Amnesiac

***Amnesiac*** là album phòng thu thứ năm của ban nhạc rock người Anh Radiohead. Nó được sản xuất bởi Nigel Godrich và phát hành ngày 5 tháng 6 năm 2001 qua Parlophone. Thu âm vào cùng thời kỳ với album trước, *[[Kid A]]* (2000), *Amnesiac* kết hợp các yếu tố nhạc điện tử, nhạc cổ điển, jazz và krautrock. Phần lời và bìa đĩa của album viết về các chủ đề thuộc ký ức và sự đầu thai ảnh hưởng bởi Hy Lạp và Ai Cập. Tay bass Colin Greenwood mô tả *Amnesiac* có "nhiều bài hát kiểu-Radiohead hơn cùng với các bài hát thử nghiệm, không phụ thuộc phần lời dựa trên nhạc cụ." Hát chính Thom Yorke mô tả nó như "cho *Kid A* một mặt khác, một dạng giải thích."

Có ba đĩa đơn được phát hành từ *Amnesiac*: "Pyramid Song", "I Might Be Wrong" và "Knives Out". Album ra mắt ở vị trí số một trên UK Albums Chart và số hai trên ''Billboard'' 200, bán được hơn 900.000 bản trên toàn cầu tính đến tháng 10 năm 2008. Dù nhiều nhà phê bình cho rằng nó kém hơn album anh em *Kid A*, *Amnesiac* vẫn nhận được nhiều đánh giá tích cực, và năm 2012, *[[Rolling Stone]]* xếp album ở số 320 trên phiên bản cập nhật của danh sách *[[500 album vĩ đại nhất (danh sách của Rolling Stone)|500 album vĩ đại nhất]]*.
## Quá trình thu âm

Gần như toàn bộ *Amnesiac* được thu vào cùng thời kỳ với album trước, *[[Kid A]]*, phát hành sớm hơn mười tháng vào tháng 10 năm 2000. Thời kỳ thu âm này diễn ra ở Paris, Copenhagen, và Oxford từ đầu 1999 tới giữa 2000. Không như các album rock trước đó của Radiohead, hai album trong thời kỳ này cho thấy ảnh hưởng của nhạc điện tử, nhạc cổ điển, jazz và krautrock, sử dụng bộ tổng hợp, trống máy, ondes Martenot (một nhạc cụ điện tử thời kỳ đầu), dàn dây giao hưởng và nhạc cụ đồng. Tay trống Phil Selway nói rằng thời kỳ [thu âm] *Kid A *và *Amnesiac *có "hai trạng thái tâm lý... một là áp lực cũ của chúng tôi là mọi người cùng ở trong một căn phòng và chơi, và còn lại là sự khắc nghiệt của sáng tạo nhạc trong phòng thu. Tôi nghĩ *Amnesiac* tốt hơn về mặt sắp xếp ban nhạc."

Sau khi hoàn thành được hơn hai mươi bài hát. Radiohead quyết định phát hành một loạt EP hoặc album đôi, nhưng thất bại trong việc tìm một danh sách bài hát làm họ hài lòng. Tay guitar Ed O'Brien cảm thấy các nhạc phẩm quá dày cho một album đôi, và các thính giả có thể bỏ qua các bài hát nào đó. Thom Yorke nói Radiohead tách nhạc phẩm thành hai album vì "chúng [các bài hát] trừ khử lẫn nhau như một thứ được hoàn thành chung. Chúng đến từ hai nơi khác nhau, Tôi nghĩ&nbsp;... Theo cách kỳ lạ nào đó *Amnesiac* cho *Kid A* một mặt khác, một dạng giải thích." Ban nhạc nhấn mạnh rằng *Amnesiac* không phải là một mặt B hay "đồ thừa" từ *Kid A* mà là một album của chính nó.

Chỉ có một bài hát, "Life in a Glasshouse", được thu âm sau khi *Kid A* phát hành. Vào cuối năm 2000, Jonny Greenwood viết cho nghệ sĩ trumpet jazz Humphrey Lyttelton để mời Humphrey Lyttelton Band chơi trong bài hát. Greenwood nói với *[[Mojo (tạp chí)|MOJO]]*: "Chúng tôi nhận ra chúng tôi không thể chơi jazz. Bạn biết đó, chúng tôi luôn là một ban nhạc có tham vọng lớn nhưng năng lực chơi nhạc hạn chế." Lyttelton đồng ý giúp sau khi con gái ông cho ông nghe album *[[OK Computer]]* (1997).

Vào tháng 6 năm 2001, Radiohead bắt đầu lưu diễn để quảng bá *Amnesiac*, lần lưu diễn Bắc Mỹ đầu tiên của ban nhạc trong vòng ba năm. Một số màn biểu diễn từ tour *Kid A* và *Amnesiac* được phát hành qua EP *[[I Might Be Wrong: Live Recordings]]*, vào tháng 11 năm 2001.

## Bìa đĩa
Bìa đĩa *Amnesiac* được sáng tạo bởi Yorke và Stanley Donwood, người đã làm việc với Radiohead từ *[[The Bends]]* (1995). Bìa album vẽ hình một con minotaur trong thần thoại Hy Lạp đang khóc. Donwood lấy cảm hứng từ một lần "đi tàu lửa đến London, và bị lạc". London giống như mê cung trong thần thoại, thành phố như "một nhà tù tưởng tượng, một nơi bạn có thể đi xung quanh và bạn là Minotaur của London, chúng ta đều là những con quái vật, chúng ta đều nữa người nữa thú. Chúng ta bị bẫy trong mê cung của dĩ vãn này."
## Tiếp nhận

*Amnesiac* ra mắt ở vị trí số 2 trên ''Billboard'' 200 với lượng bán hàng 231,000 bản, vượt qua doanh số 207,000 bản trong tuần đầu của *[[Kid A]]*. Nó được chứng nhận vàng bởi Hiệp hội Công nghiệp Thu âm Nhật Bản với lượng bán 100,000 bản toàn nước Nhật.

*Amnesiac* nhận được đánh giá tích cực từ hầu hết các nhà phê bình. Trên Metacritic, với thang điểm 100, album nhận được trung bình 75 điểm, ít hơn năm điểm so với *Kid A*.

Ryan Schreiber của Pitchfork Media viết rằng "ngoài chất lượng, sự sắp xếp đáng ngờ của *Amnesiac* làm chút ít để bưng bít rằng album chỉ là một tập hợp mặt b được che đậy mỏng manh&nbsp;... Tuy nhiên, các điểm sáng của *Amnesiac* không thể phủ nhận rất đáng chờ, và dễ dàng chiến thắng sự chắp vá của nó." Stephen Thomas Erlewine của AllMusic viết *Kid A* và *Amnesiac* "rõ ràng xuất phát từ cùng một nguồn và có các lỗi chung&nbsp;... sự phân chia chỉ làm hai album có vẻ bất tập trung, điều tuyệt nhất của hai album là khá làm choáng váng, bằng chứng tích cực rằng Radiohead là trong những ban nhạc một hay nhất thời của họ." Bài đánh giá năm 2010 cho ấn bảng "Special Collectors Edition", Scott Plagenhoef ghi: "hơn *Kid A* – và có lẽ hơn bất kỳ LP nào đương thời – *Amnesiac* là một thời kỳ đáng nghe, hỗn độn&nbsp;... rời rạc, tự nhận thức, căng cứng, triết chung, làm choáng váng đầu óc – một loạt các ý tưởng hay bị làm thiếu tự nhiên do các luật lệ, hạn chế, và sự thông thái thông thường."

Nhiều tạp chí và nhà xuất bản âm nhạc xem *Amnesiac* là một trong những album hay nhất 2001. *[[Q (tạp chi)|Q]]* xếp nó trong top 50, *[[Rolling Stone]]* xếp nó ở vị trí thứ 10, *[[Village Voice]]* *[[Pazz and Jop]]* xếp thứ 6, *[[Los Angeles Times]]* xếp thứ 5, và *[[Alternative Press]]* xếp thứ nhất. Năm 2009, Pitchfork Media chọn *Amnesiac* làm album hay thứ 34 thập kỷ 2000 and *Rolling Stone* ranked it the 25th. Năm 2012, *Rolling Stone *xếp album ở số 320 trên phiên bản cập nhật của danh sách *[[500 album vĩ đại nhất (danh sách của Rolling Stone)|500 album vĩ đại nhất]]*.

*Amnesiac* được đề cử giải Mercury Music 2001. *Amnesiac* là album thứ tư liên tiếp được giải Grammy đề cử cho Album Alternative xuất sắc nhất, và phiên bản tái bản đặc biệt thắng bìa đĩa đẹp nhất trong giải Grammy lần thứ 44.
## Danh sách bài hát

## Thành phần tham gia
Dựa trên phần bìa ghi chú của *Amnesiac*.

;Radiohead
* Colin Greenwood
* Jonny Greenwood
* Ed O'Brien
* Phil Selway
* Thom Yorke

;Nhạc sĩ khác tham gia
* The Orchestra of St John's conducted by John Lubbock – strings on "Pyramid Song" and "Dollars and Cents"

Trong "Life in a Glasshouse":

* Paul Bridge – bass đôi
* Jimmy Hastings – clarinet
* Humphrey Lyttelton – trumpet và bandleader
* Adrian Macintosh – trống
* Pete Strange – trombone

;Thành phần khác
* Stanley Donwood – bìa đĩa và bao bì
* Nigel Godrich – sản xuất và kỹ thuật
* Dan Grech-Marguerat – kỹ thuật trên "Life in a Glasshouse"
* Gerard Navarro – kỹ thuật
* Graeme Stewart – kỹ thuật

## Bảng xếp hạng

## Chứng nhận

## Ghi chú

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Official Radiohead website