open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ngựa Vlaamperd

**Ngựa Vlaamperd**, còn được gọi với nhiều cái tên khác như **Ngựa SA Vlamperd** hoặc **Ngựa Vlamperd** là một giống ngựa rất hiếm được phát triển ở khu vực Western Cape của Nam Phi. Các con ngựa luôn có màu đen, mặc dù ngựa cái có thể có màu nâu sẫm. Chúng được sử dụng cho việc cưỡi và làm việc trong khai thác.

## Lịch sử
Vào năm 1820, Lord Charles Somerset đã nhập một số con ngựa Ả Rập và ngựa thuần chủng vào Nam Phi. Những con ngựa được lai với ngựa địa phương. Kết quả là một con ngựa cưỡi ban đầu được gọi là ngựa Hantam hoặc Ngựa Cape. Đầu những năm 1900, những con ngựa Friesian đã được nhập khẩu vào Nam Phi và được lai tạo với những con ngựa Hantam. Ngoài ra, một vài con ngựa của Ngựa East Friesian, Ngựa Hackney, ngựa Oldenburg và ngựa Vịnh Cleveland cũng được sử dụng. Trong quá trình đó, ngựa Hantam bị tuyệt chủng, được thay thế bằng một con ngựa cưỡi mạnh hơn, cũng có khả năng phục vụ việc kéo xe. Dòng dõi của ngựa Cape cũng là một phần của việc lai giống.

Một con đực giống nền tảng chính là một con ngựa tên Kemp, sinh ở Đông Friesan và Oldenburg. Sau đó, ngựa giống Scheepers, được khai sinh vào năm 1930, có ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển của Vlaamperd.

Trong khi giống ngựa này đang được phát triển, người Hà Lan đã cấm xuất khẩu ngựa Friesian để cố gắng kiểm soát việc sinh sản của ngựa. Để trốn lách luật, người Nam Phi bắt đầu nhập khẩu Friesia từ Antwerp ở Bỉ và gọi Friesian là "Vlaamse perde" hoặc "ngựa Flemish". Từ thuật ngữ này xuất hiện tên Ngựa Vlaamperd.

Hiệp hội những người gây giống Vlaamperd được thành lập năm 1983 tại Bloemfontein để tiếp tục bảo tồn và bảo vệ Vlaamperd. Ngày nay, giống chó ngựa này tuy có số lượng nhỏ nhưng được nhìn thấy trong du lịch và các lễ hội khác nhau ở Nam Phi. Một số phân loại của nó gần như tuyệt chủng. Ngựa Vlaamperd được công nhận ở Nam Phi là một giống độc lập, được thành lập.

## Tham khảo
Ngựa Warlander

**Ngựa Warlander** là một giống ngựa thuộc loại Baroque, được sản sinh bằng cách lai giữa ngựa Friesian với ngựa thuộc một giống ngựa ngựa đã được đăng ký thuần chủng như ngựa Andalusian, ngựa Lusitano hoặc ngựa Menorquina.

## Lịch sử
Việc lai giữa ngựa kiểu Iberia và ngựa Friesian để tạo ra ngựa kỵ binh cải tiến có lịch sử ít nhất là từ thế kỷ XVI, mặc dù thuật ngữ "Warlander" chỉ được đặt ra vào cuối thế kỷ XX bởi Trại ngựa giống Thể thao Cổ điển tại Tây Úc, nơi đã ra quyết định đặt tên cho giống ngựa này sau khi họ hộ tác với một bác sĩ thú y là bác sĩ Warwick.

## Công nhận
Mặc dù bằng chứng của các nhà lai tạo sử dụng một con lai của ngựa Bỉ-Friesian có từ 400 năm trước, Warlander đã là một giống ngựa được tổ chức riêng biệt chỉ từ những năm 1990. Không có tổ chức riêng của giống ngựa Warlander đặc thù nào được liên kết với tổ chức Universal Equine Life Number (UELN) (Tạm dịch:Số ngựa Toàn cầu), mặc dù Cơ quan đăng ký giống chuyên gia xứ Bavaria (Bayerischer Zuchtverband für Kleinpferde und Spezialpferderassen, hoặc BZKS), tổ chức thiết kế UELN, tổ chức được chỉ định UELN nhằm nắm giữ sách về giống, công bố các tiêu chuẩn của giống ngựa này. Những người ủng hộ Warlander rất lạc quan rằng sự công nhận này mở ra cơ hội chính thức hóa giống ngựa này trong hệ thống Liên minh Châu Âu.

## Tham khảo
Ngựa Welara

**Ngựa Welara** là một giống ngựa lai Ả Rập một phần được phát triển từ ngựa Ả Rập và ngựa xứ Wales. Giống này ban đầu được nhân giống ở Anh bởi Lady Wentworth tại Trại giống ngựa Crabbet Arabian vào đầu những năm 1900 từ các con ngựa Ả Rập nhập khẩu và ngựa lùn xứ Wales. Việc sinh sản sau đó lan rộng khắp Bắc Mỹ. Năm 1981, một cơ quan đăng ký giống đã được thành lập tại Hoa Kỳ và một cuốn sách về giống ngựa này bắt đầu được xuất bản.

## Lịch sử
Phép lai bắt đầu được thực hiện giữa ngựa Ả Rập và Ngựa Wales ở Sussex, Anh đầu những năm 1900, bởi Lady Wentworth của Trại ngựa giống Crabbet Arabian. Các nhà lai tạo khác ở Anh và Bắc Mỹ đã nhanh chóng làm theo, mặc dù tại thời điểm này họ không tập trung vào việc tạo ra một giống mới, và con lai được gọi là ngựa Welara.

Năm 1981, một cơ quan đăng ký giống, được gọi là American Welara Pony Registry, đã được tạo ra ở Mỹ để phát triển và quảng bá giống ngựa này. Một cuốn sách về giống cũng bắt đầu được xuất bản, và phả hệ của Welara đã được thu thập và bảo tồn. Tính đến năm 2005, cơ quan đăng ký đã chứng nhận cho hơn 1.500 con ngựa con được đăng ký ở Bắc Mỹ, với khoảng 100 con ngựa con mới được đăng ký hàng năm.

Welara hiện đã lan sang các khu vực khác trên thế giới, bao gồm Vùng Caribe, Châu Đại Dương và Châu Âu. Ở châu Âu, những con ngựa lai với ngựa xứ Wales / ngựa Ả Rập, đôi khi có thêm dòng máu Ngựa thuần chủng, thường được gọi là "ngựa cưỡi lùn" hoặc "ngựa lùn thể thao". Ở Mỹ, giống ngựa này được nhìn thấy thường xuyên nhất ở miền trung và miền tây.

## Tham khảo
Ngựa Vyatka

**Ngựa Vyatka** hay còn gọi với cái tên khác là **Ngựa Viatka** (tiếng Nga: *Вятская лошадь*, *vyatskaya loshad*) là một giống ngựa có nguy cơ tuyệt chủng có nguồn gốc từ vùng Vyatka trước đây, nay là Kirov Oblast của Liên bang Nga. Giống ngựa chủ yếu được tìm thấy ở đó và tại Cộng hòa Udmurt. Giống ngựa này có tên được đặt theo sông Vyatka.

Chiều cao trung bình tính từ bả vai của ngựa cái Vyatka là 140&nbsp;cm (13,3 tay; 55 inch) và trọng lượng trung bình 400&nbsp;kg (880&nbsp;lb).

## Lịch sử
Vyatka chịu ảnh hưởng của khí hậu và địa hình của các vùng Kirov, Udmurtia và phía tây Perm; Ngựa Estonia và ngựa Klepper được đưa đến miền bắc nước Nga vào thế kỷ thứ mười bốn bởi những người thực dân Novgorod có thể đã ảnh hưởng đến hình dạng của giống ngựa này, vì sau này có thể nhập khẩu ngựa Estonia cho công việc khai thác ở dãy núi Ural. Vyatka được đánh giá cao về sức bền, tốc độ và sự thanh đạm của nó. Đến giữa thế kỷ XIX, nó được coi là con ngựa tốt nhất để kéo xe Troika; một số được xuất khẩu từ vùng Vyatka, bao gồm cả Ba Lan.

Năm 1917, giống ngựa này gần như tuyệt chủng; một số nỗ lực tái lập đã được thực hiện sau Cách mạng Nga. Các con số ở Kirov và Udmurtia được ước tính vào khoảng 2000 con vào năm 1980. Năm 2003, số lượng được biết là 560, và năm 2007, Vyatka nằm trong Danh sách Nguy cấp của FAO.

## Tham khảo
Nhện cắn

**Nhện cắn** (tiếng Anh: Spider bite hoặc là arachnidism là một chấn thương do vết cắn của nhện. Ảnh hưởng của hầu hết các vết cắn là không nghiêm trọng. Hầu hết các vết cắn dẫn đến các triệu chứng nhẹ xung quanh khu vực vết cắn. Hiếm khi nhện có thể tạo ra vết thương hoại tử da hoặc đau dữ dội.

Hầu hết các con nhện không gây ra vết cắn có mức độ nguy hiểm. Các vết cắn từ nhện góa phụ liên quan đến nọc độc thần kinh tạo ra một tình trạng gọi là latrodectism (trúng nọc độc nhện latrodectus). Các triệu chứng có thể bao gồm: có thể đau ở vết cắn hoặc liên quan đến ngực và bụng, đổ mồ hôi, chuột rút cơ bắp và nôn mửa trong một số trường hợp. Các vết cắn từ nhện Loxosceles gây ra tình trạng loxoscelism (trúng nọc nhện loxosceles reclusa), trong đó hoại tử cục bộ của da xung quanh và sự phá vỡ rộng rãi của các tế bào hồng cầu có thể xảy ra. Nhức đầu, nôn mửa và sốt nhẹ cũng có thể xảy ra. Những con nhện khác có thể gây ra vết cắn đáng kể bao gồm: nhện mạng phễu Úc và nhện lang thang Nam Mỹ.

Những nỗ lực để ngăn chặn bị nhện cắn bao gồm dọn dẹp đống bừa bộn và sử dụng thuốc trừ côn trùng. Hầu hết các vết cắn của nhện được chăm sóc hỗ trợ bởi thuốc chống viêm không steroid (bao gồm cả ibuprofen) để giảm đau và kháng histamine cho bệnh ngứa. Opioids có thể được sử dụng nếu cơn đau nghiêm trọng. Mặc dù một loại thuốc chống siêu vi tồn tại cho nọc độc của góa phụ đen, nó có liên quan đến sốc phản vệ và do đó không được sử dụng phổ biến ở Hoa Kỳ. Antivenom chống nọc độc mạng nhện phễu cũng có kết quả cải thiện. Phẫu thuật có thể được yêu cầu để tái tạo vùng da bị thương từ một số vết cắn từ nhện Loxosceles.

Nhện cắn có thể bị chẩn đoán cách nghiêm trọng hóa hoặc chẩn đoán sai. Trong nhiều báo cáo về vết cắn của nhện, không rõ liệu vết cắn của nhện có thực sự có hay không. Trong lịch sử, một số dấu hiệu được cho là do nhện cắn. Vào thời trung cổ, một dấu hiệu được cho là phát sinh từ vết cắn của nhện là sự mất kiểm soát, khiến con người nhảy múa điên cuồng. Trong khi hoại tử đã được quy cho vết cắn của một số loài nhện, bằng chứng chỉ chứng minh nếu đó là vết cắn của nhện Loxosceles thì mới gây nên trường hợp trên.

## Tham khảo
Cuộc chiến Dòng điện

**Cuộc chiến Dòng điện** (tiếng Anh: *War of the currents* hoặc *battle of the currents*) là một chuỗi các sự kiện xung quanh việc giới thiệu các hệ thống truyền tải điện cạnh tranh vào cuối những năm 1880 và đầu những năm 1890. Nó bao gồm cạnh tranh thương mại, một cuộc tranh luận về an toàn điện và một chiến dịch truyền thông / tuyên truyền phát triển từ đó, với những "người chơi" chính là Công ty đèn điện Edison - điện một chiều (DC) và Công ty Điện Westinghouse - điện xoay chiều (AC).

Cuộc chiến này diễn ra trong quá trình giới thiệu và mở rộng nhanh chóng tiêu chuẩn hiện hành điện xoay chiều (đã được sử dụng và ủng hộ bởi một số công ty Mỹ và châu Âu) và việc áp dụng cuối cùng vào hệ thống phân phối hiện tại trực tiếp. Ba khía cạnh đã được đưa vào "cuộc chiến": cạnh tranh mở liên quan đến các công ty điện lực lớn và một cuộc chiến định dạng liên quan đến các hệ thống đang phát triển của họ, nỗi sợ hãi chung của công chúng về cái chết do điện giật AC dẫn đến tranh luận về sự an toàn của nó và các quy định và các cuộc tranh luận và diễn tập hậu trường liên quan đến việc giới thiệu ghế điện.

Sự ra đời của các hệ thống chiếu sáng hồ quang ngoài trời quy mô lớn vào giữa những năm cuối thập niên 1870, một số trong số chúng được cung cấp bởi dòng điện xoay chiều điện áp cao, được tiếp nối vào năm 1882 bởi "tiện ích" phân phối điện DC điện áp thấp của Thomas Edison được thiết kế cho doanh nghiệp trong nhà và dân dụng thay thế cho chiếu sáng khí đốt và dầu. Năm 1886, George Westinghouse bắt đầu xây dựng một hệ thống dòng điện xoay chiều sử dụng một máy biến áp để tăng điện áp cho truyền tải đường dài và sau đó quyết định đưa nó xuống áp dụng trong hệ thống chiếu sáng trong nhà, một hệ thống hiệu quả hơn và ít tốn kém hơn cạnh tranh trực tiếp trên thị trường với đối thủ là hệ thống Edison được thiết kế để phục vụ. Khi nhiều công ty điện khác tham gia và sử dụng AC lan rộng nhanh chóng, công ty của Edison đã đưa ra tuyên bố vào đầu năm 1888 rằng dòng điện xoay chiều là nguy hiểm và kém hơn hệ thống dòng điện một chiều được cấp bằng sáng chế.

## Tham khảo
Chaohusaurus

**Chaohusaurus** là một chi tuyệt chủng của ichthyopterygian cơ bản, tùy thuộc vào định nghĩa có thể là ichthyizard, từ kỷ Trias sớm của Sào Hồ và Viễn An, Trung Quốc.

## Khám phá
Loài Chaohusaurus geishanensis được đặt tên và mô tả bởi Dương Chung Kiện (Yang Zhongjian) và Đổng Kỳ Minh (Dong Zhiming) vào năm 1972, dựa trên một hóa thạch được tìm thấy trong quá trình xây dựng một tuyến đường sắt. Tên chung để chỉ hồ Sào Hồ. Tên cụ thể đề cập đến vị trí Geishan. Các mẫu gốc, IVPP V 4001, đã được phát hiện trong một lớp của hệ tầng đá vôi Majianshan có niên đại từ Anisian. Nó bao gồm một bộ xương một phần, chứa hộp sọ và thân trước.

Năm 1985 Chen Lizhu đã đặt tên cho hai loài bổ sung dựa trên các hóa thạch được tìm thấy trong cùng một cấu tạo: Anhuisaurus chaoxianensis và Anhuisaurus faciles. Tuy nhiên, tên này đã bị thằn lằn Anhuisaurus Hou 1974 xác nhận. Do đó, Anhuisaurus Chen 1985 được đổi tên thành Chensaurus vào năm 1991 bởi Jean-Michel Mazin và các cộng sự. Năm 1998, Ryosuke Motani và những người khác xác định rằng hóa thạch Chensaurus đại diện cho phần còn lại của con vật chưa thành niên, với những con *C. faciles* là nhỏ nhất, và chúng tạo thành chuỗi tăng trưởng với Chaohusaurus.

Điều này ngụ ý rằng phần thân thể được biết đến của Chaohusaurus đã được tăng lên với các mẫu gốc AGM P45-H85-25, mẫu gốc của Chensaurus chaoxianensis; AGM P45-H85-25, mẫu gốc * Chensaurus faciles* của Chensaurus; và chân chèo phía trước IVPP V 11361 và IVPP V 11362. Năm 2001, một mô tả chi tiết về cấu trúc xương của Chaohusaurus đã được xuất bản bởi Michael Maisch.

Trong năm 2014, ba mẫu vật bổ sung đã được báo cáo: AGM I-1, AGM CHS-5 và AGM CH-628-22. AGM I-1 cũng chứa phần còn lại của ba phôi thai. Phát hiện mới này là một phần của những khám phá gần đây của một dự án cổ sinh vật học Trung Quốc-Ý về tám mươi hóa thạch Chaohusaurus.

Vào năm 2013, một loài thứ hai đã được đặt tên và mô tả bởi Chen Xiaohong và các cộng sự.: Chaohusaurus zhangjiawanensis. Tên cụ thể đề cập đến nguồn gốc của nó gần làng Zhangjiawan. Các mẫu gốc, WHGMR V26001, đã được phát hiện trong một lớp của hệ tầng Jialingjang có niên đại từ Spathian. Nó bao gồm một bộ xương tương đối hoàn chỉnh với hộp sọ. Một bộ xương thứ hai thiếu hộp sọ, WHGMR V26002, đã được đề cập.

## Tham khảo
Besanosaurus

**Besanosaurus** (có nghĩa là "Thằn lằn [Lombardy, N. Italy] Besano") là một chi của loài ichthyizard lớn (một loài bò sát biển, không phải là khủng long) sống trong thời kỳ Trias giữa, khoảng 235 triệu năm trước. Loài bò sát biển này đến từ họ Besanizardidae và được đặt tên bởi Dal Sasso và Pinna vào năm 1996. Loại của loài là Besanosaurus leptorhynchus có nghĩa là "loài bò sát mỏ dài từ Besano."

## Quá trình Khám phá
Xương của Besanosaurus được phát hiện lần đầu tiên tại mỏ đá "Sasso Caldo" vào mùa xuân năm 1993 bởi các tình nguyện viên thuộc nhóm cổ sinh vật học mang tên Besano, là một thị trấn nhỏ thuộc vùng Bologna, phía bắc nước Ý. Khi được phát hiện, hóa thạch này gần như nằm lọt thỏm hoàn toàn vào đá và chỉ có thể được nhìn thấy lần đầu tiên qua tia X; để phát hiện thành phần của 38 phiến đá bao quanh bộ xương, cần phải có 145 lần chụp X quang. Bộ xương của Besanosaurus được đưa ra ánh sáng trong phòng thí nghiệm cổ sinh vật học Museo Civico di Storia Naturale di Milano sau 16.500 giờ nghiên cứu và chẩn bị. Những người chuẩn bị đã loại bỏ đá bao quanh hóa thạch từng bước, làm việc dưới kính hiển vi soi nổi với đục, kim và ghim. 38 tấm được ghép lại và tạo ra một thể mẹ bằng cao su silicon, từ đó thu được một mẫu gốc ban đầu.

## Tham khảo
Topsy (voi)

**Topsy** (khoảng năm 1875 - 4 tháng 1 năm 1903) là một con voi cái châu Á bị giết chết tại đảo Coney, New York vào tháng 1 năm 1903.

Sinh ra ở Đông Nam Á vào khoảng năm 1875, Topsy được bí mật đưa vào Hoa Kỳ ngay sau đó và được đưa vào đội ngũ vào đàn voi biểu diễn tại Rạp xiếc Prempaugh. Rạo xiếc này đã quảng cáo lừa đảo rằng Topsy là con voi đầu tiên được sinh ra ở Hoa Kỳ. Trong suốt 25 năm làm việc tại Forepaugh, Topsy nổi tiếng là một con voi "xấu tính" và sau khi giết chết một khán giả vào năm 1902, nó đã bị bán cho Công viên Sư tử Biển tại Coney Island. Khi Sea Lion được cho thuê vào cuối mùa 1902 và được phát triển lại thành Công viên Luna, Topsy đã góp phần vào một số sự cố được loan tin rộng rãi.

Theo kế hoạch cuối năm, họ sẽ treo cổ để giết Topsy tại công viên. Cảnh tượng này nằm diễn ra tại nơi công cộng và quyết định thu phí, nhưng bị Hiệp hội phòng chống hành vi tàn ác đối với động vật của Hoa Kỳ yêu cầu hủy. Vào ngày 4 tháng 1 năm 1903, trước đám đông nhỏ các phóng viên và khách mời, Topsy đã bị cho ăn thuốc độc, bị cho giật điện và bị siết cổ, cuối cùng nó chết vì điện giật. Trong số các báo chí ngày hôm đó là một đoàn làm phim của công ty Sản xuất điện ảnh Edison đã quay lại sự kiện này.

Câu chuyện về Topsy vẫn còn nhiều nghi vấn trong 70 năm tiếp theo nhưng đã trở nên nổi bật hơn trong văn hóa đại chúng, một phần là do bộ phim của sự kiện treo cổ con voi này vẫn còn tồn tại. Trong văn hóa, việc giết chết Topsy của Thompson và Dundy đã chuyển sang việc quy kết với lời tuyên bố đây là một phần của việc chống dòng điện xoay chiều thuộc Cuộc chiến Dòng điện do Thomas Edison tổ chức. Các nhà sử học chỉ ra rằng Edison chưa bao giờ đến Công viên Luna và việc điện giật chết Topsy diễn ra mười năm sau Cuộc chiến Dòng điện.

## Tham khảo
Mèo cắn

**Mèo cắn** hay còn gọi thông tục là **mèo cào** là vết thương của con người, những con mèo khác và những động vật khác gây ra do con mèo nhà. (Tiếng Latinh: *Felis catus*) Mặc dù không phổ biến, đôi khi mèo cắn có thể dẫn đến các biến chứng và rất hiếm khi tử vong.

## Điều trị
Bước đầu tiên trong điều trị bao gồm rửa sạch vết thương do mèo cắn.
 Thường chỉ định tiêm phòng uốn ván. Nếu một con mèo đã cắn một con mèo hoặc động vật khác và có vẻ bị bệnh, con mèo sẽ được được xem xét và đánh giá và điều trị có thể từ bác sĩ thú y. Nếu vết thương có nguy cơ bị nhiễm trùng thấp, đôi khi chỉ được khâu vết thương.

Người bị mèo cắn mà con mèo mắc bệnh dại sẽ cần được điều trị chuyên khoa. Có thể ngăn ngừa nhiễm trùng do mèo cắn bằng cách rửa ngay vết thương bằng xà phòng và nước ấm. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu: nếu con mèo chưa được tiêm phòng bệnh dại. Một mũi tiêm uốn ván được tiêm cho người đó nếu đã hơn năm năm kể từ lần tiêm uốn ván cuối cùng của họ. Nếu một con mèo đã cắn ai đó, và không có bằng chứng nào cho thấy con mèo đã được tiêm phòng bệnh dại, người đó sẽ được điều trị nhiễm bệnh dại.

## Hội chứng trầm cảm
Một nghiên cứu năm 2009 sử dụng một công cụ phân tích trên hồ sơ y tế đã tìm thấy mối liên hệ giữa "mèo cắn" và "trầm cảm". Một nghiên cứu tiếp theo lớn hơn nhiều vào năm 2013 đã sử dụng một bộ dữ liệu chứa 41,2 triệu phân loại từ 1,6 triệu bệnh nhân để tìm hiểu sâu hơn về sự liên đới. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng trong số những bệnh nhân bị mèo cắn, tỷ lệ trầm cảm là 41,3%, cao hơn nhiều so với tỷ lệ trầm cảm chung của dân số (8,8%). Hơn ba phần tư (85,5%) trong số 310 bệnh nhân bị trầm cảm và bị mèo cắn là phụ nữ, có nghĩa là nếu một phụ nữ bị mèo cắn, có 47% khả năng cô sẽ được chẩn đoán mắc bệnh trầm cảm trong đời.

## Tham khảo
Huấn luyện mèo

**Huấn luyện mèo** là quá trình sửa đổi hành vi của mèo nhà để giải trí hoặc kết thân với người. Huấn luyện thường được sử dụng để giảm các hành vi không mong muốn hoặc có vấn đề ở mèo nhà, để tăng cường tương tác giữa người và mèo cưng và cho phép chúng cùng tồn tại thoải mái. Có nhiều phương pháp khác nhau để huấn luyện mèo sử dụng các số dư khác nhau giữa phần thưởng và hình phạt.

## Huấn luyện cách đi vệ sinh

Mèo có thể dễ dàng được huấn luyện để sử dụng hộp hoặc khay đựng chất thải mèo, vì đây là hành vi tự nhiên. Nhiều con mèo và mèo con theo bản năng sẽ sử dụng hộp vệ sinh mà không cần phải dạy, vì bản năng của chúng là thải chất thải khỏi cơ thể trong bụi bẩn hoặc cát. Do đó, với một con mèo con mới, chủ sở hữu thường chỉ cần chỉ cho mèo con biết nơi đặt hộp vệ sinh và cách ra vào. Đôi khi, một số khóa đào tạo được yêu cầu để giúp một con mèo mới điều chỉnh hộp xả rác hoặc để giúp một con mèo già đột nhiên ngừng sử dụng hộp vệ sinh.

Mèo cũng có thể được huấn luyện để sử dụng nhà vệ sinh của con người. Lợi ích của phương pháp này là chủ sở hữu mèo có thể loại bỏ nhiệm vụ duy trì hộp đựng rác sạch thường xuyên và tránh mùi gây ra khi hộp xả rác không được làm sạch thường xuyên. Một số nhà nghiên cứu về hành vi mèo khuyên không nên huấn luyện đi vệ sinh vì nó hạn chế chủ nhân theo dõi những thay đổi trong nước tiểu và phân của mèo (thường liên quan đến sức khỏe của thú cưng). Một chỉ trích khác là việc huấn luyện đi vệ sinh có thể gây ra những căng thẳng khác nhau cho mèo, một phần là do sử dụng nhà vệ sinh đi ngược lại bản năng tự nhiên của mèo là đào và lấp phân của chính nó và bởi vì việc đi vệ sinh có thể khiến mèo khó khăn (đặc biệt là những con mèo già hoặc đang ốm).

## Tham khảo
Foss (mèo)

**Mèo Foss** (khoảng năm 1873 - tháng 11 năm 1887), tên chính thức là Aderphos, là con mèo cưng của Edward Lear, tác giả, họa sĩ minh họa và nhà thơ thế kỷ 19. Nó là một con mèo mướp mập mạp, ngoan ngoãn và có vẻ ngoài thiếu hấp dẫn. Con mèo này là một con mèo đực, là con vật yêu thích của Lear và đóng vai trò quan trọng như một người bạn đồng hành trong những năm cuối đời cô đơn của nhà thơ.

Foss được nhắc đến thường xuyên trong thư từ của Lear và xuất hiện trong các minh họa của ông và ít nhất một bài thơ. Foss được cho là nguồn cảm hứng cho pussycat trong tranh minh họa của Lear cho bài thơ "Cú và Pussycat" của ông. Đám tang mà Lear quyết định tổ chức cho Foss, bao gồm một bia mộ được sử dụng, được cho là cầu kỳ hơn so với của chính chủ nhân của nó.

## Ngoại hình
Foss được cho là đã được Edward Lear nhận nuôi trong khi là một chú mèo con vào năm 1873, mặc dù sau đó Lear tuyên bố lúc ông nhận nuôi, con mèo đã khá lớn. Tên đầy đủ của nó là Aderphos của Hy Lạp, nhưng thường được biết đến với cái tên rút gọn là "Foss" hoặc, đặc biệt bởi Lear: "Old Foss". Foss là một con mèo mướp được mô tả là có vẻ ngoài thiếu hấp dẫn. Đuôi của nó bị cắt ngắn bởi những người hầu của Lear trong nỗ lực ngăn nó đi lang thang. Không có bức ảnh nào còn lại về con mèo này, khi nó nhảy ra khỏi vòng tay của Lear vào dịp duy nhất khi nó được chụp.

Lear trở nên yêu thích Foss và nó được cho là động vật yêu thích của mình. Foss được nhắc đến thường xuyên trong thư từ của Lear, đến mức mà ông được cho là gần như nổi tiếng như Lear vào thời điểm đó. Con mèo này được cho là cuộn các bản thảo của Lear để giúp làm khô mực. Nhiều bản ghi chép nói rằng khi Lear lên kế hoạch di dời đến Sanremo, ông đã nhờ kiến trúc sư thiết kế biệt thự mới của mình trên cùng một tầng với ngôi nhà trước đây để tránh nhầm lẫn cho mèo Foss. Mặc dù vậy, ngày đầu tiên ở biệt thự, Foss đã trèo vào một trong những ống khói của biệt thự mới.

## Qua đời

Foss là bạn đồng hành quan trọng trong những năm cuối đời của Lear tại thời điểm Lear đang chiến đấu với bệnh trầm cảm và cô đơn. Foss chết tại Lear's Villa Tennyson ở Sanremo vào tháng 11 năm 1887, chỉ hai tháng trước cái chết của Lear. Foss đã được báo cáo là 14, 16 hoặc 17 tuổi vào lúc chết, mặc dù Lear lại tin rằng nó thực tế nhiều tuổi hơn và số tuổi 31 được khắc trên bia mộ của Foss. Một số bản vẽ trước năm 1872 của Lear mô tả một con mèo rất giống với Foss với cái đuôi mập mạp, dấu hiệu lông mèo mướp và vẻ ngoài chân thực, và có thể Lear, dù biết hay nói cách khác, đã kết hợp con mèo tưởng tượng của mình với Foss thật.

Foss được chôn cất dưới bia mộ của mang tên chính nó - với một văn bia do Lear sáng tác - bên dưới một cây vả trong vườn tại Villa Tennyson. Đám tang của Foss được cho là phô trương và tổ chức trọng thễ hơn của chính Lear, lễ mà rất ít người tham dự. Foss được nhắc đến trong bài hát "Mr Lear" của ca sĩ nhạc dân gian người Anh Al Stewart trong album năm 2005 A Beach Full of Shells.

## Tham khảo
Beerbohm (mèo)

**Beerbohm** (1974/1975 - 21 tháng 3 năm 1995) là một con mèo cư trú tại Nhà hát Gielgud ở London. Nó được sinh ra trong nhà hát, sau đó được đặt tên là Quả cầu, và được đặt theo tên của Diễn viên và người quản lý nhà hát Herbert Beerbohm Tree. Con mèo này dần trở nên nổi tiếng với việc tấn công các đạo cụ và lang thang vào phòng thay đồ của các Diễn viên.

Beerbohm đã nghỉ hưu năm 1991 và đến sống với thợ mộc bậc thầy của nhà hát ở Beckenham. Sau khi nó qua đời vào tháng 3 năm 1995, tin tức đã được đăng trên nhiều tờ báo quốc gia và ông đã trở thành con mèo đầu tiên (và duy nhất cho đến nay) nhận được cáo phó trên trang nhất của tờ The Stage.

## Tiểu sử
Biabohm 20 tuổi khi nó qua đời, nghĩa là nó sinh năm 1974 hoặc 1975. Theo một nhà văn, nó được sinh ra tại Nhà hát Quả cầu (sau đổi tên thành Nhà hát Gielgud theo tên Diễn viên và đạo diễn John Gielgud) ở West End của London vào những năm 1970; tuy nhiên, cáo phó của nó trên tờ The Stage nói rằng bó "đến Quả cầu trong suốt Donkeys' Years, năm 1976 ". Các nhà hát trong lịch sử đã duy trì mèo trong khuôn viên như một biện pháp kiểm soát sâu bọ, nhưng vai trò của chúng tăng lên theo thời gian khi các Diễn viên đến xem chúng là bùa may mắn và là phương tiện để giảm căng thẳng. Beerbohm, một con mèo mướp, được đặt theo tên của Herbert Beerbohm Tree, một Diễn viên và quản lý nhà hát.

Chú mèo Biabohm đã sớm nổi tiếng khi lang thang vào phòng thay đồ và tấn công những chiếc mũ lông vũ và những chú chim nhồi bông được sử dụng làm đạo cụ. Nó gây chú ý với công chúng khi bắt đầu thói quen lang thang trên sân khấu giữa các vở diễn. Sự xuất hiện đầu tiên của Beerbohm là trong buổi trình diễn Hinge and Bracket vào năm 1978. Nó cũng được cho là rất thích vào phòng thay đồ của Michael Gambon và Peter Bowles.

Biabohm được biết đến như một trong những con mèo nổi tiếng nhất trong tất cả các con mèo nhà hát và có cả Paul Eddington và Penelope Keith trong số những người hâm mộ lớn nhất của nó. Do sự nổi tiếng của mèo Beerbohm đối với các Diễn viên, nó đã được nhắc đến nhiều lần trong chương trình Radio Island Discs của BBC.

Biabohm được cho là đã từng nghiện sô cô la (một sự phụ thuộc mà sau này nó đã cai được) và đã sống sót khi bị một chiếc xe hơi chạy trên đường phố Soho cán qua. Con mèo này được cho là đã có bạn gái ở Nhà hát Lyric, con mèo mà nó sẽ vội vã đến gặp thường xuyên. Sự nghiệp của Beerbohm được cho là dài nhất trong số những con mèo nhà hát thời hiện đại và kéo dài cho đến khi nó nghỉ hưu năm 1991, khi nó chuyển đến sống với Tony Ramsey, thợ mộc bậc thầy của nhà hát, ở Beckenham.

Beerbohm chết vào ngày 21 tháng 3 năm 1995, ở tuổi 20, và trở thành con mèo duy nhất từng nhận được cáo phó trên trang nhất của The Stage. Ngoài Hinge and Bracket, Eddington và Keith, nữ Diễn viên Beryl Reid cũng đóng góp những giai thoại cho cáo phó của con mèo này. Cái chết của mèo Beerbohm được hầu hết các tờ báo quốc gia thời đó đưa tin, bao gồm tờ Daily Telegraph đưa tin rằng "nó không bao giờ kết hôn". Bức chân dung của chú mèo Beerbohm treo trong phòng giải trí của Nhà hát Gielgud và nó đã trở thành chủ đề của một bức tranh của Frances Broomfield.

## Tham khảo
Choupette

**Choupette** (sinh ngày 15 tháng 8 năm 2011) là chú mèo cưng của Karl Lagerfeld, trưởng phòng thiết kế và giám đốc sáng tạo tại Chanel. Ban đầu thuộc về người mẫu Baptiste Giabiconi của Pháp, Choupette đã được tặng làm quà cho Lagerfeld vào khoảng Giáng sinh 2011 sau khi ở lại với nhà thiết kế trong khi Giabiconi ở nước ngoài. Theo Lagerfeld, anh tình cờ gặp chú mèo lông trắng khi anh quyết định dành hai tuần để chăm sóc động vật, chăm sóc Choupette khi một trong những người bạn của anh, người mẫu thời trang Baptiste Giabiconi, đi du lịch. "Khi anh ấy trở lại, tôi nghĩ tôi xin lỗi Choupette là của tôi," Lagerfeld nói.

Sự xuất hiện trên phương tiện truyền thông đầu tiên của mèo Choupette được thực hiện thông qua dịch vụ mạng xã hội Twitter vào ngày 16 tháng 1 năm 2012, @ChoupettesDerator, khi Stephen Gan của tạp chí V đã tweet một bức ảnh của nó từ căn hộ của Lagerfeld. Với việc ra mắt tài khoản Twitter của Choupette (tác giả Ashley Tschudin) vào tháng 6 năm 2012 và nhiều 'cuộc phỏng vấn' trên các tạp chí thời trang cao cấp, sự nổi tiếng của Choupette đã tiến triển, khiến Lagerfeld nhận xét *"Mọi người sẽ choáng váng... nói nhiều về Choupette hơn là về tôi!"* Tính đến tháng 3 năm 2015, nó có hơn 46.000 người hâm mộ trên tài khoản Twitter được phát minh để vinh danh nó.

Vào tháng 6 năm 2013, Lagerfeld tuyên bố rằng anh muốn kết hôn với Choupette. Anh nói trong một cuộc phỏng vấn với CNN, "Tuy nhiên, đối với con người và động vật, tôi không bao giờ nghĩ rằng mình sẽ yêu một con mèo như thế này."

## Tham khảo
Mrs Chippy

**Mrs Chippy** là một con mèo đực đi cùng đoàn thám hiểm Hoàng gia xuyên Nam Cực năm 1914 của Sir Ernest Shackleton.

## Đời sống
Mrs Chippy là một con mèo mướp có bộ lông vằn hổ được đưa lên tàu của đoàn thám hiểm Endurance với tư cách là một con mèo của thợ mộc và thợ đóng tàu chính Harry "Chippy" McNish ("Chippy" là một thuật ngữ thông tục của người Anh đối với thợ mộc). Con mèo được đặt tên bởi vì một khi trên tàu, nó đi theo McNish như một người vợ quá chu đáo (Mrs là bà).

Một tháng sau khi con tàu ra khơi ở Nam Cực, người ta phát hiện ra rằng, mặc dù tên có cái tên là "bà", mèo Mrs Chippy thực sự là một con mèo đực. Vào thời điểm đó thực tế con vật đã quen với cái tên này nên không đổi tên. Mèo Chippy được các thành viên của đoàn thám hiểm mô tả là "đầy cá tính" và gây ấn tượng với thủy thủ đoàn bằng khả năng đi dọc theo đường ray rộng một inch của con tàu ngay cả ở những vùng biển gồ ghề nhất. Trong nhật ký của thuyền trưởng Frank Worsley, ông mô tả Mrs Chippy đang trèo lên giàn khoan "chính xác theo cách của một thủy thủ đi trên cao".

Chuyến đi của con mèo Mrs Chippy gặp nhiều sự cố. Thủ kho Thomas Orde-Lees, trong một cuốn nhật ký ngày 13 tháng 9 năm 1914, kể rằng "Một điều phi thường đã xảy ra trong đêm. Con mèo mướp nhảy qua một trong các cửa sổ cabin và nhân viên canh gác, Lt. Hudson, nghe thấy tiếng hét của cô ấy và xoay con tàu một cách khéo lép để đến vớt nó. Nó ở dưới nước hơn 10 phút. Con mèo đã được vớt lên ra bởi nhà sinh vật học có mặt trên tàu, Robert Clark, sử dụng một trong những chiếc lưới của mình.

Sau khi con tàu bị mắc kẹt trong tảng băng và bị phá hủy, Shackleton quyết định rằng Mrs Chippy và năm con chó kéo xe đã được mang lên tàu sẽ bị giết. Trong một mục nhật ký ngày 29 tháng 10 năm 1915, ông đã ghi lại: Chiều nay, ba chú chó nhỏ nhất của Sallie, Sue's Sirius và Mrs Chippy, con mèo thợ mộc, phải bị bắn. Chúng tôi không thể thực hiện việc tiếp tục dung dưỡng những thành viên yếu đuối trong các điều kiện mới. Macklin, Crean và thợ mộc dường như cảm thấy mất việc bạn bè là việc tệ hại.

McNish rất gắn bó với bà Chippy và không bao giờ tha thứ cho Shackleton vì đã giết nó. Ông qua đời cách nghèo khổ, tại Wellington, New Zealand, vào tháng 9 năm 1930. Hiệp hội Nam Cực New Zealand đã đặt một bia mộ trên mộ vào năm 1959. Đến đây, họ đã thêm một bức tượng bằng đồng của bà Chippy vào năm 2004 và tưởng niệm cho người thợ mộc và chú mèo yêu quý của ông.

Vào tháng 2 năm 2011, bà Chippy đã xuất hiện trên một con tem bưu chính do South Georgia và Quần đảo Nam Sandwich phát hành.

## Trong văn hóa
Một cuốn tiểu thuyết của Caroline Alexander, Cuộc thám hiểm cuối cùng của Bà Chippy: Tạp chí đáng chú ý của Polar-Bound Cat của Shackleton, được xuất bản bởi Bloomsbury vào năm 1997. Cuốn sách cung cấp một tài khoản về Cuộc thám hiểm xuyên Nam Cực của Shackleton, trong khoảng thời gian từ 15 tháng 1 năm 1914 đến 29 Tháng 10 năm 1915, dưới hình thức một tạp chí được viết từ quan điểm của một con mèo, được cho là của bà Chippy.

## Tham khảo
Crimean Tom

**Crimean Tom** (còn được gọi là **Tom** hoặc **Sevastopol Tom**) là một con mèo được chú ý vì liên kết với Quân đội Anh trong Chiến tranh Crimea. Được tìm thấy bởi Trung úy William Gair ở Sevastopol sau một cuộc bao vây kéo dài một năm, nó được cho là đã dẫn dắt các lực lượng Anh đến các kho lưu trữ có giá trị của các nguồn cung cấp, kho dự trữ giúp giảm đói trong quân đội. Gair đã đưa Tom trở về Anh sau chiến tranh nhưng con mèo đã chết ngay sau đó. Nó sau đó ược nhồi bộng và trưng bày ở Viện Dịch vụ Hoàng gia. Một con mèo được mua ở chợ trời vào những năm 1950 nằm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Quân đội Quốc gia và đôi khi được đề cập đến là Tom, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy đó là cùng một con mèo với con vật đã từng trợ giúp quân đội Anh.

## Đời sống
Trong Chiến tranh Crimea, các lực lượng Anh và Pháp đã chiếm được Sevastopol từ người Nga vào ngày 9 tháng 9 năm 1855 sau một cuộc bao vây kéo dài gần một năm. Trung úy William Gair thuộc Đội bảo vệ Dragoon thứ 6, người được biệt phái đến Cục Huấn luyện dã chiến với tư cách là phó trợ lý ủy ban, dẫn đầu tuần tra để tìm kiếm các hầm của các tòa nhà để lấy đồ tiếp tế. Gair nhận thấy một con mèo, phủ đầy bụi và bụi bẩn, đang ngồi trên đống rác giữa hai người bị thương. Con mèo, không bị xáo trộn bởi sự hỗn loạn xung quanh, cho phép Gair bế mình lên. Con mèo, được ước tính là 8 tuổi khi được tìm thấy, đã sống sót trong thành phố trong suốt cuộc bao vây.

Gair đưa con mèo trở về khu của mình và anh ta sống và ăn với một nhóm sĩ quan người Anh ban đầu đặt tên anh ta là Tom và sau đó là Crimean Tom hoặc Sevastopol Tom. Các đội quân chiếm đóng đang vật lộn để tìm kiếm nguồn cung cấp, đặc biệt là thực phẩm, trong một thành phố bị thiếu thốn nhiều bởi cuộc bao vây kéo dài cả năm. Người ta nói rằng các sĩ quan nhận thấy Tom béo như thế nào và nhận ra rằng nó phải có một nguồn cung chuột tốt gần đó. Biết rằng những con chuột có thể đã tự ăn hết nguồn cung cấp dự trữcủa Nga, chúng đã theo Tom đến một khu vực bị biệt lập, bị cách biệt bởi đống đổ nát. Tại đây, họ tìm thấy một kho chứa đồ tiếp tế thực phẩm giúp cứu lính Anh và Pháp khỏi nạn đói. Tom sau đó đã dẫn các sĩ quan đến một số kho lưu trữ nhỏ hơn gần bến cảng thành phố. Sau khi chiến tranh kết thúc, Gair đã đưa Tom trở lại Anh để trở thành thú cưng nhưng con mèo đã chết vào ngày 31 tháng 12 năm 1856.

## Tham khảo
Niki

**Anbumani**, tên thật là **Niki** (tiếng Nga: *Ники*) là một con mèo Scotland Fold đực và là con mèo nổi tiếng quốc tế trên Instagram. FamousNiki trở nên phổ biến trên Internet (đặc biệt là ở nước bản địa của nó, Nga) vì có các hành vi giống con người, nét mặt và nhiều tư thế khác thường.

## Chủ nhân
Chủ sở hữu của Niki là Victoria Virta. Cô là một nhân vật truyền thông nổi tiếng của Nga và huấn luyện viên kinh doanh. Cô là người đồng sáng lập và đồng sở hữu của studio kỹ thuật số Funaction, công ty sở hữu quyền đối với thương hiệu nổi tiếng.

## Phổ biến
Nổi tiếngNiki trở nên phổ biến trên internet nhờ khả năng ngồi thẳng trên hai chân sau. Theo Virta, famousNiki sở hữu khả năng này ngay cả trong những năm đầu đời và tư thế của nó không phải do bất kỳ một biến dạng dị thường nào. Cô nói: "Đó là cách nó cảm thấy thoải mái." Một khả năng nổi tiếng khác là khả năng bắt chước con người bằng cách đi bằng hai chân sau.

Trong hai năm, FamousNiki đã thu thập được hơn 127.000 người theo dõi trên Instagram và hơn 35.000 người theo dõi trên Facebook. Những người hâm mộ con mèo Nga nổi tiếng đã tạo ra một cộng đồng người hâm mộ trên mạng xã hội VKontakte, nơi họ tự hào có hơn 1.000 thành viên. Một trong những bức ảnh của FamousNiki là trên Facebook trở thanh 100 bức ảnh mèo quan trọng nhất mọi thời đại Biểu đồ theo BuzzFeed.

## Xuất hiện trên phương tiện truyền thông
Xuất hiện trên phương tiện truyền thông quốc tế nổi tiếng bao gồm: Daily Mail, Daily Mirror, Metro, Russia Today Spain, La Jalea, Klonblog, Entremujeres, Stufffeed, và một số nguồn khác. Một số lần xuất hiện trên truyền hình đã được thực hiện trên các kênh tiếng Nga và các kênh truyền hình nước ngoài. Niki cũng đã xuất hiện trên một chương trình phát thanh của Dịch vụ Tin tức Nga. Vào năm 2013, hình ảnh của Niki đã được sử dụng bởi Franctasy, một nghệ sĩ từ Hồng Kông, chuyên vẽ tranh cho thú cưng nổi tiếng, để quyên tiền cho các nạn nhân của vụ đánh bom Boston Marathon.

## Tham khảo
Động vật trong không gian

**Động vật trong không gian** ban đầu được dùng để kiểm tra khả năng sống sót của không gian vũ trụ, trước khi thử nghiệm chính thức việc đưa con người lên không gian. Sau đó, các động vật không phải người khác đã được bay lên vũ trụ để điều tra các quá trình sinh học khác nhau và các hiệu ứng vi trọng lực và chuyến bay vào vũ trụ có thể có trên chúng. Bioastronautics là một lĩnh vực nghiên cứu kỹ thuật sinh học mở rộng nghiên cứu và hỗ trợ sự sống trong không gian. Đến nay, bảy chương trình không gian quốc gia đã đưa động vật vào vũ trụ: Liên Xô, Hoa Kỳ, Pháp, Argentina, Trung Quốc, Nhật Bản và Iran.

Một loạt các động vật không phải người đã được đưa lên vũ trụ, bao gồm khỉ, chó, rùa và côn trùng. Hoa Kỳ đã triển khai các chuyến bay chứa khỉ và linh trưởng chủ yếu trong giai đoạn 1948-1961 với một chuyến bay vào năm 1969 và một chuyến vào năm 1985. Pháp đã triển khai hai chuyến bay chở khỉ vào năm 1967. Liên Xô và Nga đã phóng khỉ từ năm 1983 đến 1996. Trong những năm 1950 và Những năm 1960, chương trình không gian của Liên Xô đã sử dụng một số con chó cho các chuyến bay vào quỹ đạo không gian và quỹ đạo. Hai con rùa và nhiều loại côn trùng là cư dân đầu tiên của Trái đất đi vòng quanh Mặt trăng, trong nhiệm vụ Zond 5 năm 1968.

Động vật đã được sử dụng trong thám hiểm hàng không từ năm 1783 khi anh em nhà Montgolfier gửi một con cừu, một con vịt và một con gà trống ở trên khinh khí cầu (con vịt đóng vai trò điều khiển thử nghiệm). Nguồn cung tên lửa V-2 của Đức bị hạn chế dẫn đến việc Mỹ sử dụng các vụ phóng khinh khí cầu tầm cao mang theo ruồi giấm, chuột, chuột đồng, chuột lang, mèo, chó, ếch, cá vàng và khỉ lên độ cao tới 44.000 m (144.000&nbsp;ft; 27&nbsp;mi). Các chuyến bay khinh khí cầu tầm cao từ 1947 đến 1960 đã thử nghiệm phơi nhiễm phóng xạ, phản ứng sinh lý, hỗ trợ sự sống và hệ thống phục hồi. Các chuyến bay khinh khí cầu có người lái ở độ cao cao của Hoa Kỳ xảy ra trong cùng một khung thời gian, một trong số đó cũng mang theo ruồi giấm.

## Tham khảo
Miss Baker

**Miss Baker** (1957 - 29 tháng 11 năm 1984) là một con khỉ sóc, vào năm 1959, cùng với khỉ vằn Miss Able, một trong hai con vật đầu tiên được Hoa Kỳ phóng lên vũ trụ và trở về an toàn.

## Chuyến bay
Miss Baker đội một chiếc mũ bảo hiểm được lót bằng cao su và da sơn dương cùng với một chiếc áo khoác để được đưa ra trình diện, ngoài ra còn có máy đo hô hấp được gắn vào mũi bằng mô hình và nó được gắn vào một "viên thuốc" nhỏ có kích cỡ hộp đựng giày, cỡ 9 × 12½ × 6¾ inch (24,8 × 31,8 × 17,1&nbsp;cm) cách nhiệt bằng cao su và sợi thủy tinh. Hỗ trợ sự sống là một chai oxy với van áp suất và lithi hydroxide để hấp thụ cacbon dioxide và hơi ẩm.

Vào ngày 28 tháng 5 năm 1959, vào lúc 2 giờ 39 phút, một tên lửa Jupiter đưa Miss Baker và Miss Able lên độ cao 300 dặm (480&nbsp;km) thông qua một khả năng tăng tốc của 38 gs cho một chuyến bay 16 phút mà cũng bao gồm 9 phút không trọng lực.

Able và Baker không đơn độc trên chuyến bay. Chúng đã đi cùng với Neurospora; mẫu máu người;E coli; hành;mù tạt và hạt ngô; Nhộng Drosophila; men; và trứng nhím biển và tinh trùng.

Able đã chết bốn ngày sau chuyến bay do rung tim rất bất thường trong phản ứng với gây mê để loại bỏ các điện cực. "Đây là kiểu chết gây mê mà mọi bác sĩ phẫu thuật đều lo sợ", Đại tá Robert Hullinghorst, phó phòng tại Ft. Knox nơi cuộc phẫu thuật diễn ra, "Chúng tôi không biết chính xác tại sao nó lại xảy ra." Khám nghiệm tử thi không tìm thấy vấn đề nào có thể góp phần vào cái chết của nó. Able được nhồi bông avà trưng bày tại Bảo tàng Hàng không và Không gian Quốc gia.

## Tham khảo
Gordo (khỉ)

**Gordo** là một trong những chú khỉ đầu tiên du hành vào vũ trụ. Là một thành viên tham gia chương trình không gian của NASA, Gordo, còn được gọi là Old đáng tin cậy(Old Reliable), đã được phóng từ Mũi Canaveral vào ngày 13 tháng 12 năm 1958, trong tên lửa Jupiter PGM-19 của Hoa Kỳ trong nhiệm vụ AM-13 của mình. Các tên lửa đã đi hành trình hơn 2.414 km và đạt độ cao 500 km trước khi trở về Trái Đất và hạ cánh ở phía nam Đại Tây Dương. Một trục trặc kỹ thuật đã ngăn chiếc dù của "viên nhộng" chứa Gordo mở ra và mặc dù được tìm thấy trong thời gian ngắn, cả cơ thể và tàu của nó đều không được tìm thấy.

## Chuyến bay

Chuyến bay diễn ra lúc 03:53 giờ EST khi tên lửa Jupiter AM-13 có chứa Gordo được phóng từ khu vực tên lửa Đại Tây Dương tại Cape Canaveral. Các tên lửa lên đến độ cao 470 km khi đi hành trình 2100 km. Các nhà khoa học theo dõi chuyến bay phát hiện ra rằng, ngoài việc nhịp tim chậm lại một chút, Gordo không bị ảnh hưởng xấu từ việc xâm nhập vào không gian hoặc kết quả của việc mất trọng lực. Gordo mặc một bộ đồ không gian tùy chỉnh đặc biệt và được trang bị các dụng cụ, bao gồm nhiệt kế và micrô, để theo dõi sức khỏe của nó.

Trong tổng số chuyến bay kéo dài 15 phút, trong đó Gordo là không trọng lượng trong vòng 8,3 phút, thoát và tái thâm nhập vào bầu khí quyển của Trái đất với tốc độ trên 16.000 km/h. Sự thất bại của chiếc dù của Gordo báo hiệu rằng cả nó và viên nang đều bị mất, mặc dù đã có nỗ lực để tìm kiếm chúng. Người ta tin rằng Gordo còn sống tại thời điểm bị va chạm.

## Tham khảo
Nadezhda (gián)

**Gián Nadezhda** (tiếng Nga: *Надежда*, theo tiếng Anh:*Hope*, tạm dịch là *Hy vọng*) là một con gián được gửi vào vũ trụ trong chuyến bay vệ tinh sinh học Foton-M 3 khởi hành từ ngày 14 và kết thúc vào ngày 26 tháng 9 năm 2007 bởi các nhà khoa học Nga. Các nhà khoa học theo dõi nhiệm vụ từ Voronezh tuyên bố rằng Nadezhda đã sinh ra thành công 33 con gián trên Trái đất, 33 cá thể côn trùng này là loài trái đất đầu tiên được biết đến trong điều kiện không trọng lượng. Nadezhda và những con côn trùng còn lại được cho di chuyển bên trong một thùng chứa đặc biệt kín, và một máy quay video đang quay toàn bộ quá trình của chúng.

Điều được coi là không tự nhiên đối với những con gián sơ sinh là phần thân của chúng đã bị sẫm màu sớm hơn nhiều so với những con gián có điều kiện tự nhiên phát triển tông màu tối hơn sau đó trong vòng đời của chúng. Nhưng phần còn lại của các điều kiện và khả năng của loài gián được đánh giá là vẫn bình thường. Sau đó, có tin rằng cháu của Nadezhda, được sinh ra từ một trong những loài cá thể con sinh ra trong không gian, đã sinh ra những con gián bình thường, với vòng đời và sự phát triển khá giống với bất kỳ loài gián nào khác sống trên Trái Đất.

## Tham khảo
Khỉ và vượn trong không gian

Trước khi con người lên vũ trụ, một số loài động vật khác đã được phóng lên vũ trụ, bao gồm nhiều loài linh trưởng khác, để các nhà khoa học có thể điều tra các tác động sinh học của du hành vũ trụ. Hoa Kỳ đã triển khai các chuyến bay chứa các "hành khách" là linh trưởng chủ yếu trong khoảng thời gian 1948 - 1961 với một chuyến bay vào năm 1969 và một chuyến vào năm 1985.

Pháp đã triển khai hai chuyến bay chở khỉ vào năm 1967. Liên Xô và Nga đã phóng khỉ từ năm 1983 đến 1996. Hầu hết các loài linh trưởng đã được gây mê trước khi được phóng lên vũ trụ. Nhìn chung, ba mươi hai con khỉ đã bay trong chương trình không gian; không con nào được bay nhiều hơn một lần. Vô số khỉ dự phòng cũng đã trải qua các chương trình huấn luyện nhưng không bao giờ bay. Khỉ và vượn từ một số loài đã được sử dụng, bao gồm khỉ vằn, khỉ ăn cua, khỉ sóc, khỉ đuôi lợn và tinh tinh.

Phi hành gia linh trưởng đầu tiên là Albert, một con khỉ đuôi dài, vào ngày 11 tháng 6 năm 1948, đã đi trên 63&nbsp;km (39 dặm) trên một tên lửa V-2. Albert chết vì nghẹt thở trong suốt chuyến bay.

## Pháp
Pháp đã phóng một con khỉ đuôi lợn có tên Martine trên một tên lửa Vesta vào ngày 7 tháng 3 năm 1967 và một con khác có tên là Dockette vào ngày 13 tháng 3. Các chuyến bay phụ này lần lượt đạt 243&nbsp;km (151&nbsp;mi) và 234&nbsp;km (145&nbsp;mi). Martine trở thành con khỉ đầu tiên sống sót sau hơn một vài giờ sau khi bay trên định nghĩa quốc tế về rìa vũ trụ. (Ham và Enos, được Hoa Kỳ đưa lên trước đó, là tinh tinh).

## Tham khảo
Chó Xô Viết trong không gian

Trong những năm 1950 và 1960, Liên Xô đã sử dụng chó cho các chuyến bay vào quỹ đạo không gian và quỹ đạo để xác định xem liệu chuyến bay vũ trụ của con người có khả thi hay không. Trong giai đoạn này, Liên Xô hoặc USSR đã phát động các nhiệm vụ với các khe chở cho ít nhất 57 con chó. Số lượng chó trong không gian nhỏ hơn, vì một số con chó đã bay nhiều hơn một lần. Sống sót nhiều nhất; số ít đã chết bị mất chủ yếu là do lỗi kỹ thuật, theo các thông số của thử nghiệm. Một ngoại lệ đáng chú ý là Laika, chú chó đầu tiên được đưa lên quỹ đạo khi cái chết được dự đoán ngay từ đầu.

## Đào tạo
Chó là động vật được ưa thích cho các thí nghiệm vì các nhà khoa học cảm thấy chó rất phù hợp để chịu đựng thời gian dài không hoạt động. Là một phần trong quá trình đào tạo, chúng bị giam trong các hộp nhỏ trong 15 đến 20 ngày một lần. Những con chó đi lạc, thay vì những con vật quen sống trong một ngôi nhà, được chọn vì các nhà khoa học cảm thấy chúng có thể chịu đựng được những căng thẳng khắc nghiệt và cực đoan của chuyến bay vào vũ trụ tốt hơn những con chó khác. Chó cái được sử dụng vì tính khí của chúng và vì bộ đồ mà chó mặc để lấy nước tiểu và phân được trang bị một thiết bị đặc biệt, được thiết kế để chỉ hoạt động với giống cái.

Việc huấn luyện cho chó bao gồm đứng yên trong thời gian dài, mặc bộ đồ vũ trụ, được đặt trong các thiết bị mô phỏng hoạt động giống như một tên lửa khi phóng, cưỡi trong các máy ly tâm mô phỏng gia tốc cao của một vụ phóng tên lửa và được giữ trong các lồng nhỏ dần dần để chuẩn bị cho chúng giới hạn của mô-đun không gian. Những con chó bay trên quỹ đạo được cho ăn một loại protein giống như thạch bổ dưỡng. Loại thực phẩm này chứa chất xơ cao và hỗ trợ những con chó loại bỏ chất thải tốt hơn trong thời gian dài trong khi trong mô-đun không gian khoang nhỏ của chúng. Hơn 60% số chó vào không gian được báo cáo là bị táo bón và sỏi mật khi trở về căn cứ.

## Tham khảo
Brachypterygius

**Brachypterygius** (có nghĩa là *sải cánh rộng* / *mái chèo* trong tiếng Hy Lạp) là một chi tuyệt chủng của platypterygiine ophthalmosaurid ichthyizard được biết đến từ cuối kỷ Jura của Anh. Các loại ban đầu được mô tả và đặt tên là Ichthyosaurus extremus bởi Boulenger vào năm 1904. Brachypterygius được Huene đặt tên vào năm 1922 ứng với chiều rộng và độ ngắn của thân trước, và do đó loài có tên chính thức là Brachypterygius extremus. Kiểu mẫu của B. extremus ban đầu được cho là của Lias Group of Bath, Vương quốc Anh, nhưng các mẫu vật khác cho thấy nhiều khả năng nó đến từ Kimmeridgian Kimmeridge Clay (Kỷ Jura muộn) của Vịnh Kimmeridge, Dorset, Vương quốc Anh.

Brachypterygius có liên quan chặt chẽ với Platypterygius và Caypullisaurus.

## Đặc điểm
Brachypterygius là một loài ichthyizard có kích thước nằm trong khoảng từ trung bình đến lớn, với chiều dài hộp sọ nằm trong khoảng từ 0,5 đến 1,2 m. Mõm dài, là đặc trưng của ichthyizards, với hàm răng to và khỏe hơn và mắt tương đối nhỏ hơn Ophthalmosaurus. Basioccipital có vùng ngoại bào rất hẹp. Chân trước có thể có năm hoặc sáu ngón, với số lượng đốt ngón tối đa nằm trong khoảng từ 8 đến 16. Một đặc điểm đặc trưng chính là ba mặt khớp, theo giải phẫu học là ở đầu cuối xương cánh tay; với khớp giữa là nhỏ nhất và khớp nối với chất trung gian, phân tách rõ ràng Brachypterygius với Ophthalmosaurus, ichthyizard kỷ Jurassic muộn phổ biến nhất.

## Tham khảo
Mr. Nuts

**Mr. Nuts** là một con mèo tuxedo lông ngắn lớn, có bộ lông màu đen và trắng được cho là có thể dự đoán kẻ thua cuộc trong các cuộc thi như các sự kiện thể thao và bầu cử. Phát ngôn cho nhà sản xuất phụ kiện thú cưng sang trọng Five Pet Place, dự đoán của nó được đưa ra bằng cách sử dụng khay vệ sinh của công ty.

Một thông cáo báo chí tháng 11 năm 2012 liên quan đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đã nhận được bảo hiểm trên khắp Hoa Kỳ. Nó mô tả chi tiết cách con mèo dự đoán Mitt Romney là người thua cuộc bằng cách sử dụng hộp vệ sinh mèo được đặt ở"bên phải"của một người được chỉ định cho Barack Obama đương nhiệm. Thay vì chọn người chiến thắng, ô Mr. Nuts"chọn"sẽ xác định người thua cuộc.

Kết quả của việc phát hành, ông Nuts đã trở thành một hiện tượng nhỏ trên mạng vào ngày bầu cử khi câu chuyện của ông được các tờ báo, đài truyền hình và đài phát thanh săn đón trong khi diễn viên hài Julie Klausner yêu cầu những người theo dõi bà sử dụng #MrNuts trong tất cả các thông điệp chính trị của họ trên Twitter. Ông cũng được liệt kê trong một mục blog của những người chứng thực người nổi tiếng khác thường với Honey Boo Boo, Meat Loaf, Gene Simmons, Martin Sheen, Kim Kardashian, Madonna, Hulk Hogan, Axl Rose và Joss Whedon, cũng trở thành"người hâm mộ"chú mèo.

Được đặt theo tên"manly bits"nổi bật của mình trước khi bị thiến, con mèo được cho là đã chọn thành công kẻ thua cuộc trong các cặp trận đấu Pittsburgh Steelers so với Green Bay Packers, New England Patriots vs New York Giants và Baltimore Ravens vs San Francisco 49ers Super Bowls, giới tính của con Công tước và Nữ công tước xứ Cambridge, và người chiến thắng Cup Mỹ 2013.

Mèo Mr. Nút qua đời vì ung thư đường ruột vào ngày 13 tháng 3 năm 2014.

## Tham khảo