open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trí khôn ở động vật chân đầu

**[[Trí thông minh]] ở [[động vật chân đầu]]** mà điển hình là **trí thông minh ở bạch tuộc** chỉ về một khía cạnh so sánh quan trọng trong sự hiểu biết của các động vật chân đầu dựa vào một hệ thống thần kinh cơ bản khác với động vật có xương sống. Loài động vật thân mềm dạng chân đầu (cephalopod), đặc biệt là phân lớp Coleoidea (mực nang, mực ống và bạch tuộc), được cho là loài động vật không xương sống thông minh nhất và là ví dụ quan trọng về tiến hóa nhận thức tiên tiến của động vật.

Phạm vi của trí tuệ các loài chân đầu cephalopod còn là chủ đề gây tranh cãi, rất phức tạp bởi bản chất khó nắm bắt và quá trình tư tưởng bí truyền của những sinh vật này. Mặc dù điều này đã được thừa nhận rộng rãi nhưng sự tồn tại của khả năng học tập không gian ấn tượng, khả năng dẫn đường, tìm đường và kỹ thuật ăn thịt ở đầu chân của chúng. 
## Ở bạch tuộc
Bạch tuộc là loài thông minh nhất trong số các loài động vật thân mềm, chúng có cả trí nhớ và hành động theo ý thức chứ không chỉ bản năng. Bạch tuộc là động vật rất thông minh, có thể là thông minh hơn bất kỳ một động vật thân mềm nào. Trí thông minh và khả năng học hỏi của bạch tuộc vẫn còn đang được các nhà sinh vật học tranh cãi, các thí nghiệm về mê cung và cách giải quyết vấn đề đã chỉ ra rằng bạch tuộc có hệ thống trí nhớ, bao gồm cả trí nhớ ngắn hạn và dài hạn. Chúng ta vẫn chưa biết rõ được khả năng học hỏi đóng góp như thế nào vào hành vi của những con bạch tuộc trưởng thành. Bạch tuộc con hầu như không học hỏi gì từ hành vi của bố mẹ, và chúng cũng có rất ít những liên hệ với bố mẹ.

Bạch tuộc có một hệ thần kinh phức tạp. 2/3 nơron nằm trong những dây thần kinh ở các tua của nó. Các tua bạch tuộc có những phản xạ phức tạp với sự điều khiển của ít nhất ba cấp độ của hệ thần kinh. Một số con bạch tuộc, như bạch tuộc Mimic, chuyển động những xúc tu của nó như những loài sinh vật biển khác. Trong một số thí nghiệm, bạch tuộc có thể được huấn luyện phân biệt những mẫu và hình dạng khác nhau. Bạch tuộc cũng được nghiên cứu bằng cách dạy chúng chơi thảy vòng: những cái chai hoặc đồ chơi được ném đi trong phạm vi hồ cá và chúng sẽ tìm đem lại. Bạch tuộc đôi khi phá vỡ bể của mình, nhảy qua cái khác để tìm thức ăn. Đôi khi chúng vào thuyền những người đánh cá, mở nắp và tìm cua để ăn.

Ở một số nước, bạch tuộc nằm trong danh sách những động vật thực nghiệm mà giải phẫu có thể không được thực hiện nếu không có sự gây mê. Ở Anh, những loài động vật thân mềm như bạch tuộc cũng được coi trọng và bảo vệ bằng pháp luật như những loài động vật có xương sống khác. Nhiều thử nghiệm cho thấy chúng có cả trí nhớ dài hạn và ngắn hạn. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng chúng thực hiện các hành động theo ý thức. Bạch tuộc có thể tìm đường ra khỏi mê cung, phân biệt các hình khối, bắt chước hành vi của loài khác, học trò chơi. Một số loài bạch tuộc có thể khả năng tự làm đứt tua để thoát hiểm khi gặp kẻ thù.
## Tham khảo
Danh sách loài cá mập bị đe dọa

Các loài cá mập bị đe dọa là những loài dễ rơi vào tình trạng nguy cấp (tuyệt chủng) trong tương lai gần. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) là tổ chức môi trường quốc tế lâu đời nhất trên thế giới. Tổ chức này đánh giá các loài bị đe dọa, và chia các loài bị đe dọa vào không chỉ một loại mà thành một nhóm gồm ba loại, phụ thuộc vào mức độ bị đe dọa của loài:
::  Loài sắp nguy cấp
::  Loài nguy cấp
::  Loài cực kỳ nguy cấp
Thuật ngữ *bị đe dọa* hoàn toàn nhắc tới ba nhóm này (cực kỳ nguy cấp, nguy cấp và sắp nguy cấp), trong khi đó *sắp nguy cấp* được dùng để chỉ những loài có gặp nguy hiểm ít nhất trong ba nhóm. Các thuật ngữ đôi lúc có thể được dùng thay thế lẫn nhau, như tất cả các loài *sắp nguy cấp* thì có thể bị đe dọa, tất cả các loài *nguy cấp* thì đều bị đe dọa, và tất cả những loài *cực kỳ nguy cấp* thì đều bị đe dọa và nguy cấp. Loài bị đe dọa cũng được coi là một loài thuộc sách đỏ, vì chúng được liệt kê trong Sách Đỏ các loài bị đe dọa của IUCN.

## Tham khảo

## Đọc thêm
* FAO (2000) Conservation and Management of Sharks Technical Guidelines for Responsible Fisheries, Rome. .
* Fowler SL, Cavanagh RD, Camhi M, Burgess GH, Cailliet GM, Fordham SV, Simpfendorfer CA and Musick JA (comp. and ed.) (2005) ''Sharks, Rays and Chimaeras: The Status of the Chondrichthyan Fishes'' IUCN Shark Specialist Group, Status Survey. .
* Musick, John A and Bonfil, Ramón (2005) Management techniques for elasmobranch fisheries Fisheries Technical Paper **474**, FAO, Rome.
* Teutscher, Frans (2004) "Sharks (Chondrichthyes)" In: *World markets and industry of selected commercially-exploited aquatic species with an international conservation profile*, Camillo Catarci. Fisheries Circular **990**, FAO
* Vannuccini, Stefania (2002) ''Shark Utilization, Marketing and Trade''  Fisheries Technical paper 389, FAO, Rome. .
* Endangered and Threatened Species Under NMFS’ Jurisdiction *National Marine Fisheries Service*, NOAA. Updated: 28 ngày 28 tháng 2 năm 2013.
Lạc Thành Tiết Hầu

**Lạc Thành Tiết Hầu** (*[[chữ Hán]]*:乐成節侯) có thể là:
## Danh sách
*Tây Hán Lạc Thành Tiết Hầu Đinh Lễ: vị vua đầu tiên của nước Lạc Thành, chư hầu phân phong đời Hán Cao Tổ, cai trị từ 201 TCN-176 TCN
*Tây Hán Lạc Thành Tiết Hầu Hứa Cung: vị quân chủ thứ 5 của nước Lạc Thành, chư hầu phân phong đời Hán Tuyên Đế
## Xem thêm
*Tiết Hầu
*Hoàng Huệ Hầu
*An Viễn Vũ Tương Hầu
*Hàn Vũ tử
*Quốc Huệ Tử
*Tứ Tương Tử
*Trịnh Thành Công
*Tiết Tương Công
Bác Dương Ly Hầu

**Bác Dương Ly Hầu** (*[[chữ Hán]]*:博阳釐侯) có thể là những nhân vật lịch sử trùng cả tước hiệu và thụy hiệu sau:
## Danh sách
* Tây Hán Bác Dương Ly Hầu Bính Tịnh: vị quân chủ thứ 4 của nước Bác Dương thời Tây Hán, cha của Bính Thắng Khách.
* Tây Hán Bác Dương Ly Hầu Bính Thắng Khách: vị vua thứ 5 của nước Bác Dương thời Tây Hán, con của Bính Tịnh.
## Xem thêm
*Ly Hầu
*Khai Lăng Ly Hầu
*Hoàng Huệ Hầu
*An Viễn Vũ Tương Hầu
*Nguyên Lăng Khoảnh Hầu
*An Bình Khoảnh Hầu
*An Bình Kính Hầu
*An Bình Ai Vương
*Đông Bình Hiếu Vương
*Hàn Vũ tử
Chionoecetes

***Chionoecetes*** là một chi cua trong họ cua Oregoniidae sống ở Bắc Thái Bình Dương và Đại Tây Dương. Các tên khác cho cua trong chi này bao gồm **cua hoàng hậu** (ở Canada) và **cua nhện** - chúng được biết đến với tên khác nhau ở các khu vực khác nhau trên thế giới. Tên gọi chung Chionoecetes có nghĩa là **cua tuyết** (χιών, chion) (οιχητης, oiketes) và *[[Chionoecetes opilio]]* là loài chính được gọi là cua tuyết.

Tên gọi cua tuyết đề cập đến viêc chúng thường được tìm thấy ở các đại dương lạnh phía Bắc. Cua tuyết được đánh bắt ở phía bắc như Bắc Băng Dương, từ Newfoundland đến Greenland và phía bắc Na Uy ở Đại Tây Dương và xuyên Thái Bình Dương, bao gồm Biển Nhật Bản, Biển Bering, Vịnh Alaska, Norton Sound và thậm chí ở phía nam California đối với loài *[[Chionoecetes bairdi]]*.

## Các loài
Có nhiều loài cua tồn tại được ghi nhận trong chi cua này gồm:
**[[Chionoecetes angulatus]]* Rathbun, 1893 
**[[Chionoecetes bairdi]]* Rathbun, 1893 
**[[Chionoecetes elongatus]]* Rathbun, 1925
**[[Chionoecetes japonicus]]* Rathbun, 1932 
**[[Chionoecetes opilio]]* (Fabricius, 1788) 
**[[Chionoecetes pacificus]]* Sakai, 1978
**[[Chionoecetes tanneri]]* Rathbun, 1893 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Alaska Department of Fish and Game: Tanner Crab
* Pacific Seafood Group
Sử Lâm (định hướng)

**Sử Lâm** trong Tiếng Việt có thể là:
*Tây Hán Ái Thị Ai Hầu Sử Lâm (史臨): vua chư hầu thời Tây Hán.
*Sử Lâm (史林): nguyên danh là Sử Thụy Lâm, tên một nữ diễn viên thoại kịch và điện ảnh Trung Hoa.
Người Lampung

**Người Lampung**, thường được gọi là **Ulun Lampung**, là một nhóm dân tộc thiểu số sinh sống ở Lampung và một phần của tỉnh Nam Sumatra thuộc khu vực phía nam và trung tâm, bao gồm các khu vực như Martapura, Muaradua ở thượng lưu sông Komering, Kayu Agung, Tanjung Raja ở hạ lưu sông Komering, Merpas ở phía nam của tỉnh Bengkulu, cũng như Cikoneng ở bờ biển phía tây nam của tỉnh Banten, Indonesia.

Người Lampung nói *[[tiếng Lampung]]*, thuộc nhóm ngôn ngữ Lampung của ngữ tộc Malay-Polynesia thuộc ngữ hệ Austronesia, với ước tính có 1,5 triệu người nói.

## Tham khảo

* 
* 

## Xem thêm
* Nhân khẩu Indonesia (Demographics of Indonesia)
* Du lịch Indonesia (Tourism in Indonesia)
Lợn Kunekune

**Lợn Kunekune** (phát âm tiếng Anh: /ˈkuːnɪkuːnɪ/, hay /ˈkuːnɛkuːnɛ/) là một giống lợn cỡ nhỏ có nguồn gốc từ New Zealand. Giống lợn Kunekune có lớp lông với một cơ thể liền khối béo tròn, và có thể mang một cái nọng (hoặc piri piri) treo từ hàm dưới của chúng. Màu lông của chúng rất đa dạng phong phú, từ màu đen và trắng, đến màu gừng, kem, vàng-tip, đen, nâu và tam thể. Chúng có một tính khí dễ mến, thân thiện, và hiện nay thường được giữ như vật cưng. 
## Lịch sử
Giống lợn này được cho là có nguồn gốc từ một giống lợn nội địa châu Á được đưa vào nuôi ở New Zealand vào đầu thế kỷ 19 bởi những người săn cá voi hoặc cá sấu. Chúng khác biệt rõ rệt với những con lợn hoang có nguồn gốc Châu Âu được biết đến ở New Zealand như là "Bếp Trưởng". Người Māori bản địa ở New Zealand đã gọi chúng là Kunekune, từ kunekune có nghĩa là "béo và tròn" trong tiếng Māori.

Vào những năm 1980, chỉ có khoảng 50 con lợn giống Kunekune thuần chủng vẫn còn tồn tại. Michael Willis và John Simister, chủ sở hữu các công viên động vật hoang dã, đã bắt đầu một chương trình khôi phục giống lợn này, và điều đó đã khuyến khích các nỗ lực phục hồi khác. Đến năm 2010, giống lợn này không còn phải đối mặt với sự tuyệt chủng, với các Hiệp hội giống ở cả New Zealand và Anh Quốc. Năm 1993, có hai con lợn giống đã được nhập khẩu từ Anh vào Hoa Kỳ.
## Đặc điểm
Các con lợn Kunekune được phủ trong lớp lông tóc có thể được dài hoặc ngắn, và thẳng hoặc xoăn. Màu lông của chúng bao gồm màu đen, nâu, gừng, vàng, kem, và các hỗn hợp đốm. Nó có mõm vừa và nhỏ, có màu đen và có tai nhọn. Nó có một thân thể ngắn ngủn, tròn có chân ngắn và có thể có hai dái tai (được gọi là piri piri) dưới cằm của nó. Lợn Kunekune cao khoảng 60&nbsp;cm (24&nbsp;in). Một số con Lợn Kunekune trưởng thành có thể nặng từ 60 đến 200&nbsp;kg. Môi trường sống tự nhiên của Lợn Kunekune là rừng cây và đồng cỏ. Chúng phát triển mạnh ở ngoài trời; tốt nhất là nên có một hàng rào có kích thước ít nhất 2 m, tùy thuộc vào số con lợn.

Lợn Kunekune rất dễ quản lý, vì chúng có khả năng sống trên cỏ ít hơn. Chúng là con lợn chăn gia súc duy nhất thật sự, và có thể được duy trì bằng việc từ mình kiếm ăn cỏ một mình mà không cần cho ăn bổ sung. Một mẫu cỏ có thể nuôi được đến năm con lợn kunekune. Lợn đực Kunekune trở nên to béo từ 6 đến 7 tháng, trong khi lợn nái có thể mang thai sau 5 tháng. Tuy nhiên, lợn thường không được ở chung với lợn đực cho đến khi chúng được một năm tuổi. Lợn nái là những bà mẹ khéo, và lứa đẻ trung bình của chúng khoảng bảy con lợn.
## Tham khảo

* The New Zealand Kunekune Association. ""Miniature" kunekune pigs". The New Zealand Kunekune Association. Truy cập 2015-08-07.
* The New Zealand Kunekune Breeders' Association
* The Dutch Kunekune Breeders Association
* The British Kunekune Pig Society
* The American KuneKune Pig Registry
* The American KuneKune Pig Society
* DNA studies
* Dutch Breeder of Kunekune Pigs 
* De Zwijnenborgh in Lattrop
Người Malay Indonesia

**Người Malay Indonesia** hay **người Malay ở Indonesia** (tiếng Malay và Indonesia: *Melayu Indonesia*; chữ Jawi: ملايو ايندونيسيا) là người Mã Lai sinh sống trên khắp Indonesia là một trong những người bản địa của quốc đảo.

Indonesia có dân số người Malay lớn thứ hai sau Malaysia. Trong lịch sử tiếng Indonesia, là ngôn ngữ quốc gia của Indonesia, được bắt nguồn từ tiếng Malay nói ở quần đảo Riau, một tỉnh thuộc đông Sumatra. Có một số vương quốc Malay ở Indonesia bao gồm các đảo Sumatra và Kalimantan, chẳng hạn như Srivijaya, Vương quốc Melayu, Sultanat Deli, Sultanat Siak Sri Indrapura, Sultanat Riau-Lingga, Sultanat Bulungan, Sultanat Pontianak, và Sultanat Sambas.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Cổ Mã Lai

## Liên kết ngoài

* Malay dialects of Indonesia 
* Jambi Explorer 
* MelayuOnline
Lợn Göttingen

**Lợn Göttingen** (còn được gọi là *minöpen Göttinger* hoặc *Goettingen*) là giống lợn thuộc dòng lợn mini (heo đẹt) có nguồn gốc ở vùng Göttingen, Đức. Loại lợn minipig Göttingen được biết đến nhiều nhất với kích thước nhỏ bé, tính chất dễ hiểu và trạng thái sức khoẻ rất rõ ràng của chúng. Loại minipig Göttingen là một trong những giống lợn nhỏ nhất trên thế giới và hiện nay được ưa chuộng để nuôi làm thú cưng.
## Lịch sử
Sự phát triển của giống lợn này bắt đầu vào cuối những năm 1960 tại Viện Thú y và Gen (Institut fϋr Tierzucht und Haustiergenetik) tại Đại học Göttingen, bằng cách lai giống heo đẹt của Minnesota, lợn ỉ Việt Nam và lợn Landrace Đức. Lợn Göttingen được đánh giá cao là vật nuôi tốt. Tuy nhiên, giống này được phát triển đặc biệt để dễ dàng sử dụng trong nghiên cứu y sinh học. Ngày nay, chúng được nhân giống rộng rãi tại bốn địa điểm riêng biệt trên toàn cầu.

Các con lợn minipig Göttingen đã được tạo ra để sử dụng trong nghiên cứu y sinh học. Giống lợn nhỏ đòi hỏi ít không gian hơn và chế độ ăn uống, dễ dàng hơn để xử lý, và đòi hỏi một lượng nhỏ hơn của hợp chất đang được thử nghiệm. Các minipig Göttingen là con lợn thu nhỏ đầu tiên được phát triển ở châu Âu. Nó đã có sẵn cho cộng đồng nghiên cứu y sinh học Đức từ cuối những năm 1960.

Việc nhân giống bắt đầu bằng cách lai giống heo đẹt Minnesota, thu được từ Viện Hormel ở Hoa Kỳ, và lợn nuôi của giống lợn Ỉn Việt Nam, thu được từ một vườn thú của Đức. Chăn nuôi lai với lợn Landrace Đức tạo ra sắc tố da màu trắng/hồng, đặc trưng cho những con heo đẹt hiện đại của Göttingen. Các mục tiêu của chăn nuôi bao gồm trọng lượng cơ thể thấp, huyết áp tốt và hệ số nhân giống thấp.
## Xuất ngoại
Năm 1992, những con lợn nhân bản vô tính đầu tiên của các loại minipig Göttingen có nguồn gốc từ Đan Mạch được sản xuất từ vi sinh quy mô. Từ vùng đất này, những con lợn Göttingen được cung cấp cho các nghiên cứu y sinh học được thực hiện trên khắp Châu Âu và ở một mức độ giới hạn ở Bắc Mỹ. Bắt đầu vào năm 2003, một Hiệp hội giống của lợn Göttingen được thành lập tại Hoa Kỳ.

Từ năm 2010, giống này cũng đã có ở Nhật Bản. Việc sử dụng lợn Göttingen toàn cầu cho nghiên cứu y sinh đã tăng lên trong hai thập kỷ qua. Tại Hoa Kỳ trong những năm 2010, những con lợn Göttingen đã sớm được mua và bán tại địa phương để bán dưới dạng vật nuôi, tại nhiều địa điểm. Giống này bây giờ là một giống lợn được chăn nuôi phổ biến, nổi tiếng với kích thước nhỏ của chúng.
## Tham khảo

* Bollen, PJA & Ellegaard, L.(1996). Developments in Breeding Göttingen Minipigs. In Tumbleson & Schook (eds.) Advances in Swine in Biomedical Research. New York: Plenum Press
* http://americanminipigassociation.com/uncategorized/legalize-mini-pigs-as-pets/ Legalize Mini Pigs As Pets
* McAnulty, PA, Dayan, AD, Ganderup, NC, & Hastings, KL. (2012). The Minipig in Biomedical Research. Boca Raton: CRC Press
Sobekhotep III

**Sekhemre Sewadjtawy Sobekhotep** (tức **Sobekhotep III**) là một pharaoh Ai Cập thuộc Vương triều thứ 13. Ông cai trị trong khoảng 4 năm, bắt đầu triều đại từ khoảng thập niên 1740 TCN hoặc 1700 TCN. Ông là một trong những pharaoh đặt tên theo thần cá sấu Sobek.

## Gia đình

Gia đình của vị vua này được biết đến từ một số nguồn. Một di tích từ đảo Sehel cho thấy Sobekhotep cùng với người cha Mentuhotep, mẹ của ông là Iuhetibu (Yauheyebu), em trai của ông là Seneb và Khakau, và một người em gái có tên là Reniseneb. Reniseneb là con gái của Iuhetibu với người chồng thứ hai là Dedusobek.

Sobekhotep III có hai người vợ, Senebhenas và Neni. Một tấm bia từ Koptos (Qift), ngày nay nằm tại Louvre (C 8), đề cập tới những người con gái của Nenni: Iuhetibu (Fendy) và Dedetanqet. Iuhetibu Fendy đã viết tên của bà trong một đồ hình. Đây là lần thứ hai trong lịch sử Ai Cập, một người con gái của đức vua được nhận vinh dự này.

Senebhenas được miêu tả cùng với Sobekhotep trên một bệ thờ tại đảo Sehel và một tấm bia tại Wadi el-Hol. Tấm bia này miêu tả Sobekhotep III phía trước vị thần Monthu. Ông nhận được một ankh và một quyền trượng was từ vị thần. Sobekhotep được theo sau bởi người cha của ông Montuhotep, người mẹ Iuhetibu của ông, và người vợ Senebhenas của ông.

## Trị vì
Sobekhotep III được biết đến thông qua một số lượng lớn các hiện vật bất chấp thực tế rằng bản danh sách vua Turin chỉ ghi lại một triều đại kéo dài 4 năm và 2 tới 4 tháng dành cho ông. Ông đã bổ sung thêm những bản khắc cho ngôi đền Menthu tại Madamud và xây dựng một nhà nguyện tại El Kab. Trên đảo Sehel một bệ thờ đã được tìm thấy cùng với tên của ông.

Một số con dấu hình bọ hung đã được tìm thấy mà đến từ *Người chịu trách nhiệm những chiếc bàn của đức vua* Sobekhotep được sinh ra bởi *Người chịu trách nhiệm những chiếc bàn của đức vua* Mentuhotep. Có khả năng rằng những con dấu này thuộc về Sobekhotep III trước khi ông trở thành vua.

Sobekhotep III là vị vua đầu tiên nằm trong danh sách những vua thuộc Vương triều thứ 13 mà có nhiều bằng chứng cho sự tồn tại của mình. Những vị vua này có rất nhiều kỷ vật và công trình còn lưu lại, đánh dấu cho sự cai trị của họ. Điều này ngụ ý rằng dường như Ai Cập đã tương đối ổn định trong giai đoạn này.

## Hình ảnh

## Chú thích

## Đọc thêm
*K.S.B. Ryholt, *The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c. 1800-1550 BC,* (*Carsten Niebuhr Institute Publications*, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997), 343-44, File 13/26.

## Liên kết ngoài

*Sobekhotep III
Người Banjar

**Người Banjar** (tiếng Banjar: *Urang Banjar*, chữ Jawi: اورڠ بنجر) là một nhóm dân tộc bản địa cư trú ở Nam Kalimantan, Indonesia.

Người Banjar nói *[[tiếng Banjar]]* là ngôn ngữ thuộc phân nhóm ngôn ngữ Malay của nhóm ngôn ngữ Malay-Sumbawa, ngữ tộc Malay-Polynesia thuộc ngữ hệ Austronesia, với ước tính hơn 5,7 triệu người nói.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Cổ Mã Lai

## Liên kết ngoài
Chuột lang Abyssinia

**Chuột lang Abyssinia** (tiếng Anh: *Abyssinian guinea pig*) là một giống chuột lang (guinea pig) tương đối phổ biến như là một vật nuôi và động vật trình diễn. Tên gọi chuột lang Abyssinia được đặt ra không giống với các giống chuột lang khác bởi lớp lông của nó, được đánh dấu bằng các vòng xoắn phát triển vọt ra hoặc các lông nheo được gọi là hoa hồng.
## Lịch sử
Chuột lang Abyssinia là một trong những giống chuột lang cổ xưa nhất. Mặc dù tên của nó như vậy nhưng nó không bắt nguồn từ vùng đất cổ Abyssinia (mà bây giờ là Ethiopia). Nguồn gốc thực sự của tên nó không được biết, mặc dù nó được biết là có nguồn gốc ở Nam Mỹ. Những con chuột lang Abyssinia đã thu hút nhiều sự chú ý như một cuộc triển lãm trong nước Anh thời Victoria do lớp lông khoác độc đáo của nó.
## Đặc điểm
Chuột lang Abyssinia được đánh giá cao ngoài những con chuột lang khác bằng bộ lông độc đáo của nó. Lông của một con Abyssinian dài khoảng một inch rưỡi và được đánh dấu bằng các vòng xoăn của tóc được gọi là hoa hồng. Những con chuột lang Abyssinian phải có những dấu hoa thị có số chẵn. Những con có tiêu chuẩn chất lượng sẽ có tám hoặc mười bộ rết khác biệt: một trên mỗi vai, hai hoặc bốn ở mặt sau, một trên mỗi hông, và hai trên mông.

Giống lông có nhiều màu sắc và hoa văn, bao gồm cả lông cá rồng, lông đuôi, màu lông, và một phần màu. Tuy nhiên, rất khó để tạo ra một Abyssinia với những hoa hồng lý tưởng, và chất lượng vật nuôi có áo không hoàn hảo. Một con chuột lang Abyssinia cũng cần được chăm sóc đặc biệt bởi vì tính chất độc đáo của bộ lông của nó. Abyssinia được miêu tả là tràn đầy năng lượng hơn hầu hết các giống chuột lang khác, nhưng dễ huấn luyện hơn do tính chất tò mò của nó.

Sức khoẻ của chúng tương đối tốt, những con chuột lang Abyssinia yêu cầu thường xuyên được chải lông để giữ cho lớp lông của nó khỏi bị rối. Với một màu đen phủ phấn của Abyssinia thì màu này liên quan đến các khiếm khuyết gây chết. Hai loài Abyssinia không được lai tạo bởi vì chúng sẽ tạo ra những đứa con có các vấn đề di truyền liên quan đến gen trắng tạo ra màu sắc. 
## Tham khảo

* Virginia Parker Guidry (2011). Guinea Pigs: complete care made easy—practical advice To caring For your guinea pig. i5 Publishing. p.&nbsp;30.
* Sharon Lynn Vanderlip (2003). The Guinea Pig Handbook. Barron's Educational Series. p.&nbsp;150.
* "The Abyssinian Guinea Pig Guide". Guineapighub.com. 2015-09-09. Truy cập 2016-01-11.
* Audrey Pavia (2005). Guinea Pig: Your Happy Healthy Pet. Wiley. p.&nbsp;27.
* The Complete Guinea Pig Care Guide. Cash Flow Products. p.&nbsp;20.
Apheloria

***Apheloria*** một chi cuốn chiếu lưng dẹt thuộc họ Xystodesmidae, sinh sống ở miền trung và đông nam Hoa Kỳ, và nằm ở phía bắc như nam Quebec, Canada. Chúng có màu đỏ xám và tương phản với màu đỏ vàng, và một số loài ở dãy núi Appalachia giống với các loài Brachoria nơi chúng có phạm vi phân bố trùng nhau, một hiện tượng được gọi là bắt chước kiểu Müller.

*[[Apheloria polychroma]]* sinh sống ở các núi Cumberland ở phía Tây Nam Virginia, Hoa Kỳ. Vỏ loài này màu sắc lộng lẫy, có một lớp xyanua cực độc, lượng chất cực độc đủ để hạ gục 18 con chim trưởng thành trong chốc lát. Đây như là một cơ chế bảo vệ sinh vật này khỏi các loài chim săn mồi.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp 1985–86

**Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp 1985–86** là mùa giải đầu tiên của giải bóng đá hạng tư Cộng hòa Síp. Giải đấu được chia thành 3 bảng theo khu vực địa lý, đại diện cho Quận Cộng hòa Síp. Các đội vô địch gồm:
* Bảng Nicosia-Keryneia: OXEN Peristeronas
* Bảng Larnaca-Famagusta: Dynamo Pervolion
* Bảng Limassol-Paphos: APEI Ipsona

Ba đội thắng cuộc được thăng hạng Giải bóng đá hạng ba quốc gia Cộng hòa Síp 1986–87. Không có đội nào xuống chơi các giải khu vực.

## Xem thêm
* Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp
* Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Cộng hòa Síp 1985–86
* Cúp bóng đá Cộng hòa Síp 1985–86

## Tham khảo
Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp 1988–89

**Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp 1988–89** là mùa giải thứ tư của giải bóng đá hạng tư Cộng hòa Síp. Giải đấu được chia thành 4 bảng. Các đội vô địch:
* Bảng A: AEK Kythreas
* Bảng B: APEP Pelendriou
* Bảng C: Enosis Neon Ayia Napa
* Bảng D: Apollon Lympion

Bốn đội thắng cuộc đá các trận playoff và hai đội xuất sắc nhất lên chơi ở Giải bóng đá hạng ba quốc gia Cộng hòa Síp 1989–90. Có 7 đội xuống chơi ở các giải khu vực.

## Xem thêm
* Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp
* Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Cộng hòa Síp 1988–89
* Cúp bóng đá Cộng hòa Síp 1988–89

## Tham khảo
Người Batak

**Người Batak** hay **Batak** là thuật ngữ tập hợp được sử dụng để chỉ một số nhóm sắc tộc Austronesia nói tiếng thuộc nhóm ngôn ngữ Batak ở Bắc Sumatra, Indonesia. Thuật ngữ này được sử dụng để chỉ bao gồm người Karo, Pakpak, Simalungun, Toba, Angkola, và Mandailing  là các nhóm liên quan với các ngôn ngữ và phong tục riêng biệt (*adat*).

Nhóm ngôn ngữ Batak là thành viên của ngữ tộc Malay-Polynesia thuộc ngữ hệ Nam Đảo.

## Xem thêm
* Cổ Mã Lai
* Nhân khẩu Indonesia
* Du lịch Indonesia

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Malay dialects of Indonesia 
* Jambi Explorer 
* MelayuOnline
Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp 1995–96

**Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp 1995–96** là mùa giải thứ 11 của giải bóng đá hạng tư Cộng hòa Síp. Iraklis Gerolakkou giành danh hiệu thứ 2. Ba đội đầu bảng thăng hạng Giải bóng đá hạng ba quốc gia Cộng hòa Síp 1995–96. Ba đội cuối bảng xuống chơi ở các giải khu vực.

## Xem thêm
* Giải bóng đá hạng tư quốc gia Cộng hòa Síp
* Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Cộng hòa Síp 1995–96
* Cúp bóng đá Cộng hòa Síp 1995–96

## Tham khảo
Citrullus caffer

***Citrullus caffer***, còn có các danh pháp *[[Citrullus lanatus]]* var. *citroides*' và ***Citrullus amarus***, là một loài cây có họ hàng gần với dưa hấu. Trái của loài này có phần ruột trắng, cứng, khiến nó ít khi được ăn tươi, mà thường ngâm muối hoặc mứt. Đây cũng là một loại thức ăn cho bò. Nó đặc biệt hữu ích cho việc bảo quản trái cây, vì nó có hàm lượng pectin cao.

## Lịch sử
Đây là cây bản địa châu Phi, chính xác hơn có lẽ là hoang mạc Kalahari, nơi nó vẫn mọc dại rất nhiều. Chưa rõ thời điểm và địa điểm chính xác mà loài cây này bắt đầu được gieo trồng, nhưng có vẻ nó đã là cây trồng ở Ai Cập từ bốn ngàn năm trước.

## Chú thích
Tổng rỗng

Trong toán học, **tổng rỗng** là tổng khi số lượng các số hạng bằng 0. Theo quy ước, giá trị của tổng rỗng bất kỳ của các số là đơn vị cộng, số không.

Cho chuỗi số có các phần tử *a*1, *a*2, *a*3,... và 
: s_m = \sum_{i=1}^m a_i = a_1 + \ldots + a_m 
là tổng *m* phần tử đầu tiên của chuỗi. Ta có
: s_m = a_m + s_{m-1}
với mọi *m* = 1,2,... với điều kiện là quy ước sau: s_1 = a_1 và s_0=0. Nói cách khác,  "tổng" s_1 với một số hạng có giá trị là số hạng đó, trong khi đó "tổng" s_0 không có số hạng nào có giá trị 0. Điều đó cho phép giảm số trường hợp cần xem xét trong nhiều công thức toán học mà có sự hiện diện của "tổng" của 1 hoặc 0 phần tử. Các "tổng" như vậy là điểm khởi đầu tự nhiên trong Quy nạp toán học cũng như trong các thuật toán. Vì những lý do này mà "quy ước tổng rỗng bằng 0" là chuẩn trong toán học và lập trình máy tính. Với cùng lý do, tích rỗng bằng 1, phần tử đơn vị trong phép nhân.

Đối với phép cộng được định nghĩa bằng cách cộng giá trị hơn là các con số (như là cộng các vector, ma trận, đa thức), nói chung các giá trị nằm trong nhóm giao hoán cho trước, giá trị của tổng rỗng chính là phần tử zero của nhóm đó.

## Sự cần thiết của định nghĩa tổng rỗng
Khái niệm tổng rỗng là cần thiết với cùng một lý do cho sự hữu ích của số không và của tập rỗng: trong khi các khái niệm trên  không hấp dẫn cho lắm nhưng sự tồn tại của chúng cho phép trình bày toán học ngắn gọn hơn trong nhiều lĩnh vực.

### Ví dụ: Kết hợp tuyến tính rỗng
Trong đại số tuyến tính, cơ sở của một không gian vector *V* là tập con độc lập tuyến tính *B* sao cho mỗi phần tử của *V* kết hợp tuyến tính với *B*. Do quy ước tổng rỗng tồn tại, không gian vector 0-chiều *V*={0} có một cơ sở là tập hợp rỗng.

## Xem thêm
* Tích rỗng<br>

## Tham khảo
Người Karo

**Người Karo** là những người thuộc 'tanah Karo' (vùng Karo) của Bắc Sumatra và một phần nhỏ của Aceh lân cận. Các vùng Karo bao gồm huyện Karo, cộng với các khu vực lân cận ở các huyện Đông Aceh, Langkat, Dairi, Simalungun và Deli Serdang.

Ngoài ra, các thành phố Binjai và Medan, đều giáp Deli Serdang, chứa các quần thể Karo đáng kể, đặc biệt là ở khu vực Padang Bulan của Medan. Thị trấn Sibolangit, Deli Serdang ở chân đồi trên đường từ Medan đến Berastagi cũng là một thị trấn Karo đáng kể.

Người Karo nói tiếng Batak Karo là ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Tây bắc Sumatra của ngữ tộc Malay-Polynesia thuộc ngữ hệ Austronesia.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Cổ Mã Lai
* Nhân khẩu Indonesia (Demographics of Indonesia)
* Du lịch Indonesia (Tourism in Indonesia)

## Liên kết ngoài
*Traditional Karo wedding dance (called ''Landek'')
*books.google.co.uk
*hawaii.edu
Phần tử không

Trong toán học, **phần tử không** là một trong các tổng quát hóa của số không đến các cấu trúc đại số khác. Tùy thuộc vào ngữ cảnh mà ý nghĩa phần tử không trong các cấu trúc đại số khác thay đổi.

## Đơn vị cộng
Đơn vị cộng là một phần tử đơn vị trong nhóm giao hoán. Nó giúp tổng quát tính chất . Ví dụ như:
* **Vector không** trong phép cộng vector
* **Hàm không** hay **ánh xạ không** được định nghĩa qua  trong phép cộng từng điểm , do 
* **[[Tập hợp rỗng]]** trong phép hợp
* Tổng rỗng, hay tổng phân loại **rỗng**
* Đối tượng bắt đầu trong một phạm trù (tổng phân loại rỗng và một đơn vị trong tổng phân loại)

## Phàn tư hấp phụ
Phần tử hấp phụ trong nửa nhóm hay nửa vành có thể nhân được tổng quát tính chất . Ví dụ như:
* **[[Tập hợp rỗng|Tập rỗng]]** là một phần tử hấp phụ trong Tích Descartes của tập hợp vì 
* **Hàm không** hoặc **ánh xạ không** được định nghĩa  dưới phép nhân từng điểm , do 
Nhiều phần tử hấp phụ cũng là đơn vị cộng, bao gồm cả tập hợp rỗng và hàm rỗng. Một ví dụ quan trọng là phân biệt phần tử 0 giữa một trường đại số và vành toán học, mà 0 đều là đơn vị cộng và phần tử hấp phụ nhân được và có lý tưởng cơ bản là lý tưởng nhỏ nhất.

## Đối tượng không

## Cấu xạ không

## Phần tử ít nhất
**Phần tử ít nhất** trong một tập hợp hay lưới trật tự từng phần đôi khi được gọi là phần tử không và kí hiệu là 0 hay ⊥.

## Module không
Trong toán học, **module** không là module chỉ gồm đơn vị cộng cho các hàm cộng của module đó. Trong tập số nguyên, đơn vị này là số không và có tên là *module không*. Dễ dàng chứng minh rằng module không là một module; 0 đóng dưới phép cộng và phép nhân tầm thường.

## Lý tưởng không
Trong toán học, **lý tưởng không** trong một vành  là lý tưởng  chỉ gồm  đơn vị cộng (hoặc phần tử không). Dễ thấy đây chính là một lý tưởng.

## Ma trận không

## Tensor không

## Xem thêm
* Không điểm của một hàm số
## Tham khảo
The Perfect Red Velvet

***The Perfect Red Velvet*** là album phát hành lại của album *[[Perfect Velvet]]*, album phòng thu thứ hai của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Red Velvet, được phát hành vào tháng 11 năm 2017. Được phát hành vào ngày 29 tháng 1 năm 2018 bởi SM Entertainment với single chính "Bad Boy", được produced bởi nhóm production người Mỹ The Stereotypes, người đã làm việc cùng với nhóm trong một bài hát từ original album. Album cũng bao gồm hai bài hát mới, kết hợp phong cách R&B và retro disco cùng với tất cả các bài hát từ *Perfect Velvet*.

## Danh sách bài hát

## Tham khảo
Chính sách thị thực của Eritrea

Công dân của tất cả các nước trừ Uganda phải xin thị thực để đến Eritrea. Công dân của Sudan có thể xin thị thực tại cửa khẩu. Với các trường hợp còn lại, thị thực phải được xin từ một trong những phái bộ ngoại giao Eritrea.

## Bản đồ chính sách thị thực

## Miễn thị thực
Công dân của  có thể đến Eritrea không cần xin thị thực.

Miễn thị thực với trẻ dưới 18 tuổi nếu được đi cùng bởi bố mẹ có thẻ căn cước được cấp bởi Eritrea.

Công dân  có thể xin thị thực tại cửa khẩu để vào Eritrea.

Người sở hữu hộ chiếu ngoại giao và công vụ và hộ chiếu làm việc công của Trung Quốc được miễn thị thực 60 ngày.

Người sở hữu chứng nhận thị thực được sắp xếp từ trước có thể xin thị thực tại cửa khẩu, nếu người bảo lãnh tại Eritrea sử yêu cần đến Ủy ban Nhập cư 48 giờ trước khi du khách đến.

## Xem thêm

*Yêu cầu thị thực đối với công dân Eritrea

## Tham khảo
Chính sách thị thực của Mozambique

Du khách đến **[[Mozambique]]** phải xin thị thực tại cửa khẩu hoặc từ một trong những phái bộ ngoại giao Mozambique trừ khi họ đến từ một trong những quốc gia được miễn thị thực.

Mozambique được dự đoán trở thành một phần của khối thị thực chung SADC trong tương lai.

## Bản đồ chính sách thị thực

## Miễn thị thưc
Công dân của 10 quốc gia sau có thể đến Mozambique không cần thị thực lên đến 3 tháng (trừ khi có chú thích):

Người sở hữu hộ chiếu ngoại giao hoặc công vụ của Angola, Argentina, Brasil, Cape Verde, Trung Quốc, Cuba, Guinea-Bissau, Ấn Độ, Bồ Đào Nha, Nga, Sao Tome và Principe, Seychelles, Hàn Quốc và Đông Timor không cần thị thực để đến Mozambique.

Mozambique ký thỏa thuận miễn thị thực cho hộ chiếu ngoại giao và công vụ với Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 1 năm 2017 nhưng nó chưa có hiệu lực.

## Thị thực tại cửa khẩu

Công dân của tất cả các quốc gia có thể xin thị thực tại cửa khẩu nếu họ có đủ giấy tờ chứng minh họ đang đi du lịch (vé khứ hồi, chứng nhận đặt khách sạn hoặc thư mời). Thị thực này có hiệu lực 30 ngày, có thể gia hạn lên đến 60 ngày. Sân bay Maputo gần đây bắt đầu chấp nhận thanh toán thị thực bằng thẻ tín dụng.

## Xem thêm

*Yêu cầu thị thực đối với công dân Mozambique

## Tham khảo
Chính sách thị thực của Nam Sudan

Du khách đến **[[Nam Sudan]]** phải xin thị thực từ một trong những phái bộ ngoại giao Nam Sudan trừ khi họ có gốc Nam Sudan hoặc đến từ một trong những quốc gia được miễn thị thực.
## Bản đồ chính sách thị thực

## Khái quát
Trước khi Nam Sudan độc lập, Ủy ban Cứu trợ và Khôi phục lại Nam Sudan quản lý *de facto* về việc nhập cảnh Nam Sudan.
Tuy nhiên Khartoum cũng *de jure* yêu cầu du khách xin thị thực Sudan.

Tính tới tháng 11 năm 2011, Nam Sudan được báo cáo đã cấp 100 thị thực mỗi ngày cho công dân Ethiopia. Trong tháng 12 năm 2011, người nước ngoài làm việc tjai Nam Sudan được yêu cầu phải đăng ký lại với Bộ ngoại giao và xin nhãn dán thị thực mới. Tháng 4 năm 2012, Nam Sudan thông báo họ bắt đầu áp dụng yêu cầu thị thực mới với công dân Sudan; tương tự, Sudan cũng mới bắt đầu coi công dân Nam Sudan như người nước ngoài với mục đích để kiểm tra thị thực. Ngoài ra, cũng vào tháng này, cũng có báo cáo rằng người nước ngoài làm việc tại đây phải trả phí thị thực 50 đô la Mỹ một tháng.

## Thị thực tại cửa khẩu
Công dân của các quốc gia sau có thể xin thị thực tại cửa khẩu với giá từ 50 đến 100 đô la Mỹ:

Thị thực tại cửa khẩu cũng được cấp cho công dân có bảo sao thẻ căn cước được cấp bởi Liên Hợp Quốc với chứng nhận kiểm tra từ Bộ Ngoại giao tại Nam Sudan

Vào tháng 12 năm 2015 Tổng thống Nam Sudan thông báo công dân của các quốc gia Cộng đồng Đông Phi - Burundi, Kenya, Rwanda, Tanzania và Uganda - sẽ không cần thị thực để đến Sudan.

Người sở hữu hộ chiếu ngoại giao, công vụ và đặc biệt của bất cứ quốc gia nào đều được xin thị thực tại cửa khẩu.

## Xem thêm

*Yêu cầu thị thực đối với công dân Nam Sudan

## Tham khảo
Chính sách thị thực của Somalia

Du khách từ tất cả các quốc gia đến **Somalia** đều phải xin thị thực.

Người sở hữu hộ chiếu được cấp bởi bất cứ quốc gia nào đều có thể xin thị thực tại cửa khẩu để ở lại tối đa 30 ngày (có thể gia hạn một lần), nếu có thư mời từ người bảo lãnh được nột đến Cục Nhập cư tại sân bay 2 ngày trước khi du khách đến.

Somaliland và Puntland có chính sách thị thực khác hoàn toàn và không công nhận thị thực của quốc gia.

## Tham khảo

* Yêu cầu thị thực đối với công dân Somalia

## Tham khảo
Chính sách thị thực của Somaliland

Tất cả công dân đến **[[Somaliland]]** đều phải xin thị thực.

Somaliland và Somalia có chính sách thị thực hoàn toàn khác nhau và Somaliland không công nhận chính sách thị thực quốc gia của Somalia.

## Xem thêm

*Yêu cầu thị thực đối với công dân Somaliland

## Tham khảo
Chính sách thị thực của Tanzania

Du khách đến **[[Tanzania]]** phải xin thị thực từ một trong những phái bộ ngoại giao Tanzania trừ khi họ đến từ một trong những quốc gia được miễn thị thực hoặc có thể xin thị thực tại cửa khẩu. Tất cả các du khách phải có hộ chiếu có thị thực 6 tháng (theo bộ nhập cư Tanzanian) hoặc một tháng dài hơn số ngày định ở lại (theo IATA).

## Bản đồ chính sách thị thực

## Miễn thị thực
Công dân của các quốc gia và vùng lãnh thổ sau có thể đến Tanzania mà không cần thị thực lên đến 3 tháng:

Người sở hữu hộ chiếu ngoại giao/công vụ/đặc biệt của Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ không cần thị thực để đến Tanzania.

## Thị thực tại cửa khẩu
Tất cả các quốc tịch khác, ngoại trừ các quốc gia trong mục tiếp theo, mà không được miễn thị thực thì có thể xin thị thực tại cửa khẩu. Phí thị thực này phải trả bằng tiền mặt 50 hoặc 100 đô la Mỹ. Thời gian được ở lại được quyết định tại cửa khẩu.

## Cần thị thực

Công dân của 23 quốc gia và vùng lãnh thổ sau phải xin thị thực từ trước tại một Phái bô ngoại giao Tanzanian:

## Cần tiêm vắc xin

Bằng chứng tiêm vắc xin sốt vàng được yêu cầu với tất cả du khách đi qua hoặc đến từ các quốc gia sau: Angola, Argentina, Benin, Bolivia, Brazil, Burkina Faso, Burundi, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Chad, Colombia, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ecuador, Guinea Xích Đạo, Ethiopia, Guiana thuộc Pháp, Gabon, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Guyana, Kenya, Liberia, Mali, Mauritania, Niger, Nigeria, Panama, Paraguay, Peru, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Nam Sudan, Sudan, Suriname, Togo, Trinidad và Tobago, Uganda, Venezuela, Zambia. Bộ y tế Tanzanian coi những hành khách quá cảnh trên 12 giờ hoặc những người bước ra khỏi khu vực sân bay từ các quốc gia kể trên là nguy cơ lây bệnh và yêu cầu họ phải có Chứng nhận tiêm vắc xin sốt vàng.

## Thống kê du kháhc
Hầu hết du khách đến Tanzania đều đến từ các quốc gia sau:

## Xem thêm

* Yêu cầu thị thực đối với công dân Tanzania

## Tham khảo
Chính sách thị thực của Zambia

Du khách đến **[[Zambia]]** phải xin thị thực từ một trong nhữung phái bộ ngoại giao Zambia trừ khi họ đến từ các quốc gia được miễn thị thực hoặc xin thị thực tại cửa khẩu. Du khác có thể lựa chọn thị thực điện tử để thay thế. Tất cả du khách phải sở hữu hộ chiếu có hiệu lực ít nhất 6 tháng. Kể từ tháng 11 năm 2014 Zambia và Zimbabwe cũng cấp thị thực chung.

## Bản đồ chính sách thị thực

## Miễn thị thực
Người sở hữu hộ chiếu được cấp bởi 43 quốc gia và vùng lãnh thổ sau có thể đến Zambia không cần thị thực lên đến 90 ngày mỗi năm nếu là khách du lịch và 30 ngày nếu là công tác:

Ngoài ra, miễn thị thực với người sở hữu hộ chiếu được cấp bởi các vùng lãnh thổ sau:

Tháng 3 năm 2015 Zambia quyết định bãi bỏ thị thực với công dân của các quốc gia COMESA.

Zambia và  đã ký thỏa thuận miễn thị thực song phương.

## Thị thực tại cửa khẩu
Công dân của 95 quốc gia và vùng lãnh thổ sau có thể xin thị thực tại cửa khẩu ở lại lên đến 90 ngày nếu là du lịch và 30 ngày nếu là công tác:

Người sở hữu hộ chiếu ngoại giao và công vụ của bất cứ quốc gia nào đều có thể xin thị thực tại cửa khẩu.

## Thị thực điện tử
Zambia đưa ra hệ thống thị thực điện tử cuối năm 2014. Nó là một cách thay thế thị thực xin tại phái bộ ngoại giao hoặc thị thực tại cửa khẩu. Người sở hữu thị thực có thể ở lại Zambia 90 ngày một năm kể từ ngày nhập cảnh Zambia. Đối với công dân có thể xin thị thực tại cửa khẩu, thị thực điện tử cần 3 ngày làm việc để xử lý và đối với công dân phải xin từ trước là 5 ngày làm việc để xử lý.

Chính sách thị thực của Zambia có một số điểm tương đồng với các nước láng giềng như Zimbabwe và Namibia, khi cũng áp dụng chính sách miễn thị thực cho một số nước và chương trình thị thực điện tử (eVisa).

## Thống kê du khách
Hầu hết du khách đến Zambia đều đến từ các quốc gia sau:

## Xem thêm

*Yêu cầu thị thực đối với công dân Zambian
*Danh sách phái bộ ngoại giao Zambia

## Nguồn
* Nationals who do not require a visa, Department of Immigration
* Nationals requiring visas on arrival or at missions abroad, Department of Immigration
* Nationals requiring visas prior to travel, Department of Immigration
* e-Visa 

## Tham khảo
Trí khôn ở bồ câu

**Trí thông minh ở bồ câu** chỉ về khả năng sử dụng nhận thức của loài bồ câu mà thể hiện qua việc chúng có khả năng nhớ hơn hàng chục tuyến đường, hàng trăm khuôn mặt vài trăm bức ảnh, chúng còn nhận ra được khuôn mặt của chính mình khi nhìn gương. Bộ não của chim bồ câu có kích cỡ chỉ bằng hạt đậu nhưng chim bồ câu thông minh vượt trội trong việc nhận dạng, phân loại các vật thể và thậm chí nêu tên chúng. Loài chim bồ câu đã cho chúng ta thấy rằng chúng cũng có khả năng tốt ngang với trẻ con khi học tập các thứ mới.
## Tổng quan
Chim bồ câu từ lâu đã được biết đến là một loài chim rất thông minh. Bản năng tìm đường về nhà của chúng đã được sử dụng để chuyển thư qua các thành phố và quốc gia (bồ câu đưa thư). Chúng có thị lự tốt hơn con người và đã được lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ huấn luyện để tìm kiếm áo phao màu cam của những người bị thất lạc trên biển. Chúng mang các bức thư tín đến Quân đội Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới thứ I và thứ II, từ đó cứu sống được rất nhiều người đồng thời cung cấp các thông tin chiến lược quan trọng.
## Thí nghiệm
Để hiểu cách thức hoạt động của bộ não chim bồ câu, các nhà khoa học đã chọn ra ba con chim bồ câu và cho chúng xem 128 bức ảnh đen trắng của các vật thể thuộc 16 phân mục cơ bản như sau: trẻ sơ sinh, vỏ chai, bánh, xe ô tô, pháo, chó, vịt, cá, hoa, mũ, chìa khóa, bút máy, điện thoại, kế hoạch, giày dép và cây cối. Sau đó chúng phải dùng mỏ để mổ vào một trong hai biểu tượng khác nhau: biểu tượng chính xác ứng với bức ảnh đó và biểu tượng không chính xác được lựa chọn ngẫu nhiên từ một trong số 15 phân mục còn lại. Những con chim bồ câu này không những đã thành công trong việc học về trò chơi này, mà còn học tiếp được một cách đáng tin cậy 4 tấm ảnh mới trong từng 16 phân mục.
## Tham khảo
* Watanabe, S., Sakamoto, J., & Wakita, M.: "Pigeon's discrimination of paintings by Monet and Picasso", Journal of the Experimental Analysis of Behavior 63 (1995), pp.&nbsp;165–174 (online abstract)(pdf)
* Watanabe, S.: "Van Gogh, Chagall and Pigeons: Picture Discrimination in Pigeons and Humans", Animal Cognition, vol. 4, nos. 3-4 (2001), pp.&nbsp;147–151.
* Jos Monen, Eli Brenner, Jenny Reynaerts: "What does a pigeon see in a Picasso?", Journal of the Experimental Analysis of Behavior 69 (1998), pp.&nbsp;223–226, online version (pdf)
* Ludwig Huber: Visual Categorization in Pigeons
* Porter, D. and Neuringer, A. "Music discriminations by pigeons." Journal of Experimental Psychology: Animal Behaviour Processes, 10 (1984), pp.&nbsp;138–148
## Chú thích
Germany's Next Topmodel (mùa 9)

**Germany's Next Topmodel, Mùa 9** là mùa thứ chín của *[[Germany's Next Topmodel]]* (thường được viết tắt là GNTM) được phát sóng trên mạng lưới truyền hình Đức ProSieben. Chương trình bắt đầu phát sóng vào ngày 6 tháng 2 năm 2014.

Người chiến thắng của mùa giải này là Stefanie Giesinger, 17 tuổi từ Kaiserslautern. Cô giành được: 1 hợp đồng người mẫu với *OneEins GmbH Management*, lên ảnh bìa tạp chí *[[Cosmopolitan (tạp chí)|Cosmopolitan]]* và 1 chiếc *Opel Adam*.

## Các thí sinh

*(Tuổi tính từ ngày dự thi)*

## Thứ tự gọi tên

: Thí sinh được miễn loại 
: Thí sinh bị loại 
: Thí sinh ban đầu bị loại nhưng được cứu
: Thí sinh dừng cuộc thi
: Thí sinh không bị loại khi rơi vào cuối bảng
: Thí sinh chiến thắng cuộc thi

* Thứ tự gọi tên chỉ lần lượt từng người an toàn
* Trong tập 2, Ina, Laura H. & Pauline dừng cuộc thi vì lý do cá nhân còn Fata buộc phải dừng cuộc thi sau khi không nhận được visa cho chuyến bay tới Los Angeles.
* Trong tập 9, Nancy, Samantha và Sarah rơi vào cuối bảng nhưng không ai trong số họ đã bị loại.
* Trong tập 10, Karlin tuy được chọn trong thử thách casting nhưng cô đã không được phép trở lại Los Angeles vì cô ấy không có visa. Do đó, cô không có mặt tại buổi loại trừ, nhưng cô đã được phép ở trong cuộc thi.
* Trong tập 11, Anna và Samantha rơi vào cuối bảng. Anna dừng cuộc thi, và Samantha cũng đã bị loại. Heidi tiết lộ rằng Anna sẽ ở lại nếu cô ấy đã không dừng cuộc thi.
* Trong tập 12, Karlin quay trở lại cuộc thi. Ngoài ra, trong tập này thì Aminata ban đầu bị loại nhưng cô đã được cứu bởi các giám khảo.

### Buổi chụp hình

* **Tập 1:** Ảnh chân dung vẻ đẹp ở bãi biển
* **Tập 2:** Tạo dáng trong vườn với trăn 
* **Tập 3:** Ảnh thẻ người mẫu chuyên nghiệp; Lơ lửng với bóng bay trên đường tàu lượn cao tốc
* **Tập 4:** Video mở đầu chương trình
* **Tập 5:** Tạo dáng ở bãi biển với người mẫu nam theo cặp
* **Tập 6:** Hóa thân thành nam và nữ theo cặp; Tạo dáng với nhện và bị sơn bột kim tuyến
* **Tập 7:** Đánh nhau trong nhà hàng
* **Tập 8:** Người phụ nữ thổ dân châu Mỹ; video thời trang về nữ cao bồi
* **Tập 9:** Những kiểu khóc trong thời trang 1920
* **Tập 10:** Nhảy ra từ trực thăng trong đầm hạ hội sặc sỡ
* **Tập 11:** Gái điếm với xe trong trời mưa
* **Tập 12:** Tạo dáng với những đứa trẻ nô đùa
* **Tập 13:** Ảnh bìa tạp chí *[[Cosmopolitan (tạp chí)|Cosmopolitan]]*
* **Tập 14:** Phong cách trên thuyền chài bị đâm ở sao Hỏa
* **Tập 15:** Ngôi sao nhạc rock trên sân khấu

## Tham khảo
Rising Sun / Heart, Mind and Soul

***Rising Sun/Heart, Mind and Soul*** là đĩa đơn tiếng Nhật thứ năm của Tohoshinki, phát hành ngày 19 tháng 4 năm 2006 bởi Rhythm Zone.

## Danh sách bài hát
### CD

### CD+DVD
**CD**

**DVD**
#Rising Sun (Music Video)
#Interview

## Xếp hạng

## Ngày phát hành

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Nguyệt thực tháng 1, 2018

Nguyệt thực toàn phần đã diễn ra vào ngày 31 tháng 1 năm 2018. Mặt Trăng xuất hiện dưới dạng siêu trăng, với cận điểm vào ngày 30 tháng 1. Nguyệt thực trước đó là vào tháng 9 năm 2015. 

Vì cũng là dịp trăng xanh (là ngày trăng tròn thứ hai trong cùng một tháng), người ta gọi là **[[Nhật thực#Trăng máu|Mặt Trăng máu]] siêu xanh**. Sự trùng hợp này xảy ra vào ngày 30 tháng 12 năm 1982 cho bán cầu phía đông, và trước đó vào ngày 31 tháng 3 năm 1866.  Lần xuất hiện tiếp theo sẽ là vào ngày 31 tháng 1 năm 2037, một Chu kỳ Meton (19 năm) sau đó

## Bối cảnh

Nguyệt thực xảy ra khi Mặt Trăng đi qua bóng của Trái Đất. Khi nguyệt thực bắt đầu, bóng tối của Trái Đất sẽ làm mờ Mặt Trăng. Sau đó, bóng tối bắt đầu "che khuất" một phần của Mặt trăng, biến nó thành một màu nâu sẫm màu (thường - màu sắc có thể thay đổi tùy theo điều kiện khí quyển). Mặt Trăng chuyển sang màu đỏ vì sự tán xạ Rayleigh (cùng một hiệu ứng làm cho bầu trời hoàng hôn có màu đỏ) và sự khúc xạ ánh sáng đó bởi bầu khí quyển của Trái Đất vào bóng của nó.

Mô phỏng sau đây cho thấy sự xuất hiện gần đúng của Mặt Trăng đi qua bóng của Trái Đất. Phần phía Bắc của Mặt trăng gần tâm nhất của bóng tối, làm cho nó có màu đen và đỏ.

## Tổng quan
### Có thể thấy được
Thái Bình Dương đã được xoay về phía Mặt Trăng vào lúc xảy ra nguyệt thực. Trung và Đông Á (bao gồm hầu hết Siberia), Philippines, Indonesia, New Zealand và hầu hết Úc đã có một cái nhìn tốt về hiện tượng của mặt trăng này trong bầu trời buổi tối. Đối với Tây Á, tiểu lục địa Ấn Độ, Trung Đông và Đông Âu, nguyệt thực đang diễn ra khi Mặt Trăng mọc.
 

Dọc theo bờ biển phía Tây Hoa Kỳ, giai đoạn toàn phần diễn ra bắt đầu vào lúc 4:51 tối giờ PST. Càng xa hơn về phía đông, sự bắt đầu của các giai đoạn bán phần càng gần với Trăng lặn. Ví dụ như Dọc theo bờ biển Đại Tây Dương của Hoa Kỳ, Mặt Trăng chỉ mới bắt đầu đi vào phần tối nhất của bóng tối trên Trái Đất, vùng đất u uẩn, lúc 6:48 sáng giờ EST khi nó biến mất khỏi tầm nhìn phía dưới đường chân trời tây-tây bắc. Khoảng thời gian của toàn bộ pha là 77 phút, với Mặt trăng theo dõi qua phần phía nam bóng của Trái Đất. Trong giai đoạn toàn phần, quầng tối phía dưới của Mặt Trăng sáng hơn quầng tối phía trên.

## Tham khảo
Người Malaysia gốc Ấn Độ

**Người Malaysia gốc Ấn Độ** hay **người Ấn Độ Malaysia** (tiếng Tamil: *மலேசிய இந்தியர்க*, phiên âm: *Malēciya intiyarka*; tiếng Malaysia: Orang India Malaysia) bao gồm những người Ấn Độ di cư từ tiểu lục địa Ấn Độ đến Malaysia từ tiểu lục địa Ấn Độ, và con cháu của họ.

Vào năm 2015 có khoảng 2 triệu người tự xác định là "người Ấn Độ" có quốc tịch Malaysia, bao gồm những người sinh ra ở Malaysia và người gốc Ấn Độ, với phần lớn là người Tamil Dravida.

Hầu hết người Malaysia gốc Ấn là hậu duệ từ những người di cư từ Ấn Độ trong thời Malaya thuộc địa của Anh. Có khả năng làn sóng di cư đầu tiên từ tiểu vùng Nam Á đến Đông Nam Á xảy ra khi cuộc xâm lăng của Asoka đối với cuộc viễn chinh của Kalinga và Samudragupta về phía Nam.

Ngày nay người gốc Ấn là nhóm lớn thứ ba ở Malaysia sau người Malay và người Malaysia gốc Hoa.

## Tham khảo
Thượng Hảo Vương

**Thượng Hảo Vương** (chữ Hán: 上好王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
## Danh sách
* Cao Câu Ly Bình Cương Thượng Hảo Vương (có thụy hiệu khác là Nguyên Vương)
* Cao Câu Ly Dương Cương Thượng Hảo Vương (có thụy hiệu khác là Nguyên Vương)
## Xem thêm
* Nguyên Vương
* Thượng Vương
* Xuyên Vương
Ngụy Cao Đế

**Ngụy Cao Đế** (*[[chữ Hán]]*:魏高帝)  có thể là những nhân vật được truy tôn sau:
## Danh sách
*Ngụy Cao Đế Tào Đằng
*Ngụy Cao Đế Nhiễm Chiêm
## Xem thêm
*Cao Đế
*Chu Cao Đế
*Ngụy Minh Đế
*Ngụy Phế Đế
*Ngụy An Hy Vương
*Ngụy Nguyên Đế
*Ngụy Bình Đế
*Ngụy Văn Đế
*Ngụy Tuyên Vũ Đế
*Ngụy Quận Trung Hiến Vương
*Ngụy Vũ Ý Vương
*Ngụy Vũ Vương
*Ngụy Văn Chính Công
Minh Thần Tông (định hướng)

**Minh Thần Tông** (*[[chữ Hán]]*:明神宗) có thể là những vị hoàng đế nhà Minh sau:
## Danh sách
*Minh Thần Tông Chu Doãn Văn: vị hoàng đế thứ 2 của nhà Minh, tuy nhiên miếu hiệu Thần Tông không được Minh Thành Tổ chấp nhận, sau này Hoằng Quang Đế nhà Nam Minh truy tôn miếu hiệu khác là Huệ Tông.
*Minh Thần Tông Chu Dực Quân: vị hoàng đế thứ 14 của nhà Minh.
## Xem thêm
*Thần Tông
*Lý Thần Tông
*Minh Nguyên Tông
*Minh Cung Tông
*Triều Tiên Thuần Tông
Chu Văn Đế

**Chu Văn Đế** (*[[chữ Hán]]*:周文帝) có thể là những nhân vật lịch sử quan trọng sau:
## Danh sách
*Chu Văn Đế Cơ Xương (truy tôn, thụy hiệu thật là Văn Vương) 
*Chu Văn Đế Vũ Văn Thái (truy tôn, thụy hiệu thật là Văn Vương, trước đó gọi là Văn Định Văn Công)
*Chu Văn Đế ( một trong những đội viên đầu tiên của Việt nam tuyên truyền giải phóng quân )

## Xem thêm
* Văn đế
* Thánh Văn Đế
* Anh Văn Đế
* Hiếu Văn Đế
* Triệu Văn Đế
* Yên Văn Đế
* Hán Văn Đế
* Mạc Văn Đế
* Chu Văn Vương
* Chu Văn công
* Chu Cao Đế