Chân xỉ

**Chân xỉ** hay còn gọi **chi cỏ seo gà**, **chi cỏ luồng** (danh pháp khoa học: ***Pteris***) là một chi thực vật gồm khoảng 300 loài dương xỉ thuộc họ Chân xỉ (Pteridaceae). Chúng có phân bổ trên thế giới chủ yếu ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Danh pháp khoa học của chi này *Pteris* là một từ Hy Lạp bắt nguồn *pteron* có nghĩa là *lông, cánh* ám chỉ hình dạng lá của nhiều loài trong chi này nhìn như lông cánh các loài chim.
 
;Một số loài chân xỉ

**[[Pteris aberrans]]* Alderw.
**[[Pteris abyssinica]]* Hieron.
**[[Pteris actiniopteroides]]* Christ
**[[Pteris adscensionis]]* Sw.
**[[Pteris albersii]]* Hieron.
**[[Pteris albertiae]]* Arbelaez
**[[Pteris altissima]]* Poir.
**[[Pteris amoena]]* Bl.
**[[Pteris angustata]]* (Fée) C. Morton
**[[Pteris angustipinna]]* Tagawa
**[[Pteris angustipinnula]]* Ching & S.H.Wu
**[[Pteris appendiculifera]]* Alderw.
**[[Pteris arborea]]* L.
**[[Pteris argyraea]]* Moore
**[[Pteris aspericaulis]]* Wall. ex Hieron.
**[[Pteris asperula]]* J. Sm. ex Hieron.
**[[Pteris atrovirens]]* Willd.
**[[Pteris auquieri]]* Pichi-Serm.
**[[Pteris austrosinica]]* (Ching) Ching
**[[Pteris bahamensis]]* (Agardh) Fée
**[[Pteris bakeri]]* C. Chr.
**[[Pteris baksaensis]]* Ching
**[[Pteris balansae]]* Fourn.
**[[Pteris bambusoides]]* Gepp
**[[Pteris barbigera]]* Ching
**[[Pteris barombiensis]]* Hieron.
**[[Pteris bavazzanoi]]* Pichi-Serm.
**[[Pteris beecheyana]]* Ag.
**[[Pteris bella]]* Tagawa
**[[Pteris berteroana]]* Ag.
**[[Pteris biaurita]]* L.
**[[Pteris biformis]]* Splitg.
**[[Pteris blanchetiana]]* Presl ex Ettingsh.
**[[Pteris blumeana]]* Agardh
**[[Pteris boninensis]]* H. Ohba
**[[Pteris brassii]]* C. Chr.
**[[Pteris brevis]]* Copel.
**[[Pteris brooksiana]]* Alderw.
**[[Pteris buchananii]]* Bak. ap. Sim.
**[[Pteris buchtienii]]* Rosenst.
**[[Pteris burtonii]]* Bak.
**[[Pteris cadieri]]* Christ
**[[Pteris caesia]]* Copel.
**[[Pteris caiyangheensis]]* L.L. Deng
**[[Pteris calcarea]]* Kurata
**[[Pteris calocarpa]]* (Copel.) M. Price
**[[Pteris catoptera]]* Kze.
**[[Pteris chiapensis]]* A. R. Sm.
**[[Pteris chilensis]]* Desv.
**[[Pteris christensenii]]* Kjellberg
**[[Pteris chrysodioides]]* (Fée) Hook.
**[[Pteris ciliaris]]* Eat.
**[[Pteris clemensiae]]* Copel.
**[[Pteris comans]]* Forst.
**[[Pteris commutata]]* Kuhn
**[[Pteris concinna]]* Hew.
**[[Pteris confertinervia]]* Ching
**[[Pteris confusa]]* T. G. Walker
**[[Pteris congesta]]* Prado
**[[Pteris consanguinea]]* Mett. ex Kuhn
**[[Pteris coriacea]]* Desv.
**[[Pteris crassiuscula]]* Ching & Wang
**[[Pteris cretica]]* L.
**[[Pteris croesus]]* Bory
**[[Pteris cryptogrammoides]]* Ching
**[[Pteris cumingii]]* Hieron.
**[[Pteris dactylina]]* Hook.
**[[Pteris daguensis]]* (Hieron.) Lellinger
**[[Pteris dalhousiae]]* Hook.
**[[Pteris dataensis]]* Copel.
**[[Pteris dayakorum]]* Bonap.
**[[Pteris decrescens]]* Christ
**[[Pteris decurrens]]* Presl
**[[Pteris deflexa]]* Link
**[[Pteris deltea]]* Ag.
**[[Pteris deltodon]]* Bak.
**[[Pteris deltoidea]]* Copel.
**[[Pteris dentata]]* Forsskal
**[[Pteris denticulata]]* Sw.
**[[Pteris dispar]]* Kze.
**[[Pteris dissimilis]]* (Fee) Chr.
**[[Pteris dissitifolia]]* Bak.
**[[Pteris distans]]* J. Sm.
**[[Pteris droogmaniana]]* L. Linden
**[[Pteris edanyoi]]* Copel.
**[[Pteris ekmanii]]* C. Chr.
**[[Pteris elmeri]]* Christ ex Copel.
**[[Pteris elongatiloba]]* Bonap.
**[[Pteris endoneura]]* M. Price
**[[Pteris ensiformis]]* Burm.
**[[Pteris esquirolii]]* Christ
**[[Pteris excelsa]]* Gaud.
**[[Pteris famatinensis]]* Sota
**[[Pteris fauriei]]* Hieron.
**[[Pteris finotii]]* Christ
**[[Pteris flava]]* Goldm.
**[[Pteris formosana]]* Bak.
**[[Pteris fraseri]]* Mett. ex Kuhn
**[[Pteris friesii]]* Hieron.
**[[Pteris gallinopes]]* Ching
**[[Pteris geminata]]* Wall.
**[[Pteris gigantea]]* Willd.
**[[Pteris glaucovirens]]* Goldm.
**[[Pteris goeldii]]* Christ
**[[Pteris gongalensis]]* T. G. Walker
**[[Pteris grandifolia]]* L.
**[[Pteris grevilleana]]* Wall. ex Agardh
**[[Pteris griffithii]]* Hook.
**[[Pteris griseoviridis]]* C. Chr.
**[[Pteris guangdongensis]]* Ching
**[[Pteris guizhouensis]]* Ching
**[[Pteris haenkeana]]* Presl
**[[Pteris hamulosa]]* Christ
**[[Pteris hartiana]]* Jenm.
**[[Pteris heteroclita]]* Desv.
**[[Pteris heteromorpha]]* Fée
**[[Pteris heterophlebia]]* Kze.
**[[Pteris hillebrandii]]* Copel.
**[[Pteris hirsutissima]]* Ching
**[[Pteris hirtula]]* (C. Chr.) C. Morton
**[[Pteris hispaniolica]]* Maxon
**[[Pteris holttumii]]* C. Chr.
**[[Pteris hondurensis]]* Jenm.
**[[Pteris hookeriana]]* Ag.
**[[Pteris hossei]]* Hieron.
**[[Pteris hostmanniana]]* Ettingsh.
**[[Pteris hui]]* Ching
**[[Pteris humbertii]]* C. Chr.
**[[Pteris hunanensis]]* C.M.Zhang
**[[Pteris inaequalis]]* (Fée) Jenm.
**[[Pteris incompleta]]* Cav.
**[[Pteris inermis]]* (Rosenstock) Sota
**[[Pteris insignis]]* Mett. ex Kuhn
**[[Pteris intricata]]* Wright
**[[Pteris intromissa]]* Christ
**[[Pteris irregularis]]* Kaulf.
**[[Pteris iuzonensis]]* Hieron.
**[[Pteris izuensis]]* Ching
**[[Pteris johannis-winkleri]]* C. Chr.
**[[Pteris junghuhnii]]* (Reinw.) Bak.
**[[Pteris kawabatae]]* Kurata
**[[Pteris keysseri]]* Rosenst.
**[[Pteris khasiana]]* (Clarke) Hieron.
**[[Pteris kidoi]]* Kurata
**[[Pteris kinabaluensis]]* C. Chr.
**[[Pteris kingiana]]* Endl.
**[[Pteris kiuschiuensis]]* Hieron.
**[[Pteris laevis]]* Mett.
**[[Pteris lanceifolia]]* Ag.
**[[Pteris lastii]]* C. Chr.
**[[Pteris laurea]]* Desv.
**[[Pteris laurisilvicola]]* Kurata
**[[Pteris lechleri]]* Mett.
**[[Pteris lepidopoda]]* M.Kato & K.U.Kramer
**[[Pteris leptophylla]]* Sw.
**[[Pteris liboensis]]* P.S.Wang
**[[Pteris ligulata]]* Gaud.
**[[Pteris limae]]* Brade
**[[Pteris linearis]]* Poir.
**[[Pteris litoralis]]* Rechinger
**[[Pteris livida]]* Mett.
**[[Pteris loheri]]* Copel.
**[[Pteris longifolia]]* L.
**[[Pteris longipes]]* D. Don
**[[Pteris longipetiolulata]]* Lellinger
**[[Pteris longipinna]]* Hayata
**[[Pteris longipinnula]]* Wall.
**[[Pteris luederwaldtii]]* Rosenst.
**[[Pteris luschnathiana]]* (Kl.) Bak.
**[[Pteris luzonensis]]* Hieron.
**[[Pteris lydgatei]]* (Bak.) Christ
**[[Pteris macgregorii]]* Copel.
**[[Pteris macilenta]]* A. Rich.
**[[Pteris maclurei]]* Ching
**[[Pteris maclurioides]]* Ching
**[[Pteris macracantha]]* Copel.
**[[Pteris macrodon]]* Bak.
**[[Pteris macrophylla]]* Copel.
**[[Pteris macroptera]]* Link
**[[Pteris madagascarica]]* Ag.
**[[Pteris majestica]]* Ching
**[[Pteris malipoensis]]* Ching
**[[Pteris manniana]]* Mett. ex Kuhn
**[[Pteris melanocaulon]]* Fée
**[[Pteris melanorhachis]]* Copel.
**[[Pteris menglaensis]]* Ching
**[[Pteris mertensioides]]* Willd.
**[[Pteris mettenii]]* Kuhn
**[[Pteris micracantha]]* Copel.
**[[Pteris microdictyon]]* (Fée) Hook.
**[[Pteris microlepis]]* Pichi-Serm.
**[[Pteris microptera]]* Mett. ex Kuhn
**[[Pteris mildbraedii]]* Hieron.
**[[Pteris moluccana]]* Bl.
**[[Pteris monghaiensis]]* Ching
**[[Pteris montis-wilhelminae]]* Alston
**[[Pteris morii]]* Masam.
**[[Pteris mucronulata]]* Copel.
**[[Pteris multiaurita]]* Ag.
**[[Pteris multifida]]* Poir.
**[[Pteris muricata]]* Hook.
**[[Pteris muricatopedata]]* Arbelaez
**[[Pteris muricella]]* Fée
**[[Pteris mutilata]]* L.
**[[Pteris natiensis]]* Tagawa
**[[Pteris navarrensis]]* H. Christ
**[[Pteris nipponica]]* Shieh
**[[Pteris novae-caledoniae]]* Hook.
**[[Pteris obtusiloba]]* Ching & S.H.Wu
**[[Pteris occidentalisinica]]* Ching
**[[Pteris olivacea]]* Ching in Ching & S. H. Wu
**[[Pteris opaca]]* J. Sm.
**[[Pteris oppositipinnata]]* Fée
**[[Pteris orientalis]]* Alderw.
**[[Pteris orizabae]]* M. Martens & Galeotti
**[[Pteris oshimensis]]* Hieron.
**[[Pteris otaria]]* Bedd.
**[[Pteris pachysora]]* (Copel.) M. Price
**[[Pteris pacifica]]* Hieron.
**[[Pteris paleacea]]* Roxb.
**[[Pteris papuana]]* Ces.
**[[Pteris parhamii]]* Brownlie
**[[Pteris paucinervata]]* Fée
**[[Pteris paucipinnata]]* Alston
**[[Pteris paulistana]]* Rosenst.
**[[Pteris pearcei]]* Bak.
**[[Pteris pedicellata]]* Copel.
**[[Pteris pediformis]]* M.Kato & K.U.Kramer
**[[Pteris pellucida]]* Presl
**[[Pteris perrieriana]]* C. Chr.
**[[Pteris perrottetii]]* Hieron.
**[[Pteris philippinensis]]* Fée
**[[Pteris phuluangensis]]* Tag. & Iwatsuki
**[[Pteris pilosiuscula]]* Desv.
**[[Pteris plumbea]]* Christ
**[[Pteris pluricaudata]]* Copel.
**[[Pteris podophylla]]* Sw.
**[[Pteris polita]]* Link
**[[Pteris polyphylla]]* (Presl) Ettingsh.
**[[Pteris porphyrophlebia]]* C. Chr. & Ching
**[[Pteris praetermissa]]* T. G. Walker
**[[Pteris preussii]]* Hieron.
**[[Pteris prolifera]]* Hieron.
**[[Pteris propinqua]]* J. Agardh
**[[Pteris pseudolonchitis]]* Bory ex Willd.
**[[Pteris pseudopellucida]]* Ching
**[[Pteris pteridioides]]* (Hook.) Ballard
**[[Pteris puberula]]* Ching
**[[Pteris pulchra]]* Schlecht. & Cham.
**[[Pteris pungens]]* Willd.
**[[Pteris purdoniana]]* Maxon
**[[Pteris purpureorachis]]* Copel.
**[[Pteris quadriaurita]]* Retz.
**[[Pteris quinquefoliata]]* (Copel.) Ching
**[[Pteris quinquepartita]]* Copel.
**[[Pteris radicans]]* Christ
**[[Pteris ramosii]]* Copel.
**[[Pteris rangiferina]]* Presl ex Miq.
**[[Pteris reducta]]* Bak.
**[[Pteris remotifolia]]* Bak.
**[[Pteris reptans]]* T.G. Walker
**[[Pteris rigidula]]* Copel.
**[[Pteris rosenstockii]]* C. Chr.
**[[Pteris roseo-lilacina]]* Hieron.
**[[Pteris ryukyuensis]]* Tagawa
**[[Pteris satsumana]]* Kurata
**[[Pteris saxatilis]]* Carse
**[[Pteris scabra]]* Bory ex Willd.
**[[Pteris scabripes]]* Wall.
**[[Pteris schlechteri]]* Brause
**[[Pteris schwackeana]]* Christ
**[[Pteris semiadnata]]* Phil.
**[[Pteris semipinnata]]* L.
**[[Pteris sericea]]* (Fée) Christ
**[[Pteris setigera]]* (Hook. ex Beddome) Nair
**[[Pteris setuloso-costulata]]* Hayata
**[[Pteris shimenensis]]* C.M.Zhang
**[[Pteris shimianensis]]* H.S.Kung
**[[Pteris silvatica]]* Alderw.
**[[Pteris similis]]* Kuhn
**[[Pteris simplex]]* Holtt.
**[[Pteris sintenensis]]* (Masam.) C.M.Kuo
**[[Pteris speciosa]]* Mett. ex Kuhn
**[[Pteris splendens]]* Kaulf.
**[[Pteris splendida]]* Ching
**[[Pteris squamaestipes]]* C. Chr. & Tardieu
**[[Pteris squamipes]]* Copel.
**[[Pteris stenophylla]]* Wall. ex Hook. & Grev.
**[[Pteris stridens]]* Ag.
**[[Pteris striphnophylla]]* Mickel
**[[Pteris subindivisa]]* Clarke
**[[Pteris subquinata]]* (Wall. ex Bedd.) Agardh
**[[Pteris subsimplex]]* Ching
**[[Pteris sumatrana]]* Bak.
**[[Pteris swartziana]]* Ag.
**[[Pteris taiwanensis]]* Ching
**[[Pteris talamauana]]* Alderw.
**[[Pteris tapeinidiifolia]]* H.Itô
**[[Pteris tarandus]]* M.Kato & K.U.Kramer
**[[Pteris tenuissima]]* Ching
**[[Pteris togoensis]]* Hieron.
**[[Pteris torricelliana]]* Christ
**[[Pteris trachyrachis]]* C. Chr.
**[[Pteris transparens]]* Mett.
**[[Pteris tremula]]* R. Br.
**[[Pteris treubii]]* Alderw.
**[[Pteris tricolor]]* Linden
**[[Pteris tripartita]]* Sw.
**[[Pteris tussaci]]* (Fée) Hook.
**[[Pteris umbrosa]]* R. Br.
**[[Pteris undulatipinna]]* Ching
**[[Pteris usambarensis]]* Hier.
**[[Pteris vaupelii]]* Hieron.
**[[Pteris venusta]]* Kunze
**[[Pteris verticillata]]* (L.) Lellinger & Proctor
**[[Pteris vieillardii]]* Mett.
**[[Pteris viridissima]]* Ching
**[[Pteris vitiensis]]* Bak.
**[[Pteris vittata]]* L.
**[[Pteris wallichiana]]* Agardh
**[[Pteris wangiana]]* Ching
**[[Pteris warburgii]]* Christ
**[[Pteris werneri]]* (Rosenstock) Holtt.
**[[Pteris whitfordii]]* Copel.
**[[Pteris woodwardioides]]* Bory ex Willd.
**[[Pteris wulaiensis]]* C.M.Kuo
**[[Pteris yakuinsularis]]* Kurata
**[[Pteris yamatensis]]* (Tagawa) Tagawa
**[[Pteris zahlbruckneriana]]* Endl.
**[[Pteris zippelii]]* (Miq.) M.Kato & K.U.Kramer

## Trồng trọt và sử dụng
Nhiều loài chân xỉ được sử dụng trồng làm cảnh trong nhà hoặc sân vườn. Lá của chúng cũng được dùng nhiều trong trang trí.

Loài Cỏ rết (*[[Pteris vittata]]*) trong chi này được phát hiện là loài có khả năng hấp thụ và tích tụ được arsenic trong đất, đây là một loài tiềm năng trong xử lý sinh học đất ô nhiễm.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*Germplasm Resources Information Network: ''Pteris'' 
*Flora of North America: ''Pteris''
*Flora of India ''Pteris'' species list