Richard Rich, Nam tước Rich thứ 1

**Richard Rich, Nam tước Rich thứ 1** (khoảng 1496 – 12 tháng 6 năm 1567), là một luật sư, chính khách và quý tộc người Anh, từng giữ chức Đại Chưởng ấn của Anh dưới triều đại của Vua Edward VI của Anh từ năm 1547 đến năm 1551. Ông tích lũy được khối tài sản và ảnh hưởng đáng kể thông qua sự tham gia của mình vào việc giải thể các tu viện, thu được nhiều vùng đất và tài sản trước đây thuộc sở hữu của Giáo hội Công giáo La Mã ở Anh. Ông cũng đóng vai trò nổi bật trong việc truy tố những cá nhân bị coi là mối đe dọa đến quyền lực của vương quyền, bao gồm các nhân vật Công giáo như Thomas More và John Fisher, cũng như Anne Askew, người được liệt kê trong danh sách các vị tử đạo Tin lành của cuộc Cải cách Anh. Năm 1564, ông thành lập Trường Felsted ở Essex cùng với các nhà tế bần trực thuộc, để lại một di sản lâu dài trong lĩnh vực giáo dục và các tổ chức từ thiện.

## Đầu đời
Theo một số nguồn tin, Rich sinh ra ở giáo xứ St Lawrence Jewry, London, là con trai thứ hai của Richard Rich và Joan Dingley,, nhưng điều này còn gây tranh cãi. Ngoài ra, theo Carter, ông sinh ra ở Basingstoke, Hampshire, là con trai của John Rich (mất năm 1509?), ở Penton Mewsey, Hampshire, và một người vợ tên là Agnes mà họ không rõ. Năm 1509, Richard thừa kế ngôi nhà của cha mình ở Islington, Middlesex. Đầu năm 1551, ông được mô tả trong một tài liệu chính thức là "54 tuổi trở lên", và do đó ông sinh khoảng năm 1496 hoặc sớm hơn.

Theo Sergeaunt (1889):

Ông có một người anh em trai, Robert, người được Henry VIII ban tặng một mảnh đất ở Bucklersbury vào ngày 24 tháng 2 năm 1539, và người này đã mất năm 1557.

## Sự nghiệp
Người ta biết rất ít về cuộc đời đầu của Rich. Ông có thể đã học tại Cambridge trước năm 1516. Năm đó, ông gia nhập Middle Temple với tư cách là luật sư và vào khoảng thời gian từ năm 1520 đến năm 1525, ông là giảng viên tại New Inn. Đến năm 1528, Rich đang tìm kiếm người bảo trợ và đã viết thư cho Hồng y Wolsey; năm 1529, Thomas Audley đã giúp ông được bầu làm nghị sĩ cho Colchester. Khi sự nghiệp của Audley thăng tiến vào đầu những năm 1530, sự nghiệp của Rich cũng vậy, thông qua nhiều chức vụ pháp lý khác nhau, trước khi ông thực sự trở nên nổi bật vào giữa những năm 1530.

Những chức vụ khác tiếp nối, và vào năm 1533, Rich được phong tước hiệp sĩ và trở thành Tổng luật sư của Anh và xứ Wales, với cương vị này ông phải hành động dưới thời Thomas Cromwell như một "cây búa nhỏ" để phá hủy các tu viện, và để đảm bảo việc thực thi Đạo luật Tối cao của [Henry VIII của Anh]. Rich đã tham gia vào các phiên tòa xét xử [Thomas More và Giám mục John Fisher. Trong cả hai trường hợp, bằng chứng của ông chống lại bị cáo đều bao gồm những lời thú nhận được đưa ra trong cuộc trò chuyện thân mật, và trong trường hợp của More, những lời nói đó đã bị hiểu sai theo cách mà khó có thể là cố ý. Trong phiên tòa, More nói rằng Rich "luôn được biết đến là người ăn nói bỗ báng, một tay chơi cờ bạc cừ khôi, chứ không có tiếng tăm gì đáng khen ngợi." Rich cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự sụp đổ của Cromwell.

Với tư cách là Cố vấn pháp lý của Nhà vua, Rich đã đến Lâu đài Kimbolton ở Huntingdonshire vào tháng 1 năm 1536 để lập danh mục tài sản của Catalina của Aragón và viết thư cho Henry tư vấn về cách ông ta có thể thu hồi tài sản của bà một cách hợp pháp.

### Làm Chưởng ấn
Vào ngày 19 tháng 4 năm 1536, Rich trở thành tể tướng của Tòa án Tăng thu (Court of Augmentations), được thành lập để quản lý thu nhập của các tu viện. Phần tài sản ông thu được, có thể bằng cách ban tặng hoặc mua, bao gồm Tu viện Leez và khoảng 100 điền trang ở Essex. Rich cũng đã mua lại—và phá hủy—bất động sản và tài sản của Tu viện Thánh Bartholomew Đại đế (St Bartholomew-the-Great) ở Smithfield. Ông giữ chức Chủ tịch Viện Thứ dân Vương quốc Anh cùng năm đó và ủng hộ chính sách của nhà vua. Mặc dù có tham gia vào việc giải thể các tu viện, truy tố Thomas More và Giám mục Fisher, cũng như vai trò của ông dưới thời Edward VI và Elizabeth, tín ngưỡng tôn giáo của ông vẫn giữ nguyên trên danh nghĩa là Công giáo.

Rich cũng tham gia vào việc tra tấn Anne Askew, người phụ nữ duy nhất bị tra tấn tại Tháp Luân Đôn. Cả ông ta và Thomas Wriothesley, Bá tước Southampton thứ nhất đều xoay bánh răng của cái trăn tra tấn để hành hạ bà.

### Nam tước Rich
Rich là trợ lý thi hành di chúc của Vua Henry VIII và được ban tặng đất đai. Ông trở thành Nam tước Rich của Tu viện Leez vào ngày 26 tháng 2 năm 1547. Tháng sau, ông kế nhiệm Thomas Wriothesley, Bá tước Southampton thứ nhất, làm Đại Chưởng ấn. Ông ủng hộ Edward Seymour, Công tước thứ nhất xứ Somerset, trong các chính sách của ông ta, bao gồm cải cách các vấn đề Giáo hội và việc truy tố anh trai mình, Thomas Seymour, Bá tước Seymour xứ Sudeley thứ nhất, cho đến cuộc khủng hoảng tháng 10 năm 1549, khi ông liên minh với John Dudley, Công tước Northumberland thứ nhất. Ông từ chức vào tháng 1 năm 1552.

### Truy tố các giám mục

Rich đã tham gia vào việc truy tố các giám mục Stephen Gardiner và Edmund Bonner, và có vai trò trong việc đối xử khắc nghiệt với Mary I, người sau này trở thành nữ hoàng Anh. Nhưng khi lên ngôi, Mary không hề có ác cảm với Rich. Ông đã tích cực tham gia vào việc khôi phục tôn giáo cũ ở Essex dưới triều đại mới, và là một trong những người đàn áp tích cực nhất. Sự xuất hiện của ông trong Hội đồng Cơ mật của Nữ hoàng rất hiếm hoi trong suốt triều đại của Mary, nhưng dưới thời Elizabeth I, ông đã phục vụ trong một ủy ban điều tra về việc cấp đất dưới thời Mary, và vào năm 1566, ông được triệu tập để tư vấn về vấn đề hôn nhân của nữ hoàng. Ông mất tại Rochford ở Essex vào ngày 12 tháng 6 năm 1567 và được chôn cất tại Nhà thờ Holy Cross ở Felsted.

Vào thời trị vì của Mary, ông đã thành lập một giáo xứ với nhiệm vụ hát các thánh lễ và bài ca tang lễ, cũng như rung chuông trong nhà thờ Felsted. Thêm vào đó là khoản trợ cấp cá trích trong Mùa Chay cho cư dân của ba giáo xứ. Những khoản quyên góp này đã được chuyển giao vào năm 1564 để thành lập Trường Felsted, chuyên dạy tiếng Latinh, tiếng Hy Lạp và thần học cho trẻ em sinh ra tại các điền trang của người sáng lập. Quyền bảo trợ trường học vẫn thuộc về gia đình người sáng lập cho đến năm 1851.

### Hậu duệ

## Đánh giá
Từ giữa thế kỷ 16, Rich đã nổi tiếng là 1 kẻ vô đạo đức, gian lận tài chính, hai mặt, khai man và phản bội, một danh tiếng hiếm có trong lịch sử nước Anh. Nhà sử học Hugh Trevor-Roper gọi Rich là một người "chưa từng có ai nói những lời tốt đẹp về ông ta".

## Tham khảo