Danh sách quân chủ Toscana

Dưới đây là **danh sách những người cai trị xứ Toscana** từ khi còn là một phiên hầu quốc của Đế quốc La Mã Thần thánh cho đến hiện tại.

## [[Phiên hầu quốc Toscana]] (812 – 1197)
nhỏ|250x250px|Hugh Vĩ đại

### Nhà Boniface (812 – 931)

* Boniface I (812 – 813).
* Boniface II (828 – 834).
* Aganus (835 – 845).
* Adalbert I (847 – 866).
* Adalbert II (886 – 915).
* Guy (915 – 920).
* Lambert (929 – 931).

### Nhà Boso (931 – 1001)
nhỏ|261x261px|Boniface III xứ Toscana
Họ là những người con ngoài giá thú của Hugh của Ý, vua của Ý được bổ nhiệm sau khi ông xóa bỏ sự hiện diện của nhà Boniface trên vùng đất này.

* Boso (931 – 936).
* Humbert (936 – 961).
* Hugh Vĩ đại (961 – 1001).

### Nhà Hucpold (1004 – 1011)

* Boniface (III), (1004 – 1011).

### Không triều đại (1014 – 1027)

* Rainier (1014–1027).

nhỏ|227x227px|Matilda xứ Toscana

### Nhà Canossa (1027 – 1115)
Những người được liệt kê dưới đây là hâu duệ của Bá tước nhà Canossa.

* Boniface III (1027–1052), còn được gọi với cái tên khác là *Boniface IV* hay *Boniface nhà Canossa*.
* Boniface IV Frederick (1052 – 1055).
* Matilda (1052 – 1115), đôi khi còn được gọi là *la Gran Contessa* ("Nữ Công tước Vĩ đại") hay *Matilda nhà Canossa*.
** Beatrice của Bar (1052 – 1055), nhiếp chính của Boniface IV Frederick và Matilda với tư cách là mẹ.
** Godfrey III Kẻ có râu (1053 – 1069), nhiếp chính phiên quốc với tư cách là chồng của Beatrice và cha dượng của 2 người com Boniface IV Frederick và Matilda.
** Godfrey IV Kẻ lưng gù (1069 – 1076), nhiếp chính với tư cách là chồng của Matilda.
** Welf II Kẻ mập (1089–1095), đồng nhiếp chính với tư cách là chồng của Matilda.

[nhỏ|257x257px|Welf VI (trái) và con của ông là Welf VII (phải) cùng với [Tu viện Steingaden (giữa) mà hai người cùng thành lập nên. Hai người cũng đại diện cho nhà Welf cai quản xứ Toscana từ năm 1152 đến năm 1173.]]

### Không triều đại

* Rabodo (1116 – 1119), còn có tên khác là Rapoto.
* Conrad (1119/1120 – 1129/1131).
* Rampret (khoảng 1131).
* Engelbert (1135 – 1137).
* Henry Kẻ tự hào (1137 – 1139).
* Ulrich nhà Attems (1139–1152), cha xứ đế quốc.
* Welf VI (1152 – 1162).
* Welf VII (1160 – 1167).
** Rainald xứ Dassel, Tổng giám mục xứ Cologne (1160 – 1063), cha xứ đế quốc.
** Christian von Buch, Tổng giám mục của Mainz (1163 – 1173), cha xứ đế quốc.
* Welf VI (1167 – 1173).
* Philip xứ Schwaben (1195 – 1197).

Năm 1197 Philip được bầu làm vua của Đức và là người đứng đầu liên minh Toscan gồm các quý tộc, giám mục và các thị dân của xứ Toscana (dưới sự hỗ trợ của Giáo hoàng).

* Frederick của Antioch (1246 – 1250), cha xứ đế quốc.

Sau đó, Toscana bị chia cắt do sự cạnh tranh của các nước cộng hòa nhỏ như Firenze, Pisa, Siena, Arezzo, Pistoia và Lucca. Đến thế kỷ 14, Firenze có được thêm lãnh thổ các nước cộng hòa nhỏ khác: lãnh thổ trên đất của phiên trấn quốc Toscana cũ như Pistoia (bị chinh phục năm 1306, chính thức sát nhập năm 1530), Arrenzo (1384), Pisa (1406) và Siena (1559). Chỉ còn duy nhất Lucca còn được độc lập cho đến thời kỳ Napoleon vào thế kỷ 19.

## Người Firenze kiểm soát (1434 – 1569)

### Người đứng đầu [[de facto]] (trên thực tế) của [[nhà Medici]] (1434 -1494) (tức Lãnh chúa Florence)

### Cộng hòa Florence (1494 – 1512)

### Nhà Medici tái cầm quyền (1512 – 1532)

## Công tước ([[nhà Medici]]) của xứ Florence (1532 – 1569)

## Đại Công tước xứ Toscana ([[nhà Medici]], 1569 – 1737)

## Đại Công tước xứ Toscana ([[nhà Habsburg-Lothringen]], 1737 – 1801)

## Vua [[nhà Bourbon-Parma]] của xứ Etruria ([[Vương quốc Etruria]], 1801 – 1807)

Sau khi bị sát nhập vào năm 1807, người chị Elisa Bonaparte của Napoleon giữ chức Nữ Đại Công tước xứ Tuscany (danh dự) cho đến năm 1814, nhưng bà không bao giờ kiểm soát hoàn toàn được vùng này.

## Nhà Habsburg-Lothringen tái cai trị Toscana (1814 – 1860)

Sau khi bị buộc phải rời khỏi xứ Tuscany vào các năm 1849 và 1859, Leopoldo II nhường ngôi cho con mình là Ferdinando IV vào ngày 21 tháng 7 năm 1859. Tuy vậy, ông này không được chính quyền lâm thời mới ở Toscana công nhận và bị phế truất vào ngày 16 tháng 8. Toscana sau này sẽ sát nhập với vương quốc Sardinia vào ngày 22 tháng 3 năm 1860.

## Nhánh trưởng nhà Habsburg-Toscana (1860 – nay, tự tuyên bố là Đại công tước xứ Toscana)

## Tham khảo và chú thích

## Đọc thêm

* *Dizionario Biografico degli Italiania.*
* Wickham, Chris. *Early Medieval Italy: Central Power and Local Society 400-1000*. MacMillan Press: 1981
* Duff, Nora (1909). Matilda of Tuscany: La Gran Donna d'Italia. London: Methuen & Co.
*Hale, J. R.: *Florence and the Medici*, Orion books, London, 1977, ISBN 1-84212-456-0.

## Liên kết ngoài

* Rulers of Tuscany
* Medieval Lands Project: Nobility of Northern Italy (900–1100).