Tiểu triều đình lưu vong hoàng thất nhà Thanh sau khi thoái vị

**Tiểu triều đình lưu vong hoàng thất nhà Thanh sau khi thoái vị** () là cách gọi dùng để chỉ tàn dư triều đình thu nhỏ của nhà Thanh vẫn tồn tại trong thời kỳ Chính phủ Bắc Dương của Trung Hoa Dân Quốc. 

## Tổng quan
Ngày 5 tháng 11 năm 1924, sau khi Phổ Nghi bị quân đội của Phùng Ngọc Tường trục xuất khỏi Tử Cấm Thành trong Chính biến Giáp Tý, ông đã mang theo các cựu thần và di lão nhà Thanh chạy trốn đến Tô giới Nhật Bản tại Thiên Tân. Ban đầu, ông tạm trú tại Trương Viên, sau đó chuyển đến Tĩnh Viên, nơi ông tiếp tục xưng danh hiệu hoàng đế và tìm cách phục bích. Đến năm 1931, Phổ Nghi bí mật rời Thiên Tân đến Mãn Châu Quốc và lên ngôi xưng đế, tiểu triều đình lưu vong của nhà Thanh sau khi thoái vị chính thức kết thúc từ đó.

## Bối cảnh
Nó bắt nguồn từ việc Tuyên Thống Đế Phổ Nghi bị trục xuất khỏi Tử Cấm Thành vào ngày 5 tháng 11 năm 1924, kết thúc 12 năm tồn tại của Tiểu triều đình hoàng thất nhà Thanh sau khi thoái vị. Mặc dù danh hiệu **Hoàng đế Đại Thanh** đã chính thức bị bãi bỏ, Phổ Nghi vẫn được một bộ phận di lão, cựu thần Mãn Thanh tôn làm Hoàng đế. Tiểu triều đình này vẫn tiếp tục tồn tại trong suốt thời gian Phổ Nghi sống ẩn dật và lưu vong tại các nơi như Thập Sát Hải ở Bắc Bình (nay là Bắc Kinh), Trương Viên và Tĩnh Viên ở Thiên Tân.

## Lịch sử
Ngày 23 tháng 2 năm 1925, sau khi Phổ Nghi bị trục xuất khỏi Tử Cấm Thành, ông tin rằng đó là ngày Rồng ngẩng đầu (Long Đài Đầu) theo lịch âm. Ông cùng Hoàng hậu, Thục phi, hoàng đệ, hoàng nữ và những người khác đến Tô giới Nhật Bản tại Thiên Tân, ban đầu cư ngụ tại Trương Viên (nay là số 59 phố An Sơn). Năm 1926, Phổ Nghi lần lượt triệu kiến Khang Hữu Vi, Trang Sĩ Đôn, Kha Thiệu Mân cùng với Ngô Bội Phu, Tôn Truyền Phương, Trương Tác Lâm và những người khác để bàn bạc về việc "phục hiệu hoàn cung" (khôi phục danh hiệu hoàng đế và trở về cung), tiếp tục mưu đồ phục bích.

Ngày 9 tháng 7 năm 1929, Phổ Nghi đưa Hoàng hậu Uyển Dung, Thục phi Văn Tú cùng các cựu thần, di lão chuyển đến cư ngụ tại Càn Viên (nay là số 70 phố An Sơn) trên cùng con phố. Ông đổi tên Càn Viên thành Tĩnh Viên, chuẩn bị án binh bất động, chờ đợi thời cơ để Đông Sơn tái khởi (ý chỉ phục bích). Ngày 22 tháng 10 năm 1931, Phổ Nghi ký vào thỏa thuận hòa giải ly hôn với Văn Tú, đồng thời ban Dụ chỉ bãi bỏ danh hiệu ban đầu của Văn Tú, giáng bà xuống làm thứ dân.

Ngày 2 tháng 11 năm 1931, Phổ Nghi lần lượt tiếp kiến Trịnh Hiếu Tư, Trịnh Thùy, Hạ Thụy Phù, Thương Diễn Doanh, Hà Hải Sinh, thông dịch viên Yoshida và Doihara Kenji. Phổ Nghi mật đàm với Doihara Kenji và quyết định ra khỏi Sơn Hải Quan đến Đông Bắc, đồng thời từ chối lời đề nghị giữ chân của Tưởng Giới Thạch với điều kiện khôi phục *[[Điều kiện ưu đãi hoàng thất nhà Thanh]]*.

Sau Sự biến 18 tháng 9 năm 1931, dưới sự sắp đặt và dụ dỗ của Quân Quan Đông Nhật Bản, Phổ Nghi đã bí mật rời Tĩnh Viên vào tối ngày 10 tháng 11. Ông trốn trong cốp xe ô tô, rời Thiên Tân và tiềm nhập vào vùng Đông Bắc. Ngày 1 tháng 3 năm 1932, dưới sự sắp đặt của Quân Quan Đông Nhật Bản, Mãn Châu Quốc tuyên bố thành lập, Phổ Nghi nhậm chức Chấp chính của Mãn Châu Quốc, lấy niên hiệu là Đại Đồng. Ngày 1 tháng 3 năm 1934, Mãn Châu Quốc đổi tên thành Đế Quốc Mãn Châu, danh xưng Chấp chính đổi thành Hoàng đế, và đổi niên hiệu thành Khang Đức.

## Tham khảo