Sophia Wilson

**Sophia Olivia Wilson** (; sinh ngày 10 tháng 8 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Mỹ, chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Portland Thorns FC tại National Women's Soccer League (NWSL) và đội tuyển quốc gia Hoa Kỳ.

Smith từng chơi bóng đá đại học cho Stanford Cardinal, nơi cô đã giúp đội giành chức vô địch quốc gia năm 2019. Cô là lựa chọn số một chung cuộc của Thorns trong NWSL College Draft 2020. Năm 2021, cô dẫn đầu danh sách ghi bàn của Thorns trên hành trình giành NWSL Shield. Năm 2022, cô đưa Thorns đến chức vô địch NWSL Championship và được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất NWSL và Cầu thủ xuất sắc nhất trận Chung kết. Cô đã nhận Chiếc giày vàng NWSL với tư cách là vua phá lưới giải đấu vào năm 2023.

Smith từng chơi cho các đội tuyển U-17 và U-20 trước khi ra mắt đội tuyển quốc gia Hoa Kỳ vào năm 2020. Cô được vinh danh là Cầu thủ bóng đá nữ xuất sắc nhất năm của U.S. Soccer vào năm 2022. Cô đã ghi ba bàn thắng tại Thế vận hội Paris 2024, nơi đội tuyển nữ Hoa Kỳ (USWNT) giành huy chương vàng. Cô được coi là một trong những tiền đạo xuất sắc nhất thế giới.

## Đầu đời
Sinh ra trong gia đình có cha mẹ là Mollie và Kenny Smith, Smith lớn lên tại Windsor gần Fort Collins, Colorado, cùng với hai chị gái Gabrielle và Savannah. Cha của Wilson từng chơi bóng rổ tại Đại học Wyoming và chị gái Savannah của cô chơi bóng rổ tại Đại học Bắc Colorado, nơi cô là người ghi điểm nhiều nhất mọi thời đại.

Cha của Smith cho biết ông đã biết cô sẽ trở thành một ngôi sao bóng đá khi cô mới 6 tuổi sau khi xem cô thống trị một giải đấu 3 đấu 3. Trong một lần đi xe đến trận đấu, cô đã nói với cha mình rằng cô sẽ ghi mười bàn thắng, và cô đã thực sự làm được điều đó. Wilson bắt đầu chơi bóng đá nam nữ kết hợp khi còn nhỏ. Cô chơi cho lứa tuổi U-6 đến U-10 với Timnath Twisters và U-11 đến U-13 với Arsenal Colorado. Cô đã giành được hai cúp bang với Arsenal Colorado vào năm 2012 và 2013.

Smith theo học tại Trường Trung học Fossil Ridge ở Fort Collins, nơi cô chơi cho đội tuyển bóng đá và bóng rổ của trường khi mới là sinh viên năm nhất. Cô ghi 10 bàn thắng và 4 kiến tạo chỉ trong 8 trận đấu và được vinh danh trong Đội hình tiêu biểu Hội nghị. Smith cũng chơi cho đội tuyển bóng rổ của trường. Cô chơi bóng đá câu lạc bộ cho Real Colorado và lần đầu tiên được gọi lên đội tuyển quốc gia U-14 vào năm 2013. Cùng với Real Colorado, Wilson và đội đã giành vị trí á quân tại Giải vô địch quốc gia ECNL năm 2014 và 2016 và về đích ở vị trí thứ tư vào năm 2015. Khi còn là học sinh trung học, Wilson và gia đình thường xuyên lái xe 3–4 giờ từ Fort Collins đến Denver và ngược lại để tập luyện bóng đá với các đội tuyển trẻ quốc gia. Cô được gọi lên đội tuyển quốc gia chuyên nghiệp Hoa Kỳ ở tuổi 16.

## Sự nghiệp đại học
Wilson theo học tại Đại học Stanford, nơi cô chơi cho đội Cardinal. Cô kết thúc sự nghiệp đại học ngắn ngủi của mình với tư cách là nhà vô địch Pac-12 hai lần và Nhà vô địch NCAA chỉ sau hai mùa giải.

Trong mùa giải năm nhất vào năm 2018, Wilson ghi 7 bàn thắng và có 2 kiến tạo trong 13 lần ra sân. Cô dẫn đầu Pac-12 Conference với ba bàn thắng quyết định chiến thắng và được vinh danh vào đội hình tân binh tiêu biểu và đội hình hai của Pac-12.

Trong mùa giải 2019, Wilson ghi 17 bàn và cung cấp 9 đường kiến tạo trong 21 lần ra sân. Cô có tên trong danh sách theo dõi giải thưởng Hermann Trophy và giúp dẫn dắt Cardinal giành chiến thắng tại NCAA College Cup 2019. Cô đã lập một hat-trick trong trận bán kết, giúp Stanford đánh bại UCLA Bruins. Stanford tiếp tục giành chức vô địch quốc gia thông qua loạt sút luân lưu trong trận chung kết, với Wilson thực hiện thành công cú sút của mình. Wilson được vinh danh là Cầu thủ tấn công xuất sắc nhất của College Cup và lọt vào đội hình tiêu biểu của giải đấu. Cô được vinh danh vào đội hình hai của Pac-12 và đứng đồng hạng bảy về số bàn thắng nhiều nhất trong lịch sử Cardinal mặc dù chỉ chơi hai mùa giải.

## Sự nghiệp câu lạc bộ

Wilson là lựa chọn số 1 tại NWSL College Draft 2020 và được chọn bởi Portland Thorns FC. Mùa giải đầu tiên của Wilson với Thorns bị gián đoạn do chấn thương chân và đại dịch COVID-19. Cô đã có bốn lần ra sân trong NWSL Fall Series và ghi một bàn thắng trong chiến thắng 3–0 trước Utah Royals FC. Thorns đã kết thúc ở vị trí đầu tiên với thành tích  (Thắng-Thua-Hòa).

Wilson là tiền đạo xuất phát trong 17 trên 22 lần ra sân ở mùa giải 2021 và ghi được bảy bàn thắng. Trong trận ra mắt giải đấu thường niên vào ngày 16 tháng 5 năm 2021, Smith đã ghi một cú đúp vào lưới Chicago Red Stars trong chiến thắng 5–0. Portland kết thúc ở vị trí đầu tiên, giành được NWSL Shield và giành một suất vào NWSL Playoffs, nơi họ bị đánh bại bởi Chicago Red Stars ở bán kết.

Wilson ghi ba bàn thắng trong năm trận đấu tại NWSL Challenge Cup 2022. Cô đã giành danh hiệu MVP giải đấu cho Mùa giải NWSL 2022. Thorns đã vô địch NWSL Championship, với việc Wilson ghi bàn mở tỷ số trong trận chung kết, và cô được vinh danh là MVP trận Chung kết.

Vào ngày 1 tháng 4 năm 2023, Wilson đã ghi hat-trick chuyên nghiệp đầu tiên trong chiến thắng 4–1 trước Kansas City Current. Cô được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất tháng của NWSL cho tháng 3/4 và lọt vào Đội hình tiêu biểu tháng của NWSL. Hai tháng sau vào tháng 6, cô được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất tháng của NWSL lần thứ hai trong mùa giải 2023 sau khi ghi sáu bàn thắng trong bốn trận đấu. Mặc dù chấn thương đầu gối khiến cô phải nghỉ thi đấu ba trận sau khi trở về từ World Cup Nữ 2023, Wilson vẫn kết thúc mùa giải 2023 với tư cách là cầu thủ ghi bàn hàng đầu của giải đấu. Cô đã giành được Chiếc giày vàng NWSL sau khi ghi 11 bàn thắng trong 17 trận đấu và được vinh danh vào Đội hình tiêu biểu NWSL lần thứ hai trong sự nghiệp vào cuối mùa giải. Năm 2024, cô đã ký gia hạn hợp đồng hai năm với Thorns, giúp cô trở thành cầu thủ được trả lương cao nhất tại NWSL.

## Sự nghiệp quốc tế
Wilson đã thi đấu cho Hoa Kỳ ở các đội tuyển U-17, U-20, và đội tuyển quốc gia chuyên nghiệp.

Wilson đã thi đấu tại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới 2016. Đầu năm 2017, cô ghi chín bàn thắng trong sáu trận, được cho là kỷ lục của đội tuyển trẻ quốc gia về số bàn thắng trong sáu trận liên tiếp. Vào ngày 31 tháng 3 năm 2017, ở tuổi 16, Wilson lần đầu tiên được gọi lên đội tuyển quốc gia chuyên nghiệp cho hai trận giao hữu quốc tế với Nga.

Sau khi là một phần của đội hình U-20 giành vị trí á quân tại Giải vô địch U-20 CONCACAF 2018, Wilson đã có tên trong danh sách U-20 Hoa Kỳ tham dự Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2018.

Wilson được gọi lên đội tuyển quốc gia chuyên nghiệp cho đợt tập huấn đầu tiên của năm 2020 từ ngày 5 đến 15 tháng 1 sau khi được gọi vào trại tìm kiếm tài năng vào tháng 12 năm 2019.

Vào ngày 27 tháng 11 năm 2020, Wilson có lần ra mắt đội tuyển quốc gia đầu tiên trong trận đấu với Hà Lan, trở thành cầu thủ sinh vào thập niên 2000 đầu tiên thi đấu cho đội tuyển quốc gia chuyên nghiệp.

### Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2023

Wilson có tên trong đội hình Hoa Kỳ tham dự Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2023 tại Úc và New Zealand. Trong trận đấu đầu tiên vòng bảng gặp Việt Nam, cô đã lập một cú đúp và kiến tạo cho bàn thắng thứ ba trong chiến thắng 3–0 của đội. Tham gia vào mọi bàn thắng được ghi, Smith được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu.

Trong trận đấu vòng loại trực tiếp của Hoa Kỳ gặp Thụy Điển, Wilson đã chơi trọn vẹn 90 phút thi đấu chính thức cũng như tất cả 30 phút hiệp phụ. Khi hiệp phụ kết thúc với tỷ số 0–0, trận đấu bước vào loạt sút luân lưu. Wilson là người thứ hai trong số ba cầu thủ Hoa Kỳ sút hỏng phạt đền, dẫn đến việc Hoa Kỳ bị loại khỏi World Cup.

### 2024
Wilson có tên trong đội hình USWNT tham dự Cúp Vàng CONCACAF nữ 2024, giải đấu mà Hoa Kỳ đã vô địch. Cô đã ghi một bàn thắng vào lưới Canada tại giải đấu này. Sau đó, cô được đưa vào đội hình tham dự SheBelieves Cup 2024; cô đã ghi hai bàn trong trận chung kết, giúp Hoa Kỳ giành chiến thắng (trong loạt sút luân lưu, với việc Smith thực hiện thành công cú sút của mình), và cô được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu.

#### Thế vận hội 2024
Wilson được chọn vào danh sách 18 cầu thủ tham dự Thế vận hội Mùa hè 2024 tại Pháp. Cô ghi một cú đúp trong chiến thắng 4–1 trước Đức ở vòng bảng và ghi bàn một lần nữa vào lưới Đức trong hiệp phụ để giành chiến thắng 1–0 ở bán kết. Hoa Kỳ đã đánh bại Brazil 1–0 trong trận chung kết nhờ bàn thắng của Mallory Swanson, đảm bảo tấm huy chương vàng.

## Đời tư
Wilson gặp chồng cô là Michael Wilson, một cầu thủ NFL, khi cả hai còn học tại Stanford. Cô đổi tên, bao gồm cả trong sự nghiệp, sau khi họ kết hôn vào tháng 1 năm 2025. Vào ngày 5 tháng 3 năm 2025, cặp đôi thông báo rằng họ đang mong đợi đứa con đầu lòng. Con gái của họ, Gianna, chào đời vào tháng 9 năm 2025.

Wilson, cùng với các ngôi sao USWNT Mallory Swanson và Trinity Rodman, được gọi là "Triple Espresso". Họ đã tự đặt tên này cho mình trong giải đấu Olympic 2024, nơi bộ ba này ghi 10 trong số 12 bàn thắng của đội trên đường giành huy chương vàng.

## Trong văn hóa đại chúng
### Báo in
Wilson xuất hiện trên trang bìa tháng 6 năm 2023 của *[[Sports Illustrated]]* cùng với các đồng đội tuyển quốc gia Rose Lavelle, Alex Morgan, và Trinity Rodman. Cô cũng được giới thiệu trên các tạp chí *[[Elle]]*, *[[Vogue]]*, và *[[Time (tạp chí)|Time]]*.

### Truyền hình và phim ảnh
Wilson đã cùng đóng vai chính trong một quảng cáo cho *[[SportsCenter]]* của ESPN bắt đầu từ tháng 1 năm 2023 với Megan Rapinoe và Becky Sauerbrunn. Bắt đầu từ tháng 7 năm 2023, cô đóng vai chính trong một quảng cáo của Nike, Inc. có tựa đề "Nice to Beat You". Cô đóng vai chính trong một quảng cáo của Wells Fargo Visa có tên "Lucky Soccer Socks" và một quảng cáo của Chipotle có tên "Starting Wing" trong cùng tháng đó. Trước thềm Thế vận hội 2024, Wilson đã xuất hiện cùng Alex Morgan trong một quảng cáo cho Reese's.

### Đại diện thương hiệu
Wilson có hợp đồng đại diện thương hiệu với Nike, Inc., BioSteel Sports Nutrition, Ally Financial, Chipotle, Clif Bar, Hyperice, và Gatorade.

## Thống kê sự nghiệp
### Câu lạc bộ

### Quốc tế

:*Tỷ số và kết quả liệt kê bàn thắng của Hoa Kỳ trước; cột tỷ số hiển thị tỷ số sau mỗi bàn thắng của Wilson.*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Sophia Smith tại Portland Thorns FC (archived)
* Sophia Smith tại Thế vận hội Mùa hè 2024
*