open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Scarus maculipinna

***Scarus maculipinna*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2007.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *maculi* ("vệt đốm") và *pinna* ("vây"), hàm ý đề cập đến các đốm đen nổi bật trên vây lưng, hậu môn và gốc vây ngực của cá cái và cá con (đốm ở gốc vây ngực vẫn xuất hiện ở cá đực).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ quần đảo Surin và quần đảo Similan (Thái Lan), *S. maculipinna* được ghi nhận trải dài đến quần đảo Mentawai (phía tây nam của đảo Sumatra, Indonesia).

Môi trường sống của *S. maculipinna* là các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 15 m.

## Mô tả
*S. maculipinna* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là gần 25&nbsp;cm. Vây đuôi của cá đực lõm sâu hơn ở cá cái, với hai thùy dài tạo thành hình lưỡi liềm, còn cá con có đuôi cụt.

Cá cái màu nâu đỏ, nhạt dần về phía bụng. Các dải sọc trắng kéo dài từ sau mắt đến cuống đuôi. Mõm màu vàng nhạt. Một đốm lớn màu vàng bao quanh gốc vây ngực, bên trong có một đốm đen nhỏ hơn. Một đốm đen nổi bật trên vây hậu môn và vây lưng. Cá đực có màu xanh lục lam; đầu và một phần thân trước có màu nâu da cam. Trên mõm có một vệt sọc màu lục lam tách thành hai nhánh băng qua rìa trên và dưới của mắt (nhánh dưới kéo dài đến nắp mang). Vùng cằm và vùng dưới hốc mắt có màu hồng ánh vàng, có vệt xanh băng ngang. Đuôi có một dải hình lưỡi liềm màu xanh. Vây lưng và vây hậu môn có các dải màu đỏ và vàng, viền xanh lam.

Số gai vây lưng: 8–9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

*S. maculipinna* có nhiều điểm tương đồng với *[[Scarus flavipectoralis]]*, như vùng màu nâu cam ở thân trước (của *S. flavipectoralis* lan rộng hơn về phía sau), những vệt sọc xanh băng qua mắt và kiểu màu của vây đuôi; tuy nhiên, *S. maculipinna* đực lại không có vệt vàng ở thân sau như *S. flavipectoralis*. Cá cái của *S. flavipectoralis* không có đốm đen trên vây hậu môn và vây lưng. Cá cái của *[[Scarus hypselopterus]]* không có các dải sọc trắng và đốm vàng lớn ở gốc vây ngực, nhưng lại có đốm đen trên vây hậu môn và vây ngực như *S. maculipinna*, và đuôi của *S. hypselopterus* có màu vàng. Ba loài này được gộp thành một nhóm phức hợp loài.

## Tham khảo

### Trích dẫn
*
Scarus niger

***Scarus niger*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "đen", hàm ý đề cập đến màu sắc sẫm tối (thực ra là xanh lục rất sẫm) của cá đực.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống

*S. niger* có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Từ Biển Đỏ và bờ biển phía nam bán đảo Ả Rập, loài này được ghi nhận trải dài dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và hầu hết các đảo quốc thuộc Ấn Độ Dương, cũng như bờ biển phía nam Ấn Độ và Tây Úc.

Còn ở Thái Bình Dương, từ biển Andaman, phạm vi của chúng mở rộng đến hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á; ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara, cũng như vùng biển phía nam Nhật Bản); trải dài đến nhiều đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương ở phía đông, xa nhất là đến quần đảo Société và Tuamotu (không được ghi nhận tại quần đảo Hawaii, quần đảo Line và quần đảo Marquises); giới hạn phía nam đến đảo Lord Howe và Rapa Iti.

Môi trường sống của *S. niger* là các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

## Mô tả
*S. niger* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 40&nbsp;cm. Vây đuôi cụt hoặc hơi bo tròn ở cá cái, hai thùy đuôi phát triển dài hơn tạo thành hình lưỡi liềm ở cá đực. Cá đực có thể có thêm hai răng nanh ở phía sau phiến răng hàm trên (cá cái thường không có răng nanh); phiến răng của hai giới có màu xanh lục lam. Đầu (cá đực lẫn cá cái) có các vệt sọc màu xanh lục lam: hai dưới cằm, một trên môi trên, một ở dưới miệng và kéo dài ra sau mắt, hai ở sau mắt.

*S. niger* ở hai đại dương có kiểu hình khác biệt, nhiều khả năng đây là quần thể của hai loài riêng biệt, nhưng phân tích di truyền chưa được tiến hành để phân loại đối với loài này. *S. niger* (cái) Thái Bình Dương có màu đỏ nâu, chuyển thành đỏ cam ở đầu; vảy có viền nâu tạo thành các vệt trên thân. *S. niger* (cái) Ấn Độ Dương có nhiều vệt sọc màu trắng ở hai bên thân.

Cá đực có màu xanh lục lam sẫm, vảy trên thân có viền màu đỏ thẫm và thường có các chấm đen. Nắp mang có một đốm màu vàng lục. Vây ngực có màu hồng ửng đỏ (AĐD) hoặc xanh tím (TBD). Môi trên màu cá hồi (hồng cam). Thùy đuôi có dải màu cam viền xanh lam. Cá con có màu nâu sẫm với nhiều chấm màu xanh lam sáng trên thân, chuyển thành đỏ cam ở cuống đuôi, còn vây đuôi màu trắng với 2 đốm đen nổi bật.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13–15.

## Sinh thái học

Thức ăn của *S. niger* chủ yếu là tảo. *S. niger* đực sống theo chế độ hậu cung, gồm nhiều con cái cùng sống trong lãnh thổ của nó; cá con thường sống thành từng nhóm nhỏ và sống gần các thảm tảo và san hô.

*S. niger* được đánh bắt để làm thực phẩm, chủ yếu được tiêu thụ tại địa phương.

## Tham khảo
Nhiễm trùng đường hô hấp

**Nhiễm trùng đường hô hấp** là loại nhiễm trùng của những bệnh truyền nhiễm có liên quan đến đường hô hấp. Nhiễm trùng đường hô hấp thường được phân loại thành nhiễm trùng đường hô hấp trên và nhiễm trùng đường hô hấp dưới. Nhiễm trùng đường hô hấp dưới, như viêm phổi, có xu hướng nghiêm trọng hơn nhiều so với nhiễm trùng đường hô hấp trên, như cảm lạnh thông thường.

## Các loại

### Nhiễm trùng đường hô hấp trên
Mặc dù có một số vấn đề tồn tại trong việc phân định ranh giới giữa đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới, đường hô hấp trên thường được coi là đường thông khí phía trên thanh môn hoặc dây thanh âm. Gồm mũi, xoang, hầu họng và thanh quản.

Nhiễm trùng điển hình của đường hô hấp trên bao gồm viêm amidan, viêm họng, viêm thanh quản, viêm xoang, viêm tai giữa, một số loại cúm và cảm lạnh thông thường. Các triệu chứng thường gặp là ho, đau họng, sổ mũi, nghẹt mũi, nhức đầu, sốt nhẹ, áp lực mặt và hắt hơi.

### Nhiễm trùng đường hô hấp dưới
Đường hô hấp dưới bao gồm khí quản, ống phế quản, tiểu phế quản và phổi.

Nhiễm trùng đường hô hấp dưới thường nghiêm trọng hơn nhiễm trùng đường hô hấp trên. Và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trong số tất cả các bệnh truyền nhiễm. Có hai loại phổ biến nhất là viêm phế quản và viêm phổi. Cúm ảnh hưởng đến cả đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới, nhưng các chủng nguy hiểm hơn như H5N1 có tính nguy hiểm cao do liên kết sâu với thụ thể trong phổi.

## Phòng ngừa
Mặc dù mặt nạ N95 có khả năng lọc vượt trội được đo trong ống nghiệm, nhưng không đủ bằng chứng công bố trên lâm sàng xác định liệu mặt nạ phẫu thuật thông thường với mặt nạ lọc N95 có tương đương nhau trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng đường hô hấp ở nhân viên y tế hay không.

## Tham khảo


## Liên kết ngoài
Lâu đài Hochosterwitz

**Lâu đài Hochosterwitz** (, ) là một lâu đài ở Áo, được coi là một trong những lâu đài thời trung cổ ấn tượng nhất của Áo, cao 172 mét (564&nbsp;ft) gần huyện Sankt Georgen am Längsee, phía đông thị trấn Sankt Veit an der Glan.

## Lịch sử

Tên tuổi lâu đài gắn liền với Ludwig Người Đức, quốc vương Đông Francia tặng cho Tổng giáo phận Salzburg. Đến thế kỷ thứ 11, Đức Tổng Giám mục Gebhard của Salzburg đã nhượng lại lâu đài cho con cháu của Bá tước Siegfried của Sponheim. Sau đó lâu đài đã trải qua nhiều chủ sở hữu như Christof Khevenhüller, nhà Habsburg.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
*
*

## Liên kết ngoài

* Burg Hochosterwitz Official Site  (retrieved Nov 6, 2005)
* Burg Hochosterwitz Burg Galerie Official Site  (retrieved Jul 3, 2010)
Ung thư đầu và cổ

**Ung thư đầu và cổ** là một nhóm ung thư bắt nguồn từ miệng, mũi, họng, thanh quản, các xoang hoặc tuyến nước bọt. Triệu chứng bao gồm sưng hoặc loét không lành, loét họng không hết, nuốt khó hoặc thay đổi giọng nói. Ngoài ra cũng có thể xuất huyết bất thường, sưng mặt hoặc khó thở.

Khoảng 75% ung thư đầu và cổ có nguyên nhân do rượu hoặc thuốc lá. Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm ăn trầu, các loại papillomavirus ở người, phơi nhiễm phóng xạ, phơi nhiễm ở nơi làm việc và virus Epstein-Barr. Loại ung thư đầu cổ phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào vảy. Chẩn đoán xác định bằng sinh thiết. Mức độ lan rộng được chẩn đoán bằng chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm máu.

Không sử dụng thuốc lá và rượu có thể làm giảm nguy cơ ung thư đầu và cổ. Việc tầm soát toàn bộ dân số có vẻ không hiệu quả nhưng khám họng có thể có giá trị ở nhóm đối tượng nguy cơ cao. Ung thư đầu và cổ có thể chữa được nếu chẩn đoán sớm nhưng tiên lượng xấu nếu chẩn đoán muộn. Điều trị phối hợp phẫu thuật, xạ trị, hóa trị  và điều trị đích. Những người điều trị ung thư đầu cổ có nguy cơ ung thư thứ hai cao hơn.

Năm 2015, ung thư đầu và cổ đã ảnh hưởng đến hơn 5.5 triệu người trên toàn thể giới (miệng 2.4 triệu, họng1.7 triệu và thanh quản1.4 triệu), và nó gây hơn 379,000 ca tử vong (miệng 146,000, họng 127,400, thanh quản 105,900). Đây là loại ung thư phổ biến thứ bảy và gây tử vong nhiều thứ chín trong các loại ung thư. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 1% dân số mắc loại ung thư này, và nam gặp nhiều hơn nữ gấp hai lần. Bệnh thường được chẩn đoán ở tuổi 55 đến 65. Tỷ lệ sống 5 năm trung bình ở các nước phát triển khoảng 42-64%.

## Tham khảo


## Liên kết ngoài

* Head and Neck Cancer at MedlinePlus (National Library of Medicine)
* Head and Neck Cancer Treatment at RadiologyInfo
* Head and Neck Cancer at Cancer.net (American Society of Clinical Oncology)
Hội chứng De Quervain

**Hội chứng De Quervain** là tình trạng viêm của hai gân điều khiển chuyển động của ngón tay cái và vỏ gân của chúng. Điều này dẫn đến đau ở bên ngoài của cổ tay. Đau thường tăng lên khi nắm hoặc xoay cổ tay. Ngón cái cũng có thể khó di chuyển trơn tru. Khởi phát các triệu chứng là dần dần.

Các yếu tố rủi ro bao gồm một số chuyển động lặp đi lặp lại, mang thai, chấn thương và các bệnh thấp khớp. Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng và khám thực thể. Chẩn đoán khẳng định nếu cơn đau tăng khi cổ tay bị cong vào trong khi một người đang nắm lấy ngón tay cái của họ trong một nắm tay.

Điều trị bao gồm tránh các hoạt động mang lại các triệu chứng, thuốc giảm đau như NSAID và nẹp ngón tay cái. Nếu điều này không hiệu quả bằng cách tiêm steroid hoặc phẫu thuật có thể được khuyến nghị. Tình trạng ảnh hưởng đến khoảng 0,5% nam giới và 1,3% nữ giới. Những người ở độ tuổi trung niên thường bị ảnh hưởng nhất. Nó được mô tả lần đầu tiên vào năm 1895 bởi Fritz de Quervain.

## Dấu hiệu và triệu chứng
Các triệu chứng là đau ở phía xuyên tâm của cổ tay, co thắt, đau, thỉnh thoảng có cảm giác nóng rát ở bàn tay và sưng ở phía ngón tay cái của cổ tay và khó nắm bắt với bên bị ảnh hưởng của bàn tay. Các khởi phát thường là dần dần. Cơn đau trở nên tồi tệ hơn do chuyển động của ngón tay cái và cổ tay, và có thể lan tỏa ra ngón tay cái hoặc cẳng tay.

## Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra bệnh de Quervain không được thiết lập. Bằng chứng liên quan đến mối quan hệ có thể với các yếu tố rủi ro nghề nghiệp được tranh luận. Một đánh giá có hệ thống về các yếu tố rủi ro tiềm tàng được thảo luận trong tài liệu không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào về mối quan hệ nhân quả với các yếu tố nghề nghiệp. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu ở Pháp đã tìm thấy các yếu tố cá nhân và liên quan đến công việc có liên quan đến bệnh de Quervain trong dân số làm việc; uốn cong cổ tay và chuyển động liên quan đến xoắn hoặc lái vít là quan trọng nhất trong các yếu tố liên quan đến công việc. Những người ủng hộ quan điểm cho rằng hội chứng De Quervain là một chấn thương căng thẳng lặp đi lặp lại  coi các tư thế trong đó ngón tay cái bị kéo ra xa và mở rộng là yếu tố ảnh hưởng. Công nhân thực hiện các hoạt động lặp đi lặp lại nhanh chóng liên quan đến chèn ép, nắm, kéo hoặc đẩy được coi là có nguy cơ cao có bệnh này. Các hoạt động cụ thể được coi là yếu tố nguy cơ tiềm ẩn bao gồm sử dụng chuột máy tính chuyên sâu, sử dụng trackball, và đánh máy, cũng như một số trò tiêu khiển, bao gồm bowling, golf, câu cá bay, chơi piano, may và đan.

Phụ nữ bị ảnh hưởng thường xuyên hơn nam giới. Hội chứng thường xảy ra trong và sau khi mang thai. Các yếu tố góp phần có thể bao gồm thay đổi nội tiết tố, giữ nước và nâng vật nặng.

## Tham khảo
Scarus oviceps

***Scarus oviceps*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: *ovi-* ("có hình trứng") và *ceps* ("ở đầu"), hàm ý đề cập đến hình dạng của đầu, được mô tả là "gần như là hình quả trứng".

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. oviceps* có phạm vi phân bố tập trung ở Tây và Trung Thái Bình Dương, thưa vắng hơn ở Đông Ấn Độ Dương (được ghi nhận tại quần đảo Cocos (Keeling), đảo Giáng Sinh và bờ biển Tây Úc). Từ quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), loài này được ghi nhận trải dài về phía nam đến Đài Loan, Philippines và Indonesia, mở rộng về phía đông đến nhiều đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương, xa nhất là đến quần đảo Société và Tuamotu; giới hạn ở phía nam đến rạn san hô Great Barrier.

Môi trường sống của *S. oviceps* là các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.

## Mô tả
*S. oviceps* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 35&nbsp;cm. Vây đuôi lõm ở cả hai giới, nhưng thùy đuôi của cá đực trưởng thành dài hơn, tạo thành hình lưỡi liềm. Vùng đầu có một khoảng màu sẫm xám ở cá cái và tím sẫm ở cá đực, là điểm đặc trưng của loài này. *S. oviceps* khá giống về kiểu màu với *[[Scarus dimidiatus]]* và *[[Scarus forsteni]]*.

Cá cái và cá con của *S. oviceps* có màu vàng xám như *S. dimidiatus* cái, nhưng *S. dimidiatus* không có vùng xám trên đầu. Cá đực có màu xanh lục lam, vùng xanh thẫm trên đầu lan rộng ra sau lưng nhiều hơn so với *S. forsteni* đực, và đầu của *S. oviceps* cũng dài hơn so với những loài có cùng kiểu màu. Vây đuôi của *S. oviceps* có dải màu xanh tím ở hai thùy. Vây ngực có vệt màu xanh tím.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

*S. oviceps* là một loài chị em với *[[Scarus scaber]]*. Cả hai loài đều có cùng khu vực phân bố ở quần đảo Cocos (Keeling).

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. oviceps* chủ yếu là tảo. Chúng kiếm ăn bằng cách dùng những phiến răng cạo lấy lớp tảo bám trên san hô hoặc mỏm đá. Ngoài ra, chúng được quan sát là có thể ăn phân của cá thia *[[Chromis atripectoralis]]*. *S. oviceps* sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ, nhất là cá cái và cá con.

*S. oviceps* được đánh bắt làm thực phẩm và có thể được nhắm mục tiêu thương mại.

## Tham khảo
Quốc ca Cộng hòa Dân chủ Afghanistan

***Garam shah lā garam shah*** (tạm dịch tiếng Việt: "*Hãy hăng hái, hãy hăng hái hơn*") là quốc ca của Afghanistan trong khoảng thời gian từ 1978 đến 1992.

Bài hát này là tác phẩm của Jalīl Ghahlānd và được sắp xếp bởi Ustad Salim Sarmad và lời bài hát là của nhà thơ Sulaiman Layeq thay mặt chính phủ của Đảng Dân chủ Nhân dân Afghanistan (PDPA) do Nur Muhammad Taraki đứng đầu, người quyết định thay đổi các quốc huy sau Cách mạng Saur năm 1978.

Giống như nhiều bài quốc ca, đôi khi nó được viết tắt: chỉ phần điệp khúc và khổ thơ đầu tiên.

## Lời bài hát




## Xem thêm
* Vô sản toàn thế giới, đoàn kết lại!
* Quốc ca Afghanistan

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* ''Garam shah lā garam shah'' nhạc cụ ở định dạng MP3 
* ''Garam shah lā garam shah'' công cụ ở định dạng MIDI
* Bản nhạc của bài quốc ca
*Video với quốc kỳ 1978–1980
* Video với quốc kỳ 1980–1987; một video khác với 1987–1992
Danh sách Tổng thống Afghanistan

**Tổng thống Afghanistan** hiện là người đứng đầu nhà nước và chính phủ Afghanistan. hệ thống đảng Cộng hòa ở Afghanistan là gián đoạn không liên tục, và chỉ trong 1973 - 1992 (Cộng hòa Afghanistan và Cộng hòa Dân chủ Afghanistan) và 2001 trước khi coi một nước cộng hòa trạng thái, trong khi thời điểm khác Afghanistan hơn vua, Trưởng hoặc Taliban thành viên Cai trị.

Hiến pháp Afghanistan hiện tại đã được Quốc hội Afghanistan thông qua vào tháng 1/2004. Theo hiến pháp mới, Afghanistan có một hệ thống tổng thống. Hiến pháp mới trao cho tổng thống quyền lực rộng lớn về hành chính, quân sự và luật pháp. Sức mạnh của quốc hội tương đối yếu. Điều này gây tranh cãi rất nhiều tại Loya Jirga (Nghị viện) ở Afghanistan. Nhưng cả người nội địa Afghanistan và những người ủng hộ phương Tây đều tin rằng một hệ thống như vậy là chìa khóa để duy trì hòa bình và ổn định ở Afghanistan và cực kỳ cần thiết cho hiện trạng ở Afghanistan.

## Danh sách các tổng thống của Afghanistan

## Xem thêm

* Tổng thống Afghanistan

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* http://president.gov.af/ - Trang web chính thức của Dinh Tổng thống Afghanistan
Pongsri Woranuch

**Pongsri Woranuch** (tiếng Thái: **ผ่องศรี วรนุช**, phiên âm: Phong-xi Vô-ra-nút, sinh ngày , là một nữ ca sĩ người Thái Lan.

## Danh sách đĩa nhạc
* *Chan Hen Jai Khun Leaw* (ฉันเห็นใจคุณแล้ว)
* *Duan Phit Sa Wat* (ด่วนพิศวาส)
* *Noi Jai Rak* (น้อยใจรัก)
* *Khuen Nee Phee Non Kab Krai* (คืนนี้พี่นอนกับใคร)
* *Phuket* (ภูเก็ต)
* *Sa Li Ka Luem Prai* (สาริกาลืมไพร)
* *Kod Mon Non Nao* (กอดหมอนนอนหนาว)
* *Kin Kao Kab Nam Prik* (กินข้าวกับน้ำพริก)
* *Khon Sud Tai* (คนสุดท้าย)

## Chú thích
Astatin iodide

**Astatin iodide** (tiếng Anh: *astatine iodide*) là một hỗn hợp của hai halogenide với công thức hóa học **[[Astatin|At]][[Iod|I]]**.

## Sản xuất
Astatin iodide được sản xuất bởi sự kết hợp trực tiếp của astatin và iod theo tỷ lệ mol 1:1:
:At2 + I2 → 2AtI

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Chai Muengsingh

**Chai Muengsingh** (ชาย เมืองสิงห์), sinh ngày 24 tháng 10 năm 1939, là một ca sĩ, nhạc sĩ người Thái Lan.

## Danh sách đĩa nhạc
### Album gốc
* "Miea Phee Mee Choo" (เมียพี่มีชู้)
* "Malai Dok Rak" (มาลัยดอกรัก)
* "Tam Ruad Krab" (ตำรวจครับ)
* "Tham Boon Ruam Chad" (ทำบุญร่วมชาติ)
* "Pee Pai Lai Wan" (พี่ไปหลายวัน)
* "Phoe Luk Oon" (พ่อลูกอ่อน)
* "Sib Ha Yok Yok" (สิบห้าหยกๆ)
* "Luk Sao Krai Noe" (ลูกสาวใครหนอ)
* "Mae Sue Mae Chak" (แม่สื่อแม่ชัก)
* "Ruea Lom Nai Nong" (เรือล่มในหนอง)
* "Kha Khab Prik" (กาคาบพริก)
* "Yik Kaem Yok" (หยิกแกมหยอก)

## Chú thích
ADEOS II

**ADEOS II** **(Advanced Earth Observing Satellite 2)** là vệ tinh quan sát Trái Đất  của NASDA, hợp tác với NASA và CNES, phóng vào tháng 12 năm 2002. Tên tiếng Nhật là **Midori 2.**  ADEOS II tiếp tục sứ mệnh của ADEOS I phóng năm 1996. Hành trình kết thúc vào tháng 10 năm 2003 khi các tấm pin mặt trời của vệ tinh không hoạt động được.

## Tổng quan về sứ mệnh
NASDA đưa ra ba mục tiêu chính của sứ mệnh:

# Thường xuyên theo dõi chu trình nước và chu trình năng lượng như là một phần của hệ thống khí hậu toàn cầu 
# Ước tính định lượng sinh khối và năng suất cơ bản như là một phần của chu trình carbon 
# Phát hiện các xu hướng biến đổi khí hậu dài hạn.

Thời gian dự án được đề xuất là 3 năm, với mục tiêu kéo dài 5 năm.

### Phóng vệ tinh
Sứ mệnh ban đầu là đưa vệ tinh lên tên lửa H-II vào tháng 2/2002. Ủy ban Hoạt động Vũ trụ Nhật Bản hoãn sứ mệnh với lý do tàu tên lửa H-IIA mới phải thực hiện ba sứ mệnh thành công mới cho phép phóng vệ tinh ADEOS II.

Ngày 14 tháng 12 năm 2002, vệ tinh phóng thành công từ Trung tâm Vũ trụ Tanegashima trạm YLP-1, trên tàu H-IIA-202. Trên vệ tinh trên tàu chứa thiết bị MicroLabsat và WEOS của Nhật Bản, FedSat của Úc.

### Thất bại
Ngày 23 tháng 10 năm 2003, bảng điều khiển năng lượng mặt trời không hoạt động. Lúc 2349 UTC, vệ tinh chuyển sang chế độ "tải nhẹ" do lỗi không xác định. Điều này nhằm giảm điện năng cung cấp tất cả các thiết bị quan sát để tiết kiệm năng lượng.Lúc 2355 UTC, liên lạc giữa vệ tinh và các trạm mặt đất cắt đứt, không thể điều khiển từ xa được nữa. Những nỗ lực tiếp theo tải dữ liệu từ xa vào ngày 24 tháng 10 (lúc 0025 và 0205 UTC) cũng không thành công.

## Chú thích


## Nguồn

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
*
Arcania: Fall of Setarrif

***Arcania: Fall of Setarrif*** là bản mở rộng độc lập cho **'. Game được phát hành vào ngày 25 tháng 10 năm 2011 sau một thời gian dài im lặng từ cả hai nhà phát hành và sau khi bị trì hoãn vô thời hạn vào tháng 3 năm 2011. Phiên bản này được [[Spellbound Entertainment|Spellbound]] và [[JoWooD Entertainment|JoWooD]] công bố vào ngày 9 tháng 12 năm 2010.

==Cốt truyện==
''Arcania: Fall of Setarrif'' gắn kết các kết thúc mở của câu chuyện trong bản game chính và thêm một chương nữa vào câu chuyện sử thi này. Sau khi con quỷ ám Vua Rhobar III bị trục xuất, nó tìm đường đến Setarrif để tìm một vật chủ mới. Ở Setarrif, nơi bị cắt đứt khỏi phần còn lại của hòn đảo, sự hỗn loạn và vô chính phủ lan nhanh chóng.

Vua Rhobar III gặp rắc rối bởi những sự thật này và sợ để mất thành phố và một số bạn đồng hành của mình, lúc đó đang ở Setarrif. Do đó, người anh hùng không tên được nhà vua phái đi và phải làm một cuộc hành trình đến Setarrif nhưng anh ta không hề hay biết gì về những hiểm họa nằm ngay trước mặt mình.

===Tổng quan===
Một mối đe dọa mới đưa bóng của nó lên Quần đảo phía Nam (Southern Isles). Một con quỷ bí ẩn, bị hận thù nuốt chửng, khiến dân chúng khiếp sợ và dồn lực lượng của mình chống lại thành phố biển Setarrif. Tình hình kịch tính trở nên trầm trọng hơn sau một vụ phun trào núi lửa ở vùng núi gần đó. Sau đó, người anh hùng không tên gia nhập lực lượng với các đồng minh mạnh nhất của mình và can đảm đối mặt với mối đe dọa mới.

==Phát triển==
Sự phát triển của add-on này bắt đầu vào khoảng giữa năm 2010, mặc dù nó đã được lên kế hoạch trước đó trong quá trình phát triển **'. Với các vấn đề tài chính hiện tại của nhà phát hành, không có chi tiết nào khác được tiết lộ về sự phát triển của trò chơi. Người quản lý cộng đồng của JoWooD đã thông báo trên một trong những fansite rằng trailer đầu tiên sẽ ra mắt vào tháng 3 năm 2011.

Ngày 3 tháng 3 năm 2011, JoWooD Entertainment đã phát hành trang web chính thức và đoạn trailer đầu tiên cho add-on. Ngày 22 tháng 3 năm 2011, JoWooD Entertainment thông báo rằng bản mở rộng đã bị trì hoãn vô thời hạn vì các vấn đề pháp lý với BVT Games Fund III. Tuy nhiên, vào ngày 21 tháng 9 năm 2011, nhà phát hành mới, Nordic Games, đã thông báo rằng add-on này sẽ khả dụng vào ngày 25 tháng 10 năm 2011 cho Microsoft Windows.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Lạc Hồng

**Lạc Hồng** trong tiếng Việt có thể là
#Truyền thuyết Lạc Hồng
#Xe ô tô điện năm 2025 của VinFast: Lạc Hồng 900 LX
# Trường Đại học Lạc Hồng
Dinh dưỡng trước sinh

Chế độ dinh dưỡng và kiểm soát cân nặng trước và trong khi mang thai có tác động sâu sắc đến sự phát triển của trẻ sơ sinh. Đây là thời điểm khá quan trọng cho sự phát triển thai nhi vì trẻ sơ sinh phụ thuộc rất nhiều vào lượng chất dự trữ và dinh dưỡng của người mẹ để tăng trưởng tối ưu và có được một sức khỏe tốt cho cuộc sống sau này. **Dinh dưỡng trước sinh** chỉ đến các khuyến nghị về dinh dưỡng trước và trong khi mang thai. Dinh dưỡng trước sinh có ảnh hưởng lớn đến cân nặng sơ sinh và sự phát triển của trẻ.

Có một câu nói phổ biến rằng 'một bà mẹ mang thai đang ăn cho hai người' ngụ ý rằng bà mẹ nên ăn vào gấp đôi trong khi mang thai. Tuy nhiên, trên thực tế, điều này là không đúng sự thật. Mặc dù lượng ăn vào của mẹ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cả chính bản thân và thai nhi đang quá trình phát triển, nhưng việc ăn quá nhiều sẽ làm tổn hại cho sức khỏe em bé vì trẻ sơ sinh sẽ phải hoạt động nhiều hơn để trở nên khỏe mạnh trong tương lai. So với trẻ sơ sinh, người mẹ có ít nguy cơ sinh học hơn. Do đó, nếu lượng calo quá mức, thay vì chuyển đến em bé, thì lại được lưu trữ dưới dạng chất béo trong cơ thể người mẹ. Ngược lại, lượng chất mẹ đưa vào không đủ sẽ dẫn đến cân nặng sơ sinh thấp hơn.

Duy trì một cân nặng hợp lý trong khi mang thai giúp làm giảm các rủi ro bất lợi cho trẻ sơ sinh như dị tật bẩm sinh, cũng như các bệnh mãn tính khi đến tuổi trưởng thành như béo phì, tiểu đường và bệnh tim mạch. Tốt nhất, nên theo dõi tốc độ tăng cân trong thai kỳ để trẻ sơ sinh có được sự phát triển lý tưởng nhất.

## Tham khảo
Hợp Thịnh

**Hợp Thịnh** là một xã thuộc tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Hợp Thịnh có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp các xã Hiệp Hòa và Hoàng Vân
*Phía tây giáp xã Trung Giã, thành phố Hà Nội
*Phía nam giáp xã Xuân Cẩm
*Phía bắc giáp phường Trung Thành, tỉnh Thái Nguyên.

Xã Hợp Thịnh có diện tích 49,27&nbsp;km², dân số 71.714 người, mật độ dân số đạt  người/km².

## Hành chính
Xã Hợp Thịnh được chia thành 6 thôn: Trung Tâm, Hương Ninh, Đa Hội, Ninh Tào, Đồng Đạo, Gò Pháo.

## Lịch sử
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Thường Thắng, Mai Trung, Hùng Thái, Sơn Thịnh và Hợp Thịnh thành xã mới có tên gọi là xã Hợp Thịnh.

## Chú thích

## Tham khảo
Phó Tự Ứng

**Phó Tự Ứng** (sinh tháng 9 năm 1957) là chính khách nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông từng là Chủ nhiệm Văn phòng Liên lạc Chính phủ Nhân dân Trung ương tại Ma Cao.

## Tiểu sử
Phó Tự Ứng sinh ra ở Nhạc Dương, tỉnh Hồ Nam vào tháng 9 năm 1957. Ông tham gia đội sản xuất ở nông thôn tại đại đội Lập Tân, công xã Quảng Hưng, huyện Nhạc Dương, tỉnh Hồ Nam năm 1974. Sau đó, ông làm công nhân nhà máy từ năm 1976.

Ông học chuyên ngành kế toán công nghiệp khoa kinh tế công nghiệp tại Học viện Tài chính và Kinh tế Hồ Nam từ năm 1978 đến năm 1981. Ông có học vị tiến sĩ kinh tế học. Ông công tác tại Bộ Thương mại Đối ngoại từ tháng 8 năm 1981 trước khi chuyển sang công tác tại Bộ Kinh tế Thương mại Đối ngoại từ tháng 4 năm 1982 và Bộ Hợp tác Kinh tế Thương mại Đối ngoại từ tháng 1 năm 1993. Tháng 7 năm 1992, ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Tháng 9 năm 1997, ông được bổ nhiệm làm Vụ trưởng Vụ Tài vụ kế hoạch, Bộ Hợp tác Kinh tế Thương mại Đối ngoại. Tháng 6 năm 2003, ông được bổ nhiệm giữ chức Vụ trưởng Vụ Tài vụ quy hoạch, Bộ Thương mại. Tháng 7 năm 2003, ông được bổ nhiệm làm Trợ lý Bộ trưởng Bộ Thương mại. Tháng 3 năm 2008, ông được bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Thương mại.

Tháng 11 năm 2011, ông được bổ nhiệm làm Phó Tỉnh trưởng tỉnh Giang Tô. Tháng 3 năm 2015, ông trở lại Bắc Kinh và được bổ nhiệm giữ chức Tổ trưởng Tổ Kiểm tra Kỷ luật Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương tại Ban Tuyên truyền Trung ương.

Tháng 2 năm 2017, ông được bổ nhiệm làm Phó Bí thư Ban Cán sự Đảng Bộ Thương mại. Tháng 3 năm 2017, ông kiêm nhiệm chức vụ Đại diện Đàm phán thương mại quốc tế Trung Quốc (hàm Bộ trưởng), Thứ trưởng Bộ Thương mại.

Tháng 12 năm 2018, Phó Tự Ứng được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Văn phòng Liên lạc Chính phủ Nhân dân Trung ương tại Ma Cao, thay người tiền nhiệm là Trịnh Hiểu Tùng. Ông Trịnh Hiểu Tùng đã bị trầm cảm từ lâu và thiệt mạng vào đêm ngày 20 tháng 10 năm 2018 sau khi nhảy từ tòa nhà nơi ông sinh sống.

Ông là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX. Ông cũng là đại biểu Quốc hội khóa XIII (2018-2023).

## Tham khảo
Hưng Yên (định hướng)

**Hưng Yên** có thể là:
* Tỉnh Hưng Yên ở miền Bắc Việt Nam.

; Địa danh cũ
* Thành phố Hưng Yên, tỉnh lỵ tỉnh Hưng Yên
* Xã Hưng Yên (huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang); nay là một phần của xã An Biên, tỉnh An Giang
* Xã Hưng Yên Bắc, Hưng Yên Nam (huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An); nay là một phần của xã Yên Trung
Luật đời

***Luật đời*** là một bộ phim truyền hình được thực hiện bỏi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam do Mai Hồng Phong và Hoàng Nhung làm đạo diễn. Phim được phóng tác từ tiểu thuyết *Luật đời & Cha con* của nhà văn Nguyễn Bắc Sơn. Phim phát sóng vào lúc 21h00 thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần, bắt đầu từ ngày 2 tháng 11 và kết thúc vào ngày 10 tháng 12 năm 2007 trên kênh VTV1.

## Nội dung
*Luật đời* xoay quanh cuộc sống của các thành viên trong gia đình ông Hòe (Hà Văn Trọng) – một sĩ quan quân đội chuyển ngành trở thành cán bộ tuyên huấn cao cấp, một người giáo điều và duy ý chí. Trong mắt mọi người, ông Hòe là đảng viên gương mẫu và có uy tín ở thành phố Thanh Hoa, thế nhưng ông đã từng bỏ vợ cả ở quê và gá nghĩa với bà Phụng (Thanh Quý) – một nhân viên mậu dịch.

Những năm xóa bỏ chế độ bao cấp qua nhanh, thành phố Thanh Hoa thay đổi từng ngày, cơ chế thị trường đã tác động mạnh đến từng gia đình, cá nhân. Trong vòng xoáy đó, Đại (Quốc Tuấn) – con trai ông Hòe – quyết định chuyển ngành sang làm kinh tế. Ông rất tức giận khi cho rằng con trai đã đánh mất bản lĩnh, tư cách của người đảng viên và mặc dù đang thành công trong sự nghiệp chính trị, ông vẫn quyết định xin nghỉ hưu trước tuổi vì cho rằng mình không còn đủ uy tín. Chưa dừng lại ở đó, bi kịch của gia đình ông Hòe lên đến đỉnh điểm khi Đại lại quyết định rời bỏ Sở Công thương thành phố, nghỉ sinh hoạt Đảng để thành lập doanh nghiệp.

## Diễn viên
* Hà Văn Trọng trong vai *Ông Hòe*
* Quốc Tuấn trong vai *Đại*
* Thanh Quý trong vai *Bà Phụng*
* Mạnh Cường trong vai *Kiên*
* Anh Dũng trong vai *Trần Văn*
* Hoàng Mai trong vai *Miên*
* Thúy Hà trong vai *Thảo Tần*
* Diệu Hương trong vai *Linh*
* Hương Giang trong vai *Hằng*
* Mẫn Đức Kiên trong vai *Cường*
* Hữu Độ trong vai *Bí thư Hải*
* Phát Triệu trong vai *Giám đốc Hội*
* Đức Trung trong vai *Viện trưởng*
* Khôi Nguyên trong vai *Ông An*
* Tạ Minh Thảo trong vai *Tổng biên tập Triển*
* Trịnh Xuân Hảo trong vai *Đoàn Hùng*
* Anh Tuấn trong vai *Quyết*
* Phú Kiên trong vai *Việt*
* Cát Trần Tùng trong vai *Sản*
* Kiều Anh trong vai *Diệu*
* Minh Quốc trong vai *Diển*
* Trần Thụ trong vai *Ông Hân*
* Văn Thắng trong vai *Quân*
* Hải Yến trong vai *Nguyệt*
* Hồng Thêu trong vai *Dự*

Cùng một số diễn viên khác...
## Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Ru đời" do Việt Hoàn thể hiện.

## Đón nhận
Cây bút Xuân Thành của *Báo Khánh Hòa* đã nhận xét về bộ phim như sau:

Vào năm 2008, phim đã đoạt giải Nhất danh hiệu "Phim truyền hình Việt Nam được khán giả yêu thích nhất năm 2007", trong một cuộc thi do Tạp chí Truyền hình VTV tổ chức với tổng cộng 4.079 phiếu bầu, cùng với *[[Ma làng]]* giải nhì và *Phóng viên thử việc* giải Ba.

## Giải thưởng

## Tham khảo
Scarus perrico

***Scarus perrico*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1882.

## Từ nguyên
Từ định danh bắt nguồn từ tên thông thường của loài cá này ở bang Sinaloa, México (nơi mẫu gốc được thu thập), có lẽ là cách viết khác của *perico*, từ tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "chim vẹt", do loài cá mó này có mỏ như loài vẹt.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. perrico* có phạm vi phân bố ở Đông Thái Bình Dương. Từ vịnh California, loài này được ghi nhận dọc theo đường bờ biển Trung Mỹ trải dài về phía nam đến Bắc Peru, bao gồm quần đảo Galápagos và đảo Malpelo.

Môi trường sống của *S. perrico* là các rạn san hô viền bờ và đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 36 m.

## Mô tả
*S. perrico* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 80&nbsp;cm. Đây là một trong sáu loài cá mó có kích thước lớn nhất vịnh California. Cá trưởng thành cả hai giới có một bướu lớn ở trên trán. Cơ thể của chúng có màu xanh lục lam, vây màu xanh lam thẫm. Phiến răng màu xanh lam. Quanh mắt có các vệt màu sẫm (màu xanh lam ở cá con). Cá con có màu nâu, cuống và vây đuôi màu vàng.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. perrico* chủ yếu là những loài tảo thuộc bộ Rong san hô. Chúng dùng phiến răng chắc khỏe để cạo lớp tảo bám trên san hô, nhưng không cắn vào san hô.

*S. perrico* thường tập trung thành những nhóm nhỏ trên các rạn san hô.

## Tham khảo
Scarus persicus

***Scarus persicus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1983.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "thuộc Ba Tư", hàm ý đề cập đến vịnh Ba Tư, nơi mẫu định danh được thu thập.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. persicus* được ghi nhận từ bờ biển Oman ngược lên vịnh Ba Tư ở phía bắc và trải dài đến Kuwait. Môi trường sống của loài cá này là các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 25 m.

## Mô tả
*S. persicus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 50&nbsp;cm. Vây đuôi bo tròn hoặc hơi lõm ở cá cái, lõm sâu ở cá đực tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực còn có thêm hai răng nanh ở phía sau phiến răng hàm trên; phiến răng của hai giới có màu xanh lục lam.

Cá cái có màu xám nâu, phớt đỏ ở bụng, có màu vàng nhạt ở đầu. Vảy trên thân có các viền nâu. Vây lưng và vây hậu môn cùng hai thùy đuôi có viền xanh lam óng. Cá đực có màu xanh lục lam, vảy có viền màu cam. Giữa thân có một vệt sọc đen mờ. Cằm có màu hồng da cam với vệt sọc màu lục lam băng ngược lên mắt. Cá con màu nâu sẫm nhưng trắng ở bụng, với các dải sọc ngang màu trắng ở trên thân.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 15.

*S. persicus* là một loài chị em với *[[Scarus ferrugineus]]*. Cá cái của hai loài rất khó phân biệt.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. persicus* chủ yếu là tảo. Chúng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành nhóm như những loài *Scarus* khác. Tuổi thọ tối đa được ghi nhận ở *S. persicus* là 22 năm tuổi.

*S. persicus* bị đánh bắt và tiêu thụ tại địa phương, nhưng chúng không phải là loài được nhắm mục tiêu.

## Tham khảo
2015 KG163

**** là một thiên thể bên ngoài Hải Vương tinh ở vùng rìa ngoài của Hệ Mặt Trời, có đường kính khoảng 102 km. Nó được quan sát lần đầu vào ngày 24 tháng 5 năm 2013, tại Đài quan sát Mauna Kea, Hawaii, Hoa Kỳ. Nó được đánh số 163, viết tắt **KG** và có 2015 - năm nó được khám phá.

## Đặc điểm vật lý
 có củng điểm là 30 AU hoặc hơn. Acgumen của cận điểm của nó bằng với một TNO khác, là .

## Xem thêm

* Vật thể ngoài Hải Vương tinh

## Tham khảo
Scarus prasiognathos

***Scarus prasiognathos*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại: *prásios* (*πράσιος*, "xanh như tỏi tây") và *fasciatus* (*γνάθος*, "hàm răng"), hàm ý đề cập đến bộ hàm (thực ra là răng của chúng hợp thành phiến) được mô tả là "vẫn còn giữ màu xanh lục bắt mắt" khi được ngâm trong rượu.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Ở Ấn Độ Dương, *S. prasiognathos* được biết đến tại Lakshadweep, quần đảo Andaman và Nicobar, Maldives, quần đảo Chagos, quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh cũng như bờ biển Tây Úc. Từ biển Andaman, *S. prasiognathos* được ghi nhận trên khắp vùng biển các nước Đông Nam Á và Papua New Guinea; ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản; mở rộng về phía đông đến Palau, Yap (Liên bang Micronesia) và quần đảo Solomon.

Môi trường sống của *S. prasiognathos* là các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá, độ sâu được tìm thấy đến ít nhất là 25 m.

## Mô tả
*S. prasiognathos* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 70&nbsp;cm. Vây đuôi của cá đực lõm sâu hơn ở cá cái, tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực có thể có răng nanh ở phía sau phiến răng của hàm trên (không có ở hàm dưới).

Cá cái màu nâu đỏ, giống với *[[Scarus altipinnis]]*, tuy nhiên *S. prasiognathos* có nhiều vệt đốm trắng trên cơ thể; cá cái của hai loài đều có vệt xanh ở dưới mắt. Cá đực có màu xanh lục lam, đặc trưng bởi vùng màu xanh lục tươi ở hai bên má và dưới họng. Hai thùy đuôi có dải màu cam viền xanh lam.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 15.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. prasiognathos* chủ yếu là tảo. *S. prasiognathos* thường hợp thành đàn lớn, nhưng cũng có thể sống đơn độc. Loài này được đánh bắt để làm thực phẩm.

## Tham khảo
Scarus psittacus

***Scarus psittacus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "vẹt", không rõ hàm ý, có lẽ đề cập đến bộ răng hợp nhất tạo thành những phiến răng giống mỏ của chim vẹt (hoặc có màu sắc sặc sỡ như vẹt).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Biển Đỏ, vịnh Ba Tư và bờ biển phía nam bán đảo Ả Rập, *S. psittacus* được ghi nhận trải dài dọc theo bờ biển Đông Phi đến vịnh Sodwana (Nam Phi), bao gồm Madagascar và hầu hết các đảo quốc thuộc Ấn Độ Dương, cũng như bờ biển phía nam Ấn Độ và Tây Úc.

Từ Nha Trang (Việt Nam), phạm vi của *S. psittacus* trải dài đến hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á hải đảo; ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản; mở rộng phạm vi sang phía đông đến nhiều đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương (bao gồm cả quần đảo Hawaii), xa nhất là đến quần đảo Marquises, Tuamotu và đảo Rapa Iti; giới hạn phía nam đến đảo Lord Howe (Úc).

Môi trường sống của *S. psittacus* là các bãi đá ngầm, rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

## Phân loại học
Kết quả phân tích phát sinh loài, phân bố địa lý và di truyền học quần thể cho thấy *S. psittacus* bao gồm một quần thể trung tâm (Trung Ấn-Thái Dương), chiếm giữ một phạm vi trải dài từ Tây Úc đến Tahiti, và bốn quần thể ngoại vi được ghi nhận tại quần đảo Cocos (Keeling) (khác biệt với quần thể trung tâm); quần đảo Hawaii và quần đảo Marquises (đại diện cho khu vực Đông Ấn-Thái Dương); Seychelles (đại diện cho khu vực Tây Ấn-Thái Dương).

## Mô tả
*S. psittacus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 34&nbsp;cm. Vây đuôi của cá đực lõm sâu hơn ở cá cái, tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực và cá cái thường có răng nanh ở phía sau phiến răng của hàm trên, riêng cá đực còn có thể có răng nanh ở hàm dưới.

Cá cái màu nâu đỏ hoặc nâu xám, phớt màu cam ở ngực và bụng, vùng mõm nhạt hơn đầu. Có đốn đen ở gốc vây ngực và một đốm nâu sẫm ở màng vây lưng thứ nhất. Cá đực có màu xanh lục với các vạch màu hồng cam trên vảy. Mõm có màu tím. Bao quanh miệng là một dải màu xanh lam, kéo dài thành một vệt sọc ra sau, nằm dưới mắt; trên cằm và sau mắt cũng có các vệt sọc cùng màu. Phiến răng màu trắng. Vây lưng và vây hậu môn cùng hai thùy đuôi có viền xanh lam; thường có màu vàng ở cuống đuôi.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14–15.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. psittacus* chủ yếu là tảo. Loài này có xu hướng hợp thành những nhóm nhỏ (thường là cá cái), cũng có khi lẫn vào đàn của những loài cá khác. Tuổi thọ tối đa được ghi nhận ở loài này là 5 năm tuổi.

Loài này được đánh bắt để làm thực phẩm và chủ yếu được tiêu thụ tại địa phương.

## Tham khảo
Scarus rivulatus

***Scarus rivulatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "gợn sóng", hàm ý đề cập đến các vệt đốm trên mõm và má của cá đực.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Ở Tây Thái Bình Dương, từ vùng biển Việt Nam (bao gồm cả quần đảo Trường Sa), *S. rivulatus* được ghi nhận tại hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á; ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu và vùng biển phía nam Nhật Bản; trải dài đến một số đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương ở phía đông (xa nhất là đến quần đảo Caroline và Tonga); giới hạn phía nam đến đảo Lord Howe và đảo Norfolk. Ở Ấn Độ Dương, *S. rivulatus* được ghi nhận rải rác tại Sri Lanka, phía bắc đảo Sumatra (Indonesia) và bờ biển Tây Úc.

Môi trường sống của *S. rivulatus* là rạn san hô viền bờ, rạn san hô trong các đầm phá và hồ thủy triều, và cả khu vực rừng ngập mặn, độ sâu đến ít nhất là 30 m.

## Mô tả
*S. rivulatus* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 40&nbsp;cm. Vây đuôi cụt hoặc hơi tròn ở cá cái, thùy đuôi hơi dài ở cá đực trưởng thành, tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực còn có thêm hai răng nanh ở phía sau phiến răng hàm trên, có thể không có ở hàm dưới.

Cá đực có màu xanh lục lam, đặc trưng bởi một vùng màu cam ở hai bên má và trên nắp mang; vảy trên thân có các vạch màu hồng tím hoặc hồng cam. Đầu lốm đốm các vệt và chấm màu xanh tập trung ở quanh mắt và mõm. Vây ngực màu vàng và có vệt tím. Cá cái có màu nâu xám với các sọc trắng nhạt trên bụng. Cá cái của loài này rất khó để phân biệt với cá cái của nhiều loài *[[Scarus]]* khác trong cùng khu vực phân bố.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13–15.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. rivulatus* chủ yếu là tảo và cả san hô. *S. rivulatus* có thể hợp thành đàn với khoảng từ 30 đến 40 cá thể, có khi lẫn vào đàn của các loài cá mó khác khi cùng kiếm ăn. Những rạn san hô có trầm tích chất lượng kém (trầm tích hạt thô hoặc có tải trọng hữu cơ thấp) ngăn cản *S. rivulatus* kiếm ăn ở những khu vực này.

*S. rivulatus* là một loài lưỡng tính tiền nữ, tức cá đực là từ cá cái chuyển đổi giới tính mà thành. Sinh sản theo cặp và theo nhóm lớn đều được quan sát ở loài này. Tuổi thọ tối đa được ghi nhận ở chúng là 12 năm tuổi.

## Thương mại
*S. rivulatus* được đánh bắt để làm thực phẩm, và cũng có thể được xuất khẩu thương mại.

## Tham khảo
Scarus russelii

***Scarus russelii*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của Patrick Russell, bác sĩ phẫu thuật và nhà tự nhiên học người Scotland, người đã mô tả (nhưng không đặt tên) và phác họa loài cá mó này vào năm 1803.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*S. russelii* được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi trải dài đến vịnh Sodwana của Nam Phi, bao gồm Madagascar và hầu hết các đảo quốc trên Ấn Độ Dương, cũng như bờ biển phía nam Ấn Độ, và từ biển Andaman (thuộc bờ biển Myanmar–Thái Lan) trải dài về phía nam đến quần đảo Cocos (Keeling) và tại đảo Weh (phía bắc Sumatra, Indonesia).

Môi trường sống của *S. russelii* là các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.

## Mô tả
*S. russelii* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 51&nbsp;cm. Vây đuôi bo tròn ở cá cái, cụt ở cá đực trưởng thành với hai thùy đuôi dài tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực có màu xanh lục lam; nửa thân trước có màu xanh sẫm hơn nửa thân sau. Vảy có các vạch màu cam phớt hồng. Hai bên má có một vùng màu vàng giúp phân biệt chúng với những loài cá mó khác có cùng khu phân bố. Đầu có các vệt màu xanh lục lam băng qua mắt, bao quanh miệng, trên mõm và dưới cằm. Cá cái có màu nâu tím đến nâu đỏ với các dải sọc màu sẫm. Môi màu đỏ với phiến răng trắng.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9.

*S. russelii* là loài chị em với *[[Scarus fuscopurpureus]]* và *[[Scarus schlegeli]]*. Cá cái của ba loài này có kiểu hình khá giống nhau.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. russelii* chủ yếu là tảo. Chúng kiếm ăn bằng cách dùng phiến răng cạo tảo bám trên đá và san hô. *S. russelii* trưởng thành thường sống đơn độc và có tính cảnh giác cao, tuy nhiên cũng có thể hợp từng thành nhóm nhỏ gần các rạn san hô.

*S. russelii* được đánh bắt nhưng chúng không phải loài được nhắm mục tiêu.

## Tham khảo
Scarus scaber

***Scarus scaber*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "lởm chởm; nhám; thô", hàm ý đề cập đến việc loài này giống với *S. capitaneus* (= *[[Chlorurus enneacanthus]]*) về hình dạng nhưng lại có vảy lớn hơn.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Biển Đỏ và bờ biển phía nam bán đảo Ả Rập, *S. scaber* được ghi nhận trải dài dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và hầu hết các đảo quốc thuộc Ấn Độ Dương, cũng như bờ biển phía nam Ấn Độ, và từ biển Andaman trải dài xuống phía bắc đảo Sumatra (Indonesia) và quần đảo Cocos (Keeling).

Môi trường sống của *S. scaber* là các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.

## Mô tả
*S. scaber* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 37&nbsp;cm. Vây đuôi cụt hoặc hơi lõm ở cá cái, lõm sâu hơn tạo thành hình lưỡi liềm ở cá đực trưởng thành. Không có răng nanh ở phía sau phiến răng của hai hàm.

Cá cái có các vạch màu vàng và xám sẫm xen kẽ trên lưng; phần thân còn lại có màu xám nhạt đến trắng. Một vệt sọc xám ở bên mõm, kéo dài băng qua mắt đến rìa nắp mang. Đầu phớt vàng ở nửa dưới. Cá đực có một vùng màu tím xám ở một phần thân trước và đầu trên (từ mắt trở lên đỉnh đầu). Phần thân còn lại có màu xanh lục, vảy có các vạch màu hồng da cam. Mõm có một dải màu xanh lam lan rộng xuống cằm và dưới mắt, kéo dài thành vệt sọc ra sau nắp mang. Môi trên có vệt sọc hồng. Cằm có màu hồng cam với một vệt sọc xanh thứ hai và nhiều đốm xanh lốm đốm ở bên dưới.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13–14.

*S. scaber* là một loài chị em với *[[Scarus oviceps]]*. Cả hai loài đều có cùng khu vực phân bố ở quần đảo Cocos (Keeling).

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. scaber* chủ yếu là tảo. Chúng kiếm ăn bằng cách dùng những phiến răng cạo lấy lớp tảo bám trên san hô. Loài này có thể sống đơn độc, nhưng cá cái hợp thường hợp thành những nhóm nhỏ.

Loài này được đánh bắt để làm thực phẩm.

## Tham khảo
Scarus schlegeli

***Scarus schlegeli*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Scarus]]* trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1861.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của Hermann Schlegel, nhà điểu học kiêm bò sát, lưỡng cư học người Đức, người đã cung cấp mẫu vật cho tác giả.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Ở Ấn Độ Dương, *S. schlegeli* chỉ được biết đến tại đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling), cũng như bờ biển Tây Úc. Ở Thái Bình Dương, từ bờ biển Nha Trang và quần đảo Trường Sa (Việt Nam), *S. schlegeli* được ghi nhận ở hầu hết khu vực Tam giác San Hô và mở rộng đến nhiều đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương ở phía đông, xa nhất là đến quần đảo Australes và Tuamotu; ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, bao gồm quần đảo Ogasawara; giới hạn phía nam đến rạn san hô Great Barrier, đảo Lord Howe và Rapa Iti.

Môi trường sống của *S. schlegeli* là các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá, độ sâu được tìm thấy đến ít nhất là 50 m, nhưng thường phổ biến ở độ sâu khoảng 25 m trở lại.

## Mô tả

*S. schlegeli* có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 40&nbsp;cm. Vây đuôi bo tròn ở cá cái, cụt ở cá đực nhưng hai thùy đuôi phát triển dài hơn. Cá đực thường có các răng nanh ở phía sau phiến răng của hai hàm; cá cái không có nanh.

Cá đực có màu xanh lục sẫm, vùng lưng trước sáng màu hơn. Trên lưng ở có một hoặc hai vệt đốm màu vàng, kéo dài về phía bụng thành một hoặc hai vệt sọc màu xanh sáng ở giữa thân. Vảy có các vạch màu hồng. Vây lưng và vây hậu môn cùng hai thùy đuôi có dải viền xanh lam. Cá cái màu nâu đỏ hoặc nâu sẫm, thường có các dải màu nhạt ở hai bên thân. *S. schlegeli* cái khá giống với một số loài cá mó cái khác của chi *[[Chlorurus]]* trong cùng khu phân bố, nhưng cuống đuôi của *S. schlegeli* không có sáng màu như *Chlorurus*, và hình dạng đầu của *Chlorurus* không nhọn như *S. schlegeli*.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

## Sinh thái học
Thức ăn của *S. schlegeli* chủ yếu là tảo. *S. schlegeli* đực thường sống đơn độc và có tính lãnh thổ, còn cá cái và cá con sống theo đàn, thường lẫn vào đàn của loài cá khác nhất là khi kiếm ăn.

*S. schlegeli* được đánh bắt để làm thực phẩm.

## Tham khảo