USS Irwin (DD-794)

**USS ''Irwin'' (DD-794)** là một tàu khu trục lớp ''Fletcher'' được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Chuẩn đô đốc Noble E. Irwin (1869-1937), người tham gia cuộc Chiến tranh Tây Ban Nha-Hoa Kỳ và Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nó đã hoạt động cho đến hết Thế Chiến II, ngừng hoạt động một thời gian ngắn, rồi tái biên chế trở lại năm 1951 và tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên và sau đó cho đến khi xuất biên chế năm 1958. Con tàu được chuyển cho Brazil năm 1968, và hoạt động như là chiếc ***Santa Catarina'' (D32)''' cho đến khi ngừng hoạt động năm [[1988]] và bị đánh chìm như mục tiêu năm [[1990]]. ''Irwin'' được tặng thưởng danh hiệu [[Đơn vị Tưởng thưởng Hải quân]] và sáu [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, và thêm một Ngôi sao Chiến trận khác trong Chiến tranh Triều Tiên.

== Thiết kế và chế tạo ==

''Irwin'' được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng [[Bethlehem Shipbuilding Company]] ở [[San Pedro, California|San Pedro]] [[California]] vào ngày [[2 tháng 5]] năm [[1943]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[31 tháng 10]] năm [[1943]]; được đỡ đầu bởi bà Charles A. Lockwood, Jr., con gái Chuẩn đô đốc Irwin và là phu nhân Chuẩn đô đốc [[Charles A. Lockwood, Jr.]]. Nó nhập biên chế vào ngày [[14 tháng 2]] năm [[1944]] dưới quyền chỉ huy của [[Trung tá Hải quân]] Daniel B. Miller.

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1944 ===
Sau khi hoàn tất chạy thử máy, ''Irwin'' khởi hành từ [[San Diego]] vào ngày [[26 tháng 4]] năm [[1944]] hướng sang [[quần đảo Hawaii]], rồi tiếp tục đi [[Eniwetok]] để tập trung lực lượng chuẩn bị cho [[Chiến dịch quần đảo Mariana]]. Nó lên đường vào ngày [[11 tháng 6]] trong thành phần bảo vệ cho các [[tàu sân bay hộ tống]] để hỗ trợ trên không cho việc [[Trận Saipan|đổ bộ lên]] [[Saipan]] vào ngày [[15 tháng 6]]. Trong quá trình [[Hạm đội Liên hợp Nhật Bản]] bị đánh bại trong [[Trận chiến biển Philippine]] từ ngày [[19 tháng 6|19]] đến ngày [[21 tháng 6]], chiếc tàu khu trục đã bắn rơi một [[máy bay ném bom-ngư lôi]] đối phương.

''Irwin'' đã bắn phá các vị trí của đối phương tại Saipan từ ngày [[21 tháng 6|21]] đến [[29 tháng 6]], rồi bảo vệ cho các tàu sân bay hộ tống hỗ trợ cho [[Trận Tinian|cuộc tấn công]] chiếm đóng [[Tinian]] cho đến ngày [[23 tháng 7]]. Nó sau đó bắn pháo hỗ trợ cho binh lính chiến đấu trong [[Trận Guam (1944)|trận Guam]], trước khi tham gia thành phần hộ tống các tàu sân bay nhanh trong hoạt động không kích các căn cứ đối phương tại quần đảo [[Palau]], dọc theo bờ biển [[Luzon]], [[Okinawa]] và [[Đài Loan]]. Tại vùng biển ngoài khơi Đài Loan vào ngày [[14 tháng 10]], nó đã bắn rơi một [[máy bay ném bom-ngư lôi]] đối phương, rồi sau đó hộ tống các [[tàu tuần dương hạng nặng]]  và  bị hư hại do trúng bom rút lui về hậu phương an toàn. Chiếc tàu khu trục lại tiếp tục tham gia thành phần hộ tống các tàu sân bay nhanh hỗ trợ trực tiếp [[Trận Leyte]] vào ngày [[20 tháng 10]].

[[Hải quân Đế quốc Nhật Bản|Hải quân Nhật Bản]] tổ chức ba gọng kìm nhằm phản công lại [[Chiến dịch Philippines (1944-1945)|Chiến dịch Philippines]], đưa đến [[Trận chiến vịnh Leyte]] vào ngày [[24 tháng 10]]. Máy bay từ tàu sân bay thuộc đội đặc nhiệm của ''Irwin'' đã tấn công các tàu chiến chủ lực thuộc Lực lượng Trung tâm Nhật Bản, đánh chìm [[thiết giáp hạm]] [[Musashi (thiết giáp hạm Nhật)|''Musashi'']] và buộc đối phương phải tạm thời rút lui. Tuy nhiên đòn phản công của phía Nhật cũng mang lại kết quả, khi một quả bom đánh trúng [[tàu sân bay hạng nhẹ]] . khiến nó nổ tung và bốc cháy. Bất chấp đám cháy đang lan nhanh, những vụ nổ dữ dội và mảnh vỡ bắn ra do bom đạn trên chiếc tàu sân bay, ''Irwin'' đã tiếp cận chiếc tàu sân bay để giúp chữa cháy, và sau đó thả các xuồng cứu sinh cùng những thợ lặn tình nguyện để cứu vớt những người sống sót, tiếp tục áp sát và cứu được 646 người của ''Princeton'' trên biển và từ sàn tàu. Hành động anh dũng của ''Irwin'' khi cứu hộ ''Princeton'', mà bản thân nó cũng bị hư hại do các vụ nổ, đã mang lại cho nó danh hiệu [[Đơn vị Tưởng thưởng Hải quân]].

''Irwin'' hướng đến [[Ulithi]] cùng những người sống sót từ ''Princeton'' trong khi Lực lượng phía Nam Nhật Bản bị tiêu diệt phần lớn trong [[Trận chiến eo biển Surigao]], những tàu sân bay thuộc Lực lượng phía Bắc Nhật Bản bị đánh chìm trong [[Trận chiến mũi Engaño]], và những thiết giáp hạm và [[tàu tuần dương hạng nặng]] hùng mạnh thuộc Lực lượng Trung tâm bị đẩy lui trong [[Trận chiến ngoài khơi Samar]]. Từ Ulithi, ''Irwin'' tiếp tục hành trình quay trở về Hoa Kỳ, nơi nó được đại tu tại [[Xưởng hải quân San Francisco]] từ ngày [[17 tháng 11]] năm [[1944]] đến ngày [[23 tháng 1]] năm [[1945]]. Nó lên đường đi Hawaii, rồi tiếp tục hướng sang [[quần đảo Marshall]], và cuối cùng đi đến Saipan vào ngày [[14 tháng 2]] năm [[1945]]

=== 1945 ===
''Irwin'' đã giúp hộ tống bảo vệ các tàu sân bay không kích hỗ trợ cho [[Trận Iwo Jima|cuộc đổ bộ]] lên [[Iwo Jima]] từ ngày [[19 tháng 2|19]] đến ngày [[23 tháng 2]], [[1945]], và sau đó đã không kích xuống Okinawa. Sau đó nó tham gia đợt không kích chuẩn bị xuống Okinawa từ ngày [[27 tháng 3|27]] đến ngày [[31 tháng 3]], đánh trả các cuộc tấn công liên tục của đối phương bằng máy bay, xuồng phóng lôi và xuồng máy cảm tử. Vào ngày [[30 tháng 3]], nó đẩy lui cuộc tấn công của ba [[tàu phóng lôi]], đánh chìm một chiếc và gây hư hại một chiếc khác, buộc chiếc cuối cùng phải rút lui. Khi lực lượng [[Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ|Thủy quân Lục chiến]] đổ bộ lên hòn đảo này vào ngày [[1 tháng 4]], nó bắn rơi một [[máy bay ném bom]] hai động cơ, cứu vớt một người sống sót thuộc đội bay. Trong hai tháng tiếp theo sau, chiếc tàu khu trục bắn phá các vị trí pháo binh, súng máy, điểm tập trung quân, hang động của đối phương trên bờ, cùng các vị trí che giấu những xuồng cảm tử. Nó lại bắn rơi một máy bay ném bom-ngư lôi tự sát vào ngày[[12 tháng 4]], rồi một chiếc khác vào ngày [[16 tháng 4]] khi nó hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên [[Ie Shima]]. Một máy bay tấn công cảm tử đối phương khác lại bị tiêu diệt vào ngày [[21 tháng 5]], rồi đến đêm [[16 tháng 6]], nó trợ giúp vào việc cứu vớy những người sống sót từ tàu khu trục  bị đánh chìm bởi tấn công phối hợp trên không, ngư lôi và tự sát đối phương.

''Irwin'' tiếp tục ở lại hoạt động ngoài khơi Okinawa cho đến khi chiến sự kết thúc, lúc [[Đế quốc Nhật Bản|Nhật Bản]] chấp nhận [[Nhật Bản đầu hàng|đầu hàng]] vào ngày [[15 tháng 8]] chấm dứt Thế Chiến II. Nó đi vào [[vịnh Tokyo]] vào ngày [[31 tháng 8]], hộ tống tàu chở binh lính chiếm đóng từ Okinawa đến chính quốc Nhật Bản cho đến ngày [[28 tháng 10]], khi nó rời [[Yokosuka]] để quay trở về [[San Diego]], đến nơi vào ngày [[15 tháng 11]]. Sau khi được đại tu, con tàu xuất biên chế vào ngày [[31 tháng 5]], [[1946]] và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương.

=== 1951 - 1958 === 
''Irwin'' được cho nhập biên chế trở lại tại [[Long Beach, California]] vào ngày [[26 tháng 2]], [[1951]], vào lúc đang xảy ra [[Chiến tranh Triều Tiên]]. Nó lên đường vào ngày [[12 tháng 5]] để đi sang vùng bờ Đông Hoa Kỳ, được đại tu tại [[Xưởng hải quân Philadelphia]] rồi đặt cảng nhà tại [[Newport, Rhode Island]] từ ngày [[16 tháng 12]], [[1951]]. Chiếc tàu khu trục được phái sang tăng cường cho lực lượng của [[Đệ Lục hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Lục hạm đội]] tại [[Địa Trung Hải]] từ [[tháng 1]] đến [[tháng 6]], [[1952]], và sau đó thực tập huấn luyện dọc theo vùng bờ Đông.

''Irwin'' khởi hành từ [[Fall River, Massachusetts]] vào ngày [[1 tháng 4]], [[1953]], băng qua [[kênh đào Panama]] và đi ngang qua San Diego và Hawaii để gia nhập [[Đệ Thất hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Thất hạm đội]] đang hoạt động tại vùng chiến sự ngoài khơi [[bán đảo Triều Tiên]]. Nó hộ tống bảo vệ các tàu sân bay nhanh khi chúng không kích các mục tiêu đối phương sâu trong nội địa; bản thân chiếc tàu khu trục đã tham gia bắn phá các tuyến đường vận chuyển ven biển của đối phương và hỗ trợ cho binh lính thuộc lực lượng [[Liên Hợp Quốc]] trên bộ. Sau khi có được thỏa thuận ngừng bắn, nó quay trở về nhà qua ngã [[kênh đào Suez]] và ghé qua các cảng tại Địa Trung Hải, về đến [[Boston, Massachusetts]] vào ngày [[2 tháng 10]], hoàn thành một chuyến đi vòng quanh trái đất.

''Irwin'' tiếp tục các hoạt động tại chỗ thường lệ từ Newport cho đến ngày [[5 tháng 1]], [[1955]], khi nó lên đường tham gia các cuộc tập trận của khối [[NATO]] tại Bắc Đại Tây Dương, và sau đó tại Địa Trung Hải. Nó quay trở về Newport vào ngày [[26 tháng 5]], hoạt động tại vùng bờ Đông cho đến ngày [[29 tháng 3]], [[1956]] để đi sang Long Beach, California, đến nơi vào ngày [[15 tháng 4]]. Nó trải qua mùa Hè năm đó hoạt động cùng Đệ Thất hạm đội tại các vùng biển Nhật Bản, Okinawa, Philippines và [[Đài Loan]], trước khi quay trở về Long Beach vào ngày [[11 tháng 8]]. Sau khi cùng hạm đội thực tập chiến thuật tại vùng bờ Tây xa đến tận quần đảo Hawaii, chiếc tàu khu trục lại lên đường vào ngày [[12 tháng 3]], [[1957]] để gia nhập Đệ Thát hạm đội tại Viễn Đông. Nó tiến hành tuần tra tại [[eo biển Đài Loan]], tập trận phối hợp cùng các tàu chiến trong khối [[SEATO]], đồng thời viếng thăm hữu nghị các cảng Philippines và Nhật Bản trước khi quay trở về Long Beach vào ngày [[24 tháng 8]]. Một lần nữa chiếc tàu khu trục lại được xuất biên chế vào ngày [[10 tháng 1]], [[1958]].

=== ''Santa Catarina'' (D32) ===
''Irwin'' được chuyển cho [[Brazil]] vào ngày [[10 tháng 5]], [[1968]], và phục vụ cùng [[Hải quân Brazil]] như là chiếc ***Santa Catarina* (D32)*'. Nó ngừng hoạt động vào năm 1988, và sau đó phục vụ như một mục tiêu thực hành. Vào năm 1989, nó là mục tiêu cho việc phóng thử nghiệm lần đầu tiên tên lửa không đối hạm Sea Skua từ một máy bay trực thăng Westland Lynx của Hải quân Brazil. Con tàu cuối cùng bị đắm vào năm 1990.

## Phần thưởng
*Irwin* được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tưởng thưởng Hải quân và sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, và thêm một Ngôi sao Chiến trận khác trong Chiến tranh Triều Tiên.

## Tham khảo

* Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/i/irwin.html
* Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Naval Vessel Register thuộc phạm vi công cộng: www.nvr.navy.mil/SHIPDETAILS/SHIPSDETAIL_DD_794.HTML 

## Liên kết ngoài
* navsource.org: USS ''Irwin''
* hazegray.org: USS ''Irwin''