open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aulacocephalus temminckii

***Aulacocephalus temminckii***, thường được gọi là **cá mú dải vàng**, là loài cá biển duy nhất thuộc chi ***Aulacocephalus*** trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1854.

## Phân bố và môi trường sống
*A. temminckii* có phạm vi phân bố rải rác khắp vùng biển Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, nó được tìm thấy ở ngoài khơi Nam Phi; miền nam Mozambique; Comoros; Reunion và Mauritius; ở phía bắc của Biển Đỏ; phía tây Thái Lan. Ở phía tây Thái Bình Dương, nó được tìm thấy tại quần đảo Ryukyu và ngoài khơi phía nam Nhật Bản; phía nam Hàn Quốc, đông nam Trung Quốc và đảo Đài Loan; phía nam đảo Mindanao, Philippines; rải rác ở 2 bờ đông - tây của Úc; đảo Norfolk; New Zealand và Polynesia thuộc Pháp. *A. temminckii* sống trong các hang động và xung quanh các kẽ hở của rạn san hô và đá ngầm; độ sâu được ghi nhận là khoảng 20 – 604 m.

## Mô tả
*A. temminckii* trưởng thành đạt kích thước khoảng 40&nbsp;cm. Cá thể trưởng thành có màu lam sáng đặc biệt với sọc vàng tươi nổi bật từ mõm, băng qua mắt, trải dài dọc theo lưng đến cuống đuôi trên. Da của loài này có độc tố grammistin tạo ra vị đắng. Lượng độc tố được sản xuất tăng lên khi chúng rơi vào trạng thái sợ hãi.

Số gai ở vây lưng: 9; Số vây tia mềm ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 9; Số vây tia mềm ở vây ngực: 17 - 18.

Thức ăn của *A. temminckii* là những loài cá nhỏ và động vật giáp xác.

## Xem thêm
Randall, John E.; Aida, Katsumi; Hibiya, Takashi; Mitsuura, Nobuhiro; Kamiya, Hisao; Hashimoto, Yoshiro (1971), GRAMMISTIN, THE SKIN TOXIN OF SOAPFISHES, AND ITS SIGNIFICANCE IN THE CLASSIFICATION OF THE GRAMMISTIDAE, *Publ. Seto Mar. Bioi. Lab.* XIX (2/3), 157 - 190

## Chú thích
Nhánh Anh Tiên

**Nhánh Anh Tiên** là một trong hai thiên hà xoắn ốc chính của Ngân Hà. Nhánh lớn thứ hai được gọi là Nhánh Scaurus-Thuẫn Bài. Thiên hà Perseus bắt đầu từ đầu xa của thanh trung tâm dải Ngân hà dài. Trước đây được cho là cách xa 13.000 năm ánh sáng, giờ đây nó được cho là nằm cách hệ Mặt Trời 6.400 năm ánh sáng.

Dải Ngân hà là một thiên hà xoắn ốc có rào chắn với hai thiên hà chính và một số nhánh nhỏ hoặc cựa. Nhánh xoắn ốc Anh Tiên, với bán kính khoảng 10,7 kiloparsecs, nằm giữa hai nhánh nhỏ Thiên Nga và Thuyền Để - Cung Thủ. Nó được đặt tên theo chòm sao Anh Tiên theo hướng nhìn từ Trái Đất.

Có suy đoán rằng spur địa phương được gọi là Nhánh Orion - Thiên Nga, bao gồm hệ Mặt Trời và Trái Đất và nằm bên trong Nhánh Anh Tiên, là một nhánh của nó, nhưng điều này chưa được xác nhận.

Nhánh xoắn ốc Anh Tiên chứa một số thiên thể Messier:

* Tinh vân Con Cua (M1) 
* Cụm sao mở M36 
* Cụm sao mở M37 
* Cụm sao mở M38 
* Cụm sao mở M52 
* Cụm sao mở M103.

## Xem thêm
* Danh sách các thiên thể Messier

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Các vật thể lộn xộn trong dải ngân hà (SEDS)
Messier 37

**Messier 37** (còn được gọi là **M37** hoặc **[[Thiên thể NGC|NGC]] 2099**) là cụm sao mở phong phú nhất trong chòm sao Ngự Phu. Nó là cụm sáng nhất trong ba cụm sao mở của chòm sao Ngự Phu và được nhà thiên văn học người Ý là Giovanni Battista Hodierna phát hiện trước năm 1654. M37 đã bị nhà thiên văn học người Pháp Guillaume Le Gentil bỏ qua khi ông tái khám phá M36 và M38 vào năm 1749. Nhà thiên văn học người Pháp Charles Messier đã khám phá lại độc lập vào tháng 9 năm 1764 nhưng cả ba cụm được Hodierna ghi nhận. Nó được phân loại là Trumpler loại I, 1, r hoặc I, 2, r.

M37 nằm ở hướng đối cực, đối diện với Trung tâm Ngân Hà khi nhìn từ Trái Đất. Ước tính độ tuổi của nó từ 347&nbsp; triệu đến 550&nbsp; triệu năm. Nó có khối lượng gấp 1.500 lần Mặt Trời và chứa hơn 500 ngôi sao đã xác định, với khoảng 150 sao sáng hơn cường độ 12,5. M37 có ít nhất một tá sao khổng lồ đỏ, và ngôi sao dãy chính còn sống sót của nó là sao B9 V. Sự phong phú của các nguyên tố khác ngoài hydro và heli, điều mà các nhà thiên văn học gọi là tính kim loại, là tương tự, nếu không nói là hơi cao hơn, sự phong phú trong Mặt Trời.

Ước tính ở khoảng cách  từ Trái Đất, đường kính góc của cụm sao là 24 phút cung, tương ứng với phạm vi vật lý khoảng . Bán kính triều của cụm, nơi nhiễu loạn hấp dẫn bên ngoài bắt đầu có ảnh hưởng đáng kể đến quỹ đạo của các ngôi sao thành viên của nó, là khoảng 46-59 ly (14-18 pc). Cụm này đang di chuyển trên một quỹ đạo qua Ngân Hà với chu kì 219,3 Ma và độ lệch tâm quỹ đạo là 0,22. Điều này sẽ làm nó lại gần tới 19,6 kly (6,0 kpc) và cách xa tới 30,7 kly (9,4 kpc) tính từ trung tâm Ngân Hà. Nó đạt đến một khoảng cách cao nhất trên mặt phẳng thiên hà   và sẽ vượt qua mặt phẳng này với chu kỳ 31,7 Ma.

## Biểu đồ bầu trời

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 37, SEDS Messier pages
*
Sarafloxacin

**Sarafloxacin** (INN) là một loại thuốc kháng sinh quinolone, đã được loại bỏ khỏi sử dụng lâm sàng bởi nhà sản xuất Abbott Lab Laboratory từ ngày 30 tháng 4 năm 2001.

## Xem thêm

* Quinolone 
* Tác dụng bất lợi của fluoroquinolone

## Tham khảo
Họ cụm sao mở

Trong thiên văn học, một **họ cụm sao mở** là một nhóm xấp xỉ  các cụm sao mở trẻ cùng tuổi (độ tuổi  \sim30 MYR) nằm trong một khu vực tương đối nhỏ của đĩa ngân hà (bán kính   \sim250 pc).

## Giới thiệu
Các cụm sao mở không hình thành trong sự cô lập mà trong các phức hợp (Efremov 1978), trong các khu vực hình thành sao. Khi tuổi tác, phân bố không gian và động học được tính đến đồng thời, một số lượng đáng kể các cụm sao mở trẻ đã biết được tìm thấy trong các nhóm.

Piskunov và các cộng sự. (2006) đã tìm thấy bằng chứng cho bốn phức hợp cụm mở (OCC) ở các độ tuổi khác nhau có chứa tới vài chục cụm. Sự tồn tại của ít nhất năm họ sao năng động của các cụm mở trẻ trong đĩa Ngân hà đã được xác nhận bằng phân tích thống kê của de la Fuente Marcos và de la Fuente Marcos (2008). Chúng, theo thứ tự khoảng cách ngày càng tăng: Lạp Hộ, Thuẫn Bài - Cung Thủ, Thiên Nga, Thiên Yết và Thiên Hậu - Anh Tiên. Những họ này được liên kết với cấu trúc xoắn ốc của Thiên hà, chúng tồn tại trong thời gian ngắn khi chúng phân tán trong một khoảng thời gian tương đối ngắn và chúng là tổ tiên của các siêu cụm cổ điển, các nhóm di chuyển và các dòng sao (de la Fuente Marcos & de la Fuente Marcos 2008).

Gia đình cụm sao mở Thiên Hậu - Anh Tiên nằm cách Mặt trời 2 kpc giữa các chòm sao Thiên Hậu và Anh Tiên, được nhúng vào nhánh xoắn ốc Anh Tiên (de la Fuente Marcos & de la Fuente Marcos 2009). Cấu trúc gần như xác định một mặt phẳng nghiêng gần 30 ° so với mặt phẳng của Dải Ngân hà. Nó có đường kính khoảng 600 pc và bao gồm 10 đến 20 thành viên. Hầu hết các thành viên đều là ứng cử viên có vị trí bên dưới đĩa Thiên hà và di chuyển ra khỏi nó. Nó bắt đầu hình thành khoảng 20 đến 40 Myr (1 Myr = 10 6 năm) trước đây.

## Xem thêm

* Dãy sao 
* Di chuyển nhóm 
* Cụm sao mở 
* Tàn dư cụm sao mở 
* Cụm sao

## Tham khảo

* Efremov, YN 1978, *Thư thiên văn học Liên Xô*, 4, 66-69 () 
* de la Fuente Marcos, Raúl; & de la Fuente Marcos, Carlos (2008), *Tạp chí Vật lý thiên văn*, 672, 342-351 () 
* de la Fuente Marcos, Raúl; & de la Fuente Marcos, Carlos (2009), *Thiên văn học mới*, 14, 180-195 () 
* Piskunov, AE, Kharunn, NV, Röser, S., Schilbach, E., & Scholz, R.-D. 2006, *Thiên văn học và Vật lý thiên văn*, 445, 545-565 ()
Nifurtoinol

**Nifurtoinol** (rINN, tên thương mại **Urfadyn**) là một loại kháng sinh trị liệu nitrofuran được sử dụng trong điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu.

Nó còn được gọi là "hydroxymethylnitrofurantoin".

## Tham khảo
Aporops bilinearis

***Aporops bilinearis***, thường được gọi là **cá mú lùn nhiều đốm**, là loài cá biển duy nhất thuộc chi ***Aporops*** trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1943.

## Phân bố và môi trường sống
*A. bilinearis* có phạm vi phân bố rộng rãi ở vùng biển Tây Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và các hòn đảo xung quanh, về phía đông đến Sri Lanka và các quần đảo lân cận, xa nhất là đến quần đảo Cocos (Keeling). Ở Thái Bình Dương, chúng không được tìm thấy ở vùng biển các nước Đông Nam Á; phía bắc giới hạn đến quần đảo Ryukyu (miền nam Nhật Bản); phía nam đến vùng biển hai bờ đông bắc - tây bắc Úc, phía đông trải rộng đến các quần đảo thuộc ba tiểu vùng Micronesia, Melanesia và Polynesia. *A. bilinearis* sống đơn độc, bơi xung quanh các rạn san hô và rạn đá ngầm ở độ sâu khoảng 35 m trở lại.

## Mô tả
*A. bilinearis* trưởng thành có kích thước khoảng 10&nbsp;cm. Cơ thể thuôn dài, có màu nâu nhạt với các đốm màu nâu đen trải dài theo chiều dọc cơ thể.

Số gai ở vây lưng: 7; Số tia vây mềm ở vây lưng: 23 - 25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 19 - 21; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số đốt sống: 28; Số vảy đường bên: 32 - 38 (phía trước) + 14 - 28 (phía sau) khi phát triển đầy đủ.

Thức ăn của *A. bilinearis* có lẽ là các loài động vật giáp xác và sinh vật phù du. Đây là khá nhát, luôn ẩn trốn. Không có thông tin về việc sử dụng loài này trong thương mại.

## Liên kết ngoài
* http://fishesofaustralia.net.au/home/species/3871

## Chú thích
Furazolidone

**Furazolidone** là kháng sinh nằm trong nhóm thuốc nitrofuran và nhóm chất ức chế monoamin oxydase (MAOI). Nó được giới thiệu bởi Phòng thí nghiệm Roberts dưới tên gọi **Furoxone** và bởi GlaxoSmithKline với dưới tên gọi **Dependal-M**.

## Sử dụng trong y tế
Furazolidone được sử dụng trong y học cho người và thú y. Furazolidone có thể tiêu diệt:

* Gram dương 
** *[[Clostridium perfringens]]* 
** *[[Corynebacterium pyogenes]]* 
** Liên cầu khuẩn 
** Staphylococci 
* Gram âm 
** *[[Escherichia coli]]* 
** *[[Salmonella dublin]]* 
** *[[Salmonella enterica subsp. enterica|Salmonella typhimurium]]* 
** *Shigella* 
* Động vật nguyên sinh 
** *[[Giardia lamblia]]* 
** Loài *[[Eimeria]]* 
** *[[Histomonas meleagridis]]*

### Sử dụng ở người
Ở người, Furazolidone được sử dụng để điều trị tiêu chảy và viêm ruột do vi khuẩn hoặc động vật nguyên sinh, bao gồm tiêu chảy, dịch tả và nhiễm khuẩn salmonella. Furazolidone cũng được đề xuất để điều trị *[[Helicobacter pylori|nhiễm khuẩn Helicobacter pylori]]*. Furazolidone cũng được sử dụng để chữa trị cho bệnh giardia (do *[[Giardia lamblia]]*), bệnh lỵ amip và bệnh do vi khuẩn Shigella gây ra mặc dù đây không phải là phương pháp điều trị ưu tiên.

### Sử dụng trong thú y
Furazolidone được sử dụng trong việc nuôi trồng thủy sản, ví dụ như để điều trị cho bệnh nhiễm trùng *[[Myxobolus não|Myxobolus cerebralis]]* ở cá hồi. Tuy nhiên, việc sử dụng furazolidone trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản ở Hoa Kỳ bị FDA cấm theo Đạo luật Làm rõ Sử dụng Thuốc Thú y năm 1994 vì furazolidone là một loại kháng sinh nitrofuran.

### Sử dụng trong phòng thí nghiệm
Furazolidone được sử dụng để phân biệt các Đơn cầu khuẩn (Micrococcus) và Tụ cầu khuẩn.

## Cơ chế hoạt động
Furazolidone được cho là hoạt động bằng sự liên kết chéo của DNA.

## Tác dụng phụ
Mặc dù Furazolidone là loại kháng sinh hiệu quả khi tất cả các kháng sinh khác đều thất bại trong việc chống lại nhiễm trùng kháng thuốc kháng sinh, nó có tác dụng phụ như ức chế monoamin oxydase. Giống như với các loại thuốc trong nhóm nitrofuran khác, nồng độ ức chế tối thiểu cũng có thể tạo ra các phản ứng tiêu cực trên toàn cơ thể như run, co giật, viêm thần kinh ngoại biên, rối loạn tiêu hóa, ức chế sinh tinh. Các nitrofuran được FDA công nhận là chất gây đột biến hay chất gây ung thư và không còn được sử dụng kể từ năm 1991.

## Xem thêm

* Micrococcus
* Nitrofurantoin

## Tham khảo
Callirrhoe (vệ tinh)

**Callirrhoe** ( kə-LIRR -o-ee; Hy Lạp: *Καλλιρρόη),* còn được gọi là ***' là một trong [[Vệ tinh tự nhiên|các vệ tinh tự nhiên]] bên ngoài của [[sao Mộc]]. Đó là một [[Vệ tinh dị hình|mặt trăng dị hình]] quay quanh theo hướng [[Chuyển động thuận và nghịch (Thiên văn học)|ngược]]. Callirrhoe được chụp bằng Spacewatch tại [[Đài thiên văn quốc gia Kitt Peak]] từ ngày 6 tháng 10 đến ngày 4 tháng 11 năm 1999,  và ban đầu được chỉ định là [[tiểu hành tinh]] (). Nó được phát hiện trên quỹ đạo quanh Sao Mộc bởi Tim Spahr vào ngày 18 tháng 7 năm 2000, và sau đó được chỉ định ***'. Đó là mặt trăng thứ 17 được xác nhận của Sao Mộc.

Callirrhoe có cường độ rõ ràng là 20,7,  khiến nó thậm chí còn mờ hơn cả hành tinh lùn Eris ở cường độ 18,7. Sao Mộc sáng hơn khoảng 2,5 tỷ lần so với Callirrhoe.

Callirrhoe có đường kính khoảng 8,6&nbsp;km, và quay quanh sao Mộc ở một khoảng cách trung bình là 24,1 triệu km trong 758 ngày, ở một độ nghiêng quỹ đạo là 141° so với mặt phẳng hoàng đạo (140° đến xích đạo của sao Mộc) với một độ lệch tâm của 0,28. Vật thể này có lẽ đã bị bắt từ lâu từ quỹ đạo nhật tâm và ảnh hưởng lực hấp dẫn của Mặt trời làm cho quỹ đạo này rất thất thường.

Nó được đặt tên vào tháng 10 năm 2002 theo tên của Callirrhoe, con gái của thần sông Achelous, một trong những cuộc chinh phạt của thần Zeus (Jupiter).

Nó thuộc nhóm Pasiphae, các mặt trăng ngược không đều quay quanh Sao Mộc ở khoảng cách từ 22,8 đến 24,1 triệu km và với độ nghiêng nằm trong khoảng 144,5° đến 158,3°.

Là một nghiên cứu điều hướng, tàu vũ trụ New Horizons đã chụp hình Callirrhoe vào ngày 10 tháng 1 năm 2007 

## Tham khảo

## liên kết ngoài

* Khám phá Mặt trăng thứ 17 của Sao Mộc  
* Tàu vũ trụ S / 1999 J 1 
* Hình ảnh khám phá tàu vũ trụ
Acid oxolinic

**Axit oxolinic** là một loại kháng sinh quinolone được phát triển ở Nhật Bản vào những năm 1970. Liều dùng 12–20&nbsp;mg / kg uống trong năm đến mười ngày. Loại kháng sinh này hoạt động bằng cách ức chế enzyme DNA gyrase. Nó cũng hoạt động như một chất ức chế tái hấp thu dopamine và có tác dụng kích thích ở chuột.

## Xem thêm

* Axit amfonelic 
* Fluoroquinolone

## Tham khảo
Rosoxacin

**Rosoxacin** (còn được gọi là acrosoxacin, tên thương mại là Eradacil) là một loại kháng sinh thuộc nhóm quinolone được chỉ định để điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu và một số bệnh lây truyền qua đường tình dục. Rosoxacin được biết đến với khả năng chống lại các chủng kháng penicillin và là một loại thuốc dùng một liều duy nhất, giúp tránh được các biến chứng thường gặp khi sử dụng penicillin, đặc biệt là sốc phản vệ.

Rosoxacin được phát triển bởi Sanofi-Synthelabo (hiện là một phần của sanofi-aventis).

## Tổng hợp

Quá trình tổng hợp rosoxacin bắt đầu bằng quá trình tổng hợp pyridin Hantzsch biến đổi sử dụng làm thành phần ammonium axetat, hai chất tương đương của methyl propiolate và một trong 3-nitrobenzaldehyd. Sau đó, Oxy hóa dihydropyridine (**2**) bằng axit nitric sau đó xà phòng hóa, khử carboxyl hóa và khử nhóm nitro bằng sắt và axit HCl tạo ra anilin **3**. Điều này trải qua chuỗi phản ứng Gould-Jacobs cổ điển với este methoxymethylenemalonate để tạo thành vòng 4-hydroxyquinoline, sau đó kiềm hóa bằng ethyl iodide và xà phòng hóa este để hoàn thành quá trình tổng hợp chất kháng khuẩn rosoxacin (**4**).

## Dược lực học
Rosoxacin là một loại kháng sinh quinolone không được khử trùng. Phương thức hoạt động của nó phụ thuộc vào việc ngăn chặn sự sao chép DNA của vi khuẩn bằng cách tự liên kết với một enzyme có tên là DNA gyrase, cho phép không cần thiết phải sao chép một chuỗi xoắn kép DNA thành hai. Rosoxacin là một loại kháng sinh phổ rộng có hoạt tính chống cả vi khuẩn Gram dương và Gram âm.

## Động lực học
Rosoxacin liên kết và ức chế các enzyme topoisomerase II (DNA gyrase) và topoisomerase IV, cần thiết cho sự sao chép DNA của vi khuẩn, sao chép, sửa chữa và tái tổ hợp.

## Xem thêm

* Fluoroquinolone 
* Droxacin

## Tham khảo
Danh sách công ty khởi nghiệp kỳ lân

Đây là danh sách **công ty khởi nghiệp kỳ lân** (*unicorn startup company*). Trong  tài chính, kỳ lân là công ty khởi nghiệp tư nhân với mức định giá hiện tại từ 1 tỉ US$ trở lên.

Danh sách đáng chú ý của các công ty kỳ lân được duy trì bởi *[[The Wall Street Journal]]*, *[[Fortune (magazine)|Fortune Magazine]]*, CNNMoney/CB Insights, TechCrunch và PitchBook/Morningstar.

## Lịch sử

## Danh sách kỳ lân
Các kỳ lân tập trung ở một số quốc gia / khu vực: Hoa Kỳ (130), Trung Quốc (104), Ấn Độ (24), Hàn Quốc (10), UK (10), Indonesia (4), Thụy Điển (4), Pháp (3), Hong Kong (3), Bồ Đào Nha (3), Israel (3), Australia (2), Bỉ (2), Singapore (2), Thụy Sĩ (2), Việt Nam (2) và 12 quốc gia khác (mỗi quốc gia 1).

## Các kỳ lân trước kia
Các công ty này trước đây là kỳ lân, nhưng đã ra khỏi danh sách do IPO hay sáp nhập:

## Tham khảo
Kỳ lân (tài chính)

Trong lĩnh vực kinh doanh, **kỳ lân** (tiếng Anh: unicorn) là những công ty khởi nghiệp tư nhân có giá trị hơn 1 tỉ USD. Thuật ngữ này được đặt ra vào năm 2013 bởi nhà đầu tư mạo hiểm Aileen Lee, chọn con vật thần thoại để đại diện cho sự hiếm có về mặt thống kê của các dự án thành công như vậy. *Decacorn* là từ được sử dụng cho các công ty trên 10 tỉ USD, trong khi *hectocorn* là thuật ngữ thích hợp cho một công ty có giá trị hơn 100 tỉ USD. Theo *Xrilion*, đã có 1.570 kỳ lân . Những kỳ lân lớn nhất bao gồm ByteDance, OpenAI, Ant Group, SpaceX và Reliance Retail.  Paytm là decacorn mới nhất trở thành công cty đại chúng vào ngày 18 tháng 11 năm 2021.

## Lịch sử
Khi Aileen Lee ban đầu đặt ra thuật ngữ "kỳ lân" vào năm 2013, chỉ có 39 công ty được coi là kỳ lân. Trong một nghiên cứu khác được thực hiện bởi *[[Harvard Business Review]]*, người ta đã xác định rằng các công ty khởi nghiệp được thành lập từ năm 2012 đến 2015 đang tăng trưởng nhanh gấp đôi so với các công ty từ các công ty khởi nghiệp được thành lập từ năm 2000 đến 2013.

Năm 2018, 16 công ty Mỹ trở thành kỳ lân, kết quả là trên toàn thế giới có 119 công ty tư nhân trị giá từ 1 tỉ USD trở lên.

## Lý do đằng sau sự phát triển nhanh chóng của kỳ lân

## Các kỳ lân lớn nhất

Hai trong số 5 kỳ lân có giá trị nhất có trụ sở tại Trung Quốc. Hai công ty còn lại có trụ sở tại Hoa Kỳ và một công ty ở Ấn Độ.

### ByteDance
*Bài chi tiết:* *[[ByteDance]]*

* Định giá hiện tại: 315 tỉ USD (tháng 3 năm 2025)

### OpenAI
*Bài chi tiết:* *[[OpenAI]]*

* Định giá hiện tại: 157 tỉ USD (tháng 10 năm 2024)

### Ant Group
*Bài chi tiết:* *[[Ant Financial|Ant Group]]*

* Định giá hiện tại: 191 tỉ USD (tháng 11 năm 2021)

### SpaceX
*Bài chi tiết:* *[[SpaceX]]*

* Định giá hiện tại: 350 tỉ USD (tháng 12 năm 2024)

### Reliance Retail
*Bài chi tiết:* *[[Reliance Industries|Reliance Retail]]*

* Định giá hiện tại: 100 tỉ USD (tháng 10 năm 2023)

## Xem thêm
* Danh sách công ty khởi nghiệp kỳ lân
* List of venture capital firms
* Bong bóng kỳ lân
* Định giá (tài chính)
* Venture capital financing

## Tham khảo
Đèo Lắk

**Đèo Lắk** hay **[[Đèo Lăk]]** là đèo trên quốc lộ 27 ở vùng đất xã Yang Tao huyện Lăk tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam 

Đỉnh đèo ở phía bắc khu dân cư có tên *Khu Đèo* cỡ 1,5&nbsp;km. Đèo cách 2,5&nbsp;km từ trung tâm hành chính xã Yang Tao, và cách gần 11&nbsp;km theo đường bộ từ thị trấn Liên Sơn huyện lỵ Lắk. Đèo Lắk ở cách cỡ 13,5&nbsp;km phía nam Đèo Giang Sơn .

Đoạn quốc lộ 27 này ở Đắk Lắk nối thành phố Buôn Ma Thuột qua huyện Cư Kuin đến thị trấn Liên Sơn huyện Lắk.

Đèo Lắk là điểm tham quan hấp dẫn trong hành trình "Du lịch Buôn Mê Thuột". Tuy nhiên ở vùng đèo hồi tháng 4/2018 từng có chuyện "*nhóm thanh niên gây gổ ném đá xe khách*".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Hyundai Steel

**Hyundai Steel** là một công ty thép đa quốc gia có các trụ sở chính được đặt ở Incheon và Seoul, Hàn Quốc, đây là một công ty con trực thuộc tập đoàn Hyundai.

## Lịch sử
Được thành lập vào năm 1953 và hiện đang là công ty thép lâu đời cũng như lớn nhất của Hàn Quốc, Hyundai Steel là hãng sản xuất thép bằng công nghệ hồ quang điện EAF lớn thứ hai trên thế giới. Sản phẩm của công ty được đa dạng hóa từ thép hình H, đường ray tàu điện ngầm, cuộn cán nóng, cán nguội, thép không gỉ cho đến cốt thép bê tông,... Hiện nay, Hyundai Steel đang vận hành 6 tổ hợp nhà máy sản xuất chính, lần lượt ở Incheon, Dangjin, Pohang, Suncheon, Ulsan (Hàn Quốc) và Thiên Tân (Trung Quốc).

## Tham khảo
Fleroxacin

**Fleroxacin** là một loại kháng sinh quinolone, được bán với biệt dược **Quinodis** và **Megalocin**.

## Cơ chế hoạt động
Fleroxacin là một loại thuốc diệt khuẩn có tác dụng ức chế DNA gyrase của vi khuẩn và topoisomerase IV. Giống như các quinolone và fluoroquinolone khác, hợp chất diệt trừ vi khuẩn bằng cách can thiệp vào quá trình sao chép DNA (sao chép DNA của vi khuẩn, phiên mã, sửa chữa và tái tổ hợp). Fleroxacin có hoạt tính chống lại nhiều vi khuẩn gram dương và gram âm. Thuốc đặc biệt tích cực chống lại các loài Shigella., Salmonella sp., Escherichia coli, Branhamella catarrhalis, Haemophilusenzae, Neisseria gonorrhoeae, Yersinia enteratioitica, Serratia marcescens, Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa.

## Dược động học
Sau khi uống, fleroxacin được hấp thu tốt và nhanh chóng từ đường tiêu hóa, cho thấy khả dụng sinh học tốt. Kháng sinh được phân phối rộng khắp cơ thể và trong các mô sinh học khác nhau. Trong nhiều mẫu vật sinh học, nồng độ fleroxacin tương tự như trong huyết tương, nhưng trong mật, dịch tiết mũi, tinh dịch, phổi, niêm mạc phế quản và buồng trứng, nồng độ thuốc cao gấp 2-3 lần so với huyết tương. Thời gian bán hủy trong huyết thanh, ở những người có chức năng thận bình thường, tương đối dài (9-12 giờ), cho phép dùng liều một lần mỗi ngày. Khoảng bài tiết nước tiểu là 38% liều dùng trong vòng 48 giờ, và trong nước tiểu có thể phát hiện được 8,6% chất chuyển hóa N-demethyl và 4,4% chất chuyển hóa N-oxide. Fleroxacin có thể xâm nhập vào sữa của phụ nữ cho con bú. Vì quinolone được biết đến gây ra bệnh khớp ở động vật chưa trưởng thành, nên không được phép sử dụng thuốc cho phụ nữ cho con bú.

## Sử dụng trong y tế
Fleroxacin có hiệu quả trong điều trị nhiều loại bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là viêm bàng quang không biến chứng ở phụ nữ, viêm bể thận không biến chứng cấp tính, lậu, viêm ruột do vi khuẩn, tiêu chảy do du lịch, nhiễm trùng đường hô hấp (bao gồm cả viêm phế quản mạn tính).

## Tác dụng phụ
Ở những bệnh nhân được điều trị, các phản ứng có hại phổ biến nhất là tiêu hóa, bao gồm khó tiêu, buồn nôn, nôn, đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy và đôi khi táo bón. Các rối loạn phổ biến khác ảnh hưởng đến da (ngứa, nổi mề đay, phát ban, nhiễm độc quang và nhạy cảm ánh sáng)  và hệ thần kinh trung ương (chóng mặt, nhức đầu, run rẩy, dị cảm, suy giảm cảm giác vị giác và khứu giác), rối loạn tâm thần (thay đổi giấc ngủ trạng thái chu kỳ của sự lo lắng, trầm cảm, ảo giác và ác mộng). Fleroxacin và các fluoroquinolone khác, được biết có gây ra cơn động kinh hoặc hạ thấp ngưỡng động kinh, do hoạt động ức chế của chúng trên liên kết với thụ thể GABA. Không nên dùng kháng sinh cho bệnh nhân bị động kinh hoặc có tiền sử cá nhân về các cơn co giật trước đó vì chúng có thể thúc đẩy sự khởi đầu của các rối loạn này.

## Chống chỉ định
Fleroxacin chống chỉ định ở những bệnh nhân có tiền sử mẫn cảm với chất này hoặc bất kỳ thuốc nào khác trong nhóm quinolone, hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc. Fleroxacin, giống như các fluoroquinolone khác, có thể gây ra những thay đổi thoái hóa ở khớp giảm cân của động vật trẻ. Thuốc kháng sinh chỉ nên được sử dụng ở trẻ em khi lợi ích dự kiến lớn hơn rủi ro.

## Tham khảo
Rufloxacin

**Rufloxacin** là một loại kháng sinh quinolone. Nó được bán dưới tên thương hiệu, **Ruflox**, **Monos**, **Qari**, **Tebraxin**, **Uroflox**, **Uroclar**.

## Xem thêm

* Quinolone

## Tham khảo
Temafloxacin

**Temafloxacin** (được Abbott Lab Laboratory bán trên thị trường với tên **Omniflox**) là một loại thuốc kháng sinh fluoroquinolone đã bị ngưng bán tại Hoa Kỳ ngay sau khi được phê duyệt vào năm 1992 vì tác dụng phụ nghiêm trọng dẫn đến ba trường hợp tử vong. Nó không được bán ở châu Âu.

## Lịch sử
Omniflox đã được phê duyệt để điều trị nhiễm trùng đường hô hấp dưới, nhiễm trùng đường sinh dục và tiết niệu như viêm tuyến tiền liệt và nhiễm trùng da ở Hoa Kỳ bởi Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm vào tháng 1 năm 1992. Phản ứng bất lợi nghiêm trọng, bao gồm phản ứng dị ứng và thiếu máu tán huyết, được phát triển ở hơn 100 bệnh nhân trong bốn tháng đầu sử dụng, dẫn đến ba bệnh nhân tử vong. Abbott đã rút thuốc khỏi bán vào tháng 6 năm 1992.

## Dược động học
Sau khi uống, hợp chất được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa. Sinh khả dụng đường uống lớn hơn 90%. Temafloxacin có sự thâm nhập mô tốt trong các chất lỏng và mô sinh học khác nhau, đặc biệt là trong các mô hô hấp, dịch tiết mũi, amidan, tuyến tiền liệt và xương. Ở những quận này, nồng độ đạt được bằng hoặc cao hơn nồng độ trong huyết thanh. Fluoroquinolone có thời gian bán hủy 7-8 giờ. Sự thâm nhập vào hệ thống thần kinh trung ương (CNS) ít rõ rệt hơn. Sự bài tiết ra khỏi cơ thể chủ yếu là do lọc cầu thận ở thận.

## Sử dụng lâm sàng
Hợp chất này được chỉ định cho điều trị nhiễm trùng đường hô hấp dưới (viêm phổi cộng đồng mắc phải, đợt cấp của viêm phế quản mãn tính), bộ phận sinh dục và đường tiết niệu nhiễm trùng (viêm tuyến tiền liệt, do lậu cầu và viêm niệu đạo không do lậu, viêm cổ tử cung), da và mô mềm nhiễm trùng.

## Xem thêm

* Quinolone

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Thông cáo báo chí của FDA ngày 5 tháng 6 năm 1992.
Trượt băng nằm sấp tại Thế vận hội Mùa đông 2018 - Vòng loại

Dưới đây là các tiêu chí, quy tắc, và bảng xếp hạng vòng loại trượt băng nằm sấp tại Thế vận hội Mùa đông 2018.

## Quy tắc xét loại
Có tổng cộng 50 suất cho các vận động viên tranh tài tại đại hội (tối đa 30 nam và 20 nữ). Việc xét loại dựa trên bảng xếp hạng tổng hợp (qua cả bốn tour đấu) vào ngày 14 tháng 1 năm 2018 (sau giải World Cup thứ bảy trong mùa giải, ở St. Moritz). Các vận động viên phải thi đấu ở năm cuộc đua khác nhau tại ba đường đua khác nhau Skeleton World Cup mùa giải 2016-17 hoặc 2017-18. Các vận động viên nam phải nằm trong top 60 của bảng xếp hạng, trong khi nữ cần phải trong top 45, sau khi loại đi các vận động viên chưa nhận suất tới từ các quốc gia đã có đạt số suất tối đa. Mõi châu lục (châu Phi, châu Mỹ, châu Á, châu Âu và châu Đại Dương) và chủ nhà được phép có một vận động viên nếu họ đáp ứng điều kiện vừa nêu. Nếu các suất mặc định này không được sử dụng hết, thì chúng sẽ được chuyển cho các quốc gia chưa có đại diện.

## Phân bổ suất
Dưới đây là bảng xếp hạng dựa theo thứ hạng và điều chỉnh của IBSF.  Con số bên cạnh quốc gia là thứ hạng của vận động viên đã giúp quốc gia của vận động viên đó đạt được số suất đó.

### Nam

# Thụy Sĩ và Áo từ chối 1 suất. Na Uy và Israel thay thế.
# Giành vé với tư cách đại diện cho châu Phi.
# Nga chỉ được phép có 2 suất (Nikita Tregubov và Vladislav Marchenkov) và loại Aleksandr Tretiatov. Suất này được chuyển cho Jamaica.

### Nữ

# Hà Lan nhận một suất nhưng từ bỏ suất thứ hai. Thụy Sĩ thay thế.
# Úc giành vé với tư cách đại diện cho châu Đại Dương.
# Hàn Quốc Giành vé với tư cách chủ nhà.
# Nigeria Giành vé với tư cách đại diện cho châu Phi thông qua điều luật 4.1 của IBSF.
# Các VĐV Nga không được phép có vận động viên nữ. Các suất của họ được chuyển cho România và Nhật Bản.

## Tham khảo
Kepler-1625b I

**Kepler 1625b I**, một vệ tinh tự nhiên có thể của ngoại hành tinh Kepler-1625b, có thể là ngoại Mặt Trăng đầu tiên được phát hiện (đang xác nhận và chờ xử lý), và lần đầu tiên được phát hiện ra sau khi quan sát sơ bộ bởi Kính viễn vọng Không gian Kepler. Một chiến dịch quan sát kỹ lưỡng hơn của Kính viễn vọng Không gian Hubble đã diễn ra vào tháng 10 năm 2017, cuối cùng dẫn đến một bài báo khám phá được công bố trong "Những tiến bộ khoa học" vào đầu tháng 10 năm 2018. Các nghiên cứu liên quan đến việc phát hiện ra Mặt Trăng này cho thấy ngoại hành tinh chủ có thể đạt xấp xỉ trong kích thước khối lượng sao Mộc và Mặt Trăng được cho là xấp xỉ khối lượng của sao Hải Vương. Có khả năng ngoại vệ tinh tự nhiên lớn có thể có một vệ tinh quay quanh vệ tinh, được gọi là vệ tinh của vệ tinh. Kepler-1625b I có thể sinh sống được, xem xét các hành tinh chủ có nhiệt độ cân bằng đạt khoảng .

Tuy nhiên, một phân tích lại dữ liệu được công bố vào tháng 4 năm 2019 đã kết luận rằng dữ liệu phù hợp hơn với mô hình hành tinh duy nhất. Theo nghiên cứu này, sự khác biệt là một yếu tố của việc giảm dữ liệu và *Kepler-1625b I* có khả năng không tồn tại.

## Tham khảo
Hành tinh không lõi

**Hành tinh không lõi** là một khái niệm lý thuyết để chỉ một hành tinh đất đá không có lõi kim loại, tức là hành tinh này thực sự là một lớp phủ đá khổng lồ.

## Nguồn gốc
Theo một bài báo năm 2008 của Sara Seager và Linda Elkins-Tanton, có lẽ có hai cách mà một hành tinh không lõi có thể hình thành.

Cách đầu tiên, hành tinh này tích tụ từ vật liệu giàu nước bị oxy hóa hoàn toàn giống như chondrit, trong đó tất cả các sắt kim loại được liên kết thành các tinh thể khoáng silicat. Những hành tinh như vậy có thể hình thành ở những vùng lạnh thuộc khu vực xa ngôi sao trung tâm.

Cách thứ hai, hành tinh này tích tụ từ cả vật liệu giàu kim loại và nước. Tuy nhiên, sắt kim loại phản ứng với nước tạo thành sắt oxide và giải phóng hydro trước khi xảy ra sự phân hóa lõi kim loại. Với điều kiện các giọt sắt được trộn đều và đủ nhỏ (<1 centimet), kết quả cuối cùng được dự đoán là sắt bị oxy hóa và bị giữ lại trong lớp phủ, không thể tạo thành lõi.

## Từ trường
Theo thuyết dynamo, từ trường của Trái Đất sinh ra từ lõi kim loại lỏng đang chảy của nó, nhưng trong siêu Trái Đất, khối lượng có thể tạo ra áp suất cao với độ nhớt lớn và nhiệt độ nóng chảy cao có thể ngăn không cho các lớp bên trong tách ra thành các lớp khác nhau và do đó không thể phân biệt được lớp phủ không lõi. Magnesi oxide là đá trên Trái Đất, có thể ở dạng lỏng khi ở áp suất và nhiệt độ được tìm thấy trong các siêu Trái Đất và có thể tạo ra từ trường trong lớp phủ của siêu Trái Đất.

## Đặc điểm
Kích thước dự đoán của các hành tinh không lõi và có lõi là tương tự nhau trong một vài phần trăm, điều này gây khó khăn cho việc giải thích thành phần bên trong của các ngoại hành tinh dựa trên khối lượng và bán kính hành tinh đo được.

## Xem thêm
* Hành tinh Chthon

## Tham khảo

* Vai trò của Carbon trong Địa động lực học Ngoài hành tinh và Môi trường sống, Cayman T. Unterborn, Jason E. Kabbes, Jeffrey S. Pigott, Daniel R. Reaman, Wendy R. Panero, (Đăng ngày 31 tháng 10 năm 2013 (v1), sửa đổi lần cuối ngày 9 tháng 11 năm 2013 2013 (phiên bản này, v3))
Hành tinh sa mạc

Một **hành tinh sa mạc**, còn được gọi là **hành tinh khô**, **hành tinh** **khô cằn** hoặc **hành tinh Dune**, là một loại hành tinh đất đá trên lý thuyết có tính nhất quán bề mặt tương tự như các sa mạc nóng của Trái Đất.

Một nghiên cứu năm 2011 cho thấy không chỉ các hành tinh sa mạc duy trì sự sống là có thể, mà chúng còn có thể phổ biến hơn các hành tinh giống Trái Đất. Nghiên cứu cho thấy, khi được mô hình hóa, các hành tinh sa mạc có vùng sinh sống lớn hơn nhiều so với các hành tinh đại dương. Nghiên cứu tương tự cũng suy đoán rằng Sao Kim có thể đã từng là một hành tinh sa mạc có thể ở trạng thái như vậy cách đây 1 tỷ năm. Người ta cũng dự đoán Trái Đất sẽ trở thành một hành tinh sa mạc trong vòng một tỷ năm do độ sáng ngày càng tăng của Mặt trời.

Một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2013 đã kết luận rằng các hành tinh sa mạc nóng mà không có hiệu ứng nhà kính thoát ra có thể tồn tại trong 0,5 AU xung quanh các ngôi sao giống như Mặt trời. Trong nghiên cứu đó, người ta đã kết luận rằng cần có độ ẩm tối thiểu 1% để rửa sạch carbon dioxide trong khí quyển, nhưng quá nhiều nước có thể hoạt động như một loại khí nhà kính. Áp suất khí quyển cao hơn làm tăng phạm vi mà nước có thể ở dạng lỏng.

## Khoa học viễn tưởng
Khái niệm này đã trở thành một bối cảnh phổ biến trong khoa học viễn tưởng, xuất hiện sớm nhất từ bộ phim *Hành tinh cấm* năm 1956 và tiểu thuyết *Dune* năm *1969* của Frank Herbert. Môi trường của hành tinh sa mạc Arrakis (còn được gọi là Dune) trong nhượng quyền  đã lấy cảm hứng từ Trung Đông, đặc biệt là Bán đảo Ả Rập và Vịnh Ba Tư, cũng như México. *Dune* lần lượt truyền cảm hứng cho các hành tinh sa mạc xuất hiện nổi bật trong loạt *[[Chiến tranh giữa các vì sao|phim Star Wars]]*, bao gồm các hành tinh Tatooine, Geonosis và Jakku.

## Xem thêm

* Ngoại hành tinh 
* Hành tinh đại dương

## Tham khảo
Trượt băng nằm sấp tại Thế vận hội Mùa đông 2018 - Nam

Nội dung trượt băng nằm sấp của nam tại Thế vận hội Mùa đông 2018 diễn ra vào ngày 15 và 16 tháng 2 tại Alpensia Sliding Centre gần Pyeongchang, Hàn Quốc.

## Kết quả

TR – Kỷ lục đường đua (in nghiêng là kỷ lục bị vượt qua). Người về nhất ở mỗi lượt được **in đậm**.

## Tham khảo
MOA-2007-BLG-192Lb

**MOA-2007-BLG-192Lb**, đôi khi được gọi rút ngắn thành **MOA-192 b**, là một hành tinh ngoài hệ Mặt Trời cách Trái Đất khoảng 3.000 năm ánh sáng thuộc chòm sao Nhân Mã. Hành tinh được phát hiện quay quanh sao lùn nâu hoặc ngôi sao có khối lượng nhỏ MOA-2007-BLG-192L. Với khối lượng xấp xỉ lớn hơn 3,3 lần so với khối lượng Trái Đất, nó là một trong những hành tinh ngoài hệ Mặt Trời có khối lượng nhõ nhất tại thời điểm khám phá. Nó được tìm thấy khi nó gây ra một sự kiện vi phân hấp dẫn vào ngày 24 tháng 5 năm 2007, được phát hiện như một phần của cuộc điều tra vi lọc MOA-II tại Đài thiên văn Đại học Mount John ở New Zealand.

Nhìn chung đây là một hành tinh sơ cấp nhỏ. Với khối lượng khoảng 6% so với khối lượng Mặt Trời, có lẽ nó quá nhỏ để duy trì các phản ứng nhiệt hạch, khiến nó trở thành một sao lùn nâu phát sáng một cách lờ mờ. Ngoài ra, khoảng cách dự kiến giữa MOA-2007-BLG-192Lb và hành tinh sơ cấp của nó là khoảng 0,62 đơn vị thiên văn. Điều đó có nghĩa là hành tinh có thể được hình thành với rất nhiều băng và khí, giống như Sao Hải Vương (một hành tinh băng khổng lồ) về thành phần so với Trái Đất (một hành tinh đất đá), theo nhà thiên văn học David Bennett thuộc Đại học Notre Dame.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Hành tinh băng

Một **hành tinh băng** là một loại ngoại hành tinh trên lý thuyết với bề mặt băng giá gồm các chất bay hơi như nước, amonia và metan. Các hành tinh băng bao gồm một băng quyển bao phủ. Chúng là phiên bản lớn hơn của thế giới băng giá nhỏ của Hệ Mặt trời, bao gồm các mặt trăng Europa, Enceladus và Triton, các hành tinh lùn Pluto và Eris và nhiều vật thể khác của Hệ Mặt trời nhỏ như sao chổi.

## Đặc điểm và môi trường sống
Các hành tinh băng thường xuất hiện gần như có màu trắng với các suất phân chiếu hình học hơn 0,9. Bề mặt của một hành tinh băng có thể bao gồm nước, metan, amonia, carbon dioxide (được gọi là " băng khô "), carbon monoxit và các chất bay hơi khác, tùy thuộc vào nhiệt độ bề mặt của nó. Các hành tinh băng sẽ có nhiệt độ bề mặt dưới 260 K (−13&nbsp;°C) nếu được cấu tạo chủ yếu từ nước, dưới 180 K (−93&nbsp;°C) nếu chủ yếu gồm CO  và amonia và dưới 80 K (−193&nbsp;°C) gồm chủ yếu là metan.

Nhìn bề ngoài, các hành tinh băng rất thù địch với các dạng sống như những người sống trên Trái Đất vì chúng cực kỳ lạnh. Nhiều thế giới băng có khả năng có các đại dương chìm, được sưởi ấm bởi sức nóng bên trong hoặc lực thủy triều từ một thiên thể khác gần đó. Nước dưới bề mặt chất lỏng sẽ cung cấp các điều kiện có thể ở được cho cuộc sống, bao gồm cá, sinh vật phù du và vi sinh vật. Các hệ thực vật dưới bề mặt như chúng ta biết chúng không thể tồn tại vì không có ánh sáng mặt trời để sử dụng cho quang hợp. Các vi sinh vật có thể tạo ra các chất dinh dưỡng bằng cách sử dụng các hóa chất cụ thể (tổng hợp hóa học) có thể cung cấp thức ăn và năng lượng cho các sinh vật khác. Một số hành tinh, nếu điều kiện phù hợp, có thể có bầu khí quyển và chất lỏng bề mặt đáng kể như Titan mặt trăng của Sao Thổ, có thể ở được với các dạng sống kỳ lạ.

## Sao Diêm Vương và các sao ứng viên

Mặc dù có nhiều vật thể băng giá trong Hệ Mặt trời, nhưng không có hành tinh băng nào được biết đến (mặc dù Sao Diêm Vương được coi là một hành tinh băng cho đến khi phân loại lại vào năm 2006). Nếu một hành tinh thứ 9 được đề xuất vào năm 2016 được tìm thấy, nó sẽ là một hành tinh băng có khối lượng gấp nhiều lần Trái Đất với nhiệt độ bề mặt có khả năng dưới 70K. Có một số ứng cử viên hành tinh băng ngoài trời, bao gồm OGLE-2005-BLG-390Lb, OGLE-2013-BLG-0341L b và MOA-2007-BLG-192Lb.

## Xem thêm

* Hành tinh khổng lồ băng 
* Các hành tinh băng trong khoa học viễn tưởng 
* Hành tinh đại dương 
* Quả cầu tuyết 
* Hoth

## Tham khảo
Hành tinh sắt

**Hành tinh sắt** là một loại hành tinh bao gồm chủ yếu là lõi giàu sắt với rất ít hoặc không có lớp phủ. Sao Thủy là thiên thể lớn nhất thuộc loại này trong Hệ Mặt trời (vì các hành tinh trên mặt đất khác là các hành tinh silicat), nhưng các ngoại hành tinh giàu sắt lớn hơn có thể tồn tại.

Sắt là nguyên tố phổ biến thứ sáu trong vũ trụ tính theo khối lượng sau hydro, heli, oxy, carbon và neon. Ngoài ra còn có các hành tinh heli được lý thuyết hóa và các hành tinh carbon.

## Gốc
Các hành tinh giàu sắt có thể là tàn dư của các hành tinh đá kim loại / silicat thông thường có lớp phủ đá bị tước đi bởi các tác động khổng lồ. Một số được cho là bao gồm các lớp kim cương. Các mô hình hình thành hành tinh hiện tại dự đoán các hành tinh giàu sắt sẽ hình thành các quỹ đạo gần hoặc quay quanh các ngôi sao lớn trong đó đĩa hình thành hành tinh có lẽ bao gồm các vật liệu giàu sắt.

## Đặc điểm
Các hành tinh giàu sắt nhỏ hơn và dày đặc hơn các loại hành tinh khác có khối lượng tương đương. Các hành tinh như vậy sẽ không có kiến tạo mảng hoặc từ trường mạnh khi chúng nguội đi nhanh chóng sau khi hình thành. Những hành tinh này không giống Trái Đất. Vì nước và sắt không ổn định theo thời gian địa chất, các hành tinh sắt ướt trong khu vực có thể sống được có thể được bao phủ bởi các hồ sắt carbonyl và các chất bay hơi kỳ lạ khác thay vì nước.

Trong khoa học viễn tưởng, một hành tinh như vậy đã được gọi là "Súng thần công".

## Ứng viên
Một ứng cử viên hành tinh ngoài hệ mặt trời có thể bao gồm chủ yếu là sắt là KOI-1843 b 

## Xem thêm

* Hành tinh lùn 
* Hành tinh ngoài hệ Mặt trời 
* Hành tinh trên mặt đất

## Tham khảo
Hành tinh dung nham

Một **hành tinh dung nham** là một loại giả thuyết của hành tinh trên mặt đất, với bề mặt chủ yếu hoặc hoàn toàn được bao phủ bởi dung nham nóng chảy. Các tình huống mà các hành tinh như vậy có thể tồn tại bao gồm một hành tinh đất đá trẻ ngay sau khi hình thành, một hành tinh gần đây đã chịu một sự kiện va chạm lớn, hoặc một hành tinh quay rất gần ngôi sao của nó, gây ra sự chiếu xạ và lực thủy triều dữ dội.

## Các yếu tố
Các hành tinh dung nham có lẽ sẽ quay rất gần với ngôi sao mẹ của chúng. Trong các hành tinh có quỹ đạo lệch tâm, trọng lực từ ngôi sao gần đó sẽ làm biến dạng hành tinh theo định kỳ, dẫn đến ma sát sinh ra nhiệt bên trong. Sự nóng lên của thủy triều này có thể làm tan chảy đá thành magma, sau đó sẽ phun trào qua núi lửa. Điều này sẽ tương tự như Mặt trăng Io của Hệ mặt trời, quay gần với Sao Mộc của nó. Io là hành tinh hoạt động địa chất mạnh nhất trong Hệ Mặt trời, với hàng trăm trung tâm núi lửa và dòng dung nham rộng lớn. Các hành tinh dung nham quay quanh cực kỳ gần với ngôi sao mẹ của chúng có thể có nhiều hoạt động núi lửa hơn cả Io, khiến một số nhà thiên văn học sử dụng thuật ngữ *siêu Io*. Các ngoại hành tinh "siêu Io" này có thể giống với Io với lượng lưu huỳnh lớn tập trung trên bề mặt của chúng có liên quan đến núi lửa hoạt động liên tục.

Tuy nhiên, sưởi ấm thủy triều không phải là yếu tố duy nhất hình thành nên một hành tinh dung nham. Ngoài việc sưởi ấm thủy triều từ quỹ đạo gần với ngôi sao mẹ của chúng, sự chiếu xạ của sao có thể làm tan chảy lớp vỏ bề mặt trực tiếp thành dung nham. Toàn bộ bề mặt sao của một hành tinh bị khóa chặt có thể bị bao phủ trong đại dương dung nham trong khi bên cạnh có thể có hồ dung nham, hoặc thậm chí mưa nham thạch do ngưng tụ đá bốc hơi từ ban ngày. Khối lượng của hành tinh cũng sẽ là một yếu tố. Sự xuất hiện của kiến tạo mảng trên các hành tinh trên mặt đất có liên quan đến khối hành tinh, với các hành tinh lớn hơn Trái Đất dự kiến sẽ thể hiện kiến tạo mảng và do đó hoạt động núi lửa dữ dội hơn. Ngoài ra, một Trái Đất Mega có thể giữ lại rất nhiều nhiệt bên trong từ sự hình thành của nó mà một lớp vỏ rắn không thể hình thành.

Protoplanet có xu hướng hoạt động núi lửa dữ dội do một lượng lớn nhiệt bên trong ngay sau khi hình thành, thậm chí các hành tinh tương đối nhỏ quay quanh các ngôi sao mẹ của chúng. Các hành tinh dung nham cũng có thể là kết quả của các tác động khổng lồ; Trái Đất trong một thời gian ngắn là một hành tinh dung nham sau khi bị tác động bởi một thiên thể có kích thước như sao Hỏa gây ra sự hình thành Mặt trăng.

## Ứng viên
Không có hành tinh dung nham được biết đến trong Hệ Mặt trời và sự tồn tại của các hành tinh dung nham ngoài hệ mặt trời vẫn còn trên lý thuyết. Một số ngoại hành tinh được biết đến có khả năng là thế giới dung nham, với khối lượng, kích thước và quỹ đạo đủ nhỏ. Các ngoại hành tinh dung nham có khả năng bao gồm COROT-7b, Kepler-10b, và Kepler-78b.

## Xem thêm

* Hành tinh Chthonia 
* Tương lai của Trái Đất 
* Các hành tinh dung nham trong khoa học viễn tưởng 
* Danh sách các loại hành tinh

## Tham khảo
Trái Đất khổng lồ

**Trái Đất khổng lồ** là một hành tinh ngoại hành tinh khổng lồ lớn gấp ít nhất mười lần khối lượng Trái Đất. Các Trái Đất khổng lồ có khối lượng lớn hơn đáng kể so với các siêu Trái Đất (các hành tinh đất đá và đại dương với khối lượng gấp 5-10 si với Trái Đất). Thuật ngữ "Trái Đất khổng lồ" được đặt ra vào năm 2014, khi Kepler-10c được tiết lộ là một hành tinh có khối lượng bằng với sao Hải Vương với mật độ lớn hơn đáng kể so với Trái Đất. Tuy nhiên, nó đã được xác định là một hành tinh giàu biến động điển hình.

## Ví dụ
Kepler-10c là ngoại hành tinh đầu tiên được phân loại là Trái Đất khổng lồ. Vào thời điểm phát hiện ra nó, nó được cho là vào khoảng 17 M⊕ và 2,3 R⊕, mang lại cho nó mật độ vật liệu cao ngụ ý một thành phần chủ yếu là đá. Tuy nhiên, một số nghiên cứu về vận tốc hướng tâm tiếp theo đã tạo ra kết quả khác nhau cho khối lượng của Kepler-10c, tất cả đều thấp hơn ước tính 17 M⊕ ban đầu. Vào năm 2017, một phân tích cẩn thận hơn bằng cách sử dụng dữ liệu từ nhiều kính thiên văn và máy quang phổ khác nhau cho thấy Kepler-10c có nhiều khả năng vào khoảng 7,4 M⊕, biến nó thành một Sao Hải Vương giàu biến động điển hình và không phải là Trái Đất khổng lồ.

K2-56b, cũng được gọi là BD + 20594b, rất nhiều khả năng là một Trái Đất khổng lồ, với khoảng 16  và 2.2 R Vào thời điểm phát hiện vào năm 2016, nó có mật độ đá cao nhất đối với một hành tinh có kích thước tương đương, với xác suất sau là nó đủ dày đặc để ở trên mặt đất vào khoảng 0,43. Để so sánh, tại thời điểm Kepler-10c có Pđá là 0,1 và Kepler-131b có Pđá là 0,002.

Kepler-145b là hành tinh lớn nhất được phân loại là Trái Đất khổng lồ, với một khối lượng 37,1  và bán kính 2,65  lớn đến mức nó có thể thuộc về một tiểu chủng loại Trái Đất khổng lồ được gọi là siêu hành tinh đất đá (SMTP). Nó có thể có thành phần giống như Trái Đất của đá và sắt mà không có bất kỳ chất bay hơi nào. Một Trái Đất tương tự, K2-66b, có khối lượng gấp khoảng 21,3 lần và bán kính gấp 2,49 lần Trái Đất và quay quanh một siêu ngôi sao. Thành phần của nó dường như chủ yếu là đá với lõi sắt nhỏ và bầu không khí bằng hơi nước tương đối mỏng.

## Xem thêm
* BD + 20594b

## Tham khảo

* CÁC MÔ HÌNH KHOÁNG SẢN KHOÁNG SẢN CƠ BẢN CHO CÁC CÔNG CỤ TUYỆT VỜI VÀ CARBON-RICH MEGA-EARTHS TƯ VẤN THÀNH PHẦN VÀ ĐỊA ĐIỂM., P. Futó, A. Gucsik, Hội nghị khoa học hành tinh và hành tinh lần thứ 49 năm 2018
Protoplanet

**Protoplanet** là một phôi hành tinh lớn có nguồn gốc từ một đĩa tiền hành tinh và đã trải qua quá trình nóng chảy bên trong để tạo ra nội thất khác biệt. Các hành tinh được cho là hình thành từ các hành tinh có kích thước đo bằng km, hấp dẫn các quỹ đạo của nhau và va chạm vào nhau, dần dần hợp lại thành các hành tinh thống trị.

Trong trường hợp của Hệ mặt trời, người ta cho rằng sự va chạm của các hành tinh đã tạo ra vài trăm phôi hành tinh. Những phôi như vậy tương tự như Ceres và Sao Diêm Vương với khối lượng khoảng 1022 đến 1023 &nbsp;kg và đường kính vài nghìn km. Trải qua hàng trăm triệu năm, chúng va chạm với nhau. Trình tự chính xác theo đó phôi thai hành tinh va chạm để lắp ráp các hành tinh không được biết, nhưng người ta cho rằng các va chạm ban đầu sẽ thay thế "thế hệ" phôi đầu tiên bằng thế hệ thứ hai bao gồm ít phôi hơn nhưng lớn hơn. Đến lượt chúng sẽ va chạm để tạo ra một thế hệ phôi thứ ba ít hơn nhưng thậm chí lớn hơn. Cuối cùng, chỉ còn lại một số phôi, va chạm để hoàn thành việc lắp ráp các hành tinh thích hợp.

Các protoplanet sớm có nhiều nguyên tố phóng xạ hơn, số lượng đã bị giảm theo thời gian do sự phân rã phóng xạ. Sự nóng lên do phóng xạ, tác động và áp lực hấp dẫn làm tan chảy các thành phần của các hành tinh khi chúng lớn lên thành các hành tinh. Trong các vùng nóng chảy, các phần tử nặng hơn của chúng chìm xuống trung tâm, trong khi các phần tử nhẹ hơn nổi lên trên bề mặt. Quá trình như vậy được gọi là sự khác biệt hành tinh. Thành phần của một số thiên thạch cho thấy sự phân hóa đã diễn ra ở một số tiểu hành tinh.

Theo giả thuyết tác động khổng lồ, Mặt trăng hình thành từ một tác động khổng lồ của một hành tinh giả định có tên Theia với Trái Đất, vào thời kỳ đầu của lịch sử của Hệ Mặt trời.

Trong Hệ mặt trời bên trong, ba hành tinh để tồn tại ít nhiều còn nguyên vẹn là các tiểu hành tinh Ceres, Pallas và Vesta. Psyche có khả năng là hành tinh sống sót sau một cuộc tấn công dữ dội và chạy trốn với một vật thể khác lột lớp vỏ đá bên ngoài của một protoplanet. Metis tiểu hành tinh cũng có thể có lịch sử nguồn gốc tương tự Psyche. Tiểu hành tinh Lutetia cũng có những đặc điểm giống với một protoplanet. Các hành tinh lùn trong vành đai Kuiper cũng được gọi là các hành tinh. Vì các thiên thạch sắt đã được tìm thấy trên Trái Đất, nên có vẻ như đã từng có những hành tinh được bảo vệ bằng kim loại khác trong vành đai tiểu hành tinh đã bị phá vỡ và đó là nguồn gốc của những thiên thạch này.

Vào tháng 2 năm 2013, các nhà thiên văn học đã thực hiện các quan sát trực tiếp đầu tiên về một hành tinh hình thành trong một đĩa khí và bụi xung quanh một ngôi sao xa xôi.

## Xem thêm

* Sự bồi tụ (thiên văn học)
* Fusor (thiên văn học)
* Mesoplanet
* Vi thể hành tinh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Chủ đề về định nghĩa của một protoplanet  (Danh sách gửi thư hành tinh nhỏ: Ngày 15 tháng 7 năm 2011)
BD+20 594b

**BD + 20594b** (còn được gọi là **K2-56b**) là một hành tinh ngoài hệ Mặt Trời được phát hiện bởi tàu vũ trụ Kepler phối hợp với máy quang phổ HARPS tại La Silla ở Chile.

## Đặt tên
BD + 20594b chỉ ra rằng hành tinh quay quanh một ngôi sao được tìm thấy trong danh mục Bonner Durchmusterung, *BD + 20 ° 594*, lối vào thứ 594 trong vùng + 20 độ (độ phân giải từ +19 đến +20 độ); và đó là hành tinh đầu tiên được phát hiện quay quanh ngôi sao đó.

K2-56b chỉ ra rằng hành tinh quay quanh một ngôi sao được liệt kê trong danh mục nhiệm vụ Kepler 2 (một phần của nhiệm vụ K2 Kepler mở rộng), ngôi sao thứ 56 trong danh mục; và đó là hành tinh đầu tiên được phát hiện quay quanh ngôi sao đó.

## Hành tinh
Với bán kính 2.2 R ⊕ và một khối lượng 16,31 M ⊕, BD + 20594b là nhỏ hơn nhiều so với Sao Hải Vương. Lấy ước tính bán kính và khối lượng của nó theo giá trị bề mặt, thành phần của hành tinh sẽ là đá, do đó làm cho nó được phân loại là một siêu Trái Đất. Thành phần chính xác của BD + 20594b vẫn chưa được biết.

Hành tinh được phát hiện vào ngày 28 tháng 1 năm 2016 bởi nhà vật lý thiên văn Néstor Espinoza và nhóm của ông từ Đại học Công giáo Chile, sử dụng dữ liệu từ sứ mệnh Kepler hai bánh (K2). Nó quay quanh một ngôi sao loại K cách 496,08 năm ánh sáng trong chòm sao Kim Ngưu.

Người ta tin rằng các hành tinh có bán kính lớn hơn 1,6 lần Trái Đất thường không phải là hành tinh đá, làm cho BD + 20594b trở thành ngoại lệ đối với quy tắc này cùng với K2-3d.

## Xem thêm
* Trái Đất khổng lồ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Largest Rocky World Found - Universe Today