Polyplacophora

**Ốc song kinh** (danh pháp khoa học: **Polyplacophora**), trước đây có tên **Amphineura**, là một lớp động vật thân mềm, sống biển với kích thước đa dạng. Khoảng 940 loài còn sinh tồn và 430 loài hóa thạch được ghi nhận.

Các loài trong lớp này có một bộ vỏ được tạo nên từ tám mảnh vỏ. Các mảnh vỏ này hơi đè lên nhau, nhưng vẫn khớp lại chính xác. Vì điều này, các mảng vỏ vừa bảo vệ vừa đồng thời cho phép chúng uốn người khi cần di chuyển ở bề mặt không bằng phẳng; chúng thậm chí có thể cuộn tròn lại như một trái bóng.

Loài có kích thước lớn nhất là *[[Cryptochiton stelleri]]*, cư ngụ ở các bờ biển bắc Thái Bình Dương.

## Môi trường sống

Các loài Polyplacophora hiện diện trên toàn thế giới, từ vùng nước lạnh đến miền nhiệt đới. Chúng sống trên các bề mặt cứng, như trên đá, và kẻ đá.

Chúng sống hoàn toàn ở biển. Điều này khác với các thân mềm hai mảnh vỏ (với nhiều loài thích ứng với môi trường nước lợ và nước ngọt), và chân bụng (thích ứng với môi trường trên cạn).
## Phân loại
* Lớp **Polyplacophora** de Blainville, 1816
** Phân lớp Paleoloricata Bergenhayn, 1955
*** Bộ Chelodida Bergenhayn, 1943
***** Họ Chelodidae Bergenhayn, 1943
****** *[[Chelodes]]* Davidson et King, 1874
****** *[[Euchelodes]]* Marek, 1962
****** *[[Calceochiton]]* Flower, 1968
*** Bộ Septemchitonida Bergenhayn, 1955
***** Họ Gotlandochitonidae Bergenhayn, 1955
****** *[[Gotlandochiton]]* Bergenhayn, 1955
***** Họ Helminthochitonidae Van Belle, 1975
****** *[[Kindbladochiton]]* Van Belle, 1975
****** *[[Diadelochiton]]* Hoare, 2000
****** *[[Helminthochiton]]* Salter in Griffith et M'Coy, 1846
****** *[[Echinochiton]]* Pojeta, Eernisse, Hoare et Henderson, 2003
***** Họ Septemchitonidae Bergenhayn, 1955
****** *[[Septemchiton]]* Bergenhayn, 1955
****** *[[Paleochiton]]* A. G. Smith, 1964
****** *[[Thairoplax]]* Cherns, 1998
** Phân lớp Loricata Shumacher, 1817
*** Bộ Lepidopleurida Thiele, 1910
**** Phân bộ Cymatochitonina Sirenko et Starobogatov, 1977
***** Họ Acutichitonidae Hoare, Mapes et Atwater, 1983
****** *[[Acutichiton]]* Hoare, Sturgeon et Hoare, 1972
****** *[[Elachychiton]]* Hoare, Sturgeon et Hoare, 1972
****** *[[Harpidochiton]]* Hoare et Cook, 2000
****** *[[Arcochiton]]* Hoare, Sturgeon et Hoare, 1972
****** *[[Kraterochiton]]* Hoare, 2000
****** *[[Soleachiton]]* Hoare, Sturgeon et Hoare, 1972
****** *[[Asketochiton]]* Hoare et Sabattini, 2000
***** Họ Cymatochitonidae Sirenko et Starobogatov, 1977
****** *[[Cymatochiton]]* Dall, 1882
****** *[[Compsochiton]]* Hoare et Cook, 2000
***** Họ Gryphochitonidae Pilsbry, 1900
****** *[[Gryphochiton]]* Gray, 1847
***** Họ Lekiskochitonidae Smith et Hoare, 1987
****** *[[Lekiskochiton]]* Hoare et Smith, 1984
***** Họ Permochitonidae Sirenko et Starobogatov, 1977
****** *[[Permochiton]]* Iredale et Hull, 1926
**** Phân bộ Lepidopleurina Thiele, 1910
***** Họ *[[Abyssochitonidae]]* (synonym:Ferreiraellidae) Dell' Angelo et Palazzi, 1991
****** *[[Glaphurochiton]]* Raymond, 1910
****** *[[?Pyknochiton]]* Hoare, 2000
****** *[[?Hadrochiton]]* Hoare, 2000
****** *[[Ferreiraella]]* Sirenko, 1988
***** Họ Glyptochitonidae Starobogatov et Sirenko, 1975
****** *[[Glyptochiton]]* Konninck, 1883
***** Họ Leptochitonidae Dall, 1889
****** *[[Colapterochiton]]* Hoare et Mapes, 1985
****** *[[Coryssochiton]]* DeBrock, Hoare et Mapes, 1984
****** *[[Proleptochiton]]* Sirenko et Starobogatov, 1977
****** *[[Schematochiton]]* Hoare, 2002
****** *[[Pterochiton]]* (Carpenter MS) Dall, 1882
****** *[[Leptochiton (mollusc)|Leptochiton]]* Gray, 1847
****** *[[Parachiton]]* Thiele, 1909
****** *[[Terenochiton]]* Iredale, 1914
****** *[[Trachypleura]]* Jaeckel, 1900
****** *[[Pseudoischnochiton]]* Ashby, 1930
****** *[[Lepidopleurus]]* Risso, 1826
****** *[[Hanleyella]]* Sirenko, 1973
***** Họ Camptochitonidae Sirenko, 1997
****** *[[Camptochiton]]* DeBrock, Hoare et Mapes, 1984
****** *[[Pedanochiton]]* DeBrock, Hoare et Mapes, 1984
****** *[[Euleptochiton]]* Hoare et Mapes, 1985
****** *[[Pileochiton]]* DeBrock, Hoare et Mapes, 1984
****** *[[Chauliochiton]]* Hoare et Smith, 1984
****** *[[Stegochiton]]* Hoare et Smith, 1984
***** Họ Nierstraszellidae Sirenko, 1992
****** *[[Nierstraszella]]* Sirenko, 1992
***** Họ Mesochitonidae Dell' Angelo et Palazzi, 1989
****** *[[Mesochiton]]* Van Belle, 1975
****** *[[Pterygochiton]]* Rochebrune, 1883
***** Họ Protochitonidae Ashby, 1925
****** *[[Protochiton]]* Ashby, 1925
****** *[[Deshayesiella]]* (Carpenter MS) Dall, 1879
****** *[[Oldroydia]]* Dall, 1894
***** Họ Hanleyidae Bergenhayn, 1955
****** *[[Hanleya]]* Gray, 1857
****** *[[Hemiarthrum]]* Dall, 1876
*** Bộ Chitonida Thiele, 1910
**** Phân bộ Chitonina Thiele, 1910
***** Liên họ Chitonoidea Rafinesque, 1815
****** Họ Ochmazochitonidae Hoare et Smith, 1984
******* *[[Ochmazochiton]]* Hoare et Smith, 1984
****** Họ Ischnochitonidae Dall, 1889
******* *[[Ischnochiton]]* Gray, 1847
******* *[[Stenochiton]]* H. Adams et Angas, 1864
******* *[[Stenoplax]]* (Carpenter MS) Dall, 1879
******* *[[Lepidozona]]* Pilsbry, 1892
******* *[[Stenosemus]]* Middendorff, 1847
******* *[[Subterenochiton]]* Iredale et Hull, 1924
******* *[[Thermochiton]]* Saito et Okutani, 1990
******* *[[Connexochiton]]* Kaas, 1979
******* *[[Tonicina]]* Thiele, 1906
****** Họ Callistoplacidae Pilsbry, 1893
******* *[[Ischnoplax]]* Dall, 1879
******* *[[Callistochiton]]* Carpenter MS, Dall, 1879
******* *[[Callistoplax]]* Dall, 1882
******* *[[Ceratozona]]* Dall, 1882
******* *[[Calloplax]]* Thiele, 1909
****** Họ Chaetopleuridae Plate, 1899
******* *[[Chaetopleura]]* Shuttleworth, 1853
******* *[[Dinoplax]]* Carpenter MS, Dall, 1882
****** Họ Loricidae Iredale et Hull, 1923
******* *[[Lorica (genus)|Lorica]]* H. et A. Adams, 1852
******* *[[Loricella (chiton)|Loricella]]* Pilsbry, 1893
******* *[[Oochiton]]* Ashby, 1929
****** Họ Callochitonidae Plate, 1901
******* *[[Callochiton]]* Gray, 1847
******* *[[Eudoxochiton nobilis|Eudoxochiton]]* Shuttleworth, 1853
******* *[[Vermichiton]]* Kaas, 1979
****** Họ Chitonidae Rafinesque, 1815
******* Phân họ Chitoninae Rafinesque, 1815
******** *[[Chiton (genus)|Chiton]]* Linnaeus, 1758
******** *[[Amaurochiton]]* Thiele, 1893
******** *[[Radsia]]* Gray, 1847
******** *[[Sypharochiton]]* Thiele, 1893
******** *[[Nodiplax]]* Beu, 1967
******** *[[Rhyssoplax]]* Thiele, 1893
******** *[[Teguloaplax]]* Iredale & Hull, 1926
******** *[[Mucrosquama]]* Iredale, 1893
******* Phân họ Toniciinae Pilsbry, 1893
******** *[[Tonicia]]* Gray, 1847
******** *[[Onithochiton]]* Gray, 1847
******* Phân họ Acanthopleurinae Dall, 1889
******** *[[Acanthopleura]]* Guilding, 1829
******** *[[Liolophura]]* Pilsbry, 1893
******** *[[Enoplochiton]]* Gray, 1847
******** *[[Squamopleura]]* Nierstrasz, 1905
***** Liên họ Schizochitonoidea Dall, 1889
****** Họ Schizochitonidae Dall, 1889
******* *[[Incissiochiton]]* Van Belle, 1985
******* *[[Schizochiton]]* Gray, 1847
**** Phân bộ Acanthochitonina Bergenhayn, 1930
***** Liên họ Mopalioidea Dall, 1889
****** Họ Tonicellidae Simroth, 1894
******* Phân họ Tonicellinae Simroth, 1894
******** *[[Lepidochitona]]* Gray, 1821
******** *[[Particulazona]]* Kaas, 1993
******** *[[Boreochiton]]* Sars, 1878
******** *[[Tonicella]]* Carpenter, 1873
******** *[[Nuttallina]]* (Carpenter MS) Dall, 1871
******** *[[Spongioradsia]]* Pilsbry, 1894
******** *[[Oligochiton]]* Berry, 1922
******* Phân họ Juvenichitoninae Sirenko, 1975
******** *[[Juvenichiton]]* Sirenko, 1975
******** *[[Micichiton]]* Sirenko, 1975
******** *[[Nanichiton]]* Sirenko, 1975
****** Họ Schizoplacidae Bergenhayn, 1955
******* *[[Schizoplax]]* Dall, 1878
****** Họ Mopaliidae Dall, 1889
******* Phân họ Heterochitoninae Van Belle, 1978
******** *[[Heterochiton]]* Fucini, 1912
******** *[[Allochiton]]* Fucini, 1912
******* Phân họ Mopaliinae Dall, 1889
******** *[[Aerilamma]]* Hull, 1924
******** *[[Guildingia]]* Pilsbry, 1893
******** *[[Frembleya]]* H. Adams, 1866
******** *[[Diaphoroplax]]* Iredale, 1914
******** *[[Plaxiphora]]* Gray, 1847
******** *[[Placiphorina]]* Kaas & Van Belle, 1994
******** *[[Nuttallochiton]]* Plate, 1899
******** *[[Mopalia]]* Gray, 1847
******** *[[Maorichiton]]* Iredale, 1914
******** *[[Placiphorella]]* (Carpenter MS) Dall, 1879
******** *[[Katharina (genus)|Katharina]]* Gray, 1847
******** *[[Amicula]]* Gray, 1847
***** Liên họ Cryptoplacoidea H. & A. Adams, 1858
****** Họ Acanthochitonidae Pilsbry, 1893
******* Phân họ Acanthochitoninae Pilsbry, 1893
******** *[[Acanthochitona]]* Gray, 1921
******** *[[Craspedochiton]]* Shuttleworth, 1853
******** *[[Spongiochiton]]* (Carpenter MS) Dall, 1882
******** *[[Notoplax]]* H. Adams, 1861
******** *[[Pseudotonicia]]* Ashby, 1928
******** *[[Bassethullia]]* Pilsbry, 1928
******** *[[Americhiton]]* Watters, 1990
******** *[[Choneplax]]* (Carpenter MS) Dall, 1882
******** *[[Cryptoconchus]]* (de Blainville MS) Burrow, 1815
******* Phân họ Cryptochitoninae Pilsbry, 1893
******** *[[Cryptochiton]]* Middendorff, 1847
****** Họ Hemiarthridae Sirenko, 1997
******* *[[Hemiarthrum]]* Carpenter in Dall, 1876
******* *[[Weedingia]]* Kaas, 1988
****** Họ Choriplacidae Ashby, 1928
******* *[[Choriplax]]* Pilsbry, 1894
****** Họ Cryptoplacidae H. & A. Adams, 1858
******* *[[Cryptoplax]]* de Blainville, 1818
** *[[Incertae sedis]]*
***** Họ Scanochitonidae Bergenhayn, 1955
****** *[[Scanochiton]]* Bergenhayn, 1955
***** Họ Olingechitonidae Starobogatov et Sirenko, 1977
****** *[[Olingechiton]]* Bergenhayn, 1943
***** Họ Haeggochitonidae Sirenko et Starobogatov, 1977
****** *[[Haeggochiton]]* Bergenhayn, 1955
***** Họ Ivoechitonidae Sirenko et Starobogatov, 1977
****** *[[Ivoechiton]]* Bergenhayn, 1955

## Chú thích

* Sirenko B.I. *New outlook on the system of chitons (Mollusca: Polyplacophora).* Venus, 65 (1-2): 27-49, 2006

## Liên kết ngoài

* Extensive list of species, classified by families