Biệt thự Van Resink

**Biệt thự Van Resink** () là một công trình di sản văn hóa dưới dạng một biệt thự, nằm trên đường Siaga, xã Hargobinangun, quận Pakem, huyện Sleman, Vùng đặc biệt Yogyakarta, Indonesia. Tòa biệt thự được xây dựng trong thời kỳ thuộc địa Đông Ấn Hà Lan và là một trong những ví dụ còn tồn tại của kiến trúc thuộc địa tại khu vực Kaliurang. Công trình này đã được công nhận là di sản văn hóa cấp huyện theo quy định địa phương của huyện Sleman và được ghi nhận trong hồ sơ của Sở Văn hóa Sleman (*Kundha Kabudayan*).

## Nguồn gốc

Chủ sở hữu ban đầu của biệt thự này là Gertrudes Johannes "Han" Resink, một thành viên của nhóm *Stuw-groep*, một tổ chức hoạt động trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai nhằm đấu tranh cho nền độc lập và thành lập một nhà nước dân chủ tại Đông Ấn Hà Lan. Công trình được xây dựng trong thời kỳ chính quyền Hà Lan thuộc địa ở Đông Ấn như một phần của *station hill* (khu nghỉ dưỡng mùa hè nằm ở vùng núi) dành cho *boschwezen dienst* (các quan chức lâm nghiệp Hà Lan). Công trình nằm ở sườn phía nam của Núi Merapi, trên phần đất thuê hoàng gia thuộc sở hữu của B.P.H. Martosono/Puger, một trong những người con trai của vua Hamengkubuwana II.

Trong thời kỳ Hamengkubuwana VII, việc quản lý khu vực Kaliurang (bao gồm cả các công trình tại khu vực đó) được giao cho em trai ông là Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Mangkubumi. Ban đầu, đất đai này được sử dụng cho các đồn điền chàm (indigo), tuy nhiên hoạt động sau đó bị ngưng do tái cơ cấu nông nghiệp và kinh tế tại Vorstenlanden (các vương quốc Java). Dịch vụ Lâm nghiệp Hà Lan sau đó đã tiến hành trồng lại rừng và công nhận khu vực này là rừng bảo tồn để bảo vệ hệ sinh thái vùng thấp hơn.

Các quan chức Hà Lan đầu tiên bắt đầu sử dụng khu vực Kaliurang làm nơi nghỉ dưỡng là thành viên của *Vulkanologische Afdeeling van den Opsporingdienst* (Phân ban Vulkanologi của Cơ quan Khảo sát Địa chất), đơn vị phụ trách nghiên cứu Núi Merapi. Họ đề nghị quản lý địa phương công nhận khu vực này là điểm du lịch. Năm 1919, một số quan chức Hà Lan đã xin phép Residen Canne và được phép thuê khu vực này làm nơi nghỉ dưỡng. Tiếp theo đó, Residen Jonquière đã chỉ định một số lô đất tại Kaliurang là *vrijdomein* (miền tự do), nghĩa là chính quyền thuộc địa được quyền lập kế hoạch phân chia đất. Để phục vụ việc phát triển này, *Dienst Sultanaatwerken* (Cơ quan Công trình Công cộng của Sultanat) đã nâng cấp đường đến Kaliurang và mở dịch vụ xe buýt từ thành phố Yogyakarta đến Kaliurang.

## Kiến trúc

Công trình này là kết quả của sự thích nghi phong cách kiến trúc Châu Âu với điều kiện khí hậu nhiệt đới tại Indonesia. Các đặc điểm chính của tòa nhà bao gồm: cửa ra vào và cửa sổ bằng gỗ có kích thước lớn; mái nhà kiểu *limasan*; trần nhà cao giúp lưu thông không khí và đón ánh sáng tự nhiên; hiên rộng bao quanh phần lớn các mặt của công trình tạo thành không gian chuyển tiếp giữa bên trong và bên ngoài; cùng việc sử dụng vật liệu địa phương, cụ thể là gạch dày được bố trí theo kiểu châu Âu nhằm giữ cho không gian bên trong luôn mát mẻ. Biệt thự này cũng có khuôn viên rộng lớn được sử dụng làm vườn và không gian xanh mở.

Vị trí của biệt thự trên sườn Núi Merapi cũng ảnh hưởng đến thiết kế tổng thể, đặc biệt là độ cao và việc sử dụng vật liệu địa phương có khả năng chống chịu điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Theo chuyên gia kiến trúc Budiharjo, thiết kế này phản ánh sự kết hợp giữa lối sống thực dân – đề cao sự thoải mái và thẩm mỹ – với nhu cầu thích nghi với khí hậu nhiệt đới. Sự tồn tại của biệt thự là biểu tượng cho bản sắc xã hội của tầng lớp tinh hoa thuộc địa châu Âu thời bấy giờ.

## Tình trạng di sản văn hóa
Biệt thự Van Resink đã được công nhận là công trình di sản văn hóa cấp huyện theo quy định địa phương của huyện Sleman và được ghi nhận trong dữ liệu của Sở Văn hóa huyện Sleman. Việc công nhận này được thực hiện bởi các cơ quan chức năng dưới sự quản lý của Bộ Giáo dục, Văn hóa, Nghiên cứu và Công nghệ Cộng hòa Indonesia, dựa trên Luật Cộng hòa Indonesia số 11 năm 2010 về di sản văn hóa, trong đó quy định rằng các công trình có giá trị lịch sử và văn hóa quan trọng cần được bảo vệ và bảo tồn. Với tình trạng đó, tòa biệt thự được bảo vệ theo pháp luật khỏi các hành vi phá hoại, cải tạo trái phép, hoặc thay đổi hình dạng làm giảm tính xác thực lịch sử nếu không có sự cho phép từ cơ quan có thẩm quyền. Các nỗ lực bảo tồn bao gồm việc trùng tu nhẹ nhàng nhằm giữ nguyên hình dáng, vật liệu xây dựng ban đầu, cũng như thực hiện việc ghi chép tài liệu định kỳ.

Biệt thự này được xếp vào loại công trình có giá trị quan trọng về lịch sử, khoa học và văn hóa quốc gia. Một số yếu tố khiến công trình này được công nhận là di sản văn hóa bao gồm: tòa nhà phản ánh dấu tích của thời kỳ thực dân, phong cách kiến trúc thể hiện sự thích nghi của kiến trúc châu Âu với môi trường Nusantara, và sự hiện diện của nó có thể được sử dụng như một công cụ giáo dục về lịch sử và văn hóa cho thế hệ trẻ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang chính thức của Văn phòng Bảo tồn Di sản Văn hóa (BPK) Khu vực X.
* Trang chính thức của Sở Văn hóa Huyện Sleman.
* Trang chính thức của Sở Văn hóa Tỉnh đặc biệt Yogyakarta.