open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Di cốt hang Hươu Đỏ

**Người hang Hươu Đỏ** (dịch theo tiếng Anh: **Red Deer Cave people**), còn gọi là **người động Mã Lộc** (; "mã lộc" nghĩa là hươu đỏ), là di cốt người tiền sử được biết gần đây nhất có đặc điểm không giống với người hiện đại. Hóa thạch được định tuổi vào thời kỳ ấm Bølling–Allerød, tức nằm trong khoảng 14,5 đến 11 Ka (Ka: *Kilo annum*, ngàn năm), được tìm thấy trong động Mã Lộc (马鹿洞) và động Long Lâm (隆林洞) ở Vân Nam, Trung Quốc. Năm 2012 có tài liệu định tuổi lại là 11,510 ± 255 Ka.

Hóa thạch thể hiện có một sự kết hợp các đặc điểm cổ xưa và hiện đại, và có dự kiến coi họ là một loài riêng biệt của con người đã tồn tại cho đến thời gian gần đây và đã tuyệt chủng mà không góp phần vào gen của người hiện đại.

Bằng chứng cho thấy những con hươu lớn đã được nấu chín trong hang Hươu Đỏ, dẫn đến đặt tên hang như vậy.

## Phát hiện
Năm 1979, một phần hộp sọ người tiền sử sống trong hang tìm thấy ở hang Longlin ở Quảng Tây, Trung Quốc. Những di cốt tiếp theo được tìm thấy khi khai quật hang Maludong (hang Hươu Đỏ) ở tỉnh Vân Nam.

Hóa thạch *người Hang Hươu Đỏ* được định tuổi bằng cacbon-14 sử dụng than củi tìm thấy trong tầng chứa hóa thạch, cho ra tuổi giữa 14,5 và 11 Ka, và năm 2012 có tài liệu định tuổi lại là 11,510 ± 255 Ka. Vào thời gian này tất cả loài người tiền sử khác, kể cả Neanderthal, được cho là đã chết. Vì thế "người Hang Hươu Đỏ" có thể là gần đây hơn so với *[[Homo floresiensis]]* (với tên gọi "Hobbit") có vào 13 Ka trước đây.

 
## Giải phẫu
Mặc dù có tuổi tương đối gần đây, hóa thạch thể hiện các đặc điểm của con người nguyên thủy hơn. "Người Hang Hươu Đỏ" có đặc điểm đặc biệt khác với người hiện đại, bao gồm: mặt phẳng, mũi rộng, cằm hàm không có phần nhô ra, răng hàm lớn, lông mày nổi bật, xương sọ dày, và kích thước não ở mức trung bình.

## Tình trạng như một loài riêng biệt
Các đặc điểm vật lý của "người Hang Hươu Đỏ" gợi ý rằng đó có thể là một loài trước đây chưa được khám phá của người tiền sử. Các nhà khoa học đã phát hiện ra họ thì không muốn phân loại chúng như một loài mới. Chris Stringer ở Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London cho rằng những người này có thể là một kết quả của sự giao phối giữa người Denisova và người hiện đại. Một số nhà khoa học khác thì hoài nghi, và cho rằng những đặc điểm đó vẫn là trong các biến thể khả dĩ của quần thể *[[Homo sapiens]]*.

Các nghiên cứu gần đây dựa trên một hóa thạch xương đùi dài dường như chỉ ra họ có mối quan hệ gần gũi với con người cổ đại như *[[Homo habilis]]* hoặc *[[Homo erectus]]*.

## Xem thêm
* Các dòng di cư sớm thời tiền sử
* Tiến trình tiến hóa loài người
* Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Defining ‘human’ – new fossils provide more questions than answers (article by Darren Curnoe in *The Conversation*, March 15, 2012) 
* Enigma Man: A Stone Age Mystery (Aired by ABC TV on Tuesday 24 June 2014, 8:30pm)
* Human Timeline (Interactive) – Viện Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).
Konstantinos I của Hy Lạp

**Konstantinos I của Hy Lạp**  (1868-1923) là vua Hy Lạp từ năm 1913 sau khi vua Georgios I bị ám sát đến khi thoái vị nhường cho con trai- Vương tử Alexandros làm vua vào năm 1917, ông lên ngôi vào năm 1920 sau khi Vua Alexandros mất và thoái vị cho con trai Vương tử Georgios vào năm 1922. Ông là con trai trưởng của Vua Georgios I của Hy Lạp và Hoàng hậu Olga Constantinova của Nga (cháu nội của Nga hoàng Nikolai I). Ông tham gia Quân đội Hy Lạp và chiến đấu trong Chiến tranh Hy Lạp-Thổ Nhĩ Kỳ (1897). Ông được thăng cấp Thiếu tướng. Ông trị vì Hy Lạp trong giai đoạn Thế chiến thứ nhất. Sau khi Hy Lạp thất bại trong Chiến tranh Hy Lạp-Thổ Nhĩ Kỳ (1919-1922), ông thoái vị và sống lưu vong cho tới khi mất ở Ý

## Tham khảo
John Layfield

**John Charles Jayfield** là một đô vật chuyên nghiệp người Mỹ. Hiện anh đang làm việc cho WWE và đồng thời anh là bình luận viên của WWE. Anh từng giành được rất nhiều danh hiệu dưới tên là **JBL** trong WWE như WWE Champion và các chức vô địch khác.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*
*
Kalisto (đô vật)

**Emanuel Alejandro Rodriguez** là một đô vật chuyên nghiệp người Mexico-Mỹ. Anh hiện đang thi đấu cho WWE dưới tên võ đài là **Kalisto**. Anh là cựu vô địch Mỹ (WWE). Anh là cựu thành viên của The Lucha Dragons cùng với Sin Cara, đội của anh từng được NXT Tag Team Champion.

## Sự nghiệp đấu vật biểu diễn

### Independent circuit (2006–2011)

### Lucha Libre AAA Worldwide (2011–2012)

### Various promotions (2012–2013)

### WWE

#### NXT (2013–2015)

#### United States Champion (2015–2016)

#### Brand switches (2016–2017)

#### Cruiserweight division (2017–nay)

## Danh hiệu và chức vô địch

* **Gladiadores Aztecas de Lucha Libre Internacional**
** GALLI Championship (1 lần)
* ***Pro Wrestling Illustrated***
** PWI ranked him No. 25 of the 500 best singles wrestlers in the *PWI 500* in 2016
* **WWE**
** NXT Tag Team Championship (1 lần) – với Sin Cara
** WWE Cruiserweight Championship (1 lần)
** WWE United States Championship (2 lần)
** Slammy Award for OMG Shocking Moment of the Year (2015)
** NXT Tag Team Championship #1 Contender's Tournament (2014) – với Sin Cara
* **Other accomplishments**
** Jeff Peterson Memorial Cup (2012)
** King of Flight Tournament (2013)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* 
* Dragon Gate USA profile
* Southside Wrestling Entertainment profile
Động Pa Thơm

**Động Pa Thơm** hay *động Tiên Hoa* là hang động trong núi đá ở xã Pa Thơm, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên.

Động Pa Thơm là động dạng karst trong núi đá vôi. Động có tên theo tiếng dân tộc Thái là "*Thẩm Nang Lai*", nghĩa là "hang Tiên Hoa", vì thế một số tài liệu gọi tên là hang hoặc động *Tiên Hoa*. Động mang nhiều huyền thoại và truyền thuyết đẹp về tình yêu đôi lứa.

Động được xếp hạng di tích cấp quốc gia theo quyết định số 309/QĐ BVHTTDL ngày 22/01/2009.

## Vị trí
Động ở gần biên giới Việt-Lào, cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ chừng 30&nbsp;km về phía tây nam. Động nằm ở rìa xã Pa Thơm, giáp với xã Na Ư.

Từ thành phố tìm về xã Noong Luống phía tây nam, rồi theo đường dọc dòng Nậm Nứa (Nậm Rốm) đi về phía tây qua Đồn Biên phòng Pa Thơm đến trung tâm xã là bản Pa Sa Lào, xã Pa Thơm thì rẽ lên núi theo hướng nam. Động cách trung tâm xã cỡ 5&nbsp;km. 

## Khảo sát
Động Pa Thơm nằm ở lưng chừng núi. Chính giữa lối vào là một khối đá khổng lồ giống như đầu voi đang rủ xuống. Chiều sâu động khoảng hơn 350 m chạy theo hướng Nam. Động có 9 vòm lớn nhỏ, rộng khoảng 20 m. Lối vào động giáp cửa động là ba khối đá lớn chắn ngang nằm uốn lượn như một con trăn khổng lồ ngăn đôi động và tạo thành hai lối vào ra. Vào sâu bên trong du khách sẽ bị cuốn hút bởi vẻ đẹp lung linh huyền ảo của nhũ đá, mỗi một nhũ đá là một hình tượng khác nhau với đủ sắc màu óng ánh.

Động có nhiều nhũ đá mang những hình hài hết sức sống động, màu sắc huyền ảo, lung linh dưới ánh nến. Bên vách là những khối nhũ đá như những dòng thác lớn đang chảy, óng ánh bạc làm cho cảnh quan càng thêm vẻ huyền bí nhưng cũng không kém phần thơ mộng.

Du lịch thăm hang đã được tổ chức từ lâu. Tuy nhiên việc bảo vệ di tích đang bị xem nhẹ. Nhiều hiện tượng xâm hai, từ chặt cây, lấy nhũ đá đến viết vẽ lung tung làm xấu di tích.

## Chỉ dẫn

## Tham khảo

## Xem thêm
* Tháp Mường Luân
* Hang Mường Tỉnh
* Động Xá Nhè

## Liên kết ngoài
Jon Stewart

**Jon Stewart** (tên thật là **Jonathan Stuart Leibowitz**, sinh ngày 28 tháng 11 năm 1962) là một diễn viên hài người Mỹ, nhà văn, nhà sản xuất, đạo diễn, diễn viên, nghiên cứu truyền thông và cựu chương trình truyền hình. Từ năm 1999 đến 2015, ông là chủ * [[The Daily Show]] *, một chương trình tin tức châm biếm được phát sóng trên Comedy Central.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Daily Show profile
* 
* 
*
Bánh in Rakugan

**Bánh in Rakugan** là một loại wagashi, được làm từ hỗn hợp bột gạo (ngũ cốc) nhào với mạch nha và đường, ép vào khuôn rồi sấy khô để đạt độ ẩm dưới 10%. Rakugan được xem là một loại bánh ngọt cao cấp nên thường được dùng để bày biện và thết đãi trong các tiệc trà.

## Tham khảo
Randy Savage

**Randy Mario Poffo** (15 tháng 11 năm 1952 – 20 tháng 5 năm 2011), được biết dưới tên võ đài là **"Macho Man" Randy Savage**, là một đô vật chuyên nghiệp đã nghỉ hưu người Mỹ và là một bình luận viên, ông được biết đến với thời gian anh ở World Wrestling Federation (WWF) và ở World Championship Wrestling (WCW). Ông được công nhận là một trong những đô vật giỏi nhất trong lịch sử.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Professional Wrestling Hall of Fame Profile 
* WWE Alumni Profile
* Randy Savage Profile at Wrestling Valley 
* Professional wrestling record for Randy Savage from The Internet Wrestling Database

* 
* Randal Savage Online Memorial
* Randy Savage obituary and biography written by Dave Meltzer
New Romantics (bài hát)

"**New Romantics**" là bài hát của nữ ca sĩ kiêm sáng tác nhạc người Mỹ Taylor Swift, nằm trong album phòng thu thứ 5 *[[1989 (album của Taylor Swift)|1989]]* (2014). Là bài hát bổ sung trong phiên bản đặc biệt của album độc quyền tại Target, "New Romantics" ra mắt trên iTunes ngày 3 tháng 3 năm 2015 dưới dạng đĩa đơn quảng bá thứ 5 và đạt hạng 71 trên ''Billboard'' Hot 100 nhờ lượng đĩa kỹ thuật số. Năm kế đến, "New Romantics" phát hành trên trạm phát thanh contemporary hit radio Hoa Kỳ vào ngày 23 tháng 2 năm 2016 thông qua hãng Big Machine Records và Republic Records dưới dạng đĩa đơn thứ 7 của *1989*.

## Những người thực hiện
;Thu âm
* Thu âm tại MXM Studios (Stockholm, Thụy Điển)
* Phối khí tại MixStar Studios (Virginia Beach, Virginia)
* Biên tập tại Sterling Sound (Nova Iorque)
* Sony/ATV Tree Publishing, Taylor Swift Music (BMI) và MXM (ASCAP) (giám sát bởi Kobalt Songs Music Publishing, Inc.)

;Thực hiện
Đội ngũ tham gia sản xuất *1989* dựa trên phần bìa ghi chú.
*Taylor Swift&nbsp;– hát chính, sáng tác, hát nền
*Max Martin&nbsp;– sản xuất, sáng tác, keyboard, dương cầm, lập trình
*Shellback&nbsp;– sản xuất, sáng tác, hát nền, guitar, keyboards, trống, lập trình, bass
*Michael Ilbert&nbsp;– thu âm
*Sam Holland&nbsp;– thu âm
*Cory Bice&nbsp;– trợ lý thu âm
*Serban Ghenea&nbsp;– phối khí
*John Hanes&nbsp;– kỹ sư phối khí
*Tom Coyne&nbsp;– biên tập

## Xếp hạng

## Chứng nhận doanh số

## Lịch sử phát hành

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Neighbours

***Neighbours*** (tạm dịch: *Hàng xóm*) là một bộ phim kịch truyền hình Úc. Nó lần đầu tiên được phát sóng trên Seven Network trên 18 tháng 3 năm 1985. Nó được tạo ra bởi Reg Watson, người đề xuất ý tưởng thực hiện một chương trình tập trung vào những câu chuyện thực tế và đóng vai người lớn và thanh thiếu niên nói chuyện cởi mở và giải quyết vấn đề của họ với nhau. Seven quyết định ủy thác các chương trình sau sự thành công của *Sons and Daughters*, được phát sóng trên mạng. Mặc dù thành công tại Melbourne, *Neighbours* tụt lại trên thị trường Sydney và đấu tranh trong nhiều tháng trước khi Seven hủy nó. Chương trình được ngay lập tức mua lại mạng đối thủ Ten. Sau khi tiếp sản xuất của chương trình, các mạng mới đã xây dựng bộ bản sao vì Seven phá hủy các gốc để ngăn chặn đối thủ của nó từ việc thu thập chúng. Ten bắt đầu sàng lọc *Neighbours* vào ngày 20 tháng 1 năm 1986, cởi nơi trước loạt rời đi và bắt đầu với tập phim 171. *Neighbours*từ đó đã trở thành bộ phim truyền hình dài nhất trong truyền hình Úc và vào năm 2005, nó được giới thiệu chung vào Logie Hall of Fame. Ngày 11 tháng 1 năm 2011 *Neighbours* đã được chuyển đến kênh truyền hình Eleven.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* ''Neighbours'' tại trang web chính thức của Úc
* ''Neighbours'' tại trang web chính thức Vương quốc Anh
* 
* 
* ''Neighbours'' tại What's on TV
* ''Neighbours''  tại trang Facebook chính thức
Kīlauea

**Kīlauea** (; tiếng Hawaii: ) là một núi lửa hình khiên hiện đang hoạt động tại quần đảo Hawaii, và là núi lửa tích cực nhất trong số năm núi lửa tạo nên đảo Hawaii. Kīlauea tọa lạc tại bờ nam của đảo, có tuổi từ 300.000 đến 600.000 và nổi lên trên mặt biển khoảng 100.000 năm trước. Đây là đảo trẻ thứ nhì được tạo ra từ điểm nóng Hawaii và hiện là trung tâm phun trào của chuỗi núi ngầm Hawaii-Emperor.

Núi lửa Kīlauea là một trong những núi lửa có hoạt động liên tục và lâu dài nhất trên thế giới. Đỉnh của Kīlauea thường không có đỉnh núi rộng và phẳng.

Các rãnh dung nham (caldera) của núi lửa giữa mặt đỉnh có tên là Kīlauea Caldera.

Kīlauea có một hệ thống rãnh dung nham phong phú, nơi nó tạo ra những dòng lava chảy ra khỏi đỉnh hoặc các khe nứt ở các khu vực khác trên đồng bằng núi lửa.

Một số rãnh dung nham quan trọng bao gồm Rãnh Dung Nham East Rift và Rãnh Dung Nham Southwest Rift.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*  CNN Published on ngày 5 tháng 5 năm 2018
* 
* Hawaii Groundwater & Geothermal Resources Center by the University of Hawaii at Manoa
* The Geothermal Collection by UH Manoa
* Hawaii Volcanoes National Park website
* Hawaiian Volcano Observatory's Kīlauea website 
* Hawaiian Volcano Observatory's Kīlauea eruption update website (updated daily)
* 
* Live webcam of Halema`uma`u Crater
* Littoral lava fountains at ocean entry 18 and 21 Aug 2008
* Kilauea Visitor Center
* Video footage of the March 2011 Kamoamoa Fissure Eruption and the collapse of Puʻu ʻŌʻō crater
Bambino (nhóm nhạc)

**Bambino** (Hangul: 밤비노) là nhóm nhạc nữ Hàn Quốc với 4 thành viên được thành lập bởi JS Entertainment vào năm 2015. Nhóm ra mắt với single "Oppa, Oppa" vào ngày 23 tháng 6. Bambino vốn là girl group kém nổi tại Hàn, hầu như chỉ được biết đến qua những scandal.

## Lịch sử

### Trước khi debut
Bambino tạo Facebook chính thức của họ vào ngày 12 tháng 9 năm 2014 với một hình ảnh teaser của bốn thành viên và họ bắt đầu công việc quảng bá. Họ bắt đầu biểu diễn tại các trường trung học và đại học với các bài hát "New Thang" của Redfoo, "Up&Down" của EXID, "Uptown Funk" của Mark Ronson.

Thành viên Eunsol nhận được nhiều sự chú ý của các fan K-pop, một số đoạn video do fan chụp cô đã thu hút hơn một triệu lượt xem.

### 2015: Ra mắt
Ngày 5 tháng 6, thông qua Facebook chính thức, Bambino bắt đầu đăng những hình ảnh với nội dung rằng họ sẽ debut với single "Oppa, Oppa".

Nhóm chính thức ra mắt công chúng ngày 23 tháng 6 năm 2015 và tổ chức showcase của họ tại 27 địa điểm ở Dongdaemun, Seoul. Bambino được biệt danh là "fancam nữ thần".

Nhóm này đã thực hiện một video 360 VR thể hiện tài năng vũ đạo của họ, tính đến nay, đã có 5 triệu lượt xem và 20.000 thích.

### Scandal
Vào tháng 8 năm 2015, trong một buổi biểu diễn tại trường trung học, thành viên Hadam bị chỉ trích nặng nề vì mặc quần short trông như quần lót và không mặc nội y khi nhảy. Đầu năm 2016, cô tiếp tục bị chỉ trích khi dùng nước đổ vào giữa ngực cùng những biểu cảm, động tác khêu gợi quá mức, kiểu trang phục quá ngắn và trông thiếu lịch sự trên sân khấu.

## Thành viên
* Hadam (Min Hadam 하담) 
* Dahee (Jung Dahee 다희) 
* Eunsol (Park Eunsol 은솔)
* Minhee (Lee Minhee 민희)

## Tham khảo
Trịnh Trân

**Trịnh Trân** có thể là tên của:

* Trịnh Trân - nhà văn hóa cuối đời Thanh trong lịch sử Trung Quốc
* Trịnh Trân, tướng lĩnh quân đội nhân dân Việt Nam
WWE Roadblock

**WWE Roadblock**, hay còn gọi là **NXT Roadblock** từ năm 2022, là một chuỗi sự kiện đấu vật chuyên nghiệp được sản xuất bởi WWE, một tổ chức quảng bá đấu vật chuyên nghiệp có trụ sở tại Connecticut. Sự kiện này được thành lập vào tháng 3 năm 2016 và sự kiện khai mạc này có tên đơn giản là Roadblock và được phát sóng độc quyền trên dịch vụ phát trực tuyến WWE Network. Sự kiện thứ hai sau đó được tổ chức vào tháng 12 năm 2016 với tên , ngoài WWE Network, nó còn được phát sóng trên các cửa hàng trả tiền cho mỗi lần xem (PPV) truyền thống. Trùng hợp với việc mở rộng thương hiệu được giới thiệu lại vào tháng 7 năm 2016, sự kiện thứ hai này được tổ chức dành riêng cho các đô vật đến từ thương hiệu Raw. Roadblock đã bị ngừng sau sự kiện thứ hai này; tuy nhiên, vào năm 2022, WWE đã hồi sinh sự kiện này cho thương hiệu đang phát triển NXT của mình và kể từ đó nó được tổ chức hàng năm vào tháng 3 như một sự kiện thường niên của NXT.

Tiêu đề của sự kiện liên quan đến lịch trình của nó. Sự kiện đầu tiên được đặt tên để tham chiếu đến vị trí ban đầu của nó vào tháng 3 trên "Road to WrestleMania". Với sự kiện thứ hai được tổ chức vào tháng 12, tiêu đề của nó ám chỉ đây là sự kiện phát trực tiếp và PPV cuối cùng của WWE trong năm 2016. Kể từ năm 2022, tiêu đề của nó ám chỉ vị trí của nó trên con đường hướng tới NXT Stand & Deliver, tuần lễ WrestleMania hàng năm của sự kiện.

## Lịch sử
WWE ban đầu có một buổi biểu diễn tại gia được lên lịch vào ngày 12 tháng 3 năm 2016, tại Ricoh Coliseum ở Toronto, Ontario, Canada và có tựa đề là "March to WrestleMania: Live from Toronto." Để tiếp tục xây dựng hướng tới WrestleMania 32 vào tháng sau, WWE quyết định phát sóng sự kiện trực tiếp và độc quyền trên dịch vụ phát trực tuyến của họ là WWE Network. Họ cũng đổi tên sự kiện thành Roadblock, ám chỉ vị trí của nó hướng đến "Road to WrestleMania".

Vào tháng 7 năm đó, WWE giới thiệu lại phần mở rộng thương hiệu, nơi họ lại phân chia các thương hiệu Raw và SmackDown, nơi các đô vật được chỉ định độc quyền biểu diễn tại thương hiệu đó. Tính năng trả tiền cho mỗi lượt xem (PPV) dành riêng cho thương hiệu cũng được trả lại. Tên Roadblock được sử dụng lại cho sự kiện PPV và WWE Network tháng 12 độc quyền của Raw. Nó có tựa đề  do đây là PPV cuối cùng của năm. Đây cũng sẽ là sự kiện cuối cùng mang tên Roadblock vì Roadblock đã tạm ngừng hoạt động và không có sự kiện nào được lên lịch cho năm 2017.

Roadblock đã được hồi sinh cho một tập đặc biệt của NXT vào ngày 8 tháng 3 năm 2022, với tên gọi "NXT Roadblock"; sự kiện này đóng vai trò mở đầu cho Stand & Deliver, chương trình cuối tuần WrestleMania của NXT tại Dallas.

## Tổ chức

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa

***Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa*** () là cuốn từ điển Hán-Nôm cổ nhất trong lịch sử tiếng Việt, được biên soạn vào năm Tân Tỵ giữa thế kỷ 15 và thế kỷ 18. Ba bản cổ nhất còn lại được lưu tại Viện Viễn Đông Bác cổ, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, và Hiệp hội Châu Á; trong đó thì bản của Viện Nghiên cứu Hán Nôm được cho là bản cổ nhất còn bản của Hiệp hội Châu Á (1761) là bản mới nhất.

## Nội dung
Tác phẩm này mở đầu với hai lời tựa khác nhau: một bằng văn xuôi chữ Hán và bài tựa riêng bằng thơ Nôm. Theo tác giả, cuốn từ điển này giúp ích cho những người theo con đường khoa cử và cả những người muốn đọc các kinh sách nhà Phật. Lời tựa Nôm bắt đầu với câu lục bát, tiếp theo là bài song thất lục bát, và kết thúc với một bài thơ lục bát. Bài tựa đề cao chữ Nôm nước Đại Việt là chữ chính đáng của thánh hiền, đi ngược với quan điểm "chính thống" của triều đình vốn chú trọng đến chữ Nho. Trong khi đó bài tựa chữ Hán lại chú trọng đến chữ Nho và không nhắc gì đến chữ Nôm. Theo lời tựa này thì tác phẩm *Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa* bổ nghĩa cho cuốn *[[Chỉ nam phẩm vị]]* () do Sĩ Nhiếp soạn thuở trước.

*Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa* có tổng cộng 3.394 mục từ chữ Hán, mỗi mục có lời chua bằng chữ Nôm để làm sáng nghĩa. Theo Trần Xuân Ngọc Lan, 82% các chữ Nôm trong từ điển là chữ giả tá mượn âm, và 18% là chữ ghép.

## Tác giả và năm xuất bản
Việc minh định tác giả và năm trước tác của cuốn từ điển này đến nay vẫn chưa ngã ngũ vì nội dung sách không ghi rõ. Tựa sách thì ghi "niên thứ Tân Tị mạnh xuân cốc nhật" (). Hơn nữa mỗi bản đều ghi người soạn khác nhau. Bản của Hiệp hội Châu Á thì đề sách do "túc tăng Pháp Tính" soạn. Các học giả Nguyễn Tài Cẩn, Trần Văn Giáp và Đào Duy Anh thì cho rằng Pháp Tính là hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc, con gái Chúa Trịnh Tráng. Trong khi đó Lê Văn Quán, Trần Xuân Ngọc Lan, và Nguyễn Đình Hòa thì khẳng định rằng soạn giả không thuộc nữ giới vì "tăng" phải là đàn ông xuất gia; "ni" mới là đàn bà. Bản của Hiệp hội Châu Á cũng ghi rõ sách in "hoàng triều Cảnh Hưng nhị thập nhị", chiếu theo tây lịch là năm 1761. Các bản kia đều không ghi chi tiết này. Keith W. Taylor thì cho rằng tựa sách và từ điển có thể do hai tác giả khác nhau; Taylor và Trần Xuân Ngọc Lan cũng chỉ ra rằng bản của Viện Nghiên cứu Hán Nôm không kèm danh hiệu "túc tăng" và có lẽ được xuất bản năm 1641. John D. Phan cũng đồng tình với năm 1641. Ngô Đức Thọ căn cứ trên một số chữ húy kỵ thì kết luận rằng sách được soạn năm 1401.

## Tham khảo

## Đọc thêm
* 
* 
* 
* 
*
Berta Cáceres

**Berta Isabel Cáceres Flores** (4 tháng 3 năm 1973 – 3 tháng 3 năm 2016) là một nhà hoạt động môi trường Hondura và là nhà lãnh đạo bản địa của người Lenca, và đồng sáng lập và điều phối viên của Hội đồng Nhân dân và Tổ chức bản địa của Honduras (COPINH). Bà từng giành giải thưởng môi trường Goldman năm 2015.

Bà đã bị những kẻ xâm nhập vũ trang giết chết tại nhà, sau nhiều năm bị đe dọa.

## Tiểu sử
Cáceres sinh ra ở La Esperanza (Intibuca). Bà lớn lên trong cảnh bạo lực Trung Mỹ trong năm 1970, và với một mô hình vai trò nhân đạo trong nhà cô của mẹ bà, Berta Flores, là một nữ hộ sinh và xã hội nhà hoạt động làm bà đỡ những người tị nạn từ El Salvador và chăm sóc cho họ. Bà học tốt nghiệp đại học ngành sư phạm.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Slammy Award

**Slammy Award** là một chương trình được tổ chức bởi WWE, đây là chương trình trao giải, tương tự như giải Oscar và Grammy Award, trao giải cho các đô vật chuyên nghiệp và cá nhân khác trong WWE, chẳng hạn như các nhà bình luận và các nhà quản lý.

## Tham khảo
Nexus

**Nexus** có thể là:
*Google Nexus, một dòng thiết bị di động chạy hệ điều hành Android do Google hợp tác sản xuất cùng một đối tác OEM
*The Nexus (nhóm đô vật chuyên nghiệp).
*2C-B (hay Nexus), một chất thức thần thuộc họ 2C
Nguyễn Tường (định hướng)

**Nguyễn Tường** hay **Nguyễn Văn Tường** là một cái tên người Việt. Một số nhân vật nổi bật mang tên này như:

* Đại thần Nguyễn Văn Tường (1824–1886), đại thần phụ chính của nhà Nguyễn.
* Linh mục Phêrô Nguyễn Văn Tường (1853–1917), tu sĩ Công giáo và chí sĩ cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ 20.
* Phong Nhã (1924–2020), tên thật Nguyễn Văn Tường, nhạc sĩ Việt Nam
Total Divas

**Total Divas** là một loạt chương trình truyền hình của WWE được chiếu vào 28/7/2013 trên E!. Chương trình này có sự góp mặt của các diva trong WWE và có cả đô vật nghỉ hưu huyền thoại là Daniel Bryan.
Tetrabromoethan

**Tetrabromoethane** (TBE) là một hydrocarbon halogenation, công thức hóa học là C2H2Br4. Mặc dù 3 phân tử brom có thể gắn với 1 phân tử carbon tạo ra 1,1,1,2-tetrabromoethane, nhưng đây không phải là nhiệt động lực học thuận lợi, vì vậy trên thực tế tetrabromoethane là 1,1,2,2-tetrabromoethane, với mỗi phân tử carbon gắn kèm với 2 phân tử brom.

TBE có Khối lượng riêng cao bất thường trong một hợp chất hữu cơ, gần 3 g/mL, do phần lớn chứa 4 phân tử Brom. TBE là một chất lỏng ở nhiệt độ phòng, và được dùng để tách quặng khoáng vật từ đá thích hợp bằng các phương pháp nổi ưu tiên (preferential flotation).

## Tham khảo
Corypha

***Corypha*** là một chi cọ (họ Arecaceae), có nguồn gốc tại Ấn Độ, Đông Dương, Malaysia, Indonesia, Philippines, New Guinea, miền đông bắc Úc (bán đảo Cape York, Queensland).

Đây là những loài cọ lớn, với những lá hình quạt to có cuống dài 2–5 m. Chúng đạt chiều cao 20–40 m và đường kính thân cây 1-2,5 m. Tất cả các loài chỉ ra hoa một lần và chết sau khi tụ quả. Chúng lớn tương đối chậm.

## Các loài
Các loài gồm:
# *[[Corypha lecomtei]]* Becc. ex Lecomte, 1917 - Thái Lan, Việt Nam, Lào, Campuchia. Cọ lá buôn, cọ lá buông.
# *[[Corypha microclada]]* Becc., 1921 - Philippines
# *[[Corypha taliera]]* Roxb., 1820 - Tây Bengal, Bangladesh, Myanmar
# *[[Corypha umbraculifera]]* L., 1753 - Sri Lanka, miền nam Ấn Độ; Thái Lan, Cambuchia, Myanmar, quần đảo Andaman. Bối diệp tông, bối diệp thụ, bối đa. 
# *[[Corypha utan]]* Lam., 1786 (đồng nghĩa *C. elata*, *C. gebang*) - Assam, quần đảo Andaman, Đông Dương, Malaysia, Indonesia, Philippines, New Guinea, Queensland, Lãnh thổ Bắc Úc. Cọ lá buôn cao, cọ lá bối.

## Thư viện ảnh

Hình:Cory utan 070909 0263 rwg.jpg|*[[Corypha utan]]*.


## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
* 
*PACSOA: ''Corypha'' index 
*PACSOA: ''Corypha utan'' in Australia 
*Kunth, Karl Sigismund ''Corypha miraguama'', *Nov. Gen.*, 1816, 1, p.&nbsp;298. Truy cập 2012-8-4. 
*The Old Market Gardens and Nurseries of London — No. 10, (52 MB file from archive.org) *Journal of Horticulture, Cottage Gardner* v. 57, ngày 29 tháng 3 năm 1877, p.&nbsp;238. Truy cập 2012-7-31. The Journal records John Fraser as bringing *Corypha miraguama* back from Cuba in 1807. See also Kunth, 1816, same location.
Macabre (ban nhạc)

**Macabre** là một ban nhạc extreme metal thành lập tại Chicago, Illinois. Họ kết hợp thrash metal, death metal, và grindcore (có khi với cả giai điệu folk) để tạo nên phong cách mà họ gọi là **murder metal**. Về phần lời, ban nhạc tập trung vào những kẻ giết người hàng loạt, những vụ thãm sát và một chút hài hước máu me. Đa phần lời dựa trên các câu truyện có thật về những nhân vật tai tiếng. Hãng đĩa hiện tại của họ là Decomposed Records.

Macabre được ảnh hưởng bởi những nghệ sĩ hardcore punk, grindcore, và death metal nước Mỹ và Anh, từ The Accüsed và Cryptic Slaughter tới Possessed và Napalm Death.

## Đĩa nhạc
* *Shitlist* (1987)
* *[[Grim Reality (EP)|Grim Reality]]* (1987)
* *Shitlist* (1988, 7")
* *[[Gloom (album)|Gloom]]* (1989)
* *Nightstalker* (1991, 7")
* *[[Sinister Slaughter]]* (1993)
* *[[Behind the Wall of Sleep (EP)|Behind the Wall of Sleep]]* (1994, EP) 
* *[[Unabomber (album)|Unabomber]]* (1999, EP)
* *[[Dahmer (album)|Dahmer]]* (2000)
* *[[Capitalist Casualties / Macabre]]* (2001, cùng Capitalist Casualties)
* *[[Macabre Minstrels: Morbid Campfire Songs]]* (2002)
* *[[Drill Bit Lobotomy]]* (2002, 7")
* *[[Murder Metal]]* (2003)
* *[[Macabre Electric & Acoustic Two CD Set]]* (2004)
* *[[True Tales of Slaughter and Slaying]]* (2006, DVD)
* *Grim Reality* (2008) 
* *[[Human Monsters]]* (2010, EP)
* *[[Grim Scary Tales]]* (2011)
* *[[Slaughter Thy Poser]]* (2012, EP)

## Thành viên
* Corporate Death (Lance Lencioni) - guitars, giọng
* Nefarious (Charles Lescewicz) - guitar bass, giọng
* Dennis the Menace (Dennis Ritchie) - trống

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Koduck

là một loài Pokémon trong loạt seri Pokémon do Nintendo và Game Freak sản xuất. Được tạo ra bởi Ken Sugimori, Psyduck xuất hiện lần đầu tiên trong game Pokémon Red and Blue và phần tiếp theo sau này. Psyduck được lồng tiếng Nhật bởi&nbsp; Rikako Aikawa &nbsp;và tiếng Anh bởi Michael Haigney.

Psyduck được tạo hình vô cùng ngộ nghĩnh, hài hước với khuôn mặt ngơ ngác lúc nào cũng như đang không hiểu chuyện gì. Nó có đặc điểm là suy nghĩ được rất ít, đầu óc thường xuyên trống rỗng và luôn trong bộ dạng ôm đầu vì hay bị đau đầu. Khi có một ai đó nói nhiều, phàn nàn hoặc thúc giục, thậm chí chỉ cần nghe thấy âm thanh cũng khiến nó bị đau đầu. Là một Pokemon hệ thủy, một con Vịt nhưng lại không biết bơi.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* [Psyduck on Bulbapedia](http://bulbapedia.bulbagarden.net/wiki/Psyduck_(Pokémon))
*
Dahmer (album)

***Dahmer*** là một album chủ đề của ban nhạc grindcore/death metal người Mỹ Macabre, được phát hành năm 2000. Các track trong album xoay quanh cuộc đời của kẻ giết người hàng loạt Jeffrey Dahmer với phần lời được viết một cách hài hước. Một số track là biến tấu của những bài hát đại chúng, gồm *[[When Johnny Comes Marching Home]]* (*In the Army Now*), *[[Over the River and Through the Wood]]* (*Grandmother's House*), *[[Charlie and the Chocolate Factory]]* (*Jeffrey Dahmer and the Chocolate Factory*).

## Danh sách track

# "Dog Guts" – 3:15
# "Hitchhiker" – 3:30
# "In the Army Now" – 1:29
# "Grandmother's House" – 2:27
# "Blood Bank" – 2:17
# "Exposure" – 2:15
# "Ambassador Hotel" – 3:52
# "How 'Bout Some Coffee" – 1:58
# "Bath House" – 1:53
# "Jeffrey Dahmer and the Chocolate Factory" – 1:01
# "Apartment 213" – 2:38
# "Drill Bit Lobotomy" – 1:39
# "Jeffrey Dahmer Blues" – 2:28
# "McDahmers" – 1:30
# "Into the Toilet with You" – 1:43
# "Coming to Chicago" – 1:36
# "Scrub a Dub Dub" – 3:23
# "Konerak" – 1:51
# "Media Circus" – 0:22
# "Temple of Bones" – 1:39
# "Trial" – 2:04
# "Do the Dahmer" – 1:35
# "Baptized" – 1:31
# "Christopher Scarver" – 2:23
# "Dahmer's Dead" – 0:33
# "The Brain" – 1:17

## Thành phần tham gia

* Corporate Death - guitar, giọng
* Nefarious - bass, giọng
* Dennis The Menace - trống
* Neil Kernon - sản xuất
## Chú thích
Cercocarpus ledifolius

***Cercocarpus ledifolius*** là một loài gỗ gụ núi còn có tên là **gỗ gụ núi lá xoăn**. Loài phổ biến hầu khắp miền Tây nước Mỹ cũng như vùng Baja California ở Mexico.

## Mô tả
*Cercocarpus ledifolius* là một loài cây bụi nhánh rậm lớn hoặc cây xanh có thể đạt đến chiếu cao 10 m (33 feet). Những chiếc lá xanh đậm dài đến 4&nbsp;cm (1,6 inch) và hình mũi giáo, cạnh lá có thể cuộn tròn phía dưới. Hoa bao gồm một ống nhỏ nâu nhạt từ đó nhô ra một bộ nhụy dài, như lông vũ bao phủ trên lông nâu nhạt um tùm. Những bông hoa được sắp xếp vào các cụm hoa, mỗi cụm gồm 3 hoa. Quả là một quả bế phủ lông chỉ dài từ nữa tới 1&nbsp;cm (0,2-0,4 inch). Loại thực vật này mọc trên núi thấp và dốc.

Loại cây này có rất nhiều công dụng chữa bệnh cho nhiều nhóm người Mỹ bản địa, chẳng hạn Paiute và Shoshone.

## Tuổi
*Cercocarpus ledifolius* có khả năng đạt đến tuổi thọ cực lớn đến 1350 năm, mặc dù những cây đạt đến tuổi này đã bị đốn hạ. Điều này khiến cho loài trở thành một trong những thực vật có hoa sống lâu nhất được biết đến.

Tuổi thọ lớn hơn được quy cho nhiều loại cây ô liu khác nhau (*[[Olea europaea]]*) và một cây sung thiêng (*[[Ficus religiosa]]*) tại Sri Lanka trồng vào năm 283 TCN, nhưng ngày trồng đã gây tranh cãi. Tài liệu 1.350 năm được trích dẫn ở đây cũng có tiềm năng không chính xác do tác giả không chắc thời điểm chi tiết. Nhiều cây già được biết còn tồn tại, nhưng là dòng hóa, không phải là cá thể.

## Chú thích
Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1986

**Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1986** là trận đấu bóng đá diễn ra ngày 29 tháng 6 năm 1986 tại sân vận động Azteca ở Thành phố México giữa hai đội Argentina và Tây Đức để xác định nhà vô địch của giải vô địch bóng đá thế giới 1986. Và sau 90 phút đá chính thức, đội Argentina giành chức vô địch với chiến thắng 3–2 đầy nghẹt thở. Đây là lần thứ 2 đội tuyển Argentina giành được chức vô địch của giải bóng đá lớn nhất hành tinh, sau lần đầu vào năm 1978.

## Đường đến trận chung kết

## Chi tiết

**Cầu thủ xuất sắc nhất trận:**
Karl-Heinz Rummenigge (Tây Đức)
**Trọng tài chính**
Romualdo Arppi Filho ()
**Trợ lý trọng tài**
Erik Fredriksson ()
Berny Ulloa Morera ()

## Tham khảo
Kiến trúc Việt Nam

**Kiến trúc Việt Nam** là kiểu xây dựng và trang trí họa tiết của người Việt qua quá trình phát triển lịch sử và có sự tiếp thu, dung hợp của các nền kiến trúc trong khu vực và thế giới. Kiến trúc kiểu Việt Nam hình thành theo nhu cầu ở, che nắng che mưa và là nơi về sau khi làm việc. Kiến trúc của người Việt thể hiện qua các công trình từ đình, đền, miếu, mạo, chùa, chiền, nhà thờ họ, thành quách, cung điện và kiến trúc nhà ở. Có ba thời kì kiến trúc chính gồm kiến trúc Cổ đại, Trung đại, Cận đại và Hiện đại.

## Thời cổ đại

Kiến trúc cổ đại của người Việt trước khi ảnh hưởng bởi Trung Hoa: Đời sống phát triển con người biết dựng nhà tranh để ở và sàn cao để tránh thú dữ. Vật liệu xây dựng là gỗ, tre. Con người đã mô tả đời sống của mình trên trống đồng. Theo hình có 2 kiểu nhà mái cong lên như thuyền và mái cong xuống như mai rùa. Thế kỉ 2 trước lịch tây, An Dương Vương bảo đắp đất xây thành Cổ Loa hình xoắn ốc và là kiến trúc thành đầu tiên của người Việt.
Trong thời kì phong kiến, kiến trúc Việt đã du nhập những ảnh hưởng từ Trung Hoa, trong giai đoạn này kiến trúc Việt chịu ảnh hưởng của kiến trúc Phật giáo.
## Thời Cận-Hiện đại

Kiến trúc thời Cận đại và Hiện đại của người Việt đã chịu ảnh hưởng từ phương Tây rõ rệt, đồng thời đã có sự tiếp thu, dung hợp kiến trúc Đông-Tây với bản sắc riêng để định hình nên kiến trúc như ngày nay.
* Thời thuộc Pháp: Thực dân Pháp đã đem văn hóa phương Tây ảnh hưởng vào Việt Nam. Xi măng bắt đầu được rộng dùng rộng rãi. Cách xây dựng kiến trúc bê tông truyền vào nước ta. Các kiến trúc phương Tây nổi bật ở nước ta là Nhà hát lớn Hà Nội, nhà thờ Đức Bà... Công trình nổi bật của kiến trúc Việt - Tây là lăng Khải Định, cung An Định.
* Thời nay: Khi độc lập đất nước bắt đầu phát triển hội nhập tiếp thu văn hóa nhiều nước. Chẳng chỉ nước Việt mà là cả thế giới gây thành văn hóa hiện đại. Cũng vậy kiến trúc đặc điểm cao to rộng, cầu kì, lộng lẫy, giản dị nhưng sang trọng.

## Xem thêm
* Kiến trúc cổ Việt Nam
* Quy thức kiến trúc cổ Việt Nam
* Hoa Hạ
* Lạc Việt

## Tham khảo
Sự kiện Dansgaard-Oeschger

Trong cổ khí hậu học, **sự kiện Dansgaard-Oeschger** (thường viết tắt là **sự kiện D-O**) là sự biến động khí hậu nhanh chóng, và đã xảy ra 25 lần vào thời kỳ băng hà cuối cùng. Một số nhà khoa học công bố rằng các sự kiện xảy ra gần tuần hoàn với thời gian định kỳ là bội số của 1.470 năm, tuy nhiên điều này vẫn còn là tranh luận.

Sự kiện được đặt tên theo hai nhà nghiên cứu cổ khí hậu học người Đan Mạch là Willi Dansgaard và Hans Oeschger.

Tính chu kỳ của khí hậu tương tự như vậy trong thế Holocen được gọi là các sự kiện Bond.

## Bằng chứng
Các bằng chứng tốt nhất cho sự kiện Dansgaard-Oeschger có trong lõi băng thu được ở Greenland trong "Dự án khối băng Greenland" (Greenland Ice Sheet Project). Tuy nhiên ở đây chỉ có mẫu đến thời kỳ cuối của gian băng cuối cùng, tức gian băng Eemian.

Bằng chứng lõi băng từ Nam Cực cho thấy rằng các sự kiện Dansgaard-Oeschger có liên quan tới cái gọi là những "cực đại đồng vị Nam Cực" (Antarctic Isotope Maxima) khi so sánh khí hậu của hai bán cầu, các thăng giáng song cực (Bi-polar Seesaw). 
Nếu quan hệ này cũng duy trì cho các băng hà trước đó, dữ liệu Nam Cực cho thấy sự kiện D-O đã có mặt trong thời kỳ băng giá trước đó. Thật không may, ghi nhận lõi băng hiện nay từ Greenland chỉ kéo dài đến thời kỳ băng hà gần đây nhất, nên bằng chứng của sự kiện D-O trong thời kỳ băng hà trước đó là không có trong băng Greenland. Tuy nhiên, công trình của Stephen Barker và các đồng nghiệp đã chỉ ra rằng các dữ liệu Greenland có thể được tái tạo bằng cách thu được từ số liệu của lõi băng Nam Cực. Điều này cho phép việc xây dựng lại một bản ghi Greenland cũ thông qua nguồn gốc của các bản ghi lõi băng Nam Cực cho thời gian đến 1 triệu năm trước.

## Tác động
Ở bán cầu Bắc, nó có dạng các kỳ nóng lên nhanh chóng, thường chỉ trong vài thập kỷ, rồi tiếp theo là lạnh dần trong một thời gian dài hơn. Ví dụ, khoảng 11.500 năm trước đây, nhiệt độ trung bình hàng năm trên dải băng Greenland ấm lên khoảng 8&nbsp;°C trong hơn 40 năm, trong ba đợt theo từng 5 năm (xem Stewart, chapter 13 ), trong đó một thay đổi 5&nbsp;°C trong 30-40 năm là phổ biến hơn.

Sự kiện Heinrich chỉ xảy ra trong những đợt giá lạnh ngay trước kỳ ấm lên của sự kiện D-O, dẫn đến một số người đã cho rằng các chu kỳ D-O có thể gây ra các sự kiện này, hoặc ít nhất là tác động đến tiến trình thời gian của chúng.

Tiến trình của một sự kiện D-O cho thấy sự tăng lên nhanh chóng của nhiệt độ, theo sau là một khoảng thời gian lạnh kéo dài vài trăm năm. Vào thời kỳ lạnh này có sự mở rộng của vành băng địa cực, với khối băng nổi trôi về phía nam qua Bắc Đại Tây Dương.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Introduction to Physical Oceanography  by Robert H. Stewart
* http://content.aip.org/products/esva/Dansgaard_Willi.html  (subscription required) - Photo of Dansgaard and Oeschger in a sub ice trench at Dye-3
Đỗ Kính Tu

**Đỗ Kính Tu** (chữ Hán: 杜敬脩; 1152 – 1216) hay **Lý Kính Tu** (李敬脩) là một đại thần nhà Lý trong lịch sử Việt Nam.

## Quê quán
Đỗ Kính Tu quê ở làng Hậu Ái. Hậu Ái từng là một thôn thuộc tổng Phương Canh, huyện Từ Liêm, tỉnh Hà Đông, nay là xã Sơn Đồng, thành phố Hà Nội (trước năm 2025 thuộc xã Vân Canh, huyện Hoài Đức).

## Sự nghiệp
Năm 18 tuổi, Đỗ Kính Tu trúng cử kỳ thi võ và tham gia quân đội. Đến năm 33 tuổi, đỗ khoa thi tam giáo, vào triều làm quan đến các chức Thái úy, Kiểm hiệu Thái bảo.

Năm 1182, sau khi Thái úy Tô Hiến Thành mất, Đỗ Kính Tu được giữ chức Đế sư (thầy dạy học cho vua nhỏ Lý Cao Tông), ngăn chặn và chấm dứt hoàn toàn âm mưu phế lập của Chiêu Linh thái hậu. sau giữ chức Quốc sư phụ chính thời Lý Cao Tông.

Cuối thời Lý, vùng Đại Hoàng nổi dậy chống triều đình do Phí Lang cầm đầu. Năm 1204, Đỗ Kính Tu được sai đem quân tới đánh dẹp. Triều đình không giành được thắng lợi, vùng Đại Hoàng vẫn trong tình trạng ly khai trung ương tới tận thời Trần. Theo thần tích, Đỗ Kính Tu biết Phí Lang vốn là quan quân, do bất mãn với gian thần Đàm Dĩ Mông mới nổi dậy, nên Đỗ Kính Tu chỉ đánh lấy lệ rồi rút quân.

Năm 1210, trước khi mất, Lý Cao Tông cho gọi Đỗ Kính Tu để ký thác. Lý Cao Tông mất, Đỗ Kính Tu phò Thái tử Sảm lên ngôi, tức vua Lý Huệ Tông, vì vậy được ban quốc tính, nên còn gọi là Lý Kính Tu. Tuy nhiên, quyền lực sau đó lại rơi vào trong tay Tô Trung Từ rồi Trần Tự Khánh.

## Cái chết
Theo thần tích ở thôn Hậu Ái, để chống lũ, Lý Kính Tu đứng ra liên lạc với các làng, rồi thống nhất cho người đào ngòi Trầm Động từ Đồng Trầm thuộc thôn Hậu Ái, qua địa phận các thôn Kim Hoàng, An Trai, Hòe Thị, Thị Cấm, đến cửa chùa Linh Ứng ra sông Nhuệ. Trong triều có người vì việc đó tấu rằng Lý Kính Tu mưu phản, Lý Huệ Tông cho người xét tội. Lý Kính Tu uất ức, bèn trầm mình ở bãi Quân Thần (thuộc Từ Liêm) tự vẫn.

Về bi kịch này, Phan Huy Chú đã viết: “Vỗ về dân xã, dẹp yên giặc giã, dự hàng công lớn mà bỏ mình vì bọn quyền thần tàn bạo”.

Theo Nguyễn Vinh Phúc, có khả năng Lý Kính Tu bị mưu sát bởi âm mưu của thế lực họ Trần trong triều. Tương truyền, đó là năm 1216.

Còn lưu truyền huyền thoại, trước lúc ông lên ngựa để phi ra sông Hồng (quãng Thượng Cát bây giờ) ông đã gọi đủ bảy người gồm vợ và thê thiếp, khuyên họ khi ông chết nên tái giá vì họ còn trẻ, nhưng cả bảy người không nghe và họ đã tuẫn tiết trước ngựa của ông. Ở thôn Hậu Ái bây giờ còn miếu thờ bảy nàng, không xa mộ của ông là mấy.

Các đời vua phong sắc: Tế Thế Hựu Dân, Hiền Lương Dực Bảo, Khai Quốc Đại Vương...

## Thờ phụng
Đỗ Kính Tu được dân làng Hậu Ái lập đền thờ và tôn làm Thành hoàng làng. Năm 1914, đền được tu sửa thành đình. Năm 1989, đình Hậu Ái và lăng mộ Đỗ Kính Tu được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Di tích văn hóa lịch sử quốc gia.

## Trong văn hoá đại chúng

## Tham khảo
* Ngô Sĩ Liên (chủ biên), *Đại Việt sử ký toàn thư*.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Cái chết oan khiên của Thái úy Đỗ Kính Tu
* Cái chết oan khiên của Thái úy Đỗ Kính Tu – Kỳ 2: Bỏ mình vì cường thần
Whitfield Diffie

**Bailey Whitfield 'Whit' Diffie** (sinh 05 tháng 6 năm 1944) là một nhà mật mã học người Mỹ và là một trong những người tiên phong của mật mã khóa công khai.

Bài viết "hướng mới trong mã hóa" của Diffie và Martin Hellman được xuất bản vào năm 1976. Nó giới thiệu một phương pháp phân phối các khóa mật mã hoàn toàn mới, vượt xa theo hướng giải quyết cơ bản của mật mã, phân phối chính. Nó trở nên nổi tiếng với tên trao đổi khóa Diffie-Hellman. Bài báo cũng dường như kích thích sự phát triển công cộng gần như ngay lập tức của một lớp mới của các thuật toán mã hóa, thuật toán khóa đối xứng.

Sau một thời gian làm việc lâu dài tại Sun Microsystems, nơi ông trở thành một Sun Fellow, Diffie đã có hai năm rưỡi làm Phó Chủ tịch phụ trách bảo mật thông tin và mật mã tại Tổng công ty Internet cho tên miền và số (2010-2012), một học giả thỉnh giảng (2009-2010) và một hội viên (2010-2012) tại Trung tâm Spogli Viện Freeman cho an ninh quốc tế và hợp tác tại Đại học Stanford.
Whitfield Diffie và Martin Hellman được trao Giải Turing vì những ý tưởng mật mã hóa khóa công khai và chữ ký số.

## Tiểu sử

Diffie sinh tại Washington, D.C., là con trai của Justine Louise (Whitfield), một nhà văn và học giả, và Bailey Wallys Diffie, dạy lịch sử và văn hóa Iberia tại City College of New York.

Anh quan tâm đến mật mã học từ "lúc 10 tuổi khi cha cậu, một giáo sư, mang về nhà một kệ trọn bộ mật mã của Thư viện City College ở New York."

Ông đã có bằng cử nhân khoa học về toán học từ Học viện Công nghệ Massachusetts năm 1965. Từ năm 1965-1969, ông làm việc cho MITRE Corporation. Ông đã nghiên cứu ở Đại học Stanford. Ông nhận bằng tiến sĩ danh dự từ Học viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ Zürich năm 1992.

## Tác phẩm xuất bản
* *[[Privacy on the Line]]* cùng Susan Landau (1998).
* *New directions in cryptography* cùng Martin Hellman (1976).

## Đọc thêm
* Steven Levy, **, ISBN 0-14-024432-8, 2001.
*Oral history interview with Martin Hellman Oral history interview 2004, Palo Alto, California.
*Wired Magazine biography of Whitfield Diffie
*Crypto dream team Diffie & Hellman wins 2015 "Nobel Prize of Computing" . *[[Network World]]*.
## Chú thích

## Liên kết ngoài

*Cranky Geeks Episode 133 
*Interview with Whitfield Diffie on Chaosradio Express International
*Cranky Geeks Episode 71 
*Risking Communications Security: Potential Hazards of the Protect America Act
*RSA Conference 2010 USA: The Cryptographers Panel 1/6, video with Diffie participating on the Cryptographer's Panel, ngày 21 tháng 4 năm 2009, Moscone Center, San Francisco
Martin Hellman

**Martin Edward Hellman** (sinh ngày 2 tháng 10 năm 1945) là một nhà mật mã học, được biết đến nhiều nhất cho phát minh của ông về mật mã hóa công khai cùng với Whitfield Diffie và Ralph Merkle. Hellman là một nhà cống hiến lâu năm cho cuộc tranh luận bảo mật máy tính và gần đây được biết đến với việc thúc đẩy các nghiên cứu phân tích nguy cơ về các mối đe dọa hạt nhân, bao gồm cả các trang web NuclearRisk.org.

Bài viết "hướng mới trong mã hóa" của Diffie và Martin Hellman được xuất bản vào năm 1976. Nó giới thiệu một phương pháp phân phối các khóa mật mã hoàn toàn mới, vượt xa theo hướng giải quyết cơ bản của mật mã, phân phối chính. Nó trở nên nổi tiếng với tên trao đổi khóa Diffie-Hellman. Bài báo cũng dường như kích thích sự phát triển công cộng gần như ngay lập tức của một lớp mới của các thuật toán mã hóa, thuật toán khóa đối xứng.

Năm 2016, Whitfield Diffie và Martin Hellman được trao Giải Turing vì những ý tưởng mật mã hóa khóa công khai và chữ ký số.

## Tiểu sử
Hellman tốt nghiệp Trung học Khoa học Bronx. Anh tiếp tục lấy bằng cử nhân từ Đại học New York năm 1966, và bằng thạc sĩ tại Đại học Stanford năm 1967 và bằng tiến sĩ năm 1969, tất cả đều về kỹ thuật điện. Từ năm 1968 đến năm 1969, anh làm việc tại Trung tâm nghiên cứu Watson của IBM, nơi anh gặp Horst Feistel. Từ năm 1969 đến năm 1971, anh là trợ lý giáo sư tại MIT. Anh làm giáo sư tại Stanford năm 1971, làm tại đó cho đến năm 1996 khi anh trở thành giáo sư danh dự.
## Chú thích

## Liên kết ngoài

*Oral history interview with Martin Hellman Oral history interview 2004, Palo Alto, California. 
*Martin Hellman's website on the risk of nuclear threat from nuclear war or nuclear terrorism
*"Defusing the nuclear threat and making the world safer"  Announcement of Hellman presentation at U.C. Santa Cruz; Oct. 2008
*Hellman at the 2009 RSA conference , video with Hellman participating on the Cryptographer's Panel, ngày 21 tháng 4 năm 2009, Moscone Center, San Francisco
*
Núi Ibuki

là một núi cao , tại biên giới Maibara, Shiga và Ibigawa, Gifu, Nhật Bản. Là một trong 100 núi nổi tiếng Nhật Bản, nó cũng được đưa vào danh sách 100 núi tại vùng Kinki và 50 núi tại vùng Shiga. Núi Ibuki là ngọn núi cao nhất ở quận Shiga.

## Địa lý
Núi Ibuki là đỉnh cao nhất thuộc dãy núi Ibuki, trải dài từ Bắc vào Nam dọc theo biên giới hai quận Shiga và Gifu. Tọa lạc ở điểm cuối phía nam ngọn núi là dãy núi Suzuka không xa về phía nam. Đồng bằng nhỏ ở chân núi này, Sekigahara, đã trở thành một trong những điểm chiến lược quan trọng nhất trong lịch sử Nhật Bản.

## Thiên nhiên
Núi Ibuki nổi tiếng đón nhận lượng tuyết rơi nhiều nhất thế giới trong lịch sử ghi chép. Vào ngày 14 tháng 2 năm 1927 theo ghi chép của chính quyền, độ sâu của tuyết ở phía trên đỉnh là , là một kỷ lục thế giới. Từ xa xưa, núi Ibuki cũng đã nổi tiếng với số thực động vật hoang dã phong phú và đa dạng, cũng như với hình dáng hùng vĩ.

## Khí hậu

Núi Ibuki có khí hậu lục địa ẩm ướt (dựa theo phân loại khí hậu Köppen *DFB*) với mùa hè ấm và mùa đông lạnh.





## Lộ trình
Núi Ibuki là một trong những ngọn núi dễ leo lên nhất. Thông thường, có hai cách để lên núi. Cách đơn giản nhất là sử dụng đường lái xe Ibuki. Từ bãi đậu xe chỉ mất 10 phút đi bộ đến đỉnh chóp. Có một xe buýt đi từ ga Sekigahara đến bãi đậu xe trong những tháng mùa hè. Phương pháp thứ hai là chỉ cần leo lên núi từ nền bệ. Nhiều người leo núi từ trạm xe buýt Ibuki-Tozanguchi, mất 10 phút bằng xe buýt từ nhà ga Omi Nagaoka trên Tōkaidō Main Line. Cho đến năm 2011, Gondola là một khu nghỉ mát trượt tuyết *Sangome* nửa chừng trên sườn núi. Cả hai đã bị đóng cửa kể từ đó và tất cả thang máy bị loại bỏ.

## Hình ảnh

Mount Ibuki from Mount Ikeda.jpg|từ núi Ikeda
Mount Ibuki from Ibi River 1998-02-16.jpg|từ sông Ibi 
Mount Ibuki (from Maibara Kashiwabara).JPG|từ Maibara
Mount Ibuki from Mount Ryozen (2013-05-17 s2).JPG|từ núi Ryozen
Pond Mishima and Mount Ibuki.jpg|từ Pond Mishima
Mount Ibuki (from Kohoku mizudori station).JPG|từ nhà ga Kohoku mizudori
Mount Ibuki from Shizumagahara.jpg|từ Shizumagahara


## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Official Home Page of the Geographical Survey Institute in Japan
Tuilaepa Aiono Sailele Malielegaoi

**Tuilaepa Lupesoliai Neioti Aiono Sailele Malielegaoi** (sinh ngày 14 tháng 4 năm 1945) là một nhà, kinh tế, chính trị Samoa đã làm thủ tướng Samoa từ năm 1998.

## Tiểu sử

Sinh ra ở Lepa, Samoa, Malielegaoi học phổ thông tại St Joseph's College ở Lotopa; sau đó ông có bằng thạc sĩ từ Đại học Auckland, trở thành người Samoa đầu tiên có bằng thạc sĩ thương mại.
Ông đã làm việc tại Cộng đồng Kinh tế châu Âu và Coopers & Lybrand trước khi được bầu vào Nghị viện Samoa năm 1980.

Tuilaepa là Phó Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Tài chính dưới thời Tofilau ETI Alesana sau khi Đảng Bảo vệ Nhân quyền trở lại nắm quyền dưới chính phủ liên minh của Va'ai Kolone và Tupua. Trong một trong khi ông giữ chức Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Tài chính sau khi Tofilau thôi chức Thủ tướng. Tuy nhiên, sau một cuộc cải tổ nội các sau cuộc bầu cử sau mà ông đã lãnh đạo Đảng Bảo vệ Nhân quyền thêm một nhiệm kỳ nữa, Tuilaepa từ bỏ chức vụ Bộ trưởng Bộ Tài chính cho Misa Telefoni Retzlaff, người cũng trở thành Phó Thủ tướng mới.

## Chú thích
Những kẻ trung kiên

***Những kẻ trung kiên*** (tiếng Anh: ***The Divergent Series: Allegiant***) là một bộ phim hành động phiêu lưu của đạo diễn Robert Schwentke với khâu kịch bản của Bill Collage, Adam Cooper và Noah Oppenheim. Phim có sự tham gia của Shailene Woodley, Theo James, Jeff Daniels, Miles Teller, Ansel Elgort, Zoë Kravitz, Maggie Q, Ray Stevenson, Bill Skarsgard, Octavia Spencer và Naomi Watts. Phim dự kiến công chiếu vào ngày 18 tháng 3 năm 2016 tại Việt Nam.

## Phân vai

* Shailene Woodley vai Beatrice "Tris" Prior
* Theo James vai Tobias "Four" Eaton
* Zoë Kravitz vai Christina
* Miles Teller vai Peter Hayes
* Ansel Elgort vai Caleb Prior
* Jeff Daniels vaiDavid
* Naomi Watts vai Evelyn Johnson-Eaton
* Octavia Spencer vai Johanna Reyes
* Ray Stevenson vai Marcus Eaton
* Maggie Q vai Tori Wu
* Bill Skarsgård vai Matthew
* Keiynan Lonsdale vai Uriah Pedrad
* Nadia Hilker vai Juanita "Nita"

## Giải thưởng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
*
Mình "thích" nhau đi

***Mình thích nhau đi*** (Tiếng Hàn: 좋아해줘) là phim hài tình cảm Hàn Quốc 2016 của đạo diễn Park Hyeon-jin. Phim được công chiếu vào ngày 17 tháng 2 năm 2016 

## Phân vai
*Lee Mi-yeon
*Choi Ji-woo
*Kim Joo-hyuk
*Yoo Ah-in
*Kang Ha-neul
*Esom

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Himalayas (phim)

***Himalayas*** () là drama Hàn Quốc 2015 của đạo diễn Lee Seok-hoon. Phim được công chiếu vào ngày 16 tháng 12 năm 2015.

## Phân vai
*Hwang Jung-min vai Um Hong-gil
*Jung Woo vai Park Moo-taek
*Jo Sung-ha vai Lee Dong-gyoo
*Kim In-kwon vai Park Jeong-bok
*Ra Mi-ran vai Jo Myeong-ae
*Kim Won-hae vai Kim Moo-yeong
*Lee Hae-yeong vai Jang Cheol-goo
*Jeon Bae-soo vai Jeon Bae-soo

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Tuyên ngôn độc thân

***Tuyên ngôn độc thân*** () là phim hài tình cảm Mỹ 2016 của đạo diễn Christian Ditter và được biên kịch bởi Abby Kohn và Marc Silverstein, dựa trên tiểu thuyết cùng tên của Liz Tuccillo. Với sự tham gia của Dakota Johnson, Rebel Wilson, Alison Brie, và Leslie Mann.

## Phân vai
* Dakota Johnson vai Alice
* Rebel Wilson vai Robin
* Alison Brie vai Lucy
* Leslie Mann vai Meg
* Nicholas Braun vai Josh
* Jason Mantzoukas vai George
* Damon Wayans, Jr. vai David
* Colin Jost vai Paul
* Jake Lacy vai Ken
* Anders Holm vai Tom
* Sarah Ramos vai Michelle
## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
* 
* 
* 
*