open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tiếng Anh trung đại

**Tiếng Anh trung đại** (Middle English, viết tắt **ME**) là dạng tiếng Anh nói trong khoảng thời gian từ cuộc xâm lược của người Norman (1066) cho đến cuối thế kỷ XV. Tiếng Anh trải qua những sự phát triển và biến thiên đặc trưng từ sau thời kỳ tiếng Anh cổ. Chưa có sự đồng thuận về hai mốc đầu cuối của giai đoạn tiếng Anh trung đại, *Oxford English Dictionary* cho rằng giai đoạn tiếng Anh trung đại là từ năm 1150 đến 1500. Giai đoạn tiếng Anh trung đại ứng với Trung kỳ Trung Cổ và Hậu kỳ Trung Cổ.

Tiếng Anh trung đại đa dạng và xáo trộn. Văn liệu ta có được trong thời kỳ này cho thấy sự biến thiên lớn về vùng miền. Thứ tiếng Anh cổ đã chuẩn hoá trước đó không còn nữa, nên tiếng Anh viết đương thời trở nên phân vùng và hay được ứng biến (theo ý người viết). Đến cuối giai đoạn này (năm 1470), một phần nhờ vào phát kiến về máy in của Johannes Gutenberg vào năm 1439, một dạng (viết) chuẩn dựa trên phương ngữ Luân Đôn (Chancery Standard, dạng Chuẩn Chancery) đã hình thành. Dạng chuẩn này là cơ sở chính cho phép chính tả tiếng Anh hiện đại, dù phát âm đã thay đổi đáng kể so với tiếng Anh đương thời. Tại Anh, nối tiếp tiếng Anh trung đại là tiếng Anh cận đại, kéo dài cho đến 1650. Tiếng Scots phát triển đồng thời từ phương ngữ Northumbria (nói khắp bắc Anh và đông nam Scotland).

## Nguồn tham khảo

*Brunner, Karl (1962) *Abriss der mittelenglischen Grammatik*; 5. Auflage. Tübingen: M. Niemeyer (1st ed. Halle (Saale): M. Niemeyer, 1938)
*Brunner, Karl (1963) *An Outline of Middle English Grammar*; translated by Grahame Johnston. Oxford: Blackwell
*Mustanoja, Tauno (1960) "A Middle English Syntax. 1. Parts of Speech". Helsinki: Société néophilologique.

## Liên kết ngoài

* A. L. Mayhew and Walter William Skeat. ''A Concise Dictionary of Middle English from A.D. 1150 to 1580''
* Middle English Glossary 
* 
* Middle English encyclopedia on Miraheze
Pseudanthias heemstrai

***Pseudanthias heemstrai*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1989.

## Từ nguyên
Từ định danh *heemstrai* được đặt theo tên của Phillip C. Heemstra, nhà ngư học, cố phụ trách danh dự của Viện Đa dạng Sinh học Thủy sinh Nam Phi, nhằm tri ân những nghiên cứu của ông về các loài cá thuộc họ Anthiadidae.

## Phân bố và môi trường sống
*P. heemstrai* là loài đặc hữu của Biển Đỏ, từ vịnh Aqaba trải dài đến Yemen và Djibouti. Chúng sống thành đàn lên đến vài trăm cá thể, được quan sát ở độ sâu khoảng 13–70 m.

## Mô tả
*P. heemstrai* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13 cm. Ở cả hai giới, vảy cá phần lưng có đốm vàng ở tâm, vùng họng có vệt đỏ và một sọc tím nhạt kéo từ mõm qua dưới mắt đến rìa nắp mang.

Cá đực có lưng màu đỏ, đầu ửng cam ở hai bên và vàng hơn ở phía bụng. Vây bụng và vây hậu môn lam xám nhạt, có đốm vàng. Vây đuôi đỏ thẫm (sẫm đen khi nhìn dưới nước), có rìa viền vàng hoặc xanh xám nhạt. Khi tán tỉnh, rìa các vảy ở hai bên thân chuyển đỏ tươi, xuất hiện một sọc trắng mờ phía sau nắp mang, rộng dần về phía đuôi và tạo thành một đốm trắng trên cuống đuôi. Ngoài ra, một dải cam nhạt từ chóp hàm trên ngược lên gốc vây lưng đậm dần thành đỏ. Viền vây đuôi lúc này đỏ tươi. Cá cái có lưng vàng nhạt, bụng trắng hồng, vây lưng và vây đuôi màu vàng.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 15–17; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 16–17; Vảy đường bên: 42–47.

## Tham khảo
Nea Moni của Chios

**Nea Moni** (, lit. "Tu viện mới") là một tu viện thế kỷ 11 nằm trên đảo Chios đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Nó nằm trên khu vực núi Provateio Oros của đảo, cách thị trấn Chios 15&nbsp;km. Tu viện này được biết đến với những trang trí khảm hết sức độc đáo, cùng với tu viện Daphni và Hosios Loukas là những ví dụ điển hình nhất của kiến trúc nghệ thuật Phục hưng của người Macedonia ở Hy Lạp.
## Lịch sử
Tu viện này được xây dựng vào giữa thế kỷ 11 bởi hoàng đế Đông La Mã Konstantinos IX Monomachos cùng vợ ông, Zoë Porphyrogenita. Theo truyền thuyết, nó được xây dựng trên địa điểm mà ba thầy tu Nikitas, Ioannes và Iosif tìm thấy bức tượng của Đức Mẹ Maria treo trên một cành cây Hương đào. Vào thời điểm đó, Konstantinos bị lưu đày tại đảo Lesbos cách đó không xa, các thầy tu đã đến thăm ông kể về giấc mơ mà sau đó ông sẽ trở thành hoàng đế. Konstantinos hứa sẽ cho xây dựng một nhà thờ nếu điều đó xảy ra. Thật vậy, vào năm 1042 khi Konstantinos trở thành hoàng đế của Đông La Mã, ông biết ơn và đã cho xây dựng tu viện giành riêng cho Mẹ Thiên Chúa. Nhà thờ chính được khánh thành vào năm 1049 và toàn bộ khu phức hợp hoàn thành vào năm 1055 sau khi Konstantinos qua đời.

Tu viện đã sớm được ban cho sắc lệnh vàng vào tháng 7 năm 1049 khi được phép thu thuế của tất cả người Do Thái sinh sống trên đảo Chios và không phải chịu bất kỳ một thứ bậc hay thế tục cao cấp nào. Do được trợ cấp, miễn thuế và các đặc quyền khác được ban cho bởi các hoàng đế kế nhiệm mà tu viện đã phát triển thịnh vượng trong suốt thời kỳ Đông La Mã. Trong nhiều thế kỷ, tu viện đã tích lũy được sự giàu có đáng kể và trở thành một trong những tu viện giàu có nhất ở khu vực biển Aegea.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chính của tu viện Nea Moni 

* The Nea Moni of Chios, from the Greek Ministry of Culture
* The Nea Moni of Chios, from the Church of Greece website 
* Byzantine Mosaics of Nea Moni
Pseudanthias hiva

***Pseudanthias hiva*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2001.

## Từ nguyên
Từ định danh *hiva*, theo truyền thuyết, là tên gọi cổ xưa mà người Polynesia đặt cho quần đảo Marquises.

## Phân bố và môi trường sống
*P. hiva* là một loài đặc hữu của quần đảo Marquises, sống ở độ sâu khoảng 10–34 m.

## Mô tả
*P. hiva* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10&nbsp;cm.

Cá cái: Thân màu cam, nhạt dần thành hồng ở phía bụng, các vảy phía lưng có tâm vàng sẫm, phía bụng có tâm vàng tươi hơn. Có một vạch mảnh màu đỏ cam dưới gai vây lưng thứ 8. Một dải vàng cam, viền dưới màu tím, kéo từ phần dưới mắt đến gốc vây ngực. Đuôi màu cam, nhạt dần thành vàng về phía sau, chóp các thùy màu đỏ tươi.

Cá đực: Thân phía lưng màu đỏ tím, tím nhạt dần ở bụng, các vảy phía dưới đường bên có tâm vàng. Đầu đỏ cam, bên dưới có một vạch trắng ánh xanh kéo từ dưới hốc mắt đến gốc vây ngực, phần dưới đầu cam nhạt. Đuôi màu đỏ, rìa trên và dưới với các tia kéo dài có màu hồng.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 17–18; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 19–21; Vảy đường bên: 45–48.

## Tham khảo
Nguyễn Nghiêm (định hướng)

**[[Nguyễn Nghiêm]]** (1903–1931) là một nhà cách mạng Việt Nam. Ông là Bí thư đầu tiên của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi và là người lãnh đạo phong trào Cộng sản tại Quảng Ngãi năm 1930–1931. Tên ông được đặt cho một số đơn vị hành chính cấp xã tại tỉnh Quảng Ngãi như:

*Phường Nguyễn Nghiêm, thành phố Quảng Ngãi
*Phường Nguyễn Nghiêm, thị xã Đức Phổ

Ngoài ra, huyện Đức Phổ (nay là thị xã Đức Phổ) cũng được đổi tên thành huyện Nguyễn Nghiêm trong một thời gian ngắn sau năm 1945.
Thần kinh ngực dài

**Thần kinh ngực dài** (còn gọi là **thần kinh ngực sau**, tiếng Anh: *Long thoracic nerve*; tiếng Pháp: *Le nerf thoracique long*) chi phối cơ răng trước. Thần kinh này phát sinh từ nhánh trước ba rễ thần kinh sống: thần kinh sống C5, C6 và C7 (có thể không có rễ từ C7). Rễ từ C5 và C6 đâm xuyên qua lớp bao xơ cơ, trong khi rễ từ C7 đi phía trước cơ.

Thần kinh đi xuống qua ống cổ-nách (ở phía sau) đám rối cánh tay, động mạch nách, tĩnh mạch nách, nằm mặt ngoài cơ răng trước. Nó đi dọc thành bên ngực đến cơ, chi phối sợi nhánh cho từng múi của cơ răng trước.

## Tổn thương
Do độ dài lớn, tính liên quan với cấu trúc giải phẫu khác khá ít, thần kinh ngực dài dễ bị tổn thương. Hầu hết các môn thể thao có thể gây chấn thương, do một tác động mạnh vào xương sườn khi cánh tay đang dang rộng. Dây thần kinh ngực dài cũng có thể bị tổn thương trong quá trình phẫu thuật ung thư vú, đặc biệt là các thủ thuật triệt để liên quan đến việc loại bỏ các hạch bạch huyết ở nách.

Chấn thương thần kinh có thể do mang túi nặng trên vai trong một thời gian dài. Tổn thương thần kinh ngực dài còn là một biến thể của hội chứng Parsonage Turner, vốn là một bệnh tự miễn.

Một tổn thương của thần kinh làm liệt cơ răng trước dẫn đến triệu chứng xương vai có cánh (**scapular winging**) mà dân gian gọi **là** "chim sệ cánh".

## Xem thêm

* Liệt ba lô

## Tham khảo

;Sách

## Hình ảnh bổ sung

Tập tin:Gray809.png|Đám rối thần kinh cánh tay phải, nhìn từ phiá dưới-trước.
Tập tin:Brachial plexus.svg|Đám rối thần kinh cánh tay
Tập tin:Brachial plexus color (vi).svg|Đám rối thần kinh cánh tay thể hiện bằng màu sắc


## Liên kết ngoài

*   
*   
*  - "Các phân khu chính và thần kinh tận của đám rối cánh tay." 
* Thần kinh ngực dài - Giải phẫu BlueLink - Trường Y Đại học Michigan
Tuân Dực

**Tuân Dực** (; ? – ?) là quan viên, tướng lĩnh Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời
Tuân Dực quê ở huyện Dĩnh Âm, quận Dĩnh Xuyên, Dự Châu, là con trai thứ hai của Dũng sĩ trung lang tướng, Vạn Tuế đình hầu Tuân Uẩn (con trai trưởng của Thượng thư lệnh, Vạn Tuế đình hầu Tuân Úc) với công chúa An Dương (con gái Tào Tháo).

Tuân Uẩn cùng Tào Thực là bạn tốt, lại xa lánh Hạ Hầu Thượng, khiến Tào Phi căm ghét. Dù ghét Uẩn, nhưng Tào Phi đối với hai cháu trai, con của em gái, là Tuân Hàm, Tuân Dực lại vô cùng yêu quý. Uẩn mất sớm, Hàm được phong tước Quảng Dương Hương hầu, cho Dực tập tước.

Tuân Dực lấy con gái của Tư Mã Ý với Trương Xuân Hoa, cùng các anh cùng mẹ của vợ là Tư Mã Sư, Tư Mã Chiêu quan hệ thân mật. Dực quan đến Trung lĩnh quân, sau mất sớm, truy tặng Phiêu kỵ tước quân, thụy Trinh hầu.

## Gia đình
Thê thiếp:
* Tư Mã thị (司馬氏), con gái của Tư Mã Ý với Trương Xuân Hoa, thời Tấn được phong Nam Dương công chúa. 
Con trai:
* Tuân Đam (荀憺), con trai trưởng, quan tới Thiếu phủ.
* Tuân Khải (荀恺), con của Tư Mã thị, quan tới Thị trung, Chinh tây tướng quân, từng tham gia chiến dịch đánh Thục.
* Tuân Khôi (荀悝), con của Tư Mã thị, quan tới Hộ quân tướng quân, từng cấu kết với Giả Nam Phong sát hại Thái hậu Dương Chỉ, sau khi chết truy tặng Xa kỵ tướng quân.

## Trong văn hóa
Tuân Dực không xuất hiện trong tiểu thuyết *[[Tam quốc diễn nghĩa]]* của La Quán Trung.

## Tham khảo
* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *[[Tam quốc chí]]*.

## Chú thích
Frederic Whitehurst

**Frederic** " **Fred** " **Whitehurst** là một nhà hóa học và luật sư người Mỹ, từng là đặc vụ giám sát tại Phòng thí nghiệm điều tra liên bang từ năm 1986 đến 1998. Lo ngại về các vấn đề mà mình thấy trong số các đặc vụ, ông xuất hiện như một người thổi còi để gây chú ý đến các lỗi thủ tục và hành vi sai trái của các đặc vụ. FBI đã đồng ý 40 cải cách để cải thiện độ tin cậy pháp y của thử nghi

Ngoài ra, ông cũng là người giữ 2 cuốn nhật ký của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm
## Tham khảo
Danh sách kỷ lục SEA Games trong điền kinh

**Danh sách kỷ lục SEA Games trong điền kinh** hay **Danh sách kỷ lục điền kinh SEA Games** là tập hợp danh sách các thành thích tốt nhất trong môn điền kinh tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á (SEA Games). Một Đại hội thể thao được tổ chức 2 năm một lần giữa các quốc gia Đông Nam Á với nhau.

Do điền kinh là một môn thể thao cơ bản của Thế vận hội nên nó cũng là một môn bắt buộc trong SEA Games. Vì vậy, điền kinh được tổ chức ở tất cả các kỳ SEA Games từ năm 1959 tới nay. Trong các nội dung của nam thì điền kinh Thái Lan thể hiện sự vượt trội hơn so với các quốc gia khác với 8 kỷ lục. Còn ở danh sách nữ thì điền kinh nữ Việt Nam cũng thể hiện điều tương tự với 8 kỷ lục. Ngoài ra, có 2 nội dung tiếp sức hỗn hợp (2 nam + 2 nữ) 4×100 m, 4×400 m mới được đưa vào thi đấu từ kỳ SEA Games 30 tại Philippines.

Kỷ lục SEA Games tồn tại lâu nhất hiện nay là kỷ lục ở nội dung 100 m nữ với thành tích 11,28 s (+0.9&nbsp;m/s). Kỷ lục này do nữ hoàng tốc độ Lydia de Vega người Philippines thiết lập ở kỳ Đại hội lần thứ 14 năm 1987. Bà được mệnh danh là người phụ nữ nhanh nhất châu Á thập niên 1980 với hàng loạt huy chương vàng các cự ly 100 m, 200 m ở đấu trường Á vận hội, Giải vô địch châu Á và SEA Games.

## Nam

## Nữ

## Hỗn hợp

## Tham khảo
Pseudanthias huchtii

***Pseudanthias huchtii*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1857.

## Từ nguyên
Từ định danh *huchtii* được đặt theo tên của Willem van der Hucht (1812–1874), thương gia, chủ đồn điền chè và là cựu chiến binh, người sở hữu một bộ sưu tập cá từ quần đảo Maluku mà tác giả Bleeker được phép lấy bất kỳ mẫu vật nào mà ông nghĩ là mới đối với khoa học, trong đó có loài cá này.

## Phân bố và môi trường sống
*P. huchtii* có phân bố ở khu vực Tam giác San Hô, trải dài đến Palau và Vanuatu ở phía đông, phía nam đến rạn san hô Scott và rạn san hô Great Barrier (Úc).

*P. huchtii* sống thành từng nhóm nhỏ xung quanh các cụm san hô trên ám tiêu, độ sâu đến ít nhất là 35 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *P. huchtii* là 12 cm. 

Vây lưng có gai thứ 3 vươn cao, dài hơn đáng kể ở cá đực. Cá đực có màu xanh lục nhạt (phớt vàng do các chấm trên vảy), trắng hơn ở bụng với một vệt màu cam sẫm đặc trưng kéo dài từ mắt đến giữa vây ngực. Đầu có thể phớt hồng nhạt. Vây bụng có dải màu hạt dẻ ở rìa. Vây ngực có đốm nhỏ cũng màu hạt dẻ ở gần rìa ngoài. Vây đuôi lõm sâu, hình cánh nhạn, viền xanh óng ở hai thùy. Vây hậu môn và vây lưng có nhiều chấm vàng, đỏ hơn ở rìa, có viền xanh óng. Cá cái màu vàng, có sọc vàng sẫm hơn kéo dài từ mắt đến gốc vây ngực. Hai thùy đuôi cũng có dải màu vàng cam, không dài như cá đực. 

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 17; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 17–18; Vảy đường bên: 36–40. 

## Sinh thái học
Thức ăn của *P. huchtii* là động vật phù du. Chúng sống thành từng nhóm hậu cung, cá đực có tính lãnh thổ.

## Sử dụng
*P. huchtii* được đánh bắt trong ngành kinh doanh cá cảnh.

## Tham khảo
Pseudanthias hypselosoma

***Pseudanthias hypselosoma*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1878.

## Từ nguyên
Từ định danh *hypselosoma* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: *hupsēlós* (ῠ̔ψηλός, "cao") và *sôma* (σῶμα, "thân thể"), hàm ý đề cập đến thân của loài cá này không to chắc như *[[Pseudanthias manadensis]]*.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Maldives, *P. hypselosoma* được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Samoa, ngược lên phía bắc đến Nhật Bản và đảo Đài Loan, xa về phía nam đến bờ đông Úc. Ở bờ biển Việt Nam, *P. hypselosoma* mới chỉ được ghi nhận ở quần đảo Trường Sa (được ghi dưới danh pháp là *P. truncatus*).

*P. hypselosoma* tập trung trên các rạn san hô, được tìm thấy ở những vùng biển gần bờ như vịnh hoặc đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 50 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *P. hypselosoma* là 19 cm.

Vảy trên thân có chấm vàng, được viền tím nhạt hoặc đỏ tía, thân màu đỏ hồng hoặc hồng cam. Cá đực có một vệt đỏ tươi nổi bật lan rộng ở vị trí gai vây lưng thứ 7 đến 10 (không có ở cá cái). Có một đường sọc trắng từ dưới mắt kéo dài đến gốc vây ngực. Vây đuôi cụt, màu đỏ, nhiều chấm vàng, hai góc vây có vệt xanh tím (có thùy hơi nhô ra). Trừ vây ngực, các vây còn lại được viền xanh óng. Cá cái có vây đuôi lõm vào trong, có viền đỏ tươi ở rìa sau và lan rộng ở hai góc. Vây hậu môn và vây lưng có viền xanh tím.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai ở vây hậu môn: 73 Số tia vây ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 18–20; Số vảy đường bên: 44–48.

## Sinh thái học
Thức ăn của *P. hypselosoma* là động vật phù du, thường sống thành nhóm.

## Thương mại
*P. hypselosoma* được đánh bắt trong ngành thương mại cá cảnh.

## Tham khảo

### Xem thêm
*
Pyronotanthias lori

***Pyronotanthias lori*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pyronotanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1976.

## Phân loại học
*P. lori* trước đây được xếp vào chi *[[Pseudanthias]]*, theo kết quả phân tích dữ liệu hình thái và phân tử của Gill (2022) thì loài này được chuyển sang chi *Pyronotanthias*.

## Từ nguyên
Từ định danh *lori* được đặt theo tên con gái Lori của tác giả J. E. Randall, mẫu gốc dùng minh họa loài cá này được thu thập vào ngày sinh nhật của cô.

## Phân bố và môi trường sống
Từ đảo Giáng Sinh và bãi cạn Rowley, *P. lori* có phân bố trải dài về phía đông đến Tuamotu, về phía bắc đến miền nam Nhật Bản, phía nam đến bờ biển phía bắc Úc và Nouvelle-Calédonie.

*P. lori* thường sống thành từng nhóm nhỏ trên vách đá dốc, gần hang hoặc gờ đá của trên đới sườn dốc, độ sâu khoảng 7–70 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *P. lori* là 12 cm. Cá có màu hồng nhạt đến hồng tím với một hàng các vạch đỏ tươi dọc theo lưng, một vệt đỏ cam ở phần trên của cuống đuôi và các chấm vàng cam óng ở hai bên thân. Thùy đuôi dài ở cá đực.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 16–17; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7–8; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 16–18; Vảy đường bên: 49–52.

## Tham khảo
Pseudanthias lunulatus

***Pseudanthias lunulatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1973.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *lunulatus* trong tiếng Latinh có nghĩa là "có hình lưỡi liềm", hàm ý đề cập đến đốm đen hình bán nguyệt trong mống mắt loài cá này.

## Phân bố và môi trường sống
Từ phía đông bắc Sudan và Somalia, *P. lunulatus* có phân bố về phía đông đến Maldives và đảo Bali (Indonesia), phía nam đến Nam Phi, Seychelles và Mauritius.

*P. lunulatus* sống thành từng nhóm nhỏ, được tìm thấy trên các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng 40–75 m.

## Mô tả
*P. lunulatus* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12 cm (cá cái trưởng thành khi đạt chiều dài khoảng ~6 cm). Đầu và thân cá đực màu đỏ hồng, mỗi vảy có một đốm vàng. Đốm hình tam giác màu vàng viền đỏ tía bên dưới gai vây lưng. Mống mắt vàng tươi, thường có một vệt hình lưỡi liềm màu đen ở phía trước. Có sọc vàng viền đỏ tía từ phía trước hàm trên kéo qua rìa dưới mắt đến gốc vây ngực. Cá cái màu đỏ cam hoặc đỏ hồng, các vảy đều có đốm vàng, sọc qua mắt tương tự cá đực (không có đốm tam giác ở lưng).

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 15–16; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 17–18; Vảy đường bên: 38–43.

## Tham khảo
Trà Lĩnh (định hướng)

**Trà Lĩnh** có thể chỉ đến:

* Xã Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng
* Cửa khẩu Trà Lĩnh, cửa khẩu quốc gia đường bộ thông thương với Trung Quốc nằm trên địa bàn thị trấn Trà Lĩnh
* Sông Trà Lĩnh, một phụ lưu của sông Bằng

; Địa danh cũ
* Huyện Trà Lĩnh thuộc tỉnh Cao Bằng, sau là một phần các huyện Trùng Khánh và Quảng Hòa.
* Thị trấn Trà Lĩnh (huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng); sau là một phần Trà Lĩnh thuộc tỉnh
Quảng Uyên (định hướng)

**Quảng Uyên** là một địa danh thuộc tỉnh Cao Bằng, Việt Nam. Địa danh này có thể chỉ:

* Xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng

; Địa danh cũ
* Huyện Quảng Uyên, sau là một phần huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng.
* Thị trấn Quảng Uyên (huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng); nay là một phần xã Quảng Uyên thuộc tỉnh
Juice Wrld

**Jarad Anthony Higgins** (ngày 2 tháng 12 năm 1998 – 08 tháng 12 năm 2019), được biết đến với nghệ danh **Juice Wrld** (; được cách điệu thành **Juice WRLD**), là một rapper, ca sĩ và nhạc sĩ người Mỹ. Sinh ra tại Chicago, Illinois, anh được biết đến với các đĩa đơn "All Girls Are the Same" và " Lucid Dreams ", mà đã giúp anh đạt được một hợp đồng thu âm với Grade A Productions và Interscope Records của Lil Bibby.

"All Girls Are the Same" và "Lucid Dreams" đóng vai trò là đĩa đơn cho album phòng thu đầu tay của Juice Wrld *[[Goodbye & Good Riddance]]* (2018) đã được chứng nhận 9x Bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Mỹ (RIAA). Album được đón nhận tích cực và bao gồm ba đĩa đơn khác: "Armed and Dangerous", "Lean wit Me" và "Wasted", tất cả đều được xếp hạng trên ''Billboard'' Hot 100. Sau khi hợp tác với Future trên mixtape *[[Wrld on Drugs]]* (2018), Juice Wrld đã phát hành album thứ hai *[[Death Race for Love]]* vào năm 2019, và album tưởng niệm thứ ba vào giữa năm 2020 cả hai đều đạt top 1 ''Billboard'' 200. Tính đến tháng 10/2021, Juice Wrld đã có 56 bài lọt Billboard Hot 100 và 9 trong số đó nằm trong top 10.

Vào ngày 8 tháng 12 năm 2019, Higgins đã gục ngã và tử vong khi bị bắt giữ do nghi ngờ mang ma túy tại Sân bay Quốc tế Midway ở Chicago, sau khi hạ cánh xuống Midway trên một máy bay phản lực tư nhân từ Sân bay Van Nuys ở Los Angeles. Cái chết của anh đã gây ra một nỗi đau buồn tột cùng trên các phương tiện truyền thông xã hội và ngành công nghiệp âm nhạc; Tang lễ của Higgins được tổ chức tại Harvey vào ngày 13/12.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Juice Wrld Website (tiếng Anh)
Pseudanthias luzonensis

***Pseudanthias luzonensis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1983.

## Từ nguyên
Từ định danh *luzonensis* được đặt theo tên gọi của đảo Luzon (Philippines), nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập (hậu tố *ensis* trong tiếng Latinh nghĩa là "đến từ").

## Phân bố và môi trường sống
Từ Indonesia, *P. luzonensis* có phân bố về phía đông đến Vanuatu, ngược lên phía bắc đến Nhật Bản, phía nam đến Úc. Chúng sống dọc đới sườn dốc và trên ám tiêu ở độ sâu khoảng 10–60 m.

## Mô tả
*P. luzonensis* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 14,5 cm. Cá đực và cá cái có màu đỏ cam, trắng hơn về phía bụng, tâm vảy có đốm vàng. Có một sọc vàng cam viền tím nhạt từ mõm hướng xuống gốc vây ngực. Cá đực có thêm nhiều sọc vàng dọc chiều dài cơ thể, và đốm đỏ tươi trên màng gai vây lưng thứ 6 đến thứ 9.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 15–17; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 17–19; Vảy đường bên: 44–48.

## Tham khảo
Dingir

***Dingir*** (, thường được phiên âm là DIĜIR, Phát âm tiếng Sumer: ) là một từ tiếng Sumer có nghĩa là "thần." Kí hiệu chữ hình nêm của nó được sử dụng phổ biến như định ngữ cho các tên và khái niệm tôn giáo, và trong trường hợp đó nó không được phát âm và được phiên âm quy ước là "D" như trong ví dụ DInanna.

Bản thân kí hiệu chữ hình nêm ban đầu là một chữ tượng hình cho từ tiếng Sumer *an* ("trời" hoặc "thiên đường"); cách dùng của nó sau đó được mở rộng thành chữ tượng hình cho từ *diĝir* ("thần" hoặc *nữ thần*)  và vị thần tối cao của tôn giáo Sumer ''An'', và là kí âm cho âm tiết . Tiếng Akkad thừa hưởng tất cả các cách dùng trên và thêm vào một cách viết chữ tượng hình cho từ bản địa *ilum* (Tiếng Akkad: "Thần") và từ đó thêm một cách kí âm cho âm tiết . Trong ngôn ngữ Hittite, kí hiệu này chỉ kí âm cho /an/.

Khái niệm "thần tính" trong tiếng Sumer có liên quan mật thiết với thiên đàng, được thể hiện ở việc kí hiệu hình nêm của nó cũng được dùng như chữ tượng hình cho "trời" và hình dạng ban đầu của nó là hình ngôi sao.

## Kí hiệu chữ hình nêm

### Sumer

Kí hiệu Sumer DIĜIR  có nguồn gốc như một tượng hình văn tự hình ngôi sao để chỉ một vị thần nói chung, hoặc vị thần Sumer tối cao An. *Dingir* cũng có nghĩa là bầu trời hoặc thiên đường trái ngược với *ki* có nghĩa là mặt đất. Phát âm tiếng Sumer của nó là *dimer.*

Số nhiều của *diĝir* có thể là *diĝir-diĝir.* 

### Assyria
 Kí hiệu tiếng Assyria DIĜIR có thể có nghĩa là:

* tiền tố tiếng Akkad *il-* có nghĩa là "thần" hay "nữ thần", có nguồn gốc từ tiếng Semit *ʾil-*
* thần Anum 
* từ Akkad *šamû* có nghĩa là "bầu trời" 
* các âm tiết *an* và *il* 
* một giới từ có nghĩa là "tại" hoặc "đến" 
* một định ngữ chỉ ra rằng từ tiếp theo là tên của một vị thần

Theo một cách giải thích, DINGIR cũng có thể đề cập đến một tu sĩ hoặc nữ tư tế mặc dù có những từ Akkad khác *ēnu* và *ēntu* cũng được dịch là tu sĩ và nữ tư tế. Ví dụ, *nin-dingir* (nàng-thần) có nghĩa là một nữ tư tế nhận thức ăn tại đền thờ Enki ở thành Eridu.

### Mã hóa kỹ thuật số
Dấu hiệu chữ hình nêm được mã hóa bằng Unicode (kể từ phiên bản 5.0) dưới tên AN tại U+1202D 𒀭.

## Xem thêm

* Tôn giáo Lưỡng Hà cổ đại 
* Thần thoại Lưỡng Hà

## Ghi chú

## Nguồn

* 
*
Lý Soạn

**Lý Soạn** (; ? - ?), tự **Khâm Trọng** (欽仲), là quan viên nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời
Lý Soạn quê ở huyện Phù, quận Tử Đồng, Ích Châu., là con trai của học giả Lý Nhân. Cuối thời Đông Hán, Lý Nhân cùng Doãn Mặc đi đến Kinh Châu, theo học Tư Mã Đức Tháo, Tống Trọng Tử.

Từ nhỏ, Lý Soạn đã được cha chỉ dạy, lại theo bạn học của cha Doãn Mặc học nghĩa. Soạn giỏi biện luận lý lẽ, am hiểu *[[Ngũ kinh]]*, *[[Chư Tử Bách Gia|Chư tử]]*; lại đối với số học, bói toán, y dược, cung nỏ, cơ quan,..., đều có nghiên cứu.

Thời trẻ, Lý Soạn được bổ nhiệm làm châu thư tá, rồi vào triều làm thượng thư lệnh sử.

Năm 238, hoàng tử Lưu Tuyền được lập làm thái tử. Lý Soạn được bổ nhiệm làm thái tử thứ tử, sau đó thăng chức thái tử phó. Sau Soạn được bổ nhiệm chức trung tán đại phu, hữu trung lang tướng, vẫn phụ trách giáo dục thái tử. Thái tử Tuyền rất thích sự đa tài của Soạn.

Lý Soạn từng chú thích *[[Kinh dịch]]*, *[[Thượng thư]]*, *[[Kinh Thi#Mao thi|Mao thi]]*, *[[Tam lễ]]*, *[[Tả truyện|Tả thị truyện]]*, *[[Thái huyền chỉ quy]]*,... Soạn chú theo phong cách của Giả Quỳ, Mã Dung, không theo lối của Trịnh Huyền, nhưng lại giống với Vương Túc.

Lý Soạn dù đa tài đa nghệ, nhưng hành vi ngả ngớn, thích chế nhạo người khác, vì thế không được người đương thời coi trọng lẫn tôn trọng, mất trong năm Cảnh Diệu (258 - 263).

## Gia đình
* Cha:
** Lý Nhân (李仁), tự Đức Hiền (德賢), học trò của Tư Mã Huy, Tống Trung.

## Nhận xét
Trần Thọ nhận xét:: *[[Hứa Từ|Hứa]], [[Mạnh Quang|Mạnh]], [[Lai Mẫn|Lai]], Lý thấy nhiều biết rộng, [[Doãn Mặc]] tinh thông *Tả thị*, tuy không lấy đức, nghiệp nổi danh, nhưng cũng là một đời học sĩ.*

## Trong văn hóa
Trong tiểu thuyết *[[Tam quốc diễn nghĩa]]*, Lý Soạn xuất hiện ở hồi 91. Khi Thừa tướng Gia Cát Lượng xuất quân bắc phạt, Lý Soạn được bổ nhiệm làm bác sĩ, lưu lại hậu phương.

## Tham khảo
* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *[[Tam quốc chí]]*.

## Chú thích
Pseudanthias mooreanus

***Pseudanthias mooreanus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1935.

## Từ nguyên
Từ định danh *mooreanus* được đặt theo tên gọi đảo Moorea, nơi mà loài cá này được phát hiện lần đầu tiên (hậu tố *anus* trong tiếng Latinh có nghĩa là "thuộc về").

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*P. mooreanus* có phân bố tập trung ở Polynésie thuộc Pháp (tại quần đảo Société và Tuamotu) và quần đảo Pitcairn.

*P. mooreanus* sống gần các rạn san hô, được thu thập ở độ sâu khoảng 6–46 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *P. mooreanus* là 7,2 cm.

Lưng và thân trên có màu lục xám, nhạt dần sang màu cam ở hai bên lườn; bụng, ngực và cằm có màu trắng hoặc tím nhạt. Vây lưng màu đỏ cam, viền xanh óng. Vây hậu môn và vây bụng màu trắng. Chóp môi màu đỏ. Vây đuôi màu đỏ nhạt, lõm sâu với hai thùy dài ở cá đực, viền xanh óng. Chóp thùy đuôi cá cái có màu đỏ, vây đuôi không dài như cá đực.

## Sinh thái học
Thức ăn của *P. mooreanus* là động vật phù du.

## Tham khảo
Nguyễn Ngọc Hiếu (tướng công an)

**Nguyễn Ngọc Hiếu** là một tướng lĩnh của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam với quân hàm Thiếu tướng. Ông nguyên là Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an Việt Nam.

## Tiểu sử
Nguyễn Ngọc Hiếu là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tháng 4 năm 2014, Nguyễn Ngọc Hiếu là Trưởng phòng 3, Thanh tra Bộ Công an Việt Nam.

Tháng 11 năm 2018, Nguyễn Ngọc Hiếu là Đại tá, Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an.

Năm 2019, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam.

## Lịch sử thụ phong quân hàm

## Tham khảo
ARN trưởng thành

nhỏ|Một phân tử mRNA trưởng thành đã được xử lý đầy đủ sẽ gồm "mũ" 5'CAP, vùng 5' UTR, vùng mã hóa, vùng 3'UTR và đuôi pôlyA.
Ở sinh vật nhân thực, **RNA trưởng thành** (mature RNA) là phân tử RNA sơ khai (primary transcript) đã qua giai đoạn xử lý đầy đủ ngay sau khi được tổng hợp từ gen, để tạo thành phân tử RNA có thể thực hiện chức năng sinh học của nó trong tế bào của sinh vật nhân thực. Tuy các nhà khoa học đã phát hiện quá trình xử lý ở cả mRNA, tRNA, rRNA và một số loại RNA khác nữa, nhưng thuật ngữ "RNA trưởng thành" lại thường chỉ dùng cho các bản khuôn trực tiếp để dịch mã, tức là chỉ dùng riêng cho **RNA thông tin trưởng thành** (Mature messenger RNA), dù cho nhóm này chỉ chiếm khoảng 2 - 5 % bộ gen, còn hơn 90% được coi là RNA không mã hóa (kí hiệu ncRNA, viết tắt của "non-coding RNA"). Những ncRNA này cũng có thể chứa êxôn (mang mã di truyền) nên cũng cần xử lý.

## Cơ chế

Quá trình tổng hợp RNA từ gen được gọi là phiên mã. Sự phiên mã từ gen cấu trúc (gen mã hóa protein) của sinh vật nhân sơ và sinh vật thực có khác nhau nhiều điểm, trong đó, liên quan đến vấn đề này là:

* Ở sinh vật nhân sơ, bản mã phiên (là mRNA) được tế bào sử dụng ngay làm khuôn để tổng hợp ra protein, vì gen không phân mảnh.
* Ở sinh vật nhân thực, vì gen phân mảnh, nên bản mã phiên là mRNA có cả intron và exon của gen, được gọi là mRNA sơ khai hay tiền mRNA, không được tế bào sử dụng ngay làm khuôn do có các trình tự nucleotide không mã hóa - hoàn toàn thừa cho dịch mã ra protein.
* Do đó, sau khi tế bào nhân thực tạo ra mRNA sơ khai, thì phân tử này phải trải qua quá trình "chế biến": cắt bỏ các intron loại ra ngoài, rồi nối các exon có mã lại với nhau. Sự chế biến như thế gọi là cắt nối RNA, và sau khi qua công đoạn "chế biến" này, thì mRNA sơ khai biến thành **mRNA trưởng thành**, làm khuôn cho dịch mã.

## Xem thêm

* Phiên mã
* Cắt nối RNA
* Intron và Exon.

## Nguồn trích dẫn
Pseudanthias marcia

***Pseudanthias marcia*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1993.

## Từ nguyên
Từ định danh *marcia* được đặt theo tên của Marcia A. Stone, vợ của tác giả J. P. Hoover.

## Phân bố và môi trường sống
*P. marcia* hiện được biết đến tại bờ vịnh Aden thuộc Djibouti, phía nam Oman, đảo Socotra của Yemen và Ấn Độ (tại Kerala và Visakhapatnam). Chúng sống trên các rạn san hô ở độ sâu khoảng 14–30 m.

## Mô tả
*P. marcia* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 16 cm. Đầu và thân màu đỏ cam, các vảy phần thân dưới màu vàng với viền đỏ nhạt, bụng trắng. Có một vệt tím nhạt từ dưới mắt kéo xuống gốc vây ngực. Cá đực có vệt đỏ mờ giữa thân, từ đường bên xuống vùng vây ngực, một vệt trắng trên cuống đuôi, vây đuôi màu vàng, đỏ dần ở sau, các tia vươn dài màu đỏ hoặc vàng. Cá cái có chóp đuôi màu đỏ tươi.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 16; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 19–21; Vảy đường bên: 47–50.

## Tham khảo
Neustadt, Strasbourg

***Neustadt*** (tiếng Đức của *New Town* có nghĩa là *Thị trấn mới*) là một quận thuộc thành phố Strasbourg, Bas-Rhin, Pháp. Năm 2017, trung tâm của quận này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới như là một phần mở rộng của Đảo Lớn Strasbourg đã được công nhận từ năm 1988.
## Lịch sử
Quận này được người Đức thành lập trong thời kỳ thiết lập lãnh thổ Alsace-Lorraine (1871–1918) phục vụ như là trung tâm mới của thành phố. Trái ngược với khu phố cổ của Đảo Lớn thì Neustadt vào năm 1871 có những con đường hẹp và quanh co, ít quảng trường hơn ngày nay. Thị trấn được hình thành dọc theo các đại lộ hoành tráng, những con đường thẳng được coi là đô thị hiện đại. Để có được không gian cần thiết thì một số công sự chủ yếu là có niên đại từ 1519–1552, và 1630–1681 đã bị phá bỏ. Phần còn lại của những công sự này được tìm thấy trong quá trình khai quật khảo cổ học. Nhiều phong cách kiến trúc đã được sử dụng để xây dựng Neustadt trên quy mô lớn như Kiến trúc Tân Baroque, Tân Phục hưng, Tân Gothic hay Tân La Mã, thường là sử dụng nhiều phong cách kiến trúc trong cùng một công trình. Vào cuối thế kỷ 19, cùng lúc với một vật liệu xây dựng mới xuất hiện là bê tông cốt thép, một phong cách mới cũng xuất hiện, Art Nouveau hay Tân nghệ thuật.

Một số tòa nhà đáng chú ý tại đây có thể kể đến Cung điện Rhine, Cung Đại học, Thư viện Quốc gia và Đại học, Nhà hát Quốc gia Strasbourg, Cung Công lý, Cung Lễ hội, Nhà thờ Thánh Phaolô, Nhà ga Strasbourg-Ville, Khách sạn Brion, Biệt thự Schutzenberger, Nhà số 22 phố Général de Castelnau, Nhà số 56 đường Robertsau.
## Tham khảo
Pseudanthias olivaceus

***Pseudanthias olivaceus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1982.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *olivaceus* trong tiếng Latinh mang nghĩa là "màu ô liu", hàm ý đề cập đến màu xanh lục xám của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*P. olivaceus* được phân bố tập trung ở một số đảo quốc thuộc châu Đại Dương, bao gồm: quần đảo Cook; Samoa thuộc Mỹ; quần đảo Line (Kiribati); quần đảo Australes, quần đảo Société và Tuamotu (Polynésie thuộc Pháp).

*P. olivaceus* sống gần các rạn san hô ở độ sâu đến ít nhất là 34 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *P. olivaceus* là 12 cm.

Thân có màu xanh lục xám. Vây đuôi lõm sâu, màu vàng, viền xanh tím ở rìa trên và dưới; hai thùy có các tia vây vươn dài ở cá đực. Vây lưng và vây hậu môn có viền xanh óng. Ở cá đực, sau mắt có một dải đỏ cam kéo dài đến gốc vây ngực, hai bên lườn còn có thêm các khoanh màu cam và một vệt đốm đỏ sẫm nổi bật trên vây ngực (không có ở cá cái).

## Tham khảo
Pseudanthias oumati

***Pseudanthias oumati*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

## Từ nguyên
Từ định danh *oumati* trong tiếng Marquises có nghĩa là "mặt trời", hàm ý đề cập đến màu vàng tươi nổi bật của loài cá này.

## Phân bố và môi trường sống
*P. oumati* là loài đặc hữu của quần đảo Marquises, được thu thập ở độ sâu khoảng 50–55 m ngoài khơi đảo Fatu Hiva.

## Mô tả
Chiều dài lớn nhất được biết đến ở *P. oumati* là 6 cm. Thân vàng nâu, các vây vàng tươi với viền màu tím hồng, không có sọc từ mõm đến gốc vây ngực.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 16; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 18; Vảy đường bên: 43.

## Tham khảo
Nhóm ngôn ngữ Hàn

**Nhóm ngôn ngữ Hàn** (tiếng Hàn: 한어;韓語) hoặc **nhóm ngôn ngữ** **[[Tam Hàn]]** (tiếng Hàn: 삼한 어;三韓語) là một nhánh của ngôn ngữ Triều Tiên cổ, chỉ những ngôn ngữ của Tam Hàn, từng được nói ở miền nam Bán đảo Triều Tiên cổ đại.

Nhóm ngôn ngữ Hàn được nói trong các liên minh Mã Hàn, Biện Hàn và Thìn Hàn. Chúng được đề cập trong các cuộc điều tra về bán đảo vào thế kỷ thứ 3 được tìm thấy trong lịch sử Trung Quốc, nơi cũng chứa danh sách các địa danh. Không có sự đồng thuận về mối quan hệ giữa các ngôn ngữ này và với các ngôn ngữ của các vương quốc sau này.

Tiếng Hàn Quốc hiện đại (và tiếng Jeju) thuộc nhánh Hàn của ngữ hệ Triều Tiên.

## Xem thêm

* Tiếng Triều Tiên cổ 
* Nhóm ngôn ngữ Phù Dư

## Tham khảo
Risco Caído

**Risco Caído** là khu vực đất đai và địa điểm khảo cổ trên đảo Gran Canaria, Tây Ban Nha. Tại đây chứa các ngôi nhà trong hang động có từ thời tiền sử, đền thờ, kho thóc được cho là của văn hóa tiền Tây Ban Nha trên Quần đảo Canaria. Đây cũng được coi là một đài thiên văn của những người thổ dân bản địa. Tháng 7 năm 2019, Risco Caído được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Đây là Di sản thế giới đầu tiên nằm trên đảo Gran Canaria và tỉnh Las Palmas, đồng thời là di sản thứ năm của Quần đảo Canaria.
## Tham khảo
M.O.N.T

**M.O.N.T** () là một nhóm nhạc nam thần tượng của Hàn Quốc đã ký hợp đồng với FM Entertainment. Nhóm là một bộ ba bao gồm trưởng nhóm Narachan, rapper Roda, và giọng ca chính Bitsaeon. Vào năm 2017, M.O.N.T đã phát hành đĩa đơn kỹ thuật số "Sorry" và là thí sinh trong chương trình truyền hình sinh tồn thực tế *[[Mix Nine]]* của JTBC. Nhóm đã phát hành các mini-album *Going Up* và *Awesome Up!* vào năm 2019.

## Lịch sử
M.O.N.T là từ viết tắt của Member of National Team (tạm dịch: Thành viên của Đội tuyển Quốc gia), cho thấy tham vọng trở thành đại diện của K-pop. Nhóm bao gồm ba thành viên có nguyên quán ở đảo Ganghwa. Các thành viên lấy nghệ danh là những từ thuần Hàn: Narachan (), Roda () và Bitsaeon (). M.O.N.T đã phát hành đĩa đơn "Sorry" vào ngày 21 tháng 5 năm 2017, một bản phát hành trước khi ra mắt. Các thành viên đã thi đấu riêng trong chương trình sinh tồn thực tế *Mix Nine* của JTBC. Sau khi tham gia chương trình, nhóm đã tổ chức các buổi hòa nhạc ở nước ngoài cho năm sau. M.O.N.T đã phát hành mini-album đầu tiên của họ *Going Up* và đĩa đơn "Will You Be My Girlfriend?" vào ngày 4 tháng 1 năm 2019, đánh dấu sự ra mắt chính thức của họ. Họ đã tổ chức một buổi giới thiệu album vào cùng một ngày. Từ tháng 3 đến tháng 5, M.O.N.T bắt đầu chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới, nơi họ biểu diễn tại 16 thành phố ở 11 quốc gia.

Giữa tranh chấp thương mại Nhật Bản Hàn Quốc năm 2019, video âm nhạc của M.O.N.T cho đĩa đơn mang tinh thần yêu nước "Daehan Minguk Mansae" ("Hàn Quốc muôn năm") đã được tải lên hai ngày trước Ngày Giải phóng Quốc gia Triều tiên. Lời bài hát  sử dụng các từ tiếng thuần Hàn thuần và được các thành viên viết và thể hiện tinh thần chống Nhật. M.O.N.T là nhóm nhạc thần tượng đầu tiên quay video âm nhạc trên đảo Liancourt (được gọi là Dokdo ở Bán đảo Triều Tiên), một nhóm đảo nhỏ bị tranh chấp lãnh thổ giữa Hàn Quốc và Nhật Bản. Doanh số bài hát trên các cửa hàng âm nhạc trực tuyến đã được quyên góp cho "hậu duệ của những người đã có đóng góp cho quốc gia". M.O.N.T đã phát hành mini-album thứ hai *Awesome Up!* và kèm theo đĩa đơn "Rock Paper Scissors" vào ngày 25 tháng 8. Roda thiết kế tác phẩm nghệ thuật trên ảnh áo khoác của album. Bộ ba đã phát hành "The Korean Island Dokdo" ngay trước Ngày Dokdo, tiếp theo là video âm nhạc cho ca khúc vào đúng ngày lễ này.

## Phong cách âm nhạc
M.O.N.T đã nói R.ef và Pentagon là những hình mẫu của họ. Album đầu tay của M.O.N.T bao gồm nhạc dance, pop ballad và các bản nhạc acoustic.

## Thành viên

## Danh sách đĩa nhạc

### Mini-album

### Đĩa đơn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Mộ đá Viera

**Mộ đá của Viera** hoặc **Mộ đá Hermanos Viera** là một mộ đá buồng đơn nằm tại Antequera, Málaga, Andalusia, Tây Ban Nha. Nó nằm cách mộ đá Menga chỉ khoảng  và cách cấu trúc Tholos của El Romeral . Được phát hiện vào khoảng giữa năm 1903 đến 1905 bởi anh em Antonio và José Viera tới từ Antequera, những người cũng đã phát hiện ra El Romeral.
## Tham khảo
Mirolabrichthys pascalus

***Mirolabrichthys pascalus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Mirolabrichthys]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1927.

## Từ nguyên
Từ định danh *pascalus* không được giải thích rõ nghĩa.

## Phân loại học
*M. pascalus* trước đây được xếp vào chi *[[Pseudanthias]]*, nhưng theo kết quả phân tích dữ liệu hình thái và phân tử mới đây vào đầu năm 2022 thì loài này được chuyển lại sang chi ban đầu là *[[Mirolabrichthys]]*.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ đá Hoa Lau (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam), *M. pascalus* được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Société và Tuamotu (Polynésie thuộc Pháp), ngược lên phía bắc đến miền nam Nhật Bản), giới hạn phía nam đến rạn san hô Great Barrier (Úc) và Nouvelle-Calédonie, xa về phía tây nam được ghi nhận ở rạn san hô Ashmore.

*M. pascalus* được tìm thấy phổ biến ở ngoài khơi các đảo hơn là trên các rạn san hô ở thềm lục địa, độ sâu khoảng đến ít nhất 70 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *M. pascalus* là 20 cm.

Vây đuôi, vây hậu môn và vây lưng có viền xanh óng. Rìa ngoài vây lưng cá đực có vệt đỏ tươi (không có ở cá cái). Cá đực và cá cái có màu tím hồng, màu vàng ở ngực và dưới hầu. Cá đực có chóp môi trên nhọn và dày thịt. Vây đuôi lõm rất sâu, tạo thành hai thùy đuôi dài (đặc biệt ở cá đực), có chóp thùy màu đỏ ở cá cái. Vây bụng dài ở cả hai giới, đặc biệt là cá đực.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 16–19; Số vảy đường bên: 48–52.

## Sinh thái
Thức ăn của *M. pascalus* là các loài động vật phù du, giáp xác chân chèo và trứng cá khác.

## Thương mại
*M. pascalus* được đánh bắt trong ngành thương mại cá cảnh.

## Tham khảo
Pyronotanthias parvirostris

***Pyronotanthias parvirostris*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pyronotanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.

## Phân loại học
*P. parvirostris* trước đây được xếp vào chi *[[Pseudanthias]]*, theo kết quả phân tích dữ liệu hình thái và phân tử của Gill (2022) thì loài này được chuyển sang chi *Pyronotanthias*.

## Từ nguyên
Từ định danh *parvirostris* ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *parvus* ("nhỏ bé") và *rostris* ("mõm"), hàm ý đề cập đến phần mõm tương đối ngắn ở loài này.

## Phân bố và môi trường sống
Từ đảo Sumatra và bãi cạn Rowley, *P. parvirostris* có phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Solomon, về phía bắc đến miền nam Nhật Bản, phía nam đến Úc và Nouvelle-Calédonie.

*P. parvirostris* thường sống thành từng nhóm nhỏ trên đới sườn dốc có cát hoặc đá vụn, độ sâu khoảng 7–70 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *P. parvirostris* là 8 cm. Cá đực có màu vàng ở 1/3 phần thân trên, màu hồng bên dưới. Có đường sọc màu đỏ tía ở trên đỉnh đầu và gáy, kéo dài đến gốc vây lưng. Cá cái chủ yếu có màu vàng đến vàng cam với một dải màu đỏ tươi giữa 2 mắt, kéo dài đến gốc vây lưng. Hai bên thân có các chấm màu tím. Vây đuôi xẻ thùy, có màu đỏ tía.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 15–16; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5.

## Tham khảo
Pháp lệnh Cổ vật và Di tích

**Pháp lệnh Cổ vật và Di tích** được quy định trong Luật pháp Hồng Kông () và được ban hành năm 1976 để bảo tồn các đối tượng lịch sử, khảo cổ và cổ sinh vật học và cho các vấn đề phụ trợ hoặc liên quan. Nó được quản lý bởi Bộ trưởng Nội vụ (Văn phòng Cổ vật và Di tích của Ủy ban Dịch vụ Văn hóa và Giải trí).

## Cổ vật
Theo Pháp lệnh, "Cổ vật" được định nghĩa là "quảng trường, tòa nhà, địa điểm hoặc công trình được xây dựng, hình thành hoặc được xây dựng bởi con người trước năm 1800 và tàn tích hoặc di tích của bất kỳ nơi nào, tòa nhà, địa điểm hoặc công trình kiến trúc đó, cho dù bị thay đổi, thêm vào hoặc khôi phục sau năm 1799" và "các di vật". Từ "di vật" được định nghĩa là các vật thể di động được tạo ra, định hình, sơn, chạm khắc, ghi, sản xuất hoặc được thay đổi bởi con người trước năm 1800 hoặc những vật thể bị thay đổi, thêm vào hoặc khôi phục sau năm 1799. Các hóa thạch hay sự đóng dấu cũng được coi là "di vật" theo Pháp lệnh.

### Địa điểm khảo cổ
Tất cả các di tích khảo cổ ở Hồng Kông được coi là tài sản của Chính phủ Hồng Kông theo Pháp lệnh. Điều này bao gồm các kiến trúc cổ, lò nung, lò sưởi, chạm khắc đá, đất nông nghiệp, vỏ hoặc bãi thải đá và dấu chân của người cổ đại.

Cơ quan Cổ vật được trao quyền để quản lí việc tìm kiếm và khai quật tất cả các di tích như vậy thông qua một hệ thống cấp phép.

Các địa điểm quan trọng nhất được tuyên bố là Di tích pháp định. Chúng được định nghĩa theo Pháp lệnh là bất kỳ cấu trúc, tòa nhà và vật phẩm nào được coi là quan trọng vì ý nghĩa lịch sử, khảo cổ học hoặc cổ sinh vật học của nó.

## Di tích
Sau khi tham khảo ý kiến của Ủy ban và với sự chấp thuận của Đặc khu trưởng Hồng Kông, Bộ trưởng Phát triển có thể, bằng cách thông báo trên Công báo, tuyên bố bất kỳ địa điểm, tòa nhà, địa điểm hoặc công trình kiến trúc nào mà họ coi là được công chúng quan tâm vì lý do của nó có ý nghĩa lịch sử, khảo cổ hoặc cổ sinh vật học là một di tích.

Theo Pháp lệnh, bất kỳ ai không có giấy phép do Bộ trưởng Bộ Nội vụ cấp sẽ không được phép khai quật, mang về xây dựng hoặc các công trình khác, trồng hoặc đốn cây hoặc ký gửi đất hoặc từ chối hoặc trong bất kỳ di tích hoặc di tích được đề xuất nào; hoặc phá hủy, loại bỏ, cản trở, làm mất hoặc can thiệp vào bất kỳ di tích hoặc di tích được đề xuất.

## Xem thêm

* Bảo tồn di sản ở Hồng Kông 
* Di tích pháp định của Hồng Kông

## Liên kết ngoài

* Hệ thống thông tin luật song ngữ 
* Đánh giá môi trường chiến lược

## Tham khảo
Stefan Lainer

**Stefan Lainer** (sinh 27 tháng 8 năm 1992) là hậu vệ cánh người Áo hiện đang chơi cho CLB Borussia Mönchengladbach.

## Bàn thắng quốc tế
:*Bàn thắng và kết quả của Áo được để trước.*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
Địa phủ Lưỡng Hà cổ đại

**Địa phủ Lưỡng Hà cổ đại**, (thường được biết đến trong tiếng Sumer là **Kur**, **Irkalla**, **Kukku**, **Arali** hoặc **Kigal** và trong tiếng Akkad là **Erṣetu**, mặc dù nó có nhiều tên khác trong cả hai ngôn ngữ) là một hang động tối tăm, thê lương nằm sâu dưới lòng đất là nơi cư dân được cho là tiếp tục sống "trạng thái bóng đêm cuộc đời trên Trái Đất".

Người trị vì Địa phủ là nữ thần Ereshkigal, sống tại cung điện **Ganzir**, đôi khi được dùng làm tên cho chính địa phủ. Chồng bà là  Thiên ngưu Gugalanna, "người tuần tra con kênh của Anu", hoặc thần chết Nergal trong các câu chuyện sau này. Sau thời kỳ Akkad ( 2334 - 2154 trước Công nguyên), Nergal đôi khi đảm nhận vai trò là người trị vì địa phủ. Bảy cánh cổng của thế giới ngầm được canh gác bởi thần Neti trong truyền thuyết Sumer. Namtar là *[[sukkal]]*, hay cận thần của Ereshkigal. Vị thần Dumuzid dành nửa thời gian trong năm ở Địa phủ, nửa còn lại thì được thế chỗ bởi chị gái Geshtinanna, nữ thần kí lục tên của người chết. Địa phủ cũng là nơi ở của nhiều loài ma quỷ, bao gồm cả kẻ ăn thịt trẻ con gớm ghiếc Lamashtu, phong quỷ và hộ pháp Pazuzu cùng với *galla*, loài quỷ phụ trách kéo phàm nhân xuống Địa phủ.

## Xem thêm

* Tôn giáo Lưỡng Hà cổ đại

## Dẫn nguồn
Bộ Cơ

**Bộ Ky** (; ? – 272), hay **Bộ Cơ**, không rõ tên tự, là tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời
Bộ Cơ quê ở huyện Hoài Âm, quận Hạ Bi, vốn thuộc quận Lâm Hoài, Từ Châu, là con trai trưởng của Bộ Hiệp, cháu đích tôn của đại thần Bộ Chất.

Khoảng giữa năm 265–272, Bộ Hiệp qua đời, Bộ Cơ tập tước Lâm Tương hầu. Quân đội của nhà họ Bộ cùng chức vụ Tây Lăng đốc do chú của Cơ là Bộ Xiển nắm giữ.

Năm 272, Tôn Hạo trưng Bộ Xiển làm Nhiễu Trướng đốc. Khi ấy Tôn Hạo độc đoán, thường sát hại các đại thần. Nhà họ Bộ từ Bộ Chất đã đóng giữ Tây Lăng. Bộ Xiển lo lắng đây là mưu đồ của Tôn Hạo, lấy cớ thuyên chuyển để Xiển rời khỏi Tây Lăng, sau đó vu tội để làm hại.

Bộ Xiển lấy Tây Lăng hàng Tây Tấn, phái em trai của Bộ Cơ là Bộ Tuyền đến Lạc Dương làm con tin. Tư Mã Viêm phong Bộ Cơ làm giám Giang Lăng chư quân sự, Tả tướng quân, gia phong Tán kỵ thường thị, lĩnh thái thú Lư Lăng, tước Giang Lăng hầu.

Cùng năm, Tôn Hạo phái Lục Kháng đánh Tây Lăng, quân Tấn không thể cứu viện. Thành phá, cả nhà họ Bộ, gồm cả Bộ Cơ, đều bị giết.

## Trong văn hóa
Bộ Cơ không xuất hiện trong tiểu thuyết *[[Tam quốc diễn nghĩa]]* của La Quán Trung.

## Tham khảo
* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *[[Tam quốc chí]]*.

## Chú thích
Uy Viễn (định hướng)

**Uy Viễn** có thể là:

## Địa danh
* Uy Viễn, huyện thuộc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.
* Uy Viễn, làng cổ, từng là một xã thuộc huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

## Người
* Uy Viễn tướng quân, chức quan võ thời phong kiến.
Pseudanthias pictilis

***Pseudanthias pictilis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pseudanthias]]* trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1978.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *pictilis* trong tiếng Latinh nghĩa là "được tô vẽ", hàm ý đề cập đến màu sắc nổi bật ở hai giới của loài cá này.

## Phân bố và môi trường sống
*P. pictilis* hiện được ghi nhận tại rạn san hô Middleton, Nouvelle-Calédonie, đảo Lord Howe, đảo Norfolk và Tonga. Chúng sống thành từng đàn trên ám tiêu ở độ sâu khoảng 12–40 m.

## Mô tả
*P. pictilis* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13,5 cm. Cá cái màu tím hồng, nhạt dần thành vàng ở 1/3 thân sau và trắng ở phía bụng, các vây có màu vàng. Cá đực có một dải tím đậm viền cam nằm dưới phần tia mềm vây lưng, phần thân phía trước dải này giống màu cá cái, còn phần phía sau màu cam, lốm đốm tím nhạt. Vây đuôi cam sẫm, có một vệt vàng lớn gần gốc đuôi, chóp các thùy đuôi tím nhạt.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 15–16; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 18–19; Vảy đường bên: 46–50.

## Tham khảo