Richard Williams (nhà hoạt hình)

**Richard Edmund Williams** (tên khai sinh là Lane; 19 tháng 3 năm 1933 – 16 tháng 8 năm 2019) là một họa sĩ hoạt hình, diễn viên lồng tiếng và họa sĩ người Canada-Anh. Ông đã ba lần đoạt giải Academy Award và được biết đến nhiều nhất với vai trò đạo diễn hoạt hình của phim Who Framed Roger Rabbit (1998) - giúp ông giành được hai giải Oscar - và là đạo diễn của bộ phim dài chưa hoàn thành *The Thief and the Cobbler* (1993). Tác phẩm của ông trong phim ngắn *A Christmas Carol* (1971) đã mang về cho ông giải Oscar đầu tiên.

Bên cạnh đó, Williams còn là người thiết kế và làm hoạt hình cho các đoạn mở đầu phim. Các tác phẩm đáng chú ý khác của ông trong lĩnh vực này bao gồm phần mở đầu cho các phim *What's New Pussycat?* (1965) và *A Funny Thing Happened on the Way to the Forum* (1966), các phân cảnh tiêu đề và chuyển cảnh trong phim *The Charge of the Light Brigade*, cũng như phần giới thiệu nhân vật mèo hoạt hình trong hai phần phim *[[Chú Báo Hồng|Pink Panther]]* sau này. Năm 2002, ông xuất bản cuốn *[[Cẩm Nang Sống Còn Dành Cho Animator|The Animator's Survival Kit]]* - một cẩm nang hướng dẫn toàn diện về các phương pháp và kỹ thuật hoạt hình, sau này đã được chuyển thể thành bộ 16 DVD và ứng dụng iOS. Từ năm 2008, ông làm việc với tư cách là nghệ sĩ thường trú tại Aardman Animations ở Bristol, và vào năm 2015, ông nhận được đề cử Oscar và BAFTA ở hạng mục phim hoạt hình ngắn xuất sắc nhất cho tác phẩm *Prologue*.

## Cuộc sống ban đầu
Williams được sinh ra với tên Richard Edmund Lane tại Toronto, Ontario, là con trai duy nhất của họa sĩ minh họa thương mại Kathleen "Kay" Bell (1909–1998) và Leslie Lane (1905–1993) - một họa sĩ và người chỉnh sửa ảnh sinh ra ở London. Cha ruột Lane đã bỏ đi khi Williams còn nhỏ, và cậu được nhận nuôi bởi bố dượng, Kenneth D. C. Williams (1910–2003), một giám đốc quảng cáo làm việc cho Brigdens, một công ty in ấn và thiết kế ở Toronto.

Williams lớn lên trên đường Golfdale Road, một khu phố ngoại ô ở Toronto, nơi cậu và người bạn thời thơ ấu Martin Hunter tổ chức các buổi biểu diễn ảo thuật và hài kịch cho khu phố: "Chúng tôi kiếm được 16.25 đô la, một khoản tiền khổng lồ ngoài sức tưởng tượng". Mẹ của Williams, bà Kay, là một họa sĩ minh họa tài năng có tác phẩm lấy cảm hứng từ Arthur Rackham và Edmund Dulac. Kay đã đọc cho con trai nghe những câu chuyện trong Nghìn lẻ một đêm, sau này trở thành nguồn cảm hứng cho kiệt tác của ông The Thief and the Cobbler. "Kay đã giới thiệu cho chúng tôi Tên trộm thành Baghdad với những tấm thảm bay, ngựa thần và các vị quan đại thần độc ác". Năm lên năm tuổi, Kay đưa con trai đi xem phim Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn (1937), một bộ phim đã để lại "ấn tượng sâu sắc" trong lòng cậu bé. Sau này, ông nhớ lại lời mẹ mình nói: "Con đã xem 'Bạch Tuyết' khi mới 5 tuổi, và từ đó con đã thay đổi hoàn toàn."

Williams theo học tại Trường Trung học Northern ở Toronto, thời đó được gọi là Trường Kỹ thuật Northern. Một bạn học cùng lớp, Lars Thompson, nhớ lại: "Dưới cái tên Ivan Yurpee, [Dick] đã chơi kèn trumpet trong một ban nhạc của những người bạn kỳ quặc. Trong lớp, cậu ấy vẽ phác họa các giáo viên của chúng tôi với nét vẽ chắc tay của một họa sĩ hoạt hình, và không hề bị phát hiện".

Năm 15 tuổi, Williams đã đi xe buýt năm ngày từ Toronto đến Hollywood, nơi cậu tham quan xưởng phim Disney ba ngày liên tiếp, mỗi ngày đều tách khỏi hướng dẫn viên để tìm gặp các họa sĩ hoạt hình của xưởng phim và bị đuổi ra khỏi khu vực trường quay. Cuối cùng, cậu đã được mời gặp gỡ các họa sĩ hoạt hình, những người đã chỉ cho cậu quy trình hoạt động của hoạt hình Disney, sau khi mẹ cậu liên hệ với một người bạn làm việc cho Disney. "Khi còn nhỏ, tôi luôn muốn đến được Disney. Tôi là một cậu bé thông minh nên đã mang theo các bức vẽ của mình và cuối cùng cũng được vào. Họ đã viết một bài về tôi, và tôi đã ở đó hai ngày, bạn có thể tưởng tượng đối với một đứa trẻ thì điều đó thật tuyệt vời thế nào."

Với sự giúp đỡ của bố dượng, Williams đã bắt đầu kiếm sống bằng nghề họa sĩ thương mại từ năm 17 tuổi, tạo ra các quảng cáo cho các công ty như Thức ăn cho thú cưng Dr. Ballard. Sau khi tốt nghiệp trung học, Williams theo học chương trình quảng cáo tại Đại học Mỹ thuật Ontario. Tuy nhiên, ông đã không nhận được bằng tốt nghiệp vì chuyển sang chương trình mỹ thuật sau năm thứ ba.

## Sự nghiệp

### Thập niên 1950: Ibiza, London và ''The Little Island''
phải|nhỏ|Rembrandt van Rijn – nguồn cảm hứng
Năm 1953, Williams xem một triển lãm tranh của Rembrandt và đã "cảm động đến rơi nước mắt". Trong một thời gian, ông "mất hết hứng thú với hoạt hình". Ông rời Canada và định cư tại Ibiza, nơi ông sống trong hai năm và trở thành họa sĩ, tìm thấy nguồn cảm hứng từ những chú hề và nghệ sĩ biểu diễn tại một rạp xiếc địa phương. Những bản phác thảo này cuối cùng sẽ trở thành phim ngắn *Circus Drawings*, hoàn thành hơn 50 năm sau, vào năm 2010. Khi ở Ibiza, Williams chơi trong một ban nhạc jazz; niềm đam mê của ông với kèn cornet sẽ là một niềm đam mê lâu dài, và ông sẽ dẫn dắt một số ban nhạc trong những năm sau, lấy cảm hứng từ âm nhạc của Bix Beiderbecke.

Tại Ibiza, Williams bắt đầu vẽ bảng phân cảnh cho một bộ phim hoạt hình về ba nhà lý tưởng lầm đường lạc lối. Năm 1955, Williams rời Ibiza và chuyển đến Anh, nơi ông bắt đầu làm việc tại công ty của người Canada đồng hương George Dunning, T.V. Cartoons Ltd., chủ yếu làm về quảng cáo truyền hình. Ông cũng bắt đầu phát triển phim ngắn hoạt hình của mình, *The Little Island,* trong giai đoạn này. Williams sau đó giải thích rằng ông bị lôi cuốn trở lại với nghệ thuật hoạt hình vì "các bức tranh của ông đang cố gắng chuyển động" và ông "không thể chịu được ý nghĩ vẽ tranh cho những bà vợ của các nhà công nghiệp giàu có, và toàn bộ thế giới nghệ thuật đó thật đáng ghét như một lối sống".

Trong phim tài liệu năm 1983 của Thames Television *The Thief Who Never Gave Up*, Williams ghi nhận họa sĩ hoạt hình Bob Godfrey đã giúp ông bắt đầu sự nghiệp: "Bob Godfrey đã giúp tôi... Tôi làm việc trong tầng hầm và sẽ làm việc thay cho tiền, và ông ấy sẽ cho tôi sử dụng máy quay...[đó là] một hệ thống trao đổi".

Vào giữa thập niên 1950, người Canada đồng hương Jacques Konig đang học tại Đại học London: "Dick không chơi kèn cornet và dẫn dắt ban nhạc chỉ vì tình yêu âm nhạc, đó là một đóng góp quan trọng và cần thiết cho thu nhập của anh ấy. Trong vai trò chủ tịch sinh viên của Chelsea College và Chelsea Arts School (1956–57) thuộc Đại học London, tôi đã đặt ban nhạc jazz truyền thống đầy nhiệt huyết của anh ấy cho nhiều sự kiện của chúng tôi, và chúng tôi biết tất cả số tiền có sẵn của anh ấy đang được sử dụng để tài trợ cho bộ phim ngắn được vẽ tay và đầy trí tưởng tượng của anh ấy".

Năm 1958, Williams hoàn thành *[[The Little Island (film)|The Little Island]]*, bộ phim đã khởi đầu sự nghiệp của ông, kể câu chuyện về ba người đàn ông trên một hoang đảo; mỗi người đại diện cho một đức tính: chân lý, cái đẹp và điều tốt. Bộ phim đã giành giải BAFTA cho Phim hoạt hình xuất sắc nhất năm 1958.

### Thập niên 1960: Richard Williams Animation, tựa phim và quảng cáo
phải|nhỏ|Quảng trường Soho năm 1992. Richard Williams Animation là tòa nhà màu xanh lá cây bên phải công trình kiến trúc Tudor giả cổ.
nhỏ|Bản vẽ của Williams cho ''The Charge of the Light Brigade'' lấy cảm hứng từ minh họa hoạt hình đương thời
Thành công về mặt chuyên môn và tài chính từ phim ngắn tiếp theo của Williams, *Love Me, Love Me, Love Me* (1962), do Kenneth Williams thuyết minh, đã cho phép ông thành lập công ty riêng, Richard Williams Animation Ltd. Cùng năm đó, ông thực hiện phim ngắn *A Lecture on Man*. Richard Williams Animation Ltd. cuối cùng đã hoàn thành hơn 2.500 quảng cáo truyền hình và giành được vô số giải thưởng, tại trụ sở ở số 13 Quảng trường Soho, Soho, London.

Năm 1965, ông làm phim ngắn *The Dermis Probe*, và cũng thực hiện phần tựa phim cho *[[What's New Pussycat?]]* (1965). Năm 1966, ông làm tựa phim cho *[[A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (film)|A Funny Thing Happened on the Way to the Forum]]*. Cũng trong năm 1966, một phim tài liệu truyền hình, *The Creative Person*, được thực hiện về cuộc đời và sự nghiệp của ông. Năm 1967, ông hoàn thành phim ngắn *[[Sailor and the Devil]]*, chủ yếu do họa sĩ minh họa Errol Le Cain đảm nhận hoạt hình, và cũng thực hiện phần tựa phim cho *[[Casino Royale (1967 film)|Casino Royale]]*.

Năm 1968, xưởng phim của ông giành được lời khen ngợi cho các phân đoạn hoạt hình trong phim sử thi của Tony Richardson về Chiến tranh Crimea, *[[The Charge of the Light Brigade (1968 film)|The Charge of the Light Brigade]]* (1968), mà Williams mô tả là "công việc tuyệt nhất tôi từng có". Nhà phê bình phim Vincent Canby mô tả tác phẩm của Williams là "những bản vẽ đường nét hoạt hình tuyệt vời, được thực hiện theo phong cách hoạt hình yêu nước giữa thế kỷ 19".

Vào giữa thập niên 1960, Williams bắt đầu thực hiện dự án cá nhân mà ông dự định sẽ là "phim hoạt hình dài hay nhất từ trước đến nay", dựa trên các câu chuyện về Mulla Nasrudin, và ban đầu có tựa đề *Nasrudin*. Dự án phát triển theo thời gian và đến năm 1973, ông quyết định chọn một câu chuyện và tựa đề mới, *The Thief and the Cobbler*.

Vào cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970, Williams đã thuê và mời đến London một số họa sĩ hoạt hình vĩ đại của Hollywood từ những năm 1930, những người đàn ông lớn tuổi lúc đó đã gần nghỉ hưu. Trong số đó có Art Babbitt (Goofy), Grim Natwick (Betty Boop), và Ken Harris (Wile E. Coyote). Đặc biệt, Babbitt đã tổ chức các lớp học bậc thầy tại xưởng phim của Williams ở Số 13 Quảng trường Soho, đào tạo một thế hệ họa sĩ hoạt hình mới.

Sau khi bộ phim *[[The Jungle Book (1967 film)|The Jungle Book]]* của Disney phát hành năm 1967, Williams lần đầu gặp gỡ bậc thầy hoạt hình Milt Kahl, người sau này trở thành bạn của ông. Kahl là người đảm nhận hoạt hình cho nhân vật hổ Shere Khan, và Williams đã quỳ xuống đánh giày cho ông. Nhưng Kahl nói với anh: "Cậu có thể ngừng đánh giày cho tôi vì cậu vẽ còn tốt hơn tôi; nhưng rồi cậu có thể đánh thêm một chút nữa vì cậu không thể làm hoạt hình."

Quảng cáo truyền hình là nguồn thu nhập chính của Richard Williams Animation. Mặc dù Williams coi thường hình thức này, đạo diễn Clive Donner đã thuyết phục ông nâng tầm trò chơi. Sau một quảng cáo thành công cho bia Guinness, đặt bối cảnh tại Royal Albert Hall ở London, giành được nhiều giải thưởng, xưởng phim của William trở nên nổi tiếng với các quảng cáo, mang lại sự sống động cho các nhân vật như Gấu Cresta.

### Thập niên 1970: ''A Christmas Carol'' và ''The Pink Panther''
Năm 1971, Williams đạo diễn phim *[[A Christmas Carol (TV special)|A Christmas Carol]]* đoạt giải Oscar, một phiên bản hoạt hình chuyển thể từ tiểu thuyết ngắn năm 1843 Giáng Sinh của Charles Dickens. Thiết kế của phim dựa trên các bản khắc gốc năm 1843. *A Christmas Carol* được phát sóng trên truyền hình Mỹ bởi ABC vào ngày 21 tháng 12 năm 1971, và sớm được phát hành tại rạp. Năm 1972, phim giành giải Oscar cho Phim hoạt hình ngắn xuất sắc nhất.

Vào khoảng năm 1973, Williams bất đồng với các đối tác kinh doanh về bộ phim dài *Nasruddin*, và bắt đầu tái tưởng tượng câu chuyện, chẳng mấy chốc biến đổi thành một câu chuyện mới về một tên trộm câm bị ám ảnh với việc đánh cắp ba quả cầu vàng bảo vệ một thành phố cổ khỏi sự xâm lược. Williams tự tay làm hoạt hình nhiều cảnh phim và dành nhiều năm để hoàn thiện một cảnh duy nhất trong đó vizier phản diện ZigZag xào bài.

Năm 1975, Williams thực hiện phần tựa phim cho *[[The Return of the Pink Panther]]* của Blake Edwards, và năm 1976, xưởng phim của ông hoàn thành phần tựa phim hoạt hình cho *[[The Pink Panther Strikes Again]]*. Art Babbitt, người đang làm việc cho Williams vào thời điểm đó, đã mô tả tài năng của ông chủ: "Anh ấy là một đạo diễn, nhà thiết kế, họa sĩ hoạt hình, và có kiến thức âm nhạc khá tốt. Anh ấy là một người mơ mộng. Anh ấy còn nhiều điều phải học về hoạt hình, nhưng Chúa ơi, anh ấy có thể vẽ như một kẻ khốn nạn."

Năm 1976, Williams thực hiện minh họa cho bản dịch tiếng Anh của Idries Shah về các câu chuyện Nasrudin, có tựa đề *The Exploits of the Incomparable Mullah Nasruddin*.

Năm 1977, Williams đạo diễn phim hoạt hình dài *[[Raggedy Ann & Andy: A Musical Adventure]]* (1977), trong đó con gái ông Claire đóng vai Marcella.

### Thập niên 1980: ''Who Framed Roger Rabbit''
nhỏ|Richard Williams Animation năm 1985
nhỏ|Richard Williams tại câu lạc bộ 100 Club cùng ban nhạc DixSix của ông năm 1985

Năm 1982, Williams đạo diễn *[[Ziggy's Gift]]*, một chương trình truyền hình đặc biệt trong đó Ziggy nhận việc làm ông già Noel trên vỉa hè. Bộ phim giành được một giải Emmy, và cùng năm, ông xuất hiện trong một phim tài liệu của Thames Television có tựa đề *Richard Williams và Kẻ Trộm Không Bao Giờ Bỏ Cuộc*.

Năm 1987, Williams bắt tay vào dự án lớn nhất từ trước đến nay của mình, trở thành giám đốc hoạt hình cho phim *[[Who Framed Roger Rabbit]]* (1988) của Disney/Spielberg. Ban đầu, Williams miễn cưỡng tham gia dự án: khi được trình bày ý tưởng, Williams nói với nhà sản xuất điều hành Steven Spielberg và đạo diễn Robert Zemeckis "Tôi ghét việc kết hợp hoạt hình với người đóng; nó không ăn nhập gì cả, trông rất xấu". Vì không muốn chuyển đến Los Angeles, ông đã đề nghị chuyển khâu sản xuất đến London.

Disney và Spielberg hứa với Williams rằng, để đổi lấy việc ông tham gia làm phim, họ sẽ hỗ trợ tài chính và phân phối cho bộ phim *[[The Thief and the Cobbler]]* vẫn chưa hoàn thành của ông. Williams đã thiết kế các nhân vật cho phim, bao gồm Jessica Rabbit. Ông nói về Jessica rằng cô ấy là "giấc mơ tưởng tượng tột đỉnh của đàn ông, được vẽ bởi một họa sĩ hoạt hình. Tôi cố gắng làm cho cô ấy giống Rita Hayworth; chúng tôi lấy mái tóc từ Veronica Lake, và Zemeckis cứ nói, 'Còn cái nhìn của Lauren Bacall thì sao?'". Được ban tặng nguồn năng lượng khổng lồ, Williams hầu như không ngủ và làm việc xuyên nhiều đêm để kịp hoàn thành phần hoạt hình đúng hạn.

Năm 1988, một phim tài liệu khác về Williams được phát hành, có tựa đề *Tôi Đã Vẽ Roger Rabbit*. Năm 1989, sau thành công của *Ai Đóng Khung Roger Rabbit*, Williams giành thêm hai giải Oscar nữa cho tác phẩm của mình, một giải chung cho Hiệu ứng Đặc biệt Xuất sắc nhất, chia sẻ với Ken Ralston, Ed Jones và George Gibbs và một Giải thưởng Thành tựu Đặc biệt. Williams nói "Tôi (đang ở) cùng một nghề với Goya và Rembrandt. Tôi có thể dở tệ trong nghề đó, không có chút phẩm chất hay tài năng nào như họ, nhưng đó là nghề của tôi".

Ngoài hoạt hình, niềm đam mê lớn của Williams là nhạc jazz Dixieland. Ông dẫn dắt một nhóm nhạc ở London tên là *Dix Six* thường xuyên biểu diễn tại các địa điểm như PizzaExpress Jazz Club, 100 Club, và khách sạn Britannia ở Quảng trường Grosvenor.

### Thập niên 1990: ''The Thief and the Cobbler''

Kiệt tác để đời của Richard Williams, một bộ sử thi hoạt hình vẽ tay tỉ mỉ lấy cảm hứng từ Nghìn lẻ một đêm với tựa đề sản xuất *[[The Thief and the Cobbler]]*, được bắt đầu vào năm 1964 và ban đầu được ông tự tài trợ. Là một phim dài không có lời thoại chủ yếu nhắm đến khán giả người lớn, *The Thief* ban đầu bị coi là không thể tiếp thị được. Sau hơn hai mươi năm làm việc, Williams mới chỉ hoàn thành được hai mươi phút của phim, và sau thành công về chuyên môn của *Ai Đóng Khung Roger Rabbit*, Williams đã tìm kiếm và đảm bảo được một thỏa thuận sản xuất với Warner Bros. vào năm 1988. Tuy nhiên, quá trình sản xuất bị vượt quá thời hạn, và đến năm 1992, khi chỉ còn 15 phút cảnh quay nữa là hoàn thành, The Completion Bond Company, đơn vị bảo hiểm tài chính của Warner Bros cho bộ phim, lo sợ sự cạnh tranh từ bộ phim cùng chủ đề của Disney là *[[Aladdin (phim Disney 1992)|Aladdin]],* dự kiến khởi chiếu cùng ngày, đã tước quyền kiểm soát dự án khỏi tay Williams tại Camden, London.

Completion Bond sau đó đã để họa sĩ hoạt hình Fred Calvert giám sát quá trình hoạt hình tại Hàn Quốc. Các cảnh mới cũng được làm hoạt hình để bao gồm một số phân đoạn âm nhạc. Phiên bản của Calvert được phát hành ở Nam Phi và Úc vào năm 1993 với tên *The Princess and the Cobbler*. Miramax (lúc đó thuộc sở hữu của Disney) sau đó mua lại bản quyền của dự án và viết lại, biên tập lại bộ phim một cách rộng rãi để bao gồm các đoạn hội thoại liên tục, cũng như cắt bỏ nhiều phân cảnh dài. Sản phẩm của Miramax được phát hành tại Bắc Mỹ vào năm 1995 với tựa đề *Arabian Knight*. Trong một thời gian dài, Williams thích không thảo luận chi tiết về bộ phim.

Sau sự sụp đổ của *The Thief*, Williams đóng cửa công ty và rời Anh để trở về Canada quê hương, chuyển đến sống cùng vợ Imogen và hai con trong một ngôi nhà ở Fulford Harbour trên đảo Salt Spring, British Columbia, nơi gia đình ông sống trong năm năm. Để kiếm sống, Williams bắt đầu tổ chức các lớp học bậc thầy về hoạt hình, kết hợp kỹ năng hoạt hình của mình với tài năng sân khấu, và thực hiện khoảng 30 sự kiện trên khắp thế giới.

Năm 1992, Williams được Đại học Nghệ thuật Hoàng gia trao tặng bằng tiến sĩ danh dự. Năm 1997, Williams chuyển về Anh, sống đầu tiên ở Pembrokeshire và sau đó chuyển đến Bristol, nơi ông sẽ sống cho đến cuối đời.

### Thập niên 2000–2010: ''Bộ Cẩm Nang Sinh Tồn Cho Họa Sĩ Diễn Hoạt'' và ''Prologue''
nhỏ|Richard Williams tại Aardman Animation năm 2015, đang làm việc với ''Prologue''.
Các ghi chú cho lớp học bậc thầy của Williams đã hình thành nên cơ sở cho một cuốn sách về nghệ thuật hoạt hình và, vào năm 2002, Faber & Faber đã xuất bản cuốn sách hướng dẫn hoạt hình được đánh giá cao của Williams, *[[Cẩm Nang Sống Còn Dành Cho Animator|Bộ Cẩm Nang Sinh Tồn Cho Họa Sĩ Diễn Hoạt]]*, với một "ấn bản mở rộng" vào năm 2009. Cuốn sách nhanh chóng trở thành tài liệu tham khảo quan trọng cho các họa sĩ hoạt hình, cả dưới dạng in ấn và sau này là bộ DVD và ứng dụng iPad. Nhà sử học Kevin Brownlow mô tả *ASK* là "hoàn toàn cuốn hút, ngay cả với một người không chuyên".

Từ năm 2008, Williams bắt đầu làm việc với tư cách là nghệ sĩ thường trú tại Aardman Animations ở Bristol, nơi ông làm việc tại một trong những bàn làm hoạt hình Disney nguyên bản từ năm 1938 của mình. Đồng sáng lập Aardman Peter Lord mô tả Williams là hiện thân của "sự sáng tạo thuần túy, ông ấy dường như làm việc không thỏa hiệp và chỉ vì tình yêu thuần khiết dành cho loại hình nghệ thuật mà ông chọn. Không có thời hạn, ngoại trừ những thời hạn ông ấy tự đặt ra, không có ai để làm hài lòng hoặc giải trình, ngoại trừ chính bản thân ông. [Ông ấy là] khách mời đặc biệt của chúng tôi, người nổi tiếng thường trú của chúng tôi". Ngay cả ở độ tuổi 80, Williams vẫn tiếp tục làm việc mỗi ngày và làm việc trọn ngày. Ông thích vào văn phòng tại Aardman bằng lối thoát hiểm "chỉ để tránh mọi người".

Năm 2010, Williams hoàn thành bộ phim ngắn dài 9 phút của mình có tựa đề *Circus Drawings*, lần đầu được bắt đầu ở Ibiza vào đầu những năm 1950. Bộ phim câm, có nhạc sống đệm theo, đã ra mắt tại Liên hoan phim câm Pordenone ở Ý vào tháng 9 năm 2010.

Vào ngày 10 tháng 12 năm 2013, bản cắt của đạo diễn cho *The Thief and the Cobbler*, một bản in thử của phim, có phụ đề "Khoảnh Khắc Trong Thời Gian", đã được chiếu tại Los Angeles. Williams đã tham gia sự kiện này. Tuy nhiên, một phiên bản cuối cùng, hoàn chỉnh của bộ phim như Williams hằng mong ước sẽ không bao giờ được hoàn thành.

Năm 2015, phim ngắn *Prologue* của ông nhận được cả đề cử Oscar và đề cử BAFTA ở hạng mục phim hoạt hình ngắn hay nhất. *Prologue* là sáu phút đầu tiên của bộ phim dài vẽ tay *Lysistrata* của ông, dựa trên vở hài kịch Hy Lạp cổ đại của Aristophanes, mà Williams đùa rằng nên có phụ đề là "Liệu Tôi Có Sống Để Hoàn Thành Nó?". Williams mô tả *Prologue* là "thứ duy nhất cho đến nay trong sự nghiệp của tôi mà tôi thực sự hài lòng." Năm 2013, Williams nói với *The Guardian*, "Tất cả những gì tôi cần là một chút thời gian và năm hoặc sáu trợ lý có thể vẽ rất giỏi." Bộ phim được dự định là "ảm đạm nhưng hài hước và tục tĩu và gợi tình". Giống như phiên bản *The Thief and the Cobbler* của ông, *Prologue* sẽ không bao giờ được hoàn thành. Nhưng, như Williams đã nói: "việc thực hiện nó mới là điều quan trọng. Hãy làm vì tình yêu dành cho nó. Đó là tất cả".

## Đời tư
Williams kết hôn bốn lần. Cuộc hôn nhân đầu những năm 1950 của ông với Stephanie "Tep" Ashforth rất ngắn ngủi; bà không muốn chuyển đến London cùng ông mà chọn ở lại Ibiza. Tại London, ông gặp người vợ thứ hai, Lois Catherine Steuart, con gái của nhà ngoại giao Mỹ George Hume Steuart; họ kết hôn năm 1966 và có hai người con, Alexander Williams, sinh năm 1967, và Claire Williams, sinh năm 1969. Họ ly dị vào năm 1976.

Năm 1976, ông kết hôn lần thứ ba, với Margaret French, đến từ Missouri, và có thêm hai người con: Timothy Williams, sinh năm 1976, và Holly Williams, sinh năm 1978.

Vào những năm cuối đời, ông sống ở Bristol với người vợ thứ tư, Imogen Sutton, và có thêm hai người con, Natasha Sutton-Williams và Leif Sutton-Williams.

## Qua đời
Williams qua đời vì bệnh ung thư vào ngày 16 tháng 8 năm 2019 tại nhà riêng ở Bristol, Anh, và vẫn tiếp tục sáng tạo cho đến những giây phút cuối cùng.

## Tác phẩm điện ảnh
**Phim ngắn và phim dài hoạt hình**

* *[[The Little Island (film)|The Little Island]]* (1958) (Đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất, họa sĩ hoạt hình)
* *Love Me, Love Me, Love Me* (1962) (Đạo diễn, nhà sản xuất, họa sĩ hoạt hình)
* *A Lecture on Man* (1962) (Đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất, họa sĩ hoạt hình)
* *The Apple* (1963) (Nhà thiết kế, họa sĩ phân cảnh)
* *[[Diary of a Madman (Nikolai Gogol)|Diary of a Madman]]* (Chưa hoàn thành, phần thuyết minh của Kenneth Williams được BBC Radio 4 phát sóng năm 1991)
* *[[The Dermis Probe]]* (1965) (Đạo diễn, biên tập, kịch bản Idries Shah)
* *Sailor and the Devil* (1965) (Nhà sản xuất)
* *The Ever-Changing Motor Car* (1965) (Biên kịch)
* *I.Vor Pittfalks, the Universal Confidence Man* (Không hoàn thành)
* *[[A Christmas Carol (TV special)|A Christmas Carol]]* (Phim truyền hình) (1971) (Đạo diễn, nhà sản xuất) (Giành giải Oscar)
* *[[Raggedy Ann & Andy: A Musical Adventure]]* (1977) (Đạo diễn, giám sát sản xuất, họa sĩ hoạt hình)
* *[[Ziggy's Gift]]* (Phim truyền hình) (1982) (Đạo diễn, nhà sản xuất, lồng tiếng Crooked Santa)
* *[[Who Framed Roger Rabbit]]* (1988) (Giám đốc hoạt hình, lồng tiếng Droopy)
* *[[Tummy Trouble]]* (1989) (Lồng tiếng Droopy)
* *[[The Thief and the Cobbler]]* (1993) (Đạo diễn, kịch bản, nhà sản xuất, họa sĩ hoạt hình chính, lồng tiếng Laughing Brigand)
* *Circus Drawings* (2010) (Đạo diễn, họa sĩ hoạt hình)
* *[[Prologue (2015 film)|Prologue]]* (2015) (Đạo diễn, họa sĩ hoạt hình) (Đề cử Oscar)

### Thiết kế tựa phim cho phim người đóng

* *[[What's New Pussycat?]]* (1965) (Tựa phim)
* *[[The Liquidator (1965 film)|The Liquidator]]* (1965) (Tựa phim)
* *[[A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (film)|A Funny Thing Happened on the Way to the Forum]]* (1966) (Nhà thiết kế tựa phim)
* *[[The Spy with a Cold Nose]]* (1966) (Nhà thiết kế tựa phim)
* *[[Casino Royale (1967 film)|Casino Royale]]* (1967) (Tựa phim, hiệu ứng montage)
* *[[Sebastian (1968 film)|Sebastian]]* (1968) (Tựa phim)
* *[[Here We Go Round the Mulberry Bush (film)|Here We Go Round the Mulberry Bush]]* (1968) (Nhà thiết kế tựa phim)
* *[[30 Is a Dangerous Age, Cynthia]]* (1968) (Hiệu ứng hình ảnh tựa phim)
* *[[The Charge of the Light Brigade (1968 film)|The Charge of the Light Brigade]]* (1968) (Hoạt hình tựa phim)
* *[[Prudence and the Pill]]* (1968) (Tựa phim)
* *[[Can Heironymus Merkin Ever Forget Mercy Humppe and Find True Happiness?]]* (1969) (Đạo diễn hoạt hình: phân đoạn tựa phim)
* *[[Every Home Should Have One]]* (1970) (Tựa phim và các phân đoạn hoạt hình)
* *[[The Return of the Pink Panther]]* (1975) (Hoạt hình tựa phim)
* *[[The Pink Panther Strikes Again]]* (1976) (Hoạt hình tựa phim)

## Xem thêm

* Hoạt hình độc lập

## Tham khảo