Ixion

Trong thần thoại Hy Lạp, **Ixion** ( ik- SY -ən; , *Gen:.* Ἰξίωνος có nghĩa là "thổ dân mạnh mẽ"**) là vua của Lapith, bộ lạc cổ xưa nhất của Thessalía, và là một con trai của Ares, hoặc Leonteus, hoặc Antion và Perimele, hoặc kẻ bất lương khét tiếng Phlegyas, có tên hàm ý"bốc lửa". Peirithoös  là con trai của ông  (hoặc con trai riêng, nếu Zeus là cha của ông, như Zeus tuyên bố với Hera trong *Iliad* 14).

## Bối cảnh

Ixion kết hôn với Dia, một cô con gái của Deioneus  (hay Eioneus) và hứa với bố vợ một món quà quý giá. Tuy nhiên, anh ta không chịu trả giá cô dâu, vì vậy Deioneus đã đánh cắp một số con ngựa của Ixion để trả thù. Ixion che giấu sự phẫn nộ của mình và mời cha vợ đến dự tiệc tại Larissa. Khi Deioneus đến, Ixion đẩy bố vợ vào một chiếc giường đã đốt than và gỗ. Những tình tiết này là thứ yếu đối với thực tế của hành vi giết người nguyên thủy của Ixion; nó có thể được giải thích hoàn toàn khác nhau: trong tuyển tập Hy Lạp (iii.12), trong số một tập hợp các bản khắc từ một ngôi đền ở Cyzicus là một mô tả epigrammatic về Ixion giết Phorbas và Polymelos, mà là người đã giết mẹ mình, Megara,"một người mẹ tuyệt vời".

Ixion phát điên, cảm thấy ô uế bởi hành động của mình; các hoàng tử láng giềng đã bị xúc phạm bởi hành động phản bội và vi phạm *xenia* đến nỗi họ đã từ chối thực hiện các nghi thức sẽ tẩy sạch tội lỗi của Ixion (xem *catharsis*). Sau đó, Ixion sống như một kẻ ngoài vòng pháp luật và bị xa lánh. Bằng cách giết cha vợ của mình, Ixion được cho là người đàn ông đầu tiên phạm tội giết người trong thần thoại Hy Lạp. Chỉ riêng điều đó đảm bảo cho anh ta một hình phạt khủng khiếp.

Tuy nhiên, Zeus đã thương hại Ixion và đưa anh ta đến Olympus và giới thiệu Ixion tại bàn của các vị thần. Thay vì biết ơn, Ixion đã thèm muốn Hera, vợ của Zeus, một sự vi phạm hơn nữa về quan hệ chủ-khách. Zeus phát hiện ra điều này và tạo ra một đám mây có hình dạng của Hera, được biết đến với cái tên Nephele (từ *nephos*"đám mây") và lừa Ixion cặp đôi với nó. Từ sự kết hợp của Ixion và đám mây Hera giả đã sinh ra Imbros  hoặc Centauros, đến lượt nó đã giao phối với những con ngựa Magnesian trên Núi Pelion, Pindar nói, tham gia vào chủng tộc Centaur, được gọi là Ixionidae do dòng dõi của họ.

Ixion sau đó bị trục xuất khỏi Olympus và bị sét đánh nổ tung. Zeus ra lệnh cho Hermes trói Ixion vào một bánh xe bốc lửa có cánh luôn quay. Do đó, Ixion bị ràng buộc với một bánh xe mặt trời đang cháy mãi mãi, lúc đầu xoay tròn trên thiên đàng, nhưng trong huyền thoại sau đó được chuyển đến Tartarus. Chỉ khi Orpheus chơi đàn lyre trong chuyến đi đến Địa ngục để giải cứu Eurydice, thì bánh xe mới dừng lại một lúc. 

## Xem thêm
*Wanyūdō
*Sisyphus

## Ghi chú

## Tham khảo

*Diodorus Siculus, *The Library of History* translated by Charles Henry Oldfather. Twelve volumes. Loeb Classical Library. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press; London: William Heinemann, Ltd. 1989. Vol. 3. Books 4.59&ndash;8. Online version at Bill Thayer's Web Site
*Diodorus Siculus, *Bibliotheca Historica. Vol 1–2*. Immanel Bekker. Ludwig Dindorf. Friedrich Vogel. in aedibus B. G. Teubneri. Leipzig. 1888–1890. Greek text available at the Perseus Digital Library.
*Gaius Julius Hyginus, *Fabulae from The Myths of Hyginus* translated and edited by Mary Grant. University of Kansas Publications in Humanistic Studies. Online version at the Topos Text Project.
*John Tzetzes, *Book of Histories,* Book IX–X translated by Jonathan Alexander from the original Greek of T. Kiessling's edition of 1826.  Online version at theio.com
*Pindar, *Odes* translated by Diane Arnson Svarlien. 1990. Online version at the Perseus Digital Library.
*Lukianos của Samosata, *Dialogues of the Gods* translated by Fowler, H W and F G. Oxford: The Clarendon Press. 1905. Online version at theoi.com
*Luciani Samosatensis, *Opera. Vol I.* Karl Jacobitz. in aedibus B. G. Teubneri. Leipzig. 1896. Greek text available at the Perseus Digital Library.
*Pindar, *The Odes of Pindar* including the Principal Fragments with an Introduction and an English Translation by Sir John Sandys, Litt.D., FBA. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1937. Greek text available at the Perseus Digital Library.
*Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus), *The Library* with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
*Vergilius, *Bucolics*, *Aeneid, and Georgics of Vergil*. J. B. Greenough. Boston. Ginn & Co. 1900. Online version at the Perseus Digital Library.
*Publius Vergilius Maro, *Aeneid.* Theodore C. Williams. trans. Boston. Houghton Mifflin Co. 1910. Online version at the Perseus Digital Library.
*Publius Vergilius Maro, *Bucolics, Aeneid, and Georgics*. J. B. Greenough. Boston. Ginn & Co. 1900. Latin text available at the Perseus Digital Library.
*Strabo, *The Geography of Strabo.* Edition by H.L. Jones. Cambridge, Mass.: Harvard University Press; London: William Heinemann, Ltd. 1924. Online version at the Perseus Digital Library.
*Strabo, *Geographica* edited by A. Meineke. Leipzig: Teubner. 1877. Greek text available at the Perseus Digital Library.

## Đọc thêm

*Robert Graves, (1955) 1960. *The Greek Myths*, Section 63 *passim*.
*Károly Kerényi. *The Gods of the Greeks*. London: Thames & Hudson, 1951 (pp.&nbsp;158–160).

## Liên kết ngoài

*Cơ sở dữ liệu biểu tượng của Viện Warburg (ảnh về Ixion)
*Gaelle Ginestet, "Ixion" trong ''Từ điển về các câu chuyện thần thoại cổ của Shakespeare'' (2009–), ed. Yves Peyré.