Các thử nghiệm SPIRE giai đoạn 3 có kế hoạch tuyển 17.000 bệnh nhân để đo lường nguy cơ tim mạch.   Những đối tượng không dung nạp và statin cao sẽ được đưa vào. 

## Tham khảo
Advanced Technology Large-Aperture Space Telescope

**Kính viễn vọng không gian khẩu độ lớn công nghệ tiên tiến** (**Advanced Technology Large-Aperture Space Telescope -** **ATLAST**, hiện đã phát triển và được gọi là **LUVOIR-B** ) là một khái niệm kính viễn vọng không gian UV-quang-NIR 8 mét được đề xuất bởi Space Telescope Science Institute (STScI), trung tâm hoạt động khoa học cho Kính viễn vọng Không gian Hubble (HST). Nếu được phóng lên, LUVOIR sẽ là một sự thay thế và người kế nhiệm cho các HST, với khả năng để có được quang phổ và hình ảnh quan sát các đối tượng thiên văn trong trình cực tím, quang học, và hồng ngoại bước sóng, nhưng với độ phân giải tốt hơn đáng kể so với một trong hai HST hoặc Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) chưa được phóng lên. Giống như JWST, ATLAST sẽ được triển khai tại điểm Lagrange  của Mặt Trời-Trái Đất.

HDST (**LUVOIR-A**) và ATLAST (**LUVOIR-B**) là hai phiên bản cạnh tranh để trở thành LUVOIR, được quản lý bởi chương trình Nhiệm vụ Khoa học Chiến lược Lớn của NASA. LUVOIR được hình dung là một nhiệm vụ hàng đầu của thời kỳ 2025 202020, được thiết kế để xác định liệu có sự sống ở nơi nào khác trong thiên hà hay không. Nó sẽ cố gắng thực hiện điều này bằng cách tìm kiếm các sinh trắc học (như oxy phân tử, ozone, nước và metan) trong quang phổ của các ngoại hành tinh trên mặt đất.

Từ viết tắt mà dự án ban đầu sử dụng, 'ATLAST', trên thực tế là một cách chơi chữ. Nó đề cập đến thời gian thực hiện để quyết định một người kế vị ánh sáng thực sự, có thể nhìn thấy được cho Kính viễn vọng Không gian Hubble.

LUVOIR là một trong bốn khái niệm sứ mệnh không gian vật lý thiên văn lớn đang được nghiên cứu để chuẩn bị cho Viện nghiên cứu khoa học thiên văn và vật lý thiên văn năm 2020, ba khái niệm khác là: Habitable Exoplanet Imaging Mission (HabEx), Lynx X-ray Observatory và Kính viễn vọng Không gian Nguồn gốc.

## Tham khảo
Cymolutes praetextatus

***Cymolutes praetextatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Cymolutes]]* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1834.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh mang ý nghĩa là "tua rua", hàm ý đề cập đến dải viền màu cam trên vây lưng và vây hậu môn của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. praetextatus* có phạm vi phân bố trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc trong Ấn Độ Dương, cũng như vùng biển phía nam Ấn Độ và Tây Úc (bao gồm các rạn san hô vòng ngoài khơi); từ vùng biển Đông Nam Á, *C. praetextatus* mở rộng phạm vi về phía đông đến một vài các quần đảo, đảo quốc thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến quần đảo Société và quần đảo Line), ngược lên phía bắc đến quần đảo Hawaii; phía nam giới hạn đến rạn san hô Great Barrier.

*C. praetextatus* sống xung quanh các rạn san hô ở những khu vực có nền đáy cát và đá vụn trong các đầm phá và trong các thảm cỏ biển ở độ sâu đến ít nhất là 27 m.

## Mô tả
*C. praetextatus* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 20&nbsp;cm. Vây đuôi tròn ở cả cá đực và cá cái. Màng vây lưng đầu tiên ở hai giới có một vạch đen viền trắng.

Cơ thể cá cái có màu ô liu xám (trắng ở bụng). Có sọc màu vàng da cam mờ ở thân trên, từ sau nắp mang kéo dài dọc thân (đôi khi có một sọc mờ cùng màu nhưng hẹp hơn dọc theo lưng). Có một đốm đen nằm ở nửa trên của gốc vây đuôi (cá đực không có). Mống mắt có vòng màu vàng ở trong và một vòng màu xanh lam hoặc tím ở ngoài.

Cá đực có màu xám xanh lục nhưng có thêm các sọc màu vàng nâu nhạt ở nửa thân sau. Có một đốm đen nhỏ viền xanh lam ở bên thân, nằm ngay vị trí chóp vây ngực khi áp vào thân.

Số gai ở vây lưng: 9–10; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2–3; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–12; Số tia vây ở vây ngực: 12; Số tia vây ở vây đuôi: 10.

## Sinh thái
Phần trán dốc giúp *C. praetextatus* nhanh chóng đào hang dưới nền cát để trốn tránh những kẻ săn mồi. Thức ăn của chúng chủ yếu là các loài thủy sinh không xương sống ở đáy biển.

## Tham khảo
Evolocumab

**Evolocumab**  (tên thương mại **Repatha**) là một kháng thể đơn dòng được thiết kế để điều trị bệnh mỡ máu cao.

Evolocumab là một kháng thể đơn dòng hoàn toàn ở người, có tác dụng ức chế proprotein convertase subtilisin/kexin type 9 (PCSK9). PCSK9 là một protein nhắm vào các thụ thể LDL cho sự thoái hóa và do đó làm giảm khả năng của gan để loại bỏ LDL-C, hoặc cholesterol "xấu" ra khỏi máu.

Trong năm 2015, chi phí khoảng US $ 14.100 mỗi năm. Một bài báo đã tính toán khoảng 400.000 đến 500.000 đô la mỗi năm trong vòng đời được điều chỉnh chất lượng (QALY), không đáp ứng các ngưỡng lợi ích chi phí "thường được chấp nhận". Các tác giả tính toán rằng chi phí hàng năm là 4.500 đô la sẽ đáp ứng mức 100.000 đô la cho mỗi tiêu chuẩn QALY chấp nhận được. Nó được thực hiện bởi Amgen. Vào ngày 26 tháng 10 năm 2018 Amgen tuyên bố giảm 60% giá và loại thuốc này hiện có giá $ 5,850 mỗi năm.

## Cơ chế
Evolocumab được thiết kế để liên kết với PCSK9 và ức chế PCSK9 liên kết với các thụ thể LDL trên bề mặt gan. Khi không có PCSK9, có nhiều thụ thể LDL trên bề mặt tế bào gan để loại bỏ LDL-C ra khỏi máu.

## Lịch sử
Amgen đã nộp đơn xin giấy phép sinh học (BLA) cho evolocumab cho FDA vào tháng 8 năm 2014. FDA đã phê duyệt tiêm evolocumab vào ngày 27 tháng 8 năm 2015, đối với một số bệnh nhân không thể kiểm soát được cholesterol LDL của họ với các lựa chọn điều trị hiện tại. Ủy ban Châu Âu đã phê duyệt vào tháng 7 năm 2015. Evolocumab đã nhận được sự chấp thuận từ Bộ Y tế Canada vào ngày 10 tháng 9 năm 2015. Amgen đã báo cáo sự chấp thuận của Health Canada trong thông cáo báo chí vào ngày 15 tháng 9 năm 2015.

Regeneron Pharmaceuticals và Amgen từng nộp đơn xin bảo hộ bằng sáng chế về kháng thể đơn dòng của họ chống lại PCSK9 và các công ty đã kết thúc vụ kiện bằng sáng chế ở Hoa Kỳ vào tháng 3 năm 2016, một tòa án quận đã phát hiện ra rằng alirocumab của Regeneron đã vi phạm bằng sáng chế của Amgen; Amgen sau đó đã yêu cầu một lệnh cấm cấm Regeneron và Sanofi khỏi tiếp thị alirocumab, được cấp vào tháng 1 năm 2017. Thẩm phán đã cho Regeneron và Sanofi 30 ngày để kháng cáo trước khi lệnh cấm có hiệu lực.

Kết quả của thử nghiệm FOURIER đã được công bố vào tháng 3 năm 2017.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Repatha thông tin kê đơn đầy đủ
Ezetimibe/atorvastatin

**Ezetimibe/atorvastatin** (tên thương mại **Liptruzet**, **Atozet**) là một loại thuốc kết hợp làm giảm cholesterol. Tại Hoa Kỳ, nó đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt vào tháng 5 năm 2013 để điều trị tăng lipoprotein mật độ thấp (LDL) ở những bệnh nhân bị tăng lipid máu nguyên phát hoặc hỗn hợp như là liệu pháp bổ trợ cho chế độ ăn uống. Nó cũng đã được phê duyệt để giảm cholesterol toàn phần và tăng LDL ở những bệnh nhân được chẩn đoán mắc chứng tăng cholesterol máu gia đình đồng hợp tử như một phương pháp điều trị bổ trợ cho các phương pháp điều trị tăng lipid máu khác.

Một số bác sĩ tim mạch phản đối sự chấp thuận, vì sự kết hợp làm giảm cholesterol LDL trong một thử nghiệm lâm sàng, nhưng nó không làm giảm bệnh tim. Một thử nghiệm lâm sàng nghiên cứu các điểm cuối của các cơn đau tim, đột quỵ và tử vong liên quan đến tim dự kiến sẽ kết thúc vào năm 2014.

Liptruzet đã bị nhà sản xuất rút khỏi bán vào tháng 6 năm 2015 nhưng không phải vì lý do an toàn hay hiệu quả.

## Cơ chế hoạt động
Thuốc kết hợp này có tác dụng làm giảm mức cholesterol thông qua hai con đường khác nhau. Thành phần ezetimibe của thuốc hoạt động bằng cách ức chế sự hấp thụ cholesterol từ thực phẩm trong khi thành phần atorvastatin ức chế sản xuất cholesterol nội tại gan.

## An toàn

* Thuốc không an toàn để sử dụng ở những bệnh nhân mắc bệnh gan đang hoạt động hoặc tăng cao kéo dài không giải thích được trong transaminase gan. 
* Phụ nữ đang mang thai hoặc có thể mang thai không nên sử dụng thuốc. Nó là một tác nhân gây quái thai có thể phá vỡ sự tăng trưởng và phát triển của thai nhi. Cần ngừng thuốc ngay lập tức ở những bệnh nhân có thai trong khi dùng thuốc này.

## Tác dụng phụ
Các tác dụng phụ thường được báo cáo bao gồm:

* Đau cơ xương khớp 
* Men gan cao (AST và ALT)
* Các vấn đề về đường tiêu hóa như đau bụng và buồn nôn

## Xem thêm

* Ezetimibe 
* Ezetimibe/simvastatin

## Tham khảo
Azacosterol

**Azacosterol** (INN), hoặc **azacosterol hydrochloride** (USAN) (tên thương hiệu **Ornitrol**), còn được gọi là **20,25-diazacholesterol**, là một loại thuốc giảm cholesterol đã được bán trên thị trường trước đó nhưng đã bị ngừng sử dụng. Đây cũng là một gia cầm chemosterilant sử dụng để kiểm soát sâu bệnh pigeon dân qua gây vô sinh. Thuốc là một sterol và dẫn xuất của cholesterol, trong đó hai nguyên tử carbon đã được thay thế bằng các nguyên tử nitơ.

Azacosterol hoạt động như một chất ức chế 24-dehydrocholesterol reductase (24-DHCR), ngăn chặn sự hình thành cholesterol từ desimumerol. Mặc dù nó chủ yếu hoạt động để ức chế 24-DHCR, thuốc cũng ức chế các bước khác trong sinh tổng hợp cholesterol. Tác dụng chống sinh sản của thuốc ở chim được trung gian bởi sự ức chế sản xuất hormone steroid, hormone steroid được tổng hợp từ cholesterol. Do ngăn chặn sự trao đổi chất của desimumerol, thuốc khiến nó tích tụ, từ đó tạo ra các tác dụng phụ như tăng sừng, đặc biệt là lòng bàn tay và lòng bàn chân.

## Xem thêm

* Desmosterolosis 
* Triparanol 
* Bệnh ichthyosis liên kết X

## Tham khảo
Triparanol

**Triparanol** (, ) (tên thương hiệu và mã phát triển **MER / 29**, cũng như nhiều tên thương hiệu khác), được cấp bằng sáng chế vào năm 1959 và được giới thiệu tại Hoa Kỳ vào năm 1960, là sự thuốc giảm tăng cường cholesterol tổng hợp. Nó đã bị thu hồi vào năm 1962 do các tác dụng phụ nghiêm trọng như buồn nôn và nôn, giảm thị lực do đục thủy tinh thể không hồi phục, rụng tóc, rối loạn da (ví dụ như khô, ngứa, bong tróc và kết cấu "vảy cá") và tăng tốc xơ vữa động mạch và bây giờ được coi là lỗi thời.

Thuốc hoạt động bằng cách ức chế 24-dehydrocholesterol reductase, xúc tác bước cuối cùng của quá trình sinh tổng hợp cholesterol, chuyển đổi desimumerol thành cholesterol. Điều này dẫn đến sự tích lũy mô của desimumerol, do đó chịu trách nhiệm cho các tác dụng phụ của triparanol. Không giống như statin, triparanol không ức chế men khử HMG-CoA, enzyme giới hạn tỷ lệ trong sinh tổng hợp cholesterol, và ngược lại với triparanol, statin có thể làm giảm đáng kể nồng độ cholesterol mà không dẫn đến tích tụ các chất trung gian như desimumerol. Tên mã phát triển của triparanol, MER / 29, trở nên nổi tiếng đến mức nó trở thành tên thương mại đã đăng ký của thuốc.

Estrogen được biết là làm giảm mức cholesterol, nhưng tạo ra tác dụng phụ như gynecomastia và giảm ham muốn ở nam giới. Người ta hy vọng rằng một loại thuốc có thể được phát triển mà thiếu tác dụng estrogen quá mức nhưng vẫn làm giảm mức cholesterol. Triparanol là một triphenylethanol và có nguồn gốc từ chlorotrianisene (TACE), một triphenylethylene estrogen không steroid, và triphenylethanol chống dị ứng ethamoxytriphetol (MER-25). Bộ điều biến thụ thể estrogen chọn lọc clomifene cũng có cấu trúc liên quan đến triparanol. Các nhà phát triển của triparanol gọi đùa là "estrogen không estrogen".

## Xem thêm

* Azacosterol 
* Desmosterolosis 
* Bệnh ichthyosis liên kết X 
* Clomestrone 
* Mytatrienediol

## Tham khảo
Prilocaine

**Prilocaine** ( ) là một gây tê cục bộ của các amino amid loại đầu tiên được chuẩn bị bởi Claes Tegner và Nils Lofgren. Ở dạng tiêm (tên thương mại **Citanest**), nó thường được sử dụng trong nha khoa. Nó cũng thường được kết hợp với lidocaine như là một chế phẩm tại chỗ cho gây tê da (lidocaine/prilocaine hoặc EMLA), để điều trị các tình trạng như dị cảm. Vì nó có độc tính cho tim thấp, nó thường được sử dụng để gây tê vùng tĩnh mạch (IVRA).

## Chống chỉ định
Ở một số bệnh nhân, ortho-toluidine, một chất chuyển hóa của prilocaine, có thể gây ra methemoglobinemia, có thể được điều trị bằng xanh methylen. Prilocaine cũng có thể chống chỉ định ở những người bị thiếu máu hồng cầu hình liềm, thiếu máu hoặc thiếu oxy có triệu chứng.

## Kết hợp
Nó được đưa ra như một sự kết hợp với epinephrine *vasoconstrictor* dưới tên thương mại *Citanest Forte*. Nó được sử dụng như một hỗn hợp eutectic với lidocaine, 50% w/w, dưới dạng lidocaine/prilocaine. Hỗn hợp là một loại dầu có điểm nóng chảy là . Một chế phẩm nhũ tương 5%, chứa 2,5% mỗi loại capocaine/prilocaine, được APP Pharmaceuticals bán dưới tên thương mại EMLA (viết tắt của hỗn hợp eutectic của thuốc gây tê cục bộ).

## Tình trạng bổ sung

* Dược điển Hoa Kỳ 31 

## Ghi chú

## Xem thêm

* Lidocaine/prilocaine
Đèo Tằng Quái

**Đèo Tằng Quái** là đèo trên quốc lộ 279 ở huyện Mường Ảng tỉnh Điện Biên, Việt Nam.

## Vị trí
Đèo Tằng Quái trên quốc lộ 279 ở vùng giáp ranh xã Ẳng Nưa và Ngối Cáy huyện Mường Ảng tỉnh Điện Biên. Đèo dài cỡ 11&nbsp;km, đỉnh đèo cách trung tâm thị trấn Mường Ảng cỡ 7&nbsp;km về hướng tây .

Đèo là nơi ngắm cảnh mây bay tuyệt đẹp, được giới du lịch mạo hiểm ưa chuộng khám phá. Trên quốc lộ 279 có các điểm dừng chân cho xe cộ. Tuy nhiên đường đèo hiểm trở, là nơi dễ xảy ra tai nạn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài