Hệ thống thang cuốn tự động Trung Hoàn – Bán Sơn

**Hệ thống thang cuốn và đường đi bộ Trung Hoàn – Bán Sơn** () ở Hồng Kông là hệ thống thang cuốn có mái che ngoài trời dài nhất thế giới. Hệ thống này dài hơn  và với chiều cao thẳng đứng là hơn . Công trình được hoàn thành vào năm 1993 nhằm giúp cho việc đi lại giữa các khu Trung Hoàn (Central) và Bán Sơn Khu (Mid-Levels) trên đảo Hồng Kông được thuận tiện.

Phần trên cùng của hệ thống thang cuốn giữa đường Robinson và đường Conduit đã được thay thế, và đi vào hoạt động vào ngày 11 tháng 7 năm 2018. Đầu năm 2019, ba thang cuốn được tân trang lại giữa đường Mosque và đường Robinson đã đi vào hoạt động. Vào tháng 6 năm 2019, hai thang cuốn thay thế giữa đường Caine và Elgin được mở cửa cho công chúng. Phần thang cuốn giữa đường Gage và Wellington hiện đang được tân trang.

Ngoài việc phục vụ như một phương tiện vận chuyển, hệ thống này còn là một điểm thu hút khách du lịch và được bao quanh bởi các nhà hàng, quán bar và cửa hàng.

## Lịch sử

### Nguồn gốc
Dự án lần đầu tiên được đưa ra công khai vào đầu những năm 1980. Chính phủ nhận thấy rằng phần lớn giao thông đông-tây trong khu vực xuất phát từ nhu cầu đi lại theo hướng bắc-nam, vì địa hình dốc không cho phép các con đường lớn được xây dựng thẳng lên đồi. Đã có một cuộc thảo luận về việc kết nối khu Trung Hoàn và Bán Sơn bằng hệ thống thang cuốn, một đường ray hoặc hệ thống cáp treo.

Vào cuối năm 1982, các công ty tư vấn Peter Y.S. Pun & Associates và MVA Asia đã được giao nhiệm vụ nghiên cứu các biện pháp cải thiện giao thông ở Trung Hoàn. Trong báo cáo của họ có tên *Nghiên cứu về nhu cầu vận chuyển giữa Bán Sơn Khu và khu Trung Hoàn*, chuyên gia tư vấn đề nghị, cùng với những thứ khác, xây dựng một "tuyến đường dành cho người đi bộ có thang cuốn" liên kết Bán Sơn Khu với Hệ thống đường đi bộ trên cao Trung khu hiện có và một bến xe bus cuối cùng mà họ đề xuất nên được xây dựng trên địa điểm của chợ Trung Hoàn Nhai. Đề xuất trên đã được cư dân Bán Sơn Khu đón nhận.

### Xây dựng và khai trương
Chính phủ giao cho Maunell Consulting Asia thiết kế một bản thiết kế chi tiết cho hệ thống. Tổng bộ Hành chính đã phê duyệt dự án vào ngày 16 tháng 3 năm 1990. Việc xây dựng bắt đầu vào cuối tháng 2 năm 1991 và được thực hiện bởi một liên doanh giữa nhà thầu Hồng Kông Paul Y. – ITC Construction và công ty Sogen của Pháp. Công trình mất hai năm rưỡi để xây dựng, và mở cửa cho công chúng lúc 6 giờ sáng ngày 15 tháng 10 năm 1993.

Việc mở hệ thống thang cuốn đã thúc đẩy sự phát triển của các nhà hàng và các hoạt động thương mại khác, và góp phần vào sự phát triển của khu giải trí "SoHo". Các doanh nghiệp mới được mở cửa ở tầng một hoặc tầng hai của các tòa nhà hiện có và thêm các biển báo để thu hút người đi thang cuốn.

### Chi phí vốn
Hệ thống có giá 240 triệu đô la Hồng Kông (30 triệu USD) để xây dựng, mặc dù ban đầu nó được phê duyệt vào tháng 3 năm 1990 với ngân sách là 100 triệu HKD; và chi phí bảo trì hàng năm là 950.000 đô. Vào tháng 11 năm 1996, Thự trưởng Thự Thẩm kê đã ban hành một báo cáo gọi dự án là "bạch đại tượng" (con voi trắng), trong đó có đề cập nó không đạt được mục tiêu chính là giảm lưu lượng giữa Bán Sơn Khu và Trung Hoàn, cũng như điều hành ngân sách của nó quá mức 153 phần trăm. Việc xử lý dự án kém của Thự Lộ chính là lý do chính khiến có năm lần điều chỉnh chi phí của dự án kể từ khi ngân sách ban đầu được phê duyệt. Thự trưởng Thự Thẩm kê cho rằng việc không giải quyết các rủi ro và sự phức tạp liên quan đến dự án trong các ước tính trước khi đấu thầu và chi phí tăng do sự chậm trễ. Báo cáo cũng chỉ ra rằng một nghiên cứu "trước và sau" của Thự Vận tải cho thấy không có sự giảm thiểu rõ ràng về tắc nghẽn giao thông.

## Miêu tả

### Tuyến đường
Các thang cuốn tồn tại bởi vì địa hình đảo Hồng Kông chủ yếu là đồi núi dốc, khiến nó trở thành nhà của một số phương pháp vận chuyển lên xuống dốc khác biệt. Hệ thống thang cuốn Trung Hoàn – Bán Sơn đã được giới thiệu trên trang CNN là một trong những "chuyến đi thú vị nhất" trên thế giới vào tháng 3 năm 2015.

Nó kết nối đường Queen ở Trung Hoàn với đường Conduit ở Bán Sơn Khu. Tại đường Queen, hệ thống thang cuốn được kết nối từ Chợ Trung Hoàn Nhai đến Đường đi bộ trên cao Trung khu – một hệ thống mạng lưới cầu bộ hành rộng khắp bao phủ khu vực Trung Hoàn.

Công trình có chiều dài  với chiều cao thẳng đứng . Tổng thời gian di chuyển trên toàn hệ thống là hơn 20 phút đồng hồ, nhưng có nhiều người đi bộ trong khi thang cuốn đang di chuyển để rút ngắn chuyến đi. Ngoài ra, những thang cuốn này cùng nhau tạo thành một hệ thống thang cuốn có mái che ngoài trời dài nhất thế giới.

### Thiết kế
Hệ thống bao gồm 18 thang cuốn và ba đường đi bộ di động nghiêng dốc. Do địa hình phức tạp, các bộ phận của hệ thống chạy trên các cấu trúc bê tông trên cao, trong khi các phần khác nằm trên mặt đất.

Các đường đi bộ di động có chiều rộng một mét, cho phép người đi bộ nhanh hơn vượt qua các hành khách khác muốn đi chậm hơn. Phù hợp với nghi lễ thang cuốn Hồng Kông, những người dùng đi chậm hoặc nhàn rỗi đi bên tay phải. Ba lối đi có độ nghiêng là 8,1°, 11,9° và 11,7°. Mười một trong số các thang cuốn có độ nghiêng 30°, trong khi bảy thang máy còn lại có độ nghiêng 17,5 ° không chuẩn.

Tất cả các lối đi (trừ phần đường giao nhau ở nga ba, ngã tư) được lợp mái để bảo vệ hành khách khỏi mưa. Cấu trúc mái được thiết kế hấp dẫn trực quan và kết hợp với polycarbonate trong mờ để cho phép ánh sáng mặt trời chiếu sáng lối đi.

## Giao lộ

Hệ thống này chạy qua toàn bộ chiều dài của đường Cochrane (được đặt tên theo Chuẩn Đô đốc Thomas Alexander Cochrane)  nằm giữa con đường Queen và đường Hollywood. Sau đó, nó chạy dọc theo toàn bộ chiều dài của con đường cầu thang, đường Shelley.

Toàn bộ hệ thống chia đôi các đường/phố sau:
* Đường Queen Victoria(域多利皇后街)
* Đường Des Voeux (德輔道中)
* Đường Queen (皇后大道中)
* Đường Stanley (士丹利街)
* Đường Wellington (威靈頓街)
* Đường Gage (結志街)
* Đường Lyndhurst (擺花街)
* Đường Old Bailey (奧卑利街)
* Đường Hollywood (荷里活道)
* Đường Staunton (士丹頓街) – khu SoHo
* Đường Elgin (伊利近街)
* Đường Caine (堅道)
* Đường Mosque (摩羅廟街)
* Đường Giao gia Mosque (摩羅廟交加街)
* Đường Robinson (羅便臣道)
* Đường Conduit (干德道)

## Địa điểm quay phim
Hệ thống thang cuốn và đường đi bộ Trung Hoàn – Bán Sơn đã được sử dụng làm địa điểm quay phim cho một số bộ phim, bao gồm:

* *[[Trùng Khánh Sâm Lâm]]* (1994). Đạo diễn Vương Gia Vệ từng nói: "Điều đó làm tôi thích thú vì không ai làm phim ở đó. Khi chúng tôi tìm kiếm địa điểm, chúng tôi thấy ánh sáng ở đó hoàn toàn thích hợp." 
* *[[Chinese Box]]* (1997). Lấy bối cảnh trong những tháng ngay trước khi bàn giao Hồng Kông năm 1997, căn nhà của nhân vật chính John (Jeremy Irons) được quay tại một căn hộ nằm dọc hệ thống thang cuốn Trung Hoàn – Bán Sơn.
* Bộ phim Người dơi *[[Kỵ sĩ bóng đêm]]* (2008). Quá trình quay phim diễn ra vào ngày 6 tháng 11 năm 2007.

## Bộ sưu tập ảnh

Tập tin:HK Central Cochrane Street Central-Mid-Levels escalators 1.JPG|Hệ thống thang cuốn nhìn từ đường Queen.
Tập tin:Central–Mid-levels Escalators Central Entrance.jpg|Một lối vào của hệ thống, liền kề tòa nhà 100QRC. Lối vào này nằm trên một cây cầu nối với Cầu đi bộ trên cao Trung khu.
Tập tin:Central-Mid-levels escalator.jpg|Bên trong hệ thống thang cuốn. Trong ảnh là một phần của đường đi bộ di động.
Tập tin:HK Central Escalators Mosque Street.JPG|Lối vào ở đường Mosque
Tập tin:HK Shelley Street Central-Mid-Levels escalators n Elgin Street a.jpg|Hệ thống nhìn từ trên cao ở đường Shelley, tại giao lộ với đường Elgin 


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Labyrinth in the Air – chương trình TV của Đài Truyền hình Hồng Kông trên thang cuốn và Hệ thống đường đi bộ trên cao Trung khu liên quan (kho lưu trữ video)
* BBC Close-up – video ngắn về tầm quan trọng của thang cuốn