open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1993 – Đơn nữ

Steffi Graf đánh bại Helena Suková 6–3, 6–3 trong trận chung kết giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1993. Đây là danh hiệu Mỹ Mở rộng thứ ba của Graf và trận chung kết Grand Slam thứ tư cũng như cuối cùng của Suková.

Monica Seles là hai lần đương kim vô địch, tuy nhiên cô không thể tham gia vì vụ đâm dao vào tháng 4 cùng năm.

## Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Steffi Graf là nhà vô địch; các tay vợt khác hiển thị vòng mà họ bị loại.

#  Steffi Graf *(*'Champion*')*
#  Arantxa Sánchez Vicario *(Bán kết)*
#  Martina Navratilova *(Vòng bốn)*
#  Conchita Martínez *(Vòng bốn)*
#  Gabriela Sabatini *(Tứ kết)*
#  Mary Joe Fernández *(Rút lui)*
#  Jennifer Capriati *(Vòng một)*
#  Jana Novotná *(Vòng bốn)*
#  Anke Huber *(Vòng ba)*
#  Magdalena Maleeva *(Vòng bốn)*
#  Manuela Maleeva *(Bán kết)*
#  Helena Suková *(Chung kết)*
#  Mary Pierce *(Vòng bốn)*
#  Nathalie Tauziat *(Vòng bốn)*
#  Amanda Coetzer *(Vòng ba)*
#  Zina Garrison *(Vòng ba)*

## Vòng loại

## Kết quả

### Chung kết Eight

### Earlier rounds

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1993 US Open on ITFtennis.com , the source for this draw
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1992 – Đơn nữ

Monica Seles là đương kim vô địch, và cô bảo vệ danh hiệu thành công không để thua set nào khi đánh bại Arantxa Sánchez Vicario trong trận chung kết, 6–3, 6–3 giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1992. Với việc vào chung kết, Seles trở thành tay vợt nữ thứ 6, sau Maureen Connolly, Margaret Court, Chris Evert, Martina Navratilova và Steffi Graf, vào đến tất cả chung kết của bốn giải Grand Slam trong cùng một năm.

## Hạt giống

## Vòng loại

## Kết quả

### Chung kết

### Nửa trên

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

### Nửa dưới

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1992 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1991 – Đơn nữ

Tay vợt số 2 Thế giới Monica Seles giành danh hiệu thứ 3 trong năm khi đánh bại tay vợt bốn lần vô địch Martina Navratilova trong trận chung kết 7–6(7–1), 6–1, giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1991. Với chức vô địch này, Monica lấy lại vị trí số 1 Thế giới từ kình địch Steffi Graf, và giữ vững cho đến vụ đâm dao năm 1993.

Gabriela Sabatini là đương kim vô địch, tuy nhiên bà thất bại ở tứ kết trước Jennifer Capriati. Giải đáng chú ý khi là kì Grand Slam đầu tiên của Lindsay Davenport, nhà vô địch đơn Mỹ Mở rộng 1998, thi đấu ở vòng chính.

## Hạt giống

## Vòng loại

## Kết quả

### Chung kết

### Nửa trên

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

### Nửa dưới

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1991 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1990 – Đơn nữ

Gabriela Sabatini đánh bại hai lần đương kim vô địch Steffi Graf trong trận chung kết, 6–2, 7–6(7–4), giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1990. Đây là trận tái đấu của chung kết Mỹ Mở rộng 1988 và bán kết Mỹ Mở rộng 1989. Sabatini trở thành tay vợt nữ người Argentina đầu tiên vô địch giải Grand Slam. Đây cũng là lần đầu tiên và duy nhất Sabatini đánh bại Graf ở một giải Grand Slam.

Đây là danh hiệu đơn Grand Slam duy nhất của Sabatini, mặc dù đã vào đến 18 trận bán kết trong sự nghiệp.

## Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Sabatini là nhà vô địch; các tay vợt khác hiển thị vòng mà họ bị loại.

## Vòng loại

## Kết quả

### Chung kết

### Nửa trên

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

### Nửa dưới

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1990 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1989 – Đơn nữ

Steffi Graf bảo vệ danh hiệu thành công khi đánh bại Martina Navratilova 3–6, 7–5, 6–1 trong trận chung kết giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1989.

Đáng chú ý đây là kì Grand Slam cuối cùng của tay vợt 6 lần vô địch Mỹ Mở rộng Chris Evert. Bà thất bại trước Zina Garrison ở tứ kết. Đây là trận tứ kết Grand Slam thứ 54 của bà (trong Grand Slam thứ 56 tham gia), một kỉ lục Kỉ nguyên Mở. Bà vào đến tứ kết trong tất cả 19 giải Mỹ Mở rộng từng tham gia, 17 lần vào bán kết hoặc hơn.

## Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Steffi Graf là nhà vô địch; các tay vợt khác hiển thị vòng mà họ bị loại.

#  Steffi Graf *(*'Champion*')*
#  Martina Navratilova *(Runner-up)*
#  Gabriela Sabatini *(Bán kết)*
#  Chris Evert *(Tứ kết)*
#  Zina Garrison *(Bán kết)*
#  Arantxa Sánchez Vicario *(Tứ kết)*
#  Manuela Maleeva *(Tứ kết)*
#  Helena Suková *(Tứ kết)*
#  Pam Shriver *(Vòng một)*
#  Mary Joe Fernández *(Vòng một)*
#  Jana Novotná *(Vòng hai)*
#  Monica Seles *(Vòng bốn)*
#  Natalia Zvereva *(Vòng bốn)*
#  Katerina Maleeva *(Vòng hai)*
#  Conchita Martínez *(Vòng bốn)*
#  Hana Mandlíková *(Vòng ba)*

## Vòng loại

## Kết quả

### Key
* Q = Qualifier
* WC = Wild Card
* LL = Lucky Loser
* r. = retired

### Chung kết Eight

### Earlier rounds

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1989 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1988 – Đơn nữ

Steffi Graf giành chức vô địch, đánh bại Gabriela Sabatini trong trận chung kết 6–3, 3–6, 6–1 giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1988. Do đó, Steffi trở thành tay vợt nữ thứ 3 giành cú  Grand Slam, sau Maureen Connolly Brinker và Margaret Court. Đây là bước thứ tư để bà hoàn tất Golden Slam đầu tiên và duy nhất của mình. Trận đấu cũng là trận chung kết Grand Slam đầu tiên của Sabatini, sau đó còn vào thêm 2 trận chung kết Grand Slam nữa trong sư nghiệp. Ngoài ra, Graf cũng hoàn tất Grand Slam Sự nghiệp ở nội dung đơn. Martina Navratilova là đương kim vô địch, tuy nhiên bà thất bại ở tứ kết trước Zina Garrison.

## Hạt giống

## Vòng loại

## Kết quả

### Chung kết

### Nửa trên

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

### Nửa dưới

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1988 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1986 – Đơn nữ

Martina Navratilova đánh bại Helena Suková 6–3, 6–2 trong trận chung kết giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1986. Navratilova trở thành tay vợt nữ đầu tiên trong Kỷ nguyên Mở vô địch Mỹ Mở rộng sau khi cứu match point trước Steffi Graf ở bán kết. Hana Mandlíková là đương kim vô địch, tuy nhiên bà thất bại ở vòng bốn trước Wendy Turnbull.

## Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Martina Navratilova là nhà vô địch; các tay vợt khác hiển thị vòng mà họ bị loại.

#  Martina Navratilova *(*Vô địch*')*
#  Chris Evert *(Bán kết)*
#  Steffi Graf *(Bán kết)*
#  Hana Mandlíková *(Vòng bốn)*
#  Pam Shriver *(Tứ kết)*
#  Claudia Kohde-Kilsch *(Vòng bốn)*
#  Helena Suková *(Chung kết)*
#  Bonnie Gadusek *(Tứ kết)*
#  Manuela Maleeva *(Tứ kết)*
#  Kathy Rinaldi *(Vòng một)*
#  Gabriela Sabatini *(Vòng bốn)*
#  Zina Garrison *(Vòng bốn)*
#  Stephanie Rehe *(Vòng bốn)*
#  Catarina Lindqvist *(Vòng bốn)*
#  Kathy Jordan *(Vòng bốn)*
#  Carling Bassett *(Vòng một)*

## Vòng loại

## Kết quả

### Key
* Q = Qualifier
* WC = Wild Card
* LL = Lucky Loser
* r. = retired

### Chung kết Eight

### Earlier rounds

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1986 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1984 – Đơn nữ

Đương kim vô địch Martina Navratilova đánh bại Chris Evert, trong trận chung kết 4–6, 6–4, 6–4, giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1984.

Đây là danh hiệu Grand Slam thứ 6 liên tiếp của Navratilova, bằng kỉ lục của Margaret Court và Maureen Connolly về số danh hiệu Grand Slam liên tiếp giành được. Navratilova trở thành tay vợt đầu tiên trong lịch sử vô địch Grand Slam trên các mặt sân đất nện, cỏ và sân cứng trong cùng một năm, sau khi vô địch Pháp Mở rộng và Wimbledon trong cùng năm.

Đây là kì Grand Slam đầu tiên của tay vợt số 3 Thế giới trong tương lai và vô địch Mỹ Mở rộng 1990 Gabriela Sabatini.

## Hạt giống

## Vòng loại

## Kết quả

### Chung kết

### Nửa trên

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

### Nửa dưới

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Xem thêm
* Evert–Navratilova rivalry

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1984 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1983 – Đơn nữ

Hạt giống số 1 Martina Navratilova đánh bại đương kim vô địch Chris Evert, 6–1, 6–3, trong trận chung kết giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1983. Navratilova hoàn tất Grand Slam Sự nghiệp.

Jo Durie vào đến bán kết Grand Slam, đây là lần cuối cùng một tay vợt nữ người Anh Quốc vào đến bán kết của một giải Grand Slam cho đến Johanna Konta vào bán kết Giải quần vợt Úc Mở rộng 2016.

## Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Martina Navratilova là nhà vô địch; các tay vợt khác hiển thị vòng mà họ bị loại.

#  Martina Navratilova *(*'Vô địch*')*
#  Chris Evert *(Chung kết)*
#  Andrea Jaeger *(Tứ kết)*
#  Tracy Austin *(Rút lui)*
#  Pam Shriver *(Bán kết)*
#  Wendy Turnbull *(Vòng ba)*
#  Sylvia Hanika *(Tứ kết)*
#  Hana Mandlíková *(Tứ kết)*
#  Andrea Temesvári *(Vòng ba)*
#  Zina Garrison *(Vòng bốn)*
#  Barbara Potter *(Vòng hai)*
#  Kathy Rinaldi *(Vòng hai)*
#  Claudia Kohde-Kilsch *(Vòng hai)*
#  Jo Durie *(Bán kết)*
#  Virginia Ruzici *(Vòng một)*
#  Kathy Jordan *(Vòng bốn)*

## Vòng loại

## Kết quả

### Chung kết Eight

### Earlier rounds

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Xem thêm
* Evert–Navratilova rivalry

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1983 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1982 – Đơn nữ

Chris Evert đánh bại Hana Mandlíková, 6–3, 6–1, trong trận chung kết giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1982. Đây là danh hiệu Mỹ Mở rộng thứ sáu của Chris Evert, một kỉ lục Kỉ nguyên Mở cùng với Serena Williams. Tracy Austin là đương kim vô địch, tuy nhiên thất bại ở tứ kết trước Hana Mandlíková.

## Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Chris Evert là nhà vô địch; các tay vợt khác hiển thị vòng mà họ bị loại.

Vị trí của Hanika được thay bằng hạt giống số 9 Bunge; vì vậy vị trí của Bunge được thay bằng tay vợt xếp thứ 17 Bonnie Gadusek.

## Vòng loại

## Kết quả

### Key
* Q = Qualifier
* WC = Wild Card
* LL = Lucky Loser
* r = retired

### Chung kết Eight

### Earlier rounds

#### Nhánh 1

#### Nhánh 2

#### Nhánh 3

#### Nhánh 4

#### Nhánh 5

#### Nhánh 6

#### Nhánh 7

#### Nhánh 8

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1982 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả
Lý thuyết kiểm soát xã hội

Trong tội phạm học, **lý thuyết kiểm soát xã hội** đề xuất rằng việc khai thác quá trình xã hội hóa và học tập xã hội sẽ xây dựng sự tự kiểm soát và làm giảm xu hướng đam mê hành vi được thừa nhận là phản xã hội. Lý thuyết này xuất phát từ các lý thuyết chức năng của tội phạm và được phát triển bởi Ivan Nye (1958), người đã đề xuất rằng có ba loại kiểm soát:

* Trực tiếp: qua đó hình phạt bị đe dọa hoặc áp dụng cho hành vi sai trái, và sự tuân thủ được cha mẹ, gia đình và nhân vật có thẩm quyền khen thưởng. 
* Gián tiếp: bằng cách xác định với những người ảnh hưởng đến hành vi, nói bởi vì hành vi phạm pháp của anh ta hoặc cô ta có thể gây ra đau đớn và thất vọng cho cha mẹ và những người khác mà anh ta hoặc cô ta có mối quan hệ thân thiết. 
* Nội bộ: theo đó một thanh niên kiềm chế sự phạm pháp thông qua lương tâm hoặc siêu tôi.

## Định nghĩa
Lý thuyết kiểm soát xã hội đề xuất rằng các mối quan hệ, cam kết, giá trị, chuẩn mực và niềm tin của mọi người đều khuyến khích họ không vi phạm pháp luật. Do đó, nếu các quy tắc đạo đức được tiếp thu và các cá nhân bị ràng buộc và có quan hệ trong cộng đồng rộng lớn hơn của họ, họ sẽ tự nguyện giới hạn xu hướng của họ để không thực hiện các hành vi lệch lạc. Lý thuyết này tìm cách hiểu những cách có thể làm giảm khả năng tội phạm phát triển ở các cá nhân. Nó không xem xét các vấn đề động lực, chỉ đơn giản là bắt đầu rằng con người có thể chọn tham gia vào một loạt các hoạt động, trừ khi phạm vi bị giới hạn bởi các quá trình xã hội hóa và học tập xã hội. Lý thuyết này xuất phát từ quan điểm của người Hobbes về bản chất con người như được thể hiện trong Leviathan, tức là tất cả các lựa chọn đều bị hạn chế bởi các khế ước, thỏa thuận và đồng thuận xã hội ngầm giữa mọi người. Do đó, đạo đức được tạo ra trong việc xây dựng trật tự xã hội, gán chi phí và hậu quả cho những lựa chọn nhất định và định nghĩa một số là xấu xa, vô đạo đức và/hoặc bất hợp pháp.

## Tham khảo
Craig Lowe

**Stuart Craig Lowe** (sinh ngày 18 tháng 7 năm 1957) là một chính trị gia người Mỹ và là cựu Thị trưởng của Gainesville, Florida. Sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử vào ngày 13 tháng 4 năm 2010, với tỷ lệ 42 phiếu (được tổ chức thông qua một cuộc kể lại tự động) Lowe trở thành thị trưởng của Gainesville. Ông đã tuyên thệ vào ngày 20 tháng 5 năm 2010, trở thành thị trưởng đồng tính công khai đầu tiên của thành phố. Ông đã mất quyền bầu cử lại vào ngày 16 tháng 4 năm 2013 cho cựu Ủy viên Thành phố Ed Braddy sau khi bị bắt vì một DUI trong chiến dịch.

Lowe lần đầu tiên được bầu vào Ủy ban thành phố Gainesville để lấp đầy ghế quận 4 mới được thành lập với nhiệm kỳ một năm vào tháng 4 năm 2003 và liên tiếp đến hai nhiệm kỳ (3 năm) cho đến khi được tuyên thệ nhậm chức thị trưởng.

Lowe cũng từng là Chủ tịch Ủy ban Cơ hội Bình đẳng của Ủy ban Thành phố Gainesville, thành viên của Ủy ban Tiện ích Khu vực, Phát triển Cộng đồng và Ủy ban Kế hoạch & Tầm nhìn Toàn quận cũng như Cơ quan Tái phát triển Cộng đồng địa phương, Tổ chức Quy hoạch Giao thông Đô thị Gainesville/Quận Alachua và Ban quản trị thư viện quận Alachua.

Lowe là một thành viên của Thị trưởng chống Liên minh súng bất hợp pháp, một tổ chức được thành lập vào năm 2006 và được đồng chủ trì bởi Thị trưởng thành phố New York Michael Bloomberg và Thị trưởng Boston Thomas Menino.

## Đời tư và giáo dục
Lowe sinh ra và lớn lên ở Atlanta, Georgia. Ông nhận bằng B.S.A. bằng Khoa học đất từ Đại học Georgia. Sau khi chuyển đến Gainesville vào năm 1982, ông đã nhận bằng thạc sĩ về động vật học từ Đại học Florida.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Mayor Lowe's City of Gainesville https://web.archive.org/web/20121106121225/http://www.cityofgainesville.org/tabid/363/Default.aspx
Bathyanthias mexicanus

***Bathyanthias mexicanus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Bathyanthias]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1958.

## Phân bố và môi trường sống
*B. mexicanus* có phạm vi phân bố ở Tây Đại Tây Dương. Loài cá này được tìm thấy dọc theo vùng rìa lục địa ở phía tây của vịnh Mexico, từ ngoài khơi bang Texas (Hoa Kỳ) đến mũi đông bắc của bán đảo Yucatan (Mexico). *B. mexicanus* sống ở vùng nước tương đối sâu, độ sâu khoảng từ 88 đến 274 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *B. mexicanus* là 15&nbsp;cm. Đầu và thân màu đỏ nhạt; vùng ngực màu xám bạc. Dải hẹp màu vàng từ đỉnh môi trên băng qua má, và một dải tương tự ở sau mắt cùng kéo dài đến nắp mang. Vây lưng và đuôi có màu vàng. Vây hậu môn màu vàng nhạt hoặc hơi đỏ. Vây lưng và vây hậu môn có dải màu vàng ở rìa. Vây ngực và vây bụng sẫm màu.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14 - 16.

## Chú thích
Bệnh dịch hạch Mãn Châu

**Bệnh dịch hạch Mãn Châu** là một bệnh dịch hạch thể phổi xảy ra trong khoảng thời gian từ 1910 đến 1911. Bệnh này lây lan chủ yếu ở khu vực Mãn Châu, một số trường hợp được báo cáo ở Bắc Kinh và Thiên Tân. Do không có vắc-xin, bệnh dịch hạch này rất nguy hiểm. Ước tính 60.000 người tử vong, bao gồm cả bác sĩ và y tá.

## Lịch sử
Bệnh dịch hạch được cho là có nguồn gốc từ một loại rái cá cạn bị viêm phổi do vi khuẩn. Ở Mãn Châu, những con rái cá cạn này bị săn lùng để lấy lông. Đây là một căn bệnh lây lan qua đường không khí cực kỳ nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong gần như là 100%. Sự lây lan của nó ngày càng nghiệm trọng khi nhóm thợ săn hay tụ tập và những người lao động di chuyển trở về quê nhân dịp Tết Nguyên đán.

Bác sĩ Ngũ Liên Đức (伍連德, *Wu Lien-teh*) tại Đại học Cambridge là người chỉ đạo các hành động nhằm chấm dứt bệnh dịch, thúc đẩy phong tỏa và yêu cầu đeo khẩu trang vải.  Tháng 4 năm 1911, ông cũng triệu tập Hội nghị về bệnh dịch hạch quốc tế tại Thẩm Dương. Đây là sự kiện lớn, quy tụ nhóm các nhà khoa học quốc tế liên quan đến kiểm soát dịch bệnh.

Chính phủ Trung Quốc cũng kêu gọi các bác sĩ nước ngoài đến để hỗ trợ cứu chữa, một số bác sĩ đã hy sinh do mắc chính căn bệnh này. Tại Cáp Nhĩ Tân, bác sĩ Pháp Gérald Mesny (Đại học Y khoa Hoàng gia ở Thiên Tân) có tranh luận về khuyến nghị của bác sĩ Ngũ trong vấn đề đeo khẩu trang; Vài ngày sau, bác sĩ người Pháp này qua đời do ông đến thăm khám bệnh nhân nhưng không đeo khẩu trang. Một vị bác sĩ khác là Arthur F. Jackson, 26 tuổi, một bác sĩ truyền giáo của Giáo hội Tự do Scotland. Sau khi kiểm tra và cách ly hàng trăm người lao động nghèo, ông mắc bệnh trong 8 ngày và qua đời tại Thẩm Dương.

Khi dịch bệnh kết thúc, tổng số người chết lên tới khoảng 60.000 người. Các thành phố bị ảnh hưởng nặng nề nhất là Trường Xuân, Cáp Nhĩ Tân và Thẩm Dương. Có trường hợp được tìm thấy ở Bắc Kinh và Thiên Tân.

## Ý nghĩa của dịch đối với y học thế giới

Bệnh dịch hạch Mãn Châu được nhấn mạnh tầm quan trọng của phản ứng y tế đa quốc gia, là tiền đề quan trong trong việc thành lập Tổ chức Y tế Thế giới.  Đeo khẩu trang vải cho các bác sĩ, y tá, bệnh nhân và một phần dân số lần đầu tiên được coi là một biện pháp ngăn chặn dịch bệnh.  Dịch bệnh này cũng có ảnh hưởng trong việc thiết lập sử dụng các thiết bị bảo hộ cá nhân nhằm ngăn chặn sự lây lan của bệnh tật, là tiền đề để tạo ra bộ quần áo chống chất nguy hiểm (*[[hazmat suit]]*) hiện nay.

Sự phối hợp và biện pháp phòng ngừa nêu trên cũng được áp dụng trong các dịch bệnh truyền nhiễm khác như dịch Ebola ở Tây Phi (2013-2016 )  và đại dịch COVID-19 (2019-?).

## Tham khảo
Lương Thế Thành

**Lương Thế Thành** (sinh ngày 1 tháng 10 năm 1982) là một nam diễn viên người Việt Nam. Hiện tại anh đang là diễn viên kịch thuộc sân khấu kịch Thiên Đăng.

## Tiểu sử và sự nghiệp
Lương Thế Thành sinh ngày 1 tháng 10 năm 1982 tại tỉnh Tiền Giang.

Năm 2003, anh lên Sài Gòn thi vào trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh. Chỉ sau 1 học kỳ anh đã may mắn được lựa chọn để đảm nhận vai *[[Lê Quý Đôn]]* trong bộ phim chuyển thể từ truyện cổ tích cùng tên. Không lâu sau đó, Lương Thế Thành tiếp tục góp mặt trong phim *Trái tim vàng son*. Đây là bộ phim kể về đề tài chiến tranh.

Đến năm thứ 2, Lương Thế Thành được đạo diễn Đinh Đức Liêm lựa chọn vào vai chính trong bộ phim *[[Miền đất phúc]]*. Đây được xem như bộ phim đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp diễn xuất của anh. Cũng trong năm này, anh còn đóng thêm 7 phim nữa là: *[[Cổng mặt trời (phim truyền hình)|Cổng Mặt Trời]],* Hạnh Phúc Của Người Khác*,* Lối Sống Sai Lầm*, [[Giọt đắng|Giọt Đắng]],* Mùi Ngò Gai, *Tôi Yêu Cô Đơn* và *Trái Tim Hoa Hồng*.

Tính đến nay, anh đã tham gia rất nhiều bộ phim nhưng hầu hết trong các phim anh đều đảm nhận vai chính diện.

Bên cạnh việc đóng phim, Lương Thế Thành cũng từng góp mặt trong MV ca nhạc của nữ ca sĩ Mỹ Tâm: *Chuyện như chưa bắt đầu* và *Em phải làm sao*.

Khoảng cuối năm 2005, anh được nghệ sĩ Thanh Phương (1977 - 2008) đưa về sân khấu kịch Idecaf và đã làm việc ở đây được hơn 12 năm. 

## Phim đã tham gia
### Truyền hình

### Điện ảnh

## Diễn kịch

## Đóng MV

## Đời tư
Năm 2016, Lương Thế Thành đã kết hôn với Miss Sunplay 2007, người mẫu, diễn viên Thúy Diễm - người từng nhiều lần đóng cặp với anh trên màn ảnh. Cả hai đã có với nhau một đứa con trai tên là Bảo Bảo (sinh 2018).

## Giải thưởng

## Tham khảo

* Lương Thế Thành trên Youtube
Cao Tắc

**Cao Tắc** (, , 1637 – 1670), hiệu **Nghê Am** (霓庵), **Kính Nhất Chủ nhân** (敬一主人), **Kính Nhất Đạo nhân** (敬一道人), là hoàng tử thứ sáu của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực.

## Cuộc đời
Cao Tái sinh vào giờ Tý, ngày 16 tháng 2 (âm lịch) năm Sùng Đức thứ 2 (1637) trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai của Thanh Thái Tông Hoàng Thá i Cực và Thứ phi Nạp Lạt thị. Năm Thuận Trị thứ 9 (1652), ông được phong Phụ quốc công. Đến năm Khang Hi thứ 8 (1669), thì được tấn phong Trấn quốc công. Năm thứ 9 (1670), ngày 22 tháng 7, ông qua đời vì bệnh ở tuổi 34, được truy thụy **"Khác Hậu**" (慤厚).

## Đánh giá

* "Trì Bắc ngẫu đàm" của Vương Sĩ Chân: "Tính đạm bạc, như khô thiền lão nạp, hay đọc sách, giỏi đánh đàn, khéo thi họa, tinh thông nhạc lý, vui vẻ cùng văn sĩ qua lại. Thường thấy ông phỏng theo Vân Lâm tiểu phúc, văn chương đạm viễn, thoát khỏi biên giới thông thường".

## Tác phẩm văn học

### Thơ

* Bính ngọ Trung thu

* Mậu thân xuân nhật hành thứ kế môn đăng độc nhạc tự các

* Túc hương nghiêm tự tuyệt đính

### Các tác phẩm khác

* Cung Thọ đường tập (恭寿堂集).
* Du Thiên Sơn tổ việt tự đăng Liên Hoa Phong (游千山祖越寺登莲花峰).

## Tương quan
Sau khi Cao Tắc nhập kỳ, ông được phân vào Chính Hoàng kỳ Đệ nhị tộc, cùng kỳ tịch với Diệp Bố Thư, là một trong số ít những Tông thất bị đãi vào Thượng Tam kỳ, nguyên nhân chính là do thân phận quá thấp, không thể vào Nhập bát phân.

## Gia quyến

* Đích Phu nhân: Nhan Trát thị (颜扎氏), con gái của Tử tước *Lại Đồ Khố* (赉图库).

### Con trai

# Tĩnh Hằng (靖恆, 1661 - 1740), mẹ là Nhan Trát thị. Năm 1670 tập phong Bất nhập Bát phân Phụ quốc công. Năm 1697 thụ Nội đại thần. Năm 1722 thụ Lĩnh thị vệ Nội đại thần, sau bị cách thối (1724). Năm 1728 cách tước Phụ quốc công. Có mười một con trai.
# Triêu Đan (朝丹, 1662 - 1669), mẹ là Nhan Trát thị. Chết yểu.
# Vân Thăng (雲升, 1664 - 1725), mẹ là Nhan Trát thị. Năm 1678 được phong Bất nhập Bát phân Phụ quốc công. Năm 1687 thụ Nội đại thần. Năm 1697 cách tước và toàn bộ chức vị. Kế thê là Nữu Hỗ Lộc thị, con gái của Át Tất Long. Có năm con trai.
# Nguyên Trí (元智, 1667 - 1681), mẹ là Nhan Trát thị. Chết yểu.
# Thành Phu (成孚, 1669 - 1724), mẹ là Nhan Trát thị. Năm 1683 được phong Bất nhập Bát phân Phụ quốc công. Năm 1687 thụ Nội đại thần. Năm 1721 cách tước và toàn bộ chức vị. Có năm con trai.

## Tham khảo

* Ái Tân Giác La Tông phổ 
* Thanh sử cảo, Quyển 219, Liệt truyện lục, Chư vương ngũ
Thủy điện Trạm Tấu

**Thủy điện Trạm Tấu** là thủy điện xây dựng trên dòng *[[ngòi Thia]]* tại vùng đất các xã Trạm Tấu và Pá Hu huyện Trạm Tấu tỉnh Yên Bái, Việt Nam.

*Thủy điện Trạm Tấu* có công suất lắp máy 30 MW với 2 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 123 triệu KWh, khởi công năm 2016, hoàn thành năm 2018.

## Ngòi Thia
**[[Ngòi Thia]]** là một phụ lưu cấp 1 của sông Hồng, chảy ở các huyện phía tây tỉnh Yên Bái.

Ngòi Thia dài chừng 165&nbsp;km, diện tích lưu vực 1563&nbsp;km².

Ngòi Thia bắt nguồn từ hợp lưu nhiều suối ở vùng núi huyện Trạm Tấu, trong đó dòng lớn nhất là "*Nậm Tia*", từ phía tây xã Xả Hồ và Hát Lìu. Độ cao bình quân của lưu vực Ngòi Thia tới 907 m, độ chênh lệch lưu lượng giữa mùa lũ và mùa cạn lên tới 480 lần.

Ngòi Thia chảy về thung lũng Nghĩa Lộ, và tại Nông trường Liên Sơn thì tiếp nhận dòng Nậm Min từ hướng tây bắc đổ vào .

Từ đó sông chảy hướng gần đông, rồi gần bắc, và đổ vào sông Hồng ở xã Yên Hợp, Văn Yên tỉnh Yên Bái .

Ngòi Thia là dòng sông giàu tiềm năng thủy điện, và trên dòng chính hiện đã có 5 thủy điện, chưa kể trên các phụ lưu.
* **[[Thủy điện Văn Chấn]]** có công suất lắp máy 57 MW, sản lượng điện hàng năm 246,5 triệu KWh, xây dựng trên dòng ngòi Thia tại vùng đất các xã Suối Quyền và An Lương, huyện Văn Chấn, hoàn thành tháng 11/2013. 
* **[[Thủy điện Thác Cá]] 1** có công suất lắp máy 27 MW, sản lượng điện hàng năm 99 triệu KWh, xây dựng trên dòng ngòi Thia ở vùng đất xã Mỏ Vàng huyện Văn Yên, khởi công tháng 4/2018, dự kiến hoàn thành năm 2020. 
* **[[Thủy điện Thác Cá]] 2** có công suất lắp máy 14,5 MW, sản lượng điện hàng năm 55 triệu KWh, xây dựng trên dòng ngòi Thia ở vùng đất xã Mỏ Vàng huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái. 
* **[[Thủy điện Đồng Sung]]** có công suất lắp máy 20 MW, sản lượng điện hàng năm 68 triệu KWh, xây dựng trên dòng ngòi Thia ở vùng đất xã Yên Phú và Đại Phác huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái, khởi công tháng 1/2018, hoàn thành năm 2019. 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Danh sách các thủy điện tại Việt Nam
Bruno Lozano

**Bruno "Ralphy" Lozano** là một chính khách người Mỹ và là thị trưởng của Del Rio, Texas.

## Tuổi thơ
Lozano được sinh ra ở Del Rio vào đầu những năm 1980. Ông từng là cựu tuần tra của lực lượng an ninh trong quân đội Hoa Kỳ. Trong thời gian làm việc với Không quân Hoa Kỳ, ông được giao nhiệm vụ thi hành chính sách Không hỏi, không nói, thông báo cho các thành viên dịch vụ đồng tính về việc họ bị sa thải. Do đó, Lozano, người đồng tính, cho biết ông chọn không tham gia. Ông làm tiếp viên sau đó.

## Sự nghiệp chính trị
Lozano đã được biết đến trong thị trấn của mình vì nỗ lực làm sạch đường thủy. Theo Lozano, tuy nhiên, ông chỉ quyết định bước vào đời sống chính trị vào năm 2016, bị ép buộc bởi các bạn học cũ thời trung học trong một bữa tiệc đoàn tụ của lớp. Ông đã chỉ trích các chính sách kinh tế của tòa thị chính, theo ông khiến nền kinh tế địa phương trì trệ và phụ thuộc vào quân đội Hoa Kỳ để kiếm việc làm ngay cả khi các thành phố lân cận bùng nổ. Ông kêu gọi cử tri Millennial phá vỡ sự nắm giữ của Baby Boomers đối với quyền lực chính trị địa phương.

Một đảng viên Dân chủ, ông đã chạy đua với thị trưởng đương nhiệm Robert Garza trong cuộc bầu cử ngày 5 tháng 5 năm 2018 và giành chiến thắng sít sao, nhận được 62% số phiếu. Một cuộc kể lại sau đó đã xác nhận kết quả.

Chiến thắng của ông đã nhận được sự chú ý trên tờ *[[The Huffington Post]]* và báo chí LGBT quốc gia, trong đó nêu bật cả sự nghiệp quân sự và hình ảnh rực rỡ của ông.

## Tham khảo
Daniel Lundby

**Daniel Lundby** là một chính khách người Mỹ đến từ Quận Linn, Iowa. Ông đại diện cho quận 68 trong Hạ viện Iowa trong một nhiệm kỳ từ 2013-2015 với tư cách là đảng Dân chủ.

## Tuổi thơ và sự nghiệp
Là người Iowa thế hệ thứ năm, Lundby là con trai của Mary Lundby, một người Cộng hòa đại diện cho Quận Linn trong cơ quan lập pháp từ năm 1987 đến 2009. Ông theo học tại Trường tiểu học Công giáo St. Joseph ở Marion và Trường trung học Regis ở Cedar Rapids. Sau đó, ông đã kiếm được một bằng cấp liên kết từ Kirkwood Community College; Cử nhân Khoa học tại Đại học bang Iowa (2003) và bằng thạc sĩ từ ISU (2011).

## Đời tư
Lundby là người đồng tính công khai.

## Tham khảo
John Lyons (chính khách Dublin)

**John Lyons** (sinh ngày 3 tháng 6 năm 1977) là một cựu chính khách của đảng Lao động Ailen, từng là một Teachta Dála (TD) tại khu vực Dublin North-West từ 2011 đến 2016.

Là con trai của John và Josie Lyons, ông đã tham dự Trinity toàn diện (lúc đó được gọi là Toàn diện của Ballymun).

Ông học tại Đại học Maynooth, lấy bằng BA và HDip, sau đó ông học giáo dục đặc biệt tại Trinity College Dublin.

Ông là người đồng tính công khai và là một trong hai thành viên LGBT công khai đầu tiên của Dáil Éireann, cùng với Dominic Hannigan của Meath East.

Ông mất ghế tại tổng tuyển cử năm 2016 2016.

## Tham khảo
Bọt

**Bọt** là một vật thể được hình thành bằng cách nhốt các túi khí trong chất lỏng hoặc chất rắn.

Một miếng bọt biển tắm và đầu trên một cốc bia là ví dụ về bọt. Trong hầu hết các bọt, thể tích khí lớn, với các màng chất lỏng hoặc rắn mỏng ngăn cách các vùng khí..

Bọt rắn có thể là tế bào kín hoặc tế bào mở. Trong bọt tế bào kín, khí tạo thành các túi rời rạc, mỗi túi được bao quanh hoàn toàn bởi vật liệu rắn. Trong bọt tế bào mở, các túi khí kết nối với nhau. Một miếng bọt biển tắm là một ví dụ về bọt tế bào mở: nước dễ dàng chảy qua toàn bộ cấu trúc, làm dịch chuyển không khí. Thảm cắm trại là một ví dụ về bọt xốp kín: các túi khí được bịt kín với nhau để thảm không thể ngấm nước.

Bọt là ví dụ của phương tiện phân tán. Nói chung, khí có mặt trong bọt, do đó, nó phân chia thành các bong bóng khí có kích thước khác nhau (nghĩa là vật liệu này là polydisperse) Được phân tách bởi các vùng chất lỏng có thể tạo thành màng, mỏng hơn và mỏng hơn khi pha lỏng thoát ra khỏi màng hệ thống. Khi quy mô chính nhỏ, nghĩa là đối với bọt rất mịn, môi trường phân tán này có thể được coi là một loại chất keo.

*Bọt* cũng có thể đề cập đến một cái gì đó tương tự như bọt, chẳng hạn như bọt lượng tử, bọt polyurethane (cao su bọt), bọt XPS, polystyrene, phenolic hoặc nhiều bọt được con người sản xuất khác.

## Kết cấu

Bọt, trong nhiều trường hợp, là một hệ thống đa quy mô.

Một quy mô là bong bóng: bọt vật liệu thường có cấu trúc ngẫu nhiên và có nhiều kích cỡ bong bóng. Với kích thước lớn hơn, nghiên cứu của bọt lý tưởng hóa được gắn liền với những vấn đề toán học của bề mặt tối thiểu và ba chiều tessellations, hay còn gọi là tổ ong. Cấu trúc Weaire -Phelan được coi là tế bào đơn vị (tối ưu) tốt nhất có thể của bọt được sắp xếp hoàn hảo, trong khi luật của Plateau mô tả cách màng xà phòng tạo thành cấu trúc trong bọt.

Ở quy mô thấp hơn bong bóng là độ dày của màng cho bọt siêu bền, có thể được coi là một mạng lưới các màng liên kết được gọi là lamellae. Lý tưởng nhất là các lamellae kết nối theo bộ ba và tỏa ra theo góc120° ra ngoài từ các điểm kết nối, được gọi là biên giới Plateau.

Một quy mô thậm chí thấp hơn là giao diện không khí lỏng ở bề mặt của bọt. Hầu hết thời gian giao diện này được ổn định bởi một lớp cấu trúc lưỡng phần, thường được làm bằng chất hoạt động bề mặt, hạt (Nhũ tương Pickering) hoặc các liên kết phức tạp hơn.

## Tham khảo
Nhà sản xuất truyền hình

**Nhà sản xuất truyền hình** là người chuyên giám sát một hay nhiều phương diện ghi hình của một chương trình truyền hình (bao gồm cả chương trình phim truyện). Một số nhà sản xuất đảm nhận nhiều vai trò hơn là vị trí điều hành đơn thuần, họ có thể ôm ấp ý tưởng về những chương trình mới và đem trình bày cho các đài truyền hình hay mạng truyền hình, nhưng theo sự chấp thuận đó họ lại tập trung vào các vấn đề kinh doanh hơn ví dụ như ngân quỹ và các bản hợp đồng. Những nhà sản xuất khác đang ngày càng can dự nhiều hơn vào những công việc hàng ngày phải làm, tham gia cả các hoạt động như biên kịch, thiết kế bối cảnh, tuyển diễn viên và đứng ra đạo diễn.

Có rất nhiều kiểu nhà sản xuất truyền hình khác nhau. Một nhà sản xuất truyền thống là người chuyên quản lý quỹ tiền mặt của chương trình và duy trì lịch làm việc nhưng giới làm truyền hình hiện đại thì không còn bó mình trong phạm vi hẹp như thế nữa.

## Các kiểu nhà sản xuất truyền hình

## Xem thêm

*Truyền hình tại Việt Nam
* Nhà sản xuất phim điện ảnh
* Nhà sản xuất phim truyền hình
* Đạo diễn điện ảnh
* Đạo diễn truyền hình
* Giám đốc sản xuất
* Nhà biên kịch
* Người sáng tạo nội dung truyền hình

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Producers Guild of America Frequently Asked Questions
Nhà sản xuất phát thanh

**Nhà sản xuất phát thanh** (tiếng Anh: *radio producer*) là người chuyên giám sát quá trình thực hiện các chương trình phát thanh. Danh xưng nghề nghiệp này bao trùm một số loại công việc khác nhau:
* **Nhà sản xuất nội dung** hay **giám đốc sản xuất** chuyên giám sát và bố trí thực hiện một chương trình phát thanh hoặc chuyên đề. Nhà sản xuất nội dung có thể tổ chức lựa chọn âm nhạc, khách mời và người gọi điện thoại cho một chương trình trò chuyện trên đài hoặc các cuộc thi đấu, điều chỉnh thời gian và toàn bộ nội dung chương trình.

## Chú thích

## Đọc thêm
* 
* 

## Liên kết ngoài
* Radio Producer  (creativeskillset.org)
Ghostrunner

***Ghostrunner*** là một tựa game thể loại cyberpunk hành động được triển khai bởi sự phát triển của Studio One More Level (Ba Lan) và xuất bản bởi All in! Games, sẽ được phát hành cho PC, Xbox One và PlayStation 4 vào năm 2020. *Ghostrunner* được đồng sản xuất bởi 3D Realms và được đồng phát triển bởi Slipgate Ironworks.

## Trò chơi
*Ghostrunner* lấy bối cảnh trong tương lai, sau thảm họa toàn cầu. Một thành phố trong một tòa tháp khổng lồ là pháo đài cuối cùng của loài người. Bạo lực và nghèo đói dẫn đến một cuộc nổi loạn. Người chơi đảm nhận vai trò của một vị anh hùng, người duy nhất, có thể chiến đấu cả trong thế giới vật lý và trong không gian ảo. Mục đích là để leo lên tòa tháp và đánh bại người cai trị của nó, Keymaster. Cơ chế cốt lõi của trò chơi là one-hit-one-kill, điều đó có nghĩa là một đòn tấn công là đủ để giết kẻ thù hoặc anh hùng.

Trò chơi được tạo bằng Unreal Engine 4 và hỗ trợ công nghệ RTX của Nvidia.

## Phát hành
*Ghostrunner* đã được công bố trong Gamescom 2019. Bản demo đã phát hành từ ngày 6 tháng 5 đến ngày 13 tháng 5 năm 2020 trên Steam. Trò chơi đã nhận được những bình luận tích cực trước khi phát hành. *[[Forbes]]* gọi trò chơi là sự pha trộn giữa *[[Titanfall]], [[Dishonored]]* và *[[Superhot]].*  Andy Chalk từ *[[PC Gamer]]* gọi trò chơi là sự pha trộn giữa *[[Mirror's Edge]]* và *[[Dishonored]]*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Sức khỏe ở Ba Lan

Tuổi thọ trung bình của người dân Ba Lan là 74,1 tuổi đối với nam năm 2017 và 81,8 đối với nữ. Độ tuổi này vẫn còn thấp hơn ba năm so với mức trung bình của liên minh châu Âu. Ba Lan là quốc gia có tỷ lệ béo phì và có tỷ lệ người rối loạn tâm thần cao.

Theo như Báo cáo tình trạng Sức khỏe Quốc gia năm 2016, nguyên nhân chính gây tử vong ở Ba Lan là:

* Bệnh tim mạch (45% tổng số ca tử vong) 
* Ung thư (25,4% tổng số ca tử vong) 
* Các lý do bên ngoài khác: tự tử, chấn thương lao động và té ngã (5,7% tổng số ca tử vong)

## Hành vi không lành mạnh
Độ tuổi hợp pháp để mua thuốc lá hoặc rượu là 18.

Báo cáo tình hình sức khỏe quốc gia năm 2016 chỉ ra hút thuốc, lạm dụng rượu và thừa cân/béo phì là những yếu tố chính góp phần làm cho số năm sống bị giảm trong thang năm sống điều chỉnh theo mức độ bệnh tật:

* hút thuốc lấy đi 18,6 năm cuộc đời từ đàn ông và 7,9 năm cuộc đời từ phụ nữ; 
* Lạm dụng rượu là nguyên nhân của việc mất 9,5 năm cuộc đời đối với đàn ông và 1,7 năm cuộc đời đối với phụ nữ. Tiêu thụ rượu trung bình là 10,7 lít/người/năm, cao hơn một chút so với mức trung bình 10,2 lít của châu Âu 
* thừa cân và béo phì gây ảnh hưởng lớn với 9,6 năm giảm nói chung. Vấn đề thừa cân và béo phì tồn tại giữa 62 - 68% nam giới và 46 - 60% phụ nữ

Hút thuốc tự gây mất 13,1% cuộc sống, trong đó các yếu tố hành vi lấy đi 36% cuộc sống.

Lệnh cấm hút thuốc ở nơi công cộng đã được đưa ra vào ngày 15 tháng 11 năm 2010, với mức phạt lên tới 500 zlotys. Phòng hút thuốc, được gọi là 'palarnia' trong tiếng Ba Lan, được phép nhưng không được phép phục vụ thức ăn trong đó. Các thành phố có thể mở rộng lệnh cấm đến những nơi như công viên và trạm xe buýt.

Mức tiêu thụ rượu trung bình trong năm 2015 là 19,8 lít/năm đối với nam và 5,8 lít mỗi năm đối với nữ. Bia được tiêu thụ nhiều hơn so với rượu vang.

## Tham khảo
Hoài niệm PRL

Trong văn hóa Ba Lan, **hoài niệm Ba La cộng sản** là hoài niệm về các khía cạnh của cuộc sống ở Cộng hòa Nhân dân Ba Lan (viết tắt tiếng Ba Lan: **PRL**).. Cũng như những biểu hiện khác của hoài niệm Cộng sản, đối với những người sống trong thời đại của PRL, hai yếu tố chính của hoài niệm PRL là sự bất mãn với hiện tại và ký ức về quá khứ hạnh phúc và đầy hồi ức nhất. Các doanh nghiệp đã nhanh chóng ứng phó với hiện tượng này bằng cách đổi mới việc sản xuất các sản phẩm từ thời PRL, như kem ấm, Polo-Cockta, xe máy Junak, bột giặt Ludwik và máy hút bụi Tiger.

## Tham khảo
Đối tượng thuộc di sản văn hóa ở Ba Lan

**Đối tượng thuộc di sản văn hóa ở Ba Lan** (  ) được theo dõi bởi Ủy ban di sản quốc gia Ba Lan.

Sự gia tăng nhận thức cộng đồng ở Ba Lan về di sản văn hóa sau những thiệt hại trong Thế chiến II, phần lớn là công việc của Jan Zachwatowicz, người Ba Lan ký Hiến chương Venice.

Theo luật pháp Ba Lan, "zabytek" được định nghĩa là "vật phẩm bất động hoặc có thể di chuyển, các bộ phận của chúng, là một sản phẩm của con người hoặc sản phẩm phụ của nó, và đưa ra một minh chứng cho kỷ nguyên hoặc sự kiện trong quá khứ và được bảo quản lợi ích xã hội do tính chất lịch sử, nghệ thuật hoặc khoa học của chúng. " Nói một cách tổng quát hơn, "zabytek" liên quan đến các đối tượng có thể di chuyển và bất động, bao gồm cả những thứ được công nhận là có giá trị bởi nhà nước hoặc các tổ chức khác, và bằng ngôn ngữ thông tục hơn, những thứ được công nhận bởi các cá nhân.

## Phân loại theo loại
Các di sản văn hóa được chính thức phân loại thành ba loại: đối tượng di sản có thể di chuyển, đối tượng di sản không thể di chuyển, đối tượng di sản khảo cổ.

### Zabytek không thể di chuyển
Zabytek không thể di chuyển có thể được phân loại như sau:

* các tòa nhà hoặc các công trình cá nhân khác như nghệ thuật công cộng hoặc đài tưởng niệm có giá trị văn hóa quan trọng. 
* Nhóm các tòa nhà tạo thành một cấu trúc mạch lạc, bất kể giá trị cá nhân, chẳng hạn như *cảnh quan văn hóa* hoặc *cảnh quan thành phố*. 
* Công viên có tầm quan trọng về văn hóa, bao gồm các di tích tự nhiên như cây có giá trị, nhóm cây (công viên, rừng, làn đường, v.v.) hoặc một tảng đá.

### Zabytek có thể di chuyển
Di sản văn hóa có thể di chuyển, chẳng hạn như các đối tượng khảo cổ, di sản sách tham khảo và các tác phẩm nghệ thuật lớn, được xếp vào một danh sách quốc gia riêng biệt.

### Zabytek khảo cổ
Một khu khảo cổ, hoặc bất kỳ khu vực nào có dấu vết can thiệp của con người trước đây với tầm quan trọng văn hóa đáng chú ý, được xếp vào loại riêng biệt.

## Phân loại theo hình thức công nhận
Các đối tượng được công nhận là di sản văn hóa được pháp luật bảo vệ theo bốn cách:

* nếu một đối tượng được thêm vào sổ đăng ký đối tượng di sản văn hóa (*Rejestr zabytków*) 
* nếu di sản gán một trạng thái đặc biệt của Di tích lịch sử (*Pomnik historii*); xem Danh sách các di tích lịch sử (Ba Lan) để biết danh sách đầy đủ 
* nếu đối tượng được phân loại là công viên văn hóa (*Park kulturowy*) 
* nếu một chính quyền địa phương tuyên bố đối tượng cần được bảo vệ

## Xem thêm

* Văn hóa Ba Lan 
* Di sản quốc gia 
* Di sản thế giới của Ba Lan 
* Danh sách di tích lịch sử (Ba Lan)

## Ghi chú

## Tham khảo

## Đọc thêm

* 
* 
* 
*
Ủy ban di sản quốc gia Ba Lan

**Ủy ban di sản quốc gia Ba Lan** () là một tổ chức chính phủ Ba Lan chịu trách nhiệm cho các đối tượng được coi là quan trọng nhất đối với di sản văn hóa của quốc gia.

## Danh sách di sản
Viện quản lý danh sách Di sản quốc gia theo *Pháp lệnh số 32* của Bộ Văn hóa và Di sản quốc gia (Ba Lan), được thông qua vào ngày 23 tháng 12 năm 2010  Các đối tượng được bảo vệ bao gồm A) địa điểm bất động, B) đối tượng di chuyển và C) di tích khảo cổ. Ba loại cơ bản này được phân loại thành ba cấp Di sản Quốc gia, trước hết là Danh sách Di sản Thế giới của Ba Lan, thứ hai là danh sách Di tích Lịch sử, là các địa điểm được Thủ tướng đặt tên và thứ ba là danh sách Di sản văn hóa.

Viện cũng nắm giữ danh sách các công viên quốc gia được bảo vệ bởi "điều khoản luật 16 về bảo vệ di tích và quyền giám hộ di tích ngày 23 tháng 7 năm 2003".

## Các hoạt động khác
Viện tổ chức Ngày di sản châu Âu tại Ba Lan, cũng như tiến hành nghiên cứu về bảo tồn di sản.

## Xem thêm

* Văn hóa Ba Lan

## Tham khảo
Wiadomości

***Wiadomości*** (*Tin tức*) là chương trình tin tức chính của Ba Lan do Telewizja Polska sản xuất và phát lần đầu tiên trên kênh TVP1. Phiên bản chính được phát sóng hàng ngày lúc 7:30 tối CET. Nó được công chiếu vào ngày 18 tháng 11 năm 1989 và đã thành công với *[[Dziennik Telewizyjny]]* (Tạp chí Truyền hình), được phát sóng trong thời kỳ cộng sản trong hơn 31 năm. Wiadomości là một trong những bản tin được xem nhiều nhất ở Ba Lan, với lượng người xem trung bình là 4,3 triệu trong năm 2010 

Kể từ ngày 14 tháng 9 năm 2016, tổng biên tập dẫn dắt bản tin là Jarosław Olechowski.

Kể từ lần đầu tiên phát sóng, một chữ W gồm hai chữ V đóng vai trò là biểu tượng chính thức của chương trình.

## Lịch sử
*Wiadomości đã* thay thế *[[Dziennik Telewizyjny]]* khét tiếng (), mỗi bản tin là biểu tượng của sự tuyên truyền của cộng sản tại Cộng hòa Nhân dân Ba Lan trong Chiến tranh Lạnh. Phiên bản đầu tiên của *Wiadomości* được phát sóng vào ngày 18 tháng 11 năm 1989 và được tổ chức bởi nhà báo Wojciech Reszczyński. Reszczyński đã chào đón khán giả bằng một thông điệp: "Chào buổi tối, tôi hy vọng rằng chương trình này sẽ nhận được sự chấp thuận của bạn trong những ngày tới. Thông tin trong chương trình này sẽ tốt hoặc xấu, nhưng luôn luôn đúng và chúng tôi tin tưởng vào sự giúp đỡ và hợp tác." 

## Dẫn chương trình hiện tại

### Bản tin chính (19:30)

* Edyta Lewandowska (2019-2023)
* Danuta Holecka (1997, 2003-2004, 2010, 2016-2023)
* Michał Adamchot (2004, 2011-2012, 2016-2023)

### Các bản tin khác (vào các ngày trong tuần: 8:00, 12:00, 15:00)

* Katarzyna Trzaskalska (2017-hiện tại) 
* Agnieszka Oszchot (2017-hiện tại) 
* Michał Rynkowski (2018-hiện tại) 
* Bartłomiej Graczak 2018-hiện tại)

## Xem thêm

* Teleexpress 
* Paranoma (chương trình Ba Lan)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Wiadomości on IMDb
Tông sắc của Gniezno

***Ex commisso nobis***, thường được gọi là ***Bull of Gniezno***, là một tông sắc được ban hành vào ngày 7 tháng 7 năm 1136 bởi Giáo hoàng Innocent II. Tông sắc tách Tòa Giám mục Gniezno ra khỏi Tổng Giám mục Magdeburg. Từ góc độ lịch sử, tông sắc đặc biệt quan trọng vì nó chứa bản ghi chép sớm nhất của ngôn ngữ Ba Lan. Học giả ngôn ngữ Slavic Aleksander Brückner gọi tài liệu này là "*złota bulla języka polskiego*" (tông sắc vàng của ngôn ngữ Ba Lan).

## Bối cảnh lịch sử
Cuộc bầu cử Giáo hoàng Innocent II vào năm 1130 đã thúc đẩy một sự ly giáo trong Giáo hội Công giáo La Mã. Nhà thờ Ba Lan ủng hộ việc bổ nhiệm Antipope Anacletus II, trong khi Saint Norbert của Xanten, Tổng giám mục Magdeburg, vẫn trung thành với Innocent. Trong những năm cuối của Norbert, ông là thủ tướng và cố vấn cho Lothair II, Hoàng đế La Mã thần thánh, và thuyết phục ông lãnh đạo một đội quân đến Rome để khôi phục lại Innocent cho giáo hoàng vào năm 1133.

Sau cái chết của Norbert, Lothair gây áp lực cho Innocent bằng cách ban hành lệnh từ chối sự độc lập và thẩm quyền của Tổng Giám mục Gniezno, và khẳng định quyền lực của Tổng Giám mục Magdeburg đối với Tổng giáo phận Gniezno và, theo mặc định, toàn bộ nhà thờ Ba Lan. Kết quả là, các vị linh mục Ba Lan đã thề trung thành với Antipope.

Vào tháng 8 năm 1135, để đổi lấy sự độc lập của giám mục Ba Lan, Bolesław III Wrymouth, Công tước Ba Lan, đã tuyên bố mình là chư hầu của Hoàng đế Lothair và đồng ý tỏ lòng tôn kính với Đế chế La Mã thần thánh. Vào ngày 7 tháng 7 năm 1136, Giáo hoàng Innocent đã duy trì sự độc lập của nhà thờ Ba Lan khỏi Tổng giáo phận Magdeburg trong một tông sắc mang tên *Ex commisso nobis.*

## Trong thế kỷ XX
Trong Thế chiến II, các tài liệu lưu trữ của tổng giáo phận ở Gniezno đã bị Đức quốc xã cướp bóc, và tông sắc cùng với nhiều đồ tạo tác khác, đã được chuyển về phía Tây về phía Đức. Tuy nhiên, Đức quốc xã đã bị quân đội Liên Xô chặn lại và tông sắc đã được đưa đến Moscow. Tài liệu vẫn ở thủ đô Nga trong năm mươi năm trước khi được trả lại cho Gniezno.

Khi tài liệu trở về, Thư viện Quốc gia Ba Lan đã thực hiện một loạt các thử nghiệm về tông sắc dưới quyền của Giáo sư Andrzej Wyczański. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng khi nhìn dưới ánh sáng cực tím, tài liệu cho thấy dấu vết của văn bản bị rửa trôi khác nhau. Do thiếu các cơ sở thử nghiệm đầy đủ, Thư viện đã từ bỏ các nỗ lực nghiên cứu tiếp theo, chưa được thực hiện lại kể từ đó.

## Xem thêm

* Thánh Norbert của Xanten 
* Tổng giáo phận Công giáo La Mã Gniezno 
* Danh sách các tổng giám mục Gniezno và giáo trưởng Ba Lan

## Ghi chú

## Tham khảo

* Davies, Norman, *Sân chơi của Chúa, Lịch sử của Ba Lan: Nguồn gốc từ năm 1795*, Nhà xuất bản Đại học Columbia, 1982.
Skrzak

**Skrzak** hoặc **skrzat** là đứa trẻ tinh quái nhỏ biết bay ở Ba Lan và xuất hiện trong thần thoại Wendish. Kể từ khi trận động đất giải phóng các vị thần khỏi Void, nhiều mê cung dưới lòng đất đã tồn tại. Một trong nhiều cư dân của những đường hầm này là các skrzak. Sống chủ yếu trong bóng tối, trần nhà cao, những sinh vật này tấn công những kẻ xâm phạm không thương tiếc. Nếu mục tiêu của chúng có thể tránh được những chiếc răng nanh và móng vuốt sắc nhọn, thì tiếng cười điên rồ mà những quái nhân này phát ra sẽ khiến một người đàn ông phát điên. Sự theo đuổi của chúng là không ngừng nghỉ và kèm theo đó là sự kiên quyết tấn công của chúng. Những sinh vật nhỏ này có xu hướng trông giống con người, mặc dù da của chúng có màu đen tía và chúng hiếm khi đi bộ mà thay vào đó là bay với đôi cánh lớn trên lưng.

## Tham khảo

* Herbert Gottschalk: Lexicon Der Mythologie. Safari-Verlag. Berlin. Năm 1973.
Nachtkrapp

Các **Nachtkrapp** (Đức, nghĩa là"Quạ Đêm") là một sinh vật đến từ vùng Nam Đức và Bugbear của Áo, nó là nhân vật với những câu chuyện cảnh báo được sử dụng để làm trẻ em sợ hãi khi chúng chuẩn bị đi ngủ. Truyền thuyết tương tự tồn tại ở Hungary, Cộng hòa Séc, Ba Lan và Nga.

## Miêu tả
Một số phiên bản của Nachtkrapp tồn tại. Trong hầu hết các truyền thuyết, Nachtkrapp được mô tả là một loài chim khổng lồ, giống như quạ. Trong thần thoại Bắc Âu, Nachtkrapp ("Nattramnen"của Thụy Điển,"Nattravnen"của Na Uy) được miêu tả rằng không có mắt mà nếu nhìn vào chúng thì sẽ gây ra cái chết. Nó cũng được mô tả với các lỗ trên cánh của nó gây ra bệnh tật và bệnh tật nếu nhìn vào.

Một số truyền thuyết phổ biến nhất cho rằng Nachtkrapp rời khỏi nơi ẩn náu vào ban đêm để săn bắn. Nếu nó được nhìn thấy bởi những đứa trẻ nhỏ, nó sẽ bắt cóc chúng vào tổ của nó và nuốt chửng chúng, đầu tiên là xé toạc tay chân của chúng và sau đó lấy trái tim của chúng ra.

Theo các truyền thuyết khác, Nachtkrapp sẽ chỉ để trẻ em trong túi của mình và mang chúng đi.

Những câu chuyện về *Wütender Nachtkrapp* (tiếng Đức, nghĩa là."Quạ đêm giận dữ") ít phổ biến hơn. Thay vì bắt cóc trẻ em, nó chỉ đơn giản là gáy to và vỗ cánh, cho đến khi bọn trẻ bị khủng bố vào im lặng.

*Guter Nachtkrapp* (tiếng Đức, nghĩa là "Quạ chúc ngủ ngon") là một phiên bản nhân từ hiếm hoi của câu chuyện Nachtkrapp. Trong thần thoại Burgenland, con chim này vào phòng trẻ em và nhẹ nhàng cho chúng ngủ.

### Lý lịch
Nguồn gốc của những huyền thoại Nachtkrapp vẫn còn chưa biết, nhưng có một kết nối có thể tồn tại là sự kiện các con quạ đen mũi trọc gây phá hoại trong thời Trung Cổ. Điều sợ hãi vì lông đen và chế độ ăn rác của chúng, các cuộc tụ tập của chúng nhanh chóng trở thành một mối đe dọa hiện hữu cho nông dân và cho những người lính. Và do đó loài quạ trong dân gian như những con quái vật ăn thịt người.

Tuy nhiên, theo *Deutsches* *Worterbuch*, thuật ngữ *Nachtrabe* (tiếng Đức, lit."quạ đêm") đã được sử dụng để mô tả các loài chim sống về đêm như cú hoặc diệc đêm.

## Tham khảo
Địa điểm âm nhạc

**Địa điểm âm nhạc**, hay còn gọi là **tụ điểm âm nhạc** hay **tụ điểm ca nhạc** (tiếng Anh: *music venue*), là bất kỳ địa điểm nào được dùng để tổ chức buổi hòa nhạc hay biểu diễn nhạc kịch. Nó rất đa dạng cả về quy mô và địa điểm, từ một quán cà phê nhỏ chuyên trình diễn dân ca, một bục dàn nhạc ngoài trời hoặc một phòng hòa nhạc cho đến một sân vận động ngoài trời. Theo đặc thù riêng thì các dạng tụ điểm khác nhau sẽ chuyên để trình diễn các dòng nhạc khác nhau.

## Xem thêm

* Hội chợ thương mại
* Không gian nghệ thuật
* Trung tâm biểu diễn nghệ thuật
* Khán thính phòng
* Phòng hòa nhạc
* Trung tâm văn hóa
* Cung văn hóa
* Lịch sử âm nhạc
* Lễ hội âm nhạc
* Danh sách địa điểm âm nhạc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài