open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nguyễn Hữu Chung

**Nguyễn Hữu Chung** (2 tháng 4 năm 1939 – 26 tháng 2 năm 2004), còn gọi là **Chung Nguyễn**, là kỹ sư, nhà báo và chính khách người Việt Nam, đồng thời là cựu Dân biểu Quốc hội Lập hiến thời kỳ Quân quản và Dân biểu Hạ nghị viện thời Đệ Nhị Cộng hòa qua hai nhiệm kỳ liên tiếp. Ông còn là nhân vật thuộc thành phần thứ ba chủ trương trung lập, ủng hộ hòa bình và hòa giải dân tộc. 

## Tiểu sử
### Thân thế và học vấn
Nguyễn Hữu Chung sinh ngày 2 tháng 4 năm 1939 tại xã An Hội tỉnh Bến Tre thời Pháp thuộc. Hồi trẻ ông theo học và tốt nghiệp kỹ sư nông lâm rồi về nước công tác trong ngành nông lâm trước khi tham gia hoạt động chính trị về sau.

### Sự nghiệp chính trị
Dưới thời Quân quản, Nguyễn Hữu Chung từng là Dân biểu Quốc hội Lập hiến từ năm 1966 đến năm 1967. Sau cuộc tuyển cử Hạ nghị viện cuối năm 1967, ông đắc cử chức Dân biểu pháp nhiệm I (1967–1971) tại đơn vị I Sài Gòn. Trong cuộc bầu cử Hạ nghị viện năm 1971, ông đắc cử nhiệm kỳ tiếp theo khi nhận được 23.370 phiếu, tương đương 16,4% ở khu vực ứng cử. Lúc làm Dân biểu pháp nhiệm II (1971–1975), ông thuộc Khối Dân tộc Xã hội thể hiện lập trường trung lập, chống chiến tranh kéo dài, đòi chính phủ phải thi hành Hiệp định Paris và thúc đẩy hòa hợp dân tộc. Ngoài ra ông còn làm biên tập viên và viết bài cho mấy tờ *Đại Dân Tộc* và *Điện Tín*, đồng thời tham gia hoạt động phản chiến cùng nhóm dân biểu đối lập chính quyền Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu gồm Lý Quí Chung, Hồ Ngọc Nhuận, Dương Văn Ba và Ngô Công Đức.

Sau này ông gia nhập Lực lượng Hòa giải Dân tộc của Vũ Văn Mẫu và cộng tác với nhóm Dương Văn Minh rồi làm đại diện báo chí cho tướng Minh. Sau khi tướng Minh lên làm Tổng thống vào chiều ngày 28 tháng 4 năm 1975 thì nhóm này lại càng hoạt động tích cực cho giải pháp thương thuyết nhằm chấm dứt chiến tranh nhưng không thành công. Ngày 29 tháng 4 năm 1975, Tổng thống Minh đã ký giấy cho phép ông thực hiện chuyến di tản trá hình bằng tàu Việt Nam Thương tín với lý do chính thức là để tránh pháo kích của cộng quân. Ông còn được giao nhiệm vụ đến Ngân hàng Việt Nam Thương tín để lấy một phần vàng dự trữ đưa lên tàu nhưng liền bị từ chối. Sáng sớm ngày 30 tháng 4 năm 1975, trước khi Tổng thống Minh tuyên bố đầu hàng Quân Giải phóng vào buổi trưa, ông là thành viên duy nhất trong chính phủ Dương Văn Minh rời khỏi Dinh Độc Lập cùng gia đình xuống cảng Sài Gòn, leo lên tàu Việt Nam Thương Tín di tản do người anh làm hoa tiêu, sau đó tàu cập bến đảo Guam rồi được hỗ trợ định cư nước ngoài.

### Sau năm 1975
Sau khi Sài Gòn thất thủ, Nguyễn Hữu Chung chọn Canada và dọn sang định cư tại Montréal, Québec. Ông tiếp tục theo học và lấy bằng kỹ sư tại Trường Polytechnique Montréal rồi vào làm việc cho Công ty Điện lực Québec. Ông sống kín đáo và hầu như không tham gia hoạt động chính trị công khai ở hải ngoại. Ông qua đời ngày 26 tháng 2 năm 2004 tại Montréal, hưởng thọ 64 tuổi.

## Đọc thêm
*Dương Văn Ba, *Những ngã rẽ*, Hồi ký bản lưu hành trên Internet.
*Lý Quí Chung (Chánh Trinh), *[[Hồi ký không tên]]*, Nhà xuất bản Trẻ, 2004.

## Tham khảo
Rugby Borough F.C.

**Câu lạc bộ bóng đá Rugby Borough** () là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại Rugby, Warwickshire. Đội hiện là thành viên của  và thi đấu tại Kilsby Lane.

## Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập vào năm 2017 "để tạo cho các cầu thủ từ hệ thống trẻ của Rugby Town và các đối tác của đội một nơi để tiếp tục chơi bóng trong màu áo cam khi bước vào tuổi trưởng thành". Đội được xếp vào Division One của Leicestershire Senior League, hạng đấu mà họ đã vô địch ngay trong lần đầu tham dự, chỉ thua ba trong số 31 trận và đạt hiệu số bàn thắng bại +168, qua đó giành quyền thăng hạng lên Premier Division. Sau đó, đội tiếp tục vô địch Premier Division ở mùa giải 2018-19, nhưng không được thăng hạng vì sân nhà không đáp ứng các quy định của FA. Mùa giải 2018-19 cũng chứng kiến câu lạc bộ lần đầu tham dự FA Vase, khi đánh bại Malvern Town 3-2 ở vòng loại thứ Nhất trước khi thua Bustleholme ở vòng tiếp theo. Đội kết thúc mùa giải bằng chức vô địch Coventry Charity Cup sau chiến thắng 2-1 trước Coventry Alvis.

Ở mùa giải 2021-22, đội lại vô địch Premier Division, lần này qua đó giành quyền thăng hạng lên Division One của Spartan South Midlands League. Đội cũng giành Coventry Charity Cup lần thứ hai, sau khi đánh bại Coventry Alvis 4-0 trong trận chung kết. Ở mùa giải tiếp theo, đội kết thúc ở vị trí thứ ba tại Division One, qua đó giành quyền tham dự vòng play-off thăng hạng. Sau khi đánh bại Amersham Town 4-0 ở bán kết, đội thắng tiếp Northampton ON Chenecks 2-0 trong trận chung kết để giành quyền thăng hạng lên Premier Division South của United Counties League. Đội cũng giành League Cup, sau khi đánh bại Moulton 2-0 trong trận chung kết.

## Các đội khác
Vào tháng 6 năm 2023, câu lạc bộ tiếp quản Coventry United Women sau khi đội này xuống hạng khỏi Women's Championship, và đổi tên đội thành Rugby Borough Women.

## Danh hiệu
***Spartan South Midlands League**
** Vô địch League Cup: 2022-23
***Leicestershire Senior League**
** Vô địch Premier Division: 2018-19, 2021-22
** Vô địch Division One: 2017-18
***Coventry Charity Cup**
** Vô địch: 2018-19, 2021-22

## Thành tích
* Thành tích tốt nhất tại Cúp FA: Vòng loại thứ Nhất, 2023-24
* Thành tích tốt nhất tại FA Trophy: Vòng Sơ loại, 2025-26
* Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Vòng Ba, 2024-25

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Đặc khu Quảng Ninh, Quân đội nhân dân Việt Nam

**Đặc khu Quảng Ninh** là một đặc khu quân sự của Quân đội nhân dân Việt Nam tồn tại từ năm 1979 - 1987. 

## Lịch sử
Năm 1978, Quảng Ninh cũng như nhiều nơi ở miền Bắc, các phần tử phản động trong và ngoài nước cấu kết với nhau dựng lên "Sự kiện người Hoa" nhằm kích động, dụ dỗ, đe dọa, cưỡng ép người Hoa bỏ về Trung Quốc để phá rối an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phá hoại nền kinh tế, gây tình hình không ổn định cho Việt Nam. Đặc biệt bước sang năm 1979, tình hình biên giới phía Bắc ngày càng diễn biến phức tạp và ngày 17 tháng 02 năm 1979 cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới của Tổ quốc đã nổ ra. 

Ngày 20/4/1979, Bộ Chính trị ra Quyết định thành lập Đặc khu Quảng Ninh, cấp Chỉ huy tương đương Quân khu trực thuộc Đảng ủy Quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng.

## Đơn vị trực thuộc Đặc khu
### Năm 1979
* Sư đoàn Bộ binh 323
* Sư đoàn Bộ binh 328
* Sư đoàn Bộ binh 395 
* Sư đoàn Hải đảo 242 ( thuộc Quân khu 3, trước đó là E242)
* Sư đoàn Bộ binh 360 
* Lữ đoàn Pháo binh 454 
* Lữ đoàn tăng thiết giáp 405 
* lữ đoàn Pháo cao xạ phòng không 214 
* Lữ đoàn công binh 539   
* Trung đoàn Thông tin 609
* Trung đoàn Đặc công 779
* Trung đoàn Vận tải 656
* Trung đoàn Công binh công trình 284
* Trường quân chính Đặc khu Quảng Ninh
* Trường hạ sĩ quan Đặc khu Quảng Ninh
* Trường kỹ thuật Đặc khu Quảng Ninh
* Viện quân y 147 
* Đội Điều trị 51

## Giải thể
Sau khi hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình với những chiến thắng vẻ vang, bảo vệ vững chắc vùng Đông Bắc của Tổ quốc, ngày 4/8/1987, Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương) ra Nghị quyết số 154/NQ hợp nhất Đặc khu Quân sự Quảng Ninh vào Quân khu 3.

## Tham khảo
Darlaston Town 1874 F.C.

**Câu lạc bộ bóng đá Darlaston Town 1874** () là một câu lạc bộ bóng đá Anh đại diện cho thị trấn Darlaston, West Midlands. Đội hiện là thành viên của  và thi đấu tại Bentley Sports Pavilion, Darlaston thuộc Metropolitan Borough of Walsall.

## Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1874.

Năm 2014, câu lạc bộ được chấp nhận vào Giải hạng Hai của West Midlands (Regional) League, thấp hơn hai hạng so với vị trí mà câu lạc bộ nguyên thủy từng dừng lại. Ngay ở mùa giải thứ hai tại giải đấu này, đội đã kết thúc ở vị trí thứ ba và bằng điểm với đội á quân FC Stafford.

Vào ngày 10 tháng 10 năm 2015, câu lạc bộ ghi nhận lượng khán giả sân nhà đông nhất tại giải khi có 105 người tới theo dõi trận gặp láng giềng địa phương Wednesfield.

Mùa giải 2018-19 chứng kiến câu lạc bộ trải qua chuỗi 20 trận bất bại tại giải vô địch. Vào tháng 6 năm 2019, đội được trao suất tham dự Premier Division lần đầu tiên sau 6 năm, cùng với 17 đội bóng khác. Tuy nhiên, mùa giải đầu tiên sau khi trở lại đã bị cắt ngắn khi phần lớn các mùa giải thuộc kim tự tháp non-league ở Anh bị hủy bỏ do đại dịch COVID-19. Vào cuối mùa giải 2020-21, câu lạc bộ được chuyển sang Giải hạng Nhất của Midland League khi Premier Division của West Midlands (Regional) League mất tư cách là một hạng đấu thuộc bước 6. Khi kết thúc mùa giải 2023-24, đội đã đánh bại Lichfield City trong trận chung kết play-off để giành quyền thăng hạng lên Northern Premier League.

## Sân vận động
Câu lạc bộ hiện thi đấu các trận sân nhà tại Bentley Sports Pavilion, Darlaston thuộc Metropolitan Borough of Walsall. Sân hiện được biết đến với tên gọi Paycare Ground vì lý do tài trợ.

## Thành tích
### Darlaston FC
*Thành tích tốt nhất tại Cúp FA: Vòng loại thứ Tư, 1977-78 (đá lại)
*Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Vòng loại thứ Ba, 1972-73, 1973-74 
*Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Vòng Hai, 1995-96

### Darlaston Town FC
*Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Vòng Một, 2008-09

### Darlaston Town 1874 FC
*Thành tích tốt nhất tại Cúp FA: Vòng loại thứ Nhất, 2023-24 (đá lại), 2024-25 (đá lại)
*Thành tích tốt nhất tại FA Trophy: Vòng loại thứ Nhất, 2024-25, 2025-26
*Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Vòng Một, 2023-24

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web chính thức
Lower Breck F.C.

**Câu lạc bộ bóng đá Lower Breck** () là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại Anfield, Liverpool, Anh. Đội hiện là thành viên của  và thi đấu tại Trung tâm Thể thao và Cộng đồng Anfield. Đội bóng được thành lập vào năm 2010.

## Tham khảo
Trafford F.C.

**Câu lạc bộ bóng đá Trafford** () là một câu lạc bộ bóng đá Anh có trụ sở tại Flixton, gần Urmston, thuộc Metropolitan Borough of Trafford, Greater Manchester. Câu lạc bộ hiện là thành viên của giải Northern Premier League Division One West và thi đấu trên sân Away Day Care Shawe View Stadium.

## Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1990 với tên gọi **North Trafford**, do David Brown, John Harrison, David Law và Bill Whitten sáng lập. Đội bóng đã nộp đơn xin gia nhập Mid-Cheshire League, và dù ban đầu bị từ chối, sau đó vẫn được nhận vào Division Two do có một đội rút lui vào phút chót. Họ kết thúc mùa giải đầu tiên với vị trí á quân và giành quyền thăng hạng lên Division One. Ở mùa giải tiếp theo, đội đứng thứ tư và chuyển lên thi đấu tại Division Two của North West Counties League. Trong mùa giải 1993-94, họ cán đích ở vị trí thứ hai và được thăng hạng lên Division One, đồng thời đổi sang tên hiện tại.

Trong mùa giải 1996-97, họ vô địch Division One và giành quyền thăng hạng lên Division One của Northern Premier League. Ở mùa giải 1999-2000, họ giành President's Cup, nhưng đến mùa giải 2002-03 thì đứng cuối bảng và xuống hạng trở lại North West Counties League. Họ tiếp tục vô địch giải đấu này ở mùa giải 2007-08 và được thăng hạng trở lại Northern Premier League. Trong mùa giải đầu tiên sau khi trở lại giải, họ giành President's Cup lần thứ hai.

## Sân vận động

Trafford đã thi đấu tại Shawe View ở Urmston kể từ khi thành lập. Ban đầu, họ dùng chung sân với Trafford Borough Rugby League Club, nhưng nhanh chóng trở thành bên thuê duy nhất và ký hợp đồng thuê trong 30 năm. Hệ thống đèn pha và một khán đài được xây dựng vào năm 1993.

## Danh hiệu
***Northern Premier League**
**Vô địch President's Cup: 1999-2000, 2008-09
**Vô địch First Division Challenge Cup: 1997-98
**Vô địch League Cup: 2018-19
***North West Counties League**
**Vô địch Division One: 1996-97, 2007-08

## Thành tích
***[[Cúp FA]]**
**Vòng loại thứ Ba: 2006-07, 2012-13, 2013-14
***[[FA Trophy]]**
**Vòng Ba: 2000-01
***[[FA Vase]]**
**Vòng Năm: 1995-96

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Huệ An Hoàng hậu

**Đường Ý Tông Huệ An Hoàng hậu** (chữ Hán: 唐懿宗惠安皇后, ? - 866), họ Vương, còn gọi **Vương thái hậu** (王太后) là phi tần của Đường Ý Tông Lý Thôi và mẹ đẻ của Đường Hy Tông Lý Huyên.

## Tiểu sử
Huệ An Hoàng hậu họ Vương, không có ghi chép về thân thế cũng như cha mẹ của bà. Năm Hàm Thông thứ ba (862), bà sinh ra Phổ vương Lý Huyên, nhờ đó mà được sách phong **Quý phi** (贵妃). Đến năm Hàm Thông thứ tám (866), Vương Quý phi qua đời, Đường Ý Tông lệnh Tiêu Trí (蕭寘) soạn văn bia, Liễu Trọng Niên (栁仲年) là người viết chữ lên bia mộ của bà. 

Năm Hàm Thông thứ mười bốn (873), Lý Huyên lên ngôi, tức Đường Hy Tông. Ông truy phong sinh mẫu Vương thị làm Hoàng thái hậu, ban thụy là **Huệ An** (惠安). Bà được thờ phụng tại miếu của Ý Tông, lăng mộ của bà được gọi là Thọ lăng (寿陵). 

Ghi chép của Hoàng thái hậu Vương thị thật sự không nhiều, chỉ có một ghi chép về danh mục vật phẩm tại chùa Pháp Môn vào tháng Giêng năm Hàm Thông thứ 15 (874) về việc Huệ An Hoàng thái hậu dâng tặng y phục. Năm Càn Phù thứ 2 (875), Đường Hy Tông đã tìm kiếm những người thân thích của Vương thị trong vòng tang phục "tư ma" (họ hàng gần) bên ngoại, tất cả đều được bổ nhiệm làm quan.

## Chú thích
Ngọc Tản

**Ngọc Tản** (1942 –) hay **Đặng Ngọc Tản**, **Đặng Thị Tản** là một nữ diễn viên người Việt Nam.

## Tiểu sử
Ngọc Tản sinh năm 1942 tại Hà Nội, bà từng là diễn viên của Đoàn III - Nhà hát Kịch Hà Nội (trước kìa là Đoàn kịch nói Hà Tây).

## Vai diễn

### Điện ảnh

### Truyền hình

### MV

* *Mẹ là điều tuyệt vời nhất* (Huyền Trang, 2019)
* *Xuân người tha hương* (Tuấn Cường, 2025)

## Tham khảo
Mã hoàng hậu (Bắc Hán)

**Mã hoàng hậu** (馬皇后; năm sinh và năm mất không rõ) là hoàng hậu của Lưu Kế Nguyên, vị hoàng đế cuối cùng của nước Bắc Hán trong thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc của Trung Quốc.

## Tiểu sử

Sử liệu về Mã hoàng hậu khá ít, các ghi chép lịch sử không nêu rõ năm sinh cũng như xuất thân gia tộc của bà. Bà trở thành chính thất của Lưu Kế Nguyên, người sau này kế vị ngôi hoàng đế của Bắc Hán.

Năm 968, sau khi hoàng đế Lưu Quân qua đời, con trai ông là Lưu Kế Ân lên ngôi nhưng chỉ trị vì trong thời gian rất ngắn rồi bị giết. Sau đó em trai ông là Lưu Kế Nguyên lên kế vị và trở thành vị hoàng đế cuối cùng của Bắc Hán.

Trong thời gian trị vì của Lưu Kế Nguyên (968–979), Mã thị giữ địa vị hoàng hậu của triều đình Bắc Hán. Nhà nước Bắc Hán khi đó tồn tại ở vùng Thái Nguyên và thường dựa vào sự bảo hộ của nhà Liêu để chống lại nhà Tống.

Năm 979, quân Nhà Tống tấn công và chinh phục Bắc Hán. Lưu Kế Nguyên đầu hàng và triều đại Bắc Hán chấm dứt.

Sau khi Bắc Hán diệt vong, sử sách không còn ghi chép thêm về cuộc đời của Mã hoàng hậu.

## Xem thêm
* Bắc Hán
* Ngũ Đại Thập Quốc
* Lưu Kế Nguyên

## Chú thích

## Nguồn tham khảo
* *[[Tân Ngũ Đại Sử]]* (新五代史) – Âu Dương Tu  
* *[[Cựu Ngũ Đại Sử]]* (舊五代史)  
* *[[Tư Trị Thông Giám]]* (資治通鑑) – Tư Mã Quang
Tiêu Bồ Tát Ca

**Tiêu Bồ Tát Ca** (蕭菩薩哥; 983 – 1032), còn được gọi là **Nhị hoàng hậu**, là hoàng hậu của Liêu Thánh Tông triều Nhà Liêu. Bà xuất thân từ Gia tộc Tiêu, là con gái của Tiêu Ngôi Nhân – em trai của Tiêu Xước, và là cháu gái của Hàn Đức Nhượng.

## Tiểu sử

Tiêu Bồ Tát Ca sinh năm 983 trong một gia tộc quý tộc hiển hách của người Khiết Đan. Nhờ xuất thân cao quý cùng nhan sắc và sự khôn khéo, bà được Liêu Thánh Tông sủng ái.

Ngày 15 tháng 5 năm Thống Hòa thứ 19 (1001), bà được sách lập làm **Tề Thiên Hoàng hậu** (齊天皇后).

Trong hậu cung, bà sinh được hai hoàng tử nhưng đều chết yểu. Sau đó, bà nhận nuôi hoàng tử Liêu Hưng Tông và nuôi dưỡng ông trưởng thành.

## Cái chết

Sau khi Liêu Hưng Tông lên ngôi, quyền lực trong hậu cung rơi vào tay Tiêu Nậu Cân. Trong một chuyến đi săn vào mùa xuân, Tiêu Bồ Tát Ca bị Tiêu Nậu Cân bức tử và qua đời vào năm 1032.

## Truy tôn
Năm 1052, bà được truy thụy là **Nhân Đức Hoàng hậu** (仁德皇后).

## Xem thêm
* Liêu Thánh Tông
* Liêu Hưng Tông
* Gia tộc Tiêu
* Nhà Liêu

## Chú thích

## Nguồn tham khảo
* *[[Liêu sử]]* (遼史)
Tiêu Quý phi

**Tiêu Quý phi** (蕭貴妃; 970 – 993) là phi tần của Liêu Thánh Tông triều Nhà Liêu. Bà xuất thân từ Gia tộc Tiêu, một gia tộc quý tộc có thế lực lớn trong triều đình Khiết Đan.

## Tiểu sử

Tiêu Quý phi là trưởng nữ của Tiêu Bài Áp (萧排押) và Ngụy quốc Trưởng công chúa Gia Luật Trường Thọ Nữ (耶律長壽女), do đó bà vừa thuộc dòng họ Tiêu vừa có huyết thống hoàng tộc Gia tộc Gia Luật.

Năm 985, bà nhập cung của Liêu Thánh Tông và trở thành phi tần. Nhờ xuất thân cao quý cùng sự sủng ái, bà nhanh chóng có địa vị quan trọng trong hậu cung.

Bà sinh được ba người con, gồm hai công chúa và một hoàng tử.

Năm 991, bà được sách phong làm **Quý phi** (貴妃), một trong những tước vị cao trong hậu cung nhà Liêu.

## Qua đời

Năm 993, Tiêu Quý phi qua đời khi mới khoảng 23 tuổi. Nguyên nhân cái chết không được ghi chép rõ ràng trong chính sử.

Tuy nhiên, có thuyết cho rằng bà bị Tiêu Nậu Cân hãm hại hoặc bức tử trong bối cảnh tranh đấu quyền lực trong hậu cung.

## Xem thêm
* Liêu Thánh Tông
* Tiêu Nậu Cân
* Gia tộc Tiêu
* Nhà Liêu

## Chú thích

## Nguồn tham khảo
* *[[Liêu sử]]* (遼史)
Gia tộc Tiêu

**Gia tộc Tiêu** (萧氏) là một trong những gia tộc quý tộc quyền lực nhất của triều Nhà Liêu do người Khiết Đan sáng lập. Gia tộc này nổi bật với vai trò là ngoại thích, khi nhiều phụ nữ họ Tiêu trở thành hoàng hậu và thái hậu, nắm giữ quyền lực lớn trong triều đình.

## Lịch sử

Từ khi nhà Liêu được thành lập bởi Liêu Thái Tổ, gia tộc Tiêu đã trở thành một trụ cột chính trị quan trọng. Theo thông lệ của triều Liêu, hoàng hậu thường được tuyển chọn từ gia tộc Tiêu, tạo nên mối quan hệ liên minh bền vững giữa hoàng tộc  Gia Luật và gia tộc Tiêu.

Gia tộc này nhờ đó duy trì ảnh hưởng mạnh mẽ trong nhiều thế hệ, đặc biệt thông qua các hoàng hậu và thái hậu.

## Vai trò chính trị

Các nữ nhân của gia tộc Tiêu thường giữ vai trò quan trọng trong triều đình:

* Trở thành **hoàng hậu** của các hoàng đế nhà Liêu  
* Giữ vị trí **Hoàng thái hậu**, thậm chí nhiếp chính  
* Tham gia sâu vào các quyết định chính trị và quân sự  

Tiêu thái hậu (Tiêu Xước) là ví dụ tiêu biểu khi bà từng nhiếp chính và điều hành quốc gia trong thời gian dài.

## Nhân vật tiêu biểu

* Tiêu Xước – nhiếp chính nổi tiếng thời Liêu  
* Tiêu Nậu Cân – hoàng hậu thời Liêu Hưng Tông  
* Tiêu Bồ Tát Ca – Tề Thiên hoàng hậu của Liêu Thánh Tông  
* Tiêu Quý phi – phi tần cao cấp thời Liêu Thánh Tông

## Đặc điểm

Gia tộc Tiêu có những đặc điểm nổi bật:

* Là **gia tộc ngoại thích chủ chốt của triều Liêu** 
* Có mối liên kết chặt chẽ với hoàng tộc Gia Luật 
* Duy trì quyền lực qua nhiều thế hệ thông qua hôn nhân chính trị  
* Ảnh hưởng lớn đến hậu cung và triều chính  

## Xem thêm

* Nhà Liêu  
* Người Khiết Đan

## Chú thích

## Nguồn tham khảo
* *[[Liêu sử]]* (遼史)  
* *[[Tư Trị Thông Giám]]* (資治通鑑) – Tư Mã Quang
Trận chung kết World Baseball Classic 2026

**Trận chung kết World Baseball Classic 2026** là trận đấu cuối cùng của vòng chung kết World Baseball Classic (WBC) lần thứ sáu năm 2026, một giải đấu bóng chày vô địch thế giới dành cho các đội tuyển quốc gia nam được Liên đoàn Bóng chày và Bóng mềm Thế giới (WBSC) phê chuẩn và phối hợp tổ chức với Major League Baseball (MLB). Trận đấu diễn ra vào ngày 17 tháng 3 năm 2026 (giờ địa phương), tại sân LoanDepot Park ở Miami, Florida, Hoa Kỳ, giữa Venezuela và chủ nhà Hoa Kỳ.

Kết thúc trận đấu, đội tuyển Venezuela đã đánh bại Hoa Kỳ với tỷ số 3-2 và có lần đầu tiên giành ngôi vô địch WBC, trong khi Hoa Kỳ chính thức thất bại tại hai trận chung kết WBC liên tiếp.

## Hành trình đến trận chung kết
Hoa Kỳ trở lại với trận chung kết WBC sau khi để thua trước Nhật Bản với tỷ số 2-3 tại trận chung kết năm 2023. Trước đó, đội tuyển Hoa Kỳ đã từng một lần giành ngôi vô địch vào năm 2017.

Hoa Kỳ đạt thành tích 3 thắng – 1 bại ở Bảng B, và tiến vào vòng knockout với tư cách là đội nhì bảng xếp sau Ý, đội mà họ đã bất ngờ để thua với tỷ số 8–6, với sai lầm của huấn luyện viên Mark DeRosa khi nhầm tưởng rằng đội đã chắc suất đi tiếp. Sau đó, họ tiếp tục đánh bại Canada ở tứ kết và Cộng hòa Dominica ở bán kết.

Trong khi đó, Venezuela tiến vào vòng knockout với tư cách là đội nhì Bảng D cũng với thành tích 3 thắng – 1 bại, và xếp sau Cộng hòa Dominica. Họ lần lượt đánh bại đương kim vô địch Nhật Bản và ngựa ô Ý để có lần đầu tiên tiến vào chung kết một kì WBC.

Do cả hai đội đều có thành tích như nhau, lợi thế đội nhà tấn công sau được quyết định bằng phương thức tung đồng xu, trong đó Hoa Kỳ đã giành chiến thắng.

*Lưu ý: Trong tất cả các kết quả bên dưới, điểm số của đội vào chung kết được ghi trước (H: sân nhà; A: sân khách).*

## Trận đấu

### Chi tiết
Xuất phát trên bục ném cho hai đội lần lượt là Eduardo Rodríguez bên phía Venezuela và Nolan McLean phía Hoa Kỳ. Sau hai hiệp đầu không có điểm, Venezuela đã mở tỷ số với pha bóng cao hi sinh của Maikel García, tạo điều kiện cho Salvador Perez về chốt nhà ghi điểm mở tỷ số. Wilyer Abreu sau đó nới rộng cách biệt lên 2-0 với cú home run solo ở đầu hiệp năm. Sau hơn bảy hiệp phía Hoa Kỳ không thể ghi điểm, Bobby Witt Jr. kiếm được một pha walk và Bryce Harper đã ghi được một cú home run hai điểm ở cuối hiệp tám để quân bình tỷ số 2-2.

Sang đầu hiệp chín, Luis Arráez kiếm được một walk và người chạy thay cho anh là Javier Sanoja đã cướp thành công chốt hai. Eugenio Suárez sau đó đã ghi một hit đôi đẩy Sanoja về điểm để một lần nữa để đưa Venezuela dẫn trước 3–2. Daniel Palencia ném loại cả ba tay đập của Hoa Kỳ ở cuối hiệp chín để ấn định chiến thắng và mang về chức vô địch cho Venezuela. Maikel García sau trận được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất giải (MVP).
; Bảng điểm


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức
* Kết quả, danh sách đội hình và thống kê
Thuật Luật Ôn

**Tiêu Văn** (蕭溫; mất ngày 18 tháng 2 năm 935), có thể nguyên họ là **Thuật Luật Văn** (述律溫), là hoàng hậu của Liêu Thái Tông (Gia Luật Đức Quang) triều Nhà Liêu. Bà là mẹ của Liêu Mục Tông (Gia Luật Cảnh).

Sau khi qua đời, bà được truy thụy là **Chương Đức Hoàng hậu** (彰德皇后). Đến năm 1052, dưới thời Liêu Hưng Tông, thụy hiệu được đổi thành **Tĩnh An Hoàng hậu** (靖安皇后).

## Thân thế

Không rõ năm sinh của Tiêu Văn. Cha bà là Thuật Luật Thất Lỗ (室魯) hoặc Địch Lỗ (敵魯), em trai của Thuật Luật Bình – hoàng hậu của Liêu Thái Tổ. Như vậy, bà thuộc dòng dõi quý tộc cao cấp của người Khiết Đan.

Ban đầu, gia tộc bà mang họ Thuật Luật (述律), sau đổi sang họ Tiêu (蕭) theo chính sách của triều Liêu, trong đó các gia tộc bên ngoại của hoàng tộc Gia tộc Gia Luật đều mang họ Tiêu.

## Hôn nhân

Tiêu Văn kết hôn với Gia Luật Đức Quang khi ông còn giữ chức Đại nguyên soái, khoảng sau năm 923 và trước năm 926.

## Hoàng hậu

Năm 926, sau khi Liêu Thái Tổ qua đời, Gia Luật Đức Quang lên ngôi hoàng đế vào năm 927, tức Liêu Thái Tông. Ngay sau đó, Tiêu Văn được lập làm hoàng hậu.

Bà được mô tả là người thông minh, đức hạnh và tiết kiệm. Bà rất được Liêu Thái Tông sủng ái, thường theo ông trong các cuộc săn bắn và chinh chiến.

Năm 931, bà sinh trưởng tử là Liêu Mục Tông (Gia Luật Cảnh). Đầu năm 935, bà sinh thêm một hoàng tử là Gia Luật Yểm Tát Cát (耶律罨撒葛). Tuy nhiên, sau khi sinh không lâu, bà lâm bệnh nặng và qua đời vào ngày 18 tháng 2 năm 935.

## Truy tôn

Sau khi mất, bà được truy tôn thụy hiệu **Chương Đức Hoàng hậu** (彰德皇后).  

Đến năm 1052, dưới triều Liêu Hưng Tông, thụy hiệu của bà được đổi thành **Tĩnh An Hoàng hậu** (靖安皇后).

## Xem thêm
* Liêu Thái Tông
* Liêu Mục Tông
* Thuật Luật Bình
* Gia tộc Tiêu
* Nhà Liêu

## Chú thích

## Nguồn tham khảo
* *[[Liêu sử]]* (遼史), quyển 3, 71  
* *[[Tư Trị Thông Giám]]*, quyển 286 – Tư Mã Quang
Quách hoàng hậu (Bắc Hán)

**Quách hoàng hậu** (郭皇后; ? – 968) là hoàng hậu của Lưu Quân, hoàng đế thứ hai của nước Bắc Hán trong thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc của Trung Quốc. Bà là mẹ của hai vị hoàng đế kế tiếp của Bắc Hán là Lưu Kế Ân và Lưu Kế Nguyên.

## Tiểu sử

Sử liệu về Quách hoàng hậu khá ít và không ghi rõ năm sinh hay xuất thân gia tộc. Bà trở thành chính thất của Lưu Quân, người sau này lên ngôi hoàng đế của nước Bắc Hán.

Bắc Hán là một trong các quốc gia tồn tại trong thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc, được thành lập năm 951 và đóng đô tại Thái Nguyên (nay thuộc tỉnh Sơn Tây). Quốc gia này do dòng họ Lưu của người Sa Đà cai trị và thường liên minh với nhà Liêu ở phương bắc.

Quách thị được lập làm hoàng hậu khi Lưu Quân trị vì. Trong thời gian ở ngôi, bà sinh hai hoàng tử quan trọng của triều đình:

* Lưu Kế Ân – sau trở thành hoàng đế thứ ba của Bắc Hán  
* Lưu Kế Nguyên – hoàng đế cuối cùng của Bắc Hán

Năm 968, Lưu Quân qua đời. Cùng năm đó Quách hoàng hậu cũng qua đời.

Sau khi Lưu Quân mất, con trai bà là Lưu Kế Ân lên ngôi. Tuy nhiên ông chỉ trị vì trong thời gian rất ngắn rồi bị sát hại. Em trai ông là Lưu Kế Nguyên sau đó lên kế vị và trở thành vị hoàng đế cuối cùng của Bắc Hán.

## Gia đình

* Phu quân:
** Lưu Quân (劉鈞; 926–968), hoàng đế thứ hai của Bắc Hán

* Con nuôi:
** Lưu Kế Ân (劉繼恩), hoàng đế thứ ba của Bắc Hán  
** Lưu Kế Nguyên (劉繼元), hoàng đế cuối cùng của Bắc Hán

## Xem thêm
* Bắc Hán
* Ngũ Đại Thập Quốc

## Chú thích

## Nguồn tham khảo
* *[[Cựu Ngũ Đại Sử]]* (舊五代史)  
* *[[Tân Ngũ Đại Sử]]* (新五代史) – Âu Dương Tu  
* *[[Tư Trị Thông Giám]]* (資治通鑑) – Tư Mã Quang
Tiêu Hoàng hậu

**Tiêu hoàng hậu** (蕭皇后) là hoàng hậu của Liêu Mục Tông (Gia Luật Cảnh), hoàng đế thứ tư của triều Nhà Liêu.

## Thân thế

Không rõ năm sinh, quê quán cũng như thân thế cụ thể của Tiêu hoàng hậu. Bà xuất thân từ Gia tộc Tiêu, dòng họ ngoại thích quan trọng nhất của hoàng tộc Khiết Đan dưới triều Liêu.

Theo chế độ của nhà Liêu, phần lớn hoàng hậu đều xuất thân từ gia tộc này nhằm củng cố quan hệ hôn nhân chính trị với hoàng tộc Gia Luật.

## Hoàng hậu

Không rõ thời điểm chính xác bà được lập làm hoàng hậu, nhưng việc này diễn ra trong thời kỳ trị vì của Liêu Mục Tông (951–969).

Sử sách ghi chép rất ít về Tiêu hoàng hậu. Không có thông tin rõ ràng về việc bà sinh con hay tham gia chính sự. Điều này có thể phản ánh vị thế hạn chế của bà trong triều đình, hoặc do tư liệu lịch sử thất lạc.

## Bối cảnh lịch sử

Thời kỳ trị vì của Liêu Mục Tông được ghi nhận là bất ổn, với tính cách tàn bạo và thất thường của hoàng đế, dẫn đến nhiều cuộc nổi loạn trong triều.

Trong bối cảnh đó, vai trò của hoàng hậu không được ghi nhận rõ ràng trong việc điều hành triều chính.

## Xem thêm
* Liêu Mục Tông
* Gia tộc Tiêu
* Nhà Liêu
* Ngũ Đại Thập Quốc

## Chú thích

## Nguồn tham khảo
* *[[Liêu sử]]* (遼史), quyển 6, 71, 72  
* *[[Tư Trị Thông Giám]]*, quyển 289 – Tư Mã Quang
Chân hoàng hậu (Liêu Thế Tông)

**Chân hoàng hậu** (甄皇后; mất khoảng ngày 7 tháng 10 năm 951) là một hoàng hậu của Liêu Thế Tông (Gia Luật Nguyễn) triều Nhà Liêu. Bà là một trong hai hoàng hậu của vị hoàng đế này.

## Thân thế

Không rõ năm sinh và quê quán của Chân hoàng hậu. Bà được cho là một nữ nhân trong hậu cung của Hậu Đường, nhưng không rõ là phi tần hay cung nữ. Bà nổi tiếng với nhan sắc xinh đẹp.

Không rõ bà có tiếp tục ở trong cung khi triều đại Hậu Tấn thay thế Hậu Đường hay không.

## Hôn nhân

Năm 946, Gia Luật Nguyễn khi đó là Vĩnh Khang vương, theo Liêu Thái Tông chinh phạt Hậu Tấn. Sau khi Hậu Tấn bị diệt, Chân thị được ban cho Gia Luật Nguyễn và được ông hết sức sủng ái.

## Hoàng hậu

Năm 947, sau khi Liêu Thái Tông qua đời, Gia Luật Nguyễn lên ngôi, tức Liêu Thế Tông. Sau đó, Chân thị được lập làm hoàng hậu.

Bà được mô tả là người nghiêm khắc, thông minh và tao nhã. Trong hậu cung, bà quản lý mọi việc theo quy củ, không hành động theo tư dục cá nhân. Bà còn tham gia vào các quyết sách của hoàng đế, đặc biệt là các chiến lược đối phó với các quốc gia kế tục của Hậu Tấn như Hậu Hán và Hậu Chu, dù các đề xuất của bà không được thực hiện.

Bà sinh cho Liêu Thế Tông một hoàng tử là Gia Luật Chỉ Một (耶律只沒).

Năm 950, vì lý do không rõ, Liêu Thế Tông lập thêm Tiêu Tát Cát Chích (mẹ của Liêu Cảnh Tông) làm hoàng hậu, khiến trong triều tồn tại hai hoàng hậu cùng lúc.

## Cái chết

Năm 951, Gia Luật Sát Cát (耶律察割) phát động binh biến và giết chết Liêu Thế Tông. Chân hoàng hậu cũng bị giết trong biến loạn này, có khả năng cùng ngày với hoàng đế.

Sau khi Liêu Cảnh Tông lên ngôi năm 969, ông an táng cả Chân hoàng hậu và Tiêu hoàng hậu tại núi Y Ngô Lư và lập miếu thờ hai người.

## Trong văn hóa đại chúng

* Nhân vật được thể hiện bởi Vương Nguyên Khả trong bộ phim truyền hình Trung Quốc *[[The Legend of Xiao Chuo]]* (2020)

## Xem thêm
* Liêu Thế Tông
* Tiêu Tát Cát Chích
* Nhà Liêu
* Ngũ Đại Thập Quốc

## Chú thích

## Nguồn tham khảo
* *[[Liêu sử]]* (遼史), quyển 5, 64, 71  
* *[[Tư Trị Thông Giám]]*, quyển 285–287 – Tư Mã Quang
Danh sách giải thưởng và đề cử của Ngô Kiến Huy

Ca sĩ kiêm diễn viên và MC người Việt Nam Ngô Kiến Huy đã giành được nhiều danh hiệu và giải thưởng lớn xuyên suốt sự nghiệp của mình.

## Giải thưởng và đề cử

## Giải thưởng trong các cuộc thi truyền hình

## Tham khảo
Hoàng Tướng Hiệp

**Hoàng Tướng Hiệp** (黃相協, 1836 – 1885) là quan nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Hoàng Tướng Hiệp sinh năm 1836 tại xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, tỉnh Hà Nội. Ông là con trai cả Hoàng giáp Hoàng Tế Mỹ và cháu nội Tiến sĩ Hoàng Nguyễn Thự thời Lê Trung hưng. Ông đỗ Cử nhân khoa Mậu Ngọ năm Tự Đức 11 (1858) tại trường thi Hà Nội. Ông làm quan tuần phủ tỉnh Tuyên Quang, vì mất thành phải trốn sang Long Châu, rồi qua đời ở nơi đó. Tháng 9 năm Đồng Khánh nguyên niên (1886), ông được truy tặng Lễ bộ Thượng thư.

## Tham khảo

## Nguồn
*
Golden Kamuy

là sê-ri manga của nhà văn Nhật Bản Satoru Noda. Tác phẩm được đăng trên *[[tuần san Young Jump]]* từ tháng 8 năm 2014 tới tháng 4 năm 2022 với tổng cộng 31 tập tankōbon. Truyện kể về Saichi Sugimoto, một cựu chiến binh từng đi lính trong cuộc chiến tranh Nga – Nhật đầu thế kỷ 20, và kế hoạch đi tìm kho báu bí mật của người Ainu, đồng hành bên cạnh là cô gái bản địa trẻ Asirpa. Truyện sử dụng nhiều tiếng Ainu do chuyên gia ngôn ngữ Hiroshi Nakagawa từ Đại học Chiba làm cố vấn.

Bản hoạt hình chuyển thể do Geno Studio sản xuất từng lên sóng ba mùa từ năm 2018 đến 2020. Mùa thứ tư do Brain's Base sản xuất, phát hành từ tháng 10 năm 2022 đến tháng 6 năm 2023. Mùa năm, cũng là mùa cuối, ra mắt vào tháng 1 năm 2026. Phim điện ảnh người đóng cùng tên, cũng được phát hành vào tháng 1 năm 2024, sau đó chuyển thành sê-ri truyền hình vào tháng 10 cùng năm. Manga được Viz Media mua bản quyền phát hành bằng tiếng Anh vào năm 2016.

Tính đến tháng 7 năm 2024, *Golden Kamuy* đã bán được hơn 29 triệu bản. Truyện giành được giải Manga Taishō lần thứ 9 (2016) và giải thưởng Văn hóa Tezuka Osamu lần thứ 22 (2018).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*  
*  
*  
*
Lê Xuân Mai

**Lê Xuân Mai** (黎春梅, 1874 – 8 tháng 1 năm 1945) là một vị quan dưới triều Nguyễn.

## Tiểu sử
Lê Xuân Mai sinh năm Tự Đức 27 (1874) tại xã Phú Hậu, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An). Thời gian đầu ông được bổ làm Công sứ Toà Thông sự. Năm Thành Thái thứ 9 (1897), ông đỗ Cử nhân khoa Đinh Dậu tại trường thi Nghệ An. Sang năm Duy Tân thứ 4 (1910), ông thi Đình đỗ Phó bảng. Sau, ông giữ các chức Thừa biện bộ Lại, Tri huyện Mộ Đức, Tri phủ Tư Nghĩa, rồi Thạch Hà, và Đức Thọ, tước Quang lộc tự Khanh. Ngày 25 tháng 12 năm Bảo Đại 19 (tức 8 tháng 1 năm 1945), Lê Xuân Mai mất tại thôn Quỳnh Đôi, thọ 71 tuổi.

## Gia quyến
Vợ ông là bà Cao Thị Trâm, con gái Đông các Đại học sĩ Cao Xuân Dục. Hai ông bà sinh được 5 trai 4 gái.

## Tham khảo
Quản trị quốc gia

**Quản trị quốc gia** (national governance) là quá trình nhà nước và các chủ thể ngoài nhà nước cùng tham gia quyết định và thực hiện các quyết sách, mục tiêu để giải quyết các vấn đề của quốc gia. Trong đó, nhà nước là trung tâm, thông qua các công cụ, phương thức phù hợp huy động mọi nguồn lực quốc gia và sự tham gia của các chủ thể trong xã hội để giải quyết các vấn đề của quốc gia một cách hiệu quả nhất, đạt giá trị cao nhất, thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.

## Đặc trưng

## Nghiên cứu

## Tham khảo

## Chú thích
Võ Sĩ

**Võ Sĩ** (武士 hay **Vũ Sĩ**, 1848 – ?) là quan lại nhà Nguyễn. Ông người xã Niêm Phù, huyện Quảng Điền, phủ Thừa Thiên (nay là thôn Niêm Phù, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên Huế). Năm Đồng Khánh thứ 3 (1888), ông thi đỗ Cử nhân khoa Mậu Tý tại trường thi Thừa Thiên. Ngay năm sau (1889), Võ Sĩ thi Đình, đỗ Phó bảng. Sau ông được bổ giữ chức Tri huyện huyện Mộ Đức.

## Tham khảo
Tô tất địa yết la kinh

**Kinh Tô Tất Địa Yết La** (tiếng Phạn: *Susiddhikara-mahātantra-sādhanopāyika-paṭala, chữ Hán: 蘇悉地羯羅經 hoặc 蘇悉地羯囉經*) thuộc bộ Mật giáo trong Đại Chính Tạng. Kinh này trình bày chi tiết các nghi quỹ thành tựu Tất-địa cho ba bộ: Phật bộ, Liên hoa bộ và Kim cương bộ.

Cùng với kinh ''Đại Nhật'' và kinh ''Kim Cương Đỉnh'', đây là một trong ba bộ kinh lớn của Mật giáo, nội dung bao hàm: trì tụng, quán đảnh, kỳ thỉnh, hộ ma, thành tựu và thời phân.

Thiên Thai tông Nhật Bản coi kinh *Đại Nhật* và *Kim Cương Đỉnh* là giáo lý "Kim - Thai hữu biệt", trong khi tôn vinh kinh **Tô Tất Địa Yết La** này là bộ kinh diễn giải sâu sắc tôn chỉ "Kim - Thai bất nhị".

## Giải nghĩa tựa đề
**Tô Tất Địa Yết La** (Susiddhikara) ý dịch là **"Diệu Thành Tựu Tác Nghiệp"**, tức là diệu pháp để thành tựu tất cả các tác nghiệp thế gian và xuất thế gian. .

## Bản dịch
Kinh do ngài Du-ba-ca-la (tức Thiện Vô Úy Subhakarasimha) dịch vào năm Khai Nguyên thứ 14 (726) thời nhà Đường. Bản kinh thu lục trong Đại Chính Tạng quyển 18 hiện có ba phiên bản (đều gồm 3 quyển): bản Lệ (37 phẩm), bản Tống (38 phẩm) và bản Hòa (34 phẩm).

Phiên bản Nhật Bản được Tổ sư khai sáng Thiên Thai tông Nhật Bản là Sa môn Tối Trừng (Saichō) mang về Nhật Bản vào năm đầu tiên niên hiệu Vĩnh Chân của Hoàng đế Thuận Tông nhà Đường (805, tức là năm thứ 24 niên hiệu Enryaku ở Nhật Bản);  sau đó, ngài Viên Nhân lại thỉnh thêm bản tiếng Phạn về Nhật Bản.

## Nội dung
Toàn bộ tác phẩm trình bày về các chân ngôn và phương pháp trì tụng tương ứng với các pháp: **Tức tai, Tăng ích, Hàng phục**; đồng thời quy định về phẩm cách của người trì tụng, phương pháp cúng dường, pháp quán đảnh, ba loại hộ ma và các thành tựu pháp dựa trên những nghi quỹ Mật giáo này.

Vì kinh này làm sáng tỏ các quy tắc uy nghi cho "hành giả chân ngôn", nên từ xưa đã được gọi là **Chú Tỳ-ni-da** (Luật của Chân ngôn). Theo *Khai Nguyên Thích Giáo Lục*, bộ kinh này cùng với kinh *Tô Bà Hô Đồng Tử Thỉnh Vấn* được coi là **Giới kinh** thuộc Luật bộ của Mật giáo. Mật giáo cho rằng nếu hành giả giữ gìn các hành vi đi, đứng, nằm, ngồi thường xuyên y theo hai bộ kinh này thì các sự nghiệp Tất-địa sẽ dễ dàng thành tựu. Pháp tu hành của kinh này được thực hiện theo thứ tự trong bản *Tô Tất Địa Diệu Tâm Đại* của ngài Viên Nhân và *Dược Sư Nghi Quỹ* của ngài Tối Trừng. .

## Chú giải

* Viên Nhân, "Tô Tất Địa Yết La kinh lược sớ"
* Tô Tất Địa Yết La cúng dường pháp

## Địa vị
Đông mật (Chân ngôn tông Nhật Bản) coi hai bộ kinh *Đại Nhật* và *Kim Cương Đỉnh* là những kinh điển bí mật tối cao. Mặc dù ngài Không Hải đã được ngài Huệ Quả truyền dạy pháp này, nhưng trong tác phẩm *Chân Ngôn Phụ Pháp Truyền*, ông chỉ ghi chép về hai bộ đại pháp mà không phó chúc pháp này.

Ngược lại, Thai mật (Mật giáo Thiên Thai tông) cho rằng kinh *Tô Tất Địa* diễn giải tôn chỉ thâm diệu "lưỡng bộ bất nhị" (Kim cương giới và Thai tạng giới không hai), thậm chí còn thù thắng hơn hai bộ kinh trước, do đó đặc biệt coi trọng quán đảnh Tô Tất Địa. .

## Tài liệu tham khảo

## Liên kết ngoài

* Ennin và phái Tendai Nhật Bản    (Yang Zengwen 
* Chương Tám: Kinh Susiddhikara
Iddi Batambuje

**Iddi Batambuze** (sinh ngày 12 tháng 11 năm 1972) là một cựu cầu thủ bóng đá người Uganda, người từng thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Arambagh.

## Đầu đời

Batambuze bắt đầu sự nghiệp của mình tại Uganda, nơi ông được mô tả là "một trong những tiền vệ đáng xem trong thời kỳ hoàng kim của mình... hầu hết người hâm mộ sẽ nhớ đến ông trong thời gian thi đấu tại Villa, nơi ông đá cặp với những cái tên như Edgar Watson, James Odoch và Hakim Magumba để tạo ra hiệu quả hủy diệt".

## Sự nghiệp câu lạc bộ

Batambuze đã ký hợp đồng với đội bóng Việt Nam SLNA, giúp câu lạc bộ giành chức vô địch quốc gia. 
Ông được trao giải Cầu thủ nước ngoài xuất sắc nhất Việt Nam vào các năm 2000 và 2001. Tuy nhiên, sau đó ông bị mô tả là "có dấu hiệu vô kỷ luật và lối sống buông thả... ban huấn luyện SLNA thường lấy ông ra làm ví dụ về kỷ luật và lối sống chừng mực". Điều này được mô tả là hệ quả của "những đêm 'thác loạn' tại vũ trường... những đêm phê thuốc cùng gái mại dâm".

## Sự nghiệp quốc tế
Batambuze lần đầu tiên thi đấu cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Uganda tại Vòng loại Cúp bóng đá châu Phi 1994.

## Đời tư

Batambuze đã học nói tiếng Việt.

## Tham khảo
Plaridel

**Plaridel** là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Bulacan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 99.817 người trong 16.596 hộ.

## Các đơn vị hành chính

Plaridel được chia thành 19 barangay.



* Agnaya
* Bagong Silang
* Banga I
* Banga II
* Bintog
* Bulihan
* Culianin
* Dampol
* Lagundi
* Lalangan

* Lumang Bayan
* Parulan
* Poblacion
* Rueda
* San Jose
* Santa Ines
* Santo Niño
* Sipat
* Tabang


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Mã địa lý chuẩn Philipin 
*Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000
Bùi Thức

**Bùi Thức** (裴栻, 1859–1915) đỗ Tiến sĩ, nhà giáo dưới thời nhà Nguyễn.

## Tiểu sử
Bùi Thức sinh năm Tự Đức 12 (1859) tại xã Châu Cầu, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam (nay là Phủ Lý, Hà Nam). Ông là con trai Tuần phủ Bùi Văn Quế, và gọi Tiến sĩ Bùi Ân Niên là bác họ. Năm Đồng Khánh nguyên niên (1886), Bùi Thức đỗ Cử nhân tại trường thi Hà Nam. Sang năm Thành Thái 10 (1898), Bùi Thức thi Hội, tuy phần văn sách có bài thơ áp vần "phùng", nhưng vẫn được cho thi Đình và đỗ Đệ tam giáp Tiến sĩ xuất thân. Nhưng sau đó ông lấy cớ ở nhà để phụng dưỡng cha mẹ già, mở trường dạy học và viết sách, thay vì ra làm quan cho nhà Nguyễn. Năm Duy Tân thứ 9 (1915), Bùi Thức mất tại quê nhà, thọ 57 tuổi.

## Gia quyến
Các con ông là Bùi Kỷ, Bùi Khải, Bùi Nhung, Bùi Lương, đều đỗ đạt. Một người con gái ông là Bùi Thị Tuất về sau lấy chồng là nhà chính trị Trần Trọng Kim.

## Tham khảo
Bùi Văn Quế

**Bùi Văn Quế** (裴文桂, 1837–1913) là quan lại dưới thời nhà Nguyễn.

## Tiểu sử
Bùi Văn Quế người xã Châu Cầu, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam (nay là Phủ Lý, Hà Nam), sinh năm Minh Mạng 18 (1837); là em họ của Phó bảng đồng khoa Bùi Ân Niên. Năm Tự Đức 17 (1864), Bùi Văn Quế thi đỗ Cử nhân tại trường thi Hà Nội. Tiếp đó năm 1865, ông thi đỗ Phó bảng. Cuối thời Tự Đức, ông giữ chức Tả Thị lang bộ Hộ. Tháng giêng năm Tự Đức 34 (1881), ông được thăng làm Hữu Tham tri bộ Hộ, rồi sau làm Tuần phủ Nam-Nghĩa (Quảng Nam, Quảng Ngãi). Tháng 3 năm đó, ông kiêm thêm Tuần phủ Thuận-Khánh (Bình Thuận, Khánh Hoà). Năm sau (1882), Bùi Văn Quế về hưu do bệnh tật. Năm Duy Tân thứ 7 (1913), Bùi Văn Quế mất tại quê nhà, thọ 77 tuổi. Con trai ông là Bùi Thức, đỗ Tiến sĩ năm Thành Thái 10 (1898).

## Tham khảo
Các đô thị và giáo xứ của Ma Cao

Vào cuối thời kỳ sự cai trị của Bồ Đào Nha, Ma Cao được chia về mặt hành chính thành hai đô thị: Ma Cao và Hải Đảo (Ilhas), và bảy giáo khu dân sự (). Các giáo khu là những phân cấp hành chính dưới cấp đô thị.

Sau cuộc chuyển giao chủ quyền Ma Cao năm 1999 từ Bồ Đào Nha sang Trung Quốc, các đô thị đã chính thức bị bãi bỏ vào ngày 31 tháng 12 năm 2001 theo Luật số 17/2001. Kể từ khi các đô thị bị bãi bỏ, các giáo khu vẫn là những đơn vị phân chia được công nhận chính thức nhưng chỉ mang tính chất biểu tượng, trong khi một số dịch vụ đô thị hiện do Cục Chính vụ Đô thị đảm nhiệm.

## Giáo khu
Trước khi giải thể các đô thị vào năm 2001, năm giáo khu đầu tiên được liệt kê trong bảng dưới đây thuộc về Đô thị Ma Cao, trong khi hai giáo khu còn lại thuộc về Đô thị Hải Đảo, tổng cộng có bảy giáo khu. Các giáo khu Nossa Senhora do Carmo và São Francisco Xavier lần lượt trùng khớp với ranh giới tự nhiên của các đảo Đãng Tử (Taipa) và Lộ Hoàn (Coloane).

### Các đô thị cũ
Mỗi đô thị được quản lý bởi một hội đồng đô thị (), với một hội đồng đô thị giám sát ().

## Xem thêm
* Địa lý Ma Cao

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Decreto-Lei n.º 26/91/M – Sắc lệnh luật liên quan đến ranh giới của các giáo khu thuộc bán đảo Ma Cao
Bùi Hướng Thành

**Bùi Hướng Thành** (裴向誠, 1867 – ?) đỗ Cử nhân, làm quan dưới triều Nguyễn.

## Tiểu sử
Bùi Hướng Thành người xã Châu Cầu, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam (nay là Phủ Lý, Hà Nam); là con trai quan Đại thần Bùi Ân Niên. Năm 1897 (năm Thành Thái thứ 9), ông đỗ Cử nhân khoa Đinh Dậu tại trường thi Hà Nam. Bùi Hướng Thành kinh qua các chức tri huyện, rồi tri phủ Kiến Thụy. Ông có công huy động nhân dân làm đường Hải Phòng - Đồ Sơn, khi đường đắp xong, ông xin chiêu dân, lập làng thành 2 tổng Tư Sinh và Tư Thủy (nay là địa bàn các phường Hòa Nghĩa, Hợp Đức, Minh Đức của quận Dương Kinh). Tại huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng hiện có con đường mang tên Bùi Hướng Thành.

## Tham khảo
Phạm Gia Hưng

**Phạm Gia Hưng** (sinh ngày 26 tháng 4 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cắm cho câu lạc bộ Ninh Bình tại V.League 1 và đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam.

## Sự nghiệp câu lạc bộ
Gia Hưng sinh ra tại Đắk Lắk. Anh có trận đấu ra mắt đội một của câu lạc bộ Kon Tum tại Giải bóng đá Hạng Nhì Quốc gia 2020. Hết mùa giải, anh trở lại câu lạc bộ Đắk Lắk và thi đấu hai mùa giải tại V.League 2.

Vào tháng 1 năm 2023, Gia Hưng chuyển đến câu lạc bộ mới thăng hạng lên V.League 1 là Công an Hà Nội. Anh ghi bàn trong trận ra mắt V.League 1 trong chiến thắng 3–1 trước câu lạc bộ Khánh Hòa vào ngày 2 tháng 4 năm 2023. Ba tháng sau, vào tháng 7 năm 2023, anh được cho mượn đến câu lạc bộ đến từ V.League 2 là PVF-CAND.

Vào tháng 9 năm 2024, Gia Hưng chuyển đến câu lạc bộ Phù Đổng Ninh Bình ở V.League 2. Anh kết thúc mùa giải với tư cách là cầu thủ ghi bàn nhiều thứ ba ở mùa giải 2024–25 với 6 bàn thắng, góp một phần không nhỏ giúp cho Phù Đổng Ninh Bình giành chức vô địch giải đấu và thăng hạng lên với V.League 1 vào mùa giải sang năm.

## Sự nghiệp quốc tế
Vào tháng 8 năm 2025, Gia Hưng lần đầu tiên được triệu tập lên đội tuyển Việt Nam tham gia trại huấn luyện nội bộ. Ngày 9 tháng 10 năm 2025, anh có trận đấu đầu tiên cho đội tuyển quốc gia trong chiến thắng 3-1 của Việt Nam trước đội tuyển Nepal thuộc khuôn khổ vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2027.

## Danh hiệu
**Công an Hà Nội**
*V.League 1: 2023

**Ninh Bình**
*V.League 2: 2024–25

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Trần Hoàng Phúc

**Trần Hoàng Phúc** (sinh ngày 28 tháng 4 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí trung vệ cho câu lạc bộ Công an Thành phố Hồ Chí Minh tại V.League 1.

## Sự nghiệp câu lạc bộ
Sinh ra tại Vĩnh Long, Hoàng Phúc bắt đầu sự nghiệp cầu thủ trẻ tại đội trẻ của tỉnh. Anh gia nhập trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF vào năm 2012.

Năm 2021, anh gia nhập câu lạc bộ Bà Rịa – Vũng Tàu tại V.League 2 và thi đấu tại đây trong hai mùa giải.

Năm 2023, Hoàng Phúc gia nhập đội bóng đến từ V.League 1 là Thành phố Hồ Chí Minh.

## Sự nghiệp quốc tế
Hoàng Phúc đã tham gia Giải vô địch bóng đá U-18 Đông Nam Á 2019 cùng với đội tuyển U-18 Việt Nam và ra sân trong ba trận đấu vòng bảng.

Tháng 8 năm 2025, Hoàng Phúc lần đầu tiên được triệu tập lên đội hình đội tuyển Việt Nam tham gia các trại huấn luyện nội bộ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Phan Du Học

**Phan Du Học** (sinh ngày 1 tháng 11 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí hậu vệ cánh trái cho câu lạc bộ Hoàng Anh Gia Lai tại V.League 1.

## Sự nghiệp câu lạc bộ
Sinh ra ở Bình Thuận, Du Học là sản phẩm của học viện Hoàng Anh Gia Lai. Anh được cho mượn đến câu lạc bộ Long An tại V.League 2 vào tháng 3 năm 2019 và ra mắt bóng đá chuyên nghiệp ở đó.

Năm 2020, Du Học gia nhập câu lạc bộ Công an Nhân dân theo dạng cho mượn và gắn bó với câu lạc bộ này trong ba mùa giải, góp phần giúp đội bóng thăng hạng từ Giải bóng đá Hạng Nhì Quốc gia lên tới V.League 1.

Du Học trở lại câu lạc bộ Hoàng Anh Gia Lai ở mùa giải 2023–24, sau một thời gian được đem cho mượn tại câu lạc bộ Phù Đổng. Anh trở thành cầu thủ vô cùng quan trọng của câu lạc bộ trong mùa giải 2024–25 và được bổ nhiệm làm đội phó xuyên suốt mùa giải.

## Sự nghiệp quốc tế
Vào tháng 8 năm 2025, Du Học lần đầu tiên được triệu tập vào đội hình đội tuyển Việt Nam tham gia trại huấn luyện nội bộ.

## Danh hiệu
**Công an Nhân dân**
*V.League 2: 2022

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Trương Trung Thông

**Trương Trung Thông** (張中通, 1872 – ?), vốn tên **Trương Trung Ngân** là quan lại dưới thời nhà Nguyễn. Ông quê xã Đan Chế, phủ Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh (nay là huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh), sinh năm Tự Đức 25 (1872). Năm Thành Thái thứ 9 (1897), ông thi đỗ Cử nhân tại trường thi Nghệ An. Sang năm Duy Tân thứ 4 (1910), ông thi Đình đỗ Phó bảng, sau làm quan đến Thừa biện bộ Công. Con trai ông là Trương Thúc Ban (1906 – 1972), Trưởng ty quan thuế Hội An; lấy bà Cao Thị Huệ là con gái Hiệp biện Đại học sĩ Cao Xuân Tiếu.

## Tham khảo
Evesham United F.C.

**Câu lạc bộ bóng đá Evesham United** () là một câu lạc bộ bóng đá Anh có trụ sở tại Evesham, Worcestershire. Đội đã lần đầu tiên lọt vào vòng Một chính thức của Cúp FA ở mùa giải 2008-09. Năm 2005, câu lạc bộ lần đầu tiên góp mặt tại Southern League Premier Division, nhưng đã xuống hạng chỉ sau một mùa giải. Đội trực thuộc Worcestershire County Football Association.

## Lịch sử
Evesham United F.C. được thành lập không lâu sau Chiến tranh thế giới thứ hai bởi những quân nhân trở về từ chiến trường, thay thế cho câu lạc bộ trước đó của thị trấn là Evesham Town, đội từng lọt vào chung kết FA Amateur Cup năm 1923. Câu lạc bộ mới bắt đầu tại Worcester League trước khi chuyển sang Worcestershire Combination vào năm 1951, và giành chức vô địch giải đấu này ngay trong mùa giải thứ hai góp mặt. Sau chức vô địch thứ hai vào năm 1955, đội chuyển sang Birmingham & District League, nơi họ được dẫn dắt bởi cựu đội trưởng của Coventry City là Charlie Timmins trong mùa giải 1960-61.

Năm 1962, câu lạc bộ rời Birmingham League và, sau một thời gian ngắn thi đấu tại Warwickshire League, đã gia nhập lại Worcestershire Combination, giải đấu sau đó sớm được đổi tên thành Midland Combination, và đội gắn bó với giải này cho đến năm 1992. Trong quãng thời gian đó, đội giành thêm ba chức vô địch giải, sau danh hiệu cuối cùng thì được thăng lên Southern League. Ở mùa giải 2004-05, cựu cầu thủ Coventry City là David Busst đã đưa đội thăng hạng lên Premier Division, nhưng câu lạc bộ lập tức xuống hạng trở lại chỉ sau một mùa giải.

Năm 2008, câu lạc bộ lần đầu tiên lọt vào vòng Một của Cúp FA. Cuối cùng, đội để thua 0-2 trên sân của Torquay United. Trước đó ở giải đấu này, đội đã đánh bại Rushden and Diamonds thuộc Conference với tỷ số 2-0 nhờ cú đúp của Danny Scheppel. 

## Sân vận động
Ban đầu, câu lạc bộ thi đấu tại Crown Meadow nhưng đến năm 1969 đã chuyển tới Common Road. Năm 2006, đội bán khu sân này để phục vụ phát triển nhà ở và dùng chung sân với Worcester City trong khi một sân vận động mới được xây dựng ở rìa thị trấn.

Vào tháng 3 năm 2011, sân mới đã được hoàn thành, nhưng do các vấn đề về an toàn và giao thông nên không thể được sử dụng cho đến khi một vòng xuyến gần đó được cải tạo để giúp việc tiếp cận sân trở nên dễ dàng hơn. Vì vậy, câu lạc bộ tiếp tục thi đấu tại St George's Lane trong mùa giải 2011-12.

Vào ngày 7 tháng 7 năm 2012, sân mới của câu lạc bộ được cựu huấn luyện viên Manchester United và Aston Villa là Ron Atkinson chính thức khai trương, và được công bố với tên gọi Spiers and Hartwell Jubilee Stadium. Trận đấu đầu tiên tại đây diễn ra giữa đội Manchester United Legends và Evesham United Old Boys.

## Cầu thủ

## Danh hiệu

## Các kỷ lục của câu lạc bộ

## Cầu thủ từng vươn lên Football League
Các cựu cầu thủ sau này đã thi đấu tại Football League bao gồm Gary Stevens, Simon Brain, Kevin Rose, Andy Preece và Billy Turley.

## Tham khảo
Phja Dạ

**Núi Phja Dạ** được coi là nóc nhà của tỉnh Cao Bằng, với độ cao 1.977m so với mực nước biển, nằm trên địa phận xã Sơn Lộ ,tỉnh Cao Bằng.

## Khoáng sản
Ở núi Phja Dạ có vàng sa khoáng được khai thác từ thời Pháp thuộc, đã có rất nhiều đoàn chuyên gia địa chất đến khảo sát. Theo các nhà địa chất, ở một số khu vực núi có mỏ khoáng sản với trữ lượng khá lớn.

## Khí hậu
Vào mùa đông, khu vực này thường xuất hiện băng giá, sương mù dày, tạo nên khung cảnh huyền ảo. Mùa mưa, những dòng nước từ đỉnh núi chảy mạnh và trắng xóa.

## Địa lý

Khu vực này có địa chất phức tạp, đặc trưng với địa hình núi cao, dốc đứng.

## Tham khảo