Cryptandra

***Cryptandra*** là một chi thực vật có hoa thuộc họ Táo (Rhamnaceae). Chi này được James Edward Smith mô tả khoa học lần đầu tiên năm 1798 nhưng không định danh bất kỳ loài nào mà chỉ xác định khu vực sinh sống là Australasia. Năm 1805 Christiaan Hendrik Persoon mô tả loài đầu tiên dựa theo mô tả chung trước đó của Smith và ông đặt tên cho loài này là *[[Cryptandra australis]]*. Tới năm 1808, Smith mô tả hai loài là *[[Cryptandra australis|C. ericoides]]* và *[[Cryptandra amara|C. amara]]*., trong đó *C. ericoides* là trùng khớp với *C. australis*.

## Từ nguyên
*Cryptandra* bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ *κρύπτω* (krúptō) nghĩa là ẩn, che giấu và *ἀνήρ* (andró) nghĩa là con đực, nhị hoa; ở đây là nói tới các nhị hoa được các vảy che phủ.

## Phân bố
Các loài trong chi này là đặc hữu Australia.

## Các loài
Danh sách loài lấy theo Plants of the Wirld Online:
* *[[Cryptandra alpina]]* Hook.f., 1855
* *[[Cryptandra amara]]* Sm., 1808
* *[[Cryptandra apetala]]* Ewart & Jean White, 1909
* *[[Cryptandra arbutiflora]]* Fenzl, 1837
* *[[Cryptandra aridicola]]* Rye, 1995
* *[[Cryptandra armata]]* C.T.White & W.D.Francis, 1921
* *[[Cryptandra australis]]* Pers., 1805 (đồng nghĩa: *C. ericoides* Sm., 1808) - Loài điển hình của chi.
* *[[Cryptandra beverleyensis]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra ciliata]]* A.R.Bean, 2004
* *[[Cryptandra congesta]]* Rye, 1995
* *[[Cryptandra connata]]* C.A.Gardner, 1928
* *[[Cryptandra coronata]]* Reissek, 1848
* *[[Cryptandra craigiae]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra crispula]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra debilis]]* A.R.Bean, 2004
* *[[Cryptandra dielsii]]* C.A.Gardner ex Rye, 2007
* *[[Cryptandra distigma]]* Rye, 1995
* *[[Cryptandra exilis]]* D.I.Morris, 1991
* *[[Cryptandra exserta]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra filiformis]]* A.R.Bean, 2004
* *[[Cryptandra gemmata]]* A.R.Bean, 2004
* *[[Cryptandra glabriflora]]* Benth., 1863
* *[[Cryptandra graniticola]]* Rye, 1995
* *[[Cryptandra hispidula]]* Reissek & F.Muell., 1858
* *[[Cryptandra imbricata]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra inconspicua]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra intermedia]]* (Rye) Rye, 2007
* *[[Cryptandra intonsa]]* Rye, 1995
* *[[Cryptandra intratropica]]* W.Fitzg., 1918
* *[[Cryptandra lanosiflora]]* F.Muell., 1862
* *[[Cryptandra leucophracta]]* Schltdl., 1847
* *[[Cryptandra leucopogon]]* Meisn. ex Reissek, 1848
* *[[Cryptandra longistaminea]]* F.Muell., 1862
* *[[Cryptandra micrantha]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra minutifolia]]* Rye, 1995 (đồng nghĩa: *C. parvifolia* Turcz., 1858 không (Hook.) Hook.f., 1853-1859/1860)
* *[[Cryptandra monticola]]* Rye & Trudgen, 1995
* *[[Cryptandra multispina]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra mutila]]* Nees ex Reissek, 1848
* *[[Cryptandra myriantha]]* Diels, 1904
* *[[Cryptandra nola]]* Rye, 1995
* *[[Cryptandra nutans]]* Steud., 1845
* *[[Cryptandra orbicularis]]* A.R.Bean, 2004
* *[[Cryptandra parvifolia]]* (Hook.) Hook.f., 1853-1859/1860 không Turcz., 1858
* *[[Cryptandra pendula]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra pogonoloba]]* A.R.Bean, 2004
* *[[Cryptandra polyclada]]* Diels, 1904
* *[[Cryptandra propinqua]]* A.Cunn. ex Fenzl, 1837 không Schltdl., 1847
* *[[Cryptandra pungens]]* Steud., 1845
* *[[Cryptandra recurva]]* Rye, 1995
* *[[Cryptandra rigida]]* A.R.Bean, 2004
* *[[Cryptandra scoparia]]* Reissek, 1848
* *[[Cryptandra speciosa]]* A.Cunn. ex Kellermann & Udovicic, 2007
* *[[Cryptandra spinescens]]* Sieber ex DC., 1825
* *[[Cryptandra spyridioides]]* F.Muell., 1862
* *[[Cryptandra stellulata]]* Rye, 2007
* *[[Cryptandra tomentosa]]* Lindl., 1848
* *[[Cryptandra triplex]]* K.R.Thiele ex Kellermann, 2006
* *[[Cryptandra waterhousii]]* (F.Muell.) F.Muell., 1882
* *[[Cryptandra wilsonii]]* Rye, 1995

## Mô tả
Lá tụ lại thành chùm. Hoa hình đầu bên ngoài có lông tơ dài. Đài hoa 5 lá, hạ, bền, dạng màng. Tràng hoa hình ống hay hình chuông nhỏ, bên ngoài có lông tơ, gồm 1 cánh hoa dài hơn đài hoa, phiến chẻ 5 phần đều nhau; vảy 5, so le với các đoạn của phiến tràng, chèn vào đáy của chúng, thuôn tròn, có nắp dạng vòm, giữa các đoạn phiến tràng. Nhị hoa 5, chèn vào họng ống tràng tại đỉnh của nó, phía dưới mỗi vảy. Chỉ nhị rất ngắn. Bao phấn thuôn tròn, thẳng đứng, không lông, 2 ngăn. Bầu nhụy thượng, thuôn tròn, 3 thùy. Vòi nhụy đơn, thẳng, dài như ống tràng. Đầu nhụy nhỏ, chẻ ba. Quả nang thượng, dạng quả thạch nam, 3 mảnh vỏ, 3 ngăn tạo thành từ các mảnh vỏ cụp trong. Hạt đơn độc, nén ép, hình elip.

## Tham khảo
* 
*