Trúc Pháp Hộ

**** (; ja. *Jiku Hōgo*; ko. *Ch'uk Pŏpho*; Hán Việt: *Trúc Pháp Hộ*; khoảng năm 233-310) là một trong những nhà dịch thuật kinh điển Đại thừa sang chữ Hán quan trọng nhất trong thời kỳ đầu. Một số bản dịch của ông có ảnh hưởng sâu sắc đến Phật giáo Đông Á. Ông được mô tả trong các danh mục kinh điển là người có nguồn gốc từ vương quốc Nguyệt Chi.

## Cuộc sống
Theo các tài liệu ghi nhận, gia đình Trúc Pháp Hộ sống ở Đôn Hoàng, nơi ông được sinh ra vào khoảng năm 233 CN. Năm 8 tuổi, ông thọ giới sa di và bái một nhà sư Ấn Độ có tên Hán là Trúc Cao Tọa () làm thầy của mình.

Trúc Pháp Hộ từ nhỏ đã có tiếng cực kỳ thông minh. Ông cùng thầy mình du hành đến nhiều quốc gia ở Tây Vực, nơi ông học các ngôn ngữ và chữ viết Trung Á. Sau khi trở về Trung Quốc, ông mang theo một số lượng lớn kinh điển Phật giáo và dịch chúng với sự trợ giúp của nhiều trợ lý và cộng sự, cả Hán văn lẫn tiếng ngoại ngữ, từ tiếng Parthia sang tiếng Khotan. Một trong những trợ lý nổi bật nhất của ông là một upāsaka người Hán, Nhiếp Thừa Viễn (), người giữ vai trò là người chép sử và biên tập.

Trúc Pháp Hộ bắt đầu sự nghiệp dịch thuật của mình tại Trường An (ngày nay là Tây An) vào năm 266 CN, và sau đó chuyển đến Lạc Dương, thủ đô của nhà Tấn mới thành lập. Ông cũng hoạt động ở Đôn Hoàng một thời gian và luân phiên giữa ba địa điểm. Chính tại Trường An, ông đã thực hiện bản dịch đầu tiên được biết đến của *[[Pháp hoa kinh]]* và *[[Thập địa kinh]]*, hai kinh văn sau này trở thành bản dịch chính thức cho Phật giáo Trung Hoa, lần lượt vào năm 286 và 302. Ông qua đời ở tuổi 78 sau một thời gian lâm bệnh; địa điểm chính xác ông qua đời vẫn còn gây tranh cãi.

## Tác phẩm
Tổng cộng, Trúc Pháp Hộ được ghi nhận đã dịch khoảng 154 kinh. Nhiều tác phẩm của ông rất thành công, được lưu hành rộng rãi khắp miền bắc Trung Hoa vào thế kỷ thứ ba và trở thành chủ đề nghiên cứu và xem xét của các nhà sư Trung Hoa vào thế kỷ thứ tư. Những nỗ lực của ông trong cả việc dịch thuật và thuyết giảng kinh điển được cho là đã khiến nhiều người ở Trung Quốc chuyển sang Phật giáo và góp phần vào sự phát triển của Trường An thành một trung tâm Phật giáo lớn vào thời điểm đó.

Một số bản dịch chính của ông gồm: 

* *[[Pháp hoa kinh|Saddharmapundarika]]* (): "Chính pháp hoa kinh"
* *Pañcaviṃśatisāhasrikā [[Bát-nhã-ba-la-mật-đa|Prajñāpāramitā Sūtra]]* (): "Quang tán Bát-nhã-ba-la-mật kinh"
* *[[Thập địa kinh|Dasabhūmika-sūtra]]* (): "Tiệm bị nhất thiết trí đức kinh"
* *Lalitavistara* (): "Phổ diệu kinh"
* *[[Duy-ma-cật sở thuyết kinh|Vimalakīrtinirdeśa]]* (): "Duy-ma-cật sở thuyết kinh"
* *Tathāgataguhyaka Sūtra* (): "Mật tích Kim cương lực sĩ kinh"
* *Bhadrakalpikasūtra* (): "Hiền kiếp kinh"
* *[[Thủ-lăng-nghiêm-tam-muội kinh|Śūraṅgama Samādhi]]* (): "Thủ-lăng-nghiêm-tam-muội kinh"
* *Akṣayamatinirdeśa* (): "A-sai-mạt Bồ tát kinh"

## Xem thêm
* Lâu-ca-sấm
* Lịch sử Phật giáo
* Con đường tơ lụa truyền bá Phật giáo
* Dharmakṣema

## Chú thích

## Tham khảo
* Boucher, Daniel (2006). Dharmaraksa và sự truyền bá Phật giáo vào Trung Quốc, Châu Á chính 19, 13-37
* Boucher, Daniel. Quy trình biên dịch Phật giáo ở Trung Quốc thế kỷ thứ ba: Nghiên cứu về Dharmaraksa và cách diễn đạt của ông. Ann Arbor, MI: UMI Microform. 1996. Bản in.
* Wood, Francis. Con đường tơ lụa: Hai nghìn năm trong lòng châu Á. Berkeley, CA: Nhà xuất bản Đại học California, 2002.

## Liên kết ngoài
* Từ điển Phật giáo kỹ thuật số (đăng nhập bằng userID "guest")
* Các văn bản liên quan đến Dharmaraksa