Sông Atbarah

**Sông Atbarah** (; transliterated: Nahr 'Atbarah), còn được biết đến với tên **Sông Nile Đỏ** hay **Sông Nile Đen**, là một con sông ở phía đông bắc châu Phi. Nó khởi nguồn từ phía tây bắc Ethiopia, cách Hồ Tana khoảng 50&nbsp;km về phía bắc và cách Gondar 30&nbsp;km về phía tây . Sau đó sông trải dài khoảng 805&nbsp;km (500&nbsp;mi) trước khi đến hợp lưu sông Nile ở vùng trung bắc Sudan, tại vị trí đô thị Atbarah (). Các phụ lưu bao gồm sông Tekezé, có lẽ là phần khởi nguồn của Atbarah, vì sôngTekezé chảy một đoạn dài trước khi hợp lưu hai con sông tại  (at 14° 10' N, 36° E) đông bắc Sudan. Sông Atbarah là phụ lưu cuối của sông Nile trước khi sông đổ ra Địa trung hải.

Trong phần lớn thời gian hằng năm, lưu lượng dòng sông này chỉ lớn hơn một dòng suối nhỏ. Tuy nhiên trong mùa mưa (từ tháng 7 đến tháng 10), mực nước sông Atbarah có khi dâng cao đến 18&nbsp;ft (5 m) so với mực nước thông thường. Tại thời điểm này, con sông trở thành hàng rào tự nhiên ngăn cách phía bắc và nam của Amhara (vùng) thuộc Ethiopia. Ngoài Tekezé, các phụ lưu quan trọng khác của Atbarah bao gồm Shinfa River bắt nguồn từ phía tây Hồ Tana, và Greater Angereb khởi nguồn từ phía bắct thành phố Gondar.

## Lịch sử
Ghi nhận sớm nhất về sông Atbarah là bởi Strabo (16.4.8), khi đó ông ghi chép con sông với tên *Astaboras* (). Các tác giả cổ đại khác đề cập đến cái tên này bao gồm Agatharchides, ông ghi nhận nó dưới tên  *Astabaras* (),  và Ptolemy (Geography 4.7). Richard Pankhurst và các tác giả khác tranh luận rằng tên này nên được hiểu là "Sông của người Boras", where *asta* can be related to Proto-Nubian *asti* "water", while *-boras* can be linked to a number of Roman allusions to a tribe named the Bora (Bera), who lived near Meroe, and another tribe named the *Megabares* ( in Eratosthenes and Strabo,  in Pliny the Elder). Pliny the Elder provides a slightly different etymology of Astaboras, stating that "in the language of the local people" the name means "water coming from the shades below" (*[[Natural History (Pliny)|N.H.]]* 5.10).

Tháng 4 năm 1898 một trận đánh quan trọng đã diễn ra cạnh con sông trong Anglo-Egyptian invasion of Sudan 1896–1899 giữa lực lượng Mahdist và Liên quân Anglo-Egyptian dưới sự chỉ huy của Lord Kitchener, which resulted in the destruction of the 20,000-strong Mahdist detachment.

Năm 1964, the river was dammed by the Khashm el-Girba Dam near Kassala in Sudan to provide irrigation to the newly built town of Halfa Dughaym in an otherwise fairly arid region and to resettle the Sudanese population driven away by the Aswan High Dam (Sad al-Aali) in Egypt, which flooded 500&nbsp;km of the Nile Valley in southern Egypt and northern Sudan.

Construction on a $1.9 billion twin dam project about 20&nbsp;km upstream from the confluence of the Upper Atbara and Setit rivers, the Rumela and Burdana dams, began in 2011 and was inaugurated by President Omar al-Bashir in February 2017.

## Hydrology
Average monthly flow (1912&ndash;1982) of the Atbarah measured approximately 25&nbsp;km upstream of its mouth, measured in m3/s:


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize  = width:600 height:220
PlotArea   = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2010
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:250 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Jan.
  bar:Feb text:Feb.
  bar:Mar text:March
  bar:Apr text:April
  bar:May text:May
  bar:Jun text:June
  bar:Jul text:July
  bar:Aug text:August
  bar:Sep text:Sept.
  bar:Oct text:Oct.
  bar:Nov text:Nov.
  bar:Dec text:Dec.

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 7.5
  bar:Feb from:0 till: 2.9
  bar:Mar from:0 till: 0.3
  bar:Apr from:0 till: 1.4
  bar:May from:0 till: 2.9
  bar:Jun from:0 till: 28.4
  bar:Jul from:0 till: 569.5
  bar:Aug from:0 till: 2002.7
  bar:Sep from:0 till: 1291.0
  bar:Oct from:0 till: 289.1
  bar:Nov from:0 till: 61.1
  bar:Dec from:0 till: 19.0

PlotData=
  bar:Jan at: 7.5 fontsize:S text: 7.5 shift:(-10,5)
  bar:Feb at: 2.9 fontsize:S text: 2.9 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 0.3 fontsize:S text: 0.3 shift:(-10,5)
  bar:Apr at: 1.4 fontsize:S text: 1.4 shift:(-10,5)
  bar:May at: 2.9 fontsize:S text: 2.9 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 28.4 fontsize:S text: 28.4 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 569.5 fontsize:S text: 569.5 shift:(-10,5)
  bar:Aug at: 2002.7 fontsize:S text: 2002.7 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 1291.0 fontsize:S text: 1291.0 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 289.1 fontsize:S text: 289.1 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 61.1 fontsize:S text: 61.1 shift:(-10,5)
  bar:Dec at: 19.0 fontsize:S text: 19.0 shift:(-10,5)


## Xem thêm
* Danh sách sông Ethiopia
* Danh sách sông Sudan

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Maps of Ethiopia - Perry–Castañeda Library Map Collection, University of Texas