Số Cullen

Trong toán học, **số Cullen** là số nằm trong dãy số C_n = n \cdot 2^n + 1 (trong đó n là số tự nhiên). Các số Cullen được lần đầu nghiên cứu bởi nhà toán học James Cullen trong 1905. Các số này là trường hợp đặc biệt của số Proth.

Nếu số C_n là số nguyên tố thì ta gọi số đó là **số nguyên tố Cullen**.

## Các tính chất
Trong 1976 Christopher Hooley đã chứng minh rằng mật độ tự nhiên của các số nguyên dương n \leq x sao cho *C**n* là số nguyên tố là vào khoảng ''o''(''x'') khi x \to \infty. Tức là, gần như tất cả các số Cullen đều là hợp số.  Bài chứng minh của Hooley được viết lại bởi Hiromi Suyama để chứng tỏ rằng nó cũng đúng với mọi dãy số nguyên dưới dạng *n*·2*n* + *a* + *b* trong đó *a* và *b* là các số nguyên, và đồng thời cũng đúng cho các số Woodall. Dãy các giá trị n sao cho số Cullen là số nguyên tố là**:**
: 1, 141, 4713, 5795, 6611, 18496, 32292, 32469, 59656, 90825, 262419, 361275, 481899, 1354828, 6328548, 6679881 .

Song, các nhà toán học vẫn đặt giả thuyết rằng có vô hạn các số nguyên tố Cullen.

Số Cullen *C**n* chia hết cho *p*&nbsp;=&nbsp;2*n*&nbsp;−&nbsp;1 nếu *p* là số nguyên tố nằm dưới dạng 8*k*&nbsp;−&nbsp;3; hơn nữa, bằng định lý bé Fermat, ta sẽ suy ra được nếu *p* là số nguyên tố lẻ, thì *p* là ước của *C**m*(*k*) và *m*(*k*)&nbsp;=&nbsp;(2*k*&nbsp;−&nbsp;*k*)(*p*&nbsp;−&nbsp;1)&nbsp;−&nbsp;*k* (với *k*&nbsp;>&nbsp;0). Ta cũng chứng minh rằng số nguyên tố *p* là ước của *C*(*p*&nbsp;+ 1)/2 khi ký hiệu Jacobi (2&nbsp;|&nbsp;*p*) bằng −1, và *p* là ước của *C*(3*p*&nbsp;− 1)/2 khi ký hiệu Jacobi (2&nbsp;|&nbsp;*p*) bằng + 1.

Hiện ta chưa biết liệu có số nguyên tố *p* sao cho *C**p* cũng là số nguyên tố.

## Dạng tổng quát

**Số Cullen tổng quát cơ số ''b*** là các số có dạng *n*·*b*<sup>*n*</sup> + 1, trong đó *n*&nbsp;+&nbsp;2&nbsp;>&nbsp;*b*; nếu một số nguyên tố có thể viết dưới dạng này thì số đó được gọi là *'số nguyên tố Cullen tổng quát**. Các [[số Woodall]] còn được gọi là **Số Cullen thuộc loại hai*'.

Tính đến tháng 10 năm 2021, số nguyên tố Cullen tổng quát lớn nhất được biết đến là số 2525532·73<sup>2525532</sup>&nbsp;+ 1. Nó có 4,705,888 chữ số và được phát hiện bởi Tom Greer, một trong những người tham gia dự án [[PrimeGrid]].

Theo [[định lý bé Fermat]], nếu có số nguyên tố *p* sao cho *n* chia hết cho *p* − 1 và *n* + 1 chia hết cho *p* (đặc biệt là khi *n* = *p* − 1) và *p* không phải là ước của *b*, thì *b*<sup>*n*</sup> phải [[số học mô đun|đồng dư]] với 1 mod *p* (bởi *b*<sup>*n*</sup> là luỹ thừa của *b*<sup>*p* − 1</sup> và *b*<sup>*p* − 1</sup> đồng dư với 1 mod *p*). Do đó, *n*·*b*<sup>*n*</sup> + 1 chia hết cho *p*, nên nó không phải số nguyên tố. Lấy ví dụ, nếu *n* đồng dư với 2 mod 6 (tức là 2, 8, 14, 20, 26, 32, ...) và *n*·*b*<sup>*n*</sup> + 1 là số nguyên tố, thì *b* phải chia hết cho 3 (trừ trường hợp *b* = 1).

Dãy các giá trị nhỏ nhất của *n* sao cho *n*·*b*<sup>*n'' + 1 là số nguyên tố (để dấu hỏi nếu phần tử này chưa biết là có hay không) là 
:1, 1, 2, 1, 1242, 1, 34, 5, 2, 1, 10, 1, ?, 3, 8, 1, 19650, 1, 6460, 3, 2, 1, 4330, 2, 2805222, 117, 2, 1, ?, 1, 82960, 5, 2, 25, 304, 1, 36, 3, 368, 1, 1806676, 1, 390, 53, 2, 1, ?, 3, ?, 9665, 62, 1, 1341174, 3, ?, 1072, 234, 1, 220, 1, 142, 1295, 8, 3, 16990, 1, 474, 129897, ?, 1, 13948, 1, ?, 3, 2, 1161, 12198, 1, 682156, 5, 350, 1, 1242, 26, 186, 3, 2, 1, 298, 14, 101670, 9, 2, 775, 202, 1, 1374, 63, 2, 1, ... 

## Tham khảo

## Đọc thêm
* .
* .
* .
* .

## Liên kết ngoài
* Chris Caldwell, The Top Twenty: Cullen primes at The Prime Pages.
* The Prime Glossary: Cullen number at The Prime Pages.
* Chris Caldwell, The Top Twenty: Generalized Cullen at The Prime Pages.
* 
* Cullen prime: definition and status (outdated), Cullen Prime Search is now hosted at PrimeGrid
* Paul Leyland, (Generalized) Cullen and Woodall Numbers

__NOTOC__