open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dia (vệ tinh)

**Dia** (), được biết đến với cái tên **Jupiter LIII**, là vệ tinh dị hình thứ hai tính từ ngoài vào của Sao Mộc, chuyển động cùng chiều với sao Mộc. Từng tạm thời được biết đến với tên **S/2000 J 11**, nó được đặt cho cái tên Dia vào ngày 7 tháng 3 năm 2015. Vệ tinh này được đặt tên theo Dia, con gái của Deioneus (hay Eioneus), vợ của Ixion. Theo Homer, Dia bị quyến rũ bởi Zeus trong hình hài một con ngựa đực; Pirithous là nguồn gốc của sự việc.

Vệ tinh này là vệ tinh nhỏ duy nhất được biết đến trong nhóm vệ tinh Himalia.

Người ta cho rằng Dia có đường kính khoảng 4&nbsp;km. Nó có quỹ đạo quay xung quanh Sao Mộc với khoảng cách trung bình khoảng 12 triệu km trong 274 ngày, với độ nghiêng quỹ đạo là 28° (so với đường xích đạo của Sao Mộc), và có độ lệch tâm quỹ đạo là 0,21.

## Lịch sử quan sát

Dia được phát hiện bởi một nhóm các nhà thiên văn học tại Đại học Hawaii được phụ trách bởi Scott S. Sheppard vào năm 2000 trong quá trình quan sát kéo dài 26 ngày.

Sau cuộc quan sát đó thì họ không còn thực hiện thêm lần nào nữa, và Dia đã không được quan sát hơn một thập kỉ sau năm 2000. Sự biến mất này khiến các nhà khoa học nghi ngờ rằng vệ tinh đã mất tích. Một giả thuyết cho rằng nó đã va chạm với Himalia, tạo ra một vòng mỏng xung quanh Sao Mộc. Tuy nhiên, nó cuối cùng cũng được phát hiện lại trong các cuộc quan sát được tiến hành vào năm 2010 và 2011.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Natural Satellites Ephemeris Service Trung tâm tiểu hành tinh
* Planetary Satellite Mean Orbital Parameters NASA JPL
* Scott Sheppard pages 
* David Jewitt pages
Giuse Lý Tinh

**Giuse Lý Tinh** (, *Joseph Li Jing*; sinh 1968) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiệm đảm nhận chức vị Giám mục chính tòa Giáo phận Ninh Hạ.

## Tiểu sử
Giám mục Lý sinh ngày 15 tháng 11 năm 1968, trong một gia đình Công giáo gốc người Hồi Ninh Hạ, nhưng sinh sống tại Bayan Nur, Nội Mông (Trung Quốc).

Thời trẻ, ông theo tu học tại chủ viện ở Bắc Kinh từ năm 1985. Từ năm 1994 đến năm 1998, ông du học tại Đức và được phong chức linh mục vào ngày 8 tháng 8 năm 1996. Sau khi hoàn thành nghiên cứu về thần học mục vụ, ông trở về Trung Quốc công tác trong hội nghị linh mục quốc gia ở Bắc Kinh. Năm 2005, ông về phục vụ trong Giáo phận Ninh Hạ.

Tòa Thánh loan tin bổ nhiệm linh mục Giuse Lý Tinh làm Giám mục Phó Giáo phận Ninh Hạ, có quyền kế vị giám mục Gioan Baotixita Lưu Tịnh Sơn, một giám mục chính quyền bổ nhiệm và tấn phong nhưng đã hiệp thông với Tòa Thánh, tuy không được Tòa Thánh xác nhận chức vị, nhưng giám mục Sơn đã được ngầm đồng ý bằng việc bổ nhiệm tân giám mục Tinh. Ngày 21 tháng 12 năm 2007, Tân giám mục Giuse Lý Tinh được tấn phong giám mục, với khẩu hiệu *Fiat voluntas tua* (*Thuận theo ý Chúa*).

Ngày 20 tháng 12 năm 2009, Giám mục Lưu Tịnh Sơn từ nhiệm ở tuổi 95, ông chính thức kế nhiệm làm Giám mục chính tòa.

## Tham khảo
Giuse Quách Kim Tài

**Giuse Quách Kim Tài** (sinh 1968, tiếng Trung:**郭金才**, tiếng Anh:*Joseph Guo Jin-cai*) là một giám mục Công giáo Trung Quốc. Ông hiện là Giám mục chính tòa Giáo phận Thừa Đức, một giáo phận mới được thành lập ngày 22 tháng 9 năm 2018. Giám mục Quách cũng là Đảng viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Trước đó, ông là một giám mục bất hợp thức được tấn phong bởi chính quyền Trung Quốc và Tòa Thánh ra vạ tuyệt thông.

## Tiểu sử
Giám mục Giuse Quách sinh ngày 27 tháng 2 năm 1968, người Thừa Đức (Hà Bắc, Trung Quốc). Thuở nhỏ, ông gia nhập chủng viện tu tập và tốt nghiệp Thần học tại Chủng viện Hà Bắc. Ông thụ phong chức vụ linh mục ngày 8 tháng 9 năm 1992.

Ông hoạt động tích cực trong Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc, từng đảm nhiệm các chức vụ Phó tổng thư ký Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc, Phó chủ nhiệm Liên hội Công giáo Trung Quốc hải ngoại, Đại biểu Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc khóa XI.

Năm 2008, ông được Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc bầu làm Giám mục Thừa Đức, một giáo phận bất hợp thức, có lãnh thổ tương đương giáo phận Nhiệt Hà, vốn bị trống tòa nhiều năm. Lễ tấn phong cho "tân giám mục" được cử hành vào ngày 20 tháng 11 năm 2010. Tuy nhiên, Tòa Thánh tuyên bố không công nhận việc bổ nhiệm giám mục này và vạ tuyệt thông đối với ông. Tòa Thánh cũng tuyên bố rõ về tình trạng trống tòa của giáo phận Nhiệt Hà và Giám quản Tông Tòa là Giám mục Gioan Trần Thương Bảo.

Ngày 9 tháng 12 năm 2010, ông được bầu làm Phó chủ tịch Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc, Tổng thư ký Hội đồng Giám mục Trung Quốc.

Ngày 22 tháng 9 năm 2018, Tòa Thánh ký kết với chính quyền Trung Quốc về vấn đề bổ nhiệm Giám mục, đồng thời cho thành lập Giáo phận Thừa Đức, với lãnh thổ là một phần giáo phận Nhiệt Hà và giáo phận Xích Phong. Ông cũng được giải vạ tuyệt thông và được Tòa Thánh chính thức công nhận là Giám mục Thừa Đức.

## Tham khảo
Enna

**Enna**   (tiếng Sicilia: *Castrugiuvanni*; tiếng Hy Lạp: ; tiếng Latinh: *Henna* và ít gặp hơn là *Haenna*) là một thành phố và *[[comune]]* tọa lạc ở khu vực trung tâm Sicilia, miền Nam Ý, trong tỉnh Enna, nổi bật lên giữa vùng nông thôn xung quanh. Nó có các biệt danh là *belvedere* và *ombelico* ở Sicilia.

Ở độ cao  trên mực nước biển, Enna là tỉnh lỵ ở độ cao lớn nhất của Ý. Cho tới năm 1926, nơi đây có tên **Castrogiovanni**.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
83 Leonis

**83 Leonis**, viết tắt là **83 Leo**, là một hệ sao đôi (sao nhị phân) cách Trái Đất khoảng 58 năm ánh sáng trong chòm sao Sư Tử. Ngôi sao thứ nhất trong hệ là một ngôi sao dưới khổng lồ, còn ngôi sao thứ hai là một ngôi sao lùn cam. Hai ngôi sao cách nhau ít nhất khoảng 515 đơn vị thiên văn. Hai ngôi sao được giả định là mát hơn Mặt Trời.

Năm 2005, một ngoại hành tinh được xác nhận đang quay quanh hệ sao này.

Năm 2010, hành tinh thứ hai đã được phát hiện.
## Thành phần hệ sao
Ngôi sao chính, **83 Leonis A**, có cấp sao biểu kiến 6. Nó không thể nhìn thấy bằng mắt thường từ Trái Đất, nhưng dễ nhìn thấy bằng một ống nhòm nhỏ. Ngôi sao này được phân loại là sao dưới khổng lồ, có nghĩa là nó đã ngừng tổng hợp hydro trong lõi và đang phát triển với màu đỏ hơn.

Ngôi sao thứ hai, **83 Leonis B**, có độ sáng biểu kiến 8, hơi thấp (0.88 MMặt Trời), nhỏ hơn và mát hơn so với Mặt Trời. Chỉ có thể nhìn thấy bằng ống nhòm hoặc thiết bị tốt hơn. Hai ngôi sao A và B có chuyển động riêng, chứng minh chúng là một cặp vật lý. Khoảng cách giữa hai ngôi sao được giả định là 515 AU, trên thực tế con số này còn lớn hơn nữa.

Có thêm một vật thể khác có độ biểu kiến 14.4 được liệt kê trong *[[Catalog Double Star Washington]]*. Tuy nhiên, ngôi sao này đang di chuyển theo một hướng khác và do đó không phải là một thành viên trong hệ sao.
## Hệ hành tinh
Hành tinh 83 Leonis Bb được nhóm nghiên cứu California and Carnegie Planet Search tìm thấy vào tháng 1 năm 2005, sử dụng các phương pháp phát hiện ngoại hành tinh. Khối lượng tối thiểu của các hành tinh nhỏ hơn một nửa so với Sao Thổ. Nó quay quanh ngôi sao, hoàn thành quỹ đạo sau 17 ngày.

Năm 2010, hành tinh 83 Leonis Bc được phát hiện.

## Xem thêm
* 16 Cygni
* 30 Arietis
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Nguyễn Thị Việt Linh

**Nguyễn Thị Việt Linh** (sinh 1994), biệt danh **Linh cắt**, là nữ vận động viên bóng bàn của đội bóng bàn nữ quốc gia Việt Nam.

## Thân thế sự nghiệp
Nguyễn Thị Việt Linh sinh năm 1994, người Lạng Sơn. Bắt đầu chơi bóng bàn từ 8 tuổi, cô sớm được các tuyển trạch viên Việt Nam phát hiện ra tài năng, được tỉnh Lạng Sơn gửi lên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh tập huấn dài hạn từ năm 2004 với chuyên gia Trung Quốc Dương Ngô Minh (Yang Lu Ming). Hiện nay, cô đang tập luyện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia Trung Quốc Lưu Hải Khắc (Liu Hai Ke) của đội Bộ Công an và HLV Nguyễn Danh Hoàng Việt ở đội tuyển trẻ Việt Nam.

Cầm vợt ngang tay phải, cô được biết đến với cú cắt bóng "nặng" và biến hóa trong giới bóng bàn Việt Nam (do đó cô mới có biệt danh "Linh cắt"). Ngoài khả năng cắt bóng đều cả hai bên, cô còn có cú bạt thuận tay rất uy lực, cũng như khả năng giao bóng tấn công để ép đối phương vào thế bị động trước khi chọn thời cơ dứt điểm.

## Thành tích thể thao
* HCV lứa tuổi 14-15 tại giải trẻ toàn quốc 2008
* HCV đồng đội Giải bóng bàn Đông Nam Á 2016
## Chú thích

## Tham khảo
* Những nữ vận động viên bóng bàn xinh đẹp, dễ thương
Lee Nak-yon

**Lee Nak-yon** (; Hán-Việt: Lý Lạc Uyên**,** sinh ngày 20 tháng 12 năm 1951 còn được biết đến với cách viết khác là Lee Nak-yeon), là một chính trị gia người Hàn Quốc, Thủ tướng thứ 41 của Hàn Quốc. Trước đây, ông là Thống đốc tỉnh Jeolla Nam. Trước khi nhậm chức Thống đốc, ông làm nhà báo cho Dong-a Ilbo và từng là nghị sĩ Quốc hội Hàn Quốc trong vòng 4 nhiệm kỳ.

## Đầu đời và giáo dục
Lee sinh ngày 20 tháng 12 năm 1951 tại huyện Yeonggwang, tỉnh Jeolla Nam. Sau khi tốt nghiệp Đại học Quốc gia Seoul với bằng cử nhân về luật học, ông làm nhà báo cho nhật báo Dong-a Ilbo đến năm 2000.

## Sự nghiệp chính trị ban đầu
Năm 2000, Lee bắt đầu bước chân vào chính trường *"dựa trên mối quan hệ của ông với cựu Tổng thống [[Kim Dae-jung]] đã hình thành trong khi ông đưa tin về chính trị"*. Sau khi rời khỏi Dong-a Ilbo, Lee được bầu làm nghị sĩ Quốc hội Hàn Quốc năm 2000 và phục vụ trong bốn nhiệm kỳ. Lee cũng từng là người phát ngôn cho cựu Tổng thống Roh Moo-hyun khi ông đắc cử Tổng thống vào năm 2002.

Ông rời cương vị nghị sĩ Quốc hội vào giữa nhiệm kỳ thứ tư năm 2014 và tranh cử thành công cho chức vụ Thống đốc tỉnh Jeolla Nam.

## Thủ tướng Hàn Quốc
Ngày 10 tháng 5 năm 2017, sau khi tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Hàn Quốc, Moon Jae-in thông báo đã đề cử Thống đốc tỉnh Jeolla Nam Lee Nak-yon làm Thủ tướng Hàn Quốc, thay thế ông Hwang Kyo-ahn xin từ nhiệm. Cùng ngày, Lee từ chức Thống đốc tỉnh Jeolla Nam. Lee được coi là có mối quan hệ thân thiết với các chính trị gia người Nhật Bản, đã phục vụ nhiều năm với tư cách là viên chức cấp cao trong Liên minh các Nghị sĩ Hàn Quốc-Nhật Bản. Lee cũng nói thông thạo tiếng Nhật.

Ngày 31 tháng 5 năm 2017, truyền thông Hàn Quốc đưa tin với 188/299 nghị sĩ tham gia biểu quyết, có 164 nghị sĩ bỏ phiếu tán thành, 20 phiếu phản đối, 2 phiếu trắng và 2 phiếu không hợp lệ, Quốc hội Hàn Quốc thông qua việc chính thức bổ nhiệm Lee Nak-yon làm Thủ tướng Hàn Quốc.

## Lịch sử bầu cử

## Gia đình
Lee đã kết hôn và có một con trai. Vợ của ông năm 1989 đã sử dụng một địa chỉ giả để được cử về làm giáo viên tại một ngôi trường ở Seoul, sai lầm này của bà đã gây trở ngại cho ông khi Đảng Hàn Quốc Tự do đối lập chính đã không chịu tham gia bỏ phiếu bầu ông làm Thủ tướng vì cho rằng ông Lee không phù hợp với vị trí quan trọng.

Bản quán của Lee Nak-yon thuộc gia tộc Lý Toàn Châu (全州 李氏), điều này làm cho ông trở thành một phần của Hoàng tộc họ Lý. Ông cũng là con cháu đời thứ 22 của Yi Won-Gye (1330 - 23 tháng 10 năm 1388), người anh trai nhiều tuổi hơn cùng cha khác mẹ của Triều Tiên Thái Tổ, người đã sáng lập nên nhà Triều Tiên.

## Tham khảo
Gioan Trần Thương Bảo

**Gioan Trần Thương Bảo** (sinh 1960, tiếng Trung:**陳蒼保**, tiếng Anh:*John Chen Cang-bao*) là một Giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm nhận chức vụ Giám mục Phó Hạt Phủ doãn Tông Tòa Dịch Huyện và hiện đang là Giám quản Tông Tòa Giáo phận Nhiệt Hà. Phía chính quyền Trung Quốc không công nhận ông làm Giám mục, và tự tấn phong giám mục Giuse Quách Kim Tài làm Giám mục chính tòa Giáo phận Nhiệt Hà năm 2010.

## Tiểu sử
Giám mục Trần Thương Bảo sinh năm 1960. Trải qua quá trình tu học, ông được thụ phong linh mục năm 1986. được bổ nhiệm làm Giám mục Phó Phủ doãn Tông Tòa Dịch Huyện. Lễ tấn phong cho Tân giám mục diễn ra năm ngày 19 tháng 3 năm 1997, sau đó, ông được thuyên chuyển làm Giám quản Tông tòa Giáo phận Nhiệt Hà.

## Tham khảo
Hải đăng Hòn Dấu

**Hải đăng Hòn Dấu** nằm trên đảo Hòn Dấu, thuộc quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng; là ngọn hải đăng lâu đời nhất Việt Nam với trên 120 năm tuổi. Được người Pháp xây dựng từ năm 1892, hoàn thành năm 1898.

Năm 1964, khi hải quân và không quân Mỹ đánh phá miền Bắc, Việt Nam đã xây dựng hệ thống hầm ngầm trên đảo để bám trụ và đánh trả. Ngày nay vẫn còn nguyên dấu tích của chiến tranh: hầm ngầm, đường ray hạ thủy những con tàu không số, ngư lôi...

Ban đầu, tháp đèn được xây dựng hoàn toàn bằng đá khối với các hoa văn rất đẹp. Tuy nhiên, vào những năm kháng chiến chống Mỹ, đèn đã bị thả bom nhiều lần nên hư hại nặng. Sau này, đèn được xây dựng lại nhưng hầu như vẫn giữ nguyên kiến trúc ban đầu.

## Chú thích
Phêrô Trang Kiến Kiên

**Phêrô Trang Kiến Kiên** (sinh 1930, tiếng Trung:**莊建堅**, tiếng Anh:*Peter Zhuang Jian-jian*) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện là Giám mục chính tòa hợp pháp duy nhất của Giáo phận Sán Đầu, được Tòa Thánh công nhận, đối lập với giám mục do chính quyền Trung Quốc tấn phong Giuse Hoàng Bính Chương. Ngày 22 tháng 9 năm 2018, Tòa Thánh giải vạ cho Giám mục Hoàng, và đến ngày 12 tháng 12 thì công bố cho Giám mục Hoàng kế vị chính thức giám mục Trang tại Giáo phận Sán Đầu.

## Tiểu sử
Giám mục Trang sinh năm 1930, thuộc địa phận Trung Quốc. Sau quá trình tu tập đầy gian lao vất vả, với lòng kiên trì, ngày 21 tháng 12 năm 1986, Phó tế Trang Kiến Kiên hội đủ yêu cầu được trao chức vụ Linh mục. Tòa Thánh bổ nhiệm linh mục Phêrô Trang Kiến Kiên làm Giám mục chính tòa Giáo phận Sán Đầu, ở tuổi 76, năm 2006, lễ tấn phong cho tân giám mục được diễn ra cách lặng lẽ. Giáo phận mà Tân giám mục kiêm nhiệm đã trống tòa từ năm 1997, sau cái chết của Giám mục "quốc doanh" Gioan Thái Thể Viễn. Vì được tấn phong cách bí mật, chính quyền Trung Quốc bác bỏ chức vị Tòa Thánh trao cho ông. Chính quyền bổ nhiệm Tân giám mục Giuse Quách Kim Tài vào vị trí của ông năm 2010.

Hai lần vào tháng 10 và tháng 12 năm 2017, Tòa Thánh đề nghị giám mục Trang về hưu, nhường chỗ cho giám mục bất hợp thức, đang bị vạ tuyệt thông là Giuse Hoàng Bính Chương.

## Tham khảo
OGLE-2014-BLG-0124Lb

**OGLE-2014-BLG-0124Lb** là một Hành tinh ngoài hệ Mặt trời cách chúng ta khoảng 13.000 Năm ánh sáng về phía chòm sao Sagittarius quỹ đạo ngôi sao của OGLE-2014-BLG-0124L nằm gần trung tâm của thiên hà. Hành tinh này đã được khám phá bằng cách sử dụng một kỹ thuật gọi là microlensing. Quay quanh quỹ đạo hết 150 ngày Trái Đất. Hành tinh này được phát hiện năm 2014. từ Gravitational microlensing từ Kính viễn vọng Không gian Spitzer và. Nó có một khối lượng 0,5 sao mộc và khoảng cách từ ngôi sao chủ của nó khi Trái Đất đến từ Mặt Trời là rất xa. Tuy nhiên, Hành tinh quay quanh một ngôi sao với khối lượng 0,7 lần khối lượng mặt trời và 3,1 AU so với nó.

## Kỹ thuật

Hai kính thiên văn, OGLE và Spitzer, đã khám phá ra hành tinh thông qua việc đo vi quyển hấp dẫn

## Loại hành tinh

## Xem thêm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Rioraja agassizii

*Rioraja agassizii* cá đuối nước nông, sinh sống tự nhiên trên bờ Đại Tây Dương vùng Nam Mỹ từ Brazil tới phía nam Argentina. Đây cũng là loài duy nhất thuộc chi *Rioraja*.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Nhái cây chân mảnh sa pa

**Nhái cây chân mảnh sa pa** (danh pháp hai phần: ***Gracixalus sapaensis***) là một ếch cây mới cho khoa học, được các nhà khoa học đến từ Đại học Kyoto, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam phát hiện thấy lần đầu tiên tại Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Việt Nam, công bố trên tạp chí Alytes tập 33 ngày 17/3/2017.

## Phát hiện và đặt tên
Mẫu vật *Gracixalus sapaensis* lúc đầu được nhận nhầm với Gracixalus carinensis (Boulenger, 1893). Sau khi so sánh các chỉ số hình thái, di truyền phân tử với các loài trong chi Gracixalus, các nhà khoa học đã nhận định đây là loài mới.

Tên loài được lấy theo địa danh nơi lần đầu phát hiện ra mẫu vật: Sa Pa.

## Mô tả
Mẫu vật đực có chiều dài cơ thể 30-36,9&nbsp;mm, chiều dài đầu ngắn hơn chiều rộng. Mõm tròn, mắt lớn, lưng màu nâu vàng có các nốt sần màu vàng nhạt.

## Phân bố
Loài này hiện chỉ tìm thấy tại vùng núi cao 1,8&nbsp;km - 2,5&nbsp;km tại dãy núi Hoàng Liên Sơn thuộc Việt Nam.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* PHÁT HIỆN LOÀI ẾCH CÂY MỚI CHO KHOA HỌC Ở VIỆT NAM Nguyễn Thiên Tạo Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam 7/9/2017
* Phát hiện loài ếch cây mới  Nguồn tin: Nguyễn Thiên Tạo, Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam. Xử lý tin: Thanh Hà. Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam 09/9/2017 08:37.
* Gracixalus sapaensis
* ''Gracixalus sapaensis'' Matsui, Ohler, Eto, and Nguyen, 2017 Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ
*
Giuse Hoàng Bính Chương

**Giuse Hoàng Bính Chương** (sinh 1967, tiếng Trung:**黃炳章**, tiếng Anh:*Joseph Huang Bing-zhang*) là một giám mục bất hợp thức do chính quyền Trung Quốc dùng sức ép tấn phong. Ông được chính quyền trao chức vị Giám mục chính tòa Giáo phận Sán Đầu, đối lập với giám mục được Tòa Thánh tuyển chọn Phêrô Trang Kiến Kiên. Ông đã được giải vạ tuyệt thông, trở lại hiệp thông với Tòa Thánh vào ngày 22 tháng 9 năm 2018. Ngày 12 tháng 12 năm 2018, Tòa Thánh chính thức trao Giáo phận Sán Đầu cho ông, kế nhiệm Phêrô Trang Kiến Kiên.

## Tiểu sử
Giám mục Chương sinh vào tháng 1 năm 1967 tại Trung Quốc. Sau khoảng thời gian dài tu học, tháng 1 năm 1991, Phó tế Giuse Chương được trao tác vụ linh mục. Giáo phận Sán Đầu trống tòa khi giám mục "quốc doanh" Gioan Thái Thể Viễn qua đời năm 1997. Chính quyền chọn linh mục Hoàng Bính Chương làm Giám mục tiếp theo của Giáo phận. Lễ tấn phong cho giám mục bất hợp thức này được cử hành vào ngày 14 tháng 7 năm 2011. Trước đó, năm 2006, Tòa Thánh đã mật phong cho linh mục Phêrô Trang Kiến Kiên làm giám mục chính tòa Sán Đầu, chính quyền Bắc Kinh phủ nhận việc phong chức này.

## Tham khảo
Phaolô Mã Tồn Quốc

**Phaolô Mã Tồn Quốc** (sinh năm 1969, tiếng Trung:**馬存國**, tiếng Anh:*Paul Ma Cun-guo*) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đang giữ nhiệm vụ Giám mục chính tòa Giáo phận Sóc Châu.

## Tiểu sử
Giám mục họ Mã sinh năm 1969 tại Trung Quốc. Sau khoảng thời gian dài đi tu học, Phó tế Mã Tồn Quốc đủ điều kiện và được trao thừa tác vụ linh mục vào ngày 23 tháng 3 năm 1996. Tòa Thánh bổ nhiệm ông làm Giám mục Phó Giáo phận Sóc Châu, có quyền kế vị Giám mục Bonaventure Lạc Tuấn. Lễ tấn phong cho Tân giám mục được tổ chức sau đó vào ngày 8 tháng 2 năm 2004. Ngày 15 tháng 3 năm 2007, giám mục Tuấn qua đời ở tuổi 89, ông chính thức lên kế nhiệm.

## Tham khảo
Ignatiô Cung Phẩm Mai

**Ignatiô Cung Phẩm Mai** (1901–2000; tiếng Trung Quốc: , tiếng Anh: *Ignatius Kung Pin-mei*) là một hồng y người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm nhiệm chức vị Giám mục chính tòa Giáo phận Thượng Hải.

## Tiểu sử
Hồng y Mai sinh ngày 2 tháng 8 năm 1901 tại Trung Hoa. Sau khoảng dài gian dài theo học tại các lớp Chủng viện theo Giáo luật, ngày 28 tháng 5 năm 1930, Phó tế Ignatiô được thụ phong chức linh mục. Ngày 9 tháng 6 năm 1949, Tòa Thánh loan tin bổ nhiệm linh mục Ignatiô Cung Phẩm Mai làm Giám mục chính tòa Giáo phận Sóc Châu. Lễ Tấn phong cho Tân giám mục được cử hành ngày 7 tháng 10 năm 1949. Vị tân chức chọn khẩu hiệu:*Ut sint unum ovile et unus pastor / 同歸一牧一盞*. Lễ tấn phong được cử hành bới chủ phong là Tổng giám mục Antonio Riberi, Khâm sứ Tòa Thánh tại Trung Quốc, phụ phong với các giám mục James Edward Walsh, M.M, giám mục Tông Tòa Kongmoon/Jiangmen và giám mục Simon Chu Khai Mẫn, Giám mục chính tòa Giáo phận Hải Môn. Chưa đầy một năm, Tòa Thánh quyết định thuyên chuyển vị tân giám mục làm Giám mục chính tòa Thượng Hải, ông bắt đầu sứ vụ này vào ngày 15 tháng 7 năm 1950. Đi kèm với chức vị ở Thượng Hải, Giám mục Mai còn được bổ nhiệm làm Giám mục Giám quản Tông Tòa Tổng giáo phận Nam Kinh và Giám quản Tông Tòa Giáo phận Sóc Châu. Cả ba nhiệm vụ này được ông kiêm nhiệm liên tục trong 50 năm đến khi qua đời. Trong Công nghị Hồng y năm 1979, ngày 30 tháng 6, ông được vinh thăng Hồng y trong lòng, và việc này được công bố vào ngày 28 tháng 6 năm 1991, tước vị Hồng y đẳng linh mục Nhà thờ Thánh Sixtus. Hồng y Mai qua đời vào ngày 12 tháng 3 năm 2000, thọ 99 tuổi.

## Tham khảo
Chuột chù

**Chuột chù** trong tiếng Việt dùng để chỉ về những loài động vật có vú thuộc các bộ, họ khác nhau, nhưng có ngoại hình bề ngoài khá tương tự nhau, chúng có thể là:
* **Chuột chù** là các loài thú dạng chuột trong Bộ Chuột chù (*[[Soricomorpha]]*), một số tác giả xếp chúng vào bộ Eulipotyphla. Trong bộ này có các phân họ nổi bật là:
** Các loài *chuột chù thường thấy* trong Họ Chuột chù (*[[Soricidae]]*) gồm các loài chuột chù thực thụ, gồm những con thú dạng chuột, mù mắt, sống trong hang động và ăn côn trùng, chúng có phạm vi phân bố rộng trên thế giới.
** *Chuột chù răng khía* (Solenodontidae): Gồm bốn loài còn tồn tại và được biết đến với tên khoa học chung là *Solenodon*
** *Chuột chù Tây Ấn* (Nesophontes) là một chi động vật trong họ Nesophontidae thuộc bộ chuột chù (Soricomorpha) gồm các loài bản địa ở đảo Caribe nhưng nay đã tuyệt chủng.
* **Chuột chù voi** (*[[Macroscelididae]]*) là các loài thú cỡ nhỏ trong họ chuột chù voi, chúng có vẻ ngoài giống chuột chù thực thụ nhưng có cái mũi và miệng dài như vòi voi.
* **Chuột chù cây** (*[[Scandentia]]*) gồm các loài được gọi là "chuột chù" (Treeshrew) trong Bộ Nhiều răng bản địa của Đông Nam Á, chúng có hình dáng giống chuột chù thực thụ nhưng sống ở trên cây, trong đó có các loài nhen và đồi.
* **Chuột chù rái cá** (Potamogalinae) là một phân họ trong họ Tenrecidae thuộc bộ thú Afrosoricida, chúng có ngoại hình khá giống chuột chù nhưng có tập tính như rái cá, sống ở vùng nước và thích ăn cá.
* **Chuột chù núi cao** (Galericinae) là các loài thú trong họ Erinaceidae (họ Nhím chuột) thuộc bộ Eulipotyphla (Dím) có quan hệ với chuột chù.
Galericinae

**Chuột chù núi cao**, còn được gọi là **dím lông rậm** hay **nguyệt thử**, là các loài động vật có vú trong phân họ **Galericinae** thuộc bộ Eulipotyphla. Chúng hiện diện ở các khu vực trong rừng ngập mặn ở nhiều địa phương khác nhau của Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam, Sumatra, Trung Quốc và bán đảo Mã Lai.

## Đặc điểm
Chúng có ngoại hình bề ngoài khá giống với những con chuột nhưng không phải là loài gặm nhấm và có quan hệ họ hàng với các loài nhím gai thuộc họ Nhím chuột (Erinaceidae), chúng có quan hệ họ hàng, hậu duệ với các loài chuột chù thực thụ trong Bộ chuột chù (Soricomorpha) mà nay một số tác giả xếp chúng vào bộ Eulipotyphla. Cơ thể chúng tỏa ra mùi thơm dễ chịu, và phản ứng cảm ứng trong vùng mõm. Chúng là các loài thú ăn thịt và cũng là loài ăn đêm, chúng săn mồi bằng khứu giác, chế độ ăn của chúng đa dạng với nhiều loài động vật chân khớp, chuột nhỏ, bò sát nhỏ và lưỡng cư, chúng cũng ăn trái cây và nấm dù không thường xuyên. 
## Phân loại
* Phân họ *Galericinae*: Chuột chù núi cao (nguyệt thử)
** *[[Echinosorex]]*
*** *[[Echinosorex gymnura]]*
** *[[Hylomys]]*
*** *[[Hylomys megalotis]]*
*** *[[Hylomys parvus]]*
*** *[[Hylomys suillus]]*
** *[[Neohylomys]]*
*** *[[Neohylomys hainanensis]]*
** *[[Neotetracus]]*
*** *[[Neotetracus sinensis]]*
** *[[Podogymnura]]*
*** *[[Podogymnura aureospinula]]*
*** *[[Podogymnura truei]]*
## Tham khảo
Walk with You

"**Walk with You**" là đĩa đơn của nhạc sĩ Ringo Starr, nằm trong album *[[Y Not]]* của ông năm 2010. Ca khúc này có sự đóng góp của cựu thành viên The Beatles, Paul McCartney, trong vai trò hát bè. Ban đầu McCartney không hề có ý định tham gia vào ca khúc này khi chỉ nhận lời chơi bass trong "Peace Dream."

Ca khúc được phát hành dưới định dạng kỹ thuật số miễn phí sau đó trên iTunes trong EP tuyển tập *4: John Paul George Ringo* (2014).

## Thành phần tham gia sản xuất
*Ringo Starr – trống, hát chính, hát nền và định âm.
*Paul McCartney – hát bè.
*Steve Dudas – guitar.
*Ann Marie Calhoun – violin.
*Bruce Sugar – keyboards và hòa âm dàn dây.

## Tham khảo
Myosoricinae

**Chuột chù châu Phi** hay **chuột chù răng trắng châu Phi** (Danh pháp khoa học: *Myosoricinae*) là một phân họ của họ Chuột chù (Soricidae). Như vậy, chúng tạo thành một trong ba loài chuột chù chính trong họ, hai dạng phân loài còn lại là chuột chù răng đỏ (Soricinae) và chuột chù răng trắng (Crocidurinae). 
## Phân loại
Chúng là những loài duy nhất trong số phân họ này được tìm thấy ở phía nam sa mạc Sahara, và do đó chúng đã được mô tả bằng tiếng Anh như những con chuột chù châu Phi (African shrews), nhưng thực tế cũng có nhiều loài chuột chù ở châu Phi và do đó thuật ngữ này thường được sử dụng rộng rãi hơn cho chuột chù có nguồn gốc từ Châu Phi nói chung.(Một thuật ngữ bản địa khác là những con chuột răng trắng châu Phi, mặc dù điều này kéo dài cùng một sự nhầm lẫn). Theo Furió thì nhóm chuột chù này nên được công nhận với trạng thái là một Tông thì hay hơn do những di chỉ được tìm thấy có liên quan đến phân họ nguyên thủy là Crocidosoricinae 
## Các loài
Phân họ có ba chi và 20 loài.
***Phân họ Myosoricinae**
**Chi *[[Congosorex]]* - Chuột chù Congo 
****C. phillipsorum*
****C. polli*
*** *C. verheyeni*
** Chi *[[Myosorex]]* - Chuột chù rừng
*** *M. babaulti*
*** *M. blarina*
*** *M. cafer*
*** *M. eisentrauti*
*** *M. geata*
*** *M. gnoskei*
*** *M. kihaulei*
*** *M. longicaudatus*
*** *M. okuensis*
*** *M. rumpii*
*** *M. schalleri*
*** *M. sclateri*
*** *M. tenuis*
*** *M. varius*
*** *M. zinki*
**Chi *[[Surdisorex]]* - Chuột chù chũi châu Phi
*** *S. norae*
*** *S. polulus*
****[[Surdisorex schlitteri]]*
## Tham khảo
Siliquamomum phamhoangii

***Siliquamomum phamhoangii*** (**sa nhân phạm hoàng**) là một loài gừng được các nhà khoa học Viện Sinh thái học Miền Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) phát hiện tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai, Việt Nam và công bố trên tạp chí *Phytotaxa* số 314 ngày 21/7/2017.

## Phát hiện và đặt tên
Chi *[[Siliquamomum]]* là một chi gồm 4 loài gừng, với loài đầu tiên là *[[Siliquamomum tonkinense]]* được nhà thực vật học người Pháp Henri Ernest Baillon (30/11/1827-19/7/1895) đặt tên năm 1895. Loài thứ 2 được phát hiện sau đó hơn 100 năm, năm 2010: Siliquamomum oreodoxa. Cả bốn loài đều được phát hiện thấy đầu tiên tại Việt Nam.

Tên loài được đặt nhằm vinh danh giáo sư Phạm Hoàng Hộ (3/8/1931-29/1/2017), người đã có đóng góp nhiều cho ngành thực vật học Việt Nam.

## Mô tả
Lá *Siliquamomum phamhoangii* có cuống, dạng lá đài dính thành ống với phần đỉnh có 3 thùy. Môi hoa có đỉnh 3 thùy, rìa ngoài màu vàng nhạt.

## Phân bố

## Xem thêm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Soricinae

**Chuột chù răng đỏ** (Danh pháp khoa học: *Soricinae*) là một phân họ động vật có vú trong họ Chuột chù Soricidae, phân họ này là một trong ba phân họ chuột chù còn sống, cùng với Crocidurinae (chuột chù răng trắng) và Myosoricinae (chuột chù răng trắng châu Phi). Ngoài ra, họ này còn có liên quan đến các phân họ Limoecinae, Crocidosoricinae, Allosoricinae và Heterosoricinae. Những loài này thường được tìm thấy ở Bắc Mỹ, phía bắc của Nam Mỹ, châu Âu và Bắc Á. Phân họ này có tên gọi là chuột chù răng đỏ vì men răng của các đầu răng của chúng có màu đỏ giống như thuốc nhuộm sắt. Các chất sắt phục vụ để làm cứng men răng và tập trung ở những phần của răng mà hầu hết phải chịu mài mòn.
## Phân loại
* Tông Anourosoricini
** Chi *[[Anourosorex]]* 
* Tông Blarinellini
** Chi *[[Blarinella]]* 
* Tông Blarinini
** Chi *[[Blarina]]* 
** Chi *[[Cryptotis]]* 
* Tông Nectogalini
** Chi *[[Chimarrogale]]* 
** Chi *[[Chodsigoa]]*
** Chi *[[Episoriculus]]*
** Chi *[[Nectogale]]*
** Chi *[[Neomys]]* 
** Chi †*[[Nesiotites]]*
** Chi *[[Soriculus]]*
* Tông Notiosoricini
** Chi *[[Megasorex]]*
** Chi *[[Notiosorex]]*
* Tông Soricini
** Chi *[[Sorex]]* 
## Tham khảo
Phêrô Thiệu Chúc Mẫn

**Phêrô Thiệu Chúc Mẫn** (Sinh 1963, tiếng Trung:**邵祝敏**, tiếng Anh:* Peter Shao Zhu-min*) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm trách sứ vụ Giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Gia (tên khác là Ôn Châu).

## Tiểu sử
Giám mục Mẫn sinh ngày 10 tháng 9 năm 1963 tại tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Sau khoảng thời gian dài tu học, ông ở trong trại cải tạo lao động 12 năm ở Nội Mông vì niềm tin vào Công giáo dưới thời Mao Trạch Đông. Sau khi được trả tự do vào cuối thập niên 1960, ông vẫn bị quản thúc ở Nội Mông thêm 20 năm nữa. Ngày 10 tháng 8 năm 1989, Phó tế Mẫn đã được thụ phong chức vị linh mục bởi giám mục Sơn Tây là Antôn Chu Duy Đạo. Năm 1990, ông thành lập dòng Các Nữ Tu Thánh Tâm Chúa Giêsu ở Ôn Châu. Tòa Thánh bổ nhiệm linh mục Phêrô Triệu Chúc Mẫn làm Giám mục Phó Giáo phận Vĩnh Gia. Lễ tấn phong cho Tân giám mục diễn ra cách bí mật vào ngày 10 tháng 11 năm 2007 hoặc tháng 12 năm 2007. Giám mục chính tòa Vinh Sơn Chu Duy Phương qua đời ngày 7 tháng 9 năm 2016, ông chính thức lên kế nhiệm chức vị chính tòa. Trước đó, khi giám mục Phương lâm trọng bệnh và gần qua đời, nhà cầm quyền Trung Quốc đã bắt cóc giám mục Mẫn, giam tại tây bắc Trung Quốc. Giữa tháng 9 năm 2017, giám mục Mẫn bất ngờ đăng thông tin lên tài khoản We Chat của ông, cho biết ông phẫu thuật tai tại bệnh viện Tongren Bắc Kinh ngày 11 tháng 9. Ông sẽ cần nửa năm để hồi phục, và chính quyền Trung Quốc sẽ không chăm sóc ông sau phẫu thuật. Ngày 2 tháng 1 năm 2018, Giám mục Thiệu được trả tự do, hiện đang cư trú tại thành phố Tể Ninh, tỉnh Thanh Hải cách Ôn Châu 2.500&nbsp;km.

## Tham khảo
Anrê Hàn Tỉnh Đào

**Anrê Hàn Tỉnh Đào** (, *Andrew Han Jing-tao*; 1921–2020) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm nhiệm chức vụ Giám mục chính tòa Giáo phận Tứ Bình.

## Tiểu sử
Anrê Hàn Tỉnh Đào sinh ngày 26 tháng 7 năm 1921, người tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc. Một số tài liệu ghi năm sinh của ông là 1919 hoặc 1923. Sau quá trình tu học, ông được phong chức linh mục ngày 14 tháng 12 năm 1947.

Trong suốt thời kỳ cầm quyền của Mao Trạch Đông, ông bị chính quyền Mao bắt giam và bị đưa đi khổ sai tại các trại cải tạo lao động. Mãi đến năm 1980, sau khi Đặng Tiểu Bình nắm trọn quyền hành và cởi mở hơn với tôn giáo, ông mới được trả tự do. Ông trở thành một giáo sư dạy văn hóa Latin và Hy Lạp tại Đại học Đông Bắc ở Trường Xuân cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1987.

Năm 1982, ông được Tòa Thánh mật phong làm Giám mục chính tòa Tứ Bình. Mãi 4 năm sau, lễ tấn phong giám mục của ông cũng được tổ chức âm thầm vào ngày 6 tháng 5 năm 1986. Chính quyền Trung Quốc không thừa nhận chức giám mục giáo phận Tứ Bình, vì với họ, Giáo phận Tứ Bình và Hạt Phủ doãn Tông Tòa Lâm Đông thuộc địa hạt của Giáo phận Cát Lâm do họ thiết lập và đã bổ nhiệm giám mục cai quản là Rôcô Lưu Điện Trì.

Là một giám mục thuộc giáo hội hầm trú, nhưng giám mục Anrê Hàn nhiều lần bày tỏ sự ủng hộ đối với việc hòa giải tinh thần giữa những người Công giáo "ngầm" và người Công giáo thuộc "nhà thờ mở".

Ông qua đời ngày 30 tháng 12 năm 2020, thọ 99 tuổi.

## Tham khảo
Giuse Liệu Hoành Thanh

**Giuse Liệu Hoành Thanh** (sinh 1966, tiếng Trung:**廖宏清**, tiếng Anh:*Joseph Liao Hong-qing*) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm trách chức vị giám mục chính tòa Giáo phận Gia Ứng.

## Tiểu sử
Giám mục Thanh sinh ngày 9 tháng 8 năm 1966 tại Trung Quốc. Sau khoảng thời gian dài tu học, ông được thụ phong chức vị linh mục ngày 25 tháng 7 năm 1991. Tòa Thánh bổ nhiệm linh mục Giuse Liệu Hoành Thanh làm Giám mục chính tòa Gia Ứng, kế nhiệm giám mục Antôn Chung Toàn Chương qua đời năm 2000. Lễ tấn phong cho Tân giám mục diễn ra vào ngày 26 tháng 9 năm 2003.

## Tham khảo
Stêphanô Dương Tường Thái

**Stêphanô Dương Tường Thái** (3 tháng 1 năm 1923 - 13 tháng 10 năm 2021, tiếng Trung:**楊祥太**, tiếng Anh:* Stephen Yang Xiang-tai*) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm nhận vị trí Giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Niên.

## Tiểu sử
Giám mục Thái sinh năm 1923  thuộc lãnh thổ Trung Quốc. Sau khoàng thời gian dài tu học, năm 1949, ông được thụ phong chức vụ linh mục. Chính quyền Trung Quốc bổ nhiệm linh mục Dương Tường Thái, đã 75 tuổi, làm Giám mục Phó Giáo phận Vĩnh Niên, có quyền kế vị giám mục Gioan Hàn Đỉnh Tường khi giám mục này từ chức hoặc qua đời. Lễ tấn phong cho Tân giám mục diễn ra vào ngày 3 tháng 11 năm 1996. Tòa Thánh ban đầu chưa chuẩn nhận, nhưng sau cái chết giám mục Tường năm 2007, Tòa Thánh đã hiệp thông và chính thức công nhận giám mục Thái là Giám mục chính tòa Vĩnh Niên. Về phía Trung Quốc, chính quyền nước này đã tự động công nhận giám mục Thái làm Giám mục chính tòa vào năm 1999.

Ông qua đời ngày 13 tháng 10 năm 2021, không lâu sâu lễ mừng sinh nhật thứ 99 tuổi.
## Hình ảnh khác

## Tham khảo
Giuse Tôn Kế Căn

**Giuse Tôn Kế Căn** (sinh 1967, tiếng Trung:**孫繼根**, tiếng Anh:*Joseph Sun Ji-gen*) là một giám mục người Trung Quốc thuộc Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm nhận chức vị Giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Niên.

## Tiểu sử
Giám mục Giuse Tôn Kế Căn sinh ngày 2 tháng 8 năm 1967, người huyện Đại Danh, Hàm Đan (Hà Bắc, Trung Quốc. Năm 1986, ông nhập Tiểu chủng viện Đại Danh tu học. Năm 1994, ông được bổ nhiệm làm giáo sự tại chủng viện.

Ngày 3 tháng 5 năm 1995, ông thụ phong chức vị linh mục. Năm 1997, ông được bổ nhiệm làm Bí thư trưởng Giáo phận Đại Danh. Năm 1998, ông được bầu làm Ủy viên Hội nghị Chính trị Hiệp thương thành phố Hàm Đan và giữ cương vị này trong 10 năm.

Năm 2001, ông được bổ nhiệm làm Tổng đại diện giáo phận Đại Danh. Năm 2005, ông được điều về nhận chức Linh mục giáo xứ chính tòa Giáo phận Vĩnh Niên. Năm 2007 (có tài liệu ghi là năm 2010), Tòa Thánh thông báo quyết định sẽ bổ nhiệm linh mục Giuse Tôn Kế Căn làm Giám mục Phó Vĩnh Niên với quyền kế vị giám mục Stêphanô Dương Tường Thái khi giám mục này từ nhiệm hoặc qua đời.

Mặc dù vậy, mãi đến năm 2011, chính quyền Trung Quốc mới đồng ý thỏa hiệp với Tòa Thánh về việc bổ nhiệm giám mục này và phía Trung Quốc đề nghị lễ tấn phong giám mục sẽ do giám mục bất hợp thức Giuse Quách Kim Tài làm chủ lễ.

Tuy nhiên, ngày 21 tháng 6 năm 2011, Giám mục Vĩnh Niên Stêphanô Dương Tường Thái đã bí mật tổ chức lễ tấn phong giám mục cho ông. Tân giám mục chọn khẩu hiệu cho mình là *Dominus quærite necessarium habet*. Ngay lập tức, chính quyền Trung Quốc đã ra tuyên bố không phê chuẩn việc truyền chức giám mục. Ông rời khỏi giáo phận Vĩnh Niên và đến giáo phận Vệ Huy ẩn trú. Ngày 29 tháng 6 năm 2011, ông rời nơi ẩn trú và bị chính quyền Trung Quốc bắt giữ và đưa về Thạch Gia Trang quản thúc trong 2 năm.

Sau một thời gian không thừa nhận, cuối cùng chính quyền Trung Quốc cũng công nhận ông làm giám mục phó giáo phận Vĩnh Niên vào ngày 16 tháng 11 năm 2017. Giám mục chính tòa Dương Tường Thái qua đời tháng 10 năm 2021, ông chính thức kế nhiệm chức vị giám mục chính tòa.

## Tham khảo
Thu Hà (diễn viên)

**Đồng Thị Thu Hà** (sinh ngày 6 tháng 11 năm 1969) là một nữ diễn viên kịch và điện ảnh Việt Nam nổi tiếng vào thập niên 90, được biết nhiều với biệt danh "tiểu thư lá ngọc cành vàng". Cô được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2001 và Nghệ sĩ Nhân dân năm 2019.

## Tiểu sử
**Thu Hà** tên thật là **Đồng Thị Thu Hà** sinh ngày 6 tháng 11 năm 1969, tại Tuyên Quang. Năm 17 tuổi, Thu Hà rời Tuyên Quang về Hà Nội học tập.
Tính tới năm 2023, nghệ sỹ đang có gia đình với người chồng thứ 2 là một doanh nhân, hơn cô 15 tuổi.

## Sự nghiệp
Năm 1989, cô rời Đoàn văn công Quân khu 2 để  làm diễn viên tại Nhà hát kịch Hà Nội và được đạo diễn Hải Ninh mời đóng vai quận chúa Quỳnh Hoa, trong bộ phim lịch sử "Đêm hội Long Trì" (1989).

Với đôi mắt sắc, diễm lệ và nét mặt "khuôn vàng thước ngọc", Thu Hà được giao đảm nhận những vai diễn có thân thế cao sang hay những vai dịu dàng, nữ tính. Bộ phim Lá ngọc cành vàng *(1989)* đã biến cô gái 20 tuổi Thu Hà thành ngôi sao của làng điện ảnh phía Bắc.

Thập niên 90 là giai đoạn nở rộ của phim thị trường, cô xuất hiện với loạt vai diễn cùng các "nam thần" điện ảnh Việt Nam thời bấy giờ như: Sau những giấc mơ hồng (1992) với Lý Hùng, Tóc gió thôi bay (1993) với Lê Tuấn Anh, Hoa quỳnh nở muộn (1993) với Lê Công Tuấn Anh. Trong giai đoạn này Thu Hà còn tham gia một vài phim điện ảnh khác như *Đời hát rong* (1991) với Trần Lực, và Những người thợ xẻ.

Cuối thập niên 90, phim thị trường bắt đầu thoái trào và Thu Hà tập trung hơn cho sân khấu Kịch, và được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2001. Đến năm 2004 cô trở lại với bộ phim truyền hình *[[Đường đời]]* và giải thưởng "Diễn viên xuất sắc" cho vai diễn trong phim. Tiếp theo quãng thời gian vắng bóng, đến năm 2015, Thu Hà lại xuất hiện trên truyền hình với vai diễn Khanh "*[[Khúc hát mặt trời]]*". Sau bộ phim này, phải đến năm 2021, Thu Hà mới tham gia bộ phim truyền hình nữa là *[[Hướng dương ngược nắng|Hướng Dương ngược nắng]]*.

Năm 2019, cô được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

Cô từng hai lần đóng phim điện ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó là "Hẹn gặp lại Sài Gòn" (1990) trong vai Út Vân - người con gái đem lòng yêu chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành; và "Nhìn ra Biển cả" (2010) trong vai một người phụ nữ đã giúp đỡ giúp Nguyễn Tất Thành trong thời gian làm thầy giáo.

## Ghi nhận
Là một trong *Tứ đại Ngọc nữ điện ảnh* thập niên 1990, 2000 gồm Nguyễn Ngọc Hiệp (Hiệp tài nữ), Đồng Thu Hà, Lê Huỳnh Mỹ Duyên, Phạm Thị Hồng Ánh.

* Được nhà nước phong tặng danh hiệu:
** 2001: Nghệ sĩ ưu tú.
** 2019: Nghệ sĩ nhân dân.

## Tác phẩm và Giải thưởng
### Vở kịch

### Phim

## Xem thêm
*Quyền Linh
*Lý Hùng
*Vũ Đình Thân

## Tham khảo
Potamogalinae

**Chuột chù rái cá** (Danh pháp khoa học: *Potamogalinae*) là phân họ chuột chù của họ Tenrecidae ("chuột râu") trong bộ thú Afrosoricida (chuột chù châu Phi). Chúng có bề ngoài tương tự loài rái cá, chúng cũng thích ăn các động vật thủy sinh cơ nhỏ.
## Đặc điểm
chúng là một nhóm động vật có vú sống bán thủy sinh trong họ Tenrecidae có nguồn gốc từ châu Phi ở mạn hạ sa mạc Sahara. Tất cả các loài chuột chù trong phân họ này đều là động vật ăn thịt, chúng tóm bắt con mồi là bất kỳ loài thủy sinh vật nào mà chúng có thể tìm thấy với bộ râu nhạy cảm của chúng. Như tên gọi thường thấy của chúng, chúng có một sự tương đồng bề ngoài rất lớn với loài rái cá, nhưng bề ngoài với rái cá thật thụ mà chúng không liên quan chặt chẽ, cũng không có liên quan mật thiết với các loài chuột thực thụ. Chúng di chuyển trong dòng nước bằng cách nhấp nheo đuôi của chúng trong chuyển động sang một bên tương tự như chuyển động của một con cá sấu đang bơi.
## Các loài
Hiện hành có 03 loài chuột chù rái cá được ghi nhận và chia làm 02 chi (giống):
* Chi *[[Micropotamogale]]*: Chuột chù rái cá lùn, gồm 02 loài
** Chuột chù rái cá Nimba (*[[Micropotamogale lamottei]]*)
** Chuột chù rái cá Ruwenzori (*[[Micropotamogale ruwenzorii]]*)
* Chi *Potamogale*: Chuột chù rái cá lớn, là chi đơn loài
**Chuột chù rái cá lớn (*[[Potamogale velox]]*)
## Tham khảo

* Martin Pickford (2015). "Late Eocene Potamogalidae and Tenrecidae (Mammalia) from the Sperrgebiet, Namibia" (PDF). Communications of the Geological Survey of Namibia. 16: 114–152.
* Nicholl, Martin (1984). Macdonald, D., ed. The Encyclopedia of Mammals. New York: Facts on File. pp.&nbsp;744–747. ISBN 0-87196-871-1.
Martin Legner

**Martin Legner** (sinh ngày 17 tháng 12 năm 1961 ở Tyrol, Áo) là một vận động viên quần vợt xe lăn chuyên nghiệp đã từng là hạt giống số 1 ở đôi nam. Legner đã giành được chức vô địch Úc mở rộng hai lần với Robin Ammerlaan vào năm 2000, và đã giành được tám danh hiệu đôi. Sáu trong số đó là danh hiệu Úc mở rộng, còn lại là hai danh hiệu Pháp mở rộng. Anh đã giành được một danh hiệu Pháp mở rộng và Úc mở rộng ở đơn nam. Anh đã đại diện cho đất nước Áo của mình trong tất cả kì đại hội Paralympic mùa hè từ năm 1992, và đã cạnh tranh huy chương ở nội dung đơn và đôi tại đó. Mặt sân yêu thích của anh là sân đất nện và sân cứng. Vào ngày 7 tháng 4 năm 2007, thứ hạng cao nhất của anh ở đơn là số 3. Cũng trong ngày đó, anh xếp hạng thứ 6 ở đơn và đôi. Xe lăn của anh được sản xuất từ Kronbickler. Legner là một fan của Bob Marley, và nghe âm nhạc của anh ấy ngoại trừ trong quần vợt.

## Danh hiệu Grand Slam
### Đơn
* Giải quần vợt Úc Mở rộng 2005
* Giải quần vợt Pháp Mở rộng 1998

### Đôi
* Giải quần vợt Úc Mở rộng 2006 (với Ammerlaan)
* Giải quần vợt Úc Mở rộng 2005 (với Ammerlaan)
* Giải quần vợt Úc Mở rộng 2004 (với Ammerlaan)
* Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2003 (với Saida)
* Giải quần vợt Úc Mở rộng 2003 (với Ammerlaan)
* Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2002 (với Saida)
* Giải quần vợt Úc Mở rộng 2002 (với Saida)
* Giải quần vợt Úc Mở rộng 1999 (với Mistry)

## Tham khảo

* 
*
Deinogalerix

***Deinogalerix*** (tiếng Hy Lạp cổ đại có nghĩa là "*khủng khiếp*/*khủng bố*" + hậu tố *Galerix*) là một chi thú tiền sử đã tuyệt chủng, chúng thuộc phân họ chuột chù núi cao (Galericinae) của họ chuột chù Erinaceidae, các loài trong chi này đã tuyệt chủng và chúng từng sống ở Ý vào cuối thế Miocen.

## Phân loại
Chi này là đặc hữu đảo Gargano, nay là một bán đảo. Mẫu vật đầu tiên của *Deinogalerix* được mô tả lần đầu tiên vào năm 1972. Chi này thuộc phân họ Nhím lông (dím) của các loài hoặc chuột chù núi cao, chứ không phải là một loài chuột nào cả, mà là những con có họ hàng với nhím lông dài. Trong thời kỳ Miocen muộn, Ý ngày nay khi đó chủ yếu là một nhóm các hòn đảo nhỏ và chỉ sau này thì hầu hết các đảo này mới nối liền vào đại lục. Người ta biết rằng loài động vật trên những hòn đảo này đôi khi tiến hóa khá khác so với những nơi khác, vì vậy có thể *Deinogalerix* đã sống độc lập ở Gargano.

## Đặc điểm
Chúng có bề ngoài dạng chuột và có quan hệ lỏng lẻo với loài nhím gai lông thưa. *Deinogalerix* có khuôn mặt dài ngoằng, mỏng, hình nón nhỏ, đôi tai nhọn, đuôi dài và lông dài. Xương hộp sọ của loài *Deinogalerix koenigswaldi* dài khoảng 20&nbsp;cm (7,9 inch) và toàn bộ cơ thể đo được chiều dài khoảng 60&nbsp;cm (24 inch). Ngày nay, nó đã có cùng một hốc sinh thái giống như chó và mèo, ngoại trừ nó có nhiều kẻ săn mồi hơn chẳng hạn như cú sên to (*[[Tyto gigantea]]*). Người ta tin rằng *Deinogalerix* là các loài ăn côn trùng, chúng chủ yếu ăn những động vật không xương sống như bọ cánh cứng, chuồn chuồn và dế, và thậm chí cả ốc sên. Nhưng những loài lớn hơn cũng có thể đã săn bắt các loài động vật có vú cỡ nhỏ, bò sát nhỏ và chim nhỏ.

## Tham khảo
83 Leonis Bb

**83 Leonis Bb**, còn gọi là **HD 99.492 b** hay gọi tắt là **83 Leo Bb**, là một hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời cách Trái Đất khoảng 58 năm ánh sáng trong chòm sao Sư Tử. Hành tinh này được nhóm nghiên cứu California and Carnegie Planet Search phát hiện vào tháng 1 năm 2005, bằng cách sử dụng phương pháp quang phổ Doppler. Nó hoàn thành quỹ đạo quanh sao chủ của nó với thời gian 17 ngày.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Trường số đại số

Trong toán học, **trường số đại số** (còn gọi đơn giản là **trường số**) *F* là một trường mở rộng có bậc hữu hạn (và do vậy là một mở rộng đại số) của trường số hữu tỷ **Q**.  Như vậy *F* là trường chứa **Q** có bậc hữu hạn khi được coi là không gian vectơ trên **Q**.

Nghiên cứu các trường số đại số, và nói chung, về mở rộng đại số của trường số hữu tỷ, là chủ đề trung tâm của lý thuyết số đại số.

## Sách tham khảo
* *A Classical Invitation to Algebraic Numbers and Class Fields*, 1988
* Conrad, Keith http://www.math.uconn.edu/~kconrad/blurbs/gradnumthy/unittheorem.pdf
* *Algebraic Number Fields*, 1996
* Helmut Hasse, *Number Theory*, Springer *Classics in Mathematics* Series (2002)
* Serge Lang, *Algebraic Number Theory*, second edition, Springer, 2000
* Richard A. Mollin, *Algebraic Number Theory*, CRC, 1999
* Ram Murty, *Problems in Algebraic Number Theory*, Second Edition, Springer, 2005
* *Elementary and analytic theory of algebraic numbers*, 2004
* *Algebraic number theory*, 1999
* *Cohomology of Number Fields*, 2000
* André Weil, *Basic Number Theory*, third edition, Springer, 1995
## Tham khảo
Giuse Đường Viễn Các

**Giuse Đường Viễn Các** (, *Joseph Tang Yuan-ge*; sinh 1963) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm nhận chức vị Giám mục chính tòa Giáo phận Thành Đô.

## Tiểu sử
Giám mục Đường sinh ngày 17 tháng 11 năm 1963 tại tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, trong một gia đình tín đồ Công giáo. Từ năm 1984 đến năm 1988, ông tu học tại Học viện Thần học Tứ Xuyên. Tháng 5 năm 1991, ông được thụ phong chức linh mục.

Sau khi thụ phong, ông làm mục vụ tại giáo phận Thành Đô. Từ năm 1997 đến 1998, ông được chuyển sang làm mục vụ tại giáo phận Hải Nam. Về sau, ông được bầu làm Phó thư ký Ủy ban Giáo vụ Công giáo tỉnh Tứ Xuyên, Ủy viên thường vụ Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân, Chủ tịch Hội Công giáo Yêu nước thành phố Thành Đô.

Ngày 8 tháng 5 năm 2014, ông được Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc đề cử vào chức vụ Giám mục Thành Đô. Tháng 5 năm 2015, Tòa Thánh cũng thông báo chọn linh mục Giuse Cát làm Giám mục chính tòa Giáo phận Thành Đô. Lễ tấn phong giám mục cho ông được cử hành ngày 30 tháng 11 năm 2016, do Giám mục Gioan Phòng Hưng Diệu, giám mục Nghi Châu (Giáo phận Lâm Nghi đối với chính quyền Trung Quốc), làm chủ phong, và hai giám mục phụ phong là Phêrô La Tuyết Cương, giám mục Tự Phủ (Giáo phận Nghi Tân đối với chính quyền Trung Quốc) và Phaolô Hà Trạch Thanh, giám mục Vạn Huyện (Giáo phận Vạn Châu đối với chính quyền Trung Quốc). Đồng tế trong lễ còn có các giám mục: Giuse Trần Công Ngao, giám mục Thuận Khánh (Giáo phận Nam Sung đối với chính quyền Trung Quốc), giám mục Phaolô Tiêu Trạch Giang, Tổng giám mục Quý Dương (Giáo phận Quý Châu đối với chính quyền Trung Quốc) và giám mục bất hợp thức đang bị vạ tuyệt thông Phaolô Lôi Thế Ngân (vốn được chính quyền bổ nhiệm làm Giám mục Nhạc Sơn). Khẩu hiệu giám mục của ông là *"Fides, Spes et Caritas"* (*Đức tin, Hy Vọng và Bác ái*).

## Tham khảo
Tình anh bán chiếu

***Tình anh bán chiếu*** là bản vọng cổ được NSND Viễn Châu sáng tác vào năm 1959 và nổi tiếng qua giọng ca của NSND Út Trà Ôn. Đây được xem là "bài vọng cổ vua", hễ nhắc tới Viễn Châu là nhiều người nhớ đến.

## Nội dung

### Tóm tắt
Bài vọng cổ kể về chuyện lãng mạn, si tình của anh bán chiếu (quê ở Cà Mau). Khi anh đến Ngã Bảy, Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang đã được một cô gái đưa vào tận phòng riêng để đo ni chiếc giường gỗ đỏ và đặt làm đôi chiếu bông loại xịn nhất. Xao xuyến trước người đẹp, anh chàng ra giá như cho, rồi luýnh quýnh quay về miệt mài chọn lựa từng cọng lác sợi gai, tỉ mẩn dệt đôi chiếu cho thật tinh xảo để lấy lòng cô gái.

Nhưng mãi đến một năm sau, khi anh chàng mang đôi chiếu đến giao cho người đẹp, thì mới hay tin nàng đã theo chồng sang xứ khác. Anh buồn bã trước tin này và cuối cùng là lời tâm sự của anh bán chiếu với mối tình này.

### Biến thể
Bài này được biến thể thành nhiều bài khác như: *Tình anh bán chiếu* (đổi lời), *Tâm sự tình anh bán chiếu*,...

## Tầm ảnh hưởng
*Tình anh bán chiếu* đã đưa Ngã Bảy trở thành địa danh được nhiều du khách biết đến.

## Nghệ sĩ thể hiện
Bài hát này được rất nhiều nghệ sĩ thể hiện, như: Phương Quang, Thanh Sang, Minh Vương, Vũ Linh, Kim Tử Long, Lê Tứ,... nhưng với nhiều người, bài này dường như chỉ dành riêng cho NSND Út Trà Ôn.

## Tham khảo

## Thể loại
Stêphanô Lý Tư Đức (sinh 1927)

**Stêphanô Lý Tư Đức** (1927–2019, tiếng Trung:**李思德**, tiếng Anh:*Stephen Li Si-de*) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm trách chức vị Giám mục chính tòa Giáo phận Thiên Tân.

## Tiểu sử
Giám mục Lý sinh năm 1927 hoặc ngày 3 tháng 10 năm 1927 tại Tuân Hóa, Đường Sơn, Hà Bắc, Trung Quốc trong một gia đình Công giáo lâu đời và có sáu người con. Từ thuở nhỏ, giám mục Lý đã cảm nhận ước muốn tu trì và năm lên 13 tuổi (1940), ông nhập học tại tiểu chủng viện địa phương. Sau năm năm, cậu chuyển lên học tại tiểu chủng viện ở Thiên Tân.

Buốn năm sau đó, năm 1949, Lý Tư Đức nhập học đại chủng viện Văn Thánh ở Bắc Kinh và ngày 10 tháng 7 năm 1955 được thụ phong linh mục, là linh mục thuộc Giáo Phận Thiên Tân. Hiệp hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc ra đời để chia tách Giáo hội Trung Quốc với Tòa Thánh, linh mục Lý bị bắt giam từ năm 1958 cho đến khi được thả ngày 16 tháng 2 năm 1962. Sau khi được thả, ông thực hiện việc mục vụ tại tại nhà thờ chính tòa Thánh Giuse của Thiên Tân trong thời gian ngắn trước khi bị bắt và giam giữ trong các trại lao động cưỡng bức từ năm 1963 đến năm 1980.

Giáo Hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm linh mục Lý làm giám mục Thiên Tân vào ngày 15 tháng 6 năm 1982 và được tấn phong cách âm thầm. Ông một lần nữa bị bắt giam sau khi tham gia vào phiên khoáng đại của Hội đồng Giám mục Công Giáo Trung Quốc Hầm trú và yêu cầu chính quyền cải thiện tự do tôn giáo năm 1989. Hai năm sau đó, giám mục Lý được trả tự do, nhưng chỉ một năm sau, ông bị quản thúc tại làng Lương Trang Tử, huyện Tập Hiền, tỉnh Hắc Long Giang cho đến khi qua đời. Tòa Thánh nhiều lần chọn lựa, trong đó tấn phong giám mục phó Thiên Tân là giám mục Mêchiô Thạch Hồng Trinh và tân giám mục phụ tá Giuse Thạch Hồng Thần.

Giám mục Lý Tư Đức qua đời ngày 8 tháng 6 năm 2019. Hội Công Giáo Yêu nước Trung Quốc cấm không cho tổ chức tang lễ và an táng cố giám mục trong nghĩa trang Công Giáo. Giám mục Thạch Hồng Trinh chính thức kế vị.

## Tham khảo