open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ga Cao Hùng

**Ga Cao Hùng** () là ga đường sắt và tàu điện ngầm ở Cao Hùng, Đài Loan. Nó được phục vụ bởi Cục Đường sắt Đài Loan và Tàu điện ngầm Cao Hùng.

## Chú thích

## Liên kết

* TRA Kaohsiung Station 
* Taiwan Railways Administration
* KRTC Kaohsiung Main Station
Hình ảnh công chúng của Vladimir Putin

**Hình ảnh công chúng của Vladimir Putin** liên quan đến hình ảnh của Vladimir Putin, hiện là Tổng thống Liên bang Nga, trong nhìn nhận đánh giá của cư dân nước Nga và trên toàn thế giới.

## Xếp hạng và thăm dò
Theo các cuộc điều tra dư luận do Trung tâm NGO Levada thực hiện, tỷ lệ tán thành của Putin là 60 % vào tháng 7 năm 2020 và là mức cao nhất so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào trên thế giới. Mức độ nổi tiếng của Putin đã tăng từ 31 % vào tháng 8 năm 1999 lên 80 % vào tháng 11 năm 1999, và không bao giờ giảm xuống dưới 65 % trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông.

Tháng 1 năm 2013 tỷ lệ tín nhiệm ông giảm xuống 62 %, mức thấp nhất kể từ năm 2000 và giảm 10 điểm trong vòng hai năm.
Các nhà quan sát cho rằng việc Putin được đánh giá cao là kết quả của những cải thiện đáng kể về mức sống và sự tái khẳng định của Nga trên bối cảnh thế giới xảy ra trong nhiệm kỳ Tổng thống của ông.

Một phân tích khác thì cho rằng sự nổi tiếng của Putin, một phần là do truyền thông truyền hình phần lớn thuộc nhà nước quản lý.

Theo cuộc khảo sát năm 2017 của Mạng lưới Độc lập Toàn cầu / Hiệp hội Gallup Quốc tế (WIN/GIA), danh tiếng quốc tế của Putin đã tăng đáng kể từ năm 2015 đến 2017 (43 % tín nhiệm trong năm 2017 so với 33 % năm 2015).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Synanon

**Synanon** ban đầu là một chương trình cai nghiện ma túy do Charles E. "Chuck" Dederich Sr., (1913 &ndash; 1997) thành lập vào năm 1958 tại Santa Monica, California. Vào đầu những năm 1960, Synanon đã trở thành một cộng đồng thay thế tập trung vào các buổi nói về sự thật theo nhóm được biết đến với tên gọi "Trò chơi Synanon". Synanon cuối cùng đã trở thành **Gíao hội Synanon** vào những năm 1970. Synanon tan rã vào năm 1991  do các thành viên của cộng đồng này đã bị kết án về các hoạt động tội phạm (bao gồm nỗ lực cố gắng giết người) và mất tư cách miễn thuế với Sở Thuế vụ do sai phạm về tài chính, tiêu hủy bằng chứng và khủng bố. Tổ chức này đã được gọi là một trong những "giáo phái nguy hiểm và bạo lực nhất mà nước Mỹ từng chứng kiến".

## Khởi đầu
Charles Dederich, một nhà lãnh đạo giáo phái đã từng nghiện rượu, và là thành viên của Alcoholholics Anonymous (AA), được cho là  trở thành một diễn giả được ngưỡng mộ tại các cuộc họp AA. Những người nghiện chất ma túy bất hợp pháp không phải lúc nào cũng được chào đón tại AA vì người ta cho rằng vấn đề nghiện của họ khác đáng kể so với những người nghiện rượu. Dederich, sau khi dùng LSD, quyết định tạo ra chương trình cai nghiện của riêng mình để đáp ứng nhu cầu của họ. Mặc dù người ta cho rằng Dederich đã đặt ra cụm từ "hôm nay là ngày đầu tiên trong quãng đời còn lại của bạn", câu đó là điệp khúc của "O primeiro dia", một bài hát được ca tụng của ca sĩ người Bồ Đào Nha Sergio Godinho., và là một bài hát được chỉnh sửa trước đó vào tháng 4 năm 1978. Sau khi nhóm nhỏ của Dederich, với tên gọi là "Chăm sóc yêu thương dịu dàng", thu được một lượng lớn người tham gia, Dederich đã hợp nhất tổ chức này vào Quỹ Synanon vào năm 1958. Synanon là một từ do Dederich sáng tạo bằng cách kết hợp sự đồng nhất (“syn”) với cái chưa biết (“anon”).

## Tham khảo
Quyền lực chính trị

**Quyền lực chính trị** là năng lực của một chủ thể trong việc áp đặt mục tiêu chính trị của mình đối với toàn xã hội. Quyền lực chính trị là quyền lực của một giai cấp hay liên minh giai cấp, của một lực lượng xã hội. Bản chất của quyền lực chính trị là quan hệ sức mạnh giữa các giai cấp trong việc giành, giữ, thực thi quyền lực nhà nước hoặc gây áp lực đối với quyền lực nhà nước.

Quyền lực chính trị khác với quyền lực công, quyền lực nhà nước. Quyền lực công đại diện cho tất cả mọi người trong xã hội, nảy sinh từ nhu cầu chung của cộng đồng xã hội để tạo ra và duy trì tổ chức và trật tự của xã hội. Quyền lực nhà nước là quyền lực chính trị của giai cấp cầm quyền được tổ chức thành nhà nước.

## Đặc trưng

### Tính tất yếu khách quan
Quyền lực chính trị hình thành là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển của xã hội. Khi con người sống thành cộng đồng, quyền lực công xuất hiện. Khi xã hội phân chia thành giai cấp, xã hội chính trị xuất hiện, quyền lực công được trao cho một giai cấp hoặc một lực lượng xã hội nắm giữ. Giai cấp hay lực lượng xã hội đó thực hiện quản lý xã hội thông qua bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật.

### Tính giai cấp
Chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp trong việc giành, giữ, thực thi quyền lực, cơ bản nhất là quyền lực nhà nước. Quyền lực chính trị là quyền lực của một giai cấp để thực hiện lợi ích khách quan của mình.

### Thống trị về kinh tế
Quyền lực chính trị thống trị trong xã hội là quyền lực của giai cấp, lực lượng xã hội giữa địa vị thống trị về kinh kế. Mục tiêu của quyền lực chính trị là nhằm thiết lập, duy trì một trật tự bảo vệ, phát triển các lợi ích, mà căn bản và trước hết là lợi ích về kinh tế cho giai cấp, lực lượng xã hội nắm quyền. Giai cấp nào thống trị về kinh tế sẽ thống trị về chính trị. Quyền lực kinh tế là cơ sở đảm bảo quyền lực về chính trị. Quyền lực về chính trị là điều kiện tiên quyết để thực hiện quyền lực về kinh tế.

### Hài hòa lợi ích
Việc nắm giữ và thực thi quyền lực chính trị phải đảm bảo sự hài hòa giữa lợi ích giai cấp và lợi ích chung của cộng đồng. Mục đích của giai cấp, lực lượng xã hội nắm giữ quyền lực chính trị là duy trì, bảo vệ trật tự xã hội có lợi cho giai cấp mình. Việc thực thi quyền lực chính trị phải thông qua hình thức quyền lực công. Do vậy, khi nắm giữ và thực thi quyền lực chính trị cần bảo đảm mức độ nhất định sự cân bằng xã hội.

### Tính chính đáng
Quyền lực luôn cần sự chấp nhận của đối tượng chịu chi phối. Sự chấp thuận của xã hội là yếu tố chính của việc đảm bảo thực thi quyền lực chính trị. Tính chính đáng càng cao thì hiệu quả, hiệu lực của quyền lực chính trị càng lớn.

## Bài liên quan

* Quyền lực
* Chính trị
## Chú thích
Ga Bình Đông

**Ga Bình Đông** () là một ga đường sắt ở Bình Đông, Đài Loan do Cục Đường sắt Đài Loan phục vụ.
## Tham khảo
Protomedetera

***Protomedetera*** là một chi ruồi trong họ Dolichopodidae. Chi này chứa bốn loài ruồi và được tìm thấy ở các nước như Papua New Guinea, Singapore, Malaysia và Indonesia.

Tên gọi của chúng là sự kết hợp của *proto* và *Medetera*, đề cập đến một chi trông giống như một loài nhỏ và đơn giản như *[[Medetera]]*.

## Các loài
* *[[Protomedetera biconvexa]]* Tang, Grootaert & Yang, 2018
* *[[Protomedetera biseta]]* Tang, Grootaert & Yang, 2018
* *[[Protomedetera glabra]]* Tang, Grootaert & Yang, 2018
* *[[Protomedetera singaporensis]]* Grootaert & Tang, 2018

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Beutepanzer

**Beutepanzer** (tiếng Đức, nghĩa là *Xe thiết giáp chiến lợi phẩm*) là danh xưng chung của người Đức cho những phương tiện chiến đấu bọc thép chiến lợi phẩm của họ. Người Đức đã sử dụng những chiếc Beutepanzer để hiểu rõ hơn về công nghệ của đối phương và tăng cường lực lượng thiết giáp của mình.

Beutepanzer thường được sơn lại và thay phù hiệu để tránh bị bắn nhầm.

## Thế chiến thứ nhất
Trong Thế chiến thứ nhất, người Đức có nhiều Beutepanzer trong kho vũ khí của họ, vượt xa khả năng sản xuất xe tăng của chính họ. Những chiếc Beutepanzer được sơn đè biểu tượng thập tự của nước Đức và lớp ngụy trang mới. Vào cuối cuộc chiến, có tổng cộng 170 chiếc Beutepanzer vẫn đang hoạt động, trong đó 35 chiếc được báo cáo là đã sẵn sàng chiến đấu. Trong khi đó, hơn một phần ba trong số 20 xe tăng A7V do Đức chế tạo đã bị phá hủy hoặc bị chiếm giữ vào thời điểm đó.

## Thế chiến thứ hai

Beutepanzers đóng một vai trò quan trọng trong Wehrmacht. Sau trận Anschluss (Áo) năm 1938, nhiều xe tăng của Czech đã bị thu giữ làm chiến lợi phẩm. Tháng 10 năm 1940, Heeresamt đã yêu cầu giao hai chiếc mỗi loại Beutepanzer cho Văn phòng Vũ khí Quân đội để đánh giá. Những chiếc Beutepanzer đã được Lục quân Đức Quốc xã sử dụng trên mọi mặt trận.

Trong Chiến dịch phía Tây, Đức đã chiếm được tổng cộng 691 xe tăng Anh với ước tính khoảng 350 chiếc có thể tái sử dụng. Hầu hết Beutepanzer bị bắt trong chiến dịch đã được cải tiến thành các xe tăng trinh sát hoặc vận chuyển đạn dược. Những chiếc bị hư hỏng nặng đã được tháo rời để làm phụ tùng thay thế. Ngoài ra, khoảng 1.800 xe tăng hiện đại (không phải loại FT-17) của Pháp đã bị chiếm giữ trong chiến dịch tháng 5 đến tháng 6 và được đưa trở lại hoạt động với tên gọi Beutepanzer, cùng với một số lượng tương tự bị tháo dỡ.

Người Đức có thể đã từng trang bị một số xe tăng T-26 & BT chiếm được của Liên Xô trên Mặt trận phía Đông từ năm 1941 đến năm 1942. Trong suốt năm 1943, người Đức tự sản xuất loại xe tăng T-34 của riêng mình tại các nhà máy sản xuất của Liên Xô trên phần lãnh thổ bị Đức chiếm đóng, đặt tên là T-34 747 (r) hoặc Panzerkampfwagen 747 (r).

Tuy nhiên, không phải tất cả mọi xe tăng chiếm được đều được xếp vào loại Beutepanzer. Đức cũng không phải là bên duy nhất sử dụng xe tăng chiến lợi phẩm chiếm được, mặc dù các quốc gia khác thường không triển khai các phương tiện chiếm được làm nhiệm vụ chiến đấu. Người Anh có thể đã từng điều động một chiếc Tiger 1 gần Tunis vào tháng 4 năm 1943 (Tiger 131), và Liên Xô cũng từng chiếm được một chiếc xe tăng Tiger 1 gần như nguyên vẹn không lâu sau khi nó được đưa vào tham chiến.

## Xem thêm
* Danh sách các phương tiện nước ngoài được Đức Quốc xã sử dụng trong Thế chiến thứ hai

## Chú thích

## Tham khảo
OGLE-2006-BLG-109Lc

**OGLE-2006-BLG-109Lc** là một ngoại hành tinh quay quanh ngôi sao OGLE-2006-BLG-109L. Đây là hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời nằm cách Trái Đất là 4000 năm ánh sáng với Khối lượng nhỏ hơn Sao Mộc một chút. Khoảng cách từ ngôi sao - hành tinh này là 0.59 AU. Chu kỳ tự quay mất 4.932 ngày. Hành tinh này được công bố năm 2008 bằng phương pháp quá cảnh.

## Tham khảo

## Xem thêm
* OGLE-2006-BLG-109Lb
Pequi (cây)

***Caryocar Brasiliense*** **(pequi** hay **hạt souari)** là một loài thực vật có hoa có nguồn gốc từ Brazil. Tên gọi pequi bắt nguồn từ từ "pyqui" trong tiếng Tupi, trong đó "py" có nghĩa là vỏ và "quy" có nghĩa là gai.

## Mô tả
Đây là một cây thân gỗ cao không quá 9 m; lá kép, mọc đối, rộng 2 dm; hoa lưỡng tính, đường kính 8&nbsp;cm, có 5 cánh hoa.

Quả của nó màu vàng, có mùi vị và mùi thơm nồng.

## Sử dụng
Pequi là một thành phần của các món ăn được phục vụ ở Goiás và Minas Gerais và có thể được ăn đơn lẻ hoặc đi kèm với một bữa ăn khác. Món pequi với cơm và gà đặc biệt phổ biến. Dầu Pequi từ hạt của cây được sử dụng như một loại dầu ăn. Pequi chiếm một vai trò quan trọng trong văn hóa của các dân tộc bản địa của Brasil ở vùng Cerrado.

50% dầu được chiết xuất từ hạt của loại quả này có thành phần hóa học thích hợp để sản xuất diesel sinh học. Quả pequi có thể được sử dụng để chiết xuất dầu để sản xuất xà phòng và mỹ phẩm. Lá của nó có tác dụng làm se, ngoài ra còn kích thích sản xuất mật. Gỗ của nó có chất lượng tốt và độ bền cao, nặng vừa phải, được dùng làm cọc gỗ và củi; thích hợp cho việc xây dựng dân dụng và hải quân, tà vẹt và là nguồn cung cấp than cho các nhà máy thép.

## Xem thêm

* Họ Caryocaraceae

## Tham khảo

## Đọc thêm

# Forzza, R. C. 2010. Lista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/reflora/PrincipalUC/PrincipalUC.do. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Río de Janeiro.
# Jardim, A., T. J. Killeen & A. F. Fuentes Claros. 2003. Guía Árb. Arb. Bosq. Seco Chiquitano i–x, 1–324. Fundación Amigos de la Naturaleza Noel Kempff, Santa Cruz de la Sierra.
# Killeen, T. J., E. García Estigarribia & S. G. Beck. (eds.) 1993. Guía Árb. Bolivia 1–958. Herbario Nacional de Bolivia & Missouri Botanical Garden, Edit. Quipus srl., La Paz.
# Mostacedo C., B. & Y. Uslar. 1999. Plantas silvestres con frutos y semillas comestibles del departamento de Santa Cruz, Bolivia: un inventario preliminar. Revista Soc. Boliv. Bot. 2(2): 203–226.
# Prance, G. T. & M. F. da Silva. 1973. Caryocaraceae. Fl. Neotrop. 12: 1–77.
# Wood, J. R. I., F. Mamani M., P. Pozo, J. D. Soto & D. Villarroel Segarra. (eds.) 2011. Guía Darwin Pl. Chiquitania 1–212. Museo de Historia Natural Noel Kempff Mercado, Santa Cruz.

## Liên kết ngoài

* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. https://web.archive.org/web/20131029195026/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?100466 (20 ene 2008)
Sân bay An Hòa

**Sân bay An Hoà** là một sân bay ở Việt Nam. Sân bay này trước 1975 chỉ dùng cho dân sự, hỗ trợ cho khu công nghiệp An Hòa nhưng chỉ một thời gian ngắn rồi khu công nghiệp phá sản, sân bay cũng không còn sử dụng nữa.

Gần về phía Duy Thu, nằm ở hồ Khe Tân là dấu tích của sân bay Đức Dục. Khi chiến kết thúc, sân bay bị bom mìn cày xới, những gì còn sót lại mà có thể sử dụng được không đáng kể nên giờ sân bay chỉ còn vài đoạn đường băng ngắn, hiện nay sân bay đã bị bỏ hoang và chìm hoàn toàn dưới hồ

## Tham khảo
Sân vận động Ramón Sánchez Pizjuán

**Sân vận động Ramón Sánchez Pizjuán** (; ) là một sân vận động bóng đá ở Sevilla, Tây Ban Nha. Đây là sân nhà của Sevilla FC và được đặt tên theo cựu chủ tịch của câu lạc bộ, Ramón Sánchez Pizjuán (1900–1956).

Đây là địa điểm tổ chức trận chung kết Cúp C1 châu Âu 1986 giữa Steaua București và Barcelona và trận bán kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1982 giữa Đức và Pháp.

Với sức chứa 43.883 chỗ ngồi, Ramón Sánchez Pizjuán là sân vận động lớn thứ 9 ở Tây Ban Nha và lớn thứ 3 ở Andalucía.

## Bối cảnh lịch sử
Ramón Sánchez Pizjuán được mở cửa vào năm 1958 với tư cách là một sân vận động toàn chỗ đứng với sức chứa 70.329 khán giả, thay thế cho Sân vận động Nervión. Sức chứa của sân đã giảm xuống 68.110 người cho Giải vô địch bóng đá thế giới 1982. Sân tiếp tục giảm sức chứa xuống hiện tại là 42.714 chỗ ngồi khi được tân trang lại và chuyển thành sân vận động toàn chỗ ngồi vào giữa những năm 1990.

Sân vận động này có biệt danh là "*La Bombonera*" (; thường được dùng để chỉ Sân vận động Alberto J. Armando, sân nhà của Boca Juniors) hoặc "*La Bombonera de Nervión*"  do sân vận động nằm tại khu phố Nervión.

Sân vận động này ghi nhận một kỷ lục huyền thoại: đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha chưa bao giờ thua một trận đấu nào trước một đội tuyển quốc tế tại sân vận động này. Ở đấu trường châu Âu, Sevilla mới chỉ thua 5 lần trên sân nhà; gặp AZ Alkmaar tại Cúp UEFA 2006–07, gặp CSKA Moskva tại UEFA Champions League 2009-10, gặp Real Betis tại UEFA Europa League 2013-14, gặp Manchester City tại UEFA Champions League 2015-16 và Bayern München tại UEFA Champions League 2017-18.

Vào tháng 5 năm 2018, câu lạc bộ đã thông báo khởi động một dự án mở rộng cho sân vận động mà cuối cùng sẽ tăng sức chứa lên đến 47.000 chỗ ngồi.

## Giải vô địch bóng đá thế giới 1982
Sân vận động là một trong những địa điểm tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới 1982, và đã tổ chức các trận đấu sau:

## Hình ảnh

Tập tin:Estadio Ramon Sanchez Pizjuan, October 2015.jpg|
Tập tin:Estadio Ramón Sánchez Pizjuán Preferencia-Gol Norte-Fondo-2007-04-05.jpg|
Tập tin:Derby Nervion.jpg|
Tập tin:Estadio Ramón Sánchez Pizjuán Preferencia and Gol Sur-2007-04-05.jpg|
Tập tin:Fachadaestadiosanchezpizjoan.JPG|
Tập tin:Pizjuan view.jpg|


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*The Stadium Guide
*Virtual Tour.
*Estadios de España 
*Ramón Sánchez Pizjuán Virtual Tour  tại FootballStadiums360
Tần Mật

**Tần Mật** (秦宓, mất năm 226), tự là **Tử Sắc** là một đại thần nhà Quý Hán (Thục Hán) thời Tam Quốc.

## Tiểu sử
Tần Mật người Miên Trúc, quận Quảng Hán. Ông học giỏi từ nhỏ, nhiều lần được triệu ra làm quan nhưng đều chối từ. Trong thư gửi cho Thị trung tòng sự Vương Thường, Tần Mật viết *"Lấy an phận làm vui, lấy vô lo làm phúc, coi danh như hão huyền trống rỗng, giữ mình như con rùa không thông tỏ sự đời chỉ mong hiểu lấy chính mình, coi bản thân là quý."*

Tần Mật từng tiến cử danh sĩ Nhậm An cho Lưu Biểu. Sau này khi Gia Cát Lượng hỏi về phẩm cách của Nhậm An, Tần Mật trả lời *"Nhớ tài của người, quên lỗi của người."*

Nho sinh Lý Quyền thích đọc Chiến quốc sách, nói rằng một người cần phải tìm đọc nhiều kiến thức. Tần Mật không đồng ý, cho rằng Chiến quốc sách chỉ toàn nói về những quỷ kế nhỏ nhen, ích kỉ, phản phúc, không đáng học. Người ta đọc sách, viết sách để giữ lẽ phải, đạo đức, còn những loại sách vở ghi những điều trái với đạo trời thì người hiền không nhìn đến. Có người phê phán Tần Mật rằng nếu muốn làm ẩn sĩ như Hứa Do, Sào Phủ thì không nên phô bày văn tài ra ngoài, ông bèn trả lời rằng bản thân mình không có tài văn chương gì để khoe cả, chỉ dùng văn chương để truyền bá và minh hoạ cho đạo đức lễ giáo mà thôi.

Sau khi Lưu Bị chiếm Ích Châu, sai Thái thú Quảng Hán là Hạ Hầu Toản mời Tần Mật ra làm quan, bái xưng làm Trọng Phụ. Toản chưa biết tài năng của Mật cũng như của nhân sĩ Ích Châu, mới hỏi *"Trọng Phụ thì như thế nào ?"* Tần Mật liền trình bày tường tận địa lý, lịch sử Ích Châu, rồi kết luận: *"Như vậy há phải châu tầm thường này là nơi bờ ruộng. Minh phủ [Hạ Hầu Toản] lấy ý cao nhã thử luận xem có theo kịp với các châu khác chăng ?"* Hạ Hầu Toản nghe thế, đuối lý không biện bác được. Sau đó Mật được bổ nhiệm làm Tòng sự Tế tửu.

Năm 221, Lưu Bị phát binh đánh Đông Ngô. Tần Mật cố can gián, Lưu Bị không nghe, bắt giam vào ngục, sau được khoan hồng thả ra. Quả nhiên Lưu Bị đại bại ở trận Di Lăng, phải lui về thành Bạch Đế rồi mất ở đó vào năm 223.

Năm 224, Thừa tướng Gia Cát Lượng lĩnh chức Ích Châu mục, bổ nhiệm Tần Mật làm Biệt giá, sau làm Trường thủy Hiệu uý. Đông Ngô sai Trương Ôn sang Thục giao hảo, lúc về nước bá quan đều đến tiễn, chỉ có Tần Mật đến muộn, Gia Cát Lượng phải cho người đến thúc giục. Trương Ôn muốn thử Tần Mật, bèn đặt ra nhiều câu hỏi khó, Mật đều biện bác trôi chảy, khiến Ôn rất kính phục.

Sau Mật được thăng làm Đại Tư mã, rồi mất vào năm Kiến Hưng thứ tư (226).

Trần Thọ trong Tam quốc chí nhận xét: *"Tần Mật lúc đầu ưa chuộng lẽ cao quý tránh đời mà không phải thật thà như kẻ ngu hèn, sau cách đối đáp đặc biệt còn để lại, văn chương hào tráng mỹ lệ, có thể gọi là bậc tài danh một thời vậy."*

## Nghiên cứu lịch sử
Tần Mật từng xem sách *Đế hệ*, rồi luận rằng chuyện Ngũ Đế cùng một tộc là không hợp lý. Lại giải thích chuyện Hoàng Đế, bá vương nuôi rồng rất rành rẽ mạch lạc.

Tần Mật cũng nghiên cứu Kinh Xuân thu, Tiều Chu có đến xin chép lại kiến giải của Mật nhưng không được, vì vậy hầu hết công trình của Tần Mật đều thất truyền.

## Tham khảo
*Tam quốc chí. Trần Thọ. Bùi Tùng Chi chú thích. Biên dịch: Bùi Thông. Tập 2: Thục thư. Tần Mật truyện.

## Chú thích
Nhật thực 21 tháng 5, 2031

**Nhật thực hình khuyên** sẽ xảy ra vào **ngày 21 tháng 5 năm 2031**. Nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, do đó che khuất hoàn toàn hoặc một phần hình ảnh của Mặt Trời đối với người quan trên Trái ĐấtTrong trường hợp **nhật thực hình khuyên**, đường kính biểu kiến (kích thước nhìn thấy từ Trái Đất) của Mặt Trăng nhỏ hơn đường kính biểu kiến của Mặt Trời. Vì vậy, Mặt Trăng không che kín hoàn toàn Mặt Trời mà để lại một vòng sáng xung quanh, trông giống như một “vành khuyên” hoặc “vòng lửa”. Sự kiện ngày 21/5/2031 xảy ra chỉ khoảng 3,8 ngày trước khi Mặt Trăng đạt điểm viễn địa (apogee) vào ngày 25/5/2031. Viễn địa là thời điểm Mặt Trăng ở xa Trái Đất nhất trên quỹ đạo của nó, khiến nó trông nhỏ hơn bình thường. Do đó, đường kính biểu kiến của Mặt Trăng trong lần nhật thực này sẽ nhỏ hơn, tạo điều kiện hình thành nhật thực hình khuyên. Trong khi dải trung tâm trên bề mặt Trái Đất sẽ quan sát được nhật thực hình khuyên, những khu vực rộng lớn xung quanh sẽ chỉ thấy nhật thực một phần.

## Hình ảnh

## Tham khảo

## Xem thêm
* Nhật thực 21 tháng 6, 2020
Bằng chứng khoa học

**Bằng chứng khoa học** là bằng chứng hỗ trợ hoặc phản bác một lý thuyết hoặc giả thuyết khoa học. Những bằng chứng này được kỳ vọng là bằng chứng thực nghiệm và có thể giải thích được theo phương pháp khoa học. Các tiêu chuẩn về bằng chứng khoa học khác nhau tùy theo lĩnh vực điều tra, nhưng sức mạnh của bằng chứng khoa học nói chung dựa trên kết quả phân tích thống kê và sức mạnh của các kiểm soát khoa học.

## Nguyên tắc suy luận
Các giả định hoặc niềm tin của một người về mối quan hệ giữa các quan sát và một giả thuyết sẽ ảnh hưởng đến việc người đó có lấy các quan sát làm bằng chứng hay không. Những giả định hoặc niềm tin này cũng sẽ ảnh hưởng đến cách một người sử dụng các quan sát làm bằng chứng. Ví dụ, sự thiếu chuyển động rõ ràng của Trái đất có thể được coi là bằng chứng cho một vũ trụ địa tâm. Tuy nhiên, sau khi có đầy đủ bằng chứng về vũ trụ nhật tâm và giải thích được sự thiếu chuyển động rõ ràng, thì quan sát ban đầu không còn được coi là bằng chứng.

Khi những người quan sát lý trí có những niềm tin nền tảng khác nhau, họ có thể rút ra những kết luận khác nhau từ cùng một bằng chứng khoa học. Ví dụ, Priestley, làm việc với thuyết phlogiston, đã giải thích những quan sát của mình về sự phân hủy của thủy ngân oxit bằng cách sử dụng phlogiston. Ngược lại, Lavoisier, khi phát triển lý thuyết về các nguyên tố, đã giải thích các quan sát tương tự với tham chiếu đến oxy. Lưu ý rằng mối quan hệ nhân quả giữa các quan sát và giả thuyết không tồn tại để khiến quan sát được coi là bằng chứng, mà là mối quan hệ nhân quả được cung cấp bởi người tìm cách thiết lập quan sát làm bằng chứng.

Một phương pháp chính thức hơn để mô tả tác động của niềm tin nền là suy luận Bayes. Trong suy luận của Bayes, niềm tin được biểu thị bằng tỷ lệ phần trăm cho thấy sự tin tưởng của một người đối với chúng. Chúng ta bắt đầu từ một xác suất ban đầu (trước đó), và sau đó cập nhật xác suất đó bằng cách sử dụng định lý Bayes sau khi quan sát bằng chứng. Kết quả là, hai nhà quan sát độc lập của cùng một sự kiện sẽ đưa ra các kết luận khác nhau một cách hợp lý nếu sơ bộ của họ (các quan sát trước đó cũng liên quan đến kết luận) khác nhau. Tuy nhiên, nếu chúng được phép giao tiếp với nhau, chúng sẽ kết thúc theo thỏa thuận (theo định lý thỏa thuận của Aumann).

Tầm quan trọng của niềm tin nền tảng về việc xác định quan sát những gì là bằng chứng có thể được minh họa bằng suy diễn lập luận, chẳng hạn như tam đoạn luận. Nếu một trong hai mệnh đề không được chấp nhận là đúng, thì kết luận cũng sẽ không được chấp nhận là đúng.

## Tham khảo
Ga Đài Nam

**Ga Đài Nam** () là một ga đường sắt ở Đài Nam, Đài Loan do Cục Đường sắt Đài Loan phục vụ.
## Tham khảo
Nhật thực 20 tháng 4, 2023

Một sự kiện nhật thực lai xảy ra vào **thứ năm, ngày 20 tháng 4 năm 2023** khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, che khuất hoàn toàn hoặc một phần hình ảnh Mặt Trời khi nhìn từ Trái Đất. Nhật thực toàn phần xảy ra khi đường biểu kiến của Mặt trăng lớn hơn Mặt trời, chặn hoàn toàn ánh sáng mặt trời trực tiếp, biến ngày thành đêm tối. Hiện tượng nhật thực toàn phần xảy ra trên một dải hẹp trên bề mặt Trái đất, trong khi đó nhật thực một phần có thể nhìn thấy trên một khu vực xung quanh rộng hàng nghìn kilomet. Nhật thực lai rất hiếm khi xảy ra, chỉ xuất hiện trong 3,1% trong số những lần nhật thực ở thế kỷ 21. 

## Hình ảnh

## Thư viện ảnh
### Australia

2023.4.20 Total Solar Eclipse ～西オーストラリアでの金環皆既日食 ~.webm|Video nhật thực toàn phần ở Exmouth, Tây Australia
2023 partial solar eclipse as viewed from Perth, Western Australia (cropped).jpg|Nhật thực bán phần quan sát từ Perth, Tây Australia, 03:19 UTC


### Đông Timor

2023-04-20 Solar Eclipse in Timor-Leste 6.jpg


### Indonesia

File:20232004Eclipse_1.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ Bekasi, Tây Java, 03:30 UTC
File:20232004Eclipse 3.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ Bekasi, Tây Java, 03:45 UTC
File:Gerhana Matahari 20 April 2023 - Jakarta 10.47 WIB.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ Jakarta, 03:47 UTC
File:Solar Eclipse April 2023 PKY.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ Palangka Raya, Central Kalimantan, 04:02 UTC
File:Partial Solar Eclipse 20 April 2023 from Pangkalpinang, Indonesia.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ Pangkal Pinang, Bangka Belitung Islands, 04:05 UTC
File:Post Totality - Hybrid Solar Eclipse 2023 - Viewed from Biak.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ Biak, Papua, 05:25 UTC


### Malaysia

File:2023年4月20日_砂拉越州古晉市日食.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ Kuching, Sarawak, 04:13 UTC


### Philippines

File:April 20, 2023 eclipse in San Fernando, Pampanga.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ San Fernando, Pampanga, 04:50 UTC
File:Partial eclipse april20 pampanga.png|Nhật thực bán phần nhìn từ Magalang, Pampanga, 04:55 UTC
File:Solar Eclipse of April 20, 2023.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ San Jose del Monte, Bulacan, 04:55 UTC
File:Solar Eclipse of April 20,2023 Quezon City.jpeg|Nhật thực bán phần nhìn từ Novaliches, thành phố Quezon, 04:49 UTC


### Việt Nam

File:Solar eclipse 200423.jpg|Nhật thực bán phần nhìn từ Thành phố Hồ Chí Minh, 04:21 UTC


## Xem thêm và các nhật thực khác

* Nhật thực 21 tháng 5, 2031

## Tham khảo
Người Gagauz

**Người Gagauz** (tiếng Gagauz: Gagauzlar) là một dân tộc thuộc nhóm Các dân tộc Turk, sống phần lớn ở vùng gồm miền nam Moldova, tây nam Ukraina, tây nam Liên bang Nga và lân cận.

Người Gagauz có tổng dân số khoảng 300 ngàn người, đông nhất ở Gagauzia, Moldova.

Theo Joshua Project thì tổng dân số là 175,5 ngàn, cư trú chủ yếu ở 8 nước, đông nhất ở Moldova, Ukraina và Nga.

Người Gagauz nói tiếng Gagauz, một ngôn ngữ thuộc Nhóm ngôn ngữ Oghuz trong Hệ ngôn ngữ Turk. Tại Lãnh thổ tự trị Gagauzia (Moldova) tiếng Gagauz được công nhận là ngôn ngữ chính thức.

Hầu hết người Gagauz theo Chính thống giáo phương Đông.

## Tham khảo

;Thư mục
*Vanya Mateeva, 2006 Sofia, *"Гагаузите - още един поглед"* ["The Gagauzes - yet another view"]
*Dimitris Michalopoulos, “The Metropolitan of the Gagauz: Ambassador Tanrıöver and the problem of Romania’s Christian Orthodox Turks”, *Turkey & Romania. A history of partnership and collaboration in the Balkans*, Istanbul: Union of Turkish World Municipalities and Istanbul University, 2016, p.&nbsp;567-572. 
*Shabashov A.V., 2002, Odessa, Astroprint, *"Gagauzes: terms of kinship system and origin of the people"*, (Шабашов А.В., *"Гагаузы: система терминов родства и происхождение народа"*)
*Mikhail Guboglo, 1967, *"Этническая принадлежност гагаузов". Советская этнография, No 3* [Ethnic identity of the Gagauz. Soviet ethnography journal, Issue No 3.]
*Dmitriev N.K., 1962, Moskow, Science, *"Structure of Türkic languages"*, articles *"About lexicon of Gagauz language"*, *"Gagauz etudes"*, *"Phonetics of Gagauz language"*, (Дмитриев Н.К., *"Структура Тюткских Языков"*, статьи *"К вопросу о словарном составе гагаузского языка"*, *"Гагаузские этюды"*, *"Фонетика гагаузского языка"*)
*Mihail Çakır, 1934, *Basarabyalı Gagavuzların İstoryası* ["History of the Gagauz people of Bessarabia"]
*Kowalski, T., 1933 Kraków, *"Les Turcs et la langue turque de la Bulgarie du Nord-Est".* ["The Turks and the Turkic language of North-Eastern Bulgaria"]
*Škorpil, K. and H., 1933 Praha, *"Материали към въпроса за съдбата на прабългарите и на северите и към въпроса за произхода на съвременните гагаузи".* Byzantinoslavica, T.5

## Đọc thêm

* 
* 

## Liên kết ngoài
Nhật thực 22 tháng 6, 2085

**[[Nhật thực]] hình khuyên** sẽ xảy ra vào **ngày 22 tháng 6 năm 2085**. Nhật thực xảy ra khi Mặt trăng đi qua giữa Trái đất và Mặt trời, do đó che khuất hoàn toàn hoặc một phần hình ảnh của Mặt trời đối với người xem trên Trái đất. Nhật thực hình khuyên xảy ra khi đường kính biểu kiến của Mặt trăng nhỏ hơn Mặt trời, chặn hầu hết ánh sáng của Mặt trời và khiến Mặt trời trông giống như một vành khuyên (vành khuyên). Nhật thực hình khuyên xuất hiện dưới dạng nguyệt thực một phần trên một vùng của Trái đất rộng hàng nghìn km.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Nhật thực 21 tháng 6, 2020
Người cổ đại ở Đông Nam Á

Khu vực Đông Nam Á được coi là nơi có thể tìm thấy bằng chứng về di cốt người cổ xưa, do là con đường di cư của nhiều dòng người sơ khai ra khỏi châu Phi qua lục địa Đông Nam Á đến Australia.

Các bằng chứng về người cổ xưa đầu tiên được Eugène Dubois tìm thấy vào những năm 1891 - 1892 ở Di chỉ Trinil miền trung Java của Indonesia. Sau đó năm 1937 Gustav Heinrich Ralph von Koenigswald tìm thấy tại Sangiran. Năm 1996, Sangiran đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới với tên gọi là "Di chỉ người tiền sử Sangiran".

Hộp sọ và các vật liệu hóa thạch này là *[[Homo erectus]]*, hoặc Eugène Dubois đặt tên là *[[Java Man|Pithecanthropus erectus]]* (Java Man), còn G.H.R. van Koenigswald đặt tên là *[[Meganthropus palaeojavanicus]]*. Các di cốt đã được Swisher *et al* xác định niên đại là cỡ 1,88 và 1,66 Ma (Ma: *Megaannum*; triệu năm), theo phương pháp xác định niên đại đá núi lửa.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Pháp trường Thái Thị Khẩu

**Pháp trường Thái Thị Khẩu** (**Phồn thể**: 菜市口法場; **Giản thể**: 菜市口法场) là một pháp trường quan trọng ở Bắc Kinh trong thời nhà Thanh. Nó nằm ở ngã tư của đường Tuyên Vũ Môn và đường La Mã Thị. Vị trí chính xác vẫn đang được tranh luận. Tuy nhiên, theo các nguồn tin và hình ảnh đương đại lại cho thấy nó nằm ở một dược điếm có tên *Hạc Niên Đường* (鶴年堂藥店).

Pháp trường thường thực hiện vào lúc 11:30 sáng (giờ Ngọ). Vào ngày hành hình, người bị kết án sẽ được đưa từ nhà lao đến pháp trường. Xe chở phạm nhân dừng lại ở một cửa tửu điếm có tên là *Phá Uyển Cư* (tiếng Trung: 破碗 居) ở phía đông của Huyền Vũ Môn, nơi tử tù sẽ được mời một tô rượu gạo. Chiếc tô sẽ bị đập vỡ sau khi tử tù say. Trong lúc hành hình những tử tù nổi tiếng, chuyện rất đông người tụ tập theo dõi là chuyện thường tình. Việc dùng hình phạt tùng xẻo cũng được thực hiện tại pháp trường này.

## Những người nổi tiếng bị hành quyết tại Thái Thị Khẩu

* Chu Do Tung, hay Hoàng đế Hoằng Quang, vị hoàng đế đầu tiên của Nam Minh.
* Chu Thường Phương, một thành viên của triều Nam Minh.
* Trịnh Chi Long, cha của Trịnh Thành Công.
* Trương Cách Nhĩ, thủ lãnh phiến quân Hãn Quốc Đông Đột Quyết.
* Sáu nhà trí thức của Bách nhật duy tân, bao gồm Đàm Tự Đồng và Lâm Húc.
* Hứa Cảnh Trừng, nhà ngoại giao nhà Thanh của Nghĩa Hòa Đoàn.
* Khởi Tú (啟秀), một lãnh đạo người Mãn Châu chính thức của Nghĩa Hòa Đoàn

## Xem thêm

* Thái Thị Khẩu

## Tham khảo
Tangelo Jamaica

**Tangelo Jamaica** (còn được gọi bằng tên độc quyền **ugli,** **ugllfruit** và **uniq**)**,** là một loài cam quýt nảy sinh trên đảo Jamaica qua lai ghép tự nhiên của quýt lai (tangerine) hoặc cam với bưởi chùm hoặc bưởi (pomelo), và do đó là một giống tangelo. Cây ban đầu được cho là một giống lai được hình thành từ cam Seville, bưởi chùm và quýt. Nó có danh pháp là là *[[Citrus reticulata]]* × *[[Bưởi chùm|paradisi]]*.

## Phát hiện
Giống Tangelo này là một giống lai tự nhiên xuất hiện gần Thị trấn Brown, Jamaica, nơi nó được trồng chủ yếu ngày nay. Nó được phát hiện mọc hoang vào khoảng năm 1917, sau đó trải qua nhiều thế hệ ghép chồi, chọn lọc để cho ra quần thể ít hạt hơn. 'UGLI' là thương hiệu đã đăng ký của Cabel Hall Citrus Limited, tên này là biến thể của từ "ugly", dùng để chỉ vẻ ngoài xấu xí (thô ráp, nhăn nheo) của quả.

## Mô tả
Quả màu xanh nhạt chuyển sang màu cam khi chín. Tangelo Jamaica thường lớn hơn bưởi chùm một chút (nhưng điều này đa dạng) và có ít hạt hơn. Thịt rất ngon ngọt giống quýt hơn là vị đắng của dòng giống bưởi của nó, với vỏ có mùi thơm.

Quả có theo mùa từ tháng 12 đến tháng tư. Nó được phân phối ở Châu Âu và Hoa Kỳ trong khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 4, và đôi khi có từ tháng 7 đến tháng 9.

## Hình ảnh

Tập tin:Ugli fruit sections.jpg|Tangelo Jamaica, đã gọt vỏ và bóc múi
Tập tin:Ugli.jpg|Phiên bản tròn


## Tham khảo
Bling Bling (nhóm nhạc)

**Bling Bling** (, ) là một nhóm nhạc nữ với quốc tịch châu Âu được quản lý bởi công ty Major9 hoạt động ở Hàn Quốc và Nhật Bản. Họ đã debut vào 17 tháng 11 năm 2020 với single "G.G.B"

## Lịch sử
Vào ngày 20 tháng 7 năm 2020, tài khoản SNS của họ đã được mở và một video về việc nhóm biểu diễn bản mashup "Fire" của BTS và "Boss" của NCT U. đã được phát hành. Từ ngày 13 tháng 8 đến ngày 7 tháng 9, sáu thành viên của nhóm đã được lần lượt giới thiệu qua mạng xã hội, bắt đầu là Yubin, tiếp theo là Choi Jieun, Ayamy, Marin, Cha Juhyun và Narin.

Vào ngày 25 tháng 10 năm 2020, nhóm đã thông báo rằng nhóm sẽ ra mắt vào ngày 17 tháng 11. Vào ngày này, nhóm chính thức ra mắt với đĩa đơn kỹ thuật số "G.G.B" ở Hàn và Nhật.

Ngày 20 tháng 5 năm 2021, nhóm ra mắt mini album đầu tiên "CONTRAST" với bài hát chủ đề Oh Mama

## Thành viên

## Danh sách đĩa nhạc

### Single album

### Mini album

## Liên kết ngoài

* Bling Bling trên Instagram.
* Bling Bling trên TikTok.
* Bling Bling trên Facebook.
* Bling Bling trên Youtube.
* Bling Bling trên Twitter. 
* Bling Bling trên Fancafe.

## Chú thích
Bling Bling

**Bling Bling** là tiếng lóng để chỉ đồ trang sức và phụ kiện trang trí hào nhoáng, phô trương hoặc cầu kỳ.

**Bling Bling** và các biến thể cũng có thể chỉ:

* Bling Bling (video), DVD Ali G 2001
* Bling! Bling !, một album năm 2003 của Lynam
* "Bling Bling" (bài hát), một bài hát năm 1999 của B.G.
* Bling Bling (EP), một EP năm 2011 của Dal Shabet
* Bling Bling, một bài hát trong album New Kids: Begin của iKon
* Bling Bling (nhóm nhạc), một girlgroup trực thuộc Major9.
Luxury Card

**Luxury Card** là một công ty dịch vụ tài chính tư nhân thuộc sở hữu của Black Card LLC. Công ty này cung cấp thẻ tín dụng và thẻ thành viên đến khách hàng thông qua **Mastercard Titanium Card**, **Mastercard Black Card**, và **Mastercard Gold Card** phát hành bởi Black Card LLC. Công ty còn xuất bản *Luxury Magazine*, một thành viên chỉ xuất bản kỹ thuật số và in ấn.

## Lịch sử
Luxury Card được thành lập bởi Black Card LLC và phát hành chiếc thẻ đầu tiên vào năm 2008. Nó còn được gọi là "Black Card," nó được phát hành như một thẻ tín dụng cao cấp để cung cấp phần thưởng cho khách hàng sử dụng tín dụng lớn.

Luxury Card đăng ký thành công thương hiệu "Black Card" tại Mỹ vào năm 2009. American Express sau đó đã kiện do có tên tương tự với Centurion Card của họ, mà cho là đã được biết đến rộng rãi với tên "Black Card". Tòa án Mỹ của quận phía Nam thành phố New York phán quyết rằng "Black Card" thương hiệu của LLC đã bị hủy vì nó chỉ mang tính chất mô tả.

Vào năm 2014, Black Card LLC đổi thành Luxury Card. Năm 2016, Luxury Card đổi Black Card từ Visa thành Mastercard. Nó còn thêm Titanium Card và Gold Card trong các dịch vụ của mình.

## Sản phẩm và dịch vụ

Luxury card cung cấp ba loại thẻ tín dụng với nhãn Black Card, Titanium Card, và Gold Card. Toàn bộ ba loại thẻ đều làm bằng carbon và thép không gỉ và Gold Card được làm bằng vàng 24 kara.

Titanium Card là thẻ thấp trong dòng Luxury Card. Black Card, là thẻ tín dụng tầm trung của Luxury Card. Gold Card là thẻ cao cấp nhất trong ba loại thẻ.

Lợi ích của mỗi thẻ sẽ khác nhau và có thể bao gồm dịch vụ hỗ trợ 24/7, quà tặng, chấp nhận toàn cầu, và *Luxury Magazine*, thành viên của ấn phẩm tạp chí và kĩ thuật số theo quý. Các lợi ích khác bao gồm hoàn tiền, truy cập phòng chờ sân bay, bảo hiểm du lịch cho hành lý, tạm ngưng/hủy chuyến đi, thiệt hại xe thuê, ID chống trộm và bảo vệ gian lận thẻ tín dụng. Nó còn có ứng dụng điện thoại để truy cập lợi ích và dịch vụ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang chủ Luxury Card
*BlackCard.com 
*LuxuryMagazine.com
Người Shor

**Người Shor** hay Shorian (tiếng Shor: шор-кижи, *Shor-kizhi*) là dân tộc thuộc nhóm Các dân tộc Turk, phần lớn cư trú ở tỉnh Kemerovo, Liên bang Nga.

Hầu hết người Shor sống ở lưu vực sông Tom, dọc theo sông Kondoma và sông Mras-Su. Trong lịch sử, vùng này được gọi là "Vùng núi Shoria". Người Shor cũng sống ở Khakassia và Cộng hòa Altai. Theo điều tra dân số năm 2002, có 13.975 người Shor ở Nga. Trước đây có 12.601 vào năm 1926, 16.042 vào năm 1939, 14.938 vào năm 1959, 15.950 vào năm 1970, 15.182 vào năm 1979 và 15.745 vào năm 1989).

Theo Joshua Project người Shor được xếp loại là "Tatar, Shorian", năm 2019 có tổng dân số 13.800 người, cư trú ở 3 nước, chủ yếu là ở Nga có 13.000 người, Uzbekistan có ≈500 người và Kazakhstan có ≈300 người.

Người Shor tự gọi dân tốc mình là "Шор" (*Shor*). Trong một số tài liệu của thế kỷ 17 và 18 họ còn được gọi là Kuznetskie Tatar (кузнецкие татары), Kondoma Tatar (кондомские татары), Mras-Su Tatar (мрасские татары).

Người Shor nói tiếng Shor, một ngôn ngữ thuộc Ngữ hệ Turk.

Hầu hết người Shor hiện nay theo Chính thống giáo phương Đông, và một số theo tín ngưỡng truyền thống là Shaman giáo hoặc Vật linh.

## Tham khảo

;Thư mục
* Akiner, Shirin. (1986). *Islamic Peoples of the Soviet Union: With a Appendix on the non-Muslim Turkic Peoples of the Soviet Union*. London: Routledge. 
* Arbachakov, Alexander & Luba. (2008). *The Last of the Shor Shamans*. Moon Books. 
* Forsyth, James. (1992). *A History of the Peoples of Siberia: Russia's North Asian Colony 1581-1990*. New York: Cambridge University Press. 
* Mote, Victor L. (1998). *Siberia: Worlds Apart*. Boulder, CO: Westview Press. 

## Liên kết ngoài
Perseus (gián điệp)

**Perseus** là mật danh của một điệp viên nguyên tử Liên Xô giả định, nếu là thật, thì anh ta  sẽ bị 

bị cáo buộc đã xâm phạm an ninh quốc gia Hoa Kỳ bằng cách xâm nhập Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos trong quá trình phát triển Dự án Manhattan, và do đó, sẽ là công cụ cho Liên Xô trong phát triển vũ khí hạt nhân sau này.

Trong số các nhà nghiên cứu về chủ đề này, có một số đồng thuận rằng Perseus chưa bao giờ tồn tại và thực sự là một sáng tạo của tình báo Liên Xô.

## Tham khảo

## Thư mục

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
* Los Alamos National Laboratory History
* Los Alamos National Laboratory: «The Project Y Spies: An Historical Perspective on a Perennial Threat» by Alan B. Carr
Người Taz

**Người Taz** (tiếng Nga: Тазы, phiên âm là Tazy) chủ yếu sống ở Nga. Họ hình thành vào những năm 1890, từ các cuộc hôn nhân giữa người Udege, người Nanai và người Trung Quốc. Người Taz nói tiếng Nga và tiếng phổ thông Đông Bắc, với các từ mượn của Udege và Nanai.

Theo Điều tra dân số Nga năm 2002, tổng dân số Taz là 276. Trong số này:

* 276 nói tiếng Nga
* 131 nam (53 thành thị, 78 nông thôn) và 145 nữ (57 thành thị, 88 nông thôn)
* 110 người ở thành thị (53 nam, 57 nữ) và 166 nông thôn (78 nam, 88 nữ) 

Ở Bashkortostan, bốn người tự nhận mình là Taz.

Trong Khabarovsk Krai, ba người tự nhận mình là Taz - một nam và hai nữ, tất cả đều sống ở thành thị.

Trong cuộc điều tra dân số Nga năm 2010, số lượng Taz ở Nga giảm xuống còn 274.

Các phương ngữ Taz là Đông Bắc Mandarin, với ảnh hưởng nhẹ từ địa phương ngôn ngữ Tungus như Nanai và Udege. Vào những năm 1880 (?), Có một nghìn người nói, nhưng ngày nay phần lớn những người nói thông thạo là người cao tuổi và tiếng Nga là ngôn ngữ chính của người Taz.

## Tham khảo

## Đọc thêm

*
Nhà thờ Alexander Nevsky

nhỏ|Nhà thờ vào năm 2007
**Nhà thờ Alexander Nevsky** là Chính Thống giáo Nga ở Izhevsk, Udmurtia dành riêng cho Thánh Alexander Nevsky. Các kiến trúc tân cổ điển Tòa nhà có vàng vòng vòm, một mái hiên và một tháp chuông cao vượt lên kiến trúc của nhà thờ.

Giống như Nhà thờ Dnipropetrovsk ở Ukraine, tòa nhà được mô phỏng theo Nhà thờ Thánh Andrew ở Kronstadt (có kiến trúc sư là Andreyan Zakharov).  Nó được xây dựng từ năm 1818 đến năm 1823 và được Alexander I của Nga đến thăm trong vòng vài tháng sau khi hoàn thành. (Alexander Nevsky là vị thánh bảo trợ của hoàng đế). Trong những năm Xô Viết, tòa nhà sừng sững và được sử dụng như một rạp chiếu phim.

## Tham khảo
Lý Mạc

**Lý Mạc** (; ? – 234), tự **Hán Nam** (漢南), là quan viên nhà Quý Hán thời Tam quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Thân thế
Lý Mạc là người huyện Thê, quận Quảng Hán thuộc Ích Châu. Mạc là anh em của Lý Triều và Lý Thiệu. Lý Triều, Lý Thiệu cùng một người em mất sớm nổi tiếng tài hoa, được mọi người ngưỡng mộ, gọi là "Lý thị tam long". Còn Lý Mạc vì tính cách, hay nói năng ngông cuồng mà không được tính.

## Cuộc đời
Thời Lưu Chương cải quản Ích Châu, Lý Mạc giữ chức Trưởng ở huyện Ngưu Bỉ (quận Kiền Vi).

Năm 214, Lưu Bị chiếm lĩnh Ích Châu, lấy Lý Mạc giữ chức Tòng sự. Khi gặp Lưu Bị, Lý Mạc chỉ trích gay gắt việc Lưu Bị đoạt Ích Châu từ Lưu Chương. Lưu Bị hỏi vặn lại: *Biết không hợp lý, sao ngài không giúp đỡ ông ấy?*. Lý Mạc trả lời: *Chẳng phải không dám, vì lực chẳng đủ đấy thôi.* Quan chấp pháp muốn giết Lý Mạc, nhưng Gia Cát Lượng xin giúp, nên được tha.

Một thời gian sau, Lý Mạc được bổ nhiệm làm Thái thú Kiền Vi, rồi làm Tham quân trong phủ Thừa tướng Gia Cát Lượng. Trần Văn Đức cho rằng Lý Mạc luôn có ác cảm với Gia Cát Lượng, nghi ngờ Gia Cát Lượng nắm đại quyền, công cao hơn chủ, sau này sẽ xung đột với hoàng đế, dẫn đến kết cục thảm khốc. Gia Cát Lượng biết chuyện, không trách cứ Lý Mạc, trái lại giữ Lý Mạc như là người giám sát mình, để luôn ghi nhớ phải giữ đúng chức phận.

Năm 228, Gia Cát Lượng phát động Bắc phạt đánh Nguỵ. Do sai lầm của Mã Tắc, quân Hán bại trận ở Nhai Đình, khiến cả chiến dịch trở thành công cốc. Gia Cát Lượng muốn xử tử Mã Tắc, Lý Mạc lấy chuyện Bách Lý Thị nước Tần, Thành Đắc Thần nước Sở khuyên Gia Cát Lượng không nên giết nhân tài. Gia Cát Lượng không nghe theo, đuổi Mạc về Thục, vẫn quyết xử Mã Tắc. Về sau, Mã Tắc bỏ trốn, được Hướng Lãng bao che, rồi cuối cùng vẫn bị bắt, ốm chết.

Năm 231, Lai Hàng Đô đốc, An Hán tướng quân Lý Khôi mất, Lý Mạc được phong làm An Hán tướng quân.

Năm 234, Gia Cát Lượng bệnh mất ở gò Ngũ Trượng. Hậu chủ Lưu Thiện mặc áo trắng để tang ba ngày. Lý Mạc dâng sớ lên nói rằng Gia Cát Lượng nắm đại quyền "như hổ dữ sói rình", nay Gia Cát Lượng đã chết thì mọi người phải mừng chứ không nên lo buồn. Hậu chủ nghe xong vậy hết sức tức giận, hạ ngục Lý Mạc. Lúc này không còn Gia Cát Lượng "bảo hộ" cho Lý Mạc nữa, chẳng bao lâu sau Mạc bị giết. Chức An Hán tướng quân sau đó được giao cho Vương Bình.

## Tham khảo
* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *[[Tam quốc chí]]*.
** Bùi Thông (dịch), Phạm Thành Long (hiệu đính), *Tam quốc chí - Tập VI: Thục thư*, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2017. ISBN 9786049542442
* Trần Văn Đức (陳文德), *Gia Cát Lượng đại truyện*, Nhà xuất bản Cửu Châu, Bắc Kinh, 1999. ISBN 9787801140487
** Nguyễn Quốc Thái (biên dịch), *Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện*, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2014.

## Ghi chú

## Chú thích
Liêu Lập

**Liêu Lập** (; ? – ?), tự là **Công Uyên** (公淵), là một quan viên nhà Quý Hán thời Tam quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Tiểu sử
Liêu Lập người huyện Lâm Nguyên, quận Vũ Lăng, thuộc Kinh Châu. Năm 209, trận Xích Bích, Kinh Châu mục Lưu Kỳ chết bệnh. Lưu Bị nhận chức Kinh Châu mục, mời Liêu Lập về làm Tùng sự. Liêu Lập lúc này chưa đến 30 tuổi đã được bổ nhiệm làm Thái thú quận Trường Sa thuộc Kinh Châu. Khoảng sau năm 211, Gia Cát Lượng thay Lưu Bị trấn thủ Kinh Châu, đánh giá Liêu Lập cùng với Bàng Thống là "*lương tài [[đất Sở]], gánh vác việc giúp chúa hưng nghiệp*".

Năm 215, Lưu Bị và Tôn Quyền căng thẳng vì "chủ quyền" Kinh Châu. Tôn Quyền sai Lã Mông thống lĩnh các tướng Tiên Vu Đan, Từ Trung, Tôn Quy cầm quân đánh úp ba quận Trường Sa, Linh Lăng, Quế Dương thuộc Kinh Châu. Liêu Lập bỏ quan đào đẩu khỏi quận Trường Sa rồi quay về gặp Lưu Bị. Lưu Bị không trách cứ Liêu Lập, vẫn đối xử tử tế và cho giữ chức Thái thú Ba quận.

Năm 219, Lưu Bị xưng Hán Trung vương, bổ nhiệm Lập làm Thị trung. Năm 223, Lưu Bị băng hà, Liêu Lập ở cạnh quan tài của Lưu Bị giết người. Khi Hậu chủ Lưu Thiện đăng cơ, lấy Liêu Lập làm Trường Thủy Hiệu úy.

Liêu Lập vốn cho mình tài giỏi, tài năng, danh vọng đủ để làm phó cho Gia Cát Lượng, nhưng nay giữ chức còn thấp hơn Lý Nghiêm vì vậy tỏ ra ấm ức. Một lần, Thừa tướng duyện Lý Thiệu và Tưởng Uyển đến nhà bàn chuyện, Liêu Lập lớn tiếng chê bai, bới móc lỗi lầm của các lãnh đạo, quan viên: Lưu Bị dùng binh sai cách, hưng sư động chúng nhưng không thu hoạch được gì; Quan Vũ chỉ có dũng danh, không có quân kỷ, mới để Kinh Châu bị đoạt; các đại thần đương triều Hướng Lãng, Văn Cung, Quách Du Chi đều là hạng người bình phàm, căn bản không thể giao cho trọng trách; Vương Liên sưu cao thuế nặng, bòn rút tiền tài của bá tánh.

Lý Thiệu, Tưởng Uyển bẩm lại chuyện này với Gia Cát Lượng, Gia Cát Lượng bèn viết biểu xin Hậu chủ trừng phạt Liêu Lập vì tội "nói năng xằng bậy", "phỉ báng Tiên đế", "huỷ hoại danh tiết chúng thần". Gia Cát Lượng cũng phê phán việc Liêu Lập khi xưa bỏ chạy khỏi Trường Sa và cai quản Ba quận không đàng hoàng. Hậu chủ Lưu Thiện bèn giáng chiếu phế Lập làm dân thường, đày đến Vấn Sơn.

Năm 234, Gia Cát Lượng mất. Liêu Lập hay tin, quỳ xuống đất than khóc rằng: *Ta trọn đời làm kẻ mọi rợ ở với bọn cài vạt áo qua trái mà thôi.*

Liêu Lập ở Vấn Sơn cùng với gia đình làm nghề nông. Khoảng những năm 234–243, Giám quân Khương Duy hành quân qua Vấn Sơn, có ghé thăm Liêu Lập, khen rằng chí khí của ông chẳng hề suy giảm, bàn xét chuyện rất tự nhiên. Sau này Liêu Lập mất ở Vấn Sơn, không rõ năm nào. Gia đình được trở về Thục.

## Trong văn hóa
Trong tiểu thuyết *[[Tam quốc diễn nghĩa]]*, Liêu Lập xuất hiện ở hồi 104, về cơ bản giống như trong sách sử ghi chép.

## Tham khảo
* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *[[Tam quốc chí]]*.
** Bùi Thông (dịch), Phạm Thành Long (hiệu đính), *Tam quốc chí - Tập VI: Thục thư*, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2017.
* La Quán Trung, *[[Tam quốc diễn nghĩa]]*.

## Ghi chú

## Chú thích
Xe điện Quận Cam

**Xe điện Quận Cam** hay **Xe điện OC** (OC là viết tắt *Orange County*) là tuyến xe điện  do sở Sở Giao thông Quận Cam điều hành chạy trên mặt đường từ ga xe lửa Santa Ana đến ngã tư đại lộ Harbor và thông lộ Westminster thuộc Garden Grove, tức giáp với khu Little Saigon nơi nhiều cơ sở thương mại của người Việt tập trung ở Quận Cam. Tuyến đường này đã khởi công từ 30 Tháng 11, 2018, dự tính đến 2022 thì hoàn tất và đưa vào phục vụ hành khách.
Chiều dài tuyến đường là  với 12 trạm, có hai làn đường rầy để hai hướng đi và về đều thông. Ước tính giá vé sẽ đồng hạng như vé xe buýt.

## Tham khảo
Giâm cành

**Giâm cành** là phương pháp sử dụng một phần của cây để nhân giống vô tính (sinh sản không qua hạt) trong làm vườn và nông nghiệp. Một đoạn thân cây hoặc rễ của cây mẹ được đặt vào môi trường thích hợp như đất ẩm. Nếu điều kiện thuận lợi, phần cây này sẽ bắt đầu phát triển thành một cây mới độc lập với cây mẹ. Cành giâm từ thân sẽ phát triển ra rễ, trong khi cành giâm từ rễ sẽ mọc lên thân mới. Một số loài cây còn có thể được nhân giống từ mảnh lá, gọi là giâm lá, cho ra cả thân và rễ. Các mắt ghép dùng trong ghép cành cũng được gọi là cành giâm.

Nhân giống cây bằng cách giâm cành là một hình thức nhân bản vô tính cổ xưa. Phương pháp này có nhiều ưu điểm, đặc biệt là khả năng tạo ra các cây con gần như là bản sao của cây mẹ. Nếu cây mẹ có những đặc tính tốt, chúng có thể được truyền lại cho thế hệ sau. Điều này đặc biệt có lợi về mặt kinh tế, vì cho phép các nhà sản xuất nhân giống hàng loạt những cây có đặc tính mong muốn nhằm đảm bảo sự đồng nhất trong toàn bộ vụ mùa.

## Lợi thế tiến hóa: thực vật mọng nước
Giâm cành là một phương pháp sinh sản vô tính thường được sử dụng trong nghề trồng thực vật mọng nước, còn được gọi là sinh sản sinh dưỡng. Thực vật mọng nước đã tiến hóa khả năng hình thành rễ bất định trong quá trình sinh sản nhằm tăng khả năng thích nghi trong môi trường khắc nghiệt. Chúng thường sinh trưởng ở các loại đất nông, đất đá và đất sa mạc. Cây non sinh ra từ sinh sản hữu tính có tỷ lệ sống sót thấp; tuy nhiên, các chồi con từ đoạn thân hoặc lá bị tách rời trong môi trường tự nhiên lại có khả năng sinh trưởng tốt hơn.

Cành giâm có lưu trữ sẵn cả nước và cacbon – những nguồn tài nguyên cần thiết cho sự định hình và phát triển của cây. Bộ phận bị tách rời của cây vẫn duy trì hoạt động sinh lý, cho phép diễn ra quá trình phân bào và hình thành cấu trúc rễ mới để hấp thu nước và chất dinh dưỡng. Sinh sản vô tính ở thực vật còn mang lại lợi thế tiến hóa nhờ giúp chồi con thích nghi tốt hơn với môi trường thông qua việc duy trì ký ức biểu sinh – các kiểu hình di truyền không do thay đổi trong DNA mà do sự biến đổi histone và methyl hóa DNA. Ký ức biểu sinh được truyền qua nguyên phân, vì thế khả năng phản ứng với stress vẫn được duy trì ở các cây con được nhân từ đoạn thân cắt.

## Ví dụ về các hình thức nhân giống

### Các loại cây có thể nhân giống bằng cách giâm cành

* ''Fittonia'' sp.
* ''Ficus'' sp.
* ''Maranta'' sp.
* ''Monstera'' sp.
* Thu hải đường

### Các loại cây có thể nhân giống bằng cách giâm rễ

* *[[Papaver]]*
* *[[Rubus idaeus]]*
* *[[Rubus allegheniensis]]*
* ''Phlox'' sp.
* ''Acanthus'' sp.

### Các loại cây có thể nhân giống bằng cách giâm lá

* Tử linh lan
* Thu hải đường
* ''Echeveria'' sp.
* *[[Sansevieria trifasciata]]*
* ''Hoya'' sp.

## Trong văn hóa đại chúng
Nhà thơ người Mỹ Theodore Roethke đã viết về việc giâm cành và sự sinh trưởng của rễ trong các bài thơ "Cuttings" và "Cuttings (Later)" thuộc tập thơ *The Lost Son: And Other Poems*.

## Ghi chú


## Tham khảo