Danh sách vua Týros

**Danh sách vua [[Týros]]**, một thành phố Phoenicia cổ xưa nay là Liban bắt nguồn từ Josephus, *[[Against Apion]]* i. 18, 21 và bộ sách *[[Antiquities of the Jews]]* viii. 5.3; 13.2. Danh sách của ông dựa trên sử liệu bị mất do Menander xứ Ephesus, người được Josephus khẳng định là đã lấy thông tin của mình từ biên niên sử của chính thành bang Týros.

## Các vua Týros cổ xưa dựa trên thần thoại Hy Lạp

## Các vua Thời đại đồ đồng hậu kỳ

## Các triều vua Sidon (đóng đô ở Týros), 990–785 TCN
Niên đại dành cho việc dựng lại bản danh sách vua Týros từ Hiram I đến Pygmalion được lập ở ba nơi do ba nguồn tư liệu độc lập: một bản Kinh Thánh đồng bộ (Sự trợ giúp của Hiram dành cho Solomon trong việc xây dựng Đền thờ, từ năm 967 TCN trở đi), một thư tịch Assyria (ghi lại việc cống nạp của Baal-Eser II/Balazeros II cho Shalmaneser III vào năm 841 TCN), và một nhà sử học La Mã (Pompeius Trogus đã đặt sự thành lập của Carthage hay chuến đi của Dido rời khỏi người anh Pygmalion trong năm thứ bảy sau này của triều đại, tức là năm 825 TCN, 72 năm trước khi thành lập thành Roma).

## Thời kỳ Assyria thống trị: thế kỷ 8 và 7 TCN
Đế quốc Tân Assyria đã thiết lập quyền kiểm soát đối với khu vực và cai trị thông qua các chư hầu có tên trong thư tịch Assyria.

## Thời kỳ hậu Assyria
Týros đã giành được độc lập với sự sụp đổ của Assyria, mặc dù Ai Cập vẫn còn nắm quyền kiểm soát Týros trong một số thời kỳ sau đó. Cuối cùng Týros lại rơi vào sự thống trị của Đế quốc Tân Babylon.

## Thời kỳ Babylon 573–539 TCN

### Shoftim thành Týros
Vào những năm 560 nền quân chủ bị lật đổ và một chính phủ đầu xỏ được thiết lập, đứng đầu bởi một "tổng trấn" hay *shoftim* (Carthage). Chế độ quân chủ được khôi phục với sự lên ngôi của Hiram III.

## Thời kỳ Đế quốc Ba Tư 539–411 TCN
*Mattan IV xuất hiện khoảng 490-480 TCN
*Boulomenus xuất hiện khoảng 450 TCN
*Abdemon khoảng 420–411 TCN. Ông còn cai trị Salamis, ở đảo Síp.

## Thời kỳ Cypriot Salamis 411–374 TCN
*Evagoras xứ Salamis, Cyprus. Ông đã có công thống nhất đảo Síp dưới thời mình và giành được độc lập từ Đế quốc Ba Tư.

## Thời kỳ Đế quốc Ba Tư 374–332 TCN
*Eugoras khoảng những năm 340 TCN
*Azemilcus khoảng 340–332 TCN. Ông là vị vua trong cuộc bao vây của Alexandros Đại đế.
*Abd-olunim 332 TCN - ?

## Thời kỳ Hy Lạp hóa và Đế quốc La Mã
Sau khi Alexandros Đại đế chinh phục Týros vào năm 332 TCN, thành phố lần lượt nằm dưới quyền kiểm soát của nhà Seleukos (Syria thuộc Hy Lạp) và Ptolemaios (Ai Cập thuộc Hy Lạp). Phoenicia về sau nằm dưới sự thống trị của Cộng hòa La Mã vào thế kỷ 1 trước Công nguyên.

*Marion (khoảng 42 TCN) là bạo chúa La Mã của Týros.

## Trung Cổ và sau đó
Týros bị nhà Rashidun xâm chiếm vào thế kỷ 7. Thập tự quân chiếm lại Týros, rồi sau trở thành thủ đô của Vương quốc Jerusalem cho đến khi vương quốc này thất thủ vào năm 1291. Týros sau đó lại trở thành một phần của đế quốc kế bên (Đế quốc Ottoman, Mameluke), và cuối cùng là thuộc địa của Pháp và của nước Liban độc lập trong thế kỷ 20.

## Xem thêm
*Hiram I, một cuộc thảo luận về niên đại thành lập của Carthage
*Pygmalion xứ Týros, bằng chứng chữ khắc liên quan đến Pygmalion và Baal-Eser II
*Dido (Nữ hoàng Carthage)

## Tham khảo