Gia tộc Rohan

**Gia tộc Rohan** (tiếng Breton: *Roc'han*) là một gia đình quý tộc Pháp gốc Breton, gồm các tử tước, sau này là công tước và thân vương, xuất thân từ vùng Rohan ở Brittany. Dòng dõi của họ bắt nguồn từ các tử tước Porhoët và được cho là có nguồn gốc từ Conan Meriadoc huyền thoại. Thông qua gia đình Porhoët, nhà Rohan có quan hệ họ hàng với các Công tước xứ Brittany, và gia đình này lại có sự giao thoa sau khi thành lập. Trong thời Trung Cổ, đây là một trong những gia đình quyền lực nhất ở Công quốc Brittany. Nhà Rohan cũng phát triển mối quan hệ với các hoàng gia Pháp và Anh, và họ đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử Pháp và châu Âu.

Dòng dõi duy nhất còn tồn tại của gia đình là nhánh Rohan-Rochefort, Công tước xứ Montbazon, Công tước xứ Bouillon và Thân vương Rohan của Đế chế Áo, những người đã di cư vào đầu thế kỷ XIX đến vùng đất ngày nay là Áo.

Sau cuộc hôn nhân năm 1645 với Marguerite de Rohan, con gái duy nhất của Henri II de Rohan, Công tước xứ Rohan đầu tiên (người mất năm 1638 mà không có người thừa kế nam), Henri Chabot, hậu duệ của nhánh lớn nhất của Nhà Chabot từ Poitou, được phong làm Công tước xứ Rohan vào năm 1648 và được phép sử dụng tên Rohan-Chabothay cho tên của mình, do đó tạo ra Gia tộc Rohan-Chabot.

## Nguồn gốc
Gia tộc Rohan tuyên bố có nguồn gốc từ các vị vua đầu tiên của Brittany, và thậm chí từ người cai trị huyền thoại Conan Meriadoc.

Gia tộc Rohan có nguồn gốc từ các Tử tước xứ Porhoët. Theo J.-P. Soubigou, vị tử tước đầu tiên được biết đến là Guethenoc (hoạt động khoảng năm 1028), có lẽ cũng là Tử tước xứ Rennes và có liên hệ với giới quý tộc vùng Loire, nhưng ông cũng có thể thuộc về một dòng họ ở Breton sở hữu các điền trang xung quanh Josselin, nơi ông đã xây dựng một lâu đài.

Con trai của Guethenoc là Josselin I († 1074) đã tham gia vào cuộc chinh phục nước Anh của người Norman. Ông được ban tặng đất đai ở Bedfordshire, Buckinghamshire và Gloucestershire, cũng như thị trấn Caerwent. Ông là cha của Mainguy, Giám mục xứ Vannes, và Odo I, Tử tước xứ Porhoët, Rohan và Guéméné († sau năm 1092), người đã kết hôn với Anne xứ Léon và có một số con trai – Geoffrey, người thừa kế tước hiệu Tử tước xứ Porhoët, và Alain I Đen (1084–1147), Tử tước xứ Rohan và Castelnoec (hoạt động khoảng năm 1127), người đã xây dựng lâu đài Rohan và là thành viên đầu tiên của Nhà Rohan.

## Lịch sử

Từ thế kỷ XII đến thế kỷ XV, dòng họ Rohan tiếp tục củng cố và gia tăng lãnh địa của mình thông qua hôn nhân, mua lại lãnh địa, thừa kế, và trao đổi. Do đó, họ trở thành đối thủ của các Công tước xứ Brittany trong suốt thời Trung Cổ, tùy theo lợi ích của mình, đôi khi thực hiện các nhiệm vụ quan trọng nhất của Công quốc một cách trung thành, đôi khi nổi loạn, như John II xứ Rohan đã làm trong những năm cuối cùng của nền độc lập Breton. "Đại tử tước", lúc đó quyền lực hơn bao giờ hết, kiểm soát gần 200.000 người Breton trên khoảng một phần năm lãnh thổ Breton. Trung tâm của tử tước Rohan được tạo thành từ tam giác Rohannais (ba pháo đài lớn La Chèze, Josselin và Pontivy) mà trung tâm là làng Rohan, lãnh địa trên danh nghĩa của gia đình, lâu đài của nó bị bỏ hoang để nhường chỗ cho ba pháo đài còn lại.

Để chống lại quyền lực của các lãnh địa rộng lớn của gia đình Rohan và Rieux, chia bán đảo Armorican thành hai phần bằng nhau, các công tước xứ Breton đã ngăn cản họ tiếp cận bờ biển và chặn họ ở phần phía đông của công quốc thông qua các pháo đài của Breton March, với các cứ điểm chính là Rennes và Nantes. Gia tộc Rohan, lúc đó không được ưa chuộng trong một môi trường rất truyền thống Breton, đã bị vô hiệu hóa tạm thời, và chỉ phản công với sự hỗ trợ trực tiếp của quân đội Pháp trong chiến dịch năm 1487 trong Chiến tranh Pháp-Breton, được đánh dấu bởi sự chia rẽ nội bộ giữa các nam tước của Brittany (Rohan, Rieux, Laval...) những người liên tục thay đổi phe. Vào mùa đông năm 1487–1488, John II bị quân đội của công tước bao vây: các thành trì của ông ở La Chèze, Josselin, Rohan và Pontivy lần lượt thất thủ vào tháng 3 năm 1488. Tử tước vẫn thèm muốn vương miện công tước cho con trai mình nhưng không thành công. Năm 1491, cuộc hôn nhân giữa Anne xứ Brittany và Charles VIII của Pháp đã khởi đầu việc sáp nhập công quốc vào vương triều Pháp, một liên minh được phê chuẩn vĩnh viễn vào năm 1532.

Gia đình Rohan đã kết hôn nhiều lần với gia đình công tước xứ Breton, lần cuối cùng vào năm 1407.

Henry II xứ Rohan đã chọn Pontivy làm thủ phủ của lãnh địa của mình. Là người đứng đầu phe Tin Lành trong thời kỳ nhiếp chính của Maria de' Medici dưới triều đại Louis XIII của Pháp, ông là một trong những vị tướng tài ba nhất thời bấy giờ.

Vào thế kỷ XVII, các thành viên của gia tộc Rohan bắt đầu sử dụng gia phả và quyền lực của họ tại triều đình Pháp để đạt được tước vị thân vương nước ngoài (*Prince étranger*), do đó đứng thứ hai sau các thân vương tông thất (*Prince du sang*) trước tất cả các công tước và quý tộc. Mục đích của họ là chứng minh rằng các vị vua trước đây của Brittany thực sự cai trị và rằng gia tộc Rohan là hậu duệ trực tiếp của họ.

Hai khẳng định này rất khó xác lập vào thời điểm đó và không được sử dụng trong sử học thế kỷ XXI. Sau đó, gia tộc Rohan đã nỗ lực để củng cố phiên bản này thông qua các nhà sử học như Dom Morice, nhưng cũng thông qua sự ưu ái, ép buộc và vi phạm lịch sử nếu cần thiết. Gia tộc Rohan phải ép buộc các tuyên bố của họ nhờ bằng chứng giả mạo (một thông lệ phổ biến trong các gia đình quý tộc này ở chế độ cũ).

Chiến dịch này vẫn còn nhiều bất ổn, các công tước và quý tộc Pháp luôn cảnh giác, và nhà Rohan đã củng cố vị thế của mình bằng những phương tiện khác: liên minh với các gia đình thân vương nước ngoài khác (Lorraine, La Tour d'Auvergne và Condé), nâng cấp lãnh địa của họ thành các công quốc, dù hợp pháp hay không (Guéméné, Soubise, Lãnh địa Léon), gia nhập Giáo phận Strasbourg, mang lại cho họ tước vị Thân vương của Đế chế, và sử dụng sự ưu ái của hoàng gia cùng mối quan hệ thân thiết với các vị vua (Louis XIV của Pháp và Madame de Soubise, Louis XV của Pháp và Thống chế Soubise, Louis XVI và Madame de Marsan, người trông nom các vương nữ và vương tử của Pháp).

Bất chấp những cuộc tấn công từ các gia đình đối thủ, nhà Rohan vẫn xoay sở để củng cố quyền lực và áp đặt quan điểm lịch sử và phả hệ của họ, điều này mang lại cho họ những vị trí cho phép họ đảm bảo quyền lực và uy tín tại triều đình. Mối quan hệ thân thiết nhất với nhà vua sau đó đã được thiết lập và không còn bị nghi ngờ nữa.

## Nguồn

* Alain Boulaire, *Les Rohan*, éd. France-Empire, 2001;
* W. & R. Chambers, *Chambers' encyclopædia: A dictionary of universal knowledge*, 1891, p.&nbsp;764;
* Jean-Claude Fauveau, *Le Prince Louis Cardinal de Rohan-Guéméné ou les diamants du roi*, L'Harmattan, 2007;
* Charles Floquet *Au coeur de l'Arcoat*, Editions France Empire Paris, 1982;
* Bertrand Galimard Flavigny, *Histoire de l'ordre de Malte*, Paris, Perrin, 2005;
* Yvonig Gicquel, *Alain IX de Rohan, 1382–1462*, Éditions Jean Picollec, 1986;
* Yvonig Gicquel, *Jean II de Rohan ou l'indépendance brisée de la Bretagne*, Éditions Jean Picollec, 1994;
* Laurent Guitton, ''Un vicomte dans la cité : Jean II de Rohan et Dinan (1488–1516)'', *Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest* vol. 114, no 2, 2007;
* Suzanne d'Huart, *Archives Rohan-Bouillon*, Inventaire, 1970, Paris, Archives Nationales, 246 p., genealogical charts (répertoire imprimé de la sous-série 273 AP, Archives Nationales);
* Prosper Jean Levot, ''Biographie bretonne: recueil de notices sur tous les Bretons'', vol. 2;
* Georges Martin, *Histoire et généalogie de la Maison de Rohan,* 1998, Lyon, 1 vol. in 8°, 256 p. ill.;
* Éric Mension-Rigau, *Les Rohan, Histoire d'une grande famille*, Perrin, 2017, 320 p., read online;
* Pierre-Hyacinthe Morice,  ''Mémoires pour servir de preuves à l'histoire ecclésiastique et civile de Bretagne'', 1742–1746;
* Frédéric Morvan, ''Alain VI, vicomte de Rohan, ou l'origine de la fortune des Rohan'', *Bulletin et mémoires de la Société polymatique du Morbihan*, vol. CXXXIV, 2008, p.&nbsp;79–122;
* Frédéric Morvan, *La Chevalerie bretonne et la formation de l'armée ducale 1260–1341*, Presses Universitaires de Rennes, 2009, Annexes Généalogie n°35 « les Rohan »;
* Frédéric Morvan, ''Les règlements des conflits de succession dans la noblesse bretonne au XIIIème siècle'', 2010, accessed 8 October 2013;
* Frédéric Morvan, *Les Chevaliers bretons. Entre Plantagenets et Capétiens du milieu XIIe siècle au milieu du XIIIe siècle* éditions Coop Breizh, Spézet 2014, « Généalogie des Rohan », 286;
* Claude Muller, *Le siècle des Rohan : une dynastie de cardinaux en Alsace au XVIIIème siècle*, La Nuée bleue, Strasbourg, 2006;
* Tudchentil. ''Inventaire 4/23'';
* Musée protestant. Henri de Rohan (1574–1638);
* Les Protestants bretons. Les Salles de Rohan;
* Revue des deux mondes.

## Chú thích và tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*Spanish Royal Genealogy, Henri Vanoene
*