Globba

**Chi Lô ba** hay **chi Gừng vũ nữ** (danh pháp khoa học: ***Globba***)  là một chi thực vật thuộc họ Gừng được mô tả đầu tiên bởi Carl Linnaeus. Chúng gồm khoảng gần 100 loài nguyên xuất từ các vùng Trung Quốc, Tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Nam Á, New Guinea, Quần đảo Bismarck và Queensland.

## Mô tả
Thân rễ bò lan, thanh mảnh. Các thân giả mọc thẳng đứng, thường cao tới 1,5 m, có lá. Lá không cuống hoặc cuống lá rất ngắn; lưỡi bẹ nguyên; phiến lá thuôn dài, hình elip, hoặc hình mác. Cụm hoa đầu cành, dạng chùm xim hoặc cành hoa, thường lỏng lẻo; mỗi lá bắc đỡ một xim hoa bọ cạp xoắn ốc, hoặc các hoa được thay thế bằng các hành con; các lá bắc con rời đến đáy. Đài hoa hình chuông hoặc hình con quay, đỉnh 3 thùy tù. Ống tràng hoa thanh mảnh; các thùy hình trứng hoặc thuôn dài, gần đều, lõm. Các nhị lép bên dạng cánh hoa. Cánh môi đảo ngược, hợp sinh với chỉ nhị để tạo thành một ống thanh mảnh phía trên các nhị lép bên và các thùy tràng hoa. Chỉ nhị dài, cong; bao phấn có hoặc không có phần phụ ở mỗi bên. Bầu nhụy 1 ngăn. Quả nang hình cầu hoặc elipxoit, đỉnh nứt không đều. Hạt nhỏ; áo hạt màu trắng, xé rách.

## Các loài
Tại thời điểm tháng 4 POWO công nhận 103 loài, cộng 10 loài mô tả năm 2020.
* *[[Globba acehensis]]* A.Takano & H.Okada, 2000
* *[[Globba adhaerens]]* Gagnep., 1903 (đồng nghĩa: *G. violacea* Gagnep., 1901 không Ridl, 1899: Lô ba tím.)
* *[[Globba albiflora]]* Ridl., 1899
* *[[Globba albobracteata]]* N.E.Br., 1882
* *[[Globba amnicola]]* M.F.Newman & Sangvir., 2020
* *[[Globba amplectens]]* M.F.Newman, 2020
* *[[Globba andersonii]]* C.B.Clarke ex Baker, 1890
* *[[Globba angcorensis]]* Gagnep., 1907 - Lô ba Đế Thiên Đế Thích.
* *[[Globba annamensis]]* Gagnep., 1907 - Lô ba Trung Bộ.
* *[[Globba aranyaniae]]* Sangvir. & M.F.Newman, 2019
* *[[Globba arracanensis]]* Kurz, 1870
* *[[Globba atrosanguinea]]* Teijsm. & Binn., 1864
* *[[Globba aurantiaca]]* Miq., 1861
* *[[Globba aurea]]* Elmer, 1915
* *[[Globba bicolor]]* Gagnep., 1901
* *[[Globba bokorensis]]* Nob.Tanaka & Tagane, 2015
* *[[Globba brachyanthera]]* K.Schum., 1899
* *[[Globba bracteolata]]* Wall. ex Baker, 1890
* *[[Globba brevifolia]]* (K.Schum.) K.Schum., 1904
* *[[Globba cambodgensis]]* Gagnep., 1901 - Lô ba Cambốt.
* *[[Globba campsophylla]]* K.Schum., 1904
* *[[Globba candida]]* Gagnep., 1907 không Ridl., 1923
* *[[Globba cernua]]* Baker, 1890
* *[[Globba chekiangensis]]* G.Y.Li, Z.H.Chen & G.H.Xia, 2009
* *[[Globba clarkei]]* Baker, 1890
* *[[Globba colpicola]]* K.Schum., 1904
* *[[Globba conferta]]* M.F.Newman, 2020
* *[[Globba corneri]]* A.A.Weber, 1991
* *[[Globba curtisii]]* Holttum, 1950
* *[[Globba dasycarpa]]* M.F.Newman, 2020
* *[[Globba emeiensis]]* Z.Y.Zhu, 1984
* *[[Globba expansa]]* Wall. ex Horan., 1862
* *[[Globba fecunda]]* A.Takano & H.Okada, 2000
* *[[Globba flagellaris]]* K.Larsen, 1997
* *[[Globba flavibracteata]]* A.Takano & H.Okada, 2000
* *[[Globba fragilis]]* S.N.Lim, 1972
* *[[Globba francisci]]* Ridl., 1914
* *[[Globba garrettii]]* Kerr, 1937
* *[[Globba geoffrayi]]* Gagnep., 1908
* *[[Globba glandulosa]]* Ridl., 1907
* *[[Globba globulifera]]* Gagnep., 1901 - Lô ba cầu.
* *[[Globba gracilis]]* K.Schum., 1904
* *[[Globba grandis]]* Sangvir., 2020
* *[[Globba hasseltii]]* Boerl., 1884
* *[[Globba hilaris]]* Sangvir., 2020
* *[[Globba holttumii]]* S.N.Lim, 1972
* *[[Globba impar]]* M.F.Newman & H.Ð.Trần, 2020
* *[[Globba insectifera]]* Ridl., 1907
* *[[Globba integra]]* Ridl., 1899
* *[[Globba × intermedia]]* S.N.Lim, 1972  (= *G. cernua* × *G. patens*)
* *[[Globba kanchigandhii]]* A.Joe & M.Sabu, 2019
* *[[Globba keithii]]* Ridl., 1899
* *[[Globba laeta]]* K.Larsen, 1972
* *[[Globba lancangensis]]* Y.Y.Qian, 1994
* *[[Globba latifolia]]* Ridl., 1909
* *[[Globba leucantha]]* Miq., 1861
* *[[Globba lilacina]]* Sangvir. & M.F.Newman, 2019 ???
* *[[Globba lithophila]]* Sangvir. & M.F.Newman, 2019
* *[[Globba macrocarpa]]* Gagnep., 1901 - Lô ba trái to, lô ba quả to.
* *[[Globba macrochila]]* Sangvir. & M.F.Newman, 2019
* *[[Globba macroclada]]* Gagnep., 1903
* *[[Globba maculata]]* Blume, 1827
* *[[Globba magnibracteata]]* Y.Y.Sam, 2016
* *[[Globba marantina]]* L., 1771 - Loài điển hình. Lô ba lùn? (đồng nghĩa: *G. barthei*: Lô ba Barthe.)
* *[[Globba menglianensis]]* Y.Y.Qian, 2001
* *[[Globba mogokensis]]* W.W.Sm. & Banerji, 1914
* *[[Globba multiflora]]* Wall. ex Baker, 1890
* *[[Globba multifolia]]* A.Takano & H.Okada, 2003
* *[[Globba muluensis]]* R.M.Sm., 1988
* *[[Globba nawawii]]* Ibrahim & K.Larsen, 1995
* *[[Globba nisbetiana]]* Craib, 1912
* *[[Globba nitida]]* M.F.Newman & Sangvir., 2020
* *[[Globba obscura]]* K.Larsen, 1972
* *[[Globba orixensis]]* Roxb., 1810
* *[[Globba paniculata]]* Valeton, 1920
* *[[Globba parva]]* Gagnep., 1901 - Lô ba nhỏ.
* *[[Globba parviflora]]* C.Presl, 1827
* *[[Globba patens]]* Miq., 1861
* *[[Globba pauciflora]]* King ex Baker, 1890
* *[[Globba pendula]]* Roxb., 1810 (đồng nghĩa: *G. wallichii* Baker, 1890) - Lô ba treo, lô ba Wallich.
* *[[Globba platystachya]]* Baker, 1890
* *[[Globba praecox]]* K.J.Williams & Paisooks., 2005
* *[[Globba propinqua]]* Ridl., 1906
* *[[Globba pumila]]* Ridl., 1906
* *[[Globba purpurascens]]* Craib, 1912
* *[[Globba pyramidata]]* Gagnep., 1901
* *[[Globba racemosa]]* Sm., 1808 không Brahma & Bin.Singh, 2014 nom. inval.
* *[[Globba radicalis]]* Roxb., 1810 (đồng nghĩa: *Mantisia radicalis*, *M. saltatoria*)
* *[[Globba rahmanii]]* Yusof, 2004
* *[[Globba ranongensis]]* Picheans. & Tiyaw., 2010
* *[[Globba reflexa]]* Craib, 1912
* *[[Globba rosea]]* Gagnep., 1901 - Lô ba hường, lô ba hồng.
* *[[Globba salarkhanii]]* (M.A.Rahman & Yusuf) Govaerts, 2016
* *[[Globba schomburgkii]]* Hook.f., 1877 - Lô ba Schomburgk.
* *[[Globba sessiliflora]]* Sims, 1811
* *[[Globba sherwoodiana]]* W.J.Kress & V.Gowda, 2012
* *[[Globba siamensis]]* (Hemsl.) Hemsl., 1895
* *[[Globba spathulata]]* Roxb., 1820 (đồng nghĩa: *Mantisia spathulata*)
* *[[Globba subscaposa]]* Collett & Hemsl., 1890
* *[[Globba substrigosa]]* King ex Baker, 1890
* *[[Globba talangensis]]* A.Takano & H.Okada, 2000
* *[[Globba tembatensis]]* Y.Y.Sam & Julius, 2012
* *[[Globba thorelii]]* Gagnep., 1907
* *[[Globba tricolor]]* Ridl., 1906
* *[[Globba unifolia]]* Ridl., 1905
* *[[Globba urophylla]]* K.Schum., 1904
* *[[Globba ustulata]]* Gagnep., 1901
* *[[Globba variabilis]]* Ridl., 1893
* *[[Globba verecunda]]* M.F.Newman & Sangvir., 2020
* *[[Globba virginea]]* I.M.Turner, 2000
* *[[Globba wardii]]* (B.L.Burtt & R.M.Sm.) K.J.Williams, 2004 (đồng nghĩa: *Mantisia wardii*)
* *[[Globba wengeri]]* (C.E.C.Fisch.) K.J.Williams, 2004 (đồng nghĩa: *Mantisia wengeri*)
* *[[Globba williamsiana]]* M.F.Newman & Sangvir., 2020
* *[[Globba winitii]]* C.H.Wright, 1926
* *[[Globba xantholeuca]]* Craib, 1912

## Liên kết ngoài
*Pacific Bulb Society, ''Globba'' hình ảnh một số loài
*Floridata, ''Globba winitii'', Tên gọi chung: Gừng vũ nữ
*Vườn Dave, PlantFiles: Gừng vũ nữ ''Globba schomburgkii''
*Vườn quốc gia thực vật nhiệt đới Hoa Kỳ, ''Globba atrosanguinea'' 

## Chú thích
*
*