Trần Thị Luyến

**Trần Thị Luyến** (sinh năm 1950) là giáo sư, tiến sĩ Việt Nam. Bà được phong các danh hiệu Anh hùng Lao động (2006), Nhà giáo Nhân dân (2008) và được nhận Giải thưởng Kovalepxkaia (2003) do những đóng góp để giải quyết nhiều vấn đề cấp bách trong chế biến thủy sản. Bà còn được xem là "nhà khoa học của nghề cá". Bà từng giữ chức vụ Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy sản Nha Trang.     

## Tiểu sử và học vấn
Trần Thị Luyến sinh năm 1950. 

Bà tốt nghiệp khoa chế biến của trường Đại học Thủy sản năm 1974 và trở thành giảng viên của Trường vào năm 1976. 

Năm 1998, bà được bổ nhiệm là Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy sản Nha Trang phụ trách 3 mảng: Khoa học - công nghệ, Hợp tác quốc tế và Sau đại học. 

Bà có học vị Tiến sĩ và học hàm Giáo sư. 

## Sự nghiệp

Trần Thị Luyến được nhiều người gọi là "nhà khoa học của nghề cá". Các đề tài của bà đã tập trung giải quyết nhiều vấn để cấp bách trong chế biến thủy sản hiện nay là làm sao để nâng cao giá trị tài nguyên biển, mang lại hiệu quả cao cho lĩnh vực kinh tế biển. Bà đã nghiên cứu quy luật biến đổi axit amin, đạm và nâng cao hiệu suất thu đạm trong sản xuất nước mắm. Đây là công trình đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam đưa ra quy luật toán học về biến đổi axit amin và đạm trong sản xuất nước mắm, áp dụng thực tế để tính lượng đạm nước mắm bất kỳ thời điểm nào trong quá trình sản xuất mà không phải qua phương pháp xác định hóa học như trước đây.

Bà còn có nhiều đề tài, dự án khoa học khác có giá trị như: Chế biến Surimi và các sản phẩm mô phỏng (2002), Nghiên cứu chế tạo sản phẩm carramin-P từ rong sụn để thay thế hàn the trong sản xuất giò, chả (2005), Một số đặc tính cơ bản của màng Polymer sinh học và chế tạo màng chứa đựng thực phẩm tự phân huỷ trong tự nhiên (2005), Nghiên cứu sản xuất chế phẩm hoạt động sinh học ở olygglucosamin từ Chitosan vỏ tôm, vỏ ghẹ (2005)… Các đề tài, dự án này vừa mang lại hiệu quả về kinh tế, vừa góp phần tạo ra các sản phẩm "sạch" khi ứng dụng vào đời sống. Đáng chú ý là cụm công trình “Nghiên cứu sản xuất chitozan từ vỏ tôm, vỏ ghẹ”; “Nghiên cứu sản xuất surumi (là các sản phẩm được chế biến từ thịt các lọai cá tạp kém giá trị như cá nhám, cá mè, các lọai cá nhỏ) và các sản phẩm mô phỏng (như tôm, cua, xúc xích…)”; “Chiết suất các hợp chất sinh học từ rong biển thay thế các chất độc hại trong bảo quản và chế biến thực phẩm”, đã được chọn để trao Giải thưởng Kovalevskaia.

Ngoài ra, Trần Thị Luyến còn là tác giả của rất nhiều bài báo khoa học về các công trình đã nghiên cứu trên các kỷ yếu hội nghị và tạp chí chuyên ngành, là chủ biên 11 cuốn sách và tham gia viết phần chế biến rong biển cho quyển Bách Khoa Thư Thuỷ Sản Việt Nam. Cùng với đó, bà đã góp phần đào tạo hàng chục kỹ sư, tiến sĩ, thạc sĩ cho ngành chế biến thủy sản.

Với những đóng góp trên, bà đã được Nhà nước Việt Nam và các tổ chức có uy tín trao tặng nhiều giải thưởng và danh hiệu cao quý như: Huân chương Lao động hạng 3 năm 2003; danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2006; danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm 2008, Nhà giáo ưu tú năm 2002; Giải thưởng Kovalepxkaia năm 2003.

## Vinh danh

* Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (2006)
* Huân chương Lao động hạng 3 (2003)
* Nhà giáo Nhân dân (2008)
* Nhà giáo ưu tú (2002)

### Giải thưởng khoa học
*Giải thưởng Kovalevskaia (2003)

## Tham khảo

## Xem thêm

* Trường Đại học Nha Trang
* Giải thưởng Kovalevskaia