Aspidoscelis

***Aspidoscelis*** là một chi thằn lằn thuộc họ Teiidae.

## Phân loại
Danh pháp của chi *Aspidoscelis* được công bố bởi Tod W. Reeder và cộng sự vào năm 2002. Nhiều loài được xếp vào chi *[[Chi Thằn lằn đuôi dài|Cnemidophorus]]* trước đây, nay được xem là thuộc chi *Aspidoscelis* dựa trên những đặc điểm khác biệt giữa hai nhóm.

## Từ nguyên
Danh pháp *Aspidoscelis* theo nghĩa đen có nghĩa là "chân khiên", từ tiếng Hy Lạp cổ  ("khiên") và  ("chân"). 

## Các loài
Chi *Aspidoscelis* gồm các loài sau đây được công nhận là hợp lệ.
**[[Aspidoscelis angusticeps]]*  – Yucatán whiptail
**[[Aspidoscelis arizonae]]*  – Arizona striped whiptail
**[[Aspidoscelis burti]]*  – canyon spotted whiptail
**[[Aspidoscelis calidipes]]*  – Tepalcatepec Valley whiptail
**[[Aspidoscelis carmenensis]]*  – Carmen Island whiptail
**[[Aspidoscelis ceralbensis]]*  – Cerralvo Island whiptail
**[[Aspidoscelis communis]]*  – Colima giant whiptail
**[[Aspidoscelis costatus]]*  – western Mexico whiptail lizard
**[[Aspidoscelis cozumela]]*  – Cozumel racerunner
**[[Aspidoscelis danheimae]]*  – Isla San José whiptail
**[[Aspidoscelis deppii]]*  – blackbelly racerunner
**[[Aspidoscelis dixoni]]*  – gray checkered whiptail
**[[Aspidoscelis espiritensis]]*  – Espiritu Santo whiptail
**[[Aspidoscelis exsanguis]]*  – Chihuahuan spotted whiptail
**[[Aspidoscelis franciscensis]]*  – San Francisco Island whiptail
**[[Aspidoscelis gularis]]*  – Texas spotted whiptail
**[[Aspidoscelis guttatus]]*  – Mexican racerunner
**[[Aspidoscelis hyperythrus]]*  – orange-throated whiptail
**[[Aspidoscelis inornatus]]*  – little striped whiptail
**[[Aspidoscelis labialis]]*  – Baja California whiptail
**[[Aspidoscelis laredoensis]]*  – Laredo striped whiptail
**[[Aspidoscelis lineattissimus]]*  – many-lined whiptail
**[[Aspidoscelis marmoratus]]*  – marbled whiptail
**[[Aspidoscelis martyris]]*  – San Pedro Martir whiptail
**[[Aspidoscelis maslini]]*  – Maslin's whiptail
**[[Aspidoscelis maximus]]*  – Cape Region whiptail
**[[Aspidoscelis mexicanus]]*  – Mexican whiptail
**[[Aspidoscelis motaguae]]*  – giant whiptail
**[[Aspidoscelis neomexicanus]]*  – New Mexico whiptail
**[[Aspidoscelis neotesselatus]]*  – Colorado checkered whiptail, triploid checkered whiptail
**[[Aspidoscelis opatae]]*  – Opata whiptail
**[[Aspidoscelis pai]]*  – Pai striped whiptail
**[[Aspidoscelis parvisocius]]*  – Mexican pigmy whiptail
**[[Aspidoscelis pictus]]*  – Isla Monserrate whiptail
**[[Aspidoscelis preopatae]]* 
**[[Aspidoscelis rodecki]]*  – Rodeck's whiptail
**[[Aspidoscelis sackii]]*  – Sack's spotted whiptail
**[[Aspidoscelis scalaris]]*  – rusty-rumped whiptail
**[[Aspidoscelis septemvittatus]]*  – plateau spotted whiptail
**[[Aspidoscelis sexlineatus]]*  – six-lined racerunner
**[[Aspidoscelis sonorae]]*  – Sonoran spotted whiptail
**[[Aspidoscelis stictogrammus]]*  – giant spotted whiptail 
**[[Aspidoscelis tesselatus]]*  – common checkered whiptail
**[[Aspidoscelis tigris]]*  – western whiptail
**[[Aspidoscelis uniparens]]*  – desert grassland whiptail lizard
**[[Aspidoscelis velox]]*  – plateau striped whiptail
**[[Aspidoscelis xanthonotus]]*  – red-backed whiptail

*Lưu ý*: Danh pháp hai phần trong ngoặc đơn cho biết loài này ban đầu được mô tả trong một chi khác với chi *Aspidoscelis*.

## Sự hình thành loài
Năm 2011, loài lai sinh sản vô tính *Aspidocelis* đã được công bố nuôi trong phòng thí nghiệm. Điều này đóng vai trò như một minh chứng cho thấy các loài lai sinh sản vô tính khác trong chi này có thể đã xuất hiện như thế nào.

## Tham khảo

## Đọc thêm
* Fitzinger L (1843). *Systema Reptilium, Fasciculus Primus, Amblyglossae.* Viên: Braumüller & Seidel. 106 trang + chỉ số. ( *Aspidoscelis*, chi mới, tr.&nbsp;20). (bằng tiếng Latin).

## Liên kết ngoài
* Reeder, Tod W. ;  ; Dessauer, Herbert C. (2002). "Mối quan hệ phát sinh gen của thằn lằn đuôi roi thuộc chi *Cnemidophorus* (Squamata, Teiidae) : một thử nghiệm về tính đơn ngành, đánh giá lại sự tiến hóa kiểu nhiễm sắc thể và xem xét lại nguồn gốc lai. *American Museum Novitates* (3365): 1–61. http://hdl.handle.net/2246/2854