open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chromis cadenati

***Chromis cadenati*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1951.

## Từ nguyên
Từ định danh *cadenati* được đặt theo tên của nhà ngư học người Pháp Jean Cadenat, người đã mô tả loài cá này vào năm 1949 nhưng lại sử dụng cái tên *Chromis lineatus* (danh pháp ban đầu của *[[Pycnochromis lineatus]]* được mô tả năm 1928) để đặt cho chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. cadenati* được ghi nhận dọc theo bờ biển Tây Phi, ngoài khơi các quốc gia Sénégal, Guiné-Bissau, Guinée, Liberia, Ghana và Gabon, bao gồm cả São Tomé và Príncipe.

*C. cadenati* sống tập trung trên các rạn đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 20 đến 60 m. Ở phía nam đảo São Tomé, một đàn *C. cadenati* được quan sát ở độ sâu 90–100 m.

## Mô tả
*C. cadenati* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 19 cm. Cơ thể có màu vàng nâu, ngoại trừ vùng lưng có màu vàng tươi. Lớp vảy giữa thân tạo thành các hàng sọc ngang ánh màu bạc. Vây hậu môn và vây lưng màu vàng tươi được viền màu xanh óng. Hai thùy đuôi có màu vàng. Gốc vây ngực có một đốm đen lớn.

Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số tia vây ở vây ngực: 19–21; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 18–20; Số lược mang: 23–25.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. cadenati* là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Pycnochromis caudalis

***Pycnochromis caudalis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pycnochromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *caudalis* trong tiếng Latinh mang nghĩa là "ở đuôi", hàm ý đề cập đến các sợi tia vươn dài ở vây đuôi của loài cá này.

## Phân loại học
*P. caudalis* trước đây được xếp vào chi *[[Chromis]]*, nhưng theo kết quả phân tích hình thái vào năm 2021 thì loài này đã được chuyển sang chi *[[Pycnochromis]]*.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling) (đều là những vùng lãnh thổ của Úc), *P. caudalis* được phân bố trải dài đến khu vực Đông Nam Á, một số các đảo quốc thuộc Micronesia và Melanesia, xa đến tận quần đảo Line. Ở Việt Nam, loài cá này được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Trường Sa, cũng như tại quần đảo Hoàng Sa.

*P. caudalis* sống trên đới sườn dốc của rạn san hô viền bờ, gần các gờ và hốc đá ở độ sâu khoảng 15–55 m.

## Mô tả
*P. caudalis* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9&nbsp;cm. Cơ thể có màu nâu sẫm, gần như đen ngoại trừ vây đuôi màu trắng. Phía cuối vây lưng và vây hậu môn gần như trong suốt. Đuôi xẻ thùy, có các tia vây vươn dài thành sợi ở chóp thùy. Rìa vây lưng và vây hậu môn, cũng như vây bụng có màu xanh óng. Có đốm màu xanh lam sáng nổi bật ở gốc vây ngực giúp phân biệt với các loài có cùng kiểu hình nâu-trắng (như *[[Pycnochromis margaritifer]]* và *[[Pycnochromis abruptus]]*).

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 13–15; Số lược mang: 26–31.

## Sinh thái học
Thức ăn của *P. caudalis* là những loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Chromis cinerascens

***Chromis cinerascens*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

## Từ nguyên
Từ định danh *cinerascens* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *cinereus* (có màu xám tro) và hậu tố *escens* ("trở nên"), hàm ý đề cập đến màu xám lục nhạt của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Sri Lanka, *C. cinerascens* được phân bố trải dài về phía đông đến Bangladesh, biển Andaman và vùng biển các nước Đông Nam Á, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan, giới hạn phía nam đến Tây Úc. Ở Việt Nam, loài này được ghi nhận tại vịnh Bắc Bộ, rải rác ở bờ biển Trung Bộ và Nam Bộ, cũng như tại quần đảo Trường Sa.

*C. cinerascens* được tìm thấy trên các rạn san hô gần bờ, thường ở vùng nước rất đục do loài này ưa sống trên nền đáy bùn với dòng chảy mạnh, độ sâu khoảng 3–15 m.

## Mô tả
*C. cinerascens* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13&nbsp;cm. Cơ thể có màu lục xám đến nâu xám, ánh vàng ở vùng thân sau đầu. Các vây có màu trắng (đặc biệt là vây bụng và vây hậu môn).

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–14; Số tia vây ở vây ngực: 15–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 12–14; Số lược mang: 26–30.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. cinerascens* là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Chromis circumaurea

***Chromis circumaurea*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

## Từ nguyên
Từ định danh *circumaurea* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *circum* ("xung quanh") và *aurea* ("bằng vàng"), hàm ý đề cập đến màu vàng của vây hậu môn, vây đuôi và viền ngoài của vây lưng ở loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. circumaurea* được quan sát từ tàu lặn tại đảo Enewetak (thuộc quần đảo Marshall) và quần đảo Mariana (cần được xác thực lại), tuy nhiên các mẫu vật lại được thu thập từ cụm đảo Yap thuộc Liên bang Micronesia ở độ sâu khoảng 98–120 m. *C. circumaurea* sau đó đã được ghi nhận thêm ở độ sâu 100 m tại rạn san hô Great Barrier.

## Mô tả
*C. circumaurea* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10&nbsp;cm. Cơ thể có màu nâu gỗ gụ với màu vàng tươi trên viền ngoài của vây lưng, toàn bộ vây hậu môn và vây đuôi.

Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–17; Số lược mang: 26–27.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. circumaurea* có lẽ là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Chromis crusma

***Chromis crusma*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1833.

## Từ nguyên
Từ định danh *crusma* không được giải thích ý nghĩa, có lẽ được Latinh hóa từ κροῦσμα (*kroûsma*) trong tiếng Hy Lạp cổ đại mang nghĩa là "trống prôvăng" (hàm ý không rõ ràng).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. crusma* được tìm thấy từ Ecuador trải dài về phía nam đến Chile, được thu thập ở độ sâu khoảng 5–35 m.

## Mô tả
*C. crusma* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 19&nbsp;cm. Loài này là màu nâu xám. Các vây có màu xám nhạt. Vây đuôi xẻ thùy.

Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số tia vây ở vây ngực: 19–21; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 19–22.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. crusma* là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo

### Xem thêm
*
Chromis chromis

***Chromis chromis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1758.

## Từ nguyên
Từ định danh *chromis* có lẽ bắt nguồn từ *chroemo* ("ngựa hí") có từ thời của Aristoteles, một từ dùng để chỉ cá lù đù vì chúng có khả năng tạo ra âm thanh rất lớn. Từ này sau đó còn dùng để chỉ các loài cá thia, cá đạm bì và cá bàng chài (tất cả những loài thuộc bộ Cá vược đều được cho là quan hệ họ hàng với nhau vào thời điểm đó).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Biển Đen, phạm vi của *C. chromis* trải rộng khắp Địa Trung Hải, qua eo biển Gibraltar mở rộng về phía bắc đến bờ biển Bồ Đào Nha, xa về phía nam ít nhất là đến Maroc, có thể bao gồm cả các cụm đảo thuộc Macaronesia. Những ghi nhận về sự xuất hiện của loài cá này ở Tây Sahara và Mauritanie, cũng như từ vịnh Guinea trở xuống phía nam nhiều khả năng là *[[Chromis limbata]]*.

*C. chromis* thường hợp thành đàn (có thể lên đến vài trăm cá thể), tập trung gần các rạn san hô và trên thảm cỏ biển *[[Posidonia]]* ở độ sâu khoảng từ 2 đến 40 m.

## Mô tả
*C. chromis* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 25&nbsp;cm. Cơ thể có màu nâu đen; các hàng đốm ở hai bên thân được tạo bởi lớp vảy cá sáng màu hơn. Hai thùy đuôi được viền màu xám đen (nhưng không sẫm màu như *C. limbata*). Vây hậu môn và vây lưng cũng có dải đen dọc theo viền ngoài. Gốc vây ngực có một đốm đen. Cá con có nhiều vệt sọc màu xanh lam óng trên đầu và thân.

Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 8–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–11; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–19; Số lược mang: 20–23.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. chromis* là động vật phù du. Cá đực xây tổ và có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

## Tham khảo

### Xem thêm
*
Chromis chrysura

***Chromis chrysura*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1883.

## Từ nguyên
Từ định danh *chrysura* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: *khrusós* (χρυσός; "kim loại vàng") và *ourā́* (οὐρά; "đuôi"), hàm ý đề cập đến màu vàng trên hai thùy đuôi của mẫu định danh đã được bảo quản trong cồn của loài cá này (màu trắng khi còn sống).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. chrysura* được chia thành 3 quần thể biệt lập ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Nam Phi, Mauritius và Réunion ở Tây Ấn Độ Dương (1); phía nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ryukyu), đảo Đài Loan và Philippines (2); bao gồm bờ đông Úc (gồm cả biển San Hô), Nouvelle-Calédonie, Vanuatu và Fiji (3).

*C. chrysura* sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ ở độ sâu khoảng 6–45 m.

## Mô tả
*C. chrysura* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 15 cm. Cơ thể có màu nâu xám, nâu ô liu đến nâu sẫm, trừ cuống và vây đuôi có màu trắng; vảy cá được viền đen. Hai thùy đuôi được viền đen ở rìa ngoài. Dưới ổ mắt có một vệt hình lưỡi liềm nhạt màu.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 14–15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 17–19; Số lược mang: 29–33.

## Sinh thái học
*C. chrysura* thường hợp thành đàn lớn để tìm kiếm những loài động vật phù du làm thức ăn. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Chromis dasygenys

***Chromis dasygenys*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1935.

## Từ nguyên
Từ định danh *dasygenys* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: *dasús* (δασύς; "xù xì, thô ráp") và *génus* (γένυς; "hàm, miệng"), hàm ý đề cập đến lớp vảy lởm chởm ở xương trước nắp mang của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. dasygenys* được ghi nhận từ vịnh Delagoa (Mozambique) trải dài đến Durban (Nam Phi), tuy nhiên các mẫu vật thu được từ lưới kéo cho thấy loài này có phạm vi kéo dài về phía bắc đến Somalia.

*C. dasygenys* sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ và trong các thảm cỏ biển ở độ sâu khoảng 2–40 m (được tìm thấy sâu hơn ở vùng biển phía bắc).

## Mô tả
*C. dasygenys* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12 cm. Loài này có màu xanh lam xám, ửng vàng hơn ở đỉnh đầu và thân. Vảy cá có các đốm màu xanh lam. Nửa trên của gốc vây ngực có một đốm đen lớn. Vây bụng, vây lưng và vây hậu môn có viền xanh lam nhạt. Đốm trắng thường xuất hiện trên cuống đuôi (ngay sau vây lưng). Các vây cũng có nhiều vệt đốm xanh.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 19–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. dasygenys* là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Chromis degruyi

***Chromis degruyi*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

## Từ nguyên
Từ định danh *degruyi* được đặt theo tên của Michael V. DeGruy, người đã nhiệt tình và quyết tâm hết lòng khi cố gắng thu thập cho được mẫu vật trưởng thành đầu tiên của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. degruyi* là loài đặc hữu của quần đảo Caroline, từ rạn san hô vòng Poluwat (thuộc bang Chuuk, Liên bang Micronesia) đến Palau, được thu thập trên đới sườn dốc của các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng 85–120 m.

## Mô tả
*C. degruyi* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là gần 8,3 cm. Cơ thể có màu vàng nâu sẫm với khoảng 9 sọc ngang, mảnh, màu tím nhạt ở hai bên thân. Nửa trên của gốc vây ngực có một đốm đen lớn nổi bật. Cá con có vệt vàng ở phía cuối vây lưng và vây hậu môn, cũng như màu vàng tươi trên hai thùy đuôi.

Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–12; Số tia vây ở vây ngực: 18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 15–17; Số lược mang: 27–28.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. degruyi* là động vật phù du. Chúng thường bơi theo từng nhóm nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Chromis delta

***Chromis delta***, thường được gọi là **cá thia rạn đá sâu**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

## Phân bố và môi trường sống
*C. delta* có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Đông Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Chúng được tìm thấy từ Maldives và đảo Giáng Sinh ở phía đông Ấn Độ Dương trải dài về phía đông đến Fiji; phía bắc đến đảo Đài Loan; phía nam đến Vanuatu và Tonga. *C. delta* sống xung quanh những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng 3 – 65 m.

## Mô tả
*C. delta* trưởng thành dài khoảng 7&nbsp;cm. Cơ thể có màu nâu sẫm, bụng có màu lam xám. Có một dải trắng bao quanh cuống đuôi và có rìa đen. Có một đốm đen lớn ở gốc vây ngực. Thức ăn của *C. delta* là những sinh vật phù du. Chúng thường bơi theo đàn hoặc sống đơn độc, gần các hang động nơi trú ẩn của chúng. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng.

Số ngạnh ở vây lưng: 12; Số vây tia mềm ở vây lưng: 12 - 14; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 12 - 14; Số vây tia mềm ở vây ngực: 15 - 17; Số vảy đường bên: 12 - 14.

## Tham khảo
John E. Randall, Gerald R. Allen, Roger C. Steene (1997), *[https://books.google.com.vn/books?id=Q2suD8z5um4C&lpg=PA256&dq=Chromis%20delta&hl=vi&pg=PA258#v=onepage&q=Chromis%20delta&f=false Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea]*, Nhà xuất bản University of Hawaii Press, tr.258 ISBN 9780824818951

## Xem thêm
Christopher Scharpf & Kenneth J. Lazara (2018), Subseries OVALENTARIA (Incertae sedis): Family POMACENTRIDAE , *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*

## Chú thích
Kali canrenoat

**Kali canrenoate** (INN, JAN) hoặc **kali canrenoate** (USAN) (tên thương hiệu **Venactone,** **Soldactone)),** còn được gọi là **aldadiene kalium,**  các kali muối của axit canrenoic, là một chất đối kháng aldosterone của nhóm spirolactone. Giống như spironolactone, nó là một tiền chất, và được chuyển hóa thành canrenone hoạt động trong cơ thể.

Canrenoate kali là đáng chú ý ở chỗ nó là chỉ được sử dụng trên lâm sàng các antimineralocorticoid trong đó có sẵn cho dùng đường tiêm (đặc biệt là tiêm tĩnh mạch)  như trái ngược với đường uống.

## Xem thêm

* Axit canrenoic 
* Canrenone

## Tham khảo
Pycnochromis dimidiatus

***Pycnochromis dimidiatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pycnochromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1871.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *dimidiatus* trong tiếng Latinh có nghĩa là "chia đôi", hàm ý đề cập đến hai màu nâu-trắng trên cơ thể loài cá này.

## Phân loại học
*P. dimidiatus* ban đầu được xếp vào chi *[[Chromis]]*, nhưng theo kết quả phân tích về mặt hình thái học vào năm 2021 thì loài này đã được chuyển sang chi *[[Pycnochromis]]*.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*P. dimidiatus* trước đây được cho là có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương, nhưng thực sự loài này chỉ giới hạn ở Biển Đỏ, quần thể còn lại được xác định là một loài hợp lệ, *[[Pycnochromis fieldi]]*.

*P. dimidiatus* sống trên các rạn san hô viền bờ và trong đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 36 m.

## Mô tả
*P. dimidiatus* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9&nbsp;cm. Cơ thể có hai màu rõ rệt: trắng ở nửa thân sau và nâu sẫm ở nửa thân trước. So với *P. fieldi*, đường phân chia hai màu của *P. dimidiatus* có gần như thẳng hoàn toàn chứ không uốn cong hình vòng cung. Ngoài ra, cả hai loài cũng có sự chênh lệch giữa số tia vây ngực và vảy đường bên, cũng như sự khác biệt về trình tự sắc tố tế bào b ở DNA ty thể.

*[[Pycnochromis iomelas]]*, một loài có kiểu hình tương tự cả hai loài kể trên nhưng được phân bố ở Nam Thái Bình Dương. Ngoài sự khác biệt về trình tự kiểu gen, đường phân chia màu của *P. iomelas* nằm ngay trước vây hậu môn nên hai vùng màu nâu và trắng gần như bằng nhau, còn vùng nâu ở *P. dimidiatus* chiếm phần lớn hơn vùng trắng.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–14; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 14–16.

## Sinh thái học
Thức ăn của *P. dimidiatus* là những loài động vật phù du. Chúng sống đơn độc hoặc hợp thành đàn lớn trên đỉnh rạn san hô. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Seviteronel

**Seviteronel** (mã phát triển **VT-464** và trước đây là **INO-464**) là một loại thuốc trị ung thư thử nghiệm đang được Viamet Dược phẩm và Dược phẩm Innocrin phát triển để điều trị ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú. Nó là một chất ức chế CYP17A1 không steroid và hoạt động bằng cách ức chế sản xuất androgen và estrogen trong cơ thể. Kể từ tháng 7 năm 2017, Seviteronel đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II đối với cả ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú. Vào tháng 1 năm 2016, nó đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ chỉ định tình trạng theo dõi nhanh cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Vào tháng 4 năm 2017, Seviteronel cũng nhận được chỉ định điều trị ung thư vú nhanh chóng.

## Dược lý

### Dược lực học
Seviteronel là một loại thuốc chống ung thư không steroid, hoạt động đặc biệt như một chất ức chế tổng hợp androgen thông qua sự ức chế enzyme CYP17A1, để điều trị ung thư tuyến tiền liệt kháng thiến. Nó có độ chọn lọc xấp xỉ 10 lần để ức chế 17,20-lyase ( = 69 nM) trên 17α-hydroxylase ( = 670 nM), mà kết quả trong vòng chưa can thiệp với corticosteroid sản xuất liên quan đến các chất ức chế CYP17A1 phê duyệt abiraterone axetat (mà phải được dùng kết hợp với prednisone để tránh thiếu hụt glucocorticoid và dư thừa mineralocorticoid do ức chế 17α-hydroxylase) và do đó có thể administerable mà không có một đồng thời glucocorticoid ngoại sinh. Seviteronel được lựa chọn nhiều hơn 58 lần để ức chế 17,20-lyase so với abiraterone (chất chuyển hóa hoạt động của abiraterone acetate), có giá trị  để ức chế 17,20-lyase và 17α-hydroxylase của 15 nM và 2,5 nM, tương ứng. Ngoài ra, trong các mô hình *[[in vitro]]*, Seviteronel dường như có hiệu quả cao hơn như là một antiandrogen so với abiraterone. Tương tự như abiraterone acetate, Seviteronel cũng đã được tìm thấy hoạt động ở một mức độ nào đó như là một chất đối kháng của thụ thể androgen.

## Xã hội và văn hoá

### Tên gốc
*Seviteronel* là tên gốc của thuốc và thuốc .

## Xem thêm

* Danh sách các tác nhân nội tiết tố điều tra § Androgenics

## Tham khảo

## Đọc thêm

*  
* 

## Liên kết ngoài

* Seviteronel - AdisInsight
Chromis earina

***Chromis earina*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *earina* bắt nguồn từ εαρινός (*earinós*) trong tiếng Hy Lạp cổ đại và có nghĩa là "sắc xuân", hàm ý đề cập đến màu xanh lục nhạt của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. earina* được phân bố trải dài từ rạn san hô vòng Poluwat trải dài về phía tây đến Palau, phía nam đến Papua New Guinea, Vanuatu và Fiji. Một cá thể duy nhất được Mark Erdmann thu thập ở độ sâu 75 m tại đảo Misool thuộc quần đảo Raja Ampat (Indonesia).

*C. earina* được quan sát và thu thập trên đới sườn dốc của các rạn viền bờ, gần các mỏm đá vôi và hang hốc nhỏ ở độ sâu rất sâu, khoảng 60–116 m.

## Mô tả
*C. earina* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là gần 6,8&nbsp;cm. Loài này có màu xanh lục nhạt; vùng gáy và phía trên ổ mắt sẫm màu xanh của đá malachit. Có một đốm trắng (đôi khi là hai) có kích thước bằng một vảy cá ở giữa thân. Vây lưng và vây hậu môn có viền ngoài màu xanh ngọc lam.

Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 17–18; Số lược mang: 26–28.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. earina* là động vật phù du. Chúng bơi thành từng nhóm nhỏ hoặc theo cặp. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Azurina elerae

***Azurina elerae*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Azurina]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

## Từ nguyên
Từ định danh được đặt theo tên của Castro de Elera, một thầy dòng Dominica kiêm nhà động vật học.

## Phân loại học
*A. elerae* ban đầu được xếp vào chi *[[Chromis]]*, nhưng dựa trên bằng chứng di truyền, loài này đã được chuyển sang chi *Azurina*.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Maldives và quần đảo Cocos (Keeling) ở phía nam, *A. elerae* được ghi nhận ở vùng biển các nước Đông Nam Á (trừ một phần khu vực Đông Dương) và trải dài đến các đảo quốc thuộc Micronesia và Melanesia (xa nhất đến Tonga), ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) và đảo Đài Loan, xuôi về phía nam đến rạn san hô Great Barrier.

*A. elerae* sống tập trung gần những rạn san hô viền bờ, đặc biệt là khu vực nhiều san hô đen, bọt biển lớn hoặc san hô mềm, ở độ sâu khoảng 12 đến 70 m (thường sâu hơn 20 m).

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. elerae* là 7&nbsp;cm. Cơ thể có màu nâu xám với 2 đốm trắng ở gốc sau của vây lưng và vây hậu môn. Gốc trên của vây ngực có đốm đen.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số vảy đường bên: 15–17; Số lược mang: 26–31.

## Sinh thái học
Thức ăn của *A. elerae* là những sinh vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

## Tham khảo
Chromis enchrysurus

***Chromis enchrysurus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1882.

## Từ nguyên
Từ định danh *enchrysurus* được ghép bởi ba âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: tiền tố *en* (ἐν; "bao quanh bởi"), *khrūsós* (χρῡσός; "vàng kim") và *ourā́* (οὐρά; "đuôi"), hàm ý đề cập đến màu vàng tươi trên vây đuôi của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Vào năm 1982, *C. enchrysurus* được mô tả lại do xuất hiện một biến dị kiểu hình (đuôi trắng thay vì vàng như thường thấy). Tuy nhiên, biến dị này đã được công nhận là một loài mới vào năm 2020, là *[[Chromis vanbebberae]]*, đựa trên kết quả phân tích phân tử của sắc tố tế bào b và phức hợp IV (*cytochrome c oxidase*).

Theo đó, từ bang North Carolina, *C. enchrysurus* được phân bố trải dài về phía nam, dọc theo bờ biển đông nam Hoa Kỳ (bao gồm bang Florida) đến bán đảo Yucatán trong vịnh México và phía tây Cuba. Những ghi nhận trước đây của *C. enchrysurus* tại Bahamas, Bermuda và biển Caribe dọc theo bờ biển Nam Mỹ đến Brasil (bao gồm các hòn đảo xa bờ) được xác định là *C. vanbebberae*; tuy nhiên, phạm vi của *C. vanbebberae* cũng chồng lấn một phần với *C. enchrysurus* tại Florida Keys.

*C. enchrysurus* được thu thập ở độ sâu khoảng 5–97 m. Độ sâu 146 m được ghi nhận ở Puerto Rico trước đây là của *C. vanbebberae* chứ không phải là *C. enchrysurus*.

## Mô tả

*C. enchrysurus* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10 cm. Thân trên và nửa trên của đầu có màu nâu xám sẫm, phần thân còn lại và cuống đuôi có màu trắng. Vây đuôi, vây lưng mềm phía sau và phía ngoài vây hậu môn là màu vàng. Vây bụng vàng nhạt, gần như trắng (vàng tươi ở cá con). Có một vệt sọc màu xanh tím (rất dày và sáng ở cá con) từ môi trên băng ngang rìa trên của mắt đến phía dưới vây lưng trước. Cá con có thêm nhiều vệt đốm màu xanh lam óng trên đầu.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số tia vây ở vây ngực: 17–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. enchrysurus* là những loài động vật phù du. Chúng sống tập trung thành đàn gần các cụm san hô. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Pycnochromis fatuhivae

***Pycnochromis fatuhivae*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Pycnochromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2001.

## Từ nguyên
Từ định danh *fatuhivae* được đặt theo tên gọi của đảo Fatu-Hiva, điểm cực nam của quần đảo Marquises, nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập.

## Phân loại học
*P. fatuhivae* trước đây được xếp vào chi *[[Chromis]]*, nhưng theo kết quả phân tích hình thái vào năm 2021 thì loài này đã được chuyển sang chi *[[Pycnochromis]]*.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*P. fatuhivae* là một loài đặc hữu của quần đảo Marquises (Polynésie thuộc Pháp), và hiện chỉ được biết đến tại đảo Fatu-Hiva và bãi ngầm Clark (điểm cực bắc của Marquises). Loài này được tìm thấy ở độ sâu khoảng 10–21 m và phạm vi của chúng có thể trải rộng khắp Marquises.

## Mô tả
*P. fatuhivae* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 6,3&nbsp;cm. Từ tia vây lưng thứ 6 thẳng xuống bụng là "đường ranh giới" chia hai màu sắc trên cơ thể của *P. fatuhivae*: từ đường này về phía đầu là màu nâu sẫm, phần thân còn lại, bao gồm phần vây mềm của vây lưng, toàn bộ vây hậu môn và đuôi có màu trắng. Gốc vây ngực có một đốm đen lớn. Thùy đuôi có các sợi tia vươn dài.

Cá hồng *[[Lutjanus bohar]]* được ghi nhận là có thể bắt chước kiểu hình của *P. fatuhivae* và nhiều loài cá thia khác là *[[Pycnochromis margaritifer]]* (tại Fiji); *[[Pycnochromis iomelas]]* (tại Tuamotu); *[[Chromis notata]]*, *[[Chromis weberi]]* và *[[Azurina lepidolepis]]* (tại Nhật Bản).

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 15.

## Sinh thái học
Thức ăn của *P. fatuhivae* là những loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Tôn Thất Đàn

**Tôn Thất Đàn** (1871 - 1936) (Hán Nôm: 尊室檀), tự 
**Hinh Nhi** (馨兒), hiệu **Lạc Viên Thị** (樂園氏), là danh thần triều Nguyễn Việt Nam, Hình bộ Thượng thư thời Bảo Đại.

## Tiểu sử
Tôn Thất Đàn sinh ngày 28/2/1871 (tức 10/1 năm Tự Đức thứ 24) tại xã Lại Thế, tổng Đường Anh, huyện Phú Vinh, phủ Thừa Thiên (nay là huyện Phú Vang, Thừa Thiên Huế), ông xuất thân trong gia đình Tôn thất nhà Nguyễn, là hậu duệ của Cương Quận công Nguyễn Phúc Trân (阮福溱) con thứ ba của chúa Nguyễn Phúc Tần (阮福瀕) thuộc hệ thứ năm của Hệ Tôn Thất.

Năm 1890 (Thành Thái thứ 2), ông được vào Quốc Tử Giám học tập. Năm 1897, tham gia kỳ thi hương ở Thừa Thiên, đỗ cử nhân. Sau đó nhập học tại trường Quốc học Thuận Hóa học tập tiếng Pháp.

## Quan lộ
Năm 1899, ông nhậm chức tri huyện Bình Khuê, tỉnh Bình Định. Sau đó nhậm chức tri huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

Năm 1907 (Duy Tân nguyên niên), thăng chức làm Tri phủ Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Năm 1910, thăng làm Phủ thừa Thừa Thiên. Năm 1913, điều làm Án sát sứ tỉnh Quảng Bình.

Năm 1916 (Khải Định nguyên niên), điều làm Án sát sứ Quảng Nam. Năm 1917, thăng làm Bố chánh sứ Nghệ An. Năm 1919, làm Bố chánh sứ Bình Thuận. Năm 1920, thăng làm Tham tri Bộ Binh. Năm 1922, làm Tuần phủ Bình Trị, hàm Tổng đốc. Năm 1923, thăng làm Tổng đốc An Tĩnh.

Năm 1927 (Bảo Đại thứ 2), bổ nhiệm làm Thượng thư Hình bộ, sung Cơ mật viện Đại thần. Tháng 1 năm 1925, kiêm nhiếp Tôn nhân phủ vụ đại thần. Năm 1929, thăng làm Hiệp Tá Đại học sĩ, lĩnh Thượng thư Hình bộ, sung Cơ mật viện Đại thần, miễn kiêm chức kiêm nhiếp Tôn nhân phủ vụ đại thần. Năm 1930, phong Hiệp tá Đại học sĩ. Năm 1933, ông làm đại biểu Thuận Hóa, xuất sứ sang Pháp.

Ngày 2 tháng 5 năm 1933, Bảo Đại cải tổ nội các, ông nghỉ hưu mang chức Hiệp tá Đại học sĩ. Ngày 1 tháng 8 năm 1933, ông được phong tước **Phò Nhơn nam** (扶仁男).

Ông qua đời vào năm 1936, thọ 66 tuổi, được truy tặng tước vị Đông Các Đại học sĩ.

## Gia quyến
;Con:
* Tôn Đức Lang - Giáo sư, Bác sĩ, nguyên Chủ tịch Hội Gây mê hồi sức Việt Nam.
* Tôn Thất Lôi
* Tôn Thất Long - Liệt sĩ
* Tôn Nữ Thị Lưu
* Tôn Nữ Ngọc Trai - hay Nguyễn Thị Ngọc Trai, nhà văn, nguyên Phó Tổng biên tập báo Văn Nghệ. Chồng bà là GS Nguyễn Hồng Phong, nguyên Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam.
* Tôn Nữ Thị Cung - vợ của Giáo sư Bác sĩ Đặng Văn Ngữ
* Tôn Nữ Ngọc Toản - hay Nguyễn Thị Ngọc Toản - Giáo sư, Bác sĩ Quân y, hàm Đại tá, Phó chủ tịch Hội phụ sản Việt Nam. Chồng bà là trung tướng Cao Văn Khánh, nguyên Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.

;Cháu:
* Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh - đạo diễn điện ảnh, con của bà Tôn Nữ Thị Cung và Bác sĩ Đặng Văn Ngữ
* PGS.TS Cao Thị Bảo Vân - Phó khoa vi sinh miễn dịch Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, Trưởng phòng Sinh học phân tử Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, con của bà Ngọc Toản và tướng Cao Văn Khánh.

## Tác phẩm
Ông viết tác phẩm Lạc Viên tiểu sử (樂園小史)
## Hình ảnh

Mandarins annamites en costume de cérémonie.jpg
Hauts mandarins en grand costume de cérémonie (Mars 1927).jpg

## Tham khảo
Chromis flavapicis

***Chromis flavapicis*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2001.

## Từ nguyên
Từ định danh *flavapicis* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *flavus* ("có màu vàng") và *apicis* ("chóp, đỉnh"), hàm ý đề cập đến màu vàng trên chóp các tia gai vây lưng của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*P. flavapicis* là một loài đặc hữu của quần đảo Marquises (Polynésie thuộc Pháp), được tìm thấy và thu thập ở độ sâu khoảng 6–23 m.

## Mô tả
*C. flavapicis* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10,1&nbsp;cm. Cá trưởng thành có màu nâu xám sẫm như *[[Chromis pembae]]*. Các vây hơi sẫm đen ở gốc. Chóp gai vây lưng có màu vàng. Phần vây mềm của vây hậu môn và vây lưng có màu trắng xanh. Vây ngực trong suốt; gốc vây ngực có một đốm đen lớn. Cá con có màu vàng hoàn toàn như *[[Chromis analis]]*.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số tia vây ở vây ngực: 18–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–18.

## Sinh thái học
Thức ăn của *P. flavapicis* là những loài động vật phù du và thường sống theo từng nhóm nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Oxendolone

**Oxendolone,** bán dưới tên thương hiệu **Prostetin** và **Roxenone,** là một antiandrogen và progestin thuốc được sử dụng trong Nhật Bản trong điều trị tuyến tiền liệt mở rộng. Tuy nhiên, việc sử dụng này đang gây tranh cãi do lo ngại về hiệu quả lâm sàng của nó. Oxendolone không hiệu quả bằng đường uống và phải được tiêm bằng cách tiêm bắp.

Oxendolone là một antiandrogen, và do đó là một nhân vật phản diện của thụ thể androgen, các mục tiêu sinh học của nội tiết tố androgen như testosterone và dihydrotestosterone. Nó cũng là một proestin, hoặc proestogen tổng hợp, và do đó là một chất chủ vận của thụ thể progesterone, mục tiêu sinh học của proestogen như progesterone. Do hoạt động proestogen của nó, oxendolone có tác dụng antigonadotropic. Oxendolone không có hoạt động nội tiết tố quan trọng khác.

Oxendolone được giới thiệu cho sử dụng y tế vào năm 1981. Nó chỉ được sử dụng ở Nhật Bản.

## Sử dụng trong y tế
Oxendolone được sử dụng trong điều trị tăng sản tuyến tiền liệt lành tính (BPH) tại Nhật Bản. Nó đã được sử dụng với liều 200&nbsp;mg cứ sau 2 lần/tuần qua tiêm bắp. Mặc dù nó được chấp thuận để điều trị HA ở Nhật Bản, những lo ngại đã được đặt ra về việc sử dụng nó cho tình trạng này do hiệu quả kém được thấy trong các thử nghiệm lâm sàng.

## Tác dụng phụ

## Dược lý

### Dược lực học
Oxendolone liên kết với thụ thể androgen (Ki = 320 nM) và thụ thể progesterone (Ki = 20 nM) và hoạt động như một chất ức chế yếu nhưng có liên quan đến lâm sàng của 5α-reductase ( = 1,4 μM). Ái lực liên kết tương đối của oxendolone đối với thụ thể androgen là 0,8 đến 3,6% so với metribolone. Oxendolone không phải là chất đối kháng thầm lặng của thụ thể androgen mà chủ yếu là đối kháng với hoạt động chủ vận yếu; vì lý do này, nó đã được mô tả như một bộ điều biến thụ thể androgen chọn lọc. Thuốc có tác dụng kháng antigonadotropic mạnh thông qua hoạt động proestogen của nó. Nó đã được tìm thấy để ức chế nồng độ hormone luteinizing và testosterone ở mức tương đương như allylestrenol và chlormadinone axetat, hai loại proestin được sử dụng tương tự ở liều cao để điều trị HA 

### Dược động học
Sinh khả dụng đường uống của oxendolone ở chó là cực kỳ thấp, nhiều nhất là 1%. Do sinh khả dụng đường uống thấp, oxendolone được tiêm bằng cách tiêm bắp ở người. Thời gian bán hủy của nó thông qua tuyến đường này là 5.0 đến 6.6 ngày.

## Hóa học
Oxendolone, còn được gọi là 16β-ethyl-19-nortestosterone hoặc 16β-ethylestr-4-en-17β-ol-3-one, là một steroid estrane tổng hợp và là dẫn xuất của testosterone và 19-nortestosterone (nandrolone).

Este axetat của oxendolone được gọi là TSAA-328, trong khi este caproate của oxendolone được gọi là TSAA-330. Họ không bao giờ được bán trên thị trường.

## Lịch sử
Oxendolone đã được bán tại Nhật Bản bởi Takeda từ năm 1981.

## Xã hội và văn hoá

### Tên gốc
*Oxendolone* là tên gốc của thuốc và ,  và . Nó cũng được biết đến với tên mã phát triển *TSAA-291*.

### Tên thương hiệu
Oxendolone đang hoặc đã được bán dưới tên thương hiệu Prostetin và Roxenone.

### Tính khả dụng
Oxendolone chỉ được bán trên thị trường Nhật Bản.

## Tham khảo
Điện gió Hướng Phùng

**Điện gió Hướng Phùng** là nhóm các nhà máy điện gió đặt tại vùng đất xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.

Năm 2019, **Điện gió Hướng Phùng** có ba nhà máy:
* **Điện gió Hướng Phùng 1** có công suất lắp máy 30 MW với 8 tua bin gió mỗi tua bin 3,63 MW, khởi công tháng 06/2019, dự kiến hoàn thành tháng 12/2020. Sản lượng điện phát ra hàng năm khoảng 81.135 MWh. Chủ đầu tư là Tổng công ty Phát điện 2 (EVN GENCO 2).
* **Điện gió Hướng Phùng 2** có công suất lắp máy 20 MW với 6 tua bin gió, sản lượng điện phát ra hàng năm khoảng 77,5 MWh, khởi công tháng 06/2019, dự kiến hoàn thành quý II/2021.
* **Điện gió Hướng Phùng 3** có công suất lắp máy 30 MW với 9 tua bin gió, sản lượng điện của phát ra hàng năm khoảng 116,3 MWh, khởi công tháng 06/2019, dự kiến hoàn thành quý II/2021.

Tại cùng huyện Hướng Hóa cách không xa là nhà máy *[[Điện gió Hướng Linh]] 1* .

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Chromis flavaxilla

***Chromis flavaxilla*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1994.

## Từ nguyên
Từ định danh *flavaxilla* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *flavus* ("có màu vàng") và *axilla* ("nách"), hàm ý đề cập đến đốm vàng trên gốc vây ngực của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Biển Đỏ, *C. flavaxilla* được phân bố dọc theo đường bờ biển bao quanh bán đảo Ả Rập và trải dài đến vịnh Ba Tư, bao gồm Socotra. Chúng sống thành đàn trên rạn san hô, thường tập trung gần các cụm san hô nhánh ở độ sâu đến ít nhất là 18 m.

## Mô tả
*C. flavaxilla* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 7,2&nbsp;cm. Cơ thể của nó có màu vàng lục phớt nâu, nhạt dần thành màu xám ở bụng; vảy viền đen. Gai vây lưng và vây hậu môn, cũng như rìa sau của vây bụng và vây đuôi được viền màu xanh lam óng. Gốc vây ngực có đốm màu vàng cam. Vây đuôi có màu lục xám với dải viền đen ở hai thùy đuôi.

*C. flavaxilla* từng bị xác định nhầm là *[[Chromis ternatensis]]* trước khi được công nhận là một loài mới. *C. ternatensis* có vây đuôi lõm sâu hơn cũng như có sự chênh lệch về số lược ở cung mang dưới và vảy đường bên so với *C. flavaxilla*.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 10–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số tia vây ở vây ngực: 17–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 15–17; Số lược mang: 27–33.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. flavaxilla* là những loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Chromis flavicauda

***Chromis flavicauda*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1880.

## Từ nguyên
Từ định danh *flavicauda* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: *flavus* ("có màu vàng") và *cauda* ("đuôi"), hàm ý đề cập đến màu vàng tươi trên vây đuôi của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. flavicauda* là một loài đặc hữu của Brasil. Quần thể bị xác định nhầm là *C. flavicauda* ở Bermuda đã được công nhận là một loài hợp lệ là *[[Chromis bermudae]]*.

*C. flavicauda* thường sống gần các rạn san hô được bao phủ bởi các mảng rong san hô, được quan sát ở độ sâu khoảng 50–61 m.

## Mô tả
*C. flavicauda* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 7&nbsp;cm. Cơ thể có màu xanh cô ban đậm. Màu vàng chỉ giới hạn ở phần vây đuôi của *C. flavicauda* chứ không lan rộng đến toàn bộ cuống đuôi như *C. bermudae*; ngoài ra, toàn bộ phần gai vây lưng của *C. flavicauda* là màu xanh thẫm như thân, trong khi gai vây lưng của *C. bermudae* có màu vàng tươi, và vây hậu môn của *C. flavicauda* có ít màu vàng hơn *C. bermudae*.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. flavicauda* là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Aceglutamide

**Aceglutamide** (tên thương hiệu **Neuramina**), hoặc **aceglutamide nhôm** (tên thương hiệu **Glumal**), còn được gọi là **acetylglutamine**, là một chất kích thích tâm thần, nootropic và thuốc chống viêm được bán trên thị trường Tây Ban Nha và Nhật Bản. Nó là một dạng acetyl hóa của amino acid <small>L</small> -glutamine, tiền chất của glutamate trong cơ thể và não. Aceglutamide có chức năng như một tiền chất của glutamine với hiệu lực và tính ổn định được cải thiện.

Aceglutamide được sử dụng như một chất kích thích tâm thần và nootropic, trong khi nhôm aceglutamide được sử dụng trong điều trị loét. Aceglutamide cũng có thể được sử dụng như một nguồn glutamine ổn định chất lỏng để ngăn ngừa thiệt hại do suy dinh dưỡng năng lượng protein. Thuốc đã cho thấy tác dụng bảo vệ thần kinh trong một mô hình động vật của thiếu máu não.

## Xem thêm

* Axit aceburic 
* Axit axeturic 
* Axit ''N''-Acetylglutamic

## Tham khảo
Chromis flavipectoralis

***Chromis flavipectoralis***, thường được gọi là **cá thia Mã Lai**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

## Phân bố và môi trường sống
*C. flavipectoralis* có phạm vi phân bố khá rộng rãi ở vùng biển Đông Ấn Độ Dương. Chúng được tìm thấy từ Maldives trải dài về phía đông đến đảo Java của Indonesia. *C. flavipectoralis* sống xung quanh những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng 2 – 15 m.

## Mô tả
*C. flavipectoralis* trưởng thành dài khoảng 8&nbsp;cm. Cơ thể và vây lưng có màu nâu sẫm; ngực và bụng có màu nâu nhạt. Vây bụng, vây hậu môn, phần vây mềm của vây lưng và đuôi có màu trắng. Có một đốm vàng lớn ở gốc vây ngực. Mắt đen. Trong tiếng Latin, *flavus* có nghĩa là "màu vàng", còn *pectoralis* nghĩa là "ngực", ám chỉ đốm vàng sáng ở gốc vây ngực.

Số ngạnh ở vây lưng: 12; Số vây tia mềm ở vây lưng: 11 - 12; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 11 - 12; Số vây tia mềm ở vây ngực: 18 - 20; Số vảy đường bên: 15 - 17.

Thức ăn của *C. flavipectoralis* là những sinh vật phù du. Chúng thường bơi thành những nhóm nhỏ rời rạc hoặc sống đơn độc. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng.

## Xem thêm
Christopher Scharpf & Kenneth J. Lazara (2018), Subseries OVALENTARIA (Incertae sedis): Family POMACENTRIDAE , *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*

## Chú thích
Chromis flavomaculata

***Chromis flavomaculata*** trước đây là một loài cá biển hợp lệ của chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia, tuy nhiên đã được xem là một danh pháp đồng nghĩa của *[[Chromis notata]]* đựa vào kết quả phân tích hình thái.

Hai quần thể được cho là *C. flavomaculata* ở Tây Thái Bình Dương đã được công nhận là hai loài riêng biệt: *[[Chromis kennensis]]* (trước đây là đồng nghĩa của *C. flavomaculata*, phân bố ở phía nam) và *[[Chromis yamakawai]]* (phân bố ở phía bắc).

## Tham khảo
Chromis fumea

***Chromis fumea*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1917.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *fumea* trong tiếng Latinh có nghĩa là "ám khói", hàm ý có lẽ đề cập đến màu xám nâu trên cơ thể loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. fumea* trước đây được cho là bao gồm ba quần thể không liên tục, nhưng đã được xác định đây là những quần thể của 3 loài riêng biệt. Hai quần thể *C. fumea* trên danh nghĩa đã được mô tả là những loài mới, *[[Chromis norfolkensis]]* ở Tây Nam Thái Bình Dương và *[[Chromis sahulensis]]* ở Tây Úc (Đông Nam Ấn Độ Dương).

*C. fumea* thực sự chỉ giới hạn ở Tây Thái Bình Dương, từ bờ đông đảo Honshu (Nhật Bản), dọc theo quần đảo Ryukyu đến đảo Đài Loan, xa hơn ở phía nam có vài cá thể lang thang được thu thập ở đảo Tioman (Malaysia); ghi nhận của loài này tại đảo Komodo (Indonesia) là sự nhầm lẫn với *[[Chromis pura]]*. *C. fumea* cũng được ghi nhận tại bờ biển Quảng Ninh (Việt Nam) và Hàn Quốc. 

*C. fumea* ưa sống ở khu vực có nền đáy cát trộn lẫn với đá cuội hay đá dăm, độ sâu khoảng 3–30 m.

## Mô tả
*C. fumea* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là gần 10 cm. Cá trưởng thành có màu nâu nhạt hoặc xám nâu trên lưng, chuyển dần sang màu trắng ở bụng. Vảy ở nửa thân dưới viền màu vàng nâu tạo thành các sọc ngang dọc theo hàng vảy. Đầu hơi xám ở phần gáy và trán, ánh bạc trên má và nắp mang (đôi khi lốm đốm các vệt vàng nhạt). Mống mắt màu vàng tươi. Đốm trắng đặc trưng ở ngay cuối vây lưng. Vây lưng màu nâu, sẫm màu xanh đen ở gần rìa; màng vây của những tia cuối cùng gần như trong suốt. Vây hậu môn có màu sắc gần giống vây lưng, và cả hai vây này đều có dải viền màu xanh óng ở rìa. Vây đuôi có dải đen sẫm dọc theo hai thùy đuôi và được viền màu trắng xanh ở rìa, phần vây còn lại màu trắng xám. Vây ngực trong mờ với một đốm đen khá lớn ở gốc. Vây bụng màu trắng với rìa trước màu xanh lam nhạt. Vây của cá con gần như trong suốt, kiểu hình còn lại tương tự như cá lớn.

Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–10; Số tia vây ở vây ngực: 18–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–19; Số lược mang: 26–33.

## Sinh thái học
Thức ăn của *C. fumea* là những loài động vật phù du. Chúng có thể sống đơn độc hoặc theo từng nhóm. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

## Tham khảo
Nhôm acetoacetate

**Nhôm acetoacetate** là một thuốc kháng axit có công thức hóa học C18H27AlO9.
## Tham khảo
Chromis hanui

***Chromis hanui***, thường được gọi là **cá thia socola**, là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1973.

## Phân bố và môi trường sống
*C. hanui* có phạm vi phân bố giới hạn ở vùng biển Đông Thái Bình Dương. Chúng là loài đặc hữu của quần đảo Hawaii. *C. hanui* sống xung quanh những rạn san hô ngoài khơi và gần bờ ở độ sâu khoảng 6 – 50 m.

## Mô tả
*C. hanui* trưởng thành dài khoảng 9&nbsp;cm. Thân ngắn, gần như tròn. Cơ thể có màu nâu sẫm với một đốm đen lớn ở gốc vây ngực. Đuôi, phần sau của vây lưng và vây hậu môn màu trắng. Mõm và hàm có nhiều đốm màu xanh lam.

Số ngạnh ở vây lưng: 12; Số vây tia mềm ở vây lưng: 13; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 13 - 14; Số vây tia mềm ở vây ngực: 17 - 18.

Thức ăn của *C. hanui* là những sinh vật phù du. Chúng thường bơi thành đàn trên các rạn san hô. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng.

## Tham khảo
Monika Mira (2009), *[https://books.google.com.vn/books?id=B0c6dn2w540C&lpg=PT64&dq=Chromis%20hanui&hl=vi&pg=PT65#v=onepage&q=Chromis%20hanui&f=false The Complete Hawaiian Reef Fish Coloring Book]*, Nhà xuất bản Lucid Publishing, tr.59 

John E. Randall (2010), *[https://books.google.com.vn/books?id=iXtCTSRTcb8C&lpg=PA118&ots=sIC3tFGYpS&dq=Chromis%20hanui&hl=vi&pg=PA118#v=onepage&q=Chromis%20hanui&f=false Shore Fishes of Hawai'i]*, Nhà xuất bản University of Hawaii Press, tr.118 ISBN 9780824834272

## Xem thêm
Christopher Scharpf & Kenneth J. Lazara (2018), Subseries OVALENTARIA (Incertae sedis): Family POMACENTRIDAE , *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*

## Chú thích
Nhôm glycinat

**Nhôm glycinate** (hoặc **dihydroxyaluminium aminoacetate**) là một thuốc kháng axit.

## Xem thêm

* Aceglutamid

## Tham khảo
Aloglutamol

**Aloglutamol** là một thuốc kháng axit, một hợp chất nhôm. Nó là muối của nhôm, axit gluconic và tris. Nó thường được dùng bằng đường uống với liều 0,5 đến 1 g. Tên độc quyền bao gồm Altris, Pyreses, Tasto và Sabro.

## Tham khảo
Almagat

**Almagate** (tên thương mại **Almax)** là một thuốc kháng axit chứa nhôm và magiê. Nó được mô tả lần đầu tiên vào năm 1984.

## Tác dụng phụ
Almagate được dung nạp tốt. Trong một thử nghiệm lâm sàng, tác dụng phụ phổ biến nhất là tiêu chảy và buồn nôn.

## Tham khảo
Chromis howsoni

***Chromis howsoni*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Chromis]]* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2014.

## Phân bố và môi trường sống
*C. howsoni* có phạm vi phân bố giới hạn ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Chúng chỉ được tìm thấy tại tỉnh Oro và tỉnh Vịnh Milne ở phía đông nam Papua New Guinea. *C. howsoni* sống xung quanh những rạn san hô ngoài khơi và trong các đầm phá ở độ sâu khoảng 2 – 65 m, nhưng thường trong khoảng 6 – 20 m; có thể được tìm thấy gần các vách đá và hang động.

## Mô tả
*C. howsoni* trưởng thành dài khoảng 5,6&nbsp;cm. Cơ thể có màu nâu xám hoặc nâu vàng. Vây bụng có màu vàng tươi; vây lưng và vây hậu môn có màu hơi nâu; có khoảng màu vàng cam ở phía sau 2 vây này.Hai thùy đuôi có rìa màu nâu đất; vây đuôi trong suốt. Gốc vây ngực có đốm màu đỏ cam. Mống mắt màu xanh ngọc với một dải sọc đen băng qua con ngươi.

Số ngạnh ở vây lưng: 11 - 12; Số vây tia mềm ở vây lưng: 11 - 13; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 12 - 13; Số ngạnh ở vây bụng: 1; Số vây tia mềm ở vây bụng: 5; Số vây tia mềm ở vây ngực: 15 - 17; Số vảy đường bên: 12 - 14.

Thức ăn của *C. howsoni* là những sinh vật phù du. Chúng thường bơi thành những nhóm nhỏ hoặc sống đơn độc. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng.

## Tham khảo
G.R. Allen & M.V. Erdmann (2014), A new species of damselfish (''Chromis'': Pomacentridae) from the Papua New Guinea, *J. Ocean Sci. Found.* **11**: 13 - 22

## Xem thêm
Christopher Scharpf & Kenneth J. Lazara (2018), Subseries OVALENTARIA (Incertae sedis): Family POMACENTRIDAE , *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*

## Liên kết ngoài

* https://reefbuilders.com/2014/06/12/chromis-howsoni-golden-damselfish-species-papua-guinea/

## Chú thích