Neotame

**Neotame**, hay còn được biết đến với tên thương hiệu là **Newtame**, là chất làm ngọt nhân tạo không calo và đồng cấu trúc với aspartame do NutraSweet sản xuất có độ ngọt gấp 7.000 đến 13.000 lần độ ngọt của sucrose (đường ăn). Vị của nó so với sucrose không có sự khác biệt đáng kể. Trong Liên minh châu Âu, nó được biết đến với số E E961. Nó có độ ổn định hóa học cao hơn aspartame, độ ngọt cao, nhanh chóng chuyển hóa, loại bỏ hoàn toàn và không tích tụ trong cơ thể.

Neotame phù hợp để sử dụng như một chất làm ngọt cho các loại đồ uống có ga, bánh kẹo, sữa chua, kẹo cao su hoặc thức uống nóng như cà phê.      Nó đồng thời còn là phụ gia cho một số loại thực phẩm khác và giúp át đi vị đắng. 

Con đường trao đổi chất chính là sự thủy phân của ester methyl bởi các esterase hiện diện khắp cơ thể, tạo ra neotame và methanol không ester hóa. Vì chỉ cần một lượng nhỏ neotame để làm ngọt thực phẩm, nên lượng methanol sinh ra từ quá trình phân giải không gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Ngoài ra, việc tiêu thụ neotame là an toàn đối với những người mắc bệnh tiểu đường loại II và phenylketone niệu.

Neotame thu hút các nhà sản xuất thực phẩm, vì việc sử dụng nó làm giảm chi phí sản xuất so với việc sử dụng đường hoặc syrup ngô fructose (do khối lượng chất tạo ngọt ít hơn để đạt được độ ngọt như nhau), đồng thời mang lại lợi ích cho người tiêu dùng vì nó cung cấp ít calo và ít tác động đến lượng đường trong máu.

Neotame được phát hiện bởi hai nhà khoa học Pháp Claude Nofre và Jean-Marie Tinti. Bằng sáng chế của họ được cấp vào năm 1996.

## Hóa học
Nó là chất tương tự hóa học với aspartame, nhưng được sử dụng ở mức độ thấp hơn rất nhiều và ổn định hơn. Về mặt hóa học, nó có một nhóm 3,3-dimetylbutyl gắn với nhóm amino của phần aspartic acid của phân tử. Các peptidase thường phá vỡ liên kết peptide giữa acid aspartic và phenylalanine của aspartame, nhưng trong neotame quá trình này bị chặn lại bởi sự có mặt của nhóm 3,3-dimetylbutyl, do đó làm giảm sự tạo ra phenylalanine trong quá trình chuyển hóa. Do đó nó là an toàn cho những người bị phenylketonuria.

### Sản xuất
Neotame được sản xuất công nghiệp bằng cách cho aspartame phản ứng với 3,3-dimethylbutanal thông qua phản ứng amin hoá khử. Hai chất này đầu tiên được hoà tan vào dung môi methanol, chất xúc tác Paladi trên than hoạt tính (Pd/C) được cho vào, không khí sau đó được thay thế bởi khí Hydro và phản ứng được tiến hành ở nhiệt độ phòng dưới áp suất trong vài giờ. Chất xúc tác sau đó được lọc ra. Quá trình này có thể được hỗ trợ bằng đất tảo cát. Methanol trong hỗn hợp được cho bay hơi theo sau đó thì nước được cho vào. Hỗn hợp được làm lạnh sau vài giờ. Sau đó, neotame được tách ra thông qua quá trình ly tâm, rửa qua với nước, sấy chân không và nghiền ra theo kích thước phù hợp (thường là ở dạng bột trắng).

## Phê chuẩn
Neotame đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) chấp nhận sử dụng vào tháng 7 năm 2002, vào tháng 11 năm 2011  bởi EU để trở thành số E E961 nhưng vẫn chưa được sử dụng rộng rãi trong các sản phẩm thực phẩm. Neotame cũng được chấp nhận sử dụng ở Úc và New Zealand. Nó được chỉ định mã số 961 của Hệ thống mã số quốc tế (INS).

Mặc dù hơn 100 nghiên cứu được tài trợ bởi công ty đã được tiến hành trên neotame để chứng minh sự an toàn của nó trước khi FDA chấp thuận, cuộc tranh luận liên quan đến chất làm ngọt có liên quan, aspartame đã gây ra sự khuấy động giữa các đối thủ của chất phụ gia đó. Tuy nhiên, neotame là chất làm ngọt nhân tạo duy nhất được xếp hạng là "an toàn" bởi nhóm vận động người tiêu dùng Trung tâm Khoa học vì lợi ích Công cộng.
## Bằng sáng chế
Bằng sáng chế bảo hộ cho phân tử neotame ở Hoa Kỳ, 5.480.668, ban đầu được dự kiến sẽ hết hạn vào 7 tháng 11 năm 2012, nhưng đã được Văn phòng Bằng sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ kéo dài thêm 973 ngày. Bằng sáng chế này đã hết hạn vào ngày 8 tháng 7 năm 2015.

## Liên kết ngoài
* Official Neotame Website, Sweeteners Holdings, Inc.
* Neotame Artificial Sweetener Approved by FDA
* food.gov.uk 

## Tham khảo