Lý thái hậu (Hậu Thục)

**Lý Thái hậu** (chữ Hán: **李太后**; tên riêng không rõ; mất năm 965) là mẹ của Mạnh Sưởng, vị hoàng đế cuối cùng của nước Hậu Thục trong thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc. Bà là phi tần của Mạnh Tri Tường (Thục Cao Tổ) và được tôn làm Thái hậu sau khi con trai lên ngôi.

## Xuất thân
Không rõ năm sinh của Lý Thái hậu, chỉ biết bà là người Thái Nguyên. Trước khi trở thành thiếp của Mạnh Tri Tường, bà từng là thiếp của Lý Tồn Húc, khi đó là người kế vị của Lý Khắc Dụng, Tiết độ sứ Hà Đông.

Sau đó, bà được ban cho Mạnh Tri Tường làm thiếp, có khả năng với vai trò hầu hạ con gái của Lý Khắc Dụng – người được gả cho Mạnh Tri Tường làm chính thất.

## Khi là thiếp của [[Mạnh Tri Tường]]
Vào năm 918 hoặc 919, Lý thị mộng thấy một ngôi sao rơi vào bụng mình. Bà kể lại giấc mộng này với chính thất của Mạnh Tri Tường (về sau được truy tôn là Quỳnh Hoa Đại Trưởng công chúa), người cho rằng đây là điềm lành và cho phép bà hầu hạ Mạnh Tri Tường.

Cuối năm 919, bà sinh con trai thứ ba cho Mạnh Tri Tường là Mạnh Nhân Tán, người sau này đổi tên thành Mạnh Sưởng.

Năm 934, Mạnh Tri Tường – khi đó là Thục vương thần thuộc Hậu Đường – tự xưng hoàng đế. Do Quỳnh Hoa Đại Trưởng công chúa đã qua đời, ông truy tôn bà làm hoàng hậu, đồng thời phong Lý thị làm *phu nhân* (夫人), sau thăng làm *quý phi* (貴妃).

## Khi là Thái hậu
Cuối năm 934, Mạnh Tri Tường qua đời. Mạnh Nhân Tán lên ngôi, đổi tên thành Mạnh Sưởng. Năm 935, ông tôn Lý Quý phi làm **Thái hậu**.

Sử sách ghi nhận Lý Thái hậu là người thông minh, có phán đoán tốt. Tuy nhiên, bà hiếm khi trực tiếp can dự vào triều chính. Trường hợp đáng chú ý nhất là vào năm 957, khi bà lo ngại rằng quyền chỉ huy quân đội Hậu Thục rơi vào tay những người thiếu năng lực.

Bà từng khuyên Mạnh Sưởng rằng dưới thời Lý Tồn Húc và Mạnh Tri Tường, chỉ những tướng có công lao và kinh nghiệm thực chiến mới được giao binh quyền. Trái lại, các tướng đương thời như Vương Triệu Viễn, Y Thẩm Trưng, Hàn Bảo Trinh và Triệu Sùng Thao đều trẻ tuổi, ít kinh nghiệm, được trọng dụng chủ yếu vì quan hệ thân cận. Theo bà, chỉ có Cao Ngạn Trù – một lão tướng gốc Thái Nguyên – là người đáng tin cậy.

Tuy nhiên, Mạnh Sưởng không nghe theo lời khuyên của bà.

## Sau khi Hậu Thục diệt vong
Năm 964, nhà Tống chinh phục Hậu Thục. Mạnh Sưởng đầu hàng và cùng Lý Thái hậu bị đưa về kinh đô Khai Phong.

Năm 965, sau khi đến Khai Phong, Tống Thái Tổ tiếp đãi họ rất trọng hậu, xưng hô với Lý Thái hậu là “Quốc mẫu”, an ủi bà không cần lo lắng và hứa sẽ cho bà hồi hương nếu có dịp. Lý Thái hậu nói mình là người Thái Nguyên và mong được trở về đó an hưởng tuổi già.

Do Thái Nguyên khi ấy thuộc quyền kiểm soát của Bắc Hán, đối thủ của nhà Tống, Tống Thái Tổ coi lời nói này là điềm lành, rất vui mừng và hứa sẽ cho bà hồi hương sau khi diệt Bắc Hán. Ông cũng ban thưởng cho bà rất nhiều của cải.

Không lâu sau, Mạnh Sưởng qua đời tại Khai Phong. Lý Thái hậu không khóc, chỉ rưới rượu xuống đất và nói:

Sau đó, bà tuyệt thực và qua đời vài ngày sau. Tống Thái Tổ thương tiếc, cho an táng trọng thể cả Mạnh Sưởng và Lý Thái hậu tại Lạc Dương.

## Tham khảo
* *Tân Ngũ Đại sử*, quyển 64
* *Tống sử*, quyển 479
* *Tư trị thông giám*, quyển 279, 293
* *Tục Tư trị thông giám*, quyển 4
* *Thập quốc xuân thu*, quyển 50