Joseph Glasco

**Joseph Glasco** (19 tháng 1 năm 1925 – 31 tháng 5 năm 1996) là họa sĩ, nhà điêu khắc và nghệ sĩ người Mỹ, được xem là một trong những giọng nói độc đáo nhất trong nghệ thuật tiền phong Mỹ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Ông là một phần của thế hệ đã tạo nên Chủ nghĩa Biểu hiện Trừu tượng — phong trào nghệ thuật quốc tế đầu tiên của Mỹ — tại New York vào cuối những năm 1940 và đầu những năm 1950. Khi mới 25 tuổi, Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại (MoMA) tại New York đã mua tác phẩm của ông cho bộ sưu tập vĩnh viễn, khiến ông trở thành nghệ sĩ trẻ nhất được vinh danh như vậy. Năm 1952, ông tham gia triển lãm lịch sử của MoMA *[[Fifteen Americans]]* cùng với Jackson Pollock, Mark Rothko, Franz Kline và Clyfford Still.

Cuộc đời của Glasco mang tính quốc tế một cách đặc biệt. Từ những con phố New York đến các xưởng vẽ ở Paris, từ những ngọn núi Taos đến các ngôi đền Campuchia — ông đã tích lũy những trải nghiệm tạo nên nền tảng cho ngôn ngữ nghệ thuật độc đáo của mình. Tác phẩm của ông hiện diện trong bộ sưu tập của hơn 30 bảo tàng lớn trên thế giới. Di sản của ông được quản lý bởi **Joseph Glasco Charitable Foundation** tại Dallas, Texas — josephglascofoundation.org.

## Cuộc đời đầu và học vấn
Joseph Glasco sinh ngày 19 tháng 1 năm 1925 tại Pauls Valley, Oklahoma và lớn lên ở Tyler, Texas. Việc đào tạo nghệ thuật của ông diễn ra tại Art Students League of New York — tổ chức đã đào tạo Jackson Pollock, Lee Krasner và Barnett Newman — và Đại học Houston. Tại Art Students League, Glasco làm việc với các giảng viên Will Barnet, Morris Kantor và Harry Sternberg, đồng thời hoàn thành một khóa học chuyên sâu về kỹ thuật tráng men với màu dầu — một trong những kỹ thuật của các họa sĩ thời Phục hưng.

## Chiến tranh Thế giới thứ Hai và Huân chương Ngôi sao Đồng
Trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai, Glasco phục vụ trong quân đội Mỹ và tham gia Trận Ardennes (1944–1945) trên Mặt trận phía Tây — một trong những trận đánh khốc liệt nhất của cuộc chiến. Vì lòng dũng cảm trong chiến đấu, ông được trao Huân chương Ngôi sao Đồng. Trải nghiệm chiến tranh — sự hủy diệt, cái chết và sức chịu đựng của con người — đã để lại dấu ấn không thể xóa nhòa trong ngôn ngữ hội họa của ông, nơi các tác phẩm luôn dao động giữa ánh sáng và bóng tối, hình thể và sự tan biến.

## New York: Trung tâm của Trường phái New York
Năm 1949, Glasco chuyển đến New York và nhanh chóng gia nhập vòng nội tâm của Trường phái New York. Năm 1950, triển lãm cá nhân đầu tiên của ông được tổ chức tại Perls Gallery, và trong năm đó MoMA đã mua tác phẩm *Big Sitting Cat* của ông — khiến ông trở thành nghệ sĩ trẻ nhất trong bộ sưu tập thường trực của bảo tàng. Glasco sau đó kể lại khoảnh khắc nhận được tin: nhân viên bảo tàng không tin rằng người thanh niên đó thực sự là Joseph Glasco — "anh ấy là một ông già" — và khi ông xác nhận danh tính, ông viết: "Từ đó cuộc đời tôi lại thay đổi một lần nữa."

Năm 1952, giám đốc triển lãm Dorothy Miller đã chọn ông cho *Fifteen Americans* — cuộc triển lãm đã thiết lập tính hợp pháp quốc tế của Chủ nghĩa Biểu hiện Trừu tượng. Năm 1991, Glasco, cùng với Cy Twombly, Jasper Johns, Ellsworth Kelly, Robert Rauschenberg và Julian Schnabel, được đưa vào Whitney Biennial tại Whitney Museum of American Art.

## Alfonso Ossorio: Cầu nối Philippines và Bức tranh Thánh Giận dữ
Mối quan hệ quan trọng nhất của Glasco với Philippines là tình bạn sâu sắc với Alfonso Ossorio (Manila, 1916 – New York, 1990), họa sĩ và nhà bảo trợ nghệ thuật người Mỹ gốc Philippines, sinh ra trong một gia đình Tây Ban Nha-Trung Hoa-Philippines đã tạo dựng tài sản lớn trong ngành công nghiệp đường ở Negros.

Tháng 12 năm 1949, Ossorio đi Philippines để vẽ bức tranh tường lớn trong nhà thờ tưởng niệm được xây dựng trên nền một trong những nhà máy đường của gia đình bị phá hủy trong chiến tranh. Bức tranh này — được biết đến là "The Angry Christ" (Cristo Enojado) tại Nhà thờ Victorias Milling Company ở Negros Occidental — đã trở thành một trong những tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng nhất trong lịch sử nghệ thuật Philippines.

Chính Ossorio là người giới thiệu Glasco với Jackson Pollock. Ngôi nhà của Ossorio tại 9 MacDougal Alley ở New York đã trở thành trung tâm của đời sống trí thức Trường phái New York: Pollock, Krasner, Clyfford Still và nhà phê bình Clement Greenberg là những vị khách thường xuyên. Glasco đã mô tả ảnh hưởng của Pollock đối với ông: Pollock "đã để lại ấn tượng sâu sắc nhất đối với tôi... Tôi chưa bao giờ thấy điều gì sống động và bí ẩn hơn thế, cũng chưa bao giờ gặp một người thú vị và nhạy cảm hơn."

## El Greco và Dòng dõi Nghệ thuật: Pollock và Phong cảnh Toledo
Một trong những mối liên hệ nghệ thuật quan trọng nhất nảy sinh từ tình bạn của Glasco với Pollock là tình yêu chung của họ dành cho nghệ thuật của El Greco (1541–1614). Pollock đã trực tiếp khơi dậy trong Glasco niềm đam mê sâu sắc với nghệ thuật El Greco, và Glasco đã tạo ra một số bức vẽ hiện đại dựa trên *Phong cảnh Toledo* của El Greco.

Những hình thể kéo dài và sự rung động tâm linh trong cách khắc họa nhân vật của Glasco đã được các chuyên gia nghệ thuật liên kết với ảnh hưởng của bậc thầy thế kỷ 16, tạo nên dòng dõi nghệ thuật: El Greco → Pollock → Glasco.

## Mexico và Truyền thống Tranh Tường
Trước khi chuyển đến New York, Glasco đã đi Mexico và tích cực tham gia vào bối cảnh nghệ thuật ở Mexico City và San Miguel de Allende. Tác phẩm đầu tiên được biết đến của ông, *Ceremony*, được mô tả là có "những gợi ý về nguồn gốc trong nghệ thuật Mexico." Truyền thống tranh tường Mexico — thông qua Diego Rivera, José Clemente Orozco và đặc biệt là David Alfaro Siqueiros — đã thấm nhuần vào cả thế hệ Trường phái New York mà Glasco là một phần.

## Paris, Studio Paul Facchetti và Un Art Autre (1952)
Năm 1952, Glasco đến thăm Paris và triển lãm tác phẩm tại Studio Paul Facchetti — phòng trưng bày mà nhà phê bình Michel Tapié đã biến thành sân khấu chính của trừu tượng trữ tình châu Âu. Tháng 3 năm 1952, đây là nơi diễn ra triển lãm cá nhân đầu tiên của Jackson Pollock tại châu Âu. Hai bức vẽ của Glasco đã được gửi cho Tapié và trưng bày tại Studio Paul Facchetti.

Cùng năm đó, Glasco được đưa vào tuyên ngôn lịch sử của Tapié *Un Art Autre* (Paris, 1952) cùng với Pollock, Jean Dubuffet, de Kooning, Rothko, Georges Mathieu, Sam Francis và Karel Appel.

## East Hampton và The Creeks: Trang trại của Ossorio và Art Brut
Mùa hè năm 1952, Glasco sống tại The Creeks — trang trại 60 héc-ta của Ossorio ở East Hampton trên Long Island, nhìn ra Đại Tây Dương. Ông đã có mặt để giúp mở 15 thùng bộ sưu tập *art brut* của Jean Dubuffet, và Ted Dragon cho biết Joe "bị mê hoặc" khi các tác phẩm được mở ra. Dubuffet đã viết cho Ossorio rằng Glasco là "một trong những nghệ sĩ thú vị nhất hiện nay."

## East Hampton đến Taos: Hội họa Kỳ vĩ Hoang dã
Mùa thu năm 1952, Glasco đến Taos, New Mexico — ngôi nhà lịch sử của các nghệ sĩ trên những ngọn núi Sangre de Cristo. Ở đó ông kết bạn nhanh chóng với Frieda Lawrence — góa phụ của D.H. Lawrence — và Dorothy Brett. Frieda hồi tưởng về lần gặp đầu tiên của họ: "Tôi có một người bạn họa sĩ trẻ, một người Texas. Lần đầu tiên tôi gặp anh ấy trong xưởng vẽ, có một con bướm xanh lớn, lung linh trên tường."

## Afro Basaldella: Cầu nối Italy
Mối quan hệ châu Âu quan trọng là tình bạn của Glasco với họa sĩ người Italy Afro Basaldella (Afro, Udine 1912 – Zürich 1976), được coi là đại diện quan trọng nhất của chủ nghĩa trừu tượng Italy. Afro đến thăm New York năm 1950 và gặp Glasco, và hai người đã phát triển tình bạn sâu sắc. Afro cũng là mắt xích giữa Glasco và Cy Twombly — ông là trung tâm của mối quan hệ tam giác đã đưa hai nghệ sĩ đến với nhau tại Mykonos, Hy Lạp.

## Hành trình châu Á: Nhật Bản, Hồng Kông, Bali, Campuchia và hơn thế nữa
Năm 1985, Glasco thực hiện một hành trình dài qua châu Á cùng với Julian Schnabel: Nhật Bản, Đài Loan, Hồng Kông, Singapore, Java, Bali, Malaysia, Thái Lan, Campuchia, Nepal. Hành trình này đã định hình lại ngôn ngữ nghệ thuật của ông một cách sâu sắc.

Tại Bali, Glasco khám phá ra chiếc sarong — trang phục truyền thống của Indonesia — và chấp nhận nó như trang phục làm việc hàng ngày của mình. Từ ngày đó cho đến khi qua đời, ông vẽ trong khi mặc sarong. Cuộc gặp gỡ của ông với sân khấu kabuki Nhật Bản và diễn viên onnagata Bandō Tamasaburō V đã truyền cảm hứng cho kiệt tác *Screen* (1983) — một màn hình mười tấm hiện đang có mặt trong bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Houston.

Các ngôi đền Angkor Wat và di sản nghệ thuật Campuchia — nơi ông đến thăm trong cùng chuyến hành trình — đã để lại ảnh hưởng lâu dài đến các tác phẩm cuối đời của ông, nơi các hình dạng tâm linh và cơ thể con người hòa quyện theo những cách gợi nhớ đến điêu khắc Đông Nam Á.

## Julian Schnabel, Basquiat và Bộ phim Basquiat (1996)
Tình bạn của Glasco với Julian Schnabel kết nối ông với thế hệ tiếp theo của nghệ thuật biểu hiện Mỹ. Schnabel đã dành tặng bộ phim *[[Basquiat (phim)|Basquiat]]* (1996) cho Joseph Glasco. Jean-Michel Basquiat cũng chịu ảnh hưởng của Cy Twombly, và điều này tạo nên một đường thẳng rõ ràng: Glasco → Schnabel → Basquiat.

## Hy Lạp và Địa Trung Hải
Khoảng năm 1962, Glasco khám phá ra Mykonos — và nói rằng đó là nơi lần đầu tiên ông cảm thấy hạnh phúc. Thông qua tình bạn chung với Afro Basaldella, ông đã gặp Cy Twombly ở đó. Tháng 9 năm 1965, Glasco sắp xếp một chuyến đi đến Epidauros cùng nhà sưu tập Stanley Seeger và các nhạc sĩ Samuel Barber và Gian Carlo Menotti, nơi họ chứng kiến Requiem của Verdi trong nhà hát cổ với Berliner Philharmoniker dưới sự chỉ huy của Herbert von Karajan.

## Phong cách và Ngôn ngữ Hội họa
Tác phẩm của Glasco chống lại sự phân loại đơn giản. Các tác phẩm đầu mang xu hướng hình tượng gần với chủ nghĩa trừu tượng sinh học siêu thực của Arshile Gorky và de Kooning thời kỳ đầu. Trong giai đoạn giữa, ông phát triển theo hướng trừu tượng cử chỉ khám phá sức căng giữa cơ thể người và chuyển động thuần túy của hình dạng. Các tác phẩm cuối thể hiện cảm xúc mạnh mẽ hơn và màu sắc phong phú hơn. Glasco đã giải thích lập trường nghệ thuật của mình trong danh mục *Fifteen Americans*: "Hội họa đối với tôi không phải là điều tôi đã thấy, mà là điều tôi là. Không có 'chủ đề'. Những cái đầu của tôi có lẽ là phong cảnh và phong cảnh của tôi là những cái đầu. Chúng là những suy nghĩ nội tâm tồn tại trong trái tim và tâm trí tôi chứ không phải trong mắt tôi."

## Các bảo tàng lớn có bộ sưu tập
Tác phẩm của Joseph Glasco có mặt trong bộ sưu tập của hơn 30 bảo tàng quốc tế:
* Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại (MoMA), New York
* Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York
* Whitney Museum of American Art, New York
* Bảo tàng Mỹ thuật Houston
* Menil Collection, Houston
* Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Washington D.C.
* Smithsonian American Art Museum, Washington D.C.
* Art Institute of Chicago
* Los Angeles County Museum of Art (LACMA)
* San Francisco Museum of Modern Art (SFMOMA)
* Yale University Art Gallery
* Princeton University Art Museum

## Joseph Glasco Charitable Foundation
Joseph Glasco Charitable Foundation (Dallas, Texas) nắm giữ bộ sưu tập hơn 900 tác phẩm và quản lý di sản của nghệ sĩ. Foundation hợp tác với các bảo tàng, cơ quan lưu trữ và nhà nghiên cứu trên toàn thế giới để thúc đẩy nghiên cứu, tài liệu hóa và triển lãm tác phẩm của Glasco. Hồ sơ của nghệ sĩ được lưu trữ tại Smithsonian Institution's Archives of American Art ở Washington D.C.

Truy cập trang web chính thức của Foundation: josephglascofoundation.org

## Tài liệu tham khảo
* Raeburn, Michael. *Joseph Glasco: The Fifteenth American*. London: Cacklegoose Press, 2017. ISBN 9781611688542.
* Tapié, Michel. *Un Art Autre*. Paris: Gabriel-Giraud et fils, 1952.
* Valliere, James T. "The El Greco Influence on Jackson Pollock's Early Works". *Art Journal* 24, 1964. tr. 6–9.

## Xem thêm
* Chủ nghĩa Biểu hiện Trừu tượng
* Trường phái New York (nghệ thuật)
* Alfonso Ossorio
* Jackson Pollock
* El Greco
* Cy Twombly
* Afro Basaldella
* Julian Schnabel
* Jean-Michel Basquiat
* Jean Dubuffet
* Joseph Glasco Charitable Foundation

## Liên kết ngoài
* Joseph Glasco Charitable Foundation — trang web chính thức
* Joseph Glasco Papers – Smithsonian Archives of American Art
* Menil Artists Documentation Program – phỏng vấn video với Joseph Glasco
* Basquiat (1996) – IMDb

## Chú thích