Trachiniformes

**Trachiniformes** là danh pháp của một bộ cá dạng cá vược, theo truyền thống được một số tác giả coi là phân bộ **Trachinoidei** của bộ Perciformes.

## Đặc trưng
Khó có thể xác định được đặc trưng phái sinh cùng chia sẻ nào là chung cho nhóm cá này. Các đặc trưng được coi là chung nhưng đáng ngờ để xác định tính đơn ngành của nhóm này bao gồm:
* Có cựa trên vây chậu,
* Các tia vây ngực ngắn và rộng.

## Các họ
Theo Nelson *et al.* (2016) thì các họ sau đây được coi là tạo thành bộ Trachiniformes:

* Ammodytidae Bonaparte, 1832 
* Chiasmodontidae Jordan & Gilbert, 1883
* Champsodontidae Jordan & Snyder, 1902
* Cheimarrichthyidae Regan, 1913
* Creediidae Waite, 1899: Từng được coi là phân họ Creediinae của họ Trichonotidae nghĩa rộng.
* Leptoscopidae Gill, 1859
* Percophidae Swainson, 1839, nghĩa rộng gồm 2 phân họ Percophinae và Bembropinae, nhưng cũng có thời gian gộp cả Hemerocoetinae.
* Pinguipedidae Günther, 1860 (gộp cả Parapercidae)
* Trachinidae Rafinesque, 181
* Trichodontidae Bleeker, 1859
* Trichonotidae Günther, 1861
* Uranoscopidae Bonaparte, 1831

## Tính đơn ngành
Trachiniformes hiện tại được coi là đa ngành. Theo các nghiên cứu sinh học phân tử gần đây thì Trichodontidae có quan hệ họ hàng với Cottoidei (bao gồm các họ Agonidae, Cottidae, Cyclopteridae, Jordaniidae, Liparidae, Psychrolutidae, Rhamphocottidae, Scorpaenichthyidae, Trichodontidae và một vài họ khác), còn Trachinidae hoặc là có quan hệ họ hàng với Serranidae hoặc là có quan hệ họ hàng với Notothenioidei hay gần đây hơn là với Percidae. Mối quan hệ họ hàng với Notothenioidei cũng được xác định cho Percophidae. Ngược lại họ cá biển sâu Chiasmodontidae (đại diện phân tích là chi *[[Kali (cá)|Kali]]*) được cho là có quan hệ họ hàng với Scombroidei (đại diện phân tích là chi *[[Scomber]]*) và Stromateoidei (đại diện phân tích là chi *[[Pampus (cá)|Pampus]]* và *[[Psenopsis]]*).

Về tính đơn ngành của nhóm lõi của Trachiniformes, bao gồm các họ Ammodytidae, Cheimarrhichthyidae, Pinguipedidae và Uranoscopidae; một phân bộ mới gọi là Paratrachinoidei đã được một số nhà ngư học của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp (Muséum National d'Histoire Naturelle) ở Paris đề xuất. Trong hệ thống phân loại cá xương sửa đổi năm 2017 Betancur-R. *et al.* đặt tất cả các đơn vị phân loại này trong bộ gọi là Uranoscopiformes.

Mối quan hệ họ hàng gần cũng có thể được tìm thấy cho các họ Leptoscopidae, Creediidae, phân họ Hemerocoetinae (nâng cấp thành họ Hemerocoetidae trong Thacker *et al.* (2015)) của họ Percophidae nghĩa rộng/Trichonotidae nghĩa rộng. Kết quả nghiên cứu của Thacker *et al.* (2015) cho thấy Trichonotidae nghĩa hẹp có quan hệ họ hàng gần với Gobiiformes hơn là với Leptoscopidae, Creediidae và Hemerocoetidae.

Nghiên cứu của Near *et al.* (2015) cho thấy Percophidae nghĩa hẹp thuộc về Notothenioidei.

### Chia tách
Theo Betancur-R. *et al.* (2017) thì các họ của Trachiniformes được chia tách sang các bộ khác như sau:
* Bộ Uranoscopiformes
** Ammodytidae
** Cheimarrichthyidae
** Pinguipedidae
** Uranoscopidae
* Bộ Scombriformes
** Chiasmodontidae
* Bộ Pempheriformes
** Champsodontidae
** Creediidae
** Leptoscopidae
* Bộ Perciformes 
** Phân bộ Notothenioidei
*** Percophidae nghĩa hẹp (không gộp Bembropinae = Bembropidae và Hemerocoetinae = Hemerocoetidae)
** Phân bộ Percoidei
*** Trachinidae
** Phân bộ Cottoidei
*** Phân thứ bộ Cottales
**** Trichodontidae
* Bộ Gobiiformes
** Phân bộ Trichonotoidei
*** Trichonotidae nghĩa hẹp nhất (chỉ bao gồm chi *[[Trichonotus]]*)

## Niên biểu

ImageSize  = width:1000px height:auto barincrement:15px
PlotArea   = left:10px bottom:50px top:10px right:10px

Period      = from:-65.5 till:10
TimeAxis    = orientation:horizontal
ScaleMajor  = unit:year increment:5 start:-65.5
ScaleMinor  = unit:year increment:1 start:-65.5
TimeAxis    = orientation:hor
AlignBars   = justify

Colors =
 #legends
  id:CAR	  value:claret
  id:ANK 	 value:rgb(0.4,0.3,0.196)
  id:HER	  value:teal
  id:HAD	  value:green
  id:OMN	  value:blue
  id:black        value:black
  id:white        value:white
  id:cenozoic     value:rgb(0.54,0.54,0.258)
  id:paleogene     value:rgb(0.99,0.6,0.32) 
  id:paleocene     value:rgb(0.99,0.65,0.37) 
  id:eocene     value:rgb(0.99,0.71,0.42) 
  id:oligocene     value:rgb(0.99,0.75,0.48) 
  id:neogene     value:rgb(0.999999,0.9,0.1) 
  id:miocene     value:rgb(0.999999,0.999999,0) 
  id:pliocene     value:rgb(0.97,0.98,0.68)  
  id:quaternary   value:rgb(0.98,0.98,0.5)
  id:pleistocene   value:rgb(0.999999,0.95,0.68)
  id:holocene   value:rgb(0.999,0.95,0.88)
 
BarData=
 bar:eratop
 bar:space
 bar:periodtop
 bar:space
 bar:NAM1
 bar:NAM2
 bar:NAM3
 bar:NAM4
 bar:NAM5
 bar:NAM6
 bar:NAM7
 bar:NAM8
 bar:NAM9

 bar:space
 bar:period
 bar:space
 bar:era

PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:M mark:(line,black) width:25 
 shift:(7,-4)
  
 bar:periodtop
 from: -65.5   till:  -55.8    color:paleocene  text:Paleocene
 from: -55.8   till:  -33.9    color:eocene  text:Eocene 
 from: -33.9   till:  -23.03    color:oligocene  text:Oligocene            
 from: -23.03    till: -5.332    color:miocene    text:Miocene
 from: -5.332    till: -2.588    color:pliocene    text:Plio.
 from: -2.588    till: -0.0117   color:pleistocene    text:Pleist.
 from: -0.0117    till: 0    color:holocene    text:H.

 bar:eratop
 from: -65.5   till:  -23.03    color:paleogene  text:Paleogene         
 from: -23.03    till: -2.588    color:neogene    text:Neogene
 from: -2.588    till: 0   color:quaternary    text:Q.

PlotData=
 align:left fontsize:M mark:(line,white) width:5 anchor:till align:left

 color:eocene bar:NAM1  from:	-55.8	till:	0	text:	Ammodytes
 color:eocene bar:NAM2  from:	-55.8	till:	0	text:	Trachinus
 color:eocene bar:NAM3  from:	-55.8	till:	0	text:	Uranoscopus
 color:eocene bar:NAM4  from:	-37.2	till:	0	text:	Bembrops
 color:oligocene bar:NAM5  from:	-33.9	till:	0	text:	Hemerocoetes
 color:oligocene bar:NAM6  from:	-33.9	till:	0	text:	Parapercis
 color:oligocene bar:NAM7  from:	-33.9	till:	0	text:	Pseudoscopelus
 color:oligocene bar:NAM8  from:	-28.4	till:	0	text:	Leptoscopus
 color:miocene bar:NAM9  from:	-15.97	till:	0	text:	Hyperoplus

PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:M mark:(line,black) width:25

 bar:period
 from: -65.5   till:  -55.8    color:paleocene  text:Paleocene
 from: -55.8   till:  -33.9    color:eocene  text:Eocene 
 from: -33.9   till:  -23.03    color:oligocene  text:Oligocene            
 from: -23.03    till: -5.332    color:miocene    text:Miocene
 from: -5.332    till: -2.588    color:pliocene    text:Plio.
 from: -2.588    till: -0.0117   color:pleistocene    text:Pleist.
 from: -0.0117    till: 0    color:holocene    text:H.

 bar:era
 from: -65.5   till:  -23.03    color:paleogene  text:Paleogene         
 from: -23.03    till: -2.588    color:neogene    text:Neogene
 from: -2.588    till: 0   color:quaternary    text:Q.



## Tham khảo
* 
* 

## Liên kết ngoài
*