open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cherax

***Cherax*** là chi tôm hùm nước ngọt có phân bố rộng nhất ở Nam Bán cầu. Cùng với *[[Euastacus]]*, đây là chi tôm hùm nước ngọt lớn nhất tại Nam Bán Cầu. Các loài trong chi có thể được tìm thấy tại các hồ, sông, và suối hầu khắp Úc và New Guinea.
## Các loài
Chi này gồm 59 loài:

**[[Cherax acherontis]]* Patoka, Bláha & Kouba, 2017
**[[Cherax albertisii]]* Nobili, 1899
**[[Cherax albidus]]* Clarke, 1936
**[[Cherax angustus]]*
**[[Cherax aruanus]]* Roux, 1911
**[[Cherax austini]]* Coughran & Hobson, 2012
**[[Cherax barretti]]* Clark, 1941
**[[Cherax bicarinatus]]* (Gray, 1845)
**[[Cherax boesemani]]* Lukhaup & Pekny, 2008
**[[Cherax boschmai]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax buitendijkae]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax cainii]]* Austin, 2002
**[[Cherax cairnsensis]]* Riek, 1969
**[[Cherax cartalacoolah]]* Short, 1993
**[[Cherax cid]]* Coughran & Furse, 2012
**[[Cherax communis]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax crassimanus]]* Riek, 1967
**[[Cherax cuspidatus]]* Riek, 1969
**[[Cherax davisi]]* Clark, 1941
**[[Cherax depressus]]* Riek, 1951
**[[Cherax destructor]]* Clark, 1936
**[[Cherax dispar]]* Riek, 1951
**[[Cherax esculus]]* Riek, 1956
**[[Cherax gherardii]]* Patoka, Bláha & Kouba, 2015
**[[Cherax glaber]]* Riek, 1967
**[[Cherax glabrimanus]]* Riek, 1967
**[[Cherax gladstonensis]]* Riek, 1969
**[[Cherax holthuisi]]* Lukhaup & Pekny, 2006
**[[Cherax leckii]]* Coughran, 2005
**[[Cherax longipes]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax lorentzi]]* Roux, 1911
**[[Cherax minor]]* Holthuis, 1996
**[[Cherax misolicus]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax monticola]]* Holthuis, 1950
**[[Cherax murido]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax neocarinatus]]* Riek, 1967
**[[Cherax neopunctatus]]* Riek, 1969
**[[Cherax nucifraga]]* Short, 1991
**[[Cherax pallidus]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax paniaicus]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax papuanus]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax parvus]]* Short & Davie, 1993
**[[Cherax peknyi]]* Lukhaup & Herbert, 2008
**[[Cherax plebejus]]* (Hess, 1865)
**[[Cherax preissii]]* (Erichson, 1846)
**[[Cherax pulcher]]* Lukhaup, 2015
**[[Cherax punctatus]]* Clark, 1936
**[[Cherax quadricarinatus]]* (von Martens, 1868)
**[[Cherax quinquecarinatus]]* (Gray, 1845)
**[[Cherax rhynchotus]]* Riek, 1951
**[[Cherax robustus]]* Riek, 1951
**[[Cherax rotundus]]* Clark, 1941
**[[Cherax setosus]]* (Riek, 1951)
**[[Cherax snowden]]* Lukhaup, Panteleit & Schrimpf, 2015
**[[Cherax solus]]* Holthuis, 1949
**[[Cherax tenuimanus]]* (Smith, 1912)
**[[Cherax urospinosus]]* Riek, 1969
**[[Cherax wasselli]]* Riek, 1969

## Loài mới
Trong chi này có loài tôm mới ở Indonesia, với lớp vỏ cứng nhiều màu sắc sặc sỡ, *[[Cherax pulcher]]*, trong đó "pulcher" có nghĩa là "tuyệt đẹp" theo tiếng Latin. Loài này có hai nhóm màu phổ biến, bao gồm trắng, xanh dương, tím và xám xanh, xanh dương, trắng. Cherax pulcher khác với các loài tôm hùm khác ở hình dạng càng, cơ thể và màu sắc. Chúng có chiều dài khoảng 12&nbsp;cm. Phần cơ thể lớn hơn giúp con tôm thích nghi với những dòng chảy nhanh có lượng oxy hòa tan cao hơn.loài tôm mới đang gặp nguy hiểm khi chúng bị bắt để bán và làm thức ăn. Số lượng loài đang giảm dần trong vài năm trở lại

## Chú thích

## Tham khảo
*
Cherax pulcher

***Cherax pulcher*** là một loài tôm hùm trong họ Parastacidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Đây là vật nuôi làm cảnh phổ biến ở châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ.
## Phát hiện
Loài tôm này được mô tả năm 2015.Christian Lukhaup xác định loài tôm này và đặt danh pháp Cherax pulcher, với "pulcher" có nghĩa là "tuyệt đẹp" theo tiếng Latin. Ông mô tả sinh vật mới trên tạp chí ZooKeys. Loài tôm này được phát hiện ở khu vực Hoa Creek, gần ngôi làng Teminabuan ở tỉnh Tây Papua, Indonesia. Dù loài tôm này đã được bán từ đầu những năm 2000, không ai biết đây là loài gì và đến từ đâu.
## Đặc điểm
Loài này có hai nhóm màu phổ biến, bao gồm trắng, xanh dương, tím và xám xanh, xanh dương, trắng. Cherax pulcher khác với các loài tôm hùm khác ở hình dạng càng, cơ thể và màu sắc. Chúng có chiều dài khoảng 12&nbsp;cm. Phần cơ thể lớn hơn giúp con tôm thích nghi với những dòng chảy nhanh có lượng oxy hòa tan cao hơn.

## Chú thích

## Tham khảo
* Cherax (''Astaconephrops'') pulcher, a new species of freshwater crayfish (Crustacea, Decapoda, Parastacidae) from the Kepala Burung (Vogelkop) Peninsula, Irian Jaya (West Papua), Indonesia ZooKeys 502: 1-10 (ngày 4 tháng 5 năm 2015)
Cherax destructor

**Cherax destructor** là một loài tôm nước ngọt Australia trong họ Parastacidae. Loài này được xếp loại loài dễ thương tổn bởi World Conservation Union (IUCN), dù tính hiệu lực của xếp hạng này gây nghi vấn; số lượng vẫn đông đúc, và đã lan rộng ra nhiều môi trường sống được tạo ra bởi các hồ chứa nước và các đập nước trang trại. 

Tần suất thay vỏ của chúng phụ thuộc vào tuổi và nhiệt độ. Trong điều kiện sống thích hợp, những cá thể Cherax destructor non có thể lột xác sau mỗi 5 – 7 ngày, khi chúng lớn hơn một chút thường lột xác sau mỗi 3 đến 4 tuần và khoảng thời gian giữa các lần lột xác sẽ tăng lên khi tôm càng lớn hơn. Những con trưởng thành chỉ lột xác vài lần trong năm. Việc thay vỏ sẽ giúp cho chúng tái tạo lại các bộ phận cơ thể đã bị mất trước đó, như râu, càng hoặc chân. Chúng thường sẽ cần ít nhất 2 đến 3 lần thay vỏ để tái tạo hoàn chỉnh các bộ phận hoặc chi bị mất. Nhưng đối với việc tái tạo lại càng thường sẽ không thể có hình dáng giống hệt và đồng đều với càng cũ, mà thường những chiếc càng mới có thể sẽ hơi bị teo tóp hay thậm chí có hơi biến dạng so với càng cũ hoặc càng còn lại.

**Cherax destructor** có thể thay đổi màu săc của vỏ tùy theo chế độ ăn và môi trường nuôi nhốt, nếu chúng được cung cấp một chế độ ăn nhiều đạm động vật:  chủ yếu là tôm hoặc tép luộc trong một khoảng thời gian dài và tránh ánh sáng trực tiếp của mặt trời; hoặc được chăm sóc trong nhà, chúng có thể sở hữu lớp vỏ màu xanh dương sáng hoặc đậm sau vài lần thay vỏ. Trong môi trường tự nhiên hoặc khi được cung cấp chế độ ăn tạp, bao gồm cả động vật và thực vật, chúng có thể phát triển lớp vỏ màu từ xanh rêu đến nâu sậm trên thân, với chóp càng màu xanh dương. 

Ngoài việc nuôi nhốt riêng hoặc thả nuôi theo cộng đồng gồm nhiều cá thể tôm hùm, chúng đã được biết là có thể nuôi giữ theo cặp khi đã trưởng thành (thường là từ 8 xen-ti-mét trở lên) với mục đỉnh làm cảnh hay sinh sản. Chúng có thể sống theo cặp lâu dài sau khi đã có thòi gian làm quen khi ở chung hồ hoặc bể có kích thước tương xứng với cặp tôm, sau khi đã nhận biết cá thể kia là con khác giới và chấp nhận làm bạn tình, chúng thường tỏ ra thân thiết, nhẫn nhịn và sẵn sàng chia sẻ lãnh thổ, thức ăn và nơi trú ẩn với bạn tình của mình. Tuy nhiên cũng có vài trường hợp chúng có thể sẽ đánh nhau dữ dội, thậm chí có thể hủy hoại lẫn nhau khi cảm thấy thật sự khó chịu với bạn cùng hồ. 

## Hình ảnh

## Chú thích
Ngày Quốc tế chống Thử nghiệm Hạt nhân

**Ngày Quốc tế chống Thử nghiệm Hạt nhân**, viết tắt là **IDANT** (International Day against Nuclear Tests) là **ngày 29 tháng Tám**, là ngày lễ quốc tế được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua trong Nghị quyết A/RES/64/35 tại kỳ họp lần thứ 64 ngày 2/12/2009.

## Lịch sử
Nghị quyết được Kazakhstan khởi xướng cùng với một số nhà tài trợ và đồng tài trợ để kỷ niệm việc đóng cửa *Khu vực thử nghiệm hạt nhân* Semipalatinsk vào ngày 29/8/1991, và thông qua với tên *Resolution 64/35*.

## Hoạt động
Sau khi thông qua Ngày quốc tế chống thử nghiệm hạt nhân, tháng 5 năm 2010 tất cả các quốc gia tham gia *[[Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân]]* cam kết sẽ "đạt được hòa bình và an ninh của một thế giới không có vũ khí hạt nhân".

## Tham khảo

## Xem thêm
* UNESCO
* Ngày lễ quốc tế

## Liên kết ngoài
* Text of the U.N. resolution 64/35
Cá mú chấm đen

**Cá mú chấm đen** hay **cá song chấm đen**, tên khoa học ***Epinephelus epistictus***, là một loài cá trong họ Serranidae.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Cá mú sao

**Cá mú sao**, tên khoa học ***Epinephelus trimaculatus***, là một loài cá trong họ Serranidae

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, Nueva Jersey, Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
* Helfman, G., B. Collette y D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos, 1997.
* Hoese, D.F. 1986. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemania.
* Maugé, L.A. 1986. A J. Daget, J.-P. Gosse y D.F.E. Thys van den Audenaerde (eds.) Check-list of the freshwater fishes of Africa (CLOFFA). ISNB Bruselas; MRAC, Tervuren, Flandes; y ORSTOM, París, Francia. Vol. 2.
* Moyle, P. y J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Año 2000.
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Año 1994.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a. edición, Londres: Macdonald. Año 1985.
Cá mú vàng hai sọc đen

**Cá mú vàng hai sọc đen**, tên khoa học ***Diploprion bifasciatum***, là một loài cá trong họ Serranidae. Chúng có thể đạt chiều dài đến .

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=277235
*http://australianmuseum.net.au/Barred-Soapfish-Diploprion-bifasciatum-Kuhl-Hasselt-1828/
Ghazi Mashal Ajil al-Yawer

**Ghazi Mashal Ajil al-Yawer** (tiếng Ả Rập: غازي مشعل عجيل الياور, sinh năm 1958) là một chính khách người Iraq. Ông là Phó tổng thống chính phủ chuyển tiếp của Iraq 2005-2006, trước đó là Tổng thống của Iraq dưới thời Chính phủ lâm thời Iraq 2004-2005.
Ban đầu Al-Yawar là một thành viên của Hội đồng Điều hành Iraq, được tạo ra sau khi Mỹ dẫn đầu cuộc xâm lược Iraq năm 2003. Năm 2004, ông được Hội đồng bổ nhiệm phục vụ như là Tổng thống lâm thời của Iraq, từ sau ngày 28 tháng 6 trở lại là chủ quyền Iraq từ chính phủ chuyển tiếp sau cuộc xâm lược.

## Tham khảo
Đào văn

**Đào văn** (tiếng Trung: 陶文 hoặc 陶纹, bính âm: táo wén) hay còn gọi là **đào phù** (陶符) là một loại chữ Hán Trung Quốc cổ, được khắc trên gốm (đào có nghĩa là gốm, văn trong văn tự hoặc hoa văn). Một số học giả đã chỉ ra được đào văn có thể ra đời sớm hơn giáp cốt văn, do đó có thể xem đào văn là văn tự sớm nhất của Trung Quốc.

Một số lượng nhỏ gốm có khắc văn tự đã được phát hiện nhưng vẫn chưa thể giải mã do bị phân làm nhiều mảnh và vài lý do khác.

## Tham khảo
Chris Putnam

**Chris Putnam** là một nhà khoa học máy tính được biết đến khi anh hack Facebook vào năm 2005, và được Facebook mời làm việc.

Năm 2005, khi còn đang theo học tại trường Georgia Southern University, Putnam cùng với 2 người bạn đã viết một sâu máy tính đã lan rộng khắp Facebook. Sâu máy tính này sử dụng Cross-Site Scripting để làm thay đổi giao diện người dùng thành giống như MySpace, và xóa một vài dữ liệu bạn bè. Nguồn gốc phát tán sâu được truy ra là từ Putnam, và người đồng sáng lập Facebook là Dustin Moskovitz đã mời anh đến phỏng vấn. Vài tháng sau đó, Putnam được đưa vào Menlo Park và bắt đầu làm việc với Facebook.

Trong 4 năm làm việc tại Facebook, Putnam đã cải thiện các ứng dụng Video và chức năng tải hình ảnh. Năm 2010 anh rời Facebook. Ngày nay, gương mặt của anh là một trong những biểu tượng cảm xúc trên Facebook chat, sử dụng bằng mã `:putnam:`.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Chris Putnams Post über den Wurm von 2005 auf Quora
Cá mú son

**Cá mú son**, danh pháp là ***Cephalopholis miniata***, là một loài cá biển thuộc chi *[[Cephalopholis]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

## Từ nguyên
Tính từ định danh bắt nguồn từ tiếng Latinh và có nghĩa là "đỏ son", hàm ý đề cập đến màu đỏ tươi của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Cá mú son có phân bố rộng rãi ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Biển Đỏ dọc theo bờ biển Đông Phi trải dài về phía đông đến quần đảo Line, ngược lên phía bắc đến Nam Nhật Bản, giới hạn phía nam đến biển San Hô và Nouvelle-Calédonie.

Ở Việt Nam, cá mú son được ghi nhận tại quần đảo Hoàng Sa; vịnh Vân Phong (Khánh Hòa) và Bình Thuận.

Cá mú son sinh sống tập trung ở các vùng nước trong trên các rạn san hô, được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 150 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá mú son là 50&nbsp;cm. Loài này có màu từ đỏ cam đến nâu đỏ, thường sẫm hơn ở thân sau, dày đặc các chấm màu xanh óng phủ khắp cơ thể và các vây. Vây ngực vàng cam. Vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi có viền xanh óng ở rìa. Cá mú son có thể chuyển sang kiểu hình với các vệt sọc ở hai bên lườn. Cá con màu vàng cam và ít chấm xanh hơn cá lớn.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số vảy đường bên: 47–54.

## Sinh học

Thức ăn của cá mú son gồm những loài cá nhỏ hơn (thường thấy nhất là *[[Pseudanthias squamipinnis]]*) và động vật giáp xác.

Cá mú son đực sống cùng với khoảng 2 đến 12 cá cái, tạo thành các nhóm hậu cung. Những nhóm này chiếm diện tích lãnh thổ lên đến 475 m2, bên trong chia thành những lãnh thổ nhỏ hơn được bảo vệ bởi mỗi con cá cái.

## Phân loại
Trong một kết quả của phân tích phát sinh loài, cá mú son có tổ tiên chung gần nhất với *[[Cephalopholis sexmaculata]]*.

## Thương mại
Cá mú son là loài có giá trị kinh tế đáng kể đối với ngành ngư nghiệp quy mô nhỏ.

## Tham khảo
Strawberry Fields

**Strawberry Fields** (tạm dịch: *Cánh đồng dâu tây*) là một khu tưởng niệm ở Công viên Trung tâm (Central Park) của thành phố New York, rộng khoảng 1 ha.

Sau cái chết của John Lennon, Yoko Ono thiết kế một khu vực nhỏ ở Công viên Trung tâm đó là dành riêng cho anh, đặt tên theo bài hát Strawberry Fields Forever. Lối vào khu tưởng niệm này ở 72nd Street West và Eighth Avenue (Central Park West), gần tòa nhà Dakota, nơi ở cũ và cũng là nơi Lennon bị ám sát. Lễ khánh thành diễn ra vào ngày 09 tháng 10 năm 1985, vào ngày đó Lennon đã có thể mừng 45 tuổi. Điểm nhấn của *Strawberry Fields* là một ô tròn khảm với đá màu đen và trắng, được thiết kế bởi Yoko Ono, theo phong cách "vỉa hè Bồ Đào Nha". Ở giữa là tên bài hát bất hủ của John Lennon: *[[Imagine (bài hát của John Lennon)|Imagine]]*. Đây là một món quà từ thành phố Naples, Ý và Yoko Ono cũng đã đóng góp trên 1 triệu đô-la Mỹ cho phần kiến tạo cảnh quan và các khoản bảo trì. Nhân dịp sinh nhật lần thứ 70 của ông, một tấm bảng đã được khánh thành vào ngày 9 tháng 10 năm 2010, có ghi tên 121 quốc gia đã ủng hộ ý tưởng đài tưởng niệm vì hòa bình (*Garden of Peace = Vườn Hòa bình*) vào năm 1985, và một câu hát trong bài hát Imagine: 
: "*Imagine all the people living life in peace...John Lennon *"
:(Hãy tưởng tượng tất cả mọi người đều đang sống trong hòa bình... John Lennon)

Khu tưởng niệm thường được bao phủ bởi hoa, nến, và các vật dụng khác được để lại bởi người hâm mộ của Lennon. Vào ngày sinh nhật của Lennon (9 tháng 10) và vào dịp kỷ niệm ngày mất của ông (08 tháng 12) mỗi năm đều có đông người tụ tập ở đây để hát bài hát và vinh danh. Tụ họp cũng diễn ra vào các ngày kỷ niệm ngày sinh nhật của các thành viên khác của The Beatles.



Straberry Fields Schild.jpg|Biển báo tại Central Park ở khu vực này
Strawberry Fields Mosaik-2.jpg|Đá khảm *Imagine*
File:Strawberry_Fields_Forever.JPG
Strawberry Fields Memorial.JPG
Strawberry Fields Plakette-2.jpg|Bảng với tên 121 quốc gia
File:Strawberry_fields_10_years_jeh.jpg|Vào ngày giỗ thứ 30 của John Lennon, năm 2010


## Chú thích

## Liên kết ngoài

*Official site 
*NYC Parks Department Historical Sign
Cá mú bông

**Cá mú bông** (tên khoa học ***Epinephelus areolatus***), còn gọi là **cá mú chấm, cá song chấm**, là một loài cá trong họ Serranidae. Đây là loài cá có gía trị thương phẩm.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*Photos of many species of grouper
*Photo of aquaculture farms in China in which grouper are raised, Aquaculture Asia Magazine April-June, 2010, p. 34
Cá mú chấm nửa đuôi đen

**Cá mú chấm nửa đuôi đen**, còn gọi là **cá mú bleeker**, danh pháp là ***Epinephelus bleekeri***, là một loài cá biển thuộc chi *[[Epinephelus]]* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1877.

## Từ nguyên
Từ định danh được đặt theo tên của Pieter Bleeker, bác sĩ và nhà ngư học người Hà Lan, chủ nhân của bản mô tả loài *Serranus variolosus* (= *[[Epinephelus fasciatus]]*), là cơ sở cho mô tả của Vaillant.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Cá mú chấm nửa đuôi đen có phân bố rộng ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ vịnh Ba Tư, loài này có phạm vi trải dài về phía đông đến khu vực Đông Nam Á, ngược lên phía bắc đến Nam Nhật Bản và đảo Đài Loan, giới hạn phía nam đến bờ tây-bắc Úc. Loài này hầu như không được biết đến ở hầu hết các đảo thuộc Micronesia hoặc Polynesia, nhưng được ghi nhận ở quần đảo Solomon thuộc Melanesia.

Ở Việt Nam, cá mú chấm nửa đuôi đen thường xuyên được bắt gặp dọc theo vùng bờ biển Nam Trung Bộ, từ Đà Nẵng trở vào Bình Thuận.

Cá mú chấm nửa đuôi đen sống tập trung ở khu vực bãi san hô hoặc bãi đá nông, độ sâu đến ít nhất là 105 m, còn cá con thường thấy ở khu vực cửa sông.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá mú chấm nửa đuôi đen là 76&nbsp;cm. Cá có màu nâu nhạt, nâu đỏ hoặc xám tía, phủ đầy các đốm đỏ cam hoặc vàng sẫm (trừ phần bụng). Vây lưng và 1/3 trên vây đuôi cũng phủ đốm như trên thân, phần đuôi còn lại đen sẫm. Vây ngực, vây bụng và phần cận rìa của vây hậu môn sẫm đen. Cá con (dưới 11&nbsp;cm) có 7 vạch sẫm bao quanh cơ thể.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 16–18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số tia vây ở vây ngực: 17–19; Số vảy đường bên: 49–53.

## Sinh học
Thức ăn của cá mú chấm nửa đuôi đen bao gồm cá nhỏ hơn và các loài động vật giáp xác.

## Thương mại
Cá mú chấm nửa đuôi đen là loài cá thực phẩm có giá trị thương mại ở nhiều quốc gia trong phạm vi phân bố của chúng. Cá con được đánh bắt trong tự nhiên được nuôi làm cá giống trong ngành nuôi trồng thủy sản.

## Tham khảo
Cá mú chấm vạch

**Cá mú chấm vạch**, tên khoa học ***Epinephelus amblycephalus***, là một loài cá trong họ Serranidae.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, Nueva Jersey, Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
* Helfman, G., B. Collette y D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos, 1997.
* Hoese, D.F. 1986. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemania.
* Maugé, L.A. 1986. A J. Daget, J.-P. Gosse y D.F.E. Thys van den Audenaerde (eds.) Check-list of the freshwater fishes of Africa (CLOFFA). ISNB Bruselas; MRAC, Tervuren, Flandes; y ORSTOM, París, Francia. Vol. 2.
* Moyle, P. y J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Año 2000.
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Año 1994.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a. edición, Londres: Macdonald. Año 1985.
P. V. Narasimha Rao

**Pamulaparti Venkata Narasimha Rao** (28 tháng 6 năm 1921 - 23 tháng 12 năm 2004) là một luật sư và chính trị gia người Ấn Độ từng là Thủ tướng thứ 9 của Ấn Độ (1991–1996). Sự thăng tiến của ông có ý nghĩa về mặt chính trị khi ông là người đầu tiên giữ cương vị thủ tướng từ một vùng không nói tiếng Hindi, thuộc phần phía nam Ấn Độ. Ông đã lãnh đạo một chính quyền quan trọng, giám sát một sự biến đổi kinh tế lớn và một số sự cố về nhà ảnh hưởng đến an ninh quốc gia của Ấn Độ.

Rao, người nắm giữ danh mục đầu tư của ngành công nghiệp, chịu trách nhiệm cá nhân về việc tháo dỡ giấy phép Raj, vì điều này được đưa ra dưới sự giám sát của Bộ Thương mại và Công nghiệp. Ông thường được gọi là "Cha đẻ của cải cách kinh tế Ấn Độ". Thủ tướng tương lai Atal Bihari Vajpayee và Manmohan Singh tiếp tục các chính sách cải cách kinh tế đi tiên phong trong chính phủ của Rao. Rao tăng tốc việc tháo dỡ giấy phép Raj, đảo ngược chính sách xã hội chủ nghĩa của chính phủ Rajiv Gandhi. Ông đã thuê Tiến sĩ Manmohan Singh làm Bộ trưởng Tài chính để bắt tay vào quá trình chuyển đổi kinh tế lịch sử. Với nhiệm vụ của Rao, Tiến sĩ Manmohan Singh đã đưa ra góc độ toàn cầu hoá của Ấn Độ về các cải cách đã thực hiện chính sách của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để giải cứu quốc gia bị phá sản kinh tế. Rao cũng được gọi là Chanakya cho khả năng của mình để chỉ đạo pháp luật kinh tế và chính trị đầy khó khăn trong quốc hội nơi mà ông chỉ đứng thiểu số.

## Tham khảo
Độ kim loại

Theo thuật ngữ thiên văn học và vật lý vũ trụ học, **độ kim loại** (ký hiệu ***Z***) của một ngôi sao, hay của một thiên thể nào đó, là tỷ lệ vật chất khác hơn hiđrô (ký hiệu **X**) và heli (ký hiệu **Y**). Hiện nay, phần lớn vật chất trong vũ trụ đã được biết đều là dưới dạng hiđrô (X) hoặc heli (Y). Các nguyên tố hóa học khác bị các nhà thiên văn theo thói quen gọi một cách bóng bẩy là *kim loại* (Z), và theo thời gian trở thành một quy ước trong ngành. Tỉ dụ, các sao hay tinh vân chứa nhiều cacbon, nitơ, oxy hoặc neon được gọi là các sao hay tinh vân có **độ kim loại** cao, hay *giàu kim loại*, mặc dù các chất ấy, theo định nghĩa thông thường không phải là kim loại. Trong thuật ngữ thiên văn học, các chất nặng hơn hiđrô và heli cũng được gọi chung là các *nguyên tố nặng* (heavy elements), nhưng danh từ **metallicity** (**độ kim loại**) đã được chọn cho các đo lường vì có lẽ nó ngắn gọn hơn trong tiếng Anh. Dù sao, thuật ngữ này vẫn không nên dùng ngoài ngành để tránh gây nhầm lẫn.

Tính kim loại trong các ngôi sao và các vật thể thiên văn khác là một ước lượng gần đúng của lượng chất hóa học của chúng, vốn thay đổi theo thời gian bằng các cơ chế của sự tiến hóa của sao, và do đó cung cấp dấu hiệu của tuổi của các sao này. Độ kim loại của một ngôi sao cũng giúp một phần nào trong việc xác định xem ngôi sao ấy có hành tinh hay không và nếu có thì loại gì. Sự chẩn đoán này dựa vào mối tương quan trực tiếp giữa tính kim loại và loại hành tinh mà một ngôi sao có thể có. Mặt trời (có 8 hành tinh và 5 hành tinh lùn) được dùng làm tiêu chuẩn với [Fe / H] = 0,00.

## Định nghĩa
### Z
Cho bất cứ thiên thể nào, đều có:
: X + Y + Z = 1,00 

Ví dụ, đối với bề mặt Mặt Trời:

Tổng cộng = 1,00

### Fe/H
**Độ kim loại** thường được biểu thị bằng tỷ số "[Fe/H]". Tỷ số này tượng trưng cho lôgarit của tỷ lệ độ giàu của sắt trong một ngôi sao so với độ giàu của sắt trong mặt trời. Sắt không phải là nguyên tố nặng phong phú nhất, nhưng nó là một trong những chất đơn giản nhất để đo lường qua dữ liệu quang phổ nhìn thấy được. Công thức của lôgarit đó được thể hiện như vầy:

 [\mathrm{Fe}/\mathrm{H}] = \log_{10}{\left(\frac{N_{\mathrm{Fe}}}{N_{\mathrm{H}}}\right)_\mathrm{star}} - \log_{10}{\left(\frac{N_{\mathrm{Fe}}}{N_{\mathrm{H}}}\right)_\mathrm{sun}} 

trong đó N_{\mathrm{Fe}} và N_{\mathrm{H}} là số lượng nguyên tử sắt và hiđrô trên một đơn vị thể tích nhất định nào đó.

Bởi công thức này, các ngôi sao với độ kim loại cao hơn mặt trời có một giá trị lôgarit dương, trong khi các ngôi sao có độ kim loại thấp hơn mặt trời có một giá trị lôgarit âm. Lôgarit vốn dựa trên lũy thừa của 10, cho nên sao với [Fe/H] giá trị 1 có độ kim loại cao gấp mười lần mặt trời (101). Ngược lại, những sao với [Fe/H] giá trị -1 có độ kim loại bằng một phần mười mặt trời (10−1), và những sao với [Fe/H] giá trị -2 có độ kim loại bằng một phần trăm mặt trời (10-2 ), vân vân.

## Tham khảo

## Sách tham khảo
*Page 593-In Quest of the Universe Fourth Edition Karl F. Kuhn Theo Koupelis. Jones and Bartlett Publishers Canada. 2004. ISBN 0-7637-0810-0
*
Nakamura Yuichi

**Nakamura Yuichi** có thể đề cập đến:

*Nakamura Yuichi (diễn viên)
*Nakamura Yuichi (diễn viên lồng tiếng)
Quốc tế Giáo dục

**Quốc tế Giáo dục**, viết tắt là **EI** (tiếng Anh: Education International) hoặc **IE** (tiếng Pháp: L'Internationale de l'éducation) là *Liên đoàn toàn cầu* của các công đoàn giáo viên. Quốc tế Giáo dục thành lập ngày 26 tháng 01 năm 1993 tại Stockholm. Hiện nay, Liên đoàn có 401 tổ chức thành viên tại 171 quốc gia và vùng lãnh thổ, đại diện cho hơn 30 triệu cán bộ giáo dục từ mầm non đến đại học. Điều này làm cho nó là liên đoàn toàn cầu lớn nhất thế giới. Quốc tế Giáo dục là một trong các tổ chức phi chính phủ quốc tế (NGO) có quan hệ chính thức với UNESCO, gồm cả Văn phòng Giáo dục Quốc tế (IBE, International Bureau of Education), và có vị trí tư vấn với *Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên hợp quốc* (ECOSOC). Trụ sở *Quốc tế Giáo dục* đặt tại Brussels, Bỉ. Chủ tịch EI hiện là Susan Hopgood từ Úc và Tổng Thư ký là Fred van Leeuwen từ Hà Lan.

## Mục tiêu
Quốc tế Giáo dục cùng với các giáo viên và nhân viên giáo dục, cam kết nghĩa vụ với học sinh và sinh viên. Quan điểm Quốc tế Giáo dục là, một nền giáo dục tốt và miễn phí là một quyền cơ bản của con người, và đạt được bằng cách mở rộng việc bảo vệ và thúc đẩy hệ thống giáo dục công khai, cung cấp cơ hội giáo dục bình đẳng cho tất cả. Các Liên đoàn Công đoàn Giáo dục bảo vệ quyền con người, quyền tổ chức trong một công đoàn và các quyền tự do chuyên nghiệp của các thành viên của nó. Quốc tế Giáo dục phản đối bất kỳ loại phân biệt chủng tộc và phân biệt đối xử trong giáo dục và trong xã hội, cho dù dựa vào giới tính, chủng tộc, định hướng giới tính, tình trạng hôn nhân, khuyết tật, tuổi tác, tôn giáo, chính trị hay ý kiến, địa vị xã hội hoặc kinh tế, quốc tịch hay nguồn gốc dân tộc.

## Lịch sử
Trước những năm 1950, giáo viên và công đoàn giáo dục đóng vai trò nhỏ trong liên đoàn công đoàn quốc tế. Năm 1912, Ủy ban quốc tế của Liên đoàn Quốc gia các Giáo viên trong các trường phổ thông được thành lập tại Bỉ. Tổ chức này được gọi là *FIPESO*, là từ viết tắt tên tiếng Pháp: Le Federation Internationale des Professeurs de l'Enseignement Secondaire Officiel. Năm 1923, Hiệp hội Giáo dục Quốc gia (NEA) thành lập Liên đoàn Thế giới của Hiệp hội Giáo dục (WFEA) tại San Francisco.

## Hoạt động

Quốc tế Giáo dục đã vận động trả tự do cho các nhà lãnh đạo Nghiệp đoàn Giáo dục Bahrain, Issa Mahdi Abu Dheeb.

## Ngày Nhà giáo thế giới

Ngày Nhà giáo thế giới (World Teachers' Day) là ngày lễ quốc tế được UNESCO đề xướng năm 1994, tổ chức hàng năm vào **ngày 5 tháng 10** vinh danh các nhà giáo và hướng sự hỗ trợ cho các nhà giáo trong sự nghiệp giáo dục.

## Tham khảo

## Xem thêm
* UNESCO 
* Văn phòng Giáo dục Quốc tế (IBE, International Bureau of Education)
* Giáo dục quốc tế
* Trường quốc tế
* Giáo dục toàn cầu

## Liên kết ngoài

*Education International Asia-Pacific Regional Website 
*Theiis proposal writing sẻvviicce
Nhĩ Chu Độ Luật

**Nhĩ Chu Độ Luật** (chữ Hán: 尒朱度律, ? – 532), không rõ tên tự, người Bắc Tú Dung xuyên, dân tộc Yết đã Tiên Ti hóa, thành viên gia tộc Nhĩ Chu, tướng lãnh, nhà Bắc Ngụy trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời
Độ Luật là em con chú của quyền thần Nhĩ Chu Vinh nhà Bắc Ngụy, tính chất phác ít nói. Ban đầu Độ Luật làm Thống quân, theo Vinh chinh chiến. Đầu thời Hiếu Trang đế, được trừ chức An tây tướng quân, Quang lộc đại phu, phong Nhạc Hương huyện Khai quốc bá. Lại được chuyển làm An bắc tướng quân, Sóc Châu thứ sử, rồi trừ chức Quân Châu thứ sử. Sau đó được gia Tán kỵ thường thị, Hữu vệ tướng quân. Rồi được trừ chức Vệ tướng quân, Tả quang lộc đại phu, kiêm Kinh kỳ đại đô đốc.

Hiếu Trang đế sát hại Nhĩ Chu Vinh (530), Độ Luật cùng Nhĩ Chu Thế Long chạy khỏi kinh thành. Bọn Thế Long lập Trường Quảng vương Nguyên Diệp, Độ Luật được làm Thái úy công, Tứ diện đại đô đốc, phong Thường Sơn vương. Độ Luật cùng Nhĩ Chu Triệu tiến vào Lạc Dương; Triệu về Tấn Dương, lưu Độ Luật trấn thủ kinh sư.

Bọn Thế Long cho rằng Nguyên Diệp là họ hàng xa, muốn phế đi để lập Quảng Lăng vương Nguyên Cung. Độ Luật lại muốn lập Nam Dương vương Nguyên Bảo Cự, nên nói rằng: “Quảng Lăng không nói được, sao làm chúa thiên hạ?” Thế Long bèn sai Nhĩ Chu Ngạn Bá cùng Độ Luật dò xét, khuyên dụ Nguyên Cung, xác nhận ông ta nói được, đưa lên ngôi, tức là Tiết Mẫn đế. Độ Luật được làm Sứ trì tiết, Thị trung, Đại tướng quân, Thái úy, kiêm Thượng thư lệnh, Đông Bắc đạo đại hành đài.

Khi Cao Hoan khởi binh (531), Độ Luật cậy mạnh không xem ra gì. Liên quân họ Nhĩ Chu trúng kế ly gián của Cao Hoan, thất bại ở trận Quảng A. Sau đó, Độ Luật từ chức Đại hành đài, giao lại cho Trưởng Tôn Trĩ.

Liên quân họ Nhĩ Chu lại thất bại ở trận Hàn Lăng (532), Hộc Tư Xuân làm phản, chiếm cứ Hà Kiều. Độ Luật muốn đánh ông ta, gặp lúc mưa lớn, người ngựa mệt mỏi, cung tên không thể sử dụng, bèn chạy về phía tây, đến Lũy Ba Tân thì bị bắt. Xuân bỏ xe tù, gởi Độ Luật cho Cao Hoan. Hoan đưa Độ Luật về Lạc Dương, chém đầu ở chợ.

## Dật sự
Độ Luật dù đang ở trong quân đội nhưng vẫn thu vén tài sản không chán. Sau trận Quảng A, Độ Luật thua chạy, đi qua nơi nào cũng trở thành tai vạ cho trăm họ. Mẹ của Độ Luật là Sơn thị nghe được những việc làm của ông, phẫn nộ đến phát bệnh. Khi Độ Luật đến thăm, Sơn thị nói: “Mày đã nhận ơn nước, lại chẳng khác gì phản loạn, ta làm sao nhẫn tâm trị tội mày đây!?” Nói xong thì mất, ngươi đương thời lấy làm quái dị.

## Tham khảo
* **[[Bắc sử]] quyển 48, liệt truyện thứ 36 – Nhĩ Chu Độ Luật truyện**
* **[[Ngụy thư]] quyển 75, liệt truyện thứ 63 – Nhĩ Chu Độ Luật truyện**

## Chú thích
Tầng Pliensbach

**Tầng Pliensbach** là một kì trong niên đại địa chất và là một bậc trong phân vị địa tầng. Nó là một phần của thống tiền Jura hoặc thế Jura sớm  kéo dài từ khoảng  190.8 ± 1.5 Ma đến 182.7 ± 1.5 Ma (Ma: ''Megaannum'', triệu năm trước). Tầng Pliensbach tiếp sau tầng Sinemur và đứng trước tầng Toarc.

Tầng Pliensbach kết thúc bởi sự kiện tuyệt chủng tầng Toarc. Trong tầng Pliensbach, phần giữa của Lias đã lắng đọng tại châu Âu. Tầng Pliensbach cùng thời điểm với tầng Charmouthian  của khu vực Bắc Mĩ.

## Xác định địa tầng
Tầng Pliensbach được lấy tên từ ngôi làng nhỏ Pliensbach in the community của Zell unter Aichelberg in the Swabian Alb, khoảng  30&nbsp;km về phía đông của Stuttgart, Đức. Cái tên này được đề cập làn đầu tiên trong một tài liệu khoa học bởi nhà cổ sinh vật học người Đức Albert Oppel vào năm 1858.

Đáy của tầng Pliensbach được đánh dấu bởi sự xuất hiện đầu tiên của loài ammonite *[[Bifericeras|Bifericeras donovani]]* và chi *[[Apoderoceras]]* và *[[Gleviceras]]*. Mặt cắt Wine Haven gần Robin Hood's Bay (Yorkshire, Anh) được xác định là mặt cắt tham chiếu chính thức (GSSP).

Đỉnh của tầng Pliensbach (đáy của tầng Toarc) được đánh dấu bởi sự xuất hiện đầu tiên của chi ammonite *[[Eodactylites]]*.

### Sinh địa tầng

Tầng Pliensbach gồm năm đới sinh vật ammonite ở miền Bắc:
*Đới *[[Pleuroceras spinatum]]*
*Đới *[[Amaltheus|Amaltheus margaritatus]]*
*Đới *[[Prodactylioceras|Prodactylioceras davoei]]*
*Đới *[[Tragophylloceras|Tragophylloceras ibex]]*
*Đới *[[Uptonia|Uptonia jamesoni]]*

Trong đại dương Tethys, tầng Pliensbach chứa sáu đới sinh vật:
*Đới *[[Emaciaticeras|Emaciaticeras emaciatum]]*
*Đới *[[Arieticeras|Arieticeras algovianum]]*
*Đới *[[Fuciniceras|Fuciniceras lavinianum]]*
*Đới *Prodactylioceras davoei*
*Đới *Tragophylloceras ibex*
*Đới *Uptonia jamesoni*

## Palaeontology

### †Ornithischians

### Theropoda

## Tham khảo

### Chú thích

### Tài liệu
*; **2004**: *A Geologic Time Scale 2004*, Cambridge University Press.
*; **2002**: *The Lower Lias của Robin Hood's Bay, Yorkshire, and the work của Leslie Bairstow*, Bulletin của The Natural History Museum. Geology Series **58**, p.&nbsp;81–152, Cambridge University Press, The Natural History Museum, (abstract)
*; **2006**: *The Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP) for the base của Pliensbachian Stage (Lower Jurassic), Wine Haven, Yorkshire, UK*, Episodes **29(2)**, pp.&nbsp;93–106.
*; **1856-1858**: *Die Juraformation Englands, Frankreichs und des südwestlichen Deutschlands: nach ihren einzelnen Gliedern engetheilt und verglichen*, 857 pp., Ebner & Seubert, Stuttgart. 

## Liên kết ngoài
*GeoWhen Database - Pliensbachian
*Lower Jurassic timescale, at the website của the subcommission for stratigraphic information của the ICS
*Stratigraphic chart của the Lower Jurassic , at the website của Norges Network của offshore records của geology and stratigraphy
Tầng Aalen

**Tầng Aalen**  là một phân cấp của thống/thế Trung Jura trong niên đại địa chất, kéo dài từ khoảng 175.6 Ma tới khoảng 171.6 Ma (triệu năm trước). Trước nó là Tầng Toarc và tiếp sau là tầng Bajoci.

## Xác định trong thang địa tầng
Tầng Aalen được đặt tên dựa theo tên thị trấn Aalen, nằm cách 70&nbsp;km về phía đông Stuttgart, Đức. Thị trấn này nằm trên phần phía tây nam của dãy Jura. Cái tên Aalen được giới thiệu lần đầu tiên trong một tài liệu khoa học bởi nhà địa chất người Thụỵ Sĩ Karl Mayer-Eymar vào năm 1864.

Đáy tầng Aalen trong thang địa tầng được xác định là nơi xuất hiện lần đầu tiên của chi ammonite *[[Leioceras]]*. Mặt cắt tham chiếu chính thức nằm cách 500 m về phía bắc làng Fuentelsaz thuộc tỉnh Guadalajara, Tây Ban Nha. Đỉnh của tầng Aalen (đáy tầng Bajoci) là chi *[[Hyperlioceras]] *xuất hiện lần đầu tiên.

Trong đại dương Tethys, ầng Aalen  bao gồm các đới sinh vật ammonite sau:
*Đới *[[Graphoceras|Graphoceras concavum]]*
*Đới *[[Brasilia (ammonite)|Brasilia bradfordensis]]*
*Đới *[[Ludwigia murchisonae]]*
*Đới *Leioceras opalinum*

## Cổ sinh vật học

### †Ammonitids

### †Belemnites

### †Thalattosuchians

## Tham khảo

### Chú thích

### Tài liệu
*; **2004**: *A Geologic Time Scale 2004*, Cambridge University Press.
*; **2001**: *The Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP) of the Toarcian-Aalenian Boundary (Lower-Middle Jurassic)*, Episodes **24**(3): pp 166–175.
*; **1864**: *Tableau synchronistique des terrains jurassiques. 1 Tabelle*, Zürich. 
*; **2002**: ''A compendium of fossil marine animal genera (entry on cephalopoda)'' , Bulletin of American Paleontology **364**, p 560.

## Liên kết ngoài
*GeoWhen Database - Aalenian
*Lower Jurassic timescale, at the website of the subcommission for stratigraphic information of the ICS
*Stratigraphic chart of the Upper  and Lower  Jurassic, at the website of Norges Network of offshore records of geology and stratigraphy
*Definition of Aalenian  from Science Dictionary
Tầng Bajocy

Trong niên đại địa chất, **tầng Bajocian** là một bậc (kỳ) thuộc Trung Jura, kéo dài từ khoảng 170,3 Ma đến khoảng 168,3 Ma (Ma: Megaannum, tức triệu năm trước). Tầng Bajocian nằm sau tầng Aalenian và đứng trước tầng Bathonian. 

## Xác định trong thang địa tầng
Tầng Bajocy (được lấy từ tên Latin: Bajocae) của thị trấn Bayeux, thuộc vùng Normandy, nước Pháp. Tên của tầng Bajocy được giới thiệu lần đầu tiên trong một tài liệu khoa học bởi nhà cổ sinh vật học người Pháp Alcide d'Orbigny vào năm 1842. Tầng Bajocian (tên gọi bắt nguồn từ tiếng Latinh *Bajocae* của thị trấn Bayeux, thuộc vùng Normandie, Pháp) được đặt tên lần đầu trong một tài liệu khoa học bởi nhà cổ sinh vật học người Pháp Alcide d'Orbigny vào năm 1842. 

Đỉnh của tầng Bajocian (cũng là đáy của tầng Bathonian) được đánh dấu bằng sự xuất hiện đầu tiên của loài ammonite Parkinsonia convergens.

Đáy của tầng Bajocian trong thang địa tầng được xác định tại vị trí xuất hiện lần đầu tiên của hóa thạch thuộc chi ammonite Hyperlioceras. Mặt cắt tham chiếu chính thức (GSSP) nằm tại Murtinheira, gần Cabo Mondego, Bồ Đào Nha. 

### Phân cấp
Tầng Bajocy thường được chia thành Hạ/Sớm và Thượng/Muộn phân bậc hoặc phân kỳ.

Trong đại dương Tethys, tầng Bajocy gồm 7 đới sinh vật ammonite:
*Đới *Parkinsonia parkinsoni*
*Đới *[[Garantiana|Garantiana garantiana]]*
*Đới *[[Strenoceras|Strenoceras niortense]]*
*Đới *[[Stephanoceras|Stephanoceras humphriesianum]]*
*Đới *[[Sonninia|Sonninia propinquans]]*
*Đới *[[Witchellia|Witchellia laeviuscula]]*
*Đới *[[Hyperlioceras|Hyperlioceras discites]]*

## Cổ sinh vật học

### Thalattosuchians

### Dinosauria
*[[Rhoetosaurus]]*, *[[Ozraptor]]*, *[[Yunnanosaurus]]*, *[[Cetiosauriscus]]*

### Plesiosauria
*[[Simolestes]] keileni*, *[[Maresaurus]] Coccai*

### Ammonitida

### †Belemnites

### Nautiloids

## Tham khảo

### Ghi chú

### Literature
*; **2004**: *A Geologic Time Scale 2004*, Cambridge University Press.
*; **1842**: *Paléontologie française. 1. Terrains oolitiques ou jurassiques*, 642 pp., Bertrand, Paris.
*; **1997**: *Definition of the Aalenian-tầng Bajocian   Stage boundary*, Episodes, **20**(1): pp 16–22.
*; **2002**: ''A compendium of fossil marine animal genera (entry on cephalopoda)'' , Bulletin of American Paleontology **364**, p 560.

## Liên kết ngoài
*GeoWhen Database - Bajocian
*Jurassic-Cretaceous and Lower Jurassic timescales, at the website of the subcommission for stratigraphic information of the ICS
*Stratigraphic chart of the Upper Jurassic , at the website of Norges Network of offshore records of geology and stratigraphy
Công ước về Hàng không Dân dụng Quốc tế

**Công ước về Hàng không Dân dụng Quốc tế**, viết tắt là **CICA** (Convention on International Civil Aviation), còn gọi là *Công ước Chicago*, là công ước được Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), một cơ quan chuyên môn của Liên Hợp Quốc, đảm trách điều phối và điều chỉnh giao thông hàng không quốc tế.

Công ước có những quy định không phận, đăng ký máy bay và an toàn, và chi tiết về các quyền của các bên ký kết liên quan đến giao thông hàng không. Công ước cũng quy định đối với thuế các loại nhiên liệu máy bay thương mại.

## Lịch sử

Văn bản Công ước đã được ký kết vào ngày 07/12/1944 tại Chicago, Mỹ, với 52 thực thể tham gia ký kết.

Sau đó nó được sự phê chuẩn ngày 05/03/1947 và có hiệu lực vào ngày 04/04/1947, cùng ngày mà ICAO ra đời. Trong tháng 10 năm đó, ICAO đã trở thành một cơ quan chuyên trách thuộc *Hội đồng Liên Hợp Quốc về Kinh tế và Xã hội* (ECOSOC).

Công ước đã được sửa đổi tám lần (1959, 1963, 1969, 1975, 1980, 1997, 2000 và 2006).

## Hoạt động

## Tham khảo

## Xem thêm

## Liên kết ngoài
* ICAO
Halcón M-1943

**Halcón M-1943** là loại súng tiểu liên được phát triển bởi công ty sản xuất vũ khí Fábrica de Armas Halcón tại Argentina. Loại súng này được chế tạo để trang bị cho các lực lượng quân đội và cảnh sát của nước này, chúng còn được thấy sử dụng một cách hạn chế ở các nước xung quanh Nam Phi.

## Phát triển
Sau khi chiến sự nổ ra ở châu Âu trong chiến tranh thế giới thứ hai, người đứng đầu lực lượng quân đội Argentina đã quyết định thực hiện việc trang bị cho lực lượng của mình một loại vũ khí cá nhân tự động mới. Một công ty sản xuất vũ khí tại Argentina là Fábrica de Armas Halcón đã phát triển và giới thiệu mẫu súng tiểu liên của mình, nó đã được thông qua và đưa vào sản xuất cùng năm cho các đơn vị cảnh sát và quân đội. Về mặt cơ bản thì súng được thiết kế đơn giản, chi phí sản xuất thấp, có độ tin cậy, dễ sử dụng khi so với các loại vũ khí cùng cỡ và chúng được dùng khá nhiều trong khoảng 20 năm.

## Thiết kế
Halcón M-1943 sử dụng cơ chế nạp đạn blowback và bắn với khóa nòng mở. Nút điều chỉnh chế độ bắn nằm ở bên trái súng phía trên cò với hai chế độ bắn là từng viên và tự động. Nút kéo lên đạn cũng nằm ở bên trái súng và nó sẽ không di chuyển khi bắn.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi. Nòng súng khá nặng có khắc nhiều rãnh tản nhiệt và gắn một bộ phận chống giật lớn ở đầu. Báng súng bằng gỗ được gắn cố định.

## Biến thể
***M-1946**: Mẫu có nòng ngắn hơn và báng súng có thể rút vào để trang bị cho các đơn vị cần cơ động như lính dù hay lái xe.

## Liên kết ngoài
*http://world.guns.ru/smg/ar/halcon-m943-e.html
*http://getwar.ru/argentinskijj-pistolet-pulemet-halcon-m943.html
Ngày Thế giới chống Sa mạc hóa và Hạn hán

**Ngày Thế giới chống Sa mạc hóa và Hạn hán**, viết tắt là **WDCDD** (World Day to Combat Desertification and Drought) là **ngày [[17 tháng 6]]**, được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc công bố ngày 30/01/1995 trong Nghị quyết A/RES/49/115.

## Lịch sử

## Chủ đề các năm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* International Days
* United Nations Convention to Combat Desertification
Ngày Quốc tế Hợp tác

**Ngày Quốc tế Hợp tác**, viết tắt là **IDC** (International Day of Cooperatives) là ngày **Thứ Bảy đầu tiên của tháng Bảy**, được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chọn trong Nghị quyết A/RES/47/90 ngày 16/12/1992.

Việc kỷ niệm ngày hợp tác vào ngày *Thứ Bảy đầu tiên của tháng Bảy* đã được phong trào International Co-operative Alliance thực hiện hàng năm kể từ năm 1923.

## Lịch sử

## Chủ đề các năm

* 2009: Hướng đến phục hồi thông qua hợp tác
* 2008: Đương đầu với biến đổi khí hậu thông qua hợp tác
* 2007: Giá trị hợp tác và nguyên tắc về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp
* 2006: Xây dựng hòa bình thông qua hợp tác 
* 2005: Tài chính vi mô là kinh doanh CỦA CHÚNG TÔI! Hợp tác thoát nghèo
* 2004: Hợp tác cho Toàn cầu hóa trung thực: Tạo cơ hội cho tất cả
* 2003: Hợp tác phát triển: Sự đóng góp của hợp tác để được các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc

## Tham khảo

## Xem thêm
* Ngày lễ quốc tế

## Liên kết ngoài
* International Days
Kim Young-ha

**Kim Young-ha** (tiếng Hàn: 김영하, Hanja: 金英夏) là một tiểu thuyết gia người Hàn Quốc.

## Tiểu sử
Kim Young-ha sinh ngày 11 tháng 11 năm 1968 tại Hwacheon, Hàn Quốc. Vì cha ông công tác trong quân đội nên thời thơ ấu, ông thường xuyên di chuyển chỗ ở. Lúc nhỏ, có một lần ông bị ngộ độc khí than. Điều này khiến Kim mất hết những ký ức xảy ra trước khi ông mười tuổi. Kim tốt nghiệp đại học và cao học tại Yonsei, Seoul với chuyên ngành Quản trị Kinh doanh. Tuy vậy, ông ít quan tâm đến lĩnh vực này. Thay vào đó, ông tập trung vào việc sáng tác tác phẩm văn học.

Sự nghiệp văn chương của Kim Young-ha bắt đầu vào năm 1995 khi ông xuất bản truyện ngắn *Geoure daehan myeongsang*. Một năm sau đó (1996), ông cho ra mắt tiểu thuyết *Tôi có quyền hủy hoại bản thân* (Naneun nareul pagoehal gwolliga itda) và gây được tiếng vang. Tác phẩm đã được dịch sang tiếng Anh, Tiếng Pháp, Đức, Hà Lan, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc và Việt Nam.

Kim Young-ha đã từng làm việc tại Trường sân khấu kịch, Đại học Quốc gia Hàn Quốc. Vào mùa thu năm 2008, ông từ bỏ tất cả các công việc của mình để chuyên tâm hoàn toàn cho sự nghiệp viết lách. Bên cạnh việc sáng tác, ông còn là một dịch giả chuyên dịch tiểu thuyết tiếng Anh. Ngoài ra, ông cũng là một học giả thỉnh giảng tại Đại học Columbia từ tháng 9 năm 2010 đến tháng 6 năm 2011.
## Tham khảo
John Clare

**John Clare** (13 tháng 7 năm 1793 - 20 tháng 5 năm 1864) là một nhà thơ người Anh, được coi là một trong những nhà thơ quan trọng nhất của Anh thế kỷ XIX.

## Tiểu sử
Clare sinh ở Helpston, gần thành phố Peterborough trong một gia đình làm nông nghiệp. Bắt đầu làm thơ chịu ảnh hưởng của James Thomson. Tình cờ một người bán sách đọc được một bài thơ của Clare đã đi tìm tác giả của nó rồi giới thiệu với các nhà in. Tập thơ đầu tiên *Thơ về cuộc sống nông thôn và phong cảnh* (Poems Descriptive of Rural Life and Scenery, 1820) được xuất bản và được đánh giá cao. Clare trở nên nổi tiếng và được mời đến London, làm quen với các nhà thơ, nhà văn nổi tiếng. Một số đại gia Luân Đôn đã mua nhà và trợ cấp cho Clare để ông theo đuổi nghiệp văn chương, tuy nhiên cuộc sống của nhà thơ vẫn nghèo khó vì thói nghiện rượu của ông.

Giai đoạn sau ông in thêm một số tác phẩm, trong đó nổi tiếng nhất là tập thơ *Nàng thơ nơi thôn dã* (The Rual Muse, 1935) mà đặc biệt là bài thơ *Tôi là* (I am) được coi là một trong số những bài thơ hay nhất của nước Anh. Quãng thời gian từ 1837 đến 1841 Clare sống trong bênh viện tâm thần ở High Beach, Essex và vẫn tiếp tục làm thơ. Đáng ngạc nhiên là bài thơ *I am* được viết trong thời gian này.

Thơ của ông là những bức tranh mô tả phong cảnh và thiên nhiên làng quê nước Anh, tràn đầy lòng tin và thấm đượm một nỗi buồn man mác. Khoảng nửa thế kỷ sau đấy thơ của ông bị người đời lãng quên, chỉ đến đầu thế kỷ XX, người đọc mới bắt đầu quan tâm trở lại. Năm 1935 *Tuyển tập tác phẩm* của ông 2 tập được xuất bản và năm 2003, *Toàn tập tác phẩm* gồm 9 tập được in. Năm 1989 bảng tên ông được đặt trong *Góc Thi sĩ* (Poets' Corner) ở Tu viện Westminster danh tiếng.

## Một số tập thơ
**Thơ về cuộc sống nông thôn và phong cảnh* (Poems Descriptive of Rural Life and Scenery, 1820)
**Làng Minstrel và những bài thơ khác* (The Village Minstrel, and Other Poems, 1821)
**Nàng thơ nơi thôn dã* (The Rural Muse, 1835) 
**Thơ Sonnet* (Sonnet, 1841)
**Tình đầu* (First Love)
**Bão tuyết* (Snow Storm)

## Một số bài thơ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* The John Clare Society
* The John Clare Society of North America
* Clare Cottage, Helpston
* The John Clare Page, chronology, poems, images, essays, bibliography, press coverage, links, etc.
* The 1824 essay "Popularity in Authorship"  introduced by the poet John Birtwhistle.
* John Clare's family researching and challenging stigma 
* 
* Index entry for John Clare at Poets' Corner
Cá song chấm trắng

**Cá song chấm trắng** (tên khoa học ***Epinephelus coeruleopunctatus***) là một loài cá trong họ Serranidae.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Cá song sọc ngang đen

**Cá song sọc ngang đen**, tên khoa học ***Epinephelus fasciatus***, là một loài cá trong họ Serranidae.

## Liên kết ngoài
* ''Epinephelus fasciatus''

## Tham khảo
* 
*
Petite messe solennelle

**Petite messe solennelle** là tác phẩm nhạc tôn giáo duy nhất của nhà soạn nhạc vĩ đại người Ý Gioachino Rossini, đồng thời là tác phẩm cuối cùng của ông. Rossini đã coi tác phẩm này là "cái cuối cùng của *péchés de vieillesse* của tôi" (péchés de vieillesse theo tiếng Pháp có nghĩa là tội lỗi của tuổi già). Tuy là tác phẩm mang tính chất tôn giáo, nhưng âm nhạc trong tác phẩm lại đẹp, trong sáng và gần với nhạc thế tục hơn.
## Chú thích
Zapiekanka

**Zapiekanka** là loại bánh sandwich đơn giản, bao gồm một lát bánh mì với pho mát và nấm cùng với số nguyên liệu bánh sandwich truyền thống (hành tây, ớt, thịt nguội, xúc xích), và nướng cho đến khi pho mát tan chảy. Ăn nóng với sốt cà chua, nó là một thức ăn đường phố nổi tiếng ở Ba Lan. Với nguồn gốc của nó ra đời từ những năm 1970, món zapiekanka có liên quan với thời gian kì Ba Lan xã hội chủ nghĩa, nhưng nó đã đổi mới trong thế kỷ 21, và đã mang lại một phạm vi rộng lớn hơn của các biến thể.
## Tham khảo

# 
#
Aureliano ở Palmira

**Aureliano ở Palmira** là vở opera 2 màn theo phong cách *dramma serio* của vĩ nhân opera người Ý Gioachino Rossini. Tác giả của lời cho tác phẩm này vẫn chưa được rõ ràng vì tên của người đó chỉ được ghi tắt là "G. F. R". Có người cho rằng rất có thể đó là Giuseppe Felice Romani, nhưng người khác lại cho đó là Gian Francesco Romanelli. Có điều đáng chú ý là phần nhạc của vở opera này, kể cả phần overture lại được sử dụng lại trong các tác phẩm Elisabetta, regina d'Inghilterra và Il barbiere di Siviglia. Bằng chứng là overture trứ danh của Il barbiere di Siviglia vốn dĩ là của Aureliano ở Palmira. Vở opera Aureliano ở Palmira được trình diễn lần đầu tiên tại La Scala, Milan, Ý vào ngày 26 tháng 12 năm 1813.
## Chú thích