Tân Châu, Nghệ An

**Tân Châu** là một xã thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Diễn Lộc, Diễn Lợi, Diễn Phú và Diễn Thọ của huyện Diễn Châu trong đợt Sáp nhập tỉnh thành Việt Nam 2025.

## Thành lập
Xã Tân Châu được thành lập theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam, ban hành ngày 16 tháng 6 năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Diễn Lộc, Diễn Lợi, Diễn Phú và Diễn Thọ thuộc huyện Diễn Châu trước đây thành một xã mới có tên gọi là xã Tân Châu.

Trước đó, theo Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tỉnh Nghệ An, xã này là xã Diễn Châu 5.

Sau sắp xếp xã có diện tích tự nhiên: 64,60 km², quy mô dân số: 33.073 người.

## Địa lý
Xã Tân Châu có vị trí địa lý:

* Phía Đông giáp xã An Châu;
* Phía Nam giáp xã Hải Lộc, xã Thần Lĩnh, xã Phúc Lộc và xã Văn Kiều;
* Phía Tây giáp xã Minh Châu, xã Hợp Minh và xã Văn Kiều;
* Phía Bắc giáp xã Minh Châu và xã An Châu.

Xã Tân Châu có diện tích tự nhiên 64,60 km².

Xã Tân Châu này nằm bên tuyến kênh Nhà Lê, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

## Hành chính
Xã Tân Châu được chia thành 34 xóm: Bạch Y, Bãi Đền, Bắc Sơn, Bình Sơn, Du Đồng, Đầu Cầu, Làng Mới, Nam Sơn, Nhân Hòa, Nhân Mỹ, Phúc Nhạn, Phú Lạc, Phương Đình, Quang Trạch, Song Sơn, Song Tiến, Sơn Đầu, Tân Lâm, Tân Phú, Thanh Kiều, Thanh Nho, Thị Đồng, Thượng Lộc, Trung Sơn, Văn Lâm, Vin, Vinh Quang, Vĩnh Yên, Xuân Dương, Xuân Nho, Xuân Phú, Xuân Sơn, Xuân Tình, Yên Thắng.

Dưới đây là tên xóm cũ và tên mới sau sắp xếp:

## Danh thắng - Di tích
Xã Tân Châu có các địa danh như Khe Dong (Khe Rong), Vũng Xói, Bãi Cát, Rục Lầy, Đập Bàu, Khe Ve, Thung Hèo, Truông Đông, Truông Tây, Cầu Khe Vườn, Trại Lợn, Chân Tiên, cầu Ba Xã...và đặc biệt là hồ Xuân Dương hay còn gọi là Ba Ra Xuân Dương. Hồ Xuân Dương được hình thành và được ngăn bởi dãy Rú Dẻ, Rú Lá, Rú Chạch, Rú Ba Chạng. Hồ Xuân Dương cung cấp nước tưới tiêu cho khu vục nam Diễn Châu. Hiện nay địa phương đang quy hoạch và xây dựng khu vực này thành khu du lịch sinh thái. Có thể ví hồ Xuân Dương như là Đà Lạt của Nghệ An.

Đền thờ Cao Lỗ ở xã Tân Châu Cách Mộ Dạ không xa, xã Tân Châu,  Nghệ An có một ngôi đền thờ họ được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia Đó là đền thờ họ Cao, tương truyền thờ Cao Lỗ ông là Thủy tổ của họ Cao Việt Nam, tướng của vua An Dương Vương, Cao lỗ còn là ông Tổ nghề rèn sắt ở làng nho lâm xã Tân Châu và được công nhận kỷ lục rèn sắt của Việt Nam... 

Xã Tân Châu này nằm bên tuyến kênh Nhà Lê, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

## Khu Công Nghiệp
Xã Tân Châu Có Khu công nghiệp Thọ Lộc Nằm Khu B của dự án có diện tích khoảng 217,5 ha: có vị trí nằm phía Tây Khu kinh tế (KKT) Đông Nam, thuộc địa bàn các xã Tân Châu - tỉnh Nghệ An.

## Doanh nhân
* Phan Đình Trạc Chủ Tịch Tỉnh Nghệ An, Nguyên Giám Đốc Công An Tỉnh Nghệ An.
* Cao Như Thiêm, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, hy sinh tại chiến trường Quảng Trị.
* Cao Đăng Vĩnh, Nguyên tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An.
## Họ tộc
Các họ tộc ở Tân Châu chủ yếu là họ Nguyễn, họ Cao, họ Võ, họ Lê, họ Đặng,  họ Thái, họ Hoàng, họ Đinh.
## Chú thích