Tùng Thiện

**Tùng Thiện** là một phường thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

## Tên gọi
Tùng Thiện là tên một huyện cũ, được đổi tên từ huyện Minh Nghĩa năm 1853.

Theo sách *Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19*, huyện Tùng Thiện thuộc phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây. Huyện bao gồm sáu tổng: Thanh Vị, Phú Kỳ, Vật Lại, Cẩm Đái, Bối Sơn, Mỹ Tuyền. Đến năm 1965, huyện gồm các đơn vị hành chính Thanh Vị, Cam Thượng, Nhân Lý, Thụy Phiêu, Mỹ Khê, Bối Sơn, Tường Phiêu, La Gián.

Huyện Tùng Thiện tồn tại đến năm 1968 thì sáp nhập với một số đơn vị hành chính để thành lập huyện Ba Vì. Cho đến năm 2025, đất từng thuộc huyện Tùng Thiện bao gồm phần phía nam thị xã Sơn Tây và một phần huyện Ba Vì.

## Lịch sử
Phường Tùng Thiện được thành lập theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam, ban hành ngày 16 tháng 6 năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Xuân Khanh, phường Trung Sơn Trầm, xã Xuân Sơn, một phần của phường Trung Hưng, phường Sơn Lộc và xã Thanh Mỹ (thị xã Sơn Tây) để thành lập **phường Tùng Thiện**.

## Địa lý
Phường nằm ở cửa ngõ phía tây bắc của thủ đô Hà Nội, có vị trí địa lý:
* Phía bắc giáp phường Sơn Tây và xã Quảng Oai
* Phía đông giáp xã Phúc Thọ
* Phía nam giáp xã Đoài Phương và xã Yên Bài
* Phía Tây giáp xã Suối Hai. 
Sau sắp xếp phường có diện tích tự nhiên 32,34&nbsp;km2, quy mô dân số 42.052 người.

## Tổ dân phố
Từ tháng 7 năm 2025, phường Tùng Thiện sau khi sáp nhập được chia lại thành 31 tổ dân phố, chi tiết như sau:

## Kinh tế

Kinh tế phường Tùng Thiện phát triển đa ngành với thương mạidịch vụ, nông nghiệp chất lượng cao, du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng.

Phường này có sự kết hợp giữa các khu đô thị trung tâm cũ, vùng nông nghiệp ven đô và khu vực rừng núi, quốc phòng. Trong đó, các khu vực như Sơn Lộc, Trung Hưng, Trung Sơn Trầm trước đây là trung tâm của thị xã Sơn Tây, tập trung dân cư đông đúc, là đầu mối cung cấp và tiêu thụ hàng hóa cho các vùng lân cận, tạo điều kiện cho dịch vụ thương mại, hậu cần và tiêu dùng phát triển mạnh.

Thanh Mỹ là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm (rau an toàn, cây ăn quả, hoa màu), có mô hình hợp tác xã nông nghiệp quy mô lớn. Trong khi đó, Xuân Sơn giáp với Vườn quốc gia Ba Vì nên có điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp cho phát triển nông nghiệp sinh thái, trồng dược liệu, rau rừng, chăn nuôi thả tự nhiên.

Phường Tùng Thiện được đánh giá là có tiềm năng về du lịchnghỉ dưỡng, do là điểm giao thoa với vùng sinh thái bán sơn địa. Đồng thời, phường có khả năng bảo tồn rừng theo quy hoạch tổng thể khu vực phía Tây Hà Nội.

## Xã hội

### Y tế
Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Hà Nội tọa lạc tại phường.

### Giáo dục
Phường có đầy đủ hệ thống trường học từ cấp Tiểu học đến THPT. Các cơ sở giáo dục cao hơn bao gồm Trường Đại học Công nghiệp Việt - Hung, Trường Đại học Lao động Xã hội - Cơ sở Sơn Tây, Trường Cao đẳng Kỹ thuật quân sự 1, Trường Sĩ quan Pháo binh, Trường Quân sự Bộ tư lệnh thủ đô.

## Văn hóa
Trên địa bàn có các đình, chùa tổ chức các lễ hội truyền thống. Trong đó, đình làng Cầm thường tổ chức lễ hội đình vào tháng Giêng hàng năm, bao gồm phần tế lễ, múa rối và trò chơi dân gian. Chùa Mễ Sơn tổ chức lễ hội truyền thống hàng năm vào cuối tháng Giêngđầu tháng Hai âm lịch.

Tùng Thiện có Nhà thờ chính tòa Sơn Lộc trực thuộc Giáo phận Hưng Hóa.

## Tham khảo

### Thư mục
* *Sơn Tây tỉnh địa chí*, Phạm Xuân Độ, 1941.
*