Hệ thống phân cấp thành phố Trung Quốc

**Hệ thống phân loại tuyến thành phố Trung Quốc** () là một sự phân loại phân cấp không chính thức các thành phố Trung Quốc tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (CHNDTH). Không có danh sách chính thức nào như vậy trong nước, vì chính phủ Trung Quốc không công bố hoặc công nhận bất kỳ định nghĩa hay danh sách chính thức nào về các thành phố nằm trong hệ thống phân loại tuyến. Tuy nhiên, nó thường xuyên được các ấn phẩm truyền thông quốc tế khác nhau tham chiếu cho các mục đích bao gồm thương mại, vận tải, du lịch và giáo dục, cùng nhiều mục đích khác.

Với sự phát triển nhanh chóng của các thành phố Trung Quốc kể từ sau cải cách kinh tế và động lực không ngừng thay đổi giữa các thành phố trong nước, hệ thống phân loại tuyến đã trở nên phổ biến rộng rãi trong những năm gần đây như một điểm tham chiếu, chẳng hạn như giữa các nhà đầu tư và khách du lịch. Các thành phố ở các tuyến khác nhau thường phản ánh sự khác biệt về hành vi của người tiêu dùng, mức thu nhập, quy mô dân số, mức độ sành sỏi của người tiêu dùng, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực tài năng và cơ hội kinh doanh, cùng nhiều yếu tố khác.

Hệ thống phân loại tuyến thường bao gồm các đơn vị cấp địa khu tại Trung Quốc đại lục, bao gồm các địa cấp thị, châu tự trị, địa khu và minh. Các đặc khu hành chính (SAR) là Hồng Kông và Ma Cao không nằm trong danh sách này.

## Bối cảnh
Nhiều nhà kinh tế, tư vấn và doanh nghiệp phân loại các thành phố ở Trung Quốc dựa trên hệ thống phân loại tuyến. Các doanh nghiệp thường xuyên tham khảo hệ thống phân loại tuyến, ví dụ như trong việc đưa ra chiến lược tiếp thị, vì họ hiểu rằng coi Trung Quốc là một thị trường duy nhất là không khả thi: người tiêu dùng từ các vùng và thành phố khác nhau có mức thu nhập, hành vi và xu hướng rất khác nhau. Các thành phố ở các tuyến khác nhau cũng khác nhau rất nhiều về quy mô dân số, cơ sở hạ tầng và mức độ sành sỏi trong các sản phẩm và dịch vụ.

Với số lượng thành phố khổng lồ ở Trung Quốc, không có một phiên bản duy nhất nào của cách phân loại này. Theo nhiều ấn phẩm truyền thông, người ta hiểu rằng có bốn tuyến, và sự đồng thuận là có bốn thành phố thuộc Tuyến 1 (): Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu và Thâm Quyến (thường được gọi một cách thông tục là “Bắc-Thượng-Quảng-Thâm”, 北上广深). Các thành phố tuyến một đại diện cho những khu vực phát triển nhất của đất nước với những người tiêu dùng giàu có và sành sỏi nhất. Đây là những siêu đô thị đông dân, có ảnh hưởng to lớn về kinh tế, văn hóa và chính trị tại Trung Quốc.

## Phân loại

### Yicai Global
Vào năm 2017, *Yicai Global*, một tạp chí tài chính, đã công bố một danh sách phân tầng không chính thức về các *Thành phố có sức hút thương mại lớn nhất Trung Quốc*, xếp hạng 338 thành phố Trung Quốc trên hoặc tại cấp địa khu dựa trên dữ liệu kinh doanh mới nhất từ 160 thương hiệu thương mại, dữ liệu hành vi khách hàng từ 17 công ty internet và Dữ liệu lớn về các thành phố do các tổ chức nghiên cứu biên soạn. Xếp hạng mới đã đánh giá sức hấp dẫn thương mại của 338 thành phố dựa trên dữ liệu từ năm khía cạnh: (1) sự tập trung của các nguồn lực thương mại, (2) mức độ thành phố đóng vai trò là trung tâm thương mại, (3) sức sống của cư dân đô thị, (4) sự đa dạng của lối sống, (5) tính năng động trong tương lai. Danh sách dưới đây hiển thị phân loại năm 2017 của Yicai Global, bao gồm 338 thành phố được xếp hạng theo 6 tuyến: tuyến 1, tuyến 1 mới, tuyến 2, tuyến 3, tuyến 4 và tuyến 5.

Điều quan trọng cần lưu ý là một "thành phố" ở Trung Quốc có thể chỉ một đơn vị hành chính ở các cấp khác nhau. Tóm lại, trong khi có 334 đơn vị cấp địa khu ở Trung Quốc, thì có 2.851 đơn vị cấp huyện và 39.864 đơn vị cấp xã. Danh sách này chỉ bao gồm các đơn vị ở cấp địa khu, đơn vị hành chính cao thứ hai ở Trung Quốc. Một đơn vị hành chính "cấp địa khu" có thể là một thành phố (địa cấp thị), một địa khu, một châu tự trị và một minh. Bốn thành phố trực thuộc trung ương là Bắc Kinh, Thượng Hải, Trùng Khánh và Thiên Tân cũng được coi là các thành phố mặc dù chính thức chúng là các đơn vị hành chính cấp tỉnh. Chính vì những lý do này mà danh sách do *Yicai Global* công bố bao gồm 338 "thành phố": cụ thể là tất cả 334 đơn vị cấp địa khu cộng với 4 thành phố trực thuộc trung ương.

### South China Morning Post
Một danh sách không chính thức do tờ *[[South China Morning Post]]* công bố xếp hạng 613 thành phố Trung Quốc theo bốn tuyến. Danh sách này sử dụng nhiều thông số khác nhau làm cơ sở phân loại: quy mô dân số, GDP và cấp bậc hành chính. Theo *South China Morning Post*, các thành phố Tuyến 1 của Trung Quốc bao gồm Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thiên Tân và Trùng Khánh.

## Chỉ trích
Một số người cho rằng hệ thống phân loại tuyến làm hạn chế cơ hội cho các thành phố không được xếp hạng trong các tuyến cao hơn. Robert Lawrence Kuhn, một nhà ngân hàng đầu tư người Mỹ và là tác giả cuốn *How China’s Leaders Think* (Các nhà lãnh đạo Trung Quốc suy nghĩ như thế nào), lập luận rằng các thành phố được gọi là "tuyến hai" thực chất nên được gọi là "cơ hội hạng nhất", vì những thành phố này đã và đang là động lực tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc, được thúc đẩy bởi lượng đầu tư khổng lồ, cơ sở hạ tầng mới và sự tràn vào của các tài năng mới. Kuhn nói rằng "có khoảng 170 thành phố Trung Quốc có hơn một triệu dân, nhưng chỉ có năm thành phố – Thượng Hải, Bắc Kinh, Thiên Tân, Quảng Châu và Thâm Quyến – được coi là “tuyến một” xét về quy mô và Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người. Một số siêu đô thị này có dân số vượt quá dân số của nhiều quốc gia và đạt đẳng cấp thế giới về mọi mặt."

## Ghi chú

## Xem thêm
* Thành phố tuyến một 
* Thành phố quốc tế (国际城市)
* Hệ thống xếp hạng thành phố Ranally

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Xếp hạng thành phố của Yicai Global