Tràn dịch khớp gối

**Tràn dịch khớp gối**, hay còn gọi là **tụ dịch trong khớp gối**, xảy ra khi tích tụ dịch khớp dư thừa trong hoặc xung quanh khớp gối. Tình trạng này có nhiều nguyên nhân phổ biến, bao gồm viêm khớp, chấn thương dây chằng hoặc sụn chêm, hoặc tụ dịch trong các bao hoạt dịch, một tình trạng được gọi là viêm bao hoạt dịch trước xương bánh chè.

## Dấu hiệu và triệu chứng
Các dấu hiệu và triệu chứng của tràn dịch khớp gối phụ thuộc vào nguyên nhân gây tích tụ quá mức dịch khớp trong khớp gối. Mặc dù dịch khớp đóng vai trò bôi trơn, giảm xóc và vận chuyển chất dinh dưỡng, nhưng khi lượng dịch khớp quá nhiều có thể là nguyên nhân của nhiều triệu chứng khác nhau, bao gồm:

### Đau
Đau khớp gối do thoái hóa khớp thường xảy ra khi khớp đang chịu tải, do đó đau thường giảm khi nghỉ ngơi.

### Sưng
Đầu gối bên tràn dịch nhìn to hơn đầu gối bên kia. Bọng phình quanh xương vùng gối trông rõ khi so với gối bên còn lại. 

### Cứng khớp
Khi khớp gối chứa quá nhiều dịch, gập hoặc duỗi khớp có thể khó hoặc gây đau. Dịch cũng có thể ở phía sau gối khi duỗi thẳng chân.

### Chấn thương
Ở người chấn thương gối có thể ghi nhận vết bầm tím hoặc biến dạng ở phía trước, hai bên hoặc phía sau gối. Việc chịu tải lên khớp gối có thể khó và đau nhiều. Vết bầm tím ban đầu có màu đỏ sau đó chuyển từ tím xanh sang xanh lục hoặc vàng trong quá trình lành lại.

## Nguyên nhân
Các bệnh lý gây tràn dịch khớp gối có thể:

* Viêm khớp gối 
* Chấn thương quá sức do lặp đi lặp lại
* Viêm khớp dạng thấp 
* Nhiễm trùng 
* Bệnh gút 
* Bệnh giả gút
* Viêm bao hoạt dịch trước xương bánh chè (viêm bao hoạt dịch khớp gối)
* U nang
* Ung thư

Việc mắc bệnh thoái hóa khớp hoặc tham gia các môn thể thao rủi ro cao liên quan đến các chuyển động chuyển hướng và chạy nhanh đột ngột ảnh hướng lên khớp gối — ví dụ như bóng đá hoặc quần vợt — dẫn đến khả năng bị tràn dịch khớp gối.  

## Chẩn đoán/Hình ảnh

### Khám lâm sàng
Bác sĩ hoặc nhân viên y tế khác có thể đánh giá ban đầu bằng khám triệu chứng thực thể. Các nghiệm pháp lâm sàng bao gồm kiểm tra bằng mắt thường, dấu ba động/sóng vỗ, dấu bập bềnh xương bánh chè, dấu hiệu bóng bay hoặc kết hợp các dấu hiệu. Các nghiệm pháp lâm sàng này giúp nghĩ đến các chẩn đoán lâm sàng, độ tin cậy bị ảnh hưởng bởi người khám và tình huống cụ thể.  

### Chụp X-quang
X-quang cho hình ảnh 2 chiều giúp hình dung khớp được chụp. Trong trường hợp chấn thương, chụp X-quang giúp loại trừ đa số các kiểu gãy xương, trật khớp hoặc biến dạng. Đối với trường hợp không do chấn thương, chụp X-quang có thể xác định hoặc loại trừ một số nguyên nhân gây đau khớp gối như viêm, giả gút hoặc tuổi tác.

### Siêu âm
Hình ảnh siêu âm được sử dụng tại phòng khám như một công cụ chẩn đoán để hình dung chính xác hơn về vùng tràn dịch và kích thước của nó. Đây cũng là một công cụ hiệu quả để hướng dẫn điều trị như chọc hút dịch khớp. 

### Chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp cộng hưởng từ (MRI) phát hiện các bất thường của xương, tổn thương dây chằng, gân hoặc sụn. Một số chấn thương gây tổn thương mô mềm không thể nhìn thấy trên phim X-quang có thể cần phải chụp MRI. 

### Xét nghiệm máu
Nếu một bên gối bị sưng, đỏ và sờ thấy nóng so với gối bên kia, bác sĩ có thể nghĩ đến viêm khớp (viêm khớp dạng thấp, bệnh gút, giả gút, v.v.), nhiễm trùng (viêm khớp nhiễm khuẩn) hoặc tràn máu khớp (máu trong khoang khớp). Xét nghiệm máu giúp xác định số lượng bạch cầu, tốc độ lắng máu, nồng độ protein phản ứng C hoặc axit uric. Nếu xét nghiệm máu cho thấy sự hiện diện của kháng thể bệnh Lyme, điều này gợi ý một biểu hiện muộn của bệnh Lyme, được gọi là viêm khớp Lyme. 

### Chọc hút khớp
Chọc hút khớp hay chọc hút lấy dịch khớp là thủ thuật lấy dịch từ bên trong khớp gối để xét nghiệm, dịch khớp được phân tích theo các hướng chẳng hạn như đếm tế bào, nuôi cấy vi khuẩn và tìm tinh thể, ví dụ như axit uric (mononatri urat) hoặc tinh thể canxi pyrophosphat dihydrat thường thấy trong bệnh giả gút .

## Chữa trị

### Điều trị bảo tồn
Việc điều trị tràn dịch khớp gối phụ thuộc vào nguyên nhân gây sưng. Các biện pháp chung như nghỉ ngơi, chườm đá và thuốc giảm đau như acetaminophen (paracetamol) và NSAID thường được khuyến cáo. Chymotrypsin, trypsin và Diclofenac cũng được khuyến nghị. Chườm nóng có thể giúp giãn các cơ khớp gối ở một số người.

### Điều trị viêm
Một số nguyên nhân gây tràn dịch có thể được điều trị bằng thuốc nếu được chẩn đoán là do viêm. Những trường hợp như vậy bao gồm viêm khớp dạng thấp, bệnh Lyme, bệnh gút hoặc giả gút.  

### Tháo dịch khớp
Ngoài chức năng chẩn đoán, chọc hút dịch khớp có thể được sử dụng để tháo dịch khớp dư thừa ra khỏi khoang khớp. Lượng dịch hút ra có thể ít hoặc nhiều, và có thể cần phải làm lại nhiều lần nếu tràn dịch tái phát. 

### Điều trị phẫu thuật
Đối với các nguyên nhân nhiễm trùng có thể phải điều trị rửa khớp bằng nội soi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài