Bão Kalmaegi (2025)

**Bão Kalmaegi** (tên gọi ở Philippines là **Bão Tino**, tiếng Anh: *Typhoon Kalmaegi*, n.đ. 'Bão cuồng phong Tino', được Việt Nam định danh là **Bão số 13 năm 2025**) là xoáy thuận nhiệt đới thứ 25 của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2025. 

Bão Kalmaegi hình thành từ một vùng áp thấp ở ngoài khơi Philippines, sau đó nhanh chóng mạnh lên trở thành bão cuồng phong và đi vào biển Đông trở thành bão số 13. Trên biển Đông, bão mạnh lên cấp 15 giật trên cấp 17. Tối 6 tháng 11, bão đổ bộ vào tỉnh Gia Lai và tỉnh Đắk Lắk (khu vực tỉnh Bình Định và Phú Yên cũ) với cường độ suy yếu còn khoảng cấp 11, giật cấp 14.

Bão Kalmaegi khiến 269 người chết ở Philippines, 13 người chết ở Thái Lan và 6 người chết ở Việt Nam.

## Lịch sử khí tượng

Lúc 19 giờ ngày 6 tháng 11, bão đổ bộ vào đất liền tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk (khu vực tỉnh cũ Bình Định và Phú Yên) với tâm bão đi vào khu vực Sông Cầu, Đắk Lắk (Phú Yên cũ). Do ảnh hưởng của bão, ở khu vực từ Thành phố Đà Nẵng đến Phú Yên (Đắk Lắk) có gió mạnh cấp 7 - 9, vùng gần tâm bão cấp 10 - 11, giật cấp 14:  An Nhơn (Bình Định cũ - nay là Gia Lai) gió mạnh 30 m/s (cấp 11), giật 44 m/s (cấp 14) - là gió giật mạnh nhất lịch sử quan trắc ghi nhận được tại trạm khí tượng An Nhơn; Quy Nhơn (Bình Định cũ - nay là Gia Lai) gió mạnh 30 m/s (cấp 11), giật 40  m/s (cấp 13) và khí áp 967 hPa lúc 19h05; Sân bay Phù Cát gió mạnh 50 kt (26 m/s - cấp 10) giật 74 kt (38 m/s - cấp 13); An Khê 22 m/s (cấp 9), giật 25 m/s (cấp 10); Ayunpa  6 m/s (cấp 10), giật 30 m/s (cấp 11); Sông Cầu (Phú Yên cũ - nay là Đắk Lắk) gió mạnh cấp 9 (24 m/s). Ở khu vực từ TP. Huế đến Khánh Hòa đã có mưa to, có nơi trên 170 mm như: trạm Xuân Sơn Nam (Phú Yên - nay là Đắk Lắk) 243 mm, Đắk Pling (Gia Lai) 185 mm, Trà Thanh (Quảng Ngãi) 203 mm,…

## Ảnh hưởng
### Philippines
Kalmaegi mang theo gió mạnh và lũ lụt khiến ít nhất 269 người thiệt mạng, 523 người bị thương và 113 người mất tích ở Philippines, trong đó có 150 người chết ở Cebu. Một chiếc trực thăng của Không quân Philippines đã bị rơi khi đang thực hiện nhiệm vụ trinh sát thảm họa ở Loreto, Agusan del Sur, khiến sáu người thiệt mạng. Quy mô của thảm họa đã khiến Tổng thống Bongbong Marcos tuyên bố tình trạng thảm họa trên toàn quốc vào ngày 6 tháng 11.

### Việt Nam

Bão gây gió mạnh  (cấp 10) tại hai trạm An Nhơn và Quy Nhơn; tại trạm An Nhơn ghi nhận gió giật  (cấp 14) và tại trạm Quy Nhơn ghi nhận gió giật  (cấp 13). Khí áp mực nước biển thấp nhất ghi nhận được trên đất liền khi bão đổ bộ là 967 hPa, tại trạm Quy Nhơn. Bão số 13 đã khiến ít nhất 6 người chết, 26 người bị thương, 2.365 nhà dân bị sập, 57.498 nhà dân cũng đã bị hư hỏng, tốc mái, trong đó, riêng tại tỉnh Gia Lai (bao gồm tỉnh Bình Định cũ) có đến 50.059 ngôi nhà. 179 tàu bị sóng đánh chìm, hư hỏng. 54.285 lồng bè nuôi trồng thủy sản và 18ha nuôi tôm, cá bị thiệt hại. 4.219ha lúa, hoa màu và 34.745ha cây trồng khác bị gãy, đổ. 153 con gia súc và 4.553 con gia cầm bị chết, cuốn trôi; 552 cột điện bị gãy, đổ khiến hàng triệu người dân bị mất điện. Ước tính thiệt hại ban đầu do bão là 13.048 tỷ đồng, bao gồm: Gia Lai: 10.132 tỷ đồng, Đắk Lắk 2.578 tỷ đồng, Quảng Ngãi 306,65 tỷ đồng, Lâm Đồng 31,7 tỷ đồng.

### Thái Lan
Lũ lụt xảy ra sau bão Kalmaegi tại Thái Lan khiến 13 người chết.

## Chú thích