Tu chính án thứ 20 Hiến pháp Hoa Kỳ

**Tu chính án thứ 20 của** Hiến pháp Hoa Kỳ dời thời điểm bắt đầu và kết thúc nhiệm kỳ của tổng thống và phó tổng thống từ ngày 4 tháng 3lên ngày 20 tháng 1 và của các nghị Quốc hội từ ngày 4 tháng 3lên ngày 3 tháng 1, đồng thời quy định trình tự, thủ tục trong trường hợp không có tổng thống đắc cử. Tu chính án thứ 20 được ban hành vào ngày 23 tháng 1 năm 1933.

Tu chính án thứ 20 rút ngắn thời gian chuyển tiếp tổng thống và giai đoạn "vịt què", là khoảng thời gian Quốc hội và tổng thống sắp mãn nhiệm làm nhiệm vụ trước khi hết nhiệm kỳ sau bầu cử. Tu chính án này quy định nhiệm kỳ của Quốc hội bắt đầu trước nhiệm kỳ của tổng thống và Quốc hội khóa mới, thay vì Quốc hội khóa cũ, tổ chức bầu cử tổng thống bất thường trong trường hợp Đại cử tri Đoàn không bầu được tổng thống hoặc phó tổng thống.

## Toàn văn

## Bối cảnh

### Nguyên văn Hiến pháp Hoa Kỳ
Đoạn2, Khoản 4, Điều Một Hiến pháp Hoa Kỳ quy định Quốc hội mỗi năm họp ít nhất một kỳ. Kỳ họp của Quốc hội bắt đầu vào thứ Hai đầu tiên của tháng 12, trừ phi Quốc hội ấn định một ngày khác. Tổng thống có quyền triệu tập kỳ họp bất thường của Quốc hội.

Nguyên văn Hiến pháp quy định nhiệm kỳ của tổng thống, Hạ viện, Thượng viện, nhưng không xác định thời điểm bắt đầu hoặc kết thúc nhiệm kỳ. Tháng 9 năm 1788, sau khi đủ chín tiểu bang cần thiết đã phê chuẩn Hiến pháp Hoa Kỳ, Quốc hội Hợp bang ấn định ngày 4 tháng 3 năm 1789 là ngày chính quyền liên bang mới đi vào hoạt động. Mặc dù cho đến tháng 4 Quốc hội và chính phủ mới chính thức hoạt động, ngày 4 tháng 3 trở thành ngày bắt đầu nhiệm kỳ của tổng thống, Quốc hội. Hiến pháp không quy định ngày bầu cử liên bang. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1792, Quốc hội thông qua luật quy định các đại cử tri tổng thống phải được bầu xong vào tháng 11 hoặc đầu tháng 12. Năm 1845, Quốc hội khóa 28 xác định thời gian bổ nhiệm đại cử tri tổng thống và phó tổng thống tại mỗi tiểu bang là thứ Ba sau thứ Hai đầu tiên của tháng 11. Bầu cử Quốc hội thường được tổ chức vào cùng ngày.

### Vấn đề
Hệ quả của lịch trình này là một khoảng thời gian vịt què kéo dài bốn tháng giữa cuộc bầu cử tổng thống và khi tổng thống mới nhậm chức. Tình hình đối với Quốc hội còn khó xử hơn vì Hiến pháp quy định Quốc hội mỗi năm họp vào tháng 12, nhưng trong trường hợp bầu Quốc hội khóa mới thì Quốc hội khóa mới phải đợi đến tháng 12 năm sau thì mới được họp, trong khi Quốc hội khóa cũ thì rơi vào tình trạng vịt què trong thời gian đợi hết nhiệm kỳ. Quốc hội đôi khi tổ chức kỳ họp đặc biệt sớm hơn trong năm, nhưng việc này chưa bao giờ trở thành thông lệ, mặc dù Hiến pháp cho phép. Trên thực tế, Quốc hội thường họp một kỳ họp dài bắt đầu vào tháng 12 vào những năm lẻ, và một kỳ họp ngắn vào tháng 12 vào những năm chẵn.

Năm 1916, trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Tổng thống Woodrow Wilson lập một phương án nhằm tránh khoảng thời gian “vịt què” và cho phép Charles Evans Hughes, đối thủ thuộc Đảng Cộng hòa, nắm quyền tổng thống ngay lập tức nếu ông trúng cử. Phương án của Wilson là bổ nhiệm Hughes làm Bộ trưởng Ngoại trưởng, người đứng thứ hai trong thứ kế nhiệm tổng thống theo Luật Kế nhiệm tổng thống năm 1886, sau đó Wilson và Phó Tổng thống Thomas R. Marshall đều sẽ từ chức, cho phép Hughes giữ quyền tổng thống. Phương án này không được thực hiện vì Wilson tái cử tổng thống.

## Đề xuất và phê chuẩn

Quốc hội khóa 72 đề xuất Tu chính án thứ 20 vào ngày 2 tháng 3 năm 1932. Tu chính án thứ 20 được ban hành vào ngày 23 tháng 1 năm 1933, sau khi 36 tiểu bang, chiếm ba phần tư trong số 48 tiểu bang khi đó của Hoa Kỳ, phê chuẩn tu chính án.

#Virginia: 4 tháng 3 năm 1932
#New York: 11 tháng 3 năm 1932
#Mississippi: 16 tháng 3 năm 1932
#Arkansas: 17 tháng 3 năm 1932
#Kentucky: 17 tháng 3 năm 1932
#New Jersey: 21 tháng 3 năm 1932
#South Carolina: 25 tháng 3 năm 1932
#Michigan: 31 tháng 3 năm 1932
#Maine: 1 tháng 4 năm 1932
#Rhode Island: 14 tháng 4 năm 1932
#Illinois: 21 tháng 4 năm 1932
#Louisiana: 22 tháng 6 năm 1932
#West Virginia: 30 tháng 7 năm 1932
#Pennsylvania: 11 tháng 8 năm 1932
#Indiana: 15 tháng 8 năm 1932
#Texas: 7 tháng 9 năm 1932
#Alabama: 13 tháng 9 năm 1932
#California: 4 tháng 1 năm 1933
#North Carolina: 5 tháng 1 năm 1933
#North Dakota: 9 tháng 1 năm 1933
#Minnesota: 12 tháng 1 năm 1933
#Arizona: 13 tháng 1 năm 1933
#Montana: 13 tháng 1 năm 1933
#Nebraska: 13 tháng 1 năm 1933
#Oklahoma: 13 tháng 1 năm 1933
#Kansas: 16 tháng 1 năm 1933
#Oregon: 16 tháng 1 năm 1933
#Delaware: 19 tháng 1 năm 1933
#Washington: 19 tháng 1 năm 1933
#Wyoming: 19 tháng 1 năm 1933
#Iowa: 20 tháng 1 năm 1933
#South Dakota: 20 tháng 1 năm 1933
#Tennessee: 20 tháng 1 năm 1933
#Idaho: 21 tháng 1 năm 1933
#New Mexico: 21 tháng 1 năm 1933
#Missouri: 23 tháng 1 năm 1933Tu chính án được ban hành sau khi có đủ 36 trong số 48 tiểu bang phê chuẩn. Sau đó, những tiểu bang sau phê chuẩn tu chính án:
#Georgia: 23 tháng 1 năm 1933
#Ohio: 23 tháng 1 năm 1933
#Utah: 23 tháng 1 năm 1933
#Massachusetts: 24 tháng 1 năm 1933
#Wisconsin: 24 tháng 1 năm 1933
#Colorado: 24 tháng 1 năm 1933
#Nevada: 26 tháng 1 năm 1933
#Connecticut: 27 tháng 1 năm 1933
#New Hampshire: 31 tháng 1 năm 1933
#Vermont: 2 tháng 2 năm 1933
#Maryland: 24 tháng 3 năm 1933
#Florida: 26 tháng 4 năm 1933

## Tác động
Khoản 1 Tu chính án thứ 20 quy định nhiệm kỳ của tổng thống và phó tổng thống sẽ bắt đầu và kết thúc vào trưa ngày 20 tháng 1, thay thế cho điều khoản trong Tu chính án thứ 12 quy định Hạ viện phải tiến hành bầu cử tổng thống bất thường vào ngày 4 tháng 3 trong trường hợp không có ứng cử viên tổng thống nào giành được quá nửa tổng số phiếu bầu trong Đại cử tri Đoàn. Thời điểm mới rút ngắn khoảng thời gian giữa ngày bầu cử tổng thống và thời điểm bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống khoảng sáu tuần. Khoản1 cũng quy định nhiệm kỳ của Thượng viện và Hạ viện bắt đầu và kết thúc vào trưa ngày 3 tháng 1, trước đó cũng là ngày 4 tháng 3.

Khoản 2 dời ngày bắt đầu kỳ họp hàng năm của Quốc hội từ thứ Hai đầu tiên của tháng 12 sang trưa ngày 3 tháng 1 cùng năm, nhưng Quốc hội vẫn có quyền ấn định một thời điểm khác và tổng thống vẫn có thể triệu tập kỳ họp bất thường của Quốc hội. Thay đổi này loại bỏ tình trạng Quốc hội họp vịt què sau bầu cử Quốc hội khóa mới. Trong trường hợp Đại cử tri Đoàn không bầu được tổng thống hoặc phó tổng thống thì Quốc hội khóa mới, thay vì Quốc hội khóa cũ, sẽ tiến hành bầu cử tổng thống bất thường.

Khoản 3 điều chỉnh Tu chính án thứ 12 bằng cách xác định rằng nếu tổng thống đắc cử qua đời trước thời điểm bắt đầu nhiệm kỳ thì phó tổng thống đắc cử sẽ trở thành tổng thống và giữ chức vụ trọn nhiệm kỳ bốn năm. Trong trường hợp chưa bầu được tổng thống hoặc tổng thống đắc cử không đủ tư cách trước thời điểm bắt đầu nhiệm kỳ thì phó tổng thống đắc cử giữ quyền tổng thống cho đến khi tổng thống được bầu hoặc tổng thống đắc cử đủ tư cách; nguyên văn Hiến pháp không quy định về trường hợp Đại cử tri Đoàn bầu một người không đủ tư cách làm tổng thống.

Khoản 3 cũng cho phép Quốc hội quyết định người giữ quyền tổng thống nếu tổng thống và phó tổng thống mới chưa được bầu vào thời điểm nhậm chức. Căn cứ điều khoản này, Quốc hội bổ sung người đủ tư cách làm tổng thống mới có thể kế nhiệm tổng thống trong Luật Kế nhiệm tổng thống năm 1947. Nguyên văn Hiến pháp không quy định về trường hợp này, suýt gây ra khủng hoảng hiến pháp trong hai lần: khi Hạ viện dường như không thể phá vỡ bế tắc cuộc bầu cử tổng thống năm 1800 và khi Quốc hội dường như không thể giải quyết cuộc bầu cử tổng thống năm 1876.

Khoản 4 cho phép Quốc hội quy định về trường hợp Hạ viện phải bầu tổng thống và một trong những ứng cử viên mà Hạ viện có thể chọn qua đời và trường hợp Thượng viện phải bầu phó tổng thống và một trong những ứng cử viên mà Thượng viện có thể chọn qua đời. Tính đến năm 2025, Quốc hội chưa thông qua luật về những trường hợp này.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* CRS Annotated Constitution: Twentieth Amendment