Bóng đá tại Catalonia

**[[Bóng đá]]** là môn thể thao quan trọng nhất **tại [[Catalonia]]**, được du nhập vào cuối thế kỷ 19 bởi sự kết hợp của phần lớn công nhân nhập cư người Anh, các thủy thủ ghé thăm và những sinh viên trở về từ Anh. Catalonia đã dẫn đầu trong sự phát triển của bóng đá Tây Ban Nha, tổ chức cả hiệp hội đầu tiên và giải vô địch đầu tiên. Ngày nay, bóng đá tại Catalonia được tổ chức bởi Liên đoàn bóng đá Catalonia và RFEF; các đội bóng từ Catalonia tranh tài tại La Liga, Copa del Rey, Copa Catalunya và một số giải đấu châu Âu.

## Lịch sử
### Thời kỳ tiên phong
Vào cuối thế kỷ 19, Catalonia sở hữu nền công nghiệp phát triển nhất đất nước, chủ yếu nhờ vào ngành công nghiệp bông, vì lý do này, Barcelona trở thành một trong những nơi tốt nhất để người nước ngoài đổ bộ và kinh doanh. Là một trong những quốc gia tháo vát nhất thời bấy giờ, người Anh đã sớm thiết lập một thuộc địa tại Barcelona và giống như ở mọi nơi khác trên thế giới, họ mang theo bóng đá. Bóng đá lần đầu tiên xâm nhập Catalonia nhờ cộng đồng người Anh làm việc và sinh sống tại đây, trong đó nổi bật là một người tên James Reeves. Ông đến Barcelona vào khoảng năm 1892, thời điểm mà bóng đá là một môn thể thao thực tế chưa được biết đến trong thành phố. *Barcelona Cricket Club* tại Ronda de Sant Pere, được thành lập bởi người Anh một năm trước đó, là dấu hiệu duy nhất của bóng đá tại Catalonia, khi họ chơi cricket vào mùa hè và bóng đá vào mùa đông. Tuy nhiên, họ là một câu lạc bộ thuần Anh, vì vậy Reeves đã quyết định tạo ra một câu lạc bộ bóng đá bao gồm cả người Anh và người Catalan, ông đã thuyết phục một số thành viên người Catalan (và Pháp) của Club Regatas de Barcelona tham gia tập luyện bóng đá. Câu lạc bộ này được biết đến đơn giản là *British Club* hoặc *British Club de Barcelona*.

Sau nhiều tháng tuyển mộ, họ đã tổ chức và chơi trận bóng đá đầu tiên được biết đến trong thành phố (thực tế là ở đô thị lân cận Sants), diễn ra tại khu đất gần Trường đua ngựa Can Tunis vào ngày 25 tháng 12 năm 1892. Những nhân vật đáng chú ý trong những năm đầu này bao gồm anh em nhà Morris (Samuel, Enrique và Miguel), đội trưởng Reeves và người Catalan Alberto Serra.

Trong mùa đông 1893–94, cộng đồng người Anh từ Barcelona đã đối đầu với cộng đồng người Scotland từ Sant Martí de Provençals trong một loạt trận đấu mà các nhà sử học địa phương khẳng định là sự kình địch "không chính thức" đầu tiên trong lịch sử bóng đá Tây Ban Nha. Hai cộng đồng này là nền tảng của bóng đá Catalan vì sau đó họ đã thành lập nên các đội bóng đóng vai trò then chốt trong thời kỳ sơ khai, đặc biệt là trong sự ra đời của FC Barcelona.

Vào cuối năm 1894, *British Club de Barcelona* đổi tên thành *Sociedad de Foot-Ball de Barcelona* và đến năm 1895, họ chuyển đến sân Velódromo de la Bonanova để dễ dàng tiếp cận trung tâm thành phố hơn. Khi James Reeves trở về Vương quốc Anh vào mùa thu năm 1895, tổ chức này bắt đầu suy yếu và dường như biến mất vào khoảng năm 1896.

### Thập niên 1900
Mặc dù những trận đấu đầu tiên diễn ra từ năm 1892, câu lạc bộ bóng đá chính thức và được đăng ký đầu tiên là ''Palamós Foot-Ball Club'' (tại Costa Brava), được thành lập vào năm 1898 bởi Gaspar Matas. Tuy nhiên, Barcelona mới là nơi bóng đá trải qua sự phát triển mạnh mẽ nhất.

Dưới sự bảo trợ của những nhân vật liên quan đến Liên đoàn Thể dục dụng cụ Tây Ban Nha như Narciso Masferrer và Jaime Vila, các câu lạc bộ bóng đá đầu tiên tại Barcelona đã ra đời trong các phòng tập thể dục. Họ cùng với Joan Gamper và Walter Wild là những người đứng sau sự thành lập của FC Barcelona và Català FC vào cuối năm 1899. FC Barcelona được đăng ký vào ngày 29 tháng 11, sớm hơn Català FC (17 tháng 12), qua đó trở thành câu lạc bộ lâu đời nhất thành phố. Arthur Witty và anh em nhà Parsons là những nhân vật nổi bật trong thành công ban đầu của Barça.

Thời kỳ này cũng chứng kiến sự ra đời của các câu lạc bộ như RCD Espanyol (1900), ''Hispania AC'', và sự xuất hiện của giải đấu đầu tiên trên Bán đảo Iberia: Copa Macaya.

Liên đoàn bóng đá Catalonia (tiếng Catalan: *Federació Catalana de Futbol*) là hiệp hội bóng đá đầu tiên được thành lập tại Tây Ban Nha (11 tháng 11 năm 1900). Liên đoàn đã tổ chức Giải vô địch bóng đá Catalonia (*Campionat de Catalunya*), giải đấu bóng đá đầu tiên của Tây Ban Nha.

### Thập niên 1910 và 1920
Thập kỷ thứ hai của thế kỷ 20 đặc trưng bởi sự trỗi dậy của kình địch giữa FC Barcelona và Espanyol. Đây là thời kỳ của những huyền thoại như Paulino Alcántara và George Pattullo.

Từ năm 1920 đến trước Nội chiến Tây Ban Nha, bóng đá đạt được sự phổ biến khổng lồ. Năm 1920, đội tuyển Tây Ban Nha lần đầu tham dự một giải đấu quốc tế (Olympic Antwerp) và giành huy chương bạc dưới sự dẫn dắt của người Catalan Paco Bru, với các ngôi sao như Ricardo Zamora và Josep Samitier.

## La Liga
Kể từ khi La Liga được thành lập năm 1928, đã có 8 câu lạc bộ Catalan từng thi đấu tại *Primera Division*. Bao gồm FC Barcelona (chưa bao giờ xuống hạng), RCD Espanyol, CE Sabadell FC, Girona FC, CE Europa, Gimnàstic de Tarragona, UE Lleida và CD Condal.

## Đội tuyển quốc gia Catalonia

## Copa Catalunya

Giải đấu được tổ chức từ năm 1984 dành cho các câu lạc bộ Catalan. Ban đầu mang tên **Copa Generalitat**, sau đó đổi tên thành **Copa Catalunya** vào năm 1993.

## Xem thêm
* Bóng đá tại Tây Ban Nha
* Danh sách cầu thủ bóng đá người Catalan
* Thể thao tại Catalonia

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Liên đoàn bóng đá Catalonia