USS Damato (DD-871)

**USS ''Damato'' (DD-871/DDE-871)** là một tàu khu trục lớp ''Gearing'' được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Hạ sĩ Thủy quân Lục chiến Anthony P. Damato (1922-1944), người đã tử trận trong Trận Eniwetok tại quần đảo Marshall và được truy tặng Huân chương Danh Dự. Hoàn tất khi chiến tranh đã kết thúc, con tàu tiếp tục phục vụ trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh và Chiến tranh Việt Nam cho đến năm 1980. Nó được chuyển cho Pakistan và tiếp tục phục vụ cùng Hải quân Pakistan như là chiếc **PNS ''Tippu Sultan*** cho đến khi bị tháo dỡ năm [[1994]].

== Thiết kế và chế tạo ==
*Damato* được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng [[Bethlehem Steel Corporation]] ở [[Staten Island]], [[New York]] vào ngày [[10 tháng 5]] năm [[1945]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[21 tháng 11]] năm [[1945]]; được đỡ đầu bởi bà Anthony P. Damato, vợ góa Hạ sĩ Damato, và nhập biên chế vào ngày [[27 tháng 4]] năm [[1946]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Trung tá Hải quân]] I. S. Presler.

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1947 - 1962 ===
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện, *Damato* gia nhập [[Hạm đội Đại Tây Dương Hoa Kỳ|Hạm đội Đại Tây Dương]] và đặt cảng nhà tại [[Newport, Rhode Island]], và từ [[tháng 12]] năm [[1947]] đã chuyển cảng nhà đến [[Norfolk, Virginia]]. Nó tiến hành những hoạt động huấn luyện và thư0c hành thường lệ dọc theo bờ biển [[Đại Tây Dương]], trải rộng từ [[Cuba]] cho đến [[Newfoundland và Labrador|Newfoundland]]. Vào mùa Hè năm [[1949]], nó đón lên tàu những học viên sĩ quan cho chuyến đi thực tập sang [[Châu Âu]], viếng thăm [[Anh]] và [[Pháp]]; và đến mùa Thu năm đó lại tham gia các cuộc thử nghiệm hoạt động trong điều kiện thời tiết giá lạnh khắc nghiệt tại vùng [[Bắc Cực]].

Từ [[tháng 9]] đến [[tháng 11]], [[1950]], lần đầu tiên *Damato* được biệt phái sang phục vụ cùng [[Đệ Lục hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Lục hạm đội]] tại [[Địa Trung Hải]], rồi trong năm tiếp theo đã tham gia các cuộc tập trận tìm diệt [[chiến tranh chống tàu ngầm|chống tàu ngầm]] tại khu vực [[Nam Đại Tây Dương]]. Nó được xếp lại lớp như một tàu khu trục hộ tống với ký hiệu lườn *'DDE-871** vào ngày [[4 tháng 3]], [[1951]], và lần lượt được biệt phái sang khu vực Địa Trung Hải vào mùa Thu năm [[1951]] và mùa Hè các năm [[1952]], [[1953]] và [[1954]]. Trong các năm [[1952]] và [[1953]], nó tham gia các cuộc tập trận phối hợp trong Khối [[NATO]] tại vùng biển Bắc Đại Tây Dương, và vào mùa Hè năm [[1955]] đã thực hiện chuyến đi thực tập cho học viên sĩ quan của [[Học viện Hải quân Hoa Kỳ]] đến [[Na Uy]] và [[Thụy Điển]].

''Damato'' lại phục vụ cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải từ [[tháng 10]] đến [[tháng 12]], [[1956]], và đã có mặt tại [[Hampton Roads]] vào ngày [[12 tháng 6]], [[1957]] trong một cuộc duyệt binh hải quân quốc tế. Nó đi đến [[Brazil]] vào mùa Hè năm đó cho một chuyến đi thực tập dành cho học viên sĩ quan, rồi lên đường đi Địa Trung Hải vào [[tháng 3]], [[1958]], nơi nó tuần tra dọc bờ biển [[Palestine]]. Con tàu băng qua [[kênh đào Suez]] để gia nhập Lực lượng Trung Đông tại khu vực [[vịnh Ba Tư]] trước khi lên đường quay trở về Norfolk vào [[tháng 9]]. Đến năm [[1959]], nó hoạt động cùng Lực lượng Đặc nhiệm Alfa, tham gia vào việc thử nghiệm các chiến thuật và thiết bị mới để chống tàu ngầm.

''Damato'' viếng thăm [[thành phố Quebec|Quebec]], [[Canada]] vào [[tháng 7]], rồi sang [[tháng 8]] lại tiếp tục đi lên phía Bắc và băng qua [[tuyến đường thủy St. Lawrence]], vừa được khánh thành một tháng trước đó, ghé qua [[Montréal]] và [[Rochester, New York]], rồi đi đến [[Toronto]] nơi diễn ra cuộc [[Triển lãm Quốc gia Canada]]. Nó tham gia cuộc duyệt binh phối hợp trong khối NATO tại đây dưới sự chủ trì của [[Đô đốc Hạm đội]] [[Louis Mountbatten, bá tước Mountbatten thứ nhất của Burma|Louis Mountbatten]], sĩ quan quân đội cao cấp nhất của Anh. Quay trở về nhà, con tàu ghé qua [[Ogdensburg, New York]] trước khi tiếp tục các hoạt động thường lệ dọc theo vùng bờ Đông và vùng [[biển Caribe]] cho đến năm [[1962]].

Vào [[tháng 1]], [[1962]], ''Damato'' tham gia vào [[Chương trình Mercury]] khi tham gia vào nhóm thu hồi tàu vũ trụ được phóng lên quỹ đạo. Khi vụ [[Khủng hoảng tên lửa Cuba]] xảy ra vào [[tháng 9]] năm đó, chiếc tàu khu trục đã tham gia vào lực lượng phong tỏa hòn đảo này cho đến khi vụ khủng hoảng được dàn xếp hòa bình.

=== 1963 - 1980 ===
Vào năm [[1963]], ''Damato'' đi vào [[Xưởng hải quân Norfolk]] để được nâng cấp trong khuôn khổ Chương trình [[Hồi sinh và Hiện đại hóa Hạm đội]] (FRAM: Fleet Rehabilitation and Modernization). Công việc kéo dài mười một tháng này đã bổ sung cho nó những vũ khí và cảm biến chống ngầm tiên tiến như tên lửa chống ngầm [[RUR-5 ASROC]] và [[máy bay trực thăng]] không người lái chống ngầm [[Gyrodyne QH-50 DASH]]. Việc nâng cấp hoàn tất vào [[tháng 2]], [[1964]], và con tàu được xếp lại lớp như một tàu khu trục thông thường và lấy lại ký hiệu lườn cũ **DD-871**.

''Damato'' sau đó luân phiên phục vụ cùng [[Đệ Nhị hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Nhị hạm đội]] dọc theo vùng bờ biển Đại Tây Dương và vùng [[biển Caribe]] với những đợt biệt phái sang hoạt động cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải. Nó trở thành [[soái hạm]] của Đội khu trục 222 vào [[tháng 8]], [[1964]]. Đến [[tháng 8]], [[1965]], nó đã tham gia lực lượng hải quân hỗ trợ khi Hoa Kỳ cho đổ bộ lực lượng [[Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ|Thủy quân Lục chiến]] lên [[Cộng hòa Dominica]], nơi đã xảy ra một cuộc đảo chính của phe thân cộng, buộc Hoa Kỳ phải can thiệp. Khi tình hình ổn định năm tháng sau đó, con tàu lên đường quay trở về cảng nhà.

Từ [[tháng 6]], [[1967]] cho đến [[tháng 1]], [[1968]], ''Damato'' đã phục vụ cùng [[Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ|Hạm đội Thái Bình Dương]]. Nó đi đến vùng biển [[Việt Nam]] vào ngày [[2 tháng 9]], [[1967]], nơi nó tham gia các [[Chiến dịch Sea Dragon]] và [[Chiến dịch Market Time|Market Time]] nhằm ngăn chặn việc vận chuyển vũ khí và tiếp liệu từ [[Bắc Việt Nam|Bắc]] vào [[Nam Việt Nam]]. Con tàu đã trúng hai phát đạn pháo đối phương vào sáng ngày [[13 tháng 9]], buộc phải sửa chữa trước khi quay trở lại hoạt động; và vào các ngày [[12 tháng 12|12]] và [[13 tháng 12]], nó đã bắn hải pháo hỗ trợ tại [[Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ|Đặc khu Rừng Sác]] gần cửa [[sông Sài Gòn]]. Hoàn thành đợt phục vụ tại Viễn Đông, nó quay trở về Norfolk vào ngày [[2 tháng 1]], [[1968]].

Sau một lượt biệt phái sang hoạt động tại Địa Trung Hải vào năm [[1969]], ''Damato'' được đặt trong tình trạng hoạt động giới hạn từ ngày [[10 tháng 10]], [[1969]] đến ngày [[7 tháng 10]], [[1970]]. Nó đi đến [[vịnh Guantánamo, Cuba]] vào [[tháng 1]], [[1971]] để huấn luyện ôn tập nhằm chuẩn bị cho đợt hoạt động tiếp theo. Trong lượt phục vụ cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải từ [[tháng 2]] đến [[tháng 7]], nó tham gia nhiều cuộc thực tập của hạm đội đồng thời theo dõi hoạt động của một tàu tuần dương [[Liên Xô]] ngoài khơi bờ biển [[Libya]], cũng như theo dấu một tàu ngầm Liên Xô hoạt động tại khu vực trước khi quay trở về nhà.

''Damato'' lại khởi hành đi sang [[Bắc Âu]] vào [[tháng 9]], [[1971]] để tham gia một cuộc tập trận của Khối [[NATO]], rồi sang [[tháng 1]], [[1972]] lại tham gia cuộc Tập trận Snowy Beach ngoài khơi bờ biển [[Maine]]. Một chuyến đi khác đến vùng [[biển Caribe]] vào [[tháng 2]] được nó tiến hành để huấn luyện học viên quản lý của Trường Khu trục Hải quân, trước khi quay trở về Norfolk, Virginia. Nó chuyển cảng nhà đến [[Boston, Massachusetts]] vào ngày [[1 tháng 7]], và sau đó đi đến [[Newport, Rhode Island]] cho một lượt đại tu kéo dài năm tháng. Hoàn tất công việc trong xưởng tàu, nó đi đến khu vực vịnh Guantánamo, Cuba để huấn luyện ôn tập trước khi chuyển sang vai trò huấn luyện cho học viên sĩ quan dự bị. Cảng nhà của nó lại được chuyển đến Newport, Rhode Island vào [[tháng 2]], [[1974]].

Trong những năm phục vụ sau cùng, ''Damato'' hoạt động dọc theo vùng bờ Đông Hoa Kỳ, chủ yếu trong vai trò huấn luyện sĩ quan hải quân dự bị và tham gia nhiều đợt tập trận hạm đội. Nó trải qua thêm một lần đại tu khác từ [[tháng 3]] đến [[tháng 9]], [[1977]]. Nó được cho xuất biên chế vào ngày [[30 tháng 9]], [[1980]] và rút tên khỏi danh sách [[Đăng bạ Hải quân]].

=== PNS ''Tippu Sultan'' (D168) ===

Con tàu được chuyển cho [[Pakistan]] và nhập biên chế cùng [[Hải quân Pakistan]] như là chiếc **PNS *Tippu Sultan* (D168)''' vào ngày 1 tháng 10, 1980. Nó ngừng hoạt động và bị tháo dỡ vào năm 1994.

## Tham khảo
### Chú thích

### Thư mục
* 
* Official Website  at destroyers.org

## Liên kết ngoài
* navsource.org
* hullnumber.com