Bào Phương

**Bào Kế Hoán** (), thường được biết đến với nghệ danh **Bào Phương** (); 13 tháng 11 năm 1922 – 22 tháng 9 năm 2006) là một nam diễn viên, đạo diễn kiêm biên kịch người Hồng Kông gốc Trung Quốc. Ông bước chân vào ngành điện ảnh từ thập niên 1940, để lại dấu ấn qua các tác phẩm *Cười cười cười* (1960), *Lôi vũ* (1961), *Họa bì* (1966), *Khuất Nguyên* (1977). Đến những năm 1980, ông gia nhập TVB và chuyển sang lĩnh vực phim truyền hình. Trong gần 60 năm hoạt động nghệ thuật, Bào Phương đã tham gia gần 100 tác phẩm điện ảnh và có nhiều đóng góp cho nền điện ảnh Trung Hoa. 

## Cuộc đời và sự nghiệp
Bào Phương có tên khai sinh là Bào Kế Hoán, sinh ra ở Nam Xương, Giang Tây (Trung Quốc). Theo lời tự thuật của Bào Phương, cha ông là quan chức  tại đại lục trong thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc, từng đảm nhiệm chức quan thuế vụ hải quan khu vực Giang Tây. Năm ông lên bảy, cha ông được bổ nhiệm làm huyện trưởng huyện Nam Lăng nên ông từng có thời gian sinh sống tại nơi này. Năm 1934, ông tốt nghiệp Trường Tiểu học Bách Uyển Châu ở Nam Xương và theo học Trường Trung học Số 1 tỉnh Giang Tây. Đến năm 1937, do xảy ra chiến tranh Trung – Nhật, cha ông khi ấy đang công tác tại Quảng Tây đã sắp xếp đưa cả gia đình chuyển đến Quế Lâm, một nơi tương đối an toàn hơn. 

Ông thi đỗ khoa Luật của Đại học Quảng Tây vào năm 1941. Đến năm 1942, ông gia nhập Viện Nghệ thuật tỉnh Quảng Tây. Trong thời gian này, ông tham gia biểu diễn một số vở kịch nói mang tính tuyên truyền kháng Nhật.  

Sau khi tốt nghiệp đại học vào năm 1947, ông chuyển sang Hồng Kông sinh sống và bắt đầu sự nghiệp diễn xuất. Ông góp mặt trong các tác phẩm của những công ty chuyên sản xuất phim nói tiếng Phổ thông. Sau đó, ông gia nhập các hãng phim cánh tả. Song song với vai trò diễn viên, Bào Phương bắt đầu làm biên kịch và đạo diễn từ cuối những năm 50.  

Phim điện ảnh *Khuất Nguyên* (1977) chuyển thể từ vở kịch cùng tên của Quách Mạt Nhược do Bào Phương đảm nhiệm vai trò đạo diễn, biên kịch và diễn viên chính, là phim Hồng Kông đầu tiên được phát hành tại Trung Quốc đại lục sau Cách mạng Văn hóa. Đây là một bộ phim màu tưởng nhớ Khuất Nguyên và được xem là một trong những tác phẩm điện ảnh sớm nhất về nhà thơ này. Sự ra mắt của *Khuất Nguyên* đã gây tiếng vang và giúp Bào Phương trở thành tên tuổi quen thuộc đối với công chúng Trung Quốc. Vai diễn Khuất Nguyên của ông được đánh giá là đáp ứng kỳ vọng của khán giả về ngoại hình, khí chất và kỹ năng diễn xuất. Bộ phim này cũng đánh dấu lần hợp tác duy nhất của Bào Phương và con gái ông, diễn viên Bào Khởi Tịnh, trong lĩnh vực điện ảnh. 

Năm 1980, Bào Phương được mời tham gia bộ phim truyền hình dài tập *Kinh hoa xuân mộng* của TVB. Ông chính thức gia nhập TVB từ năm 1982, chủ yếu đảm nhận vai người cha, trưởng bối hoặc cao thủ võ lâm. Một số vai diễn nổi bật của ông trên màn ảnh nhỏ có thể kể đến Trương Tam Phong trong *[[Ỷ Thiên Đồ Long Ký (phim 1986)|Ỷ Thiên Đồ Long ký]]* (1986), Phong Thanh Dương trong *[[Tiếu ngạo giang hồ (phim truyền hình 1996)|Tiếu ngạo giang hồ]]* (1996), vị sư quét chùa hay Vô Danh thần tăng trong *[[Thiên long bát bộ (phim truyền hình 1997)|Thiên long bát bộ]]* (1997), Hồng An Thông trong *[[Lộc Đỉnh ký (phim truyền hình 1998)|Lộc Đỉnh ký]]* (1998), Vô Sân đại sư trong *[[Tuyết sơn phi hồ (phim truyền hình 1999)|Tuyết sơn phi hồ]]* (1999).

Cuối năm 1999, Bào Phương bị đột quỵ và phải nhập viện trong thời gian ghi hình phim truyền hình đề tài nông thôn *Mối tình nồng thắm 2* tại Quảng Tây. Sau ba tháng hôn mê, ông chính thức nghỉ hưu và kết thúc hợp đồng với TVB, *Mối tình nồng thắm 2* cũng trở thành tác phẩm cuối cùng của ông tại đài. Bào Khởi Tịnh là người thay mặt gia đình công bố thông tin nghỉ hưu.

Trong gần 60 năm hoạt động nghệ thuật với vai trò đạo diễn, biên kịch và diễn viên, Bào Phương đã tham gia gần 100 tác phẩm điện ảnh. Ông được Hội Nghệ thuật Biểu diễn Điện ảnh Trung Quốc trao giải Danh dự Đặc biệt vào năm 1993 và Danh dự Ngôi sao Điện ảnh Trung Hoa vào năm 1995. Năm 2000, ông được Giải thưởng Kim Tử Kinh Điện ảnh Hồng Kông trao giải Thành tựu trọn đời. Tại Liên hoan phim Kim Kê Bách Hoa năm 2005, Bào Phương được Hội Nghệ thuật Biểu diễn Điện ảnh Trung Quốc vinh danh là một trong 100 diễn viên xuất sắc trong 100 năm điện ảnh Trung Quốc. Cùng năm đó, Bào Phương để lại dấu tay trên Đại lộ Ngôi sao của Hồng Kông, đánh dấu lần xuất hiện cuối cùng của ông trước công chúng.

## Bệnh tật và qua đời
Cuối năm 1999, Bào Phương bị đột quỵ khi đang quay phim tại Quảng Tây và chính thức nghỉ hưu ba tháng sau đó. Ông được chuyển đến Thâm Quyến rồi Hồng Kông để tiếp nhận điều trị. Những năm cuối đời, ông mắc bệnh suy giảm trí nhớ và sống trong viện dưỡng lão. Đến khoảng tháng 8 năm 2006, ông nhập viện vì khó thở do suy giảm chức năng phổi. Bào Phương qua đời vào chiều ngày 22 tháng 9 tại Bệnh viện Ruttonjee ở Loan Tể, Hồng Kông, hưởng thọ 83 tuổi. Lễ tang được cử hành vào ngày 16 tháng 10. Thi hài của ông được hỏa táng tại , Trại Loan, và tro cốt được đặt tại  trước khi được đưa về Nghĩa trang nhà họ Bào để hợp táng cùng vợ.

## Đời tư
Bào Phương và nữ diễn viên kịch nói Lưu Tô kết hôn trong thời kỳ chiến tranh Trung – Nhật. Đầu tháng 2 năm 1999, vợ ông mất do biến chứng viêm phổi sau khi bị cảm lạnh. Vợ chồng họ có hai con gái và một con trai:

* Con gái lớn Bào Khởi Gia từng làm nhân viên giao dịch tại Ngân hàng Trung Quốc (Hồng Kông).
* Con gái thứ Bào Khởi Tịnh (sinh ngày 20 tháng 7 năm 1949) là diễn viên từng cộng tác với các hãng phim ATV, TVB, và đoạt danh hiệu Nữ diễn viên chính xuất sắc tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 28 với *Ngày và đêm ở Thiên Thủy Vi* (2008).
* Con trai Bào Khởi Minh (sinh ngày 2 tháng 6 năm 1952) với nghệ danh Bào Đức Hi, là nhà quay phim điện ảnh kiêm diễn viên, từng nhiều lần được vinh danh tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông, Giải Kim Mã và là chủ nhân Giải Oscar lần thứ 73 cho Quay phim xuất sắc với tác phẩm *[[Ngọa hổ tàng long]]* (2000).

Con rể ông, Phương Bình (chồng của Bào Khởi Tịnh), là diễn viên, đạo diễn kiêm nhà sản xuất phim điện ảnh Hồng Kông.

## Vinh danh

* Giải thưởng Hội Nghệ thuật biểu diễn Điện ảnh Trung Quốc: Giải Danh dự Đặc biệt (1993)
* Hội Nghệ thuật Biểu diễn Điện ảnh Trung Quốc: Giải Danh dự Ngôi sao Điện ảnh Trung Hoa (1995)
* Giải thưởng Kim Tử Kinh Điện ảnh Hồng Kông: Giải Thành tựu trọn đời (2000)
* Đại lộ Ngôi sao Hồng Kông (2005)

* Hội Nghệ thuật Biểu diễn Điện ảnh Trung Quốc: Danh sách 100 diễn viên xuất sắc trong kỷ niệm 100 năm điện ảnh Trung Quốc (2006)

## Chú thích
### Tài liệu
*
 
### Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
*