Trần Thị Thu Hà (nhà khoa học)

**Trần Thị Thu Hà** (sinh năm 1972) là nữ phó giáo sư, tiến sĩ Việt Nam; nổi tiếng trong lĩnh vực nghiên cứu và bảo tồn, nhân giống các loại cây dược liệu quý ở Việt Nam. Bà được tặng Giải thưởng Kovalevskaia năm 2019. Hiện bà là Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển lâm nghiệp thuộc Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên.  

## Tiểu sử và học vấn
Trần Thị Thu Hà sinh năm 1972 tại huyện miền núi Con Cuông (tỉnh Nghệ An). Thuở còn học sinh, Trần Thị Thu Hà là một học sinh giỏi môn Vật lý của tỉnh trong suốt 3 năm trung học phổ thông, nhưng vào đại học, bà lại học chuyên ngành Lâm sinh như một cơ duyên với nghề.

Trần Thị Thu Hà học và tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp 3 (nay gọi là Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên) vào năm 1993. Từ năm 1999 đến 2001, bà học và tốt nghiệp thạc sỹ tại Đại học Nông nghiệp Na Uy (nay là Đại học khoa học sự sống Na Uy). Bà làm nghiên cứu sinh tại Đại học Quốc gia Úc (Australia National University) từ năm 2004 và bảo vệ Luận án tiến sỹ năm 2007. 

Năm 2008, sau khi hoàn thành luận án tiến sĩ, Trần Thị Thu Hà đã về nước, sáng lập và phát triển Viện Nghiên cứu và Phát triển lâm nghiệp theo cơ chế tự chủ thuộc Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên. Hiện bà vẫn là Viện trưởng Viện này.

Bà được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận học hàm Phó Giáo sư.  

## Sự nghiệp

Trần Thị Thu Hà là nhà khoa học nữ đầy tâm huyết, say mê trong nghiên cứu và bảo tồn, nhân giống các loại cây dược liệu quý ở Việt Nam; ứng dụng sinh học phân tử và hóa sinh phân tử vào nghiên cứu lai tạo, nhân giống phục vụ bảo tồn và phát triển một số loài cây dược liệu quý bản địa; nghiên cứu về chính sách lâm nghiệp và quản lý rừng bền vững ở vùng cao; ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý tài nguyên rừng… Thành tựu đáng chú ý của bà là nghiên cứu, lai tạo và nuôi trồng thành công 40 loại cây dược liệu quý của Việt Nam, mang lợi ích kinh tế cao như: Thông đất, lan kim tuyến, gừng gió, thất diệp nhất chi hoa, sa nhân tím, sói rừng, kim ngân hoa, sâm Ngọc Linh.

Hơn 30 năm làm khoa học, bà đã chủ trì 14 đề tài nghiên cứu khoa học các cấp; trong đó có 2 đề tài của Quỹ tài trợ cho các nhà Khoa học trẻ Quốc tế, 1 đề tài cấp nhà nước, 1 đề tài Quỹ gen cấp Quốc gia; 1 đề tài cấp quốc gia, 2 đề tài cấp bộ và cơ sở; tham gia thực hiện một số các dự án chuyển giao khoa học công nghệ cấp tỉnh và cấp Bộ; tiến hành thực hiện 21 quy trình nhân giống và nuôi trồng loài cây dược liệu và lâm nghiệp được áp dụng vào thực tiễn. Các quy trình được ứng dụng thông qua chuyển giao khoa học kỹ thuật vào các dự án tập trung thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông lâm nghiệp, phát triển nông thôn mới cho nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

Trần Thị Thu Hà cũng đã công bố 53 bài báo khoa học trong và ngoài nước, chủ trì và tham gia biên soạn 9 giáo trình, sách chuyên khảo, tham khảo; đã và đang hướng dẫn 35 luận văn thạc sĩ, hướng dẫn 3 luận án tiến sĩ; là chủ nhiệm của 8 sở hữu trí tuệ do Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ cấp…

Những đóng góp khoa học của Trần Thị Thu Hà đã được ghi nhận qua các giải thưởng: Giải thưởng Kovalevskaia năm 2019 cho thành tựu nghiên cứu xuất sắc của cá nhân nhà khoa học nữ; Được tôn vinh “Nhà Khoa học của Nhà nông” lần thứ ba, năm 2020; Giải thưởng bình chọn 100 nhà khoa học xuất sắc của Châu Á năm 2021 (honoree on the Asian Scientist 100 list 2021 edition) của Tạp chí Khoa học Châu Á (the Asian Scientist Journal); được vinh danh trong chương trình Vinh quang Việt Nam năm 2021 do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Báo Lao Động tổ chức; bà là một trong 10 nhà giáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo tham dự Hội nghị biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến toàn quốc năm 2023.

## Vinh danh

### Giải thưởng khoa học
*Giải thưởng Kovalevskaia 2019
*Được tôn vinh “Nhà Khoa học của Nhà nông” lần thứ ba, năm 2020
*Giải thưởng bình chọn 100 nhà khoa học xuất sắc của Châu Á năm 2021
*Được vinh danh trong chương trình Vinh quang Việt Nam năm 2021

## Gia đình

Trần Thị Thu Hà sinh ra lớn lên trong một gia đình có bố là quân nhân, mẹ là công nhân; gia đình lớn của bà có 7 chị em gái. Gia đình riêng của bà có một con gái và một con trai.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Giải thưởng Kovalevskaia