Phân họ Nở ngày

**Phân họ Nở ngày** (danh pháp khoa học: ***Gomphrenoideae***) là một phân họ trong họ Amaranthaceae. Trung tâm đa dạng loài của phân họ này là ở Trung Mỹ, Mexico, các rừng khô và trảng cỏ ở Nam Mỹ.

## Đặc trưng
Các nhị hoa có các bao phấn chỉ với 1 thùy và 2 túi phấn. Nhiều loài thể hiện kiểu quang hợp C<sub>4</sub>.

## Hệ thống học
Phân họ Gomphrenoideae được Hans Schinz công bố năm 1893 trong Engler & Prantl (chủ biên). *Die Natürlichen Pflanzenfamilien* quyển 3, 1a, tr.&nbsp;97.

Theo nghiên cứu phát sinh chủng loài của Sanchez Del-Pino (2009), phân họ Gomphrenoideae được coi là đơn vị phân loại đơn ngành với 19-20 chi và khoảng 300-400 loài. Phân loại truyền thống với 2 tông (Gomphreneae và Pseudoplantageae) không phản ánh quan hệ phát sinh chủng loài trong nhóm này. Ba nhánh có thể được công nhận:

* Nhánh Iresinoids: 1-3 chi. Nhánh này là chị em với nhánh bao gồm hai nhánh còn lại. Về mặt phát sinh chủng loài, hai chi sau có thể gộp trong chi *Iresine*.
** *[[Iresine]]*  (đồng nghĩa *Dicraurus* ): Khoảng 45 loài tại châu Mỹ.
** *[[Irenella]]* : 1 loài ở Ecuador.
** *[[Woehleria]]* : 1 loài ở Cuba.
* Nhánh Alternantheroids: Cố định cacbon C4 đã tiến hóa độc lập trong *Alternathera*, chi chứa cả các loài C3 và trung gian C3–C4 và chi *Tidestromia*.
** *[[Alternanthera]]*  (đồng nghĩa *Brandesia* ): Khoảng 100-200 loài, chủ yếu tại châu Mỹ, cũng có tại châu Phi và Australia.
** *[[Pedersenia]]* : Khoảng 10 loài tại châu Mỹ nhiệt đới.
** *[[Tidestromia]]* : Khoảng 6 loài tại các hoang mạc ở miền nam Bắc Mỹ.
* Nhánh Gomphrenoids: Một nhánh lớn trong nhóm này chứa các chi *Froelichia*, *Guilleminea*, *Blutaparon* và một số loài *Gomphrena* và có thể là cả *Gossypianthus* cùng *Lithophila*, có kiểu cố định cacbon C4. Một vài loài cố định cacbon C4 sinh sống ở cao độ lớn bất thường trong dãy núi Andes, trong điều kiện lạnh hơn so với các họ hàng C3 của chúng.
** *[[Blutaparon]]*  (đồng nghĩa *Philoxerus* ): Khoảng 5 loài tại vùng bờ biển Bắc và Trung Mỹ, Tây Phi, Micronesia và Nhật Bản.
** *[[Froelichia]]* : Khoảng 12 loài tại châu Mỹ.
** *[[Froelichiella]]* : 1 loài ở Brasil. 
** *[[Gomphrena]]*  (đồng nghĩa *Bragantia* ): Khoảng 90 loài tại châu Mỹ và khoảng 30 loài tại Australia. Chi này là đa ngành nên thay đổi phân loại học là cần thiết. Tại Việt Nam có 2 loài du nhập là *G. globosa* và *G. celosioides*.
** *[[Gossypianthus]]* : 2 loài tại miền nam Bắc Mỹ.
** *[[Guilleminea]]*  (đồng nghĩa *Brayulinea* ): Khoảng 8 loài bản địa châu Mỹ.
** *[[Hebanthe]]* : Khoảng 7 loài tại châu Mỹ nhiệt đới. Có thể gộp trong chi *Pfaffia*.
** *[[Hebanthodes]]* : 1 loài ở Peru.
** *[[Lithophila]]* : 2-3 loài trên quần đảo Galapagos (Ecuador).
** *[[Pfaffia]]* : Khoảng 35 loài tại châu Mỹ nhiệt đới.
** *[[Pseudogomphrena]]* : 1 loài ở Brasil.
** *[[Pseudoplantago]]* : 1 loài tại Venezuela và 1 loài tại Argentina.
** *[[Quaternella]]* : 3 loài tại Brasil.
** *[[Xerosiphon]]* : 2 loài tại Brasil.

## Thư viện ảnh

Tập tin:Iresinelindenii.jpg|Iresinoids: *[[Iresine lindenii]]*.
Tập tin:Khaki weed (Alternanthera pungens) in Hyderabad, AP W IMG 8030.jpg|Alternantheroids: *[[Alternanthera caracasana]]*.
Tập tin:Tidestromia lanuginosa.jpg|Alternantheroids: *[[Tidestromia lanuginosa]]*.
Tập tin:Gomphrena serrata in Hyderabad W IMG 8870.jpg|Gomphrenoids: *[[Gomphrena serrata]]*.
Tập tin:Pfaffia glomerata-costapppr.jpg|Gomphrenoids: *[[Pfaffia glomerata]]*.


## Tham khảo
* 
*