Ocypodidae

**Họ Cáy** hay **họ Còng cáy** (Danh pháp khoa học: **Ocypodidae**) là một họ chứa các loài bao gồm những con cua ma và cua cáy. Chi khác trước đây bao gồm trong các họ hiện nay đang được coi là thành viên của các họ riêng biệt trong liên họ Ocypodoidea, như Ucididae, Dotillidae và Macrophthalmidae.

Chúng là các loài cua biển chuyên sống ở các vùng bờ biển, làm tổ và trú ngụ trên những bãi biển, với những đặc điểm như có đôi mắt lồi to thao láo và có khả năng chạy rất nhanh, chúng cũng có khả năng ve cát (xe cát), đào hang làm tổ.

## Phân loại
Cho tới trước năm 2016 họ này được chia thành 2 phân họ với 3-4 chi là:
* Phân họ Ocypodinae Rafinesque, 1815
** *[[Ocypode]]* Weber, 1795
** *[[Hoplocypode]]* Sakai & Türkay, 2013: Dựng lên năm 2013 với loài duy nhất chuyển từ chi *Ocypode* sang là *O. occidentalis* Stimpson, 1860.
* Phân họ Ucinae Dana, 1851: Phân họ còng cáy
** *[[Uca]]* Leach, 1814: Cáy. Chiếm phần lớn số loài trong họ, khoảng 100 loài.
** *[[Afruca tangeri|Afruca]]* Crane, 1975: 1 loài (*[[Afruca tangeri]]*).

Nghiên cứu năm 2016 của Shih *et al.* đã xem xét lại phân loại họ này, với việc chia nhỏ chi *Uca* ra làm nhiều chi khác và xếp trong phân họ Gelasiminae, do chi *Uca* nghĩa rộng là cận ngành. Phân họ Ocypodinae sáp nhập toàn bộ 2 chi của phân họ Ucinae, đồng thời coi *[[Ucipes]]* và phân họ của nó là Ucidinae như là một phần của họ Ocypodidae. Phân chia cụ thể của các tác giả như sau:
* Phân họ Gelasiminae Miers, 1886: 9 chi, 96-98 loài.
** *[[Austruca]]* Bott, 1973: 12 loài, với *[[Austruca annulipes]]* là loài điển hình. 
** *[[Cranuca]]* Beinlich & von Hagen, 2006: 1 loài (*[[Cranuca inversa]]*).
** *[[Gelasimus]]* Latreille, 1817 (gồm cả *Latuca*, *Mesuca*, *Thalassuca*): 8-10 loài, với *[[Gelasimus vocans]]* là loài điển hình.
** *[[Leptuca]]* Bott, 1973 (gồm cả *Boboruca*, *Celuca*, *Planuca*): 28 loài, với *[[Leptuca stenodactylus]]* là loài điển hình.
** *[[Minuca]]* Bott, 1954: 19 loài, với *[[Minuca mordax]]* là loài điển hình.
** *[[Paraleptuca]]* Bott, 1973 (gồm cả *Amphiuca*): 4 loài, với *[[Paraleptuca chlorophthalmus]]* là loài điển hình.
** *[[Petruca panamensis|Petruca]]* Shih, Ng & Christy, 2015: 1 loài (*[[Petruca panamensis]]*).
** *[[Tubuca]]* Bott, 1973 (gồm cả *Australuca*, *Deltuca*): 22 loài, với *[[Tubuca urvillei]]* là loài điển hinh.
** *[[Xeruca formosensis|Xeruca]]* Shih, 2015: 1 loài (*[[Xeruca formosensis]]*).
* Phân họ Ocypodinae Rafinesque, 1815: 3 chi, 35-37 loài.
** *[[Ocypode]]* Weber, 1795 (gồm cả *Ceratophthalma*, *Hoplocypode*, *Monolepis*, *Ocipode*, *Ocypoda*, *Parocypoda*): 25-27 loài, với *[[Ocypode ceratophthalmus]]* là loài điển hình.
** *[[Uca]]* Leach, 1814 (gồm *Acanthoplax*, *Eurycheles*, *Heteruca*): 9 loài, với *[[Uca major]]* là loài điển hình. Chi *Uca* theo định nghĩa mới này chỉ giới hạn trong khu vực châu Mỹ. Website của World Register of Marine Species vẫn xếp chi này và chi *Afruca* trong phân họ Ucinae.
** *[[Afruca tangeri|Afruca]]* Crane, 1975: 1 loài (*[[Afruca tangeri]]*).
* Phân họ Ucidinae Števčić, 2005: 1 chi, 2 loài.
** *[[Ucides]]* Rathbun, 1897 (gồm cả *Oedipleura*, *Uca* Latreille, 1819 và *Ucea*): 2 loài.

## Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây vẽ theo Shih *et al.* (2016).

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*