Bảo Khánh Công chúa

**Bảo Khánh Công chúa** (chữ Hán: 寶慶公主, 1 tháng 2 năm 1395 - 11 tháng 1 năm 1433) là một công chúa nhà Minh, con gái út của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương.

## Tiểu sử
Công chúa sinh vào năm Hồng Vũ thứ 16 (1395), là ấu nữ của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương. Sinh mẫu của bà là Trương thị (张氏), có thuyết cho rằng tên là *Trương Huyền Diệu* (张玄妙), người Sơn Đông, sau khi sinh công chúa được phong *Mỹ nhân* (美人). Công chúa là đứa con cuối cùng của Chu Nguyên Chương, thời điểm công chúa ra đời thì ấu tử Chu Nam (朱楠) do Cát Lệ phi sinh năm trước (1394) đã chết yểu, còn con gái nhỏ nhất trước đó là Nhữ Dương công chúa đã xuất giá được một năm, vì vậy Thái Tổ rất mực sủng ái đứa con gái này, nhờ vậy mà Trương mỹ nhân trở thành một trong những phi tần hiếm hoi được đặc cách không bị tuẫn táng sau khi ông băng hà. Có một số nhà nghiên cứu cho rằng Trương mỹ nhân thực chất đã tuẫn táng không lâu sau khi Thái Tổ băng cùng 40 người khác do có chứng cứ rằng bà qua đời không lâu sau Thái Tổ, tuy nhiên 《Tội duy lục》hoàn toàn phủ nhận điều này vì khi ấy công chúa còn quá nhỏ.

Trong Chiến dịch Tĩnh Nan, Trương mỹ nhân cùng con gái sinh sống tại Vu Tây cung (于西宫). Sau chiến dịch, anh trai khác mẹ của công chúa là Minh Thành Tổ Chu Đệ đăng cơ. Vì có khoảng cách tuổi tác lớn (Chu Đệ lớn hơn bà 35 tuổi) nên công chúa ở trong cung được anh trai đối xử không khác gì con gái ruột, thậm chí sau khi mẫu thân bà Trương thị qua đời thì được đích thân Từ hoàng hậu nuôi dưỡng. Năm Vĩnh Lạc thứ 11 (1413), tháng 2, sách phong **Bảo Khánh công chúa** (寶慶公主). Thánh Tổ đích thân chọn phò mã cho em gái, người được chọn là Triệu Huy (赵辉). Triệu Huy khi ấy đang trấn giữ Kim Xuyên, xuất thân hoàng tộc nhà Tống, cha là Triệu Hòa (赵和) nhậm Phủ quân Hậu vệ Chính thiên hộ, qua đời khi đi chinh phạt An Nam, lai sở hữu vẻ ngoài tuấn tú, so với công chúa không hề kém cạnh. Cùng năm sách phong, công chúa cùng phò mã làm lễ thành hôn. Khi bà xuất giá, Chu Đệ đã phá lệ ban cho của hồi môn gấp nhiều lần so với các công chúa khác và được đích thân Thái tử Chu Cao Sí đưa tiễn hộ tống, sau đó công chúa vẫn tiếp tục được anh trai ban thưởng nhiều món đồ quý giá.

Sau khi Minh Tuyên Tông Chu Kỳ Trấn đăng cơ, tấn phong **Bảo Khánh Đại Trưởng công chúa** (寶慶大長公主), ban hai trăm lạng bạch kim, một vạn quan tiền, mười sấp tơ lụa, ba tấm bông, năm tấm vải Tây Dương. Công chúa có với phò mã một con trai không rõ tên, cháu nội Triệu Khải (赵铠) nhờ có tổ mẫu là công chúa nên được làm quan tại Quốc Tử giám.

Công chúa qua đời năm Tuyên Đức thứ 8 (1433), hưởng thọ 39 tuổi. Phò mã Triệu Huy sống đến đời Minh Hiến Tông, hưởng phú quý vinh hoa không kể xiết, trong phủ trên dưới có hơn một trăm nàng hầu, lại tin vào thuật dưỡng sinh theo cách rất lập dị như dùng máu kinh nguyệt của phụ nữ, qua đời vào năm Thành Hóa thứ 14 (1478).

## Lăng mộ

Vào tháng 9 năm 2008, khi các công nhân đang tiến hành thi công tại khu vực công trường của Nhà máy gạch Tam Sơn, làng Triệu Phần, trấn Bản Kiều, quận Vũ Hoa Đài, phía nam thành phố Nam Kinh phát hiện ra một ngôi mộ cổ thời nhà Minh, tuy nhiên đã bị phá hủy và không còn di tích nào để khai quật trừ dòng chữ "*Bảo Khánh Đại Trưởng công chúa khoáng chí*" (宝庆大长公主圹志) được tìm thấy trên bia mộ. Xung quanh ngôi mộ, người ta tìm thấy rất nhiều mảnh vỡ của ngói lưu ly màu xanh lục và các cấu kiện kiến trúc chạm khắc hình phượng hoàng, tấm bia mộ được làm bằng đá xanh. Trước đó vào năm 1995, lăng mộ của phò mã Triệu Huy cũng được tìm thấy cách đó không xa.

Hiện tại, bia mộ và các di vật còn sót lại trong lăng mộ đều đang được trưng bày tại Bảo tàng Thành phố Nam Kinh.

## Tham khảo