Harbin Z-20

**Harbin Z-20** (), còn gọi là Shendiao-20 
là một loại trực thăng đa dụng cỡ trung được sản xuất bởi Tập đoàn Công nghiệp Máy bay Cáp Nhĩ Tân. Mẫu máy bay này bay thử lần đầu vào ngày 23 tháng 12 năm 2013, với trọng lượng cất cánh tối đa trong khoảng . Trực thăng Z-20 có thể hoạt động ở các sân bay ở độ cao trên  hoặc trên tàu sân bay Liêu Ninh. Z-20 được đnahs giá là tương đương với trực thăng Sikorsky UH-60 Black Hawk, trong đó biến thể dân sự của nó Sikorsky S-70C-2 đã từng được trang bị cho Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc kể từ năm 1984.

## Phát triển
Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF) đã có nhu cầu trang bị một loại trực thăng đa dụng tầm trung có thể hoạt động tại các vùng núi từ những năm 1980s. Năm 1984, PLAAF mua 24 trực thăng Sikorsky S-70C-2 với động cơ T700-701A của General Electric.

Sau sự kiện tại Thiên An Môn năm 1989, Trung Quốc đã bị phuong Tây cấm vận và không thể mua thêm trực thăng Sikorsky từ Mỹ. Điều này dẫn đến việc Trung Quốc tự phát triển dự án trực thăng mới có tên "Dự án trực thăng 10 tấn" bắt đầu từ năm 2006, kết quả của chương trình là trực thăng Z-20 đã ra đời. Nó đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 23 tháng 12 năm 2013.

Việc sản xuất trực thăng của Trung Quốc được đảy mạnh sau vụ động đất tại Tứ Xuyên năm 2008 vì trực thăng có ưu điểm rất lớn trong việc cứu trợ thảm họa tại các khu vực thiên tai. Ngoài PLAAF, Z-20 còn được sử dụng trong các lực lượng khác của Quân đội Trung Quốc. Nó có thể đảm nhiệm vai trò của một trực thăng hải quân đa năng, đủ nhỏ để có thể trang bị trên tất cả các tàu chiến của PLAN trong khi vẫn có khả năng tác chiến chống ngầm.

Trực thăng Z-20 đã được thử nghiệm để mang tên lửa trên các giá treo hai bên cánh.

Z-20 cũng được phát triển biến thể tàng hình từ năm 2015. Việc Trung Quốc phát triển biến thể Z-20 tàng hình được diễn ra tương đối dễ dàng do Trung Quốc được tiếp cận với phần đuôi trực thăng MH-60 Black Hawk bị tai nạn sau khi Đặc nhiệm Mỹ đột kích căn hộ của Bin Laden. Tháng 5 năm 2021 mô hình trực thăng đã được công bố rộng rãi.

## Giai đoạn thiết kế
thế=Z-20 ground display at Airshow China 2022|nhỏ|Trực thăng Z-20 được triển lãm tại Triển lãm Hàng không Trung Quốc năm 2022
phải|nhỏ|Trực thăng Z-20 nhìn từ phía trước
Thiết kế của trực thăng Z-20 được dựa trên trực thăng S-70/UH-60 Black Hawk của Mỹ những năm 1970, mà Trung Quốc đã mua được những năm 1980. Pakistan có thể cũng đã cho phép Trung Quốc nghiên cứu phần đuôi của trực thăng Black Hawk bị bỏ lại sau cuộc đột kích của Mỹ vào nhà của Osama bin Laden ngày 1 tháng 5 năm 2011.

Z-20 sử dụng cơ chế điều khiển fly-by-wire và cánh quạt chính gồm 5 cánh; trong khi Black Hawk sử dụng 4 cánh. Phần nối đuôi với thân máy bay góc lớn hơn so với Black Hawk, giúp tăng lực nâng, diện tích cabin và đọ bền. Tấm ốp sau ống xả động cơ và trên xương sống có thể được dùng cho liên lạc vệ tinh hoặc định vị vệ tinh Bắc Đẩu. Trực thăng Z-20 được trang bị nhiều hệ thống phòng thủ gồm bộ thu cảnh báo radar và hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, cùng với bốn bệ phóng mồi bẫy và pháo sáng bao phủ 360 độ.

Trực thăng Z-20 sử dụng động cơ được cho là động cơ tuốc bin trục WZ-10 cung cấp công suất , cao hơn đáng kể so với động cơ được sử dụng trên trực thăng S-70-C2 và cao hơn một chút so với động cơ mới nhất của Black Hawk là động cơ GE T700-701D. Trực thăng Z-20 cũng áp dụng nhiều kỹ thuật công nghệ mới để giảm trọng lượng và cải thiện lực nâng. Những cải tiến cho phép nó có khả năng vận hành tốt ở độ cao trên 4,000&nbsp;m (13,200 ft). Trong trường hợp khẩn cấp công suất động cơ có thể được đẩy lên tới . So với S-70-C2, trực thăng Z-20 vượt trội về tốc độ, khả năng vận hành ở độ cao lớn, tầm bay và tải trọng.

## Các phiên bản trực thăng Z-20
nhỏ|Z-20J in Zhuhai Airshow 2024

; Z-20
: Phiên bản cơ bản của Lục quân Trung Quốc.
; Z-20T: Phiên bản trực thăng tấn công
: Phiên bản trang bị vũ khí tấn công, có thêm hai cánh với hai mấu cứng trên mỗi cánh, được trang bị trong biên chế Lục quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
; Z-20S
: Phiên bản Tìm kiếm cứu nạn (SAR). Được trang bị Camera Hồng ngoại hướng về phía trước (FLIR), một đèn pa dưới thân máy bay, cần trục gắn trên cửa cabin, đèn báo vị trí va chạm (CPI) dưới cần đuôi, ăng ten Đối kháng điện tử ECM mới phía trên Bộ thu cảnh báo Laser LWR và các thiết bị y tế khẩn cấp.
; Z-20K
: Phiên bản trang bị cho Lính dù của PLAAF.
; Z-20KA
: Phiên bản trực thăng tấn công dành co Lính dù PLAAF, trang bị thêm giá đỡ cứng và cảm biến EO.
; Z-20KS
: Phiên bản tìm kiếm và cứu nạn của Lính dù PLAAF.
; Z-20J
: Máy bay trực thăng đa dụng dành cho Hải quân/Máy bay trực thăng vận tải.
; Z-20F
: Phiên bản tác chiến chống ngầm. Phiên bản này được trang bị radar quét bề mặt dưới mũi máy bay, cánh được trang bị ngư lôi, sonar và bộ phận cửa sổ quan sát bóng nước để trinh sát.
; Z-20 PAP
: Phiên bản dành cho Cảnh sát vũ trang Trung Quốc
; Z-21
: Trực thăng tấn công chuyên dụng dựa trên khung thân của Z-20. Trực thăng Z-21 có phần đuôi và cánh quạt tương tự như Z-20 nhưng thân máy bay mỏng hơn. Buồng lái được thiết kế song song với nhau và một khẩu pháo tự động cỡ  được gắn bên dưới thân. Một radar tần số cao được lắp trên dỉnh cột cánh quạt. Động cơ đạt công suất  với miệng xả khí thải được hướng lên trên nhằm làm giảm tín hiệu hồng ngoại. Sáu mấu cứng trên cánh cho phép mang được nhiều vũ khí hơn so với Changhe Z-10. Mẫu trực thăng này lần đầu được quan sát thấy vào tháng 3/2024.

## Trang bị

; 

* Không quân Lục quân Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc – 150 chiếc Z-20 ở các phiên bản.
* Không quân Hải quân Trung Quốc
* Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
** Lực lượng nhảy dù – 6 chiếc Z-20K và hơn 15 chiếc Z-20S
* People's Armed Police
** China Coast Guard

## Tính năng của trực thăng Z-20
[nhỏ| Một chiếc Z-20K của [Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc|Không quân Trung Quốc chở theo xe địa hình hạng nhẹ Lynx CS/VP11 tại triển lãm Hàng không Trường Xuân 2023]]

## Xem thêm

## Tham khảo