Alysa Liu

**Alysa Liu** ( ; sinh ngày 8 tháng 8 năm 2005) là một vận động viên trượt băng nghệ thuật người Mỹ. Cô là nhà vô địch Thế vận hội Mùa đông 2026 ở cả nội dung đơn nữ và nội dung đồng đội. Trong sự nghiệp của mình, cô từng vô địch thế giới năm 2025, giành huy chương đồng thế giới năm 2022, vô địch Grand Prix Final 2025–26, bốn lần vô địch Challenger Series và hai lần đăng quang ngôi vị cao nhất tại giải vô địch quốc gia Hoa Kỳ.

Ở cấp độ trẻ, Liu từng giành huy chương đồng thế giới năm 2020, huy chương bạc Junior Grand Prix Final 2019–20, hai lần vô địch Junior Grand Prix và vô địch trẻ quốc gia Hoa Kỳ năm 2018. Năm 2019, ở tuổi 13, cô đi vào lịch sử khi trở thành vận động viên trẻ nhất từng vô địch quốc gia Hoa Kỳ nội dung đơn nữ. Một năm sau đó, cô tiếp tục trở thành vận động viên trẻ nhất sở hữu hai danh hiệu quốc gia cấp trưởng thành, là nữ vận động viên đầu tiên bảo vệ thành công ngôi vương tại giải Mỹ kể từ sau Ashley Wagner (2012–2013), và là người đầu tiên giành chức vô địch trẻ và vô địch quốc gia trong hai năm liên tiếp kể từ thời của Mirai Nagasu năm 2008.

Tại Giải vô địch thế giới 2025, Liu là nữ vận động viên Hoa Kỳ đầu tiên bước lên bục cao nhất kể từ sau Kimmie Meissner năm 2006. Đến Thế vận hội Mùa đông 2026, cô trở thành người phụ nữ Mỹ đầu tiên giành được huy chương cá nhân kể từ sau Sasha Cohen (2006) và là vận động viên Hoa Kỳ đầu tiên giành huy chương vàng Olympic nội dung này kể từ sau Sarah Hughes năm 2002.

## Những năm đầu đời
Alysa Liu (Lưu Mỹ Hiền) sinh ngày 8 tháng 8 năm 2005 tại Clovis, California và lớn lên ở Richmond. Alysa bắt đầu tập trượt băng từ năm 5 tuổi, và đến năm 7 tuổi, cô đã tham gia thi đấu ở cấp độ quốc gia, bộc lộ niềm đam mê sớm với môn thể thao này. Cha của cô, Arthur Liu (Lưu Tuấn), là một nhân vật bất đồng chính kiến người Trung Quốc đã sang Mỹ tị nạn thông qua Chiến dịch Chim hoàng yến vào năm 1989 sau cuộc trấn áp những người tham gia sự kiện Thiên An Môn; khi đó ông đang là sinh viên cao học tại Quảng Châu, Trung Quốc. Ở tuổi 25, Arthur đến Oakland, California và ban đầu làm phụ bàn tại một nhà hàng Trung Hoa ở Berkeley. Sau khi nhận bằng M.B.A. tại Đại học Bang California, East Bay và bằng luật tại Trường Cao đẳng Luật thuộc Đại học California, San Francisco, ông trở thành một luật sư.

Alysa là con cả trong một gia đình có năm người con, bao gồm em gái Selina và ba em sinh ba là Joshua, Justin và Julia; tất cả đều được sinh ra thông qua hình thức mang thai hộ từ hai người hiến trứng ẩn danh. Mẹ của họ, Yan Qingxin (Lưu Khiết Tân) "Mary", vẫn tiếp tục là người giám hộ hợp pháp sau khi cô và Arthur ly hôn.

## Sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp

### Giai đoạn 2018–2020: Hai chức vô địch quốc gia lịch sử
Vào năm 2019, dù chưa đủ tuổi thi đấu quốc tế cấp độ trưởng thành, Alysa Liu đã gây chấn động khi giành chức vô địch tại Giải vô địch trượt băng nghệ thuật Hoa Kỳ ở tuổi 13. Thành tích này giúp cô phá kỷ lục của Tara Lipinski để trở thành nhà vô địch đơn nữ trẻ nhất lịch sử nước Mỹ. Tại giải đấu này, cô cũng là nữ vận động viên đầu tiên thực hiện thành công cú nhảy triple Axel trong chương trình ngắn tại một giải quốc gia.

Đến năm 2020, Liu bảo vệ thành công ngôi vương với tổng điểm kỷ lục sự nghiệp là 235,52. Ở tuổi 14, cô trở thành người trẻ nhất hai lần vô địch quốc gia và là nữ vận động viên đầu tiên bảo vệ thành công danh hiệu này kể từ sau Ashley Wagner (2012–2013).

### Giai đoạn 2021–2022: Thế vận hội và huy chương Thế giới
Sau khi tập luyện tại Ý để nâng cao kỹ thuật, Liu đã giành chiến thắng tại CS Lombardia Trophy và CS Nebelhorn Trophy, qua đó chính thức giành suất thi đấu thứ ba cho đội tuyển nữ Hoa Kỳ tại Olympic. 

Tại Thế vận hội Mùa đông 2022, cô xếp thứ 7 chung cuộc và khẳng định đây là kỷ niệm quý giá nhất trong sự nghiệp. Ngay sau đó, tại Giải vô địch trượt băng nghệ thuật thế giới 2022, Liu đã xuất sắc giành huy chương đồng, trở thành nữ vận động viên Mỹ đầu tiên đứng trên bục huy chương thế giới sau 6 năm chờ đợi.

### Giải nghệ sớm
Vào tháng 4 năm 2022, ở tuổi 16, Liu bất ngờ tuyên bố giải nghệ trên Instagram, chia sẻ rằng cô đã hoàn thành mọi mục tiêu cá nhân và cảm thấy mãn nguyện với sự nghiệp của mình. Huấn luyện viên của cô cho biết Liu muốn rời bỏ môn thể thao này theo cách riêng của mình khi đang ở đỉnh cao phong độ.

### Mùa giải 2024–25: Tái xuất và vô địch thế giới
Vào ngày 1 tháng 3 năm 2024, Alysa Liu bất ngờ thông báo quay trở lại thi đấu chuyên nghiệp sau hai năm giải nghệ. Cô chia sẻ rằng cảm giác phấn khích khi đi trượt tuyết vào đầu năm 2024 đã thôi thúc cô tìm lại niềm vui trên mặt băng. Để thuận tiện cho việc theo học tại UCLA, cô chuyển căn cứ huấn luyện đến Lakewood, California và làm việc từ xa với các huấn luyện viên cũ là Phillip DiGuglielmo và Massimo Scali.

Tháng 10 năm 2024, Liu đánh dấu sự trở lại bằng huy chương vàng tại giải Budapest Trophy. Tại Giải vô địch Hoa Kỳ 2025 diễn ra vào tháng 1 năm 2025, cô giành huy chương bạc sau khi xếp thứ nhất trong chương trình ngắn và thứ hai trong chương trình tự do (sau Amber Glenn).

Đỉnh cao của màn tái xuất diễn ra vào tháng 3 năm 2025 tại Giải vô địch trượt băng nghệ thuật thế giới 2025 tổ chức ở Boston. Alysa Liu đã xuất sắc giành huy chương vàng sau khi đứng đầu cả hai nội dung thi đấu, chính thức truất ngôi nhà vô địch ba lần liên tiếp Kaori Sakamoto. Đây là chức vô địch thế giới đơn nữ đầu tiên của Hoa Kỳ kể từ sau Kimmie Meissner vào năm 2006. Sau đó, cô tiếp tục cùng đội tuyển Mỹ giành huy chương vàng tại giải World Team Trophy 2025, kết thúc một mùa giải tái xuất đầy ngoạn mục.

### Mùa giải 2025–26: Hai huy chương vàng Olympic và vô địch Grand Prix Final
Alysa Liu bắt đầu mùa giải Olympic bằng việc giành huy chương bạc tại Cup of China và huy chương vàng tại Skate America. Ngay trong lần đầu tiên tham dự Grand Prix Final, cô đã xuất sắc giành huy chương vàng, khẳng định phong độ ổn định trước thềm Thế vận hội. Sau khi giành huy chương bạc tại Giải vô địch Hoa Kỳ 2026, cô chính thức được điền tên vào đội tuyển Mỹ tham dự Olympic.

Tại Thế vận hội Mùa đông 2026 ở Milano Cortina, Liu đã góp công lớn giúp đội tuyển Hoa Kỳ giành huy chương vàng nội dung đồng đội. Ở nội dung đơn nữ cá nhân, sau khi xếp thứ ba ở chương trình ngắn với điểm số kỷ lục cá nhân, Liu đã bứt phá ngoạn mục để đứng đầu chương trình tự do, qua đó giành tấm huy chương vàng Olympic danh giá. Với kỳ tích này, cô trở thành nữ vận động viên Mỹ đầu tiên giành huy chương vàng đơn nữ Olympic sau 24 năm, kể từ Sarah Hughes năm 2002.

Trong một cuộc phỏng vấn với NBC sau chiến thắng lịch sử, Liu chia sẻ: 
"*Được thực hiện điều này theo cách riêng của mình trên một sân khấu lớn như thế này chính là giấc mơ của tôi... Và tôi đã làm được điều đó trong hành trình của mình. Tôi đã làm được trong nội dung đồng đội, tôi đã làm được trong bài thi tự do tối nay, và tôi sẽ thực hiện nó một lần nữa tại đêm Gala Olympic. Tôi cảm thấy vô cùng hạnh phúc, như đang ở trên cung trăng vậy. Tôi là cô gái may mắn nhất thế giới. Và tôi thực sự biết ơn.*"
## Đời tư và học vấn

Liu từng theo học tại một trường tiếng Trung trong ba năm trước khi chuyển sang Trường Nghệ thuật Oakland, nơi vào thời điểm đó có cung cấp chương trình đào tạo trượt băng nghệ thuật. Khi Liu bắt đầu nghỉ học quá nhiều do phải di chuyển để thi đấu, cô đã đăng ký vào Học viện Connections California (California Connections Academy) và bắt đầu hình thức giáo dục tại gia (homeschooling) tại văn phòng luật của cha mình xen kẽ giữa các buổi tập luyện. Liu tốt nghiệp trung học vào tháng 6 năm 2021 ở tuổi 15. Vào mùa thu năm 2023, cô nhập học tại Đại học California, Los Angeles (UCLA), nơi cô hiện đang theo học ngành tâm lý học.

Vào năm 2020, cô đã hạn chế sử dụng mạng xã hội vì nhận thấy việc này "không đáng" và "gây mệt mỏi".
## Ghi chú

## Tham khảo