open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Telemor

**Telemor**  là nhà mạng viễn thông có trụ sở chính tại Đông Timor. 
Đây là thị trường thứ 7 của Viettel đầu tư ra nước ngoài. Mạng di động đến từ Việt Nam đồng thời có lãi sau 6 tháng, đây là kết quả nhanh nhất mà Viettel có được từ trước giờ khi đầu tư ra nước ngoài. Chính vì thế, Telemor đã trở thành nhà mạng được ưa chuộng số 1 tại đất nước này.

Telemor cũng là nhà mạng chính thức cung cấp hạ tầng 4G cho thị trường này.

## Sự kiện
**7/2013** - **Telemor** chính thức được triển khai tại Đông Timor;
**2017** - Chính thức triển khai hạ tầng 4G;

**2014** - Telemor có số thuê bao hoạt động đạt 400.000. Ngoài ra, Telemor đạt giải thưởng là giải bạc stevie Award "Khởi nghiệp của năm".

**2017** - Telemor trở thành nhà mạng cung cấp dịch vụ 4G đầu tiên tại Đông Timor.

**2019** - Telemor đoạt Giải thưởng Ngân hàng TW Timor: Doanh nghiệp đóng góp tài chính xuất sắc.

**2020** - Ra mắt SuperApp Kakoak.

**2021** - Ra mắt giải pháp học trực tuyến Meskola.

**2022** - Kỷ niệm 10 năm thành lập Telemor.

## Tập đoàn Viettel

}
|
|Mytel
|-
|
|Halotel
|
|Telemor
|-
| rowspan="2" colspan="2" 
|
|Viettel
|-
|}

## Xem thêm
* Viettel
* Viettel Tanzania (Halotel)
* Unitel
* Mytel
* Metfone
* Natcom

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
NGC 891

**NGC 891** (hay còn được biết với các tên khác là **Caldwell 23** hoặc **Silver Sliver Galaxy** (tạm dịch là *Thiên hà mảnh bạc*)) là tên của một thiên hà xoắn ốc có cạnh nhưng lại không có thanh chắn nằm trong chòm sao Tiên Nữ. Khoảng cách của nó với Trái Đất là 30 triệu năm ánh sáng. Vào ngày 6 tháng 10 năm 1784, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel phát hiện. Thiên hà này nằm trong nhóm thiên hà NGC 1023 thuộc siêu đám Xữ Nữ. Nó có một hạt nhân loại H II.

Với một kính thiên văn với kích thước trung bình thì ta có thể nhìn thấy nó giống như một đốm sáng thon dài. Năm 1999, kính viễn vọng không gian Hubble đã chụp được hình ảnh hồng ngoại của NGC 891.

Có một siêu tân tinh tên là SN 1986J được quan sát vào ngày 21 tháng 8 năm 1986 với cấp sao biểu kiến là 14. Từ góc nhìn của chúng ta, NGC 891 giống như Ngân Hà và cả hai thiên hà này đều có cùng độ sáng và kích thước. Các nghiên cứu về động lực học của Hydro phân tử đã chứng minh cho sự tồn tại của thanh chắn trung tâm.

Thiên hà này nằm trong một nhóm thiên hà nhỏ tên là nhóm NGC 1023. Các thiên hà trong nhóm này là các NGC 925, 949, 959, 1003, 1023, 1058 và các UGC là 1807, 1865 (DDO 19), 2014 (DDO 22), 2023 (DDO 25), 2034 (DDO 24), 2259.
## Khác
Bản nhạc nền của bộ phim Dark Star năm 1974 của John Carpenter có một bản nhạc cụ theo phong cách muzak tên là *When Twilight Falls On NGC 891*.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Tiên Nữ và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Giá trị dịch chuyển đỏ 528 ± 4&nbsp;km/s

Cấp sao biểu kiến 10.8

Kích thước biểu kiến 13&prime;.5 &times; 2&prime;.5

Loại thiên hà SA(s)b?
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* APOD: Interstellar Dust-Bunnies of NGC 891 (9/9/1999)
* SEDS: Information on NGC 891
* NGC 891 on Astrophotography by Wolfgang Kloehr
Vanessa Kirby

**Vanessa Nuala Kirby** (sinh ngày 18 tháng 4 năm 1988) là nữ người mẫu và diễn viên người Anh. Cô từng thủ vai Joanna trong phim điện ảnh hài lãng mạn *[[Đã đến lúc (phim 2013)|About Time]]* năm 2013.

Từ năm 2016 đến 2017, Kirby vào vai Vương nữ Margaret trong sê-ri *The Crown* (đạo diễn Peter Morgan, đài Netflix), vai diễn mang về cho cô giải BAFTA cho *Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất trong phim truyền hình*. Sau này, Kirby được biết tới rộng rãi hơn qua các vai White Widow trong *[[Nhiệm vụ bất khả thi: Sụp đổ|Mission: Impossible – Fallout]]* (2018) và Hattie Shaw trong *[[Hobbs & Shaw]]* (2019).

## Cuộc đời và sự nghiệp
### Thời thơ ấu
Kirby lớn lên ở Wimbledon, Luân Đôn, Anh Quốc. Mẹ cô là một cựu biên tập viên tạp chí, còn cha cô là bác sĩ khoa tiết niệu, tên Roger Kirby.

## Đời tư

## Danh sách phim
### Điện ảnh

### Truyền hình

## Giải thưởng và đề cử

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
NGC 1266

**NGC 1266** (tên gọi khác là **PGC 12131**) là tên của một thiên hà hình hạt đậu nằm trong chòm sao Ba Giang. Khoảng cách của nó và trái đất là 29,9 mega parsec. Mặc dù trạng thái hiện tại không phải là "starbrust" (một trạng thái thiên hà đã qua giai đoạn hình thành sao với tỉ lệ cực đại ở một khoảng thời gian lâu) mà nó chỉ vừa qua giai đoạn hình thành sao với tỉ lệ cực đại chỉ trong thời gian ngắn. Tỉ lệ hình thành sao mới với tỉ lệ lớn nhất bắt đầu giảm dần cách đây 500 triệu năm trước. NGC 1266 có một nhân thiên hà hoạt động.

Một dòng chảy Hydro có khối lượng rất lớn (khoảng 2.4 × 107 lần khối lượng mặt trời) xuất phát từ nhân thiên hà với tỉ lệ 110 khối lượng mặt trời yr−1. Ít hơn 2% khối lượng khí thoát ra từ thiên hà.

Tỉ lệ hình thành sao hiện tại của nó là gần bằng 0,87 M khối lượng mặt trời trong một năm, điều này thì thấp hơn bình thường khi so với các thiên hà có cùng thuộc tính của nó. Để giải thích cho điều này, các nhà nghiên cứu đã đưa ra giả thuyết rằng có thể nhân thiên hà hoạt động đã điều khiển dòng chảy các phân tử của nó vào trong vùng trung tâm để ngăn sự sụp đổ hấp dẫn của các đám mây phân tử.

## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, thiên hà này là thiên hà nằm trong chòm sao Ba Giang và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Giá trị dịch chuyển đỏ 0.007238 ± 0.000017

Vận tốc xuyên tâm 2170 ± 5&nbsp;km/s

Loại thiên hà S0
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Tinh vân Lưỡi liềm

**Tinh vân Lưỡi liềm** (hay các tên gọi khác là **NGC 6888**, **Caldwell 27** hoặc **Sharpless 105**) là một tinh vân phát xạ nằm trong chòm sao Thiên Nga. Khoảng cách của tinh vân này với trái đất là khoảng xâp xỉ 5000 năm ánh sáng. Năm 1792, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel đã phát hiện ra nó. Nó được hình thành từ một cơn gió sao từ sao Wolf-Rayet WR 136 (HD 192163) va chạm với một cơn gió sao khác chậm hơn phát ra từ chính ngôi sao này khi nó trở thành một sao khổng lồ đỏ cách đây 250000 đến 400000 năm trước. Kết quả của vụ va chạm là một lớp vỏ bên ngoài và hai đợt sóng xung kích, một đợt thì di chuyển ra bên ngoài, cái còn lại thì di chuyển vào bên trong. Đợt sóng di chuyển vào bên trong làm cho cơn gió ấy nóng lên đến nhiệt độ thích hợp để phát ra tia X.

Nó là một thiên thể khá mờ nhạt nằm ở phía 2 độ của hướng tây nam của ngôi sao Gamma Cygni. Để quan sát nó dễ dàng, ta cần một kính thiên văn với bộ loại UHC hoặc OIII. Trong điều kiện thuận lợi, ta có thể nhìn nó là một vệt mờ với một kính thiên văn có kích thước nhỏ đến 8&nbsp;cm (phải có bộ lọc). Với kính viễn vọng lớn hơn tức là từ 20&nbsp;cm trở lên, ta sẽ thấy nó là hình lưỡi liễm hoặc là hình giống với kí hiệu Euro khiến nó còn một tên gọi khác là "*Tinh vân Euro*"
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là tinh vân thuộc chòm sao Thiên Nga và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Cấp sao biểu kiến +7.4

Kích thước biểu kiến 18′ × 12′
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
*
*
Phong Khởi Thương Lam

**Phong Khởi Thương Lam** (风起苍岚) là một bộ truyện manhua được sáng tác bởi tác giả Cổ Hiên, minh họa bởi Tùng Thử 200. Chương đầu của bộ truyện, [**Thương Lam chi đỉnh**; 苍岚之嵿],được cập nhật tiếng Việt vào 16/03/2015.

## Nội dung
Phong Khởi Thương Lam kể về thiếu nữ mười sáu tuổi Phong Luyến Vãn bản tính thông minh lanh lợi vô cùng yêu thích việc chơi game đồ họa. Một hôm, nàng vô tình gặp nạn rơi vào chính game mà mình đang chơi, dù có cố gắng mở hệ thống nhưng không thể thoát ra ngoài. Dần dần, nàng nhận ra thế giới game này thực ảo đan xen, không thể nhận định rõ, bản thân cũng trở thành một nhân vật trong câu chuyện. Ở đây, Phong Luyến Vãn bắt đầu quen biết nhiều nhân vật trong bối cảnh " Lam Uyên Đại lục" và lĩnh hội nhiều được bài học đắt giá.

Câu chuyện lấy bối cảnh tu chân giới.

## Nhân vật

## Xem thêm
* Truyện tranh
* Manhua

## Tham khảo
NGC 925

**NGC 925** là tên của một thiên hà xoắn ốc có thanh chắn nằm trong chòm sao Tam Giác. Khoảng cách của nó với trái đất là 30 triệu năm ánh sáng. Phép phân loại hình thái học cho biết nó là một thiên hà loại SB(s)d. Nó mang ý nghĩa rằng nó có một cấu trúc thanh chắn, các nhánh xoắn ốc xoắn lại một cách lỏng lẻo và không có cấu trúc đai. Nhánh xoắn ốc phía Nam thì trông mạnh hơn nhánh phía bắc. Cuối nhánh xoắn ốc thì giống như kết bông, kết thành cụm như len và không có tính nhất quán. Thanh chắn của nó được bù từ trung tâm của thiên hà và là nơi diễn ra sự hình thành sao, sự hình thành sao này diễn ra dọc theo chiều dài của nó. Cả hai dấu hiệu hình học đó- thanh chắn bù và nhánh xoắn ốc phía nam trông mạnh hơn nhánh phía bắc là những đặc tính điển hình của một thiên hà xoắn ốc Magellan. Thiên hà này nghiêng một góc 55° khi ngắm dọc theo vị trí góc 102°.

Thiên hà này là thành viên của nhóm thiên hà NGC 1023 và bị ràng buộc bởi lực hấp dẫn liên quan đến NGC 1023. Tuy nhiên, thiên hà gần nhất cách NGC 925 650000 năm ánh sáng (200000 parsec). NGC 925 có một đám mây hydro trung tính nặng gấp 10 triệu lần khối lượng mặt trời  gắn với chính nó thông qua một cấu trúc truyền phát. Không chắc chắn được đây là thiên hà lùn vệ tinh, tàn dư còn sót lại của sự tương tác thủy triều trước đây hay nó một đám mây khí thuở sơ khai.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà thuộc chòm sao Tam Giác và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Giá trị dịch chuyển đỏ 553 ± 3&nbsp;km/s

Vận tốc xuyên tâm 564 km/s

Cấp sao biểu kiến 10.7

Kích thước biểu kiến 10′.5 × 5′.9

Loại thiên hà SB(s)d
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Danh sách tập phim Sailor Moon

*[[Thủy thủ Mặt Trăng (phim)|Sailor Moon]]* hay còn được biết với tên tại Nhật Bản *Pretty Soldier Sailor Moon* là một loạt anime được chuyển thể từ manga cùng tên của Takeuchi Naoko. Phim được đạo diễn bởi Sato Junichi, Ikuhara Kunihiko và Igarashi Takuya và sản xuất bởi TV Asahi và Toei Animation. Bốn mùa đầu tiên được lồng tiếng phát hành tại Bắc Mỹ bởi DIC Entertainment (nay là DHX Media) và Cloverway. Phim xoay quanh cô gái Tsukino Usagi, có khả năng biến thân thành chiến binh thủy thủ, đánh bại các thế lực hắc ám gây hại thế giới.

Loạt phim được phát sóng từ 7 tháng 3 năm 1992 đến 8 tháng 2 năm 1997 trên TV Asahi tại Nhật Bản. Bên cạnh 200 tập phim còn có ba phim chủ đề cũng như năm phim ngắn được sản xuất. Tại Bắc Mỹ, các tập được phát sóng từ 28 tháng 8 năm 1995 đến 21 tháng 12 năm 2000 trên YTV ở Canada và lần đầu phát sóng (về sau trên Cartoon Network) ở Mỹ.

Hai mùa đầu tiên của loạt phim, *Sailor Moon* và *Sailor Moon R* được phát hành thành 20 Vol băng VHS tại Nhật Bản năm 1995, ước tính mỗi vol bán được 300,000 bản ở thời điểm đó. Năm 2001, ADV Films phát hành phiên bản lồng tiếng Anh của hai mùa đầu tiên gồm 20 vol băng VHS. Hai mùa đầu bản tiếng Anh một năm sau đó được phát hành dưới định dạng DVD gồm 14 vol tại vùng 1 bởi ADV. ADV cũng phát hành phiên bản phụ đề và không xóa không cắt hai mùa đầu trong hai DVD riêng lẻ phiên bản giới hạn năm 2003. Pioneer Entertainment phát hành cả hai phiên bản đã chỉnh sửa và chưa qua chỉnh sửa của mùa ba và mùa bốn tương ứng với *Sailor Moon S* và *Sailor Moon Super S* trong định DVD và VHS trong năm 2001 và 2002. Năm 2004, bản quyền quốc tế loạt phim hết hạn.

Tại Việt Nam, loạt phim lần đầu được trình chiếu trên VTV3 từ năm 1996 đến 1998 và dừng hẳn ở *Sailor Moon S* với phiên bản thuyết minh tiếng Việt. Vào năm 2015, loạt phim được trình chiếu lại trênh kênh truyền hình HTV3 với phiên bản lồng tiếng Việt.

## Tổng quan

## Mùa 1: Sailor Moon (1992–93)

## Mùa 2: Sailor Moon R (1993–94)

## Mùa 3: Sailor Moon S (1994–95)

## Mùa 4: Sailor Moon SuperS (1995–96)

## Mùa 5: Sailor Moon Sailor Stars (1996–97)

## Chú thích
Hồ sơ địa hình

Một **hồ sơ địa hình** hoặc **mặt** **cắt địa hình** là một đại diện cho cấu trúc của địa hình có được bằng cách cắt ngang các đường của bản đồ địa hình. Mỗi đường đồng mức có thể được định nghĩa là một đường khép kín nối các điểm ở độ cao bằng nhau so với mực nước biển. Nó thường được vẽ trên cùng một tỷ lệ ngang với bản đồ, nhưng việc sử dụng tỷ lệ dọc phóng đại được khuyến khích để gạch chân các yếu tố của địa hình. Điều này có thể thay đổi tùy theo độ dốc và biên độ của đđịa hình trên mặt đất, nhưng thường là gấp ba đến năm lần so với tỷ lệ ngang.

Một loạt các cấu hình song song, được thực hiện theo các khoảng thời gian liên tục trên bản đồ, có thể được kết hợp để cung cấp chế độ xem ba chiều hoàn chỉnh hơn về khu vực xuất hiện trên bản đồ địa hình. Rõ ràng là, nhờ vào khoa học máy tính, các mô hình ba chiều tinh vi hơn của cảnh quan có thể được tạo ra từ dữ liệu địa hình kỹ thuật số.

Đường thẳng của mặt phẳng được xác định bởi các điểm giới hạn của biểu đồ được gọi là chỉ dẫn và đường so sánh ngang mà hồ sơ được xây dựng được gọi là cơ sở.

## Các ứng dụng
Một trong những ứng dụng quan trọng nhất của hồ sơ địa hình là trong việc xây dựng các công trình có chiều dài lớn và chiều rộng nhỏ, ví dụ như đường sá, cầu cống hoặc đường ống.

Đôi khi các cấu hình địa hình xuất hiện trong các bản đồ in, chẳng hạn như các bản đồ được thiết kế cho các tuyến đường điều hướng, khai quật và đặc biệt là các bản đồ địa chất, nơi chúng được sử dụng để hiển thị cấu trúc bên trong của các tảng đá trên lãnh thổ.

Những người nghiên cứu tài nguyên thiên nhiên như nhà địa chất, nhà địa mạo, nhà khoa học đất và học giả thực vật, cùng với những người khác, xây dựng hồ sơ để quan sát mối quan hệ của tài nguyên thiên nhiên với những thay đổi về địa hình và phân tích nhiều vấn đề.

## Tham khảo

## Xem thêm

* Đường đồng mức 
* Đường rơi (địa hình)

## Liên kết ngoài

* Hồ sơ địa hình - công cụ trực tuyến
Always on Display

**Always-On Display,** gọi tắt là **AOD** là một tính năng của điện thoại thông minh có mặt trên rất nhiều thiết bị Android cầm tay và iPhone.

Công nghệ này lần đầu tiên được giới thiệu bởi Nokia năm 2009 trên điện thoại Nokia N86, và phổ biến hơn trong các điện thoại Symbian sử dụng màn hình AMOLED năm 2010 (Nokia N8, C7, C6-01 và E7). Nó trở thành tiêu chuẩn trên hầu hết điện thoại Nokia Lumia sử dụng Windows Phone năm 2013, đi cùng với ứng dụng Nokia Glance Screen. Tính năng này sau đó phổ biến trên rất nhiều thiết bị Android cầm tay, bao gồm Huawei, Motorola, LG, Samsung và Google Pixel. Sau này, Apple chính thức thêm tính năng AOD vào thiết bị iPhone bắt đầu từ iPhone 14 Pro.

## Tổng quát
Điện thoại với tính năng AOD cho phép giới hạn vùng hiển thị của màn hình trong chế độ nghỉ. AOD hiển thị ngày giờ, trạng thái pin, và có thể cấu hình để hiển thị thêm thông báo khác hoặc screen-saver.

## Ảnh hưởng tới thời lượng pin
Tính năng Always On Display làm tăng mức tiêu thụ điện năng, vì màn hình, cảm biến và CPU đều hoạt động ở chế độ AOD, làm cho lượng điện năng tiêu thụ tăng lên khoảng 3%.

Đối với màn hình công nghệ LCD, do nguyên lý hoạt động buộc toàn bộ tấm nền màn hình phải phát sáng, ngay cả ở những chỗ không hiển thị nội dung, làm giảm rõ rệt thời gian sử dụng pin của thiết bị màn hình LCD, đặc biệt khi so với tấm nền LED. 

## Tham khảo
WR 136

**WR 136** là một ngôi sao Wolf-Rayet nằm trong chòm sao Thiên Nga. Khoảng cách của nó và trái đất là xấp xỉ khoảng 5000 năm ánh sáng và nó là tân của Tinh vân Lưỡi liềm. Ngôi sao này có khoảng 4,7 triệu năm và sau một thời gian nữa nó sẽ bước vào giai đoạn "chết" dần. Khi ấy có lẽ là khoảng vài trăm nghìn năm sau, nó được trông đợi là sẽ nổ tung như một vụ nổ siêu tân tinh.

Theo như những ước tính hiện nay, WR 136 thì sáng hơn mặt trời gấp 600000 lần, năng hơn mặt trời 21 lần và to hơn mặt trời 5,1 lần. Nhiệt độ bề mặt của nó là khoảng xấp xỉ 70000 Kelvin.

WR 136 thổi ra một lớp vật chất khi nó trở thành sao khổng lồ đỏ cách đây 120 đến 240 nghìn năm trước. Lớp vật chất này có khối lượng gấp 5 lần khối lượng mặt trời và vẫn đang nở ra với tốc độ 80&nbsp;km/s. Hiện tại, cơn gió sao của nó thổi ra từ ngôi sao này với tốc độ 1700&nbsp;km/s va chạm với lớp vật chất này tạo thành *Tinh vân Lưỡi liềm*. Các tia cực tím phát ra từ bề mặt ngôi sao này khiến cho tinh vân bên cạnh nó phát sáng.

Có một số bằng chứng chứng minh rằng WR 136 là một hệ sao đôi. Ngôi sao còn lại có loại quang phổ là K hoặc M. Quỹ đạo của nó khi quay quanh WR 136 là 5,13 ngày. Đây là một hệ sao đôi có khối lượng thấp phát ra tia X (tiếng Anh: low-mass X-ray binary) nguyên bản.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* http://chandra.harvard.edu/photo/2003/ngc6888/
* http://www.giga-parsec.de/WRspectra.html
* http://www.castfvg.it/stelle/spettri/O/wr_136_01.htm
Nguyễn Phúc Hồng Tiệp

**Nguyễn Phúc Hồng Tiệp** (hoặc **Tiếp**) (chữ Hán: 阮福洪倢; 14 tháng 3 năm 1840 – 15 tháng 8 năm 1863), tước phong **Mỹ Lộc Quận công** (美祿郡公), là một hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Hoàng tử Hồng Tiệp sinh ngày 11 tháng 2 (âm lịch) năm Canh Tí (1840), là con trai thứ 18 của vua Thiệu Trị, mẹ là Tài nhân Trần Thị Sâm. Khi còn là hoàng tử, ông là người có học hạnh.

Tháng 2 (âm lịch) năm Tự Đức thứ 12 (1859), vua phong cho hoàng đệ Hồng Tiệp làm **Mỹ Lộc Quận công** (美祿郡公), cùng với hoàng thân là Miên Ký làm *Cẩm Xuyên Quận công* (錦川郡公).

Ngày 2 tháng 7 (âm lịch) năm Quý Hợi (1863), quận công Hồng Tiệp bệnh mà mất, hưởng dương 24 tuổi, được ban thụy là **Đôn Thận** (敦慎). Mộ của ông được táng ở Dương Xuân (Hương Thủy, Thừa Thiên).

Quận công Hồng Tiệp được ban cho bộ chữ *Đẩu* (斗) để đặt tên cho các con cháu trong phòng. Ông chỉ có duy nhất một người con gái nhưng không có con trai nối dõi.

Năm 1885, dưới triều vua Đồng Khánh, ông được hợp thờ ở đền Thân Huân.

## Tham khảo
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] *, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam liệt truyện]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *[[Đại Nam thực lục]] chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

## Chú thích
Chiến tranh Uruguay

**Chiến tranh Uruguay** (10 tháng 8 năm 1864 - 20 tháng 2 năm 1865) đã diễn ra  Đảng Blanco cầm quyền của Uruguay và một liên minh bao gồm Đế quốc Brazil và Đảng Colorado của Uruguay, được Argentina hỗ trợ. Kể từ khi giành được độc lập, Uruguay đã bị tàn phá bởi các cuộc đấu tranh không liên tục giữa các phe phái Colorado và Blanco, từng cố gắng giành lấy và duy trì quyền lực lần lượt.  Nhà lãnh đạo Colorado Venancio Flores đã phát động cuộc Thập tự chinh giải phóng vào năm 1863, một cuộc nổi dậy nhằm lật đổ Bernardo Berro, người chủ trì một chính phủ liên minh (hợp nhất) Colorado Colorado Blanco. Flores được hỗ trợ bởi Argentina, người mà tổng thống Bartolomé Mitre đã cung cấp cho ông nguồn cung cấp, tình nguyện viên Argentina và vận chuyển đường sông cho quân đội.

Phong trào hợp nhất sụp đổ khi Colorados từ bỏ liên minh để gia nhập hàng ngũ của Flores. Nội chiến Uruguay nhanh chóng leo thang, phát triển thành một cuộc khủng hoảng phạm vi quốc tế gây bất ổn cho toàn bộ khu vực. Ngay cả trước cuộc nổi loạn ở Colorado, Blancos trong chủ nghĩa hợp nhất đã tìm cách liên minh với độc tài người Paraguay Francisco Solano López. Giờ đây, chính phủ Blanco hoàn toàn của Berro cũng nhận được sự hỗ trợ từ những người liên bang Argentina, những người chống lại Mitre và các đơn vị của ông. Tình hình xấu đi khi Đế quốc Brazil bị lôi kéo vào cuộc xung đột. Gần một phần năm dân số Uruguay được coi là người Brasil. Một số người tham gia cuộc nổi loạn của Flores, được thúc đẩy bởi sự bất mãn với các chính sách của chính phủ Blanco mà họ coi là có hại cho lợi ích của họ. Cuối cùng Brazil đã quyết định can thiệp vào vấn đề của Uruguay để thiết lập lại an ninh của các biên giới phía nam và sự lên ngôi của khu vực.

Vào tháng 4 năm 1864, Brazil đã cử Bộ trưởng Toàn quyền Jose Antônio Saraiva đến đàm phán với Atanasio Aguirre, người đã thành công Berro ở Uruguay.  đã thực hiện một nỗ lực ban đầu để giải quyết tranh chấp giữa Blancos và Colorados.  Đối mặt với sự không khoan nhượng của Aguirre liên quan đến yêu cầu của Flores, nhà ngoại giao Brazil đã từ bỏ nỗ lực và đứng về phía Colorados.  Vào ngày 10 tháng 8 năm 1864, sau khi tối hậu thư của Brazil bị từ chối, Saraiva tuyên bố rằng quân đội Brazil sẽ bắt đầu chính xác các cuộc trả thù. Brazil từ chối thừa nhận một tình trạng chiến tranh chính thức và trong phần lớn thời gian của nó, cuộc xung đột vũ trang Brazil của người Uruguay là một cuộc chiến không được công bố.

Trong một cuộc tấn công kết hợp chống lại các thành trì của Blanco, quân đội Brazil Colorado đã tiến qua lãnh thổ của người Uruguay, chiếm hết thị trấn này đến thị trấn khác.  Cuối cùng, Blancos bị cô lập ở Montevideo, thủ đô quốc gia. Đối mặt với thất bại nhất định, chính phủ Blanco bị bắt giữ vào ngày 20 tháng 2 năm 1865. Cuộc chiến ngắn ngủi sẽ được coi là một thành công nổi bật cho lợi ích của Brazil và Argentina, đã có sự can thiệp của Paraguay để hỗ trợ Blancos (với các cuộc tấn công vào các tỉnh Brazil và Argentina) không dẫn đến Chiến tranh Paraguay kéo dài và tốn kém.

## Tham khảo
Gamma Cygni

**Gamma Cygni** (**γ Cygni** hoặc viết tắt là **Gamma Cyg, γ Cyg**, ngoài ra tên chính thức của nó là **Sadr**) là tên của một ngôi sao nằm ở phía bắc của chòm sao Thiên Nga. Nó là điểm giao cắt của năm ngôi sao, năm ngôi sao này tạo thành một chữ thập tên là "Chữ thập phương Bắc". Giá trị thị sai thu được từ vệ tinh Hipparcos cho khoảng cách của nó với mặt trời chúng ta là xấp xỉ 1800 năm ánh sáng.

Nó là một ngôi sao trong một hệ đa sao, nó là thành viên chính. Hệ đa sao này tên là WDS J20222+4015 (thành viên phụ của nó là CCDM J20222 + 4015BC, một cặp sao chỉ cách ngôi sao này 40").

## Tính chất
Với độ sáng biểu kiến của nó là 2,23, Gamma Cygni là một trong số những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm. Phân loại sao của ngôi sao này là F8 Iab, chỉ ra rằng nó ở trong giai đoạn là sao siêu khổng lồ.

Khi so sánh với mặt trời, nó nặng gấp 12 lần, bán kính lớn gấp 150 lần, tỏa ra năng lượng gấp 33000 lần với nhiệt độ hiệu dụng là 6100 Kelvin. Quang phổ của nó cho thấy một vài đặc điểm động lực học bất thường, bao gồm cả sự biến đổi của vận tốc xuyên tâm lên đến 2&nbsp;km/s diễn ra trong một thời gian 100 ngày hoặc hơn. Thực tế, theo biểu đồ Hertzsprung–Russell, Gamma Cygni nằm gần dãy bất ổn định và quang phổ của nó giống như một ngôi sao biến quang Cepheid. Ngôi sao này bị một tinh vân tên là IC 1318 bao phủ.

## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là ngôi sao nằm trong chòm sao Thiên Nga và dưới đấy là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Cấp sao biểu kiến 2.23

Cấp sao tuyệt đối &minus;4.54

Loại quang phổ F8&nbsp;Iab

Độ kim loại +0.02

Thị sai 1.78 ± 0.27

Vận tốc xuyên tâm -7.5
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Sadr by Jim Kaler.
* http://www.atlasoftheuniverse.com/nebulae/ic1318.html
* Astronomy Picture of the Day: Supergiant Star Gamma Cygni, NASA, ngày 9 tháng 7 năm 2013
Trivela

**Trivela** hay còn được gọi là **vẩy má ngoài**, là kĩ thuật được nhiều cầu thủ sử dụng trong bóng đá hiện nay. Cụ thể là cầu thủ sẽ đá (hoặc sút) vào trái bóng để chuyền bóng hoặc dứt điểm bằng má ngoài bàn chân. Bóng bay vừa xoáy vừa tạo ra một quỹ đạo vòng cung độc đáo. Cầu thủ có thể sử dụng chân không thuận để thực hiện kĩ thuật này bởi họ không cần dùng quá nhiều lực cho pha bóng.

## Lịch sử
Trong lịch sử bóng đá, đã có rất nhiều cầu thủ ghi bàn với kĩ thuật Trivela nhưng khi nhắc tới kĩ thuật này, người hâm mộ bóng đá sẽ nghĩ ngay tới Ricardo Quaresma của Bồ Đào Nha. Không chỉ sử dụng kĩ thuật Trivela trong khâu dứt điểm, Quaresma còn nhiều lần sử dụng kĩ thuật này để tạo cơ hội ghi bàn cho các đồng đội. Quaresma chia sẻ rằng anh khá yêu thích kĩ thuật này và đã sử dụng nó để ghi các bàn thắng cho FC Porto khi anh còn khoác áo CLB này.

Trivela là một kĩ thuật không hiếm gặp trong bóng đá, nhất là những cầu thủ không chơi đều hai chân thường dùng kĩ thuật này trong tình huống bóng không thuận lợi. Martina (Southampton - 2015) và Sturridge (Liverpool - 2016) là hai cái tên được ghi vào danh sách 10 bàn thắng thực hiện bằng Trivela đẹp nhất trong lịch sử. Nhìn những tình huống tưởng chừng bóng sẽ đi thẳng ra ngoài khung gỗ nếu như sút thẳng, nhưng với Trivela, bóng sẽ đi theo một đường cong tuyệt vời và bay vào khung thành một cách gọn gàng. Và nếu xét theo phương diện kĩ thuật, nó chỉ xếp sau rabona. Đã từng có một cầu thủ Việt Nam tên là Đoàn Văn Hậu sử dụng kỹ thuật Trivela để ghi bàn thắng từ cánh trái, đây là bàn thắng ấn định chiến thắng cho Đội tuyển Olympic Việt Nam trước Olympic Oman với tỉ số 1-0 trong lượt trận thứ 2 Giải Giao hữu Tứ hùng Cúp Vinaphone diễn ra tối 03/08/2018 trên Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Những siêu phẩm "Trivela" đẹp nhất lịch sử túc cầu
PC3

**PC3** (**PC-3**) là ký hiệu mô tả dòng tế bào ung thư tuyến tiền liệt của con người được sử dụng trong nghiên cứu ung thư tuyến tiền liệt và phát triển thuốc điều trị nó. Các tế bào PC3 rất hữu ích trong việc điều tra những thay đổi sinh hóa trong các tế bào ung thư tuyến tiền liệt và trong việc đánh giá phản ứng của chúng với các tác nhân hóa trị liệu. Các tế bào PC3 cũng được sử dụng để nghiên cứu bệnh nhiễm virus trong các tế bào động vật có vú biểu hiện phản ứng miễn dịch. 

## Mô tả
Việc đặt tên dòng tế bào PC3 được công bố vào năm 1979 xuất phát từ một di căn xương độ IV của ung thư tuyến tiền liệt ở một người đàn ông da trắng 62 tuổi. Những tế bào này không đáp ứng với androgen, glucocorticoids hoặc các yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi, nhưng kết quả cho thấy các tế bào bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tăng trưởng biểu bì, cụ thể là  tế bào PC3 có thể được sử dụng để tạo ra xenograft khối u dưới da ở chuột để điều tra môi trường phát triển khối u và chức năng thuốc điều trị cho nó.

Các tế bào PC3 cũng có khả năng di căn cao so với các tế bào DU145, có tiềm năng di căn vừa phải và các tế bào LNCaP, có khả năng di căn thấp. So sánh biểu hiện protein của PC3, LNCaP và các tế bào khác đã chỉ ra rằng PC3 là đặc trưng của bệnh lý về ung thư biểu mô tế bào nhỏ.

## Xem thêm

* DU145
* LNCaP

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Mục nhập Cellosaurus cho PC3
Trịnh Mai

**Trịnh Mai** (1933 - 2009) là một nam diễn viên sân khấu và điện ảnh Việt Nam. Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.

## Tiểu sử
Trịnh Mai sinh năm 1933 tại xã Trường Yên, huyện Chương Mỹ, phủ Hà Đông, Bắc Kỳ (nay là xã Trường Yên, huyện Chương Mỹ, thành Hà Nội, Bắc Bộ) trong một nhà phú nông. Từ nhỏ, ông đã tham gia các hoạt động văn nghệ thôn với vai trò diễn xướng. Thời kì tản cư kháng chiến, do có cơ duyên làm rể chủ hiệu giày Trịnh Thái nức danh phố Hàng Bông nên ông càng có điều kiện phát huy năng khiếu.

Thời kì làm công nhân Xí nghiệp Da giày Hà Nội, ông là một trong những nhân vật chủ chốt tại các hội diễn quần chúng. Nhưng phải đến năm 1954, ông mới được vào biên chế Đoàn Kịch Hà Nội.

Thập niên 1980, bộ ngũ Phạm Bằng, Trịnh Mai, Trịnh Thịnh, Dương Quảng, Trần Hạnh là những cây hài đắt khách nhất nhì sân khấu Bắc Bộ. Riêng Trịnh Mai được khán giả ưu ái đặt biệt danh **Ông "chát xình chát chát bùm"** nhờ một vai trong vở diễn chuyển thể tác phẩm Aziz Nesin. Đến 1990, nhóm 5 người lại lấn sang truyền hình, trở thành gương mặt quen thuộc trong chương trình *[[Văn nghệ Chủ Nhật]]*.

## Vai diễn

### Sân khấu
* Ông quan Trung Hoa... Lam Sơn tụ nghĩa
* Phó may Bút... Bức tranh mùa gặt
* Nông phu... Tiền tuyến gọi
* ?... Ai bắt đền ai
* Ba Lường... Hoa và cỏ
* Ông "chát xình chát chát bùm"... Chát xình chát chát bùm
### Điện ảnh
* Tổng giám đốc... Dịch cười
* Thầy Min Toa... Số đỏ
* Thầy lang... Thầy lang
* Vua tín dụng... Không phải chuyện cười
* Quan khâm sai... Thằng Cuội

## Xem thêm
* Phạm Bằng
* Trịnh Thịnh
* Dương Quảng
* Trần Hạnh
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* NSƯT Trịnh Mai: "có lãi cuộc đời..." 
* Vĩnh biệt NSƯT Trịnh Mai - danh hài đất Bắc
* NSƯT Trịnh Mai người ra đi, tiếng cười ở lại
Oxepin

**Oxepin** là một hợp chất dị vòng chứa nguyên tử ôxi gồm bảy thành phần mạch vòng với ba liên kết đôi. C6H6O gốc tồn tại dưới dạng hỗn hợp cân bằng với **[[benzen oxide]]**.Trạng thái cân bằng benzen oxide oxidein bị ảnh hưởng bởi các nhóm thế vòng. Một dẫn xuất dimethyl có liên quan tồn tại chủ yếu dưới dạng đồng phân oxepin, một chất lỏng màu da cam.

Oxepin là chất trung gian trong quá trình oxy hóa benzen bởi cytochrom P450. Các oxide arene khác là chất chuyển hóa của arene gốc.

## Tham khảo
Woleai

**Woleai**, còn gọi là **Oleai**, là một rạn vòng gồm 22 đảo nhỏ, nằm ở miền đông quần đảo Caroline trong Thái Bình Dương, về hành chính là một huyện của bang Yap, Liên bang Micronesia. Rạn san hô vòng này cách Ifalik chừng  về phía tây-tây bắc và cách Eauripik  về phía đông bắc. **Woleai** cũng là tên của đảo rộng nhất, toạ lạc ở mạn đông bắc cụm đảo này.

Rạn vòng Woleai có dân số 1.081 người (2000), diện tích đất 4,5&nbsp;km². Một hệ chữ dùng để viết tiếng Woleai được ghi nhận năm 1913, lúc đó vẫn được vài người sử dụng.

## Địa lý
Rạn vòng này có hình tựa số tám, dài , rộng ; đa phần rìa nam Woleai nằm dưới mặt nước biển. Rìa đông và bắc là nơi có đáng để đất liền. Phá bên trái của "số tám" sâu và rộng hơn phía bên phải. Tổng diện tích đất liền chỉ chừng .

## Chú thích
* *Columbia Gazetteer of the World*. Vol. 1, p.&nbsp;900

## Liên kết ngoài
*
*Pacific Wrecks
*http://www.desausa.org/images5/uss_sloat_de_245_woleai_surrender.htm  Surrender of Woleai
*V6T Amateur Radio Woleai
Epsilon Cygni

**Epsilon Cygni** (**ε Cygni** viết tắt là **Epsilon Cyg, ε Cyg**) là tên của một hệ đa sao nằm trong chòm sao Thiên Nga. Khoảng cách của nó với mặt trời là 73 năm ánh sáng. Với cấp sao biểu kiến là 2,48, ngôi sao này có thể được nhìn thấy bằng mắt thường.
## Thiên thể đồng hành
Ngôi sao này có một thiên thể đồng hành quang học là Epsillon Cygni B, giữa chúng thì không có liên kết vật lí và thêm một thiên thể đồng hành khác Epsillon Cygni C nằm ở một phân tách góc 78 giây cung.
## Đặc điểm
Ngôi sao này có một quang phổ đôi. Các quan sát vận tốc xuyên tâm của ngôi sao này đã cho thấy thiên thể đồng hành của nó có chu kì quỹ đạo ít nhất là 15 năm. Các quan sát cho thấy nó là một ngôi sao khổng lồ loại K0 III. Điều này cho thấy rằng ngôi sao này đã rời khỏi dãy chính và bắt đầu giai đoạn cuối cùng trong quá trình tiến hóa của sao. Nhiệt độ hiệu dụng của quang cầu của nó là 4710 Kelvin, tạo ra màu cam. Đó là nét đặc trưng của các ngôi sao loại K. Bán kính của nó gần gấp 11 lần bán kính mặt trời và độ sáng của nó gấp 62 lần của mặt trời.

Kể từ năm của năm 1943, quang phổ của ngôi sao này đã được dùng làm mốc để phân loại các ngôi sao khác.
## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là ngôi sao nằm trong chòm sao Thiên Nga và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Cấp sao biểu kiến 2.480

Loại quang phổ K0III-IV

Cấp sao tuyệt đối +0.78 ± 0.03

Thị sai 44.86 ± 0.12

Độ kim loại –0.27

Vận tốc xuyên tâm –12.41&nbsp;km/s
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* http://www.pbase.com/mcrowle/image/81902791
Mút cách âm

**Mút cách âm** là một bọt tế bào mở được sử dụng để xử lý âm thanh. Nó làm giảm sức cản của sân bay làm giảm sức cản của không khí, do đó làm giảm biên độ của sóng. Năng lượng bị tiêu tan dưới dạng nhiệt. Mút cách âm có thể được tạo ra với nhiều màu sắc, kích cỡ và độ dày khác nhau.

Mút cách âm có thể được gắn trên các vách tường, trần nhà, cửa ra vào và các tính năng khác của căn phòng để kiểm soát mức độ tiếng ồn, độ rung và tiếng vang.

Nhiều sản phẩm mút cách âm được xử lý bằng thuốc nhuộm và/hoặc chất chống cháy.

## Công dụng
Mục tiêu của mút cách âm là cải thiện chất lượng âm thanh bằng cách loại bỏ âm thanh còn sót lại trong bất kỳ không gian nào. Mục đích này đòi hỏi vị trí chiến lược của các tấm xốp âm trên tường, trần và sàn, loại bỏ hiệu quả sự cộng hưởng trong phòng.

### Tăng cường âm thanh
Mục tiêu là tăng cường các tính chất của âm thanh bằng cách cải thiện độ rõ của giọng nói và chất lượng âm thanh. Vì lý do này, bọt âm thường được sử dụng trong phòng thu âm. Mục đích là để giảm, nhưng không hoàn toàn loại bỏ, cộng hưởng trong phòng. Điều này đạt được bằng cách đặt các miếng bọt có kích thước tương tự, thường có dạng hình nón hoặc hình tam giác, trên các bức tường đối diện.

### Chức năng
Mút cách âm là một vật liệu nhẹ được làm từ bọt polyurethane hoặc polyether hoặc polyester, và cả bọt melamine đùn. Nó thường được cắt thành gạch - thường có hình kim tự tháp hoặc hình nêm - phù hợp để đặt trên tường của phòng thu âm hoặc một loại môi trường tương tự để hoạt động như một chất hấp thụ âm thanh, do đó nâng cao chất lượng âm thanh trong phòng.

Mút cách âm làm giảm hoặc loại bỏ tiếng vang và tiếng ồn nền bằng cách kiểm soát âm vang mà âm thanh có thể tạo ra bằng cách bật ra khỏi tường.   Loại hấp thụ âm thanh này khác với cách âm, thường được sử dụng để giữ cho âm thanh không thoát ra hoặc đi vào phòng. Do đó, mút cách âm được lắp đặt trong các phòng lớn như nhà thờ, giáo đường, phòng hòa nhạc. Những phòng này có không gian rộng, bằng phẳng và tiếng ồn chắc chắn sẽ dội lại trong phòng. Những thiết bị hấp thụ âm thanh này được sử dụng để cải thiện âm thanh của căn phòng, do đó làm giảm tiếng ồn trong phòng.

Bọt âm thường xử lý nhiều hơn với tần số trung và cao. Để xử lý các tần số thấp hơn, cần có các miếng bọt âm dày hơn nhiều; các miếng bọt âm lớn thường được đặt trong các góc của căn phòng và được gọi là bẫy âm bass. 

## Xem thêm

* Buồng không phản xạ 
* Bushing (cách ly) 
* Polystyren 
* Polyurethane 
* Sorbothane 
* Cách âm 
* Xốp 
* Cách ly rung

## Tham khảo
Methyltestosterone

**Methyltestosterone**, được bán dưới tên thương hiệu **Android**, **Metandren** và **Testred** cùng với các nhãn khác, là một loại thuốc androgen và steroid đồng hóa (AAS) được sử dụng trong điều trị nồng độ testosterone thấp ở nam giới, dậy thì muộn ở trẻ em, ở liều thấp như một thành phần điều trị nội tiết tố mãn kinh đối với các triệu chứng mãn kinh như bốc hỏa, loãng xương và ham muốn tình dục thấp ở phụ nữ và điều trị ung thư vú ở phụ nữ. Nó được uống bằng miệng.

Tác dụng phụ của methyltestosterone bao gồm các triệu chứng nam tính như mụn trứng cá, tăng trưởng tóc, thay đổi giọng nói và tăng ham muốn tình dục. Nó cũng có thể gây ra các hiệu ứng estrogen như giữ nước, đau vú và nở vú ở nam giới và tổn thương gan. Thuốc là một steroid tổng hợp androgen và đồng hóa và do đó là một chất chủ vận của thụ thể androgen (AR), mục tiêu sinh học của androgen như testosterone và dihydrotestosterone (DHT). Nó có tác dụng androgen vừa phải và hiệu ứng đồng hóa vừa phải, làm cho nó hữu ích cho việc tạo ra chất nam tính.

Methyltestosterone được phát hiện vào năm 1935 và được giới thiệu sử dụng trong y tế vào năm 1936. Nó được tổng hợp ngay sau khi phát hiện ra testosterone và là một trong những AAS tổng hợp đầu tiên được phát triển. Ngoài việc sử dụng trong y tế, methyltestosterone được sử dụng để cải thiện vóc dáng và hiệu suất, mặc dù nó không được sử dụng phổ biến như các AAS khác cho các mục đích như vậy do tác dụng androgenic, tác dụng estrogen và nguy cơ tổn thương gan. Thuốc này là một chất được kiểm soát ở nhiều quốc gia và vì vậy sử dụng phi y tế nói chung là bất hợp pháp.

## Công dụng

### Y khoa
Methyltestosterone đã hoặc đang sử dụng trong điều trị dậy thì chậm, thiểu năng sinh dục, và rối loạn chức năng cương dương ở nam giới, khi sử dụng ở liều thấp có tác dụng điều trị các triệu chứng mãn kinh (đặc biệt cho bệnh loãng xương, cơn bốc hỏa, và để tăng ham muốn tình dục và năng lượng), đau vú sau sinh căng thẳng sau sinh, và ung thư vú ở phụ nữ. Thuốc này được phê duyệt đặc biệt tại Hoa Kỳ để điều trị chứng suy sinh dục và dậy thì muộn ở nam giới và điều trị ung thư vú không thể phẫu thuật tiên tiến ở nữ giới. Nó cũng được chấp thuận với liều thấp kết hợp với estrogen được ester hóa để điều trị các triệu chứng vận mạch từ trung bình đến nặng liên quan đến mãn kinh ở phụ nữ ở Hoa Kỳ, nhưng công thức này đã bị ngưng và do đó không còn được sử dụng.

## Tham khảo
Tán âm

**Sự phân tán âm thanh (tán âm)** là hiện tượng sóng âm bị tách thành tần số thành phần của nó khi truyền qua vật liệu. Tốc độ pha của sóng âm được xem như là một hàm của tần số. Do đó, sự phân tán tần số thành phần được đo bằng tốc độ thay đổi vận tốc pha khi sóng bức xạ đi qua một môi trường nhất định.

## Phương thức truyền băng thông rộng
Một kỹ thuật được sử dụng rộng rãi để xác định sự phân tán âm thanh là một phương pháp truyền dẫn băng thông rộng. Kỹ thuật này ban đầu được giới thiệu vào năm 1978 và đã được sử dụng để nghiên cứu tính chất phân tán của kim loại (1978), nhựa epoxy (1986), vật liệu giấy (1993) chất tương phản siêu âm (1998). Vào năm 1990 và 1993, phương pháp này đã xác nhận mối quan hệ Kramers-Kronig đối với sóng âm.

Áp dụng phương pháp này đòi hỏi phải có các phép đo vận tốc tham chiếu để thu được các giá trị cho sự phân tán âm thanh. Điều này được thực hiện bằng cách xác định (thường) tốc độ của âm thanh trong nước, độ dày của mẫu thử và phổ pha của từng xung của hai xung siêu âm truyền qua.

## Suy hao phân tán

* Sự suy giảm âm thanh

## Xem thêm

* Tán sắc (quang học)

## Tham khảo
Steroid đồng hóa

**Steroid đồng hóa** (**AAS**), là các androgen steroid bao gồm androgen tự nhiên như testosterone cũng như androgen tổng hợp có liên quan về cấu trúc và có tác dụng tương tự như testosterone. Chúng có tác dụng đồng hóa và tăng protein trong các tế bào, đặc biệt là ở cơ xương, và cũng có các mức độ tác động khác nhau của androgenic và nam tính hóa, bao gồm cả việc kích thích sự phát triển và duy trì các đặc điểm sinh dục thứ cấp nam tính như sự phát triển của lông mặt và lông cơ thể.  Androgens hay AAS là một trong ba loại chất chủ vận hormone giới tính, loại còn lại là estrogen như estradiol và proestogen như progesterone.

AAS được tổng hợp vào những năm 1930 và hiện đang được sử dụng trong y học để kích thích sự phát triển cơ bắp, và sự thèm ăn, tạo ra quá trình dậy thì nam và điều trị các tình trạng phát triển lãng phí mãn tính, như ung thư và AIDS. Đại học Y học Thể thao Hoa Kỳ thừa nhận rằng AAS, với sự hiện diện của chế độ ăn uống đầy đủ, có thể góp phần làm tăng khối lượng cơ thể người, thường là khi khối lượng thịt nạc tăng và tăng sức mạnh cơ bắp đạt được thông qua tập thể dục cường độ cao và chế độ ăn uống hợp lý có thể được tăng thêm bằng cách sử dụng AAS ở một số cá nhân.

Rủi ro về sức khỏe có thể xuất hiện do sử dụng lâu dài hoặc dùng AAS quá liều. Những tác động này bao gồm những thay đổi có hại về nồng độ cholesterol (tăng lipoprotein mật độ thấp và giảm lipoprotein mật độ cao), mụn trứng cá, huyết áp cao, tổn thương gan (chủ yếu với AAS uống đường miệng) và những thay đổi nguy hiểm trong cấu trúc của tâm thất trái của tim. Những rủi ro này chỉ tăng lên khi, như họ thường làm, các vận động viên sử dụng steroid cùng với các loại thuốc khác, gây ra thiệt hại đáng kể hơn cho cơ thể của họ. Tác dụng của steroid đồng hóa trên tim có thể gây ra nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Các điều kiện liên quan đến mất cân bằng nội tiết tố như nở vú và giảm kích thước tinh hoàn của đàn ông cũng có thể có lý do từ AAS. Ở phụ nữ và trẻ em, AAS có thể gây ra sự nam tính hóa không thể đảo ngược.

Việc sử dụng AAS trong thể thao, đua xe và thể hình vì các loại thuốc tăng cường hiệu suất đang gây tranh cãi vì tác dụng phụ của chúng và việc đạt được lợi thế không công bằng trong các cuộc thi liên quan đến thể chất. Việc sử dụng chúng được gọi là doping và bị hầu hết các cơ quan thể thao lớn cấm ngặt. Các vận động viên đã tìm kiếm các loại thuốc để tăng cường khả năng thể thao của họ kể từ khi Thế vận hội bắt đầu ở Hy Lạp cổ đại. Trong nhiều năm, AAS cho đến nay là chất doping được phát hiện nhiều nhất trong các phòng thí nghiệm được chứng nhận IOC. Ở các quốc gia nơi AAS là các chất được kiểm soát, thường có một thị trường đen kinh doanh các loại thuốc steroid đồng hóa nhập lậu, sản xuất thô hoặc thậm chí là thuốc giả được bán cho người dùng.

## Tham khảo
Tenzing Montes

**Tenzing Montes** ( trước đây gọi là **Norgay Montes**, là dãy núi băng giá gần Hillary Montes, đạt độ cao đến  phía trên bề mặt của hành tinh lùn Sao Diêm Vương, giáp với khu vực phía tây nam của Sputnik Planitia ở phía nam Tombaugh Regio (hoặc một phần của Tombaugh Regio phía nam xích đạo). Nó là dãy núi cao nhất trên Sao Diêm Vương, và cũng dốc nhất với độ dốc trung bình 19,2 độ.

## Đặt tên
Dãy núi này lần đầu tiên được tàu vũ trụ *[[New Horizons]]* nhìn thấy vào ngày 14 tháng 7 năm 2015 và được NASA công bố vào ngày 15 tháng 7 năm 2015, được đặt theo họ của nhà leo núi người Nepal là Tenzing Norgay, người cùng với Edmund Hillary đã leo thành công lần đầu tiên lên đỉnh núi cao nhất trên Trái Đất là đỉnh Everest vào ngày 29 tháng 5 năm 1953. Dãy núi được nhóm *New Horizons* gọi không chính thức là *Norgay Montes*, nhưng sau đó được đổi từ *Norgay* thành *Tenzing*. Vào ngày 7 tháng 9 năm 2017, tên gọi *Tenzing Montes* đã chính thức được phê duyệt cùng với tên gọi Tombaugh Regio và mười hai đặc điểm bề mặt gần đó.

## Đỉnh cao nhất
Một số khối núi trong Tenzing Montes đạt độ cao hơn 4&nbsp;km so với địa hình xung quanh. Bảng dưới đây dựa theo Bảng 3 trong Schenk *et al.* (2018). 

Tenzing Montes cao đến , khoảng 2 lần cao hơn Hillary Montes. Để so sánh, đỉnh Everest cao  từ đáy tới đỉnh (mặc dù độ cao là  trên mực nước biển).

## Xem thêm
* Địa chất Sao Diêm Vương

## Ghi chú

## Tham khảo
Vardenafil

**Vardenafil** là một chất ức chế PDE  được sử dụng để điều trị rối loạn cương dương được bán dưới tên thương mại **Levitra,** **Staxyn,** và **Vivanza.**

## Sử dụng y tế
Chỉ định và chống chỉ định của Vardenafil giống như với các thuốc ức chế PDE5 khác; Nó có liên quan chặt chẽ về chức năng với sildenafil citrate (Viagra) và tadalafil (Cialis). Sự khác biệt giữa phân tử vardenafil và sildenafil citrate là vị trí của nguyên tử nitơ và sự thay đổi nhóm methyl vòng piperazine của sildenafil thành nhóm ethyl. Tadalafil có cấu trúc khác với cả sildenafil và vardenafil. Thời gian hiệu quả tương đối ngắn của Vardenafil tương đương nhưng lâu hơn so với sildenafil.

Ngoài các chỉ định về rối loạn cương dương, vardenafil có thể có hiệu quả trong điều trị xuất tinh sớm, nơi nó có thể làm tăng đáng kể thời gian từ khi thâm nhập đến lúc xuất tinh.

## Phản ứng bất lợi
Các phản ứng bất lợi, phổ biến của thuốc (tác dụng phụ) cũng giống như với các thuốc ức chế PDE5 khác. Tác dụng phụ thường gặp của vardenafil là buồn nôn; Các tác dụng phụ không thường xuyên là đau bụng, đau lưng, nhạy cảm ánh sáng, nhìn bất thường, đau mắt, phù mặt, hạ huyết áp, đánh trống ngực, nhịp tim nhanh, đau cơ, phát ban, ngứa và cương đau.

Một tác dụng phụ có thể nghiêm trọng, nhưng hiếm gặp với vardenafil là đau tim. Ngoài ra, trong những trường hợp hiếm hoi, sử dụng vardenafil có thể gây ra chứng priapism, một tình trạng khẩn cấp rất đau đớn có thể gây ra bất lực nếu không được điều trị.

Vào ngày 18 tháng 10 năm 2007, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) tuyên bố rằng một cảnh báo về điếc có thể xảy ra (mất thính lực đột ngột) sẽ được thêm vào nhãn thuốc của vardenafil và các chất ức chế PDE5 khác.

## Ghi chú
Đèo Min

**Đèo Min** là đèo trên quốc lộ 32A ở vùng đất xã Mỹ Thuận huyện Tân Sơn tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

Quốc lộ 32A ở vùng này nối thị trấn Thanh Sơn , theo hướng tây bắc, đến *ngã ba xóm Giác*  là điểm nối của Quốc lộ 32B với QL32A, tại xã Thu Cúc huyện Tân Sơn. 

Đèo ở *xóm Min 1* xã Mỹ Thuận huyện Tân Sơn. Đỉnh đèo cách thị trấn Thanh Sơn cỡ 22 km, và cách ngã ba xóm Giác cỡ 18 km.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
C/2007 W1 (Boattini)

**C/2007 W1 (Boattini)** là một sao chổi chu kỳ dài được Andrea Boattini tại Khảo sát Núi Lemmon phát hiện vào ngày 20 tháng 11 năm 2007. Khi cực đại, sao chổi có cấp sao biểu kiến khoảng 5.

Vào ngày 3 tháng 4 năm 2008, khi C/2007 W1 cách Trái Đất 0,66 AU và cách Mặt Trời 1,7 AU, đầu sao chổi (bầu khí quyển bụi mỏng manh mở rộng) của sao chổi được ước tính khoảng 10 phút cung. Điều này làm cho đầu sao chổi có đường kính khoảng 290.000&nbsp;km.

Vào ngày 12 tháng 6 năm 2008, sao chổi đã bay qua khoảng cách trong phạm vi  tính từ Trái Đất. Sao chổi đã đến điểm cận nhật (khoảng cách gần Mặt Trời nhất) vào ngày 24 tháng 6 năm 2008 ở khoảng cách 0,8497 AU.

Sao chổi này có cung quan sát 285 ngày, cho phép ước tính tốt quỹ đạo của nó. Quỹ đạo của sao chổi chu kỳ dài này có được một cách chính xác khi quỹ đạo mật tiếp được tính toán ở kỷ nguyên sau khi nó rời khỏi khu vực hành tinh và tính theo trọng tâm của hệ mặt trời. Sử dụng JPL Horizons, các phần tử quỹ đạo trọng tâm cho kỷ nguyên 01 tháng 1 năm 2020 tạo ra một bán trục chính là 1,582 AU, khoảng cách viễn nhật là 3,163&nbsp;AU, và chu kỳ quỹ đạo khoảng 63.000 năm.

Trước khi vào khu vực hành tinh, C/2007 W1 có quỹ đạo hyperbol. Sao chổi này có lẽ ở trong đám mây Oort bên ngoài với quỹ đạo hỗn loạn liên kết lỏng lẻo dễ bị các ngôi sao bay ngang qua làm nhiễu loạn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Orbital simulation from JPL (Java) / Horizons Ephemeris
* Look quick to spot a bright comet (*Astronomy* 20-5-2008)
* Comet Boattini Brightens  (*Sky and Telescope* 16-5-2008)
* Comet Boattini Sails Towards the Sun (*Universe Today* 12-6-2008)
* C/2007 W1 (Boattini) – Seiichi Yoshida @ aerith.net (với các hình ảnh do các nhà thiên văn khác nhau trên khắp thế giới chụp)
* Reconstructing the Morphology of an Evolving Coronal Mass Ejection (01-6-2008)
(472651) 2015 DB216

**** là một centaur đồng quỹ đạo  của Sao Thiên Vương được Khảo sát Núi Lemmon phát hiện vào ngày 27 tháng 2 năm 2015. Đây là hành tinh nhỏ thứ hai được biết đến trên quỹ đạo hình móng ngựa với Sao Thiên Vương và là đồng quỹ đạo Sao Thiên Vương thứ ba được phát hiện sau  (một troia) và 83982 Crantor (một centaur bập bênh có quỹ đạo hình móng ngựa). Thiên thể troia thứ hai của Sao Thiên Vương là  được công bố năm 2017.

## Miêu tả
Một tính toán quỹ đạo ban đầu của tiểu hành tinh này với cung quan sát 10 ngày cho thấy MOID cực kỳ gần với Sao Hải Vương, nhưng các quan sát tiếp theo vào ngày 27 tháng 3 đã tinh chỉnh quỹ đạo cho thấy tiểu hành tinh này đi ngang qua khoảng cách không ít hơn một vài đơn vị thiên văn tính từ Sao Hải Vương, và thay vì thế chỉ ra rằng quỹ đạo  là của một centaur điển hình, với điểm cận nhật gần với điểm cận nhật của Sao Thổ và di chuyển gần với Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Sau đó, các quan sát cho thấy một quỹ đạo xa đi rất xa Mặt Trời, nhưng bây giờ điều này cũng đã được chứng minh là không chính xác với các quan sát sau này. Tuy nhiên, nó có bán trục chính gần với bán trục chính của Sao Thiên Vương, làm cho nó trở thành đồng quỹ đạo của Sao Thiên Vương. Tuy nhiên, nó không phải là một troia, vì nó nằm gần phía đối diện với Sao Thiên Vương qua Mặt Trời.

Một bài báo ngày 27 tháng 7 năm 2015 đã phân tích sự quay trên quỹ đạo của  và gợi ý rằng nó có thể ổn định hơn những thiên thể đồng quỹ đạo khác đã được biết đến của Sao Thiên Vương, do độ nghiêng cao của nó, và rằng nhiều thiên thể đồng quỹ đạo của Sao Thiên Vương chưa được khám phá có thể tồn tại.

Những hình ảnh trước khám phá  từ năm 2003 được định vị ngay sau  phát hiện , tạo cho nó một cung quan sát 11 năm.

## Xem thêm
*  
* 83982 Crantor 
* 

## Ghi chú
#   Giả sử một suất phản chiếu từ 0,05 (160&nbsp;km) đến 1,0 (40&nbsp;km) thì  chắc chắn có kích thước nằm đâu đó trong phạm vi này và không thể nhỏ hơn 40&nbsp;km, nếu như cấp sao tuyệt đối là chính xác.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*