open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ghềnh

**Ghềnh** là tên gọi để chỉ một đoạn của dòng sông, nơi đáy sông có độ dốc tương đối cao, làm tăng vận tốc dòng chảy và sự nhiễu loạn.

Ghềnh là một đặc trưng thủy văn nằm giữa một *dòng chảy êm ả* (phần nước chảy lững lờ) và một *[[thác|thác nước]]*. Ghềnh có đặc trưng là lòng sông trở nên nông hơn với một số tảng đá lộ trên bề mặt dòng chảy. Khi dòng nước xiết chảy tràn qua và xung quanh các tảng đá, bọt khí hòa lẫn với nước và một số phần của bề mặt có màu trắng, gọi là "nước sủi bọt". Ghềnh xuất hiện ở những nơi mà vật liệu lòng sông suối có khả năng chống lại sự xói mòn của dòng chảy so với đoạn lòng sông/suối phía dưới ghềnh. Các sông suối rất trẻ chảy qua đá rắn có thể có rất nhiều ghềnh trên phần lớn chiều dài của chúng. Ghềnh tạo ra sự thông khí cho sông suối, làm cho chất lượng nước tốt hơn.

Ghềnh được phân loại thành các cấp, thường từ I đến VI. Các ghềnh cấp 5 có thể được phân loại theo các cấp phụ từ 5.1 đến 5.9. Trong khi ghềnh thuộc cấp I rất dễ đi qua và đòi hỏi ít sự cơ động thì ghềnh cấp VI gây ra sự đe dọa đến tính mạng với rất ít hoặc không có cơ hội giải cứu. Các môn thể thao chèo bè mảng trên sông được thực hiện ở những nơi có nhiều ghềnh trong dòng chảy.

## Xem thêm
* Động lực học chất lưu 
* Thang quốc tế độ khó của sông - để phân loại ghềnh 
* Động vật ưa nước chảy xiết - động vật sinh sống trong dòng nước chảy xiết.
* Bãi cạn - Đoạn nông với nước chảy nhanh của sông suối, nhưng không có sự mãnh liệt như ghềnh.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Mục từ "Rapids" (Ghềnh)  bằng tiếng Anh trong bách khoa thư của National Geographic.
*
Aylacostoma

***Aylacostoma*** là một chi của ốc nước ngọt nhiệt đới với một nắp mang, là động vật thân mềm thủy sinh thuộc lớp chân bụng trong họ thiaridae. Chúng được tìm thấy ở Nam và Trung Mỹ. Hậu quả của đập Yacyretá, hai loài hoàn toàn tuyệt chủng và một loài khác bị tuyệt chủng trong tự nhiên.

## Loài
Các loài trong chi *Aylacostoma* bao gồm:

* *Aylacostoma brunneum* Vogler & Peso, 2014 
* *[[Aylacostoma chloroticum]]* Hylton-Scot, 1953 
* *Aylacostoma ci* Simone, 2001 
* *Aylacostoma exoplicata* Simone, 2001 
* *Aylacostoma francana* (Ihering, 1909)  
* *Aylacostoma glabrum* Spix, 1827 
* *[[Aylacostoma guaraniticum]]* Hylton-Scot, 1953 
* *Aylacostoma osculati* (Villa, 1857) - từ đồng nghĩa: *Hemisinus osculati*  
* *[[Aylacostoma stigmaticum]]* Hylton-Scot, 1953 
* *Aylacostoma tenuilabris* (Reeve, 1860)

## Phân phối
Phân bố bản địa của chi này bao gồm khu vực Trung và Nam Mỹ.

## Thói quen sống
Một số loài trong chi này từng sống ở các khu vực nước trắng ở ghềnh Yacyretá, sông Paraná, ăn các loài tảo mọc trên các tảng đá dưới đáy. Nước trong khu vực được bão hòa oxy, từ vùng nước chuyển động nhanh.  
&#x5B; **' &#x5D;</sup>
''Aylacostoma'' là một loài [[Trinh sản|sinh sản]]: quần thể chỉ gồm con cái, tăng số lượng do [[sinh sản vô tính]]. Con cái sinh ra một số lượng nhỏ [[ấu trùng]], không quá ba, con non được sinh ra rất phát triển, vì vậy chúng có sức mạnh thể chất cần thiết để gắn vào đá và chống lại dòng chảy mạnh.  
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">&#x5B; **' &#x5D;

## Tình trạng bảo tồn
Khi xây dựng tòa nhà vào năm 1993 của đập Yacyretá, gần như tất cả môi trường sống thích hợp cho *Aylacostoma* sống ở khu vực này đã bị ngập lụt. Do đó, *A. guaraniticum* và *A. stigmaticum bị* tuyệt chủng hoàn toàn, *A. brunneum* tuyệt chủng trong tự nhiên (sống sót trong điều kiện nuôi nhốt) và *A. chloroticum* chỉ giới hạn ở một quần thể hoang dã nhỏ và một quần thể "an toàn" bị giam cầm. Các quần thể nuôi nhốt của hai loài cuối cùng được quản lý bởi Đại học Quốc gia Misiones và Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bernardino Rivadavia.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Simone LRL (2006). *Động vật thân mềm trên cạn và nước ngọt của Brazil: một bản kiểm kê minh họa về malacofauna của Brazil, bao gồm các khu vực lân cận của Nam Mỹ, liên quan đến hệ sinh thái trên cạn và nước ngọt*. São Paulo: FAPESP, 390 trang.
NGC 2360

**NGC 2360** hay còn được biết với tên gọi **Cụm sao của Caroline** là tên của một cụm sao mở nằm trong chòm sao Đại Khuyển. Nó được phát hiện bởi nhà thiên văn học nữ người Đức Caroline Herschel vào ngày 26 tháng 2 năm 1783. Bà đã ghi chú nó rằng "một cụm sao đẹp có mật độ các ngôi sao dày đặc với đường kính là 1/2 độ của cung tròn". Chẳng ai chú ý đến ghi chú của bà đến khi anh trai bà, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel đã mang cụm sao này vào danh mục "1000 cụm sao và tinh vân" năm 1786 của ông. Trong danh mục này, ông thừa nhân bà là người phát hiện ra nó.

Nó nằm ở phía 3,5 độ của hướng đông tính từ Gamma Canis Majoris và phía chưa đến đến 1 độ của hướng tây bắc tính từ R Canis Majoris. Các ngôi sao của nó hợp lại cho ra cấp sao biểu kiến của nó là 7,2. Bán kính của nó là 13'. Ở điểm cực phía tây của nó là một ngôi không liên quan tên là HD 56405 với cấp sao biểu kiến là 5,5.

Nhà thiên văn học người Mĩ Olin J. Eggen đã nghiên cứu cụm sao này và kết luận rằng ngôi sao sáng nhất HD 56847 không phải là thành viên của cụm này. Bên cạnh đó ông cũng phát hiện ra hai ngôi sao xanh dị thường (là một loại sao nằm trong dãy chính nhưng sáng hơn và có sắc xanh hơn những ngôi sao khác). Chúng có nhiệt độ và độ sáng bất thường với tuổi thấp hơn những ngôi sao lân cận và có vẻ như chúng hút vật chất từ những ngôi sao lân cận để phát triển. Và hiện tại, đã có đến 4 ngôi sao loại này được phát hiện. Bán kính của nó là khoảng 15 năm ánh sáng với khoảng cách với Trái Đất là khoảng xấp xỉ 3700 năm ánh sáng.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là cụm sao nằm trong chòm sao Đại Khuyển và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Khe lũng

Trong địa lý, một **khe lũng** là một con đèo hẹp hoặc hẻm núi nằm giữa núi hoặc đồi. Nó có nguồn gốc như một mô tả quân sự về một lối đi qua đó mà quân đội chỉ có thể diễu hành trong một cột hẹp hoặc với một mặt trận hẹp. Khi nổi lên từ một khe lũng (hoặc một cái gì đó tương tự) vào khu vực mở, những người lính được gọi là " debouch ".

## Lý lịch
Trong một đội hình quân sự truyền thống, các binh sĩ diễu hành theo cấp bậc (độ sâu của đội hình là số lượng các cấp bậc) và các hàng quân (chiều rộng của đội hình là số lượng các hàng), vì vậy, nếu một cột binh sĩ tiến gần đến một đường hẹp hình thành phải thu hẹp, và do đó các hàng ở bên ngoài phải được sắp xếp ở phía sau (hoặc đến một số vị trí khác) để cột có ít hàng hơn và nhiều cấp bậc hơn. Động từ tiếng Pháp cho trật tự này là *défiler*, từ đó động từ tiếng Anh xuất hiện, cũng như mô tả vật lý cho một thung lũng buộc phải tạo ra sự điều động này.

Những khe lũng có ý nghĩa quân sự cũng có thể được hình thành bởi các đặc điểm vật lý khác chạy dọc theo đường đèo hoặc con đường và khiến nó bị thu hẹp, ví dụ như rừng và sông không thể vượt qua. Trong trận Agincourt, một khe lũng được hình thành từ rừng Agincourt và Forecourt đã gây ra một điểm án ngữ cho quân đội Pháp và hỗ trợ người Anh trong chiến thắng của họ trước Pháp.

Một số khe lũng có tầm quan trọng chiến lược vĩnh viễn và được biết đến bởi thuật ngữ đó trong văn học quân sự. Ví dụ, nhà sử học quân sự William Siborne nêu tên một đặc điểm địa lý như vậy ở Pháp gần biên giới với Đức trong cuốn sách *Chiến dịch Waterloo năm 1815*:

## Xem thêm

* Trận chiến Cerro Gordo 
* Trận chiến Thermopylae 
* Hẻm núi 
* Vẽ (địa hình) 
* Khe 
* Đồi nhỏ 
* Thung lũng 
* Khe nước 
* Khe gió 
* Khoảng cách Fulda

## Tham khảo
Khe nước

Một **khe nước** là một khe mà nước chảy đã khắc qua một dãy núi hoặc sườn núi và ngày nay vẫn mang theo nước. Những khe như vậy không còn mang theo dòng nước được gọi là những khe gió. Khe nước và khe gió thường cung cấp một tuyến đường thực tế cho vận tải đường bộ và đường sắt để vượt qua hàng rào núi.

## Địa chất
Khe nước thường là dấu hiệu của một dòng sông cũ hơn địa hình hiện tại. Điều có thể xảy ra là một dòng sông đã hình thành nên dòng chảy của nó khi địa hình ở độ cao thấp, hoặc do một vết nứt của một phần vỏ trái đất có độ dốc dòng rất thấp và một lớp trầm tích không hợp nhất dày.

Trong một ví dụ giả thuyết, một dòng sông sẽ thiết lập kênh của nó mà không cần quan tâm đến các lớp đá sâu hơn. Một thời kỳ nâng cao sau này sẽ gây ra hiện tượng xói mòn gia tăng dọc theo lòng sông, làm lộ ra các lớp đá bên dưới. Khi sự nâng cao tiếp tục, dòng sông, đủ lớn, sẽ tiếp tục làm xói mòn vùng đất đang trỗi dậy, cắt qua những rặng núi khi chúng hình thành.

Những khe nước phổ biến ở vùng Appalachian sườn núi và thung lũng phía đông Bắc Mỹ.

Ngoài ra, một khe hở nước có thể được hình thành thông qua sự xói mòn hai đầu ở hai phía đối diện của một sườn núi, cuối cùng dẫn đến việc bắt vào một luồng khác.

## Ví dụ đáng chú ý

* Chicago Portage, Illinois - Điểm yên ngựa chạy qua chính thành phố. 
* Hẻm núi Sông Columbia, Oregon và Washington, và khe Wallula, Washington, Hoa Kỳ 
* Cumberland Narbow, Maryland, Hoa Kỳ 
* Khe nước Delearn, New Jersey và Pennsylvania, Hoa Kỳ 
* Khe Heavitree, Alice Springs, Úc 
* Hẻm núi Kali Gandaki - cắt qua dãy núi cao nhất thế giới, dãy Hy Mã Lạp Sơn ở Nepal 
* Hẻm núi Manawatu, New Zealand 
* Khe nước Potomac, Hoa Kỳ 
* Pongo de Manseriche, Peru 
* Pongo de Mainique, Peru 
* Trung lưu sông Rhine ở Đức 
* Các mũi tên Weltenburg trên sông Danube ở Bavaria 
* Cổng sắt trên sông Danube, tạo thành biên giới giữa Serbia và Romania

## Xem thêm

* Dòng thoát nước tiền sử 
* Khe lũng (địa lý) 
* Peneplain 
* Khe gió

## Tham khảo
NGC 2261

**NGC 2261** (hay còn được biết đến với tên gọi khác là **Caldwell 46** và **Tinh vân biến quang của Hubble**) là tên của một tinh vân biến quang nằm trong chòm sao Kỳ Lân. Tinh vân này được thắp sáng bởi một ngôi sao tên là R Moncerotis (R Mon), mà ngôi sao này ta lại không thể thấy chính xác nó.

Nó được nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel vào năm 1783. Nó được chụp ảnh vào ngày 26 tháng 1 năm 1949 bởi nhà thiên văn học người Mĩ Edwin Hubble bằng kính viễn vọng phản xạ Hale tại đài thiên văn Palomar, sau khoảng 20 năm kể từ khi dự án đài thiên văn Palomar được bắt đầu vào năm 1928. Hubble đã nghiên cứu tinh vân này ở 2 đài thiên văn là Yerkes và Mt Wilson. NGC 2261 còn được chụp bằng kính viễn vọng không gian Hubble và một bức ảnh về tinh vân này đã được xuất bản vào năm 1999.

Ngôi sao R Mon đã thắp sáng một đám mây gồm bụi và khí gần đó nhưng hình dáng và độ sáng của nó thay đổi một cách chậm rãi. Điều đó có thể nhận thấy bằng một kính viễn vọng cỡ nhỏ sau hơn nhiều tuần và nhiều tháng. Tinh vân này giống như một ngôi sao chổi nhỏ.

Một giả thuyết giải thích sự biến quang của nó là có những mây bụi dày đặc gần R Mon đã che đi ánh sáng phát ra từ nó theo một chu kì nhất định. Do đó, nó tạo nên một khoảng tối tạm thời ở những đám mây gần đó.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* European Homepage for the HST – Hubble photos and information on NGC 2261
* wikispaces.com  – Images by amateur astronomers
*
*
Khe gió

Một **khe gió** (hoặc khe hở không khí)  là một khe hở mà qua đó một dòng nước đã chảy mà hiện đang khô do kết quả của việc bắt dòng chảy. Khoảng cách nước là một tính năng tương tự, nhưng một trong đó một dòng nước vẫn chảy. Các khe hở nước và các khe gió thường cung cấp các tuyến đường, do cấu hình nghiêng nhẹ, phù hợp với đường mòn, đường bộ và đường sắt qua địa hình đồi núi.

Ví dụ về các khe gió ở dãy núi Blue Ridge của Virginia bao gồm khe Swift Run, khe Rockfish và khe Buford. Lần cuối cùng là sự vượt qua ban đầu của dãy núi Blue Ridge gần Bedford cho tuyến Đường sắt Virginia và Tennessee, sau này là tuyến  Đường sắt Norfolk và Western, tiền thân của hệ thống Đường sắt Nam Norfolk ngày nay. Một khoảng trống gió khác có tầm quan trọng đáng kể trong lịch sử Hoa Kỳ là Cumberland Gap gần ngã ba Kentucky, Virginia và Tennessee.

## Tham khảo
Glen

**Glen** là một thung lũng, thường là một thung lũng dài và được bao bọc bởi các mặt lõm dốc nhẹ, không giống như khe núi, sâu và giới hạn bởi các sườn dốc. Whittow định nghĩa nó là một "thuật ngữ Scotland cho một thung lũng sâu ở Cao Nguyên", "hẹp hơn một tầng ". Từ này có gốc Goidel: *gleann* trong tiếng Ailen và Gael Scotland, *glion* trong Man. Định danh "glen" cũng thường xuất hiện trong tên địa danh.

## Từ nguyên
Từ này có gốc Goidel: *gleann* trong tiếng Ailen và Gael Scotland, *glion* trong Man. Trong tiếng Man, *glan* cũng được tìm thấy có nghĩa là glen. Nó có cùng nguồn gốc với từ *glyn* tiếng Wales.

Các ví dụ ở Bắc Anh, chẳng hạn như Glenridding, Westmorland hoặc Glendue, gần Haltwhistle, Northumberland, được cho là xuất phát từ cùng nguồn gốc tiếng Wales nói trên hoặc tương đương với Brythonic. Điều này có khả năng làm cơ sở cho một số ví dụ ở Nam Scotland.

Là tên của một dòng sông, nó được cho là bắt nguồn từ tiếng Ailen - *glan* có nghĩa là trong suốt, hoặc từ tiếng Wales *gleindid* có nghĩa là sự tinh khiết. Một ví dụ là Glens of Antrim ở Bắc Ireland, nơi chín ánh sáng tỏa ra từ cao nguyên Antrim đến vùng biển dọc theo bờ biển giữa Garzoe và Larne.

## Nơi
Định danh "glen" cũng thường xuất hiện ở các địa danh như Great Glen và Glenruits ở Scotland; Glendalough, Glen of Aherlow và Glen of Imaal ở Ireland; Glenn Norman ở Canada; Glendale và Klamath Glen ở California, Glenview ở Illinois, và glenrock ở Wyoming; Glenview, Glen Waverley, Glen Ira, Glengowrie và Glen Huntly ở Úc; và Glendowie, Glen Eden và Glen Innes ở New Zealand.

Ở vùng Finger Lakes thuộc bang New York, đặc biệt là phía nam của hồ Seneca và hồ Cayuga được khắc bằng glens, mặc dù trong khu vực này thuật ngữ "glen" thường xuyên nhất là một hẻm núi hẹp, trái ngược với thung lũng rộng hơn hoặc địa tầng. Những ngọn đồi dốc bao quanh những hồ nước này chứa đầy đá phiến lỏng lẻo từ các morain băng hà. Vật liệu này đã bị xói mòn trong 10.000 năm qua để tạo ra những tảng đá (ví dụ, Công viên bang Watkins Glen và Treman) và thác nước (ví dụ, thác Taughannock) khi nước mưa chảy xuống các hồ bên dưới.

## Xem thêm

* Thung lũng cao
* Strath

## Tham khảo
NGC 3201

**NGC 3201** (hay còn được biết đến với tên gọi khác là **Caldwell 79**) là tên của một cụm sao cầu nằm ở độ vĩ thấp của Ngân Hà. Nó được nhà thiên văn học người Scotland James Dunlop phát hiện vào ngày 28 tháng 5 năm 1826 và liệt kê nó vào danh mục năm 1827 của ông. Nó có độ tập trụng các ngôi sao ở trung tâm thấp. Ông đã miêu tả nó là "Một tinh vân khá rộng, khá sáng có bán kính 4' hoặc 5', Các ngôi sao tập trung dần về phía trung tâm. Nó dễ dàng để nhìn thấy từng ngôi sao, hình dáng của nó thì khá bất thường và những ngôi sao của nó thì tập trung đáng kể ở phía nam".

Vận tốc xuyên tâm của cụm sao này thì cao một cách bất thường là 490&nbsp;km/s, lớn hơn bất kì cụm sao nào được biết đến. Nhưng nó vẫn thấp hơn tốc độ vũ trụ cấp 2 của Ngân Hà. Khoảng cách của nó với mặt trời là khoảng xấp xỉ 16300 năm ánh sáng và có khối lượng vào khoảng 254000 lần khối lượng mặt trời. Tuổi của nó là thì khoảng 10,24 tỉ năm.

Mật độ sao của nó thì không đồng đều, thay đổi với khoảng cách từ lõi của nó. Nhiệt độ hiệu dụng của những ngôi sao cho thấy càng xa lõi thì nhiệt độ của các ngôi sao càng cao, càng gần lõi thì các ngôi sao càng đỏ và nhiệt độ càng thấp. Năm 2010, nó là 1 trong 2 cụm sao duy nhất (bao gồm Messier 4) có mật độ sao không đồng đều.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Globular Cluster NGC 3201 at SEDS pages
* 
* NGC 3201 at **DOCdb** (Deep Sky Observer's Companion)
NGC 3585

**NGC 3585** là tên của một thiên hà elip hay là một thiên hà hình hạt đậu nằm trong chòm sao Trường Xà. Khoảng cách của nó với trái đất của chúng ta là khoảng xấp xỉ 60 triệu năm ánh sáng và kích thước biểu kiến của nó là khoảng 80000 năm ánh sáng. Nó được nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel vào ngày 9 tháng 12 năm 1784.

NGC 3585 là có một khu vực hình đĩa màu đỏ nằm ở lõi thiên hà với trục lớn là khoảng 45" và có thể liên quan đến những đám bụi mịt mù. Nó có khoảng 130 cụm sao cầu có thể là nằm trong thiên hà này. Tổng số lượng cụm sao cầu của nó là gần 550. Con số này là quá thấp nhưng nó là điển hình cho nó, một thiên hà không thuộc bất kì một nhóm hay một cụm thiên hà nào. Dựa trên độ sáng thì những cụm sao ấy là những cụm sao trẻ và các đường cong iophotes bên ngoài của nó thì bất đối xứng, có lẽ là do sự gãy khúc của lực thủy triều.

Ở tâm của NGC 3585 có một lỗ đen siêu khối lượng mà khối lượng của nó là 108,4 lần khối lượng mặt trời dựa trên tỉ lệ gãy khúc của lực thủy triều hay 108.53 ± 0.122 lần khối lượng mặt trời nếu dựa trên các quan sát ở đĩa bao quanh hạt nhân bằng kỹ thuật giao thoa với đường cơ sở rất dài. Còn dựa vào tốc độ phân tán tại lõi quan sát được bằng kính viễn vọng không gian Hubble, khối lượng của nó là vào khoảng 280 đến 490 triệu lần khối lượng mặt trời bằng việc sử dụng mối tương quan M-sigma.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Trường Xà và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Giá trị dịch chuyển đỏ 0.004783 ± 0.000040  
 
Cấp sao biểu kiến 9.9 

Vận tốc xuyên tâm 1,434 ± 12 km/s

Kích thước biểu kiến 4&prime;.7 &times; 2&prime;.6

Loại thiên hà E7/S0 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*NGC 3585 on SIMBAD
Vườn quốc gia Ream

**Vườn quốc gia Ream** ( - *Outtyeancheat Ream*), tên chính thức là **Vườn quốc gia Preah Sihanouk Ream** ( - *Outtyeancheat Preah Sihanouk Ream*) là một vườn quốc gia nằm ở Prey Nob, tỉnh Sihanoukville, đông nam Campuchia. Nó nằm cách thành phố cảng và tỉnh lỵ Sihanoukville khoảng . Được thành lập vào năm 1993 khi chính phủ Campuchia bắt đầu hành động để bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước đang bị đe dọa, vườn quốc gia có diện tích  của sông, cửa sông, rừng, rừng ngập mặn, bãi biển, rạn san hô là nơi trú ngụ quan trọng của nhiều loài động vật hoang dã và sinh vật biển.
## Vị trí
Vườn quốc gia nằm ở phía đông nam của huyện Prey Nob thuộc tỉnh Sihanoukville, bên bờ vịnh Thái Lan. Nó bao gồm , trong đó có  là diện tích đất liền và phần còn lại là khu vực biển. Cảnh quan đồi núi là nơi bao gồm một loạt môi trường sống và hệ sinh thái như rừng ngập mặn, đầm lầy nước ngọt, thảm cỏ biển, rừng thường xanh, bãi biển, đảo, rạn san hô và sông ngòi. Vườn quốc gia bị chia cắt bởi sông Prek Teuk Sap đổ ra vịnh Thái Lan. Giới hạn về phía tây của vườn quốc gia là đỉnh Phnom Mollou cao  là đỉnh cao nhất tại vườn quốc gia. Giữa những ngọn đồi thấp hơn ở phía tây sông Prek Teuk Sap và con sông là vành đai đất ngập nước hẹp không liên tục với một dải rừng ngập mặn. Phía đông của vườn quốc gia là đảo Koh Thmei và Koh Seh.
## Động thực vật
Vườn quốc gia là nơi có nhiều loài động vật hoang dã gồm Khỉ đốm, Cá cúi, Rùa, Cá heo, Cheo cheo, Sếu sarus và Bồ nông. Thực vật tại đây gồm những loài của rừng thường xanh đất thấp, rừng tràm và rừng ngập mặn. Tuy nhiên, trong và giáp ranh giới của vườn quốc gia có 13 ngôi làng với khoảng 30.000 dân là một mối đe dọa đến công tác bảo tồn.

## Xem thêm
* Căn cứ Hải quân Ream
* Koh Thmei
* Koh Seh
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*

*Ream National Park in the UNEP-WCMC World Database on Protected Areas (WDPA) from the World Conservation Monitoring Centre
* Cambodia Island Wild life List of islands
NGC 3621

**NGC 3621** là tên của một thiên hà xoắn ốc nằm trong một chòm sao ở vùng xích đạo tên là Trường Xà. Nó tương đối sáng và có thể nhìn thấy rõ bằng một kính thiên văn có kích cỡ trung bình. Kích thước của thiên hà này là khoảng 93000 năm ánh sáng (khoảng 29000 parsec) và nghiêng một góc 25 độ từ điểm nhìn của trái đất. Nó là một thiên hà tiêng lẻ, không hề thuộc bất kì một nhóm thiên hà hay một cụm thiên hà nào và khoảng cách của nó với chúng ta là khoảng 22 triệu năm ánh sáng (6,7 triệu parsec). Độ sáng của nó gấp 13 tỉ lần mặt trời. Phân loại hình thái học của nó là SA(s)d, ý chỉ rằng nó là một thiên hà xoắn ốc bình thường với các nhánh xoắn ốc xoắn một cách lỏng lẻo. Không có bằng chứng nào cho thấy nó có một điểm phình thiên hà. Mặc dù nó hoàn toàn bị cô lập, nhưng NGC 3621 được khẳng định là nằm trong mũi Leo.

Thiên hà này có một nhân thiên hà hoạt động, khớp với quang phổ của nó là Seyfert 2. Điều này nghĩa là nó có một lỗ đen siêu khối lượng có khối lượng thấp ở lõi của nó. Dựa trên những chuyển động của những ngôi sao ở nhân của nó, lỗ đen này có khối lượng lên đến 3 triệu lần khối lượng mặt trời.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Xử Nữ và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Giá trị dịch chuyển đỏ 0.002435 ± 0.000007
 
Cấp sao biểu kiến 10.0

Vận tốc xuyên tâm 727 km/s

Loại thiên hà SA(s)d

## Bộ sưu tập

File:NGC 3621 HST.jpg|Part of NGC 3621 imaged by HST. 
File:NGC 3621 ESO VLT.jpg|Very Large Telescope image of NGC 3621.


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* A Picture-perfect Pure-disc Galaxy — Tổ chức Nghiên cứu thiên văn châu Âu tại Nam Bán cầu Photo release.
Vườn quốc gia Núi lửa Arenal

**Vườn quốc gia Núi lửa Arenal** () là một vườn quốc gia nằm ở trung tâm của Costa Rica thuộc khu bảo tồn Arenal Tilaran. Tính năng chính của vườn quốc gia là Núi lửa Arenal, là một ngọn núi lửa hình nón vẫn còn hoạt động mạnh nhất ở Costa Rica. Trước đây nó được cho là không hoạt động cho đến khi một vụ phun trào lớn vào năm 1968. Bên cạnh là hồ Arenal với dự án đập thủy điện lớn nhất đất nước.

Vườn quốc gia cũng là nơi có ngọn Núi lửa Chato có miệng là một đầm phá. Nó còn được biết đến là Cerro Chato và là một ngọn núi lửa đã không còn hoạt động trong khoảng 3.500 năm, trùng với sự hình thành và phát triển của chính ngọn núi lửa Arenal.
## Mô tả
Vườn quốc gia là địa điểm phổ biến đối với những người yêu thích xem chim khi có tới 850 loài có mặt tại đây. Trong đó có một số loài quý hiếm và đẹp nhất như Nuốc nữ hoàng. Một số loài động vật khác có mặt tại đây gồm Khỉ thầy tu mặt trắng Panama, Báo đốm, Gấu mèo Nam Mỹ.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Governing body National System of Conservation Areas official data 
*1968 Arenal Eruption
*Arenal Volcano National Park  at Costa Rica National Parks
*Arenal Volcano History
NGC 3921

**NGC 3921** là tên của một cặp thiên hà đã trải qua sự tương tác thiên hà nằm ở chòm sao phương bắc tên là Đại Hùng. Dựa trên giá trị dịch chuyển đỏ là 0.019667, khoảng cách của thiên hà này với chúng ta là khoảng xấp xỉ 59 triệu năm ánh sáng (18 mega parsec). Vào ngày 14 tháng 4 năm 1789, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel đã phát hiện ra thiên hà này. Nó được mô tả bởi nhà thiên văn học người Đan Mạch/Anh John Louis Emil Dreyer (người biên soạn danh mục thiên thể NGC) mô tả là "khá mờ, nhỏ, tròn".

NGC 3921 là những gì còn sót lại của một sự kiện va chạm thiên hà, hai thiên hà này được cho là thiên hà đĩa đã va chạm vào nhau cách đây 700 triệu năm. Bức ảnh chụp được cho thấy nó có sự hình thành sao nổi bật với các cấu trúc giống như bụng sóng (khẳng định đây là những gì còn lại của 2 thiên hà đã va chạm nhau). Bởi vì thế, NGC 3921 được nằm trong bản đồ các thiên hà dị thường của nhà thiên văn học người Mĩ Halton Arp với định danh **Arp 224**.

Ngoài việc đang trong giai đoạn hình thành sao mới với tỉ lệ cực cao, nó còn có một vài những đặc điểm nổi bật khác. Một trong số chúng là có một nguồn phát ra tia X cực đại được định danh là X-2 và phát ra tia X với cường độ 8×1039 erg/s. Thêm vào đó, nó được quan sát là có hai cụm sao cầu. Cả hai chúng đều khá trẻ, có khối lượng bằng một nửa của Omega Centauri: minh chứng cho nhận định khi hai thiên hà giàu chất khí va chạm sẽ tạo ra nhiều cụm sao cầu giàu kim loại.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Đại Hùng và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Giá trị dịch chuyển đỏ 0.019667
 
Cấp sao biểu kiến 12.64

Cấp sao tuyệt đối &minus;22.09

Vận tốc xuyên tâm 5896&nbsp;km/s

Kích thước biểu kiến 2.1&prime; &times; 1.3&prime;

Loại thiên hà (R')SA0/a(s) pec
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Strath

Một **strath** là một thung lũng lớn, điển hình là một thung lũng sông rộng và nông (trái ngược với glen, thường hẹp hơn và sâu hơn).

Một sự *hiểu lầm của* từ *srath* trong tiếng Gaelic, nó là một trong nhiều từ đã được biến thể vào ngôn ngữ tiếng Anh. Nó thường được sử dụng ở vùng nông thôn Scotland để mô tả một thung lũng rộng, thậm chí bởi những người không nói tiếng Gaelic.

Nó xuất hiện ở nhiều địa danh trong Scotland như Strathspey và Strathclyde. Trên bình diện quốc tế, nhiều nơi có gốc từ Scotland cũng sử dụng tiền tố, bao gồm Strath-Taieri ở New Zealand; Strathaven ở Nam Úc, Strathfield, ngoại ô Sydney, Úc; Strathewen, Victoria, Úc; Strathpine, một vùng ngoại ô của thành phố Brisbane, Úc; và nhiều nơi khác nhau ở Canada: Strathmore, Alberta; Strathcona; Strathroy, Ontario; và Strathburn, Ontario.

Nó cũng xuất hiện trong tên của năm con tàu của Công ty Hàng hải Bán đảo và Phương Đông, bốn trong số đó, *Strathaird*, *Strathnaver*, *Stratheden* và *Strathmore*, đã đưa hàng ngàn người di cư đến Úc trong những năm 1950 và 1960. Các tàu đóng vai trò là người vận chuyển quân đội trong Chiến tranh thế giới thứ hai và tàu thứ năm, *Strathallan*, đã chìm ở Địa Trung Hải vào năm 1942, đưa quân đội đổ bộ vào Bắc Phi.

Từ này có liên quan đến tiếng Wales cổ *Ystrad*, như trong *Ystrad Clud*, tên gọi trong tiếng Wales cổ của Vương quốc Strathclyde.

Ở Keith có một nhà máy chưng cất rượu whisky có tên Strathisla. Nó là một loại whisky mạch nha duy nhất cũng là một thành phần của hỗn hợp Chivas Regal.

## Xem thêm

* Annandale, Dumfries và Galloway

## Tham khảo
Người đến từ Triều Châu

**Người đến từ Triều Châu** (chữ Hán: 我來自潮州, ) là một bộ phim truyền hình dài 45 tập sản xuất bởi hãng truyền hình Hồng Kông Asia Television vào năm 1997.

Bộ phim được biết đến vì mô tả nền văn hóa độc đáo của người Tiều. Nó cũng được coi như tác phẩm bán tiểu sử về Lâm Bách Hân (林百欣 Lim Por-yen), ông chủ và là CEO của Asia Television khi ấy - là một người Triều Châu bản địa, bởi vậy bộ phim được tái phát sóng sau cái chết của ông Lâm.

## Cốt truyện phim
Mở đầu là bối cảnh phim tại Triều Châu, Quảng Đông những năm 40 khi Trung Quốc kháng Nhật và nội chiến Quốc dân đảng và đảng cộng sản Trung Quốc.

Trịnh Sâm là con trai thương gia giàu có Trịnh Thừa Tông ở Triều Châu. Sau đó cha của Trịnh Sâm bệnh nặng ở Hồng Kông, Trịnh Sâm cùng đồng hương Châu Nhuận, Lý Nãi Cường đến Hồng Kông. Cha Trịnh Sâm bệnh nặng qua đời, 3 người lưu lại Hồng Kông mưu sinh. Trịnh Sâm cùng vợ là Giang Sảnh Như trở thành ông trùm ngành may mặc, Lý Nãi Cường trở thành thám trưởng nổi tiếng, Châu Nhuận dựa vào tay nghề nấu nướng các món Triều Châu mà trở thành ông chủ một tập đoàn kinh doanh món Triều Châu nổi tiếng ở Hồng Kông.

## Nhạc phim
Ca khúc chủ đề của bộ phim là bài "胜利双手创" (Hai tay giành lấy thắng lợi) do Diệp Chấn Đường thể hiện, rất quen thuộc với thính giả Việt Nam, được đặt lời Việt với tựa "Người đến từ Triều Châu", nhiều phiên bản, từng được nhiều ca sỹ Việt Nam thể hiện như Quang Linh, Trường Vũ, Ngọc Sơn.

Bộ phim còn một ca khúc khác nữa là "缘分是天意" (Duyên phận là ý trời) do Diệp Chấn Đường và Điền Nhị Ni thể hiện,

### Lời bài hát

#### Bản 1
Nghìn trùng xa ai còn vấn vương sông hồ

Mà nơi đây, bỗng dừng bước phiêu du

Ở đây có bếp lửa hồng,

Và nơi đây có mối duyên nồng

Cũng nơi đây em đang chờ anh xây mộng kết tơ.

Ngày anh đến ấm lại mùa đông giá lạnh mịt mờ

Ngày anh đến cánh hoa vườn em ngát hương

Sẽ không còn những u buồn,

Chúng mình mãi gắn bó suốt đời nhau

Ngày anh đến với em, gió cũng hát lao xao

Cùng đàn én trong vườn xuân.

#### Bản 2
Dù đi đến nơi nào vẫn nhớ quê nhà

Định mệnh kia không làm bối rối lòng ta

Nào ta hãy nắm tay nhau,

Và ung dung đi trong cuộc đời

Đầy sương gió chẳng chút lo lắng khi mình có nhau.

Đường ta đi gian nan từng bước vẫn đi hiên ngang

Và trong trái tim ta mặt trời sáng soi

Dám yêu, dám liều, dám vượt hết tất cả để thành công

Lòng ta chẳng đổi thay, phía trước quyết tiến lên

Muôn đời xứng danh Triều Châu.

## Xem thêm
* Phim truyền hình Hồng Kông
* Làn sóng Hồng Kông

## Tham khảo
Amba (địa hình)

**Amba** ( *āmbā*,   *imbā*) là một kiểu địa mạo đặc trưng ở Ethiopia. Nó là một ngọn núi dốc đứng hai bên nhưng đỉnh bằng phẳng, thường là địa điểm của các ngôi làng, giếng nước và đất đai nông nghiệp xung quanh của chúng. Những khu định cư như thế thường được tập trung tại các cao nguyên amba này vì chúng có tính phòng thủ và hầu như không thể tiếp cận từ vùng đất thấp hơn bao quanh.

Thuật ngữ gốc trong tiếng Amhara là để nói về thành lũy trên núi. Chẳng hạn như Amba Geshen, một amba có tầm quan trọng lịch sử, nơi các thành viên của các gia đình hoàng tộc được bảo vệ vì sự an toàn của họ cũng như để ngăn chặn họ tham gia vào các âm mưu chống lại vị hoàng đế đương nhiệm. Các amba đáng chú ý khác còn có Amba Aradam và Amba Alagi, các địa điểm diễn ra những trận chiến nổi tiếng trong Chiến tranh Ý-Ethiopia lần thứ nhất (1895-1896) và Chiến tranh Ý-Ethiopia lần thứ hai (1935-1937). Trong tiếng Tigrinya, thuật ngữ này là "**Emba**" (cũng được đánh vần là "*Imba*").

## Các amba nổi tiếng trong lịch sử Ethiopia
* Magdala - Nơi ẩn náu cuối cùng của hoàng đế Tewodros (1818-1868) trước khi thất bại và tự vẫn trong chiến tranh Anh-Ethiopia.
* Amba Alagi - Điểm diễn ra 3 trận chiến trong 2 cuộc chiến tranh Ý-Ethiopia.
* Amba Geshen - Nhà tù hay nơi giam cầm lịch sử đối với các thành viên của hoàng tộc.
* Debre Damo - Tên gọi của một Amba và một tu viện Ethiopia có từ thế kỷ 6.

## Thông tin khác
Năm 2008, một nhiệm vụ khoa học trên một amba gần Harar, Kundudo đã xác định một trong hai quần thể ngựa nhà sinh sống hoang dã ở Châu Phi.

## Xem thêm
* Thành lũy trên núi 
* Mesa hay núi đỉnh bằng

## Nguồn
* Stuart Munro-Hay, *Ethiopia, the Unknown Land: A Cultural and Historical Guide*, Pamala Taor cộng tác, I. B. Tauris xuất bản năm 2002, 384 trang, , 

## Tham khảo
Sao biến quang Cepheid cổ điển

**Sao Cepheid cổ điển** (còn được gọi là **quần thể I Cepheid**, **loại I** **Cepheid** hay **sao biến quang Delta Cepheid**) là một loại sao biến quang Cepheid. Đây là những sao biến quang quần thể I thể hiện các xung xuyên tâm (*radial [[Stellar pulsation|pulsation]]*) đều đặn với chu kỳ từ vài ngày đến vài tuần.

Khoảng 800 sao Cepheid cổ điển đã được biết đến trong Dải Ngân Hà, và có 6.000 sao Cepheid cổ điển được dự đoán tồn tại trong Ngân Hà. Vài ngàn sao Cepheid cổ điển khác nữa được biết đến trong các Đám mây Magellan và các thiên hà khác. Kính viễn vọng không gian Hubble đã xác định được các sao Cepheid cổ điển trong NGC 4603 cách Trái Đất 100 triệu năm ánh sáng.

## Tham khảo
Lỗ mòn sinh học

**Lỗ mòn sinh học - đục sinh học (biopitting)** là một hiện tượng địa chất xảy ra khi các hố nhỏ được tạo ra trong đá do sự xói mòn sinh học gây ra bởi các sinh vật và/hoặc vi sinh vật khác nhau (ví dụ, nấm, vi khuẩn, tảo, địa y). Hiện tượng này xảy ra khi các sinh vật phát triển ở trên hoặc gần bề mặt đá.

## Từ nguyên
Các thuật ngữ *biopit* và *biopits* đã được giới thiệu vào năm 1981 để mô tả các hiện tượng phân rã sinh học gây ra. Các thuật ngữ đã được các tác giả khác áp dụng để mô tả các sự kiện tương tự.

## Quá trình vật lý
Đục sinh học được phân loại theo nguồn gốc, hình dạng (không đều, tròn, hình trứng), kích thước bề mặt (3&nbsp;mm đến 15&nbsp;mm) và độ sâu (phạm vi 1 đến 5&nbsp;mm).

Sự hình thành quá trình đục sinh học của các sinh vật nấm xảy ra thông qua sự xâm nhập tích cực của đá mà không có hoạt động trước đó bởi các sinh vật khác hoặc phân hủy hóa lý. Quá trình xói mòn sinh học kết quả xảy ra trong một số giai đoạn.

# Giai đoạn trước thâm nhập - Các tế bào nấm đạt đến tầng phụ, nơi appressoria (cơ quan của sự gắn kết và hấp thụ) được phát triển. 
# Giai đoạn thâm nhập - Sợi nấm mỏng kéo dài từ các sinh vật nấm vào phần bên trong của đá. 
# Giai đoạn sau thâm nhập - Các sợi nấm thâm nhập theo các khe nứt và khoang của đá để đến các hốc và hốc bên trong. Ở giai đoạn này, các tập đoàn mới bắt đầu phát triển trong giai đoạn được gọi là *giai đoạn hậu thâm nhập*. Sau đó, các thuộc địa bên trong mở rộng đến kích thước lớn hơn nhiều so với các thuộc địa nhìn thấy bề ngoài.

Sau sự gắn bó và tăng trưởng xâm lấn ban đầu, tăng sinh khối và tăng áp lực trương của sợi nấm mở rộng có thể thúc đẩy sự nới lỏng của các tinh thể đá, cuối cùng sẽ rơi ra khỏi sự hình thành đá chính. Những sự kiện này xảy ra theo kiểu tiến bộ, tạo ra các chu kỳ thâm nhập - mất chất - mất vật liệu và cuối cùng dẫn đến sự xuất hiện của nhiều hố trên bề mặt đá.

Do các sinh vật khác nhau phát triển với tốc độ khác nhau, và trong một loại mô hình tăng trưởng, chủng loài và hình dạng của các sinh vật thu được thường tương ứng với các loài nấm có trong đá.

## Tham khảo
Xói mòn thẳng đứng

**Cắt xén**, còn được gọi là cắt **xói mòn**,**xuống** hoặc **xói mòn** **thẳng đứng** là một quá trình thay đổi địa chất bằng hành động thủy lực làm sâu kênh của các con suối hoặc các thung lũng bằng cách loại bỏ các lớp vật liệu khỏi lòng suối hoặc đáy thung lũng. Tốc độ loại bỏ các lớp vật liệu phụ thuộc vào *mức cơ sở* của luồng, điểm thấp nhất mà luồng có thể bị xói mòn. Mực nước biển là mức cơ sở cuối cùng, nhưng nhiều dòng suối có mức cơ sở "tạm thời" cao hơn vì chúng đổ vào một vùng nước khác nằm trên mực nước biển hoặc gặp phải đá nền chống xói mòn. Một quá trình đồng thời được gọi là xói mòn bờ đề cập đến việc mở rộng kênh hoặc thung lũng. Khi một luồng cao trên mức cơ sở của nó, việc loại bỏ sẽ diễn ra nhanh hơn so với xói mòn bờ; nhưng khi mức độ của dòng chảy đạt đến mức cơ sở của nó, tốc độ xói mòn bên tăng lên. Đây là lý do tại sao các dòng suối ở khu vực miền núi có xu hướng hẹp và chảy xiết, tạo thành các thung lũng hình chữ V, trong khi các dòng chảy ở vùng thấp có xu hướng rộng và di chuyển chậm, với các thung lũng tương ứng rộng và có đáy phẳng. Thuật ngữ *[[Độ dốc của luồng|độ dốc]]* chỉ độ cao của luồng so với mức cơ sở của nó. Độ dốc càng dốc, dòng chảy càng nhanh. Đôi khi nâng cao địa chất sẽ làm tăng độ dốc của luồng ngay cả khi luồng giảm xuống mức cơ sở của nó, một quá trình gọi là " trẻ hóa ". Điều này đã xảy ra trong trường hợp ở dòng sông Colorado ở miền tây Hoa Kỳ, dẫn đến quá trình tạo ra thung lũng Grand Canyon.

## Hồ hạ lưu
Sự sụp đổ của lòng hồ là sự xói mòn của vật liệu kết dính như đất sét hoặc sét băng từ bờ biển do tác động của sóng. Khi lớp phủ cát bị tước đi và lớp dính bị lộ ra, vật liệu kết dính bị mất vào cột nước. Không giống như cát, vật liệu kết dính không thể được bổ sung bằng các sự kiện tự nhiên như xói mòn đồi. Điều này có thể dẫn đến một quá trình gọi là "suy thoái đồi", trong đó sóng làm xói mòn và mang đi các vật liệu ở đầu ngón chân và khiến nó trở nên dốc hơn. Khi độ dốc đạt đến một góc nhất định, đồi trở nên không ổn định và thất bại, khiến nó lùi vào đất liền.

## Tham khảo

* Black Hawk College: Fluvial Processes II (Địa lý vật lý 102)  
* Quân đoàn kỹ sư Hoa Kỳ: Hạ gục hồ  
* Leet, L. Don. *Địa chất vật lý*, tái bản lần thứ 6. Vách đá Englewood, NJ: Prentice-Hall, 1982. Mã số &nbsp;
Tổng hợp hạt nhân siêu tân tinh

**Tổng hợp hạt nhân siêu tân tinh** là sự tổng hợp hạt nhân của các nguyên tố hóa học trong vụ nổ siêu tân tinh. Trong các ngôi sao đủ lớn, quá trình tổng hợp hạt nhân bằng cách hợp nhất các nguyên tố nhẹ hơn thành các hạt nặng hơn xảy ra trong quá trình đốt thủy tĩnh liên tiếp gọi là đốt heli, đốt carbon, đốt oxy và đốt silic, trong đó tro của nhiên liệu hạt nhân trở thành, sau khi đốt nóng, nhiên liệu cho giai đoạn đốt tiếp theo. Trong quá trình đốt thủy tĩnh, các nhiên liệu này tổng hợp áp đảo các sản phẩm hạt nhân alpha (). Một vụ nổ chất nổ cuối cùng nhanh chóng  được gây ra bởi sự tăng đột biến của nhiệt độ do sự truyền sóng xung kích triệt để được phát ra do sự sụp đổ lực hấp dẫn của lõi. WD Arnett và các đồng nghiệp của Đại học Rice  đã chứng minh rằng quá trình đốt sốc cuối cùng sẽ tổng hợp các đồng vị phi hạt nhân hiệu quả hơn so với đốt thủy tĩnh có thể làm được, cho thấy rằng cú tổng hợp hạt nhân dự kiến với sóng sốc là một thành phần thiết yếu của tổng hợp hạt nhân siêu tân tinh. Cùng với nhau, quá trình tổng hợp hạt nhân sóng xung kích và quá trình đốt thủy tĩnh tạo ra hầu hết các đồng vị của các nguyên tố carbon (), oxy () và các nguyên tố có  (từ neon đến niken). Do sự phóng ra các đồng vị mới được tổng hợp của các nguyên tố hóa học bằng vụ nổ siêu tân tinh, sự phong phú của chúng tăng đều trong khí liên sao. Sự gia tăng đó trở nên rõ ràng đối với các nhà thiên văn học từ sự phong phú ban đầu ở những ngôi sao mới sinh vượt xa những ngôi sao được sinh ra trước đó.

Các nguyên tố nặng hơn niken tương đối hiếm do sự suy giảm với trọng lượng nguyên tử của năng lượng liên kết hạt nhân của chúng trên mỗi hạt nhân, nhưng chúng cũng được tạo ra một phần trong siêu tân tinh. Quan tâm lớn nhất trong lịch sử đã được tổng hợp bằng cách chụp nhanh chóng của neutron trong quá trình ''r'', phản ánh niềm tin phổ biến mà lõi siêu tân tinh là khả năng cung cấp các điều kiện cần thiết. Nhưng thấy quá trình *r* dưới đây để thay thế thời gian gần đây phát hiện. Các đồng vị quá trình *r* ít hơn khoảng 100.000 lần so với các nguyên tố hóa học chính được hợp nhất trong vỏ siêu tân tinh ở trên. Hơn nữa, các quá trình tổng hợp hạt nhân khác trong siêu tân tinh được cho là cũng chịu trách nhiệm cho một số quá trình tổng hợp hạt nhân của các nguyên tố nặng khác, đáng chú ý là quá trình bắt giữ proton được gọi là quá trình ''rp'', quá trình bắt giữ chậm neutron  trong vỏ đốt heli và trong vỏ đốt cacbon của các ngôi sao khổng lồ, và một photodisintegration quá trình được gọi là quá trình gamma. Loại thứ hai tổng hợp các đồng vị nhẹ nhất, nghèo nhất neutron, của các nguyên tố nặng hơn sắt từ các đồng vị nặng hơn từ trước.

## Tham khảo
Vườn quốc gia Manuel Antonio

**Vườn quốc gia Manuel Antonio** (tiếng Tây Ban Nha: *Parque Nacional Manuel Antonio*) là một vườn quốc gia nhỏ ở Khu bảo tồn Trung Thái Bình Dương, nằm bên bờ biển Thái Bình Dương của Costa Rica. Nó nằm ngay phía nam thành phố Quepos thuộc tỉnh Puntarenas, cách thủ đô San José . Được thành lập vào năm 1972 với diện tích 1.983 hecta, nó là vườn quốc gia nhỏ nhất của đất nước và là khu vực nổi tiếng với những bãi biển đẹp và con đường đi bộ đường dài. Năm 2011, vườn quốc gia được *Forbes* liệt kê là một trong số 12 vườn quốc gia đẹp nhất thế giới.
## Mô tả
Vườn quốc gia này có cảnh quan ấn tượng, bao gồm một số vịnh nhỏ, bãi cát trắng và những khu rừng tươi tốt trên núi. Khí hậu mát mẻ cùng với nhiều danh thắng khiến nó là một điểm thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Trong ranh giới vườn quốc gia này là bốn bãi biển gồm Manuel Antonio, Espadilla Sur, Teloro và Playita là những địa điểm tuyệt vời cho hoạt động lặn biển bằng ống thở.

Mặc dù là vườn quốc gia nhỏ nhất của Costa Rica, nhưng nó lại có sự đa dạng tuyệt vời với 109 loài động vật có vú và 184 loài chim. Một số loài đáng chú ý gồm Lười họng nâu, Lười hai ngón Hoffmann, Khỉ hú, Khỉ sóc Trung Mỹ, Khỉ thầy tu mặt trắng Panama, Cự đà đen, Cự đà xanh, Thằn lằn Giêsu Nam Mỹ, Gấu mèo mũi trắng cùng nhiều loài rắn. Trong khi các loài chim là sự có mặt của Chim Toucan, Gõ kiến, Chim Potoo, Sả đuôi trĩ, Vẹt đuôi dài và  Diều hâu. Ngoài bờ biển thi thoảng bắt gặp Cá heo cùng những đàn Cá voi di cư.

Trước đây, Manuel Antonio là vườn quốc gia được ghé thăm nhiều thứ hai tại Costa Rica chỉ sau Vườn quốc gia Núi lửa Poás nằm gần San José. Tuy nhiên những vụ phun trào núi lửa gần đây khiến Poás bị đóng cửa vô thời hạn và Manuel Antonio trở thành vườn quốc gia được ghé thăm nhiều nhất tại Costa Rica.

## Xem thêm
* Danh sách các vườn quốc gia tại Costa Rica
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
* Manuel Antonio National Park  at Costa Rica National Parks
* Manuel Antonio Welcome Center
Quá trình đốt cháy silic

Trong vật lý thiên văn, **đốt cháy silic** là một chuỗi rất ngắn  các phản ứng tổng hợp hạt nhân xảy ra trong các ngôi sao lớn với khối lượng tối thiểu khoảng 8-11 khối lượng Mặt Trời. Đốt cháy silic là giai đoạn hợp nhất cuối cùng đối với các ngôi sao khổng lồ đã cạn kiệt nhiên liệu cung cấp năng lượng cho chúng trong suốt cuộc đời dài trong *[[Dãy chính|chuỗi chính]]* trên sơ đồ Hertzsprung-Russell. Nó tuân theo các giai đoạn trước của quá trình đốt cháy hydro, heli, carbon, neon và oxy.

Quá trình đốt cháy silic bắt đầu khi lực hấp dẫn làm tăng nhiệt độ lõi của ngôi sao lên 2,7, 3,5 tỷ Kelvin (GK). Nhiệt độ chính xác phụ thuộc vào khối lượng. Khi một ngôi sao đã hoàn thành giai đoạn đốt cháy silicon, không thể hợp nhất thêm nữa. Ngôi sao sụp đổ một cách thảm khốc và có thể phát nổ trong cái được gọi là siêu tân tinh loại II.

## Trình tự phản ứng tổng hợp hạt nhân và phản ứng quang hóa silic
Sau khi một ngôi sao hoàn thành quá trình đốt cháy oxy, lõi của nó bao gồm chủ yếu là silicon và lưu huỳnh. Nếu nó có khối lượng đủ cao, nó hợp đồng tiếp tục cho đến khi cốt lõi của nó đạt đến nhiệt độ trong khoảng từ 2,7-3,5 GK (230-300 keV). Ở những nhiệt độ này, silicon và các nguyên tố khác có thể phát quang, phát ra một hạt proton hoặc hạt alpha. Quá trình đốt silic được tiếp tục do quá trình phân rã quang hóa sắp xếp lại, mà tạo ra nguyên tố mới bằng cách thêm một trong các hạt alpha thoát ra  (tương đương với một hạt nhân heli) mỗi bước bắt hạt nhân theo trình tự sau (photoejection của alpha không hiển thị):

Trình tự đốt cháy silicon kéo dài khoảng một ngày trước khi bị sóng xung kích phát ra do sự sụp đổ lõi. Quá trình cháy sau đó trở nên nhanh hơn nhiều ở nhiệt độ cao và chỉ dừng lại khi chuỗi sắp xếp lại đã được chuyển đổi thành niken-56 hoặc bị dừng lại bởi quá trình phóng và làm mát siêu tân tinh. Ngôi sao không còn có thể giải phóng năng lượng thông qua phản ứng tổng hợp hạt nhân vì một hạt nhân có 56 hạt nhân có khối lượng thấp nhất trên mỗi hạt nhân của tất cả các nguyên tố trong chuỗi quá trình alpha. Chỉ có vài phút để niken-56 phân rã trong lõi của một ngôi sao lớn và chỉ vài giây nếu ở trong ejecta. Ngôi sao đã hết nhiên liệu hạt nhân và trong vài phút, lõi của nó bắt đầu co lại.

## Tham khảo
Parasphyraenops atrimanus

***Parasphyraenops atrimanus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Parasphyraenops]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1912.

## Phân bố và môi trường sống
*P. atrimanus* có phạm vi phân bố rất nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Đại Tây Dương. *P. atrimanus* ban đầu được cho là một loài đặc hữu của vùng Bermuda (Johnson và Smith-Vaniz, 1987), tuy nhiên ghi nhận của chúng ngoài khơi đảo La Blanquilla, Venezuela là hợp lệ, và đã xác định chính xác là *P. atrimanus*. *P. atrimanus* sống xung quanh các rạn san hô ở các dốc ngầm khá sâu; độ sâu được ghi nhận là khoảng 25 – 79 m. Do chúng sinh sống ở đô sâu tương đối lớn nên rất khó thu thập được, vì thế phạm vi phân bố của nó có thể rộng hơn nhiều nhưng chưa được khám phá hết.

## Mô tả
*P. atrimanus* trưởng thành đạt kích thước khoảng 10&nbsp;cm. Thân thon dài, hình điếu xì gà. Mõm ngắn, miệng lồi ra. Mẫu vật ngâm rượu có nâu vàng nhạt. Có một đốm đen lớn trên nửa dưới của vây lưng, giữa các gai thứ 2 và 5. Gốc vây ngực có một đốm đen. Vây lưng được khoét rãnh sâu. Phần xương dưới mắt linh hoạt.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 6; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 18; Số lược mang: 28.

Thức ăn của *P. atrimanus* là những loài động vật giáp xác nhỏ. Loài này không được đánh bắt trong thương mại.

## Xem thêm
G. David Johnson & William F. Smith-Vaniz (1987), REDESCRIPTION AND RELATIONSHIPS OF ''PARASPHYRAENOPS ATRIMANUS'' BEAN (PISCES: SERRANIDAE), WITH DISCUSSION OF OTHER BERMUDIAN FISHES KNOWN ONLY FROM STOMACH CONTENTS, *Bulletin of Marine Science* **40** (1): 48 - 58.

## Chú thích
Parasphyraenops incisus

***Parasphyraenops incisus***, thường được gọi là **cá mú đuôi chĩa**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Parasphyraenops]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1978.

## Phân bố và môi trường sống
*P. incisus* có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở vùng biển Tây Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy từ bang Bắc Carolina, dọc theo bờ biển Hoa Kỳ đến đông nam bang Florida và Bahamas; trải dài đến Đại Antilles quần đảo Virgin; và từ Barranquilla, Colombia đến Bonaire. *P. incisus* sống xung quanh các rạn san hô trên các sườn dốc ngầm; độ sâu được ghi nhận là khoảng 10 – 200 m, nhưng thường được tìm thấy ở độ sâu khoảng 30 – 60 m.

## Mô tả
*P. incisus* trưởng thành đạt kích thước khoảng 6 – 7&nbsp;cm. Thân thon dài, hình điếu xì gà. Mõm ngắn. Thân trên có màu nâu nhạt; thân dưới màu trắng hồng. Cơ thể có 3 sọc nâu: một dọc theo lưng; một từ góc trên của mang đến gốc vây đuôi trên; một từ giữa gốc vây ngực đến gốc vây đuôi dưới. 2 sọc sau kết thúc với một đốm đen trên cuống đuôi. Phần gai vây lưng có rìa trắng. Vây đuôi có thùy trên và dưới màu vàng nâu, vùng trung tâm trong suốt.

Số gai ở vây lưng: 10 (có màng thụt vào giữa các gai); Số tia vây mềm ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 18.

Thức ăn của *P. incisus* là những loài động vật giáp xác nhỏ. Chúng thường bơi thành những nhóm nhỏ. Loài này hiếm khi được đánh bắt.

## Chú thích
Cục Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Nga khóa VII (1918–1919)

**Cục Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Nga khóa VII** được bầu tại Hội nghị Trung ương lần thứ 24 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Nga (Bolsheviks) khóa VII được tổ chức ngày 16/1/1919.

## Ủy viên chính thức

## Tham khảo

## Xem thêm
## Liên kết ngoài
NGC 6231

**NGC 6231** (hay **Caldwell 76**) là tên của một cụm sao mở nằm ở phía 0,5 độ của hướng bắc tính từ ngôi sao Zeta Scorpii. Nó là một phần của một vệt dài tạo thành từ những ngôi sao trẻ, có ánh sáng xanh xanh nằm trong chòm sao Thiên Yết, nó còn được biết đến với tên là mối liên kết Scorpius OB1. Ngôi sao Zeta<sup>1</sup> (HR 6262) là một phần của mối liên kết này trong khi ngôi sao sáng hơn lân cận tên là Zeta<sup>2</sup> (HR 6271) (ngôi sao này cách Trái Đất 150 năm ánh sáng và vì thế nó không phải là ngôi sao thành viên của mối liên kết này.

Cụm sao này có tuổi ước tính là khoảng 2 đến 7 triệu năm và đang di chuyển về phía hệ mặt trời với tốc độ 22&nbsp;km/s. Cụm sao và mối liên kết Scorpius OB1 nằm gần nhánh xoắn ốc Thuyền Để-Cung Thủ của Ngân Hà. Zeta1 Scorpii (loại quang phổ là O8 và cấp sao biểu kiến là 4,71) là ngôi sao sáng nhất trong mối liên kết ấy và là một trong những ngôi sao rực rỡ nhất trong thiên hà của chúng ta.

Ngoài ra, thiên này cũng có chứa 3 ngôi sao Wolf-Rayet tên là: HD 151932, HD 152270, và HD 152408.
## Phát hiện
Nó được nhà thiên văn học người Ý Giovanni Batista Hodierna phát hiện trước năm 1654 và ông đã biên mục nó là *Luminosae* trong danh mục các thiên thể trong những lần quan sát bầu trời của ông. Danh mục này nằm trong cuốn sách của ông tên là *De Admirandis Coeli Characteribuse*, cuốn sách này được xuất bản vào năm 1654 tại Palermo. Nó còn được quan sát bởi các nhà thiên văn học khác là Edmond Halley (1678), Jean-Philippe de Cheseaux (1745-46), và Abbe Lacaille (1751-52).
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là cụm sao nằm trong chòm sao Thiên Yết và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 16h&nbsp;54m

Độ nghiêng &minus;41° 48&prime;

Cấp sao biểu kiến 2.6

Kích thước biểu kiến 15.0&prime;

## Xem thêm
* Thiên thể NGC

## Ghi chú

## Liên kết ngoài

* SEDS
* NGC 6231 at **DOCdb** (Deep Sky Observer's Companion)
*
Vườn quốc gia Núi lửa Poás

**Vườn quốc gia Núi lửa Poás** (tiếng Tây Ban Nha: *Parque Nacional Volcán Poás*) là một vườn quốc gia nằm ở Alajuela, Costa Rica. Được thành lập vào ngày 25 tháng 1 năm 1971, vườn quốc gia có diện tích  với tính năng chính là ngọn Núi lửa Poás cao . Miệng núi lửa chính của Poás sâu  hoạt động khá mạnh với các vụ phun trào nhỏ và phun trào dung nham thường xuyên, tuy nhiên những vụ phun trào lớn cuối cùng là vào năm 1952-54. Hai miệng núi lửa khác là Von Frantzuis là miệng núi lửa đã tắt và Botos, một miệng núi lửa có hồ nước xanh tuyệt đẹp có đường kính . Miệng núi lửa Botos đã không phun trào trong suốt hơn 7.500 năm và có nhiều con đường mòn dẫn đến đây.

Tuy nhiên, vườn quốc gia thường xuyên phải đóng cửa không đón tiếp du khách vì khí lưu huỳnh thoát ra. Và vào ngày 13 tháng 4 năm 2017, vườn quốc gia phải đóng cửa vì một vụ bùng nổ núi lửa.

Không chỉ có cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, vườn quốc gia còn là nơi có sự đa dạng sinh học của các loài động thực vật như Mộc lan Poás, Nuốc nữ hoàng, Chim Toucan, Đớp ruồi bạo chúa, Chim ruồi, Chó sói, Thỏ và Sóc đất.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Poás Volcano National Park  at Costa Rica National Parks
* Poas Volcano National Park
Nguyễn Xuân Yêm

**Nguyễn Xuân Yêm** có thể là:
*Nguyễn Xuân Yêm (tướng công an), sinh năm 1957, Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam, nguyên Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân (2009-2018)
*Nguyễn Xuân Yêm (tướng quân đội), Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó chính ủy BTL Thủ đô, Bộ Quốc phòng (2017-nay)
*Nguyễn Xuân Yêm, Đại tá, Phó Cục trưởng Cục Chính sách, Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng. Nghỉ hưu năm 2020.